ဝီကီပီးဒီးယား
mywiki
https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC
MediaWiki 1.48.0-wmf.1
first-letter
မီဒီယာ
အထူး
ဆွေးနွေးချက်
အသုံးပြုသူ
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်
ဝီကီပီးဒီးယား
ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက်
ဖိုင်
ဖိုင် ဆွေးနွေးချက်
မီဒီယာဝီကီ
မီဒီယာဝီကီ ဆွေးနွေးချက်
တမ်းပလိတ်
တမ်းပလိတ် ဆွေးနွေးချက်
အကူအညီ
အကူအညီ ဆွေးနွေးချက်
ကဏ္ဍ
ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက်
မုခ်ဝ
မုခ်ဝ ဆွေးနွေးချက်
စာမူကြမ်း
စာမူကြမ်း ဆွေးနွေးချက်
TimedText
TimedText talk
မော်ဂျူး
မော်ဂျူး ဆွေးနွေးချက်
Event
Event talk
မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
0
2775
1060520
1034693
2026-10-29T03:50:30Z
~2026-57645-28
150129
/* */
1060520
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
<!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
| settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]]
| image_skyline = Magway Region welcome board.jpg
| image_alt =
| image_seal = Logo of Magway Region.svg
| image_caption = မကွေးတိုင်းဒေသကြီး နယ်နမိတ်အဝင်
| image_flag = Flag of Magway Region.svg
| flag_alt =
| nickname =
| motto =
| image_map = Magway Region in Myanmar.svg
| mapsize = 200px
| map_alt =
| map_caption = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း မကွေးတိုင်းဒေသကြီး တည်နေရာ
| pushpin_map = <!-- Burma -->
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption =
| coordinates = {{coord|20|15|N|94|45|E|region:MM_type:adm1st|display=inline,title}}
| coor_pinpoint =
| coordinates_footnotes =
| subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]]
| subdivision_name = {{flag|Myanmar}}
| subdivision_type1 = တိုင်းဒေသကြီး
| subdivision_name1 = အလယ်ပိုင်း
| subdivision_type2 = မြို့တော်
| subdivision_name2 = [[မကွေးမြို့]]
| subdivision_type3 = အကြီးဆုံးမြို့
| subdivision_name3 = [[ပခုက္ကူမြို့]]
| established_title =
| established_date =
| seat_type =
| seat =
| government_footnotes =
| leader_party =
| leader_title = ဝန်ကြီးချုပ်
| leader_name = ဦးတင့်ကိုကို
| leader_title1 = အစိုးရအဖွဲ့
| leader_name1 = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]]
| leader_title3 = တရားလွှတ်တော်
| leader_name3 = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်]]
| leader_title4 =
| leader_name4 =
| unit_pref = Metric<!-- or US or UK -->
| area_footnotes =
| area_total_km2 = 44820.6
| area_rank = စတုတ္ထ
| area_note =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = ၃,၉၁၇,၀၅၅
| population_as_of = ၂၀၁၄
| population_footnotes = <ref name="census-2014">{{cite book|title=Census Report|publisher=Ministry of Immigration and Population|location=Naypyitaw|date=May 2015|series=The 2014 Myanmar Population and Housing Census|volume=2|pages=17|url=https://drive.google.com/file/d/0B067GBtstE5TeUlIVjRjSjVzWlk/view}}</ref>
| population_density_km2 = auto
| population_rank = သတ္တမ
| population_demonym =
| population_note =
| demographics_type1 = Demographics
| demographics1_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags -->
| demographics1_title1 = လူမျိုးစုများ
| timezone1 = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]]
| utc_offset1 = +06:30
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code =
| area_code_type =
| iso_code =
| unemployment_rate =
| website = <!-- [http://www.example.com example.com] -->
| footnotes =
| leader_title2 = ဥပဒေပြုလွှတ်တော်
| leader_name2 = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်]]
| demographics1_info1 = [[ဗမာ]]၊ [[ချင်းလူမျိုး|ချင်း]]၊ [[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]]၊ [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်း]]၊ [[ကရင်လူမျိုး|ကရင်]]
| demographics1_title2 = ကိုးကွယ်မှု
| demographics1_info2 = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ|ဗုဒ္ဓ]] ၉၈.၈%<br> [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ|ခရစ်ယာန်]] ၀.၇%<br> [[အစ္စလာမ်]] ၀.၃%<br> [[ဟိန္ဒူဘာသာ|ဟိန္ဒူ]] ၀.၁%<br> Animism ၀.၁%
| blank_name_sec2 = HDI (၂၀၁၇)
| blank_info_sec2 = ၀.၅၆၀<ref name="GlobalDataLab">{{Cite web|url=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|title=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|website=hdi.globaldatalab.org|language=en|access-date=2018-09-13}}</ref><br/>{{color|#FFA500|အလယ်အလတ်}} · ဆဋ္ဌမ
| official_name =
}}
'''မကွေးတိုင်းဒေသကြီး''' ({{lang-en|Magway Region သို့မဟုတ် Magwe Region}}၊ ယခင် အမည် - '''မကွေးတိုင်း''')သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာ နိုင်ငံ]] အလယ်ပိုင်းရှိ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|အုပ်ချုပ်ရေး နယ်မြေ]] တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မကွေးတိုင်းဒေသကြီးသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တိုင်းဒေသကြီး ခုနစ်ခုအနက် ဒုတိယအကြီးဆုံးဖြစ်ကာ {{convert|17306|sqmi|km2|disp=flip}} ကျယ်ဝန်းသည်။ မြို့တော်မှာ [[မကွေးမြို့]] ဖြစ်သည်။ [[ပခုက္ကူမြို့]]သည် တိုင်းဒေသကြီး၏ အကြီးဆုံးနှင့် အစည်ကားဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ မကွေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ [[ဧရာဝတီတံတား (ပခုက္ကူ)]] သည် မြန်မာပြည်တွင် အရှည်ဆုံးတံတား ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အဓိကဆီအိုးကြီးလည်း ဖြစ်ပါသည်။{{Citation needed|date=ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂}}
== တည်နေရာနှင့် အကျယ်အဝန်း ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ]] အလယ်ပိုင်း၊ မြောက်လတ္တီတွဒ် ၁၈ ဒီဂရီ ၅၀ မိနစ် နှင့် ၂၂ ဒီဂရီ ၄၇ မိနစ်ကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၃ ဒီဂရီ ၄၇ မိနစ် နှင့် ၉၅ ဒီဂရီ ၅၅ မိနစ် ကြားတွင် တည်ရှိပြီး [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]]နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]တို့ဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ မကွေးတိုင်းဒေသကြီးသည် ၁၇,၃၀၅ စတုရန်းမိုင်ကျယ်ဝန်းသည်။
== သမိုင်းကြောင်း ==
မြန်မာဘုရင်များလက်ထက်က ယခုမကွေးတိုင်းဒေသကြီးကို ပုခန်းနယ်စား၊ ရေနံချောင်းနယ်စားနှင့် မင်းဘူးနယ်စားဟူ၍ နယ်စားမင်းများခန့်ထား အုပ်ချုပ်စေခဲ့သည်။ ကိုလိုနီခေတ်- ဗြိတိသျှအစိုးရလက်ထက် (၁၈၉၆) ခုနှစ်တွင် ပြည်နယ် (၂) ခုအဖြစ် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ မင်းဘူးပြည်နယ်နှင့် ပခုက္ကူပြည်နယ်တို့ဖြစ်သည်။ မင်းဘူးပြည်နယ်ကို မင်းဘူးခရိုင်နှင့် သရက်ခရိုင်တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး မြို့တော်မှာ [[ရေနံချောင်းမြို့]]ဖြစ်သည်။ ပခုက္ကူပြည်နယ်ကို ပခုက္ကူခရိုင်နှင့် ကန်ပက်လက်ခရိုင်တို့ဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားပြီး မြို့တော်မှာ [[ပခုက္ကူမြို့]]ဖြစ်သည်။
၁၉၀၆ ခုနှစ်တွင် ပခုက္ကူပြည်နယ်ကို မြောက်ပိုင်းချင်းတောင်တန်း၊ ကာရိုတောင်တန်း၊ လူရှိုင်းတောင်တန်း၊ ကချာနှင့်ဂျိန်းတိယတောင်တန်း၊ အက္ကပတ်တောင်တန်း၊ မဏိပူရတောင်တန်းတို့ဖြင့် တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်း၍ ပခုက္ကူတောင်တန်းဒေသများပြည်နယ်အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲသတ်မှတ်လိုက်သည်။ ပြည်နယ်မြို့တော်မှာ [[ပခုက္ကူမြို့]]ဖြစ်သည်။ ၁၉၃၆ခုနှစ်တွင် ပခုက္ကူပြည်နယ်၌ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်အဖြစ်ပူပေါင်းရေးနှင့် ဗမာပြည်မနဲ့ပူးပေါင်းရေး တွဲရေး၊ ခွဲရေး မဲခွဲရာ အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့်တွဲရန်ဘက်က မဲအသာစီးရခဲ့သော်လည်း ပခုက္ကူခရိုင်နှင့် ချင်းတောင်တန်းမှခေါင်းဆောင်များက ဗမာပြည်မနှင့်သာတွဲရန်တောင်းဆိုသဖြင့် ပခုက္ကူခရိုင်နှင့် ချင်းတောင်တန်းများကို ဗြိတိသျှဗမာပြည်၏ အစိတ်အပိုင်းများအဖြစ် ၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် ပါဝင်ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ သို့သော် လူရှိုင်းတောင်တန်းဒေသမှ ချင်းခေါင်းဆောင်များကမူ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]နှင့်သာပူးပေါင်းရန်ဆုံးဖြတ်ခဲ့သဖြင့် နောင်အခါ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဟူ၍ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ကချာ၊ ဂျိန်းတိယ၊ မဏိပူရနှင့် အက္ကပတ်အပါအဝင် ကျန်ဒေသများမှာမူ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အစိတ်အပိုင်းများသာဖြစ်လာခဲ့သည်။ ပခုက္ကူပြည်နယ်ကို ပခုက္ကူခရိုင်၊ ဖလမ်းခရိုင်နှင့် ကန်ပက်လက်ခရိုင်တို့ဖြင့် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းသည်။
၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် မင်းဘူးခရိုင်တွင်ပါဝင်သော တောင်တွင်းကြီးစီရင်စုနှင့် ရေနံချောင်းစီရင်စုတို့ကို [[ မကွေးခရိုင်]]အဖြစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်ပြီး မင်းဘူးပြည်နယ်ကို ခရိုင် (၃) ခုဖြင့် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ ဗြိတိသျှအစိုးရမှ အမိန့်ဒီဂရီထုတ်ပြန်ပြီး မကွေးတိုင်းဟု အမည်ပြောင်းလဲ သတ်မှတ်သည်။ တိုင်းမြို့တော်မှာမူ [[ရေနံချောင်းမြို့]]အဖြစ်သာ ဆက်လက်တည်ရှိသည်။
လွတ်လပ်ရေးခေတ်- ၁၉၄၉ခုနှစ်တွင် ပခုက္ကူပြည်နယ်မှ ဖလမ်းခရိုင်ကိုရခိုင်တောင်တန်းဒေသမှ [[ပလက်ဝမြို့]]နှင့်တွဲဖက်၍ ချင်းဝိသေသတိုင်းအဖြစ်ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းရာ ပခုက္ကူပြည်နယ်ကို ပခုက္ကူခရိုင်နှင့် ကန်ပက်လက်ခရိုင် (၂) ခုဖြင့်သာ ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၂၂.၃.၁၉၄၉ တွင် မတူပီမြို့ကိုကန်ပက်လက်ခရိုင်၌ တည်ထောင်လိုက်သောအခါ ပခုက္ကူပြည်နယ်တွင် မြို့နယ် (၁၁) ခု ပါဝင်လာခဲ့သည်။
၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် [[ချောက်မြို့]]ကို နောင်အခါ မန္တလေးတိုင်းတွင်ပါဝင်လာမည့် မိတ္ထီလာပြည်နယ်၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ ညောင်ဦးစီရင်စုမှ မကွေးတိုင်း၊ မကွေးခရိုင်၊ ရေနံချောင်းစီရင်စုလက်အောက်သို့ ပြောင်းရွှေ့လိုက်သည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် ကန်ပက်လက်ခရိုင်ရုံးများကို မင်းတပ်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့လိုက်ပြီး မင်းတပ်ခရိုင်အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲသတ်မှတ်သည်။ ယင်းနှစ်တွင်ပင် [[သရက်ခရိုင်]]မှ မြေထဲမြို့ကို [[အောင်လံမြို့]]ဟု အမည်ပြောင်းလဲသတ်မှတ်လိုက်သည်။
၁၉၇၄ခုနှစ်တွင် ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ်သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအရ နိုင်ငံတဝန်းရှိ ခရိုင်များနှင့်စီရင်စုများအားလုံးကို ဖျက်သိမ်းလိုက်သည်။ [[မင်းတပ်မြို့]]၊ [[ကန်ပက်လက်မြို့]]နှင့် [[မတူပီမြို့]]တို့ကို ချင်းဝိသေသတိုင်းကို ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းသော ချင်းပြည်နယ်အတွင်း ထည့်သွင်းဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ ပခုက္ကူပြည်နယ်ကိုဖျက်သိမ်းပြီး ပခုက္ကူခရိုင်အတွင်းမှ မြို့နယ် (၈) ခုကို မကွေးတိုင်းအတွင်း ထည့်သွင်းဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့]]မှ တိုင်းရုံးများကို [[မကွေးမြို့]]သို့ ပြောင်းရွှေ့စေသည်။ နဝတအစိုးရလက်ထက်တွင် မကွေးတိုင်းကို ပခုက္ကူခရိုင်၊ မကွေးခရိုင်၊ မင်းဘူးခရိုင်နှင့် သရက်ခရိုင်ဟူ၍ ခရိုင်(၄)ခု၊ မြို့နယ် (၂၅) ခုဖြင့် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ မကွေးခရိုင်ရုံးများသည် ရေနံချောင်းမြို့မှ မကွေးမြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့သွားသည်။ တိုင်းမြို့တော်မှာ[[မကွေးမြို့]]ဖြစ်သည်။
၁၉၉၈ခုနှစ်တွင် နအဖအစိုးရမှ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ ဆောမြို့နယ်နှင့် ထီးလင်းမြို့နယ်တို့ကို ပခုက္ကူခရိုင်မှဆွဲထုတ်၍ ဂန့်ဂေါခရိုင်အဖြစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သောအခါ မကွေးတိုင်းတွင်ခရိုင်(၅)ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံရှိအခြားတိုင်းမြို့များကဲ့သို့ မကွေးမြို့ရှိတိုင်းရုံးများကို တိုင်းအတွင်းရှိအခြားမြို့တစ်ခုသို့ ပြောင်းရွှေ့ရန်စီစဉ်ခဲ့သော်လည်း အကောင်အထည်မဖော်ဖြစ်ခဲ့ပေ။ ၂၀၁၀ခုနှစ်တွင် (၂၀၀၈)ခုနှစ်၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ မကွေးတိုင်းဟူသောအမည်ကို [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]ဟူ၍ အမည်ပြောင်းလဲ သတ်မှတ်လိုက်သည်။
== ပထဝီဝင်အနေအထား ==
=== မြေမျက်နှာသွင်ပြင် ===
[[ဧရာဝတီမြစ်]]၏ အရှေ့ဘက်ခြမ်းဒေသများသည် မြေပြန့်များဖြစ်ပြီး အနောက်ဘက်ခြမ်းဒေသများသည် [[ရခိုင်ရိုးမ]]၏ အရှေ့ဘက် ရေဝေကြောဖြစ်သည်။ [[မင်းဘူးမြို့]]သည် လွင်ပြင်ဒေသဖြစ်သည်။ [[ဧရာဝတီမြစ်]]သည် တိုင်း၏အလယ်ဗဟိုကိုဖြတ်၍ မြောက်မှတောင်သို့စီးဆင်းသည်။ ဧရာဝတီမြစ်သို့ အရှေ့ဘက်ခြမ်းမှ စီးဝင်သော ချောင်းကြီးများမှာ [[ပင်းချောင်း]]၊ [[ယင်းမြစ်|ယင်းချောင်း]]၊ [[ဒေါင်းသေချောင်း]]တို့ဖြစ်ကြပြီး၊ အနောက်ဘက်မှ စီးဝင်ကြသော မြစ်ချောင်းများမှာ [[ချင်းတွင်းမြစ်]]၊ [[ဆင်ဖြူကျွန်းချောင်း]]ခေါ် စလင်းချောင်း ၊ [[မုန်းချောင်း]]၊ [[မန်းချောင်း]]၊ ပနီချောင်း၊ [[မင်းတုန်းချောင်း]]တို့ဖြစ်ကြသည်။
=== ရာသီဥတု ===
မြန်မာပြည်အလယ်ပိုင်း ချိုင့်ဝှမ်းဒေသဖြစ်၍၊ မိုးအလွန်နည်းပြီး ပူပြင်းသောရာသီဥတုရှိသည်။
==အုပ်ချုပ်ရေး==
=== မြို့တော် ===
မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၏ မြို့တော်မှာ [[မကွေးမြို့]]ဖြစ်သည်။ [[ပခုက္ကူမြို့]]၊ [[အောင်လံမြို့]]၊ [[ရေနံချောင်းမြို့]]၊ [[တောင်တွင်းကြီးမြို့]]၊ [[ချောက်မြို့]] များမှာ အဓိကအရေးပါသောမြို့များ ဖြစ်ကြသည်။
=== အုပ်ချုပ်ရေး ===
{{see also|မကွေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့}}
၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ စတင်၍ ဝန်ကြီးချုပ်အမှူးပြုသော တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့မှ အုပ်ချုပ်သည်။ တိုင်းအစိုးရရုံးသည် မကွေးမြို့တွင်တည်ရှိသည်။၂၀၂၁ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှုအပြီးတွင် မကွေးတိုင်းဒေသကြီးစီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီမှ အုပ်ချုပ်လျက်ရှိသည်။
=== ဥပဒေပြုရေး ===
{{see also|မကွေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်}}
၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ စတင်ကာ တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ကို ရွေးကောက်ခံကိုယ်စားလှယ်များ၊ တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းကာ စတင်ကျင်းပခဲ့သည်။
=== တရားစီရင်ရေး ===
{{See also|မကွေးတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်}}
မကွေးတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်ကို တရားသူကြီးချုပ် (၁)ဦး၊ တရားသူကြီး (၂)ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ တိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်အောက်တွင် ခရိုင်တရားရုံး (၅)ရုံး၊ မြို့နယ်တရားရုံး (၂၅)ရုံးရှိသည်။
=== ခရိုင်၊ မြို့နယ်၊ မြို့၊ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာအုပ်စု၊ ကျေးရွာများ ===
==== ခရိုင်များ ====
[[File:Magway region districts map 2022.svg|thumb|မကွေးတိုင်း၏ ခရိုင်များ]]
မကွေးတိုင်းဒေသကြီးတွင် ခရိုင်(၇)ခု ရှိသည်။
# [[မကွေးခရိုင်]]
# [[ချောက်ခရိုင်]]
# [[သရက်ခရိုင်]]
# [[အောင်လံခရိုင်]]
# [[မင်းဘူးခရိုင်]]
# [[ပခုက္ကူခရိုင်]]
# [[ဂန့်ဂေါခရိုင်]]
====ခရိုင်ရှိမြို့နယ်====
{|class=wikitable
![[မကွေးခရိုင်]]
| [[မကွေးမြို့နယ်]] {{•}}[[တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်]]{{•}} [[မြို့သစ်မြို့နယ်]]{{•}} [[နတ်မောက်မြို့နယ်]]
|-
![[ချောက်ခရိုင်]]
| [[ချောက်မြို့နယ်]] {{•}}[[ရေနံချောင်းမြို့နယ်]]
|-
![[သရက်ခရိုင်]]
| [[သရက်မြို့နယ်]] {{•}}[[ကံမမြို့နယ်]]{{•}} [[မင်းတုန်းမြို့နယ်]]{{•}} [[မင်းလှမြို့နယ်၊ သရက်ခရိုင်|မင်းလှမြို့နယ်]]
|-
![[အောင်လံခရိုင်]]
|[[အောင်လံမြို့နယ်]] {{•}}[[ဆင်ပေါင်ဝဲမြို့နယ်]]
|-
![[မင်းဘူးခရိုင်]]
| [[မင်းဘူးမြို့နယ်]]{{•}}[[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်]]{{•}}[[စလင်းမြို့နယ်]]{{•}}[[ငဖဲမြို့နယ်]]{{•}}[[စေတုတ္တရာမြို့နယ်]]
|-
![[ပခုက္ကူခရိုင်]]
| [[ပခုက္ကူမြို့နယ်]]{{•}}[[ဆိပ်ဖြူမြို့နယ်]]{{•}}[[ရေစကြိုမြို့နယ်]]{{•}}[[မြိုင်မြို့နယ်]]{{•}}[[ပေါက်မြို့နယ်]]
|-
![[ဂန့်ဂေါခရိုင်]]
| [[ဂန့်ဂေါမြို့နယ်]]{{•}}[[ထီးလင်းမြို့နယ်]]{{•}}[[ဆောမြို့နယ်]]
|}
==== အခြားထင်ရှားသောမြို့နှင့် ရွာကြီးများ ====
{{columns-list|colwidth=20em|
* [[ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့]]
* အိုင်းမ
* အိုင်ကြီး
* အုန်းတွဲ
* ချောင်းနက်
* ဂွေးချို
* ကုက္ကိုကုန်း(တိုက်နယ်)
* ကမျင်းကန်
* ကန်
* [[ကျောင်းတော်ရာ]]
* ကျောက်ထု
* ကျော
* ကြေးနီ
* ကျွန်းချောင်း
* လမ်းရွာ
* လယ်ကိုင်း
* လက်ပံတံခါး
* လင်းကတော
* မလွန်
* မဲဇလီ
* မိကျောင်းရဲ
* မင်းတဲကြီး
* မင်းရွာ
* မိုးနတ်ကုန်း
* မြင်ကွန်း
* မြစ်ခြေ
* နဂါးအိုင်
* ညံကန်
* ညောင်လှ
* ပဒါန်း
* ပခန်းကြီး
* ပြလို့
* ပျော်ဘွယ်
* ပြရည်
* စပါးတန်း
* စလေ
* ဆတ်သွား
* ဆည်တော်
* ရှမ်းတပ်ကြီး
* ရွှေပန်းတော
* တိုင်တား
* တက်ပုအောင်း
* သမ္ဗူလ
* ဝက်မစွပ်
* ဝက္ကသေး (စံပြကျေးရွာ)
* ယော
* ရေမျက်နီ
* ရေနံချပ်
* ရေနံမ
* ရေနံ့သာ
* [[နတ်မောက်မြို့#နဂါးမောက်စေတီ|ရွာမွန်]]
* ကိုးပင် (ဆင်ပေါင်ဝဲ လမ်းဆုံ)
}}
မကွေးတိုင်းဒေသကြီးကို ခရိုင် ၇ ခရိုင်နှင့် မြို့နယ်ပေါင်း ၂၅ မြို့နယ်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး မြို့ပေါင်း ၃၂ မြို့ ရပ်ကွက်ပေါင်း ၁၉၉ ခု၊ ကျေးရွာအုပ်စုပေါင်း ၁၅၃၈ အုပ်စု နှင့် ကျေးရွာပေါင်း ၄၇၈၈ ရွာ ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |title=မကွေးတိုင်းဒေသကြီး နောက်ခံသမိုင်း |url=https://magway.gov.mm/41/%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B6%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8 |website=magway.gov.mm |access-date=၁၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၁ |archive-date=11 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210911053628/https://magway.gov.mm/41/%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B6%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8 }}</ref>
==လူဦးရေ==
{{Historical populations
|footnote =
|source = ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း<ref name="census-2014"/>
|၁၉၇၃ | 2,634,757
|၁၉၈၃ | 3,243,116
|၂၀၁၄ | 3,917,055
}}
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မကွေးတိုင်းဒေသကြီးတွင် လူဦးရေ ၃.၉သန်း နေထိုင်ကြသည်။ မကွေးတိုင်းတွင် မဦးရေသည် ကျားဦးရေထက် အနည်းငယ် ပိုများသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆမှာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာတွင် ၇၆ ဦး ဖြစ်သည်။ မကွေးတိုင်းတွင် လူ ၁၀၀လျှင် ၈၅ ဦးသည် ကျေးလက်တွင် နေထိုင်ကြသည်။
===မြို့နေလူဦးရေ===
၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်ခန့်မှန်းလူဦးရေစာရင်းအရ ပခုက္ကူမြို့သည် တိုင်းဒေသကြီး၏ မြို့နေလူဦးရေအထူထပ်ဆုံးမြို့ဖြစ်ပြီး ငဖဲမြို့သည် မြို့နေလူဦးရေအနည်းပါးဆုံးမြို့ဖြစ်သည်။
မကွေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့နယ်များ၏ မြို့နေလူဦးရေစာရင်းမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
{| class="wikitable sortable"
! ၂၀၂၀ အဆင့် !! မြို့ !! ၁၉၈၃ သန်းခေါင်စာရင်း !! ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း (၂၀၂၀ ခန့်မှန်း) !! ခရိုင်
|-
| ၁။ || [[ ပခုက္ကူမြို့ ]] || align=right | ၉၀,၇၈၃ || align=right | ၁၀၇,၈၉၀ || [[ ပခုက္ကူခရိုင်]]
|-
| ၂။ || [[ မကွေးမြို့]] || align=right | ၇၂,၃၈၈ || align=right | ၈၄,၂၁၄ || [[ မကွေးခရိုင်]]
|-
| ၃။ || [[အောင်လံမြို့]] || align=right | ၄၃,၂၂၃|| align=right | ၅၂,၄၃၁ || [[သရက်ခရိုင်]]
|-
| ၄။ || [[ရေနံချောင်းမြို့]] || align=right | ၉၀,၈၄၅ || align=right | ၄၉,၉၃၈ || [[မကွေးခရိုင်]]
|-
| ၅။ ||[[တောင်တွင်းကြီးမြို့]] || align=right | ၅၂,၃၃၅ || align=right | ၄၇,၇၃၉ || [[မကွေးခရိုင်]]
|-
| ၆။ || [[ချောက်မြို့]] || align=right | ၆၇,၈၄၅ || align=right | ၄၇၅,၆၈ || [[မကွေးခရိုင်]]
|-
| ၇။ ||[[မင်းဘူးမြို့]] || align=right | ၃၂,၉၉၄ || align=right | ၄၀,၃၀၄ || [[မင်းဘူးခရိုင်]]
|-
| ၈။ || [[ရေစကြိုမြို့]] || align=right | ၂၃,၃၂၉ || align=right | ၂၄,၄၃၈ || [[ပခုက္ကူခရိုင်]]
|-
| ၉။ || [[စလင်းမြို့]] || align=right | ၃၅,၁၅၈ || align=right | ၂၀,၃၂၉ || [[မင်းဘူးခရိုင်]]
|-
| ၁၀။ || [[သရက်မြို့]] || align=right | ၄၆,၃၆၁ || align=right | ၂၀,၁၈၂ || [[သရက်ခရိုင်]]
|-
| ၁၁။ || [[နတ်မောက်မြို့]] || align=right | ၁၄,၇၃၇ || align=right | ၁၄,၅၂၃ || [[မကွေးခရိုင်]]
|-
| ၁၂။ || [[ဂန့်ဂေါမြို့]] || align=right | ၁၃,၉၅၅ || align=right | ၁၂,၈၂၉ || [[ဂန့်ဂေါခရိုင်]]
|-
| ၁၃။ || [[မင်းလှမြို့]] || align=right | ၁၂,၅၁၀ || align=right | ၁၂,၅၇၇ || [[သရက်ခရိုင်]]
|-
| ၁၄။ ||[[မြို့သစ်မြို့]] || align=right | ၈,၀၈၀ || align=right | ၉,၁၉၇ || [[မကွေးခရိုင်]]
|-
| ၁၅။ || [[ဆိပ်ဖြူမြို့]] || align=right | ၉,၀၈၁ || align=right | ၉,၁၆၅ || [[ပခုက္ကူခရိုင်]]
|-
| ၁၆။ ||[[မြိုင်မြို့]] || align=right | ၇,၇၀၆ || align=right | ၈,၃၂၈ || [[ပခုက္ကူခရိုင်]]
|-
| ၁၇။ || [[ပေါက်မြို့]] || align=right | ၇,၂၈၆ || align=right | ၈,၀၄၈ || [[ပခုက္ကူခရိုင်]]
|-
| ၁၈။ || [[ပွင့်ဖြူမြို့]] || align=right | ၅,၃၅၀ || align=right | ၆,၅၇၅ || [[မင်းဘူးခရိုင်]]
|-
| ၁၉။ || [[ဆောမြို့]] || align=right | ၇,၀၇၈ || align=right | ၅,၉၄၄ || [[ဂန့်ဂေါခရိုင်]]
|-
| ၂၀။ || [[စေတုတ္တရာမြို့]] || align=right | ၆,၅၁၄ || align=right | ၅,၈၆၂ || [[မင်းဘူးခရိုင်]]
|-
| ၂၁။ || [[မင်းတုန်းမြို့]] || align=right | ၅,၀၉၈ || align=right | ၅,၄၀၁ || [[သရက်ခရိုင်]]
|-
| ၂၂။ || [[ကံမမြို့]] || align=right | ၅,၂၀၂ || align=right | ၅,၁၄၆ || [[သရက်ခရိုင်]]
|-
| ၂၃။ || [[ဆင်ပေါင်ဝဲမြို့]] || align=right | ၄,၉၉၆ || align=right | ၅,၀၂၅ || [[သရက်ခရိုင်]]
|-
| ၂၄။ || [[ထီးလင်းမြို့]] || align=right | ၄,၃၄၈ || align=right | ၄,၈၁၀ || [[ဂန့်ဂေါခရိုင်]]
|-
| ၂၅။ || [[ငဖဲမြို့]] || align=right | ၆,၅၁၄ || align=right | ၄,၂၂၃ || [[သရက်ခရိုင်]]
|-
| ၂၆။ || [[ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့]] || align=right | ၅,၁၅၈ || align=right | ၂၀,၃၂၉ || [[မင်းဘူးခရိုင်]]
|}
== ထင်ရှားသောပုဂ္ဂိုလ်များ ==
== ပညာရေး ==
# [[မကွေးတက္ကသိုလ်]]
# [[မကွေးဆေးတက္ကသိုလ်]]
# [[ကျန်းမာရေးတက္ကသိုလ်|မကွေးပြည်သူ့ကျန်းမာရေးတက္ကသိုလ်]]
# [[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မကွေး)]]
# [[ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(မကွေး)]]
# [[မကွေးပညာရေးကောလိပ်]]
# [[ပခုက္ကူတက္ကသိုလ်]]
# [[ပခုက္ကူပညာရေးဒီဂရီကောလိပ်]]
# [[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ပခုက္ကူ)]]
# [[ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(ပခုက္ကူ)]]
# [[ရေနံချောင်းတက္ကသိုလ်]]
# [[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(ရေနံချောင်း)]]
# [[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(မကွေး)]]
# [[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ (ချောက်)]]
# [[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ (သရက်)]]
# [[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ (ဂန့်ဂေါ)]]
# [[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ (ပခုက္ကူ)]]
== စီးပွားရေး ==
=== တွင်းထွက်များ ===
မကွေးတိုင်းဒေသကြီး ရေနံချောင်းနှင့် ချောက်မြို့နယ်တို့တွင် ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့တို့ ထွက်ရှိသည်။
# ချောက်ရေနံမြေ
# ရေနံချောင်းရေနံမြေ
# ထောက်ရှာပင်ရေနံမြေ
# မင်းဘူးရေနံမြေ
# မန်းရေနံမြေ
# ကျောက်ခွက်လက်ပံတိုရေနံမြေ
=== ဒေသထွက်ကုန်များ ===
မြေပဲ၊ နှမ်း၊ နေကြာ၊ ပဲအမျိုးမျိုး၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်အမျိုးမျိုး၊ ဆန်စပါး၊ ပြောင်း၊ ကျွန်းသစ်၊ ပိတောက်၊ အင်၊ အင်ကြင်း၊ သစ်ရာ၊ ပျဉ်း၊ ပျဉ်းကတိုး၊ ဝါးအမျိုးမျိုး ဆင်ဖြူကျွန်းအာလူး
=== စက်မှုလုပ်ငန်းများ ===
# [[ပခုက္ကူ စက်မှုဇုံ]]
# [[ရေနံချောင်း စက်မှုဇုံ]]
# [[ချောက် ရေနံချက်စက်ရုံ]]
# [[မန်းသံပရာကန် ရေနံချက်စက်ရုံ]]
# [[မန်း ရေနံမြေသဘာဝဓာတ်ငွေ့ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ]]
# [[ကျွန်းချောင်း ဓာတ်မြေဩဇာစက်ရုံ]]
# [[စလေ ဓာတ်မြေဩဇာစက်ရုံ]]
# [[သရက်ဘိလပ်မြေစက်ရုံ]]
# [[ပခုက္ကူ ဗာဂျီးနီးယားဆေးပေါင်းစက်ရုံ]]
# [[ပွင့်ဖြူ ချည်မျှင်စက်ရုံ]]
# [[မကွေး ဆပ်ပြာစက်ရုံ]]
== စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ ==
=== ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာတို့အထွဋ်အမြတ်ထားရာနေရာများ ===
* [[ကံ့ကော်တစ်ထောင်ဘုရား(မကွေး)]]
* [[ငါးမျက်နှာစေတီနှင့်ငါးမျက်နှာကန် ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့]]
* [[စလေ ရုပ်စုံကျောင်း]]
* [[စက်တော်ရာ|မန်းရွှေစက်တော်ရာဘုရား]]
* [[စန္ဒကူးနံ့သာကျောင်းတော်ရာဘုရား]]
* [[ဆုတောင်းပြည့်ဘုရားဆင်ဖြူကျွန်းမြို့]]
* [[တိပိဋကတ်စုံကျောက်စာရုံတော်ကြီး]](ရေနံချောင်းမြို့)
* [[တန့်ကြည့်တောင်စေတီ]]
* [[နဂါးပွက်တောင်|မင်းဘူးနဂါးပွက်တောင်]]
* ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမပါဠိတက္ကသိုလ်(မြန်မာတစ်ပြည်လုံးတွင် စာသင်သားသံဃာ အများဆုံးစာသင်တိုက်ကြီး)
* [[ပင်းစက္ကလံပစေတီတော်]](ရေနံချောင်းမြို့)
* [[ပဉ္စလောဟာပြည်တော်ပြန်ဘုရားကြီး]][[ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့]]
* [[ဖောင်တော်ဦးဘုရားဆင်ဖြူကျွန်းမြို့]]
* [[မြသလွန်ဘုရား(မကွေး)|မြသလွန်စေတီ]]
* [[ရွှေကူမြတ်စွာဘုရားနှင့် တံကဲတော်]](ပခုက္ကူမြို့)
* [[ရှင်ပင်မုနိမဟာရံသီဘုရားကြီးဆင်ဖြူကျွန်း]]
* [[သီဟိုဠ်ရှင်ဘုရား]](ပခုက္ကူမြို့)
=== အခြားထင်ရှားသောနေရာများ ===
* [[ဂွေးချောင်းခံတပ်]]
* စွန်တောင် (ချွန်းတောင်) (ရခိုင်ရိုးမတောင်တန်းတွင် အမြင့်ဆုံးတောင်ဖြစ်ပြီး အမြင့်ပေ ၆၅၂၇ ပေရှိသည်။)
* ပုံတောင်၊ ပုံညာဒေသ ([[ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်း]] လေ့လာရေးလုပ်ငန်း)<ref>D.P.S. MYANMAR GUIDE MAP. 2000.</ref>
* [[ဗိဿနိုးမြို့ဟောင်း]]
* [[မင်းလှခံတပ်]]
* [[ယောဒေသ]]
* လွတ်လပ်ရေးဖခင်၊ အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီး [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]]၏ မွေးဖွားရာဇာတိ [[နတ်မောက်မြို့]]၊ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနေအိမ်ပြတိုက်
=== ထင်ရှားသောတံတားများ ===
# [[အနော်ရထာတံတား]] (ချောက်-ဆိပ်ဖြူ)
# [[ဧရာဝတီတံတား (မကွေး)]] (မကွေး-မင်းဘူး)
# [[ဧရာဝတီတံတား (ပခုက္ကူ)|ပခုက္ကူတံတား]] (ပခုက္ကူ-ပုဂံ)
# မုန်းချောင်းတံတား (ပွင့်ဖြူ-ရှောက်တော)
# မန်းချောင်းတံတား (စကု)
# [[ယင်းချောင်းတံတား]] (မကွေး)
# ပင်းချောင်းတံတား (ရေနံချောင်း)
# [[နွယ်တမယ်တံတား]] [[ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့]]
# ဒေါင်းနေချောင်းတံတား (ရေနံချောင်း)
# ဆားပွက်ချောင်းတံတား (မင်းဘူး)
# [[မုန်းချောင်းတံတား]] (မဲဇလီ)
== စာပေ၊ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရိုးရာဓလေ့ ==
မကွေးတိုင်းဒေသကြီး အနောက်ခြမ်းဒေသများဖြစ်သော မင်းတုန်း၊ ငဖဲ၊ စေတုတ္တရာ၊ ဆော၊ ထီးလင်း၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်များတွင် မြေပြန့်[[ချင်းလူမျိုး]]များ နေထိုင်ကြသောကြောင့် ချင်းတိုင်းရင်းသား ယဉ်ကျေးမှု၊ ရိုးရာဓလေ့ထုံးစံများကို တွေ့ရှိရသည်။ ထို့ပြင် ပခုက္ကူတောင်တန်းဒေသ၏ ထီးလင်း၊ ဂန့်ဂေါ၊ ဆော စသည့် မြို့ ၃ မြို့သည် ဗမာမျိုးနွယ်စုတွင်ပါဝင်သော [[ယောလူမျိုး]]များ နေထိုင်ရာ အရပ်ဖြစ်ပြီး [[ယောဒေသ]]ဟု ခေါ်တွင်သည်။ စံမြန်မာစကားနှင့် အသံထွက် အနည်းငယ်ကွဲလွဲသည်။ ထိုယောဒေသမှထွက်သော ယောလုံချည်ကို [[ကိုလိုနီခေတ်]]က မြန်မာလူမျိုးတို့၏ ရိုးရာဝတ်စုံအဖြစ် ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ဆင်ဖြူကျွန်းဒေသ ကျပင်းမြို့ဟောင်းရှိ ပျူခေတ် ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ် မြေအိုးဆေးရိုးများတွေ့ရသည်။ ယင်းရှေးဟောင်းပစ္စည်းများအား ဆင်ဖြူကျွန်းပြတိုက်တွင် ပြသထားသည်။
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}{{ပထဝီဝင်တည်နေရာ|Centre=မကွေးတိုင်းဒေသကြီး|North=[[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]|Northeast=|East=[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]|Southeast=|South=[[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]|Southwest=[[ရခိုင်ပြည်နယ်]]|West=|Northwest=[[ချင်းပြည်နယ်]]}}{{မကွေးတိုင်း}}{{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတိုင်းဒေသကြီးများ]]
fv9k34qfbhjmlmubdc2ecre4v88oiww
1060525
1060520
2026-10-29T04:19:56Z
Salai Rungtoi
22844
[[Special:Contributions/~2026-57645-28|~2026-57645-28]] ([[User talk:~2026-57645-28|ဆွေးနွေးချက်]]) ၏ မူဟောင်း [[Special:Diff/1060520|1060520]] ကို ပြန်ပြင်လိုက်သည်
1060525
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
<!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
| settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]]
| image_skyline = Magway Region welcome board.jpg
| image_alt =
| image_seal = Logo of Magway Region.svg
| image_caption = မကွေးတိုင်းဒေသကြီး နယ်နမိတ်အဝင်
| image_flag = Flag of Magway Region.svg
| flag_alt =
| nickname =
| motto =
| image_map = Magway Region in Myanmar.svg
| mapsize = 200px
| map_alt =
| map_caption = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း မကွေးတိုင်းဒေသကြီး တည်နေရာ
| pushpin_map = <!-- Burma -->
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption =
| coordinates = {{coord|20|15|N|94|45|E|region:MM_type:adm1st|display=inline,title}}
| coor_pinpoint =
| coordinates_footnotes =
| subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]]
| subdivision_name = {{flag|Myanmar}}
| subdivision_type1 = တိုင်းဒေသကြီး
| subdivision_name1 = အလယ်ပိုင်း
| subdivision_type2 = မြို့တော်
| subdivision_name2 = [[မကွေးမြို့]]
| subdivision_type3 = အကြီးဆုံးမြို့
| subdivision_name3 = [[ပခုက္ကူမြို့]]
| established_title =
| established_date =
| seat_type =
| seat =
| government_footnotes =
| leader_party =
| leader_title = ဝန်ကြီးချုပ်
| leader_name = ဦးတင့်လွင်
| leader_title1 = အစိုးရအဖွဲ့
| leader_name1 = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]]
| leader_title3 = တရားလွှတ်တော်
| leader_name3 = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်]]
| leader_title4
=
| leader_name4
=
| unit_pref = Metric<!-- or US or UK -->
| area_footnotes =
| area_total_km2 = 44820.6
| area_rank = စတုတ္ထ
| area_note =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = ၃,၉၁၇,၀၅၅
| population_as_of = ၂၀၁၄
| population_footnotes = <ref name="census-2014">{{cite book|title=Census Report|publisher=Ministry of Immigration and Population|location=Naypyitaw|date=May 2015|series=The 2014 Myanmar Population and Housing Census|volume=2|pages=17|url=https://drive.google.com/file/d/0B067GBtstE5TeUlIVjRjSjVzWlk/view}}</ref>
| population_density_km2 = auto
| population_rank = သတ္တမ
| population_demonym =
| population_note =
| demographics_type1 = Demographics
| demographics1_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags -->
| demographics1_title1 =လူမျိုးစုများ
| timezone1 = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]]
| utc_offset1 = +06:30
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code =
| area_code_type =
| iso_code =
| unemployment_rate =
| website = <!-- [http://www.example.com example.com] -->
| footnotes =
| leader_title2 = ဥပဒေပြုလွှတ်တော်
| leader_name2 = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်]]
| demographics1_info1 = [[ဗမာ]]၊ [[ချင်းလူမျိုး|ချင်း]]၊ [[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]]၊ [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်း]]၊ [[ကရင်လူမျိုး|ကရင်]]
| demographics1_title2 = ကိုးကွယ်မှု
| demographics1_info2 = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ|ဗုဒ္ဓ]] ၉၈.၈%<br> [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ|ခရစ်ယာန်]] ၀.၇%<br> [[အစ္စလာမ်]] ၀.၃%<br> [[ဟိန္ဒူဘာသာ|ဟိန္ဒူ]] ၀.၁%<br> Animism ၀.၁%
| blank_name_sec2 = HDI (၂၀၁၇)
| blank_info_sec2 = ၀.၅၆၀<ref name="GlobalDataLab">{{Cite web|url=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|title=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|website=hdi.globaldatalab.org|language=en|access-date=2018-09-13}}</ref><br/>{{color|#FFA500|အလယ်အလတ်}} · ဆဋ္ဌမ
| official_name =
}}
'''မကွေးတိုင်းဒေသကြီး''' ({{lang-en|Magway Region သို့မဟုတ် Magwe Region}}၊ ယခင် အမည် - '''မကွေးတိုင်း''')သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာ နိုင်ငံ]] အလယ်ပိုင်းရှိ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|အုပ်ချုပ်ရေး နယ်မြေ]] တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မကွေးတိုင်းဒေသကြီးသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တိုင်းဒေသကြီး ခုနစ်ခုအနက် ဒုတိယအကြီးဆုံးဖြစ်ကာ {{convert|17306|sqmi|km2|disp=flip}} ကျယ်ဝန်းသည်။ မြို့တော်မှာ [[မကွေးမြို့]] ဖြစ်သည်။ [[ပခုက္ကူမြို့]]သည် တိုင်းဒေသကြီး၏ အကြီးဆုံးနှင့် အစည်ကားဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ မကွေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ [[ဧရာဝတီတံတား (ပခုက္ကူ)]] သည် မြန်မာပြည်တွင် အရှည်ဆုံးတံတား ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အဓိကဆီအိုးကြီးလည်း ဖြစ်ပါသည်။{{Citation needed|date=ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂}}
== တည်နေရာနှင့် အကျယ်အဝန်း ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ]] အလယ်ပိုင်း၊ မြောက်လတ္တီတွဒ် ၁၈ ဒီဂရီ ၅၀ မိနစ် နှင့် ၂၂ ဒီဂရီ ၄၇ မိနစ်ကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၃ ဒီဂရီ ၄၇ မိနစ် နှင့် ၉၅ ဒီဂရီ ၅၅ မိနစ် ကြားတွင် တည်ရှိပြီး [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]]နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]တို့ဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ မကွေးတိုင်းဒေသကြီးသည် ၁၇,၃၀၅ စတုရန်းမိုင်ကျယ်ဝန်းသည်။
== သမိုင်းကြောင်း ==
မြန်မာဘုရင်များလက်ထက်က ယခုမကွေးတိုင်းဒေသကြီးကို ပုခန်းနယ်စား၊ ရေနံချောင်းနယ်စားနှင့် မင်းဘူးနယ်စားဟူ၍ နယ်စားမင်းများခန့်ထား အုပ်ချုပ်စေခဲ့သည်။ ကိုလိုနီခေတ်- ဗြိတိသျှအစိုးရလက်ထက် (၁၈၉၆) ခုနှစ်တွင် ပြည်နယ် (၂) ခုအဖြစ် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ မင်းဘူးပြည်နယ်နှင့် ပခုက္ကူပြည်နယ်တို့ဖြစ်သည်။ မင်းဘူးပြည်နယ်ကို မင်းဘူးခရိုင်နှင့် သရက်ခရိုင်တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး မြို့တော်မှာ [[ရေနံချောင်းမြို့]]ဖြစ်သည်။ ပခုက္ကူပြည်နယ်ကို ပခုက္ကူခရိုင်နှင့် ကန်ပက်လက်ခရိုင်တို့ဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားပြီး မြို့တော်မှာ [[ပခုက္ကူမြို့]]ဖြစ်သည်။
၁၉၀၆ ခုနှစ်တွင် ပခုက္ကူပြည်နယ်ကို မြောက်ပိုင်းချင်းတောင်တန်း၊ ကာရိုတောင်တန်း၊ လူရှိုင်းတောင်တန်း၊ ကချာနှင့်ဂျိန်းတိယတောင်တန်း၊ အက္ကပတ်တောင်တန်း၊ မဏိပူရတောင်တန်းတို့ဖြင့် တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်း၍ ပခုက္ကူတောင်တန်းဒေသများပြည်နယ်အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲသတ်မှတ်လိုက်သည်။ ပြည်နယ်မြို့တော်မှာ [[ပခုက္ကူမြို့]]ဖြစ်သည်။ ၁၉၃၆ခုနှစ်တွင် ပခုက္ကူပြည်နယ်၌ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်အဖြစ်ပူပေါင်းရေးနှင့် ဗမာပြည်မနဲ့ပူးပေါင်းရေး တွဲရေး၊ ခွဲရေး မဲခွဲရာ အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့်တွဲရန်ဘက်က မဲအသာစီးရခဲ့သော်လည်း ပခုက္ကူခရိုင်နှင့် ချင်းတောင်တန်းမှခေါင်းဆောင်များက ဗမာပြည်မနှင့်သာတွဲရန်တောင်းဆိုသဖြင့် ပခုက္ကူခရိုင်နှင့် ချင်းတောင်တန်းများကို ဗြိတိသျှဗမာပြည်၏ အစိတ်အပိုင်းများအဖြစ် ၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် ပါဝင်ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ သို့သော် လူရှိုင်းတောင်တန်းဒေသမှ ချင်းခေါင်းဆောင်များကမူ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]နှင့်သာပူးပေါင်းရန်ဆုံးဖြတ်ခဲ့သဖြင့် နောင်အခါ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဟူ၍ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ကချာ၊ ဂျိန်းတိယ၊ မဏိပူရနှင့် အက္ကပတ်အပါအဝင် ကျန်ဒေသများမှာမူ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အစိတ်အပိုင်းများသာဖြစ်လာခဲ့သည်။ ပခုက္ကူပြည်နယ်ကို ပခုက္ကူခရိုင်၊ ဖလမ်းခရိုင်နှင့် ကန်ပက်လက်ခရိုင်တို့ဖြင့် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းသည်။
၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် မင်းဘူးခရိုင်တွင်ပါဝင်သော တောင်တွင်းကြီးစီရင်စုနှင့် ရေနံချောင်းစီရင်စုတို့ကို [[ မကွေးခရိုင်]]အဖြစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်ပြီး မင်းဘူးပြည်နယ်ကို ခရိုင် (၃) ခုဖြင့် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ ဗြိတိသျှအစိုးရမှ အမိန့်ဒီဂရီထုတ်ပြန်ပြီး မကွေးတိုင်းဟု အမည်ပြောင်းလဲ သတ်မှတ်သည်။ တိုင်းမြို့တော်မှာမူ [[ရေနံချောင်းမြို့]]အဖြစ်သာ ဆက်လက်တည်ရှိသည်။
လွတ်လပ်ရေးခေတ်- ၁၉၄၉ခုနှစ်တွင် ပခုက္ကူပြည်နယ်မှ ဖလမ်းခရိုင်ကိုရခိုင်တောင်တန်းဒေသမှ [[ပလက်ဝမြို့]]နှင့်တွဲဖက်၍ ချင်းဝိသေသတိုင်းအဖြစ်ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းရာ ပခုက္ကူပြည်နယ်ကို ပခုက္ကူခရိုင်နှင့် ကန်ပက်လက်ခရိုင် (၂) ခုဖြင့်သာ ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၂၂.၃.၁၉၄၉ တွင် မတူပီမြို့ကိုကန်ပက်လက်ခရိုင်၌ တည်ထောင်လိုက်သောအခါ ပခုက္ကူပြည်နယ်တွင် မြို့နယ် (၁၁) ခု ပါဝင်လာခဲ့သည်။
၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် [[ချောက်မြို့]]ကို နောင်အခါ မန္တလေးတိုင်းတွင်ပါဝင်လာမည့် မိတ္ထီလာပြည်နယ်၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ ညောင်ဦးစီရင်စုမှ မကွေးတိုင်း၊ မကွေးခရိုင်၊ ရေနံချောင်းစီရင်စုလက်အောက်သို့ ပြောင်းရွှေ့လိုက်သည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် ကန်ပက်လက်ခရိုင်ရုံးများကို မင်းတပ်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့လိုက်ပြီး မင်းတပ်ခရိုင်အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲသတ်မှတ်သည်။ ယင်းနှစ်တွင်ပင် [[သရက်ခရိုင်]]မှ မြေထဲမြို့ကို [[အောင်လံမြို့]]ဟု အမည်ပြောင်းလဲသတ်မှတ်လိုက်သည်။
၁၉၇၄ခုနှစ်တွင် ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ်သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအရ နိုင်ငံတဝန်းရှိ ခရိုင်များနှင့်စီရင်စုများအားလုံးကို ဖျက်သိမ်းလိုက်သည်။ [[မင်းတပ်မြို့]]၊ [[ကန်ပက်လက်မြို့]]နှင့် [[မတူပီမြို့]]တို့ကို ချင်းဝိသေသတိုင်းကို ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းသော ချင်းပြည်နယ်အတွင်း ထည့်သွင်းဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ ပခုက္ကူပြည်နယ်ကိုဖျက်သိမ်းပြီး ပခုက္ကူခရိုင်အတွင်းမှ မြို့နယ် (၈) ခုကို မကွေးတိုင်းအတွင်း ထည့်သွင်းဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့]]မှ တိုင်းရုံးများကို [[မကွေးမြို့]]သို့ ပြောင်းရွှေ့စေသည်။ နဝတအစိုးရလက်ထက်တွင် မကွေးတိုင်းကို ပခုက္ကူခရိုင်၊ မကွေးခရိုင်၊ မင်းဘူးခရိုင်နှင့် သရက်ခရိုင်ဟူ၍ ခရိုင်(၄)ခု၊ မြို့နယ် (၂၅) ခုဖြင့် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ မကွေးခရိုင်ရုံးများသည် ရေနံချောင်းမြို့မှ မကွေးမြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့သွားသည်။ တိုင်းမြို့တော်မှာ[[မကွေးမြို့]]ဖြစ်သည်။
၁၉၉၈ခုနှစ်တွင် နအဖအစိုးရမှ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ ဆောမြို့နယ်နှင့် ထီးလင်းမြို့နယ်တို့ကို ပခုက္ကူခရိုင်မှဆွဲထုတ်၍ ဂန့်ဂေါခရိုင်အဖြစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သောအခါ မကွေးတိုင်းတွင်ခရိုင်(၅)ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံရှိအခြားတိုင်းမြို့များကဲ့သို့ မကွေးမြို့ရှိတိုင်းရုံးများကို တိုင်းအတွင်းရှိအခြားမြို့တစ်ခုသို့ ပြောင်းရွှေ့ရန်စီစဉ်ခဲ့သော်လည်း အကောင်အထည်မဖော်ဖြစ်ခဲ့ပေ။ ၂၀၁၀ခုနှစ်တွင် (၂၀၀၈)ခုနှစ်၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ မကွေးတိုင်းဟူသောအမည်ကို [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]ဟူ၍ အမည်ပြောင်းလဲ သတ်မှတ်လိုက်သည်။
== ပထဝီဝင်အနေအထား ==
=== မြေမျက်နှာသွင်ပြင် ===
[[ဧရာဝတီမြစ်]]၏ အရှေ့ဘက်ခြမ်းဒေသများသည် မြေပြန့်များဖြစ်ပြီး အနောက်ဘက်ခြမ်းဒေသများသည် [[ရခိုင်ရိုးမ]]၏ အရှေ့ဘက် ရေဝေကြောဖြစ်သည်။ [[မင်းဘူးမြို့]]သည် လွင်ပြင်ဒေသဖြစ်သည်။ [[ဧရာဝတီမြစ်]]သည် တိုင်း၏အလယ်ဗဟိုကိုဖြတ်၍ မြောက်မှတောင်သို့စီးဆင်းသည်။ ဧရာဝတီမြစ်သို့ အရှေ့ဘက်ခြမ်းမှ စီးဝင်သော ချောင်းကြီးများမှာ [[ပင်းချောင်း]]၊ [[ယင်းမြစ်|ယင်းချောင်း]]၊ [[ဒေါင်းသေချောင်း]]တို့ဖြစ်ကြပြီး၊ အနောက်ဘက်မှ စီးဝင်ကြသော မြစ်ချောင်းများမှာ [[ချင်းတွင်းမြစ်]]၊ [[ဆင်ဖြူကျွန်းချောင်း]]ခေါ် စလင်းချောင်း ၊ [[မုန်းချောင်း]]၊ [[မန်းချောင်း]]၊ ပနီချောင်း၊ [[မင်းတုန်းချောင်း]]တို့ဖြစ်ကြသည်။
=== ရာသီဥတု ===
မြန်မာပြည်အလယ်ပိုင်း ချိုင့်ဝှမ်းဒေသဖြစ်၍၊ မိုးအလွန်နည်းပြီး ပူပြင်းသောရာသီဥတုရှိသည်။
==အုပ်ချုပ်ရေး==
=== မြို့တော် ===
မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၏ မြို့တော်မှာ [[မကွေးမြို့]]ဖြစ်သည်။ [[ပခုက္ကူမြို့]]၊ [[အောင်လံမြို့]]၊ [[ရေနံချောင်းမြို့]]၊ [[တောင်တွင်းကြီးမြို့]]၊ [[ချောက်မြို့]] များမှာ အဓိကအရေးပါသောမြို့များ ဖြစ်ကြသည်။
=== အုပ်ချုပ်ရေး ===
{{see also|မကွေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့}}
၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ စတင်၍ ဝန်ကြီးချုပ်အမှူးပြုသော တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့မှ အုပ်ချုပ်သည်။ တိုင်းအစိုးရရုံးသည် မကွေးမြို့တွင်တည်ရှိသည်။၂၀၂၁ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှုအပြီးတွင် မကွေးတိုင်းဒေသကြီးစီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီမှ အုပ်ချုပ်လျက်ရှိသည်။
=== ဥပဒေပြုရေး ===
{{see also|မကွေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်}}
၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ စတင်ကာ တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ကို ရွေးကောက်ခံကိုယ်စားလှယ်များ၊ တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းကာ စတင်ကျင်းပခဲ့သည်။
=== တရားစီရင်ရေး ===
{{See also|မကွေးတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်}}
မကွေးတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်ကို တရားသူကြီးချုပ် (၁)ဦး၊ တရားသူကြီး (၂)ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ တိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်အောက်တွင် ခရိုင်တရားရုံး (၅)ရုံး၊ မြို့နယ်တရားရုံး (၂၅)ရုံးရှိသည်။
=== ခရိုင်၊ မြို့နယ်၊ မြို့၊ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာအုပ်စု၊ ကျေးရွာများ ===
==== ခရိုင်များ ====
[[File:Magway region districts map 2022.svg|thumb|မကွေးတိုင်း၏ ခရိုင်များ]]
မကွေးတိုင်းဒေသကြီးတွင် ခရိုင်(၇)ခု ရှိသည်။
# [[မကွေးခရိုင်]]
# [[ချောက်ခရိုင်]]
# [[သရက်ခရိုင်]]
# [[အောင်လံခရိုင်]]
# [[မင်းဘူးခရိုင်]]
# [[ပခုက္ကူခရိုင်]]
# [[ဂန့်ဂေါခရိုင်]]
====ခရိုင်ရှိမြို့နယ်====
{|class=wikitable
![[မကွေးခရိုင်]]
| [[မကွေးမြို့နယ်]] {{•}}[[တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်]]{{•}} [[မြို့သစ်မြို့နယ်]]{{•}} [[နတ်မောက်မြို့နယ်]]
|-
![[ချောက်ခရိုင်]]
| [[ချောက်မြို့နယ်]] {{•}}[[ရေနံချောင်းမြို့နယ်]]
|-
![[သရက်ခရိုင်]]
| [[သရက်မြို့နယ်]] {{•}}[[ကံမမြို့နယ်]]{{•}} [[မင်းတုန်းမြို့နယ်]]{{•}} [[မင်းလှမြို့နယ်၊ သရက်ခရိုင်|မင်းလှမြို့နယ်]]
|-
![[အောင်လံခရိုင်]]
|[[အောင်လံမြို့နယ်]] {{•}}[[ဆင်ပေါင်ဝဲမြို့နယ်]]
|-
![[မင်းဘူးခရိုင်]]
| [[မင်းဘူးမြို့နယ်]]{{•}}[[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်]]{{•}}[[စလင်းမြို့နယ်]]{{•}}[[ငဖဲမြို့နယ်]]{{•}}[[စေတုတ္တရာမြို့နယ်]]
|-
![[ပခုက္ကူခရိုင်]]
| [[ပခုက္ကူမြို့နယ်]]{{•}}[[ဆိပ်ဖြူမြို့နယ်]]{{•}}[[ရေစကြိုမြို့နယ်]]{{•}}[[မြိုင်မြို့နယ်]]{{•}}[[ပေါက်မြို့နယ်]]
|-
![[ဂန့်ဂေါခရိုင်]]
| [[ဂန့်ဂေါမြို့နယ်]]{{•}}[[ထီးလင်းမြို့နယ်]]{{•}}[[ဆောမြို့နယ်]]
|}
==== အခြားထင်ရှားသောမြို့နှင့် ရွာကြီးများ ====
{{columns-list|colwidth=20em|
* [[ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့]]
* အိုင်းမ
* အိုင်ကြီး
* အုန်းတွဲ
* ချောင်းနက်
* ဂွေးချို
* ကုက္ကိုကုန်း(တိုက်နယ်)
* ကမျင်းကန်
* ကန်
* [[ကျောင်းတော်ရာ]]
* ကျောက်ထု
* ကျော
* ကြေးနီ
* ကျွန်းချောင်း
* လမ်းရွာ
* လယ်ကိုင်း
* လက်ပံတံခါး
* လင်းကတော
* မလွန်
* မဲဇလီ
* မိကျောင်းရဲ
* မင်းတဲကြီး
* မင်းရွာ
* မိုးနတ်ကုန်း
* မြင်ကွန်း
* မြစ်ခြေ
* နဂါးအိုင်
* ညံကန်
* ညောင်လှ
* ပဒါန်း
* ပခန်းကြီး
* ပြလို့
* ပျော်ဘွယ်
* ပြရည်
* စပါးတန်း
* စလေ
* ဆတ်သွား
* ဆည်တော်
* ရှမ်းတပ်ကြီး
* ရွှေပန်းတော
* တိုင်တား
* တက်ပုအောင်း
* သမ္ဗူလ
* ဝက်မစွပ်
* ဝက္ကသေး (စံပြကျေးရွာ)
* ယော
* ရေမျက်နီ
* ရေနံချပ်
* ရေနံမ
* ရေနံ့သာ
* [[နတ်မောက်မြို့#နဂါးမောက်စေတီ|ရွာမွန်]]
* ကိုးပင် (ဆင်ပေါင်ဝဲ လမ်းဆုံ)
}}
မကွေးတိုင်းဒေသကြီးကို ခရိုင် ၇ ခရိုင်နှင့် မြို့နယ်ပေါင်း ၂၅ မြို့နယ်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး မြို့ပေါင်း ၃၂ မြို့ ရပ်ကွက်ပေါင်း ၁၉၉ ခု၊ ကျေးရွာအုပ်စုပေါင်း ၁၅၃၈ အုပ်စု နှင့် ကျေးရွာပေါင်း ၄၇၈၈ ရွာ ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |title=မကွေးတိုင်းဒေသကြီး နောက်ခံသမိုင်း |url=https://magway.gov.mm/41/%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B6%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8 |website=magway.gov.mm |access-date=၁၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၁ |archive-date=11 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210911053628/https://magway.gov.mm/41/%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B6%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8 }}</ref>
==လူဦးရေ==
{{Historical populations
|footnote =
|source = ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း<ref name="census-2014"/>
|၁၉၇၃ | 2,634,757
|၁၉၈၃ | 3,243,116
|၂၀၁၄ | 3,917,055
}}
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မကွေးတိုင်းဒေသကြီးတွင် လူဦးရေ ၃.၉သန်း နေထိုင်ကြသည်။ မကွေးတိုင်းတွင် မဦးရေသည် ကျားဦးရေထက် အနည်းငယ် ပိုများသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆမှာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာတွင် ၇၆ ဦး ဖြစ်သည်။ မကွေးတိုင်းတွင် လူ ၁၀၀လျှင် ၈၅ ဦးသည် ကျေးလက်တွင် နေထိုင်ကြသည်။
===မြို့နေလူဦးရေ===
၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်ခန့်မှန်းလူဦးရေစာရင်းအရ ပခုက္ကူမြို့သည် တိုင်းဒေသကြီး၏ မြို့နေလူဦးရေအထူထပ်ဆုံးမြို့ဖြစ်ပြီး ငဖဲမြို့သည် မြို့နေလူဦးရေအနည်းပါးဆုံးမြို့ဖြစ်သည်။
မကွေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့နယ်များ၏ မြို့နေလူဦးရေစာရင်းမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
{| class="wikitable sortable"
! ၂၀၂၀ အဆင့် !! မြို့ !! ၁၉၈၃ သန်းခေါင်စာရင်း !! ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း (၂၀၂၀ ခန့်မှန်း) !! ခရိုင်
|-
| ၁။ || [[ ပခုက္ကူမြို့ ]] || align=right | ၉၀,၇၈၃ || align=right | ၁၀၇,၈၉၀ || [[ ပခုက္ကူခရိုင်]]
|-
| ၂။ || [[ မကွေးမြို့]] || align=right | ၇၂,၃၈၈ || align=right | ၈၄,၂၁၄ || [[ မကွေးခရိုင်]]
|-
| ၃။ || [[အောင်လံမြို့]] || align=right | ၄၃,၂၂၃|| align=right | ၅၂,၄၃၁ || [[သရက်ခရိုင်]]
|-
| ၄။ || [[ရေနံချောင်းမြို့]] || align=right | ၉၀,၈၄၅ || align=right | ၄၉,၉၃၈ || [[မကွေးခရိုင်]]
|-
| ၅။ ||[[တောင်တွင်းကြီးမြို့]] || align=right | ၅၂,၃၃၅ || align=right | ၄၇,၇၃၉ || [[မကွေးခရိုင်]]
|-
| ၆။ || [[ချောက်မြို့]] || align=right | ၆၇,၈၄၅ || align=right | ၄၇၅,၆၈ || [[မကွေးခရိုင်]]
|-
| ၇။ ||[[မင်းဘူးမြို့]] || align=right | ၃၂,၉၉၄ || align=right | ၄၀,၃၀၄ || [[မင်းဘူးခရိုင်]]
|-
| ၈။ || [[ရေစကြိုမြို့]] || align=right | ၂၃,၃၂၉ || align=right | ၂၄,၄၃၈ || [[ပခုက္ကူခရိုင်]]
|-
| ၉။ || [[စလင်းမြို့]] || align=right | ၃၅,၁၅၈ || align=right | ၂၀,၃၂၉ || [[မင်းဘူးခရိုင်]]
|-
| ၁၀။ || [[သရက်မြို့]] || align=right | ၄၆,၃၆၁ || align=right | ၂၀,၁၈၂ || [[သရက်ခရိုင်]]
|-
| ၁၁။ || [[နတ်မောက်မြို့]] || align=right | ၁၄,၇၃၇ || align=right | ၁၄,၅၂၃ || [[မကွေးခရိုင်]]
|-
| ၁၂။ || [[ဂန့်ဂေါမြို့]] || align=right | ၁၃,၉၅၅ || align=right | ၁၂,၈၂၉ || [[ဂန့်ဂေါခရိုင်]]
|-
| ၁၃။ || [[မင်းလှမြို့]] || align=right | ၁၂,၅၁၀ || align=right | ၁၂,၅၇၇ || [[သရက်ခရိုင်]]
|-
| ၁၄။ ||[[မြို့သစ်မြို့]] || align=right | ၈,၀၈၀ || align=right | ၉,၁၉၇ || [[မကွေးခရိုင်]]
|-
| ၁၅။ || [[ဆိပ်ဖြူမြို့]] || align=right | ၉,၀၈၁ || align=right | ၉,၁၆၅ || [[ပခုက္ကူခရိုင်]]
|-
| ၁၆။ ||[[မြိုင်မြို့]] || align=right | ၇,၇၀၆ || align=right | ၈,၃၂၈ || [[ပခုက္ကူခရိုင်]]
|-
| ၁၇။ || [[ပေါက်မြို့]] || align=right | ၇,၂၈၆ || align=right | ၈,၀၄၈ || [[ပခုက္ကူခရိုင်]]
|-
| ၁၈။ || [[ပွင့်ဖြူမြို့]] || align=right | ၅,၃၅၀ || align=right | ၆,၅၇၅ || [[မင်းဘူးခရိုင်]]
|-
| ၁၉။ || [[ဆောမြို့]] || align=right | ၇,၀၇၈ || align=right | ၅,၉၄၄ || [[ဂန့်ဂေါခရိုင်]]
|-
| ၂၀။ || [[စေတုတ္တရာမြို့]] || align=right | ၆,၅၁၄ || align=right | ၅,၈၆၂ || [[မင်းဘူးခရိုင်]]
|-
| ၂၁။ || [[မင်းတုန်းမြို့]] || align=right | ၅,၀၉၈ || align=right | ၅,၄၀၁ || [[သရက်ခရိုင်]]
|-
| ၂၂။ || [[ကံမမြို့]] || align=right | ၅,၂၀၂ || align=right | ၅,၁၄၆ || [[သရက်ခရိုင်]]
|-
| ၂၃။ || [[ဆင်ပေါင်ဝဲမြို့]] || align=right | ၄,၉၉၆ || align=right | ၅,၀၂၅ || [[သရက်ခရိုင်]]
|-
| ၂၄။ || [[ထီးလင်းမြို့]] || align=right | ၄,၃၄၈ || align=right | ၄,၈၁၀ || [[ဂန့်ဂေါခရိုင်]]
|-
| ၂၅။ || [[ငဖဲမြို့]] || align=right | ၆,၅၁၄ || align=right | ၄,၂၂၃ || [[သရက်ခရိုင်]]
|-
| ၂၆။ || [[ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့]] || align=right | ၅,၁၅၈ || align=right | ၂၀,၃၂၉ || [[မင်းဘူးခရိုင်]]
|}
== ထင်ရှားသောပုဂ္ဂိုလ်များ ==
== ပညာရေး ==
# [[မကွေးတက္ကသိုလ်]]
# [[မကွေးဆေးတက္ကသိုလ်]]
# [[ကျန်းမာရေးတက္ကသိုလ်|မကွေးပြည်သူ့ကျန်းမာရေးတက္ကသိုလ်]]
# [[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မကွေး)]]
# [[ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(မကွေး)]]
# [[မကွေးပညာရေးကောလိပ်]]
# [[ပခုက္ကူတက္ကသိုလ်]]
# [[ပခုက္ကူပညာရေးဒီဂရီကောလိပ်]]
# [[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ပခုက္ကူ)]]
# [[ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(ပခုက္ကူ)]]
# [[ရေနံချောင်းတက္ကသိုလ်]]
# [[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(ရေနံချောင်း)]]
# [[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(မကွေး)]]
# [[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ (ချောက်)]]
# [[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ (သရက်)]]
# [[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ (ဂန့်ဂေါ)]]
# [[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ (ပခုက္ကူ)]]
== စီးပွားရေး ==
=== တွင်းထွက်များ ===
မကွေးတိုင်းဒေသကြီး ရေနံချောင်းနှင့် ချောက်မြို့နယ်တို့တွင် ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့တို့ ထွက်ရှိသည်။
# ချောက်ရေနံမြေ
# ရေနံချောင်းရေနံမြေ
# ထောက်ရှာပင်ရေနံမြေ
# မင်းဘူးရေနံမြေ
# မန်းရေနံမြေ
# ကျောက်ခွက်လက်ပံတိုရေနံမြေ
=== ဒေသထွက်ကုန်များ ===
မြေပဲ၊ နှမ်း၊ နေကြာ၊ ပဲအမျိုးမျိုး၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်အမျိုးမျိုး၊ ဆန်စပါး၊ ပြောင်း၊ ကျွန်းသစ်၊ ပိတောက်၊ အင်၊ အင်ကြင်း၊ သစ်ရာ၊ ပျဉ်း၊ ပျဉ်းကတိုး၊ ဝါးအမျိုးမျိုး ဆင်ဖြူကျွန်းအာလူး
=== စက်မှုလုပ်ငန်းများ ===
# [[ပခုက္ကူ စက်မှုဇုံ]]
# [[ရေနံချောင်း စက်မှုဇုံ]]
# [[ချောက် ရေနံချက်စက်ရုံ]]
# [[မန်းသံပရာကန် ရေနံချက်စက်ရုံ]]
# [[မန်း ရေနံမြေသဘာဝဓာတ်ငွေ့ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ]]
# [[ကျွန်းချောင်း ဓာတ်မြေဩဇာစက်ရုံ]]
# [[စလေ ဓာတ်မြေဩဇာစက်ရုံ]]
# [[သရက်ဘိလပ်မြေစက်ရုံ]]
# [[ပခုက္ကူ ဗာဂျီးနီးယားဆေးပေါင်းစက်ရုံ]]
# [[ပွင့်ဖြူ ချည်မျှင်စက်ရုံ]]
# [[မကွေး ဆပ်ပြာစက်ရုံ]]
== စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ ==
=== ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာတို့အထွဋ်အမြတ်ထားရာနေရာများ ===
* [[ကံ့ကော်တစ်ထောင်ဘုရား(မကွေး)]]
* [[ငါးမျက်နှာစေတီနှင့်ငါးမျက်နှာကန် ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့]]
* [[စလေ ရုပ်စုံကျောင်း]]
* [[စက်တော်ရာ|မန်းရွှေစက်တော်ရာဘုရား]]
* [[စန္ဒကူးနံ့သာကျောင်းတော်ရာဘုရား]]
* [[ဆုတောင်းပြည့်ဘုရားဆင်ဖြူကျွန်းမြို့]]
* [[တိပိဋကတ်စုံကျောက်စာရုံတော်ကြီး]](ရေနံချောင်းမြို့)
* [[တန့်ကြည့်တောင်စေတီ]]
* [[နဂါးပွက်တောင်|မင်းဘူးနဂါးပွက်တောင်]]
* ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမပါဠိတက္ကသိုလ်(မြန်မာတစ်ပြည်လုံးတွင် စာသင်သားသံဃာ အများဆုံးစာသင်တိုက်ကြီး)
* [[ပင်းစက္ကလံပစေတီတော်]](ရေနံချောင်းမြို့)
* [[ပဉ္စလောဟာပြည်တော်ပြန်ဘုရားကြီး]][[ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့]]
* [[ဖောင်တော်ဦးဘုရားဆင်ဖြူကျွန်းမြို့]]
* [[မြသလွန်ဘုရား(မကွေး)|မြသလွန်စေတီ]]
* [[ရွှေကူမြတ်စွာဘုရားနှင့် တံကဲတော်]](ပခုက္ကူမြို့)
* [[ရှင်ပင်မုနိမဟာရံသီဘုရားကြီးဆင်ဖြူကျွန်း]]
* [[သီဟိုဠ်ရှင်ဘုရား]](ပခုက္ကူမြို့)
=== အခြားထင်ရှားသောနေရာများ ===
* [[ဂွေးချောင်းခံတပ်]]
* စွန်တောင် (ချွန်းတောင်) (ရခိုင်ရိုးမတောင်တန်းတွင် အမြင့်ဆုံးတောင်ဖြစ်ပြီး အမြင့်ပေ ၆၅၂၇ ပေရှိသည်။)
* ပုံတောင်၊ ပုံညာဒေသ ([[ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်း]] လေ့လာရေးလုပ်ငန်း)<ref>D.P.S. MYANMAR GUIDE MAP. 2000.</ref>
* [[ဗိဿနိုးမြို့ဟောင်း]]
* [[မင်းလှခံတပ်]]
* [[ယောဒေသ]]
* လွတ်လပ်ရေးဖခင်၊ အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီး [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]]၏ မွေးဖွားရာဇာတိ [[နတ်မောက်မြို့]]၊ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနေအိမ်ပြတိုက်
=== ထင်ရှားသောတံတားများ ===
# [[အနော်ရထာတံတား]] (ချောက်-ဆိပ်ဖြူ)
# [[ဧရာဝတီတံတား (မကွေး)]] (မကွေး-မင်းဘူး)
# [[ဧရာဝတီတံတား (ပခုက္ကူ)|ပခုက္ကူတံတား]] (ပခုက္ကူ-ပုဂံ)
# မုန်းချောင်းတံတား (ပွင့်ဖြူ-ရှောက်တော)
# မန်းချောင်းတံတား (စကု)
# [[ယင်းချောင်းတံတား]] (မကွေး)
# ပင်းချောင်းတံတား (ရေနံချောင်း)
# [[နွယ်တမယ်တံတား]] [[ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့]]
# ဒေါင်းနေချောင်းတံတား (ရေနံချောင်း)
# ဆားပွက်ချောင်းတံတား (မင်းဘူး)
# [[မုန်းချောင်းတံတား]] (မဲဇလီ)
== စာပေ၊ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရိုးရာဓလေ့ ==
မကွေးတိုင်းဒေသကြီး အနောက်ခြမ်းဒေသများဖြစ်သော မင်းတုန်း၊ ငဖဲ၊ စေတုတ္တရာ၊ ဆော၊ ထီးလင်း၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်များတွင် မြေပြန့်[[ချင်းလူမျိုး]]များ နေထိုင်ကြသောကြောင့် ချင်းတိုင်းရင်းသား ယဉ်ကျေးမှု၊ ရိုးရာဓလေ့ထုံးစံများကို တွေ့ရှိရသည်။ ထို့ပြင် ပခုက္ကူတောင်တန်းဒေသ၏ ထီးလင်း၊ ဂန့်ဂေါ၊ ဆော စသည့် မြို့ ၃ မြို့သည် ဗမာမျိုးနွယ်စုတွင်ပါဝင်သော [[ယောလူမျိုး]]များ နေထိုင်ရာ အရပ်ဖြစ်ပြီး [[ယောဒေသ]]ဟု ခေါ်တွင်သည်။ စံမြန်မာစကားနှင့် အသံထွက် အနည်းငယ်ကွဲလွဲသည်။ ထိုယောဒေသမှထွက်သော ယောလုံချည်ကို [[ကိုလိုနီခေတ်]]က မြန်မာလူမျိုးတို့၏ ရိုးရာဝတ်စုံအဖြစ် ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ဆင်ဖြူကျွန်းဒေသ ကျပင်းမြို့ဟောင်းရှိ ပျူခေတ် ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ် မြေအိုးဆေးရိုးများတွေ့ရသည်။ ယင်းရှေးဟောင်းပစ္စည်းများအား ဆင်ဖြူကျွန်းပြတိုက်တွင် ပြသထားသည်။
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}{{ပထဝီဝင်တည်နေရာ|Centre=မကွေးတိုင်းဒေသကြီး|North=[[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]|Northeast=|East=[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]|Southeast=|South=[[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]|Southwest=[[ရခိုင်ပြည်နယ်]]|West=|Northwest=[[ချင်းပြည်နယ်]]}}{{မကွေးတိုင်း}}{{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတိုင်းဒေသကြီးများ]]
1rq8ynjk63liklj86uft43fvkk8qgt7
ဘုရားဂုဏ်တော်
0
4010
1060415
1042187
2026-10-28T16:14:21Z
~2026-57798-52
150114
/* */
1060415
wikitext
text/x-wiki
{{ဗုဒ္ဓဘာသာ}}
'''ဘုရားဂုဏ်တော်''' ဆိုသည်မှာ သဗ္ဗညုမြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ပြည့်စုံလှသော အရည်အချင်းတော်များနှင့် ဘုန်းတော်များကို ဆိုလိုသည်။ မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် လေးအသင်္ချေနှင့် ကမ္ဘာတစ်သိန်း ကာလပတ်လုံး '''[[ပါရမီ]]တော်များကို စုဆောင်းဖြည့်ကျင့်ခဲ့ခြင်း'''ကြောင့် အတုမရှိသော ဂုဏ်တော်ထူးများနှင့် ပြည့်စုံတော်မူခြင်း ဖြစ်သည်။ <ref>[https://my.wikisource.org/wiki/ရတနာ့ဂုဏ်ရည် ရတနာ့ဂုဏ်ရည်]</ref>
=== '''ပါရမီတော်နှင့် ရုပ်ပုံတော်'''===
မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိရန် အလွန်ရှည်လျားသော ကာလပတ်လုံး ပါရမီတော်များကို မဆုတ်မနစ် ဖြည့်ကျင့်ခဲ့သည်။ ထိုပါရမီတော်များ၏ အကျိုးပေးကြောင့် မြတ်စွာဘုရား၏ ရုပ်ပုံတော်သည် '''[[လက္ခဏာတော်ကြီးငယ်|လက္ခဏာတော်ကြီး ၃၂ ပါး]]၊ လက္ခဏာတော်ငယ် ၈၀''' တို့ဖြင့် တံဆိပ်ခတ်ထားသကဲ့သို့ အလွန်တင့်တယ် သပ္ပါယ်တော်မူသည်။ ဘုရားရှင်၏ ရုပ်ပုံတော်သည် တက်သစ်စ နေဝန်း၊ ထွန်းသစ်စ လစန်းနှင့် ပွင့်ကာစ ပန်းကဲ့သို့ ဖူးမဝနိုင်အောင် ကျက်သရေ ရှိလှသည်။
=== '''ရောင်ခြည်တော် ခြောက်သွယ်'''===
ဘုရားရှင်၏ စိတ်တော်ကြည်လင်မှုနှင့် တန်ခိုးတော်ကြောင့် ကိုယ်တော်မှ '''ရောင်ခြည်တော် ခြောက်သွယ်''' အမြဲဖြာထွက်လျက်ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ -<br>
၁။ '''နီလာ''' - ဆံတော်၊ မျက်နက်ဝန်းတော်တို့မှ ထွက်သော အညိုရောင်။ <br>
၂။ '''ပီတာ''' - အရေတော်၊ မျက်ခွံတော်တို့မှ ထွက်သော ရွှေအဆင်းဝါသောအရောင်။<br>
၃။ '''ဩဒါတာ''' - အရိုးတော်၊ သွားတော်၊ မျက်ဖြူတော်တို့မှ ထွက်သော ဖြူဝင်းသောအရောင်။<br>
၄။ '''လောဟိတာ''' - အသားတော်၊ အသွေးတော်တို့မှ ထွက်သော နီမြန်းသောအရောင်။<br>
၅။ '''မဉ္ဇိဋ္ဌာ''' - အဝါရင့်နှင့် အနီနု ရောယှက်နေသော မောင်းသောအရောင်။<br>
၆။ '''ပဘဿရာ''' - လျှပ်စစ်ကဲ့သို့ ပြိုးပြိုးပြက်ပြက် ထွက်သောအရောင်။ <br>
=== '''ဘုရားဂုဏ်တော် ၉ ပါး'''===
ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့ နေ့စဉ်ရွတ်ဆို ပူဇော်လေ့ရှိသော ဂုဏ်တော် ၉ ပါးမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည် - <br>
ဣတိပိ သော ဘဂဝါ -
*အရဟံ
*သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ
*ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော
*သုဂတော
*လောကဝိဒူ
*အနုတ္တရောပုရိသဒမ္မသာရထိ
*သတ္ထာဒေဝမနုဿာနံ
*ဗုဒ္ဓေါ
*ဘဂဝါ
=== [[အရဟံ]] ဂုဏ်တော်===
:[[ကိလေသ|ကိလေသာ]]ကင်းစင်၍ အမြတ်ဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ခြင်း၊ လူ၊ [[နတ်]]၊ [[ဗြဟ္မာ]]တို့၏ ပူဇော်အထူးကို ခံယူထိုက်တော်မူထိုက်သော [[ဗုဒ္ဓ|မြတ်စွာဘုရား]]။ ဆိတ်ကွယ်ရာ (စိတ်ကွယ်ရာ)အရပ်၌ပင် မကောင်းမှုကို ပြုလုပ်တော်မမူသော မြတ်စွာဘုရား။
==== အရဟံဂုဏ်တော် (၅) ချက် ====
၁။ <b>အာရကတ္တာ</b> - [[ကိလေသ|ကိလေသာ]]တို့မှ ကင်းဝေးတော်မူသောကြောင့် အရဟမည်၏။
၂။ <b>ပစ္စယာဒီနံ အရဟတ္ထာပိ</b>- လူ[[နတ်]]ဗြဟ္မာသုံးပါးတို့၏ ပစ္စည်းလေးပါး စသော ပူဇော်အထူးကို ခံထိုက်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် အရဟမည်၏။
၃။ <b>နတ္ထိ ရဟော ဧတဿာတိ</b> - ဆိတ်ကွယ်ရာ အရပ်၌ မကောင်းမှုပြုခြင်းသည် မရှိသောကြောင့် အရဟမည်၏။
၄။ <b>အရီနံ ဟတတ္တာပိ</b>- ကိလေသာ တည်းဟူသော ရန်သူကို သတ်အပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် အရဟမည်၏။
၅။ <b>အရာနံ ဟတတ္တာပိ</b>- သံသရာ စက်တို့ ၏အကန့်တို့ကို ဖျက်ဆီးအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် အရဟမည်၏။
===သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဂုဏ်တော် ===
:တရားအလုံးစုံကို [[သဗ္ဗညုတဉာဏ်]]ဖြင့် အလိုလိုသိခြင်း၊ ဉာဏ်ပညာအကြီးဆုံးပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။
(အရာအားလုံးကို ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်စွမ်းဖြင့် အမှန်အတိုင်းသိမြင်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား )
===ဝိဇ္ဇာစရဏ သမ္ပန္နော ဂုဏ်တော် ===
:ဝိဇ္ဇာဉာဏ် ၃ ပါး(၈ ပါး)၊ [[စရဏ တစ်ဆယ့်ငါးပါး|စရဏ]] အကျင့် ၁၅ ပါးတို့နှင့် ပြည့်စုံတော်မူခြင်း၊ အကြီးဆုံး ဝိဇ္ဇာနှင့် အကောင်းဆုံး အကျင့်ရှိသူဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။
==== ဝိဇ္ဇာဉာဏ် (၃) ပါး ====
၁။ [[ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိအဘိညာ|ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏ်]]- ရှေးဘဝမှ နေခဲ့သော ခန္ဓာအစဉ်ကို အောက်မေ့နိုင်သော ဉာဏ်။
၂။ [[ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာ|ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ်]] - နတ်တို့၏ မျက်စိကဲ့သို့ အပိတ်အပင် အတားအဆီးမရှိ မြင်နိုင်သော ဉာဏ်။
၃။ [[အာသဝက္ခယဉာဏ်]] - အာသဝေါတရား လေးပါးကို ကုန်စင်အောင် ပြုတတ်သော အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်။
==== ဝိဇ္ဇာဉာဏ် (၈) ပါး ====
၁။ '''ဣဒ္ဓိဝိဓဉာဏ်''' - တန်ခိုးအမျိုးမျိုး ဖန်ဆင်းနိုင်သောဉာဏ်။
၂။ '''မနောမယိဒ္ဓိဉာဏ်''' - စိတ်သွားတိုင်း ကိုယ်ပါနိုင်သောဉာဏ်။
၃။ [[ဒိဗ္ဗသောတအဘိညာ|ဒိဗ္ဗသောတဉာဏ်]] - နတ်တို့၏ နားကဲ့သို့ ကြားနိုင်သောဉာဏ်။
၄။ [[ပရစိတ္တဝိဇာနနအဘိညာ|ပရစိတ္တဝိဇာနနဉာဏ်]] - သူတပါး၏စိတ်ကိုပိုင်းခြား၍သိနိုင်သောဉာဏ်။
၅။ [[ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိအဘိညာ|ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏ်]] - ရှေးရှေးသော ဘဝပေါင်းခြားများစွာက နေခဲ့ဘူးသော ခန္ဓာအစဉ်ကို အောက်မေ့နိုင်သောဉာဏ်။
၆။ [[ဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာ|ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ်]] - နတ်တို့၏မျက်စိကဲ့သို့ မြင်နိုင်သောဉာဏ်။
၇။ [[ဝိပဿနာဉာဏ်]] - ဖြစ်ပေါ်သမျှသော သင်္ခါရတရားတို့ကို လက္ခဏာသုံးပါးတင်၍ ရှုမြင်ဆင်ခြင်နိုင်သောဉာဏ်။
၈။ [[အာသဝက္ခယဉာဏ်]] - အာသဝေါတရားလေးပါးကို ကုန်စင်အောင်ပြုတတ်သော အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်။
==== စရဏ အကျင့် ၁၅ ပါး====
# [[သဒ္ဓါ]]
# [[သတိ]]
# ဟိရီ
# ဩတ္တပ္ပ
# [[ဝီရိယ]]
# သုတ
# [[ပညာ]]
# ဘောဇနမတ္တညုတာ
# ဇာဂရိယာနုယောဂ
# [[သီလ]]
# ဣန္ဒြိယသံဝရ
# ပထမ[[ဈာန်]]
# ဒုတိယဈာန်
# တတိယဈာန်
# စတုတ္ထဈာန် တို့ကို စရဏတစ်ဆယ့်ငါးပါးဟု ခေါ်ဆိုသည်။
=== သုဂတော ဂုဏ်တော်===
:သတ္တဝါတို့၏ အကျိုးစီးပွားအတွက် ကောင်းသောစကားကို ဆိုတော်မူခြင်းနှင့် နိဗ္ဗာန်သို့ ကောင်းစွာ ကြွတော်မူသော ဂုဏ်။
=== လောကဝိဒူ ဂုဏ်တော် ===
:ဩကာသလောက၊ သင်္ခါရလောက၊ သတ္တလောက တည်းဟူသော လောကသုံးပါးကို အကုန်အစင်သိမြင်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။
=== အနုတ္တရော ပုရိသဓမ္မသာရထိ ဂုဏ်တော်<!-- "အနုတ္တရောပုရိသဒမ္မသာရထိ" (ဒ-ဒွေးဖြင့်စာလုံးပေါင်းခြင်း) က ပိုမိုမှန်ကန်သော အဓိပ္ပါယ် ထွက်ပေါ်စေပါသည်။ -- အနုတ္တရော + ပုရိသ + ဒမ္မ + သာရထိ -- အနုတ္တရော: အတုမရှိသော၊ အသာလွန်ဆုံးဖြစ်သော။ ပုရိသ: ယောက်ျား (ဤနေရာ၌ ဆုံးမထိုက်သော လူ၊ နတ်၊ ဗြဟ္မာ၊ တိရစ္ဆာန် သတ္တဝါအားလုံးကို ခြုံငုံ၍ "ပုရိသ" ဟု သုံးနှုန်းခြင်း ဖြစ်ပါသည်။) ဒမ္မ (Damma): ဆုံးမထိုက်သော၊ ယဉ်ကျေးအောင် ပြုပြင်ပေးထိုက်သော။ သာရထိ: ရထားထိန်းပမာ ရှေ့ဆောင်လမ်းပြ ဆုံးမတတ်သောသူ။ "ပုရိသဓမ္မ" ဟု သုံးနှုန်းပါက "ယောက်ျားတို့၏ တရား" သို့မဟုတ် "လူတို့၏ အလေ့အထ" စသဖြင့် အဓိပ္ပာယ် လွဲချော်သွားနိုင်ပြီး ဂုဏ်တော်၏ မူလရည်ရွယ်ချက်ဖြစ်သော "သတ္တဝါတို့ကို ဆုံးမသွန်သင်ခြင်း" ဆိုသည့် သဘောသက်ရောက်မှု မရှိတော့ဘဲ ဖြစ်သွားနိုင်ပါသည်။ ဒမ္မ (Damma) = ဆုံးမခြင်း။ ဓမ္မ (Dhamma) = သဘာဝတရား၊ တရားတော်၊ အမှန်တရား။ -->===
:မယဉ်ကျေးသော ဆုံးမထိုက်သူတို့ကို ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့အောင် ဆုံးမရာ၌ အသာလွန်ဆုံးဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။
=== သတ္ထာဒေဝ မနုဿာနံ ဂုဏ်တော် ===
:လူ၊ နတ်၊ ဗြဟ္မာ သတ္တဝါအားလုံးတို့၏ ဆရာတစ်ဆူဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။
===ဗုဒ္ဓေါ ဂုဏ်တော်===
:[[သစ္စာလေးပါး]]ကို ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်ဖြင့် သိတော်မူပြီး တစ်ပါးသူတို့အားလည်း ဟောကြားညွှန်ပြနိုင်သော မြတ်စွာဘုရား။
[[သစ္စာလေးပါး]]သည် [[ပါဠိ]]ဘာသာအားဖြင့် ''အရိယသစ္စာ'' ဟု ခေါ်သည်။ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၏ အနှစ်သာရဖြစ်သော သဘောတရားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အကျဉ်းအားဖြင့် ဆိုလျှင် - [[ဒုက္ခသစ္စာ]] - ဒုက္ခဟူသော ဆင်းရဲခြင်းတရားသည် အမှန်တကယ်ရှိသည်။ [[သမုဒယသစ္စာ]] - သမုဒယသည် 'ဒုက္ခ'ကိုဖြစ်စေသော အကြောင်းအရင်း အမှန်ဖြစ်သည်။ [[နိရောဓသစ္စာ]] - ဒုက္ခ၏ ငြိမ်းအေးရာ [[နိဗ္ဗာန်]]သည် အမှန်တကယ်ရှိသည်။ [[မဂ္ဂသစ္စာ]] - နိဗ္ဗာန်ကိုရရှိရန် နည်းလမ်းသည် [[မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး]] အမှန်ပင်ဖြစ်သည်။
=== ဘဂဝါ ဂုဏ်တော် ===
:ဘုန်းတော် ၆ ပါးနှင့် ပြည့်စုံတော်မူခြင်း၊ ဘုန်းတန်ခိုးအကြီးဆုံးပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သော မြတ်စွာဘုရား။
=== ဘုန်းတော်ခြောက်ပါး ===
*'''ဣဿရိယဘုန်းတော်''' - မိမိစိတ်ကိုရော၊ တစ်လောကလုံးကိုပါ အစိုးရတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။
*'''ဓမ္မဘုန်းတော်''' - မဂ်၊ ဖိုလ်၊ နိဗ္ဗာန်တရားနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။
*'''ယသဘုန်းတော်''' - များပြားသော အခြံအရံ၊ ပျံနှံ့သော အကျော်အစောနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။
*'''သိရီဘုန်းတော်''' - အတုမရှိသော ကျက်သရေတော် နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား
*'''ကာမဘုန်းတော်''' - လိုအင်ဆန္ဒမှန်သမျှ ခဏချက်ချင်း ပြည့်ဝတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား
*'''ပယတ္တဘုန်းတော်'''- အတုမရှိသော လုံလဝီရိယနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား
=== '''နေ့စဉ် အကျိုးဆောင်ပုံ '''===
မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် သက်တော် ၈၀ အတွင်း '''၄၅ ဝါ''' ကာလပတ်လုံး နေ့ညမပြတ် သတ္တဝါတို့၏ အကျိုးကို ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည်။ နေ့အချိန်တွင် ဆွမ်းခံကြွခြင်းနှင့် တရားဟောခြင်း၊ ညဦးယံတွင် ရဟန်းတို့အား ဩဝါဒပေးခြင်း၊ သန်းခေါင်ယံတွင် နတ်ဗြဟ္မာတို့၏ အမေးကို ဖြေကြားခြင်းနှင့် မိုးသောက်ယံတွင် ချေချွတ်ထိုက်သူတို့ကို ကြည့်ရှုခြင်းဟူသော တာဝန်များကို အားလပ်ခွင့်မရှိအောင် ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့သည်။
=== '''ဗုဒ္ဓါနုဿတိ ကမ္မဋ္ဌာန်း'''===
မြတ်စွာဘုရား၏ ဂုဏ်တော်များကို အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် အောက်မေ့နေခြင်းကို '''ဗုဒ္ဓါနုဿတိ''' ဟု ခေါ်သည်။ ဂုဏ်တော်များကို အာရုံပြုခြင်းဖြင့် စိတ်နှလုံး ကြည်လင်ရွှင်လန်းခြင်း၊ သဒ္ဓါတရား တိုးပွားခြင်းနှင့် ဘေးအန္တရာယ်များမှ ကင်းဝေးခြင်း စသော အကျိုးကျေးဇူးများကို ခံစားရနိုင်သည်။
=== ကိုးကားချက် ===
{{reflist}}
*ယဉ်ကျေးလိမ္မာ ရင်သွေးကမ္ဘာ-ဒေါက်တာ မင်းတင်မွန်
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
9um5r2jh7ttu033bzfn56bw04iypwaa
ကုလသမဂ္ဂ ပတ်ဝန်းကျင်အစီအစဉ်
0
4034
1060526
1016826
2026-10-29T04:23:00Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060526
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox organization
| image =
| image_size = 130px
| name = ကုလသမဂ္ဂ ပတ်ဝန်းကျင် အစီအစဉ်<br />(UN Environment)
| map =
| map_size =
| map_caption =
| type = Programme
| abbreviation = UN Environment<br />
UNEP
| leader_title = Executive Director
| leader_name = [[:en:Inger Andersen (environmentalist)|Inger Andersen]] <small>(၂၀၁၉ မှ စ၍)</small>
| status = သက်ဝင်နေဆဲ
| formation = {{Start date and age|1972|06|05|df=y}}
| headquarters = [[နိုင်ရိုဘီမြို့]]၊ [[ကင်ညာနိုင်ငံ]]
| website = {{official URL}}
| parent_organization = [[ကုလသမဂ္ဂ]]
| footnotes =
}}
'''ကုလသမဂ္ဂ ပတ်ဝန်းကျင် အစီအစဉ်''' ({{langx|en|United Nations Environment Programme}}; အတိုကောက် '''UNEP''') သည် [[ကုလသမဂ္ဂ]] စနစ်အတွင်း ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကို တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်ရာတွင် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ပေးရန် တာဝန်ရှိသည့် အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/en/sections/about-un/funds-programmes-specialized-agencies-and-others/index.html|title=Funds, Programmes, Specialized Agencies and Others|date=November 18, 2014|website=un.org}}</ref><ref name=":2">{{cite web|url=http://www.unenvironment.org/about-un-environment|title=About UN Environment Programme|website=UNEP|access-date=2019-02-10|archive-date=2020-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20200409185727/http://www.unenvironment.org/about-un-environment|url-status=dead}}</ref> ၁၉၇၂ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် [[စတော့ဟုမ်းမြို့]]၌ ကျင်းပခဲ့သော လူသားနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂ ညီလာခံကျင်းပပြီးနောက် ၎င်း၏ ပထမဆုံး ညွှန်ကြားရေးမှူးဖြစ်သူ Maurice Strong က ဤအဖွဲ့အစည်းကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်အာဏာမှာ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု၊<ref>{{Cite web|url=https://www.unep.org/explore-topics/climate-change|title=Climate Change|date=2021 |website=unep.org }}</ref> ရေနေနှင့် ကုန်းနေ ဂေဟစနစ်များ စီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် အစိမ်းရောင် စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု အပါအဝင် ကျယ်ပြန့်သော ကိစ္စရပ်များတွင် ဦးဆောင်မှုပေးခြင်း၊ သိပ္ပံနည်းကျ အချက်အလက်များ ပံ့ပိုးခြင်းနှင့် ဖြေရှင်းနည်းများ ဖော်ထုတ်ခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.unep.org/explore-topics/green-economy|title=Green Economy|date=2021|website=unep.org|access-date=18 February 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20110928005809/http://unep.org/greeneconomy/|archive-date=28 September 2011|url-status=dead }}</ref> ထို့ပြင် အဆိုပါ အဖွဲ့အစည်းသည် နိုင်ငံတကာ ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက်များကို ရေးဆွဲခြင်း၊ ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ သိပ္ပံပညာကို ထုတ်ဝေခြင်းနှင့် မြှင့်တင်ခြင်းများ ပြုလုပ်သည့်အပြင် နိုင်ငံအစိုးရများ၏ ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ရည်မှန်းချက်များ ပြည့်မီစေရန်လည်း ကူညီဆောင်ရွက်ပေးသည်။
ကုလသမဂ္ဂ ဖွံ့ဖြိုးမှုဆိုင်ရာ အဖွဲ့ (United Nations Development Group) ၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးအနေဖြင့် UNEP သည် ကမ္ဘာကြီးအား စဉ်ဆက်မပြတ် ဖွံ့ဖြိုးမှု ပန်းတိုင် (၁၇) ရပ်ကို ပြည့်မီစေရန် ကူညီပေးလျက်ရှိသည်။<ref>{{cite web|url=https://undg.org/about/undg-global/undg/|title=About » UNDG at the Global Level » UNDG|date=2017|website=United Nations Development Group|access-date=3 September 2017}}</ref> UNEP သည် ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲဆိုင်ရာ သဘောတူစာချုပ် (CBD)၊ ပြဒါးဆိုင်ရာ မီနမာတာ သဘောတူစာချုပ်၊ ဘာဆယ်၊ ရိုတာဒမ်နှင့် စတော့ဟုမ်း သဘောတူစာချုပ်များ၊ ရွှေ့ပြောင်းသွားလာသော တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် မျိုးစိတ်များဆိုင်ရာ သဘောတူစာချုပ်နှင့် [[CITES|မျိုးသုန်းရန်အန္တရာယ်ရှိသော တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်နှင့် သစ်ပင်ပန်းမန်များ နိုင်ငံတကာကုန်သွယ်မှုဆိုင်ရာ သဘောတူစာချုပ် အဖွဲ့]] (CITES) အပါအဝင် ဘက်စုံ ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက်များနှင့် သုတေသနအဖွဲ့များ၏ အတွင်းရေးမှူးရုံးများကို လက်ခံထားရှိသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.unep.org/about-un-environment/why-does-un-environment-matter/secretariats-and-conventions|title=Secretariats and Conventions|website=UNEP|date=30 October 2017}}</ref>
၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာ့မိုးလေဝသ အဖွဲ့ချုပ် (WMO) နှင့် UNEP တို့သည် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုဆိုင်ရာ အစိုးရများအဖွဲ့ (IPCC) ကို ပူးတွဲတည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.ipcc.ch/|title=History of the IPCC|website=IPCC}}</ref> UNEP သည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ပတ်ဝန်းကျင် အထောက်အကူပြု ရန်ပုံငွေအဖွဲ့ (GEF) နှင့် မွန်ထရီရယ် ပရိုတိုကော အကောင်အထည်ဖော်မှုဆိုင်ရာ ဘက်စုံရန်ပုံငွေအဖွဲ့တို့အတွက် အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်သော အေဂျင်စီများအနက် တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Environment |first=U. N. |title=Global Environment Facility |url=http://www.unep.org/gef/node |access-date=2022-03-02 |website=Global Environment Facility |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Environment |first=U. N. |date=2018-10-29 |title=About Montreal Protocol |url=http://www.unep.org/ozonaction/who-we-are/about-montreal-protocol |access-date=2022-03-02 |website=Ozonaction |language=en}}</ref> UNEP သည် တစ်ခါတစ်ရံတွင် "UN Environment" ဟူသော အမည်ကွဲကို အသုံးပြုလေ့ရှိပြီး<ref>{{cite web|url=https://www.unep.org/about-un-environment/why-does-un-environment-matter|website=UNEP|title=Why does UN Environment Programme matter?|date=28 September 2017}}</ref> အေဂျင်စီ၏ ရုံးချုပ်သည် [[ကင်ညာနိုင်ငံ]]၊ [[နိုင်ရိုဘီမြို့]]တွင် တည်ရှိသည်။
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
{{ကုလသမဂ္ဂ}}
[[Category:ကုလသမဂ္ဂ]]
{{UN-stub}}
cp2v1e8n8eoidpo5jmb5c89mbk3v38e
WikiLeaks
0
12259
1060514
1054912
2026-10-29T02:40:40Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060514
wikitext
text/x-wiki
{{Retaining title}}
[[File:Wikileaks logo.svg|thumb|right|ဝီကီလိ(ခ်) လိုဂို]]
'''ဝီကီလိ (ခ်)''' (wikileaks) သည် နိုင်ငံတကာ အကျိုးအမြတ်မရှာသော [[မီဒီယာသစ်]] မီဒီယာ အဖွဲ့ဖြစ်သည်။ အမည်မသိ သတင်းရင်းမြစ်နှင့် ပေါက်ကြားမှုများမှတဆင့် သာမန်အားဖြင့် ရရန်ခက်ခဲသော စာရွက်စာတမ်းများကို တင်ပေးနေသော နေရာဖြစ်သည်။ ဝီကီလိ (ခ်) ဝက်ဘ်ဆိုဒ်ကို The Sunshine Press က ၂၀ဝ၆ တွင် စတင်သည်။ စတင်သည့် နှစ်မှာပင် စာရွက်စာတမ်းပေါင်း ၁.၂ သန်းခန့် တိုးပွားလာခဲ့သည်။ <ref>{{cite web |url=http://www.wikileaks.org/wiki/Wikileaks:About#Wikileaks_has_1.2_million_documents.3F |title=Wikileaks has 1.2 million documents? |work=WikiLeaks |accessdate=28 February 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080216000537/http://www.wikileaks.org/wiki/Wikileaks:About#Wikileaks_has_1.2_million_documents.3F |archivedate=16 February 2008 }}</ref>
ယခုအဖွဲ့ကို [[တောင်အာဖရိကနိုင်ငံ|တောင်အာဖရိက]]၊ [[ဥရောပ]]၊ [[ထိုင်ဝမ်]]၊ [[အမေရိကန်]] တို့ရှိ နည်းပညာရှင်များနှင့် [[စာနယ်ဇင်းသမား]]၊ [[သင်္ချာပညာရှင်]] တရုတ်အတိုက်အခံများက စ၍ ထူထောင်သည်ဟု ဖော်ပြခဲ့ဖူးသည်။ <ref name=aboutwikileaks/> သတင်းစာဆောင်းပါးများနှင့် The New Yorker မဂ္ဂဇင်းတို့က {{page number|issue=7 June 2010}} ဩစတြေးလျ အင်တာနက် တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ [[ဂျူလီယန် အက်စ်ဆန်း]] (Julian Assange) ကို ဝီကီလိ (ခ်) ဒါရိုက်တာအဖြစ် ဖော်ပြကြသည်။ <ref name=McGreal>McGreal, Chris. [http://www.guardian.co.uk/world/2010/apr/05/wikileaks-us-army-iraq-attack Wikileaks reveals video showing U.S. air crew shooting down Iraqi civilians] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100407021656/http://www.guardian.co.uk/world/2010/apr/05/WikiLeaks-us-army-iraq-attack |date=7 April 2010 }}, ''The Guardian'', 5 April 2010.</ref>
ဝီကီလိ (ခ်) သည် ၂၀ဝ၈ ခုနှစ် [[The Economist|Economist မဂ္ဂဇင်း]] မီဒီယာသစ်ဆု အပါအဝင် ဆုပေါင်းများစွာ ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀ဝ၉ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ဝီကီလိ (ခ်) နှင့် ဂျူလီယန် အက်ဆန်သည် [[နိုင်ငံတကာ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် အဖွဲ့]] (ယူကေ) ၏ မီဒီယာဆု (မီဒီယာသစ်ကဏ္ဍ) ကိုရရှိသည်။ ၂၀ဝ၈ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော “ကင်ညာ - သွေးညဉ်းသံ၊ တရားမဲ့ သတ်ဖြတ်ခြင်းနှင့် အပျောက်ဖျောက်ခြင်းများ” အတွက် ရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ကင်ညာနိုင်ငံ လူ့အခွင့်အရေး အမျိုးသား ကော်မရှင်၏ အစီရင်ခံစာဖြစ်ပြီး ကင်ညာရှိ ရဲများ၏ တရားမဲ့ သတ်ဖြတ်မှုများကို ဖော်ပြထားသည်။ <ref>[https://web.archive.org/web/20120103173015/http://amnesty.org.uk/news_details.asp?NewsID=18227 Amnesty announces Media Awards 2009 winners] Amnesty.org.uk, 2 June 2009</ref> ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် မေလတွင် နယူးယောက် နေ့စဉ် သတင်းက ဝီကီလိ (ခ်) ကို “သတင်းကို လုံးဝပြောင်းလဲသွားစေနိုင်သော ဝက်ဘ်ဆိုဒ်” အဖြစ် ပထမနေရာတွင် အဆင့်သတ်မှတ် ဖော်ပြခဲ့သည်။ <ref name=5sites>{{cite news |url=http://www.nydailynews.com/money/2010/05/20/2010-05-20_5_pioneering_web_sites_that_could_totally_change_the_news.html |title=5 pioneering Web sites that could totally change the news |last=Reso |first=Paulina |date=20 May 2010 |work=[[:en:Daily News (New York)|Daily News]] |accessdate=8 June 2010 |archivedate=27 October 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111027015113/http://www.nydailynews.com/money/2010/05/20/2010-05-20_5_pioneering_web_sites_that_could_totally_change_the_news.html }}</ref>
၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီလတွင် ဝီကီလိ (ခ်) က [[အချင်းချင်း ပြန်သတ်မှု]] အမည်ရှိ ၂၀ဝ၇ ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့က အီရတ်နိုင်ငံ ဘဂ္ဂဒက် လေကြောင်း စစ်ပွဲတွင် အမေရိကန် တပ်များကြောင့် သေကြေခဲ့ရသော အရပ်သားများနှင့် စာနယ်ဇင်းသမားအကြောင်း ဗီဒီယိုဖိုင်ကို တင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ဝီကီလိ (ခ်) က ယခင် လူထုအကြား တခါမျှ မသိရှိသေးသော စာရွက်စာတမ်းပေါင်း ၇၆,၉၀ဝ ပါ [[အာဖဂန် စစ်ပွဲ]] (၂၀ဝ၁ မှ ယခုအထိ) ဖိုင်များကို တင်ခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာလတွင် အဓိက စီးပွားရေး မီဒီယာအဖွဲ့အစည်းကြီးများ၏ ပူးပေါင်းမှုဖြင့် [[အီရတ်စစ်ပွဲ မှတ်တမ်းများ]] အမည်ရှိ စာရွက်စာတမ်းဖိုင်ပေါင်း ၄၀ဝ,ဝ၀ဝ ကို တစုတည်း ထုတ်ဖော်ခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာတွင် ဝီကီလိ (ခ်) က အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု နိုင်ငံခြာရေးဝန်ကြီးဌာနမှ သံတမန်များ အချင်းချင်း အလွတ်သဘောပြောဆိုသော ကြေးနန်းစာများကို ဖွင့်ချလိုက်သည်။
ဝီကီလိ (ခ်) စတင်စဉ်က အသုံးပြုသူ-အလွယ်တည်းဖြတ် စနစ်ဖြစ်ပြီး [[မီဒီယာဝီကီ]] ကိုလည်း သုံးစွဲခဲ့သည်။ သို့သော် ယခုအခါ အစဉ်အလာ ပုံနှိပ်လုပ်ငန်းပုံစံဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်းတိုးတက်လာပြီး အသုံးပြုသူများ၏ ကော်မန့်နှင့် တည်းဖြတ်မှုကို ဆက်လက် လက်ခံခြင်း မရှိတော့ပေ။
== သမိုင်းကြောင်း ==
{{RWB Internet lists}}
ဝီကီလိ (ခ်) သည် ၂၀ဝ၆ ဒီဇင်ဘာတွင် စတင်ပေါ်ပေါက်လာသည်။ <ref>"Reportedly spurred by the leak of the Pentagon papers, Assange unveiled WikiLeaks in December 2006" {{cite web | title=WikiLeaks' War on Secrecy: Truth's Consequences | url=http://www.time.com/time/world/article/0,8599,2034276-3,00.html | accessdate=4 December 2010 | archivedate=20 May 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130520104123/http://www.time.com/time/world/article/0%2C8599%2C2034276-3%2C00.html }}</ref><ref>"In December, 2006, WikiLeaks posted its first document" {{cite web | title=No Secrets | url=http://www.newyorker.com/reporting/2010/06/07/100607fa_fact_khatchadourian?currentPage=8 | accessdate= 1 December 2010}}</ref> [[တောင်အာဖရိကနိုင်ငံ|တောင်အာဖရိက]]၊ [[ဥရောပ]]၊ [[ထိုင်ဝမ်]]၊ [[အမေရိကန်]] နှင့် ဩစတြေးလျတို့ရှိ နည်းပညာရှင်များနှင့် [[စာနယ်ဇင်းသမား]]၊ [[သင်္ချာပညာရှင်]] တရုတ်အတိုက်အခံများက စ၍ ထူထောင်သည်ဟု ဖော်ပြခဲ့ဖူးသည်။<ref name=aboutwikileaks>{{cite web |url=http://www.wikileaks.org/wiki/WikiLeaks:About |title=Wikileaks:About |publisher=WikiLeaks |date= |accessdate=3 June 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080314204422/http://www.wikileaks.org/wiki/Wikileaks:About |archivedate=14 March 2008 }}</ref> ဝီကီလိခ်ကို စတင်ဖန်တီးသူအား ခြေရာမခံနိုင်ခဲ့ပေ။<ref name=NewScientist1>{{cite news |author=Paul Marks |title=How to leak a secret and not get caught |url=http://www.newscientist.com/channel/tech/mg19325865.500-how-to-leak-a-secret-and-not-get-caught.html |work=New Scientist |date=13 January 2007 |accessdate=28 February 2008}}</ref> ၂၀ဝ၇ ဇန်နဝါရီလမှစ၍ [[ဂျူလီယန် အက်စ်ဆန်း]] နှင့် အခြားသူများ ပရိသတ်ရှေ့မှောက်တွင် ပေါ်လာသည်။ အက်စ်ဆန်းက သူ့ကိုယ်သူ ဝီကီလိ (ခ်) အကြံပေးဘုတ်အဖွဲ့ဝင်ဟု ဆိုသည်။ <ref name="afp07">{{cite news |author=Agence France Press |work=The Age |title=Chinese cyber-dissidents launch WikiLeaks, a site for whistleblowers |url=http://www.theage.com.au/news/Technology/Chinese-cyberdissidents-launch-WikiLeaks-a-site-forwhistleblowers/2007/01/11/1168105082315.html |date=11 January 2007 |accessdate=17 June 2010 | location=Melbourne}}</ref> The Australian သတင်းတပုဒ်တွင် အက်စ်ဆန်းကို ဝီကီလိ (ခ်) ကိုတည်ထောင်သူဟု ဖော်ပြထားသည်။ <ref>{{cite news |url=http://www.theaustralian.com.au/news/rudd-government-blacklist-hacker-monitors-police/story-e6frg8yx-1225718288350 |title=Rudd Government blacklist hacker monitors police |work=The Australian author=Richard Guilliatt |date=30 May 2009 |accessdate=17 June 2010 |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20120527015312/http://www.theaustralian.com.au/national-affairs/defence/rudd-government-blacklist-hacker-monitors-police/story-e6frg8yx-1225718288350 |archive-date=27 May 2012 |url-status=dead}}</ref> Wierd မဂ္ဂဇင်းကမူ အက်စ်ဆန်းနှင့် စကားပြောဆိုဖူးသည် ဆိုသည့် ကူညီရေးသားတဦး၏ အဆိုကို ကိုးကား၍ အက်စ်ဆန်းကို “ဝီကီလိ (ခ်) ၏ ဝိဉာဉ်နှင့် အသက်၊ တည်ထောင်သူ၊ အတွေးအခေါ် ချမှတ်သူ၊ ပြောခွင့်ရှိသူ၊ လက်ရင်း ကုဒ်ဖန်တီးသူ၊ ဆော်ဩသူ၊ ငွေကြေး မ တည်သူနှင့် အားလုံးတွင် တာဝန်ရှိသူ” ဟု ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{cite news|url=http://www.nytimes.com/2010/10/24/world/24assange.html|title=WikiLeaks Founder on the Run, Trailed by Notoriety}}</ref> ၂၀ဝ၉ ခုနှစ် တွင် ဝီကီလိ (ခ်) ၌ ကူညီရေးသားသူပေါင်း ၁၂,ဝ၀ မှတ်ပုံတင်ထားသည်<ref name=aboutwikileaks/>။ အကြံပေးဘုတ်အဖွဲ့တွင် အက်စ်ဆန်း၊ ဖိလစ် အဒမ်၊ ဝန်ဒန်၊ စီ.ဂျေ.ဟင့်ခ်၊ ဘင် လော်ရေး၊ တာရှီ နမ်ဂျယ် ခမ်ဆစ်ဆန်၊ ရှောင်ကင်၊ ချီကို ဝှစ်တက်ကာနှင့် ဝန် ယုကိုင်တို့ ပါဝင်သည်။ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်အတွင်း Mother Jones မဂ္ဂဇင်းက ဆက်သွယ်မေးမြန်းခန်းတွင်မူ မစ္စတာ ခမ်ဆစ်ဆန်က သူ့အနေဖြင့် ဝီကီလိ (ခ်) မှ အီးမေးလ် လက်ခံရရှိခဲ့သော်လည်း အကြံပေးဖြစ်ရန် သဘောမတူခဲ့ပါဟု ငြင်းဆိုထားသည်။<ref name=motherjones2>{{cite web|url=http://motherjones.com/politics/2010/04/wikileaks-julian-assange-iraq-video?page=2 |title=Inside WikiLeaks’ Leak Factory |publisher=Mother Jones |date= |accessdate=30 April 2010}}</ref>
ဝီကီလိ (ခ်) က ၎င်းတို့၏ “မူလရည်ရွယ်ချက်သည် အာရှ၊ ယခင်ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံခွဲများ၊ အာဖရိက ဆဟာရ နိုင်ငံများနှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းမှ ဖိနှိပ်သည့် အာဏာရှင် အစိုးရများကို ဖွင့်ထုတ်ရန် ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် အစိုးရများ၊ ကော်ပိုရေးရှင်းများ၏ ကျင့်ဝတ်နှင့် မညီသော အပြုအမူများကို ဖော်ထုတ်ရန် ဆန္ဒရှိသည့် ဒေသအားလုံးမှ လူများ အထောက်အကူရရန်လည်း မျှော်လင့်သည်” ဟု ဆိုထားသည်။ <ref name=aboutwikileaks/><ref>{{cite news |author= |title=Cyber-dissidents launch WikiLeaks, a site for whistleblowers |url=http://www.asiamedia.ucla.edu/article-eastasia.asp?parentid=60857 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070221224039/http://www.asiamedia.ucla.edu/article-eastasia.asp?parentid=60857 |work=South China Morning Post |archivedate=21 February 2007 |date=11 January 2007 |accessdate=28 February 2008 }}</ref>
၂၀ဝ၇ ဇန်နဝါရီတွင် ဝီကီလိ (ခ်) သည် ပေါက်ကြားလာသည့် ဖိုင်ပေါင်း ၁.၂ သန်းကျော် ရရှိထားပြီး ဝက်ဘ်ဆိုဒ်ပေါ်သို့တင်ရန် ပြင်ဆင်နေသည်။<ref name=NowPublic1>{{cite web |author=Kearny |title=Wikileaks and Untraceable Document Disclosure |url=http://www.nowpublic.com/wikileaks_and_untraceable_document_disclosure |work=Now Public News |date=11 January 2007 |accessdate=28 February 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927224330/http://www.nowpublic.com/wikileaks_and_untraceable_document_disclosure |archivedate=27 September 2007 }}, ''Wikileaks''.</ref> နယူးယော်ကာ (The New Yoker) သတင်းစာပါ တောင်းပါး တပုဒ်တွင်
<blockquote>ဝီကီလိ (ခ်) လုပ်ဆောင်သူများအနက် တဦးသည် ဆာဗာကို ကိုင်ထားပြီး သန်းနှင့်ချီသည့် လျှို့ဝှက်ဖိုင်များကို ထိုမှ တဆင့်ဖြတ်စေသည်။ လုပ်ဆောင်သူတဦးက တရုတ်မှ ဟက်ကာများသည် နိုင်ငံခြားအစိုးရများ၏ သတင်းအချက်များကို စုဆောင်းရန် ကွန်ရက်ကို သုံးနေကြောင်း သတိထားမိပြီး ထိုလမ်းကြောင်းကို စတင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ ဝီကီလိ (ခ်) တွင် အနည်းငယ်မျှသာ တင်သေးသော်လည်း အစောပိုင်း ဖော်ပြမှုများသည် ဝီကီလိ (ခ်) ဆိုဒ်အတွက် အခြေခံဖြစ်ခဲ့သည်။ အက်စ်ဆန်းက “ကျနော်တို့ နိုင်ငံပေါင်း ၁၃ နိုင်ငံက စာရွက်စာတမ်းပေါင်း ၁ သန်းကျော် လက်ခံရရှိထားပါတယ်”<ref name="Khatchdourian">{{cite news |first=Raffi |last=Khatchadourian |date=June 7, 2010 |url=http://www.newyorker.com/reporting/2010/06/07/100607fa_fact_khatchadourian?printable=true |title=No Secrets: Julian Assange's Mission for total transparency |work=The New Yorker |accessdate=June 8, 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://en.wiktionary.org/wiki/tranche#Noun |title=Wiktionary definition of tranche |publisher=En.wiktionary.org |date=13 October 2010 |accessdate=22 October 2010}}</ref>ဟု ဆိုသည်။</blockquote> ဝီကီလိ (ခ်) အစောပိုင်းကာလများ၌ တရုတ်ဟက်ကာများကို ကြားဖြတ်ခိုးဝင်ခြင်းက အရေးပါသည့်ကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့ကြောင်းနှင့် ပတ်သက်၍ အက်စ်ဆန်းက တုံ့ပြန်ပြောဆိုရာ၌ “ဒီစွပ်စဲမှုက မမှန်ပါဘူး။ ကျနော်တို့ အဆက်အသွယ်ထဲက တယောက်က တရုတ်ရဲ့ လျှို့ဝှက်ထောက်လှမ်းမှုတွေထဲကို ၂၀ဝ၆ ခုနှစ်တုန်းက စုံစမ်းလေ့လာမှုတွေ လုပ်ခဲ့ဖို့ ပတ်သက်ခဲ့တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီစာရွက်စာတမ်း လက်တဆုပ်စာကို ဝီကီလိ (ခ်) မှာ တင်ခဲ့ပါပြီ။ တိဘက် အဖွဲ့အစည်းတွေလို အစိုးရမဟုတ်တဲ့ အဖွဲ့တွေက တရုတ်ရဲ့ လျှို့ဝှက်ထောက်လှမ်းမှုတွေကို ပစ်မှတ်ထားပါတယ်။”<ref>{{cite news|url=http://www.theregister.co.uk/2010/06/02/wikileaks_tor_snooping_denial/|title=Wikileaks denies Tor hacker eavesdropping gave site its starte|work=[[The Register]]|accessdate=10 July 2010}}</ref>ဟုဆိုသည်။ အဖွဲ့အနေနှင့် အာဖဂန်စစ်ပွဲကနေ ကင်ညာ လာဘ်စားမှုအထိ ထိပ်တန်းသတင်းများဖြစ်ခဲ့သော အရေးပါသည့် စာရွက်စာတမ်းများကို ဆက်တိုက် ထုတ်ဖော်ခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |author= |title=Wikileaks Releases Secret Report on Military Equipment |url=http://www.nysun.com/article/62236 |work=The New York Sun |date=9 September 2007 |accessdate=28 February 2008 |archivedate=17 November 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071117062718/http://www.nysun.com/article/62236 }}</ref>
ဝီကီလိ (ခ်) အဖွဲ့အနေဖြင့် ဖော်ကောင်လုပ်သူနှင့် ဂျာနယ်လစ်များ အရေးကြီးသည့် စာရွက်စာတမ်းများ အီးမေးလ်ဖြင့် ပို့မှုကြောင့် တရုတ်ဂျာနယ်လစ် ရှီတာအို (Shi Tao) ကဲ့သို့ ဒုက္ခမရောက်စေရန် အထူးသတိထားကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ရှီတာအိုသည် တိန့်အန်နန်မင် ရင်ပြင် လူသတ်ပွဲ နှစ်ပတ်လည်အကြောင်း တရုတ်အစိုးရအရာရှိများထံမှ အီးမေးလ်ကို လူအများသိအောင် လုပ်ဆောင်ခြင်းကြောင့် ၂၀ဝ၅ တွင် ထောင်ဒဏ် ၁၀ နှစ် ချမှတ်ခံရသည်။<ref name=Scenta-coUK1>{{cite news |author= |title=Leak secrets trouble free |url=http://www.scenta.co.uk/scenta/news.cfm?cit_id=1432293&FAArea1=widgets.content_view_1 |work=Scenta |date=15 January 2007 |accessdate=28 February 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071127164824/http://www.scenta.co.uk/scenta/news.cfm?cit_id=1432293&FAArea1=widgets.content_view_1 |archivedate=27 November 2007 }}</ref>
ဒင်နီယယ် အဲလစ်ဘာ့ဂ် (Daniel Ellsbarg) ၏ ၁၉၇၁ ခုနှစ်က ပင်တဂွန်စစ်ဌာနချုပ် စာရွက်စာတမ်းများ ပေါက်ကြားမှုနှင့် ပရောဂျက်ကို နှိုင်းယှဉ်နိုင်သည်။.<ref name=LinuxworldWikileaks1>Scott Bradner [http://www.linuxworld.com.au/index.php/id;1264532314;fp;2;fpid;1 "WikiLeaks: a site for exposure"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081220143655/http://www.linuxworld.com.au/index.php/id;1264532314;fp;2;fpid;1 |date=20 December 2008 }}, Linuxworld, 18 January 2007. Retrieved 18 January 2007.</ref> အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုတွင် စာရွက်စာတမ်းတချို့ ပေါက်ကြားမှုကို ဥပဒေအရ အကာအကွယ်ပေးထားသည်။ အနည်းဆုံးအားဖြင့် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ နယ်ပယ်တွင် အမည်မခံဘဲ ပေါက်ကြားမှုကို အမေရိကန် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဖြင့် အာမခံရန် အမေရိကန် ဗဟိုတရားရုံးက စည်းမျဉ်းထုတ်ထားသည်။]].<ref name=LinuxworldWikileaks1/> စာရေးဆရာနှင့် ဂျာနယ်လစ် ဝှစ်တလေ စထရစ်ဘာ (Whitley Strieber) က ဝီကီလိ (ခ်) ပရောဂျက်၏ အကျိုးကျေးဇူးနှင့် ပတ်သက်၍ “အစိုးရရဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေ ပေါက်ကြားမှုဟာ ထောင်ချခံရနိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် ခဏလောက်ပါပဲ။ တရုတ်၊ အာဖရိကနဲ့ အရှေ့အလယ်ပိုင်းလို ဒေသမျိုးမှာတော့ ထောင်ဒဏ်နှစ်ရှည်ကနေ သေဒဏ်အထိ ကျနိုင်ပါတယ်”."ဟု ဆိုသည်။
== စီမံခန့်ခွဲမှု ==
=== ဆိုဒ် စီမံခန့်ခွဲမှု ရေးရာများ ===
ဝီကီလိ (ခ်) အတွင်းမှာပင် ဆိုဒ်တည်ထောင်သူ [[ဂျူလီယန် အက်စ်ဆန်း]] နှင့် ဂျာမာန်မှ ဆိုဒ်ကိုယ်စားလှယ်ဟောင်း ဒွန်စ်ချက်-ဘာ့ဂ် (Domscheit-Berg) တို့အကြား လူသိရှင်ကြား သဘောထား ကွဲလွဲနေသည်။ အက်စ်ဆန်းက နောက်ပိုင်းတွင် ဒွန်စ်ချက်ကို အက်ဒမင်အဖြစ်မှ ဆိုင်းငံ့ထားခဲ့သည်။ ဒွန်စ်ချက်ကလည်း ၂၀၁၀ စက်တင်ဘာ ၂၈ တွင် ဆိုဒ်စီမံခန့်ခွဲရေး အတွင်းပြဿနာများကြောင့် ဝီကီလိ (ခ်) မှ နုတ်ထွက်ကြောင်း ကြေညာသည်။<ref>{{cite news|url=http://www.physorg.com/news205093515.html |title=WikiLeaks chief lashes out at media during debate |agency=Associated Press |date=30 September 2010 |accessdate=22 October 2010}}</ref><ref>[http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/g/a/2010/09/28/businessinsider-wikileaks-spokesman-quits.DTL "WikiLeaks Spokesman Quits, Blasts Founder Julian Assange As Paranoid Control Freak, Admits To Using Fake Name", by Henry Blodget] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120306180126/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=%2Fg%2Fa%2F2010%2F09%2F28%2Fbusinessinsider-wikileaks-spokesman-quits.DTL |date=6 March 2012 }}, 28 September 2010, San Francisco Chronicle</ref><ref>{{cite web |url=http://www.aolnews.com/world/article/wikileaks-woes-grow-as-spokesman-quits-site/19651296 |title=WikiLeaks' Woes Grow as Spokesman Quits Site |publisher=Aolnews.com |date= |accessdate=22 October 2010 }}{{Dead link|date=May 2026 }}</ref>
=== ဆိုဒ်တင်ထားသည့် နေရာ (ဟို့စ်တင်) ===
=== အမည်ပေးခြင်းနှင့် မူဝါဒများ ===
=== စိစစ်ခြင်းနှင့် ဆိုဒ်ပေါ်တင်ခြင်း ===
=== ဖိုင် အာမခံ ===
== စုံစမ်းစစ်ဆေးခြင်း၊ ဆင်ဆာဖြတ်ခြင်းနှင့် စွပ်စွဲပုတ်ခတ်မှုများ ==
=== အစိုးရများ၏ ဆင်ဆာဖြတ်တောက်မှု ===
==== ဂျာမနီတွင် ဝီကီလိ (ခ်) ဒိုမိန်းပိုင်ရှင်အိမ်ကို ရဲက ဝင်စီးခြင်း ====
ဩစတြေးလျ ဆက်သွယ်ရေးနှင့် မီဒီယာ အာဏာပိုင်အဖွဲ့ (ACMA) ၏ စာရွက်စာတမ်းများကို ဝီကီလိ (ခ်) က ဖွင့်ချလိုက်ပြီးနောက် ဂျာမန်ဆိုင်ရာ ဝီကီလိ (ခ်) ဒိုမိန်းဖြစ်သော wikileaks.de ကို မှတ်ပုံတင်ထားသူ သီယိုဒို ရပ်(ပ်) (Theodor Reppe) ၏ နေအိမ်ကို ၂၀ဝ၉ ခုနှစ် မတ်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ရဲများက ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့သည်။[[:en:Australian Communications and Media Authority#ACMA blacklist leaked|censorship blacklist]].<ref>{{cite web |title=Hausdurchsuchung bei Inhaber der Domain wikileaks.de |language=English, translated from German |trans_title=Search of owner of the domain wikileaks.de |accessdate=21 September 2009 |url=http://www.heise.de/newsticker/Hausdurchsuchung-bei-Inhaber-der-Domain-wikileaks-de-Update--/meldung/135147 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090603224840/http://www.heise.de/newsticker/Hausdurchsuchung-bei-Inhaber-der-Domain-wikileaks-de-Update--/meldung/135147 |archivedate=3 June 2009 }}</ref> ဝက်ဘ်ဆိုဒ်ကိုမူ ထိခိုက်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။<ref>{{cite web |url=http://www.networkworld.com/news/2009/032509-wikileaks-raided-by-german.html |title=Wikileaks raided by German police |publisher=Networkworld.com |date= |accessdate=30 April 2010 |archivedate=7 April 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140407074609/http://www.networkworld.com/news/2009/032509-wikileaks-raided-by-german.html }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.straitstimes.com/Breaking%2BNews/Tech%2Band%2BScience/Story/STIStory_354564.html |title=Police raid Wikileaks owner |publisher=Straitstimes.com |date=25 March 2009 |accessdate=30 April 2010 |archivedate=18 August 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100818012617/http://www.straitstimes.com/Breaking+News/Tech+and+Science/Story/STIStory_354564.html }}</ref>
==== တရုတ်၏ ဆင်ဆာဖြတ်တောက်မှု ====
==== ဩစတြေးလျ၏ အနာဂတ်တွင် ဆင်ဆာဖြတ်တောက်မည့် အလားအလာ ====
၂၀ဝ၉ ခုနှစ် မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ဩစတြေးလျ ဆက်သွယ်ရေးနှင့် မီဒီယာ အာဏာပိုင်အဖွဲ့ (ACMA) က ဝီကီလိ (ခ်) ကို ၎င်းတို့ ပြုစုနေသည့် နာမည်ပျက်စာရင်း၌ အင်တာနက်တွင် စိစစ်ဆင်ဆာလုပ်လျှင် ဩစတြေးလျတွင် ပိတ်ပင်ရန် စာရင်းသွင်းထားခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=http://www.theage.com.au/news/home/technology/banned-hyperlinks-could-cost-you-11000-a-day/2009/03/17/1237054787635.html?page=fullpage#contentSwap1&page=-1/ |title=Banned hyperlinks could cost you $11,000 a day |work=The Age |location=Melbourne, Australia|date=16 March 2009 |accessdate=16 March 2009 | first=Asher | last=Moses}}</ref> ၂၀၁၀ နိုဝင်ဘာ ၃၀ ရက်နေ့တွင် အမည်ပျက် အဆိုပြုစာရင်းထဲမှ ဝီကီလိ (ခ်) ကို ပယ်ဖျက်ပေးလိုက်သည်။<ref>{{cite web |last=Taylor |first=Josh |url=http://www.zdnet.com.au/wikileaks-removed-from-acma-blacklist-339307604.htm |title=Wikileaks removed from ACMA blacklist – Communications – News |publisher=Zdnet.com.au |date=17 March 2009 |accessdate=1 December 2010 |archivedate=29 November 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101129235721/http://www.zdnet.com.au/wikileaks-removed-from-acma-blacklist-339307604.htm }}</ref>
==== ထိုင်း၏ ဆင်ဆာဖြတ်တောက်မှု ====
ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အရေးပေါ်အခြေအနေ ဖြေရှင်းရေး ဗဟိုဌာန (The Centre for the Resolution of the Emergency Situation - CRES) က ဝီကီလိ (ခ်) ဝက်ဘ်ဆိုဒ်ကို ဆင်ဆာ လုပ်ထားသည်။<ref>{{cite news|url=http://www.thaivisa.com/forum/topic/391577-thailand-blocks-access-to-wikileaks-website/ |title=Thailand blocks access to WikiLeaks website | publisher=Thai Visa|date=18 August 2010 |accessdate=25 August 2010 | location=Bangkok}}</ref> ထို့ပြင် တခြားသော ဝက်ဘ်စာမျက်နှာ ၄၀,ဝ၀ဝ ကျော်ကိုလည်း ဆင်ဆာဖြတ်တောက်ထားသည်။<ref>{{cite news|url=http://online.wsj.com/article/SB10001424052748703824304575435170175485654.html?mod=googlenews_wsj |title=Thai Groups Denounce Website Censorship |work=The Wall Street Journal date=17 August 2010 |accessdate=25 August 2010 | location=USA | first=Patrick | last=Barta}}</ref>အကြောင်းပြချက်မှာ နိုင်ငံရေး မတည်ငြိမ်မှုများကြောင့် အရေးပေါ် ဒီကရီဖြင့် တားမြစ်ထားခြင်းဟု ဆိုသည်။<ref>{{cite news|http://www.nytimes.com/2010/07/07/world/asia/07thailand.html |title=Citing Instability, Thailand Extends Emergency Decree |work=New York Times |date=6 July 2010 |accessdate=25 August 2010 | location=USA}}</ref>. ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ဝီကီလိ (ခ်) ကိုဝင်ပါက ဤစာမျက်နှာ [http://58.97.5.29/www.capothai.org/ဤစာမျက်နှာ]{{Dead link|date=January 2021 }} သို့ အလိုအလျောက် ရောက်သွားပေလိမ့်မည်။
==== အမေရိကန်၏ ဆင်ဆာဖြတ်တောက်မှု ====
[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ကွန်ဂရက် စာကြည့်တိုက်]] တွင် ဝီကီလိ (ခ်) ကို ဝင်မရအောင် ပိတ်ထားသည်။<ref>{{cite web | last = Raymond | first = Matt | title = Why the Library of Congress Is Blocking Wikileaks | date = 3 December 2010 | url = http://blogs.loc.gov/loc/2010/12/why-the-library-of-congress-is-blocking-wikileaks/ | accessdate = 3 December 2010 }}</ref> ၂၀၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၃ ရက်နေ့တွင် သမ္မတ အိမ်ဖြူတော် စီမံခန့်ခွဲရေးနှင့် ဘတ်ဂျက်ရုံးက ဝီကီလိ (ခ်) နှင့် တခြားဝက်ဘ်ဆိုဒ်မှ ဖိုင်များရယူခြင်းကို ဖက်ဒရယ် အစိုးရဝန်ထမ်းများနှင့် အငှားလုပ်နေသူများအား တားမြစ်မိန့် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |url=http://edition.cnn.com/2010/US/12/03/wikileaks.access.warning/index.html |title=U.S. agencies warn unauthorized employees not to look at WikiLeaks |first1=David |last1=de Sola |date=4 December 2010 |publisher=CNN |accessdate=4 December 2010 |archivedate=21 October 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131021230819/http://edition.cnn.com/2010/US/12/03/wikileaks.access.warning/index.html }}</ref>
==== အိုက်စ်လန်၏ ဆင်ဆာဖြတ်တောက်မှု ====
=== အဖွဲ့အစည်းနှင့် ကုမ္ပဏီများ၏ ဆင်ဆာဖြတ်တောက်မှု ===
==== ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် ====
ဝီကီလိ (ခ်) က ၂၀၁၀ ဧပြီလတွင် ပရိသတ် ၃၀,ဝ၀ဝ ရှိသော ၎င်းတို့၏ [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်]] စာမျက်နှာကို ဖျက်လိုက်ကြောင်း ကြေညာသည်။<ref name="WikiLeaks-Twitter-Announcement-Facebook">{{cite web | url = http://twitter.com/wikileaks/status/12558544922 | title = Twitter / WikiLeaks: Facebook deletes WikiLeaks fanclub with 30k fans |publisher=Twitter | date = 20 April 2010 | accessdate = 22 April 2010 }}</ref><ref>{{Cite news |title=WikiLeaks claims Facebook deleted its page, 30000 fans |url=http://www.news.com.au/technology/wikileaks-claims-facebook-deleted-its-page-30000-fans/story-e6frfro0-1225856489723 |publisher=News.com.au |date=21 April 2010 |accessdate=23 April 2010 |archivedate=30 May 2012 |archiveurl=https://archive.today/20120530/http://www.news.com.au/technology/wikileaks-claims-facebook-deleted-its-page-30000-fans/story-e6frfro0-1225856489723 }}</ref><ref>{{Cite news |title=Wikileaks Claims Facebook Deleted Their Fan Page Because They "Promote Illegal Acts" |url=http://gawker.com/5520933/wikileaks-claims-facebook-deleted-their-fan-page-because-they-promote-illegal-acts |publisher=Gawker |date=20 April 2010 |accessdate=21 April 2010}}</ref><ref>{{Cite news |title=Wikileaks Fan Page Pulled Down for Being "Inauthentic," Says Facebook |url=http://techpresident.com/blog-entry/wikileaks-fan-page-pulled-down-being-inauthentic-says-facebook |publisher=techPresident |date=21 April 2010 |accessdate=22 April 2010 |archivedate=24 April 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100424055832/http://techpresident.com/blog-entry/wikileaks-fan-page-pulled-down-being-inauthentic-says-facebook }}</ref> သို့သော် ၂၀၁၀ ဒီဇင်ဘာတွင် ဝီကီလိ (ခ်) ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် ပရိသတ် စာမျက်နှာ ပြန်ဖွင့်လိုက်ပြီး ပရိသတ် ၆၅၀,ဝ၀ဝ ကျော် အထိ တိုးပွားလာသည်။
==== မန်းနီးဘွတ်ကာ လီမိတက် ====
==== ဒိုင်းနမစ် နက်ခ်ဝပ် ဆားဗစ် ====
==== အမေဇုန် ====
==== ပေပယ်လ် ====
== လက်ခံအားပေးမှုများ ==
=== ထောက်ခံအားပေးမှု ===
==== ဆုရရှိမှုများ ====
==== အစိုးရများ၏ ချီးမွမ်းမှု ====
=== ဝေဖန်မှုများ ===
==== အစိုးရများ၏ ဝေဖန်မှု ====
== ပေါက်ကြားမှုများ ==
=== ၂၀ဝ၉ ခုနှစ်မတိုင်မီ ===
==== သိသာလာသည့် ဆိုမာလီ လုပ်ကြံရေး အမိန့် ====
==== ဒင်နီယယ် အရပ် မွိုင် မိသားစု လာဘ်စားမှု အရှုပ်တော်ပုံ ====
၂၀ဝ၇ ဩဂုတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ယခင် ကင်ညာခေါင်းဆောင်ကြီး ဒင်နီယယ် အရပ် မွိုင် မိသားစု လာဘ်ပေးလာဘ်ယူမှုအကြောင်းကို မျက်နှာဖုံးသတင်းအဖြစ် ဗြိတိန်မှ The Guardian သတင်းစာက ဖော်ပြခဲ့သည်။ သတင်းစာက သတင်းရရှိသည့်ရင်းမြစ်ကို ဝီကီလိ (ခ်) ဟု ဖော်ပြ ကိုးကားခဲ့သည်။<ref>{{cite news | author=| title=The looting of Kenya | url=http://www.guardian.co.uk/kenya/story/0,,2159757,00.html | work=The Guardian | date=31 August 2007| accessdate=28 February 2008 | location=London | first=Xan | last=Rice}}</ref>
==== ဂျူးလိယက် ဘေယာ ဘဏ်၏ တရားစွဲဆိုမှု ====
==== ဂွမ်တာနာမို လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ ====
==== ဆိုင်ယန်တိုလိုဂျီ ====
==== ဆာရာ ပေါ်လင်၏ ယာဟူးမေးလ်ပါ အကြောင်းအရာများ ====
==== BNP အဖွဲ့ဝင် စာရင်း ====
=== ၂၀ဝ၉ ===
==== ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုဆိုင်ရာ မေးလ်များ ====
==== အင်တာနက် ဆင်ဆာ စာရင်း ====
==== ဘီလ်ဒါဘတ် အုပ်စု စည်းဝေးပွဲ အစီရင်ခံစာများ ====
==== ၂၀ဝ၈ ပီရူး ရေနံဆိုင်ရာ နာမည်ပျက်မှုများ ====
==== အီရန် နျူကလီးယား မတော်တဆမှု ====
==== အာဖရိကတွင် အဆိပ်အတောက် စွန့်ပစ်မှုများ - မင်တန် အစီရင်ခံစာ ====
==== ကူပ်သင် ဘဏ် ====
==== ပူးတွဲ ဆောင်ရွက်ရေး လုပ်ငန်းများဆိုင်ရာ ပရိုတိုကောလ် ၄၄၀ ====
၂၀ဝ၉ အောက်တိုဘာတွင် ဗြိတိသျှ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ ၂၀ဝ၁ ခုနှစ်က စာမျက်နှာ ၂,၄၀ဝ ပါ ပူးတွဲ ဆောင်ရွက်ရေး လုပ်ငန်းများဆိုင်ရာ ပရိုတိုကောလ် (Joint Services Protocol 440) လျှို့ဝှက်ဖိုင် ပေါက်ကြားခဲ့သည်။ ယင်းစာရွက်စာတမ်းများတွင် ဟက်ကာများ၊ စာနယ်ဇင်းသမားများနှင့် နိုင်ငံခြား သူလျှိုများ၏ သတင်းအချက်အလက် နှိုက်ထုတ်မှုကို မည်သို့ ရှောင်ရှားနိုင်ကြောင်း လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အကြံပေးချက်များ ပါဝင်သည်။<ref>Tom Chivers. "[http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/politics/defence/6261756/MoD-how-to-stop-leaks-document-is-leaked.html MoD 'how to stop leaks' document is leaked] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110107215301/http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/politics/defence/6261756/MoD-how-to-stop-leaks-document-is-leaked.html |date=7 January 2011 }}" ''The Daily Telegraph'' 5 October 2009. Retrieved 6 October 2009.</ref><ref>Kalle Holmberg. "[http://www.dn.se/nyheter/varlden/brittisk-instruktion-mot-lackor-har-lackt-ut-1.968704 Brittisk instruktion mot läckor har läckt ut] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091223041417/http://www.dn.se/nyheter/varlden/brittisk-instruktion-mot-lackor-har-lackt-ut-1.968704 |date=23 December 2009 }}" ''Dagens Nyheter'', 6 October 2009. Retrieved 6 October 2009.</ref>
==== ၉-၁၁ ပေဂျာ မက်ဆေ့ချ် ကြားဖြတ်ဖမ်းယူမှု ====
၂၀ဝ၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၅ တွင် [[စက်တင်ဘာ ၉/၁၁ အကြမ်းဖက်မှု]] နေ့တွင် ပေးပို့ကြသည့် ပေဂျာ မက်ဆေ့ချ်ပေါင်း ၅၇၀,ဝ၀ဝ ကို ကြားဖြတ် ဖမ်းယူထားမှုအား ဝီကီလိ (ခ်) က ဖွင့်ချခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://911.wikileaks.org/ |title=Wikileaks 9/11 Pager Data Website |publisher=911.wikileaks.org |date=|accessdate=2 December 2010}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.msnbc.msn.com/id/34149853/ns/us_news-security/ |title=570,000 pager messages from 9/11 released MSNBC 25 November 2009 |publisher=MSNBC |date=25 November 2009 |accessdate=30 April 2010 |archivedate=28 June 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110628212642/http://www.msnbc.msn.com/id/34149853/ns/us_news-security/ }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.nbcnewyork.com/news/local-beat/Analysis-of-911-Pager-Data-Paints-Chilling-Picture-78219132.html|title=Analysis of 9/11 Pager Data Paints Chilling Picture|author=Jennifer Millman|publisher=NBC New York|date=1 December 2009 }}</ref> [[ဘရက်ဒလေ မန်းနင်း]]က ဤလုပ်ရပ်မှာ [[အမေရိကန် အမျိုးသား လုံခြုံရေး အေဂျင်စီ]] (NSA) ၏ လုပ်ရပ်မှန်း သိသာ ထင်ရှားလှကြောင်း ပြောသည်။<ref>{{cite web|url=http://www.theregister.co.uk/2010/06/07/wikileaks_arrest/|title=Wikileaks' US army 'leaker' arrested|author=Chris Williams|publisher=TheRegister|date=7 June 2010}}</ref> ပေါက်ကြားလာသည့် မက်ဆေ့ချ်များမှာ ပင်တဂွန်စစ်ဘက် အရာရှိများနှင့် နယူးယောက် မြို့တော် ရဲဌာနကြား ပေးပို့ဆက်သွယ်မှုများ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=http://www.wired.com/threatlevel/2009/11/wikileaks-pages/|title=Wikileaks Says It Has Half-a-Million 9/11 Pager Messages|author=Kevin Poulsen|publisher=Wired|date=25 November 2009}}</ref>
=== ၂၀၁၀ ===
==== ဝီကိလိ (ခ်) ပေါ်မှာ အမေရိကန် ထောက်လှမ်းရေးဆိုင်ရာ အစီရင်ခံစာများ ====
==== ဘဂ္ဂဒက် လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှု ဗီဒီယို ====
===== ဘရက်ဒလေ မန်းနင်း အဖမ်းခံရခြင်း =====
==== အာဖဂန် စစ်ပွဲ ဒိုင်ယာရီ ====
==== Love Parade စာရွက်စာတမ်းများ ====
==== အီရတ်စစ်ပွဲ မှတ်တမ်းများ ====
==== သံတန် ပေးစာများ ပေါက်ကြားမှု ====
=== ထပ်မံဖွင့်ချဦးမည် ပေါက်ကြားမှုများဆိုင်ရာ ကြေညာချက် ===
၂၀ဝ၉ ခုနှစ်က Computer World နှင့် အင်တာဗျူးတွင် အက်စ်ဆန်းက အမေရိကဘဏ်မှ ၅ ဂစ်စာ အချက်အလက်များ ရရှိထားကြောင်း ပြောသွားသည်။ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဖောစ် မဂ္ဂဇင်း (Forbes Magazine) သို့ အက်စ်ဆန်းက ၂၀၁၁ အစောပိုင်းတွင် တခြားသော မဟာပေါက်ကြားမှု (megaleak) များ ပြုလုပ်သွားရန် အစီအစဉ် ရှိသည်ဟု ပြောသွားသည်။ ယခုကာလတွင်မူ ပုဂ္ဂလိက ကဏ္ဍနှင့် အကြီးစား အမေရိကန် ဘဏ်တခုနှင့် ပတ်သက်၍ ပေါက်ကြားမှုများ တင်ပြရန် ရှိကြောင်း ဆိုသည်။ ဤကြေညာချက်အပြီး၌ အမေရိကဘဏ်၏ စတော့ဈေးနှုန်းများ ၃ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းသွားသည်။.<ref name=bankofamerica1>{{cite news | title=Bank of America rumored to be in WikiLeaks’ crosshairs | last=Rothacker | newspaper=Boston Herald | first=Rick | url=http://news.bostonherald.com/business/general/view.bg?articleid=1299995 | accessdate=1 December 2010 }}{{Dead link|date=January 2021 }}</ref><ref name=bankofamerica2>{{cite news|last=Mark|first=Memmott|title=Bank Of America Stock Steadies After WikiLeaks-Related Drop|url=http://www.npr.org/blogs/thetwo-way/2010/12/01/131727190/bank-of-america-stock-steadies-after-wikileaks-related-drop|accessdate=2 December 2010|newspaper=NPR|date=1 December 2010}}</ref> ဤ ပေါက်ကြားမှု၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ အက်စ်ဆန်းက “ဘဏ်တခု၊ နှစ်ခုကတော့ ပြိုလဲသွားပါလိမ့်မယ်” ဟု သုံးသပ်ချက် ပေးထားသည်။.”<ref name=bankofamerica3>{{cite news|last=De La Merced|first=Michael|title=WikiLeaks’ Next Target: Bank of America??url=http://dealbook.nytimes.com/2010/11/30/wikileaks-next-target-bank-of-america/|accessdate=2 December 2010|newspaper=New York Times|date=30 November 2010}}ref>{{cite news|author=By John Carney, CNBC |url=http://www.cnbc.com/id/40471184/ |title=Bank of America's Risky WikiLeaks Strategy |publisher=CNBC |date=2 December 2010|accessdate=5 December 2010}}</ref>
၂၀၁၀ ဒီဇင်ဘာတွင် အက်စ်ဆန်း၏ ရှေ့နေ မာ့ခ် စတီဖင်စ် (Mark Stephens) က ဘီဘီစီ၏ အင်ဒရူး မား ပွဲတွင် အဖွဲ့အစည်းအနေဖြင့် ခုခံကာကွယ်ရန်လိုမည့် “သာမို-နျူကလီးယား ကိရိယာ” (thermo-nuclear device) အကြောင်း အချက်အလက်များကို ဝီကီလိ (ခ်) က ရရှိထားသည်ဟု ပြောသွားသည်။.<ref>{{cite news|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-11921080|title=Wikileaks' Julian Assange to fight Swedish allegations|publisher=BBC|date=2010-12-05|accessdate=2010-12-05}}</ref>
== ပြင်ပ လင့်ခ်များ ==
{{Wikiquote}}
{{Commons category|Wikileaks}}
* {{Twitter|wikileaks}}
* {{Facebook|wikileaks}}
* [http://www.fas.org/blog/secrecy/2010/06/wikileaks_review.html "Wikileaks Fails “Due Diligence” Review"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101217213849/http://www.fas.org/blog/secrecy/2010/06/wikileaks_review.html |date=17 December 2010 }}, Steven Aftergood, June 2010
* [http://c2047862.cdn.cloudfiles.rackspacecloud.com/Saturday%20Keynote%20-%20Wikileaks.mp3 Wikileaks Keynote Address at The Next Hope (64kbs)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120426042333/http://c2047862.cdn.cloudfiles.rackspacecloud.com/Saturday%20Keynote%20-%20Wikileaks.mp3 |date=26 April 2012 }}
* [http://www.havanatimes.org/?p=31387 Wikileaks and Freedom of the Press] by Guillermo Fernandez Ampie, ''Havana Times'', 20 Oct 2010
* [http://latimesblogs.latimes.com/technology/2010/12/wikileaks-bahnhof-amazon.html WikiLeaks' new home is in a former bomb shelter] ''Los Angeles Times'', 2 December 2010
* "[http://www.everydns.com/news.php December 2, 2010 - 10:00pm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101206221243/http://www.everydns.com/news.php |date=6 December 2010 }}." EveryDNS. Announcement of termination of wikileaks.org.
* [http://www.democracynow.org/2010/10/22/wikileaks_prepares_largest_intel_leak_in WikiLeaks Prepares Largest Intel Leak in US History with Release of 400,000 Iraq War Docs] – video report by ''Democracy Now!'', October 2010
* [http://fora.tv/2010/04/18/Logan_Symposium_The_New_Initiatives Video] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101217213046/http://fora.tv/2010/04/18/Logan_Symposium_The_New_Initiatives |date=17 December 2010 }} of Julian Assange on a panel at the 2010 Logan Symposium in Investigative Reporting at the UC Berkeley (18 April 2010)
* ''Wikileaks vs. the World''. Presentation by WikiLeaks representatives Julian Assange and Daniel Schmitt at the 25th [[Chaos Communication Congress]], Berlin, December 2008. [http://chaosradio.ccc.de/25c3_m4v_2916.html online Flash video] and [http://events.ccc.de/congress/2008/wiki/Conference_Recordings#Official_Releases download in higher resolution formats]
* [http://www.onthemedia.org/transcripts/2009/03/13/04/ Leak Proof] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101218110643/http://onthemedia.org/transcripts/2009/03/13/04 |date=18 December 2010 }} Interview with Julian Assange. 2009/03/13
* [http://www.colbertnation.com/the-colbert-report-videos/270712/april-12-2010/julian-assange Video Interview with Julian Assange] on The Colbert Report hosted by Stephen Colbert. 2010/04/12
* [http://www.r-bloggers.com/animated-heatmap-of-wikileaks-report-intensity-in-afghanistan/ Animated Heatmap of WikiLeaks Report Intensity in Afghanistan]
* [http://www.wlcentral.org/ WL Central]: An unofficial WikiLeaks information resource.
== ကိုးကား ==
{{reflist|2}}
[[Category:နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းများ]]
[[Category:မီဒီယာဝီကီ ဝက်ဘ်ဆိုဒ်များ]]
[[Category:ဥရောပအခြေစိုက် အဖွဲ့အစည်းများ]]
ay0g326n0w2kgkhlvang4c05bbr16fp
တမ်းပလိတ်:Infobox တက္ကသိုလ်
10
13245
1060416
1049048
2026-10-28T16:21:26Z
Polymath XI
30296
/* */ အချို့တက္ကသိုလ်များတွင် ဒုတိယပါမောက္ခချုပ် (စီမံ) နှင့် (သင်ကြား) ဟူ၍ နှစ်ဦးရှိသဖြင့် ထပ်မံဖြည့်သွင်းသည်။
1060416
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="width: 23em; font-size: 80%; float:right;border:1px solid #c7c7c7; margin-left:7px; background-color:##0000FF;"
{{#if:{{{တက္ကသိုလ်အမည်(မြန်မာအက္ခရာ)|}}}|
<tr>
<td colspan="2" style="background:#FFFFFF ;text-align: center;valign="top" style="background:#e6e6fa;font-size: 120%;text-align: center">'''{{{တက္ကသိုလ်အမည်(မြန်မာအက္ခရာ)}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{တက္ကသိုလ်အမည်(အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ)|}}}|
<tr>
<td colspan="2" style="background:#FFFFFF ;text-align: center;font-size: 100%;">'''{{{တက္ကသိုလ်အမည်(အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ)}}}'''
</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{တက္ကသိုလ်အမည်(အခြားအက္ခရာ)|}}}|
<tr>
<td colspan="2" style="background:#FFFFFF ;text-align: center;font-size: 120%;">'''{{{တက္ကသိုလ်အမည်(အခြားအက္ခရာ)}}}'''
</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{ဆောင်ပုဒ်(မြန်မာအက္ခရာ)|}}}|
<tr>
<td colspan="2" style="background:#FFFFFF ;text-align: center;font-size: 100%;">''{{{ဆောင်ပုဒ်(မြန်မာအက္ခရာ)}}}''
</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{ဆောင်ပုဒ်(အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ)|}}}|
<tr>
<td colspan="2" style="background:#FFFFFF ;text-align: center;font-size: 100%;">''{{{ဆောင်ပုဒ်(အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ)}}}''</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{ဆောင်ပုဒ်(အခြားအက္ခရာ)|}}}|
<tr>
<td colspan="2" style="background:#FFFFFF ;text-align: center;font-size: 80%;">''{{{ဆောင်ပုဒ်(အခြားအက္ခရာ)}}}''</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{ဒေသအခေါ်အမည်|}}}|
<tr>
<td colspan="2" style="background:#FFFFFF ;text-align: center;font-size: 120%;">'''{{{ဒေသအခေါ်အမည်}}}'''
</td>
</tr>
}}
|-
| colspan="2" style="text-align: center; padding-top: 10px; border-top: 2px solid #228B22" |
{{#if:{{{တံဆိပ်|}}}|
<tr>
<td colspan="2" style="text-align:center;">[[Image:{{{တံဆိပ်}}}|180px|{{{အမည်}}}]] <br/>{{#if:{{{တံဆိပ်စာသား|}}}| <small>{{{တံဆိပ်စာသား}}}</small>}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{တည်ထောင်ခုနှစ်|}}}|
<tr>
<td>'''တည်ထောင်ခုနှစ်'''</td>
<td>{{{တည်ထောင်ခုနှစ်}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{ပါမောက္ခချုပ်|}}}|
<tr>
<td>'''ပါမောက္ခချုပ်'''</td>
<td>{{{ပါမောက္ခချုပ်}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်|}}}|
<tr>
<td>'''ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်'''</td>
<td>{{{ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{ဒုတိယပါမောက္ခချုပ် (စီမံ)|}}}|
<tr>
<td>'''ဒုတိယပါမောက္ခချုပ် (စီမံ)'''</td>
<td>{{{ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်(စီမံ)}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{ဒုတိယပါမောက္ခချုပ် (သင်ကြား)|}}}|
<tr>
<td>'''ဒုတိယပါမောက္ခချုပ် (သင်ကြား)'''</td>
<td>{{{ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်(သင်ကြား)}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{ဝန်ထမ်းဦးရေ|}}}|
<tr>
<td>'''ဝန်ထမ်းပေါင်း'''</td>
<td>{{{ဝန်ထမ်းဦးရေ}}} ယောက်</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{သင်ပြသူ ဦးရေ|}}}|
<tr>
<td>'''သင်ပြသူ'''</td>
<td>{{Infobox တက္ကသိုလ်/ကျားမဦးရေ|{{{ဆရာ ဦးရေ}}}|{{{ဆရာမ ဦးရေ}}}|hex=#CC0000}}
</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{သင်ကြားသူ|}}}|
<tr>
<td>'''သင်ကြားသူပေါင်း'''</td>
<td>{{{သင်ကြားသူ ဦးရေပေါင်း}}} ယောက်</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{ဘွဲ့ကြို ဦးရေ|}}}|
<tr>
<td>'''ဘွဲ့ကြို'''</td>
<td>{{{ဘွဲ့ကြို ဦးရေ}}} ယောက်</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{ဘွဲ့လွန် ဦးရေ|}}}|
<tr>
<td>'''ဘွဲ့လွန်'''</td>
<td>{{{ဘွဲ့လွန် ဦးရေ}}} ယောက်</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{တည်နေရာ|}}}|
<tr>
<td>'''တည်နေရာ'''</td>
<td>{{{တည်နေရာ}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{အမျိုးအစား|}}}|
<tr>
<td>'''အမျိုးအစား'''</td>
<td>{{{အမျိုးအစား}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{အကျယ်အဝန်း|}}}|
<tr>
<td>'''အကျယ်အဝန်း'''</td>
<td>{{{အကျယ်အဝန်း}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{ပိုင်ဆိုင်မှု|}}}|
<tr>
<td>'''ပိုင်ဆိုင်မှု'''</td>
<td>{{{ပိုင်ဆိုင်မှု}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{ရန်ပုံငွေ|}}}|
<tr>
<td>'''ရန်ပုံငွေ'''</td>
<td>{{{ရန်ပုံငွေ}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{အဖွဲ့အစည်း|}}}|
<tr>
<td>'''အဖွဲ့အစည်း'''</td>
<td>{{{အဖွဲ့အစည်း}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{သတင်းစာ|}}}|
<tr>
<td>'''သတင်းစာ'''</td>
<td>{{{သတင်းစာ}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{ဂျာနယ်|}}}|
<tr>
<td>'''ဂျာနယ်'''</td>
<td>{{{ဂျာနယ်}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{အထိမ်းအမှတ်အရောင်|}}}|
<tr>
<td>'''အထိမ်းအမှတ်အရောင်'''</td>
<td>{{{အထိမ်းအမှတ်အရောင်}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{အထိမ်းအမှတ်လာဘ်ကောင်|}}}|
<tr>
<td>'''အထိမ်းအမှတ်လာဘ်ကောင်'''</td>
<td>{{{အထိမ်းအမှတ်လာဘ်ကောင်}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{အားကစားအမည်|}}}|
<tr>
<td>'''အားကစား'''</td>
<td>{{{အားကစားအမည်}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{အားကစားအသင်း|}}}|
<tr>
<td>'''အားကစားအသင်း'''</td>
<td>{{{အားကစားအသင်း}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{ဆက်သွယ်ရန် လမ်းအမည်|}}}|
<tr>
<td>'''ဆက်သွယ်ရန်'''</td>
<td>{{{ဆက်သွယ်ရန် လမ်းအမည်}}}{{#if:{{{ဆက်သွယ်ရန် စာတိုက်ဌာန နံပါတ်|}}}|၊ {{{ဆက်သွယ်ရန် စာတိုက်ဌာန နံပါတ်}}}{{#if:{{{ဆက်သွယ်ရန် မြို့နယ်အမည်|}}}|၊ {{{ဆက်သွယ်ရန် မြို့နယ်အမည်}}}{{#if:{{{ဆက်သွယ်ရန် တိုင်းအမည်|}}}|၊ {{{ဆက်သွယ်ရန် တိုင်းအမည်}}}{{#if:{{{ဆက်သွယ်ရန် နိုင်ငံအမည်|}}}|၊ {{{ဆက်သွယ်ရန် နိုင်ငံအမည်}}}
{{#if:{{{ဆက်သွယ်ရန် ဖုန်းနံပါတ်|}}}|</br>ဖုန်း- {{{ဆက်သွယ်ရန် ဖုန်းနံပါတ်}}}{{#if:{{{ဆက်သွယ်ရန် အီးမေးလ်|}}}|</br>အီးမေလ်- {{{ဆက်သွယ်ရန် အီးမေးလ်}}}}}}}}}}}}}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{ဝဘ်ဆိုတ်|}}}|
<tr>
<td>'''ဝဘ်ဆိုတ်'''</td>
<td>{{{ဝဘ်ဆိုတ်}}}</td>
</tr>
}}
|-
|}
<noinclude>
<pre>
{{Infobox တက္ကသိုလ်
|တက္ကသိုလ်အမည်(မြန်မာအက္ခရာ) =
|တက္ကသိုလ်အမည်(အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ)=
|တက္ကသိုလ်အမည်(အခြားအက္ခရာ)=
|ဒေသအခေါ်အမည် =
|တံဆိပ် =
|တံဆိပ်စာသား =
|ဆောင်ပုဒ်(မြန်မာအက္ခရာ) =
|ဆောင်ပုဒ်(အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ) =
|ဆောင်ပုဒ်(အခြားအက္ခရာ) =
|တည်ထောင်ခုနှစ် =
|ပါမောက္ခချုပ် =
|ဒုတိယပါမောက္ခချုပ် =
|ဝန်ထမ်း =
|ဆရာ =
|ဘွဲ့ကြို ဦးရေ =
|ဘွဲ့လွန် ဦးရေ=
|အချိန်ပိုင်းကျောင်းသား ဦးရေ =
|တည်နေရာ =
|ကိုသြဒီနိတ်=
|အကျယ်အဝန်း =
|ပိုင်ဆိုင်မှု =
|ရန်ပုံငွေ =
|အဖွဲ့အစည်း =
|သတင်းစာ =
|ဂျာနယ် =
|အထိမ်းအမှတ်အရောင် =
|အထိမ်းအမှတ်လာဘ်ကောင် =
|အားကစားအမည် =
|အားကစားအသင်း =
|ကွန်ယက် =
|ဝဘ်ဆိုတ် =
}}
</pre>
[[Category:Infobox templates]]
</noinclude>
j3ozepjtz0p4m8ept9ze0lhd6ig1n5w
1060418
1060416
2026-10-28T16:26:55Z
Polymath XI
30296
[[Special:Contributions/Polymath XI|Polymath XI]] ([[User talk:Polymath XI|ဆွေးနွေးချက်]]) ၏ မူဟောင်း [[Special:Diff/1060416|1060416]] ကို ပြန်ပြင်လိုက်သည်
1060418
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="width: 23em; font-size: 80%; float:right;border:1px solid #c7c7c7; margin-left:7px; background-color:##0000FF;"
{{#if:{{{တက္ကသိုလ်အမည်(မြန်မာအက္ခရာ)|}}}|
<tr>
<td colspan="2" style="background:#FFFFFF ;text-align: center;valign="top" style="background:#e6e6fa;font-size: 120%;text-align: center">'''{{{တက္ကသိုလ်အမည်(မြန်မာအက္ခရာ)}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{တက္ကသိုလ်အမည်(အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ)|}}}|
<tr>
<td colspan="2" style="background:#FFFFFF ;text-align: center;font-size: 100%;">'''{{{တက္ကသိုလ်အမည်(အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ)}}}'''
</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{တက္ကသိုလ်အမည်(အခြားအက္ခရာ)|}}}|
<tr>
<td colspan="2" style="background:#FFFFFF ;text-align: center;font-size: 120%;">'''{{{တက္ကသိုလ်အမည်(အခြားအက္ခရာ)}}}'''
</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{ဆောင်ပုဒ်(မြန်မာအက္ခရာ)|}}}|
<tr>
<td colspan="2" style="background:#FFFFFF ;text-align: center;font-size: 100%;">''{{{ဆောင်ပုဒ်(မြန်မာအက္ခရာ)}}}''
</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{ဆောင်ပုဒ်(အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ)|}}}|
<tr>
<td colspan="2" style="background:#FFFFFF ;text-align: center;font-size: 100%;">''{{{ဆောင်ပုဒ်(အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ)}}}''</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{ဆောင်ပုဒ်(အခြားအက္ခရာ)|}}}|
<tr>
<td colspan="2" style="background:#FFFFFF ;text-align: center;font-size: 80%;">''{{{ဆောင်ပုဒ်(အခြားအက္ခရာ)}}}''</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{ဒေသအခေါ်အမည်|}}}|
<tr>
<td colspan="2" style="background:#FFFFFF ;text-align: center;font-size: 120%;">'''{{{ဒေသအခေါ်အမည်}}}'''
</td>
</tr>
}}
|-
| colspan="2" style="text-align: center; padding-top: 10px; border-top: 2px solid #228B22" |
{{#if:{{{တံဆိပ်|}}}|
<tr>
<td colspan="2" style="text-align:center;">[[Image:{{{တံဆိပ်}}}|180px|{{{အမည်}}}]] <br/>{{#if:{{{တံဆိပ်စာသား|}}}| <small>{{{တံဆိပ်စာသား}}}</small>}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{တည်ထောင်ခုနှစ်|}}}|
<tr>
<td>'''တည်ထောင်ခုနှစ်'''</td>
<td>{{{တည်ထောင်ခုနှစ်}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{ပါမောက္ခချုပ်|}}}|
<tr>
<td>'''ပါမောက္ခချုပ်'''</td>
<td>{{{ပါမောက္ခချုပ်}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်|}}}|
<tr>
<td>'''ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်'''</td>
<td>{{{ဒုတိယပါမောက္ခချုပ်}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{ဝန်ထမ်းဦးရေ|}}}|
<tr>
<td>'''ဝန်ထမ်းပေါင်း'''</td>
<td>{{{ဝန်ထမ်းဦးရေ}}} ယောက်</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{သင်ပြသူ ဦးရေ|}}}|
<tr>
<td>'''သင်ပြသူ'''</td>
<td>{{Infobox တက္ကသိုလ်/ကျားမဦးရေ|{{{ဆရာ ဦးရေ}}}|{{{ဆရာမ ဦးရေ}}}|hex=#CC0000}}
</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{သင်ကြားသူ|}}}|
<tr>
<td>'''သင်ကြားသူပေါင်း'''</td>
<td>{{{သင်ကြားသူ ဦးရေပေါင်း}}} ယောက်</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{ဘွဲ့ကြို ဦးရေ|}}}|
<tr>
<td>'''ဘွဲ့ကြို'''</td>
<td>{{{ဘွဲ့ကြို ဦးရေ}}} ယောက်</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{ဘွဲ့လွန် ဦးရေ|}}}|
<tr>
<td>'''ဘွဲ့လွန်'''</td>
<td>{{{ဘွဲ့လွန် ဦးရေ}}} ယောက်</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{တည်နေရာ|}}}|
<tr>
<td>'''တည်နေရာ'''</td>
<td>{{{တည်နေရာ}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{အမျိုးအစား|}}}|
<tr>
<td>'''အမျိုးအစား'''</td>
<td>{{{အမျိုးအစား}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{အကျယ်အဝန်း|}}}|
<tr>
<td>'''အကျယ်အဝန်း'''</td>
<td>{{{အကျယ်အဝန်း}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{ပိုင်ဆိုင်မှု|}}}|
<tr>
<td>'''ပိုင်ဆိုင်မှု'''</td>
<td>{{{ပိုင်ဆိုင်မှု}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{ရန်ပုံငွေ|}}}|
<tr>
<td>'''ရန်ပုံငွေ'''</td>
<td>{{{ရန်ပုံငွေ}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{အဖွဲ့အစည်း|}}}|
<tr>
<td>'''အဖွဲ့အစည်း'''</td>
<td>{{{အဖွဲ့အစည်း}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{သတင်းစာ|}}}|
<tr>
<td>'''သတင်းစာ'''</td>
<td>{{{သတင်းစာ}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{ဂျာနယ်|}}}|
<tr>
<td>'''ဂျာနယ်'''</td>
<td>{{{ဂျာနယ်}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{အထိမ်းအမှတ်အရောင်|}}}|
<tr>
<td>'''အထိမ်းအမှတ်အရောင်'''</td>
<td>{{{အထိမ်းအမှတ်အရောင်}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{အထိမ်းအမှတ်လာဘ်ကောင်|}}}|
<tr>
<td>'''အထိမ်းအမှတ်လာဘ်ကောင်'''</td>
<td>{{{အထိမ်းအမှတ်လာဘ်ကောင်}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{အားကစားအမည်|}}}|
<tr>
<td>'''အားကစား'''</td>
<td>{{{အားကစားအမည်}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{အားကစားအသင်း|}}}|
<tr>
<td>'''အားကစားအသင်း'''</td>
<td>{{{အားကစားအသင်း}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{ဆက်သွယ်ရန် လမ်းအမည်|}}}|
<tr>
<td>'''ဆက်သွယ်ရန်'''</td>
<td>{{{ဆက်သွယ်ရန် လမ်းအမည်}}}{{#if:{{{ဆက်သွယ်ရန် စာတိုက်ဌာန နံပါတ်|}}}|၊ {{{ဆက်သွယ်ရန် စာတိုက်ဌာန နံပါတ်}}}{{#if:{{{ဆက်သွယ်ရန် မြို့နယ်အမည်|}}}|၊ {{{ဆက်သွယ်ရန် မြို့နယ်အမည်}}}{{#if:{{{ဆက်သွယ်ရန် တိုင်းအမည်|}}}|၊ {{{ဆက်သွယ်ရန် တိုင်းအမည်}}}{{#if:{{{ဆက်သွယ်ရန် နိုင်ငံအမည်|}}}|၊ {{{ဆက်သွယ်ရန် နိုင်ငံအမည်}}}
{{#if:{{{ဆက်သွယ်ရန် ဖုန်းနံပါတ်|}}}|</br>ဖုန်း- {{{ဆက်သွယ်ရန် ဖုန်းနံပါတ်}}}{{#if:{{{ဆက်သွယ်ရန် အီးမေးလ်|}}}|</br>အီးမေလ်- {{{ဆက်သွယ်ရန် အီးမေးလ်}}}}}}}}}}}}}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{ဝဘ်ဆိုတ်|}}}|
<tr>
<td>'''ဝဘ်ဆိုတ်'''</td>
<td>{{{ဝဘ်ဆိုတ်}}}</td>
</tr>
}}
|-
|}
<noinclude>
<pre>
{{Infobox တက္ကသိုလ်
|တက္ကသိုလ်အမည်(မြန်မာအက္ခရာ) =
|တက္ကသိုလ်အမည်(အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ)=
|တက္ကသိုလ်အမည်(အခြားအက္ခရာ)=
|ဒေသအခေါ်အမည် =
|တံဆိပ် =
|တံဆိပ်စာသား =
|ဆောင်ပုဒ်(မြန်မာအက္ခရာ) =
|ဆောင်ပုဒ်(အင်္ဂလိပ်အက္ခရာ) =
|ဆောင်ပုဒ်(အခြားအက္ခရာ) =
|တည်ထောင်ခုနှစ် =
|ပါမောက္ခချုပ် =
|ဒုတိယပါမောက္ခချုပ် =
|ဝန်ထမ်း =
|ဆရာ =
|ဘွဲ့ကြို ဦးရေ =
|ဘွဲ့လွန် ဦးရေ=
|အချိန်ပိုင်းကျောင်းသား ဦးရေ =
|တည်နေရာ =
|ကိုသြဒီနိတ်=
|အကျယ်အဝန်း =
|ပိုင်ဆိုင်မှု =
|ရန်ပုံငွေ =
|အဖွဲ့အစည်း =
|သတင်းစာ =
|ဂျာနယ် =
|အထိမ်းအမှတ်အရောင် =
|အထိမ်းအမှတ်လာဘ်ကောင် =
|အားကစားအမည် =
|အားကစားအသင်း =
|ကွန်ယက် =
|ဝဘ်ဆိုတ် =
}}
</pre>
[[Category:Infobox templates]]
</noinclude>
qmo2pjvlz3s5dvpqb3u3l5c4zkmo8p0
ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု သမ္မတနိုင်ငံ
0
15470
1060523
871096
2026-10-29T04:05:23Z
Olway
150107
/* */
1060523
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| နိုင်ငံအမည်အပြည့် = ဆိုဗီယက် ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံများ ပြည်ထောင်စု
| အမည်_ရင်း =Союз Советских Социалистических Республик<br />''Soyuz Sovietskikh Sotsialisticheskikh Respublik''
| ပုံ_အလံ = Flag of the Soviet Union.svg
| ပုံ_တံဆိပ် = Coat of arms of the Soviet Union 1.svg
| နိုင်ငံတော်ဆောင်ပုဒ် =
| နိုင်ငံတော်သီချင်း =
| ပုံ_နေရာ = Union of Soviet Socialist Republics (orthographic projection).svg
| မြို့တော် = မော်စကိုမြို့
| အကြီးဆုံးမြို့ = မော်စကို
| national_motto = <br>"[[:en:Workers of the world, unite!|Пролетарии всех стран, соединяйтесь!]]"<br>"''Proletarii vsekh stran, soyedinyaytes'!''"<br>("Workers of the world, unite!")
| national_anthem = <br>"[[အင်တာနေရှင်နယ် (သီချင်း)|အင်တာနေရှင်နယ်]]"<br>(၁၉၂၂–၁၉၄၄)<br><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">[[File:Internationale orchestral arrangement.ogg|center]]</div><br>"[[:en:State Anthem of the Soviet Union|State Anthem of the Soviet Union]]"{{ref|2}}<br>"''Gosudarstvennyy Gimn Sovetskogo Soyuza''"<br>(၁၉၄၄–၁၉၉၁)<br><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">[[File:Soviet Union national anthem (instrumental), 1977.oga|center]]</div>
| အကြီးဆုံးပြည်နယ် =
| ဧရိယာ = ၂၂,၄၀၂,၂၀၀ စတုရန်း ကီလိုမီတာ (၈,၆၄၉,၅၃၈ စတုရန်းမိုင်) (၁၉၉၁)
| ဧရိယာအဆင့် =
| ဧရိယာရေရာခိုင်နှုန်း =
| အမြင့်ဆုံးနေရာ =
| အရှေဆုံးမြစ် =
| အကြီးဆုံးအင်း =
| ကမ်ရိုးတန်း =
| စံတော်ချိန်ဇုန် =
| ရုံးသုံးဘာသာများ =
| လူဦးရေ = ၂၉၃,၀၄၇,၅၇၁ (၁၉၉၁)
| လူဦးရေအဆင့် =
| လူဦးရေအထူ = ၁၃.၁ / စတုရန်းကီလိုမီတာ
| လူဦးရေအထူအဆင့် =
| လူမျိုးများ =
| ဘာသာတရားများ =
| ပွဲများ =
| အမျိုးအစား =
| ခေါင်းဆောင်_ရာထူး(၁) = ၁၉၂၂-၂၄ (ပထမဆုံး)
| ခေါင်းဆောင်_အမည်(၁) = [[လီနင်|ဗလာဒီမာ လီနင်]]
| ခေါင်းဆောင်_ရာထူး(၂) = ၁၉၈၅-၁၉၉၁ (နောက်ဆုံး)
| ခေါင်းဆောင်_အမည်(၂) = [[မီခေးလ် ဂေါ်ဘာချော့]]
| ထူထောင်ရေး_အမည်(၁) = တည်ထောင်ခြင်း
| ထူထောင်ရေး_ခုနှစ်(၁) = [[၃၀ ဒီဇင်ဘာ]] [[၁၉၂၂]]
| ထူထောင်ရေး_အမည်(၂) = ပြိုကွဲခြင်း
| ထူထောင်ရေး_ခုနှစ်(၂) = [[၂၆ ဒီဇင်ဘာ]] [[၁၉၉၁]]
| ထူထောင်ရေး_အမည်(၃) =
| ထူထောင်ရေး_ခုနှစ်(၃) =
| ထူထောင်ရေး_အမည်(၄) =
| ထူထောင်ရေး_ခုနှစ်(၄) =
| ထူထောင်ရေး_အမည်(၅) =
| ထူထောင်ရေး_ခုနှစ်(၅) =
| GDP_PPP =
| GDP_PPP_အဆင့် =
| GDP_PPP_per_capita =
| GDP_PPP_per_capita_အဆင့် =
| HDI =
| HDI_အဆင့် =
| ဗဟိုဘဏ် =
| ငွေ =
| အထိမ်းအမှတ်များ =
| ISO 3166-1 =
| cctld = .su
| calling_code = +၇
}}
ဆိုဗီယက်ယူနီယံဟုလည်းကောင်း၊ [[ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု]]ဟုလည်းကောင်း၊ အတိုကောက်အားဖြင့် ခေါ်ဝေါ်နေကြသည့် '''ဆိုဗီယက် ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံများ ပြည်ထောင်စု''' သည် ယခု [[ရုရှားနိုင်ငံ]]နှင့် ဘေးပတ်ဝန်းကျင် နိုင်ငံ၁၄ခုနှင့် ဖွဲ့စည်းထားခဲ့သော ပြည်ထောင်စုဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကျယ်ဝန်းဆုံးနိုင်ငံဖြစ်၍ ကမ္ဘာ့ကုန်းမြေ၏ ခြောက်ပုံတစ်ပုံ ရှိသည်။ လူမျိုးပေါင်းလည်း ၁၇ဝ ကျော် နေထိုင်လျက် ရှိခဲ့သည်။ ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်းနိုင်ငံကြီးတစ်ခုလည်း ဖြစ်ခဲ့ပေသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁)</ref>
ဆိုဗီယက် ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံများ ပြည်ထောင်စု (USSR, Russian: Сою́з Сове́тских Социалисти́ческих Респу́блик, tr. Soyuz Sovietskikh Sotsialisticheskikh Respublik IPA: [sɐˈjus sɐˈvʲetskʲɪx sətsɨəlʲɪˈstʲitɕɪskʲɪx rʲɪsˈpublʲɪk] အတိုကောက် СССР, SSSR) ကို အများအားဖြင့် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုဟု ရည်ညွှန်းသုံးစွဲလေ့ ရှိကြပြီး ၁၉၂၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၁ ခုနှစ် အထိ ယူရေးရှား ကုန်းမြေပေါ်တွင် တည်ရှိခဲ့သော ဆိုရှယ်လစ် နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ ဒေသခံများ ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲသော အမည်မှာ ဆိုယု (ပြည်ထောင်စု) ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုသည် ၁၉၉၀ ခုနှစ်အထိ ကွန်မြူနစ် ပါတီက ကြီးစိုးသော တစ်ပါတီ စနစ်ကို ကျင့်သုံးခဲ့သည်။ ၁၉၅၆ ခုနှစ် အထိ နိုင်ငံပေါင်း ၁၅ နိုင်ငံ ပါဝင်သော ဆိုဗီယက် သမ္မတနိုင်ငံများ၏ ပြည်ထောင်စု ဖြစ်ခဲ့ပြီး မြို့တော်မှာ မော်စကိုမြို့ ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ဗဟိုအစိုးရမှ ချုပ်ထိန်းသော စီးပွားရေး စနစ်ကို ကျင့်သုံးခဲ့သည်။
[[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်]]အတွင်းတွင်လည်း နာဇီတို့နှင့် ရင်ဆိုင်ရာတွင် အင်အားကြီးနိုင်ငံအဖြစ်ရပ်တည်ခဲ့ပြီး၊ စစ်အပြီးတွင် ဖြတ်သန်းရသော စစ်အေးတိုက်ပွဲ ကာလတစ်လျှောက်တွင်လည်း ပြိုင်ဖက်ဖြစ်သည့် မဟာအင်အားကြီးနိုင်ငံ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် ဆက်လက် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ခဲ့သည်။ စစ်အပြီးတွင် တည်ထောင်သည့် [[ကုလသမဂ္ဂ|ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့]]တွင်လည်း ဦးဆောင်တည်ထောင်သူအဖွဲ့ဝင်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ အရှေ့ဥရောပ၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်း၊ မြောက်အာဖရိက၊ အလယ်အာရှ၊ တောင်အာရှနှင့် လက်တင်အမေရိကဒေသများရှိ နိုင်ငံများတွင် ကွန်မြူနစ်ဝါဒ ပြန့်ပွားတည်မြဲရေးအတွက် နည်းလမ်းစုံသုံးကာ ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် မှားယွင်းအားနည်းသော ဗဟိုမှချုပ်ကိုင်သည့် စီမံကိန်းပုံစံ စီးပွားရေးစနစ်ကြောင့်လည်းကောင်း၊ အာဏာရှင်ဆန်ဆန် ဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်မှုများကြောင့် လည်းကောင်း ၁၉၉၁ခုနှစ်တွင် ပြည်ထောင်စုအတွင်းပါဝင်သော ပြည်နယ်များမှ နိုင်ငံ ၁၅နိုင်ငံအဖြစ် ရှေ့ဆင့်နောက်ဆင့် ခွဲထွက်ကြသဖြင့် ဆိုဗိယက် ပြည်ထောင်စု ပြိုကွဲလေသည်။ ပြည်ထောင်စုပြိုကွဲပြီးနောက်တွင် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု၏ ရပိုင်ခွင့်၊ ခံစားခွင့်၊ ဆက်ခံခွင့်အာဏာများကို အကြီးဆုံးခွဲထွက်ပြည်နယ်ဖြစ်သည့် [[ရုရှားနိုင်ငံ]]မှ ဆက်ခံရယူခဲ့သည်။
==အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ==
*ရုရှား ဆိုဗီယက် ဖက်ဒရယ် ဆိုရှယ်လစ် သမ္မတနိုင်ငံ
*ယူကရိန်း ဆိုဗီယက် ဆိုရှယ်လစ် သမ္မတနိုင်ငံ
*ဘယ်လာရုစ် ဆိုဗီယက် ဆိုရှယ်လစ် သမ္မတနိုင်ငံ
*မော်ဒိုဗာ ဆိုဗီယက် ဆိုရှယ်လစ် သမ္မတနိုင်ငံ
*အက်စတိုးနီးယား ဆိုဗီယက် ဆိုရှယ်လစ် သမ္မတနိုင်ငံ
*လက်ဗီးယား ဆိုဗီယက် ဆိုရှယ်လစ် သမ္မတနိုင်ငံ
*လစ်သူရေးနီးယား ဆိုဗီယက် ဆိုရှယ်လစ် သမ္မတနိုင်ငံ
*ဂျော်ဂျီယာ ဆိုဗီယက် ဆိုရှယ်လစ် သမ္မတနိုင်ငံ
*အာမေးနီးယား ဆိုဗီယက် ဆိုရှယ်လစ် သမ္မတနိုင်ငံ
*အဇာဘိုင်ဂျန် ဆိုဗီယက် ဆိုရှယ်လစ် သမ္မတနိုင်ငံ
*ကာဇတ် ဆိုဗီယက် ဆိုရှယ်လစ် သမ္မတနိုင်ငံ
*ဥဇဘတ် ဆိုဗီယက် ဆိုရှယ်လစ် သမ္မတနိုင်ငံ
*ကာဂျစ် ဆိုဗီယက် ဆိုရှယ်လစ် သမ္မတနိုင်ငံ
*တာဂျစ် ဆိုဗီယက် ဆိုရှယ်လစ် သမ္မတနိုင်ငံ
*တာ့ခ်မင် ဆိုဗီယက် ဆိုရှယ်လစ် သမ္မတနိုင်ငံ
===လက်အောက်ခံနိုင်ငံများ===
*ပိုလန် ပြည်သူ့ သမ္မတနိုင်ငံ
*[[အရှေ့ဂျာမနီနိုင်ငံ|ဂျာမန် ဒီမိုကရက်တစ် သမ္မတနိုင်ငံ]]
*ချက်ကိုဆလိုဗက် ဆိုရှယ်လစ် သမ္မတနိုင်ငံ
*ဟန်ဂေရီ ပြည်သူ့ သမ္မတနိုင်ငံ
*ရိုမေးနီးယား ဆိုရှယ်လစ် သမ္မတနိုင်ငံ
*ဘူဂေးရီးယား ဆိုရှယ်လစ် သမ္မတနိုင်ငံ
*အယ်ဘေးနီးယား ပြည်သူ့ ဆိုရှယ်လစ် သမ္မတနိုင်ငံ
*မွန်ဂိုလီးယား ပြည်သူ့ သမ္မတနိုင်ငံ
*[[မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံ|ကိုရီးယား ဒီမိုကရက်တစ် ပြည်သူ့ သမ္မတနိုင်ငံ]]
*အာဖဂန်နစ္စတန် ဒီမိုကရက်တစ် သမ္မတနိုင်ငံ
<div class="center">
{|
|-
|valign="top"|
[[File:Raising a flag over the Reichstag 2.jpg|thumb|upright=1|[[နာဇီဂျာမန်အင်ပါယာ၏ အင်ပါယာလွှတ်တော် အဆောက်အဦးတွင် ဆိုဗီယက်အလံ လွှင့်ထူအောင်ပွဲခံနေစဉ်]]]]
|valign="top"|
[[File:Soyuz TMA-5 launch.jpg|thumb|upright=0.44|[[ဗော့စတော့ ၁]]]]
|valign="top"|
[[File:Pavodok, Zhigulevskaya GES.JPG|thumb|upright=1|[[ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ]]]]
|valign="top"|
|}
</div>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[Category:ယခင်က တည်ရှိခဲ့သော နိုင်ငံများ]]
[[ကဏ္ဍ:အင်အားကြီး နိုင်ငံများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်စု| ]]
qt5b386ulmmqu77g4lhj31ud0ks7xcy
ကြည်ကြည်ဌေး
0
17462
1060529
1045462
2026-10-29T05:47:05Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 2 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060529
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ကြည်ကြည်ဌေး
| native_name =
| native_name_lang =
|honorific_prefix=ဝဏ္ဏကျော်ထင်<br/>အကယ်ဒမီ| image =
| imagesize = 160px
| caption =
| birth_name = သိန်းကြင်(ကျင်)
| birth_date = {{birth date |1924|3|19|df=y}}
| birth_place = [[ကျွဲသတ်ရွာ၊ သာယာဝတီမြို့နယ်|ကျွဲသတ်ကျေးရွာ]]၊ သာယာဝတီခရိုင်၊ [[ပဲခူးတိုင်း]]၊ [[ဗြိတိသျှဘားမား]]
| death_date = {{death date and age|2000|3|4|1924|3|19|df=y}}
| death_place = [[ရန်ကုန်မြို့]]
| restingplace =
| restingplacecoordinates =
| othername =
| occupation = မင်းသမီး၊ အဆိုတော်၊ ပြဇာတ်မင်းသမီး
| yearsactive =
| spouse = အောင်သိန်း
| partner =
| children =
| parents = ဦးဖိုး(ဆိုး)ရင်၊ အုံးကြွေ
| religion = ဗုဒ္ဓဘာသာ
| influences =
| influenced =
| website =
| academyawards =
| afiawards =
| arielaward =
| grammyawards =
| iftaawards =
| laurenceolivierawards =
| naacpimageawards =
| nationalfilmawards = ''ချစ်သက်ဝေ'' (၁၉၅၂)<br /> ''ချစ်ခွင့်မပြိုင်'' (၁၉၅၆)<br />''နုနုငယ်ငယ်'' (၁၉၇၀)<br /> ''လူဇော်'' (၁၉၇၈)
| sagawards =
| awards = [[ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့]]တံဆိပ်၊ [[မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု|မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု]]
}}
'''ကြည်ကြည်ဌေး''' (၁၉၂၄-၂၀၀၀) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရုပ်ရှင်လုပ်ငန်း|မြန်မာ့ရုပ်ရှင်သမိုင်း]]တွင် ပထမဆုံး [[မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆု|ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု]]ရ အမျိုးသမီးသရုပ်ဆောင်၊ အဆိုတော်၊ ပြဇာတ်နှင့် ဇာတ်သဘင်၊ အေးရင်ကျူးမင်းသမီး၊အငြိမ့်မင်းသမီး ဖြစ်သည်။ပြဇာတ်မင်းသမီး အဖြစ်မှ အနုပညာလောကထဲ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည့် ကြည်ကြည်ဌေးသည် မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ ထူးချွန်ပြောင်မြောက်သော စွယ်စုံအနုပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်ကာ ရုပ်ရှင်နယ်ပယ်သို့ခြေမချခင် ပြဇာတ်လောက၌လည်း မသိန်းကျင်၊ အောက်ချင်းမ၊ ခင်မေကျင်၊ မြင့်မြင့်ဌေး အစရှိသည့် နာမည်များစွာဖြင့် ပြဇာတ်မင်းသမီးဘဝကို ဖြတ်သန်းခဲ့သူလည်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Duwun |date=2021-06-26 |title=အနုပညာလောကမှာ မင်းသမီးတစ်ခေတ်ဖြစ်တဲ့အထိ ကျော်ကြားခဲ့သူ နှစ်ဦး {{!}} Duwun |url=https://www.duwun.com.mm/article/p-id49286 |access-date=2026-07-30 |website=Duwun - မျိုးဆက်သစ်တို့ရဲ့မီဒီယာ}}</ref>
== ငယ်ဘဝ ==
ကြည်ကြည်ဌေးကို ၁၉၂၄ မတ်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးဖိုးရင်(ဦးဆိုးရင်) အမိ ဒေါ်အုံးကြွေတို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဇာတိမှာ [[ပဲခူးတိုင်း]] သာယာဝတီခရိုင် ကျွဲသတ်ကျေးရွာ (တချို့မှာ လက်ပတန်းဟုဆို) ဖြစ်သည်။ ငယ်နာမည်မှာ မသိန်းကြင်(ကျင်)ဖြစ်၏။ မွေးချင်း ၅ ဦးအနက် အငယ်ဆုံးဖြစ်သည်။
== အနုပညာလောကဝင်ရောက်ပုံ ==
အသက် ၅နှစ် ၆နှစ်အရွယ်မှ စတင်၍ ဇာတ်သဘင်လောကသို့ ဝင်ရောက်ပြီး ဒေါ်လေးဖြစ်သူ၏ ဇာတ်ထဲတွင် "အောင်မြကြင်(ကျင်)" အမည်ဖြင့် အစ်မများနှင့်အတူ အပျိုတော် ၁၂ ခန်း စသည်တို့ကို ဝင်ရောက်ကပြခဲ့သည်။ လက်ရှိကနေသောဇာတ် ဖျက်သိမ်းလိုက်သောအခါ နယားပျံဆရာခ ဇာတ်သို့ရောက်ရှိခဲ့၍ ယင်းဇာတ်ထဲတွင် မင်းသားကြီးရွှေနှင့် တွဲဖက်၍ အောက်ချင်းဖို၊ အောက်ချင်းမ ပြဇာတ်ကို ကပြခဲ့သည်။ ထိုမှစ၍ အောက်ချင်းမ ဆိုသည့် အမည်ဖြင့် ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]အပြီး ပြဇာတ်များ ပြန်လည်အသက်ဝင်ခဲ့ရာ မာလာရီဆိုသည့် နာမည်ဖြင့် ပြဇာတ်မင်းသမီးအဖြစ် ကပြခဲ့သည်။
== ကြည်ကြည်ဌေးအမည်ဖြင့် ကျော်ကြားခြင်း ==
မသိန်းကျင်သည် ကာဌေးပြဇာတ်ရုံ၌ ခင်မေကျင်အမည် ဖြင့် ပြဇာတ်ဝင်ကပြန်သည်။ ထို့နောက် ကြည်ကြည်ဌေးဟု နာမည်ခံယူ၍ ကာဌေးရုံ ပြဇာတ်မင်းသမီး ရွေးပွဲတွင် ယှဉ်ပြိုင်ပြီး ဒုတိယရဆု ရှိခဲ့သဖြင့် ဒါရိုက်တာ[[ဦးသုခ]]၏ ချစ်ကုမ္ပဏီပြဇာတ်တွင် ခေါင်းဆောင် မင်းသမီးအဖြစ် ကပြသရုပ်ဆောင်ခွင့်ရရှိခဲ့သည်။
ကြည်ကြည်ဌေး ပြဇာတ်မင်းသမီးဖြစ်လာပုံမှာ ထိုစဉ်က အောက်ချင်းမ ခင်မေကျင်သည် ပြဇာတ်မင်းသမီး လာလျှောက်ရာ မန်နေဂျာ ဦးလျောင်စိန်က မရွေးချယ်ဘဲ နှစ်သိမ့် ပြောဆို လွှတ်လိုက်၏။ ဤသည်ကို ပွဲခွန်တော် အရာရှိပေါက်စ ကိုကျော်စိုး (နောင်တွင် ဒါရိုက်တာ ဘိတ်ကလာတဲ့ ငံပြာရည်)က မကျေမနပ် ဖြစ်ကာ ခင်မေကျင်နောက် လိုက်သွားပြီး နောက်တနေ့တွင် မော်လီအလှပြင်ဆိုင် (ယခု ဆူးလေဘုရားလမ်း မီးသတ်ရှေ့ နေရာ)၌ အလှပြင်စေပြီး ဦးလျောင်စိန်ထံ ပြန်ခေါ်သွားသည်။ အမည်ကိုလည်း မြင့်မြင့်ဌေးဟု ပေးလိုက်သည်။ ဦးလျောင်စိန်လည်း မျက်စိလည်သွားကာ အောက်ချင်းမ ခင်မေကျင်ကို ပဏာမ ရွေးချယ် လက်ခံလိုက်သည်။ လက်တွေ့ သရုပ်ဆောင် ရွေးသောနေ့တွင် 'ကြည်ကြည်ဌေး'ဟု အခမ်းအနားမှူးက ခေါ်လိုက်ရာ မြင့်မြင့်ဌေး အမည်ပြောင်းထားသော ခင်မေကျင်က သူ့ကို ခေါ်သည် ထင်ကာ စင်မြင့်ပေါ်သို့ တက်သွားသည်။ ဤတွင် အောက်ချင်းမ ခင်မေကျင်ကို မှည့်ခေါ်ထားသည့် မြင့်မြင့်ဌေး အမည်မှာ နောင် ပုဇွန်ထုပ်ကြီးမြင့်မြင့်ဌေး အမည်တွင်သူ ဖြစ်လာသည်။
ကြည်ကြည်ဌေးအမည်ဖြင့် နာမည်ရလာခဲ့သောကြောင့် တခြားနာမည်ကြီး ပြဇာတ်များတွင် ပါဝင်ကပြခဲ့လေသည်။ ပြဇာတ်မင်းသမီးအဖြစ် သူမတူသည့် အောင်မြင်မှုများ ရယူနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၅၂တွင် ရုပ်ရှင်လောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ပထမဆုံးဇာတ်ကားဖြစ်သည့် ''ချစ်သက်ဝေ'' ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား၌ သရုပ်ဆောင်ခဲ့၏။ ''ချစ်သက်ဝေ''မှာ အေဝမ်းထုတ်လုပ်ရေးမှ ရိုက်ကူးပြီး ထိုဇာတ်ကားမှ ကြည်ကြည်ဌေးသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး ရုပ်ရှင်ထူးချွန်ဆု ရရှိခဲ့လေသည်။ ထိုစဉ်က အကယ်ဒမီဟု ခေါ်ဝေါ်ခြင်းမရှိသေးဘဲ အမျိုးသားသရုပ်ဆောင်အတွက် အမျိုးသားပညာသည်ဆု၊ အမျိုးသမီးသရုပ်ဆောင်အတွက် အမျိုးသမီး ပညာသည်ဆု ဆိုသည့် အမည်ဖြင့် ပေးအပ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၉၅၆တွင် ''ချစ်ခွင့်မပိုင်'' ဇာတ်ကားဖြင့် အမျိုးသမီး ပညာသည်ဆုကို လည်းကောင်း၊ ၁၉၇၀ မှာ ''နုနုငယ်ငယ်'' ဇာတ်ကားဖြင့် အမျိုးသမီး ဇာတ်ပို့ဆုကိုလည်းကောင်း၊ ၁၉၇၈ အတွက် ''လူဇော်'' ဇာတ်ကားဖြင့် အမျိုးသမီးဇာတ်ပို့ဆုကို ရရှိခဲ့၏။ နိုင်ငံတော်မှလည်း သူမ၏ ထူးချွန်ပြောင်မြောက်မှုအတွက် "[[ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့]]"တံဆိပ်ကို ပေးအပ်ဂုဏ်ပြုခဲ့လေသည်။<ref>{{Cite web |last=Popular |date=2018-06-11 |title=အမေ နှင့် ကြည်ကြည်ဌေး |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%99-%E1%82%8F%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%B9%E1%82%94-%E1%81%BE%E1%80%80%E1%80%8A%E1%80%B9%E1%81%BE%E1%80%80%E1%80%8A%E1%80%B9%E1%80%B1%E1%80%8C%E1%80%B8/ |access-date=2026-07-30 |website=Popular |language=en-US |archive-url=https://web.archive.org/web/20251107060623/https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%99-%E1%82%8F%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%B9%E1%82%94-%E1%81%BE%E1%80%80%E1%80%8A%E1%80%B9%E1%81%BE%E1%80%80%E1%80%8A%E1%80%B9%E1%80%B1%E1%80%8C%E1%80%B8/ |archive-date=7 November 2025 |url-status=dead}}</ref>
တခြားထင်ရှားသော ဇာတ်ကားများမှာ
* ''ရတနာပုံ''
* ချစ်သက်ဝေ
* ချစ်ခွင့်မပိုင်
* စက္ကောမ
* အကျော်အမော်
* ''ပန်းပန်လျှက်ပါ''
* ''မိန်းမဘဝ''
* ''တစ်ပွင့်တည်း ပန်မယ်''
* ''တောကနှင်းမူ''
* ''စကားပြောသောအသဲနှလုံး''
* ''ချစ်ပင်ချစ်မိုး''
* ''သုယောနန္ဒီ''
* ''ဩော်ဂီတလုလင်''
* ''ဗိမ္မိသာရ''
* လူဇော်
* နုနုငယ်ငယ်
ကြည်ကြည်ဌေးသည် ရုပ်ရှင်ကားပေါင်း (၃ဝဝ) ကျော် ရိုက်ကူးခဲ့သည်ဟု သိရှိရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဒေါ်ကြည်ကြည်ဌေးသည် [[မြန်မာ့အသံနှင့်ရုပ်မြင်သံကြား]]၌ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့၏။<ref>{{Cite web |last=Popular |date=2017-06-08 |title=မာလာရီ (သို့)ပြည်သူချစ်သော ရုပ်ရှင်မင်းသမီးကြီး ကြည်ကြည်ဌေး၏ ဘဝနှင့် အနုပညာ |url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%9C%E1%80%AC%E1%80%9B%E1%80%AE-%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%82%94%E1%80%BB%E1%80%95%E1%80%8A%E1%80%B9%E1%80%9E%E1%80%B0%E1%80%81%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%B9%E1%80%B1/ |access-date=2026-07-30 |website=Popular |language=en-US |archive-url=https://web.archive.org/web/20260713031734/https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%9C%E1%80%AC%E1%80%9B%E1%80%AE-%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%82%94%E1%80%BB%E1%80%95%E1%80%8A%E1%80%B9%E1%80%9E%E1%80%B0%E1%80%81%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%B9%E1%80%B1/ |archive-date=13 July 2026 |url-status=dead}}</ref>
== မိသားစု ==
ငယ်ရွယ်စဉ်၌ပင် လေးမျက်နှာမြို့မှ မင်းသားကလေး အောင်ဝိဇ္ဇာနှင့် အိမ်ထောင်ကျကာ သမီးတစ်ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။ ကြည်ကြည်ဌေးဘဝတွင် ဇာတ်ကန်ထရိုက်တာ ဦးအောင်သိန်းနှင့် ဒုတိယအိမ်ထောင်ပြုသည်။ မြန်မာ့ရုပ်ရှင်လောက၏ စံထားလောက်သော အကယ်ဒမီလေးထပ်ကွမ်း ဝဏ္ဏကျော်ထင် ဒေါ်ကြည်ကြည်ဌေးသည် သက္ကရာဇ် ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ် မတ်လ ၄ ရက် စနေနေ့၌ ကွယ်လွန်ရာ၊ ထိုအချိန်တွင် အသက်မှာ ၇၆ နှစ်ရှိပြီး၊ သားသမီး လေးဦး၊ မြေး ခြောက်ဦး၊မြစ်လေးဦး ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-03-05 |title=၁၉၉၀ မတိုင်မီက ထင်ပေါ်ကျော်ကြားခဲ့တဲ့ မင်းသမီးကြီး ကြည်ကြည်ဌေး – PCT NEWS HOMEPAGE |url=https://pct.com.mm/2023/03/05/%e1%81%81%e1%81%89%e1%81%89%e1%81%80-%e1%80%99%e1%80%90%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%ae%e1%80%80-%e1%80%91%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%95%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%bb/ |access-date=2026-07-30 |language=en-GB}}</ref>
==ကိုးကား==
{{lifetime|၁၉၁၄|၂၀၀၀}}
[[Category:ပထမ မြန်မာများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ ဇာတ်မင်းသမီးများ]]
[[Category:မြန်မာ အမျိုးသမီး ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ ရုပ်ရှင် ထူးချွန်ဆုရှင်များ]]
94ry8nis3qln6ox595x08uym3u7ja3f
အစုသီအိုရီ
0
52429
1060421
1046741
2026-10-28T19:31:46Z
Mkant00
135890
major expansion
1060421
wikitext
text/x-wiki
[[Image:Venn A intersect B.svg|thumb|[[အစု]] (sets) နှစ်ခု၏ ထပ်တူပိုင်းအစု (intersection) <math>A \cap B</math> ကို သရုပ်ဖော်ထားသည့် ဗင်းပုံကြမ်း (Venn diagram)။]]
သီးသန့် အစုသီအိုရီ (pure set theory) ကို ဘိုင်နရီဆက်သွယ်ချက် သင်္ကေတ (binary relation symbol) <math>\in</math> က အစုဝင်ဖြစ်မှု (set membership) ကို ဖော်ပြသော လက္ခဏာတန်ဖိုး (signature) <math>\mathcal{L}_{\in} = \{=, \in\}</math> အပေါ်ရှိ ညီမျှခြင်း (equality) ပါဝင်သည့် ပထမအဆင့် ပရက်ဒီကိတ် ကဲကုလပ် (first-order predicate calculus) ဖြင့် ပုံစံတကျ ရေးဆွဲဖွဲ့စည်းထားသည်။<ref>Bagaria (2023), §2.</ref> ဆွေးနွေးမှုဆိုင်ရာ အလုံးစုံပါဝင်စု (universe of discourse) တွင် သီးသန့်အစုများ (pure sets) ဖြင့်သာ လုံးဝ ဖွဲ့စည်းထားပြီး အရာဝတ္ထု (object) တိုင်းသည် [[အစု]]တစ်ခု ဖြစ်သည့်အပြင် အစုများ၏ [[အစုဝင်]] (elements) အားလုံးသည်လည်း ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင် အစုများ ဖြစ်ကြသည်။<ref>Enderton (1977), p. 10.</ref>
အစု <math>A</math> နှင့် <math>B</math> တို့ကို ပေးထားပါက စံ ဆက်သွယ်ချက်များ (standard relations) နှင့် ဘူးလီးယန်း တွက်ချက်မှုများ (Boolean operations) ကို ပထမအဆင့် ပုံသေနည်းများ (first-order formulas) ဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။
* '''[[အစုပိုင်း]] သို့မဟုတ် ပါဝင်ခြင်း''' (Subset or Inclusion) - <math>A \subseteq B \iff \forall x \, (x \in A \implies x \in B)</math>
* '''အစုပိုင်းအစစ်''' (Proper Subset) - <math>A \subsetneq B \iff (A \subseteq B \land A \ne B)</math>
* '''ပေါင်းစပ်စု''' (Union) - <math>A \cup B = \{x \mid x \in A \lor x \in B\}</math>
* '''ထပ်တူပိုင်းအစု''' (Intersection) - <math>A \cap B = \{x \mid x \in A \land x \in B\}</math>
* '''အစုခြားနားခြင်း''' (Set Difference) - <math>A \setminus B = \{x \mid x \in A \land x \notin B\}</math>
* '''အချိုးညီခြားနားခြင်း''' (Symmetric Difference) - <math>A \mathbin{\triangle} B = (A \setminus B) \cup (B \setminus A)</math>
* '''ပါဝါအစု''' (Power Set) - <math>\mathcal{P}(A) = \{x \mid x \subseteq A\}</math>
* '''[[အစီအစဉ်ကျအတွဲ]]''' (Ordered Pair) - ကာဇီမျက်ရှ် ကူရာတော့ဗ်စကီး (Kazimierz Kuratowski) ၏ သတ်မှတ်ချက်အရ <math>(a, b) = \{\{a\}, \{a, b\}\}</math> ဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် သီးခြားလက္ခဏာ ဂုဏ်သတ္တိ (characteristic property) ဖြစ်သော <math>(a, b) = (c, d) \iff (a = c \land b = d)</math> ကို ပြည့်မီစေသည်။<ref>Jech (2003), p. 11.</ref>
* '''[[ကာတီးရှန်း မြှောက်လဒ်]]''' (Cartesian Product) - <math>A \times B = \{(a, b) \mid a \in A \land b \in B\}</math>
အစောပိုင်း ပုံစံတကျမဟုတ်သော အစုသီအိုရီ (non-formalized set theory) သည် ကန့်သတ်ချက်မဲ့ အကျုံးဝင်မှု နဂိုမှန်အဆိုပုံစံ (unrestricted comprehension schema) ကို အဆိုပြုခဲ့သည်။ ၎င်းအရ ပုံသေနည်း (formula) <math>\varphi(x)</math> ဖြင့် ဖော်ပြနိုင်သည့် မည်သည့် အခြေအနေ (condition) အတွက်မဆို <math>\varphi(x)</math> ကို ပြည့်မီစေသော အရာဝတ္ထုများ အတိအကျ ပါဝင်သည့် အစုတစ်ခု တည်ရှိသည်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
:<math>\exists y \, \forall x \, (x \in y \iff \varphi(x))</math>
ဤနဂိုမှန်အဆိုပုံစံသည် ကလပ်စစ်ကယ် ပထမအဆင့် ယုတ္တိဗေဒ (classical first-order logic) တွင် ယုတ္တိဗေဒအရ ရှေ့နောက်မညီသော ဝိရောဓိ ဖြစ်စေသည်။ <math>\varphi(x) \equiv x \notin x</math> ဟု ရွေးချယ်ပါက ရပ်ဆဲလ်၏ အန်တီနိုမီ (Russell antinomy) ကို ရရှိစေပြီး <math>R = \{x \mid x \notin x\}</math> ဟု သတ်မှတ်ခြင်းသည် <math>R \in R \iff R \notin R</math> ဟူသော အကျိုးဆက်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။<ref>Kanamori (2004), p. 488.</ref> ဂျော့ ကန်တာ (Georg Cantor) က အစု <math>A</math> တိုင်းအတွက် [[ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်]] (surjective function) <math>f: A \to \mathcal{P}(A)</math> မတည်ရှိနိုင်ကြောင်း သက်သေပြခဲ့ပြီး <math>|A| < |\mathcal{P}(A)|</math> ဖြစ်ကြောင်း ပြခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် အလုံးစုံပါဝင်စု (universal set) <math>V_{\text{all}} = \{x \mid x = x\}</math> တည်ရှိသည်ဟု ယူဆပါက <math>|\mathcal{P}(V_{\text{all}})| \le |V_{\text{all}}|</math> ကို ရရှိစေပြီး ၎င်းသည် ကန်တာ၏ သီအိုရမ် (Cantor's theorem) ကို ဆန့်ကျင်နေသည်။<ref>Cantor (1874), p. 258.</ref> အလားတူစွာ ချေဇာရေး ဘူရာလီ-ဖို့တီ (Cesare Burali-Forti) ၏ အန်တီနိုမီ (Burali-Forti antinomy) အရ အော်ဒီနယ် (ordinal) အားလုံး၏ စုစည်းမှု <math>\mathrm{ON}</math> သည် အစုတစ်ခု မဖြစ်နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ အကြောင်းမှာ <math>\mathrm{ON}</math> သည် အစုဖြစ်ပါက ၎င်းသည် <math>\mathrm{ON}</math> ၏ အစုဝင်တိုင်းထက် တင်းကျပ်စွာ ကြီးမားသော အော်ဒီနယ်တစ်ခု ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။<ref>Moore and Garciadiego (1981), p. 320.</ref> မည်သည့် အစုအတွင်း၌မျှ ပါဝင်နိုင်ခြင်းမရှိသော အစုမဟုတ်သည့် ထိုကဲ့သို့သော စုစည်းမှုများကို အတန်းအစားအစစ်များ (proper classes) ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။<ref>Bagaria (2023), §1.</ref>
== ZFC ၏ နဂိုမှန်အဆိုဆိုင်ရာ မူဘောင် (The Axiomatic Framework of ZFC) ==
[[သင်္ချာ|သင်္ချာပညာရပ်၏]] စံ အခြေခံအုတ်မြစ်ဆိုင်ရာ မူဘောင်မှာ [[ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆို]] ပါဝင်သော ဇာမီလို-ဖရန်ကယ် အစုသီအိုရီ (Zermelo–Fraenkel set theory with the Axiom of Choice) သို့မဟုတ် ZFC ဖြစ်ပြီး ၎င်းကို <math>\mathcal{L}_{\in}</math> အပေါ်ရှိ တူညီမှုပါဝင်သော ပထမအဆင့် ယုတ္တိဗေဒ (first-order logic with equality) ဖြင့် ပုံစံတကျ တည်ဆောက်ထားသည်။<ref>Devlin (1993), p. 35.</ref>
# '''အစုကျယ်ပြန့်မှု''' (Extensionality) - [[အစု]]နှစ်ခု တူညီရန် [[ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ|လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ]] (if and only if) မှာ ၎င်းတို့၌ တူညီသော [[အစုဝင်|အစုဝင်များ]] ရှိကြခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
#:<math>\forall x \, \forall y \, (\forall z \, (z \in x \iff z \in y) \implies x = y)</math>
# '''အခြေခံဖြစ်တည်မှု သို့မဟုတ် ပုံမှန်ဖြစ်မှု''' (Foundation or Regularity) - ဗလာမဟုတ်သော အစု (non-empty set) <math>x</math> တိုင်းတွင် <math>\in</math>-အငယ်ဆုံး အစုဝင် (minimal element) တစ်ခု ပါဝင်သည်။
#:<math>\forall x \, (\exists y \, (y \in x) \implies \exists y \, (y \in x \land \neg \exists z \, (z \in x \land z \in y)))</math>
# '''ခွဲခြားခြင်း နဂိုမှန်အဆိုပုံစံ သို့မဟုတ် အတိအကျသတ်မှတ်ခြင်း''' (Separation Schema or Specification) - ကိန်းရှင်ကြားခံ ဗက်တာ (parameter vector) <math>p</math> ပါဝင်သော ပထမအဆင့် ပုံသေနည်း (first-order formula) <math>\varphi(x, p)</math> တိုင်းအတွက် မည်သည့် အစု <math>A</math> တွင်မဆို <math>\varphi</math> ကို ပြည့်မီစေသည့် အစုဝင်များ ပါဝင်သော [[အစုပိုင်း]] (subset) တစ်ခု တည်ရှိသည်။
#:<math>\forall p \, \forall A \, \exists y \, \forall x \, (x \in y \iff (x \in A \land \varphi(x, p)))</math>
# '''အတွဲဖွဲ့ခြင်း''' (Pairing) - မည်သည့် အစု <math>a</math> နှင့် <math>b</math> အတွက်မဆို <math>a</math> နှင့် <math>b</math> တို့သာ အတိအကျ ပါဝင်သည့် အစုတစ်ခု တည်ရှိသည်။
#:<math>\forall a \, \forall b \, \exists y \, \forall x \, (x \in y \iff (x = a \lor x = b))</math>
# '''ပေါင်းစပ်စု''' (Union) - အစု <math>A</math> တိုင်းအတွက် ၎င်း၏ အစုဝင်များ အားလုံး ပေါင်းစပ်ထားသော ပေါင်းစပ်စုသည် အစုတစ်ခုအဖြစ် တည်ရှိသည်။
#:<math>\forall A \, \exists y \, \forall x \, (x \in y \iff \exists z \, (z \in A \land x \in z))</math>
# '''ပါဝါအစု''' (Power Set) - အစု <math>A</math> တိုင်းအတွက် <math>A</math> ၏ အစုပိုင်း အားလုံးတို့၏ စုစည်းမှုသည် အစုတစ်ခု ဖြစ်သည်။
#:<math>\forall A \, \exists y \, \forall x \, (x \in y \iff x \subseteq A)</math>
# '''[[အနန္တ]]''' (Infinity) - ဆင့်ကဲအစု (inductive set) တစ်ခု တည်ရှိသည်။ ပဏာမ ကိန်းသေများ (primitive constants) မပါဝင်သော <math>\mathcal{L}_{\in}</math> သီးသန့်ဘာသာစကားအရ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
#:<math>\exists Z \, (\exists e \in Z \, (\forall w \, (w \notin e)) \land \forall x \in Z \, \exists s \in Z \, \forall t \, (t \in s \iff (t \in x \lor t = x)))</math>
#:၎င်းကို [[ဗလာစု]] (empty set) <math>\varnothing</math> ကို အသုံးပြု၍ အတိုကောက်အားဖြင့် <math>\exists Z \, (\varnothing \in Z \land \forall x \in Z \, (x \cup \{x\} \in Z))</math> ဟု ဖော်ပြသည်။
# '''အစားထိုးခြင်း နဂိုမှန်အဆိုပုံစံ''' (Replacement Schema) - အကယ်၍ ပထမအဆင့် ပုံသေနည်း <math>\psi(x, y, p)</math> သည် အစု <math>A</math> အပေါ်တွင် ဖန်ရှင်ဆိုင်ရာ ဆောင်ရွက်ချက် (functional operation) တစ်ခုကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ပါက ထိုဆောင်ရွက်ချက်အောက်ရှိ <math>A</math> ၏ ပုံရိပ်သည် အစုတစ်ခု ဖြစ်သည်။
#:<math>\forall p \, \forall A \, (\forall x \in A \, \exists! y \, \psi(x, y, p) \implies \exists Y \, \forall x \in A \, \exists y \in Y \, \psi(x, y, p))</math>
# '''ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆို''' (Axiom of Choice) - တစ်စုံစီ ဘုံမပါသော ဗလာမဟုတ်သည့် အစုများ (pairwise-disjoint non-empty sets) ပါဝင်သော အစု <math>A</math> တိုင်းအတွက် <math>A</math> အတွင်းရှိ အစုတစ်ခုချင်းစီမှ အစုဝင် အတိအကျ တစ်ခုစီ ပါဝင်သော ရွေးချယ်မှုအစု (choice set) တစ်ခု တည်ရှိသည်။
#:<math>\forall A \, ((\forall x \in A \, (x \ne \varnothing) \land \forall x \in A \, \forall y \in A \, (x \ne y \implies x \cap y = \varnothing)) \implies \exists C \, \forall x \in A \, \exists! z \, (z \in C \cap x))</math>
=== နုတ်ယူရရှိမှုဆိုင်ရာ မှီခိုမှုများနှင့် ထပ်တူညီမှုများ (Deductive Dependencies and Equivalences) ===
အစုကျယ်ပြန့်မှုဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်အရ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
* သုညအစု နဂိုမှန်အဆို (Null Set Axiom) <math>\exists y \, \forall x \, (x \notin y)</math> နှင့် အတွဲဖွဲ့ခြင်းတို့သည် သီးခြားစီ အဆိုပြုရန် မလိုဘဲ ZF တွင် သက်သေပြနိုင်သော (provable) အဆိုများ ဖြစ်ကြသည်။ အနန္တ နဂိုမှန်အဆိုမှ ဆင့်ကဲအစု <math>Z</math> ကို ပေးထားပါက ခွဲခြားခြင်း နဂိုမှန်အဆိုပုံစံဖြင့် <math>\varnothing = \{x \in Z \mid x \ne x\}</math> ကို ဖွဲ့စည်းနိုင်ပြီး ပါဝါအစု <math>\mathcal{P}(\mathcal{P}(\varnothing))</math> အပေါ်သို့ အစားထိုးခြင်း နဂိုမှန်အဆိုပုံစံကို အသုံးချခြင်းဖြင့် အတွဲဖွဲ့ခြင်းကို ရရှိသည်။<ref>Bagaria (2023), §2.1.</ref>
* အစားထိုးခြင်း နဂိုမှန်အဆိုပုံစံသည် ခွဲခြားခြင်း နဂိုမှန်အဆိုပုံစံကို ညွှန်းဆိုစေနိုင်သည်။ အစု <math>A</math> နှင့် <math>\varphi(x, p)</math> တို့ကို ပေးထားပြီး အကယ်၍ <math>\{x \in A \mid \varphi(x, p)\} \ne \varnothing</math> ဖြစ်ပါက <math>\varphi(x_0, p)</math> ကို ပြည့်မီစေသော သက်သေပြအစုဝင် (witness) <math>x_0 \in A</math> တစ်ခုကို ရွေးချယ်နိုင်သည်။ ထို့နောက် <math>\varphi(x, p)</math> မှန်ကန်ပါက <math>x \in A</math> ကို <math>x</math> သို့ ပုံဖော်ပြီး အခြားအခြေအနေတွင် <math>x_0</math> သို့ ပုံဖော်သည့် [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်ကို]] သတ်မှတ်နိုင်သည်။ အစားထိုးခြင်း နဂိုမှန်အဆိုပုံစံအရ ၎င်းအစုပိုင်းကို အစုတစ်ခုအဖြစ် ရရှိစေသည်။<ref>Kunen (1980), p. 12.</ref>
* ZF အောက်တွင် ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆိုသည် အစုတိုင်းကို ကောင်းစွာ အစဉ်ချနိုင်သည်ဟူသော ဇာမီလို၏ ကောင်းစွာအစဉ်ကျခြင်း သီအိုရမ် (Zermelo's Well-Ordering Theorem) နှင့်လည်းကောင်း၊ ချိတ်တန်း (chain) တိုင်း၌ အထက်ကန့်သတ်ချက် (upper bound) ရှိသော [[တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အစဉ်ကျသောအစု|တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအစဉ်ကျသောအစု]] (partially ordered set) တိုင်းတွင် အကြီးဆုံး အစုဝင် (maximal element) တစ်ခု ရှိသည်ဟူသော [[ဇွန်း၏ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ်]] (Zorn's Lemma) နှင့်လည်းကောင်း နုတ်ယူမှုအရ ထပ်တူညီကြသည် (deductively equivalent)။<ref>Kanamori (2004), p. 501.</ref>
== စုဆောင်း အဆင့်ဆင့်ဖွဲ့စည်းပုံ၊ အဆင့် နှင့် ရောင်ပြန်ဟပ်မှု (The Cumulative Hierarchy, Rank, and Reflection) ==
[[Image:Von Neumann Hierarchy.svg|thumb|right|300px|ဖွန်နွိုင်းမန်း စုဆောင်း အဆင့်ဆင့်ဖွဲ့စည်းပုံ <math>V_\alpha</math> ၏ ကနဦး အပိုင်းတစ်ခု။]]
သီးသန့်အစုများ၏ အလုံးစုံပါဝင်စု (universe of pure sets) <math>V</math> ကို အော်ဒီနယ်များ၏ အတန်းအစား (class of ordinals) <math>\mathrm{ON}</math> အပေါ်တွင် အနန္တလွန် ထပ်ကျော့ခြင်း (transfinite recursion) ဖြင့် ဖွန်နွိုင်းမန်း စုဆောင်း အဆင့်ဆင့်ဖွဲ့စည်းပုံ (von Neumann cumulative hierarchy) အဖြစ် အောက်ပါအတိုင်း တည်ဆောက်ထားသည်။<ref>Monk (1969), p. 112.</ref>
:<math>\begin{aligned} V_0 &= \varnothing, \\ V_{\alpha+1} &= \mathcal{P}(V_\alpha), \\ V_\lambda &= \bigcup_{\beta < \lambda} V_\beta \quad (\text{for limit ordinals } \lambda) \end{aligned}</math>
အလုံးစုံပါဝင်စု တစ်ခုလုံးသည် အတန်းအစားအစစ် (proper class) <math>V = \bigcup_{\alpha \in \mathrm{ON}} V_\alpha</math> ဖြစ်သည်။<ref>Bagaria (2023), §4.</ref> ZF ၏ ကျန်ရှိသော နဂိုမှန်အဆိုများကို လက်ခံထားပါက အခြေခံဖြစ်တည်မှု နဂိုမှန်အဆို (Axiom of Foundation) သည် [[အစု|အစုတိုင်းသည်]] တစ်ခုခုသော အဆင့် <math>V_\alpha</math> တွင် ပါဝင်သည်ဟူသော ဖော်ပြချက်နှင့် ထပ်တူညီသည်။<ref>Jech (2003), p. 64.</ref> ဤကဲ့သို့ အဆင့်ဆင့် စုဆောင်းဖွဲ့စည်းမှုသည် အော်ဒီနယ် အဆင့်ဖန်ရှင် (ordinal rank function) ကို အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်ပေးသည်။
:<math>\mathrm{rank}(x) = \min\{\alpha \in \mathrm{ON} \mid x \subseteq V_\alpha\} = \sup\{\mathrm{rank}(y) + 1 \mid y \in x\}</math>
=== မွန်တက်ဂျူး-လေဗီ ရောင်ပြန်ဟပ်မှု မူဝါဒ (The Montague–Levy Reflection Principle) ===
<math>\mathcal{L}_{\in}</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် ပထမအဆင့် ပုံသေနည်း (first-order formula) <math>\varphi(x_1, \dots, x_n)</math> အတွက်မဆို <math>V_\alpha</math> သည် <math>\varphi</math> ၏ အမှန်တရားကို ရောင်ပြန်ဟပ်ပေးသည့် (reflects) အလိုရှိသလောက် ကြီးမားသော အော်ဒီနယ် <math>\alpha</math> များ တည်ရှိကြောင်း ZFC တွင် သက်သေပြနိုင်သည်။<ref>Levy (1960), p. 224.</ref>
:<math>\forall x_1, \dots, x_n \in V_\alpha \, \left( \varphi^{V_\alpha}(x_1, \dots, x_n) \iff \varphi(x_1, \dots, x_n) \right)</math>
အက်ဇရီယဲလ် လေဗီ (Azriel Levy) သည် အစုကျယ်ပြန့်မှု၊ ခွဲခြားခြင်း နှင့် အခြေခံဖြစ်တည်မှုတို့ ပါဝင်သော စနစ်သည် ရောင်ပြန်ဟပ်မှု နဂိုမှန်အဆိုပုံစံ (Reflection Schema) နှင့် ပေါင်းစပ်လိုက်ပါက ZF အပြည့်အစုံနှင့် နုတ်ယူမှုအရ ထပ်တူညီကြောင်း သက်သေပြခဲ့သည်။<ref>Levy (1960), p. 226.</ref> ရောင်ပြန်ဟပ်မှု မူဝါဒသည် ZFC ကို အဆုံးရှိ [[နဂိုမှန်အဆို|နဂိုမှန်အဆိုများဖြင့်]] ဖွဲ့စည်း၍မရနိုင်ကြောင်း (not finitely axiomatizable) ကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ အကယ်၍ ZFC ကို အဆုံးရှိ ဝါကျ (finite sentence) <math>\Phi</math> တစ်ခုဖြင့် ထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့ပါက ရောင်ပြန်ဟပ်မှု မူဝါဒအရ <math>V_\alpha \models \Phi</math> ဖြစ်စေသည့် အော်ဒီနယ် <math>\alpha</math> တစ်ခုကို ရရှိမည်ဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် အစုမော်ဒယ်လ် (set model) <math>V_\alpha \models \mathrm{ZFC}</math> ကို ပေးကာ ZFC အတွင်း၌ပင် ရှေ့နောက်ညီညွတ်မှုဆိုင်ရာ ဖော်ပြချက် (consistency statement) <math>\mathrm{Con}(\mathrm{ZFC})</math> ကို သက်သေပြနိုင်မည် ဖြစ်သဖြင့် ဂိုဒယ်၏ ဒုတိယမြောက် မပြည့်စုံမှု သီအိုရမ် (Gödel's Second Incompleteness Theorem) ကို ဆန့်ကျင်နေမည် ဖြစ်သည်။<ref>Kunen (1980), p. 138.</ref>
== အနန္တလွန် အော်ဒီနယ်များနှင့် ကာဒီနယ်များဆိုင်ရာ သီအိုရီ (Theory of Transfinite Ordinals and Cardinals) ==
=== ဖွန်နွိုင်းမန်း အော်ဒီနယ်များ (Von Neumann Ordinals) ===
[[အစု]] <math>\alpha</math> တစ်ခုသည် ကူးပြောင်းနိုင်သော အစု (transitive set) <math>\forall x \in \alpha \, (x \subseteq \alpha)</math> ဖြစ်ပြီး <math>\in</math> ဆက်သွယ်ချက်အရ တင်းကျပ်စွာ ကောင်းစွာအစဉ်ကျပါက (strictly well-ordered) ထိုအစုကို ဖွန်နွိုင်းမန်း အော်ဒီနယ် (von Neumann ordinal) ဟု ခေါ်သည်။<ref>Bagaria (2023), §3.</ref> အော်ဒီနယ် (ordinal) တိုင်းသည် ၎င်း၏ ရှေ့တွင် တင်းကျပ်စွာ တည်ရှိသော အော်ဒီနယ်များ၏ အစုနှင့် ညီမျှသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ <math>\alpha = \{\beta \in \mathrm{ON} \mid \beta < \alpha\}</math> ဖြစ်သည်။
* '''တိုက်ရိုက်နောက်ဆက်တွဲ''' (Immediate Successor) - <math>\alpha + 1 = \alpha \cup \{\alpha\}</math>
* '''စုဆုံမှတ်အော်ဒီနယ်''' (Limit Ordinal) - အကယ်၍ <math>\lambda \ne \varnothing</math> သည် နောက်ဆက်တွဲ အော်ဒီနယ် မဟုတ်ပါက <math>\lambda = \bigcup_{\beta < \lambda} \beta = \sup_{\beta < \lambda} \beta</math> ဖြစ်သည်။
* '''[[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများ]]''' (Natural Numbers) - သဘာဝကိန်းများကို အဆုံးရှိ အော်ဒီနယ်များ (finite ordinals) အဖြစ် သတ်မှတ်ဖော်ပြပြီး <math>0 = \varnothing</math>၊ <math>1 = \{0\}</math>၊ <math>2 = \{0, 1\}</math> စသည်ဖြင့် သတ်မှတ်ကာ ပထမဆုံး စုဆုံမှတ်အော်ဒီနယ်မှာ <math>\omega = \{0, 1, 2, \dots\} = \mathbb{N}</math> ဖြစ်သည်။
=== အနန္တလွန် ဆင့်ကဲသက်သေပြနည်း နှင့် ထပ်ကျော့ခြင်း (Transfinite Induction and Recursion) ===
* '''အနန္တလွန် ဆင့်ကဲသက်သေပြနည်း''' (Transfinite Induction) - အကယ်၍ အတန်းအစား (class) <math>C \subseteq \mathrm{ON}</math> သည် <math>\forall \alpha \in \mathrm{ON} \, ((\forall \beta < \alpha \, (\beta \in C)) \implies \alpha \in C)</math> ကို ပြည့်မီပါက <math>C = \mathrm{ON}</math> ဖြစ်သည်။<ref>Jech (2003), p. 19.</ref>
* '''အနန္တလွန် ထပ်ကျော့ခြင်း''' (Transfinite Recursion) - သတ်မှတ်နိုင်သော မည်သည့် အတန်းအစား တွက်ချက်မှု (definable class operation) <math>G</math> ကိုမဆို ပေးထားပါက <math>\alpha \in \mathrm{ON}</math> အားလုံးအတွက် <math>F(\alpha) = G(F \upharpoonright \alpha)</math> ကို ပြည့်မီစေသည့် သီးသန့်ဖြစ်သော သတ်မှတ်နိုင်သည့် အတန်းအစား [[ဖန်ရှင်]] (definable class function) <math>F</math> တစ်ခု <math>\mathrm{ON}</math> အပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ စုဆုံမှတ်အဆင့်များတွင် ချဉ်းကပ်ဖန်ရှင်များ (approximating functions) တည်ရှိမှုကို အာမခံရန် အစားထိုးခြင်း နဂိုမှန်အဆိုပုံစံ လိုအပ်သည်။<ref>Bagaria (2023), §3.</ref>
=== အနန္တလွန် ကာဒီနယ်များနှင့် ကာဒီနယ် ဂဏန်းသင်္ချာ (Transfinite Cardinals and Cardinal Arithmetic) ===
အော်ဒီနယ် <math>\alpha</math> တစ်ခုသည် ၎င်းထက် တင်းကျပ်စွာ သေးငယ်သော မည်သည့် အော်ဒီနယ် <math>\beta < \alpha</math> နှင့်မျှ အရွယ်အစား မတူညီပါက ၎င်းကို ကာဒီနယ် (cardinal) ဟု ခေါ်သည်။<ref>Devlin (1993), p. 65.</ref> [[ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆို]] (AC) အရ အစု <math>A</math> တိုင်းတွင် သီးသန့် [[အစုအရွယ်အစား]] (cardinality) <math>|A|</math> ရှိသည်။ အနန္တ ကာဒီနယ်များ (infinite cardinals) ကို အဲလက်ဖ် အဆင့်ဆင့်ဖွဲ့စည်းပုံ (aleph hierarchy) မှတစ်ဆင့် အော်ဒီနယ်များဖြင့် အညွှန်းတပ်ဖော်ပြသည်။
:<math>\aleph_0 = \omega, \quad \aleph_{\alpha+1} = (\aleph_\alpha)^+, \quad \aleph_\lambda = \sup_{\beta < \lambda} \aleph_\beta \quad (\text{for limit ordinals } \lambda)</math>
စုဆုံမှတ်အော်ဒီနယ် <math>\alpha</math> ၏ ကိုဖိုင်နယ်လီတီ (cofinality) ဆိုသည်မှာ <math>\alpha</math> ၏ ကန့်သတ်ချက်မဲ့ အစုပိုင်း (unbounded subset) တစ်ခု၏ အစီအစဉ်အမျိုးအစား (order type) ဖြစ်သည့် အငယ်ဆုံး ကာဒီနယ် <math>\beta</math> ဖြစ်သည်။
:<math>\mathrm{cf}(\alpha) = \min \left\{ |X| \;\Big|\; X \subseteq \alpha \land \sup(X) = \alpha \right\}</math>
အနန္တ ကာဒီနယ် <math>\kappa</math> တစ်ခုတွင် <math>\mathrm{cf}(\kappa) = \kappa</math> ဖြစ်ပါက ၎င်းသည် ပုံမှန် ကာဒီနယ် (regular cardinal) ဖြစ်ပြီး အခြားအခြေအနေတွင် <math>\kappa</math> သည် ဆင်ဂူလာ ကာဒီနယ် (singular cardinal) <math>\mathrm{cf}(\kappa) < \kappa</math> ဖြစ်သည်။ အနန္တ နောက်ဆက်တွဲ ကာဒီနယ် (successor cardinal) <math>\aleph_{\alpha+1}</math> တိုင်းသည် ပုံမှန် ကာဒီနယ် ဖြစ်သည်။ ပထမဆုံး ဆင်ဂူလာ ကာဒီနယ်မှာ <math>\aleph_\omega = \bigcup_{n < \omega} \aleph_n</math> ဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ ကိုဖိုင်နယ်လီတီမှာ <math>\mathrm{cf}(\aleph_\omega) = \aleph_0</math> ဖြစ်သည်။<ref>Bagaria (2023), §3.1.</ref>
ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆိုအောက်တွင် အနန္တ ကာဒီနယ် ပေါင်းခြင်းနှင့် မြှောက်ခြင်းတို့သည် အပြည့်အဝ စုပ်ယူမှု ရှိကြသည် (completely absorptive)။
:<math>\kappa + \lambda = \kappa \cdot \lambda = \max\{\kappa, \lambda\}</math>
အဲလ်ဖရက် တာစကီး (Alfred Tarski) က အနန္တ ကာဒီနယ် <math>\kappa</math> အားလုံးအတွက် စုပ်ယူမှု အခြေအနေ (absorption condition) <math>\kappa^2 = \kappa</math> ပြည့်မီခြင်းသည် ZF အပေါ်တွင် AC နှင့် နုတ်ယူမှုအရ ထပ်တူညီကြောင်း သက်သေပြခဲ့သည်။<ref>Jech (2003), p. 50.</ref>
ကာဒီနယ် ထပ်ကိန်းတင်ခြင်း (cardinal exponentiation) <math>\kappa^\lambda = |{}^\lambda \kappa| = |\{f \mid f: \lambda \to \kappa\}|</math> သည် စုပ်ယူမှု မရှိသည့်အပြင် ၎င်းကို ZFC တစ်ခုတည်းဖြင့် ရှင်းလင်းဆုံးဖြတ်၍ မရနိုင်ပေ။
* '''ကိုးနစ်ခ်၏ သီအိုရမ်''' (König's Theorem) - <math>i \in I</math> အားလုံးအတွက် <math>\kappa_i < \lambda_i</math> ဖြစ်ပါက <math>\sum_{i \in I} \kappa_i < \prod_{i \in I} \lambda_i</math> ဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် <math>\mathrm{cf}(2^\kappa) > \kappa</math> ကို ညွှန်းဆိုသည့်အပြင် ကွန်တီနူအမ်၏ ကိုဖိုင်နယ်လီတီ (cofinality of the continuum) သည် ရေတွက်၍မရသော (uncountable) ဖြစ်ရမည်။ ဆိုလိုသည်မှာ <math>\mathrm{cf}(2^{\aleph_0}) > \aleph_0</math> ဖြစ်ရမည်ဟု သက်သေပြသည်။<ref>Jech (2003), p. 54.</ref>
* '''ရှဲလပ်ခ်၏ pcf သီအိုရီ''' (Shelah's pcf Theory) - ZFC တစ်ခုတည်းအတွင်း၌ပင် ဆင်ဂူလာ ကာဒီနယ်များ၏ ထပ်ကိန်းတင်ခြင်းသည် သာမန်မဟုတ်သော ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ ဘောင်များအတွင်း တည်ရှိသည်။ အကယ်၍ <math>\aleph_\omega</math> သည် အားကောင်းသော စုဆုံမှတ် ကာဒီနယ် (strong limit cardinal) ဖြစ်ပါက၊ ဆိုလိုသည်မှာ <math>n < \omega</math> အားလုံးအတွက် <math>2^{\aleph_n} < \aleph_\omega</math> ဖြစ်ပါက အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:*<math>2^{\aleph_\omega} < \aleph_{\omega_4}</math><ref>Shelah (1994), p. 45.</ref>
== မေတာသင်္ချာ၊ မော်ဒယ်လ်များနှင့် မပြည့်စုံမှု (Metamathematics, Models, and Incompleteness) ==
ZFC ၏ ပထမအဆင့် မော်ဒယ်လ် (first-order model) တစ်ခုဆိုသည်မှာ ဖွဲ့စည်းပုံ (structure) <math>(M, E)</math> ဖြစ်ပြီး ဤနေရာတွင် <math>M</math> သည် ဗလာမဟုတ်သော [[အစု]] သို့မဟုတ် အတန်းအစား ဖြစ်ကာ <math>E \subseteq M \times M</math> သည် ZFC ၏ [[နဂိုမှန်အဆို]] အားလုံးကို ပြည့်မီစေသည်။<ref>Bagaria (2023), §5.2.</ref> အကယ်၍ <math>E</math> သည် စံ အစုဝင်ဖြစ်မှုဆိုင်ရာဆက်သွယ်ချက် (standard membership relation) <math>\in \upharpoonright M</math> ဖြစ်ပြီး <math>\forall x \in M \, (x \subseteq M)</math> ပြည့်မီပါက မော်ဒယ်လ်သည် ကူးပြောင်းနိုင်သော မော်ဒယ်လ် (transitive model) ဖြစ်သည်။
ကာ့တ် ဂိုဒယ် (Kurt Gödel) ၏ မပြည့်စုံမှုသီအိုရမ်များ (Incompleteness Theorems) သည် အစုသီအိုရီ၏ ပထမအဆင့် နဂိုမှန်အဆိုပြုမှု နယ်နိမိတ်များကို ပြခဲ့သည်။<ref>Gödel (1931), p. 173.</ref>
# '''ပထမမြောက် မပြည့်စုံမှု သီအိုရမ်''' (First Incompleteness Theorem) - အကယ်၍ ZFC သည် ရှေ့နောက်ညီညွတ်မှု ရှိပါက <math>\mathrm{ZFC} \vdash \varphi</math> လည်း မဖြစ်နိုင်၊ <math>\mathrm{ZFC} \vdash \neg \varphi</math> လည်း မဖြစ်နိုင်သည့် ပိတ်ထားသော ဝါကျများ (closed sentences) <math>\varphi</math> သည် <math>\mathcal{L}_{\in}</math> တွင် တည်ရှိသည်။
# '''ဒုတိယမြောက် မပြည့်စုံမှု သီအိုရမ်''' (Second Incompleteness Theorem) - အကယ်၍ ZFC သည် ရှေ့နောက်ညီညွတ်မှု ရှိပါက ၎င်း၏ ဂဏန်းသင်္ချာနည်းအရ ဖော်ပြထားသော ရှေ့နောက်ညီညွတ်မှုဆိုင်ရာ ဝါကျ (arithmetized consistency sentence) <math>\mathrm{Con}(\mathrm{ZFC})</math> ကို ZFC အတွင်း၌ ထုတ်ယူသက်သေပြ၍ မရနိုင်ပေ။
#:<math>\mathrm{ZFC} \nvdash \mathrm{Con}(\mathrm{ZFC})</math>
ထို့ကြောင့် အစုသီအိုရီတွင် အမှီအခိုကင်းမှု ရလဒ်များ (independence results) သည် နှိုင်းရ ရှေ့နောက်ညီညွတ်မှုဆိုင်ရာ သက်သေပြချက်များ (relative consistency proofs) ပုံစံကို ယူကြသည်။ ဖော်ပြချက် <math>\varphi</math> တစ်ခုကို ZFC တွင် ချေပ၍မရနိုင်ကြောင်း ပြသရန်အတွက် ယူဆထားသော ZFC မော်ဒယ်လ်တစ်ခုမှတစ်ဆင့် <math>\mathrm{ZFC} + \varphi</math> ၏ မော်ဒယ်လ်တစ်ခုကို တည်ဆောက်ပြခြင်းဖြင့် <math>\mathrm{Con}(\mathrm{ZFC}) \implies \mathrm{Con}(\mathrm{ZFC} + \varphi)</math> အကျိုးဆက်ကို ပြရသည်။<ref>Kunen (1980), p. 88.</ref>
== အတွင်းမော်ဒယ်လ်များနှင့် ဂိုဒယ်၏ တည်ဆောက်နိုင်သော အလုံးစုံပါဝင်စု (Inner Models and Gödel's Constructible Universe) ==
ZFC ၏ အတွင်းမော်ဒယ်လ် (inner model) တစ်ခုဆိုသည်မှာ အော်ဒီနယ် အားလုံး ပါဝင်ပြီး (<math>\mathrm{ON} \subseteq M</math>) ZFC ၏ [[နဂိုမှန်အဆို]] တိုင်းကို ပြည့်မီစေသည့် ကူးပြောင်းနိုင်သော အတန်းအစား (transitive class) <math>M \subseteq V</math> ဖြစ်သည်။<ref>Jech (2003), p. 175.</ref>
ကာ့တ် ဂိုဒယ် (Kurt Gödel) သည် ပါဝါအစု အပြည့်အစုံ တွက်ချက်မှုနေရာတွင် ပထမအဆင့် သတ်မှတ်နိုင်သော ပါဝါအစု အော်ပရေတာ (first-order definable power set operator) ဖြင့် အစားထိုးကာ တည်ဆောက်နိုင်သော အလုံးစုံပါဝင်စု (constructible universe) <math>L</math> ကို အောက်ပါအတိုင်း အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref>Gödel (1938), p. 556.</ref>
:<math>\mathrm{Def}(X) = \left\{ \{x \in X \mid (X, \in) \models \varphi(x, a_1, \dots, a_n)\} \;\Big|\; \varphi \in \mathrm{Form}(\mathcal{L}_{\in}), \, a_1, \dots, a_n \in X \right\}</math>
တည်ဆောက်နိုင်သော အဆင့်ဆင့်ဖွဲ့စည်းပုံ (constructible hierarchy) ကို <math>\mathrm{ON}</math> အပေါ်တွင် အောက်ပါအတိုင်း အလွှာလိုက် ဖွဲ့စည်းသည်။
:<math>\begin{aligned} L_0 &= \varnothing, \\ L_{\alpha+1} &= \mathrm{Def}(L_\alpha), \\ L_\lambda &= \bigcup_{\beta < \lambda} L_\beta \quad (\text{for limit ordinals } \lambda), \\ L &= \bigcup_{\alpha \in \mathrm{ON}} L_\alpha \end{aligned}</math>
=== တည်ဆောက်နိုင်သော အလုံးစုံပါဝင်စု၏ ဂုဏ်သတ္တိများ (Properties of the Constructible Universe) ===
* <math>L</math> သည် အငယ်ဆုံး အတွင်းမော်ဒယ်လ် (minimal inner model) ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ <math>M</math> သည် <math>\mathrm{ON} \subseteq M</math> ရှိသော ZF ၏ ကူးပြောင်းနိုင်သည့် အတန်းအစား မော်ဒယ်လ်တစ်ခု ဖြစ်ပါက <math>L \subseteq M</math> ဖြစ်သည်။<ref>Devlin (1993), p. 115.</ref>
* <math>L \models \mathrm{ZFC} + \mathrm{GCH}</math> ဖြစ်သည်။ ဂိုဒယ်သည် သိပ်သည်းမှု အထောက်အကူပြုသီအိုရမ် (Condensation Lemma) ကို အသုံးပြု၍ <math>L</math> သည် [[ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆို]]နှင့် <math>\alpha \in \mathrm{ON}</math> အားလုံးအတွက် <math>2^{\aleph_\alpha} = \aleph_{\alpha+1}</math> ဖြစ်သည်ဟူသော ယေဘုယျပြု ကွန်တင်နျူယမ်ယူဆချက် (Generalized Continuum Hypothesis) သို့မဟုတ် GCH ကို ပြည့်မီကြောင်း ပြသခဲ့သည်။<ref>Gödel (1938), p. 557.</ref>
* တည်ဆောက်နိုင်စွမ်း နဂိုမှန်အဆို (Axiom of Constructibility) <math>V = L</math> သည် [[အစု|အစုတိုင်းသည်]] တည်ဆောက်နိုင်သည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ၎င်းသည် ZF နှင့် နှိုင်းရ ရှေ့နောက်ညီညွတ်မှု ရှိသည်။
:*<math>\mathrm{Con}(\mathrm{ZF}) \implies \mathrm{Con}(\mathrm{ZFC} + V = L) \implies \mathrm{Con}(\mathrm{ZFC} + \mathrm{GCH} + \mathrm{AC})</math>
* '''ဂျန်ဆင်၏ အသေးစိတ်ဖွဲ့စည်းပုံ''' (Jensen's Fine Structure) - ရော်နယ်လ် ဂျန်ဆင် (Ronald Jensen) သည် CH နှင့် စူစလင် သစ်ပင်ဂရပ် (Suslin tree) တည်ရှိမှုကို ညွှန်းဆိုသော စိန်ပုံ မူဝါဒ (diamond principle) <math>\diamondsuit</math> အပြင် စတုရန်းပုံ မူဝါဒ (square principle) <math>\Box_\kappa</math> အပါအဝင် <math>L</math> အတွင်း မှန်ကန်သော တွဲစပ်သင်္ချာဆိုင်ရာ မူဝါဒများကို ခွဲထုတ်ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။<ref>Jensen (1972), p. 280.</ref>
== အမှီအခိုကင်းမှု သက်သေပြချက်များနှင့် ဖော်ဆင်းခြင်း (Independence Proofs and Forcing) ==
၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ပေါလ် ကိုဟင် (Paul Cohen) သည် ZFC ၏ ရေတွက်နိုင်သော ကူးပြောင်းနိုင်သည့် မော်ဒယ်လ်များ၏ ဂျင်နရစ် တိုးချဲ့ချက်များကို တည်ဆောက်ရန် ဖော်ဆင်းခြင်း (forcing) နည်းလမ်းကို တီထွင်ခဲ့ပြီး ကွန်တင်နျူယမ်ယူဆချက် နှင့် [[ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆို|ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆိုတို့၏]] အမှီအခိုကင်းမှုကို သက်သေပြခဲ့သည်။<ref>Cohen (1966), p. 107.</ref>
=== ဖော်ဆင်းခြင်း ယန္တရား (The Forcing Machinery) ===
<math>M</math> သည် ZFC ၏ ရေတွက်နိုင်သော ကူးပြောင်းနိုင်သည့် မော်ဒယ်လ်တစ်ခု ဖြစ်သော အောက်ခြေမော်ဒယ်လ် (ground model) ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ ထို့ပြင် <math>(\mathbb{P}, \le, \mathbf{1}) \in M</math> သည် [[တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အစဉ်ကျသောအစု|တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအစဉ်ကျသောအစု]] (poset) ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ [[အစုဝင်]] <math>p \in \mathbb{P}</math> တို့သည် အခြေအနေများ (conditions) ဖြစ်ကြပြီး <math>p \le q</math> သည် <math>p</math> က <math>q</math> ထက် ပို၍အားကောင်းသည် သို့မဟုတ် တိုးချဲ့သည် (extends) ဟု ဖော်ပြသည်။<ref>Kunen (1980), p. 185.</ref>
* အခြေအနေနှစ်ခု <math>p, q \in \mathbb{P}</math> အတွက် <math>\exists r \in \mathbb{P} \, (r \le p \land r \le q)</math> ပြည့်မီပါက ၎င်းတို့သည် ကိုက်ညီကြသည် (compatible)။ အခြားအခြေအနေတွင် ၎င်းတို့သည် မကိုက်ညီကြပေ (<math>p \perp q</math>)။
* [[အစုပိုင်း]] <math>D \subseteq \mathbb{P}</math> အတွက် <math>\forall p \in \mathbb{P} \, \exists d \in D \, (d \le p)</math> ပြည့်မီပါက သိပ်သည်းသည် (dense) ဟု ခေါ်သည်။
* စစ်ထုတ်စနစ် (filter) <math>G \subseteq \mathbb{P}</math> သည် အောက်ပါအချက်များကို ပြည့်မီပါက <math>M</math>-ဂျင်နရစ် (M-generic) ဖြစ်သည်။
# <math>\forall p, q \in G \, \exists r \in G \, (r \le p \land r \le q)</math>
# <math>\forall p \in G \, \forall q \in \mathbb{P} \, (p \le q \implies q \in G)</math>
# <math>M</math> အတွင်းရှိ သိပ်သည်းသောအစု <math>D \in M</math> တိုင်းအတွက် <math>G \cap D \ne \varnothing</math> ဖြစ်ခြင်း
<math>M</math> သည် ရေတွက်နိုင်သောကြောင့် <math>M</math> တွင် ပါဝင်သည့် <math>\mathbb{P}</math> ၏ သိပ်သည်းသော အစုပိုင်းများ စုစည်းမှုသည်လည်း ရေတွက်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ဝန်းရံအလုံးစုံပါဝင်စု (ambient universe) <math>V</math> အတွင်း ဂျင်နရစ် စစ်ထုတ်စနစ်များ <math>G</math> အမှန်တကယ် တည်ရှိသည်။ <math>\mathbb{P}</math> သည် အက်တမ်မဲ့ (atomless) ဖြစ်သည့် အခါတိုင်း <math>G \notin M</math> ဖြစ်ပြီး ဂျင်နရစ် တိုးချဲ့ချက် (generic extension) သည် <math>M</math> ကို တင်းကျပ်စွာ ပိုမိုလွှမ်းခြုံကြောင်း အာမခံသည်။<ref>Jech (2003), p. 202.</ref>
=== ဂျင်နရစ် တိုးချဲ့ချက်များနှင့် ဖော်ဆင်း ဆက်သွယ်ချက် (Generic Extensions and the Forcing Relation) ===
တိုးချဲ့ချက်၏ အစုဝင်များကို <math>\sigma</math> သည် အမည်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး <math>p \in \mathbb{P}</math> ဖြစ်သည့် အတွဲများ <math>(\sigma, p)</math> ၏ အစုဖြစ်သော <math>\mathbb{P}</math>-အမည်များ (<math>\mathbb{P}</math>-names) <math>\tau \in M</math> ဖြင့် ကိုယ်စားပြုသည်။ တန်ဖိုးရှာ ပုံဖော်မှု (evaluation map) မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:<math>\tau^G = \{\sigma^G \mid \exists p \in G \, ((\sigma, p) \in \tau)\}</math>
ဂျင်နရစ် တိုးချဲ့ချက်ကို အောက်ပါအတိုင်း အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။
:<math>M[G] = \{\tau^G \mid \tau \in M \text{ is a } \mathbb{P}\text{-name}\}</math>
ဖွဲ့စည်းပုံ <math>M[G]</math> သည် <math>G \in M[G]</math> နှင့် <math>\mathrm{ON} \cap M[G] = \mathrm{ON} \cap M</math> ပြည့်မီသော <math>M</math> ကို တိုးချဲ့သည့် ZFC ၏ အငယ်ဆုံး ကူးပြောင်းနိုင်သော မော်ဒယ်လ် ဖြစ်သည်။<ref>Kunen (1980), p. 189.</ref> ဖော်ဆင်း ဆက်သွယ်ချက် (forcing relation) <math>p \Vdash_{\mathbb{P}} \varphi(\tau_1, \dots, \tau_n)</math> ကို <math>M</math> အတွင်း၌ သတ်မှတ်နိုင်ပြီး ၎င်းသည် ဖော်ဆင်း သီအိုရမ် (Forcing Theorem) ကို ပြည့်မီစေသည်။
:<math>M[G] \models \varphi(\tau_1^G, \dots, \tau_n^G) \iff \exists p \in G \, (p \Vdash_{\mathbb{P}} \varphi(\tau_1, \dots, \tau_n))</math>
=== အဓိက အမှီအခိုကင်းမှု ရလဒ်များ (Major Independence Results) ===
* '''CH ၏ အမှီအခိုကင်းမှု''' (Independence of CH) - ဥပမာအားဖြင့် ဂိုဒယ်၏ တည်ဆောက်နိုင်သော အလုံးစုံပါဝင်စု <math>M = L</math> ကဲ့သို့သော အောက်ခြေမော်ဒယ်လ်သည် CH ကို ပြည့်မီသည်ဟု ယူဆပါက ပြောင်းပြန်ပါဝင်မှုအရ စီစဉ်ထားသော အဆုံးရှိ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖန်ရှင်များ <math>p: \omega_2 \times \omega \to \{0, 1\}</math> ဖြင့် ဖော်ဆင်းခြင်းသည် ကာဒီနယ်များကို ပြိုကျစေခြင်း မရှိဘဲ ကွဲပြားသော ကိုဟန် [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်များ]] (Cohen reals) <math>\aleph_2</math> ခုကို ပေါင်းထည့်ပေးပြီး <math>M[G] \models 2^{\aleph_0} = \aleph_2</math> ကို ရရှိစေသည်။ ထို့ကြောင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။
:*<math>\mathrm{Con}(\mathrm{ZF}) \implies \mathrm{Con}(\mathrm{ZFC} + \neg \mathrm{CH})</math><ref>Cohen (1966), p. 135.</ref>
* '''AC ၏ အမှီအခိုကင်းမှု''' (Independence of AC) - အချိုးညီ မော်ဒယ်လ်ပိုင်း (symmetric submodel) <math>N \subset M[G]</math> ကို တည်ဆောက်ခြင်းဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ရရှိသည်။
:*<math>\mathrm{Con}(\mathrm{ZF}) \implies \mathrm{Con}(\mathrm{ZF} + \neg \mathrm{AC})</math><ref>Jech (2003), p. 250.</ref>
* '''ထပ်ကျော့ဖော်ဆင်းခြင်း''' (Iterated Forcing) - ရောဘတ် ဆိုလိုဗေး (Robert Solovay) နှင့် စတန်လီ တန်နင်ဘောင်း (Stanley Tennenbaum) တို့သည် စူစလင် သစ်ပင်ဂရပ် အားလုံးကို ချေဖျက်ရန် အော်ဒီနယ်အလျား <math>\omega_2</math> တစ်လျှောက် အဆုံးရှိ အထောက်အပံ့ရှိသော ထပ်ကျော့ဖော်ဆင်းခြင်း (finite-support iterated forcing) ကို တီထွင်ခဲ့ပြီး ZFC နှင့် စူစလင်၏ ယူဆချက် (Suslin's Hypothesis, <math>\mathrm{SH}</math>) တို့၏ နှိုင်းရ ရှေ့နောက်ညီညွတ်မှုကို ပြခဲ့သည်။<ref>Solovay and Tennenbaum (1971), p. 201.</ref>
== ဖော်ပြချက်ဆိုင်ရာ အစုသီအိုရီ နှင့် ပြဋ္ဌာန်းမှု (Descriptive Set Theory and Determinacy) ==
ဖော်ပြချက်ဆိုင်ရာ အစုသီအိုရီ (descriptive set theory) သည် အဓိကအားဖြင့် [[ကိန်းစစ်|ကိန်းစစ်မျဉ်း]] (real line) <math>\mathbb{R}</math> နှင့် ဘလဲ ရပ်ဝန်း (Baire space) <math>\mathcal{N} = \omega^\omega</math> တို့အပါအဝင် ပိုလန် ရပ်ဝန်းများ (Polish spaces) ဟုခေါ်သော ခွဲထုတ်၍ရပြီး ပြည့်စုံသည့် အကွာအဝေးဖန်ရှင်အသွင်ပြောင်းနိုင်သော [[တိုပေါ်လော်ဂျီ|တိုပေါ်လော်ဂျီရပ်ဝန်းများ]] (separable complete metrizable topological spaces) ၏ သတ်မှတ်နိုင်သော [[အစုပိုင်း|အစုပိုင်းများ၏]] ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများကို စူးစမ်းလေ့လာသည်။<ref>Kechris (1995), p. 12.</ref>
=== ဘိုရဲလ် နှင့် ပရိုဂျက်တစ် အဆင့်ဆင့်ဖွဲ့စည်းပုံများ (The Borel and Projective Hierarchies) ===
* '''ဘိုရဲလ် အစုများ''' (Borel Sets) - အဖွင့်စုများ (open sets) အားလုံး ပါဝင်သော အငယ်ဆုံး ဆစ်ဂ်မာအက္ခရာသင်္ချာ (sigma-algebra) ဖြစ်သည်။ ဘိုရဲလ် အစုတိုင်းသည် ကလပ်စစ်ကယ် ပုံမှန်ဖြစ်မှုဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများ (classical regularity properties) ဖြစ်ကြသည့် လီဘက်ဂ် တိုင်းတာနိုင်မှု (Lebesgue measurability)၊ အဖွင့်စုတစ်ခုနှင့် ကျဲပါးသောအစုတစ်ခုသာ ကွာခြားသည့် ဘလဲ ဂုဏ်သတ္တိ (Baire property) နှင့် ရေတွက်နိုင်သော အစုဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် သီးသန့်မှတ်များ မပါဝင်သည့် ဗလာမဟုတ်သော အပိတ်စု ပါဝင်ခြင်းဟူသော ပြီးပြည့်စုံသောအစု ဂုဏ်သတ္တိ (perfect set property) တို့ကို ပြည့်မီကြသည်။<ref>Bagaria (2023), §6.1.</ref>
* '''ပရိုဂျက်တစ် အဆင့်ဆင့်ဖွဲ့စည်းပုံ''' (Projective Hierarchy) - ဘိုရဲလ် အစုများမှ စတင်၍ ဆင့်ကဲ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။
** '''ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာနိုင်သောအစု သို့မဟုတ် အန်နာလစ်တစ်''' (Analytic) သို့မဟုတ် <math>\mathbf{\Sigma}^1_1</math> - <math>\mathcal{N} \times \mathcal{N}</math> အတွင်းရှိ ဘိုရဲလ် အစုများ၏ အဆက်မပြတ် ပရိုဂျက်ရှင်းများ (continuous projections) ဖြစ်သည်။
** '''ဒွန်တွဲခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာအစု သို့မဟုတ် ဒွန်တွဲအန်နာလစ်တစ်''' (Co-analytic) သို့မဟုတ် <math>\mathbf{\Pi}^1_n</math> - <math>\mathbf{\Sigma}^1_n</math> အစုများ၏ ဖြည့်စွက်စုများ (complements) ဖြစ်သည်။
** <math>\mathbf{\Sigma}^1_{n+1}</math> အဆင့် - <math>\mathbf{\Pi}^1_n</math> အစုများ၏ အဆက်မပြတ် ပရိုဂျက်ရှင်းများ ဖြစ်သည်။
** <math>\mathbf{\Delta}^1_n = \mathbf{\Sigma}^1_n \cap \mathbf{\Pi}^1_n</math>
<math>\mathbf{\Sigma}^1_1</math> အစုတိုင်းသည် လီဘက်ဂ် တိုင်းတာနိုင်ပြီး ဘလဲ ဂုဏ်သတ္တိနှင့် ပြီးပြည့်စုံသောအစု ဂုဏ်သတ္တိတို့ ရှိကြောင်းကို ZFC က သက်သေပြသည်။ သို့ရာတွင် ZFC သည် <math>\mathbf{\Pi}^1_1</math> အစု အားလုံးအတွက် ပြီးပြည့်စုံသောအစု ဂုဏ်သတ္တိကို မတည်ထောင်နိုင်သကဲ့သို့ <math>\mathbf{\Sigma}^1_2</math> အစုများ လီဘက်ဂ် တိုင်းတာနိုင်ခြင်း ရှိမရှိကိုလည်း မဆုံးဖြတ်နိုင်ပေ။ အကြောင်းမှာ ဂိုဒယ်၏ တည်ဆောက်နိုင်သော အလုံးစုံပါဝင်စု <math>L</math> တွင် တိုင်းတာ၍မရသော <math>\mathbf{\Delta}^1_2</math> ကိန်းစစ်အစုတစ်ခု တည်ရှိနေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။<ref>Jech (2003), p. 504.</ref>
=== အနန္တဂိမ်းများနှင့် ပြဋ္ဌာန်းမှု (Infinite Games and Determinacy) ===
ရလဒ်အစု (payoff set) <math>A \subseteq \omega^\omega</math> ကို ပေးထားပါက ဂေးလ်-စတူးဝပ် ဂိမ်း (Gale–Stewart game) <math>\mathcal{G}_A</math> သည် ပြည့်စုံသော သတင်းအချက်အလက်ပါ ကစားသမားနှစ်ဦး အနန္တဂိမ်း (two-player infinite game of perfect information) တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကစားသမား ၁ က <math>n_0</math> ကို ကစားပြီး ကစားသမား ၂ က <math>n_1</math> ကို ကစားကာ ကစားသမား ၁ က <math>n_2</math> ကို ဆက်လက်ကစားခြင်းဖြင့် <math>x = (n_0, n_1, n_2, \dots) \in \omega^\omega</math> ကို ထုတ်လုပ်သည်။ အကယ်၍ <math>x \in A</math> ဖြစ်ပါက ကစားသမား ၁ က အနိုင်ရရှိပြီး အခြားအခြေအနေတွင် ကစားသမား ၂ က အနိုင်ရရှိသည်။<ref>Gale and Stewart (1953), p. 245.</ref> ကစားသမား တစ်ဦးဦး၌ အနိုင်ရ မဟာဗျူဟာ (winning strategy) ရှိပါက ထိုဂိမ်း <math>\mathcal{G}_A</math> သည် ပြဋ္ဌာန်းပြီးဖြစ်သည် (determined) ဟု ခေါ်သည်။
* '''ဘိုရဲလ် ပြဋ္ဌာန်းမှု''' (Borel Determinacy) - ဒေါ်နယ် အေ မာတင် (Donald A. Martin) အရ ဘိုရဲလ် ဂိမ်းတိုင်းသည် ZFC တစ်ခုတည်းအတွင်း၌ပင် ပြဋ္ဌာန်းပြီး ဖြစ်သည်။<ref>Martin (1975), p. 363.</ref>
* '''ပြဋ္ဌာန်းမှု [[နဂိုမှန်အဆို]]''' (Axiom of Determinacy) သို့မဟုတ် AD - မည်သည့် <math>A \subseteq \omega^\omega</math> အတွက်မဆို <math>\mathcal{G}_A</math> သည် ပြဋ္ဌာန်းပြီးဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြသည်။ AD အောက်တွင် ကိန်းစစ်များ၏ အစုအားလုံးသည် လီဘက်ဂ် တိုင်းတာနိုင်ပြီး ဘလဲ ဂုဏ်သတ္တိနှင့် ပြီးပြည့်စုံသောအစု ဂုဏ်သတ္တိတို့ကို ပြည့်မီသည်။ AD သည် [[ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆို]] အပြည့်အစုံကို ဆန့်ကျင်သော်လည်း ကိန်းစစ်များအတွက် ရေတွက်နိုင်သော ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆို (Countable Axiom of Choice for reals, <math>\mathrm{AC}_\omega(\mathbb{R})</math>) ကို ညွှန်းဆိုစေသည်။<ref>Bagaria (2023), §6.2.</ref>
* '''ပရိုဂျက်တစ် ပြဋ္ဌာန်းမှု''' (Projective Determinacy) သို့မဟုတ် PD - ပရိုဂျက်တစ် အစုတိုင်းသည် ပြဋ္ဌာန်းပြီးဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြသည်။ PD သည် ZFC နှင့် ရှေ့နောက်ညီညွတ်မှု ရှိပြီး ပရိုဂျက်တစ် အဆင့်ဆင့်ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် သက်ဆိုင်သော ကလပ်စစ်ကယ် မေးခွန်း အားလုံးကို ဖြေရှင်းပေးကာ ပရိုဂျက်တစ် အစုတိုင်းသည် ပုံမှန်ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။<ref>Martin and Steel (1989), p. 71.</ref>
* '''ဝုဒင်၏ ညီမျှသော ရှေ့နောက်ညီညွတ်မှု''' (Woodin's Equiconsistency) - [[အနန္တ|အနန္တအရေအတွက်ရှိသော]] ဝုဒင် ကာဒီနယ်များ (Woodin cardinals) တည်ရှိခြင်းသည် အတွင်းမော်ဒယ်လ် <math>L(\mathbb{R})</math> တွင် AD မှန်ကန်သည်ဟူသော အဆိုဖြစ်သည့် <math>\mathrm{AD}^{L(\mathbb{R})}</math> နှင့် ညီမျှသော ရှေ့နောက်ညီညွတ်မှု ရှိသည် (equiconsistent)။<ref>Woodin (2010), p. 112.</ref>
== ကာဒီနယ်ကြီး အဆင့်ဆင့်ဖွဲ့စည်းပုံ နှင့် ဖော်ဆင်း နဂိုမှန်အဆိုများ (The Large Cardinal Hierarchy and Forcing Axioms) ==
=== ကာဒီနယ်ကြီး အဆင့်ဆင့်ဖွဲ့စည်းပုံ (The Large Cardinal Hierarchy) ===
ကာဒီနယ်ကြီးများ (large cardinals) ဆိုသည်မှာ ZFC ၏ သက်သေပြနိုင်စွမ်းထက် ကျော်လွန်သော ရောင်ပြန်ဟပ်မှု သို့မဟုတ် [[အပိတ်ဂုဏ်သတ္တိ|အပိတ်ဂုဏ်သတ္တိများဖြင့်]] အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားသည့် ရေတွက်၍မရသော ကာဒီနယ်များ ဖြစ်ကြသည်။<ref>Kanamori (2003), p. 15.</ref>
* '''ရောက်ရှိရန်မဖြစ်နိုင်သော ကာဒီနယ်ကိန်းများ''' (Inaccessible Cardinals) - ရေတွက်၍မရသော ကာဒီနယ် <math>\kappa</math> တစ်ခုသည် ပုံမှန်ဖြစ်ပြီး စုဆုံမှတ် ကာဒီနယ်လည်း ဖြစ်ပါက ၎င်းကို အားနည်းစွာ ရောက်ရှိရန်မဖြစ်နိုင်သော ကာဒီနယ်ကိန်း (weakly inaccessible) ဟု ခေါ်သည်။ <math>\kappa</math> သည် ပုံမှန်ဖြစ်ပြီး အားကောင်းသော စုဆုံမှတ် <math>\forall \lambda < \kappa \, (2^\lambda < \kappa)</math> ဖြစ်ပါက ၎င်းကို အားကောင်းစွာ ရောက်ရှိရန်မဖြစ်နိုင်သော ကာဒီနယ်ကိန်း (strongly inaccessible) ဟု ခေါ်သည်။ အကယ်၍ <math>\kappa</math> သည် အားကောင်းစွာ ရောက်ရှိရန်မဖြစ်နိုင်သော ကာဒီနယ်ကိန်း ဖြစ်ပါက <math>V_\kappa \models \mathrm{ZFC}</math> ဖြစ်သည်။<ref>Bagaria (2023), §10.</ref>
* '''မာလို ကာဒီနယ်များ''' (Mahlo Cardinals) - ပုံမှန် ကာဒီနယ် <math>\kappa</math> ၏ အောက်တွင် ရှိသော အားကောင်းစွာ ရောက်ရှိရန်မဖြစ်နိုင်သော ကာဒီနယ်ကိန်းများ၏ အစုသည် <math>\kappa</math> အတွင်း တည်ငြိမ်သောအစု (stationary set) ဖြစ်ပါက ထို <math>\kappa</math> ကို မာလို ကာဒီနယ် (Mahlo cardinal) ဟု ခေါ်သည်။<ref>Kanamori (2003), p. 22.</ref>
* '''အားနည်းစွာ ကျစ်လျစ်သော ကာဒီနယ်များ''' (Weakly Compact Cardinals) - ရေတွက်၍မရသော ကာဒီနယ် <math>\kappa</math> တစ်ခုသည် အားနည်းစွာ ကျစ်လျစ်သော ကာဒီနယ် (weakly compact) [[ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ]] (if and only if) မှာ ၎င်းသည် အားကောင်းစွာ ရောက်ရှိရန်မဖြစ်နိုင်သော ကာဒီနယ်ကိန်း ဖြစ်ပြီး သစ်ပင်ဂုဏ်သတ္တိ (tree property) ရှိခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ဆိုလိုသည်မှာ <math>\kappa</math> ထက် ငယ်သော [[အစုအရွယ်အစား]]ရှိ အဆင့်များပါဝင်သည့် အမြင့် <math>\kappa</math> ရှိသော သစ်ပင်ဂရပ်တိုင်းတွင် အလျား <math>\kappa</math> ရှိသော အကိုင်းအခက် (branch) တစ်ခု ရှိသည်။ ထပ်တူညီစွာ ဖော်ပြရလျှင် <math>\kappa</math> သည် <math>\Pi^1_1</math>-မဖော်ပြနိုင်စွမ်း (<math>\Pi^1_1</math>-indescribability) သို့မဟုတ် <math>V_\kappa</math> အပေါ်ရှိ <math>\Pi^1_1</math>-ရောင်ပြန်ဟပ်မှုကို ပြည့်မီသည်။<ref>Jech (2003), p. 118.</ref>
* '''တိုင်းတာနိုင်သော ကာဒီနယ်များ''' (Measurable Cardinals) - <math>\kappa</math>-ပြည့်စုံသော ပင်ရင်းမဟုတ်သည့် လွန်ကဲဖစ်လ်တာ (non-principal ultrafilter) <math>U</math> ပါဝင်သော ကာဒီနယ် <math>\kappa</math> ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ပင်ရင်းမဟုတ်သော အခြေခံကျသည့် ထည့်သွင်းမြှုပ်နှံမှု (elementary embedding) <math>j: V \to M</math> ကို အရေးပါသောအမှတ် (critical point) <math>\mathrm{crit}(j) = \kappa</math> ဖြင့် တည်ရှိစေသည်။ ဒါနာ စကော့တ် (Dana Scott) က အကယ်၍ တိုင်းတာနိုင်သော ကာဒီနယ်တစ်ခု တည်ရှိပါက <math>V \ne L</math> ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြခဲ့ပြီး တည်ဆောက်နိုင်စွမ်း နဂိုမှန်အဆိုကို ချေပခဲ့သည်။<ref>Scott (1961), p. 521.</ref>
* '''အားကောင်းသော ကာဒီနယ်များနှင့် ဝုဒင် ကာဒီနယ်များ''' (Strong and Woodin Cardinals) - ကာဒီနယ် <math>\kappa</math> သည် <math>\lambda</math>-အားကောင်းသည်ဆိုသည်မှာ <math>\mathrm{crit}(j) = \kappa</math>၊ <math>j(\kappa) > \lambda</math> နှင့် <math>V_\lambda \subseteq M</math> ပြည့်မီသော <math>j: V \to M</math> တည်ရှိခြင်း ဖြစ်သည်။ <math>\kappa</math> သည် ဝုဒင် ဖြစ်သည်ဆိုသည်မှာ မည်သည့် <math>A \subseteq V_\kappa</math> အတွက်မဆို <math>A \cap V_\lambda</math> ကို ထိန်းသိမ်းပေးသည့် <math>\lambda</math>-<math>A</math>-အားကောင်းသော <math>\alpha < \kappa</math> တည်ရှိခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>Kanamori (2003), p. 360.</ref>
* '''စူပါကျစ်လျစ်သော ကာဒီနယ်များ''' (Supercompact Cardinals) - မည်သည့် <math>\lambda \ge \kappa</math> အတွက်မဆို <math>\mathrm{crit}(j) = \kappa</math>၊ <math>j(\kappa) > \lambda</math> နှင့် <math>{}^\lambda M \subseteq M</math> ပြည့်မီသော <math>j: V \to M</math> တည်ရှိခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>Kanamori (2003), p. 332.</ref>
=== ဖော်ဆင်း နဂိုမှန်အဆိုများ (Forcing Axioms) ===
ဖော်ဆင်း နဂိုမှန်အဆိုများသည် ဂျင်နရစ် တိုးချဲ့ချက်များမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော အစုသဘောတရားဆိုင်ရာ အရာဝတ္ထုများသည် အောက်ခြေစကြဝဠာအတွင်း၌ပင် အမှန်တကယ် တည်ရှိပြီးဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခြင်းဖြင့် အလုံးစုံပါဝင်စု <math>V</math> ကို အမြင့်ဆုံး ချဲ့ထွင်ပေးသည်။
* '''မာတင်၏ [[နဂိုမှန်အဆို]]''' (Martin's Axiom, MA) - ရေတွက်နိုင်သော ချိတ်တန်း အခြေအနေ (countable chain condition, ccc) ကို ပြည့်မီသည့် မည်သည့် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအစဉ်ကျသောအစု <math>\mathbb{P}</math> အတွက်မဆိုနှင့် အရွယ်အစား <math>< 2^{\aleph_0}</math> ရှိသော သိပ်သည်းသောအစုများ စုစည်းမှု <math>\mathcal{D}</math> တိုင်းအတွက် <math>D \in \mathcal{D}</math> တိုင်းနှင့် ဘုံဖြတ်မှတ်ရှိသော စစ်ထုတ်စနစ် <math>G \subseteq \mathbb{P}</math> တစ်ခု တည်ရှိသည်။<ref>Martin and Solovay (1970), p. 143.</ref>
** [[တိုပေါ်လော်ဂျီ|တိုပေါ်လော်ဂျီအရ]] MA သည် ဗလာမဟုတ်သော မည်သည့် ကျစ်လျစ်သည့် ဟာ့စ်ဒေါ့ဖ် ccc [[ရပ်ဝန်း]] (compact Hausdorff ccc space) တွင်မဆို <math>2^{\aleph_0}</math> ထက် နည်းသော သိပ်သည်းသည့် အဖွင့်စုများ၏ ထပ်တူပိုင်းအစုသည် သိပ်သည်းမှု ရှိပြီး ဗလာမဟုတ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။<ref>Fremlin (1984), p. 12.</ref>
* '''သင့်လျော်သော ဖော်ဆင်း နဂိုမှန်အဆို''' (Proper Forcing Axiom, PFA) - MA ကို သင့်လျော်သော [[တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အစဉ်ကျသောအစု|တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအစဉ်ကျသောအစုများ]] (proper posets) နှင့် သိပ်သည်းသောအစု <math>\aleph_1</math> ခုတို့၏ စုစည်းမှုများအတွက် တိုးချဲ့ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ လုံလောက်စွာ ကြီးမားသော ပုံမှန် ကာဒီနယ် <math>\lambda</math> တိုင်းနှင့် <math>\mathbb{P}</math> ပါဝင်သည့် ရေတွက်နိုင်သော အခြေခံကျသည့် မော်ဒယ်လ်ပိုင်း (countable elementary submodel) <math>M \prec H(\lambda)</math> တိုင်းအတွက် အခြေအနေ <math>p \in M \cap \mathbb{P}</math> တိုင်းတွင် <math>(M, \mathbb{P})</math>-ဂျင်နရစ် အခြေအနေ (generic condition) <math>q \le p</math> တစ်ခု ရှိပါက တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအစဉ်ကျသောအစု <math>\mathbb{P}</math> သည် သင့်လျော်သည်ဟု သတ်မှတ်သည်။<ref>Baumgartner (1984), p. 913.</ref>
* '''မာတင်၏ အများဆုံးတန်ဖိုး''' (Martin's Maximum, MM) - ZFC နှင့် ရှေ့နောက်ညီညွတ်သော အမြင့်ဆုံး ဖော်ဆင်း နဂိုမှန်အဆို ဖြစ်ပြီး <math>\omega_1</math> ၏ တည်ငြိမ်သော [[အစုပိုင်း|အစုပိုင်းများကို]] ထိန်းသိမ်းပေးသည့် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအစဉ်ကျသောအစု အားလုံးနှင့် သက်ဆိုင်သည်။<ref>Foreman, Magidor, and Shelah (1988), p. 2.</ref>
** PFA နှင့် MM တို့သည် <math>2^{\aleph_0} = \aleph_2</math> ဖြစ်ကြောင်းကို ညွှန်းဆိုသည့်အပြင် ပရိုဂျက်တစ် ပြဋ္ဌာန်းမှု (Projective Determinacy, PD) ကိုလည်း ဖြစ်ပေါ်စေသည်။<ref>Foreman, Magidor, and Shelah (1988), p. 5.</ref>
* '''အက်စ်ပီရို-ရှင်ဒလာ ထပ်တူညီမှု''' (Asperó–Schindler Equivalence) - ဒေးဗစ် အက်စ်ပီရို (David Asperó) နှင့် ရာ့လ်ဖ် ရှင်ဒလာ (Ralf Schindler) တို့သည် မာတင်၏ အများဆုံးတန်ဖိုး<math>^{++}</math> (Martin's Maximum<math>^{++}</math>, <math>\mathrm{MM}^{++}</math>) က ဝုဒင်၏ နဂိုမှန်အဆို <math>(*)</math> (Woodin's Axiom <math>(*)</math>) ကို ညွှန်းဆိုကြောင်းနှင့် ကာဒီနယ်ကြီးများ တည်ရှိပါက ဘောင်ခတ်ထားသော <math>\mathrm{MM}^{++}</math> (bounded <math>\mathrm{MM}^{++}</math>) သည် နဂိုမှန်အဆို <math>(*)</math> နှင့် ထပ်တူညီကြောင်း သက်သေပြခဲ့ပြီး ဖော်ဆင်း နဂိုမှန်အဆိုများနှင့် ပြဋ္ဌာန်းမှုသဘောတရားတို့ကို ဂျင်နရစ် ပကတိဖြစ်မှုဆိုင်ရာ မူဘောင်တစ်ခုတည်းအောက်တွင် ပေါင်းစည်းပေးခဲ့သည်။<ref>Asperó and Schindler (2021), p. 795.</ref>
== အခြားရွေးချယ်စရာ နှင့် ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ အခြေခံအုတ်မြစ်များ (Alternative and Structural Foundations) ==
ပထမအဆင့် ZFC အပြင် အခြားသော အခြေခံအုတ်မြစ်ဆိုင်ရာ တည်ဆောက်ပုံများကိုလည်း လေ့လာစူးစမ်းကြသည်။
* '''အတန်းအစား သီအိုရီများဖြစ်သော NBG နှင့် MK''' (Class Theories (NBG and MK)) - ဖွန်နွိုင်းမန်း ဘဲရ်နိုင်စ်ဂိုဒယ်အစုသီအိုရီ (Von Neumann–Bernays–Gödel set theory) သို့မဟုတ် NBG သည် အတန်းအစားအစစ်များ (proper classes) ကို လက်ခံပြီး အဆုံးရှိ [[နဂိုမှန်အဆို|နဂိုမှန်အဆိုပြုမှု]] (finite axiomatization) ရှိသည်။ ၎င်းသည် အစုဆိုင်ရာ ဝါကျများ (set sentences) အားလုံးအတွက် ZFC ၏ တည်မြဲသော တိုးချဲ့ချက် (conservative extension) ဖြစ်သည်။<ref>Mendelson (1973), p. 154.</ref> မော့စ်-ကယ်လီ အစုသီအိုရီ (Morse–Kelley set theory) သို့မဟုတ် MK သည် အတန်းအစားအစစ်များအတွက် အင်ပရက်ဒီကေးတစ် အကျုံးဝင်မှု (impredicative comprehension) ကို ခွင့်ပြုထားပြီး ZFC ထက် တင်းကျပ်စွာ ပိုမိုကြီးမားသော ရှေ့နောက်ညီညွတ်မှု အား (consistency strength) ကို ပေးသည်။<ref>Monk (1969), p. 210.</ref>
* '''ကတ်တဂိုရီဆိုင်ရာ အစုသီအိုရီ သို့မဟုတ် ETCS''' (Categorical Set Theory (ETCS)) - ဝီလျံ လောဗီးယား (William Lawvere) သည် အစုများကတ်တဂိုရီ၏ အခြေခံသီအိုရီ (Elementary Theory of the Category of Sets, ETCS) ကို ရေးဆွဲခဲ့သည်။ ၎င်းတွင် အစုဝင်ဖြစ်မှုအစား [[ဖန်ရှင်|ဖန်ရှင်များနှင့်]] ပေါင်းစပ်ခြင်းတို့ကို ပဏာမအဖြစ် ယူဆပြီး [[အစုများ ကတ်တဂိုရီ]] (category of sets) ကို [[သဘာဝကိန်း|သဘာဝကိန်းများ]] အရာဝတ္ထု (natural numbers object) နှင့် [[ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆို]] (axiom of choice) ပါဝင်သော ကောင်းစွာအခြေခံအမှတ်ပါသည့် အခြေခံကျသော တိုပို့စ် (well-pointed elementary topos) အဖြစ် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။<ref>Awodey (2011), p. 114.</ref>
* '''[[ဟိုမိုတိုပီ]] အမျိုးအစားသီအိုရီ သို့မဟုတ် HoTT''' (Homotopy Type Theory (HoTT)) - ယူနီဗေးလန့် အခြေခံအုတ်မြစ်များ (univalent foundations) တွင် ယူနီဗေးလန့်စ် နဂိုမှန်အဆို (Univalence Axiom) နှင့် အဆင့်မြင့် ဆင့်ကဲသတ်မှတ် အမျိုးအစားများ (higher inductive types) ဖြင့် တိုးချဲ့ထားသည့် မာတင်-လော့ဗ် အမျိုးအစားသီအိုရီ (Martin-Löf type theory) အတွင်း၌ [[အစု|အစုများကို]] ဟိုမိုတိုပီ ၀-အမျိုးအစားများ (homotopy 0-types) အဖြစ် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်သည်။<ref>Univalent Foundations Program (2013), p. 101.</ref>
== ကိုးကား (References) ==
* {{Citation |last=Asperó |first=David |last2=Schindler |first2=Ralf |title=Martin's Maximum\(^{++}\) implies Woodin's Axiom \((*)\) |journal=Annals of Mathematics |volume=193 |issue=3 |pages=793–835 |year=2021 |doi=10.4007/annals.2021.193.3.3 |mr=4251214 |zbl=1472.03058}}
* {{Citation |last=Awodey |first=Steve |chapter=From Sets to Types, to Categories, to Sets |title=Foundations and the Ontological Quest |editor-last=Ferrari |editor-first=Luca |series=Epistemische Studien |volume=21 |publisher=Ontos Verlag |publication-place=Frankfurt |pages=113–124 |year=2011 |doi=10.1515/9783110322699.113}}
* {{Citation |last=Bagaria |first=Joan |title=Set Theory |editor-last=Zalta |editor-first=Edward N. |editor2-last=Nodelman |editor2-first=Uri |encyclopedia=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |edition=Spring 2023 |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |year=2023 |url=https://plato.stanford.edu/archives/spr2023/entries/set-theory/}}
* {{Citation |last=Baumgartner |first=James E. |chapter=Applications of the Proper Forcing Axiom |title=Handbook of Set-Theoretic Topology |editor-last=Kunen |editor-first=Kenneth |editor2-last=Vaughan |editor2-first=Jerry E. |publisher=North-Holland |publication-place=Amsterdam |pages=913–959 |year=1984 |isbn=978-0-444-86580-9 |mr=0776640 |zbl=0567.03032}}
* {{Citation |last=Cantor |first=Georg |year=1874 |title=Ueber eine Eigenschaft des Inbegriffes aller reellen algebraischen Zahlen |trans-title=On a Property of the Collection of All Real Algebraic Numbers |journal=Journal für die reine und angewandte Mathematik |volume=1874 |issue=77 |pages=258–262 |doi=10.1515/crll.1874.77.258 |mr=1579612 |jfm=06.0058.03}}
* {{Citation |last=Cohen |first=Paul J. |title=Set Theory and the Continuum Hypothesis |publisher=W. A. Benjamin |publication-place=New York |year=1966 |isbn=978-0-8053-2327-6 |mr=0234835 |zbl=0149.00602}}
* {{Citation |last=Devlin |first=Keith |title=The Joy of Sets: Fundamentals of Contemporary Set Theory |edition=2nd |series=Undergraduate Texts in Mathematics |publisher=Springer-Verlag |publication-place=New York |year=1993 |isbn=978-0-387-94094-6 |mr=1235670 |zbl=0778.03042 |doi=10.1007/978-1-4612-0903-4}}
* {{Citation |last=Enderton |first=Herbert B. |title=Elements of Set Theory |publisher=Academic Press |publication-place=New York |year=1977 |isbn=978-0-12-238440-0 |mr=0498114 |zbl=0367.04001}}
* {{Citation |last=Foreman |first=Matthew |last2=Magidor |first2=Menachem |last3=Shelah |first3=Saharon |title=Martin's Maximum, saturated ideals, and nonregular ultrafilters. Part I |journal=Annals of Mathematics |volume=127 |issue=1 |pages=1–47 |year=1988 |doi=10.2307/1971415 |mr=0924672 |zbl=0647.03043}}
* {{Citation |last=Fremlin |first=David H. |title=Consequences of Martin's Axiom |series=Cambridge Tracts in Mathematics |volume=84 |publisher=Cambridge University Press |publication-place=Cambridge |year=1984 |isbn=978-0-521-25091-7 |mr=0780933 |zbl=0549.03041 |doi=10.1017/CBO9780511526206}}
* {{Citation |last=Gale |first=David |last2=Stewart |first2=F. M. |chapter=Infinite games with perfect information |title=Contributions to the Theory of Games |volume=II |series=Annals of Mathematics Studies |issue=28 |publisher=Princeton University Press |publication-place=Princeton |pages=245–266 |year=1953 |mr=0055639 |zbl=0051.10601 |doi=10.1515/9781400881970-015}}
* {{Citation |last=Gödel |first=Kurt |trans-title=On formally undecidable propositions of Principia Mathematica and related systems I |title=Über formal unentscheidbare Sätze der Principia Mathematica und verwandter Systeme I |journal=Monatshefte für Mathematik und Physik |volume=38 |issue=1 |pages=173–198 |year=1931 |doi=10.1007/BF01700694 |zbl=0002.00101}}
* {{Citation |last=Gödel |first=Kurt |title=The Consistency of the Axiom of Choice and of the Generalized Continuum-Hypothesis |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America |volume=24 |issue=12 |pages=556–557 |year=1938 |doi=10.1073/pnas.24.12.556 |mr=1658853 |zbl=0020.29701}}
* {{Citation |last=Jech |first=Thomas |title=Set Theory |edition=The Third Millennium, revised and expanded |series=Springer Monographs in Mathematics |publisher=Springer-Verlag |publication-place=Berlin |year=2003 |isbn=978-3-540-44085-7 |mr=1940513 |zbl=1019.03046 |doi=10.1007/3-540-44761-X}}
* {{Citation |last=Jensen |first=R. Björn |title=The fine structure of the constructible hierarchy |journal=Annals of Mathematical Logic |volume=4 |issue=3 |pages=229–308 |year=1972 |doi=10.1016/0003-4843(72)90001-0 |mr=0309729 |zbl=0276.02036}}
* {{Citation |last=Kanamori |first=Akihiro |title=The Higher Infinite: Large Cardinals in Set Theory from Their Beginnings |edition=2nd |series=Springer Monographs in Mathematics |publisher=Springer-Verlag |publication-place=Berlin |year=2003 |isbn=978-3-540-00384-7 |mr=1994835 |zbl=1022.03043 |doi=10.1007/978-3-540-88842-0}}
* {{Citation |last=Kanamori |first=Akihiro |title=The Empty Set, the Cardinal, and the Unconscious |journal=The Bulletin of Symbolic Logic |volume=10 |issue=4 |pages=473–498 |year=2004 |doi=10.2178/bsl/1102083759 |mr=2136634 |zbl=1073.03002}}
* {{Citation |last=Kechris |first=Alexander S. |title=Classical Descriptive Set Theory |series=Graduate Texts in Mathematics |volume=156 |publisher=Springer-Verlag |publication-place=New York |year=1995 |isbn=978-0-387-94374-9 |mr=1321597 |zbl=0833.03042 |doi=10.1007/978-1-4612-4190-4}}
* {{Citation |last=Kunen |first=Kenneth |title=Set Theory: An Introduction to Independence Proofs |series=Studies in Logic and the Foundations of Mathematics |volume=102 |publisher=North-Holland |publication-place=Amsterdam |year=1980 |isbn=978-0-444-85401-8 |mr=0597342 |zbl=0443.03025}}
* {{Citation |last=Levy |first=Azriel |title=Axiom schemata of strong infinity in axiomatic set theory |journal=Pacific Journal of Mathematics |volume=10 |issue=1 |pages=223–238 |year=1960 |doi=10.2140/pjm.1960.10.223 |mr=0124205 |zbl=0095.00902}}
* {{Citation |last=Martin |first=Donald A. |title=Borel Determinacy |journal=Annals of Mathematics |volume=102 |issue=2 |pages=363–371 |year=1975 |doi=10.2307/1971035 |mr=0398829 |zbl=0324.02040}}
* {{Citation |last=Martin |first=Donald A. |last2=Solovay |first2=Robert M. |title=Internal issues of foundation in set theory |journal=Annals of Mathematical Logic |volume=2 |issue=2 |pages=143–178 |year=1970 |doi=10.1016/0003-4843(70)90008-2 |mr=0270904 |zbl=0209.01601}}
* {{Citation |last=Martin |first=Donald A. |last2=Steel |first2=John R. |title=A Proof of Projective Determinacy |journal=Journal of the American Mathematical Society |volume=2 |issue=1 |pages=71–125 |year=1989 |doi=10.2307/1990913 |mr=0955605 |zbl=0677.03033}}
* {{Citation |last=Mendelson |first=Elliott |title=Introduction to Mathematical Logic |edition=2nd |publisher=D. Van Nostrand Company |publication-place=New York |year=1973 |isbn=978-0-442-25306-6 |mr=0347525 |zbl=0192.01901}}
* {{Citation |last=Monk |first=J. Donald |title=Introduction to Set Theory |series=McGraw-Hill Series in Higher Mathematics |publisher=McGraw-Hill |publication-place=New York |year=1969 |isbn=978-0-07-042715-0 |mr=0289290 |zbl=0199.02201}}
* {{Citation |last=Moore |first=Gregory H. |last2=Garciadiego |first2=Alejandro R. |title=Burali-Forti's Paradox: A Reappraisal of Its Origins |journal=Historia Mathematica |volume=8 |issue=3 |pages=319–350 |year=1981 |doi=10.1016/0315-0860(81)90070-6 |mr=0629342 |zbl=0473.01007}}
* {{Citation |last=Scott |first=Dana |title=Measurable cardinals and constructible sets |journal=Bulletin de l'Académie Polonaise des Sciences, Série des Sciences Mathématiques, Astronomiques et Physiques |volume=9 |pages=521–524 |year=1961 |mr=0144840 |zbl=0104.00602}}
* {{Citation |last=Shelah |first=Saharon |title=Cardinal Arithmetic |series=Oxford Logic Guides |volume=29 |publisher=The Clarendon Press, Oxford University Press |publication-place=New York |year=1994 |isbn=978-0-19-853760-1 |mr=1318912 |zbl=0812.03047}}
* {{Citation |last=Solovay |first=Robert |last2=Tennenbaum |first2=Stanley |title=Iterated Cohen extensions and Souslin's problem |journal=Annals of Mathematics |volume=94 |issue=2 |pages=201–245 |year=1971 |doi=10.2307/1970860 |mr=0290961 |zbl=0241.02026}}
* {{Citation |last=Univalent Foundations Program |title=Homotopy Type Theory: Univalent Foundations of Mathematics |publisher=Institute for Advanced Study |publication-place=Princeton |year=2013}}
* {{Citation |last=Woodin |first=W. Hugh |title=The Axiom of Determinacy, Forcing Axioms, and the Nonstationary Ideal |series=De Gruyter Series in Logic and Its Applications |volume=1 |publisher=Walter de Gruyter |publication-place=Berlin |year=2010 |isbn=978-3-11-019702-0}}
[[ကဏ္ဍ:အစုသီအိုရီ]]
pze1871ll974dcqmleen3hxqftb1rfw
NGC 6642
0
58612
1060493
688759
2026-10-29T01:58:27Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060493
wikitext
text/x-wiki
{{Sky|18|31|54.23|-|23|28|34.1}}
{{Infobox globular cluster
| name = NGC 6642
| image = [[File:Standing out from the Crowd.jpg|250px]]
| caption = [[အနီအောက်ရောင်ခြည်]]ဖြင့် ရိုက်ကူးထားသော NGC 6642 ၏ဓာတ်ပုံ
| credit = [[ESA]]/Hubble & [[NASA]]
| epoch = [[J2000]]
| class = Globular cluster
| constellation = [[ဓနု နက္ခတာရာ]]
| ra = {{RA|18|31|54.23}}<ref name=simbad>{{cite web|title=SIMBAD query results|url=http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=NGC+6642|work=SIMBAD Astronomical Database|accessdate=6 February 2012}}</ref> <ref name=ned>{{cite web|title = NASA/IPAC Extragalactic Database|url = http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+6642&extend=no|work = Results for NGC 6642|access-date = 1 November 2016|archive-url = https://web.archive.org/web/20240603110306/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+6642&extend=no|archive-date = 3 June 2024|url-status = dead}}</ref>
| dec = {{DEC|23|28|34.1}}<ref name=simbad /><ref name=ned />
| dist_ly = {{Convert|26.4|kly|kpc|abbr=on|lk=on}}<ref name=apj742_1_51/>
| dist_pc =
| appmag_v =
| size_v =
| mass_msol = ၁.၀၉×၁၀<sup>၅</sup><ref name=apj742_1_51/>
| mass_kg =
| radius_ly =
| metal_fe = –၁.၂၆<ref name=apj742_1_51/>
| v_hb =
| age =
| notes =
| names = C 1828-235, ESO 522-32, GCl 97
}}
'''NGC 6642''' သည် globular cluster ဖြစ်ပြီး [[ကမ္ဘာ]]မှ [[အလင်းနှစ်]] ၂၆၄ဝဝ ကွာဝေးသည်။ ယင်းထဲတွင် "blue stragglers" ဟုခေါ်သည့် သက်တမ်းရင့်[[ကြယ်]]ပေါင်းများစွာ
ပါဝင်သည်။ ကြယ်နည်းပါးသော ဖြစ်စဉ်ဟု သိထားလေသည်။<ref name=mnras266_257/>
==ကျမ်းကိုး==
{{reflist|refs=
<ref name=apj742_1_51>{{citation | display-authors=1 | last1=Boyles | first1=J. | last2=Lorimer | first2=D. R. | last3=Turk | first3=P. J. | last4=Mnatsakanov | first4=R. | last5=Lynch | first5=R. S. | last6=Ransom | first6=S. M. | last7=Freire | first7=P. C. | last8=Belczynski | first8=K. | title=Young Radio Pulsars in Galactic Globular Clusters | journal=The Astrophysical Journal | volume=742 | issue=1 | page=51 |date=November 2011 | doi=10.1088/0004-637X/742/1/51 | bibcode=2011ApJ...742...51B | postscript=. |arxiv = 1108.4402 }}</ref>
<ref name=mnras266_257>{{cite journal|last=Balbinot|first=E.|author2=Santiago, B. X. |author3=Bica, E. |author4= Bonatto, C. |title=The globular cluster NGC 6642: evidence for a depleted mass function in a very old cluster|journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society|date=1 July 2009|volume=396|issue=3|pages=1596–1602|doi=10.1111/j.1365-2966.2009.14819.x|arxiv = 0903.4325 |bibcode = 2009MNRAS.396.1596B }}</ref>
}}
[[Category:ဓနု နက္ခတ်တာရာ]]
{{Star-cluster-stub}}
i8knmbde6paka064tqg6a3gsnk1m2d5
NGC 71
0
60415
1060498
810491
2026-10-29T02:01:57Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060498
wikitext
text/x-wiki
{{infobox galaxy
| name = NGC 71
| image = [[File:N70s-crop.jpg|300px]]
| caption = NGC 71 သည် [[NGC 70]] ၏အပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။
| epoch = J2000.0
| constellation_name = [[အင်ဒရိုမီဒါ (ကြယ်စုတန်း)|အင်ဒရိုမီဒါ]]
| ra = {{RA|00|18|23.57}}
| dec = {{DEC|30|03|47.7}}<ref name=Dr8>{{cite web|title=Skyserver Object Explored - NGC 71|url=http://skyserver.sdss.org/dr8/en/tools/explore/obj.asp?id=1237680332715655221|website=Skyserver.sdss.org|publisher=Sloan Digital Sky Survey|accessdate=8 June 2015}}</ref>
| z = 0.022339<ref name=NED>{{cite web|title=NASA/IPAC Extragalactic Database - NGC 71|url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+71&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES|website=NED|publisher=NASA/IPAC|accessdate=8 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20191217065911/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+71&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES|archive-date=17 December 2019|url-status=dead}}</ref>
| h_radial_v = 6697 km/s<ref name="NED"/>
| dist_pc = 95 Mpc (redshift)<br> 92 Mpc (Faber-Jackson Law)
| dist_ly = 310 Mly (redshift)<br> 300 Mly<ref name=NGC0>{{cite web|last1=Seligman|first1=Courtney|title=New General Catalog Objects: NGC 50 - 99|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc0a.htm#71|website=cseligman.com|accessdate=8 June 2015}}</ref> (Faber-Jackson Law)<ref name="NED"/>
| group_cluster = [[NGC 68 group]]
| type = E5/S0
| size = 110,000 ly<ref name="NGC0"/><br>130,000<ref name=size>{{cite web|title=Angular Size Calculator|url=http://www.1728.org/angsize.htm|work=www.1728.org|accessdate=8 June 2015}}</ref>
| size_v = 1.25'x0.8'<ref name="NGC0"/><br>1.5'x1'<ref name=DSOB>{{cite web|title=NGC 71 >> Deep Sky Object Browser|url=http://dso-browser.com/dso/info/NGC/71|website=Deep Sky Objects Browser|accessdate=8 June 2015|archive-date=3 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150403165214/http://dso-browser.com/dso/info/NGC/71}}</ref>
| appmag_v = 13.2<ref name="NGC0"/><br>15.6<ref name="Dr8"/>
| names = [[Uppsala General Catalogue|UGC]] 173, '''[[Vorontsov-Vel'yaminov Interacting Galaxies|VV]] 166c''', [[Catalogue of Galaxies and Clusters of Galaxies|CGCG]] 499-107, '''[[Catalogue of Galaxies and Clusters of Galaxies|CGCG]] 0015.8+2947''', [[Morphological Catalogue of Galaxies|MCG]] +05-01-068, '''[[2 Micron All Sky Survey|2MASX]] J00182359+3003475''', [[2 Micron All Sky Survey|2MASXi]] J0018235+300347, '''WBL 007-009''', LDCE 0012 NED015, '''HDCE 0011 NED006''', USGC U012 NED05, '''HOLM 006B''', MAPS-PP O_1257_0202235B, '''[[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 1197''', SRGb 062.056, '''[[Zwicky Catalogue|UZC]] J001823.6+300348''', [[ROSAT|RX]] J0018.3+3003, '''[[1RXS]] J001823.8+300357 ''', [[ROSAT|RX]] J0018.3+3003:[BEV98] 002, '''VCV2001 J001823.5+300347''', VCV2006 J001823.5+300347'''<ref name="NED"/>
}}
'''NGC 71''' သည် ဘဲဥပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး အင်ဒရိုမီဒါ [[ကြယ်စုတန်း]]၌ တည်ရှိသည်။ ယင်းအား ၁၈၅၅ တွင် R. J. Mitchell မှလည်းကောင်း ၁၈၆၅ တွင Heinrich d'Arrest မှလည်းကောင်း ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref name="NGC0"/> ဂလက်ဆီသည် အကျယ်အဝန်းအားဖြင့် [[အလင်းနှစ်]] ၁၁၀၀၀၀ မှ ၁၃၀၀၀၀ အထိကျယ်ပြောကာ [[နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ]]ထက် အနည်းငယ် ပိုကြီးသည်။ ယင်းဂလက်ဆီသည် NGC 68 အဖွဲ့တွင် [[NGC 70]] ပြီးလျင် ဒုတိယအကြီးဆုံးဖြစ်သည်။
==ကိုးကား==
{{Reflist}}
{{Ngc5}}
[[Category:အင်ဒရိုမီဒါ (ကြယ်စုတန်း)]]
{{galaxy-stub}}
ou71luyr864plrjy2f69gauss74egnh
ဇော်မင်း
0
63284
1060582
623653
2026-10-29T11:18:05Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060582
wikitext
text/x-wiki
{{Other people|ဇော်မင်း}}
{{Infobox minister
|honorific-prefix =
|name = ဦးဇော်မင်း
|honorific-suffix =
| native_name =
| native_name_lang =
|image =
|alt =
|caption =
|order = [[အမှတ်(၁)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]] ဝန်ကြီး
|term_start = ၃၀ မတ် ၂၀၁၁
|term_end = ၂၈ ဩဂုတ် ၂၀၁၂
|predecessor =
|successor = [[ခင်မောင်စိုး၊ ဦး|ဦးခင်မောင်စိုး]]
|order2 = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] အမတ်
|constituency2=[[မကွေးမြို့နယ်]]
|majority2= ၁၀၆,၉၀၀ (၆၈.၈၇%)<ref>{{cite web|url=http://www.altsean.org/Research/2010/Key%20Facts/Constituencies/Peoples%20Assembly/Magwe%20Division.php#Magwe|title=Magwe Division|publisher=Alternative Asean Network on Burma|accessdate=15 April 2012|archivedate=26 January 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170126184018/http://www.altsean.org/Research/2010/Key%20Facts/Constituencies/Peoples%20Assembly/Magwe%20Division.php#Magwe}}</ref>
|term_start2 = ၃၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၁
|term_end2 = ၂၀ မတ် ၂၀၁၁
|predecessor2 = အခြေခံဥပဒေ စတင်
|successor2 = ဦးမြင့်သိန်း ([[အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်|NLD]])
|order3 =
|office3 =
|term_start3 =
|term_end3 =
|predecessor3 =
|successor3 =
| party = [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ]]
| birth_date = {{birth date and age|1951|10|30|df=y}}
| birth_place = [[ပဲခူးမြို့]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) -->
| death_place =
| nationality = မြန်မာ
| ethnicity =
| other_names =
| known_for =
| occupation =
| spouse = ဒေါ်ခင်မီမီ
| children =
| alma_mater =
| allegiance = [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| branch = [[တပ်မတော် (ကြည်း)]]
| serviceyears = -၂၀၁၀
| rank = ဗိုလ်မှူးကြီး
| unit =
| commands =
| battles =
| awards =
}}
'''ဦးဇော်မင်း''' သည် မြန်မာနိုင်ငံ [[အမှတ်(၁)လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန]]၏ ဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။<ref name="kudo">{{cite journal|last=Kudo|first=Toshihiro|date=26 July 2011|title=New Government in Myanmar: Profiles of Ministers|publisher=Institute of Developing Economies - Japan External Trade Organization|url=http://www.ide.go.jp/English/Research/Region/Asia/20110726.html}}</ref> [[တပ်မတော် (ကြည်း)]]မှ ဗိုလ်မှူးကြီးအဆင့်ဖြင့် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။<ref name="kudo"/> ၂၀၁၂ ဩဂုတ် ၂၈ ရက်နေ့တွင် ဝန်ကြီးရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။
== ၁၉၉၈ ခရစ္စတီးကျွန်း ပစ်ခတ်မှု==
၁၉၉၈ မေလတွင် ဗိုလ်မှူးကြီးဇော်မင်းသည် [[ခရစ္စတီးကျွန်း]]သို့ ရောက်ရှိလာပြီး ကျွန်းပေါ်ရှိ သစ်ဝါးခုတ်သည့် လူ ၅၉ ဦးအား ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[သန်းရွှေ၊ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး|သန်းရွှေ]]၏ အမိန့်ဖြင့် ပစ်သတ်ခဲ့သည်။ များမကြာမီ ခရစ္စတီးကျွန်းအနီး ရောက်ရှိလာသည့် ထိုင်းငါးဖမ်းလှေတစ်စီးကို ဖမ်းဆီးကာ ပါလာသော လူ ၂၂ ဦးအား သတ်ကာ ကျွန်းပေါ်တွင် မြှုပ်နှံခဲ့သည်။<ref>http://www.theaustralian.com.au/news/defector-tells-of-burmese-atrocity/story-e6frg6t6-1111116576033 {{Dead link|date=October 2026 }}, Defector tells of Burmese atrocity , The Australian, June 09, 2008</ref><ref>As Myanmar Opens Up, Idyllic Islands Remain Unwelcoming, ''New York Times'', By THOMAS FULLER, April 25, 2012, http://www.nytimes.com/2012/04/26/world/asia/as-myanmar-opens-up-idyllic-islands-remain-unwelcoming.html?pagewanted=all&_r=0</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{lifetime|၁၉၅၁| }}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးများ]]
[[Category:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
3mkcwztl2tytk0fl7qm617qvuqhbjka
NGC 130
0
63819
1060425
688857
2026-10-29T00:18:25Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060425
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox galaxy
| name = [[New General Catalogue|NGC]] 130
| epoch = [[J2000]]
| ra = {{RA|00|29|18.5}}<ref name="ned" />
| dec = {{DEC|+02|52|14}}<ref name="ned" />
| constellation name = [[မိန် နက္ခတာရာ]]
| type = E/SAo<ref name="ned">NED Results for NGC 0130</ref>
| appmag_v = 15<ref name="ned" />
| z = 0.014787<ref name="ned" />
|h_radial_v = {{nowrap|4433 [[Metre per second|km/s]]}}<ref name=ned-dist>{{cite web
|title=NED Results for NGC 0130
|work=NASA/IPAC Extragalactic Database
|url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+130&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
|accessdate=2016-02-24
|archive-url=https://web.archive.org/web/20170510081517/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+130&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
|archive-date=10 May 2017
|url-status=dead}}</ref>
| notes =
| names = [[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 1794
|image=NGC 0130 SDSS.jpg}}
'''NGC 130''' သည် lenticular ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၅၀ နိုဝင်ဘာ ၄ တွင် Bindon Stoney ဆိုသူမှ [[NGC 126]] [[NGC 127|127]] နှင့်အတူ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ဤဂယ်လက်ဆီသည် [[NGC 128]] ဂယ်လက်ဆီအုပ်စုတွင် ပါဝင်သည်။<ref>[http://cseligman.com/text/atlas/ngc1.htm#126 New General Catalogue: NGC 100-149 - NGC 130]</ref>
==ကိုးကား==
{{Reflist}}
{{Ngc5}}
[[ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ]]
{{galaxy-stub}}
3dfzquj1bnci4bfn5d25eyzgjn496fm
NGC 2812
0
63925
1060442
693888
2026-10-29T00:51:33Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060442
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Galaxy
| name = [[New General Catalogue|NGC]] 2812
| image =
| type = S0/Sb<ref name="ned">{{cite web
| title=NASA/IPAC Extragalactic Database
| work=Results for NGC 2812
| url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC+2812&img_stamp=yes&extend=no
| accessdate=2006-09-12
| archive-url=https://web.archive.org/web/20191207170222/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC+2812&img_stamp=yes&extend=no
| archive-date=7 December 2019
| url-status=dead}}</ref>
| epoch = [[J2000]]
| ra = {{RA|09|17|40.8}}<ref name="ned" />
| dec = {{DEC|+19|55|08}}<ref name="ned" />
| dist_ly =
| appmag_v = 15.7<ref name="ned" />
| z = 9070 ± 20 km/[[second|s]]<ref name="ned" />
| size_v = 0′.5 × 0′.3<ref name="ned" />
| constellation name = [[ကရကဋ် ကြယ်စုတန်း]]
| notes =
| names = [[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 26242<ref name="ned" />
}}
'''NGC 2812''' သည် lenticular ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ကြယ်စုတန်း [[ကရကဋ် ကြယ်စုတန်း]]တွင် တည်ရှိသည်။ ယင်းအား ၁၈၆၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇ တွင် Albert Marth ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref name=Seligman>{{cite web|last1=Seligman|first1=Courtney|title=Celestial Atlas: NGC Objects: NGC 2800 - 2849|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc28.htm#2812|website=cseligman.com|accessdate=7 July 2015|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Zpxbkrv5?url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc28.htm#2812|archivedate=7 July 2015}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Ngc30}}
[[Category:ကရကဋ် ကြယ်စုတန်း]]
{{galaxy-stub}}
jjed2fk4h423x14voqczj3jf9s6tl52
ဂျွန်ဒီး
0
64970
1060544
1043868
2026-10-29T08:41:53Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060544
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox scientist
|name = ဂျွန်ဒီး
|image = John Dee Ashmolean.jpg
|caption = ၁၆ရာစုမှ ဂျွန်ဒီး၏ပုံတူ။<br />အမည်မသိပန်းချီဆရာ<ref>ချားလော့ ဖဲလ်စမစ်၏အဆိုအရ အဆိုပါပုံတူကို ဂျွန်ဒီး အသက်၆၇အရွယ်တွင်ဆွဲထားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး မြေးဖြစ်သူ ရိုလန်ဒီးမှတဆင့် အဲလိယတ်စ် အတ်ရှ်မိုးထံရောက်ကာ ထိုမှတဆင့် အောက်စဖို့ဒ်တက္ကသိုလ်သို့ရောက်လာသည်။</ref>
|birth_date = {{Birth date|df=yes|1527|07|13}}<ref name=QC3>{{citation |page=3 |title=The Queen's Conjuror |author=Benjamin Woolley |publisher=HarperCollins UK |date=2012 |isbn=9780007401062}}</ref>
|birth_place = တာဝါရပ်၊ လန်ဒန်။<ref name=QC3/>
|death_date = ၁၆၀၈ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ သို့မဟုတ် ၁၆၀၉ခုနှစ် မတ်လ (အသက် ၈၁ နှစ်)
|death_place = မော့လိတ်၊ ဆာရေး၊ အင်္ဂလန်။
|residence = အင်္ဂလန်
|citizenship = အင်္ဂလန်ဘုရင့်နိုင်ငံသား
|nationality = အင်္ဂလိပ်
|alma_mater = ကိန်းဘရစ် တက္ကသိုလ်<br />လူဗိန်း တက္ကသိုလ်
|academic_advisors = ဂမ္မာ ဖရစ်ဆီးယတ်စ်၊ ဂရားဒတ်စ် မာကေတာ။<ref>{{cite web|url=http://genealogy.math.ndsu.nodak.edu/id.php?id=119224 |title=Mathematics Genealogy Project |publisher=Genealogy.math.ndsu.nodak.edu |accessdate=2 April 2010}}</ref>
|notable_students = သောမတ်စ် ဒစ်ဂျစ်<ref>{{cite web|url=http://www.dcs.warwick.ac.uk/bshm/zingaz/C.html |title=British Society for the History of Mathematics |publisher=Dcs.warwick.ac.uk |accessdate=2 April 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100516075947/http://www.dcs.warwick.ac.uk/bshm/zingaz/C.html |archivedate=2010-05-16}}</ref>
|known_for = အယ်လီစဘက် ပထမ ၏ အကြံပေး
|author_abbrev_bot =
|author_abbrev_zoo =
|influences =
|influenced =
|signature =
|footnotes =
|ethnicity =
|field = သင်္ချာ၊ [[အဂ္ဂိရတ်]]၊ [[နက္ခတ္တဗေဒ]]၊ [[ဝိဇ္ဇာဓိုရ်]]အတတ်၊ ရေကြောင်းပညာ။
|work_institutions = ခရစ်ကောလိပ်၊ မန်ချက်စတာ။ စိန့်ဂျွန်းကောလိပ်၊ ကိန်းဘရစ်။
|prizes =
|religion =
}}
'''ဂျွန်ဒီး''' (၁၃ ဂျူလိုင် ၁၅၂၇ - ၁၆၀၈ သို့မဟုတ် ၁၆၀၉) သည် အင်္ဂလိပ်လူမျိုး သင်္ချာပညာရှင်၊[[နက္ခတ္တဗေဒ]]ပညာရှင်၊ [[နက္ခတ်ဗေဒင်]]ဆရာ၊[[ဂမ္ဘီရ]]ပညာရှင်နှင့် [[နယ်ချဲ့ဝါဒီ]]တစ်ဦးဖြစ်သည်။<ref name="ODNB">{{cite web|authorlink=Julian Roberts|author=Roberts, R. Julian|title=Dee, John (1527–1609)|work=Oxford Dictionary of National Biography|publisher=Oxford University Press|year=2006|orig-year=2004|url=http://www.oxforddnb.com/view/article/7418|accessdate=6 December 2011|doi=10.1093/ref:odnb/7418}}</ref> ထို့ပြင် [[အယ်လီဇဘက် ပထမ]]၏ အကြံပေးတစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။ သူ့ဘဝ၏ အချိန်အများစုကို [[အဂ္ဂိရတ်]]၊ [[ဂမ္ဘီရဉာဏ်]]နှင့် [[ဝိဇ္ဇာဓိုရ်]]အတတ်များအား လေ့လာခြင်းဖြင့် ကုန်ဆုံးခဲ့သူဖြစ်သည်။
ဒီးသည် [[သိပ္ပံ]]ပညာနှင့် [[မှော်]]ပညာတို့သည် ခွဲခြားမရနိုင်သော နယ်ပယ်နှစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ခြေစုံရပ်တည်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ သူ့ခေတ်သူ့အခါက ပညာတတ်များတွင် တစ်ဦးအပါအဝင်ဖြစ်သော ဒီးသည် အသက်နှစ်ဆယ်ဝန်းကျင်ကပင် [[ယူကလစ်]]၏ [[ဂျီဩမေတြီ]]ပညာကို လာရောက်သင်ကြားပေးပါရန် [[ပါရီတက္ကသိုလ်]]မှ ဖိတ်ကြားခြင်းခံရသူလည်းဖြစ်သည်။ ဒီးသည် လေးစားဖွယ် [[နက္ခတ္တဗေဒ]]ပညာရှင်ဖြစ်သည့်အပြင် တက်ကြွသော သင်္ချာသမားတစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ရေကြောင်းသွားလာရေးအတတ်ပညာတွင်လည်း ထိပ်တန်းရှေ့ဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ဤသို့ တဖက်တွင် ကြိုးသားအားထုတ်နေသကဲ့သို့ အခြားတဖက်တွင်လည်း ဒီးသည် [[ဝိဇ္ဇာဓိုရ်]]ပညာ၊ [[မှော်]]ပညာနှင့် [[နက္ခတ်ဗေဒင်]]ပညာကို နှစ်မြုပ်လေ့လာနေလေသည်။ သူ့ဘဝ၏ နှောင်းပိုင်းနှစ်သုံးဆယ်တွင် [[ကောင်းကင်တမန်တော်]](ဝါ) နတ်များဖြင့် ဆက်သွယ်မှုပြုကာ [[စကြ၀ဠာ ဘာသာစကား]]ကို လေ့လာနိုင်ရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။
သူ့ဘဝတစ်လျောက် ဒီးသည် အင်္ဂလန်တွင် အကြီးမားဆုံးသော စာကြည့်တိုက်ဖြစ်အောင်ပင် စာအုပ်များ စုဆောင်းခဲ့သည်။
==ဘဝဖြစ်စဉ်==
===ငယ်ဘဝ===
ဒီးကို လန်ဒန်မြို့၊ တာဝါရပ်တွင် ဖွားမြင်သည်။<ref>{{cite web|author=|url=http://www.bbc.co.uk/blogs/waleshistory/2010/12/john_dee_magician_astronomer_astrologer.html |title=Blogs - Wales - John Dee, magician to Queen Elizabeth |publisher=BBC |date=2010-12-18 |accessdate=2012-10-06}}</ref><ref>{{cite web|url=http://wbo.llgc.org.uk/en/s-DEE0-JOH-1527.html |title=The National Library of Wales :: Dictionary of Welsh Biography |publisher=Wbo.llgc.org.uk |date= |accessdate=2012-10-06}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www-history.mcs.st-andrews.ac.uk/Biographies/Dee.html |title=Dee biography |publisher=History.mcs.st-andrews.ac.uk |date= |accessdate=2012-10-06}}</ref><ref>{{cite web|url=http://welshjournals.llgc.org.uk/browse/viewpage/llgc-id:1191402/llgc-id:1197855/llgc-id:1197889/getText |title=Welsh Journals Online |publisher=Welshjournals.llgc.org.uk |date= |accessdate=2012-10-06}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.history.ac.uk/resources/e-seminars/poole-paper |title=John Dee and the English Calendar: Science, Religion and Empire |last=Poole |first=Robert |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110613195912/http://www.history.ac.uk/resources/e-seminars/poole-paper |archivedate=2011-06-13 |publisher=The Institute of Historical Research}}</ref>သူ၏ မျိုးရိုးနာမည် "ဒီး"ဟူသည်မှာ ဝေ့လရှ်စကား ''ဒူ'' ({{lang|en|အနက်ရောင်}})မှဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး သူ၏အဖိုးမှာ ဘေဒိုဒူဖြစ်သည်။ သူ၏အဖေ ရိုလန်မှာ ပိုးကုန်သည်တစ်ဦးဖြစ်သည့်အပြင် [[ဟင်နရီ အဌမ]]ဘုရင်မင်းမြတ်ထံ ခစားရသည့် ဂုဏ်သရေရှိ လူကြီးလူကောင်း နန်းတွင်းသားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဒီးမိသားစု လန်ဒန်သို့ စတင်ရောက်ရှိလာချိန်မှာ ကျူဒေါမင်းဆက်၏ ဟင်နရီ သတ္တမ နန်းတက်နေစဉ်ဖြစ်သည်။<ref>[http://yba.llgc.org.uk/en/s-DEE0-JOH-1527.html?query=rhodri&field=content [[National Library of Wales]];] accessed 28 November 2015</ref>
ဒီးသည် အသက် ဆယ့်ငါးနှစ်အရွယ်၁၅၄၂ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ကိန်းဘရစ်ရှိ စိန့်ဂျွန်းကောလိပ်ကို စတင်တက်ရောက်သည်။ ၁၅၄၅ သို့မဟုတ် ၁၅၄၆ အစောပိုင်းတွင် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရသည်။<ref name="CFS 15-16">{{Cite book|author=Fell Smith, Charlotte |date=1909 |title=John Dee: 1527–1608 |location=London |publisher=Constable and Company |pages=15 & 16 |accessdate=31 December 2015 |url=https://books.google.co.uk/books?id=-6XeBgAAQBAJ&pg=PA15&lpg=PA15&dq=%22John+Dee%22+Chelmsford+1542&source=bl&ots=GlB4oHwi7y&sig=5vtyu4JRo1tVIsk_W-GFq9yOXgk&hl=cy&sa=X&ved=0ahUKEwipmt6a8IXKAhUHOBoKHfOMBegQ6AEISTAG#v=onepage&q=%22John%20Dee%22%20Chelmsford%201542&f=false}}</ref><ref name="St John's">{{Cite web |year=2014 |title=A true & faithful relation of what passed for many yeers between Dr John Dee ... and some spirits (London, 1659) |publisher=[[St John's College, Cambridge]] |url=http://www.joh.cam.ac.uk/library/special_collections/early_books/pix/dee.htm |accessdate=31 December 2015 |archive-date=17 April 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160417042441/http://www.joh.cam.ac.uk/library/special_collections/early_books/pix/dee.htm }}</ref>၁၅၄၆ တွင် ဟင်နရီ အဌမ ဘုရင်မင်းမြတ်တည်ထောင်သော ကိန်းဘရစ်၊ ထရီနီတီကောလိပ်တွင် တက်ရောက်ရန် အရည်အချင်းပြည့်မှီသူအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။<ref name="CFS 16">{{Cite book|author=Fell Smith, Charlotte |date=1909 |title=John Dee: 1527–1608 |location=London |publisher=Constable and Company |page=15 |accessdate=31 December 2015 |url=https://books.google.co.uk/books?id=-6XeBgAAQBAJ&pg=PA16&dq=%22John+Dee%22+Trinity+1546&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjb5prU-4XKAhVIvhQKHRv0CgEQ6AEIUDAJ#v=onepage&q=%22John%20Dee%22%20Trinity%201546&f=false}}</ref>၁၅၄၀၊ ၁၅၅၀နှစ်များတွင် သူသည် ဥရောပတခွင်လှည့်လည်သွားလာခဲ့ပြီး လူဗိန်းတက္ကသိုလ်၊ [[ဘရက်ဆဲလ်]]တို့တွင် ပညာသင်ခဲ့ပြီး ပါရီတွင် [[ယူကလစ်]]၏ပညာကို ပို့ချခဲ့သည်။ ဂမ္မာ ဖရစ်ဆီးယတ်စ်နှင့်အတူ ပညာဆည်းပူးခဲ့ပြီး မြေပုံဆွဲသူ ဂရားဒတ်စ် မာကေတာ နှင့် အရင်းနှီးဆုံးသူငယ်ချင်းဖြစ်လာသည်။ သင်္ချာနှင့် နက္ခတ္တဗေဒဆိုင်ရာ ကိရိယာများစုဆောင်းပြီး အင်္ဂလန်သို့ပြန်လာသည်။ ၁၅၅၂ တွင် လန်ဒန်၌ ဂျီရိုလာမို ကာဒါနိုနှင့်ပူးပေါင်းပြီး အစဉ်ရွေ့လျားနိုင်သည့် စက်တစ်မျိုးနှင့် မှော်အစွမ်းသတ္တိရှိသော ကျောက်မြတ်တစ်လုံးကို စူးစမ်းလေ့လာခဲ့သည်။<ref name="GC">{{Cite book|title=De Vita Propria (The Book of My Life)|url=https://archive.org/details/bookofmylifedevi0000card|author=Gerolamo Cardano (trans. by Jean Stoner)|location=New York|publisher=New York Review of Books|date=2002|nopp=true|page=viii}}</ref>
၁၅၅၅တွင် ဒီးသည် ပိုးကုန်သည်များအသင်းဝင်ဖြစ်လာသည်။<ref name="RM">{{cite web|url=http://www.adam-matthew-publications.co.uk/digital_guides/ren_man_series1_prt1/chronology.aspx|work=Renaissance Man: The Reconstructed Libraries of European Scholars: 1450–1700 Series One: The Books and Manuscripts of John Dee, 1527–1608|title=A John Dee Chronology, 1509–1609|editor=[[Julian Roberts]]|publisher=Adam Matthew Publications|date=2005|accessdate=27 October 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080720090857/http://www.adam-matthew-publications.co.uk/digital_guides/ren_man_series1_prt1/chronology.aspx|archivedate=2008-07-20}}</ref>
ထို ၁၅၅၅ခုနှစ်မှာပင် မေရီဘုရင်မနှင့် အယ်လီဇဘက် ပထမတို့၏ ဇာတာခွင်ကို တွက်ချက်ကာ ဟောကိန်းထုတ်၍ အဖမ်းခံလိုက်ရသည်။<ref name="mortlake">{{Cite journal|title=Mortlake|journal=The Environs of London: County of Surrey|volume=1|date=1792|pages=364–88| url=http://www.british-history.ac.uk/report.asp?compid=45385|accessdate=27 October 2006}}</ref>ဒီးသည် ကြယ်ခန်းမဆောင်တွင် မိမိအပြစ်မှကင်းလွှတ်ကြောင်း လျှောက်လှဲခဲ့သော်လည်း ကတ်တလစ်ဘုန်းတော်ကြီး ဘိုနာ၏ ဘာသာရေးအရ စစ်ဆေးမှုကို ခံယူရ၏။ လျှို့ဝှက်မှုအပေါ် သူ၏ ခိုင်ခံ့သော ရာသက်ပန်ခုံမင်မှုမှာ အဆိုးဘက်သို့သာဦးတည်လာပြီး ဤဖြစ်ရပ်ကြောင့် သူ့ဘဝတစ်လျောက်လုံး ထိုးနှက်တိုက်ခိုက်မှုများကို ကြုံရလေသည်။
၁၅၅၆ခုနှစ်တွင် ဒီးသည် ရှေးဟောင်းစာအုပ်များ၊ လက်ရေးမူများ၊မှတ်တမ်းများကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရန်နှင့် နိုင်ငံတော်စာကြည့်တိုက်တည်ထောင်ရန် အမြော်အမြင်ဖြင့် မေရီဘုရင်မထံ တင်ပြသော်လည်း သူ၏တင်ပြမှုကို အရေးမလုပ်ခံရပေ။ ထို့ကြောင့် မော့လိတ်ရှိ သူ၏နေအိမ်မှ စာကြည့်တိုက်ကိုသာ တိုးချဲ့ပြီး အင်္ဂလန်နှင့် ဥရောပတိုက်တခွင်မှ စာအုပ်များ၊ လက်ရေးမူများကို တရပ်စပ်စုဆောင်းတော့၏။ တက္ကသိုလ်စာကြည့်တိုက်များမှလွဲ၍ ဒီး၏စာကြည့်တိုက်သည် အင်္ဂလန်တွင် အကြီးဆုံးစာကြည့်တိုက်ဖြစ်လာပြီး ပညာသင်များကို ဆွဲဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name="SJCC">{{cite web|url=http://www.joh.cam.ac.uk/library/special_collections/early_books/pix/provenance/dee/dee.htm|title=Books owned by John Dee|publisher=St. John's College, Cambridge|accessdate=26 October 2006|archive-date=25 September 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060925171946/http://www.joh.cam.ac.uk/library/special_collections/early_books/pix/provenance/dee/dee.htm}}</ref>
[[File:Dee glyph (fixed width).svg|thumb|ဒီး၏ [[glyph]]၊''[[Monas Hieroglyphica]]''ကျမ်းတွင် ရှင်းပြထား.]]
၁၅၅၈ခုနှစ်တွင် အယ်လီစဘက် နန်းတက်လာသောအခါ ဒီးသည် ဘုရင်မကြီး၏ သိပ္ပံနှင့် နက္ခတ္တပိုင်းဆိုင်ရာ ယုံကြည်ရသော အကြံပေးဖြစ်လာသည်။ နန်းတက်ပွဲ ကျင်းပမည့်ရက်ကိုပင် ဒီးက အခါတော်ပေးရသည်။<ref name="IHR">{{cite web|url=http://www.history.ac.uk/eseminars/sem2.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070930073802/http://www.history.ac.uk/eseminars/sem2.html|archivedate=2007-09-30| title=John Dee and the English Calendar: Science, Religion and Empire|author = Dr. Robert Poole|publisher=Institute of Historical Research|date=6 September 2005|accessdate=26 October 2006}}</ref><ref>{{Cite journal|journal=Literature Compass|author=Szönyi, György E.|title=John Dee and Early Modern Occult Philosophy|volume=1|issue=1|pages=1–12|date=2004}}</ref>၁၅၅၀မှ ၁၅၇၀ထိ အင်္ဂလန်၏ နယ်မြေရှာဖွေရေး ရေကြောင်းခရီးစဉ်များတွင် အကြံပေးတာဝန်ယူခဲ့ပြီး ရေကြောင်းသွားလာရေးအတွက် နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာကူညီခဲ့သည်။ ထို့အပြင် "ဗြိတိသျှ အင်ပါယာ"တည်ထောင်နိုင်ရေးအတွက် နောက်ကွယ်မှ နိုင်ငံရေးသဘောတရားတည်ဆောက်ရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ("ဗြိတိသျှ အင်ပါယာ"ဟူသော အသုံးကို ဒီးက ပထမဆုံးစသုံးစွဲခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။)<ref name="nav">{{Cite journal|journal=Canadian Journal of History|title=Discourse on history, geography, and law: John Dee and the limits of the British empire, 1576–80|author=Ken MacMillan|date=April 2001|url=http://www.highbeam.com/doc/1G1-76020627.html|archive-date=4 November 2012|access-date=27 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20121104164837/http://www.highbeam.com/doc/1G1-76020627.html|url-status=dead}} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.highbeam.com/doc/1G1-76020627.html |access-date=27 May 2016 |archive-date=4 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121104164837/http://www.highbeam.com/doc/1G1-76020627.html }}</ref>
၁၅၇၀တွင် [[ယူကလစ်]]၏ အခြေခံသဘောတရားများကျမ်းကို ဟင်နရီ ဘီလင်စလေက အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်ဆိုသော ကျမ်းတွင် ဒီးက သင်္ချာဆိုင်ရာ ကျမ်းဦးနိဒါန်းရေးသားခဲ့သည်။ ထိုကျမ်းဦးနိဒါန်းတွင် ဒီးက သင်္ချာ၏ ဗဟိုအရေးပါမှုနှင့် သိပ္ပံနှင့် အခြားအနုပညာများအပေါ် သင်္ချာ၏လွှမ်းမိုးမှုများကို အကြမ်းဖျဉ်းဆွေးနွေးခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=John Dee (1527–1608): Alchemy – the Beginnings of Chemistry|url=http://www.msim.org.uk/uploadedDocs/Document_Depository_01/John%20Dee.pdf|publisher=Museum of Science and Industry in Manchester|date=2005|accessdate=26 October 2006|format=PDF|archiveurl = https://web.archive.org/web/20060928120544/http://www.msim.org.uk/uploadedDocs/Document_Depository_01/John%20Dee.pdf |archivedate = 28 September 2006|deadurl=yes}}</ref>ထိုဆွေးနွေးချက်သည် တက္ကသိုလ်ပြင်ပမှ လေ့လာသူများကိုရည်ရွယ်ပြီး ဒီး၏ လွှမ်းမိုးမှုအရှိဆုံးနှင့် အကြိမ်ကြိမ် ပြန်လည်ရိုက်နှိပ်ရသော လက်ရာဖြစ်သည်။ <ref name="SJ">{{cite web|title=The identity of the mathematical practitioner in 16th-century England|url=http://www.mhs.ox.ac.uk/staff/saj/texts/mathematicus.htm|author=Stephen Johnston|publisher=Museum of the History of Science, Oxford|date=1995|accessdate=27 October 2006}}</ref>
===နှောင်းပိုင်းဘဝ===
[[File:John Dee's Seal of God.jpg|thumb|left|[[ဗြိတိသျှပြတိုက်]]ရှိ ဘုရားသခင် တံဆိပ်တော်]]
၁၅၈၀ ခုနှစ် အစောပိုင်းတွင် ဒီးသည် သူ၏ သဘာဝတရားလျှို့ဝှက်ချက်များကို လေ့လာမှုများနှင့် လွှတ်ရုံးအတွင်း သူ၏ ဩဇာအခြေအနေကျဆင်းလာခြင်း အပေါ် မကျေမနပ်ဖြစ်လာသည်။ ပြက္ခဒိန်ကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်ရန်နှင့် မြောက်အမေရိကကို စူးစမ်းရှာဖွေရန် သူပေးသမျှ အကြံတို့ကျရှူံးခဲ့ရသည့်အတွက် သူ၏ နိုင်ငံရေးမှာ ဆုံးခန်းတိုင်ပြီဖြစ်သည်။ သို့သော် အခြားတစ်ဖက်ကကြည့်လျင်မူ သဘာဝလွန်ကိစ္စများကို ပိုမိုစူးစမ်းလေ့လာနိုင်လာသည်။ အထူးသဖြင့် သူသည် ဖန်လုံးကြည့်သူများကို ကြားခံအဖြစ်သုံး၍ ကောင်းကင်တမန်တို့နှင့် ဆက်သွယ်နိုင်ရန် အပူတပြင်းကြိုးပမ်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite journal|journal=Canadian Journal of History|title=John Dee's Conversations with Angels: Cabala, alchemy, and the end of nature|author=Frank Klaassen|date=August 2002}}</ref>
ဖန်လုံးကြည့်သူအများအပြားနှင့် ဒီး၏ပထမဆုံးအားထုတ်စမ်းသပ်မှုမှာ ကျေနပ်ဖွယ်မဖြစ်ခဲ့ပေ။ သို့သော် ၁၅၈၂ ခုနှစ်တွင် သူသည် အက်ဒ်ဝက် ကယ်လီနှင့် ဆုံဆည်းခဲ့ပြီး ကယ်လီ၏အရည်အချင်းသည် ဒီးကို သဘောကျစေနိုင်ခဲ့သည်။<ref name="Calder">{{cite web|url=http://www.johndee.org/calder/html/TOC.html|author=Calder, I. R. F.|date=1952|title=John Dee Studied as an English Neo-Platonist|publisher=University of London|accessdate=26 October 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20191219001739/http://www.johndee.org/calder/html/TOC.html|archive-date=19 December 2019|url-status=dead}}</ref> ဒီးသည် ကယ်လီ့ကို သူ၏စူးစမ်းလေ့လာမှုများတွင် ကူညီရန်ခေါ်ခဲ့ပြီး အစွမ်းကုန်ကြိုးစားတော့သည်။<ref name="Calder" />ဒီးသည် လူသားတို့အတွက် အကျိုးရှိသော အရာများကို သူ၏စူးစမ်းလေ့လာမှုမှ တွေ့ရှိနိုင်မည်ဟု ယုံကြည်နေခဲ့သည်။<ref name="EB">{{cite encyclopedia|title=Dee, John|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|date= 2006|publisher=Encyclopædia Britannica Online|url=http://www.britannica.com/eb/article-9029722/John-Dee|accessdate=27 October 2006}}</ref> ဒီးသည် ကယ်လီမှတဆင့် ကောင်းကင်တမန်များက သူ့အား စာအုပ်အများအပြားကို အထူးနတ်စကားတစ်မျိုး(ဝါ)[[အီနိုခီယံ]]ဘာသာစကားဖြင့် နုတ်တိုက်ချပေးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။<ref name="MC">{{Cite book|author=Meric Casaubon| title=A True & Faithful Relation of What passed for many Yeers between Dr. John Dee (A Mathematician of Great Fame in Q. Eliz. and King James their Reignes) and some spirits|orig-year=First published 1659 - Republished by Magickal Childe (1992)|isbn =0-939708-01-9|publisher=Magickal Childe Pub.|location=New York}}</ref><ref name="JD1">{{Cite book|author=Dee, John|title=Quinti Libri Mysteriorum|location=British Library}}</ref>
[[File:Edward Kelly prophet or seer to Dr Dee 02355.jpg|thumb|အက်ဒ်ဝက် ကယ်လီ]]
၁၅၈၃ ခုနှစ်တွင် ဒီးထံသို့ အထည်ကြီးပျက် ပို့လစ်ရှ်တော်ဝင်လူကြီးလူကောင်းတစ်ဦးဖြစ်သူ အယ်လဘတ် လာစကီး ရောက်လာသည်။ သူ [[ပိုလန်]]သို့ပြန်ရာတွင် ဒီးကို အတူ လိုက်ခဲ့ရန် လာရောက်ဖိတ်ကြားခြင်းဖြစ်သည်။<ref name="mortlake" />ကယ်လီမှတဆင့် ကောင်းကင်တမန်တို့က ဒီးကို ခရီးထွက်ရန် လှုံ့ဆော်ခဲ့သည်ဟုဆိုကာ ၁၅၈၃ စက်တင်ဘာတွင် ဒီး၊ ကယ်လီနှင့် သူတို့၏မိသားစုများ အတူ ထွက်ခွာခဲ့သည်။ သို့သော် လာစကီးမှာ သူ၏နိုင်ငံတွင် ဒေဝါလီခံထားရအောင် အခြေအနေကျဆင်းနေသူဖြစ်သည်။<ref name="CM">{{Cite book|title=Memoirs of Extraordinary Popular Delusions and the Madness of Crowds|author=Mackay, Charles|chapter=4|location=London|publisher=Office of the National Illustrated Library|date=1852|url=http://www.econlib.org/LIBRARY/Mackay/macEx4b.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090111055919/http://www.econlib.org/LIBRARY/Mackay/macEx4b.html|archivedate=2009-01-11}}</ref>ဒီးနှင့် ကယ်လီသည် သူတို့၏ ဝိဉာဉ်ပိုင်းဆိုင်ရာ တွေ့ဆုံမှုများလုပ်ရင်းကပင် အလယ်ဥရောပတွင် ရေကြည်ရာမြက်နုခဲ့ရသည်။<ref name="MC" /><ref name="JD1" />သူတို့သည် ရိုမန်အင်ပါယာပြည့်ရှင် ရူးဒေါ့ ဒုတိယ၊ ပိုလန်ပြည့်ရှင် စတီဖင် ကတ်ဆယ်တို့နှင့် ပရာ့ဂ်ရဲတိုက်တွင် တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး ကောင်းကင်တမန်များနှင့် ဆက်သွယ်ရန်အားထုတ်နေမှု၏ အရေးပါပုံကို ဖျားယောင်းဆွဲဆောင်ခဲ့သည်။ ဒီးအား အသိဉာဏ်ပညာနှင့် ပြည့်စုံသော ပညာရှိတစ်ဦးအဖြစ် ၎င်းတို့က အသိအမှတ်ပြုလက်ခံကြသော်လည်း ဒီး၏ အယ်လီစဘက် ပထမ နှင့် အဆက်အသွယ်ရှိမှုကြောင့် မယုံကြည်ကြပေ။ သူတို့တွေ့ဆုံမှု၏ နောက်ကွယ်တွင် နိုင်ငံရေးအရဖုံးကွယ်မှုများ ရှိနိုင်သည်ဟု မသေချာကြပေ။ အချို့က ဒီးသည် ဗြိတိသျှ ဧကရာဇ်၏ သူလျှိုဖြစ်သည်ဟု ထင်ကြသည်။( အချို့က ထင်ဆဲဖြစ်သည်။) ပိုလန်ဘုရင်သည် ဘာသာတရားကိုင်းရှိုင်းသော ကတ်တလစ်တစ်ယောက်ဖြစ်ပြီး သဘာဝလွန်ကိစ္စများအပေါ်တွင် သတိထားလေ့ရှိသူဖြစ်သော်ငြားလည်း သူတို့၏အစည်းအဝေးများသည် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး၏ခွင့်ပြုချက်နှင့်အတူ ကတ်သလစ်ကျောင်းတော်၏ သာသနာပြုမူဘောင်အတွင်း၊ [[ယေရှု ခရစ်]]၏ သင်ကြားမှုများမှ သွေဖည်ခြင်းမရှိရဟူသော ကန့်သတ်ချက်များနှင့် လက်ခံတွေ့ဆုံခဲ့သည်။
၁၅၈၇ ခုနှစ်၌ ဘိုဟီးမီးယားဘုရင့်နိုင်ငံအတွင်း ပြုလုပ်သော ဝိဉာဉ်ပိုင်းဆိုင်ရာ တွေ့ဆုံပွဲတစ်ခုအတွင်းတွင် ကယ်လီက ကောင်းကင်တမန်တော် [[ယူရီယယ်]]သည် လူသားတို့အား မိမိတို့ပိုင်ဆိုင်သမျှ(ဇနီးမယားများပါ အပါအဝင်) အရာအားလုံးကို မျှဝေသုံးစွဲကြရန် ညွှန်ကြားလာသည်ဟု ဒီးအားသတင်းပို့သည်။ ထိုကာလတွင် ကယ်လီသည် အဂ္ဂိရတ်ဆရာတစ်ယောက်အဖြစ် လူသိလူသိများလာပြီဖြစ်သည်။ ဒီးမှာမူ ကောင်းကင်တမန်တို့နှင့် ဆက်သွယ်ရန်သာ အားသန်နေပြီး ၎င်းတို့က သူ့အား ကောင်းကင်ဘုံ၏ လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်မှုများကို အလင်းဆိုင်ရာပညာရပ်၊ နက္ခတ်အတတ်၊ သိပ္ပံနှင့် သင်္ချာမှတဆင့် ဖြေရှင်းနိုင်ရန် ကူညီလမ်းညွှန်စောင်မမည်ဟုသာ ယုံကြည်နေသည်။ တကယ်တမ်းတွင် ကယ်လီသည် သူ့အားကြားခံအဖြစ် ဒီး၏မှီခိုနေရမှုကို အဆုံးသတ်စေချင်၍ဖြစ်သည်။<ref name="CM" />မယားမျှသုံးရေးညွှန်ကြားချက်သည် ဒီးအား အတော်ကလေး မချိတင်ကဲဖြစ်စေခဲ့သော်လည်း သံသယနည်းနည်းမှ ဖြစ်ပုံမရချေ။ တကယ်တမ်းလည်း မယားများကို မျှသုံးခဲ့ကြသည်။ သို့ရာတွင် နောက်ပိုင်းတွင် ဒီးက တွေ့ဆုံပွဲများကို တောက်လျှောက်ဆက်တိုက် ချက်ချင်းဖျက်ပစ်သည်။ ၁၅၈၉ခုနှစ်တွင် ဒီး အင်္ဂလန်သို့ပြန်လာသည်။ ကယ်လီကမူ ရူးဒေါ့ ဒုတိယထံတွင် အဂ္ဂိရတ်ဆရာအဖြစ် အမှုထမ်းရစ်သည်။<ref name="CM" /><ref name="AG">{{cite web|url=http://www.alchemyguild.org/history.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090228120813/http://www.alchemyguild.org/history.htm|archivedate=2009-02-28|title=History of the Alchemy Guild|publisher=International Alchemy Guild|accessdate=26 October 2006|subscription=yes}}</ref> ကိုးလကြာအပြီး ၁၅၈၈ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်တွင် ဒီး၏ဇနီးမှ သားကလေးတစ်ယောက်ဖွားမြင်သည်။ ထိုကလေးကို ဒီးက သီယိုဒိုးယတ်စ် ထရီဘနျောယတ်စ် ဒီးအဖြစ် နှစ်ခြင်းခံကာ သူ၏သားအရင်းကဲ့သို့ ပြုစုပျိုးထောင်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က ဒီးမှာ အသက် ၆၀ ရှိနေပြီး ကယ်လီမှာ ၃၂နှစ် သာရှိသေး၍ ထိုကလေးမှာ ကယ်လီ၏ ကလေးသာဖြစ်နိုင်သည်ဟု ဆိုကြသည်။
===နောက်ဆုံးနှစ်များ===
[[File:John Dee's Aztec Scrying Mirror.jpg|thumb|ဒီး၏ ဖန်ကျောက် အက်ဇတက် မှော်မှန်]]
[[File:John Dee memorial plaque at S Mary the Virgin Mortlake.jpg|thumb|၂၀၁၃ခုနှစ်တွင် မော့လိတ်ရှိ အပျိုစင် စိန့်မေရီချာ့ခ်ျတွင် တပ်ဆင်ထားသော ဒီးအမှတ်တရ ပလိတ်ပြား]]
ပြည်ပတွင် ခြောက်နှစ်ကြာပြီးနောက် မော့လိတ်သို့ ဒီးပြန်ရောက်သောအခါ သူ၏အိမ်မှာ လက်သရမ်းဖျက်ဆီးခံထားရပြီး သူ၏ စာကြည့်တိုက်မှာလည်း ပျက်စီးနေပြီဖြစ်ကာ တန်ဖိုးရှိ ကိရိယာများ၊ စာအုပ်များမှာလည်း အခိုးခံရလိုက်လေသည်။<ref name="SJCC" /><ref name="CM" />နောက်ထပ်၍ ဒီးတွေ့ကြုံရသည်မှာ ထိုအချိန်တွင် အင်္ဂလန်၌ ပုံမှန်မဟုတ်သော ဘာသာရေးအသစ်များကို ဝေဖန်ဆန့်ကျင်မှုမှာ မြင့်တက်နေပြီး ဒီး၏ မှော်ပညာကို လေ့လာမှုနှင့် သဘာဝတရားဆိုင်ရာ အတွေးအခေါ်သစ်အတွက် ကောင်းသော ဝန်းကျင်တစ်ခုမဟုတ်ပေ။ အဂ္ဂိရတ်ဖြင့် အင်္ဂလန်၏ စီးပွားရေးကို အထောက်အပံ့ဖြစ်စေခြင်းငှာ ကယ်လီ့ကို အိမ်ပြန်လာအောင် ဒီးက ကြိုးစားနိုင်လိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ပြီး အယ်လီစဘက် ဘုရင်မက ဒီးကို ကူညီသည်။ ၁၅၉၅တွင် မန်ချက်စတာရှိ "ခရစ်တော်၏ ကောလိပ်" တွင် ဒီးအား ကြီးကြပ်မှူးအဖြစ် ခန့်အပ်သည်။<ref>Dee, John (1842) ''Diary''. Manchester: Chetham Society; p. 33</ref>
၁၆၀၅ ခုနှစ်တွင် မန်ချက်စတာမှ လန်ဒန်သို့ပြန်လာသည်။<ref name="CFS2">{{Cite book|author=Fell-Smith, Charlotte|date=1909|title=John Dee: 1527–1608: Appendix 1|location=London|publisher=Constable and Company|url=http://www.johndee.org/charlotte/Appendix1/ap1.html}}</ref>သို့သော်လည်း သူသေသည်အထိ သူ့အား ကြီးကြပ်မှူးအဖြစ် ခန့်အပ်ထားဆဲဖြစ်သည်။<ref>Frangopulo, N. J. (1962) ''Rich Inheritance''. Manchester: Education Committee; pp. 129–30</ref>အယ်လီစဘက် နတ်ရွာစံ၍ ဂျိမ်းစ် ပထမ နန်းတက်လာသော် ဒီးမှာ အထောက်အပံ့မရတော့ပေ။ ကွယ်လွန်သည်အထိ သူနှင့်အတူနေကာ စောင့်ရှောက်သော သမီး ကတ်သရင်းနှင့်အတူ သူ့ဘဝနောက်ဆုံးကာလကို ရှိစုမဲ့စုမှန်သမျှ ကို ရောင်းချစားသောက်ကာ အသက်ဆက်ရလေသည်။<ref name="CFS2" /> အသက် ၈၂ နှစ်ဝန်းကျင် ၁၆၀၈ သို့မဟုတ် ၁၆၀၉ခုနှစ်တွင် မော့လိတ်၌ ကွယ်လွန်သည်။ (ကွယ်လွန်သည့် ရက်စွဲအတိအကျကို မှတ်တမ်းမှတ်ရာမရှိပေ။ ဒီး၏ သင်္ချိုင်းဂူ အမှတ်တရကျောက်တိုင်မှာလည်း ပျောက်ဆုံးနေသည်။)<ref name="BL">{{Cite book|title=Brief Lives chiefly of Contemporaries set down John Aubrey between the Years 1669 and 1696|author=John Aubrey|editor=Rev. Andrew Clark|publisher=Clarendon Press|date=1898|url=http://www-groups.dcs.st-and.ac.uk/~history/Obits2/Dee_Aubrey.html}}</ref> ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် စိန့်မေရီဘုရားကျောင်း၏ တောင်ဘက်နံရံတွင် ဒီးအမှတ်တရ ပလိတ်ပြားတစ်ခုကို ချိတ်ဆွဲခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://johndeemortlakesoc.org/|title=John Dee of Mortlake Society-Home|work=Johndeemortlakesoc.org|accessdate=2015-06-02|archivedate=2 June 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130602195254/http://johndeemortlakesoc.org/}}</ref>
===ပုဂ္ဂလိက ဘဝ===
ဒီးသည် အိမ်ထောင် သုံးကြိမ်ပြုခဲ့ပြီး သားသမီး ရှစ်ယောက်ထွန်းကားခဲ့သည်။ ၁၅၆၅ တွင် ကတ်သရင်း ကွန်စတေဘယ်နှင့် ပထမဆုံး အိမ်ထောင်ကျခဲ့သည်။ သူမမှာ ၁၅၇၄ တွင် ကွယ်လွန်သည်။ သားသမီးမရရှိခဲ့ပေ။ ဒုတိယအိမ်ထောင်မှာ အမည်မသိအမျိုးသမီးတစ်ဦးဖြစ်ပြီး အိမ်ထောင်သက်မှာလည်း သူမကွယ်လွန်သွားသည့် ၁၅၇၆ ထိ တစ်နှစ်သာကြာမြင့်ပြီး သားသမီးမထွန်းကားခဲ့ပေ။<ref>{{cite web|url=http://www.uncarved.org/turb/articles/deemap.html|title=ALCHEMICAL MANCHESTER - THE DEE CONNECTION|publisher=Uncarved.org|accessdate=2015-06-02}}</ref>၁၅၇၇ခုမှ ၁၆၀၁ခုထိ ဒီးသည် ပြတ်တောင်းပြတ်တောင်း မှတ်တမ်းရေးလေ့ရှိရာ ထိုကာလအတွင်း ကျွန်ုပ်တို့သိရသမျှ သူ့အကြောင်းသတင်းတို့မှာ ထိုမှတ်တမ်း၌ ပါသမျှသာဖြစ်သည်။ ၁၅၇၈ တွင် တတိယအိမ်ထောင်အဖြစ် အသက် ၂၃ နှစ်အရွယ် ဂျိန်း ဖရိုမွန်နှင့် လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် ဒီးမှာ ငါးဆယ့်တစ်နှစ်ရှိနေပြီဖြစ်သည်။ ၁၅၈၇တွင် ကယ်လီလုပ်ဇာတ်ထိုးသည့် ဇနီးမယားမျှသုံးရန် ကောင်းကင်တမန်က မှာကြားသည်ဆိုသောကာလက ဇနီးမှာ ထို ဂျိန်း ဒီး( အပျိုဘဝက ဖရိုမွန်)ပင်ဖြစ်သည်။
ဂျိန်းမှာ ၁၆၀၄ ခုနှစ် မန်ချက်စတာတွင်ပင် အကျိတ်ထွက်သော ပလိပ်ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ရှာလေသည်။<ref>Manchester Cathedral Archive, MS 1</ref> ပရာ့ဂ်တွင် မွေးသော သား မိုက်ကယ်မှာ ၁၅၉၄ခုနှစ် ဒီး၏ မွေးနေ့တွင်ပင် ကွယ်လွန်သည်။ ထရီဘိုနျောတွင် မွေးသော သား သီယိုဒိုမှာ ၁၆၀၁ခုနှစ်တွင် မန်ချက်စတာ၌ ကွယ်လွန်သည်။ သူကွယ်လွန်သည်အထိ အနီးကပ် စောင့်ရှောက်သော သမီး ကတ်သရင်းနှင့် သားနှစ်ဦးဖြစ်သော အာသာ ဒီးနှင့် ရိုလန် ဒီးတို့သာ အသက်ရှည်သည်။<ref>{{cite web|url=http://www.johndee.org/charlotte/pdf/Appendix1.pdf |format=PDF |title=Appendix 1 : The Descendants of John Dee |publisher=Johndee.org |accessdate=2015-06-02}}</ref>သူ၏ သမီးအငယ်များဖြစ်သော မက်ဒီနီယာ၊ ဖရန်စစ်နှင့် မာဂရက်တို့အကြောင်း ၁၆၀၄ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် မှတ်တမ်းမှတ်ရာ မတွေ့ရ၍ ၎င်းတို့အမေကွယ်လွန်သော ပလိပ်ရောဂါဘေးတွင်ပင် ကွယ်လွန်ခဲ့ကြပုံရသည်ဟု မှန်းဆကြသည်။
ဝက်မင်စတာကျောင်းတွင် အာသာကျောင်းတက်နေစဉ် ဒီးက ထိုကျောင်းအုပ်ထံ သူ့သားအတွက် စိတ်ပူကြောင်း စာရေးပို့ခဲ့သည်။ အာသာသည် သူ့ဖခင်၏ သိပ္ပံပညာ၊ အဂ္ဂိရတ်ပညာများကို လက်ဆင့်ကမ်းသင်ယူနိုင်သူဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် ကယ်လီနှင့် လမ်းခွဲပြီးနောက် သူ့ဖခင်၏ နတ်ဝင်သည်အဖြစ် ကူညီခဲ့သူဖြစ်သည်။ အာသာသည် နောက်ပိုင်းတွင် အဂ္ဂိရတ်ဆရာဖြစ်လာပြီး အဂ္ဂိရတ်၊ ဂမ္ဘီရစာရေးဆရာလည်းဖြစ်လာပြီး သူ၏စာအုပ်များကို အဲလိယတ်စ် အတ်ရှ်မိုးက ထုတ်ဝေပေးခဲ့သည်။
ရှေးဟောင်းပစ္စည်းများ စုဆောင်းလေ့လာသူ ဂျွန် အော်ဘရေ<ref>၎င်း၏ အဘေး ဝီလျံ အော်ဘရေမှာ ဒီးနှင့် ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်သည့်အပြင် ဆွေးမျိုးနီးစပ်လည်းတော်သည်</ref>က ဒီး၏ ရုပ်ပုံသွင်ပြင်နှင့်ပတ်သက်၍ ဤသို့ဆိုခဲ့သည်။ "သူက အရပ်ရှည်ပြီး ကျစ်လျစ်သွယ်လျတယ်။ အနုပညာရှင်တစ်ယောက်ဝတ်လေ့ရှိတဲ့ ဝတ်ရုံလိုမျိုး ဝတ်ရုံကိုဝတ်ဆင်ထားတယ်။ လက်ကသီစတွေကျလျက်နဲ့ဟာပေါ့။ အဆင်းလှပြီးရှင်းလင်းတဲ့ အသားအရည်မျိုးရှိတယ်။ နို့လို ဖြူဖွေးနေတဲ့ မုတ်ဆိတ်ဖြူကြီးတွေနဲ့။ ရုပ်အရမ်းဖြောင့်တယ်။"<ref name="BL" />
==အောင်မြင်ပိုင်ဆိုင်မှုများ==
[[File:Chart in the hand of Dr John Dee. Steganographiae.png|thumb|ဂျိုဟန်းနတ်စ် ထရိုင်သမီးယတ်စ်၏ စတက်ဂန်နိုဂရပ်ဖီယာမှ ပုံစံကားချပ်တစ်ခု(၁၅၉၁ တွင် လက်ရေးမူတစ်ခုလုံးကို ဂျွန်ဒီးက ကူးယူခဲ့)]]
===အတွေးအမြင်===
ဒီးသည် အပြင်းအထန် ဘာသာတရားကိုင်းရှိုင်းသော ခရစ်ယာန်တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။ သို့သော် သူ၏ယုံကြည်မှုအမြင်တွင် ဝိဇ္ဇာဓိုရ်နှင့် ရီနေးဆွန့်ကာလတွင် ပျံ့နှံ့ခဲ့သော ပလေတိုးနစ် ပိုက်သာဂိုရီယန် အယူဝါဒ၏ လွှမ်းမိုးမှုများပါသည်။<ref name="WIT">{{Cite journal|journal=Journal of the History of Ideas|jstor=2708083|title=God and Expansion in Elizabethan England: John Dee, 1527–1583|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-the-history-of-ideas_january-march-1964_25_1/page/17|author=Walter I. Trattner|volume=25|issue=1|date=January 1964|pages=17–34|doi=10.2307/2708083}}</ref> ကိန်းဂဏန်းတို့သည် အရာအားလုံးတို့၏ အခြေခံအကြောင်းတရားဖြစ်ပြီး အသိဉာဏ်ပညာအတွက်အခရာဖြစ်ကာ ဘုရားသခင်၏ ဖန်ဆင်းမှုသည် ကိန်းဂဏန်းအရဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်သည်။<ref name="IHR" />[[ဝိဇ္ဇာဓိုရ်]]အတတ်မှ သူ၏ယုံကြည်ချက်မှာ လူသားတို့သည် သိဒ္ဓိတန်ခိုးရရှိနိုင်သည့် အလားအလာရှိပြီး ထိုသိဒ္ဓိတန်ခိုးကို ကိန်းဂဏန်းများကို လေ့ကျင့်ခြင်းမှ ရရှိနိုင်သည်ဟု ယုံကြည်သည်။ သူ၏ လျှို့ဝှက်နက်နဲသော ဒေဝတာမှော်နှင့် လက်တွေ့အသုံးချသင်္ချာတို့သည် ၎င်းတို့အား ယနေ့အများက ဖြောင့်ဖြောင့် ဆန့်ကျင်ဘက်နယ်ပယ်နှစ်ခုအဖြစ်မြင်နေသကဲ့သို့ မဟုတ်ဘဲ တူညီသောလမ်းစဉ်တစ်ခုတည်းမှ ကြီးမြတ်သောနှင့် သူလိုငါလိုဟူသည့် အစွန်းနှစ်ဖက်သာဖြစ်သည်။<ref name="SJ" />သူ၏ အန္တိမရည်မှန်းချက်မှာ ရိုးရှင်း၍ ညီညွှတ်သော ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဘာသာတရားတစ်ရပ်ကို တည်ထောင်ရန်ဖြစ်သည်။<ref name="IHR" />
==ဂုဏ်သတင်းနှင့် အရေးပါမှု==
===ပြက္ခဒိန်===
ဒီးသည် တိုင်ချို ဘရာဟီ၏ သူငယ်ချင်းတစ်ဦးဖြစ်သည့်အပြင် [[ကော်ပါးနိကပ်စ်၊ နီကိုလာ့စ်|နီကိုးလတ်စ် ကော့ပါးနိကတ်စ်]]၏ လုပ်ငန်းစဉ်နှင့် အကျွမ်းတဝင်ရှိသူဖြစ်သည်။ သူ၏ နက္ခတ္တဗေဒဆိုင်ရာ တွက်ချက်မှုအများအပြားမှာ ကော့ပါးနိကတ်စ် ယူဆချက်များအပေါ် အခြေခံထားခြင်းဖြစ်သည်။ [[ပြက္ခဒိန်]]ပြန်လည်ပြုပြင်ရာတွင် ဒီးသည် ကော့ပါးနိကတ်စ် သီအိုရီကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၁၅၈၃ ခုနှစ်တွင် ဘုရင်မကြီးမှ ဒီးအား [[ဂရီဂေါရီးယန်း ပြက္ခဒိန်|ဂရီဂိုရီယန် ပြက္ခဒိန်]]ကို ပြုပြင်ရာတွင် အကြံပေးရန် အကူအညီတောင်းခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း သူအကြံပေးခဲ့သည်များကို ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။<ref name="IHR" />
===ဗွိုင်းနစ်ချ် လက်ရေးမူ===
[[ဗွိုင်းနစ်ခ်ျ လက်ရေးမူ|ဗွိုင်းနစ်ချ် လက်ရေးမူ]]နှင့် ဒီးမှာ မကြာခဏ အတူဆက်နွယ်ခဲ့သည်။ <ref name="Calder" /><ref>{{cite web
|url=http://www.sciam.com/article.cfm?chanID=sa006&articleID=0000E3AA-70E1-10CF-AD1983414B7F0000&pageNumber=4&catID=2
|title=The Mystery of the Voynich Manuscript|last=Rugg|first=Gordon|publisher=Scientific American|date=July 2004|accessdate=28 October 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071013165530/http://www.sciam.com/article.cfm?chanID=sa006&articleID=0000E3AA-70E1-10CF-AD1983414B7F0000&pageNumber=4&catID=2|archivedate=2007-10-13}}</ref>၁၉၁၂ ခုနှစ်တွင် မူလလက်ရေးမူကို ပြန်လည်ဝယ်ယူခဲ့သော ဆက်ခံသူ ဝီးလ်ဖရစ် မိုက်ကယ် ဗွိုင်းနစ်ချ်က ဒီးသည် မူလလက်ရေးမူကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ပြီး ရိုမန်အင်ပါယာပြည့်ရှင် ရူးဒေါ့ ဒုတိယထံရောင်းချခဲ့ခြင်းဖြစ်နိုင်သည်ဟု မှန်းဆသည်။ သို့သော် ဒီး၏ မှတ်တမ်းစာအုပ်တွင်မူ ရောင်းချမှုနှင့်ပတ်သက်၍ ရေးမှတ်ထားသည့် အထောက်အထားမတွေ့ရပေ။ အခြား သက်သေပဟေဠိဝှက် စာအုပ်တစ်အုပ်ဖြစ်သည့် "[[ဆွိုင်ဂါ စာအုပ်]]"ကိုလည်း ဒီးပိုင်ဆိုင်ခဲ့သည်ဟု သိကြသည်။<ref name="JR">{{cite web|url=http://www.dtc.umn.edu/~reedsj/soyga.pdf|last=Reeds|first=Jim|title=John Dee and the Magic Tables in the Book of Soyga|date=1996|accessdate=8 November 2006|format=PDF|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070305174955/http://www.dtc.umn.edu/~reedsj/soyga.pdf|archivedate=2007-03-05}}</ref>
===ရေးသားခဲ့သမျှ===
* မိုနတ်စ် ဟိုင်ရာရိုဂလစ်ဖစ်ကာ ကျမ်း၊ ၁၅၆၄ ခုနှစ်။
* [[ယူကလစ်]]၏ အခြေခံသဘောတရားများကျမ်းကို ဘီလင်စလေ ဘာသာပြန်သည့်မူတွင် ကျမ်းဦးနိဒါန်းစကား၊ ၁၅၇၀ ခုနှစ်။
* ''[[De Heptarchia Mystica|ဂြိုဟ်ကြီး ခုနှစ်လုံး၏ ထူးခြားဆန်းပြား နည်းဥပဒေများ]]''၊ ၁၅၈၂-၈၃။
===ရှေးခေတ်လူ့အသုံးအဆောင်ပစ္စည်း===
[[File:Artefatos de Dee.jpg|thumb|လက်ရှိ [[ဗြိတိသျှ ပြတိုက်]]တွင်ပြသထားသော ဒီးမှော်စီရင်ရာတွင် သုံးခဲ့သော ပစ္စည်းများ]]
ဒီးပိုင်ဆိုင်သည့် ဝိဉာဉ်ပိုင်းဆိုင်ရာ တွေ့ဆုံပွဲများနှင့် ပတ်သက်သော ပစ္စည်းအများအပြားကို [[ဗြိတိသျှ ပြတိုက်]]တွင် ပြသထားသည်။<ref>{{cite web|url=http://www.britishmuseum.org/explore/highlights/highlight_objects/pe_mla/d/dr_dees_magic.aspx|title=Dr Dee's magic|publisher=British Museum |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100706023923/http://www.britishmuseum.org/explore/highlights/highlight_objects/pe_mla/d/dr_dees_magic.aspx |archivedate=2010-07-06}}</ref>
* ဒီး၏ ကြေးမုံ (သို့မဟုတ်) [[မီဆိုအမေရိကန် ယဉ်ကျေးမှုမှ မှန်ချပ်များ]] (၁၅၂၀ ဝန်းကျင်တွင် ဥရောပသို့ ရောက်လာသော အက်ဇတက်တို့၏ မီးသင့်ကျောက်ကို ဖန်ကဲ့သို့သွေးပြီးပြုလုပ်ထားသည့် လက်ကိုင်မှန်ပုံစံ အစီအရင်ပစ္စည်းတစ်ခု)<ref>{{cite web|url=http://www.britishmuseum.org/explore/highlights/highlight_objects/pe_mla/d/dr_dees_mirror.aspx|title=Dr Dee's mirror|publisher=British Museum |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100707022436/http://www.britishmuseum.org/explore/highlights/highlight_objects/pe_mla/d/dr_dees_mirror.aspx |archivedate=2010-07-07}}</ref> ဂျနီဖာ ရမ်ပလင်က ဤပစ္စည်းကို ဒီးမပိုင်ခဲ့ဟုဆိုသည်။
* ဒီး အစီအရင်ပြုရာ စားပွဲ၏ ခြေတွင် ကပ်ထားသော ချိတ်တံဆိပ်ငယ်လေးများ။
* "ရှူးကျောက်တုံး"ဟုခေါ်သည့် သလင်းကျောက်လုံးတွင် ပီပီသသ အလှဆင်ရေးချယ်ထားသော "ဘုရားသခင်၏ တံဆိပ်တော်"ဟူသည့် ချိတ်တံဆိပ်ကြီး။
* ကယ်လီ၏ အမြင်များမှ တစ်ခုကို ထွင်းထားသည့် ရွှေနှင့်ပြုလုပ်သည့် အဆောင်လက်ဖွဲ့တစ်ခု။
* သလင်းကျောက်လုံးတစ်လုံး၊ ဒီး ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သည့် ကျောက်မြတ်တွင်းထွက်ဆိုင်ရာ စုဆောင်းမှုတွင် နှစ်များစွာ သတိမထားမိခဲ့ကြသော အချင်း ၆ စင်တီမီတာရှိ ကျောက်လုံး။ <ref name="BM">{{cite web|url=http://www.dcs.warwick.ac.uk/bshm/zingaz/London2.html|title=BSHM Gazetteer – LONDON: British Museum, British Library and Science Museum|publisher=British Society for the History of Mathematics|date=August 2002|accessdate=27 October 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061211081852/http://www.dcs.warwick.ac.uk/bshm/zingaz/London2.html|archivedate=2006-12-11}}</ref>
၂၀၀၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် "ရှူးကျောက်တုံး"နှင့် နစ်ကိုးလတ်စ် ကူလ်ပက်ပါ ရေးသည့် ၁၇ ရာစု အလယ်မူ ၎င်းကျောက်တုံး အသုံးပြုနည်း နှစ်ခုလုံးကို လန်ဒန်ရှိ ပြတိုက်မှ အခိုးခံရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ပြန်လည် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref name="G">{{Cite news|url=http://www.timesonline.co.uk/article/0,,2-1398477,00.html|title=Museum thief spirits away old crystal ball|author=Adam Fresco|work=The Times|date=11 December 2004|accessdate=27 October 2006|location=London|archivedate=13 May 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060513150958/http://www.timesonline.co.uk/article/0,,2-1398477,00.html}}</ref>
==စာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ညွှန်းဆိုခံရမှု==
ဒီးသည် သူ့ခေတ်ပြိုင်များ၏ စာပေ အရေးအသားများတွင် ထင်ရှားသော ပုံရိပ်တစ်ခုအဖြစ် ဖော်ကျူးခံခဲ့ရသည်။ ဆက်လက်၍လည်း မှော်၊ အစီအရင်တို့နှင့်သက်ဆိုင်ကာ ဒီး၏ဘဝကာလအချိန်တွင် အခြေတည်ထားသော စိတ်ကူးယဉ်ဝတ္ထုများတွင် ထင်ရှားသော ပုံရိပ်အဖြစ် သရုပ်ဖော်ခံရဆဲဖြစ်သည်။
'''၁၆ နှင့် ၁၇ ရာစုများ'''
* အက်ဒ်မွန် စပန်ဆာသည် ဒီးကို ၁၅၉၆ထုတ် "ဖယ်ရီ ဘုရင်မ"တွင် ညွှန်းဆိုခဲ့သည်။<ref name="Woolley">Woolley, Benjamin ''The Queen's Conjuror: The Science and Magic of Dr. John Dee, Adviser to Queen Elizabeth I.'' New York: Henry Holt and Company (2001)</ref>
* ၁၆၁၀-၁၁ တွင် ရေးသားခဲ့သော မုန်တိုင်း ပြဇာတ်တွင် [[ဝီလီယံ ရှိတ်စပီးယား]]သည် ဇာတ်ကောင် ပရိုစပါရိုကို ဒီးအားအခြေခံ၍ ဖန်တီးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref name="Calder" />
* ၁၆၆၆ ခုနှစ်ထုတ် မာဂရက် ကာဗန်ဒစ်ခ်ျ၏ "လှောင်မြိုက်နေသော ကမ္ဘာ"စာအုပ်မှ ဝိဉာဉ်များသည် ဒီးအကြောင်းထည့်ပြောခဲ့သည်။
'''၁၉ ရာစု'''
* ၁၈၄၀ ခုနှစ်ထုတ် "ဂိုင်း ဖောကစ်"ဝတ္ထုတွင် စာရေးဆရာ ဝီလီယံ ဟာရစ်ဆင် အိန်းဆွော့က ဒီးအား ဇာတ်ကောင်တစ်ကောင်အဖြစ် ထည့်သွင်း ဖန်တီးခဲ့သည်။
'''၂၀ ရာစု'''
* ဂျွန်ဒီးအား သူ၏ စိတ်ကူးယဉ် အမွေခံ ဘာရွန် မြူရယ်လာနှင့်အတူ အဓိက ဇာတ်ကောင်အဖြစ် ဂူစတဗ် မေရင့်ခ်က သူ၏၁၉၂၇ ခုနှစ်ထုတ် "အနောက်ပြတင်းမှ တမန်တော်"(မူရင်း ဂျာမန် ခေါင်းစဉ်- ''Der Engel vom westlichen Fenster'')တွင် ထည့်သွင်းဖန်တီးခဲ့သည်။
* [[အီယန် ဖလန်းမင်း]]သည် [[ဂျိမ်းစ် ဘွန်း]]၏ ကုဒ်နံပါတ် 007 ကို ဂျွန်ဒီးထံမှ ယူခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{cite book|last1=Ferreras Savoye|first1=Daniel|title=The Signs of James Bond: Semiotic Explorations in the World of 007|date=2013|publisher=McFarland|isbn=9781476600123|pages=37|url=https://books.google.cl/books?id=YI5y_E7tKbgC&pg=PA37|accessdate=25 November 2015}}</ref>ဖလန်းမင်းသည် ၁၉၅၃ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံး ဂျိမ်းစ် ဘွန်း ဝတ္ထု ကိုရေးနေစဉ် ဒီး၏ ဘဝအမှတ်တရ စာတစ်ပုဒ်ကို ဖတ်မိရာမှ စိတ်ကူးရခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
* ၁၉၇၈ခုနှစ်ထုတ် ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကား "ဂျူဘလီ"တွင် ဒီးသည် အဓိက ဇာတ်ကောင်ဖြစ်သည်။
* ၁၉၈၇ မှ ၂၀၀၇ အတွင်း ထွက်ရှိခဲ့သော ''Ægypt'' အမည်ရှိ ဝတ္ထုလေးအုပ်တွဲတွင် ဒီးသည် အဓိက ဇာတ်ကောင်ဖြစ်သည်။<ref name="Park">{{cite news | url=http://www.latimes.com/features/la-bkw-park7oct07,0,4224148.story | title=A word-magus gets his due | work=Los Angeles Times | date=7 October 2007 | accessdate=5 October 2013 | author=Ed Park}}</ref>
* ၁၉၉၄ ထုတ် [[ဂရန့် လီး ဘက်ဖဲလိုး]]၏ "ကောင်းသောညပါ ဂျွန်ဒီး"သီချင်း၏ အကြောင်းအရာမှာ ဂျွန်ဒီးဖြစ်သည်။
'''၂၁ ရာစု'''
*ဂျွန်ဒီးသည် [[အိုင်းရွန်း မေဒန်]]ရော့ခ်အဖွဲ့၏ ၂၀၁၀မှ သီချင်းတစ်ပုဒ်တွင် အကြောင်းအရာဖြစ်သည်။
==ကိုးကား==
{{Reflist|2}}
{{Lifetime|၁၅၂၇|၁၆၀၉}}
[[ကဏ္ဍ:နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်များ]]
[[Category:အတွေးအခေါ်ပညာရှင်များ]]
57dcpn10z3c8plnet8yhga6ff6cbido
NGC 7793
0
67860
1060499
722090
2026-10-29T02:04:13Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060499
wikitext
text/x-wiki
{{Sky|23|57|49.8|+|-32|35|28}}
{{Infobox galaxy
|name = [[New General Catalogue|NGC]] 7793
|image = [[File: NGC_7793SpitzerFull.jpg|280px]]
|epoch = [[J2000]]<ref name=simbad>{{cite web
| title = SIMBAD Astronomical Database
| work = Results for NGC 7510
| url = http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-basic?Ident=NGC+7793&submit=SIMBAD+search }}</ref>
<ref name=ned>{{cite web
| title = NASA/IPAC Extragalactic Database
| work = NGC 7793 NASA Results
| url = http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+7793&extend=no
| access-date = 2 November 2016
| archive-url = https://web.archive.org/web/20240802002136/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+7793&extend=no
| archive-date = 2 August 2024
| url-status = dead }}</ref>
|constellation_name = [[ပန်းပုဆရာ (ကြယ်စုတန်း)|ပန်းပုဆရာ]]<ref>{{cite web
| title = NGC 7793 in Scupltor
| url = http://www.astrosurf.com/antilhue7ngc_7793.htm
}}{{Dead link|date=January 2021 }}</ref>
|ra = {{RA|23|57|49.8}}<ref name=simbad /><ref name=ned />
|dec = {{DEC|-32|35|28}}<ref name=simbad /><ref name=ned />
|z = 227±2 km/s<ref name=simbad /><ref name=ned />
|dist_ly = 1.270.000±3.000.000
|dist_pc = 3.900.000±400.000
|appmag_v = 10
|type = Spiral galaxy
|size_v = 9.3' x 6.3'
|notes = Discovered by James Dunlop
|names = [[Principal Galaxies Catalog|PGC]] 73049
}}
'''NGC 7793''' သည် [[ပန်းပုဆရာ (ကြယ်စုတန်း)|ပန်းပုဆရာ]] [[ကြယ်စုတန်း]]မှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး James Dunlop ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
* {{WikiSky}}
== အခြားကြည့်ရန် ==
* [[NGC 300]]
* [[NGC 2403]]
* [[Messier 82]] '''(Cigar Galaxy)'''
{{Ngc80}}
{{commons}}
[[ကဏ္ဍ:ပန်းပုဆရာ (ကြယ်စုတန်း)]]
{{Spiral-galaxy-stub}}
4wxyetjuvlmhoq0mi6ks1dg6iiwtleu
NGC 328
0
68143
1060454
356672
2026-10-29T01:09:49Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060454
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox galaxy
| name = [[New General Catalogue|NGC]] 328
| epoch = [[J2000]]
| ra = {{RA|00|56|57.6}}<ref name="ned">{{cite web
| title=NASA/IPAC Extragalactic Database
| work=Results for NGC 0328
| url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+328&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| accessdate=September 2, 2016
| archive-url=https://web.archive.org/web/20191207170847/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+328&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| archive-date=7 December 2019
| url-status=dead}}</ref>
| dec = {{DEC|-52|55|26}}<ref name="ned" />
| constellation name = Phoenix
| z = 0.024494<ref name="ned" />
| h_radial_v = 7,343 km/s<ref name="ned" />
| type = G<ref name="ned" />
| appmag_v = 14.24<ref name="ned" />
| size_v = 2.7' × 0.5'<ref name="ned" />
| notes =
| names = [[European Southern Observatory|ESO]] 151- G 013, [[2MASS|2MASX]] J00565758-5255262, ESO-LV 1510130, [[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 3399.<ref name="ned" />
}}
'''NGC 328''' သည် ဖီးနစ် ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၃၆ စက်တင်ဘာ ၅ တွင် ဂျွန် ဟာရှယ်မှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 300 - 349|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc3.htm#328|publisher=Cseligman|accessdate=October 30, 2016}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Ngc5}}
{{galaxy-stub}}
[[Category:ဖီးနစ် (ကြယ်စုတန်း)]]
luvqp5h59ii9khnd9os0ica1nra4pmb
NGC 330
0
68154
1060455
688179
2026-10-29T01:11:26Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060455
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox galaxy
| name = [[New General Catalogue|NGC]] 330
| epoch = [[J2000]]
| ra = {{RA|00|56|17.6}}<ref name="ned">{{cite web
| title=NASA/IPAC Extragalactic Database
| work=Results for NGC 0330
| url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+330&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| accessdate=September 2, 2016
| archive-url=https://web.archive.org/web/20191207170913/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+330&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| archive-date=7 December 2019
| url-status=dead}}</ref>
| dec = {{DEC|-72|27|47}}<ref name="ned" />
| constellation name = [[တူကင်နာ]]
| z =
| h_radial_v =
| type = <nowiki>*</nowiki><ref name="ned" />
| appmag_v =
| size_v =
| notes =
| names = [[European Southern Observatory|ESO]] 029-SC 024.<ref name="ned" />
}}
'''NGC 330''' သည် [[ကြယ်စုတန်း]] [[တူကင်နာ]] မှ globular cluster ဖြစ်ပြီး ဩဂုတ်လ ၁၊ ၁၈၂၆ ခုနှစ်တွင် James Dunlop ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 300 - 349|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc3.htm#330|publisher=Cseligman|accessdate=October 30, 2016}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Ngc5}}
[[ကဏ္ဍ:တူကင်နာ (ကြယ်စုတန်း)]]
{{galaxy-stub}}
hh3smazdf7xd7fdy6y9vcf6o4wfjuio
NGC 311
0
68188
1060450
688870
2026-10-29T01:03:05Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060450
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox galaxy
| name = [[New General Catalogue|NGC]] 311
| epoch = [[J2000]]
| ra = {{RA|00|57|32.7}}<ref name="ned">{{cite web
| title=NASA/IPAC Extragalactic Database
| work=Results for NGC 0311
| url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+311&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| accessdate=September 2, 2016
| archive-url=https://web.archive.org/web/20190125050358/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+311&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| archive-date=25 January 2019
| url-status=dead}}</ref>
| dec = {{DEC|+30|16|51}}<ref name="ned" />
| constellation name = [[မိန် နက္ခတာရာ]]
| z = 0.016895<ref name="ned" />
| h_radial_v = 5,065 km/s<ref name="ned" />
| type = G<ref name="ned" />
| appmag_v = 14.00<ref name="ned" />
| size_v = 1.5' × 0.8'<ref name="ned" />
| notes =
| names = [[Uppsala General Catalogue|UGC]] 00592, [[Catalogue of Galaxies and Clusters of Galaxies|CGCG]] 501-049, [[Morphological Catalogue of Galaxies|MCG]] +05-03-028, [[2MASS|2MASX]] J00573274+3016508, 2MASXi J0057327+301650, [[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 3434.<ref name="ned" />
|image=NGC 0311 SDSS.jpg}}
'''NGC 311''' သည် [[မိန် နက္ခတာရာ]]မှ lenticular အမျိုးအစား ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ဂျွန် ဟာရှယ်မှ ၁၈၂၈ စက်တင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 300 - 349|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc3.htm#311|publisher=Cseligman|accessdate=October 21, 2016}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ]]
{{Ngc5}}
{{galaxy-stub}}
2ewh27wgnoufhe1h5qb062v6v7ibgtg
NGC 326
0
68191
1060453
688849
2026-10-29T01:08:13Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060453
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox galaxy
| name = [[New General Catalogue|NGC]] 326
| epoch = [[J2000]]
| ra = {{RA|00|58|22.7}}<ref name="ned">{{cite web
| title=NASA/IPAC Extragalactic Database
| work=Results for NGC 0326
| url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+326&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| accessdate=September 2, 2016
| archive-url=https://web.archive.org/web/20191207170817/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+326&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| archive-date=7 December 2019
| url-status=dead}}</ref>
| dec = {{DEC|+26|51|55}}<ref name="ned" />
| constellation name = [[မိန် နက္ခတာရာ]]
| z = 0.047400<ref name="ned" />
| h_radial_v = 14,210 km/s<ref name="ned" />
| type = GPair<ref name="ned" />
| appmag_v = 14.33<ref name="ned" />
| size_v = 1.4' × 1.4'<ref name="ned" />
| notes =
| names = [[Uppsala General Catalogue|UGC]] 00601, [[Catalogue of Galaxies and Clusters of Galaxies|CGCG]] 480-026, [[Morphological Catalogue of Galaxies|MCG]] +04-03-025, [[Fourth Cambridge Survey|4C]] +26.03, [[Second Bologna Survey|B2]] 0055+26, [[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 3326, [[Parkes Radio Sources Catalogue|PKS]] B0055+265, [[Texas Survey of radio sources at 365MHz|TXS]] 0055+265.<ref name="ned" />
}}
'''NGC 326''' သည် [[မိန် နက္ခတာရာ]]မှ ဘဲဥပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၆၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၄ ရက်တွင်
Heinrich d'Arrest ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 300 - 349|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc3.htm#326|publisher=Cseligman|accessdate=October 30, 2016}}</ref>
လေ့လာချက်များအရ ယင်းသည် ရေဒီယို ဂယ်လက်ဆီတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref name="NGC 326">{{cite web|title=Study of X-Shaped Radio Galaxy NGC 326 Shows Outburst History and Active Galactic Nucleus Feedback|url=http://scitechdaily.com/study-of-x-shaped-radio-galaxy-ngc-326-shows-outburst-history-and-active-galactic-nucleus-feedback/|publisher=Scitechdaily|date=February 6, 2012|accessdate=October 30, 2016}}</ref><ref>{{cite web|title=A Chandra Study of the Radio Galaxy NGC 326: Wings, Outburst History, and AGN Feedback|url=https://arxiv.org/abs/1112.2707|publisher=arXiv|date=December 12, 2011|accessdate=October 30, 2016}}</ref><ref>{{cite web|title=A CHANDRA STUDY OF THE RADIO GALAXY NGC 326: WINGS, OUTBURST HISTORY, AND ACTIVE GALACTIC NUCLEUS FEEDBACK|url=http://iopscience.iop.org/article/10.1088/0004-637X/746/2/167/meta;jsessionid=2D1E14D77DA69553C017869D138FCD73.c5.iopscience.cld.iop.org|publisher=The Astrophysical Journal|date=February 3, 2012|accessdate=October 30, 2016}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ]]
{{Ngc5}}
{{galaxy-stub}}
k38z1ckuytt2vuls0xdzwpnbpdzvqi2
NGC 52
0
68317
1060483
727607
2026-10-29T01:49:40Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060483
wikitext
text/x-wiki
{{Sky|00|14|40.2|+|18|34|48}}
{{infobox galaxy
| name = NGC 52
| image = [[File:NGC 0052 2MASS.jpg]]
| caption = '''NGC 52''' and nearby [[PGC 1563523]] (lower right)
| epoch = [[2000.0]]
| constellation name = ပီဂါဆု
| ra = {{RA|00|14|40.2}} <ref name="DeepSkyPed"/>
| dec = {{DEC|+18|34|48}} <ref name="DeepSkyPed"/>
| z = 0.017986
| h_radial_v = {{nowrap|5390 [[Metre per second|km/s]]}}
| dist_ly = 243,000,000[[အလင်းနှစ်|ly]]<ref name=NGCO/> (73,000,000 [[Parsec]]s)<ref name=ParsectoLY/>
| type = Sc <ref name=NGCO/>
| size_v = 2.6' × 0.5' <ref name="DeepSkyPed"/>
| size = 150,000<ref name=NGCO/>
| appmag_v = 14.6 <ref name="NGC52"/>
| names = '''[[Uppsala General Catalogue|UGC]] 140''' [[Catalogue of Galaxies and Clusters of Galaxies|CGCG]] 456-042 '''CGCG 12.0+1817''' [[Morphological Catalogue of Galaxies|MCG]] +03-01-030 '''[[2MFGC]] 00177 ''' [[2 Micron All Sky Survey|2MASX]] J00144010+1834551 '''2MASXi J0014401+183455''' [[IRAS]] 00120+1818 '''IRAS F00120+1818''' [[AKARI]] J0014401+183453 '''[[LDCE]] 0011 NED002 ''' [[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 978 '''[[Zwicky Catalogue|UZC]] J001440.2+183454''' [[NRAO VLA Sky Survey|NVSS]] J001440+183455 <ref name="NED"/>
}}
'''NGC 52''' ('''PGC 978''') သည် Pegasus [[ကြယ်စုတန်း]]မှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ဗြိတိသျှ နက္ခတ္တပညာရှင် [[ဝီလီယံ ဟာရှယ်]] ဆိုသူမှ ၁၇၈၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့တွင်
ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယင်းသည် အချင်းအားဖြင့် [[အလင်းနှစ်]] ၁၅၀၀၀၀ ကျယ်ပြောကာ<ref name=NGCO/>
[[နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ]]နှင့် နှိုင်းယှဉ်ရသော် ၁.၅ ဆခန့် ပိုကြီးသည်။
==ကိုးကား==
{{reflist
| colwidth = 40em
| refs =
<ref name="DeepSkyPed">{{cite web
| title = NGC 52 - DeepSkyPedia :: Astronomy
| url = http://www.deepskypedia.com/wiki/NGC_52
| accessdate = 2013-08-14
| archivedate = 5 December 2014
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20141205103228/http://www.deepskypedia.com/wiki/NGC_52
}}</ref>
<ref name="ParsectoLY">
{{cite web
| title = parsecs to lightyears conversion
| url = http://www.unitconversion.org/length/parsecs-to-light-years-conversion.html
| accessdate = 2013-08-14
}}
</ref>
<ref name="NGCO">
{{cite web
| title = New General Catalog Objects: NGC 50 - 99
| url = http://cseligman.com/text/atlas/ngc0a.htm
| accessdate = 2013-08-14
}}
</ref>
<ref name="NGC52">
{{cite web
| title = Category:NGC 52 - Wikimedia Commons
| url = http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:NGC_52
| accessdate = 2013-08-14
}}
</ref>
<ref name="NED">
{{cite web
| title = Your NED Search results
| url = http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+52&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| accessdate = 2013-08-14
| archive-url = https://web.archive.org/web/20200104003913/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+52&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| archive-date = 4 January 2020
| url-status = dead
}}</ref>
}}
{{Ngc5}}
[[Category:ပီဂါဆု (ကြယ်စုတန်း)]]
{{Galaxy-stub}}
iqdnwes3ilvq31fsp8zsqldgte3ph3d
NGC 53
0
68318
1060485
810480
2026-10-29T01:51:30Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060485
wikitext
text/x-wiki
{{infobox galaxy
| name = NGC 53
| image = [[File:NGC 0053 2MASS.jpg|150px]]
| caption = 2MASS image of '''NGC 53''' and nearby stars
| epoch = [[2000.0]]
| constellation name = Tucana <ref name="wikicommons"/>
| ra = {{RA|00|14|41.8}} <ref name="wikicommons"/>
| dec = {{DEC|-60|19|39}}
| h_radial_v = {{nowrap|4570 [[Metre per second|km/s]]}}
| dist_ly = 200,000,000[[အလင်းနှစ်|ly]]<ref name="NGCO"/> (65,000,000 [[Parsec]]s)<ref name="ParsectoLY"/>
| type = (R)SB(r)ab <ref name="NGCO"/>
| z = 0.015237 ± 0.000087<ref name="NED"/>
| size_v = 1.698′ × 1.047′ <ref name="WSKY"/>
| size = 120,000<ref name="NGCO"/>
| appmag_v = 13.50 <ref name="DSOB"/>
| names = '''[[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 982'''<ref name="WSKY"/> ESO 111- G 020 '''ESO 001215-6036.4''' AM 0012-603 '''FAIRALL 3''' [[2 Micron All Sky Survey|2MASX]] J00144279-6019425 '''[[IRAS]] F00122-6036''' SGC 01215-6036.4 '''ESO-LV 1110200''' 2MIG 25 '''6dF J0014427-601942''' 6dF J0014428-601942 '''APMBGC 111-079+028''' '''APMUKS(BJ) B001216.14-603622.4''' <ref name="NED"/>
}}
'''NGC 53''' သည် Tucana [[ကြယ်စုတန်း]]မှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး<ref name="wikicommons"/> နက္ခတ္တပညာရှင် [[ဂျွန် ဟာရှယ်]] ဆိုသူမှ ၁၈၃၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယင်းသည် အချင်းအားဖြင့် [[အလင်းနှစ်]] ၁၂၀၀၀၀ ကျယ်ပြောကာ
[[နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ]]ခန့် ကြီးမားသည်။<ref name="NGCO"/>
==ကိုးကား==
{{reflist
| colwidth = 40em
| refs =
<ref name="wikicommons">
{{cite web
| title = Category:NGC 53 - Wikimedia commons
| url = http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:NGC_53
| accessdate = 2013-08-23
}}
</ref>
<ref name="NGCO">
{{cite web
| title = New General Catalog Objects: NGC 50 - 99
| url = http://cseligman.com/text/atlas/ngc0a.htm
| accessdate = 2013-08-23
}}
</ref>
<ref name="ParsectoLY">
{{cite web
| title = parsecs to lightyears conversion
| url = http://www.unitconversion.org/length/parsecs-to-light-years-conversion.html
| accessdate = 2013-08-23
}}
</ref>
<ref name="WSKY">
{{cite web
| title = NGC 53 - Galaxy - WIKISKY
| url = http://server7.wikisky.org/starview?object_type=2&object_id=4680
| accessdate = 2013-08-23
}}
</ref>
<ref name="DSOB">{{cite web
| title = NGC 53 » Deep Sky Objects Browser
| url = http://dso-browser.com/dso/info/NGC/53
| accessdate = 2013-08-23
| archive-date = 6 December 2014
| archive-url = https://web.archive.org/web/20141206111047/http://dso-browser.com/dso/info/NGC/53
}}</ref>
<ref name="NED">
{{cite web
| title = NED search results for NGC 53
| url = http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+53&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| accessdate = 2013-08-23
| archive-url = https://web.archive.org/web/20180821191925/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=ngc+53&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| archive-date = 21 August 2018
| url-status = dead
}}</ref>
}}
{{Ngc5}}
{{galaxy-stub}}
t7aujgx84vpn2kywr22cwh8ubyfh51j
NGC 131
0
68472
1060426
722096
2026-10-29T00:18:29Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060426
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox galaxy
| name = [[New General Catalogue|NGC]] 131
| epoch = [[J2000]]
| ra = {{RA|00|29|38.5}}<ref name="ned" />
| dec = {{DEC|-33|15|35}}<ref name="ned" />
| constellation name = [[ပန်းပုဆရာ (ကြယ်စုတန်း)|ပန်းပုဆရာ]]
| type = SB(s)b<ref name="ned">NED Results for the object NGC 0131</ref>
| appmag_v = 13.78<ref name="ned" />
| z = 0.004703<ref name="ned" />
|h_radial_v = {{nowrap|1410 [[Metre per second|km/s]]}}<ref name=ned-velo>{{cite web
|title=NED Results for the object NGC 0131
|work=NASA/IPAC Extragalactic Database
|url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+130&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
|accessdate=2016-02-24
|archive-url=https://web.archive.org/web/20170510081517/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+130&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
|archive-date=10 May 2017
|url-status=dead}}</ref>
| notes =
| names = [[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 1813 and 199360
|image=NGC 0131 DSS.jpg}}
'''NGC 131''' သည် [[ပန်းပုဆရာ (ကြယ်စုတန်း)|ပန်းပုဆရာ]] ကြယ်စုတန်းရှိ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၃၄ စက်တင်ဘာ ၂၅ တွင် ဂျွန် ဟာရှယ်မှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>[http://cseligman.com/text/atlas/ngc1.htm#126 New General Catalogue: NGC 100-149 - NGC 131]</ref>
==ကိုးကား==
{{Reflist}}
{{Ngc5}}
[[ကဏ္ဍ:ပန်းပုဆရာ (ကြယ်စုတန်း)]]
{{Spiral-galaxy-stub}}
8vbi07wwzhsj5aq9rbk9jbpgz4qkg83
NGC 139
0
68515
1060427
688853
2026-10-29T00:20:20Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060427
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox galaxy
| name = NGC 139
| image =NGC139 - SDSS DR14.jpg
| caption =
| epoch = J2000.0 <ref name="NED">{{cite web|title=NED results for object NGC 0139|url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+139&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES|website=ipac.caltech.edu|publisher=NASA|accessdate=27 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20170510081631/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+139&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES|archive-date=10 May 2017|url-status=dead}}</ref>
| constellation_name = [[မိန် နက္ခတာရာ]]
| ra = {{RA|00|31|06.4}} <ref name="NED"/>
| dec = {{DEC|±05|04|44}} <ref name="NED"/>
| z = 0.040671 <ref name="NED"/>
| h_radial_v = 12193 <ref name="NED"/>
| gal_v = 12300 <ref name="NED"/>
| type = SB <ref name="NED"/>
| appmag_v =
| appmag_b =
| absmag_v =
| size_v =
| notes =
| names = IRAS F00285+0448
| references = <ref name="NED"/>
}}
'''NGC 139''' သည် [[မိန် နက္ခတာရာ]]မှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၆၄ ဩဂုတ် ၂၉ တွင် Albert Marth ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
==ကိုးကား==
{{Reflist}}
{{Ngc5}}
[[ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ]]
{{Galaxy-stub}}
sint14tj6rh6erukal9q858t5nykgm0
NGC 428
0
68920
1060468
762566
2026-10-29T01:33:08Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060468
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Galaxy
| name = [[New General Catalogue|NGC]] 428
| image = [[Image:A mess of stars.jpg|300px]]
| caption = [[ဟာဘယ် အာကာသ တယ်လီစကုပ်|Hubble]] image of NGC 428.
| epoch = [[J2000.0]]
| constellation name = [[စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)|စီတပ်]]<ref name=Softpedia>{{cite web|url=http://news.softpedia.com/news/hubble-delivers-gorgeous-view-of-galaxy-48-million-light-years-away-489360.shtml|title=Hubble Delivers Gorgeous View of Galaxy 48 Million Light-Years Away|date=16 August 2015|access-date=29 December 2016|archive-date=5 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305192109/http://news.softpedia.com/news/hubble-delivers-gorgeous-view-of-galaxy-48-million-light-years-away-489360.shtml}}</ref>
| ra = 01h 12m 55,78s <ref name=simbad />
| dec = + 00 ° 58 '51.6 <ref name=simbad />
| z =
| dist_ly = 48 [[အလင်းနှစ်|mly]] <ref name="NIOTD">
{{cite web
| title = NASA Image of the Day
| work = NGC 428
| url = http://www.nasa.gov/image-feature/goddard/hubble-sees-a-a-mess-of-stars
| accessdate = 15 Aug 2015
}}</ref>
| type =
| appmag_v = +၁၁.၃<ref name=simbad>{{cite web|url=http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=NGC+428|title=simbad NGC 428|date=16 July 2016}}</ref>
| size_v =
| notes =
| names = NGC 428 • UGC 763 • PGC 4367 • Z 385.28 • MCG + 00-04-36 • IRAS 01103 + 0043 • 2MASX J01125570 + 0058536 • GC 238 • H 2.622 • HIPASS J0112 + 00<ref name=simbad />
}}
'''[[New General Catalogue|NGC]] 428''' သည် စီတပ် [[ကြယ်စုတန်း]]မှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး တည်ဆောက်ပုံမှာ [[NGC 5645]] နှင့် ဆင်တူသည်။<ref>{{cite web|url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/datasearch?search_type=Note_id&objid=56159&objname=NGC%200428&img_stamp=YES&hconst=73.0&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&of=table|author=NED|number=4|title=Notes for object NGC 0428}}</ref> ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် [[ဟာဘယ် အာကာသ တယ်လီစကုပ်]]မှ မြင်ကွင်းကျယ် ကင်မရာဖြင့် အနီးကပ်ရိုက်ယူခဲ့သည်။<ref name=Softpedia />
==ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုများ==
[[File:NGC428-hst-R658GB625.jpg|thumbnail|right|NGC428 by Hubble Space Telescope]]
NGC 428 သည် [[ဝီလီယံ ဟာရှယ်]]မှ ၁၇၈၆ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး<ref name="NIOTD" /> [[ဆူပါနိုဗာ]] ''SN2013ct'' အား ၂၀၁၃ မေ ၁၁ တွင် လေ့လာတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref name="NIOTD" /><ref>{{cite web|url=https://www.flickr.com/photos/snimages/8727727968/|title=NGC428 discovery}}</ref>
==ကိုးကား==
{{Reflist}}
==ပြင်ပလင့်==
*[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=420 The galaxy NGC 428] (Location dependent info when to observe the galaxy in the sky)
*[http://www.rochesterastronomy.org/sn2013/sn2013ct.html Supernovae 2013ct in NGC 428]
*[https://web.archive.org/web/20181005070426/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC+428 NASA/IPAC Extragalactic Database]
*[http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/imgdata?objname=NGC+0428&hconst=73.0&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1 Images of NGC 428]
{{Ngc5}}
[[Category:စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)]]
{{galaxy-stub}}
gly1yrh0s27xa9nt2isafvcs69maaqo
NGC 164
0
68961
1060428
688787
2026-10-29T00:22:35Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060428
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox galaxy
| name = NGC 164
| epoch = J2000.0
| constellation = [[မိန် နက္ခတာရာ]]
| caption = NGC 164
| ra = {{RA|00|36|32.91}}
| dec = {{DEC|+2|44|59.2}}
| type = ခရုပတ်ပုံ
| appmag_v = ၁၅.၇
| appmag_b = ၁၆.၆
| size_v = .4 × .4 [[minutes of arc|moa]]
| names = MCG+00-02-089, GC 5108, PGC 2181
|references = <ref name="NGC_IC">{{cite web | url=http://www.ngcicproject.org/pubdb.htm | title=NGC 164 | publisher=The NGC/IC Project | date=2008 | accessdate=September 7, 2016 | author=Erdmann, Robert Jr. | archivedate=28 May 2009 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20090528100240/http://www.ngcicproject.org/pubdb.htm }}</ref><ref name="nasa_ipac">{{cite web | url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=ngc+164&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES#EssentialNote_0 | title=Results for Object NGC 0164 | publisher=NASA/IPAC Exxtragalactic Database | accessdate=September 7, 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170510081539/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=ngc+164&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES#EssentialNote_0 | archive-date=10 May 2017 | url-status=dead}}</ref>
|image=NGC164 - SDSS DR14.jpg}}
'''NGC 164''' သည် [[မိန် နက္ခတာရာ]]မှ [[ဂယ်လက်ဆီ]]ဖြစ်ပြီး ဂျာမန် နက္ခတ္တပညာရှင် Albert Marth ဆိုသူက ၁၈၆၄ ဩဂုတ် ၃ တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
==ကိုးကား==
{{Reflist}}
==ပြင်ပလင့်==
{{WikiSky|name=NGC164}}
* [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC164 SEDS]
* [http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=NGC+164&NbIdent=1 Simbad]
{{Ngc5}}
[[ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ]]
{{Galaxy-stub}}
apupc3enia7vnqu4jmx72mq4tgovpw0
NGC 218
0
69364
1060429
664576
2026-10-29T00:29:09Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060429
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox galaxy
| name = [[New General Catalogue|NGC]] 218
| epoch = [[J2000]]
| ra = {{RA|00|46|32.0}}<ref name="ned">{{cite web
| title=NASA/IPAC Extragalactic Database
| work=Results for NGC 0218
| url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+218&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| accessdate=2016-09-02
| archive-url=https://web.archive.org/web/20170510081602/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+218&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| archive-date=10 May 2017
| url-status=dead}}</ref>
| dec = {{DEC|+36|19|32}}<ref name="ned" />
| constellation name = [[အင်ဒရိုမီဒါ (ကြယ်စုတန်း)|အင်ဒရိုမီဒါ]]
| z = 0.037426<ref name="ned" />
| dist_ly =
| type = S<ref name="ned" />
| appmag_v = 13.50<ref name="ned" />
| size_v = 1.5' × 1.2'<ref name="ned" />
| notes =
| names = [[Uppsala General Catalogue|UGC]] 480, [[Catalogue of Galaxies and Clusters of Galaxies|CGCG]] 519-021, [[Morphological Catalogue of Galaxies|MCG]] +06-02-016, [[2MASS|2MASX]] J00463200+3619318, 2MASXi J0046319+361932, [[IRAS]] 00438+3603, F00437+3603, [[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 2720.<ref name="ned" />
|image=NGC 0218 SDSS.jpg}}
'''UGC 480''' သည် [[အင်ဒရိုမီဒါ (ကြယ်စုတန်း)|အင်ဒရိုမီဒါ]] [[ကြယ်စုတန်း]]မှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၇၆ အောက်တိုဘာ ၁၇ တွင် Édouard Stephan ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 200 - 249|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc2.htm#218|publisher=Cseligman|accessdate=September 10, 2016}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Ngc5}}
[[Category:အင်ဒရိုမီဒါ (ကြယ်စုတန်း)]]
{{Galaxy-stub}}
eoef5irrczzujh5j42s4zmmwqkcs0lb
NGC 228
0
69441
1060430
664585
2026-10-29T00:30:56Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060430
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox galaxy
| name = [[New General Catalogue|NGC]] 228
| epoch = [[J2000]]
| ra = {{RA|00|42|54.5}}<ref name="ned">{{cite web
| title=NASA/IPAC Extragalactic Database
| work=Results for NGC 0228
| url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+228&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| accessdate=2016-09-02
| archive-url=https://web.archive.org/web/20201030175706/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+228&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| archive-date=30 October 2020
| url-status=dead}}</ref>
| dec = {{DEC|+23|30|11}}<ref name="ned" />
| constellation name = [[အင်ဒရိုမီဒါ (ကြယ်စုတန်း)|အင်ဒရိုမီဒါ]]
| z = 0.024737<ref name="ned" />
| dist_ly =
| type = SBa<ref name="ned" />
| appmag_v = 14.57<ref name="ned" />
| size_v = 1.2' × 1.1'<ref name="ned" />
| notes =
| names = [[Uppsala General Catalogue|UGC]] 00458, [[Catalogue of Galaxies and Clusters of Galaxies|CGCG]] 479-062, [[Morphological Catalogue of Galaxies|MCG]] +04-02-048, [[2MASS|2MASX]] J00425452+2330108, 2MASXi J0042545+233011, [[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 2563.<ref name="ned" />
|image=NGC 0228 SDSS.jpg}}
'''NGC 228''' သည် [[အင်ဒရိုမီဒါ (ကြယ်စုတန်း)|အင်ဒရိုမီဒါ]] [[ကြယ်စုတန်း]]မှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၇၉ အောက်တိုဘာ ၁၀ တွင် Édouard Stephan ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 200 - 249|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc2.htm#228|publisher=Cseligman|accessdate=September 17, 2016}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Ngc5}}
[[Category:အင်ဒရိုမီဒါ (ကြယ်စုတန်း)]]
{{Galaxy-stub}}
ewgna42dmokq0353xs01bqlywp28k3m
NGC 232
0
69447
1060433
664589
2026-10-29T00:35:45Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060433
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox galaxy
| name = [[New General Catalogue|NGC]] 232
| epoch = [[J2000]]
| ra = {{RA|00|42|45.8}}<ref name="ned">{{cite web
| title=NASA/IPAC Extragalactic Database
| work=Results for NGC 0232
| url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+232&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| accessdate=2016-09-02
| archive-url=https://web.archive.org/web/20181014204136/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=ngc+232&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| archive-date=14 October 2018
| url-status=dead}}</ref>
| dec = {{DEC|-23|33|41}}<ref name="ned" />
| constellation name = [[စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)|စီတပ်]]
| z = 0.022639<ref name="ned" />
| dist_ly =
| type = SB(r)<ref name="ned" />
| appmag_v = ၁၄.၄၆<ref name="ned" />
| size_v = 1.0' × 0.8'<ref name="ned" />
| notes =
| names = [[European Southern Observatory|ESO]] 474- G 015, [[Morphological Catalogue of Galaxies|MCG]] -04-02-040, [[2MASS|2MASX]] J00424581-2333406, [[IRAS]] 00402-2350, F00402-2349, ESO-LV 4740150, [[6dF Galaxy Survey|6dF]] J0042457-233341, [[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 2559, PMN J0042-2333.<ref name="ned" />
|image=NGC 232 PanS.jpg}}
'''NGC 232''' သည် [[စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)|စီတပ်]] [[ကြယ်စုတန်း]]မှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၈၆ တွင် Francis Leavenworth ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 200 - 249|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc2.htm#232|publisher=Cseligman|accessdate=September 15, 2016}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Ngc5}}
[[Category:စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)]]
{{Galaxy-stub}}
k499ugvwu7mk61lwr6t07o5ggsl9l1y
NGC 234
0
69450
1060434
688776
2026-10-29T00:37:31Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060434
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox galaxy
| name = [[New General Catalogue|NGC]] 234
| epoch = [[J2000]]
| ra = {{RA|00|43|32.4}}<ref name="ned">{{cite web
| title=NASA/IPAC Extragalactic Database
| work=Results for NGC 0234
| url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+234&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| accessdate=2016-09-02
| archive-url=https://web.archive.org/web/20170510081434/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+234&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| archive-date=10 May 2017
| url-status=dead}}</ref>
| dec = {{DEC|+14|20|33}}<ref name="ned" />
| constellation name = [[မိန် နက္ခတာရာ]]
| z = 0.014877<ref name="ned" />
| dist_ly =
| type = SABc<ref name="ned" />
| appmag_v = 13.3g<ref name="ned" />
| size_v = 1.40' × 1.25'<ref name="ned" />
| notes =
| names = [[Uppsala General Catalogue|UGC]] 00463, [[Catalogue of Galaxies and Clusters of Galaxies|CGCG]] 434-032, CGCG 435-001, [[Morphological Catalogue of Galaxies|MCG]] +02-02-028, [[2MASS|2MASX]] J00433238+1420334, 2MASXi J0043323+142033, [[IRAS]] 00409+1404, F00409+1404, [[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 2600.<ref name="ned" />
|image=NGC 0234 SDSS.jpg}}
'''NGC 234''' သည် [[မိန် နက္ခတာရာ]]မှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၇၈၄ အောက်တိုဘာ ၁၄ တွင် [[ဝီလီယံ ဟာရှယ်]] ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 200 - 249|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc2.htm#234|publisher=Cseligman|accessdate=September 15, 2016}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Ngc5}}
[[ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ]]
{{Galaxy-stub}}
8y7aqcwxbpj1qov496uhmlxw2iuihxz
NGC 236
0
69452
1060435
688778
2026-10-29T00:39:09Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060435
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox galaxy
| name = [[New General Catalogue|NGC]] 236
| epoch = [[J2000]]
| ra = {{RA|00|43|27.5}}<ref name="ned">{{cite web
| title=NASA/IPAC Extragalactic Database
| work=Results for NGC 0236
| url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+236&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| accessdate=September 2, 2016
| archive-url=https://web.archive.org/web/20220109150921/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+236&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| archive-date=9 January 2022
| url-status=dead}}</ref>
| dec = {{DEC|+02|57|29}}<ref name="ned" />
| constellation name = [[မိန် နက္ခတာရာ]]
| z = 0.018823<ref name="ned" />
| dist_ly =
| type = Sc<ref name="ned" />
| appmag_v = 14.21<ref name="ned" />
| size_v = 1.1' × 1.0'<ref name="ned" />
| notes =
| names = [[Uppsala General Catalogue|UGC]] 462, [[Catalogue of Galaxies and Clusters of Galaxies|CGCG]] 383-080, [[Morphological Catalogue of Galaxies|MCG]] +00-03-001, [[2MASS|2MASX]] J00432754+0257295, [[IRAS]] 00409+0241, [[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 2596.<ref name="ned" />
|image=NGC 0236 SDSS.jpg}}
'''NGC 236''' သည် [[မိန် နက္ခတာရာ]] မှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၆၄ ဩဂုတ် ၃ တွင် Albert Marth ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 200 - 249|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc2.htm#236|publisher=Cseligman|accessdate=September 19, 2016}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Ngc5}}
[[ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ]]
{{Galaxy-stub}}
smx387xsu49k3h2uclcevuxz47xmuvq
NGC 237
0
69453
1060436
664660
2026-10-29T00:40:48Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060436
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox galaxy
| name = [[New General Catalogue|NGC]] 237
| epoch = [[J2000]]
| ra = {{RA|00|43|27.8}}<ref name="ned">{{cite web
| title=NASA/IPAC Extragalactic Database
| work=Results for NGC 0237
| url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+237&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| accessdate=2016-09-02
| archive-url=https://web.archive.org/web/20181015002821/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=ngc+237&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| archive-date=15 October 2018
| url-status=dead}}</ref>
| dec = {{DEC|-00|07|30}}<ref name="ned" />
| constellation name = [[စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)|စီတပ်]]
| z = 0.013926<ref name="ned" />
| dist_ly =
| type = SAB(rs)cd<ref name="ned" />
| appmag_v = 13.7<ref name="ned" />
| size_v = 1.6' × 0.9'<ref name="ned" />
| notes =
| names = [[Uppsala General Catalogue|UGC]] 461, [[Catalogue of Galaxies and Clusters of Galaxies|CGCG]] 383-079, [[Morphological Catalogue of Galaxies|MCG]] +00-02-136, [[2MASS|2MASX]] J00432788-0007295, 2MASXi J0043278-000730, [[IRAS]] 00408-0023, [[6dF Galaxy Survey|6dF]] J0043277-000730, [[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 2597.<ref name="ned" />
|image=NGC237-hst-R190GB160.jpg}}
'''NGC 237''' သည် [[စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)|စီတပ်]] [[ကြယ်စုတန်း]]မှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၆၇ စက်တင်ဘာ ၂၇ တွင် Truman Safford ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 200 - 249|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc2.htm#237|publisher=Cseligman|accessdate=September 19, 2016}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Ngc5}}
[[Category:စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)]]
{{Galaxy-stub}}
ob6v9r611g64gnqn83f0hleknzf4rmf
NGC 245
0
69465
1060437
664683
2026-10-29T00:42:35Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060437
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox galaxy
| name = [[New General Catalogue|NGC]] 245
| epoch = [[J2000]]
| ra = {{RA|00|46|05.4}}<ref name="ned">{{cite web
| title=NASA/IPAC Extragalactic Database
| work=Results for NGC 0245
| url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+245&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| accessdate=September 2, 2016
| archive-url=https://web.archive.org/web/20170510081258/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+245&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| archive-date=10 May 2017
| url-status=dead}}</ref>
| dec = {{DEC|-01|43|24}}<ref name="ned" />
| constellation name = [[စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)|စီတပ်]]
| z = 0.013604<ref name="ned" />
| dist_ly =
| type = Sb<ref name="ned" />
| appmag_v = 12.97<ref name="ned" />
| size_v = 1.4' × 1.2'<ref name="ned" />
| notes =
| names = [[Uppsala General Catalogue|UGC]] 00476, [[Markarian galaxies|MRK]] 0555, [[Catalogue of Galaxies and Clusters of Galaxies|CGCG]] 384-004, [[Morphological Catalogue of Galaxies|MCG]] +00-03-005, [[2MASS|2MASX]] J00460539-0143242, 2MASXi J0046053-014324, [[IRAS]] 00435-0159, F00435-0159, [[6dF Galaxy Survey|6dF]] J0046054-014324, [[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 2691.<ref name="ned" />
|image=NGC245 - SDSS DR14.jpg}}
'''NGC 245''' သည် [[စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)|စီတပ်]] [[ကြယ်စုတန်း]]မှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၆၃ အောက်တိုဘာ ၁၆ တွင် [[ဝီလီယံ ဟာရှယ်]] ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 200 - 249|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc2.htm#245|publisher=Cseligman|accessdate=September 24, 2016}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Ngc5}}
[[Category:စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)]]
{{Galaxy-stub}}
pear3kkbgtzvhzf8ii0w7mccjv6wivg
NGC 267
0
69671
1060438
664767
2026-10-29T00:44:46Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060438
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox open cluster
| name = [[New General Catalogue|NGC]] 267
| epoch = [[J2000]]
| ra = {{RA|00|48|02.9}}<ref name="ned">{{cite web
| title=NASA/IPAC Extragalactic Database
| work=Results for NGC 0267
| url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+267&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| accessdate=September 2, 2016
| archive-url=https://web.archive.org/web/20191207170017/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+267&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| archive-date=7 December 2019
| url-status=dead}}</ref>
| dec = {{DEC|-73|16|27}}<ref name="ned" />
| constellation name = Tucana
| dist_ly =
| appmag_v = ~200000
| size_v = 2.4' x 1.7'<ref>{{cite simbad|title=NGC 267|accessdate=31 December 2016}}</ref>
| mass_msol =
| age_gyr =
| notes =
| names = [[European Southern Observatory|ESO]] 029-SC 015.<ref name="ned" />
|image=NGC 267.png}}
'''NGC 267''' သည် Tucana [[ကြယ်စုတန်း]]မှ သေးငယ်သော မဂ္ဂလန်တိမ်တိုက်ရှိ ကြယ်အစုအဝေးဖြစ်သည်။ ယင်းအား ၁၈၃၆ အောက်တိုဘာ ၄ တွင် ဂျွန် ဟာရှယ်က ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 200 - 249|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc2a.htm#267|publisher=Cseligman|accessdate=October 2, 2016}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Ngc5}}
{{Star-cluster-stub}}
4yazjhk320j766vtqpcbqa4u9111ma4
NGC 270
0
69699
1060439
664777
2026-10-29T00:46:27Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060439
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox galaxy
| name = [[New General Catalogue|NGC]] 270
| epoch = [[J2000]]
| ra = {{RA|00|50|32.5}}<ref name="ned">{{cite web
| title=NASA/IPAC Extragalactic Database
| work=Results for NGC 0270
| url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+270&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| accessdate=September 2, 2016
| archive-url=https://web.archive.org/web/20210812012504/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+270&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| archive-date=12 August 2021
| url-status=dead}}</ref>
| dec = {{DEC|-08|39|06}}<ref name="ned" />
| constellation name = [[စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)|စီတပ်]]
| z = ၀.၀၁၂၅၈၅<ref name="ned" />
| type = S0<ref name="ned" />
| appmag_v = ၁၃.၉၇<ref name="ned" />
| size_v = ၁.၇' × ၁.၅'<ref name="ned" />
| notes =
| names = [[Morphological Catalogue of Galaxies|MCG]] -02-03-027, [[2MASS|2MASX]] J00503252-0839057, [[IRAS]] F00480-0855, [[6dF Galaxy Survey|6dF]] J0050325-083906, [[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 2938.<ref name="ned" />
|image=NGC270 - SDSS DR14.jpg}}
'''NGC 270''' သည် [[စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)|စီတပ်]] [[ကြယ်စုတန်း]]မှ lenticular ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး
၁၇၉၈ ဒီဇင်ဘာ ၁၀ တွင် [[ဝီလီယံ ဟာရှယ်]]ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 200 - 249|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc2a.htm#270|publisher=Cseligman|accessdate=October 8, 2016}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Ngc5}}
[[Category:စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)]]
{{galaxy-stub}}
7dwfgin42o32cz0c4vir3nzbqjzmuyb
NGC 307
0
69714
1060447
664832
2026-10-29T00:58:20Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060447
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox galaxy
| name = [[New General Catalogue|NGC]] 307
| epoch = [[J2000]]
| ra = {{RA|00|56|32.6}}<ref name="ned">{{cite web
| title=NASA/IPAC Extragalactic Database
| work=Results for NGC 0307
| url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+307&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| accessdate=September 2, 2016
| archive-url=https://web.archive.org/web/20181108224816/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=ngc+307&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| archive-date=8 November 2018
| url-status=dead}}</ref>
| dec = {{DEC|-01|46|19}}<ref name="ned" />
| constellation name = [[စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)|စီတပ်]]
| z = 0.013376<ref name="ned" />
| h_radial_v = 4,010 km/s<ref name="ned" />
| type = S0<ref name="ned" />
| appmag_v = ၁၃.၇၅<ref name="ned" />
| size_v = 1.6' × 0.7'<ref name="ned" />
| notes =
| names = [[Uppsala General Catalogue|UGC]] 00584, [[Catalogue of Galaxies and Clusters of Galaxies|CGCG]] 384-039, [[Morphological Catalogue of Galaxies|MCG]] +00-03-035, [[2MASS|2MASX]] J00563259-0146189, 2MASXi J0056328-014617, [[6dF Galaxy Survey|6dF]] J0056325-014619, [[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 3367.<ref name="ned" />
|image=NGC307 - SDSS DR14.jpg}}
'''NGC 307''' သည် lenticular ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး [[ကြယ်စုတန်း]] [[စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)|စီတပ်]]၌ တည်ရှိသည်။ ယင်းအား ၁၈၃၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၆ တွင် [[ဂျွန် ဟာရှယ်]] ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
<ref>{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 300 - 349|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc3.htm#307|publisher=Cseligman|accessdate=October 20, 2016}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[Category:စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)]]
{{Ngc5}}
{{galaxy-stub}}
pgmv8mp68eq2yqdbhgdcshy90wit795
NGC 273
0
69718
1060440
664783
2026-10-29T00:48:06Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060440
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox galaxy
| name = [[New General Catalogue|NGC]] 273
| epoch = [[J2000]]
| ra = {{RA|00|50|48.4}}<ref name="ned">{{cite web
| title=NASA/IPAC Extragalactic Database
| work=Results for NGC 0273
| url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+273&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| accessdate=September 2, 2016
| archive-url=https://web.archive.org/web/20190126001122/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+273&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| archive-date=26 January 2019
| url-status=dead}}</ref>
| dec = {{DEC|-06|53|08}}<ref name="ned" />
| constellation name = [[စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)|စီတပ်]]
| z = 0.016195<ref name="ned" />
| type = G<ref name="ned" />
| appmag_v = 14.07<ref name="ned" />
| size_v = 2.2' × 0.7'<ref name="ned" />
| notes =
| names = [[Morphological Catalogue of Galaxies|MCG]] -01-03-019, [[2MASS|2MASX]] J00504843-0653087, 2MASXi J0050484-065307, [[6dF Galaxy Survey|6dF]] J0050485-065309, [[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 2959.<ref name="ned" />
|image=NGC 0273 SDSS.jpg}}
'''NGC 273''' သည် [[စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)|စီတပ်]] ကြယ်စုတန်းမှ lenticular ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး
၁၇၈၅ စက်တင်ဘာ ၁၀ တွင် ဝီလီယံ ဟာရှယ်ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 250 - 299|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc2a.htm#273|publisher=Cseligman|accessdate=October 10, 2016}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Ngc5}}
[[Category:စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)]]
{{galaxy-stub}}
kky4rqfweufl3r0h9isrc83r6to2gtb
NGC 276
0
69722
1060441
664787
2026-10-29T00:49:44Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060441
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox galaxy
| name = [[New General Catalogue|NGC]] 276
| epoch = [[J2000]]
| ra = {{RA|00|52|06.6}}<ref name="ned">{{cite web
| title=NASA/IPAC Extragalactic Database
| work=Results for NGC 0276
| url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+276&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| accessdate=September 2, 2016
| archive-url=https://web.archive.org/web/20210812021133/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+276&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| archive-date=12 August 2021
| url-status=dead}}</ref>
| dec = {{DEC|-22|40|49}}<ref name="ned" />
| constellation name = [[စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)|စီတပ်]]
| z = 0.046826<ref name="ned" />
| h_radial_v = 14,038 km/s<ref name="ned" />
| type = G<ref name="ned" />
| appmag_v = 15.68<ref name="ned" />
| size_v = 1.0' × 0.4'<ref name="ned" />
| notes =
| names = [[European Southern Observatory|ESO]] 474- G 034, [[Morphological Catalogue of Galaxies|MCG]] -04-03-021, [[2MASS|2MASX]] J00520656-2240486, [[IRAS]] 00496-2257, F00496-2256, ESO-LV 4740340, [[6dF Galaxy Survey|6dF]] J0052065-224049, [[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 3054.<ref name="ned" />
|image=NGC 276 PanS.jpg}}
'''NGC 276''' သည် [[စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)|စီတပ်]] [[ကြယ်စုတန်း]]မှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး
၁၈၈၆ တွင် Frank Muller ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 250 - 299|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc2a.htm#276|publisher=Cseligman|accessdate=October 15, 2016}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Ngc5}}
[[Category:စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)]]
{{galaxy-stub}}
19pwh6zs9qiexvx67p5fdw30p6xn01v
NGC 286
0
69732
1060443
664802
2026-10-29T00:53:16Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060443
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox galaxy
| name = [[New General Catalogue|NGC]] 286
| epoch = [[J2000]]
| ra = {{RA|00|53|30.4}}<ref name="ned">{{cite web
| title=NASA/IPAC Extragalactic Database
| work=Results for NGC 0286
| url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+286&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| accessdate=September 2, 2016
| archive-url=https://web.archive.org/web/20170510081311/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+286&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| archive-date=10 May 2017
| url-status=dead}}</ref>
| dec = {{DEC|-13|06|46}}<ref name="ned" />
| constellation name = [[စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)|စီတပ်]]
| z = 0.036278<ref name="ned" />
| h_radial_v = 10,876 km/s
| type = S0<ref name="ned" />
| appmag_v = 14.99<ref name="ned" />
| size_v = 1.3' × 0.9'<ref name="ned" />
| notes =
| names = [[Morphological Catalogue of Galaxies|MCG]] -02-03-034, [[2MASS|2MASX]] J00533032-1306461, [[6dF Galaxy Survey|6dF]] J0053303-130646, [[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 3142.<ref name="ned" />
|image=NGC 0286 DSS.jpg}}
'''NGC 286''' သည် [[စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)|စီတပ်]] [[ကြယ်စုတန်း]]မှ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး
၁၈၈၆ အောက်တိုဘာ ၂ တွင် Francis Preserved Leavenworth ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 250 - 299|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc2a.htm#286|publisher=Cseligman|accessdate=October 16, 2016}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Ngc5}}
[[Category:စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)]]
{{galaxy-stub}}
45m0w9hwup5wk80lf2w1zk80mbzauj2
NGC 287
0
69733
1060444
688917
2026-10-29T00:54:49Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060444
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox galaxy
| image = [[File:NGC 287.png|250px]]
| caption = Photo of NGC 287 taken using one of the [[PROMPT Telescopes]]
| name = [[New General Catalogue|NGC]] 287
| epoch = [[J2000]]
| ra = {{RA|00|53|28.3}}<ref name="ned">{{cite web
| title=NASA/IPAC Extragalactic Database
| work=Results for NGC 0287
| url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+287&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| accessdate=September 2, 2016
| archive-url=https://web.archive.org/web/20191207170326/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+287&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| archive-date=7 December 2019
| url-status=dead}}</ref>
| dec = {{DEC|+32|28|56}}<ref name="ned" />
| constellation name = [[မိန် နက္ခတာရာ]]
| z = 0.018383<ref name="ned" />
| h_radial_v = ၅,၅၁၁ km/s
| type = S0<ref>{{cite simbad|title=NGC 287|accessdate=31 December 2016}}</ref>
| appmag_v = ၁၄.၈<ref name="ned" />
| size_v = ၀.၇' × ၀.၅'<ref name="ned" />
| notes =
| names = [[Catalogue of Galaxies and Clusters of Galaxies|CGCG]] 501-033, [[2MASS|2MASX]] J00532830+3228561, 2MASXi J0053283+322856, [[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 3145.<ref name="ned" />
}}
'''NGC 287''' သည် [[မိန် နက္ခတာရာ]]မှ lenticular ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး
၁၈၂၇ နိုဝင်ဘာ ၂၂ တွင် [[ဂျွန် ဟာရှယ်]] ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 250 - 299|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc2a.htm#287|publisher=Cseligman|accessdate=October 16, 2016}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Ngc5}}
[[ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ]]
{{galaxy-stub}}
knn0pnr9u5r0y5yfxgf4n8if7vqmsn0
NGC 308
0
69776
1060448
664853
2026-10-29T00:59:56Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060448
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox galaxy
| name = [[New General Catalogue|NGC]] 308
| epoch = [[J2000]]
| ra = {{RA|00|56|34.2}}<ref name="ned">{{cite web
| title=NASA/IPAC Extragalactic Database
| work=Results for NGC 0308
| url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+308&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| accessdate=September 2, 2016
| archive-url=https://web.archive.org/web/20180802011450/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+308&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| archive-date=2 August 2018
| url-status=dead}}</ref>
| dec = {{DEC|-01|47|02}}<ref name="ned" />
| constellation name = [[စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)|စီတပ်]]
| z =
| h_radial_v =
| dist_ly = 229,248,000 l.y.
| type = <nowiki>*</nowiki><ref name="ned" />
| appmag_v = ၁၅.၇
| size_v =
| notes =
| names = [[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 3354.<ref name="ned" />
|image=NGC 0308 SDSS.jpg}}
'''NGC 308''' သည် [[စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)|စီတပ်]] [[ကြယ်စုတန်း]]မှ [[ကြယ်]]တစ်စင်းဖြစ်ပြီး ဒီဇင်ဘာ ၃၁၊ ၁၈၆၆ ခုနှစ်တွင် Robert Stawell ဆိုသူက မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ ယင်းသည် [[NGC 307]] နှင့် ၅၅" ခန့်သာ ကွာဝေးသည်။<ref>{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 300 - 349|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc3.htm#308|publisher=Cseligman|accessdate=October 20, 2016}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Ngc5}}
[[Category:စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)]]
{{Star-stub}}
rpulmr5b288358ip6mxi9acw2azjhxi
NGC 310
0
69825
1060449
664855
2026-10-29T01:01:30Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060449
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox galaxy
| name = [[New General Catalogue|NGC]] 310
| epoch = [[J2000]]
| ra = {{RA|00|56|48.0}}<ref name="ned">{{cite web
| title=NASA/IPAC Extragalactic Database
| work=Results for NGC 0310
| url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+310&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| accessdate=September 2, 2016
| archive-url=https://web.archive.org/web/20251007175232/https://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+310&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| archive-date=7 October 2025
| url-status=dead}}</ref>
| dec = {{DEC|-01|45|57}}<ref name="ned" />
| constellation name = [[စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)|စီတပ်]]
| z =
| h_radial_v =
| dist_ly =
| type = <nowiki>*</nowiki><ref name="ned" />
| appmag_v = 14.6
| size_v =
| notes =
| names = [[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 3396.<ref name="ned" />
|image=NGC 0310 SDSS.jpg}}
'''NGC 310''' သည် [[စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)|စီတပ်]] [[ကြယ်စုတန်း]]မှ [[ကြယ်]] ဖြစ်ပြီး ၁၈၆၆ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၃၁ တွင် Robert Stawell Ball ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 300 - 349|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc3.htm#310|publisher=Cseligman|accessdate=October 20, 2016}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Ngc5}}
[[Category:စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)]]
{{Star-stub}}
gwljm2lyirx1nqq4thhz6ycbeue1n8s
NGC 323
0
69983
1060451
349951
2026-10-29T01:05:00Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060451
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox galaxy
| name = [[New General Catalogue|NGC]] 323
| epoch = [[J2000]]
| ra = {{RA|00|56|41.6}}<ref name="ned">{{cite web
| title=NASA/IPAC Extragalactic Database
| work=Results for NGC 0323
| url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+323&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| accessdate=September 2, 2016
| archive-url=https://web.archive.org/web/20191207170725/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+323&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| archive-date=7 December 2019
| url-status=dead}}</ref>
| dec = {{DEC|-52|58|33}}<ref name="ned" />
| constellation name = [[ဖီးနစ် (ကြယ်စုတန်း)|ဖီးနစ်]]
| z = 0.025948<ref name="ned" />
| h_radial_v = 7,779 km/s<ref name="ned" />
| dist_ly =
| type = E0<ref name="ned" />
| appmag_v = ၁၃.၅၉<ref name="ned" />
| size_v = 1.0' × 1.0'<ref name="ned" />
| notes =
| names = [[European Southern Observatory|ESO]] 151- G 009, [[2MASS|2MASX]] J00564165-5258332, ESO-LV 1510090, [[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 3374.<ref name="ned" />
}}
'''NGC 323''' သည် ဖီးနစ် [[ကြယ်စုတန်း]]မှ ဘဲဥပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၃၄ အောက်တိုဘာ ၃ တွင် [[ဂျွန် ဟာရှယ်]]က ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 300 - 349|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc3.htm#323|publisher=Cseligman|accessdate=October 29, 2016}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Ngc5}}
[[Category:ဖီးနစ် (ကြယ်စုတန်း)]]
{{galaxy-stub}}
e52c7tln3srh5bgyv4s7lt1p3nanpku
NGC 324
0
70033
1060452
350087
2026-10-29T01:06:35Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060452
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox galaxy
| name = [[New General Catalogue|NGC]] 324
| epoch = [[J2000]]
| ra = {{RA|00|57|14.8}}<ref name="ned">{{cite web
| title=NASA/IPAC Extragalactic Database
| work=Results for NGC 0324
| url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+324&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| accessdate=September 2, 2016
| archive-url=https://web.archive.org/web/20200729092350/https://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+324&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| archive-date=29 July 2020
| url-status=dead}}</ref>
| dec = {{DEC|-40|57|33}}<ref name="ned" />
| constellation name = [[ဖီးနစ် (ကြယ်စုတန်း)|ဖီးနစ်]]
| z = 0.011515<ref name="ned" />
| h_radial_v = 3,452 km/s<ref name="ned" />
| dist_ly =
| type = S0<ref>{{cite simbad|title=NGC 324|accessdate=January 1, 2016}}</ref>
| appmag_v = ၁၃.၉၉<ref name="ned" />
| size_v = 1.20' × 0.48'<ref name="ned" />
| notes =
| names = [[European Southern Observatory|ESO]] 295- G 025, [[Morphological Catalogue of Galaxies|MCG]] -07-03-002, [[2MASS|2MASX]] J00571478-4057329, ESO-LV 2950250, [[6dF Galaxy Survey|6dF]] J0057148-405733, [[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 3416.<ref name="ned" />
}}
'''NGC 324''' သည် ဖီးနစ် [[ကြယ်စုတန်း]]မှ lenticular ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး အောက်တိုဘာ ၂၃၊ ၁၈၃၅ ခုနှစ်တွင် [[ဂျွန် ဟာရှယ်]]က ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 300 - 349|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc3.htm#324|publisher=Cseligman|accessdate=October 29, 2016}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[Category:ဖီးနစ် (ကြယ်စုတန်း)]]
{{Ngc5}}
{{galaxy-stub}}
buy4f0mf6k5tim0ytao10f4tgxqssui
NGC 291
0
70235
1060445
664805
2026-10-29T00:56:26Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060445
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox galaxy
| name = [[New General Catalogue|NGC]] 291
| epoch = [[J2000]]
| ra = {{RA|00|53|29.9}}<ref name="ned">{{cite web
| title=NASA/IPAC Extragalactic Database
| work=Results for NGC 0291
| url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+291&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| accessdate=September 2, 2016
| archive-url=https://web.archive.org/web/20191207170338/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+291&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| archive-date=7 December 2019
| url-status=dead}}</ref>
| dec = {{DEC|-08|46|04}}<ref name="ned" />
| constellation name = [[စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)|စီတပ်]]
| z = 0.019029<ref name="ned" />
| h_radial_v = ၅,၇၀၅ km/s
| type = SBa<ref name="ned" />
| appmag_v = ၁၄.၅<ref name="ned" />
| size_v = 1.22' × 0.49'<ref name="ned" />
| notes =
| names = [[Morphological Catalogue of Galaxies|MCG]] -02-03-035, [[2MASS|2MASX]] J00532993-0846034, [[IRAS]] 00510-0901, F00509-0902, [[6dF Galaxy Survey|6dF]] J0053298-084604, [[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 3140.<ref name="ned" />
|image=NGC 0291 SDSS.jpg}}
'''NGC 291''' သည် [[စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)|စီတပ်]] [[ကြယ်စုတန်း]]မှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး
၁၈၆၄ စက်တင်ဘာ ၂၇ တွင် Albert Marth ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 250 - 299|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc2a.htm#291|publisher=Cseligman|accessdate=October 17, 2016}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Ngc5}}
[[Category:စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)]]
{{galaxy-stub}}
7ebrsana2r2p462bfpicww2nat8zcvq
NGC 344
0
70245
1060456
350395
2026-10-29T01:13:20Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060456
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox galaxy
| name = [[New General Catalogue|NGC]] 344
| epoch = [[J2000]]
| ra = {{RA|00|58|24.0}}<ref name="ned">{{cite web
| title=NASA/IPAC Extragalactic Database
| work=Results for NGC 0344
| url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+344&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| accessdate=September 2, 2016
| archive-url=https://web.archive.org/web/20191207171211/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+344&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| archive-date=7 December 2019
| url-status=dead}}</ref>
| dec = {{DEC|-23|13|30}}<ref name="ned" />
| constellation name = [[စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)|စီတပ်]]
| z = 0.055992<ref name="NGC 344" />
| h_radial_v = 16,785 km/s<ref name="NGC 344" />
| type = S<ref>{{cite simbad|title=NGC 334|accessdate=January 1, 2017}}</ref>
| appmag_v = 17.75<ref name="ned" />
| size_v = 0.35' × 0.2'<ref name="NGC 344" />
| notes =
| names = [[2MASS|2MASX]] J00582406-2313296, 2MASXi J0058240-231329, 2MASXi J0058254-231344, (probably) [[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 198261, PGC 803236.<ref name="ned" />
}}
'''NGC 344''' သည် [[စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)|စီတပ်]] [[ကြယ်စုတန်း]]မှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး
၁၈၈၆ ခုနှစ်တွင် Frank Muller ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref name="NGC 344">{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 300 - 349|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc3.htm#344|publisher=Cseligman|accessdate=November 6, 2016}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Ngc5}}
[[Category:စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)]]
{{galaxy-stub}}
rwddi6hoglke9re2c4d8kcxum9pyl23
NGC 347
0
70248
1060457
350398
2026-10-29T01:14:57Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060457
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox galaxy
| name = [[New General Catalogue|NGC]] 347
| epoch = [[J2000]]
| ra = {{RA|01|01|35.1}}<ref name="ned">{{cite web
| title=NASA/IPAC Extragalactic Database
| work=Results for NGC 0347
| url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+347&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| accessdate=September 2, 2016
| archive-url=https://web.archive.org/web/20191207171352/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+347&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| archive-date=7 December 2019
| url-status=dead}}</ref>
| dec = {{DEC|-06|44|01}}<ref name="ned" />
| constellation name = [[စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)|စီတပ်]]
| z = 0.018630<ref name="ned" />
| h_radial_v = 5,585 km/s<ref name="ned" />
| type = S
| appmag_v = 15.54<ref name="ned" />
| size_v = 0.6' × 0.6'<ref name="ned" />
| notes =
| names = [[Morphological Catalogue of Galaxies|MCG]] -01-03-063, [[2MASS|2MASX]] J01013515-0644012, 2MASXi J0101352-064401, [[6dF Galaxy Survey|6dF]] J0101352-064401, [[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 3673.<ref name="ned" />
}}
'''NGC 347''' သည် [[စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)|စီတပ်]] [[ကြယ်စုတန်း]]မှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး
၁၈၆၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၇ တွင် Albert Marth ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 300 - 349|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc3.htm#347|publisher=Cseligman|accessdate=November 8, 2016}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Ngc5}}
[[Category:စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)]]
{{galaxy-stub}}
b5788fx98s4lf8lrk3xh2fi3b2dplc0
NGC 351
0
70252
1060458
350403
2026-10-29T01:16:36Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060458
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox galaxy
| name = [[New General Catalogue|NGC]] 351
| epoch = [[J2000]]
| ra = {{RA|01|01|57.8}}<ref name="ned">{{cite web
| title=NASA/IPAC Extragalactic Database
| work=Results for NGC 0351
| url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+351&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| accessdate=September 2, 2016
| archive-url=https://web.archive.org/web/20191207171554/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+351&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| archive-date=7 December 2019
| url-status=dead}}</ref>
| dec = {{DEC|-01|56|12}}<ref name="ned" />
| constellation name = [[စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)|စီတပ်]]
| z = 0.014093<ref name="ned" />
| h_radial_v = 4,225 km/s<ref name="ned" />
| type = SB0/a<ref name="ned" />
| appmag_v = 14.06<ref name="ned" />
| size_v = 1.4' × 0.8'<ref name="ned" />
| notes =
| names = [[Uppsala General Catalogue|UGC]] 00639, [[Catalogue of Galaxies and Clusters of Galaxies|CGCG]] 384-057, [[Morphological Catalogue of Galaxies|MCG]] +00-03-057, [[2MASS|2MASX]] J01015784-0156124, 2MASXi J0101578-015611, [[IRAS]] F00593-0212, [[6dF Galaxy Survey|6dF]] J0101577-015612, [[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 3693.<ref name="ned" />
}}
'''NGC 351''' သည် [[စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)|စီတပ်]] [[ကြယ်စုတန်း]]မှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး
၁၈၈၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၀ တွင် Lewis Swift ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 350 - 399|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc3a.htm#351|publisher=Cseligman|accessdate=November 12, 2016}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Ngc5}}
[[Category:စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)]]
{{galaxy-stub}}
pp19df8xrdz7mhmspwiwbqa2xa7x5cr
NGC 363
0
70265
1060459
350418
2026-10-29T01:18:36Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060459
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox galaxy
| name = [[New General Catalogue|NGC]] 363
| image =
| caption =Lenticular galaxy NGC 363
| epoch = [[J2000]]
| ra = {{RA|01|06|15.8}}<ref name="ned">{{cite web
| title=NASA/IPAC Extragalactic Database
| work=Results for NGC 0363
| url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+363&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| accessdate=September 2, 2016
| archive-url=https://web.archive.org/web/20191207171814/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+363&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| archive-date=7 December 2019
| url-status=dead}}</ref>
| dec = {{DEC|-16|32|34}}<ref name="ned" />
| constellation name = [[စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)|စီတပ်]]
| z = 0.037499<ref name="ned" />
| h_radial_v = 11,242 km/s<ref name="ned" />
| type = S0<ref name="ned" />
| dist_ly = 417 million [[အလင်းနှစ်|ly]] (128 [[Megaparsec|mpc]])<ref name="ned" />
| appmag_v = ၁၅.၃၅<ref name="ned" />
| size_v = 0.25' × 0.25'<ref name="ned" />
| notes =
| names = [[Morphological Catalogue of Galaxies|MCG]] -03-03-023, [[2MASS|2MASX]] J01061580-1632343, 2MASXi J0106158-163233, [[6dF Galaxy Survey|6dF]] J0106158-163234, [[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 3911.<ref name="ned" />
}}
'''NGC 363''' သည် [[စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)|စီတပ်]] [[ကြယ်စုတန်း]]မှ lenticular ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး
၁၈၈၅ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၈ တွင် Francis Preserved Leavenworth ဆိုသူမှ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 350 - 399|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc3a.htm#363|publisher=Cseligman|accessdate=November 25, 2016}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Ngc5}}
[[Category:စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)]]
{{galaxy-stub}}
jwykv1v0ijwga13e7dmnal6yc3scjxv
NGC 370
0
71804
1060462
688882
2026-10-29T01:21:50Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060462
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox galaxy
| name = [[New General Catalogue|NGC]] 370
| epoch = [[J2000]]
| ra = {{RA|01|06|44.6}}<ref name="ned">{{cite web
| title=NASA/IPAC Extragalactic Database
| work=Results for NGC 0370
| url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+370&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| accessdate=September 2, 2016
| archive-url=https://web.archive.org/web/20241225183412/https://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+370&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| archive-date=25 December 2024
| url-status=dead}}</ref>
| dec = {{DEC|+32|25|43}}<ref name="ned" />
| constellation name = [[မိန် နက္ခတာရာ]]
| z =
| h_radial_v =
| type = Other<ref name="ned" />
| appmag_v =
| size_v =
| notes =
| names = [[NGC 372]].<ref name="ned" />
}}
'''NGC 370''' သည် [[မိန် နက္ခတာရာ]]မှ ကြယ်သုံးလုံးစနစ်ဖြစ်ပြီး
၁၈၆၁ အောက်တိုဘာ ၇ တွင် Heinrich d'Arrest ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 350 - 399|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc3.htm#370|publisher=Cseligman|accessdate=November 26, 2016}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Ngc5}}
[[ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ]]
{{galaxy-stub}}
5e3px7nyibymmf2ex0wovl0mh9edmot
NGC 369
0
71805
1060460
352973
2026-10-29T01:20:16Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060460
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox galaxy
| name = [[New General Catalogue|NGC]] 369
| epoch = [[J2000]]
| ra = {{RA|01|05|08.9}}<ref name="ned">{{cite web
| title=NASA/IPAC Extragalactic Database
| work=Results for NGC 0369
| url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+369&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| accessdate=September 2, 2016
| archive-url=https://web.archive.org/web/20191207171912/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+369&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| archive-date=7 December 2019
| url-status=dead}}</ref>
| dec = {{DEC|-17|45|33}}<ref name="ned" />
| constellation name = [[စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)|စီတပ်]]
| z = 0.020808<ref name="ned" />
| h_radial_v = 6,238 km/s<ref name="ned" />
| type = Sb<ref name="ned" />
| appmag_v = 14.33<ref name="ned" />
| size_v = 1.0' × 0.8'<ref name="ned" />
| notes =
| names = [[European Southern Observatory|ESO]] 541- G 017, [[Morphological Catalogue of Galaxies|MCG]] -03-03-022, [[2MASS|2MASX]] J01050889-1745331, [[IRAS]] F01027-1800, ESO-LV 5410170, [[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 3856.<ref name="ned" />
}}
'''NGC 369''' သည် [[စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)|စီတပ်]] ကြယ်စုတန်းမှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး
အောက်တိုဘာ ၉၊ ၁၈၈၅ ခုနှစ်တွင် Francis Leavenworth ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 350 - 399|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc3.htm#369|publisher=Cseligman|accessdate=November 26, 2016}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Ngc5}}
[[Category:စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)]]
{{galaxy-stub}}
si4risje2yj38z1wdodi7gqffej4bfb
NGC 374
0
71809
1060463
688901
2026-10-29T01:23:26Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060463
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox galaxy
| name = [[New General Catalogue|NGC]] 374
| epoch = [[J2000]]
| ra = {{RA|01|07|05.8}}<ref name="ned">{{cite web
| title=NASA/IPAC Extragalactic Database
| work=Results for NGC 0374
| url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+374&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| accessdate=September 2, 2016
| archive-url=https://web.archive.org/web/20191207171949/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+374&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| archive-date=7 December 2019
| url-status=dead}}</ref>
| dec = {{DEC|+32|47|42}}<ref name="ned" />
| constellation name = [[မိန် နက္ခတာရာ]]
| z = 0.016782<ref name="ned" />
| h_radial_v = 5,031 km/s<ref name="ned" />
| type = G<ref name="ned" />
| appmag_v = 14.36<ref name="ned" />
| size_v = 1.1' × 0.5'<ref name="ned" />
| notes =
| names = [[Uppsala General Catalogue|UGC]] 00680, [[Catalogue of Galaxies and Clusters of Galaxies|CGCG]] 501-080, [[Morphological Catalogue of Galaxies|MCG]] +05-03-048, [[2MASS|2MASX]] J01070577+3247425, 2MASXi J0107057-324742, [[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 3952.<ref name="ned" />
}}
'''NGC 374''' သည် [[မိန် နက္ခတာရာ]]မှ lenticular ဂယ်လက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၆၁ အောက်တိုဘာ ၇ တွင် Heinrich d'Arrest ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 350 - 399|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc3.htm#374|publisher=Cseligman|accessdate=November 30, 2016}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Ngc5}}
[[ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ]]
{{galaxy-stub}}
8vzsufxf9l6dv7mv8ze0i5zwl4e57yt
NGC 387
0
72319
1060464
688879
2026-10-29T01:26:46Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060464
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox galaxy
| name = [[New General Catalogue|NGC]] 387
| epoch = [[J2000]]
| ra = {{RA|01|07|33.0}}<ref name="ned">{{cite web
| title=NASA/IPAC Extragalactic Database
| work=Results for NGC 0387
| url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+387&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| accessdate=September 2, 2016
| archive-url=https://web.archive.org/web/20190402131341/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+387&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| archive-date=2 April 2019
| url-status=dead}}</ref>
| dec = {{DEC|+32|23|28}}<ref name="ned" />
| constellation name = [[မိန် နက္ခတာရာ]]
| z = 0.015701<ref name="ned" />
| h_radial_v = 4,707 km/s<ref name="ned" />
| type = G<ref name="ned" />
| appmag_v = 17.2<ref name="ned" />
| size_v =
| notes =
| names = [[2MASS|2MASX]] J01073307+3223282, 2MASXi J0107330+322327, [[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 3987.<ref name="ned" />
}}
'''NGC 387''' သည် [[မိန် နက္ခတာရာ]]မှ ဘဲဥပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၇၃ ဒီဇင်ဘာ ၁၀ တွင် Lawrence Parsons ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 350 - 399|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc3a.htm#386|publisher=Cseligman|accessdate=January 5, 2017}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Ngc5}}
[[ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ]]
[[Category:ဘဲဥပုံစံ ဂယ်လက်ဆီများ]]
{{galaxy-stub}}
2eooe0g84p7zmtux8nv39uuu88w170c
NGC 418
0
72503
1060465
722110
2026-10-29T01:29:12Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060465
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox galaxy
| name = [[New General Catalogue|NGC]] 418
| image = [[File:NGC 0418 DSS.jpg|NGC 418|300px]]
| caption = NGC 418 as seen by the [[Digitized Sky Survey|DSS]]
| epoch = [[J2000]]
| ra = {{RA|01|10|35.6}}<ref name="ned">{{cite web
| title=NASA/IPAC Extragalactic Database
| work=Results for NGC 0418
| url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+418extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| accessdate=September 2, 2016
| archive-url=https://web.archive.org/web/20191207172610/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+418extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| archive-date=7 December 2019
| url-status=dead}}</ref>
| dec = {{DEC|-30|13|17}}<ref name="ned" />
| constellation name = [[ပန်းပုဆရာ (ကြယ်စုတန်း)|ပန်းပုဆရာ]]
| z = 0.019036<ref name="ned" />
| h_radial_v = 5,707 km/s<ref name="ned" />
| dist_ly = {{convert|61.025|+/-|8.480|Mpc|Mly|abbr=on|lk=on|order=flip}}<ref name="ned" />
| type = SB(s)c<ref name="ned" />
| appmag_v = 13.12<ref name="ned" />
| absmag_v = -21.89<ref name="ned" />
| size_v = 2.0' × 1.7'<ref name="ned" />
| notes =
| names = [[European Southern Observatory|ESO]] 412- G 009, [[Morphological Catalogue of Galaxies|MCG]] -05-04-002, [[2MASS|2MASX]] J01103561-3013165, 2MASXi J0110356-301310, [[IRAS]] 01082-3029, F01082-3029, ESO-LV 4120090, [[6dF Galaxy Survey|6dF]] J0110355-301317, [[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 4189.<ref name="ned" />
}}
'''NGC 418''' သည် [[ပန်းပုဆရာ (ကြယ်စုတန်း)|ပန်းပုဆရာ]] [[ကြယ်စုတန်း]]မှ ခရုပတ်ပုံစံ ဂယ်လက်ဆီဖြစ်သည်။ ယင်းအား ၁၈၃၄ စက်တင်ဘာ ၂၈ တွင် [[ဂျွန် ဟာရှယ်]]ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 400 - 449|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc4.htm#418|publisher=Cseligman|accessdate=February 12, 2017}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Ngc5}}
[[ကဏ္ဍ:ပန်းပုဆရာ (ကြယ်စုတန်း)]]
{{Spiral-galaxy-stub}}
m30i1nhxcryr90ew1j2tg1ku8nj6j0q
NGC 419
0
72504
1060467
354906
2026-10-29T01:30:45Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060467
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox open cluster
| name = NGC 419
| image = [[File:NGC 0419 DSS.jpg|300px]]
| caption = NGC 419 as seen by the [[Digitized Sky Survey|DSS]]
| credit = DSS
| epoch = [[J2000]]
| constellation = Tucana
| ra = {{RA|01|08|17.2}}<ref name=simbad/>
| dec = {{DEC|-72|53|01}}<ref name=simbad/>
| dist_ly = {{convert|57000|+/-|4000|pc|ly|abbr=on|lk=on|order=flip}}<ref name=ned>{{cite web|title=NASA/IPAC Extragalactic Database|work=Results for NGC 0419|url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+419&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES|accessdate=2 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20190221000154/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+419&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES|archive-date=21 February 2019|url-status=dead}}</ref>
| appmag_v = 10.6<ref name=simbad>{{cite simbad|title=NGC 419|accessdate=6 February 2017}}</ref>
| size_v = 2.8′ × 2.8′<ref name=simbad/>
| mass_msol =
| age =
| notes =
| names = Kron 58, Lindsay 85, ESO 29-33, LI-SMC 182, OGLE-CL SMC 159, RZ2005 174.<ref name=simbad/>
}}
'''NGC 419''' သည် Tucana [[ကြယ်စုတန်း]]မှ ကြယ်အစုအဝေး Open cluster ဖြစ်ပြီး [[အလင်းနှစ်]] ၂၉၀၀၀၀ ကွာဝေးသည်။ ယင်းအား James Dunlop ဆိုသူက ၁၈၂၆ စက်တင်ဘာ ၂ တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref name="NGC 419">{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 400 - 449|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc4.htm#419|publisher=Cseligman|accessdate=19 February 2017}}</ref> name=ned/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Ngc5}}
{{star-cluster-stub}}
2p4pvudfxjpof80kvyy2m4mdclqti5i
NGC 2291
0
73207
1060431
539799
2026-10-29T00:32:31Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060431
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Galaxy
| name = NGC 2291
| image =
| caption =
| epoch =
| type = SA0 <ref name=NED> NED, [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC+2291&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES NGC 2291] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220528063842/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC+2291&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES |date=28 May 2022 }} (accessed 2012-03-20)</ref>
| ra = {{RA|06|50|58.6}}<ref name=NED />
| dec = {{DEC|33|31|30}}<ref name=NED />
| dist_ly =
| constellation name = ဂျီမီနီ
| names = PGC 19719
}}
'''NGC 2291''' သည် [[ဂျီမီနီ (ကြယ်စုတန်း)|ဂျီမီနီ]] [[ကြယ်စုတန်း]]မှ နှစ်ဖက်ခုံး ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ယင်းအား ၁၈၂၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၂ တွင် [[ဂျွန် ဟာရှယ်]]က ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref name=Seligman>{{cite web|last1=Seligman|first1=Courtney|title=Celestial Atlas: NGC Objects: NGC 2250 - 2299|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc22a.htm#2291|website=cseligman.com|accessdate=10 July 2015|archiveurl=https://www.webcitation.org/6ZuAWKn8D?url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc22a.htm#2291|archivedate=10 July 2015}}</ref>
== ပြင်ပလင့် ==
*{{WikiSky}}
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
{{Ngc25}}
[[Category:ဂျီမီနီ (ကြယ်စုတန်း)]]
{{galaxy-stub}}
fzlt5oelwyws6xgqedojiht33osy96i
NGC 2294
0
73216
1060432
539800
2026-10-29T00:34:06Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060432
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Galaxy
| name = NGC 2294
| image =
| caption =
| epoch = [[J2000]]
| type = E6 <ref name=NED> NED, [http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC+2294&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES NGC 2294] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220528053533/https://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC+2294&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES |date=28 May 2022 }} (accessed 20-03-2012)</ref>
| ra = {{RA|06|51|11.3}}<ref name=NED />
| dec = {{DEC|33|31|38}}<ref name=NED />
| dist_ly =
| constellation name = ဂျီမီနီ
| names = PGC 19729
}}
'''NGC 2294''' သည် [[ဂျီမီနီ (ကြယ်စုတန်း)|ဂျီမီနီ]] [[ကြယ်စုတန်း]]မှ ဘဲဥပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ယင်းအား ၁၈၄၉ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၂ တွင် George Johnstone Stoney ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref name=Seligman>{{cite web|last1=Seligman|first1=Courtney|title=Celestial Atlas: NGC Objects: NGC 2250 - 2299|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc22a.htm#2294|website=cseligman.com|accessdate=10 July 2015|archiveurl=https://www.webcitation.org/6ZuKJ6QEJ?url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc22a.htm#2294|archivedate=10 July 2015}}</ref>
== ပြင်ပလင့် ==
*{{WikiSky}}
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
{{Ngc25}}
[[Category:ဂျီမီနီ (ကြယ်စုတန်း)]]
{{galaxy-stub}}
mc4tp6rmxsccj6lxtp2vxvqtf0nodhq
NGC 6560
0
73266
1060492
881153
2026-10-29T01:56:52Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060492
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox galaxy
| name = NGC 6560
| image =
| caption =
| credit =
| epoch = J2000
| pronounce =
| constellation name = [[ဟာကျူးလီ (ကြယ်စုတန်း)|ဟာကျူးလီ]]
| ra = {{RA|18|05|13.982}}<ref name=simbad/>
| dec = {{DEC|+46|52|53.53}}<ref name=simbad/>
| z = 0.023486<ref name=simbad/>
| h_radial_v = 6958<ref name=simbad/>
| gal_v =
| dist_ly = {{convert|93.167|+/-|21.831|Mpc|Mly|abbr=on|lk=on|order=flip}}<ref name=ned>{{cite web|url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+6560&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES|title=NED results for object NGC 6560|work=NASA/IPAC Extragalactic Database|access-date=20 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20180902220908/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+6560&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES|archive-date=2 September 2018|url-status=dead}}</ref>
| group_cluster =
| type = S
| mass =
| mass_light_ratio =
| size = 1.2' × 0.8'
| stars =
| appmag_v = 13.4
| appmag_b = 14.2
| absmag_v =
| size_v =
| notes =
| names = [[New General Catalogue|NGC]] 6560, [[Uppsala General Catalogue|UGC]] 11117, [[Morphological Catalogue of Galaxies|MCG]] 8-33-19, [[Zwicky Catalogue|ZWG]] 254.15, [[IRAS]] 18038+4652, [[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 61381<ref name=simbad>{{cite simbad|title=NGC 6560}}</ref>
| references =
}}
'''NGC 6560''' သည် [[ဟာကျူးလီ (ကြယ်စုတန်း)|ဟာကျူးလီ]] [[ကြယ်စုတန်း]]မှ [[ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီ]]ဖြစ်ပြီး ၁၈၈၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၂ တွင် Lewis A. Swift ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=SkyView Images - NGC 6560|url=http://skyview.gsfc.nasa.gov/current/cgi/runquery.pl?Interface=bform&VCOORD=ngc+6560&SURVEY=Digitized+Sky+Survey&SCOORD=Equatorial&EQUINX=2000&MAPROJ=Gnomonic&SFACTR=0.35&ISCALN=Linear&GRIDDD=No&COLTAB=B-W+Linear&PIXELX=600&PIXELY=600|publisher=SkyView|accessdate=5 August 2014|archive-date=2 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170202054236/http://skyview.gsfc.nasa.gov/current/cgi/runquery.pl?Interface=bform&VCOORD=ngc+6560&SURVEY=Digitized+Sky+Survey&SCOORD=Equatorial&EQUINX=2000&MAPROJ=Gnomonic&SFACTR=0.35&ISCALN=Linear&GRIDDD=No&COLTAB=B-W+Linear&PIXELX=600&PIXELY=600}}</ref>
==ကိုးကား==
{{Reflist}}
==ပြင်ပလင့်==
*[http://www.messier45.com/cgi-bin/dsdb/dsb.pl?ss=116277112754765&str=NGC6560 Deep Sky Browser - NGC6560]{{Dead link|date=October 2022 }}
{{Ngc70}}
[[Category:ဟာကျူးလီ (ကြယ်စုတန်း)]]
[[Category:ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီများ]]
{{galaxy-stub}}
jraqpjwf89quj9f4cdbyaamp8p4510t
NGC 429
0
77730
1060469
371565
2026-10-29T01:34:42Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060469
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox galaxy
| name = [[New General Catalogue|NGC]] 429
| image = [[File:NGC 0429 2MASS.jpg|NGC 429|300px]]
| caption = NGC 429 as seen by [[2MASX|2MASS]]
| epoch = [[J2000]]
| ra = {{RA|01|12|57.4}}<ref name="ned">{{cite web
| title=NASA/IPAC Extragalactic Database
| work=Results for NGC 0429
| url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+429extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| accessdate=September 2, 2016
| archive-url=https://web.archive.org/web/20191207172716/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+429extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| archive-date=7 December 2019
| url-status=dead}}</ref>
| dec = {{DEC|-00|20|42}}<ref name="ned" />
| constellation name = [[စီတပ်]]
| z = 0.018763<ref name="ned" />
| h_radial_v = 5,625 km/s<ref name="ned" />
| dist_ly = {{convert|93.500|Mpc|Mly|abbr=on|lk=on|order=flip}}<ref name="ned" />
| type = S0^0:<ref name="ned" />
| appmag_v = 14.3g<ref name="ned" />
| absmag_v = -22.25<ref name="ned" />
| size_v = 1.52' × 0.35'<ref name="ned" />
| notes =
| names = [[Uppsala General Catalogue|UGC]] 00762, [[Catalogue of Galaxies and Clusters of Galaxies|CGCG]] 385-027, [[Morphological Catalogue of Galaxies|MCG]] +00-04-037, [[2MASS|2MASX]] J01125745-0020416, 2MASXi J0112572-002045, [[6dF Galaxy Survey|6dF]] J0112574-002042, 6dFGSv 00673, [[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 4368.<ref name="ned" />
}}
'''NGC 429''' သည် [[စီတပ်]] [[ကြယ်စုတန်း]]မှ နှစ်ဘက်ခုံး ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ယင်းအား [[ဝီလီယံ ဟာရှယ်]]က ၁၇၈၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀ ၌ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Ngc5}}
[[Category:စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)]]
{{galaxy-stub}}
6m7jqgulih0vpozs5pj76und36cg5nj
NGC 439
0
77745
1060470
722113
2026-10-29T01:36:31Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060470
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox galaxy
| name = [[New General Catalogue|NGC]] 439
| image =
| caption =
| epoch = [[J2000]]
| ra = {{RA|01|13|47.2}}<ref name="ned">{{cite web
| title=NASA/IPAC Extragalactic Database
| work=Results for NGC 0439
| url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+439extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| accessdate=September 2, 2016
| archive-url=https://web.archive.org/web/20191207172922/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+439extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES
| archive-date=7 December 2019
| url-status=dead}}</ref>
| dec = {{DEC|-31|44|50}}<ref name="ned" />
| constellation name = [[ပန်းပုဆရာ (ကြယ်စုတန်း)|ပန်းပုဆရာ]]
| z = 0.019357<ref name="ned" />
| h_radial_v = 5,803 km/s<ref name="ned" />
| dist_ly = {{convert|63.733|+/-|12.192|Mpc|Mly|abbr=on|lk=on|order=flip}}<ref name="ned" />
| type = SAB0^-(rs)?<ref name="ned" />
| appmag_v = 12.59<ref name="ned" />
| absmag_v = -23.18<ref name="ned" />
| size_v = 2.5' × 1.5'<ref name="ned" />
| notes =
| names = [[European Southern Observatory|ESO]] 412- G 018, [[Morphological Catalogue of Galaxies|MCG]] -05-04-015, [[2MASS|2MASX]] J01134725-3144500, 2MASXi J0113476-314450, ESO-LV 4120180, [[6dF Galaxy Survey|6dF]] J0113472-314450, 6dFGSv 00684, [[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 4423.<ref name="ned" />
}}
'''NGC 439''' သည် [[ပန်းပုဆရာ (ကြယ်စုတန်း)|ပန်းပုဆရာ]] ကြယ်စုတန်းမှ နှစ်ဘက်ခုံး ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ယင်းအား [[ဂျွန် ဟာရှယ်]]က ၁၈၃၄ စက်တင်ဘာ ၂၇ ၌ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 400 - 449|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc4.htm#427|publisher=Cseligman|accessdate=April 18, 2017}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Ngc5}}
[[Category:ခရုပတ်ပုံစံ ဂလက်ဆီများ]]
[[ကဏ္ဍ:ပန်းပုဆရာ (ကြယ်စုတန်း)]]
{{galaxy-stub}}
jv5vagmdeboyhch73fgsvn1m0zzyiq2
NGC 453
0
77770
1060472
688820
2026-10-29T01:38:38Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060472
wikitext
text/x-wiki
{{sky|01|16|17.4|+|33|00|51}}
{{Starbox short|name=[[New General Catalogue|NGC]] 453|epoch=[[J2000]]|ra={{RA|01|16|17.4}}<ref name="ned">{{cite web | title=NASA/IPAC Extragalactic Database | work=Results for NGC 0453 | url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+453&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES | accessdate=April 29, 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20240719041000/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+453&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES | archive-date=19 July 2024 | url-status=dead}}</ref>|dec={{DEC|+33|00|51}}<ref name="ned" />|constell=[[မိန် နက္ခတာရာ]]}}
'''NGC 453''' သည် [[မိန် နက္ခတာရာ]]မှ ကြယ်သုံးလုံးတွဲစနစ်ဖြစ်ပြီး Édouard Stephan ဆိုသူက ၁၈၈၁ ခုနှစ်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://www.ngcicproject.org/NGC/NGC_4xx/NGC_453.htm|title=NGC/IC Project Restoration Effort|last=|first=|date=|website=ngcicproject.org|archive-url=|archive-date=|dead-url=|accessdate=April 29, 2017}}{{Dead link|date=January 2021 }}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
{{Ngc5}}
[[ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ]]
{{multi-star-stub}}
4n6xjoposo7kw7ojrusv2ypn89jz3hl
NGC 511
0
92433
1060476
688868
2026-10-29T01:43:20Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060476
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox galaxy
|name=[[New General Catalogue|NGC]] 511
|image=[[File:NGC 0511 SDSS.jpg|NGC 511 SDSS|300px]]
|caption=[[:en:Sloan Digital Sky Survey|SDSS]] view of NGC 511
|epoch=[[J2000]]<ref name=sim>{{Cite web|url=http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=NGC+511|title=NGC 511|access-date=2017-12-09}}</ref>
|ra={{RA|01|23|30.7}}<ref name=ned>{{Cite web|url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC+511|title=Your NED Search Results|website=ned.ipac.caltech.edu|access-date=2017-10-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210825194406/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC+511|archive-date=25 August 2021|url-status=dead}}</ref>
|dec={{DEC|+11|17|28}}<ref name="ned"/>
|constellation name=[[မိန် နက္ခတာရာ]]<ref name=seds>{{Cite web|url=http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC511|title=Revised NGC Data for NGC 511|website=spider.seds.org|access-date=2017-10-05}}</ref>
|type=E<ref name="seds"/>
|appmag_b=14.9<ref name="seds"/>
|appmag_v=13.9<ref name="seds"/>
|h_radial_v=(10954 ± 44) km/s<ref name="sim"/>
|dist_ly=499 [[အလင်းနှစ်|Mly]]<ref name=distance>An object's distance from Earth can be determinded using Hubble's law: ''v=H<sub>o</sub>'' is Hubble's constant (70±5 (km/s)/Mpc). The relative uncertainty Δ''d''/''d'' divided by the distance is equal to the sum of the relative uncertainties of the velocity and ''v=H<sub>o</sub>''</ref>
|z=0.03723 ± 0.00015<ref name="sim"/>
|size_v=1.1' × 1.1'<ref name="seds"/>
|notes=
|names=[[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 5103, [[Uppsala General Catalogue|UGC]] 936, [[Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars|GC]] 5174, [[Morphological Catalogue of Galaxies|MGC]] +02-04-033, [[2MASS]] J01233074+1117274 <ref name="sim"/><ref name="cseligman">{{Cite web|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc5.htm#511|title=New General Catalog Objects: NGC 500 - 549|website=cseligman.com|language=en-US|access-date=2017-10-16}}</ref>
}}
'''NGC 511''' သည် [[မိန် နက္ခတာရာ]]မှ [[ဘဲဥပုံစံ ဂလက်ဆီ]]ဖြစ်ပြီး<ref name="seds"/> [[နေအဖွဲ့အစည်း]]မှ [[အလင်းနှစ်]] ၄၉၉ မီလီယံနီးပါးခန့် ကွာဝေးသည်။<ref name="distance"/> ယင်းအား ၁၈၇၆ အောက်တိုဘာ ၂၆ တွင် Édouard Stephan ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref name="cseligman"/>
== ပြင်ပလင့်များ ==
* {{WikiSky}}
* [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC511 SEDS]
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
{{Ngc10}}
{{Sky|01|23|30.7||+11|17|28|190000000}}
[[Category:ဘဲဥပုံစံ ဂယ်လက်ဆီများ]]
[[ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ]]
k86qai9krzhcerjykdowh74z61twg87
NGC 517
0
92474
1060478
688898
2026-10-29T01:45:07Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060478
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox galaxy
|name=[[New General Catalogue|NGC]] 517
|image=[[File:NGC517 - SDSS DR14.jpg|NGC 517 SDSS|300px]]
|caption=NGC 517 and [[NGC 515]] as seen on [[:en:Sloan Digital Sky Survey|SDSS]]
|epoch=[[J2000]]<ref name=sim>{{Cite simbad|url=http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=NGC+517|title=NGC 517|access-date=2017-12-09}}</ref>
|ra={{RA|01|24|43.8}}<ref name=ned>{{Cite web|url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC+517|title=Your NED Search Results|website=ned.ipac.caltech.edu|access-date=2017-10-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20180918231209/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC+517|archive-date=18 September 2018|url-status=dead}}</ref>
|dec={{DEC|+33|25|46}}<ref name="ned"/>
|constellation name=[[မိန် နက္ခတာရာ]]<ref name=seds>{{Cite web|url=http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC517|title=Revised NGC Data for NGC 517|website=spider.seds.org|access-date=2017-10-05}}</ref>
|type=S0<ref name="seds"/>
|appmag_b=13.5<ref name="seds"/>
|appmag_v=12.5<ref name="seds"/>
|h_radial_v=(4169 ± 58) km/s<ref name="sim"/>
|dist_ly=188 [[အလင်းနှစ်|Mly]]<ref name=distance>An object's distance from Earth can be determinded using Hubble's law: ''v=H<sub>o</sub>'' is Hubble's constant (70±5 (km/s)/Mpc). The relative uncertainty Δ''d''/''d'' divided by the distance is equal to the sum of the relative uncertainties of the velocity and ''v=H<sub>o</sub>''</ref>
|z=0.014003 ± 0.000193<ref name="sim"/>
|size_v=1.4' × 0.5'<ref name="seds"/>
|notes=
|names=[[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 5214, [[Uppsala General Catalogue|UGC]] 960, [[Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars|GC]] 301, [[Morphological Catalogue of Galaxies|MGC]] +05-04-054, [[2MASS]] J01244381+3325465, [[ဂျွန် ဟာရှယ်|h]] 114<ref name="sim"/><ref name="cseligman">{{Cite web|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc5.htm#517|title=New General Catalog Objects: NGC 500 - 549|website=cseligman.com|language=en-US|access-date=2017-10-16}}</ref>
}}
'''NGC 517''' သည် [[မိန် နက္ခတာရာ]]ရှိ နှစ်ဘက်ခုံး ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး<ref name="seds"/> [[နေအဖွဲ့အစည်း]]မှ အလင်းနှစ် ၁၈၈ မီလီယံ ကွာဝေးသည်။<ref name="distance"/> ယင်အား [[ဝီလီယံ ဟာရှယ်]]က ၁၇၈၄ စက်တင်ဘာ ၁၃ တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref name="cseligman"/>
== ပြင်ပလင့် ==
* {{WikiSky}}
* [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC517 SEDS]
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
{{Ngc10}}
{{Sky|01|24|43.8||+33|25|46|190000000}}
[[ကဏ္ဍ:မိန် နက္ခတ်တာရာ]]
{{galaxy-stub}}
ravprp6ovjt5kjlcjbjjmqtixx099t7
NGC 519
0
92478
1060481
446576
2026-10-29T01:48:07Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060481
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox galaxy
|name=[[New General Catalogue|NGC]] 519
|image=[[File:NGC519 - SDSS DR14.jpg|NGC 519 SDSS|300px]]
|caption=NGC 519 as seen on [[:en:Sloan Digital Sky Survey|SDSS]]
|epoch=[[J2000]]<ref name=sim>{{Cite simbad|url=http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=NGC+519|title=NGC 519|access-date=2017-12-09}}</ref>
|ra={{RA|01|24|28.6}}<ref name=ned>{{Cite web|url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC+519|title=Your NED Search Results|website=ned.ipac.caltech.edu|access-date=2017-10-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20180918231212/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC+519|archive-date=18 September 2018|url-status=dead}}</ref>
|dec={{DEC|-01|38|29}}<ref name="ned"/>
|constellation name=[[စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)|စီတပ်]]<ref name=seds>{{Cite web|url=http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC519|title=Revised NGC Data for NGC 519|website=spider.seds.org|access-date=2017-10-05}}</ref>
|type=E<ref name="seds"/>
|appmag_b=15.4<ref name="seds"/>
|appmag_v=14.4<ref name="seds"/>
|h_radial_v=(5276 ± 78) km/s<ref name="sim"/>
|dist_ly=242 [[အလင်းနှစ်|Mly]]<ref name=distance>An object's distance from Earth can be determinded using Hubble's law: ''v=H<sub>o</sub>'' is Hubble's constant (70±5 (km/s)/Mpc). The relative uncertainty Δ''d''/''d'' divided by the distance is equal to the sum of the relative uncertainties of the velocity and ''v=H<sub>o</sub>''</ref>
|z=0.017756 ± 0.000260<ref name="sim"/>
|size_v=0.5' × 0.3'<ref name="seds"/>
|notes=
|names=[[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 5182, [[Morphological Catalogue of Galaxies|MGC]] +00-04-116, [[2MASS]] J01242863-0138284<ref name="sim"/><ref name="cseligman">{{Cite web|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc5.htm#519|title=New General Catalog Objects: NGC 500 - 549|website=cseligman.com|language=en-US|access-date=2017-10-16}}</ref>
}}
'''NGC 519''' သည် [[စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)|စီတပ်]] [[ကြယ်စုတန်း]]မှ<ref name="seds"/> ဘဲဥပုံစံ ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး [[နေအဖွဲ့အစည်း]]မှ [[အလင်းနှစ်]] ၂၄၂ မီလီယံ ကွာဝေးသည်။<ref name="distance"/> ယင်းအား Lewis Swift ဆိုသူက ၁၈၈၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀ တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref name="cseligman"/>
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
== ပြင်ပလင့် ==
* {{WikiSky}}
* [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC519 SEDS]
{{Ngc10}}
{{Sky|01|24|28.6||-01|38|29|190000000}}
[[Category:ဘဲဥပုံစံ ဂယ်လက်ဆီများ]]
[[Category:စီတပ် (ကြယ်စုတန်း)]]
{{Galaxy-stub}}
ny46twu3gknobyuhf0spgt2fkz0tnm5
အချင်း
0
92879
1060557
831964
2026-10-29T10:29:49Z
Mkant00
135890
major expansion
1060557
wikitext
text/x-wiki
[[File:Circle-withsegments.svg|thumb|စက်ဝိုင်းတစ်ခု၏ ဂျီဩမေတြီဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်းများဖြစ်သော အမည်းရောင် စက်ဝိုင်းပတ်လည်အနား C၊ အပြာရောင် အချင်း D၊ အနီရောင် အချင်းဝက် R နှင့် အစိမ်းရောင် ဗဟို O။]]
[[ဂျီဩမေတြီ]] (geometry) တွင် [[စက်ဝိုင်း]] (circle) သို့မဟုတ် [[စက်လုံး|စက်လုံးမျက်နှာပြင်]] (sphere) တစ်ခု၏ '''အချင်း''' (diameter) ဆိုသည်မှာ ဗဟို (centre) ကို ဖြတ်သွားပြီး အစွန်းမှတ်များ (endpoints) နယ်နိမိတ် (boundary) ပေါ်တွင် ကျရောက်နေသည့် မည်သည့် [[မျဉ်း|မျဉ်းဖြောင့်အပိုင်း]] (straight line segment) ကိုမဆို ခေါ်ဆိုသည်။ အချင်းကို အကြီးဆုံး အလျားရှိသော လေးကြိုး (chord of maximal length) ဟုလည်း ညီမျှစွာ သတ်မှတ်နိုင်သည်။ [[ယူကလစ် ဂျီဩမေတြီ|ယူကလစ် အကွာအဝေး ဂျီဩမေတြီ]] (Euclidean metric geometry) တွင် စက်ဝိုင်း သို့မဟုတ် စက်လုံးမျက်နှာပြင် တစ်ခု၏ မည်သည့် အချင်း၏ အလျား <math>d</math> မဆို မပြောင်းလဲဘဲ တည်ရှိပြီး အချင်းဝက် (radius) <math>r</math> ၏ နှစ်ဆနှင့် ညီမျှသည်။<ref>Online Etymology Dictionary (2018).</ref>
<math display="block">d = 2r \iff r = \frac{1}{2}d</math>
== ပေတံနှင့် ကွန်ပါ တည်ဆောက်မှုများ (Straightedge-and-compass constructions) ==
အချင်းများနှင့် စက်ဝိုင်းဗဟိုများကို ပေတံနှင့် ကွန်ပါဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း တည်ဆောက်သည်။<ref>Department of the Army (1972), p. 6-32.</ref>
*စက်ဝိုင်းတစ်ခု၏ စိတ်ကြိုက် လေးကြိုး (chord) <math>AB</math> ကို ပေးထားပါက <math>AB</math> ၏ ထောင့်မှန်ထက်ဝက်ပိုင်းမျဉ်း (perpendicular bisector) သည် စက်ဝိုင်း၏ ဗဟိုကို ဖြတ်သွားသည်။
*ပြိုင်မနေသော လေးကြိုးနှစ်ခု၏ ထောင့်မှန်ထက်ဝက်ပိုင်းမျဉ်းများ ဆုံမှတ်သည် ဗဟို (centre) <math>c</math> ၏ တည်နေရာကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ <math>c</math> ကို ဖြတ်သွားပြီး စက်ဝိုင်းဖြင့် အဆုံးသတ်ထားသော မည်သည့် [[မျဉ်း|မျဉ်းဖြောင့်]]မဆို အချင်း (diameter) တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။
* မျဉ်းပိုင်း (line segment) <math>AB</math> တစ်ခုကို ပေးထားပါက ထောင့်မှန်ထက်ဝက်ပိုင်းခြင်း (perpendicular bisection) ဖြင့် ၎င်း၏ အလယ်မှတ် (midpoint) <math>m = \frac{1}{2}(A + B)</math> ကို ရှာဖွေခြင်းသည် <math>AB</math> ကို အချင်းအဖြစ် ထားရှိပြီး အချင်းဝက် (radius) <math>r = \|A - m\|</math> ရှိသော တစ်ခုတည်းသော စက်ဝိုင်းကို တည်ဆောက်နိုင်စေသည်။
== အကွာအဝေးရပ်ဝန်းဆိုင်ရာ ယေဘုယျပြုခြင်း (Metric space generalization) ==
<math>(M, d_M)</math> ကို [[အကွာအဝေး ရပ်ဝန်း|အကွာအဝေးရပ်ဝန်း]] (metric space) တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ ဗလာမဟုတ်သော [[အစုပိုင်း]] (non-empty subset) <math>S \subseteq M</math> တစ်ခု၏ အချင်း (diameter) ကို <math>S</math> ၏ အစုဝင်များအကြား အကွာအဝေးများအားလုံး၏ [[အင်ဖီမမ် နှင့် စူပရီမမ်|စူပရီမမ်]] (supremum) အဖြစ် အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်သည်။
<math display="block">\operatorname{diam}(S) = \sup_{x, y \in S} d_M(x, y)</math>
[[ဗလာစု]] (empty set) <math>\varnothing</math> အတွက် အချင်းကို သဘောတူညီချက်အရ <math>\operatorname{diam}(\varnothing) = 0</math> ဟု သတ်မှတ်သည်။ အစုပိုင်း <math>S</math> တစ်ခုသည် ကန့်သတ်ချက်ရှိရန် [[ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ|လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ]] (if and only if) မှာ <math>\operatorname{diam}(S) < \infty</math> ဖြစ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
ယူကလစ် ရပ်ဝန်း (Euclidean space) <math>\mathbb{R}^n</math> တွင် ဗလာမဟုတ်သော ကန့်သတ်ချက်ရှိသည့် အစု <math>S</math> ၏ အချင်းနှင့် ၎င်းအား အသေးဆုံး ဝန်းရံထားသော စက်လုံး၏ ဝန်းရံစက်ဝိုင်းအချင်းဝက် (circumradius) <math>R</math> တို့အကြား ဆက်သွယ်ချက်ကို ယွန်း၏ သီအိုရမ် (Jung's theorem) ဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်ပေးသည်။
<math display="block">R \le \operatorname{diam}(S) \sqrt{\frac{n}{2(n+1)}}</math>
ယူကလစ် ပြင်ညီ (<math>n = 2</math>) တွင် ဤကန့်သတ်ချက်သည် <math>R \le \frac{1}{\sqrt{3}} \operatorname{diam}(S)</math> ကို ရရှိပြီး အတိုင်းအတာ ၃ ရှိသော ရပ်ဝန်း (<math>n = 3</math>) တွင် <math>R \le \sqrt{\frac{3}{8}} \operatorname{diam}(S)</math> ကို ရရှိသည်။
== ကတော့ချွန်ဖြတ်ပိုင်းများနှင့် လက်တွေ့အသုံးချ အတိုင်းအတာများ (Conic sections and applied measures) ==
အဖိုင်း ဂျီဩမေတြီ (affine geometry) တွင် ကတော့ချွန်ဖြတ်ပိုင်း (conic section) တစ်ခု၏ အချင်း (diameter) ဆိုသည်မှာ ပြိုင်နေသော လေးကြိုးများ၏ အလယ်မှတ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော နေရာ (locus of midpoints) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် မည်သည့် မျဉ်းဖြောင့်ကိုမဆို ခေါ်ဆိုသည်။<ref>Bogomolny (2017).</ref>
* အဲလစ်များနှင့် ဟိုက်ပါဘိုလာများ ပါဝင်သည့် ဗဟိုချက်ရှိ ကတော့ချွန်ဖြတ်ပိုင်းများ (central conics) အတွက် အချင်းတိုင်းသည် ကတော့ချွန်ဖြတ်ပိုင်း၏ ဗဟို (centre) ကို ဖြတ်သွားသည်။
* အဲလစ် (ellipse) တစ်ခုတွင် ကွန်ဂျူဂိတ် အချင်းများ (conjugate diameters) ဆိုသည်မှာ အချင်းတစ်ခု၏ အစွန်းမှတ်များရှိ အဲလစ်၏ [[ထိမျဉ်း|ထိမျဉ်းများ]]သည် အခြားအချင်းနှင့် ပြိုင်နေသည့် အချင်းအတွဲများကို ခေါ်ဆိုသည်။<ref>Raphson & Ozanam (1702), p. 26.</ref> အရှည်ဆုံးနှင့် အတိုဆုံး အချင်းများသည် ဝင်ရိုးရှည် (major axis) နှင့် ဝင်ရိုးတို (minor axis) တို့ကို အသီးသီး ဖွဲ့စည်းကြသည်။ မည်သည့် အချင်း၏ ထက်ဝက်ကိုမဆို ဆီမီးအချင်း (semidiameter) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။
* ပါရာဘိုလာများ (parabolas) အတွက် အချင်းတိုင်းသည် အချိုးညီဝင်ရိုး (axis of symmetry) နှင့် ပြိုင်နေသော မျဉ်းဖြောင့်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
ကွန်တင်နျူယမ် အရည်ဒိုင်းနမစ် (continuum fluid dynamics) နှင့် အမှုန် သရုပ်လက္ခဏာခွဲခြမ်းခြင်းတို့တွင် ညီမျှသော အချင်းများသည် စက်ဝိုင်းပုံမဟုတ်သည့် ဂျီဩမေတြီပုံသဏ္ဌာန်များကို ကိုယ်စားပြုကြသည်။
* ဟိုက်ဒရောလစ် အချင်း (Hydraulic diameter) - ကန့်လန့်ဖြတ် [[ဧရိယာ]] <math>A</math> နှင့် စိုစွတ်သော ပတ်လည်အနား (wetted perimeter) <math>P</math> ရှိသော ပြွန်တစ်ခုအတွက် ဖြစ်သည်။
<math display="block">D_H = \frac{4A}{P}</math>
* ဆော်တာ ပျမ်းမျှအချင်း (Sauter mean diameter) - တစ်ခုချင်းစီ၏ အချင်း <math>d_i</math> ရှိသော အမှုန်စုစည်းမှုတစ်ခုအတွက် ဖြစ်သည်။
<math display="block">D_{32} = \frac{\sum_{i} d_i^3}{\sum_{i} d_i^2}</math>
== ကိုးကား (References) ==
* {{Citation |last=Bogomolny |first=Alexander |title=Conjugate Diameters in Ellipse |url=http://www.cut-the-knot.org/Curriculum/Geometry/ConjugateDiameters.shtml |website=Cut-the-Knot |date=2017}}
* {{Citation |last=Department of the Army |title=General Drafting |series=Technical Manual |volume=TM 5-581A |publisher=U.S. Government Printing Office |publication-place=Washington, D.C. |date=1972 |page=6-32၊ §6-66}}
* {{Citation |last=Korpela |first=Jukka K. |title=Unicode Explained |publisher=O'Reilly Media |publication-place=Sebastopol |date=2006 |isbn=978-0-596-10121-3 |page=171}}
* {{Citation |last=Monniaux |first=David |title=UTF-8 (Unicode) compose sequence |url=http://cgit.freedesktop.org/xorg/lib/libX11/plain/nls/en_US.UTF-8/Compose.pre |date=2018}}
* {{Citation |last=Online Etymology Dictionary |title=Diameter |url=http://www.etymonline.com/index.php?term=diameter |website=Online Etymology Dictionary |date=2018}}
* {{Citation |last=Puncochar |first=Daniel E. |title=Interpretation of Geometric Dimensioning and Tolerancing |edition=2nd |publisher=Industrial Press |publication-place=New York |date=1997 |isbn=978-0-8311-3072-5 |page=5}}
* {{Citation |last1=Raphson |first1=Joseph |last2=Ozanam |first2=Jacques |title=A Mathematical Dictionary |publisher=J. Nicholson, T. Leigh and D. Midwinter |publication-place=London |date=1702 |page=26}}
[[Category:စက်ဝိုင်းများ]]
[[Category:အလျား]]
7c2f5dlyeglc39fs3t5us3yeyzi8lc1
ဂျက်ဒေါ်ဆေး
0
101827
1060542
1032057
2026-10-29T08:12:37Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060542
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ဂျက်ဒေါ်ဆေး
| image = Jack Dorsey 2014.jpg
| caption = Dorsey in November 2014
| birth_name = Jack Patrick Dorsey
| birth_date = {{Birth date and age|1976|11|19|mf=yes}}<ref>{{Cite encyclopedia |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/1581357/Jack-Dorsey |title=Jack Dorsey |encyclopaedia=Encyclopædia Britannica |year=2014 |access-date=December 22, 2014}}</ref>
| birth_place = St. Louis, Missouri, U.S.
| residence = San Francisco, California, U.S.
| nationality = အမေရိကန်
| citizenship = အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု
| occupation = [[:en:Chief executive officer|CEO]] of Square, Inc. and Twitter<ref>{{cite news|title=Twitter names Jack Dorsey as CEO|url=http://money.cnn.com/2015/10/05/technology/twitter-new-ceo-jack-dorsey/|access-date=October 5, 2015|publisher=CNN Money|date=October 5, 2015|archive-date=28 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160128061515/http://money.cnn.com/2015/10/05/technology/twitter-new-ceo-jack-dorsey/|url-status=dead}}</ref>
| alma_mater = [[:en:Missouri University of Science and Technology|University of Missouri–Rolla]] (transferred)<br />New York University (dropped out)
| salary = Square, Inc. $2.75 (2017)<br />
Twitter $0 (2017)<ref>{{cite news |title=Twitter CEO Jack Dorsey Declines Compensation in 2017 for Third Straight Year |last=Spangler |first=Todd |work=Variety |date=April 11, 2018 |url=https://variety.com/2018/digital/news/twitter-jack-dorsey-declines-compensation-2017-1202750870/ |access-date=August 18, 2018 }}</ref>
| known_for = Co-founder of Twitter & Square, Inc.
| net worth = {{increase}} [[:en:United States dollar|US$]]6.8 billion (October 2018)<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/profile/jack-dorsey/|title=Jack Dorsey|work=Forbes}}</ref>
| boards = {{plainlist|
Twitter<ref>{{cite web|url=https://investor.twitterinc.com/directors.cfm|title=Board of directors – About|publisher=Twitter|access-date=January 31, 2017|accessdate=25 December 2018|archivedate=14 October 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161014153205/https://investor.twitterinc.com/directors.cfm}}</ref>
*Square, Inc.<ref>{{cite web|url=https://squareup.com/about#board|title=About Square|publisher=Square|access-date=January 31, 2017}}</ref>
}}
}}
'''ဂျက်ဒေါ်ဆေး'''<ref>{{cite twitter |number=402764395219918848 |user=marciadorsey |date=November 19, 2013 |title=This date/day is one of the BEST days of my LIFE! I am SO BLESSED...🎈Happy Birthday Jack Patrick Dorsey, (aka) @jack! |first=Marcia |last=Dorsey }}</ref>(နိုဝင်ဘာလ ၁၉၊ ၁၉၇၆ ခုနှစ်) သည် အမေရိကန်လူမျိုး ကွန်ပျူတာပရိုဂရမ်မာနှင့် အင်တာနက်လုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ [[တွစ်တာ]]ကို တည်ထောင်သူနှင့် အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် မိုဘိုင်းငွေပေးချေမှုကုမ္ပဏီတစ်ခု ဖြစ်သည့် Square ကို တည်ထောင်သူနှင့် အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news|author=Strange, Adario|title=Flickr Document Reveals Origin Of Twitter|url=http://blog.wired.com/business/2007/04/flickr_document.html|date=April 20, 2007|work=Wired News|publisher=CondéNet|access-date=November 5, 2008}}</ref>
==အစောပိုင်း ဘဝ==
ဂျက်ဒေါ်ဆေး၏ မိဘနှစ်ပါးမှာ မာဆီယာ (နဲစမစ်) နှင့် တင်းဒေါ်ဆေားတို့ ဖြစ်ကြသည်။<ref name="Glaser">{{cite news|url=http://mediashift.org/2007/05/twitter-founders-thrive-on-micro-blogging-constraints137/|title=Twitter Founders Thrive on Micro-Blogging Constraints|last=Glaser|first=Mark|date=May 17, 2007|work=|access-date=November 5, 2008|publisher=MediaShift}}</ref><ref>[http://www.latercera.com/contenido/739_127714_9.shtml Jack Dorsey, creador de twitter: 'En 140 caracteres la gente se siente más libre al escribir' | CIENCIA&TECNOLOGÍA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141006101644/http://www.latercera.com/contenido/739_127714_9.shtml |date=6 October 2014 }}. latercera.com. Retrieved on January 14, 2014.</ref><ref>[http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=VP&p_theme=vp&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=12C3E28404FD9298&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM The Virginian-Pilot Archives] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180718205617/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=VP&p_theme=vp&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=12C3E28404FD9298&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM |date=18 July 2018 }}. Nl.newsbank.com (November 26, 2009). Retrieved on January 14, 2014.</ref> St. Louis, Missouri တွင် မွေးဖွားကြီးပြင်းခဲ့သည်။<ref>[https://www.telegraph.co.uk/technology/twitter/4388880/Profile-Twitter-founders-Jack-Dorsey-Biz-Stone-and-Evan-Williams.html Profile Twitter founders: Jack Dorsey, Biz Stone and Evan Williams]. Telegraph. Retrieved on January 14, 2014.</ref><ref>[http://www.stltoday.com/business/article_d3a250de-56a1-5038-b114-45426cc8bf3a.html Taste of St. Louis first major event to use Square : Business] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200129203152/https://www.stltoday.com/business/article_d3a250de-56a1-5038-b114-45426cc8bf3a.html |date=29 January 2020 }}. Stltoday.com (September 29, 2010). Retrieved on January 14, 2014.</ref> သူသည် အင်္ဂလိပ်၊ Irish နှင့် အီတလီလူမျိုးများမှ ဆင်းသက်လာသူ ဖြစ်သည်။<ref>[http://www.vanityfair.com/culture/2013/07/jack-dorsey-diet-purple-foods Jack Dorsey Believes That Eating Purple Food Makes You Healthier]. ''Vanity Fair'' (March 21, 2012). Retrieved on January 14, 2014.</ref> ဖခင်ဖြစ်သူသည် ဒြပ်ထုရောင်စဉ်တိုင်းကိရိယာထုတ်လုပ်သည့် ကုမ္ပဏီတွင် အလုပ်လုပ်ပြီး မိခင်ဖြစ်သူသည် အိမ်ရှင်မတစ်ဦး ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://finance.yahoo.com/news/youngest-billionaires-forbes-400-11-060000953.html |title=The youngest billionaires on the Forbes 400: 11 under 40 |publisher=''Yahoo! Finance'' |date=September 30, 2014 |first=Natalie |last=Robehmed |access-date=October 1, 2014 }}</ref> သူ၏ ဦးလေးသည် ကက်သလစ်ခရစ်ယာန်ဘုန်းကြီး ဖြစ်ပြီး သူသည်လည်း ကက်သလစ်ဘာသာကို ယုံကြည်ခဲ့သည်။<ref name=native /> သူသည် Catholic Bishop DuBourg အထက်တန်းကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
သူသည် ငယ်စဉ်အခါများက တစ်ခါတစ်ရံ ဖက်ရှင်မော်ဒယ်တစ်ဦးအဖြစ် အလုပ်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite tweet |number=375089278054711298 |first=Jack |last=Dorsey |user=jack |date=September 3, 2013 |title=Me in my (very) short-lived days as a vintage clothing model: flic.kr/p/hG5x5 }}</ref><ref>{{cite tweet |number=599292408044474369 |first=Jack |last=Dorsey |user=jack |date=May 15, 2015 |title=@ScottLucas86 @LizFiandaca @jeremys did it include my modeling days? m.flickr.com/#/photos/jackd… }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.flickr.com/photos/jackdorsey/188883710/ |first=Jack |last=Dorsey |website=Flickr |date=July 13, 2006 |title=I read Gray's Anatomy }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.flickr.com/photos/jackdorsey/188883635/ |first=Jack |last=Dorsey |website=Flickr |date=July 13, 2006 |title=Noele took pictures of me }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.flickr.com/photos/jackdorsey/188883621/ |first=Jack |last=Dorsey |website=Flickr |date=July 13, 2006 |title=Who needs a nosering? }}</ref> အသက် တစ်ဆယ့်လေးနှစ် ဖြစ်လာသည့်အခါတွင် ဂျက်ဒေါ်ဆေးသည် dispatch routing တွင် စိတ်ဝင်တစား ရှိလာခဲ့သည်။ သူရေးသားခဲ့သည့် dispatch logistics ပက်သက်ပါဝင်သည့် open-source ဆော့ဝဲများသည် ယခုအချိန်အထိပင် တက္ကစီယဉ်မောင်းကုမ္ပဏီများက အသုံးပြုနေဆဲ ဖြစ်သည်။<ref name=Glaser /><ref name=native>{{cite news |url=http://www.stltoday.com/news/native-son-sets-st-louis-atwitter-he-s-always-seen/article_635e1f22-b802-50d4-bc42-29a464ef72ad.html |title=Native son sets St. Louis atwitter |date=November 15, 2009 |access-date=January 17, 2018 |newspaper=St. Louis Post-Dispatch |first=Tim |last=Barker }}</ref> နယူးယောက်တက္ကသိုလ်သို့ မပြောင်းမီ MissouriRolla တက္ကသိုလ်တွင် နှစ်နှစ်ကျော် (၁၉၉၅− ၁၉၉၇) ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ သို့သော် သူသည် ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် ကျောင်းထွက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news|last1=Rampton|first1=John|title=12 of the most successful entrepreneurs who dropped out of college|url=http://mashable.com/2016/09/22/12-entrepreneurs-who-dropped-out-of-college/#sBYQqStW1aq6|accessdate=January 16, 2018|newspaper=Mashable|date=September 22, 2016}}</ref> သူသည် နယူးယောက်တက္ကသိုလ်တွင် ပညာသင်ကြားနေစဉ်တွင် တွစ်တာကို ဖန်တီးရန် စိတ်ကူးရှိခဲ့သည်။<ref name=native /><ref>{{cite news |url=https://techcrunch.com/2010/04/27/jack-dorsey-fred-wilson-twitter-book-excerpt/ |title=When Jack Dorsey Met Fred Wilson, And Other Twitter Tales (Book Excerpt) |first=Jeffrey |last=Bussgang |website=[[TechCrunch]] |date=April 27, 2010 |access-date=September 23, 2018 |quote=Jack ... moved to New York, transferred to NYU, and started writing dispatch software ... 'They're all reporting constantly where they are and what work they're doing ... I thought that abstraction was so cool that I wanted that same thing for my friends.' }}</ref>
Dispatching နှင့် ပတ်သက်သည့် လုပ်ငန်းတွင် ပရိုဂရမ်မာအဖြစ် အလုပ်လုပ်ကိုင်နေစဉ် ဒေါ်ဆေးသည် ကယ်လီဖိုးနီးယားသို့ ပြောင်းရွှေ့ကာ နေထိုင်ခဲ့သည်။<ref name="BW">{{cite news|author=BusinessWeek|title=Tech's Next Gen: The Best and Brightest|url=http://images.businessweek.com/ss/07/03/0326_tech_entrepreneurs/source/10.htm|date=March 26, 2007|work=BusinessWeek|publisher=The McGraw-Hill Companies|access-date=November 5, 2008|accessdate=26 December 2018|archivedate=11 July 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140711043659/http://images.businessweek.com/ss/07/03/0326_tech_entrepreneurs/source/10.htm}}</ref><ref name="dorseytweet">{{cite news|author=Dorsey, Jack|title=To be clear: I didn't attend Cornell (and didn't invent Twitter there).|url=https://twitter.com/jack/status/1480648277|date=April 8, 2009|work=Twitter|access-date=April 13, 2009}}</ref> ထိုအချိန်သည် ၂၀၀၀ ခုနှစ် ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၀ ခုနှစ်တွင် ကိုယ်ပိုင်ကုမ္ပဏီ Oakland ကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ဝဘ်မှတစ်ဆင့် အရေးပေါ်ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများ၊ အငှားယာဉ်နှင့် ပတ်သက်သည်များ၊ ပို့ဆောင်မှု လုပ်ငန်းများ စသည်တို့ကို လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။<ref name=Dorsey>{{cite web|author=Dorsey, Jack|title=twttr sketch|url=https://www.flickr.com/photos/jackdorsey/182613360|date=March 24, 2006|work=Flickr|publisher=Yahoo!|access-date=November 7, 2008}}</ref> His other projects and ideas at this time included networks of medical devices and a "frictionless service market".<ref name=Dorsey /> သူ၏ အခြားသာ စီမံကိန်းများနှင့် စိတ်ကူးများတွင် ဆေးပညာနှင့် သက်ဆိုင်သည့် ကွန်ရက်များနှင့် Frictionless service market တို့ ပါဝင်သည်။ ၂၀၀၀ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် သူသည် ဝဘ်ပေါ်တွင် အချိန်နှင့်တစ်ပြေးညီ စာတိုများဖြင့် ဆက်သွယ်နိုင်မည့် ဝန်ဆောင်မှုတစ်ခုကို ပြုလုပ်ရန် စိတ်ကူးခဲ့သည်။<ref name=Dorsey />
သူသည် မက်ဆေ့များကို ချက်ချင်းပို့နိုင်အောင် လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့ပြီး ဆော့ဝဲအသုံးပြုသူများသည် သူတို့၏ စာသားများကို သူငယ်ချင်းများအကြား အလွယ်တကူ မျှဝေနိုင်အောင် လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ သူသည် Odeo ကို စာသားမက်ဆေ့တွင် စိတ်ဝင်တစားရှိလာစေရန် ချဉ်းကပ်ခဲ့သည်။ ဒေါ်ဆေးနှင့် Biz Stone သည် စာတိုမက်ဆေ့နှင့် သင့်လျော်သည့် မက်ဆေ့စာသားကို စိတ်ကူးရရှိခဲ့ကာ နှစ်ပတ်ခန့်အကြာတွင် တွစ်တာကို တည်ဆောက်ရန် မူရင်းပုံစံကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ များစွာသော အသုံးပြုသူတို့ကို ဆွဲဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် Evan Williams ထံမှလည်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ ရရှိခဲ့သည်။<ref name=Glaser />
==အသက်မွေးဝမ်ကြောင်း==
[[File:Jack Dorsey-20080723.jpg|thumb|ဂျက်ဒေါ်ဆေး၊ ၂၀၀၈]]
ဝီလီယမ်၊ စတုန်းနှင့် Noah Glass တို့သည် Obvious Corporation ကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းသည် နောင်အခါတွင် တွစ်တာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဒေါ်ဆေးသည် အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref name="Glaser" /><ref>{{cite news |first=Patrick |last=Hoge |url=http://www.bizjournals.com/sanfrancisco/print-edition/2011/12/23/executive-of-the-year-jack-dorsey.html |title=Executive of the Year: Jack Dorsey |newspaper=San Francisco Business Times |date=December 23, 2011 |access-date=April 30, 2017 }}</ref>
==ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ==
၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်ဆေးသည် ဆန်ဖရန်စစ်စကို၏ အနီးရှိ Sea Cliff သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ Golden Gate, Marin Headlands နှင့် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာများကို ကြည့်ရှုခံစားနိုင်ရန် ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |title= We Hear Twitter Cofounder Jack Dorsey Now Lives In A $10 Million House |last=Thomas |first=Owen |work=Business Insider |date=June 18, 2012 |url=https://www.businessinsider.com/jack-dorsey-twitter-square-seacliff-house-2012-6 |access-date=August 15, 2018 }}</ref> သူသည် မနက်တိုင်း အလုပ်သို့ ငါးမိုင် လမ်းလျှောက်ကာ သွားသည်။ ထိုအခိုက်အတန့်ကို “very clearing time” ဟု သူက ပြောသည်။<ref>{{cite web|url= https://www.cnbc.com/2018/07/11/jack-dorsey-walks-5-miles-to-work-every-dayand-he-says-its-the-best-.html|title= Jack Dorsey walks 5 miles to work every day—and he says it's the best investment he can make |publisher=CNBC |date=July 11, 2018 |accessdate=August 14, 2018}}</ref> သူသည် Kendrick Lamar ၏ ဂီတနှင့်<ref name=" Barron’s 2018" /> ပြင်သစ်ရေဒီယိုဌာန FIP ၏ အားပေးသူလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|first=Camille |last=Belsoeur|website=Slate.fr|date=September 17, 2017|url=http://www.slate.fr/story/151271/fip-radio-jack-dorsey-fipettes |access-date=October 9, 2017|title=Oui, FIP est bien la meilleure radio au monde|language=French}}</ref>
==ရရှိခဲ့သည့် ဆုများ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Lifetime|၁၉၇၆|}}
{{Commons category|Jack Dorsey}}
0k888mbdsprd5r6gr7ynyd5hgmunxm2
ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်
0
107056
1060410
1059474
2026-10-28T15:28:34Z
~2026-51696-31
148653
/* ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ် */
1060410
wikitext
text/x-wiki
'''ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်'''ဆိုသည်မှာ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်တွင် နိုင်ငံတော်အခမ်းအနားများနှင့် နိုင်ငံတော်သမ္မတဦးဆောင်သော အစည်းအဝေးများ ပြုလုပ်ရာတွင် လည်းကောင်း၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနအချင်းချင်း ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်ရာတွင်လည်းကောင်း စနစ်တကျရှိစေရေးနှင့် မှန်ကန်မြန်ဆန်စွာ ဆောင်ရွက်ရေးအတွက် သတ်မှတ်ထားသော အင်္ဂါစဉ်ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news|url=http://www.moi.gov.mm/ppd/?q=book/bid-4079|title=အတွဲ (၆၉)၊ အမှတ် (၃၀)၊ ၁၅-၇-၂၀၁၆ ရက်ထုတ်စာစောင်|last=|first=|author2=|date= |publisher=ပုံနှိပ်ရေးနှင့်ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာန၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=}}</ref>
==ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်==
လက်ရှိပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၃ ရက်နေ့ ရက်စွဲပါ လျှို့ဝှက်စာအရ သတ်မှတ်ထားပါသည်။<ref>{{cite news|url=https://www.facebook.com/share/p/1CCcimydVD/|title=https://www.facebook.com/share/p/1CCcimydVD/|last=|first=|author2=|date= |publisher=|accessdate=}}</ref>
{| class="wikitable"
|'''စဉ်'''
|'''ရာထူး'''
|'''တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်'''
|-
|၁
|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]
|[[မင်းအောင်လှိုင်|ဦးမင်းအောင်လှိုင်]]
|-
|၂
|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတများ]]
|
*[[ညိုစော|ဦးညိုစော]]
*[[နန်းနီနီအေး|ဒေါ်နန်းနီနီအေး]]
|-
|၃
|[[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[ခင်ရီ|ဦးခင်ရီ]]
|-
|၄
|[[အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[အောင်လင်းဒွေး|ဦးအောင်လင်းဒွေး]]
|-
|၅
|[[ပြည်ထောင်စု တရားသူကြီးချုပ်]]
|[[သာဌေး|ဦးသာဌေး]]
|-
|၆
|[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|[[ရဲဝင်းဦး|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲဝင်းဦး]]
|-
|၇
|[[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး ဥက္ကဋ္ဌများ|နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံးဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[အောင်ဇော်သိန်း|ဦးအောင်ဇော်သိန်း]]
|-
|၈
|[[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[သန်းစိုး (ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်)|ဦးသန်းစိုး]]
|-
|၉
|[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|[[ကျော်စွာလင်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်စွာလင်း]]
|-
|၁၀
|[[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[မောင်မောင်အုန်း|ဦးမောင်မောင်အုန်း]]
|-
|၁၁
|[[အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|အမျိုးသားလွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[Jeng Phang နော်တောင်|ဦးဂျဲန်ဖန်နော်တောင်(ခ)ဦးနော်တောင်]]
|-
|၁၂
|[[ဝန်ကြီးဌာန နှင့် အကြီးအကဲများ စာရင်း|ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ]]
| <div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး (၃၁) ဦး
<div class="mw-collapsible-content">
*[[နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ခင်မောင်ရီ|ဦးခင်မောင်ရီ]]
* [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[တင်အောင်စန်း|ဦးတင်အောင်စန်း]]
* [[ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မြထွန်းဦး|ဦးမြထွန်းဦး]]
* [[ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ထွန်းအောင်|ဦးထွန်းအောင်]]
* [[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ရာပြည့်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့်]]
* [[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ကိုကိုဦး (ဗိုလ်ချုပ်)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကိုကိုဦး]]
* [[နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန|နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[တင်မောင်ဆွေ|ဦးတင်မောင်ဆွေ]]
* [[အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှုနှင့် နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့်နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[အောင်ကျော်ဟိုး|ဦးအောင်ကျော်ဟိုး]]
* [[ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန် ဝန်ကြီးဌာန|ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ကံဇော် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာ ကံဇော်]]
* [[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ဖုန်းမြတ်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဖုန်းမြတ်]]
* [[တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန|တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[သန်းမောင်|ဦးသန်းမောင်]]
* [[ဥပဒေရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[သီတာဦး|ဒေါက်တာ သီတာဦး]]
* [[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန|ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ချောချောစိန်|ဒေါက်တာ ချောချောစိန်]]
* [[သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန|သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မျိုးသိန်းကျော်|ဒေါက်တာ မျိုးသိန်းကျော်]]
* [[ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[စိုးဝင်း (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာ စိုးဝင်း]]
* [[အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန|အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[သက်သက်ဇင်|ဒေါက်တာ သက်သက်ဇင်]]
* [[ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ထိန်လင်း (ဗိုလ်မှူးကြီး)|ဦးထိန်လင်း]]
* [[သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန|သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[တင်ဦးလွင်|ဦးတင်ဦးလွင်]]
* [[ယဉ်ကျေးမှု၊ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန|ယဉ်ကျေးမှု၊ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ခင်မောင်စိုး (ဝန်ကြီး)|ဦးခင်မောင်စိုး]]
* [[စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန|စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မင်းနောင် (ဝန်ကြီး)|ဦးမင်းနောင်]]
* [[သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန|သမဝါယမနှင့်ကျေးလက်ဖွံဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မျိုးဇော်သိမ်း|ဦးမျိုးဇော်သိမ်း]]
* [[သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန|သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ဆန်းဦး|ဦးဆန်းဦး]]
* [[လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာန|လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ကိုကိုလွင်|ဦးကိုကိုလွင်]]
* [[စက်မှု ဝန်ကြီးဌာန|စက်မှုနှင့်အသေးစား၊အငယ်စား၊အလတ်စားနှင့်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ချာလီသန်း|ဒေါက်တာ ချာလီသန်း]]
* [[လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မြင့်ကြိုင်|ဦးမြင့်ကြိုင်]]
* [[အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန|အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မောင်မြင့်|ဦးမောင်မြင့်]]
* [[စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ထွန်းအုံ|ဦးထွန်းအုံ]]
* [[အားကစားရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|အားကစားရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ရဲမြင့်ထွန်း|ဦးရဲမြင့်ထွန်း]]
* [[လူငယ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန|လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မောင်သင်း|ဒေါက်တာ မောင်သင်း]]
* [[ဆောက်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[မျိုးသန့်|ဦးမျိုးသန့်]]
* [[လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေး ဝန်ကြီးဌာန|လူမှုဝန်ထမ်း၊ကယ်ဆယ်ရေးနှင့်ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး]] [[ကိုကိုလွင် (ဒေါက်တာ)|ဒေါက်တာ ကိုကိုလွင်]]
|-
|၁၃
|[[ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်]]
|[[သီတာဦး|ဒေါက်တာ သီတာဦး]]
|-
|၁၄
|[[ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်ရုံး|ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်]]
|[[နိုင်သက်ဦး|ဒေါ်နိုင်သက်ဦး]]
|-
|၁၅
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း)]]
|[[ကျော်စွာလင်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်စွာလင်း]]
|-
|၁၆
|[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]]
|–
|-
|၁၇
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)]]
|[[ထိန်ဝင်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထိန်ဝင်း]]
|-
|၁၈
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]]
|[[ထွန်းဝင်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းဝင်း]]
|-
|၁၉
|[[ပြည်ထောင်စု ရာထူးဝန်အဖွဲ့|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[တင်မောင်ဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးတင်မောင်ဝင်း]]
|-
|၂၀
|[[ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်များ|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌများ]]
| <div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ (၁၄) ဦး
<div class="mw-collapsible-content">
*[[ကချင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်|ကချင်ပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးရားဝမ်ဂျုံး
*[[ကယားပြည်နယ် လွှတ်တော်|ကယားပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးမော်ရယ်
*[[ကရင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်|ကရင်ပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးစန်းကို
*[[ချင်းပြည်နယ် လွှတ်တော်|ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးကောလ်လျန်ထန်း
*[[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးတင့်လှိုင်မြင့်
*[[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] [[မြတ်ကို|ဦးမြတ်ကို]]
*[[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးအောင်ချိုဦး
*[[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|မကွေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဒေါက်တာ မောင်မောင်ဌေး
*[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] [[အောင်ကျော်မိုး|ဦးအောင်ကျော်မိုး]]
*[[မွန်ပြည်နယ် လွှတ်တော်|မွန်ပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးသက်ထွေး
*[[ရခိုင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်|ရခိုင်ပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဒေါက်တာ စန်းရွှေ
*[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးဌေးအောင်
*[[ရှမ်းပြည်နယ် လွှတ်တော်|ရှမ်းပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] [[စိုင်းလုံကျော်|ဦးစိုင်းလုံကျော်]]
*[[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်|ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးသိန်းထွန်း
|-
|၂၁
|[[နေပြည်တော်ကောင်စီ|နေပြည်တော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[ကံမြင့်သန်း|ဦးကံမြင့်သန်း]]
|-
|၂၂
|[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်များ]]
| <div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> အစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးချုပ် (၁၄) ဦး
<div class="mw-collapsible-content">
*[[ကချင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ကချင်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်]] [[ခက်ထိန်နန်|ဦးခက်ထိန်နန်]]
*[[ကယားပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ကယားပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်]] ဦးအံ့မော်
*[[ကရင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ကရင်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်]] [[စောမြင့်ဦး|ဦးစောမြင့်ဦး]]
*[[ချင်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ချင်းပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်]] [[ဝုန်ဆွန်းထန်|ဒေါက်တာ ဝုန်ဆွန်းထန်]]
*[[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ်]] [[ကိုလေး (ဗိုလ်ချုပ်)|ဦးကိုလေး]]
*[[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ်]] [[ဇော်နိုင်ဦး|ဦးဇော်နိုင်ဦး]]
*[[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ်]] [[မျိုးဆွေဝင်း|ဦးမျိုးဆွေဝင်း]]
*[[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|မကွေးတိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ်]] [[တင်ကိုကို|ဦးတင်ကိုကို]]
*[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ်]] [[မျိုးအောင်|ဦးမျိုးအောင်]]
*[[မွန်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|မွန်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်]] [[အောင်ဝင်းသန်း|ဦးအောင်ဝင်းသန်း]]
*[[ရခိုင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ရခိုင်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်]] ဦးနိုင်ဦး
*[[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ်]] [[အောင်နိုင်သူ|ဦးအောင်နိုင်သူ]]
*[[ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ရှမ်းပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်]] ဦးစိုင်းထိန်စိုး
*[[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ်]] ဦးအေးကျော်
|-
|၂၃
|[[မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်|မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[ခင်နိုင်ဦး|ဒေါက်တာ ခင်နိုင်ဦး]]
|-
|၂၄
|[[အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေး ကော်မရှင်|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[စိုးသိန်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးစိုးသိန်း]]
|-
|၂၅
|[[မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား လူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်|မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ]]
|[[သစ်လင်းအုန်း|ဦးသစ်လင်းအုန်း]]
|-
|၂၆
|[[တပ်မတော် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအကြီးအကဲများ|တပ်မတော်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ]]
| <div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး (၁၈) ဦး
<div class="mw-collapsible-content">
* [[အမှတ် (၁) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၁)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] [[နီလင်းအောင်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး နီလင်းအောင်]]
* [[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၂)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဇော်မင်းလတ်
* [[အမှတ် (၃) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၃)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] နှင့် တပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ပြည့်စုံလင်း
* [[အမှတ် (၄) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၄)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်လင်းမောင်
* [[စစ်ရေးချုပ်]] [[ဇော်ဟိန်း|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဇော်ဟိန်း]]
* [[စစ်ထောက်ချုပ်]] [[ဇော်မျိုးတင်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဇော်မျိုးတင်]]
* [[တပ်မတော်စစ်ဆေးရေး အရာရှိချုပ်|တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ်]] ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မျိုးမင်းထွန်း
* [[စစ်ရာထူးခန့်ချုပ်]] ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထိန်ဝင်း
* [[စစ်ဥပဒေချုပ်]] ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မျိုးသန့်နိုင်
* [[တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့် စာရင်းစစ်ချုပ် (ကြည်း/ရေ/လေ)|တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့်စာရင်းစစ်ချုပ်(ကြည်း၊ရေ၊လေ)]] [[ညွန့်ဝင်းဆွေ|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ညွန့်ဝင်းဆွေ]]
* [[စစ်ဖက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်|တပ်မတော်စစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်]] ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်ကိုထိုက်
* [[လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအရာရှိချုပ်]] ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးမင်း
* [[ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေး အရာရှိချုပ်ရုံး|ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်]] [[မိုးမြင့်ဆွေ|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မိုးမြင့်ဆွေ]]
* စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ကြည်း) [[သန်းထိုက်|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သန်းထိုက်]]
* စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ရေ) ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းထူး
* အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့်ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီအတွင်းရေးမှူး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မင်းနိုင်
* အရန်အင်အားမှ [[နိုင်နိုင်ဦး|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး နိုင်နိုင်ဦး]]
* ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန [[မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့|မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့ ရဲချုပ်]] ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးလှိုင်
|-
|၂၇
|[[ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော်ချုပ်|ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ် တရားသူကြီးများ]]
| <div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> တရားသူကြီး (၁၀) ဦး
<div class="mw-collapsible-content">
* [[သောင်းနိုင်|ဦးသောင်းနိုင်]]
* ဦးသိန်းကိုကို
* [[သင်းသင်းနွဲ့|ဒေါ်သင်းသင်းနွဲ့]]
* ဒေါ်ပြုံးပြုံးအေး
* ဒေါက်တာ ကိုကိုနိုင်
* ဦးဝင်းမြင့်
* ဒေါ်စိုးခက်ခက်
* ဒေါ်သင်းသင်းချို
* ဒေါက်တာ မျိုးဝင်းအောင်
* ဦးစောမျိုးမျိုး
|-
|၂၈
|[[နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး|နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံး အဖွဲ့ဝင်များ]]
| <div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> အဖွဲ့ဝင် (၈) ဦး
<div class="mw-collapsible-content">
* ဦးဉာဏ်ထွန်း
* ဦးမျိုးတင့်
* ဦးကျော်ဆန်း
* ဦးတူးမော်
* ဒေါ်စုစုဝင်း
* ဒေါ်ဥမ္မာအေး
* ဦးတင့်ဝေ
* ဒေါက်တာ မာလာမော်
|-
|၂၉
|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် အဖွဲ့ဝင်များ
| <div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> အဖွဲ့ဝင် (၁၄) ဦး
<div class="mw-collapsible-content">
* ဦးအောင်မိုးမြင့်
* ဦးအောင်လွင်ဦး
* ဦးမြင့်ဦး
* ဦးခင်မောင်ဦး
* ဦးမြင့်သိန်း
* ဦးကိုကိုလွင်
* ဦးသန်းအောင်ကျော်
* ဦးခင်ဇော်
* ဦးသန်းထွတ်သိန်း
* ဦးအောင်မြင့်လွင်
* ဦးခင်မောင်ကြီး
* ဦးမျိုးမောင်
* ဦးကြည်သိန်း
* [[ခင်သင်းဝေ|ဒေါ်ခင်သင်းဝေ]]
|-
|၃၀
|ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ
| <div class="mw-collapsible mw-collapsed"> [[ဥပဒေကြမ်း ကော်မတီ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] <div class="mw-collapsible-content">
* ဥက္ကဋ္ဌ [[နန္ဒကျော်စွာ|ဒေါက်တာ နန္ဒကျော်စွာ]]
* အဖွဲ့ဝင် ဒေါ်သန်းသန်းအေး
* အဖွဲ့ဝင် ဦးစိုးတင့်အောင်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးတင့်လွင်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးကျော်မင်း
* အဖွဲ့ဝင် ဦးတင်ရွှေ
* အဖွဲ့ဝင် ဦးသန့်ဇော်
* အဖွဲ့ဝင် စိုင်းဝန်းဆမ်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးဇော်မင်း
* အဖွဲ့ဝင် ဦးနိုင်မင်းဦး
* အဖွဲ့ဝင် နန်းကျင်း(ခ)နန်းစိန်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးနိုင်နိုင်ကျော်
* အဖွဲ့ဝင် ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝင်းမြိုင်
* အဖွဲ့ဝင် ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး မျိုးထက်ဝင်း
* အတွင်းရေးမှူး [[သိန်းထွန်းဦး|ဦးသိန်းထွန်းဦး]]
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapsed">[[ဥပဒေကြမ်း ကော်မတီ၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်|အမျိုးသားလွှတ်တော်]]<div class="mw-collapsible-content">
* ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်နွယ်နွယ်ဦး
* အဖွဲ့ဝင် ဦးအောင်ကျော်မင်း
* အဖွဲ့ဝင် ဦးပြုံးချို
* အဖွဲ့ဝင် ဦးသန်းထွန်း
* အဖွဲ့ဝင် ဒေါ်ဇင်ပပဦး
* အဖွဲ့ဝင် ဦးခိုင်ဝင်းအောင်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးဟိန်းမင်းဦး
* အဖွဲ့ဝင် ဦးမိုးမြင့်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးအေးပိုင်
* အဖွဲ့ဝင် ဒေါ်ပီကျိန်ငိုက်မန်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးစိုးကြည်
* အဖွဲ့ဝင် ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်ဇော်ထွန်း
* အဖွဲ့ဝင် ဗိုလ်မှူးကြီး လှိုင်ဝင်း
* အဖွဲ့ဝင် ဗိုလ်ကြီး ဒေါ်ဖြိုးဖြိုးဝေ
* အတွင်းရေးမှူး [[ဇင်မင်းထက်|ဦးဇင်မင်းထက်]]
</div>
|-
|၃၁
|ပြည်သူ့ငွေစာရင်းကော်မတီ
| <div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> ပြည်သူ့လွှတ်တော်
<div class="mw-collapsible-content">
* ဥက္ကဋ္ဌ [[တေဇကျော်|ဦးတေဇကျော်]]
* အဖွဲ့ဝင် ဦးထွန်းထွန်းအောင်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးသိန်းရီ
* အဖွဲ့ဝင် ဦးတင့်ဆွေ
* အဖွဲ့ဝင် ဦးကိုကိုသင်း
* အဖွဲ့ဝင် ဦးမောင်မောင်စိုး
* အဖွဲ့ဝင် ဦးအေးချမ်း
* အဖွဲ့ဝင် ဦးခင်မောင်ဝင်း
* အဖွဲ့ဝင် ဦးဝင်းကျော်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးမြင့်စိုး
* အဖွဲ့ဝင် ဦးသန်းရွှေ
* အဖွဲ့ဝင် ခွန်လှသိန်း
* အဖွဲ့ဝင် ဗိုလ်မှူးချုပ် စိုးညွန့်
* အဖွဲ့ဝင် ဗိုလ်ကြီး ဒေါ်ယမင်းအောင်
* အတွင်းရေးမှူး ဦးတင်အောင်ချစ်
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> အမျိုးသားလွှတ်တော်
<div class="mw-collapsible-content">
* ဥက္ကဋ္ဌ [[ချစ်ဆွေ (သံအမတ်ကြီး)|ဦးချစ်ဆွေ]]
* အဖွဲ့ဝင် ဒေါ်သိင်္ဂီဝင်းရွှေ
* အဖွဲ့ဝင် ဒေါ်မီမီကျော်ထွန်း
* အဖွဲ့ဝင် ဦးချစ်ဝေ
* အဖွဲ့ဝင် ဦးဗိုလ်သိန်းနိုင်
* အဖွဲ့ဝင် ဒေါ်အေးချမ်းမုံ
* အဖွဲ့ဝင် ဦးကျော်ကျော်လင်း(ခ)ဦးထိန်လင်း
* အဖွဲ့ဝင် ဒေါ်ထားထားနု
* အဖွဲ့ဝင် ဦးအောင်ကျော်မင်း
* အဖွဲ့ဝင် ဦးဇော်ဇော်မြင့်
* အဖွဲ့ဝင် ဒေါ်စိုးစိုးမြင့်
* အဖွဲ့ဝင် ခွန်ဝင်းဦး
* အဖွဲ့ဝင် ဗိုလ်မှူးချုပ် ခင်မောင်စိုး
* အဖွဲ့ဝင် ဗိုလ်မှူးကြီး ဖြိုးမင်းဝင်း
* အတွင်းရေးမှူး ဦးသန်းအောင်
</div>
|-
|၃၂
|လွှတ်တော်အခွင့်အရေးကော်မတီ
| <div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> ပြည်သူ့လွှတ်တော်
<div class="mw-collapsible-content">
* ဥက္ကဋ္ဌ [[မောင်မောင်အုန်း|ဦးမောင်မောင်အုန်း]]
* အဖွဲ့ဝင် ဒေါက်တာ ကျော်ဦး
* အဖွဲ့ဝင် စိုင်းဆမ်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးအောင်ဇော်မိုး(ခ)အောင်ဇော်မိုးထွန်း
* အဖွဲ့ဝင် ဦးအောင်မျိုးသန်း
* အဖွဲ့ဝင် ဒေါ်သိင်္ဂီမြင့်ရည်
* အဖွဲ့ဝင် ဒေါ်စိုးစိုးရီ
* အဖွဲ့ဝင် ဦးစိုးနိုင်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးစောဝင်းထိန်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးသန်းနိုင်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးစိုးဝင်း
* အဖွဲ့ဝင် ဦးဂုဏ်ဝမ်း
* အဖွဲ့ဝင် ဗိုလ်ချုပ် ရဲကျော်သူ
* အဖွဲ့ဝင် ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး တင်သောင်းလင်း
* အတွင်းရေးမှူး ဒေါက်တာ ကျော်ကျော်ဌေး
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> အမျိုးသားလွှတ်တော်
<div class="mw-collapsible-content">
* ဥက္ကဋ္ဌ [[Jeng Phang နော်တောင်|ဦးဂျဲန်ဖန်နော်တောင်(ခ)ဦးနော်တောင်]]
* အဖွဲ့ဝင် ဒေါက်တာ ကျော်ထွန်း
* အဖွဲ့ဝင် ဒေါက်တာ ဗညားအောင်မိုး
* အဖွဲ့ဝင် ဦးတင့်ဇော်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးခင်ဇော်ထွန်း
* အဖွဲ့ဝင် ဒေါ်နီနီမာ
* အဖွဲ့ဝင် ဦးကျော်တင်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးသိန်းဇော်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးယုနိုင်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးခင်မောင်ဌေး
* အဖွဲ့ဝင် ဒေါ်မြမြသက်
* အဖွဲ့ဝင် စိုင်းဝင်းခိုင်
* အဖွဲ့ဝင် ဗိုလ်ချုပ် ကျော်သူရအေး
* အဖွဲ့ဝင် ဗိုလ်မှူးကြီး စိုးရွှေ
* အတွင်းရေးမှူး ဦးအောင်တင်မြင့်
</div>
|-
|၃၃
|အစိုးရ၏ အာမခံချက်များ၊ ကတိများနှင့် တာဝန်ခံချက်များစိစစ်ရေးကော်မတီ
| <div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> ပြည်သူ့လွှတ်တော်
<div class="mw-collapsible-content">
* ဥက္ကဋ္ဌ [[သန်းထွန်းဦး|ဦးသန်းထွန်းဦး]]
* အဖွဲ့ဝင် ဦးမင်းခန့်ကျော်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးခင်မောင်ထွန်း
* အဖွဲ့ဝင် ဦးအောင်လင်းလှိုင်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးအောင်ကျော်နှင်း
* အဖွဲ့ဝင် ဦးလူဇော်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးအောင်ကိုလတ်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးထွန်းထွန်းမိုး
* အဖွဲ့ဝင် ဒေါ်ဆွေဆွေသင်း
* အဖွဲ့ဝင် ဦးဉာဏ်ဝင်းထိုက်
* အဖွဲ့ဝင် ဒေါ်စမ်းစမ်းဌေး
* အဖွဲ့ဝင် ဦးအောင်မြသန်း
* အဖွဲ့ဝင် ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်စိုး
* အဖွဲ့ဝင် ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး လှနိုင်
* အတွင်းရေးမှူး ဦးသန်းထွန်း
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> အမျိုးသားလွှတ်တော်
<div class="mw-collapsible-content">
* ဥက္ကဋ္ဌ ဦးလှသိန်း
* အဖွဲ့ဝင် ဦးဝင်းဖေမောင်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးအောင်စိုး
* အဖွဲ့ဝင် ဒေါ်ကျော့ယဉ်ဝင်း
* အဖွဲ့ဝင် ဦးကျော်စိန်လှ
* အဖွဲ့ဝင် ဒေါ်ယဉ်မင်းထိုက်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးဖြိုးဝေဝင်း
* အဖွဲ့ဝင် ဦးခင်မောင်တင့်
* အဖွဲ့ဝင် ဦးအောင်သီဟ
* အဖွဲ့ဝင် ဦးခင်မောင်သန်း
* အဖွဲ့ဝင် ဦးဇော်မင်းထူး
* အဖွဲ့ဝင် စောမြတ်ထွဋ်ဝင်း(ခ)ကိုဆွိ
* အဖွဲ့ဝင် ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်အောင်
* အဖွဲ့ဝင် ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး ဝင်းမြင့်ထွန်း
* အတွင်းရေးမှူး ဦးရန်နိုင်ဦး
</div>
|-
|၃၄
|[[တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|တိုင်းမှူးများ]]
| <div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> တိုင်းမှူး (၁၄) ဦး
<div class="mw-collapsible-content">
* [[နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး]] ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်စိုးလင်း
* [[မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး]] ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဇော်ထွေး
* [[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး]] ဗိုလ်ချုပ် အေးမင်းဦး
* [[အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး]] ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်နိုင်ဦး
* [[အရှေ့အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အရှေ့အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး]] ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝေလင်းအောင်
* [[တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး]] ဗိုလ်ချုပ် စိုးမြတ်ထွဋ်
* [[အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး]] ဗိုလ်မှူးချုပ် သူရ ဇော်လွင်စိုး
* [[ကမ်းရိုးတန်းဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|ကမ်းရိုးတန်းဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး]] ဗိုလ်မှူးချုပ် ရဲဝင်းအောင်
* [[ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး]] ဗိုလ်ချုပ် တင်မင်းလတ်
* [[အနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး]] ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ကျော်ခိုင်
* [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး]] ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇော
* [[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး]] ဗိုလ်မှူးချုပ် စိုးဝင်းထွန်း
* [[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး]] ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ဌေး
* [[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်|တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး]] ဗိုလ်ချုပ် စိုးကျော်ထက်
|-
|၃၅
|ဒုတိယဝန်ကြီးများ
| <div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> ဒုတိယဝန်ကြီး (၄၉) ဦး
<div class="mw-collapsible-content">
* နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးခင်လတ်
* နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး ဒုတိယဝန်ကြီး [[ခိုင်ခိုင်စိုး|ဒေါက်တာ ခိုင်ခိုင်စိုး]]
* နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး [[ထင်ကျော်သူ|ဦးထင်ကျော်သူ]]
* ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးအောင်မြိုင်
* ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးထွန်းလူ
* ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးမင်းဇေယျာလှိုင်
* ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးသက်ဝင်းအောင်
* ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဗိုလ်ချုပ် အောင်မျိုးသန့်
* ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ
* နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး [[နိုင်မင်းကျော်|ဦးနိုင်မင်းကျော်]]
* နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး [[ကိုကိုကျော်|ဦးကိုကိုကျော်]]
* အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့်နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးသန့်စင်လွင်
* အမျိုးသားစီမံကိန်း၊ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့်နိုင်ငံခြားစီးပွားဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးဟန်ဝင်းအောင်
* ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါ်သန်းသန်းလင်း
* ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး [[ကျော်ထင် (ဒုတိယဝန်ကြီး)|ဦးကျော်ထင်]]
* နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဗိုလ်ချုပ် ကျော်စွာဦး
* နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး [[ကျော်ကျော်ဟန်|ဗိုလ်ချုပ် ကျော်ကျော်ဟန်]]
* တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးစိုင်းထွန်းညို
* ဥပဒေရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး [[ထိန်လင်းဦး|ဒေါက်တာ ထိန်လင်းဦး]]
* ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးနေမျိုးလှိုင်
* ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးဝင်းမောင်သိန်း
* သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာ နေခြည်လဲ့လဲ့သိန်း
* ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာ တင်ထွန်း
* အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး [[နေသွယ်ကြည်|ဒေါက်တာ နေသွယ်ကြည်]]
* ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးရဲတင့်
* သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး [[လင်းအောင်|ဦးလင်းအောင်]]
* ယဉ်ကျေးမှု၊ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးအေးထွန်း
* ယဉ်ကျေးမှု၊ဟိုတယ်နှင့်ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးဖြိုးဇော်စိုး
* စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးဗိုလ်ဗိုလ်ကျော်
* စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာ ရဲထွန်းဝင်း
* စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာ ရဲတင့်ထွန်း
* သမဝါယမနှင့်ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးသိုက်စိုး
* သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးခင်လတ်ကြီး
* သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာ သောင်းနိုင်ဦး
* လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးအေးကျော်
* လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးကျော်နိုင်ဝင်း
* စက်မှုနှင့်အသေးစား၊အငယ်စား၊အလတ်စားနှင့်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးသွင်အောင်
* စက်မှုနှင့်အသေးစား၊အငယ်စား၊အလတ်စားနှင့်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာ အောင်ဇေယျ
* လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး [[လင်းဇော်ထွန်း|ဦးလင်းဇော်ထွန်း]]
* လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့်ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးရဲထွန်းဦး
* အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးမျိုးအောင်
* စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး [[မင်းမင်း|ဦးမင်းမင်း]]
* စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးဝင်းမြင့်ခိုင်
* အားကစားရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးမျိုးကျော်သူ
* လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးစစ်နိုင်
* ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး [[မျိုးမြင့်|ဦးမျိုးမြင့်]]
* ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာ သောင်းနိုင်
* လူမှုဝန်ထမ်း၊ကယ်ဆယ်ရေးနှင့်ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာ သန်းစိုး
* လူမှုဝန်ထမ်း၊ကယ်ဆယ်ရေးနှင့်ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာ သန့်ဇော်လွင်
|-
|၃၆
|ဒုတိယရှေ့နေချုပ်
|[[ထိန်လင်းဦး|ဒေါက်တာ ထိန်လင်းဦး]]
|-
|၃၇
|ဒုတိယစာရင်းစစ်ချုပ်
|ဒေါ်ခိုင်ခိုင်အောင်
|-
|၃၈
|ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင်များ
| <div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> အဖွဲ့ဝင် (၆) ဦး
<div class="mw-collapsible-content">
* ဒေါ်ခင်မျိုးမြင့်
* ဦးစိုးတင့်
* ဒေါက်တာ စုစုဒွေး
* ဒေါ်ခင်ရွှေမြင့်
* ဒေါက်တာ ခင်ချစ်ချစ်
* [[စန်းစန်းနွယ်|ဒေါ်စန်းစန်းနွယ်]]
|-
|၃၉
|နေပြည်တော်ကောင်စီဝင်များ
| <div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> ကောင်စီဝင် (၇) ဦး
<div class="mw-collapsible-content">
* ဗိုလ်မှူးကြီး ရဲမိုး
* ဦးမင်းဦး
* ဦးခင်မောင်လတ်
* ဦးဝင်းမိုးခိုင်
* ဦးထွန်းထွန်း
* ဦးအောင်ဇေယျ
* ဦးမောင်မောင်သန်း
|-
|၄၀
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်
| <div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ် (၁၄) ဦး
<div class="mw-collapsible-content">
* [[ကချင်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်|ကချင်ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်]] [[အေးအေးမော်|ဒေါ်အေးအေးမော်]]
* [[ကယားပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်|ကယားပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်]] [[ထွန်းထွန်းဦး (တရားသူကြီး)|ဦးထွန်းထွန်းဦး]]
* [[ကရင်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်|ကရင်ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်]] [[ညွန့်လင်း|ဦးညွန့်လင်း]]
* [[ချင်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်|ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်]] ဦးမြတ်စံ
* [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်]] [[ဇော်ထူး|ဦးဇော်ထူး]]
* [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်]] [[အေးအေးသန်း|ဒေါ်အေးအေးသန်း]]
* [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်|ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်]] [[လွင်လွင်အေးကျော်|ဒေါ်လွင်လွင်အေးကျော်]]
* [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်|မကွေးတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်]] [[မိမိမော်|ဒေါ်မိမိမော်]]
* [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်]] [[လှမြင့် (တရားသူကြီး)|ဒေါ်လှမြင့်]]
* [[မွန်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်|မွန်ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်]] [[ဌေးမြင့်အေး|ဒေါ်ဌေးမြင့်အေး]]
* [[ရခိုင်ပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်|ရခိုင်ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်]] [[မြအေး (တရားသူကြီး)|ဒေါ်မြအေး]]
* [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်]] [[စန္ဒာသွယ်|ဒေါ်စန္ဒာသွယ်]]
* [[ရှမ်းပြည်နယ် တရားလွှတ်တော်|ရှမ်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်]] [[သန်းဦးလွင်|ဦးသန်းဦးလွင်]]
* [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်|ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးချုပ်]] [[မိုးမိုးအေး|ဒေါ်မိုးမိုးအေး]]
|-
|၄၁
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ
| <div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ (၁၄) ဦး
<div class="mw-collapsible-content">
* ကချင်ပြည်နယ်လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးသန်းထွန်းအေး
* ကယားပြည်နယ်လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးစိုးရယ်
* ကရင်ပြည်နယ်လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးအေးမင်းထွေး
* ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးသန့်စင်ဦး
* စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးမျိုးသန့်
* တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးခင်မောင်မြင့်
* ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးကျော်ဌေး
* မကွေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးခင်မောင်ညို
* မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးကျော်မြင့်
* မွန်ပြည်နယ်လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးမင်းအောင်မြင့်
* ရခိုင်ပြည်နယ်လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဒေါက်တာ ထင်လင်းဦး
* ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ [[ကျော်ကျော်စိုး|ဦးကျော်ကျော်စိုး]]
* ရှမ်းပြည်နယ်လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးစိုင်းထွန်းစိန်
* ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးစောသက်နိုင်ဦး
|-
|၄၂
|[[ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့များ|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးများ]]
| <div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> [[ကချင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ကချင်ပြည်နယ်]]
<div class="mw-collapsible-content">
* လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီး စိုးရန်နောင်
* စီမံကိန်း၊စီးပွားရေးနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဦးချန်တန်ခင်
* လူမှုရေးရာဝန်ကြီး ဦးကျော်မင်းခိုင်
* လျှပ်စစ်၊စွမ်းအင်၊စက်မှုနှင့်လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဦးအောင်နိုင်
* စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီး ဦးရဲရင့်ဆွေ
* သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်သိမ်းရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာ အောင်ဝင်း
* စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာ သန်းဌေးအောင်
* ဗမာတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဦးစိုးသိန်း
* ရှမ်းတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဦးတင်အောင်
* လီဆူးတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဦးလီပေါ်ရဲ့
* ရဝမ်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဦးမယစ်ယောရှု
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> [[ကယားပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ကယားပြည်နယ်]]
<div class="mw-collapsible-content">
* လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီး သန်းစိုးအောင်
* စီမံကိန်း၊စီးပွားရေးနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဦးတင်လှ
* လူမှုရေးရာဝန်ကြီး ဦးအောင်မျိုးသိန်း
* လျှပ်စစ်၊စွမ်းအင်၊စက်မှုနှင့်လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဦးရဲဝင်း
* စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီး ဦးဂျိုးဇက်ကျော်
* သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီး ဒေါ်နှင်းနှင်းရီ
* စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီး ဦးစောဟူးဟူး
* ဗမာတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဒေါ်ခင်သန္တာထွန်း
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> [[ကရင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ကရင်ပြည်နယ်]]
<div class="mw-collapsible-content">
* လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီး စိုးမိုးဝင်း
* စီမံကိန်း၊စီးပွားရေးနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဦးညီညီဇော်
* လူမှုရေးရာဝန်ကြီး ဦးစောထွန်းအောင်
* လျှပ်စစ်၊စွမ်းအင်၊စက်မှုနှင့်လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဦးစောမျိုးမြင့်
* စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီး ဦးအောင်လွင်
* သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီး ဦးစယဉ်ဌေး
* စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီး စောခေါင်ပန်ထော့
* ဗမာတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဦးတင်မောင်လှိုင်
* မွန်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဦးမျိုးမြင့်နိုင်
* ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ခွန်မြတ်ထူး
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> [[ချင်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ချင်းပြည်နယ်]]
<div class="mw-collapsible-content">
* လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီး ခင်မောင်ထွေး
* စီမံကိန်း၊စီးပွားရေးနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာ လျန်ဇခုပ်
* လူမှုရေးရာဝန်ကြီး ဦးစိန်ထွန်းလှ
* လျှပ်စစ်၊စွမ်းအင်၊စက်မှုနှင့်လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဦးနေလင်းအောင်
* စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီး ဦးပေါင်ဇလန်း
* သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီး ဦးဝင်းဇော်ဦး
* စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီး ဦးအောင်ကျော်ဌေး
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]
<div class="mw-collapsible-content">
* လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီး ဝင်းတင်စိုး
* စီမံကိန်း၊စီးပွားရေးနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဦးအောင်ဇော်ဦး
* လူမှုရေးရာဝန်ကြီး ဦးညွန့်ဝင်းအောင်
* လျှပ်စစ်၊စွမ်းအင်၊စက်မှုနှင့်လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဦးခင်မောင်အေး
* စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီး ဦးဆန်းဝင်း
* သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီး ဦးတင်သန်းဝင်း
* စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီး ဦးစောရန်အောင်
* [[နာဂ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ|နာဂကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသဦးစီးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးလှထွန်း
* ရှမ်းတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဦးစိန်ဖေ
* ချင်းတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဦးငွန်ဘွလ်ထန်
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]]
<div class="mw-collapsible-content">
* လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီး ရန်ကြီးအောင်
* စီမံကိန်း၊စီးပွားရေးနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဦးမောင်ကြီး
* လူမှုရေးရာဝန်ကြီး ဦးသက်နိုင်
* လျှပ်စစ်၊စွမ်းအင်၊စက်မှုနှင့်လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာ ဝင်းအောင်
* စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီး ဦးအောင်ကျော်ကျော်ဦး
* သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီး ဦးသိန်းလွင်
* စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီး ဦးမင်းမင်းလတ်
* ကရင်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး စောမာတင်လူသာ
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]
<div class="mw-collapsible-content">
* လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီး ညီလန်းချို
* စီမံကိန်း၊စီးပွားရေးနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဦးဇော်ဝင်း
* လူမှုရေးရာဝန်ကြီး ဒေါက်တာ ထူးခြားအောင်
* လျှပ်စစ်၊စွမ်းအင်၊စက်မှုနှင့်လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဦးကျော်ထွဋ်
* စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီး ဦးကိုကိုဦး
* သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီး ဦးကျော်ကျော်လင်း
* စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီး ဦးနိုင်လင်းဆွေ(ခ)ဦးထွန်းထွန်းဦး
* ကရင်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး စောလင်းအောင်
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]
<div class="mw-collapsible-content">
* လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီး မိုးမင်းသိန်း
* စီမံကိန်း၊စီးပွားရေးနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဦးစန်းလွင်
* လူမှုရေးရာဝန်ကြီး ဒေါ်နွယ်နီနိုင်
* လျှပ်စစ်၊စွမ်းအင်၊စက်မှုနှင့်လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဦးဆန်းညွန့်အောင်
* စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီး ဦးအောင်နိုင်
* သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီး ဦးစိုင်းမြင့်အေး
* စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီး ဦးကြည်ထွန်း
* ချင်းတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဦးထွန်းခင်
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့|မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]
<div class="mw-collapsible-content">
* လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီး နေလင်းစိုး
* စီမံကိန်း၊စီးပွားရေးနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဦးသိန်းဌေး
* လူမှုရေးရာဝန်ကြီး ဦးလှကြွယ်
* လျှပ်စစ်၊စွမ်းအင်၊စက်မှုနှင့်လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဦးကျော်မိုးသက်
* စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီး ဦးလှမျိုး
* သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီး ဒေါ်သိင်္ဂီအောင်
* စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီး ဦးခင်မောင်အေး
* ရှမ်းတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး စိုင်းအောင်ကြည်
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> [[မွန်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|မွန်ပြည်နယ်]]
<div class="mw-collapsible-content">
* လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီး ကျော်စွာမြင့်
* စီမံကိန်း၊စီးပွားရေးနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး နိုင်လယိတမ(ခ)နိုင်ခင်မောင်ဇင်
* လူမှုရေးရာဝန်ကြီး ဦးတင်ဇော်ထွန်း
* လျှပ်စစ်၊စွမ်းအင်၊စက်မှုနှင့်လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဦးဇေယျာဦး
* စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီး ဦးမင်းမြင့်မောင်လေး
* သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီး မိလဝီဟန်
* စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာ အောင်မြတ်ကျော်စိန်
* ဗမာတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဦးမျိုးမင်းလှိုင်
* ကရင်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဦးအောင်ကျော်သိန်း
* ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဦးချစ်သိန်း
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> [[ရခိုင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ရခိုင်ပြည်နယ်]]
<div class="mw-collapsible-content">
* လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီး ကျော်သူရ
* စီမံကိန်း၊စီးပွားရေးနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဦးအောင်ကျော်မိုး
* လူမှုရေးရာဝန်ကြီး ဦးကျော်စိုး
* လျှပ်စစ်၊စွမ်းအင်၊စက်မှုနှင့်လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဦးကျော်ဆွေလင်း
* စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီး ဦးသက်ထွန်း
* သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီး ဦးမြင့်စိုး
* စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီး ဦးမြင့်စိုးဝင်း
* ချင်းတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဦးတင်လှ
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]
<div class="mw-collapsible-content">
* လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီး ဝင်းတင့်
* စီမံကိန်း၊စီးပွားရေးနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာ မေသန်းနွယ်
* လူမှုရေးရာဝန်ကြီး ဦးဗိုလ်ဌေး
* ပြန်ကြားရေး၊ကယ်ဆယ်ရေးနှင့်သာသနာရေးဝန်ကြီး ဦးနေလင်းထွန်း
* လျှပ်စစ်၊စွမ်းအင်၊စက်မှုနှင့်လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာ မျိုးသော်
* စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီး ဒေါက်တာ ထူးမောင်
* သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီး ဦးစိုးဦး
* စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီး [[မျိုးမြင့်အောင်|ဦးမျိုးမြင့်အောင်]]
* ကရင်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး စောဂျက်ကော့ထူး
* ရခိုင်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဦးနေမင်းထွန်း
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> [[ရှမ်းပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|ရှမ်းပြည်နယ်]]
<div class="mw-collapsible-content">
* လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီး စိန်ဝင်း
* စီမံကိန်း၊စီးပွားရေးနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာ လဆိုင်း
* လူမှုရေးရာဝန်ကြီး ဒေါ်နန်းခမ်းလူ
* လျှပ်စစ်၊စွမ်းအင်၊စက်မှုနှင့်လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဦးခွန်သန်းထူး
* စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီး ဦးလင်းအောင်ဆွေ
* သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီး စိုင်းဝမ်းလှိုင်းတစ်ပ်
* စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီး ဦးခွန်ထွန်းဖြူ
* [[ဓနုကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ|ဓနုကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသဦးစီးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးအာကာလင်း
* [[ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ|ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသဦးစီးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ]] ဦးခွန်ဖိုးစိန်
* [[ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ|ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသဦးစီးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ]] ''လစ်လပ်''
* [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ|ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသဦးစီးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ]] ''လစ်လပ်''
* [[ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း|“ဝ”ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းဦးစီးအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ]] ''လစ်လပ်''
* ဗမာတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဒေါ်ခင်ထွေးအောင်
* ကချင်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဦးကိန်မိုင်
* လီဆူးတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဒေါ်ငွေလှိုင်
* လားဟူတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဦးဝီလ်ဆင်မိုး
* အင်းသားတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဒေါ်တင်တင်ရီ
* အာခါတိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဦးထွန်းအောင်
* ကယန်း(ခ)ပဒေါင်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဒေါ်အေးချိုစိန်
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့|ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]]
<div class="mw-collapsible-content">
* လုံခြုံရေးနှင့်နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီး ဗိုလ်မှူးကြီး စိုးမင်းဦး
* စီမံကိန်း၊စီးပွားရေးနှင့်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဦးအောင်စန်းချစ်
* လူမှုရေးရာဝန်ကြီး ဦးခင်မောင်ကြည်
* လျှပ်စစ်၊စွမ်းအင်၊စက်မှုနှင့်လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဦးကျော်ထွန်းဇော်
* စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီး ဦးကျော်မျိုးတင်
* သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီး ဒေါ်မေသန်းဦး
* စည်ပင်သာယာရေးဝန်ကြီး ဦးမောင်မောင်ဦး
* ကရင်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး မန်းသိန်းကျော်
* ရခိုင်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးရေးရာဝန်ကြီး ဦးစိုးညွန့်
</div>
|-
|၄၃
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် ဥပဒေချုပ်
| <div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> ဥပဒေချုပ် (၁၄) ဦး
<div class="mw-collapsible-content">
* ကချင်ပြည်နယ်ဥပဒေချုပ် ဒေါ်နန်းလှလှအေး
* ကယားပြည်နယ်ဥပဒေချုပ် ဦးဝင်းနိုင်
* ကရင်ပြည်နယ်ဥပဒေချုပ် ဒေါ်နော်သန်းသန်းငြိမ်း
* ချင်းပြည်နယ်ဥပဒေချုပ် ဦးကပ်တလွန်း
* စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးဥပဒေချုပ် ဒေါ်လှလှဝင်း
* တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးဥပဒေချုပ် ဦးထိန်လင်းကျော်
* ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးဥပဒေချုပ် ဦးခင်မောင်တင့်
* မကွေးတိုင်းဒေသကြီးဥပဒေချုပ် ဦးအေးလွင်
* မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးဥပဒေချုပ် ဦးလှသိန်း
* မွန်ပြည်နယ်ဥပဒေချုပ် ဒေါ်မိသန္တာမြင့်
* ရခိုင်ပြည်နယ်ဥပဒေချုပ် ဦးဝင်းမောင်
* ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးဥပဒေချုပ် ဒေါ်ဖြူမာဝေ
* ရှမ်းပြည်နယ်ဥပဒေချုပ် ဦးစိုင်းကျော်ဇံ
* ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးဥပဒေချုပ် ဦးခင်မောင်လွင်
|-
|၄၄
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် စာရင်းစစ်ချုပ်
| <div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> စာရင်းစစ်ချုပ် (၁၄) ဦး
<div class="mw-collapsible-content">
* ကချင်ပြည်နယ်စာရင်းစစ်ချုပ် ဒေါ်ခင်လေးနွယ်
* ကယားပြည်နယ်စာရင်းစစ်ချုပ် ဒေါ်မော်မော်
* ကရင်ပြည်နယ်စာရင်းစစ်ချုပ် ဦးအောင်စိုး
* ချင်းပြည်နယ်စာရင်းစစ်ချုပ် ဦးမောင်မောင်ခင်
* စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးစာရင်းစစ်ချုပ် ဒေါ်မြင့်မြင့်သိန်း
* တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးစာရင်းစစ်ချုပ် ဒေါ်ဌေးဌေးမြင့်
* ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးစာရင်းစစ်ချုပ် ဒေါ်တင်တင်ငြိမ်း
* မကွေးတိုင်းဒေသကြီးစာရင်းစစ်ချုပ် ဒေါ်အေးအေး
* မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးစာရင်းစစ်ချုပ် ဒေါ်ခင်ခင်သီ
* မွန်ပြည်နယ်စာရင်းစစ်ချုပ် ဒေါ်သိန်းသိန်းဦး
* ရခိုင်ပြည်နယ်စာရင်းစစ်ချုပ် ဒေါ်ခင်သန်းကြည်
* ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးစာရင်းစစ်ချုပ် ဒေါ်ခင်မာချို
* ရှမ်းပြည်နယ်စာရင်းစစ်ချုပ် ဒေါ်ခင်ထွေးရီ
* ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးစာရင်းစစ်ချုပ် ဒေါ်ငြိမ်းငြိမ်းဝင်း
|-
|၄၅
|မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌများ
| <div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ (၂) ဦး
<div class="mw-collapsible-content">
* ဦးသက်ထွန်းအောင်
* ဒေါက်တာ စန္ဒာဦး
|-
|၄၆
|အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင် အဖွဲ့ဝင်များ
| <div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> အဖွဲ့ဝင် (၈) ဦး
<div class="mw-collapsible-content">
* ဦးကျော်ဝင်းသိန်း
* ဒေါက်တာ ထွန်းထွန်းဦး
* [[တိုးရီ|ဦးတိုးရီ]]
* ဦးဝင်းဇော်မိုး
* ဦးတင်အောင်ဝင်း
* ဦးလွန်းဘော်
* ဦးကျော်စိုးညွန့်
* ဦးမင်းဟန်
|-
|၄၇
|မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင် အဖွဲ့ဝင်များ
| <div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> အဖွဲ့ဝင် (၁၂) ဦး
<div class="mw-collapsible-content">
* ဒေါက်တာ မြင့်သူမြိုင်
* ဦးဝင်းလှိုင်ဦး(ခ)ကုန်ဇမှုန်း
* ဦးသန်းဝင်း
* ဦးတင်ကိုကို
* ဦးအုန်းခိုင်
* ဒေါက်တာ နုနုရီ
* ဒေါ်စန္ဒာ
* ဒေါက်တာ ဆွေဆွေအောင်
* ဒေါက်တာ တင်ဌေးအိ
* ဒေါက်တာ ဥမ္မာကျော်
* ဦးညီညီ
* ဦးထွန်းထွန်းဝင်း
|-
|၄၈
|[[အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့|အခွန်အယူခံခုံအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ]]
|ဦးမြင့်ဦး
|-
|၄၉
|တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီးများ
| <div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> ကချင်ပြည်နယ်
<div class="mw-collapsible-content">
* ဦးအောင်မြင့်
* ဒေါ်ပြုံးပြုံးကြည်
* ဒေါ်ခင်ပြုံးရီ
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> ကယားပြည်နယ်
<div class="mw-collapsible-content">
* ဒေါ်ချယ်ရီခင်
* ဒေါ်သိန်းသိန်းနှင်း
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> ကရင်ပြည်နယ်
<div class="mw-collapsible-content">
* ဒေါ်ခင်စိမ်းဝင်း
* ဒေါ်နွဲ့နွဲ့ဦး
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> ချင်းပြည်နယ်
<div class="mw-collapsible-content">
* ဦးကျော်သောင်းအောင်
* ဒေါ်နှင်းကေသီဝင်း
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး
<div class="mw-collapsible-content">
* ဦးဟန်သိန်း
* ဒေါ်မိမိစိန်
* ဦးခင်မောင်မြင့်
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး
<div class="mw-collapsible-content">
* ဒေါ်ရင်ရင်သန်း
* ဒေါ်ထွေးထွေး
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး
<div class="mw-collapsible-content">
* ဒေါ်အေးအေးသန့်
* ဒေါ်ခင်အုန်းတင့်
* ဒေါက်တာ ဇော်ဝင်းထွန်း
* ဦးသန့်ဇော်သန်း
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
<div class="mw-collapsible-content">
* ဒေါ်ခင်နှင်းထွဋ်
* ဦးထွန်းထွန်းအောင်
* ဒေါ်မာလာ
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး
<div class="mw-collapsible-content">
* ဦးမြင့်ဆန်း
* ဒေါ်ခင်စန်းမြင့်
* ဒေါ်ကြည်ကြည်စိန်း
* ဒေါ်ခင်သစ်ဆွေ
* ဦးသန်းထွန်းအောင်
* ဦးဌေးအောင်
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> မွန်ပြည်နယ်
<div class="mw-collapsible-content">
* ဒေါ်ညိုမီစံ
* ဒေါက်တာ အောင်သီဟ
* ဒေါ်ခိုင်ခိုင်မျိုး
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> ရခိုင်ပြည်နယ်
<div class="mw-collapsible-content">
* ဦးအောင်ထွန်းသိန်း
* ဒေါ်စောရွှေ
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး
<div class="mw-collapsible-content">
* ဦးကျော်စွာငြိမ်း
* ဒေါ်ထားထား
* ဒေါ်နုနုခင်
* ဦးကျော်ကျော်
* ဒေါ်မာလာထွဋ်
* ဦးသောင်းထွေး
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> ရှမ်းပြည်နယ်
<div class="mw-collapsible-content">
* ဦးအောင်မော်
* ဒေါ်သူဇာအောင်
* ဒေါ်အေးအေးလှိုင်
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="width:100%;"> ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး
<div class="mw-collapsible-content">
* ဒေါ်ယဉ်ယဉ်ဟန်
* ဦးဝင်းမြိုင်
* ဒေါ်ခင်စန်းဝင်း
* ဒေါက်တာ အောင်ထွန်းလင်း
</div>
|-
|၅၀
|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ညွှန်ကြားရေးမှူးများ
|
|}
{{small|<sup> မှတ်ချက်။ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယကရာထူးသည် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် အစည်းအဝေးကျင်းပသည့် အစည်းအဝေးကာလအတွက်သာဖြစ်သဖြင့် ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်အရ အကျုံးမဝင်ပါ။}}
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး]]
5jpu854sftwnxdiiwwn678m6vnkhbqo
လီဆာ
0
111547
1060414
1057558
2026-10-28T16:08:46Z
Kyaw Myo Aung
103978
[[Special:Contributions/~2026-54589-80|~2026-54589-80]] ([[User talk:~2026-54589-80|ဆွေးနွေးချက်]]) ၏ မူဟောင်း [[Special:Diff/1057558|1057558]] ကို ပြန်ပြင်လိုက်သည် မှားယွင်းစွာတည်းဖြတ်မှု
1060414
wikitext
text/x-wiki
{{short description|ထိုင်း အဆိုတော်}}
{{Infobox person
| name = လီဆာ
| image = 20240314 Lisa Manoban 07.jpg
| image_upright =
| landscape =
| alt =
| caption = ၂၀၂၄ တွင်တွေ့ရသော လီဆာ
| native_name = {{lang|th|ลิซ่า}}
| native_name_lang = th
| birth_name = Pranpriya Manobal
| other_names = Lalisa Manobal
| birth_date = {{Birth date and age|1997|03|27}}
| birth_place = {{flagicon|ထိုင်းနိုင်ငံ}} [[ပုရီရမ္မပြည်နယ်]], [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]
| occupation = {{hlist|ရပ်ပါ|အဆိုတော်|အကသမား|သရုပ်ဆောင်|သီချင်းရေးသူ}}
| works = [[:en:Lisa (rapper) discography|သီချင်းများစာရင်း]]
| organization = Lloud
| awards = ဆုများ စာရင်း
| signature = Signature of Lisa.svg
| signature_alt = Lisa ၏လက်မှတ်
| website = {{URL|lalisaofficial.com}}
| module = {{Infobox musical artist|embed=yes
| origin = တောင်ကိုရီးယား
| genre = {{hlist|K-pop|dance-pop|hip hop}}
| instrument = အဆို
| years_active = 2016–present
| label = {{hlist|[[:en:YG Entertainment|YG]]|[[:en:Interscope Records|Interscope]]|Lloud|[[:en:RCA Records|RCA]]}}
| current_member_of = [[Blackpink]]
}}
|image size=400}}
'''လီဆာ''' ({{Lang-en|Lisa}}; {{Lang-th|ลลิษา มโนบาล}}), လာလီဆာ မာနိုဗန် မွေးဖွား, ၂၇ မတ် ၁၉၉၇) သည် ထိုင်းလူမျိုး ရက်ပါ၊ အဆိုတော်၊ ဒန်ဆာ၊ သရုပ်ဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူမသည် ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လအတွင်း တောင်ကိုရီးယားမှ YG Entertainment ၏အောက်ခံအဖြစ် ပွဲဦးထွက်ခဲ့သည့် [[Blackpink]] မိန်းကလေးအဖွဲ့၏အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် HBO ရုပ်သံစီးရီး ''The White Lotus'' ဖြင့် ပထမဆုံး ပွဲဦးထွက်ခဲ့သည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် လီဆာသည် [[တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ|တောင်ကိုရီးယား]]၌ သူမ၏ ပထမဆုံး တစ်ကိုယ်တော်တေးအယ်လ်ဘမ် ''Lalisa'' ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၎င်းအယ်လ်ဘမ်သည် ပထမဆုံးရက်သတ္တပတ်အတွင်း တင်ပြီးနောက် စုစုပေါင်း ၇၃၆,၀၀၀ ချပ်ရောင်းချနိုင်ခဲ့ပြီး၊ ထိုအချိန်အထိ တောင်ကိုရီးယားအတွင်း တစ်ကိုယ်တော်အနုပညာရှင်တစ်ဦး၏ အယ်လ်ဘမ်အရောင်းအဝယ်အမြင့်ဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။
အဆိုပါတစ်ကိုယ်တော်အယ်လ်ဘမ်အတွက် ထုတ်လွှင့်သော သီချင်း "Lalisa" ၏ တေးဂီတဗီဒီယိုသည် [[YouTube]] ပေါ်တွင် တစ်ကိုယ်တော်အဆိုတော်တစ်ဦး၏ ပထမဆုံး ၂၄ နာရီအတွင်း ကြည့်ရှုမှုအများဆုံး ဗီဒီယိုအဖြစ် စံချိန်တင်ခဲ့သည်။ "Lalisa" နှင့် အယ်လ်ဘမ်ထဲမှ ဒုတိယမြောက် viral သီချင်း "Money" တို့သည် Billboard Global 200 စာရင်း၏ ထိပ်တန်း ၁၀ ခုအတွင်းသို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး၊ ထိုသီချင်းများသည် US Billboard Hot 100 နှင့် UK Singles Chart တို့တွင် အမျိုးသမီး K-pop တစ်ကိုယ်တော်အနုပညာရှင်တစ်ဦးအတွက် အရှည်ဆုံး ရှိခဲ့သည့် charting စံချိန်များကိုတင်ထားခဲ့သည်။
"Lalisa" နှင့် "Money" သီချင်းတို့သည် Spotify ပေါ်တွင် သီးခြားအားဖြင့် စတင်ပြီး တစ်ဘီလီယံ (1,000,000,000) ကြိမ်အထိ stream ခံခဲ့သည့် ပထမဆုံး [[K-pop]] တစ်ကိုယ်တော်အနုပညာရှင်၏ သီချင်းနှင့်အယ်လ်ဘမ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် လီဆာသည် သူမ၏ကိုယ်ပိုင်စီမံခန့်ခွဲမှုကုမ္ပဏီ Lloud ကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး RCA Records နှင့် သီချင်းထုတ်ဝေခြင်းဆိုင်ရာ စာချုပ်ချုပ်ဆိုခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူမ၏ ပထမဆုံး နံပါတ် ၁ တီးဝိုင်းသီချင်းအား Billboard Global Excl. US စာရင်း၌ ရရှိနိုင်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည့် သူမ၏ ပွဲဦးထွက် စတူဒီယိုအယ်လ်ဘမ် Alter Ego ၏ ဦးဆောင်သီချင်း "Rockstar" သည် US တွင် တတိယမြောက် K-pop တစ်ကိုယ်တော်အဆိုတော်အဖြစ် အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သည်။
လီဆာသည် ဂင်းနစ်ကမ္ဘာ့စံချိန် ၉ ခု, Gaon Chart Music Awards, Mnet Asian Music Awards, MTV Europe Music Awards (၃ ချက်) နှင့် MTV Video Music Awards (၂ ချက်) တို့အပါအဝင် အထင်ကရဂုဏ်ထူးဆောင်ဆုများကို ရရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် MTV ဆုပေးပွဲနှစ်ခုတွင် ဆုများအနိုင်ရရှိသော ပထမဆုံး K-pop တစ်ကိုယ်တော်အဆိုတော်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
သူမသည် [[Instagram]] တွင် နောက်ထပ် Follower အများဆုံး K-pop အနုပညာရှင်ဖြစ်ပြီး၊ [[Spotify]] တွင်လည်း နောက်ထပ် Follower အများဆုံး K-pop အမျိုးသမီးတစ်ကိုယ်တော်အဆိုတော်အဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ထိုကဲ့သို့ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ကျော်ကြားမှု့များကြောင့် လီဆာကို ထိုင်းနိုင်ငံ ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာနက ယဉ်ကျေးမှုသံတမန်ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ချီးမြှင့်ခဲ့ပြီး၊ ထိုင်းနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ် (၂၉) ဦးမြောက် [[ပရာယွတ်ချန်အိုချာ]] ထံမှ ထိုင်းယဉ်ကျေးမှုကို ကမ္ဘာတစ်ဝန်း တိုးပွားအောင်မြင်စေရန် လုပ်ဆောင်မှုအတွက် အသိအမှတ်ပြုခံခဲ့ရသည်။
== ငယ်ဘဝနှင့်ပညာရေး ==
===၁၉၉၇–၂၀၁၀: ငယ်ဘ၀နှင့်ပညာရေး===
လီဆာသည် (Pranpriya Manobal) ဟုအမည်ရှိကာ ၁၉၉၇ ခုနှစ် မတ် ၂၇ ရက်တွင်<ref name=li_03272019>{{cite news|url=https://www.scmp.com/magazines/style/news-trends/article/3003466/4-reasons-why-we-love-lisa-k-pop-girl-group-blackpinks|first=Caspar|last=Li|title=4 reasons why we love Lisa, Blackpink's youngest member|date=March 27, 2019|work=South China Morning Post|access-date=May 21, 2019|archive-date=January 6, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200106054720/https://www.scmp.com/magazines/style/news-trends/article/3003466/4-reasons-why-we-love-lisa-k-pop-girl-group-blackpinks|url-status=live}}</ref> ထိုင်းနိုင်ငံ၊ บุรีรัมย์ (Buriram) ပြည်နယ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။<ref>{{cite news|last1=Thaitrakulpanich|first1=Asaree|title=Black Pink to Light Bangkok on Fire This Summer|url=http://www.khaosodenglish.com/life/entertainment/2019/05/02/black-pink-to-light-bangkok-on-fire-this-summer/|access-date=May 21, 2019|work=Khaosod English|date=May 2, 2019|archive-date=May 13, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190513151215/http://www.khaosodenglish.com/life/entertainment/2019/05/02/black-pink-to-light-bangkok-on-fire-this-summer/|url-status=live}}</ref> နောက်ပိုင်း၌ ၎င်းအမည်ကို "ချီးမွမ်းခံရသူ" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် လာလီဆာ (Lalisa) ဟု တရားဝင်ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး၊<ref name="scmp">{{cite news |date=July 28, 2018 |title=Lisa from Blackpink – Thailand-raised K-pop singer who is the group's main dancer and speaks four languages |url=https://www.scmp.com/culture/music/article/2157040/lisa-blackpink-thailand-raised-k-pop-singer-who-groups-main-dancer |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190503170024/https://www.scmp.com/culture/music/article/2157040/lisa-blackpink-thailand-raised-k-pop-singer-who-groups-main-dancer |archive-date=May 3, 2019 |access-date=May 18, 2019 |website=[[South China Morning Post]]}}</ref> ဗေဒင်ဆရာ၏အကြံပေးမှုအတိုင်း အမည်ပြောင်းခြင်းကြောင့် ကျော်ကြားမှု့ရရှိလာသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။<ref>{{cite news|url=https://www.straitstimes.com/life/entertainment/blackpinks-lisa-changed-her-name-for-good-luck-and-it-worked|title=Blackpink's Lisa changed her name for good luck and it worked|website=The Straits Times (Singapore)|date=September 12, 2021|access-date=September 12, 2021|archive-date=September 12, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210912012846/https://www.straitstimes.com/life/entertainment/blackpinks-lisa-changed-her-name-for-good-luck-and-it-worked|url-status=live}}</ref><ref>{{cite magazine |last=Feeney |first=Nolan |date=September 10, 2021 |title=Blackpink's Lisa on Her Solo Debut and Stepping Up Her Rap Skills: 'I Pushed Myself' |url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/9626401/lisa-blackpink-solo-interview-lalisa-money-dancing |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210910211024/https://www.billboard.com/articles/columns/pop/9626401/lisa-blackpink-solo-interview-lalisa-money-dancing |archive-date=September 10, 2021 |access-date=September 11, 2021 |magazine=[[:en:Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> သူမသည် တစ်ဦးတည်းသောသမီးဖြစ်ပြီး၊ သူမကို ထိုင်းမိခင် Chitthip Brüschweiler နှင့် ဆွစ်ဇာလန် မွေးစားအဖေ Marco Brüschweiler (နာမည်ကြီး စားသောက်လုပ်ငန်းဖျော်ဖြေရေးရှာဖွေရေးသူ) တို့မှ ပြုစုပျိုးထောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=January 11, 2019|title=เปิดชีวิต! 'ลิซ่า BlackPink' ล่าฝันสู่ซุปเปอร์สตาร์|url=https://www.bangkokbiznews.com/news/detail/823866|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190929122411/https://www.bangkokbiznews.com/news/detail/823866|archive-date=September 29, 2019|access-date=September 29, 2019|website=Bangkokbiznews|language=th}}</ref> လီဆာသည် ထိုင်းနိုင်ငံရှိ Praphamontree School I နှင့် II တို့တွင် မူလတန်းနှင့် အလယ်တန်းပညာရေးကို ဆက်လက် လေ့လာခဲ့သည်။<ref name="sng">{{Cite web |last=Koh |first=Lydia |date=September 22, 2019 |title=Lisa of Blackpink donates to help flood victims in Thailand |url=https://theindependent.sg/lisa-of-blackpink-donates-to-help-flood-victims-in-thailand/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201109064037/https://theindependent.sg/lisa-of-blackpink-donates-to-help-flood-victims-in-thailand/ |archive-date=November 9, 2020 |access-date=January 31, 2021 |website=[[The Independent|The Independent Singapore]] |language=en}}</ref> သူမသည် ဘာသာစကားပေါင်းများစွာကို ကျွမ်းကျင်စွာ ပြောဆိုတတ်သူဖြစ်ပြီး၊ သူမ၏မွေးရပ်မြေဖြစ်သည့် ထိုင်းဘာသာ အပြင် ကိုရီးယား၊ အင်္ဂလိပ်၊ ဂျပန်နှင့် တရုတ် တို့ကိုလည်း ကျွမ်းကျင်စွာ ပြောဆိုနိုင်သည်။<ref name="moon_04042019">{{cite magazine|last=Moon|first=Kat|date=April 4, 2019|title=Everything to Know About K-Pop Group Blackpink|url=https://time.com/5562946/blackpink-k-pop-everything-to-know/|url-status=live|magazine=[[Time (magazine)|Time]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20190604145305/http://time.com/5562946/blackpink-k-pop-everything-to-know/|archive-date=June 4, 2019|access-date=May 22, 2019}}</ref>
လေးနှစ်အရွယ်အတွင်း လီဆာသည် အကသင်တန်းများတွင် စတင်တက်ရောက်ခဲ့ပြီး၊ ထိုအချိန်မှစ၍ To Be Number One စသည့် ပြိုင်ပွဲများတွင် ပုံမှန်အားဖြင့် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=http://www.hallyukstar.com/2016/06/08/lisa-yg-new-girlgroup-stories/|title='LISA' YG New Girl Group : ลลิษา มโนบาล กับเรื่องราวที่เล่าโดยพี่สาวถ|website=hallyukstar|language=th|access-date=June 8, 2016|date=July 4, 2019|archive-date=June 8, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160608144855/http://www.hallyukstar.com/2016/06/08/lisa-yg-new-girlgroup-stories/|url-status=live}}</ref> ထိုကာလအတွင်း၌လည်း Got7 အဖွဲ့ဝင် BamBam အပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် (၁၁) ဦးပါဝင်သည့် We Zaa Cool အဖွဲ့နှင့်အတူ အကသရုပ်ဖော်မှုများကို ပူးပေါင်းဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် Channel 9 မှထုတ်လွှင့်သော LG Entertainment Million Dream Sanan World ပြိုင်ပွဲတွင် We Zaa Cool အဖွဲ့သည် Special Team Award ဆုကို ရရှိနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://en.yibada.com/articles/151438/20160814/blackpink-lisa-manoban-and-got7-bambam-childhood-friends.htm|first=Katreena|last=Gadong|website=YIBADA|title=Blackpink Lisa Manoban and Got7 Bambam childhood friends?|date=August 14, 2016|access-date=November 2, 2016|archive-date=November 3, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161103205951/http://en.yibada.com/articles/151438/20160814/blackpink-lisa-manoban-and-got7-bambam-childhood-friends.htm|url-status=live}}</ref> ထိုနှစ်အစောပိုင်းတွင်လည်း လီဆာသည် ကိုယ်ကျင့်တရားမြှင့်တင်ရေးစင်တာမှ ကျင်းပသော Top 3 Good Morals of Thailand သီချင်းဆိုပြိုင်ပွဲတွင် သူမ၏ကျောင်းကိုယ်စားပြုအဖြစ် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး၊ ဒုတိယဆုကို ရရှိခဲ့သည်။<ref name="sng" />
=== ၂၀၁၂–၂၀၁၅: ပွဲဦးထွက်အကြိုလှုပ်ရှားမှုများ ===
၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် အသက် ၁၃ နှစ်တွင် လီဆာသည် ထိုင်းနိုင်ငံ၌ တောင်ကိုရီးယားတေးဂီတကုမ္ပဏီဖြစ်သည့် YG Entertainment ၏ သရုပ်ပြိုင်ပွဲတစ်ခုတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည်။ BigBang နှင့် 2NE1 တို့ကဲ့သို့သော အနုပညာရှင်များကြောင့် K-pop အပေါ် စိတ်ဝင်စားမှုများစွာရှိလာခဲ့ပြီး၊ ထိုလိုမျိုး လမ်းကြောင်းကို လေ့လာလိုစိတ်ဖြင့် စတင်လျှောက်လွှာတင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |author=Kim |first=Yu-rim |date=April 17, 2020 |title= |script-title=ko:'블랙핑크' 리사 국적은 어디? |trans-title=What is Blackpink Lisa's Nationality? |url=https://moneys.mt.co.kr/news/mwView.php?no=2020041715278063351 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200613144902/https://moneys.mt.co.kr/news/mwView.php?no=2020041715278063351 |archive-date=June 13, 2020 |access-date=April 29, 2021 |work=[[MoneyS]] |language=ko}}</ref> လျှောက်ထားသူ ၄,၀၀၀ ကျော်အနက်မှ လီဆာသာ အရည်အချင်းပြည့်မီသူတစ်ဦးတည်းဖြစ်ခဲ့သဖြင့်၊ YG ၏ CEO ဖြစ်သူ Yang Hyun-suk မှ သူမအား ထရိန်နင်အဖြစ် တရားဝင်ခန့်ထားခဲ့သည်။<ref>{{cite web |author=Jason |first=Pham |date=January 1, 2020 |title=Blackpink's 4 Members Were Discovered in Completely Different Ways |url=https://stylecaster.com/how-blackpink-members-discovered/#slide-2 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210127072500/https://stylecaster.com/how-blackpink-members-discovered/#slide-2 |archive-date=January 27, 2021 |access-date=January 30, 2021 |website=Stylecaster}}</ref> ထိုအချိန်က audition တွင် လီဆာကို တရားသူကြီးတစ်ဦးဖြစ်သည့် 1TYM ၏ Danny Im မှလည်း သဘောကျခဲ့ပြီး၊ သူမ၏စင်မြင့်ပေါ်ပြောဆိုမှုနှင့် ယုံကြည်မှုများကို နောက်ပိုင်းတွင် ချီးကျူးခဲ့သည်။<ref>{{cite episode|title=Danny Im (1TYM) - Ep. 39|series=Fun With Dumb|url=https://www.youtube.com/watch?v=0kfNTlUBmRo&ab_channel=FunWithDumb|date=May 22, 2019|access-date=January 31, 2021|archive-date=February 7, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210207081259/https://www.youtube.com/watch?v=0kfNTlUBmRo&ab_channel=FunWithDumb|url-status=live}}</ref>
၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် လီဆာသည် ထရိန်နင်အဖြစ် တရားဝင်လေ့ကျင့်ရန်အတွက် တောင်ကိုရီးယားသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ဧပြီ ၁၁ ရက်တွင် သူမသည် YG Entertainment ၏ ပထမဆုံး တိုင်းရင်းသားမဟုတ်သော ထရိန်နင်အဖြစ် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။<ref name="D">{{Cite web |date=July 4, 2019 |title=มากกว่าสวยคือความทุ่มเท "ลิซ่า Blackpink" มีวันนี้ได้เพราะความสามารถ |trans-title=More than beauty is dedication. "Lisa BLACKPINK" is where she is today because of her talent. |url=https://praew.com/beauty/177960.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190417170840/https://praew.com/beauty/177960.html |archive-date=April 17, 2019 |access-date=June 14, 2018 |website=Praew |language=th}}</ref> ၂၀၁၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင်၊ သူမသည် တံဆိပ်ဖော် Taeyang ၏ single "Ringa Linga" ၏ ဗီဒီယိုအတွက် အရန်အကသမားအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ပြီး၊ ထိုသီချင်းတွင် iKon နှင့် Winner တို့၏ အဖွဲ့ဝင်များနှင့်အတူ ပူးပေါင်းဖျော်ဖြေခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://praew.com/beauty/177960.html|title=8 songs Blackpink members appeared in before debut|date=August 8, 2018|website=[[Seoul Broadcasting System]]|language=en|access-date=January 30, 2021|archive-date=October 2, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201002055720/https://praew.com/beauty/177960.html|url-status=live}}</ref> ၂၀၁၅ ခုနှစ် မတ်လတွင် လီဆာသည် သူမ၏ ပထမဆုံး မော်ဒယ်အဖြစ် Streetwear အမှတ်တံဆိပ် Nona9on အတွက် မော်ဒယ်အလုပ်ကို တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင်လည်း တောင်ကိုရီးယား အလှကုန်အမှတ်တံဆိပ် Moonshot အတွက် မော်ဒယ်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=August 12, 2016 |title= |script-title=ko:[블랙핑크 VS 투애니원③] 블랙핑크는 누구? |trans-title=[BLACKPINK VS 2NE1③] Who is Blackpink? |url=http://news.donga.com/3/07/20160811/79708918/4 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612143900/http://news.donga.com/3/07/20160811/79708918/4 |archive-date=June 12, 2018 |access-date=June 4, 2019 |website=Donga News}}</ref>
===ပွဲဦးထွက် (၂၀၁၆–၂၀၂၃): Blackpink နှင့် တစ်ကိုယ်တော်လှုပ်ရှားမှု===
[[File:(17.05.17) 블랙핑크 리사 2.jpg|thumb|upright|Lisa performing in May 2017]]
လီဆာ သည် ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် တောင်ကိုရီးယား မိန်းကလေးအဖွဲ့ Blackpink ၏ အဖွဲ့ဝင်လေးဦးထဲမှ တစ်ဦးအဖြစ် ပွဲဦးထွက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://kpopherald.koreaherald.com/view.php?ud=201608091630134122942_2|title=YG Entertainment unveils K-pop group Blackpink|author=Kim Yu-young|date=August 9, 2016|website=[[Kpop Herald]]|access-date=May 20, 2017|archive-date=October 6, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201006060631/http://kpopherald.koreaherald.com/view.php?ud=201608091630134122942_2|url-status=live}}</ref><ref name="scmp"/> ၎င်းသည် YG Entertainment တိုင်းရင်းသားမဟုတ်သော ပထမဆုံးအနုပညာရှင်အဖြစ်လည်းဖြစ်သည်။ ပွဲဦးထွက်အချိန်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော တစ်ကိုယ်တော်အယ်လ်ဘမ် Square One တွင် ပါဝင်သီချင်းများဖြစ်သော "Whistle" နှင့် "Boombayah" တို့သည် တောင်ကိုရီးယားရှိ ဂီတဇယားအများစုတွင် ထိပ်ဆုံးရောက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://www.osen.co.kr/article/G1110475781|script-title=ko:[뮤직톡톡] 마성의 '휘파람'...블랙핑크, 전 음원차트 1위 탈환|date=August 14, 2016|website=[[Osen (newspaper)|OSEN]]|access-date=July 4, 2019|archive-date=July 4, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190704113136/http://www.osen.co.kr/article/G1110475781|url-status=live}}</ref> ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် Blackpink သည် YG Entertainment နှင့် Interscope Records တို့ကဲ့သို့သော ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာတေးသံသွင်းကုမ္ပဏီများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးစာချုပ်များ လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/8481273/blackpink-interscope-records-umg-global-deal-yg-entertainment|title=BLACKPINK Sign With Interscope Records & UMG in Global Partnership With YG Entertainment: Exclusive|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=October 22, 2018|access-date=November 23, 2018|last=Herman|first=Tamar|archive-date=October 29, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181029011203/https://www.billboard.com/articles/columns/pop/8481273/blackpink-interscope-records-umg-global-deal-yg-entertainment|url-status=live}}</ref>
ထိုနှစ်တွင်ပင် လီဆာ သည် Munhwa Broadcasting Corporation (MBC) ၏ စစ်ဘက်အခြေခံအပညာရေးဆိုင်ရာ reality show ဖြစ်သော Real Man 300 တွင် Korea Army Academy အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ပြီး သူမ၏ ပထမဆုံးရုပ်မြင်သံကြားသရုပ်ဆောင်မှုအဖြစ်သွင်းသည့်အကြောင်းမှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.yna.co.kr/view/AKR20180928107900005?input=1195m|script-title=ko:[시청자가 찜한 TV] 돌아온 '진사'·'알쓸신잡' 역시 화제|date=September 28, 2018|website=[[Yonhap News Agency]]|language=ko|access-date=August 1, 2019|archive-date=June 6, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200606055208/https://www.yna.co.kr/view/AKR20180928107900005?input=1195m|url-status=live}}</ref> ထို့နောက် ၂၀၁၈ MBC Entertainment Awards တွင် “တစ်နှစ်တာအကောင်းဆုံးဇာတ်ကောင်” ဆုကို တရားဝင်မဟုတ်သော်လည်း ပံ့ပိုးအားပေးမှုအဖြစ် ချီးမြှင့်ခံရသည်။<ref>{{cite web|url=https://post.naver.com/viewer/postView.nhn?volumeNo=17440121&memberNo=16220685|title=[2018 MBC 방송연예대상] 연구원이 뽑아본 올해의 캐릭터!|date=December 27, 2018|website=[[Naver]]|language=ko|access-date=August 1, 2019|archive-date=June 6, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200606055208/https://post.naver.com/viewer/postView.nhn?volumeNo=17440121&memberNo=16220685|url-status=live}}</ref> ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၅ ရက်တွင် လီဆာ သည် ခရီးသွားမှု၊ လူနေမှုပုံစံနှင့် အကများအပေါ် အာရုံစိုက်သော သူမ၏ YouTube ချန်နယ် Lilifilm Official ကို စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.insight.co.kr/news/189170|script-title=ko:'유튜버'로 깜짝 변신한 블랙핑크 리사가 올린 첫번째 영상|date=November 6, 2018|website=Insight|language=ko|access-date=July 5, 2019|archive-date=July 5, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190705081034/https://www.insight.co.kr/news/189170|url-status=live}}</ref><ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/articles/columns/k-town/8544483/lisa-blackpink-dances-danileigh-g-eazy-cravin-video|title=Watch Blackpink's Lisa Dance it Out to DaniLeigh and G-Eazy's 'Cravin'|last1=Rowley|first1=Glenn|date=November 21, 2019|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=June 26, 2021|archive-date=June 27, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210627025535/https://www.billboard.com/articles/columns/k-town/8544483/lisa-blackpink-dances-danileigh-g-eazy-cravin-video|url-status=live}}</ref> ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လအထိ ၎င်းချန်နယ်တွင် စာရင်းသွင်းသူ ၁.၃ သန်းကျော်ရှိပြီး YouTube Gold Play Button ကို ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://news.sbs.co.kr/news/endPage.do?news_id=N1005336864|title=[SBS Star] Blackpink Lisa Receives the 'Gold Play Button' with Only 4 Videos|date=July 2, 2019|website=[[Seoul Broadcasting System]]|language=en|access-date=July 5, 2019|archive-date=June 6, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200606132736/https://news.sbs.co.kr/news/endPage.do?news_id=N1005336864|url-status=live}}</ref> ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် လီဆာ ၏ အကဖျော်ဖြေမှုဗီဒီယိုတစ်ခုသည် viral ဖြစ်ကာ၊ meme အဖြစ် ပြန်လည်ဖြန့်ဝေခံရပြီး Dolly Parton, Stephen Colbert, James Corden, Luke Evans, Lil Nas X တို့ကဲ့သို့သော နာမည်ကြီးအနုပညာရှင်များပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/9368681/blackpinks-lisa-meme-did-it-work-explained|title=Blackpink's Lisa Lends Her Legs to the Latest Quarantine Meme: 'Did It Work?' Explained|last1=Aniftos|first1=Rania|date=April 29, 2020|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=June 26, 2021|archive-date=January 10, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210110073849/https://www.billboard.com/articles/columns/pop/9368681/blackpinks-lisa-meme-did-it-work-explained|url-status=live}}</ref> ထို့အပြင် Lisa သည် တရုတ်နိုင်ငံရှိ iQIYI ၏ မိန်းကလေးအဖွဲ့ဖွဲ့စည်းရေး reality show ဖြစ်သော Youth With You Season 2 (၂၀၂၀) နှင့် Season 3 (၂၀၂၁) တွင် အကနည်းပြ (dance mentor) အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref name="ywys2">{{cite web|url=http://osen.mt.co.kr/article/G1111241466|script-title=ko:블랙핑크 리사, 中판 프듀 '청춘유니' 시즌2 새 멘토 출연 확정 [Oh! 차이나]|date=October 15, 2019|website=[[Osen (newspaper)|OSEN]]|language=ko|access-date=October 15, 2019|archive-date=October 15, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191015062156/http://osen.mt.co.kr/article/G1111241466|url-status=live}}</ref><ref name="ywys3">{{Cite web|last=|first=|date=January 8, 2021|script-title=ko:블랙핑크 리사, 中 오디션 프로그램 '청춘유니3' 멘토 확정|url=https://www.donga.com/news/Entertainment/article/all/20210108/104825695/1|access-date=January 27, 2021|website=DongA|language=ko|archive-date=February 4, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210204193554/https://www.donga.com/news/Entertainment/article/all/20210108/104825695/1|url-status=live}}</ref>
၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၉ ရက်နေ့တွင် YG Entertainment မှ The Korea Herald သို့ လီဆာ သည် တစ်ကိုယ်တော်အဆိုတော်အဖြစ် ပွဲဦးထွက်မည့် Blackpink ၏ တတိယမြောက်အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာမည်ဟု ကြေညာခဲ့ပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် တရားဝင်အချိန်ဇယားကို ထုတ်ပြန်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20210419001026&np=1&mp=1|title=[Exclusive] Blackpink Lisa's solo debut expected in June|date=April 19, 2021|website=[[The Korea Herald]]|language=en|access-date=April 28, 2021|archive-date=April 28, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210428114218/http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20210419001026&np=1&mp=1|url-status=live}}</ref> ဇူလိုင် ၁၂ ရက်နေ့တွင် Star News မှ Lisa ၏ တေးဂီတဗီဒီယိုရိုက်ကူးမှု စတင်နေပြီဖြစ်ကြောင်း YG Entertainment ကထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://star.mt.co.kr/stview.php?no=2021071213004437355|script-title=ko:블랙핑크 리사, 솔로 앨범 발매 "뮤직비디오 촬영 준비"[공식]|date=July 12, 2021|website=[[Star News (South Korea)|Star News]]|language=ko|access-date=July 12, 2021|archive-date=July 12, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210712060320/https://star.mt.co.kr/stview.php?no=2021071213004437355|url-status=live}}</ref> လီဆာ ၏ ပွဲဦးထွက် တစ်ကိုယ်တော်အယ်လ်ဘမ် Lalisa နှင့် အမည်တူ ထိပ်တန်း single သီချင်းကို ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ဖြန့်ချိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|script-title=ko:블랙핑크 리사, 다음달 솔로 데뷔 확정 ... 싱글앨범 'Lalisa' (라리사) 발매|trans-title=Blackpink's Lisa to make her solo debut next month ... Single album 'Lalisa' released|url=http://www.topstarnews.net/news/articleView.html?idxno=14624467|website=Top Star News|language=ko|author=Kim Hyun-seo|date=August 25, 2021|access-date=August 25, 2021|archive-date=August 26, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210826075737/https://www.dailymotion.com/embed/video/x82zr6h?ads_params=contextual&api=postMessage&apimode=json&autoplay=false&embed_index=1&id=f3a2899e7d87a74&mute=true&origin=http%3A%2F%2Fwww.topstarnews.net&pubtool=cpe&queue-autoplay-next=true&queue-enable=true&ui-highlight=false|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.straitstimes.com/life/entertainment/blackpinks-lisa-to-release-solo-album-next-month|title=Blackpink's Lisa to release solo album next month|date=August 27, 2021|access-date=August 27, 2021|website=The Straits Times (Singapore)|archive-date=August 27, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210827133859/https://www.straitstimes.com/life/entertainment/blackpinks-lisa-to-release-solo-album-next-month|url-status=live}}</ref> “Lalisa” ၏ တေးဂီတဗီဒီယိုသည် ထုတ်လွှင့်ပြီးနောက် ၂၄ နာရီအတွင်း ကြည့်ရှုမှု ၇၃.၆ သန်းနှင့် တစ်ကိုယ်တော်အနုပညာရှင်တစ်ဦးအတွက် ကြည့်ရှုမှုအများဆုံး ဗီဒီယိုအဖြစ် Taylor Swift ၏ ယခင်စံချိန်ကိုကျော်လွန်ကာ ဂင်းနစ်ကမ္ဘာ့စံချိန် (Guinness World Record) တင်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=September 14, 2021|title=Blackpink's Lisa breaks Taylor Swift's YouTube record with 'Lalisa'|url=https://www.nme.com/news/music/blackpink-lisa-lalisa-break-youtube-record-most-viewed-24-hours-taylor-swift-3045218|access-date=September 24, 2021|website=NME|language=en-GB|archive-date=September 14, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210914155350/https://www.nme.com/news/music/blackpink-lisa-lalisa-break-youtube-record-most-viewed-24-hours-taylor-swift-3045218|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|last=Dominic|first=Punt|title=Blackpink member Lisa begins solo career by smashing YouTube record|date=October 8, 2021|url=https://www.guinnessworldrecords.com/news/2021/10/blackpink-member-lisa-begins-solo-career-by-smashing-youtube-record-678316|access-date=August 3, 2022|website=[[Guinness World Records]]|language=en|archive-date=July 12, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220712213025/https://www.guinnessworldrecords.com/news/2021/10/blackpink-member-lisa-begins-solo-career-by-smashing-youtube-record-678316|url-status=live}}</ref> သီချင်းသည် US Billboard Hot 100 တွင် နံပါတ် ၈၄ ဖြင့် ပွဲဦးထွက်ခဲ့ပြီး Billboard Global 200 တွင် နံပါတ် ၂ သို့ တက်ရောက်ခဲ့ကာ Lisa ၏ ပထမဆုံး Top 10 သီချင်းအဖြစ်မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။<ref name="US">{{cite magazine |title=Lisa of Blackpink Chart History (Billboard Hot 100) |url=https://www.billboard.com/artist/lisa-of-blackpink/chart-history/hsi/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250219021939/https://www.billboard.com/artist/lisa-of-blackpink/chart-history/hsi/ |archive-date=February 19, 2025 |access-date=February 20, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref><ref>{{cite magazine|last1=Trust|first1=Gary|title=The Kid Laroi & Justin Bieber's 'Stay' Holds Atop Global Charts, As LISA, Ed Sheeran & Glass Animals Add Top 10s|url=https://www.billboard.com/articles/news/9632750/the-kid-laroi-justin-bieber-lisa-ed-sheeran-glass-animals-global-charts|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|language=en|date=September 20, 2021|access-date=September 20, 2021|archive-date=September 22, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210922003047/https://www.billboard.com/articles/news/9632750/the-kid-laroi-justin-bieber-lisa-ed-sheeran-glass-animals-global-charts/|url-status=live}}</ref> Lalisa အယ်လ်ဘမ်သည် ထုတ်လွှင့်ပြီး ပထမပတ်အတွင်း တောင်ကိုရီးယားတွင် အချပ် ၇၃၆,၂၂၁ ကျော် ရောင်းချနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် တစ်ပတ်အတွင်း အချပ် ၅၀၀,၀၀၀ ကျော်ရောင်းချနိုင်သည့် ပထမဆုံးအမျိုးသမီး တစ်ကိုယ်တော်အနုပညာရှင်အဖြစ် လီဆာ သည် စံချိန်တင်နိုင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် တောင်ကိုရီးယားအတွင်း အမျိုးသမီးအနုပညာရှင်တစ်ဦးအတွက် ပထမပတ်ရောင်းအားအကောင်းဆုံးဆိုသည့် မှတ်တမ်းကိုလည်း ထူထောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://mb.com.ph/2021/09/17/blackpink-lisas-lalisa-album-sets-records-with-736000-copies-sold-in-first-week/|title=Blackpink Lisa's 'Lalisa' album sets records with 736,000 copies sold in first week|first=Jonathan|last=Hicap|website=Manila Bulletin|date=September 17, 2021|access-date=September 21, 2021|archive-date=September 17, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210917231441/https://mb.com.ph/2021/09/17/blackpink-lisas-lalisa-album-sets-records-with-736000-copies-sold-in-first-week/|url-status=live}}</ref>
Lalisa အယ်လ်ဘမ်တွင် ပါဝင်သည့် B-side သီချင်း "Money" အတွက် သီးသန့်အကဖျော်ဖြေမှုဗီဒီယိုကို ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာ ၂၄ ရက်နေ့တွင် YouTube တွင် ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://www.topstarnews.net/news/articleView.html?idxno=14631873|script-title=ko:"완성도 높이기 위해"...블랙핑크(BLACKPINK) 리사, 수록곡 'MONEY' 퍼포먼스 비디오 공개 연기|trans-title="To improve perfection"... BLACKPINK Lisa postpones the release of the performance video for the b-side song 'MONEY'|date=September 23, 2021|website=Top Star News|language=ko|access-date=September 23, 2021|archive-date=November 18, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211118174211/http://www.topstarnews.net/news/articleView.html?idxno=14631873|url-status=live}}</ref> ထိုဗီဒီယိုသည် ဆိုရှယ်မီဒီယာပလက်ဖောင်းများတွင် ပျံ့နှံ့အောင်မြင်လာခဲ့ပြီး၊ သီချင်းသည် နိုင်ငံတကာ ဂီတဇယားများတွင် တဖြည်းဖြည်း မြင့်တက်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://rollingstoneindia.com/6-k-pop-b-sides-that-broke-the-internet-2021/|title=6 K-pop B-Sides that Broke the Internet (2021)|last=Majumder|first=Oysmita|date=December 15, 2021|website=[[Rolling Stone India]]|access-date=December 15, 2021|archive-date=June 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220602091252/https://rollingstoneindia.com/6-k-pop-b-sides-that-broke-the-internet-2021/|url-status=live}}</ref> ဤအောင်မြင်မှုအပေါ် မူတည်၍ Interscope Records သည် "Money" ကို အယ်လ်ဘမ်မှ ဒုတိယ single အဖြစ် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၉ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်ခေတ်ပြိုင်ရေဒီယိုများသို့ တရားဝင်ဖြန့်ချိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.allaccess.com/top40-mainstream/future-releases|title=Top 40 Mainstream Future Releases|publisher=All Access|access-date=November 3, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211103152651/https://www.allaccess.com/top40-mainstream/future-releases|archive-date=November 3, 2021}}</ref> "Money" သည် Billboard Global 200 တွင် နံပါတ် 10 သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး လီဆာ ၏ ဒုတိယမြောက် top-ten hit ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="Money Global 200">{{cite magazine|last1=Trust|first1=Gary|title=The Kid Laroi & Justin Bieber's 'Stay' Keeps Atop Global Charts, Lisa's 'Money' Hits Top 10|url=https://www.billboard.com/articles/news/9646791/the-kid-laroi-justin-bieber-lisa-global-charts|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|language=en|date=October 18, 2021|access-date=October 18, 2021|archive-date=October 18, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211018203959/https://www.billboard.com/articles/news/9646791/the-kid-laroi-justin-bieber-lisa-global-charts/|url-status=live}}</ref> ထို့အပြင် Billboard Hot 100 (US) တွင် နံပါတ် 90 ဖြင့် တတိယအကြိမ်ဝင်ရောက်လာပြီး လီဆာ သည် ဇယားပေါ်တွင် ရက်သတ္တပတ်အတော်ကြာ ရှိနေခဲ့သော ပထမဆုံးအမျိုးသမီး K-pop တစ်ကိုယ်တော်အနုပညာရှင်ဖြစ်လာသည်။<ref name="US"/><ref>{{cite news|url=https://n.news.naver.com/entertain/article/311/0001371333|script-title=ko:리사, 美 빌보드 '핫 100' 2주 연속 차트인...K팝 女 솔로 최초 [공식입장]|last=Kim|first=Ji-hye|date=October 18, 2021|work=Xports News|language=ko|trans-title=Lisa, US Billboard 'Hot 100' chart for 2 weeks in a row... First K-pop female solo [official position]|access-date=November 9, 2021|archive-date=November 10, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211110003351/https://n.news.naver.com/entertain/article/311/0001371333|url-status=live}}</ref> အခြားနိုင်ငံများတွင်လည်း ထင်ရှားအောင်မြင်ခဲ့ပြီး UK Singles Chart တွင် နံပါတ် 46 ဖြင့် ရပ်တည်ကာ ၈ ပတ်တိတိ ဇယားပေါ်တွင်တင်ဆက်ထားနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုသီချင်းသည် အဆိုပါဇယားပေါ်တွင် အရှည်ကြာဆုံးတည်ရှိခဲ့သော အမျိုးသမီး K-pop တစ်ကိုယ်တော် သီချင်းအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/hughmcintyre/2021/12/03/blackpinks-lisa-matches-one-of-her-bands-biggest-chart-feats-in-the-uk-with-money/?sh=5eaeb0623225|title=Blackpink's Lisa Matches One Of Her Band's Biggest Chart Feats In The U.K. With 'Money'|last=McIntyre|first=Hugh|date=December 3, 2021|work=[[Forbes]]|access-date=December 3, 2021|archive-date=December 4, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211204201518/https://www.forbes.com/sites/hughmcintyre/2021/12/03/blackpinks-lisa-matches-one-of-her-bands-biggest-chart-feats-in-the-uk-with-money/?sh=5eaeb0623225|url-status=live}}</ref>
[[File:Blackpink Lisa 190621 3.png|thumb|upright|left|Lisa at [[Incheon International Airport|Incheon Airport]] in June 2019]]
၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၂၂ ရက်နေ့တွင် လီဆာ သည် ပြင်သစ် DJ Snake၊ ပွာတိုရီကန်အဆိုတော် Ozuna နှင့် အမေရိကန်ရက်ပ်အဆိုတော် Megan Thee Stallion တို့နှင့် ပူးပေါင်း၍ moombahton နှင့် Latin trap သီချင်းဖြစ်သည့် "SG" ("Sexy Girl") ထွက်ရှိခဲ့သည်။ လီဆာ သည် ဤသီချင်းတွင် တေးရေးအဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref name="Credits">{{cite web|url=https://listen.tidal.com/album/201768236/credits|title=DJ Snake, Ozuna, Megan Thee Stallion, LISA - SG / Credits|date=October 22, 2021|publisher=DJ Snake Music, Interscope|via=Tidal|access-date=October 22, 2021|archive-date=October 22, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211022103133/https://listen.tidal.com/album/201768236/credits|url-status=live}}</ref> Colin Tilley က ဒါရိုက်တာလုပ်သော တေးဂီတဗီဒီယိုတွင် အနုပညာရှင်လေးဦးသည်လုံးသရုပ်ဆောင်ထားပြီး သီချင်းနှင့် တပြိုင်နက်ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|url=https://pitchfork.com/news/dj-snake-megan-thee-stallion-ozuna-and-blackpinks-lisa-share-video-for-new-song-sg-watch/|last=Hussey|first=Allison|title=DJ Snake, Megan Thee Stallion, Ozuna, and BLACKPINK's Lisa Share Video for New Song "SG": Watch|date=October 22, 2021|work=[[Pitchfork (magazine)|Pitchfork]]|access-date=October 22, 2021|archive-date=October 22, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211022045539/https://pitchfork.com/news/dj-snake-megan-thee-stallion-ozuna-and-blackpinks-lisa-share-video-for-new-song-sg-watch/|url-status=live}}</ref> "SG" သည် Billboard Global 200 ဇယားတွင် နံပါတ် ၁၉ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး<ref name="auto">{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9655490/dj-snake-ozuna-lisa-megan-thee-stallion-sg-new-around-the-world/|last1=Frankenburg|first1=Eric|title=New Around the World: DJ Snake, Ozuna, Lisa & Megan Thee Stallion Soar In With 'SG'|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=November 4, 2021|access-date=November 4, 2021|archive-date=November 5, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211105084331/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9655490/dj-snake-ozuna-lisa-megan-thee-stallion-sg-new-around-the-world|url-status=live}}</ref> US Bubbling Under Hot 100 ဇယားတွင် နံပါတ် ၂ ထိရောက်ရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် Latin Airplay ဇယားတွင် လီဆာ၏ ပထမဆုံး နံပါတ်တစ် သီချင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="Bubbling">{{cite magazine|title=Lisa of Blackpink Chart History (Bubbling Under Hot 100)|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|url=https://www.billboard.com/artist/lisa-of-blackpink/chart-history/hbu/|access-date=October 28, 2024|archive-date=October 29, 2024|archive-url=https://archive.today/20241029024306/https://www.billboard.com/artist/lisa-of-blackpink/chart-history/hbu/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/pro/dj-snake-ozuna-lisa-megan-thee-stallion-latin-airplay-sg/|last1=Bustios|first1=Pamela|title=DJ Snake, Ozuna, LISA & Megan Thee Stallion Rule Latin Airplay With 'SG'|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=March 30, 2022|access-date=March 30, 2022|archive-date=March 31, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220331170443/https://www.billboard.com/pro/dj-snake-ozuna-lisa-megan-thee-stallion-latin-airplay-sg/|url-status=live}}</ref> လီဆာ သည် ၎င်းတစ်ကိုယ်တော်ဖျော်ဖြေမှု "Lalisa" အတွက် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် ၂၈ ရက်နေ့တွင် MTV Video Music Awards တွင် အကောင်းဆုံး K-Pop ဆုပေးပွဲတွင် အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သည်။ ထိုအောင်မြင်မှုသည် MTV VMA မှာ ဆုရရှိသည့် ပထမဆုံး K-pop တစ်ကိုယ်တော် အနုပညာရှင် ဖြစ်လာစေခဲ့သည်။<ref>{{cite magazine|url=https://www.eonline.com/news/1343089/how-anitta-and-lisas-wins-at-the-2022-mtv-vmas-made-history|last1=Parker|first1=Ashley Joy|title=How Anitta and Lisa's Wins at The 2022 MTV VMAs Made History|magazine=[[E! News]]|date=August 28, 2022|access-date=August 28, 2022|archive-date=August 29, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220829035332/https://www.eonline.com/news/1343089/how-anitta-and-lisas-wins-at-the-2022-mtv-vmas-made-history|url-status=live}}</ref> ထို့နောက်၊ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၁၃ ရက်နေ့တွင် MTV Europe Music Awards တွင်လည်း အကောင်းဆုံး K-Pop ဆုကို ရရှိခဲ့ပြီး ထိုအဖွဲ့အစည်း၏ သမိုင်းတွင် တစ်ကိုယ်တော် K-pop အနုပညာရှင် အဖြစ် ပထမဆုံး ဆုရရှိသူဖြစ်လာသည်။<ref name="ts">{{Cite magazine|title=Taylor Swift Is Top Winner at 2022 MTV EMAs: Full Winners List|url=https://www.billboard.com/music/awards/2022-mtv-emas-full-winners-list-1235170510/|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|last=Grein|first=Paul|date=November 13, 2022|access-date=November 15, 2022|archive-date=November 13, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221113222308/https://www.billboard.com/music/awards/2022-mtv-emas-full-winners-list-1235170510/|url-status=live}}</ref> ၎င်းအောင်မြင်မှုများအပေါ် မူတည်၍ လီဆာ သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် Guinness World Records နှစ်ခုကို ချီးမြှင့်ခံရပြီး၊ ထဲမှတစ်ခုမှာ Instagram ပေါ်တွင် လူအများဆုံး Follow လုပ်သော K-pop အနုပညာရှင် ဖြစ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/music-news/lisa-blackpink-three-new-guinness-world-records-1235205149/|last1=Rowley|first1=Glenn|title=BLACKPINK's Lisa Sets Three New Guinness World Records|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=March 30, 2022|access-date=March 30, 2022|archive-date=January 25, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125184146/https://www.billboard.com/music/music-news/lisa-blackpink-three-new-guinness-world-records-1235205149/|url-status=live}}</ref>
လီဆာ သည် BigBang အဖွဲ့ဝင် Taeyang ၏ သီချင်း "Shoong!" တွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းသီချင်းသည် သူ၏ ဒုတိယမူရင်းအယ်လ်ဘမ် Down to Earth ထဲမှ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite web|last=Ji|first=Min-kyung|url=http://osen.mt.co.kr/article/G1112081035|script-title=ko:[단독] 블랙핑크 리사, 태양 새 앨범 참여..역대급 컬래버 예고|trans-title=[Exclusive] Blackpink Lisa, Taeyang participate in new album..Previous Collaboration Notice|date=April 12, 2023|website=[[Star News (South Korea)|Star News]]|language=ko|access-date=April 12, 2023|archive-date=April 12, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230412050347/http://osen.mt.co.kr/article/G1112081035|url-status=live}}</ref> Taeyang နှင့် လီဆာ တို့သည် ထိုသီချင်းအတွက် ကကွက်ကိုအတူတကွ ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။<ref name="NME">{{Cite web|last=Ziwei|first=Puah|url=https://www.nme.com/news/music/taeyang-down-to-earth-tracklist-release-date-bigbang-3428973|title=Watch Taeyang's music video for 'Shoong!' featuring BLACKPINK's Lisa|date=April 25, 2023|website=[[NME]]|language=en|access-date=April 25, 2023|archive-date=April 25, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230425120519/https://www.nme.com/news/music/taeyang-down-to-earth-tracklist-release-date-bigbang-3428973|url-status=live}}</ref> မေလတွင် လီဆာ သည် Spotify ပေါ်တွင် 1 ဘီလီယံ stream အထိ ရရှိခဲ့သည့် သီချင်းအရေအတွက်အမြန်ဆုံးဖြစ်လာသည့် တစ်ကိုယ်တော် အမျိုးသမီး K-pop အနုပညာရှင်အဖြစ် ဂင်းနစ်ကမ္ဘာ့စံချိန် နှစ်ခုကို ချီးမြှင့်ခံခဲ့သည်။ ထိုအောင်မြင်မှုကြောင့် သူမသည် သမိုင်းတစ်လျှောက် အများဆုံး Guinness စံချိန်ရရှိထားသော K-pop တစ်ကိုယ်တော် အနုပညာရှင်အဖြစ် ဖေါ်ပြခံရပြီး၊ ယခင်စံချိန်တင်ထားသူ Psy ရရှိထားသော ငါးခုနှင့် နှိုင်းယှဉ်လိုက်ပါက လီဆာသည် ခုနစ်ခုအထိ ရရှိထားသည်။<ref>{{Cite web|last=Vouloumanos|first=Victoria|url=https://www.buzzfeed.com/victoriavouloumanos/blackpink-lisa-guinness-world-record|title=Blackpink's Lisa Is Now The K-Pop Soloist With The Most Guinness World Records In History After Her 7th Win, And Fans Are So Proud|date=May 10, 2023|website=[[Buzzfeed]]|language=en|access-date=May 10, 2023|archive-date=May 11, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230511000712/https://www.buzzfeed.com/victoriavouloumanos/blackpink-lisa-guinness-world-record|url-status=live}}</ref>
၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် လီဆာ သည် ပဲရစ်မြို့ရှိ နာမည်ကြီး cabaret ဖြစ်သော Crazy Horse တွင် ဖျော်ဖြေပွဲငါးခုအတွက် ခေါင်းစဉ်တပ်ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ သူမသည် “But I Am a Good Girl” နှင့် “Crisis? What Crisis?” တို့အပါအဝင် ဇာတ်ဝင်ခန်းအများအပြားတွင် တစ်ကိုယ်တော်အဖြစ်ဖျော်ဖြေခဲ့ပြီး အဖွဲ့နှင့်အတူပါဝင်ထားသော မူရင်းနံပါတ်များတွင်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|last=Socha|first=Miles|url=https://wwd.com/fashion-news/fashion-scoops/blackpink-lisa-crazy-horse-cabaret-paris-1235787825/|title=Blackpink's Lisa to Perform at Crazy Horse Cabaret in Paris|date=September 6, 2023|website=[[Women's Wear Daily]]|language=en|access-date=September 29, 2023|archive-date=September 26, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926213722/https://wwd.com/fashion-news/fashion-scoops/blackpink-lisa-crazy-horse-cabaret-paris-1235787825/|url-status=live}}</ref> ထိုလတွင်ပင် လီဆာ သည် Spotify ပေါ်တွင် "Money" သီချင်းဖြင့် ၁ ဘီလီယံ stream ရရှိခဲ့သော ပထမဆုံး K-pop သီချင်းအဖြစ် သူမ၏ ရှစ်ကြိမ်မြောက် Guinness စံချိန် ကို ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite magazine|last=Bowenbank|first=Starr|title=BLACKPINK's Lisa Just Broke a Guinness World Record With 'Money'|url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-lisa-guinness-world-record-money-1235427424/|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=September 27, 2023|access-date=September 27, 2023|archive-date=September 28, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230928032902/https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-lisa-guinness-world-record-money-1235427424/|url-status=live}}</ref> အဆိုပါအောင်မြင်မှုအား ဂုဏ်ပြုရန်အဖြစ် လီဆာ သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် Spotify ၏ Billions Club စီးရီး၏ စတုတ္ထအပိုင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ပဲရစ်မြို့၌ တင်ဆက်အပ်နှင်းသည့် ပန်းကန်ပြားပုံစံ ဆုတံဆိပ်ကို လက်ခံရရှိခဲ့သည်။ ထိုအခမ်းအနားအတွင်း သူမသည် ထိုင်းဟင်းလျာတစ်ခုပြုလုပ်ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{cite magazine|last=Aniftos|first=Rania|title=BLACKPINK's Lisa Enjoys Her Favorite Thai Meal on Her Spotify Billion Streams Plate|url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-lisa-thai-meal-spotify-billion-streams-plate-1235473146/|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=November 15, 2023|access-date=November 15, 2023|archive-date=November 16, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231116041240/https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-lisa-thai-meal-spotify-billion-streams-plate-1235473146/|url-status=live}}</ref>
===၂၀၂၃– လက်ရှိ: ကိုယ်ပိုင်လှုပ်ရှားမှုများနှင့် နိုင်ငံတကာဖျော်ဖြေရေးလုပ်ငန်းတက်ကြွမှု့===
[[File:BLACKPINK's Lisa for BULGARI June 2023 0.4.png|thumb|upright|Lisa at a [[Bulgari]] exhibition in June 2023]]
၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် လီဆာ သည် အီတလီဂျူအယ်လရီကုမ္ပဏီ Bulgari ၏ ပွဲတစ်ခုတွင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။
နိုဝင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် လီဆာ သည် တောင်ကိုးရီးယားသမ္မတ Yoon Suk-yeol တက်ရောက်ခဲ့သည့် [[ဘာကင်ဟမ်နန်းတော်]] တွင် ကျင်းပည့် အထူးရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုအခမ်းအနားတွင် Blackpink အဖွဲ့ဝင်များနှင့်အတူ ပါဝင်ခဲ့ပြီး၊ သူမတို့အား ဗြိတိသျှဘုရင် King Charles III မှ ရင်းနှီးမြုပ်နှံခဲ့သည်။<ref name="MBE">{{Cite web|title=K-Pop band BLACKPINK receive honorary MBEs from Britain's King Charles|url=https://www.reuters.com/lifestyle/k-pop-band-blackpink-receive-honorary-mbes-britains-king-charles-2023-11-22/|website=Reuters|last1=Suleiman|first1=Farouq|last2=Rantala|first2=Hanna|date=November 22, 2023|access-date=November 22, 2023|archive-date=November 22, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231122152520/https://www.reuters.com/lifestyle/k-pop-band-blackpink-receive-honorary-mbes-britains-king-charles-2023-11-22/|url-status=live}}</ref> ဒီဇင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့တွင် YG Entertainment သည် Blackpink အဖွဲ့ဝင်များအားလုံးနှင့်အတူ အဖွဲ့လိုက်လှုပ်ရှားမှုများအတွက် စာချုပ်သက်တမ်းတိုးထားကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ တစ်ဦးချင်းစာချုပ်များကိုတော့ ဆက်လက်ဆွေးနွေးနေဆဲဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2023-12-06/business/industry/Blackpink-promises-new-album-world-tour-after-contract-renewal/1929010|title=Blackpink promises new album, world tour after contract renewal|last=Yoon|first=So-Yeon|work=[[Korea JoongAng Daily]]|date=December 6, 2023|access-date=December 6, 2023|archive-date=December 6, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231206040844/https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2023-12-06/business/industry/Blackpink-promises-new-album-world-tour-after-contract-renewal/1929010|url-status=live}}</ref> ထို့နောက် ဒီဇင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် YG Entertainment သည် လီဆာ နှင့် အဖွဲ့ဝင်အခြားသူများသည် တစ်ဦးချင်းအနေနှင့် စီမံခန့်ခွဲရေးစာချုပ်များကို မသက်တမ်းတိုးဘဲ လွတ်လပ်စွာလှုပ်ရှားရန် သဘောတူထားကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://n.news.naver.com/entertain/article/003/0012292465|script-title=ko:블랙핑크, 팀 활동만 YG서…지수·제니·리사·로제 개별 계약 않기로(종합)|website=[[Newsis]]|language=ko|access-date=December 29, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231229043233/https://n.news.naver.com/entertain/article/003/0012292465|archive-date=December 29, 2023|url-status=live}}</ref>
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၆ ရက်တွင် လီဆာ သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ သမ္မတကတော် Brigitte Macron မှ စီစဉ်သည့် ပရဟိတဖျော်ဖြေပွဲ Le Gala des Pièces Jaunes တွင် ပါဝင်ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ ထိုအခမ်းအနားအတွင်းတွင် သူမ၏ တစ်ကိုယ်တော် single များဖြစ်သည့် "Lalisa" နှင့် "Money" တို့ကို သီဆိုဖျော်ဖြေခဲ့ပြီး DJ Snake နှင့်ပူးပေါင်းထားသည့် "SG" သီချင်းကို ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် တိုက်ရိုက်ဖျော်ဖြေသရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=https://www.chosun.com/english/kpop-culture-en/2024/01/28/7RKF5GZFV5F3NNKCJ4ABR7QHSY/|title=Blackpink Lisa ignites the French gala alongside Brigitte Macron|last1=Kim|first1=Ja-ah|last2=Lee|first2=So-yeon|work=[[The Chosun Ilbo]]|date=January 28, 2024|access-date=January 28, 2024|archive-date=January 28, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240128080344/https://www.chosun.com/english/kpop-culture-en/2024/01/28/7RKF5GZFV5F3NNKCJ4ABR7QHSY/|url-status=live}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်တွင် လီဆာ သည် Lloud ဟုခေါ်သော ကိုယ်ပိုင်အနုပညာရှင်စီမံခန့်ခွဲမှုကုမ္ပဏီကို တည်ထောင်ခဲ့ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.nme.com/news/music/blackpink-lisa-launch-own-artist-management-company-lloud-3584291|title=BLACKPINK's Lisa launches her own management company, LLOUD|last=Ziwei|first=Puah|website=[[NME]]|date=February 8, 2024|access-date=February 8, 2024|archive-date=February 8, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240208083307/https://www.nme.com/news/music/blackpink-lisa-launch-own-artist-management-company-lloud-3584291|url-status=live}}</ref> ထို့နောက် သူမသည် HBO ရုပ်သံစီးရီး '''The White Lotus''' ၏ တတိယရာသီတွင် သရုပ်ဆောင်အဖြစ် ပွဲဦးထွက်လုပ်ဆောင်မည်ဖြစ်ကြောင်း Variety မှ ထုတ်ဖော်ကြေညာခဲ့သည်။ ဇာတ်လမ်းတွဲ၌ လီဆာ သည် သူမ၏နာမည်အမှန်ဖြစ်သော Lalisa Manobal ဖြင့် ပါဝင်မည်ဖြစ်သည်။<ref name="whitelotus">{{cite web|url=https://variety.com/2024/tv/news/blackpink-lisa-white-lotus-season-3-hbo-1235908031/|title=Blackpink's Lisa Joins 'White Lotus' Season 3 (EXCLUSIVE)|last=Otterson|first=Joe|website=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=February 12, 2024|access-date=February 12, 2024|archive-date=February 13, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240213023540/https://variety.com/2024/tv/news/blackpink-lisa-white-lotus-season-3-hbo-1235908031/|url-status=live}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၀ ရက်တွင် လီဆာ သည် သူမ၏ကုမ္ပဏီ Lloud မှတဆင့် RCA Records နှင့် ပူးပေါင်း၍ တစ်ကိုယ်တော်တေးဂီတများ ထုတ်ဝေသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ သဘောတူညီချက်အရ သူမသည် သူမ၏အသံသွင်းမှုများအားလုံးကို တစ်ဦးချင်းပိုင်ဆိုင်ခွင့်ရရှိမည်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Aswad |first=Jem |date=2024-04-10 |title=Blackpink's Lisa and Her Company Lloud Co. Partner With RCA Records |url=https://variety.com/2024/music/news/blackpink-lisa-lloud-partner-with-rca-1235965867/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240410171552/https://variety.com/2024/music/news/blackpink-lisa-lloud-partner-with-rca-1235965867/ |archive-date=April 10, 2024 |access-date=April 10, 2024 |website=Variety |language=en-US}}</ref>
ဇွန်လ ၆ ရက်နေ့တွင် လီဆာ သည် TikTok အကောင့်အသစ်တစ်ခု ဖန်တီးကာ ကြော်ငြာအတိုအထွာတစ်ခုနှင့် တွဲဖက်ထားသည့် ဗီဒီယိုကို တင်ပြီးနောက် ၂ နာရီ ၁၈ မိနစ်အတွင်း Follower တစ်သန်းကို ရရှိနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုကာလအတွင်း ထိုအဆင့်သို့ ရောက်ရှိနိုင်ခဲ့သည့် လူအများအပြားထဲမှ အမြန်ဆုံးဖြစ်သဖြင့် ဂင်းနစ်ကမ္ဘာ့စံချိန်တစ်ခု ထပ်မံတင်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name="Rockstar">{{Cite magazine|last=Dailey|first=Hannah|title=BLACKPINK's LISA Announces New Solo Single 'Rockstar': Here's When It Arrives|url=https://www.billboard.com/music/music-news/lisa-blackpink-new-solo-single-rockstar-release-date-1235712307/|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=June 18, 2024|access-date=June 18, 2024|archive-date=June 18, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240618151842/https://www.billboard.com/music/music-news/lisa-blackpink-new-solo-single-rockstar-release-date-1235712307/|url-status=live|language=en-US}}</ref> ဇွန်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် လီဆာ သည် သူမ၏ ကိုယ်ပိုင်ကုမ္ပဏီ Lloud နှင့် RCA Records တို့မှတဆင့် တစ်ကိုယ်တော် single ဖြစ်သည့် "Rockstar" ကို တရားဝင်ဖြန့်ချိခဲ့သည်။<ref>{{cite magazine|last=Spanos|first=Brittany|title=Lisa Reminds You She's a 'Rockstar' on Clubby New Single|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/lisa-rockstar-single-release-1235047944/|magazine=[[Rolling Stone]]|date=June 27, 2024|access-date=June 27, 2024|archive-date=June 28, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628001440/https://www.rollingstone.com/music/music-news/lisa-rockstar-single-release-1235047944/|url-status=live}}</ref> ဗီဒီယိုကို ဒါရိုက်တာ Henry Schofield မှ ရိုက်ကူးခဲ့ပြီး၊ သီချင်းအတွက် ကကွက်များကို Sean Bankhead မှ တာဝန်ယူဖန်တီးခဲ့သည်။ ဗီဒီယိုသည် ဘန်ကောက်မြို့၌ ရိုက်ကူးခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ထိုင်းယဉ်ကျေးမှုကို ဂုဏ်ပြုဖော်ပြထားသည်။<ref>{{cite web|last=Chelosky|first=Danielle|title=LISA Shares New Song "Rockstar": Listen|url=https://www.stereogum.com/2269909/lisa-rockstar/music/|date=June 27, 2024|work=[[Stereogum]]|access-date=June 27, 2024|archive-date=June 28, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240628005242/https://www.stereogum.com/2269909/lisa-rockstar/music/|url-status=live}}</ref> "Rockstar" သည် Billboard Global 200 ဇယားတွင် နံပါတ် ၄ နေရာသို့ ပွဲဦးထွက်ရောက်ရှိခဲ့ပြီး Billboard Global Excl. US ဇယားတွင် နံပါတ် ၁ နေရာတွင် ရပ်တည်ခဲ့သည်။<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/lisa-rockstar-number-one-debut-global-excl-us-chart-1235726610/|title=Lisa Earns Her First ''Billboard'' Global Excl. U.S. No. 1 With Debut of 'Rockstar'|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|last=Trust|first=Gary|date=July 8, 2024|access-date=July 9, 2024|archive-date=July 8, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240708231009/https://www.billboard.com/music/chart-beat/lisa-rockstar-number-one-debut-global-excl-us-chart-1235726610/|url-status=live}}</ref> ထိုအောင်မြင်မှုသည် Lisa ၏ ဤအမျိုးအစားဇယားများထဲတွင် တတိယမြောက် top-ten hit ဖြစ်လာစေခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် Global Excl. US ဇယားတွင် သူမ၏ ပထမဆုံး နံပါတ်တစ်သီချင်းဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထို့ပြင် "Rockstar" သည် Billboard Hot 100 ဇယားတွင် နံပါတ် ၇၀ နေရာတွင် ပွဲဦးထွက်ခဲ့ပြီး သူမ၏ အမြင့်ဆုံးဖြစ်သည့် single ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုသီချင်းသည် Hot 100 ဇယားတွင် သူမ၏ တတိယမြောက် ဝင်ရောက်မှုလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite tweet|last=Billboard Charts|user=billboardcharts|number=1810416752763060423|date=July 8, 2024|title=LISA's "Rockstar" debuts at No. 70 on this week's #Hot100. It's becomes the highest-charting solo song of her career. She previously charted with "Lalisa" (No. 84 peak) and "Money" (No. 90), both in 2021.|link=no|access-date=July 8, 2024}}</ref>
ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်တွင် လီဆာ သည် စပိန်အဆိုတော် Rosalía ပါဝင်သည့် နောက်ဆက်တွဲ single ဖြစ်သည့် "New Woman" ကို ဖြန့်ချိခဲ့သည်။<ref>{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/lisa-rosalia-new-woman-video-1235081297/|title=Lisa and Rosalía Rev Up Their Aura on New Single 'New Woman'|last=Spanos|first=Brittany|magazine=[[Rolling Stone]]|date=August 15, 2024|access-date=August 15, 2024|archive-date=August 16, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816005138/https://www.rollingstone.com/music/music-news/lisa-rosalia-new-woman-video-1235081297/|url-status=live}}</ref> သီချင်းသည် Billboard Global 200 ဇယားတွင် နံပါတ် ၁၅ ဖြင့် ပွဲဦးထွက်ခဲ့ပြီး Billboard Global Excl. US ဇယားတွင် နံပါတ် ၆ ဖြင့်ရပ်တည်ခဲ့သည်။ ထိုသီချင်းဖြင့် လီဆာ သည် သူမ၏စတုတ္ထမြောက် top-ten hit ကို ရရှိခဲ့သည်။<ref name="WW">{{cite magazine |title=Lisa of Blackpink Chart History (Billboard Global 200) |url=https://www.billboard.com/artist/lisa-of-blackpink/chart-history/glo/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250219022050/https://www.billboard.com/artist/lisa-of-blackpink/chart-history/glo/ |archive-date=February 19, 2025 |access-date=February 19, 2025 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref><ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/billie-eilish-birds-of-a-feather-number-one-global-charts-third-week-1235761001/|title=Billie Eilish's 'Birds of a Feather' Flies High Atop Global Charts for Third Week|last=Trust|first=Gary|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=August 26, 2024|access-date=August 26, 2024|archive-date=August 26, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240826221049/https://www.billboard.com/music/chart-beat/billie-eilish-birds-of-a-feather-number-one-global-charts-third-week-1235761001/|url-status=live}}</ref> ထို့အပြင် "New Woman" သည် US Billboard Hot 100 ဇယားတွင် နံပါတ် ၉၇ ဖြင့် ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး Billboard ၏ ဇယားလေးခုစလုံးတွင် တပြိုင်နက်တည်းဝင်ရောက်နိုင်သော ပထမဆုံး K-pop အမျိုးသမီး တစ်ကိုယ်တော်အဆိုတော်ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite magazine|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/blackpinks-lisa-lands-4th-entry-on-billboard-hot-100-with-new-woman-joins-bts-jungkook-and-more-k-pop-acts-in-top-10-list-1343251|title=BLACKPINK's Lisa lands 4th entry on Billboard Hot 100 with New Woman; joins BTS' Jungkook and more K-pop acts in top 10 list|last=Banerjee|first=Moupriya|magazine=[[Pinkvilla]]|date=August 27, 2024|access-date=August 27, 2024|archive-date=August 27, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240827153414/https://www.pinkvilla.com/entertainment/blackpinks-lisa-lands-4th-entry-on-billboard-hot-100-with-new-woman-joins-bts-jungkook-and-more-k-pop-acts-in-top-10-list-1343251|url-status=live}}</ref> စက်တင်ဘာ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော 2024 MTV Video Music Awards တွင် လီဆာ သည် တစ်ကိုယ်တော်အနုပညာရှင်အဖြစ် ပထမဆုံးအကြိမ်ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ ထိုဖျော်ဖြေမှုသည် K-pop တစ်ကိုယ်တော်အနုပညာရှင်တစ်ဦးအနေနှင့် MTV VMAs တွင် ပထမဆုံးဖျော်ဖြေသူအဖြစ်သမိုင်းဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.thenews.com.pk/latest/1223018-blackpinks-lisa-makes-history-as-first-k-pop-soloist-to-perform-at-vmas|title=BLACKPINK's Lisa Makes History as First K-pop Soloist to Perform at VMAs|website=[[The News International]]|date=August 23, 2024|access-date=August 23, 2024|archive-date=August 23, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240823125629/https://www.thenews.com.pk/latest/1223018-blackpinks-lisa-makes-history-as-first-k-pop-soloist-to-perform-at-vmas|url-status=live}}</ref> ထို့အပြင် "Rockstar" သီချင်းသည် ဤအခမ်းအနားတွင် ဆန်ခါတင် ၄ ခုအတွက်ရွေးချယ်ခံခဲ့ပြီး "Best K-Pop" ဆုကိုရရှိခဲ့သည်။ ထိုသို့ဆုနှစ်ကြိမ်ရရှိခြင်းဖြင့် Lisa သည် MTV VMAs ၌ ထိုအမျိုးအစားတွင် ဆုနှစ်ကြိမ်ရရှိသည့် ပထမဆုံး တစ်ကိုယ်တော်အနုပညာရှင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.koreaherald.com/view.php?ud=20240912050695|title=Blackpink's Lisa wins second Best K-pop award at MTV VMAs|last=Yoo|first=Hong|website=[[The Korea Herald]]|date=September 12, 2024|access-date=September 12, 2024|archive-date=September 12, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240912181129/https://www.koreaherald.com/view.php?ud=20240912050695|url-status=live}}</ref>
စက်တင်ဘာ ၂၈ ရက်နေ့တွင် လီဆာ သည် New York ၌ ကျင်းပသော Global Citizen Festival တွင် ခေါင်းစဉ်အဖြစ် ပါဝင်ဖျော်ဖြေခဲ့ပြီး ၎င်းသည် သူမ၏ ပထမဆုံး တစ်ကိုယ်တော်ပွဲဦးထွက် ဖျော်ဖြေမှုဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=July 9, 2024 |title=Global Superstar LISA Joins the 2024 Global Citizen Festival Line-up in NYC |url=https://www.globalcitizen.org/en/content/global-superstar-lisa-joins-the-2024-global-citize/ |access-date=July 9, 2024 |website=Global Citizen |language=en |archive-date=July 9, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240709121859/https://www.globalcitizen.org/en/content/global-superstar-lisa-joins-the-2024-global-citize/ |url-status=live }}</ref> အဆိုပါဖျော်ဖြေမှုအတွင်းတွင် "Moonlit Floor (Kiss Me)" ဟုခေါ်သော သီချင်းအသစ်ကို ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ဖော်ပြခဲ့ပြီး၊ ထိုသီချင်းကို အောက်တိုဘာ ၃ ရက်နေ့တွင် တရားဝင် ဖြန့်ချိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://wwd.com/pop-culture/celebrity-news/lisa-moonlit-outfit-global-citizen-festival-1236655956/|title=Blackpink's Lisa Layers Up in an Edgy 'Moonlit' Look for Global Citizen Festival 2024 Performance, Debuts New Song|last=Mineo|first=Alfredo|website=[[Women's Wear Daily]]|date=September 29, 2024|access-date=September 29, 2024|archive-date=September 29, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240929031353/https://wwd.com/pop-culture/celebrity-news/lisa-moonlit-outfit-global-citizen-festival-1236655956/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite magazine|last=Aniftos|first=Rania|title=LISA Drops 'Moonlit Floor': Stream It Now|url=https://www.billboard.com/music/pop/lisa-moonlit-floor-stream-1235792909/|date=October 4, 2024|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=October 4, 2024|archive-date=October 4, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241004022114/https://www.billboard.com/music/pop/lisa-moonlit-floor-stream-1235792909/|url-status=live}}</ref> ထို့နောက် အောက်တိုဘာ ၁၅ ရက်နေ့တွင် Victoria's Secret Fashion Show 2024 တွင်လည်း ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။<ref>{{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/pop/lisa-perform-victorias-secret-fashion-show-1235779271/|last=Aniftos|first=Rania|title=LISA to Perform at Victoria's Secret Fashion Show|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=September 19, 2024|access-date=September 19, 2024|archive-date=September 19, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240919165004/https://www.billboard.com/music/pop/lisa-perform-victorias-secret-fashion-show-1235779271/|url-status=live}}</ref> နိုဝင်ဘာ ၁ ရက်နေ့တွင် လီဆာ သည် သူမ၏ပထမဆုံး တစ်ကိုယ်တော်အနုပညာရှင်အဖြစ် အာရှတလွှား ဖျော်ဖြေရေးခရီးစဉ်ကို စတင်ခဲ့သည်။<ref name="Fan Meetup">{{Cite web|last=Ziwei|first=Puah|title=BLACKPINK's Lisa announces 2024 'Fan Meetup' tour in Asia|url=https://www.nme.com/news/music/blackpink-lisa-2024-fan-meetup-tour-concert-asia-tickets-more-3796417|date=September 24, 2024|access-date=September 24, 2024|website=[[NME]]|archive-date=September 24, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240924055349/https://www.nme.com/news/music/blackpink-lisa-2024-fan-meetup-tour-concert-asia-tickets-more-3796417|url-status=live}}</ref> ထိုခရီးစဉ်၏တစိတ်တပိုင်းအနေဖြင့်၊ သူမ၏ ပွဲဦးထွက် စတူဒီယိုအယ်လ်ဘမ် Alter Ego ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ထွက်ရှိမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite magazine|url=https://www.nylon.com/entertainment/lisa-alter-ego-video-teaser|title=Lisa teases a thunderous new song called "Alter Ego"|last=Kickham|first=Dylan|magazine=[[Nylon (magazine)|Nylon]]|date=November 12, 2024|access-date=November 19, 2024}}</ref> ထို့အပြင် ၂၀၂၄ ခုနှစ်နှစ်ကုန်တွင် ဘန်ကောက်မြို့၌ ကျင်းပသည့် Amazing Thailand Countdown 2025 အခမ်းအနား၌ ပါဝင်ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|url=https://www.nationthailand.com/life/entertainment/40042822|title=Lisa to usher in the New Year at 'Amazing Thailand' countdown event|work=[[The Nation (Thailand)|The Nation]]|date=October 30, 2024|access-date=October 30, 2024|archive-date=November 25, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241125200404/https://www.nationthailand.com/life/entertainment/40042822|url-status=live}}</ref>
၂၀၂၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၆ ရက်နေ့တွင် လီဆာ သည် သူမ၏စတူဒီယိုအယ်လ်ဘမ် Alter Ego မှ စတုတ္ထမြောက် single ဖြစ်သည့် "Born Again" ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite magazine|url=https://www.nme.com/news/music/blackpink-lisa-born-again-featuring-doja-cat-raye-3832139|title=BLACKPINK's Lisa drops new single 'Born Again', featuring Doja Cat and RAYE|last=Chin|first=Carmen|magazine=[[NME]]|date=February 7, 2025|access-date=February 7, 2025|archive-date=February 7, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250207191741/https://www.nme.com/news/music/blackpink-lisa-born-again-featuring-doja-cat-raye-3832139|url-status=live}}</ref> ဤသီချင်းတွင် အမေရိကန်အဆိုတော် Doja Cat နှင့် ဗြိတိသျှအဆိုတော် Raye တို့ ပါဝင်ခဲ့သည်။ သီချင်းသည် Billboard Global 200 ဇယားတွင် နံပါတ် ၂၂ ဖြင့် ပွဲဦးထွက်ခဲ့ပြီး Billboard Hot 100 တွင် နံပါတ် ၆၈ မှာ ရပ်တည်ခဲ့သည်<ref name="US"/> ''Alter Ego'' was released on February 28, 2025 to mixed reviews from music critics<ref>{{Cite web|url=https://www.metacritic.com/music/alter-ego/lisa|title=Alter Ego|website=[[Metacritic]]|access-date=March 12, 2025|archive-date=March 12, 2025|archive-url=https://archive.today/20250312044827/https://www.metacritic.com/music/alter-ego/lisa|url-status=live}}</ref>။ အယ်လ်ဘမ် Alter Ego ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ချိခဲ့ပြီး တေးဂီတဝေဖန်ရေးဆရာများထံမှ ဆုချီးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ Billboard နှင့် NME တို့က သုံးသပ်ချက်အရ ဤအယ်လ်ဘမ်သည် လီဆာ ၏အနုပညာခရီး၌ အရေးပါသောအမှတ်အသားတစ်ခုအဖြစ်အမှတ်တရကျန်ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite magazine|last=Caulifeld|first=Keith|title=Kendrick Lamar's 'GNX' Back to No. 1 for Third Week on Billboard 200|url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/kendrick-lamar-gnx-number-one-third-week-billboard-200-chart-1235919407/|date=March 10, 2025|access-date=March 10, 2025|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈ ရက်နေ့တွင် လီဆာ သည် သူမ၏ပထမဆုံးရုပ်ပြကုမ္ပဏီ Lalisa Comics ကို Zero Zero Entertainment နှင့် ပူးပေါင်းကာ မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite magazine|url=https://variety.com/2025/music/news/lisa-launches-comic-company-debut-album-alter-ego-1236311368/|title=Lisa Launches Comic Company to Accompany Debut Album 'Alter Ego'|last=Benjamin|first=Jeff|magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=February 18, 2025|access-date=February 18, 2025|archive-date=February 18, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250218170928/https://variety.com/2025/music/news/lisa-launches-comic-company-debut-album-alter-ego-1236311368/|url-status=live}}</ref> ထိုကုမ္ပဏီ၏ ပထမဆုံးဖန်တီးမှုမှာ မတ်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ထွက်ရှိသော Alter Ego: The Official Comic ဖြစ်ပြီး၊ ဤဂရပ်ဖစ်ဝတ္ထုသည် Alter Ego အယ်လ်ဘမ်အပေါ်အခြေခံထားပြီး လီဆာ ၏အကြောင်းအရာဖန်တီးမှုဖြစ်ပြီး Minomiyabi မှ သရုပ်ဖော်ရေးဆွဲထားသည်။<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-lisa-alter-ego-comic-book-new-album-1235904935/|title=LISA of BLACKPINK Launches Lalisa Comics Ahead of 'Alter Ego' Album|last=Dailey|first=Hannah|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=February 18, 2025|access-date=February 18, 2025|archive-date=February 19, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250219210148/https://www.billboard.com/music/music-news/blackpink-lisa-alter-ego-comic-book-new-album-1235904935/|url-status=live}}</ref> လီဆာ သည် မတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော 97th Academy Awards အခမ်းအနား၌ ဖျော်ဖြေခဲ့ပြီး အဆိုအမိန့်တော်ပွဲတော်၌ ဖျော်ဖြေသည့် ပထမဆုံး K-pop တစ်ကိုယ်တော်အဆိုတော် ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite magazine|url=https://people.com/oscars-2025-blackpink-lisa-rocks-statement-suit-on-carpet-11688693|title=BLACKPINK's Lisa Surprises in Statement Suit on Oscars Red Carpet 2025 Before Making History as Show's First K-Pop Performer|last=Lee|first=Michelle|magazine=[[People (magazine)|People]]|date=March 2, 2025|access-date=March 2, 2025|archive-date=March 3, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250303152401/https://people.com/oscars-2025-blackpink-lisa-rocks-statement-suit-on-carpet-11688693|url-status=live}}</ref> ထို့နောက် ဧပြီ ၁၁ နှင့် ၁၈ ရက်နေ့များတွင် ကျင်းပသော Coachella Valley Music and Arts Festival တွင်လည်း ပါဝင်ဖျော်ဖြေခဲ့ပြီး၊ ၎င်းဖျော်ဖြေမှုတွင် Alter Ego မှ သီချင်းများအနက် အချို့ကို တင်ဆက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/music-news/coachella-2025-lineup-lady-gaga-travis-scott-post-malone-green-day-1235834631/|last=Dailey|first=Hannah|title=Lady Gaga, Green Day, Travis Scott & Post Malone Set for 2025 Coachella Lineup|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=November 20, 2024|access-date=November 20, 2024|archive-date=November 20, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241120232304/https://www.billboard.com/music/music-news/coachella-2025-lineup-lady-gaga-travis-scott-post-malone-green-day-1235834631/|url-status=live}}</ref>
== အခြားလုပ်ငန်းများ ==
=== ထောက်ခံချက် ===
[[File:181119 Acara Puncak Road to Shopee 12.12 Birthday Sale, Special Performance dari BlackPink (14).jpg|thumb|Lisa for a [[Shopee]] event in 2018]]
လီဆာသည် တောင်ကိုရီးယားအခြေစိုက် အလှကုန်အမှတ်တံဆိပ် Moonshot ၏ မော်ဒယ်အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၈ ခုနှစ် မတ်လ ၂၁ ရက်တွင် တရုတ်နိုင်ငံအတွက် အမှတ်တံဆိပ်သံတမန်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=http://www.topstarnews.net/news/articleView.html?idxno=380224|script-title=ko:블랙핑크 (Blackpink) 리사, 문샷 모델로 중국 대륙 홀린다...글로벌 K뷰티 부활 신호탄|website=Topstarnews|language=ko|access-date=July 30, 2019|date=March 21, 2018|archive-date=June 6, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200606055212/http://www.topstarnews.net/news/articleView.html?idxno=380224|url-status=live}}</ref> ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၅ ရက်တွင် လီဆာသည် ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ကုန်ပစ္စည်းခြောက်မျိုးအတွက် ထုတ်ပိုးမှုများတွင် မျက်မှောက်အဖြစ် ပါဝင်ကာ “လီဆာ” အမှတ်တံဆိပ်သံတမန်နှင့် တင်ဆက်သူအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.harpersbazaar.co.th/BEAUTY/NEWS/lisa-blackpink-moonshot-brandambassador|title=สิ้นสุดการรอคอย ! Moonshot เผยแคมเปญโฆษณาสุดเปรี้ยว Lisa's Pick Special Edition บลิ้งค์ทุกคนรอลุ้น meet & greet กับเธอได้เลย !|website=Harpersbazaar|language=th|access-date=July 30, 2019|date=July 26, 2019|archive-date=July 30, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190730111147/https://www.harpersbazaar.co.th/BEAUTY/NEWS/lisa-blackpink-moonshot-brandambassador|url-status=live}}</ref> ၂၀၁၉ ခုနှစ် မတ်လ ၂၈ ရက်တွင် လီဆာသည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံး GSM မိုဘိုင်းဖုန်းအော်ပရေတာဖြစ်သည့် Advanced Info Service (AIS) နှင့် သူမ၏ ပထမဆုံး တစ်ကိုယ်တော်ထောက်ခံချက်သဘောတူညီချက်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူမသည် ထိုင်းနိုင်ငံတွင် အခကြေးငွေအမြင့်ဆုံးအမှတ်တံဆိပ်တင်ဆက်သူတစ်ဦးဖြစ်လာပြီး သူမ၏ ကြော်ငြာကမ်ပိန်းများမှာ နိုင်ငံအတွင်း အသိအမှတ်ပြုမှုအမြင့်ဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://positioningmag.com/1221970|title=AIS คว้า "ลิซ่า BlackPink" พรีเซ็นเตอร์คนล่าสุด หวังกวาดตลาดสาวก Blinks ทั่วไทย|website=positioningmag.com|language=th|access-date=May 21, 2019|date=March 28, 2019|archive-date=March 30, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190330073955/https://positioningmag.com/1221970|url-status=live}}</ref>၂၀၁၉ ခုနှစ် မေလ ၁၁ ရက်တွင် လီဆာသည် Samsung Galaxy S10 ကို ထိုင်းနိုင်ငံတွင် စတင်ထောက်ခံခဲ့သည်။ ထို့နောက် မေလ ၁၄ ရက်တွင် အမှတ်တံဆိပ်အတွက် ပထမဆုံး ပရိုမိုးရှင်းဗီဒီယိုကို ဖြန့်ချိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://positioningmag.com/1229304|title=Samsung คว้า "ลิซ่า BlackPink" เป็นพรีเซนเตอร์ Galaxy S10 ไทย หวังสู้ศึกแบรนด์จีน|website=positioningmag.com|language=th|access-date=May 21, 2019|date=May 11, 2019|archive-date=May 26, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526122735/https://positioningmag.com/1229304|url-status=live}}</ref> ထို့ပြင် လီဆာသည် မိုဘိုင်းဂိမ်း Ragnarok M: Eternal Love အတွက် ထောက်ခံမော်ဒယ်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၄ ရက်မှစတင်ကာ ၎င်းဂိမ်း၏ Midnight Party ဆာဗာတွင် ဇာတ်ကောင်တစ်ဦးအဖြစ်ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://www.kstreetmanila.com/2019/07/blackpinks-lisa-to-star-in-ragnarok-m/|title=Blackpink's Lisa to star in Ragnarok M|date=July 20, 2019|website=Kstreet Manila|language=en|access-date=July 31, 2019|archive-date=July 29, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190729050124/http://www.kstreetmanila.com/2019/07/blackpinks-lisa-to-star-in-ragnarok-m/|url-status=usurped}}</ref>
၂၀၂၀ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် လီဆာသည် အားကစားဝတ်စုံအမှတ်တံဆိပ် Adidas ၏ SS20 ရာသီ My Shelter အဝတ်အစားအစုအတွက် ထောက်ခံမော်ဒယ်အဖြစ် တောင်ကိုရီးယားအမျိုးသားအဆိုတော်အဖွဲ့ WINNER ၏အဖွဲ့ဝင် Mino နှင့်ပူးပေါင်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://pop.heraldcorp.com/view.php?ud=202001270746204894499_1|script-title=ko:위너 송민호X블랙핑크 리사, 감각적인 트렌디 케미..커플 촬영도 완벽[화보]|date=January 27, 2020|website=Heraldpop|language=ko|access-date=January 31, 2020|archive-date=June 6, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200606132731/http://pop.heraldcorp.com/view.php?ud=202001270746204894499_1|url-status=live}}</ref> မေလ ၁၃ ရက်တွင် လီဆာကို တရုတ်နိုင်ငံရှိ အထည်အပျော့အမှတ်တံဆိပ် D&G Downy ၏ အမှတ်တံဆိပ်<ref name="a">{{cite web|url=https://www.yna.co.kr/view/AKR20200513050800005?input=1195m|script-title=ko:지드래곤 이어 블랙핑크 리사도 中브랜드 모델 기용|date=May 13, 2020|website=[[Yonhap News Agency]]|language=ko|access-date=May 20, 2020|archive-date=June 6, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200606132730/https://www.yna.co.kr/view/AKR20200513050800005?input=1195m|url-status=live}}</ref> ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူအဖြစ် ကြေညာခဲ့ပြီး မကြာမီတွင် တရုတ်နိုင်ငံ၏အကြီးဆုံး နို့ထွက်ပစ္စည်းကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သော Mengniu Dairy ၏ ဒိန်ချဉ်အမှတ်တံဆိပ် Zhengouli ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူအဖြစ်လည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ဇွန်လ ၂၇ ရက်တွင် Tencent Games သည် လီဆာအား ၎င်းတို့၏ မိုဘိုင်းဂိမ်း ''Brawl Stars'' အတွက် တရုတ်နိုင်ငံရှိ Supercell ၏ နောက်ဆုံးအမှတ်တံဆိပ်သံတမန်အဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://chuansongme.com/n/3177666352832|title=舞蹈、身材屡屡出圈,歌谣、时尚界宠儿,这次她的影响力拓展到...了?|date=June 27, 2020|website=chuansongme|access-date=June 28, 2020|archive-date=June 29, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200629064136/https://chuansongme.com/n/3177666352832|url-status=dead}}</ref> ၂၀၂၀ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် လီဆာသည် MAC Cosmetics ၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အမှတ်တံဆိပ်သံတမန်အဖြစ် သတ်မှတ်ခံခဲ့သည်။ သူမသည် အမှတ်တံဆိပ်၏ စုဆောင်းမှုများနှင့် အဓိက လှုပ်ရှားမှုများတွင် မျက်နှာစာအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။ MAC ၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဖန်တီးမှုဒါရိုက်တာ Drew Elliott ကလည်း “အန္တရာယ်ယူရန်အမြဲယုံကြည်သူတစ်ဦးအနေနှင့်၊ ကိုယ်တိုင်ဖြစ်တည်မှုကို ဂုဏ်ပြုသည်မှာ ကျွန်ုပ်တို့၏ကတိကဝတ်ဖြစ်သည်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.refinery29.com/en-us/2020/10/10101687/blackpink-lisa-mac-global-ambassador-interview|title=Blackpink's Lisa Stars In MAC's Holiday Makeup Campaign|date=November 2, 2020|website=Refinery29|access-date=January 29, 2021|archive-date=February 8, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210208160815/https://www.refinery29.com/en-us/2020/10/10101687/blackpink-lisa-mac-global-ambassador-interview|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://vogue.sg/first-look-blackpink-lisa-manoban-mac-cosmetics-new-global-brand-ambassador/|title=First look: Blackpink's Lisa Manoban is MAC Cosmetics' new global brand ambassador|date=October 19, 2020|website=Vogue|access-date=January 29, 2021|archive-date=February 3, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210203041001/https://vogue.sg/first-look-blackpink-lisa-manoban-mac-cosmetics-new-global-brand-ambassador/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.maccosmetics.co.uk/favourites/lisa-blackpink|title=For the Love of Lisa!|date=October 19, 2020|website=MAC Cosmetics|access-date=January 29, 2021|archive-date=October 19, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201019115330/https://www.maccosmetics.co.uk/favourites/lisa-blackpink|url-status=live}}</ref>
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၂ ရက်တွင် လီဆာသည် Vivo S9 စမတ်ဖုန်းအတွက် ထောက်ခံမော်ဒယ်အဖြစ် ကြေညာခံခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.kpopstarz.com/articles/297437/20210222/blackpink-lisa-official-vivo-s9-endorser-idols-youtube-channel-projected.htm|title=Blackpink Lisa is the Official Vivo S9 Endorser + Idol's YouTube Channel Projected to Surpass 6 Million Subscribers Soon|last=Vaughn|first=Nica|website=KpopStarz|language=En|date=February 22, 2021|access-date=February 25, 2019|archive-date=February 22, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210222100829/https://www.kpopstarz.com/articles/297437/20210222/blackpink-lisa-official-vivo-s9-endorser-idols-youtube-channel-projected.htm|url-status=live}}</ref> ယခင်ကလည်း Vivo S7 မော်ဒယ်ကို ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် ထောက်ခံခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://gadgetpilipinas.net/2020/08/vivo-s7-lisa-manoban/|title=Blackpink's Lisa Manoban is the Endorser for the New vivo S7|last=Tortoza|first=Emman|website=Gadget Pilipinas|language=En|date=August 5, 2020|access-date=February 25, 2019|archive-date=October 25, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201025001455/https://gadgetpilipinas.net/2020/08/vivo-s7-lisa-manoban/|url-status=live}}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ် မတ်လတွင် လီဆာသည် ဝီစကီအမှတ်တံဆိပ် Chivas Regal ၏ အမှတ်တံဆိပ်သံတမန်ဖြစ်လာပြီး I Rise, We Rise ကမ်ပိန်းတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.marketing-interactive.com/chivas-blackpink-lisa-ambassador|title=Chivas toasts to Blackpink's Lisa as new ambassador|website=Marketing Interactive|date=March 14, 2022|access-date=August 31, 2022|archive-date=August 31, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220831135236/https://www.marketing-interactive.com/chivas-blackpink-lisa-ambassador|url-status=live}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင်လည်း လီဆာသည် ၎င်း၏ Ultra Open Earbuds ကြော်ငြာအတွက် အမေရိကန်နားကြပ်အမှတ်တံဆိပ် Bose ၏ ကြော်ငြာကမ်ပိန်းတွင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite magazine|last=Strater|first=Zizi|title=Lisa Loves Wireless Headphones, Dislikes Skinny Jeans, and Can't Get Enough of Blackpink's Group Chat|url=https://www.instyle.com/lisa-blackpink-bose-interview-8738421|magazine=[[InStyle]]|date=November 4, 2024|access-date=March 2, 2025|archive-date=January 16, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250116005702/https://www.instyle.com/lisa-blackpink-bose-interview-8738421|url-status=live}}</ref>
=== ဖက်ရှင်နှင့် ဓာတ်ပုံပညာ ===
၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် လီဆာသည် ပြင်သစ်ဇိမ်ခံဖက်ရှင်အမှတ်တံဆိပ် Celine ၏ အနုပညာ၊ ဖန်တီးမှုနှင့် ရုပ်ပုံဒါရိုက်တာ Hedi Slimane ၏ Muse ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|author1=Aref Omar|title=BlackPink's Lisa is Muse for Hedi Slimane's Céline campaign!|url=https://www.nst.com.my/lifestyle/groove/2019/01/451957/showbiz-blackpinks-lisa-muse-hedi-slimanes-c%C3%A9line-campaign|website=nst.com.my|access-date=May 18, 2019|date=January 18, 2019|archive-date=May 18, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190518192642/https://www.nst.com.my/lifestyle/groove/2019/01/451957/showbiz-blackpinks-lisa-muse-hedi-slimanes-c%25C3%25A9line-campaign|url-status=live}}</ref> အမှတ်တံဆိပ်၏ Essentials ကြော်ငြာကမ်ပိန်းတွင် ပါဝင်လာပြီးနောက် ၂၀၂၀ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် Slimane မှ ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂၀၂၀ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ Ambassador အဖြစ် ခန့်အပ်ခံခဲ့သည်။.<ref>{{Cite web|url=https://cnalifestyle.channelnewsasia.com/trending/k-pop-star-lisa-blackpink-global-ambassador-celine-13133142|title=K-pop star Lisa of Blackpink named global ambassador for fashion brand Celine|website=CNA Lifestyle|date=September 22, 2020|access-date=January 30, 2021|archive-date=October 4, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201004152251/https://cnalifestyle.channelnewsasia.com/trending/k-pop-star-lisa-blackpink-global-ambassador-celine-13133142|url-status=live}}</ref>
၂၀၂၀ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် လီဆာကို အီတလီဇိမ်ခံဂါဝန်အမှတ်တံဆိပ် Bulgari ၏ အမှတ်တံဆိပ်သံတမန်အဖြစ် တရားဝင်ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး Serpenti နှင့် B.zero1 စုစည်းမှုများအတွက် ဒစ်ဂျစ်တယ်လှုပ်ရှားမှုများတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=July 24, 2020|script-title=ko:블랙핑크 리사, 불가리 브랜드 앰버서더 발탁|url=http://star.mk.co.kr/new/view.php?mc=ST&year=2020&no=757478|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220114134026/https://www.mk.co.kr/star/hot-issues/view/2020/07/757478/|archive-date=January 14, 2022|access-date=July 24, 2020|website=Star MK|language=ko}}</ref> ထိုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင်လည်း အဝတ်အစားအမှတ်တံဆိပ် Penshoppe သည် သူမအား ၎င်းတို့၏ နောက်ဆုံး Ambassador အဖြစ် မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://preen.ph/102310/blackpink-lisa-ambassador-local-brand|title=Blackpink's Lisa is now an ambassador of this local brand|website=preen.ph|date=November 6, 2019|access-date=December 7, 2019|archive-date=June 15, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200615113559/https://preen.ph/102310/blackpink-lisa-ambassador-local-brand|url-status=live}}</ref>
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၆ ရက်တွင် လီဆာသည် ပြင်သစ်ဖက်ရှင်ဆု ANDAM ၏ ဧည့်သည်တော်ဂျူရီအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref name=":3">{{cite web|url=https://wwd.com/fashion-news/designer-luxury/blackpink-lisa-manoban-fashion-prize-jury-andam-1234730407/|title=Blackpink's Lisa Is on the Jury for ANDAM Fashion Prize: Exclusive|last=Socha|first=Miles|date=February 16, 2021|language=en|website=WWD|access-date=February 21, 2021|archive-date=February 21, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210221194016/https://wwd.com/fashion-news/designer-luxury/blackpink-lisa-manoban-fashion-prize-jury-andam-1234730407/|url-status=live}}</ref> နိုဝင်ဘာ ၁၃ ရက်တွင် MAC Cosmetics နှင့် ပူးပေါင်းကာ MAC x L အမည်ရှိ မိတ်ကပ်ပစ္စည်းစုစည်းမှုကို ကြေညာခဲ့သည်။ ထိုစုစည်းမှုတွင် အမှုန့်ဘလပ်ရှ် (blushes)、အိုင်လိုင်းနာ (eyeliner)、အိုင်ရှဲဒိုးပယ်လက် (eyeshadow palette)、နောက်ပြင်မှုန့် (face powder) စသော မိတ်ကပ်ပစ္စည်းများ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web|date=November 13, 2021|title=Lisa Launches a Makeup Collection With MAC|url=https://www.papermag.com/lisa-blackpink-mac-makeup-collection-2655546656.html?rebelltitem=2#rebelltitem2?rebelltitem=2|access-date=November 16, 2021|website=Paper|language=en|archive-date=November 16, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211116032450/https://www.papermag.com/lisa-blackpink-mac-makeup-collection-2655546656.html?rebelltitem=2#rebelltitem2?rebelltitem=2|url-status=live}}</ref>
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် လီဆာသည် Louis Vuitton ၏ Ambassador အဖြစ် တရားဝင်ခန့်အပ်ခံခဲ့သည်။<ref name="Vuitton">{{cite web |last=Calfee |first=Joel |date=July 26, 2024 |title=This Week in Fashion: Blackpink's Lisa is Named Louis Vuitton Ambassador |website=[[Harper's Bazaar]] |url=https://www.harpersbazaar.com/fashion/designers/a61709912/the-week-in-fashion-blackpink-lisa-named-louis-vuitton-ambassador/ |access-date=February 4, 2025 }}</ref>
သို့မဟုတ် YG Entertainment မှတဆင့် လီဆာသည် ကိုယ်တိုင် ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးထားသော ပုံများဖြင့်ဖန်တီးထားသော 0327 အမည်ရှိ စာအုပ် (limited edition photobook) ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ပထမအတွဲကို ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် သူမ၏မွေးနေ့အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး၊<ref>{{cite web|url=http://osen.mt.co.kr/article/G1111330116|script-title=ko:블랙핑크 리사, 오늘(27일) 생일 맞이 한정판 포토북 출시..온라인 이미 매진|date=March 27, 2020|website=[[Osen (newspaper)|OSEN]]|language=ko|access-date=May 21, 2020|archive-date=June 13, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200613230010/http://osen.mt.co.kr/article/G1111330116|url-status=live}}</ref> နောက်တစ်နှစ်တွင် ဒုတိယအတွဲထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.harpersbazaar.com/tw/celebrity/celebritynews/g35860203/blackpink-lisa-2nd-edition-photobook/|title=Blackpink 最美攝影師 Lisa 再推攝影集!沒搶到《0327》的 Blink 這次必須預購!|last=Lee|first=Eachen|date=March 17, 2021|website=harpersbazaar.com.tw|language=zh-tw|access-date=March 17, 2021|archive-date=June 12, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210612035548/https://www.harpersbazaar.com/tw/celebrity/celebritynews/g35860203/blackpink-lisa-2nd-edition-photobook/|url-status=live}}</ref> ထို့နောက် အတွဲ ၃ နှင့် ၄ ကိုလည်း ၂၀၂၂ နှင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ်များတွင် သီးသန့်ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Kim |first=Ye-eun |date=2022-03-08 |title=BLACKPINK Lisa Is Dropping VOL.03 of Her Photography Book Series, '0327' |url=https://hypebae.com/2022/3/blackpink-lisa-photography-book-0327-vol-03-release-where-to-buy |archive-url=https://web.archive.org/web/20220526141247/https://hypebae.com/2022/3/blackpink-lisa-photography-book-0327-vol-03-release-where-to-buy |archive-date=May 26, 2022 |access-date=April 10, 2024 |website=Hypebae}}</ref><ref>{{Cite web |date=March 14, 2023 |title=LISA 0327 PHOTOBOOK VOL. 4 |url=https://en.ygselect.com/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230413004319/https://m.en.ygselect.com/product/lisa-0327-photobook-vol-4/8530/ |archive-date=April 13, 2023 |access-date=April 10, 2024 |website=YG Select |language=en}}</ref>
===ပရဟိတလုပ်ငန်း===
၂၀၂၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၇ ရက်တွင် မုတ်သုံရာသီကြောင့် ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ပြည်နယ် ၃၂ ခုတွင် ရေကြီးရေလျှံမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထိုအခါ လီဆာ၏ ဆွေမျိုးတစ်ဦးဖြစ်သော ထိုင်းအလှမယ်နှင့် ဘလော့ဂါ Koi Onusa က လီဆာသည် ရေဘေးသင့်ပြည်သူများအား ကူညီရန်အတွက် ထိုင်းမင်းသား Bin Bunluerit ၏ ရန်ပုံငွေသို့ ဘတ် ၁၀၀,၀၀၀ ကို လှူဒါန်းခဲ့ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite web|author1=Asaree Thaitrakulpanich|date=September 17, 2019|title=Lisa Blackpink Donates 100K Baht To Flood Victims|url=http://www.khaosodenglish.com/culture/net/2019/09/17/lisa-blackpink-donates-100k-baht-to-flood-victims/|access-date=October 2, 2019|website=Khaosodenglish|archive-date=October 4, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191004043621/http://www.khaosodenglish.com/culture/net/2019/09/17/lisa-blackpink-donates-100k-baht-to-flood-victims/|url-status=live}}</ref><ref name="sng" />
ထိုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင်လည်း လီဆာသည် Buriram ပြည်နယ်အတွက် YG Entertainment နှင့် ပူးပေါင်း၍ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ယဉ်ကျေးမှုဖလှယ်ရေးဆိုင်ရာ ကိုရီးယားဖောင်ဒေးရှင်းမှ ဦးဆောင်သော လူမှုရေးစီမံကိန်းတစ်ခုတွင် ပါဝင်ရန် စိတ်ဝင်စားကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် လှူဒါန်းမှုများစုဆောင်းရန်အတွက် အွန်လိုင်းအကောင့်တစ်ခုကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ဖောင်ဒေးရှင်းနှင့် YG Entertainment တို့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအရ Buriram ပြည်နယ်ရှိ Non Suwan Phitthayakhom School တွင် ၁၆၀ စတုရန်းမီတာ ကျယ်ဝန်းသော ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာအဆောက်အဦတစ်ခု တည်ဆောက်ရန် ရည်ရွယ်ထားသည်။ ထို့အပြင်၊ ကျောင်းသို့ ကွန်ပျူတာများ၊ ပရိုဂျက်တာများနှင့် မာလ်တီမီဒီယာကိရိယာများ ပံ့ပိုးပေးမည်ဖြစ်ပြီး ဒေသခံနည်းပြဆရာများဦးစီးသော K-pop အကသင်တန်းများကိုလည်း ဖွင့်လှစ်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2021/09/732_315655.html?tw|title=Blackpink's Lisa to help improve children's education in Thai hometown|last=|first=|date=September 16, 2021|language=en|website=[[The Korea Times]]|access-date=September 16, 2021|archive-date=September 16, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210916045352/https://www.koreatimes.co.kr/www/art/2021/09/732_315655.html?tw|url-status=live}}</ref>
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် လီဆာကို စက်တင်ဘာ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသည့် Global Citizen Festival တွင် ခေါင်းစီးအဖြစ် ပါဝင်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ ၎င်းပွဲသည် အလွန်အမင်းဆင်းရဲမွဲတေမှုများကို တင်းကြပ်စွာဖြင့် တိုက်ဖျက်ရန် ရည်ရွယ်သော Global Citizen မစ်ရှင်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-07-09 |title=Global Superstar LISA Joins the 2024 Global Citizen Festival Line-up in NYC |url=https://www.globalcitizen.org/en/content/global-superstar-lisa-joins-the-2024-global-citize/ |access-date=2024-07-09 |website=Global Citizen |language=en |archive-date=July 9, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240709121859/https://www.globalcitizen.org/en/content/global-superstar-lisa-joins-the-2024-global-citize/ |url-status=live }}</ref>
==အကျိုးသက်ရောက်မှု့==
[[File:(180624) BLACKPINK fansign event at the AK Plaza in Bundang 017.jpg|upright|thumb|Lisa at a fan sign event at the AK Plaza in 2018]]
၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် လီဆာသည် AK Plaza တွင် ကျင်းပသည့် ပရိသတ်ထောက်ခံရေးပွဲ (fan sign event) တစ်ခုတွင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ K-pop ဈေးကွက်အတွင်းရှိ အခြားဖျော်ဖြေရေးအနုပညာရှင်များအတွက် လီဆာသည် လွှမ်းမိုးမှုရှိသောပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။ Nature အဖွဲ့မှ Gaga နှင့် Hot Issue အဖွဲ့မှ Mayna တို့သည် လီဆာကို ၎င်းတို့၏ စံနမူနာပုဂ္ဂိုလ်အဖြစ် ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web|author=Myeong Hee-suk|date=August 13, 2018|script-title=ko:"트와이스→현아" 네이처가 꼽은 8인 롤모델 [MD인터뷰②]|url=http://www.mydaily.co.kr/new_yk/html/read.php?newsid=201808131453856931&ext=na|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200613114536/http://www.mydaily.co.kr/new_yk/html/read.php?newsid=201808131453856931&ext=na|archive-date=June 13, 2020|access-date=June 13, 2020|website=[[MyDaily]]|language=ko}}</ref><ref>{{cite news|author=Kim Won-hee|date=April 28, 2021|script-title=ko:핫이슈 "하니·씨엘·블랙핑크·아이유·제시 롤모델"|language=ko|trans-title=Trending "CL, Blackpink, IU, suggested as role models."|work=[[Sports Kyunghyang]]|url=http://sports.khan.co.kr/entertainment/sk_index.html?art_id=202104281511003&sec_id=540301&pt=nv|url-status=live|access-date=April 28, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210428114218/http://sports.khan.co.kr/entertainment/sk_index.html?art_id=202104281511003&sec_id=540301&pt=nv|archive-date=April 28, 2021}}</ref> အမေရိကန်အဆိုတော် Destiny Rogers ၏ သီချင်း "Tomboy" သည် လီဆာမှ ၎င်း၏ YouTube ချန်နယ်တွင် အကဖျော်ဖြေမှုဗီဒီယိုတင်ပြပြီးနောက် Spotify တွင် နေ့စဉ်သုံးစွဲမှု ၁၉၃၉ ရာခိုင်နှုန်း တိုးလာခဲ့ပြီး၊ နိုင်ငံအများအပြားရှိ iTunes နှင့် Apple Music ဇယားများတွင် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=February 15, 2021|title=Đẳng cấp Lisa: Hiệu ứng từ MV dance giúp bài nhạc nền tăng 1939% lượt stream, đến chính chủ cũng choáng váng|url=https://kenh14.vn/dang-cap-lisa-hieu-ung-tu-mv-dance-giup-bai-nhac-nen-tang-1939-luot-stream-den-chinh-chu-cung-choang-vang-20210215023735467.chn|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215125316/https://kenh14.vn/dang-cap-lisa-hieu-ung-tu-mv-dance-giup-bai-nhac-nen-tang-1939-luot-stream-den-chinh-chu-cung-choang-vang-20210215023735467.chn|archive-date=February 15, 2021|access-date=March 16, 2021|website=|language=vi}}</ref> ရော်ဂျာသည်လည်း Twitter တွင် သီချင်းအား ပြန်လည်အသက်သွင်းပေးမှုအတွက် လီဆာအား ကျေးဇူးတင်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=March 23, 2021|title=Destiny Rogers thanks Blackpink's Lisa for viral boost, drops a new version of 'Tomboy'|url=https://pop.inquirer.net/107609/destiny-rogers-thanks-blackpinks-lisa-for-viral-boost-drops-new-version-of-tomboy|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220302152523/https://pop.inquirer.net/107609/destiny-rogers-thanks-blackpinks-lisa-for-viral-boost-drops-new-version-of-tomboy|archive-date=March 2, 2022|access-date=March 2, 2022|website=InqPOP!}}</ref> ၎င်း၏ တေးဂီတဗီဒီယို "Lalisa" တွင် ထိုင်းယဉ်ကျေးမှုကို ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသဖြင့် ထိုင်းနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ် ပရာယွတ်ချန်အိုချာ ကလည်း လီဆာအား ချီးကျူးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=September 14, 2021|title=Thai Prime Minister praises Lisa Blackpink for promoting Thai culture|url=https://www.pattayamail.com/thailandnews/thai-prime-minister-praises-lisa-blackpink-for-promoting-thai-culture-371909|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210920225234/https://www.pattayamail.com/thailandnews/thai-prime-minister-praises-lisa-blackpink-for-promoting-thai-culture-371909|archive-date=September 20, 2021|access-date=September 15, 2021|website=Pattaya Mail|language=en-US}}</ref> ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ကိုးကားချက်များနှင့်အတူ တေးဗီဒီယိုထဲတွင်ပါဝင်သည့် ရိုးရာဝတ်စုံများကြောင့် ဘန်ကောက်မြို့ရှိ ဈေးကွက်များတွင် ထိုင်းရိုးရာအထည်အလိပ်များ၊ ဝတ်စုံများနှင့် အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများ၏ ရောင်းအား တိုးလာခဲ့သည်ဟု သတင်းများဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|last=Kittisilpa|first=Juarawee|date=September 13, 2021|title=K-pop sensation Lisa thrills Thai fans with traditional headgear|language=en|work=[[Reuters]]|url=https://www.reuters.com/lifestyle/k-pop-sensation-lisa-thrills-thai-fans-with-traditional-headgear-2021-09-12/|access-date=April 26, 2023|archive-date=April 26, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230426223739/https://www.reuters.com/lifestyle/k-pop-sensation-lisa-thrills-thai-fans-with-traditional-headgear-2021-09-12/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|last=República|first=La|title=MV LALISA de Lisa de BLACKPINK: mensaje del MV, significado, curiosidades y lo que no viste{{!}} Cultura Asiática {{!}} La República |url=https://larepublica.pe/cultura-asiatica/2021/09/10/mv-lalisa-de-lisa-de-blackpink-mensaje-del-mv-significado-curiosidades-y-lo-que-no-viste-atmp |access-date=April 26, 2023 |website=[[La República]] |date=September 11, 2021 |language=es |archive-date=April 7, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407202750/https://larepublica.pe/cultura-asiatica/2021/09/10/mv-lalisa-de-lisa-de-blackpink-mensaje-del-mv-significado-curiosidades-y-lo-que-no-viste-atmp/ |url-status=live }}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် မတ်လတွင် လီဆာသည် ထိုင်းနိုင်ငံရှိ လူငယ်ဖွံ့ဖြိုးရေးကလပ်အသင်းဖြစ်သည့် เด็กและเยาวชนพัฒนา မှ ချီးမြှင့်သည့် "Inspirational Role Model" ဆုတံဆိပ်ကို ချီးမြှင့်ခံရခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|date=March 15, 2021|title=เคียงข้างลิซ่า-แบมแบม 3 นักกีฬาไทย มีชื่อรับรางวัลเยาวชนต้นแบบ สร้างแรงบันดาลใจ|url=https://www.thairath.co.th/sport/thaifootball/changsuek/2050587|access-date=April 26, 2023|website=www.thairath.co.th|language=th|archive-date=March 20, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210320175336/https://www.thairath.co.th/sport/thaifootball/changsuek/2050587|url-status=live}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင်လည်း ထိုင်းနိုင်ငံ ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာနမှ Wattanakunathorn Award (Cultural Ambassador Leader) အဖြစ် ဂုဏ်ပြုချီးမြှင့်ခံခဲ့ပြီး၊ ထိုင်းယဉ်ကျေးမှုနှင့်ပတ်သက်သော သူမ၏ ပါဝင်မှုများသည် နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးတန်ဖိုးကို မြှင့်တင်နိုင်သည့် Ambassador အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံခဲ့ရသည်။<ref name="Thai culture">{{Cite news|title=K-pop's Lisa to receive Thai culture award|language=en|work=Bangkok Post|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2655365/k-pops-lisa-to-receive-thai-culture-award|access-date=November 5, 2023|archive-date=November 15, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231115233602/https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2655365/k-pops-lisa-to-receive-thai-culture-award|url-status=live}}</ref>
၂၀၁၉ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် လီဆာသည် Instagram ပေါ်တွင် Follower အရအများဆုံး K-pop အနုပညာရှင်ဖြစ်လာခဲ့ပြီး၊ ထိုအချိန်တွင် Follower ၁၇.၄ သန်းရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|author=Pakkee Tan|title=Blackpink's Lisa is Now Officially the Most Followed K-Pop Idol on Instagram|url=https://www.eonline.com/ap/news/1032645/blackpink-s-lisa-is-now-officially-the-most-followed-k-pop-idol-on-instagram|website=E! News|access-date=May 18, 2019|date=April 15, 2019|archive-date=September 15, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190915042109/https://www.eonline.com/ap/news/1032645/blackpink-s-lisa-is-now-officially-the-most-followed-k-pop-idol-on-instagram|url-status=live}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလတွင်တော့ Instagram Follower ၅၀ သန်းကျော်သည့် ပထမဆုံး K-pop အနုပညာရှင်အဖြစ်မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|last=Miller|first=Kevin|title=Lalisa Manoban Is The First K-pop Idol To Reach 50 Million Followers On Instagram|url=https://www.jazminemedia.com/2021/04/blackpink-lisa-is-the-first-kpop-idol-to-reach-50-million-followers-on-instagram/|access-date=April 10, 2021|date=April 10, 2021|archive-date=April 10, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210410141745/https://www.jazminemedia.com/2021/04/blackpink-lisa-is-the-first-kpop-idol-to-reach-50-million-followers-on-instagram/|url-status=live}}</ref> ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၃ တွင်လည်း Guinness ကမ္ဘာ့စံချိန်တွင် K-pop အနုပညာရှင်အနေနှင့် Instagram တွင် Followers အများဆုံး (သန်း ၈၀ကျော်) ရရှိသူအဖြစ် အတည်ပြုခံရသည်။<ref>{{Cite web|last=Disalvo|first=Tom|url=https://www.nme.com/news/music/blackpinks-lisa-certified-as-most-followed-k-pop-artist-on-instagram-by-guinness-world-records-3387197|title=BLACKPINK's Lisa certified as most-followed K-pop artist on Instagram by Guinness World Records|date=January 26, 2023|website=[[NME]]|language=en|access-date=January 26, 2023|archive-date=January 26, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230126070110/https://www.nme.com/news/music/blackpinks-lisa-certified-as-most-followed-k-pop-artist-on-instagram-by-guinness-world-records-3387197|url-status=live}}</ref> YouTube ပေါ်တွင်လည်း သူမ၏ Lilifilm Official ချန်နယ်သည် စာရင်းသွင်းသူ ၈.၂၄ သန်းရှိသည့်အတွက် ၂၀၂၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် K-pop အမျိုးသမီးတစ်ကိုယ်တော်အနေနှင့် YouTube Subscriber အများဆုံးအဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|last=Caprio|first=Jillian|title=5 times Blackpink's Lisa outdid bandmates Jennie, Rosé and Jisoo, from breaking YouTube records with her debut solo single Lalisa to ranking as 'most popular female K-pop idol'|url=https://www.scmp.com/magazines/style/celebrity/article/3148791/5-times-blackpinks-lisa-outdid-bandmates-jennie-rose-and|work=South China Morning Post|access-date=April 10, 2021|date=September 15, 2021|archive-date=September 15, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210915135639/https://www.scmp.com/magazines/style/celebrity/article/3148791/5-times-blackpinks-lisa-outdid-bandmates-jennie-rose-and|url-status=live}}</ref> ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် Spotify ပေါ်တွင် Follower ၈.၇ သန်းဖြင့် Follower အများဆုံး K-pop အမျိုးသမီးတစ်ကိုယ်တော်အဖြစ် တင်မဲ့ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|last=Banerjee|first=Moupriya|title=BLACKPINK's Lisa overtakes IU as most-followed female K-pop soloist on Spotify with 8.7 million followers|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/blackpinks-lisa-overtakes-iu-as-most-followed-female-k-pop-soloist-on-spotify-with-8-7-million-followers-1344106|work=[[Pinkvilla]]|access-date=August 29, 2024|date=August 29, 2024|archive-date=August 29, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240829100932/https://www.pinkvilla.com/entertainment/blackpinks-lisa-overtakes-iu-as-most-followed-female-k-pop-soloist-on-spotify-with-8-7-million-followers-1344106|url-status=live}}</ref> မီဒီယာသုံးသပ်သူများကလည်း လီဆာ၏ စီးပွားဖြစ်လွှမ်းမိုးမှုနှင့် ဈေးကွက်ချဲ့ထွင်နိုင်စွမ်းကို သတိထားမိကြပြီး၊ ဖက်ရှင်နှင့် မိတ်ကပ်လုပ်ငန်းများတွင် အရောင်းမြှင့်တင်ရေးဗျူဟာများကို ပြောင်းလဲခြင်းအတွက် နမူနာတစ်ခုအဖြစ် ထင်ရှားလာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=December 11, 2020|title=The Long View by Vogue Business: Fashion's new outliers|url=https://www.voguebusiness.com/fashion/the-long-view-by-vogue-business-fashions-new-outliers|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205014703/https://www.voguebusiness.com/fashion/the-long-view-by-vogue-business-fashions-new-outliers|archive-date=February 5, 2021|access-date=January 30, 2021|website=Vogue Business|language=en}}</ref> Harper’s Bazaar Thailand မဂ္ဂဇင်းတွင် လီဆာ၏ ပထမဆုံး တစ်ကိုယ်တော် မဂ္ဂဇင်းကာဗာအဖြစ် ရိုက်ကူးခဲ့သော မေလ ၂၀၁၉ အတွက် ထုတ်ဝေသူက ပုံနှိပ်နှင့် စတော့ကုန်ပမာဏ ၁၂သောင်းလုံး ပြီးဆုံးသွားကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် မဂ္ဂဇင်းတစ်စောင်၏ ထုတ်ဝေမှုမှာ ၃သောင်းခန့်သာရှိပြီး၊ နာမည်ကြီးအနုပညာရှင်များအတွက်လည်း ပျမ်းမျှ ၆သောင်းလောက်သာဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။ သို့သော် လီဆာအတွက် စောင်ရေ ၁၂သောင်းထိ ရောင်းချမှုရှိခဲ့ခြင်းသည် လူထုအကြား တောင်းဆိုမှုက မပြည့်မီသေးကြောင်း သက်သေပြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.eonline.com/ap/news/1034816/lisa-looks-gorgeous-on-her-first-solo-magazine-cover|title=Lisa Looks Gorgeous on Her First Solo Magazine Cover in Thailand|author=Pakkee Tan|date=April 22, 2019|website=E! News|language=en|access-date=August 1, 2019|archive-date=August 1, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190801014523/https://www.eonline.com/ap/news/1034816/lisa-looks-gorgeous-on-her-first-solo-magazine-cover|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://dudeplace.co/2019/05/05/blackpinks-lisa-graces-front-cover-harpers-bazaar-thailand/|title=ยอดจองซื้อ Harper's Bazaar ฉบับปก ลิซ่า BlackPink ทุบสถิติใหม่ พิมพ์ 120,000 เล่มก็ยังไม่พอ|author=Kong Dudeplace|date=May 5, 2019|website=Dudeplace|language=th|access-date=August 1, 2019|archive-date=August 1, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190801014524/https://dudeplace.co/2019/05/05/blackpinks-lisa-graces-front-cover-harpers-bazaar-thailand/|url-status=live}}</ref>
၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၈ ရက်တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံရှိ Paris Fashion Week တွင် ကျင်းပသော Celine Men's Spring Summer 2020 ဖက်ရှင်ရှိုးတွင် လီဆာပေါ်လာမှုနှင့် ၎င်း၏ လူမှုမီဒီယာပေါ်တွင် ပုံများနှင့် ပို့စ်များမျှဝေမှုကြောင့် Celine's Triomphe အိတ်အတွက် ကမ္ဘာအနှံ့ ရှာဖွေမှုများသည် တဖြည်းဖြည်း ၆၆ ရာခိုင်နှုန်း တက်ခဲ့ကြောင်း သတင်းများအရ သိရှိရသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.wsj.com/articles/are-k-pop-stars-the-worlds-biggest-influencers-11563204671|title=Are K-Pop Stars the World's Biggest 'Influencers'?|date=July 15, 2019|website=The Wall Street Journal|language=en|access-date=July 31, 2019|archive-date=May 21, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200521111154/https://www.wsj.com/articles/are-k-pop-stars-the-worlds-biggest-influencers-11563204671|url-status=live}}</ref> လီဆာနှင့် MAC Cosmetics တို့၏ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကိုလည်း မီဒီယာများက ထင်ရှားသည့် မိတ်ဖက်မှုတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ကြပြီး၊ ၎င်းသည် MAC ၏ တစ်နှစ်တာအတွင်း ထိပ်တန်းအမှတ်တံဆိပ်အသုံးပြုမှုအဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့သည်။<ref name=":2">{{cite web|url=https://www.launchmetrics.com/resources/blog/top-beauty-collaborations|title=#BBMoment: The Top Beauty Collaborations of 2020|date=January 6, 2021|website=Launchmetrics|language=en|access-date=January 30, 2021|archive-date=January 21, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121145219/https://www.launchmetrics.com/resources/blog/top-beauty-collaborations?utm_source=twitter&utm_medium=social&utm_campaign=21-bbmoment_en|url-status=live}}</ref> Launchmetrics ၏ မီဒီယာသက်ရောက်မှုတန်ဖိုး (Media Impact Value - MIV) algorithm အရ၊ လီဆာသည် ၎င်း၏ ချန်နယ်များတွင် တူညီသောအမှတ်တံဆိပ်များကို ထပ်ခါထပ်ခါ ပြသပေးမှုကြောင့် ထောက်ခံမှု၏ အောင်မြင်မှုမှာ စစ်မှန်မှုအပေါ်မှလည်း ဖြစ်သည်ဟုဖော်ပြခဲ့သည်။<ref name=":2" /> ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၀ ရက်တွင် ချင်းမိုင်တက္ကသိုလ်မှ သုတေသီများက ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ပန်းမျိုးစိတ်အသစ်တစ်မျိုးကို Friesodielsia lalisae ဟုအမည်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite journal|last1=Damthongdee|first1=Anissara|last2=Khunarak|first2=Natthanon|last3=Kaeokula|first3=Suphaloek|display-authors=1|date=April 10, 2023|title=Molecular phylogenetic and morphological support for the recognition of Friesodielsia lalisae (Annonaceae), a new species from S. Thailand|url=https://archive.org/details/willdenowia_april-august-2023_53_1-2/page/45|journal=[[Willdenowia (journal)|Willdenowia]]|volume=53|issue=1|pages=45–55|doi=10.3372/wi.53.53103|s2cid=258071662|doi-access=free}}</ref> ထို့အပြင် ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင်လည်း သူမသည် Freddie Mercury နှင့် Ryuichi Sakamoto တို့နှင့်အတူ Asia Hall of Fame ၏ ၂၀၂၃ ခုနှစ် inductees များအဖြစ် ထည့်သွင်းဂုဏ်ပြုခံခဲ့ရသည်။<ref name=":4">{{cite magazine|last1=Grein|first1=Paul|title=BlackPink's Lisa, Freddie Mercury & More to Be Inducted Into Asian Hall of Fame|url=https://www.billboard.com/music/awards/asian-hall-of-fame-2023-music-inductees-lisa-blackpink-more-1235387780/|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=November 4, 2023|date=August 9, 2023|archive-date=October 10, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231010122424/https://www.billboard.com/music/awards/asian-hall-of-fame-2023-music-inductees-lisa-blackpink-more-1235387780/|url-status=live}}</ref>
==ရိုက်ကူးမှုစာရင်း==
===ရုပ်သံ===
{| class="wikitable sortable plainrowheaders"
|-
! scope="col" | Year
! scope="col" | Title
! scope="col" | Role
! scope="col" | Notes
! scope="col" class="unsortable" | {{abbr|Ref.|Reference(s)}}
|-
! scope="row"| 2017
| ''Charm TV''
| rowspan="2"| Cast member
| Lisa TV segment; three episodes
| style="text-align:center" | <ref>{{cite news|url=https://sports.donga.com/3/all/20170721/85464664/1|author=Jung Hee-yeon|title=[TV체크] 제시카-블랙핑크 리사-양미라가 여름을 즐기는 법|trans-title=[TV Check] How Jessica - Blackpink's Lisa - Yang Mira Enjoys Summer|access-date=August 21, 2022|date=July 21, 2017|work=Sports Dongha|language=ko|url-status=live|archive-date=August 21, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220821015212/https://sports.donga.com/3/all/20170721/85464664/1}}</ref>
|-
! scope="row"| 2018
| ''[[:en:Real Man 300|Real Man 300]]''
| [[:en:Korea Army Academy at Yeongcheon|Korea Army Academy]] Edition
| style="text-align:center" |
|-
! scope="row"| 2020–2021
| ''[[:en:Youth With You|Youth With You]]''
| Dance mentor
| Seasons [[:en:Youth With You season 2|2]]–[[:en:Youth With You season 3|3]]
| style="text-align:center" |
|-
! scope="row"| 2025
| ''[[:en:The White Lotus|The White Lotus]]''
| Thidapon Sornsin (Mook)
| [[:en:The White Lotus season 3|Season 3]]; credited as Lalisa Manobal
| style="text-align:center" | <ref>{{cite web |last1=Tangcay |first1=Jazz |title=Blackpink Star Lisa Says Her ‘White Lotus’ Character Is ‘Just Like Her, but Flirtier and Lady-Like’ |url=https://variety.com/2025/tv/news/blackpink-lisa-white-lotus-season-3-flirty-character-1236303958/ |website=Variety |access-date=9 April 2025 |date=14 February 2025}}</ref>
|-
|}
==ဆုများနှင့် ဆန်ခါတင်စာရင်း==
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
|+ Name of the award ceremony, year presented, award category, nominee(s) of the award, and the result of the nomination
! scope="col" | Award ceremony
! scope="col" | Year
! scope="col" | Category
! scope="col" | Nominee(s) / Work(s)
! scope="col" | Result
! scope="col" class="unsortable" | {{abbr|Ref.|Reference(s)}}
|-
! scope="row" rowspan="2" | [[:en:Asia Artist Awards|Asia Artist Awards]]
| style="text-align:center" | [[:en:8th Asia Artist Awards|2023]]
| rowspan="2" | Popularity Award – Singer (Female)
| rowspan="2" | Lisa
| {{nom}}
| style="text-align:center" | <ref>{{cite web|url=https://m.starnewskorea.com/aaa_vote.html?group=singer_2023pre&tab=female|date=September 5, 2023|work=[[Star News (South Korea)|Star News]]|language=ko|title=AAA 인기상 후보100 사전투표 - 가수|trans-title=AAA Popularity Award Candidate 100 Advance Voting - Singer|access-date=September 11, 2023|archive-date=September 11, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230911215139/https://m.starnewskorea.com/aaa_vote.html?group=singer_2023pre&tab=female|url-status=live}}</ref>
|-
| style="text-align:center" | [[:en:9th Asia Artist Awards|2024]]
| {{nom}}
| style="text-align:center" | <ref>{{Cite web|script-title=ko:AAA 2024: 인기상 [여자 가수]|trans-title=AAA 2024: Popularity Award [Female Singer]|url=https://www.asiaartistawards.com/votes/2024?tab=singer_female|website=Asia Artist Awards|language=en|access-date=October 17, 2024|archive-date=October 18, 2024|archive-url=https://archive.today/20241018044940/https://www.asiaartistawards.com/votes/2024?tab=singer_female|url-status=live}}</ref>
|-
! rowspan="11" scope="row" | [[:en:Asian Pop Music Awards|Asian Pop Music Awards]]
| rowspan="7" style="text-align:center" | 2021
| Song of the Year (Overseas)
| rowspan="2" | "[[:en:Lalisa (song)|Lalisa]]"
| {{won}}
| rowspan="4" style="text-align:center" | <ref>{{cite web|date=December 28, 2021|title=亚洲流行音乐大奖2021年度获奖名单揭晓|trans-title=Asian Pop Music Awards 2021 winners announced|url=https://i.ifeng.com/c/8CLTehIDDTz|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220505185814/https://i.ifeng.com/c/8CLTehIDDTz|archive-date=May 5, 2022|website=[[Phoenix Television|Phoenix New Media]]|language=zh}}</ref>
|-
| Top 20 Songs of the Year (Overseas)
| {{won}}
|-
| Top 20 Albums of the Year (Overseas)
| rowspan="2" | ''[[:en:Lalisa (single album)|Lalisa]]''
| {{won}}
|-
| People's Choice Award (Overseas)
| {{won|place=9|9th place}}
|-
| Best Dance Performance (Overseas)
| "[[:en:Money (Lisa song)|Money]]"
| {{nom}}
| rowspan="3" style="text-align:center" | <ref>{{cite web|title=【APMA 2021】亚洲流行音乐大奖2021年度入围名单|trans-title=[APMA 2021] Asian Pop Music Awards 2021 shortlist|url=https://m.weibo.cn/status/4709218890550319|website=[[Sina Weibo|Weibo]]|access-date=November 30, 2021|date=November 30, 2021|language=zh|archive-date=November 30, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211130105237/https://m.weibo.cn/status/4709218890550319|url-status=live}}</ref>
|-
| Best Female Artist (Overseas)
| Lisa
| {{nom}}
|-
| Record of the Year (Overseas)
| "[[:en:Lalisa (song)|Lalisa]]"
| {{nom}}
|-
| rowspan="4" style="text-align:center" | 2024
| Top 20 Songs of the Year (Overseas)
| rowspan="2" | "[[:en:Rockstar (Lisa song)|Rockstar]]"
| {{won}}
| rowspan="2" style="text-align:center" | <ref>{{Cite web|title=Asian Pop Music Awards 2024|url=https://weibo.com/7305169762/P6PDHwgFZ|date=27 December 2024|access-date=27 December 2024|website=Weibo|language=zh|archive-date=27 December 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241227123823/https://weibo.com/7305169762/P6PDHwgFZ|url-status=live}}</ref>
|-
| People's Choice Award (Overseas)
| {{won|place=2|2nd place}}
|-
| Best Collaboration (Overseas)
| "[[:en:New Woman (song)|New Woman]]" {{small|(featuring Rosalía)}}
| {{nom}}
| rowspan="2" style="text-align:center" | <ref>{{Cite web|script-title=zh:【APMA 2024】亚洲流行音乐大奖2024年度入围名单|trans-title=[APMA 2024] Asian Pop Music Awards 2024 Nominees|url=https://weibo.com/7305169762/5107105375715865|date=December 2, 2024|access-date=December 2, 2024|website=Weibo|language=zh|archive-date=December 2, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241202134728/https://weibo.com/7305169762/5107105375715865|url-status=live}}</ref>
|-
| Song of the Year (Overseas)
| "[[:en:Rockstar (Lisa song)|Rockstar]]"
| {{nom}}
|-
! scope="row" | [[:en:Bravo Otto|Bravo Otto]]
| style="text-align:center" | 2022
| Best Newcomer
| Lisa
| {{won}}
| style="text-align:center" | <ref>{{cite web|url=https://www.bravo.de/bravo-otto-siegerin-2021-newcomer-nationalinternational-398840.html|date=February 2, 2022|publisher=[[Bravo Otto]]|language=de|title=Bravo-Otto-Siegerin 2021 Newcomer*in national/international|trans-title=Bravo Otto winner 2021 Newcomer National/International|url-status=live|access-date=February 2, 2022|archive-date=February 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220202052345/https://www.bravo.de/bravo-otto-siegerin-2021-newcomer-nationalinternational-398840.html}}</ref>
|-
! scope="row" | [[:en:Clio Awards|Clio Awards]]
| style="text-align:center" | 2025
| Music Marketing – Music Videos
| "[[:en:Rockstar (Lisa song)|Rockstar]]"
| {{won|place=Bronze}}
| style="text-align:center" | <ref>{{Cite web|title=Clios Winners Gallery|url=https://clios.com/winners-gallery/explore?vertical=Clio+Music&season=2025&award=Bronze&program=7129&f_1=7130&f_2=7165&f_3=7170|website=[[Clio Awards|Clios]]|language=en|archive-date=January 18, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250118191740/https://clios.com/winners-gallery/explore?vertical=Clio+Music&season=2025&award=Bronze&program=7129&f_1=7130&f_2=7165&f_3=7170|url-status=live}}</ref>
|-
! scope="row" | [[:en:D Awards|D Awards]]
| style="text-align:center" | [[:en:1st D Awards|2025]]
| Best Girl Solo Popularity Award
| rowspan="4" | Lisa
| {{nom}}
| style="text-align:center" | <ref>{{cite web|script-title=ko:[베스트 여자 솔로 인기상] 후보 공개|trans-title=[Best Girl Solo Popularity Award] Candidate Notice|url=https://x.com/UPICK_twt/status/1881265514431050004|date=20 January 2025|work=D Awards|language=ko|access-date=20 January 2025|archive-date=21 January 2025|archive-url=https://archive.today/20250121162438/https://x.com/UPICK_twt/status/1881265514431050004|url-status=live}}</ref>
|-
! scope="row" | [[:en:The Fact Music Awards|The Fact Music Awards]]
| style="text-align:center" | 2021
| Fan N Star Choice Individual
| {{nom|Longlisted}}
| style="text-align:center" | <ref>{{cite web|url=https://fannstar.tf.co.kr/rank/view/each|date=August 9, 2021|work=[[The Fact Music Awards]]|language=ko|script-title=ko:팬앤스타 초이스 개인|trans-title=Fan N Star Choice Award – Individual|access-date=August 9, 2021|archive-date=August 10, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210810132328/https://fannstar.tf.co.kr/rank/view/each|url-status=live}}</ref>
|-
! scope="row"| [[:en:Gaon Chart Music Awards|Gaon Chart Music Awards]]
| style="text-align:center" | [[:en:11th Gaon Chart Music Awards|2022]]
| Mubeat Global Choice Award – Female
| {{won}}
| style="text-align:center;"| <ref>{{Cite web|title=BTS 8관왕·아이유 5관왕... 가온차트 최고의 별 [종합]|trans-title=BTS 8 wins, IU 5 wins...Gaon Chart's Best Star [Overall]|url=https://entertain.naver.com/read?oid=018&aid=0005135935|via=[[Naver]]|publisher=[[Edaily]]|language=ko|last=Yoon|first=Ki-baek|date=January 27, 2022|access-date=January 27, 2022|archive-date=January 27, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220127121426/https://entertain.naver.com/read?oid=018&aid=0005135935|url-status=live}}</ref>
|-
! scope="row" rowspan="2" | [[:en:Hanteo Music Awards|Hanteo Music Awards]]
| style="text-align:center" rowspan="2" | 2021
| Artist Award – Female Solo
| {{won}}
| style="text-align:center;"| <ref>{{cite web|script-title=ko:2021한터뮤직어워즈: 아티스트상 Female Solo Top 3|trans-title=2021 Hanteo Music Awards: Artist Award Female Solo Top 3|language=ko|url=https://twitter.com/Whosfan_HANTEO/status/1475393378909302786|date=December 27, 2021|work=WhosFan|access-date=December 28, 2021|archive-date=December 28, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211228004934/https://twitter.com/Whosfan_HANTEO/status/1475393378909302786|url-status=live}}</ref>
|-
| Initial Chodong Record Award
| ''[[:en:Lalisa (single album)|Lalisa]]''
| {{won}}
| style="text-align:center;"| <ref>{{cite web|script-title=ko:2021한터뮤직어워즈: 초동기록상 TOP 10|trans-title=2021 Hanteo Music Awards: Initial Chodong Record Award Top 10|language=ko|url=https://twitter.com/Whosfan_HANTEO/status/1472854361089134596|date=December 20, 2021|work=WhosFan|access-date=December 20, 2021|archive-date=December 20, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211220101300/https://twitter.com/Whosfan_HANTEO/status/1472854361089134596|url-status=live}}</ref>
|-
! rowspan="2" scope="row" | [[:en:iHeartRadio Music Awards|iHeartRadio Music Awards]]
| style="text-align:center" rowspan="2" | [[:en:2025 iHeartRadio Music Awards|2025]]
| [[:en:iHeartRadio Music Award for Best Music Video|Best Music Video]]
| "[[:en:Rockstar (Lisa song)|Rockstar]]"
| {{nom}}
| style="text-align:center" rowspan="2" | <ref>{{cite magazine|last=Grein|first=Paul|title=Taylor Swift & Morgan Wallen Lead Nominees at 2025 iHeartRadio Music Awards, Where Eras Tour Will Be Named 'Tour of the Century'|url=https://www.billboard.com/music/awards/2025-iheartradio-music-awards-nominations-full-list-taylor-swift-morgan-wallen-1235880128/|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=22 January 2025|access-date=22 January 2025|archive-date=22 January 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250122153655/https://www.billboard.com/music/awards/2025-iheartradio-music-awards-nominations-full-list-taylor-swift-morgan-wallen-1235880128/|url-status=live}}</ref>
|-
| K-Pop Artist of the Year
| rowspan="2" | Lisa
| {{nom}}
|-
! rowspan="4" scope="row" | [[:en:Joox Thailand Music Awards|Joox Thailand Music Awards]]
| style="text-align:center" | [[:en:2020 Joox Thailand Music Awards|2020]]
| Social Superstar
| {{nom}}
| style="text-align:center;" | <ref>{{cite web|title=Sanook x JOOX Thailand Music Awards 2020|url=https://season.sanook.com/sanookxjtma2020/|access-date=February 14, 2020|archive-date=February 18, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200218180522/https://season.sanook.com/sanookxjtma2020/|url-status=live}}</ref>
|-
| style="text-align:center" rowspan="3" | 2022
| rowspan="2" | Korean Song of the Year
| "[[:en:Money (Lisa song)|Money]]"
| {{won}}
| style="text-align:center" | <ref>{{cite web|url=https://www.sanook.com/music/2443129/|script-title=th:Three Man Down-นนท์ ธนนท์ ฮอตทั่วไทย! คว้ารางวัลใหญ่งาน JTMA 2022|author=<!--Not stated-->|date=April 5, 2022|work=[[Sanook.com|Sanook Entertainment News]]|language=th|trans-title=Three Man Down-Non Thanon is hot all over Thailand! Wins Grand Prize at JTMA 2022|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220405154536/https://www.sanook.com/music/2443129/|archive-date=April 5, 2022|access-date=April 5, 2022}}</ref>
|-
| "[[:en:Lalisa (song)|Lalisa]]"
| {{nom}}
| style="text-align:center" rowspan="2" | <ref>{{cite web|url=https://www.sanook.com/music/2442081/|script-title=th:JOOX Thailand Music Awards 2022 เปิดลิสต์เข้าชิงสุดยอดรางวัลดนตรีแห่งปี 12 สาขา|author=<!--Not stated-->|date=March 7, 2022|work=[[Sanook.com|Sanook Entertainment News]]|language=th|trans-title=JOOX Thailand Music Awards 2022 opens a list of nominations for the best music awards of the year in 12 categories|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220307173750/https://www.sanook.com/music/2442081/|archive-date=March 7, 2022|access-date=March 7, 2022}}</ref>
|-
| International Song of the Year
| "[[:en:SG (song)|SG]]" <small>(with DJ Snake, Ozuna and Megan Thee Stallion)</small>
| {{nom}}
|-
! scope="row" | Korea First Brand Awards<ref>cite web|url=http://www.m-i.kr/news/articleView.html?idxno=665139|script-title=ko:[영상M] 오마이걸, 2020년 기대되는 '여자아이돌'|last=Kang|first=Mi-hwa|date=December 17, 2019|language=ko|url-status=live|access-date=December 17, 2019|archive-date=December 17, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191217170452/http://www.m-i.kr/news/articleView.html?idxno=665139}}</ref>
| style="text-align:center" | 2022
| Best Female Solo Singer
| rowspan="3" | Lisa
| {{nom}}
| style="text-align:center" | <ref>{{cite web|title=2022 대한민국 퍼스트브랜드 대상 소비자 조사|trans-title=2022 Consumer Survey for Korea's First Brands|url=http://fba.kcforum.co.kr/2022/research/index.php|website=Korea First Brands|language=ko|access-date=November 3, 2021|archive-date=November 1, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211101105728/https://fba.kcforum.co.kr/2022/research/index.php|url-status=live}}</ref>
|-
! scope="row" rowspan="7" | [[:en:Mnet Asian Music Awards|Mnet Asian Music Awards]]
| style="text-align:center" rowspan="7" | [[:en:2021 Mnet Asian Music Awards|2021]]
| Worldwide Fans' Choice Top 10
| {{won}}
| style="text-align:center" | <ref>{{Cite web|script-title=ko:방탄소년단, 불참에도 '2021 MAMA' 8관왕...4개 대상 싹쓸이(종합)|trans-title=BTS wins 8 trophies at '2021 MAMA' despite not attending...Sweep all 4 targets (Comprehensive)|url=https://entertain.naver.com/read?oid=003&aid=0010883907|via=[[Naver]]|publisher=[[Newsis]]|language=ko|author=Lee Jae-hoon|date=December 11, 2021|access-date=December 11, 2021|archive-date=December 11, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211211153055/https://entertain.naver.com/read?oid=003&aid=0010883907|url-status=live}}</ref>
|-
| [[:en:Mnet Asian Music Award for Artist of the Year|Artist of the Year]]
| {{nom}}
| style="text-align:center" | <ref name="MAMA">{{cite web|title=2021 MAMA Nominees – Nominees for 2021 MAMA|url=https://mama.mwave.me/en/nominees|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211122105419/https://mama.mwave.me/en/nominees|archive-date=November 22, 2021|access-date=November 4, 2021|website=Mwave|publisher=[[Mnet Asian Music Awards]]|language=en}}</ref>
|-
| [[:en:Mnet Asian Music Award for Best Dance Performance|Best Dance Performance Solo]]
| "[[:en:Lalisa (song)|Lalisa]]"
| {{nom}}
| style="text-align:center;" rowspan="2" | <ref>{{cite web|url=https://www.nme.com/news/music/2021-mnet-asian-music-awards-nominees-bts-iu-exo-aespa-stayc-blackpink-3086968|title=BTS, IU and more lead the nominations for the 2021 Mnet Asian Music Awards|last=Chin|first=Carmen|date=November 3, 2021|work=[[NME]]|access-date=November 3, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211104065618/https://www.nme.com/news/music/2021-mnet-asian-music-awards-nominees-bts-iu-exo-aespa-stayc-blackpink-3086968|archive-date=November 4, 2021|url-status=live}}</ref>
|-
| [[:en:Mnet Asian Music Award for Best Female Artist|Best Female Artist]]
| Lisa
| {{nom}}
|-
| [[:en:Mnet Asian Music Award for Song of the Year|Song of the Year]]
| "[[:en:Lalisa (song)|Lalisa]]"
| {{nom}}
| style="text-align:center" | <ref
name="MAMA"/>
|-
| TikTok Favorite Moment
| rowspan="4" | Lisa
| {{nom}}
| style="text-align:center" | <ref>{{cite web|url=https://www.bandwagon.asia/articles/how-to-vote-favorite-tiktok-moment-mama-2021-mnet-asian-music-awards-bts-jimin-aespa-twice-itzy-txt-seventeen-minghao-stray-kids-lisa-rose-enhypen-|title=Here's how you can vote for your TikTok Favorite Moment at the 2021 Mnet Asian Music Awards – BTS, aespa, Twice, Itzy, TXT, Seventeen, and more|date=November 25, 2021|work=Bandwagon Asia|access-date=November 25, 2021|archive-date=November 25, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211125194539/https://www.bandwagon.asia/articles/how-to-vote-favorite-tiktok-moment-mama-2021-mnet-asian-music-awards-bts-jimin-aespa-twice-itzy-txt-seventeen-minghao-stray-kids-lisa-rose-enhypen-|url-status=live}}</ref>
|-
| [[:en:Mnet Asian Music Award for Worldwide Icon of the Year|Worldwide Icon of the Year]]
| {{nom}}
| style="text-align:center" | <ref name="MAMA"/>
|-
! scope="row" rowspan="6" | MTV Europe Music Awards
| style="text-align:center" | [[:en:2021 MTV Europe Music Awards|2021]]
| rowspan="2" | [[:en:MTV Europe Music Award for Best K-Pop|Best K-Pop]]
| {{nom}}
| style="text-align:center" | <ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/articles/news/awards/9647596/2021-mtv-ema-nominations|title=Justin Bieber Leads 2021 MTV EMA Nominations|last=Grein|first=Paul|date=October 20, 2021|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=October 20, 2021|archive-date=October 20, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211020150202/https://www.billboard.com/articles/news/awards/9647596/2021-mtv-ema-nominations|url-status=live}}</ref>
|-
| style="text-align:center" | [[:en:2022 MTV Europe Music Awards|2022]]
| {{won}}
| style="text-align:center" | <ref name=ts />
|-
| style="text-align:center" rowspan="4" | [[:en:2024 MTV Europe Music Awards|2024]]
| [[:en:MTV Europe Music Award for Best Collaboration|Best Collaboration]]
| "[[:en:New Woman (song)|New Woman]]" {{small|(featuring Rosalía)}}
| {{won}}
| style="text-align:center" rowspan="2" | <ref>{{Cite web|last=Saunders|first=Angel|date=November 10, 2024|title=MTV EMAs 2024: See the Complete Winners List!|url=https://people.com/mtv-emas-2024-complete-winners-list-8741964|access-date=November 10, 2024|magazine=[[People (magazine)|People]]|archive-date=November 11, 2024|archive-url=https://archive.today/20241111045823/https://people.com/mtv-emas-2024-complete-winners-list-8741964|url-status=live}}</ref>
|-
| [[:en:MTV Europe Music Award for Biggest Fans|Biggest Fans]]
| rowspan="2" | Lisa
| {{won}}
|-
| [[:en:MTV Europe Music Award for Best K-Pop|Best K-Pop]]
| {{nom}}
| style="text-align:center" rowspan="2" | <ref>{{Cite web|last=Bourne|first=Dianne|date=October 8, 2024|title=MTV EMA nominations announced for Manchester with Taylor Swift, Ariana Grande, Sabrina Carpenter leading the way|url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/whats-on/mtv-ema-nominations-announced-manchester-30094290|access-date=October 8, 2024|website=[[Manchester Evening News]]|language=en-GB|archive-date=October 8, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241008140325/https://www.manchestereveningnews.co.uk/whats-on/mtv-ema-nominations-announced-manchester-30094290|url-status=live}}</ref>
|-
| [[:en:MTV Europe Music Award for Best Video|Best Video]]
| "[[:en:New Woman (song)|New Woman]]" {{small|(featuring Rosalía)}}
| {{nom}}
|-
! scope="row" rowspan="4" | MTV MIAW Awards
| style="text-align:center" rowspan="3" | [[:en:2022 MTV MIAW Awards|2022]]
| Best Fandom
| Lisa
| {{nom}}
| style="text-align:center" rowspan="3" | <ref>{{cite web|url=https://www.marca.com/claro-mx/trending/2022/06/07/629eb30146163fec1d8b4578.html|title=MTV MIAW 2022: ¿Cómo votar y quiénes son los favoritos de este año?; horario y cómo ver en vivo|trans-title=MTV MIAW 2022: how to vote and who are the favorites of this year?; schedule and how to watch live|work=[[Marca (newspaper)|Marca]]|date=June 6, 2022|language=es|access-date=June 6, 2022|archive-date=June 8, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220608200506/https://www.marca.com/claro-mx/trending/2022/06/07/629eb30146163fec1d8b4578.html|url-status=live}}</ref>
|-
| Global Hit of the Year
| "[[:en:Money (Lisa song)|Money]]"
| {{nom}}
|-
| rowspan="2" | K-Pop Domination
| rowspan="2" | Lisa
| {{nom}}
|-
| style="text-align:center" | [[:en:2023 MTV MIAW Awards|2023]]
| {{nom}}
| style="text-align:center" | <ref>{{cite web|url=https://www.publimetro.com.mx/entretenimiento/2023/07/03/mtv-miaw-2023-conoce-a-los-nominados-y-te-decimos-como-votar/|title=Wendy Guevara medirá su popularidad con Javier Ibarreche, IBAI y Chingu Amiga|first=Viviana|last=Ortiz|trans-title=Wendy Guevara will measure her popularity with Javier Ibarreche, IBAI and Chingu Amiga|work=Publimetro|date=July 3, 2023|language=es-mx|access-date=July 3, 2023|archive-date=July 3, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230703234709/https://www.publimetro.com.mx/entretenimiento/2023/07/03/mtv-miaw-2023-conoce-a-los-nominados-y-te-decimos-como-votar/|url-status=live}}</ref>
|-
! scope="row" rowspan="5" | MTV Video Music Awards
| style="text-align:center" | [[:en:2022 MTV Video Music Awards|2022]]
| rowspan="2" | [[:en:MTV Video Music Award for Best K-Pop|Best K-Pop]]
| "[[:en:Lalisa (song)|Lalisa]]"
| {{won}}
| style="text-align:center;" | <ref>{{cite magazine|url=https://variety.com/2022/music/awards/mtv-vma-awards-2022-winners-list-1235352135/|title=MTV VMAs 2022: Taylor Swift Wins Video of the Year, Plus Full Winners List|last1=Panaligan|first1=EJ|first2=Earl|last2=William|date=August 28, 2022|magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220829033555/https://variety.com/2022/music/awards/mtv-vma-awards-2022-winners-list-1235352135/|archive-date=August 29, 2022|url-status=live|access-date=August 28, 2022}}</ref>
|-
| style="text-align:center" rowspan="4" | [[:en:2024 MTV Video Music Awards|2024]]
| rowspan="5" | "[[:en:Rockstar (Lisa song)|Rockstar]]"
| {{won}}
| style="text-align:center;" | <ref>{{cite magazine|url=https://variety.com/2024/awards/news/2024-vmas-winners-list-mtv-1236141425/|title=Taylor Swift, Chappell Roan and Megan Thee Stallion Win Big at MTV Video Music Awards, Plus Full List of Winners|last=Horowitz|first=Steven J.|date=September 12, 2024|magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240912030748/https://variety.com/2024/awards/news/2024-vmas-winners-list-mtv-1236141425/|archive-date=September 12, 2024|url-status=live|access-date=September 12, 2024}}</ref>
|-
| [[:en:MTV Video Music Award for Best Art Direction|Best Art Direction]]
| {{nom}}
| style="text-align:center;" rowspan="3" | <ref>{{cite magazine|url=https://variety.com/2024/music/news/mtv-vmas-nominations-taylor-swift-post-malone-awards-1236096620/|title=Taylor Swift Leads MTV VMAs Nominations With 10, as Post Malone, Sabrina Carpenter, Ariana Grande and Eminem Also Get a Big Look|last=Willman|first=Chris|date=August 6, 2024|magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240806212818/https://variety.com/2024/music/news/mtv-vmas-nominations-taylor-swift-post-malone-awards-1236096620/|archive-date=August 6, 2024|url-status=live|access-date=August 6, 2024}}</ref>
|-
| [[:en:MTV Video Music Award for Best Choreography|Best Choreography]]
| {{nom}}
|-
| [[:en:MTV Video Music Award for Best Editing|Best Editing]]
| {{nom}}
|-
! scope="row" | Myx Music Awards
| style="text-align:center" | [[:en:Myx Music Awards 2024|2024]]
| [[:en:Myx Music Award for Favorite International Video|Global Video of the Year]]
| {{nom}}
| style="text-align:center" | <ref>{{cite web|url=https://news.abs-cbn.com/entertainment/2024/9/27/nominees-revealed-as-myx-music-awards-returns-1857|title=Nominees revealed as MYX Music Awards returns|work=[[ABS-CBN News]]|date=September 27, 2024|language=en|access-date=September 27, 2024|archive-date=September 27, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240927131544/https://news.abs-cbn.com/entertainment/2024/9/27/nominees-revealed-as-myx-music-awards-returns-1857|url-status=live}}</ref>
|-
! scope="row" | Nickelodeon Kids' Choice Awards
| style="text-align:center" | [[:en:2025 Kids' Choice Awards|2025]]
| Favorite Female Breakout Artist
| Lisa
| {{pending}}
| style="text-align:center" | <ref>{{cite magazine|last=Grein|first=Paul|title=Ariana Grande, Lady Gaga & Kendrick Lamar Lead 2025 Kids’ Choice Awards Nominations, With Tyla as Host|url=https://www.billboard.com/music/awards/2025-kids-choice-awards-nominations-list-tyla-host-1235971890/|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=15 May 2025|access-date=15 May 2025|archive-date=15 May 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250515163616/https://www.billboard.com/music/awards/2025-kids-choice-awards-nominations-list-tyla-host-1235971890/|url-status=live}}</ref>
|-
! scope="row"| Premios Lo Nuestro
| style="text-align:center" | [[:en:Premio Lo Nuestro 2023|2023]]
| Crossover Collaboration of the Year
| "[[:en:SG (song)|SG]]" <small>(with DJ Snake, Ozuna and Megan Thee Stallion)</small>
| {{nom}}
| style="text-align:center" | <ref>{{cite web|url=https://www.latimes.com/espanol/entretenimiento/articulo/2023-01-23/sebastian-yatra-lidera-nominaciones-a-premio-lo-nuestro-seguido-de-bad-bunny-becky-g-y-grupo-firme|last=Calle|first=Tommy|title=Sebastián Yatra lidera nominaciones a Premio Lo Nuestro seguido de Bad Bunny, Becky G y Grupo Firme|work=[[Los Angeles Times]]|date=January 23, 2023|language=es|access-date=January 23, 2023|archive-date=January 23, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230123172117/https://www.latimes.com/espanol/entretenimiento/articulo/2023-01-23/sebastian-yatra-lidera-nominaciones-a-premio-lo-nuestro-seguido-de-bad-bunny-becky-g-y-grupo-firme|url-status=live}}</ref>
|-
! scope="row" rowspan="3" | Seoul Music Awards
| style="text-align:center" rowspan="3" | [[:en:31st Seoul Music Awards|2022]]
| Main Award (Bonsang)
| ''[[:en:Lalisa (single album)|Lalisa]]''
| {{nom}}
| style="text-align:center" rowspan="3" | <ref>{{Cite web|title=The 31st Seoul Music Awards – Vote|url=https://www.seoulmusicawards.com/vote.html|access-date=December 4, 2021|website=Seoul Music Awards|archive-url=https://web.archive.org/web/20211204011209/https://www.seoulmusicawards.com/vote.html|archive-date=December 4, 2021|url-status=dead}}</ref>
|-
| Korean Wave Award
| rowspan="3" | Lisa
| {{nom}}
|-
| Popularity Award
| {{nom}}
|-
! scope="row"| Thailand Master Youth Club
| style="text-align:center" | 2021
| Inspirational Role Model for Youth
| {{won}}
| style="text-align:center;"| <ref>{{cite web|title=เคียงข้างลิซ่า-แบมแบม 3 นักกีฬาไทย มีชื่อรับรางวัลเยาวชนต้นแบบ สร้างแรงบันดาลใจ|url=https://www.thairath.co.th/sport/thaifootball/changsuek/2050587|website=[[Thai Rath]]|access-date=April 4, 2021|date=March 15, 2021|language=th|archive-date=March 20, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210320175336/https://www.thairath.co.th/sport/thaifootball/changsuek/2050587|url-status=live}}</ref>
|-
! scope="row" | UK Music Video Awards
| style="text-align:center" | [[:en:2024 UK Music Video Awards|2024]]
| Best Pop Video International
| "[[:en:Rockstar (Lisa song)|Rockstar]]"
| {{nom}}
| style="text-align:center;" | <ref>{{cite web|url=https://originalrock.net/2024/09/25/uk-music-video-awards-2024-nominations-revealed/|title=UK Music Video Awards 2024: Nominations Revealed|date=September 26, 2024|website=Original Rock|archive-url=https://web.archive.org/web/20240926123445/https://originalrock.net/2024/09/25/uk-music-video-awards-2024-nominations-revealed/|archive-date=September 26, 2024|url-status=live|access-date=September 26, 2024}}</ref>
|-
! rowspan="2" scope="row"| Weibo Starlight Awards
| style="text-align:center" rowspan="2" | 2020
| Popular Artist of the Year
| rowspan="2" | Lisa
| {{won}}
| rowspan="2" style="text-align:center;"| <ref>{{cite web|title=微博星耀盛典|url=https://m.weibo.cn/detail/4639054240941698|website=[[Sina Weibo|Weibo]]|access-date=May 20, 2021|date=May 20, 2021|language=zh|archive-date=May 20, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520152047/https://m.weibo.cn/detail/4639054240941698|url-status=live}}</ref>
|-
| Starlight Hall of Fame (Southeast Asia)
| {{won}}
|}
==ကိုးကား==
{{Reflist|30em}}
==ပြင်ပလင့်ခ်များ==
{{Commons category|Lisa (Thai vocalist)}}
* {{official website|https://www.lalisaofficial.com}}
* [https://www.lloud.co Lisa] at Lloud
* {{IMDb name|8707186}}
{{လီဆာ |state=expanded}}
[[Category:၁၉၉၇ မွေးဖွားသူများ]]
[[Category:တောင်ကိုရီးယား အမျိုးသမီး အဆိုတော်များ]]
[[Category:ထိုင်း အဆိုတော်များ]]
[[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ထိုင်း အမျိုးသမီး သရုပ်ဆောင်များ]]
pt67vzhwibcd46qhimvuchet55nchxx
ကျွန်စနစ်
0
114271
1060528
770939
2026-10-29T05:39:49Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060528
wikitext
text/x-wiki
'''ကျွန်စနစ်''' ({{lang-en|slavery}}) ဆိုသည်မှာ လူအချင်းချင်း ပိုင်ဆိုင်၊ ဝယ်ယူ၊ ရောင်းချခွင့်ပြုသော ပိုင်ဆိုင်မှုဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် စနစ်တစ်ရပ် ဖြစ်သည်။<ref>{{cite book|first=Laura|last=Brace|title=The Politics of Property: Labour, Freedom and Belonging|url={{google books |plainurl=y |id=osZnIiqDd4sC|page=162}}|accessdate=May 31, 2012|year=2004|publisher=Edinburgh University Press|isbn=978-0-7486-1535-3|pages=162–}}</ref>
[[ကျွန်]]တစ်ဦးအနေဖြင့် ယင်းသဘောတူညီမှုမှ တဖက်သက် နုတ်ထွက်၍မရသည့်အပြင် တန်ကြေးမရဘဲ အလုပ်လုပ်ကိုင်ရသည်။ ဤသို့ တရားဝင်ခွင့်ပြုထားသောစနစ်ကို ပညာရှင်များစွာက
[[ရှက်တဲလ်ကျွန်စနစ်]]ဟု သုံးနှုန်းသည်။ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် စဉ်းစားပါက လူတစ်ဦးအနေဖြင့် ကိုယ်ပိုင်ဆန္ဒမပါဘဲ အတင်းအကျပ် အလုပ်စေခိုင်းခံရသည့် အခြေအနေတိုင်းကို ကျွန်ပြုခြင်းဟု ညွှန်းနိုင်သည်။ နှောင်ဖွဲ့ခံလုပ်သား သို့မဟုတ် အတင်းအကျပ်ပြုခံ လုပ်သားဟူသော ယေဘုယျအသုံးအနှုန်းများကို ပညာရှင်များက သုံးစွဲလေ့ရှိသည်။<ref name="newint">{{cite web|url=http://www.newint.org/issue337/facts.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100527095857/http://www.newint.org/issue337/facts.htm|archivedate=May 27, 2010|title=Slavery in the 21st century|publisher=Newint.org|accessdate=August 29, 2010}}</ref> သို့သော် ကျယ်ပြန့်သောအဓိပ္ပာယ်ရှိသည့် ကျွန်ပြုခြင်းသဘော၌ ကျွန်များတွင် [[ဥပဒေ]] သို့မဟုတ် ထုံးတမ်းနှင့်အညီ အချို့အခွင့်ရေးနှင့် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုရနိုင်သည်။
သမိုင်းဦးလူ့ယဉ်ကျေးမှုအစကို နောက်ကြောင်းပြန်ကြည့်ပါက ယဉ်ကျေးမှုပုံစံအမျိုးမျိုး၌ ကျွန်စနစ် တည်ရှိခဲ့သည်။<ref name="Slavery">{{cite web |url= http://www.britannica.com/blackhistory/article-24156 |title=Historical survey: Slave-owning societies |website=Encyclopædia Britannica |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070223090720/http://www.britannica.com/blackhistory/article-24156 |archivedate=February 23, 2007}}</ref> လူတစ်ဦးအနေဖြင့် မွေးဖွားသည့်အချိန်၊ အဖမ်းခံရသည့် သို့မဟုတ် ရောင်းချခံရသည့် အချိန်မှစ၍ ကျွန်ဇာတ်သွင်း ခံရနိုင်သည်။
အတိတ်ကာလများက လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းများစွာတွင် ကျွန်စနစ်သည် တရားဥပဒေနှင့် ညီသော်လည်း ယခုအခါ အသိအမှတ်ပြုနိုင်ငံများ၌ တရားမဝင်သတ်မှတ်ထားသည်။<ref name="Bales2004">{{cite book|author=Kevin Bales|title=New Slavery: A Reference Handbook|url={{google books |plainurl=y |id=8Cw6EsO59aYC|page=4}}|year=2004|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-85109-815-6|page=4|accessdate=February 11, 2016}}</ref><ref name="WhiteWhite2014">{{cite book|author1=White, Shelley K. |author2=Jonathan M. White|author3=Kathleen Odell Korgen|title=Sociologists in Action on Inequalities: Race, Class, Gender, and Sexuality|url={{google books |plainurl=y |id=GsruAwAAQBAJ|page=43}}|date=2014|publisher=Sage|isbn=978-1-4833-1147-0|page=43}}</ref> ကျွန်စနစ်ကို ၂၀၀၇ ခုနှစ်၌ ဖျက်သိမ်းသည့် နောက်ဆုံးနိုင်ငံ မှာ [[မောရစ်ရှနိုင်ငံ]]ဖြစ်သည်။ မည်သို့ပင်ဆိုစေ ကမ္ဘာတစ်ဝန်း၌ ခေတ်သစ်ကျွန်ပြုခြင်းပုံစံအချို့နှင့် ရင်ဆိုင်နေရသူ လူဦးရေ သန်း ၄၀ ကျော်ရှိသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.globalslaveryindex.org/findings/|title=Findings Global Slavery Index 2016|date=2016|accessdate=2 February 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20171224033009/https://www.globalslaveryindex.org/findings/|archive-date=24 December 2017|url-status=dead}}</ref> အတွေ့ရများသော ခေတ်သစ်ကျွန်ပြုသည့် ပုံစံမှာ [[လူကုန်ကူးခြင်း]]ဖြစ်သည်။<ref name="newint"/> အခြားနယ်မြေများ တွင် ယနေ့ခေတ် အတွေ့ရအများဆုံးပုံစံဖြစ်သည့် ကြွေးဖြင့်တုပ်နှောင်ခြင်း၊ ကံကြွေးချခြင်း၊ အိမ်တွင်းအကျဉ်းကျခံ အစေခံပြုခြင်း စသည်များအပြင် ကလေးသူငယ်များအပေါ်ကျင့်သုံးသည့် [[အဓမ္မလုပ်အားပေးစေခြင်း]]၊ [[ကလေးစစ်သား]] နှင့် အတင်းအကျပ်အိမ်ထောင်ပြုပေးခြင်း စသကဲ့သို့ ကျင့်သုံးမှုများမှတဆင့် ကျွန်ပြုခြင်း (သို့မဟုတ် နှောင်ဖွဲ့ခံလုပ်သား) ဆက်လက်တည်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။<ref name="modernslavery">{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/ethics/slavery/modern/modern_1.shtml#section_2 |title=Religion & Ethics – Modern slavery: Modern forms of slavery |publisher=BBC |date=January 30, 2007 |accessdate=June 16, 2009}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[Category:ကျွန်စနစ်| ]]
[[Category:လူမျိုးစွဲဝါဒ]]
nw3u1nwhowoawrtebqetk2s6jgf3j6k
တပ်မတော် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာအကြီးအကဲများ
0
118341
1060409
1060171
2026-10-28T15:24:40Z
~2026-51696-31
148653
/* တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးများ */
1060409
wikitext
text/x-wiki
'''[[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]'''တွင် လက်ရှိတာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော အရာရှိကြီးများ စာရင်းဆောင်းပါးဖြစ်သည်။
==ထိပ်တန်းအရာရှိကြီးများ ==
{| class="wikitable"
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]
|OTS(၇၇)
|-
|၂
|[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်စွာလင်း]]
|DSA(၃၅)
|-
|}
== ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ==
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်အနေဖြင့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော တပ်မတော်အရာရှိကြီးများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -
{| class="wikitable"
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရာပြည့်]]
|DSA(၂၂) ယခင် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|-
|၂
|[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကိုကိုဦး (ဗိုလ်ချုပ်)|ကိုကိုဦး]]
|DSA(၃၈) ယခင် [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ]]
|-
|၃
|[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဖုန်းမြတ်]]
|OTS(၇၃) ယခင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|}
== ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ ==
{| class="wikitable"
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)]]
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်စွာလင်း]]
|DSA(၃၅)
|-
|၂
|[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[သန်းထိုက်]]
|DSA(၃၈)
|-
|၃
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)]]
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထိန်ဝင်း]] <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cw9yrgg7y17t|title=ဗိုလ်ချုပ်ထိန်ဝင်း ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ) ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}</ref>
|DSA(၂၉)
|-
|၄
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]]
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထွန်းဝင်း]]
|DSA(၃၄)
|}
== တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်များ ==
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်အနေဖြင့် တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးချုပ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော တပ်မတော်အရာရှိကြီးများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -
{| class="wikitable"
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[မွန်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] ဝန်ကြီးချုပ်
|ဗိုလ်မှူးချုပ် [[အောင်ဝင်းသန်း]]
|DSA(၃၀) ယခင် [[ဓညဝတီ ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်|ဓညဝတီရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်မှူး]]
|}
== စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးများ ==
{| class="wikitable"
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[အမှတ် (၁) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၁)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[နီလင်းအောင်]]
|DSA(၃၇)
|-
|၂
|[[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၂)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဇော်မင်းလတ်
|DSA(၃၇)
|-
|၃
|[[အမှတ် (၃) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၃)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ပြည့်စုံလင်း
|DSA(၄၀)
|-
|၄
|[[အမှတ် (၄) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၄)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်လင်းမောင်
|DSA(၃၇)
|}
== အရာရှိချုပ်များ ==
{| class="wikitable"
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[စစ်ရေးချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဇော်ဟိန်း]]
|DSA(၃၈)
|-
|၂
|[[စစ်ထောက်ချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဇော်မျိုးတင်]]
|DSA(၃၂)
|-
|၃
|တပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ်
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ပြည့်စုံလင်း
|DSA(၄၀)
|-
|၄
|[[တပ်မတော်စစ်ဆေးရေး အရာရှိချုပ်|တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မျိုးမင်းထွန်း
|OTC(၂၃)
|-
|၅
|[[စစ်ရာထူးခန့်ချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထိန်ဝင်း
|DSA(၃၈)
|-
|၆
|[[စစ်ဥပဒေချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မျိုးသန့်နိုင်
|DSA(၃၂)
|-
|၇
|[[တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့် စာရင်းစစ်ချုပ် (ကြည်း/ရေ/လေ)|တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့်စာရင်းစစ်ချုပ်(ကြည်း၊ရေ၊လေ)]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ညွန့်ဝင်းဆွေ]]
|DSA(၃၆)
|-
|၈
|[[စစ်ဖက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်|တပ်မတော်စစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ပြည့်စုံလင်း
|DSA(၄၀)
|-
|၉
|[[လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအရာရှိချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးမင်း
|DSA(၃၉)
|-
|၁၀
|[[ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေး အရာရှိချုပ်ရုံး|ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မိုးမြင့်ဆွေ]]
|အလုပ်သင်ဗိုလ်၊အပတ်စဉ်(၂၃)
|-
|၁၁
|စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ကြည်း)
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်ကိုထိုက်
|DSA(၃၈)
|-
|၁၂
|စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ရေ)
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းထူး
|DSA(၃၄)
|-
|၁၃
|စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(လေ)
|–
|–
|}
== အခြား ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ ==
{| class="wikitable"
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့်ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီအတွင်းရေးမှူး
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မင်းနိုင်
|OTS(၆၆) ယခင် တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့်စာရင်းစစ်ချုပ်(ကြည်း၊ရေ၊လေ)
|-
|၂
|အရန်အင်အား
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[နိုင်နိုင်ဦး]]
|DSA(၃၅)
|-
|၃
|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]] ရဲချုပ်
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးလှိုင်
|ယခင် [[အမှတ် (၄) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၄)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]]
|}
== တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးများ ==
{| class="wikitable"
!စဉ်
!တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်စိုးလင်း
|–
|-
|၂
|[[မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဇော်ထွေး
|တေဇ(၂၄)
|-
|၃
|[[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် အေးမင်းဦး
|OTS(၉၄)
|-
|၄
|[[အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်နိုင်ဦး
|DSA(၄၁)
|-
|၅
|[[အရှေ့အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝေလင်းအောင်
|DSA(၄၂)
|-
|၆
|[[တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် စိုးမြတ်ထွဋ်
|DSA(၄၀)
|-
|၇
|[[အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် သူရ ဇော်လွင်စိုး
|DSA(၄၂)
|-
|၈
|[[ကမ်းရိုးတန်းဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ရဲဝင်းအောင်
|–
|-
|၉
|[[ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် တင်မင်းလတ်
|DSA(၄၁)
|-
|၁၀
|[[အနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ကျော်ခိုင်
|DSA(၄၁)
|-
|၁၁
|[[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇော
|DSA(၄၃)
|-
|၁၂
|[[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် စိုးဝင်းထွန်း
|DSA(၄၃)
|-
|၁၃
|[[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ဌေး
|OTS(၈၁)
|-
|၁၄
|[[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် စိုးကျော်ထက်
|DSA(၄၁)
|}
== ဒုတိယဝန်ကြီးများ ==
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်အနေဖြင့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးဌာနများ၏ ဒုတိယဝန်ကြီး တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော တပ်မတော်အရာရှိကြီးများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -
{| class="wikitable"
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး
|ဗိုလ်ချုပ် အောင်မျိုးသန့်
|DSA(၃၀) ယခင် ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ်
|-
|၂
|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး
|ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ
|DSA(၃၇) ယခင် ဒုတိယတပ်မတော်စစ်ဖက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်
|-
|၃
|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး
|ဗိုလ်ချုပ် ကျော်စွာဦး
|တေဇ(၂၂) ယခင် အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး
|-
|၄
|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး
|ဗိုလ်ချုပ် [[ကျော်ကျော်ဟန်]]
|DSA(၄၁) ယခင် ကမ်းရိုးတန်းဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး
|}
== စစ်လက်ရုံး/ဝန်ထမ်းတပ်ဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူးများ ==
{| class="wikitable"
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[အမြောက်တပ်ဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ထင်ကျော်စိုး
|DSA(၃၃)
|-
|၂
|စစ်အင်ဂျင်နီယာညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝင်းမင်း
|အရာရှိငယ်(၄၃)
|-
|၃
|ဆက်သွယ်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် ဆွေသူရ
|DSA(၃၉)
|-
|၄
|သံချပ်ကာယန္တယားညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် ထူးမြတ်တိုး
|DSA(၃၄)
|-
|၅
|ဒုံးတပ်ဖွဲ့ညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် နိုင်ဝင်းဆွေ
|OTS(၉၄)
|-
|၆
| [[ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး|ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့်စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ရဲရင့်အောင်<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/81173|title=(၈၁) နှစ်မြောက်တပ်မတော်နေ့ ဂုဏ်ပြုဇာတ်လမ်းတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် အနုပညာရှင်များနှင့် ဂုဏ်ပြုစစ်ချီသီချင်း၊ စစ်သည်တေးသီချင်း၊ ကဗျာနှင့် ဝတ္ထုစာမူဆုရရှိသူ စာပေပညာရှင်များအား ဂုဏ်ပြုဆုနှင့် ဂုဏ်ပြုမှတ်တမ်းလွှာများပေးအပ်ချီးမြှင့်|work=MOI Myanmar|access-date=၂၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၆ မတ် ၂၀၂၆}}</ref>
|DSA(၃၇)
|-
|၇
|ပြည်သူ့စစ်နှင့်နယ်ခြားစောင့်တပ်များညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝင်းသူ
|DSA(၃၅)
|-
|၈
|[[လျှပ်စစ်နှင့်စက်မှု အင်ဂျင်နီယာ ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|လျှပ်စစ်နှင့် စက်မှုအင်ဂျင်နီယာ]] ညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် နေမျိုးဦး
|အရာရှိငယ်(၄၂)
|-
|၉
|[[ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်မျိုးဟန်
|–
|-
|၁၀
| [[တပ်မတော်မှတ်တမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|တပ်မတော်မှတ်တမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ရဲကျော်သူ
|OTC(၂၀)
|-
|၁၁
| [[တပ်အင်အားဖြည့်တင်းရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|အင်အားဖြည့်တင်းရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ကျော်ကျော်ဦး
|OTC(၂၁)
|-
|၁၂
|တပ်မတော်စစ်သမိုင်းပြတိုက်နှင့်မော်ကွန်းတိုက်ညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် စိုးသူအောင်
|DSA(၄၀)
|-
|၁၃
|[[လုံခြုံရေးနှင့်ဆိုင်သော ပုံနှိပ်လုပ်ငန်း ညွှန်ကြားရေးမှူး|လုံခြုံရေးနှင့်ဆိုင်သောပုံနှိပ်လုပ်ငန်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ဝင်းဇော်
|DSA(၃၄)
|-
|၁၄
|[[ပြန်လည်နေရာချထားရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|ပြန်လည်နေရာချထားရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် လှမိုး
|OTC(၁၅)
|-
|၁၅
|ပစ္စည်းဝယ်ယူရေးညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ကျော်ဝင်း
|DSA(၃၇)
|-
|၁၆
| [[ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့|ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ရဲထွဋ်
|DSA(၃၂)
|-
|၁၇
|အထူးဆောက်လုပ်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် ခင်မောင်အေး
|–
|-
|၁၈
|[[စစ်လက်နက်ပစ္စည်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|စစ်လက်နက်ပစ္စည်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် မျိုးမင်း
|DSA(၃၈)
|}
== အခြားတပ်မတော်အရာရှိကြီးများ ==
{| class="wikitable"
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|တွဲဖက်စစ်ရေးချုပ်(၁)
|ဗိုလ်ချုပ် ရဲရင့်ဝင်း
|DSA(၃၆)
|-
|၂
|တွဲဖက်စစ်ရေးချုပ်(၂)
|ဗိုလ်ချုပ် ထွန်းမြတ်ရွှေ
|DSA(၃၁)
|-
|၃
|တွဲဖက်စစ်ထောက်ချုပ်(၁)
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်ပိုင်ထွန်း
|OTC(၂၂)
|-
|၄
|တွဲဖက်စစ်ထောက်ချုပ်(၂)
|ဗိုလ်ချုပ် အောင်စိုးမိုး
|DSA(၃၇)
|-
|၅
|ဒုတိယတပ်မတော်စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် မင်းမင်းကို
|OTC(၂၄)
|-
|၆
|ဒုတိယစစ်ရာထူးခန့်ချုပ်
|ဗိုလ်မှူးချုပ် မြင့်သူနိုင်
|DSA(၄၂)
|-
|၇
|တွဲဖက်စစ်ဥပဒေချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် အောင်ခင်သိန်း
|OTS(၈၅)
|-
|၈
|ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် (လေ့ကျင့်ရေး)
|ဗိုလ်ချုပ် ဝင်းဗိုလ်
|OTS(၉၄)
|-
|၉
|ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် (စစ်မဟာဗျူဟာ)
|ဗိုလ်မှူးချုပ် စိုးညွန့်
|DSA(၃၆)
|-
|၁၀
|ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် (ပူးပေါင်း)
|ဗိုလ်ချုပ် စန်းယုနိုင်
|DSA(၃၄)
|-
|၁၁
|ဒုတိယစစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ
|DSA(၃၇)
|-
|၁၂
|ဒုတိယစစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် ကိုကိုဦး
|DSA(၃၆)
|-
|၁၃
|ဒုတိယလေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းသိန်း
|DSA(၃၈)
|-
|၁၄
|ဒုတိယကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်မှူးချုပ် နေမျိုးကို
|OTS(၉၁)
|-
|၁၅
|ဒုတိယကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ညီညီအောင်
|OTS(၈၁)
|-
|၁၆
|ဒုတိယတပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့်စာရင်းစစ်ချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် ကျော်သူရအေး
|OTC(၂၁)
|-
|၁၇
|စခန်းမှူး (ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ကြည်း)၊ စခန်းရုံး)
|ဗိုလ်မှူးချုပ် တင့်ဇော်ခိုင်
|DSA(၄၂)
|-
|၁၈
|[[တပ်ထိန်းချုပ်ရုံး|တပ်ထိန်းချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် သိန်းနိုင်
|OTC(၂၂)
|-
|၁၉
|ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် (ငွေစာရင်းရုံး၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန)
|–
|–
|}
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:တပ်မတော်၏ စစ်ဘက်ရာထူးတာဝန်ခန့်အပ်မှုများ|*]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
{{တပ်မတော်}}
1v9uhmjgp504ztm5c02eqshv6fnhn9r
1060424
1060409
2026-10-29T00:09:33Z
~2026-57481-07
150123
DSA(၄၁)
1060424
wikitext
text/x-wiki
'''[[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]'''တွင် လက်ရှိတာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော အရာရှိကြီးများ စာရင်းဆောင်းပါးဖြစ်သည်။
==ထိပ်တန်းအရာရှိကြီးများ ==
{| class="wikitable"
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]
|OTS(၇၇)
|-
|၂
|[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်စွာလင်း]]
|DSA(၃၅)
|-
|}
== ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ==
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်အနေဖြင့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော တပ်မတော်အရာရှိကြီးများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -
{| class="wikitable"
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရာပြည့်]]
|DSA(၂၂) ယခင် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|-
|၂
|[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကိုကိုဦး (ဗိုလ်ချုပ်)|ကိုကိုဦး]]
|DSA(၃၈) ယခင် [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ]]
|-
|၃
|[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဖုန်းမြတ်]]
|OTS(၇၃) ယခင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|}
== ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ ==
{| class="wikitable"
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)]]
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်စွာလင်း]]
|DSA(၃၅)
|-
|၂
|[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[သန်းထိုက်]]
|DSA(၃၈)
|-
|၃
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)]]
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထိန်ဝင်း]] <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cw9yrgg7y17t|title=ဗိုလ်ချုပ်ထိန်ဝင်း ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ) ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}</ref>
|DSA(၂၉)
|-
|၄
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]]
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထွန်းဝင်း]]
|DSA(၃၄)
|}
== တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်များ ==
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်အနေဖြင့် တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးချုပ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော တပ်မတော်အရာရှိကြီးများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -
{| class="wikitable"
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[မွန်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] ဝန်ကြီးချုပ်
|ဗိုလ်မှူးချုပ် [[အောင်ဝင်းသန်း]]
|DSA(၃၀) ယခင် [[ဓညဝတီ ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်|ဓညဝတီရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်မှူး]]
|}
== စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးများ ==
{| class="wikitable"
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[အမှတ် (၁) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၁)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[နီလင်းအောင်]]
|DSA(၃၇)
|-
|၂
|[[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၂)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဇော်မင်းလတ်
|DSA(၃၇)
|-
|၃
|[[အမှတ် (၃) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၃)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ပြည့်စုံလင်း
|DSA(၄၀)
|-
|၄
|[[အမှတ် (၄) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၄)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်လင်းမောင်
|DSA(၃၇)
|}
== အရာရှိချုပ်များ ==
{| class="wikitable"
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[စစ်ရေးချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဇော်ဟိန်း]]
|DSA(၃၈)
|-
|၂
|[[စစ်ထောက်ချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဇော်မျိုးတင်]]
|DSA(၃၂)
|-
|၃
|တပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ်
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ပြည့်စုံလင်း
|DSA(၄၀)
|-
|၄
|[[တပ်မတော်စစ်ဆေးရေး အရာရှိချုပ်|တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မျိုးမင်းထွန်း
|OTC(၂၃)
|-
|၅
|[[စစ်ရာထူးခန့်ချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထိန်ဝင်း
|DSA(၃၈)
|-
|၆
|[[စစ်ဥပဒေချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မျိုးသန့်နိုင်
|DSA(၃၂)
|-
|၇
|[[တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့် စာရင်းစစ်ချုပ် (ကြည်း/ရေ/လေ)|တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့်စာရင်းစစ်ချုပ်(ကြည်း၊ရေ၊လေ)]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ညွန့်ဝင်းဆွေ]]
|DSA(၃၆)
|-
|၈
|[[စစ်ဖက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်|တပ်မတော်စစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ပြည့်စုံလင်း
|DSA(၄၀)
|-
|၉
|[[လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအရာရှိချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးမင်း
|DSA(၃၉)
|-
|၁၀
|[[ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေး အရာရှိချုပ်ရုံး|ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မိုးမြင့်ဆွေ]]
|အလုပ်သင်ဗိုလ်၊အပတ်စဉ်(၂၃)
|-
|၁၁
|စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ကြည်း)
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်ကိုထိုက်
|DSA(၃၈)
|-
|၁၂
|စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ရေ)
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းထူး
|DSA(၃၄)
|-
|၁၃
|စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(လေ)
|–
|–
|}
== အခြား ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ ==
{| class="wikitable"
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့်ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီအတွင်းရေးမှူး
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မင်းနိုင်
|OTS(၆၆) ယခင် တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့်စာရင်းစစ်ချုပ်(ကြည်း၊ရေ၊လေ)
|-
|၂
|အရန်အင်အား
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[နိုင်နိုင်ဦး]]
|DSA(၃၅)
|-
|၃
|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]] ရဲချုပ်
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးလှိုင်
|ယခင် [[အမှတ် (၄) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၄)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]]
|}
== တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးများ ==
{| class="wikitable"
!စဉ်
!တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်စိုးလင်း
|DSA(၄၁)
|-
|၂
|[[မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဇော်ထွေး
|တေဇ(၂၄)
|-
|၃
|[[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် အေးမင်းဦး
|OTS(၉၄)
|-
|၄
|[[အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်နိုင်ဦး
|DSA(၄၁)
|-
|၅
|[[အရှေ့အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝေလင်းအောင်
|DSA(၄၂)
|-
|၆
|[[တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် စိုးမြတ်ထွဋ်
|DSA(၄၀)
|-
|၇
|[[အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် သူရ ဇော်လွင်စိုး
|DSA(၄၂)
|-
|၈
|[[ကမ်းရိုးတန်းဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ရဲဝင်းအောင်
|–
|-
|၉
|[[ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် တင်မင်းလတ်
|DSA(၄၁)
|-
|၁၀
|[[အနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ကျော်ခိုင်
|DSA(၄၁)
|-
|၁၁
|[[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇော
|DSA(၄၃)
|-
|၁၂
|[[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် စိုးဝင်းထွန်း
|DSA(၄၃)
|-
|၁၃
|[[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ဌေး
|OTS(၈၁)
|-
|၁၄
|[[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် စိုးကျော်ထက်
|DSA(၄၁)
|}
== ဒုတိယဝန်ကြီးများ ==
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်အနေဖြင့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးဌာနများ၏ ဒုတိယဝန်ကြီး တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော တပ်မတော်အရာရှိကြီးများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -
{| class="wikitable"
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး
|ဗိုလ်ချုပ် အောင်မျိုးသန့်
|DSA(၃၀) ယခင် ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ်
|-
|၂
|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး
|ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ
|DSA(၃၇) ယခင် ဒုတိယတပ်မတော်စစ်ဖက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်
|-
|၃
|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး
|ဗိုလ်ချုပ် ကျော်စွာဦး
|တေဇ(၂၂) ယခင် အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး
|-
|၄
|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး
|ဗိုလ်ချုပ် [[ကျော်ကျော်ဟန်]]
|DSA(၄၁) ယခင် ကမ်းရိုးတန်းဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး
|}
== စစ်လက်ရုံး/ဝန်ထမ်းတပ်ဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူးများ ==
{| class="wikitable"
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[အမြောက်တပ်ဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ထင်ကျော်စိုး
|DSA(၃၃)
|-
|၂
|စစ်အင်ဂျင်နီယာညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝင်းမင်း
|အရာရှိငယ်(၄၃)
|-
|၃
|ဆက်သွယ်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် ဆွေသူရ
|DSA(၃၉)
|-
|၄
|သံချပ်ကာယန္တယားညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် ထူးမြတ်တိုး
|DSA(၃၄)
|-
|၅
|ဒုံးတပ်ဖွဲ့ညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် နိုင်ဝင်းဆွေ
|OTS(၉၄)
|-
|၆
| [[ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး|ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့်စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ရဲရင့်အောင်<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/81173|title=(၈၁) နှစ်မြောက်တပ်မတော်နေ့ ဂုဏ်ပြုဇာတ်လမ်းတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် အနုပညာရှင်များနှင့် ဂုဏ်ပြုစစ်ချီသီချင်း၊ စစ်သည်တေးသီချင်း၊ ကဗျာနှင့် ဝတ္ထုစာမူဆုရရှိသူ စာပေပညာရှင်များအား ဂုဏ်ပြုဆုနှင့် ဂုဏ်ပြုမှတ်တမ်းလွှာများပေးအပ်ချီးမြှင့်|work=MOI Myanmar|access-date=၂၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၆ မတ် ၂၀၂၆}}</ref>
|DSA(၃၇)
|-
|၇
|ပြည်သူ့စစ်နှင့်နယ်ခြားစောင့်တပ်များညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝင်းသူ
|DSA(၃၅)
|-
|၈
|[[လျှပ်စစ်နှင့်စက်မှု အင်ဂျင်နီယာ ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|လျှပ်စစ်နှင့် စက်မှုအင်ဂျင်နီယာ]] ညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် နေမျိုးဦး
|အရာရှိငယ်(၄၂)
|-
|၉
|[[ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်မျိုးဟန်
|–
|-
|၁၀
| [[တပ်မတော်မှတ်တမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|တပ်မတော်မှတ်တမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ရဲကျော်သူ
|OTC(၂၀)
|-
|၁၁
| [[တပ်အင်အားဖြည့်တင်းရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|အင်အားဖြည့်တင်းရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ကျော်ကျော်ဦး
|OTC(၂၁)
|-
|၁၂
|တပ်မတော်စစ်သမိုင်းပြတိုက်နှင့်မော်ကွန်းတိုက်ညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် စိုးသူအောင်
|DSA(၄၀)
|-
|၁၃
|[[လုံခြုံရေးနှင့်ဆိုင်သော ပုံနှိပ်လုပ်ငန်း ညွှန်ကြားရေးမှူး|လုံခြုံရေးနှင့်ဆိုင်သောပုံနှိပ်လုပ်ငန်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ဝင်းဇော်
|DSA(၃၄)
|-
|၁၄
|[[ပြန်လည်နေရာချထားရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|ပြန်လည်နေရာချထားရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် လှမိုး
|OTC(၁၅)
|-
|၁၅
|ပစ္စည်းဝယ်ယူရေးညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ကျော်ဝင်း
|DSA(၃၇)
|-
|၁၆
| [[ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့|ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ရဲထွဋ်
|DSA(၃၂)
|-
|၁၇
|အထူးဆောက်လုပ်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် ခင်မောင်အေး
|–
|-
|၁၈
|[[စစ်လက်နက်ပစ္စည်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|စစ်လက်နက်ပစ္စည်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် မျိုးမင်း
|DSA(၃၈)
|}
== အခြားတပ်မတော်အရာရှိကြီးများ ==
{| class="wikitable"
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|တွဲဖက်စစ်ရေးချုပ်(၁)
|ဗိုလ်ချုပ် ရဲရင့်ဝင်း
|DSA(၃၆)
|-
|၂
|တွဲဖက်စစ်ရေးချုပ်(၂)
|ဗိုလ်ချုပ် ထွန်းမြတ်ရွှေ
|DSA(၃၁)
|-
|၃
|တွဲဖက်စစ်ထောက်ချုပ်(၁)
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်ပိုင်ထွန်း
|OTC(၂၂)
|-
|၄
|တွဲဖက်စစ်ထောက်ချုပ်(၂)
|ဗိုလ်ချုပ် အောင်စိုးမိုး
|DSA(၃၇)
|-
|၅
|ဒုတိယတပ်မတော်စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် မင်းမင်းကို
|OTC(၂၄)
|-
|၆
|ဒုတိယစစ်ရာထူးခန့်ချုပ်
|ဗိုလ်မှူးချုပ် မြင့်သူနိုင်
|DSA(၄၂)
|-
|၇
|တွဲဖက်စစ်ဥပဒေချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် အောင်ခင်သိန်း
|OTS(၈၅)
|-
|၈
|ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် (လေ့ကျင့်ရေး)
|ဗိုလ်ချုပ် ဝင်းဗိုလ်
|OTS(၉၄)
|-
|၉
|ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် (စစ်မဟာဗျူဟာ)
|ဗိုလ်မှူးချုပ် စိုးညွန့်
|DSA(၃၆)
|-
|၁၀
|ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် (ပူးပေါင်း)
|ဗိုလ်ချုပ် စန်းယုနိုင်
|DSA(၃၄)
|-
|၁၁
|ဒုတိယစစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ
|DSA(၃၇)
|-
|၁၂
|ဒုတိယစစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် ကိုကိုဦး
|DSA(၃၆)
|-
|၁၃
|ဒုတိယလေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းသိန်း
|DSA(၃၈)
|-
|၁၄
|ဒုတိယကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်မှူးချုပ် နေမျိုးကို
|OTS(၉၁)
|-
|၁၅
|ဒုတိယကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ညီညီအောင်
|OTS(၈၁)
|-
|၁၆
|ဒုတိယတပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့်စာရင်းစစ်ချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် ကျော်သူရအေး
|OTC(၂၁)
|-
|၁၇
|စခန်းမှူး (ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ကြည်း)၊ စခန်းရုံး)
|ဗိုလ်မှူးချုပ် တင့်ဇော်ခိုင်
|DSA(၄၂)
|-
|၁၈
|[[တပ်ထိန်းချုပ်ရုံး|တပ်ထိန်းချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် သိန်းနိုင်
|OTC(၂၂)
|-
|၁၉
|ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် (ငွေစာရင်းရုံး၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန)
|–
|–
|}
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:တပ်မတော်၏ စစ်ဘက်ရာထူးတာဝန်ခန့်အပ်မှုများ|*]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
{{တပ်မတော်}}
35tbcnhagprdo04jonk0pg2bbithxuk
1060461
1060424
2026-10-29T01:20:41Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
အကိုးအကားမပါရှိသည့် ပြင်ဆင်မှု။
1060461
wikitext
text/x-wiki
'''[[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]'''တွင် လက်ရှိတာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော အရာရှိကြီးများ စာရင်းဆောင်းပါးဖြစ်သည်။
==ထိပ်တန်းအရာရှိကြီးများ ==
{| class="wikitable"
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]
|OTS(၇၇)
|-
|၂
|[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်စွာလင်း]]
|DSA(၃၅)
|-
|}
== ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ==
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်အနေဖြင့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော တပ်မတော်အရာရှိကြီးများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -
{| class="wikitable"
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရာပြည့်]]
|DSA(၂၂) ယခင် နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|-
|၂
|[[ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကိုကိုဦး (ဗိုလ်ချုပ်)|ကိုကိုဦး]]
|DSA(၃၈) ယခင် [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ]]
|-
|၃
|[[နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန]] ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဖုန်းမြတ်]]
|OTS(၇၃) ယခင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
|}
== ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ ==
{| class="wikitable"
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)]]
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ကျော်စွာလင်း]]
|DSA(၃၅)
|-
|၂
|[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[သန်းထိုက်]]
|DSA(၃၈)
|-
|၃
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)]]
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထိန်ဝင်း]] <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cw9yrgg7y17t|title=ဗိုလ်ချုပ်ထိန်ဝင်း ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ) ဖြစ်လာ|work=BBC Burmese|access-date=၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၁၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}</ref>
|DSA(၂၉)
|-
|၄
|[[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(လေ)]]
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ထွန်းဝင်း]]
|DSA(၃၄)
|}
== တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်များ ==
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်အနေဖြင့် တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးချုပ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော တပ်မတော်အရာရှိကြီးများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -
{| class="wikitable"
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[မွန်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့]] ဝန်ကြီးချုပ်
|ဗိုလ်မှူးချုပ် [[အောင်ဝင်းသန်း]]
|DSA(၃၀) ယခင် [[ဓညဝတီ ရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်|ဓညဝတီရေတပ်စခန်းဌာနချုပ်မှူး]]
|}
== စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးများ ==
{| class="wikitable"
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[အမှတ် (၁) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၁)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[နီလင်းအောင်]]
|DSA(၃၇)
|-
|၂
|[[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၂)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဇော်မင်းလတ်
|DSA(၃၇)
|-
|၃
|[[အမှတ် (၃) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၃)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ပြည့်စုံလင်း
|DSA(၄၀)
|-
|၄
|[[အမှတ် (၄) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၄)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်လင်းမောင်
|DSA(၃၇)
|}
== အရာရှိချုပ်များ ==
{| class="wikitable"
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[စစ်ရေးချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဇော်ဟိန်း]]
|DSA(၃၈)
|-
|၂
|[[စစ်ထောက်ချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ဇော်မျိုးတင်]]
|DSA(၃၂)
|-
|၃
|တပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ်
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ပြည့်စုံလင်း
|DSA(၄၀)
|-
|၄
|[[တပ်မတော်စစ်ဆေးရေး အရာရှိချုပ်|တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မျိုးမင်းထွန်း
|OTC(၂၃)
|-
|၅
|[[စစ်ရာထူးခန့်ချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထိန်ဝင်း
|DSA(၃၈)
|-
|၆
|[[စစ်ဥပဒေချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မျိုးသန့်နိုင်
|DSA(၃၂)
|-
|၇
|[[တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့် စာရင်းစစ်ချုပ် (ကြည်း/ရေ/လေ)|တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့်စာရင်းစစ်ချုပ်(ကြည်း၊ရေ၊လေ)]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ညွန့်ဝင်းဆွေ]]
|DSA(၃၆)
|-
|၈
|[[စစ်ဖက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်|တပ်မတော်စစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ပြည့်စုံလင်း
|DSA(၄၀)
|-
|၉
|[[လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအရာရှိချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးမင်း
|DSA(၃၉)
|-
|၁၀
|[[ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေး အရာရှိချုပ်ရုံး|ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်]]
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မိုးမြင့်ဆွေ]]
|အလုပ်သင်ဗိုလ်၊အပတ်စဉ်(၂၃)
|-
|၁၁
|စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ကြည်း)
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ကျော်ကိုထိုက်
|DSA(၃၈)
|-
|၁၂
|စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(ရေ)
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းထူး
|DSA(၃၄)
|-
|၁၃
|စစ်ဦးစီးအရာရှိချုပ်(လေ)
|–
|–
|}
== အခြား ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ ==
{| class="wikitable"
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့်ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီအတွင်းရေးမှူး
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မင်းနိုင်
|OTS(၆၆) ယခင် တပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့်စာရင်းစစ်ချုပ်(ကြည်း၊ရေ၊လေ)
|-
|၂
|အရန်အင်အား
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[နိုင်နိုင်ဦး]]
|DSA(၃၅)
|-
|၃
|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]] ရဲချုပ်
|ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးလှိုင်
|ယခင် [[အမှတ် (၄) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ်(၄)စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]]
|}
== တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးများ ==
{| class="wikitable"
!စဉ်
!တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်စိုးလင်း
|–
|-
|၂
|[[မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဇော်ထွေး
|တေဇ(၂၄)
|-
|၃
|[[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် အေးမင်းဦး
|OTS(၉၄)
|-
|၄
|[[အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်နိုင်ဦး
|DSA(၄၁)
|-
|၅
|[[အရှေ့အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝေလင်းအောင်
|DSA(၄၂)
|-
|၆
|[[တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် စိုးမြတ်ထွဋ်
|DSA(၄၀)
|-
|၇
|[[အရှေ့တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် သူရ ဇော်လွင်စိုး
|DSA(၄၂)
|-
|၈
|[[ကမ်းရိုးတန်းဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ရဲဝင်းအောင်
|–
|-
|၉
|[[ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် တင်မင်းလတ်
|DSA(၄၁)
|-
|၁၀
|[[အနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ကျော်ခိုင်
|DSA(၄၁)
|-
|၁၁
|[[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ဇော
|DSA(၄၃)
|-
|၁၂
|[[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် စိုးဝင်းထွန်း
|DSA(၄၃)
|-
|၁၃
|[[အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ဌေး
|OTS(၈၁)
|-
|၁၄
|[[တောင်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် စိုးကျော်ထက်
|DSA(၄၁)
|}
== ဒုတိယဝန်ကြီးများ ==
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်သား ကိုယ်စားလှယ်အနေဖြင့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးဌာနများ၏ ဒုတိယဝန်ကြီး တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြသော တပ်မတော်အရာရှိကြီးများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည် -
{| class="wikitable"
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး
|ဗိုလ်ချုပ် အောင်မျိုးသန့်
|DSA(၃၀) ယခင် ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ်
|-
|၂
|ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး
|ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ
|DSA(၃၇) ယခင် ဒုတိယတပ်မတော်စစ်ဖက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်
|-
|၃
|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး
|ဗိုလ်ချုပ် ကျော်စွာဦး
|တေဇ(၂၂) ယခင် အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး
|-
|၄
|နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး
|ဗိုလ်ချုပ် [[ကျော်ကျော်ဟန်]]
|DSA(၄၁) ယခင် ကမ်းရိုးတန်းဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး
|}
== စစ်လက်ရုံး/ဝန်ထမ်းတပ်ဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူးများ ==
{| class="wikitable"
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|[[အမြောက်တပ်ဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ထင်ကျော်စိုး
|DSA(၃၃)
|-
|၂
|စစ်အင်ဂျင်နီယာညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝင်းမင်း
|အရာရှိငယ်(၄၃)
|-
|၃
|ဆက်သွယ်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် ဆွေသူရ
|DSA(၃၉)
|-
|၄
|သံချပ်ကာယန္တယားညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် ထူးမြတ်တိုး
|DSA(၃၄)
|-
|၅
|ဒုံးတပ်ဖွဲ့ညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် နိုင်ဝင်းဆွေ
|OTS(၉၄)
|-
|၆
| [[ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး|ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးနှင့်စိတ်ဓာတ်စစ်ဆင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ရဲရင့်အောင်<ref>{{cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/81173|title=(၈၁) နှစ်မြောက်တပ်မတော်နေ့ ဂုဏ်ပြုဇာတ်လမ်းတွင် ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် အနုပညာရှင်များနှင့် ဂုဏ်ပြုစစ်ချီသီချင်း၊ စစ်သည်တေးသီချင်း၊ ကဗျာနှင့် ဝတ္ထုစာမူဆုရရှိသူ စာပေပညာရှင်များအား ဂုဏ်ပြုဆုနှင့် ဂုဏ်ပြုမှတ်တမ်းလွှာများပေးအပ်ချီးမြှင့်|work=MOI Myanmar|access-date=၂၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၆ မတ် ၂၀၂၆}}</ref>
|DSA(၃၇)
|-
|၇
|ပြည်သူ့စစ်နှင့်နယ်ခြားစောင့်တပ်များညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ဝင်းသူ
|DSA(၃၅)
|-
|၈
|[[လျှပ်စစ်နှင့်စက်မှု အင်ဂျင်နီယာ ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|လျှပ်စစ်နှင့် စက်မှုအင်ဂျင်နီယာ]] ညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် နေမျိုးဦး
|အရာရှိငယ်(၄၂)
|-
|၉
|[[ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|ဆေးဝန်ထမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်မျိုးဟန်
|–
|-
|၁၀
| [[တပ်မတော်မှတ်တမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|တပ်မတော်မှတ်တမ်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ရဲကျော်သူ
|OTC(၂၀)
|-
|၁၁
| [[တပ်အင်အားဖြည့်တင်းရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|အင်အားဖြည့်တင်းရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ကျော်ကျော်ဦး
|OTC(၂၁)
|-
|၁၂
|တပ်မတော်စစ်သမိုင်းပြတိုက်နှင့်မော်ကွန်းတိုက်ညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် စိုးသူအောင်
|DSA(၄၀)
|-
|၁၃
|[[လုံခြုံရေးနှင့်ဆိုင်သော ပုံနှိပ်လုပ်ငန်း ညွှန်ကြားရေးမှူး|လုံခြုံရေးနှင့်ဆိုင်သောပုံနှိပ်လုပ်ငန်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ဝင်းဇော်
|DSA(၃၄)
|-
|၁၄
|[[ပြန်လည်နေရာချထားရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|ပြန်လည်နေရာချထားရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် လှမိုး
|OTC(၁၅)
|-
|၁၅
|ပစ္စည်းဝယ်ယူရေးညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်မှူးချုပ် အောင်ကျော်ဝင်း
|DSA(၃၇)
|-
|၁၆
| [[ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့|ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်ချုပ် ရဲထွဋ်
|DSA(၃၂)
|-
|၁၇
|အထူးဆောက်လုပ်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူး
|ဗိုလ်ချုပ် ခင်မောင်အေး
|–
|-
|၁၈
|[[စစ်လက်နက်ပစ္စည်း ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး|စစ်လက်နက်ပစ္စည်း ညွှန်ကြားရေးမှူး]]
|ဗိုလ်မှူးချုပ် မျိုးမင်း
|DSA(၃၈)
|}
== အခြားတပ်မတော်အရာရှိကြီးများ ==
{| class="wikitable"
!စဉ်
!ရာထူး/တာဝန်
!တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ပုဂ္ဂိုလ်
!မှတ်ချက်
|-
|၁
|တွဲဖက်စစ်ရေးချုပ်(၁)
|ဗိုလ်ချုပ် ရဲရင့်ဝင်း
|DSA(၃၆)
|-
|၂
|တွဲဖက်စစ်ရေးချုပ်(၂)
|ဗိုလ်ချုပ် ထွန်းမြတ်ရွှေ
|DSA(၃၁)
|-
|၃
|တွဲဖက်စစ်ထောက်ချုပ်(၁)
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ဇော်ပိုင်ထွန်း
|OTC(၂၂)
|-
|၄
|တွဲဖက်စစ်ထောက်ချုပ်(၂)
|ဗိုလ်ချုပ် အောင်စိုးမိုး
|DSA(၃၇)
|-
|၅
|ဒုတိယတပ်မတော်စစ်ဆေးရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် မင်းမင်းကို
|OTC(၂၄)
|-
|၆
|ဒုတိယစစ်ရာထူးခန့်ချုပ်
|ဗိုလ်မှူးချုပ် မြင့်သူနိုင်
|DSA(၄၂)
|-
|၇
|တွဲဖက်စစ်ဥပဒေချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် အောင်ခင်သိန်း
|OTS(၈၅)
|-
|၈
|ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် (လေ့ကျင့်ရေး)
|ဗိုလ်ချုပ် ဝင်းဗိုလ်
|OTS(၉၄)
|-
|၉
|ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် (စစ်မဟာဗျူဟာ)
|ဗိုလ်မှူးချုပ် စိုးညွန့်
|DSA(၃၆)
|-
|၁၀
|ဒုတိယတပ်မတော်လေ့ကျင့်ရေးအရာရှိချုပ် (ပူးပေါင်း)
|ဗိုလ်ချုပ် စန်းယုနိုင်
|DSA(၃၄)
|-
|၁၁
|ဒုတိယစစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် မင်းသူ
|DSA(၃၇)
|-
|၁၂
|ဒုတိယစစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် ကိုကိုဦး
|DSA(၃၆)
|-
|၁၃
|ဒုတိယလေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် ဇော်မင်းသိန်း
|DSA(၃၈)
|-
|၁၄
|ဒုတိယကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်မှူးချုပ် နေမျိုးကို
|OTS(၉၁)
|-
|၁၅
|ဒုတိယကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးအရာရှိချုပ်
|ဗိုလ်မှူးချုပ် ညီညီအောင်
|OTS(၈၁)
|-
|၁၆
|ဒုတိယတပ်မတော်စစ်ဆေးရေးနှင့်စာရင်းစစ်ချုပ်
|ဗိုလ်ချုပ် ကျော်သူရအေး
|OTC(၂၁)
|-
|၁၇
|စခန်းမှူး (ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ကြည်း)၊ စခန်းရုံး)
|ဗိုလ်မှူးချုပ် တင့်ဇော်ခိုင်
|DSA(၄၂)
|-
|၁၈
|[[တပ်ထိန်းချုပ်ရုံး|တပ်ထိန်းချုပ်]]
|ဗိုလ်ချုပ် သိန်းနိုင်
|OTC(၂၂)
|-
|၁၉
|ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် (ငွေစာရင်းရုံး၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန)
|–
|–
|}
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:တပ်မတော်၏ စစ်ဘက်ရာထူးတာဝန်ခန့်အပ်မှုများ|*]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
{{တပ်မတော်}}
1v9uhmjgp504ztm5c02eqshv6fnhn9r
ဆွေးနွေးချက်:အောင်ဆန်း
1
119583
1060406
963784
2026-10-28T13:47:17Z
Olway
150107
/* ခေါင်းစဉ်အမှား */ အပိုင်းသစ်
1060406
wikitext
text/x-wiki
လူငယ်ဘဝ တွင် ပါသော အီတလီ ဘုန်းတော်ကြီး ဦးလောကနန္ဒ အစား ဦးလောကနာထ ဟုထင် ။ {{unsigned2|02:36, 7 October 2019|Aung kaung}}အောင်ဆန်းသည် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၇၆-ခု၊ တပေါင်းလဆန်း (၁)ရက် (ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၉၁၅-ခု၊ ဖေဖေါ်ဝါရီလ ၁၃ ရက်) စနေနေ့ နံနက်လင်းအားကြီးချိန်တွင် နတ်မောက်မြို့၌ အဖဦးဖာနှင့် ဒေါ်စုတို့မှ ဖွားမြင်သည်။ [၁]
== တခါတစ်လေဖွာသော ဗိုလ်ချုပ် ==
I like it. {{unsigned2|23:15, 3 February 2021|SSH remoteserver}}
== ကလေးများနေ့ ==
ဗိုလ်ချုပ် မွေးနေ့ကို ကလေးများနေ့ သတ်မှတ် တာ ထည့်စေချင်ပါသည်။ [[အသုံးပြုသူ:Aung kaung|Aung kaung]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Aung kaung|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၅၀၊ ၂၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC)
== ၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၃ တွင် Semi-protected ပြင်ဆင်ခွင့် တောင်းဆိုမှု ==
{{edit semi-protected|အောင်ဆန်း|answered=no}}
[[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/103.213.30.212|103.213.30.212]] ၀၅:၂၉၊ ၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၃ (UTC)
== ၁၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ တွင် Semi-protected ပြင်ဆင်ခွင့် တောင်းဆိုမှု ==
{{edit semi-protected|အောင်ဆန်း|answered=no}}
ငါ့ကိုမeditခိုင်းချင်ရင် မင်းတို့ဘသedit လူငယ်ဘ၀မှာ ဗိုလ်ချုပ်ဆန်းဦးနုနဲ့ပေါင်းတုန်းကကြ(နောင် ဦးနု)လို့မရေးဘဲ ငရဲခွေးကြီးလွတ်ပြီးစိုမှရေးထားတယ် ဒါတောင်မရိုင်ချင်လို့အေးအေးေဆေဆပြေေနတာ ငါနောက်နေ့တွေစိုလာမှာမဟုတ်ဘူး။ ကျောင်းမှာပွဲရှိလို့လာတာ [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/103.81.113.89|103.81.113.89]] ၁၁:၃၃၊ ၁၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC)from Thirikid026 (or) SHK026
== ၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ တွင် Semi-protected ပြင်ဆင်ခွင့် တောင်းဆိုမှု ==
{{edit semi-protected|အောင်ဆန်း|answered=no}}
[[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/103.42.216.212|103.42.216.212]] ၁၂:၅၇၊ ၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC)
== ၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ တွင် Semi-protected ပြင်ဆင်ခွင့် တောင်းဆိုမှု ==
{{edit semi-protected|အောင်ဆန်း|answered=no}}
[[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/101.109.253.77|101.109.253.77]] ၁၈:၃၄၊ ၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ (UTC)
စိတ်ဝင်းစားသည်
[[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/103.110.182.95|103.110.182.95]] ၀၆:၁၁၊ ၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ (UTC)
== ၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ တွင် Semi-protected ပြင်ဆင်ခွင့် တောင်းဆိုမှု ==
{{edit semi-protected|အောင်ဆန်း|answered=no}}
[[အသုံးပြုသူ:Nainglin99|Nainglin99]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Nainglin99|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၃၇၊ ၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC)
လူမျိုး=မြန်မာ
== လူမျိုးနေရာမှားနေပါတယ် ==
|nationality = မြန်မာ [[အသုံးပြုသူ:Nainglin99|Nainglin99]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Nainglin99|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၃၉၊ ၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC)
== ခေါင်းစဉ်အမှား ==
ခေါင်းစဉ်းတွင် အောင်ဆန်ဟူ၍ သီးသန့်မထည့်ဘဲ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းသို့မဟုတ် သခင်အောင်ဆန်းဟူ၍ ပြင်ဆင်ရန် တင်ပြလိုသည်။ [[အသုံးပြုသူ:Olway|Olway]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Olway|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၄၇၊ ၂၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆ (UTC)
4rx40epf4fkkve0t93szi47wypll8ji
1060466
1060406
2026-10-29T01:30:35Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ခေါင်းစဉ်အမှား */
1060466
wikitext
text/x-wiki
လူငယ်ဘဝ တွင် ပါသော အီတလီ ဘုန်းတော်ကြီး ဦးလောကနန္ဒ အစား ဦးလောကနာထ ဟုထင် ။ {{unsigned2|02:36, 7 October 2019|Aung kaung}}အောင်ဆန်းသည် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၇၆-ခု၊ တပေါင်းလဆန်း (၁)ရက် (ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၉၁၅-ခု၊ ဖေဖေါ်ဝါရီလ ၁၃ ရက်) စနေနေ့ နံနက်လင်းအားကြီးချိန်တွင် နတ်မောက်မြို့၌ အဖဦးဖာနှင့် ဒေါ်စုတို့မှ ဖွားမြင်သည်။ [၁]
== တခါတစ်လေဖွာသော ဗိုလ်ချုပ် ==
I like it. {{unsigned2|23:15, 3 February 2021|SSH remoteserver}}
== ကလေးများနေ့ ==
ဗိုလ်ချုပ် မွေးနေ့ကို ကလေးများနေ့ သတ်မှတ် တာ ထည့်စေချင်ပါသည်။ [[အသုံးပြုသူ:Aung kaung|Aung kaung]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Aung kaung|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၅၀၊ ၂၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၁ (UTC)
== ၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၃ တွင် Semi-protected ပြင်ဆင်ခွင့် တောင်းဆိုမှု ==
{{edit semi-protected|အောင်ဆန်း|answered=no}}
[[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/103.213.30.212|103.213.30.212]] ၀၅:၂၉၊ ၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၃ (UTC)
== ၁၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ တွင် Semi-protected ပြင်ဆင်ခွင့် တောင်းဆိုမှု ==
{{edit semi-protected|အောင်ဆန်း|answered=no}}
ငါ့ကိုမeditခိုင်းချင်ရင် မင်းတို့ဘသedit လူငယ်ဘ၀မှာ ဗိုလ်ချုပ်ဆန်းဦးနုနဲ့ပေါင်းတုန်းကကြ(နောင် ဦးနု)လို့မရေးဘဲ ငရဲခွေးကြီးလွတ်ပြီးစိုမှရေးထားတယ် ဒါတောင်မရိုင်ချင်လို့အေးအေးေဆေဆပြေေနတာ ငါနောက်နေ့တွေစိုလာမှာမဟုတ်ဘူး။ ကျောင်းမှာပွဲရှိလို့လာတာ [[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/103.81.113.89|103.81.113.89]] ၁၁:၃၃၊ ၁၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC)from Thirikid026 (or) SHK026
== ၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ တွင် Semi-protected ပြင်ဆင်ခွင့် တောင်းဆိုမှု ==
{{edit semi-protected|အောင်ဆန်း|answered=no}}
[[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/103.42.216.212|103.42.216.212]] ၁၂:၅၇၊ ၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၃ (UTC)
== ၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ တွင် Semi-protected ပြင်ဆင်ခွင့် တောင်းဆိုမှု ==
{{edit semi-protected|အောင်ဆန်း|answered=no}}
[[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/101.109.253.77|101.109.253.77]] ၁၈:၃၄၊ ၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၃ (UTC)
စိတ်ဝင်းစားသည်
[[အထူး:ဆောင်ရွက်ချက်များ/103.110.182.95|103.110.182.95]] ၀၆:၁၁၊ ၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ (UTC)
== ၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ တွင် Semi-protected ပြင်ဆင်ခွင့် တောင်းဆိုမှု ==
{{edit semi-protected|အောင်ဆန်း|answered=no}}
[[အသုံးပြုသူ:Nainglin99|Nainglin99]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Nainglin99|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၃၇၊ ၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC)
လူမျိုး=မြန်မာ
== လူမျိုးနေရာမှားနေပါတယ် ==
|nationality = မြန်မာ [[အသုံးပြုသူ:Nainglin99|Nainglin99]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Nainglin99|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၃၉၊ ၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC)
== ခေါင်းစဉ်အမှား ==
ခေါင်းစဉ်းတွင် အောင်ဆန်ဟူ၍ သီးသန့်မထည့်ဘဲ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းသို့မဟုတ် သခင်အောင်ဆန်းဟူ၍ ပြင်ဆင်ရန် တင်ပြလိုသည်။ [[အသုံးပြုသူ:Olway|Olway]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Olway|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၄၇၊ ၂၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆ (UTC)
:{{u|အသုံးပြုသူ:Olway}}"ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း" ဆိုတဲ့အမည်ကနေ "အောက်ဆန်း" ကို ပြန်ညွှန်းထည့်ထားပါတယ်။ "ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း" လို့ ရိုက်ရှာလိုက်ရင်လည်း "အောင်ဆန်း" ဆိုတဲ့ ဆောင်းပါးဆီ ရောက်သွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်တွေမှာ ဦး၊ ဒေါ်၊ မောင်၊ မ ၊ ရာထူး စတာတွေ မထည့်တာက ရှာဖွေရလွယ်ကူအောင်၊ အခြားအကြောင်းတွေကြောင့် မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားဘက်မှာ ထည့်ဖို့အဆင်မပြေလို့ မထည့်တာလို့ ထင်ပါတယ်။[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ခင်မောင်မောင်လွင်|ဆွေးနွေး]]) ၀၁:၃၀၊ ၂၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆ (UTC)
meufljmsd5hszvqvrjwoee1x5ivmpov
ဂျော်နီရှီးကဲ့
0
137963
1060543
1043314
2026-10-29T08:39:31Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060543
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox musical artist
|Name=ဂျိုနီရှီကဲ့
|Genre=[[J-pop]]
|Current_members=
|website=https://gcrew-jonishikei.com/
|Associated_acts=[[NMB48]]
|Label=KYORAKU Yoshimoto Holdings
|Years_active=၂၀၁၀– ပစ္စုပ္ပန်
|Occupation={{flatlist|
* [[ဂျပန်အိုင်ဒေါl|အိုင်ဒေါl]] <ref>{{Cite web|url=http://nmb48.com/member/jonishi_kei/|title=上西恵|work=NMB48公式サイト|accessdate=2016-07-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161022050147/http://nmb48.com/member/jonishi_kei/|archivedate=2016年10月22日|deadlinkdate=2017年9月}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.oricon.co.jp/news/2074157/full/|title=NMB48に姉妹メンバー誕生 上西恵&山田菜々の妹加入|newspaper=ORICON STYLE|publisher=oricon ME|date=2016-06-29|accessdate=2016-06-29}}</ref>
* အဆိုတော်}}
|Instrument={{flatlist|
* အသံ
* ဗုံသံ}}
|Background=တစ်ကိုယ်တော်အဆိုတော်
|Origin=[[Shiga Prefecture]], ဂျပန်
|image=
|death_date=
|birth_date={{birth date and age|1995|3|18|df=y}}
|Alias=အိုစု့ကဲ့ ဂျိုနီရှီကဲ့|native_name=上西 恵
|Birth_name=
|Past_members=}}{{Template:Nihongo|}}
'''ဂျိုနီရှီကဲ့'''({{Lang-en|Kei Jonishi}}),({{Lang-ja|上西 恵}})သည် ဂျပန်နိုင်ငံသူ ဂျပန်လူမျိုး NMB48အဖွဲ့မှ ဂျပန်တကိုယ်တော် အဆိုတော် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
ဂျော်နီရှီးကဲ့ကို မတ်လလ ၁၈ရက်နေ့ ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် 滋賀県ရှိဂါ့စီရင်စု၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဂျပန်အိုင်ဒေါ အမျိုးသမီးအဖွဲ့ မှ NMB48၏ အဖွဲ့ဝင်ဟောင်း တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
== အတ္ထုပ္ပတ္တိ ==
၂၀၁၀ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် NMB48၏ အဖွဲ့ဝင်ဖွင့်ပွဲမှ အဖွဲ့ဝင်ခွင့် လျှောက်လွှာတင်သွင်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် ဂျော်နီရှီးကဲ့သည် NTT Pralaမှပံ့ပိုးသော Visit Zoo Campaign Support Project AKB48 Tokyo Autumn Festivalတွင် NMB48၏ ပထမအကြိမ် သုတေသနကျောင်းသူ၂၆ ယောက်ထဲမှ တစ်ယောက်အဖြစ် ဖော်ပြခြင်းခဲ့ရသည်။ ၂၀၁၁ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် အိုဆာကာမြို့ 難波နမ်ဘာရှိ NMB48ပြဇာတ်ရုံ၌ NMB48အဖွဲ့၏ ပထမမျိုးဆက်သစ် အဖွဲ့ဝင် A 3rd Stageဖျော်ဖြေမှုကို စတင်ခဲ့ပြီး ရွေးချယ်ခံရသောအဖွဲ့ဝင် ၁၆ ယောက်ထဲမှ ခေါင်းဆောင်မင်းသမီး တစ်ဦးအဖြစ် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ခုနှစ် မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ဂျော်နီရှီးကဲ့သည် NMB48အဖွဲ့၏ Team Nရာထူး အဆင့် ၁ သုတေသနကျောင်းသူ ၁၆ဦးမှ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်းခံရသူ တစ်ဦးအပါဝင်ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၂ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၄ ရက်နေ့တွင် ဂျော်နီရှီးကဲ့သည် yTv ရုပ်မြင်သံကြားထုတ်လွှင့်မှုမှ (赤川次郎原အာကာတာဂျီ့နိုးဟာနာ့)ဇတ်လမ်း ပြသခြင်းဖြင့် ဂျော်နီရှီးကဲ့၏ ပထမဆုံး သရုပ်ဆောင်မှုကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဂျော်နီရှီးကဲ့သည် NMB48အဖွဲ့ဝင်များ၏ ပထမဦးဆုံး မင်းသမီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>[http://ameblo.jp/akihabara48/entry-11547853572.html AKB48 32ndシングル選抜総選挙 開票結果] - AKB48オフィシャルブログ(2013年6月8日)</ref> ၂၀၁၃ခုနှစ် မေလမှ ဇွန်လ အထိကျင်းပခဲ့သော AKB48၏ ၃၂ ကြိမ်မြောက် အပျိုရွေးချယ်ရေး အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ဂျော်နီရှီးကဲ့သည် အမှတ် ၄၀ နေရာမှ Next Girls အဖြစ်ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။ ၂၀၁၄ခုနှစ် မေလမှ ဇွန်လ အထိကျင်းပခဲ့သော AKB48၏ ၃၇ ကြိမ်မြောက် အပျိုရွေးချယ်ရေး အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ဂျော်နီရှီးကဲ့သည် အမှတ် ၅၈ နေရာမှ Future Girls အဖြစ်ရွေးချယ်ခံခဲ့ရပြန်သည်။<ref>[http://ameblo.jp/akihabara48/entry-11873269522.html 「AKB48 37thシングル 選抜総選挙」開票結果] - AKB48オフィシャルブログ(2014年6月7日)</ref> ၂၀၁၅ခုနှစ် မေလမှ ဇွန်လ အထိကျင်းပခဲ့သော AKB48၏ ၄၁ ကြိမ်မြောက် အပျိုရွေးချယ်ရေး အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ဂျော်နီရှီးကဲ့သည် အမှတ် ၃၆ နေရာမှ Future Girls အဖြစ်ရွေးချယ်ခံခဲ့ရပြန်သည်။<ref>{{cite web|date=2015-06-06|url=http://ameblo.jp/akihabara48/entry-12035852788.html|title=「AKB48 41stシングル 選抜総選挙」開票結果|work=AKB48オフィシャルブログ|accessdate=2015-06-06}}</ref><ref>{{cite web|date=2015-06-06|url=http://www.oricon.co.jp/news/2053917/full/|title=【第7回AKB総選挙】33位〜48位「ネクストガールズ」決定 各メンバーコメント一覧|publisher=オリコン|accessdate=2015-06-06}}</ref> ၂၀၁၆ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁၈ ရက်နေ့တွင် NMB48 6th Anniversary Liveပွဲ၌ ကျင်းပခဲ့သော NMB48၏၆ နှစ်မြောက်နှစ်ပတ်လည်ပွဲတွင် NMB48မှ အဆင့်မြင့် ရာထူးရရှိကြောင်း တရားဝင် ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=http://www.nikkansports.com/entertainment/akb48/news/1726123.html|title=NMB上西恵が卒業発表「次のステップへ進む」|newspaper=nikkansports.com|publisher=日刊スポーツ新聞社|date=2016-10-18|accessdate=2016-11-30}}</ref> ၂၀၁၇ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် NMB48၏ ရာထူးအပ်နှင်း သဘင်ဖျော်ဖြေပွဲမှ ဂျော်နီရှီးကဲ့သည်<ref>{{cite news|url=http://natalie.mu/music/news/228319|title=NMB48上西恵、生着替えやドラム演奏など多彩なステージで6年半の活動に幕|newspaper=音楽ナタリー|publisher=ナターシャ|date=2017-04-11|accessdate=2017-04-18|archive-date=8 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210608020718/https://natalie.mu/music/news/228319|url-status=dead}}</ref> NMB48အဖွဲ့မင်းသမီး အားလုံးမှ နံပါတ် ၁ အဆင့်မြင့် မင်းသမီးတစ်ဦးဖြစ်ခဲ့ပြီ ၂၀၁၇ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၈ ရက်နေ့မှ MB48၏ ရာထူးအပ်နှင်း သဘင်ဖျော်ဖြေပွဲ ပြီးဆုံးခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news|url= https://www.daily.co.jp/gossip/2019/03/28/0012187783.shtml |title= 元NMB上西恵が舞台で芸能界復帰 2年ぶり「正直、最初は怖かった」 |newspaper= デイリースポーツ online |publisher= 株式会社デイリースポーツ |date= 2019-03-28 |accessdate= 2019-03-28 }}</ref><ref>{{Cite news|url= https://www.sponichi.co.jp/entertainment/news/2019/05/24/kiji/20190524s00041000201000c.html |title= 元NMB48上西恵、芸能活動本格復帰を報告「今後はお芝居の方をメインに」新所属先も発表 |newspaper= Sponichi Annex |publisher= スポーツニッポン新聞社 |date= 2019-05-24 |accessdate= 2019-05-24 }}</ref><ref>{{Cite tweet|author=上西恵 |user=jonishi3 |number=1131738751476985856 |title=皆さまにご報告があります! 今月から事務所に所属し 芸能活動を本格的に復帰することになりました。 今後はお芝居の方をメインに 沢山の作品に出演していけるよう これまで以上に頑張りたいと思いますので 応援よろしくお願いいたします! |date=2019-05-24 |accessdate=2019-05-24 }}</ref><ref>{{Cite web |url= https://www.galapagos.buzz/news/20190524/kei-jonishi/ |title= 上西恵 所属のお知らせ |publisher= 株式会社GALAPAGOS |date= 2019-05-24 |accessdate= 2019-05-24 |archivedate= 24 May 2019 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20190524110127/https://www.galapagos.buzz/news/20190524/kei-jonishi/ }}</ref><ref>{{Cite news|title=NMB48上西恵“うっとり美乳”と純朴素顔のギャップ全開「両方好きになって」|newspaper=モデルプレス|date=2015-09-03|url=http://mdpr.jp/news/detail/1518395|accessdate=2015-09-03|publisher=ネットネイティブ}}</ref><ref>[https://plus.google.com/101423472932208115437/posts/7hYj5GxMXSP#101423472932208115437/posts/7hYj5GxMXSP 山本彩] - Google+(2012年1月27日)</ref><ref>[https://plus.google.com/108862052279750773861/posts/5San87iz8QU 吉田朱里] - Google+(2012年6月12日)</ref><ref>[http://ameblo.jp/nmb48/entry-11166103071.html 「Riona...∩*入部できました♪*∩」] {{Webarchive|url=https://archive.today/20120710055350/http://ameblo.jp/nmb48/entry-11166103071.html%23main |date=10 July 2012 }}リンク切れ|date=2017年9月 |bot=InternetArchiveBot - NMB48オフィシャルブログ(2012年2月15日)</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.hochi.co.jp/entertainment/20160628-OHT1T50124.html|title=NMB48に姉妹メンバー誕生!上西恵の妹・怜が加入|newspaper=スポーツ報知|publisher=報知新聞社|date=2016-06-28|accessdate=2016-06-28|archivedate=29 June 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160629171703/http://www.hochi.co.jp/entertainment/20160628-OHT1T50124.html}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://news.mynavi.jp/news/2015/10/03/071/|title=佐藤隆太、"カビ人間"演じ「本気で笑えて本気で泣ける作品」と自信|newspaper=マイナビニュース|publisher=マイナビ|date=2015-10-03|accessdate=2016-06-28}}</ref><ref>[http://ameblo.jp/nmb48/entry-10773131257.html#main 「何系?(っω`*) -kei-」] - NMB48オフィシャルブログ(2011年1月16日)</ref><ref>{{Cite web|title=上西 恵『改めての自己紹介とか』|url=https://ameblo.jp/jonishikei/entry-12441085822.html|website=上西 恵オフィシャルブログ「上西恵と上西系」Powered by Ameba|accessdate=2020-12-13|language=ja}}</ref><ref>『NMB48 COMPLETE BOOK 2012』(光文社)本人談要ページ番号date=2014年11月</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.daily.co.jp/gossip/2017/01/29/0009870957.shtml|title=NMB上西恵 川上礼奈を「ハウスダスト川上」|newspaper=Daily Sports Online|publisher=デイリースポーツ|date=2017-01-29|accessdate=2017-05-09}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.hochi.co.jp/entertainment/20170418-OHT1T50170.html|title=NMB上西恵、6年半のアイドル活動にピリオド「こんな楽しいことは、もう2度とないんだろうな」|newspaper=スポーツ報知|publisher=報知新聞社|date=2017-04-18|accessdate=2017-04-18|archivedate=19 April 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170419101212/http://www.hochi.co.jp/entertainment/20170418-OHT1T50170.html}}</ref>
== ပြင်ပလင့်များ ==
* [https://gcrew-inc.com/talent/jonishi-kei/ ဂျော်နီရှီးကဲ့ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200927153831/https://gcrew-inc.com/talent/jonishi-kei/ |date=27 September 2020 }}
* {{Twitter|jonishi3}}(၂၀၁၄ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁၆နေ့မှစတင်ဖွင့်သောအကောင့် )
* {{Instagram|jonishi_kei}}
* [https://www.showroom-live.com/KEI_ROOM ဂျော်နီရှီးကဲ့] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210113145351/https://www.showroom-live.com/KEI_ROOM |date=13 January 2021 }}
* [http://www.randc.jp/artist/jonishikei/ ဂျော်နီရှီးကဲ့ ]{{Dead link|date=January 2021 }}
* [https://web.archive.org/web/20210516021820/https://7gogo.jp/users/1a9_pfnjsiKc ဂျော်နီရှီးကဲ့]
* {{Tiktok|jonishi_kei}}
* [https://ameblo.jp/jonishikei ဂျော်နီရှီးကဲ့သို့မဟုတ်အိုစု့ကဲ့၊ ဂါမီနိရှီးကဲ့」Powered by Ameba]
== ကိုးကားချက်များ ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:ဂျော်နီရှီးကဲ့}}
[[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:၁၉၉၅ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်ဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]]
2lujxjwmuk6vs3koorhl8ytx86wzejk
ဇေယျာသီရိမဟာဗောဓိ
0
201322
1060581
806757
2026-10-29T11:14:37Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060581
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox tree
| name = Jaya Sri Maha Bodhi<br />ජය ශ්රී මහා බොධිය
| image = Photograph of Jaya Sri Maha Bodhi Anuradhapura Sri Lanka.jpg
| alt =
| image_caption = Sacred Bodhi before c. 1913 and in the recent past.
| species = Bodhi
| binomial = ''[[Ficus religiosa]]''
| location = [[Anuradhapura]], [[Sri Lanka]]
| coordinates = {{coord|8|20|41|N|80|23|48|E|region:LK_type:landmark|display=inline,title}}
| seeded = 288 BC (planted)
| custodian = [[Mahavihara of Anuradhapura]]
}}
'''ဇေယျာသီရိမဟာဗောဓိ''' သည် [[သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ]]၊ [[အနုရာဓပူရမြို့]]၊ Mahamewna ဥယျာဉ်တွင် တည်ရှိသည့် ဗောဓိပင်တစ်ပင် ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ဗုဒ္ဓဂါယာရှိ မဟာဗောဓိပင်မှ တောင်ဘက်အကိုင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ၎င်းကို ဘီစီ ၂၈၈ တွင် စိုက်ပျိုးခဲ့ကြသည်။,<ref>{{cite web|url= http://www.sundayobserver.lk/2011/07/03/spe01.asp|title= ''Caring for the Jaya Sri Maha Bodhi ''|work= [[Sunday Observer (Sri Lanka)|Sunday Observer]]|access-date= 2013-05-08|author= Shanika Sriyananda|date= 2011-07-03|url-status= dead|archive-url= https://web.archive.org/web/20130413143127/http://www.sundayobserver.lk/2011/07/03/spe01.asp|archive-date= 2013-04-13|accessdate= 12 January 2021|archivedate= 13 April 2013|archiveurl= https://web.archive.org/web/20130413143127/http://www.sundayobserver.lk/2011/07/03/spe01.asp}}</ref><ref>{{cite news|last=Weerakoon|first=Rajitha|title=Sanghamitta Theri forged the liberation of Lankan women|url=http://www.sundaytimes.lk/111211/Plus/plus_05.html|access-date=9 May 2013|newspaper=[[The Sunday Times (Sri Lanka)|Sunday Times]]|date=11 December 2011}}</ref><ref>{{cite news|last=Pelpola|first=Charith|title=Oldest sacred symbol|url=http://www.sundaytimes.lk/980816/plus11.html|access-date=9 May 2013|newspaper=[[The Sunday Times (Sri Lanka)|Sunday Times]]|date=16 August 1998}}</ref> ခုနှစ်သိရှိရပြီး ကမ္ဘာပေါ်ရှိ လူစိုက်ပျိုးခဲ့သည့် သစ်ပင်များထဲတွင် ဤဗောဓိပင်သည် သက်တမ်းအရှည်ဆုံး ဖြစ်သည်။ <ref name="mahavamsa" />ယနေ့အချိန်အတွင် ဤဗောဓိပင်သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၏ အထွတ်အမြတ်ထားရာ တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များသည်လည်း အရိုအသေရှိကြသည်။
ဗောဓိပင်ကို ပတ်လည်တွင် တည်ရှိနေသည့် အပင်များက မုန်တိုင်း၊ မျောက်, လင်းနို့ကဲ့သို့သော တိရစ္ဆာန်များ၏ အန္တရာယ်မှ ကာကွယ်ပေးထားသည်။{{Citation needed|date=April 2018}}
၂၀၁၄ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အစိုးရသည် ဗောဓိပင်၏ မီတာ ၅၀၀ (၁၆၀၀ ပေ) အတွင်း တည်ရှိနေသည့် တည်ဆောက်ရေးအားလုံးကို ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။ ဗောဓိပင်အား ထိခိုက်မှုမရှိနိုင်သည်မှာ သေချာသည်များကိုမူ ခွင့်ပြုပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Range |first=Irangika |url=http://www.dailynews.lk/?q=local%2Fall-constructions-within-500-m-jaya-sri-maha-bodhi-precinct-be-halted |title=All constructions within 500 m of Jaya Sri Maha Bodhi precinct to be halted |work=[[Daily News (Sri Lanka)|Daily News]] |date=2014-04-21 |access-date=2020-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140424010808/http://www.dailynews.lk/?q=local%2Fall-constructions-within-500-m-jaya-sri-maha-bodhi-precinct-be-halted |archive-date=2014-04-24 |url-status=dead |accessdate=12 January 2021 |archivedate=24 April 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140424010808/http://www.dailynews.lk/?q=local%2Fall-constructions-within-500-m-jaya-sri-maha-bodhi-precinct-be-halted }}</ref>
==ဘာသာရေးနှင့် လူမှုရေးဆိုင်ရာ==
ဗောဓိပင်သို့ ကျွန်းပေါ်ရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များသည် သွားရောက်ကာ ဝတ်ပြုပူဇော်ကြသည်။ ဤသည်မှာ နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်းပြုလုပ်နေကျ ဖြစ်သည်။ သီရိမဟာဗောဓိသို့ အန်ဒရာပူရမြို့ရှိ ဝေးလံသောကျေးရွာများမှလည်း လာရောက်ကာ ပူဇော်ကြသည်။ အစောင့်များသည် အမျိုးမျိုးသော လှူဒါန်းဖွယ်များကို နေ့စဉ်ပေးလှူကြသည်။ ဤဇေယျာသီရိမဟာဗောဓိကို လှူဒါန်းမှုများပြုလုပ်ပါက ဘဝတွင် ကံကောင်းမှုများ ရရှိနိုင်သည်ဟု ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များသည် များသောအားဖြင့် ယုံကြည်ကြသည်။ ထို့အပြင် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်အများစုသည် ကလေးငယ်အား မမွေးဖွားမီ ပုံပျက်မှုမရှိဘဲ အန္တရာယ်ကင်းစွာ မွေးဖွားနိုင်ရန်နှင့် ကလေးငယ်တွင် အနာရောဂါများ သက်သာပျောက်ကင်းစေရန် မဟာဗောဓိပင်သို့ သွားရောက်ကာ ဆုတောင်းအဓိဋ္ဌာန်လေ့ရှိသည်။ ထို့အပြင် အန်ဒရာပူရဒေသပတ်ဝန်းကျင်ရှိ လယ်သမားများသည် မိမိတို့ လယ်ယာများမှ ရရှိသည့် ပထမဆုံးသော ထမင်းကို ဗောဓိပင်သို့ လှူဒါန်းကြသည့် ကြာမြင့်ပြီဖြစ်သည့် အစဉ်အလာတစ်ခုလည်း ရှိကြသည်။ ထိုသို့ လှူဒါန်းပါက ပိုးမွှားများနှင့် မိုးခေါင်ခြင်း၊ ဆင်များဖျက်ဆီးမှု စသည်တို့ကဲ့သို့သော အနှောင့်အယှက်များမှ နည်းပါးကာ လယ်ယာမှ သီးနှံထွက်မှုကောင်းမွန်သည်ဟု ခိုင်ခိုင်မာမာ ယုံကြည်ကြသည်။
==သမိုင်း==
ဘီစီ ၃ ရာစုတွင် ဤဗောဓိပင်ကို Sangamitta Theri (Pali; Skt.: Sanghamitra) က သီရိလင်္ကာနိုင်ငံသို့ ယူဆောင်ခဲ့သည်။ Sangamitta Theriသည် အသောကမင်း၏ သမီးတော် ဖြစ်သည်။ ၂၈၈ ဘီစီတွင် ၎င်းဗောဓိပင်ကို ဒေဝနမ်ပိယတိဿမင်းကြီး(Devanampiya Tissa) က Mahamevnāwa ဥယျဉ်အတွင်းတွင် အမြင့် ၆.၅ မီတာ (၂၁.၃ ပေ) ရှိသည့် ကုန်းမြေပေါ်တွင် စိုက်ပျိုးခဲ့သည်။ <ref name="mahavamsa">{{cite news|title=19: The Coming of the Bodhi-Tree|url=http://mahavamsa.org/mahavamsa/original-version/19-coming-bodhi-tree/|access-date=9 May 2013|publisher=Mahavamsa|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125171601/http://mahavamsa.org/mahavamsa/original-version/19-coming-bodhi-tree/|archive-date=25 January 2021|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news |last=Sarathchandra |first=Vimukthi |title=Arrival of the Bo-tree sapling |url=http://www.dailynews.lk/2009/12/01/fea24.asp |archive-url=https://archive.today/20130616071237/http://www.dailynews.lk/2009/12/01/fea24.asp |url-status=dead |archive-date=16 June 2013 |access-date=9 May 2013 |newspaper=[[Daily News (Sri Lanka)|Daily News]] |date=1 December 2009 |accessdate=12 January 2021 |archivedate=16 June 2013 |archiveurl=https://archive.today/20130616071237/http://www.dailynews.lk/2009/12/01/fea24.asp }}</ref><ref>{{cite news |last=Wickramage |first=Florence |title=Mahamevuna Royal Gardens to regain ancient glory |url=http://www.dailynews.lk/2002/04/25/fea06.html |access-date=9 May 2013 |newspaper=[[Daily News (Sri Lanka)|Daily News]] |date=25 April 2002 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20041027085816/http://www.dailynews.lk/2002/04/25/fea06.html |archive-date=27 October 2004 |accessdate=12 January 2021 |archivedate=27 October 2004 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20041027085816/http://www.dailynews.lk/2002/04/25/fea06.html }}</ref><ref>{{cite news|title=Then and now, spreading its sacredness worldwide|url=http://www.sundaytimes.lk/110220/Plus/plus_12.html|access-date=9 May 2013|newspaper=[[The Sunday Times (Sri Lanka)|Sunday Times]]|date=20 February 2011}}</ref>၎င်းကို အကာအရံများဖြင့် ကာရံထားသည်။
==ပူးပေါင်းပါဝင်မှုများ==
မဟာဗောဓိသာသနာ့နယ်မြေကို တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးအောင် ရှေးခေတ်ဘုရင်များစွာတို့သည် ပါဝင်လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။ ဗောဓိပင်၏ အရပ်လေးမျက်နှာတွင် Vasabha (65 - 107 AD) က ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် လေးဆူကို ထားရှိခဲ့သည်။ ဘုရင် Voharika Tissa (214 - 236 AD) သည်လည်း သတ္ထုရုပ်ပွားတော်များကို ထားရှိခဲ့သည်။ ဘုရင် Mahanaga (569 - 571 AD) သည် ဗောဓိပင်၏ ပတ်လည်တွင် ရေတူးမြောင်းတစ်ခု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ၎င်းရေတူးမြောင်းကို Sena II (846 - 866 AD) က ပြုပြင်ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။<ref name=Atamasthanaya />
ယခုလက်ရှိမြင်တွေ့နေရသည်ကို ရဟန်းတော် Ilupandeniye Athtadassi Thero က ဘုရင် Kirti Sri Rajasinha (r. 1747-1782) လက်ထက်တွင် ဗောဓိပင်အား ဖျက်ဆီးနိုင်သည့် ဆင်ရိုင်းများ၏ အန္တရာယ်မှ ကာကွယ်နိုင်ရန် ပြုပြင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ နံရံ၏ အမြင့်သည် ၁၀ ပေ (၃ မီတာ) နှင့် အထူသည် ၅ ပေ (၁.၅ မီတာ) ၊ မြောက်မှ တောင်သို့ အလျားသည် ၃၈၈ ပေ (၁၁၈.၃ မီတာ) နှင့် အရှေ့မှ အနောက်သို့ အလျားသည် ၂၇၄ ပေ(၈၃.၅ မီတာ) ရှိသည်။
၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် Yatirawana Narada Thero ၏ ညွှန်ကြားမှုဖြင့် ကန်ဒီမြို့ (Kandy) မြို့ရှိ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်အချို့က ဗောဓိပင်၏ ပတ်လည်တွင် ပထမဆုံးသော ရွှေရောင်ခြံစည်းရိုးကို ပြလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းရွှေရောင်ခြံစည်းရိုးပေါ်တွင် သံခြံစည်းရိုးရှိပြီး ၎င်းကို Gonagala မြို့ရှိ ပြည်သူများက Yagirala Pannananda Thero ၏ လမ်းညွှန်မှုဖြင့် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
==ရှေးခေတ်က ပုံစံများ==
ကျောင်းတော်အတွင်းတွင် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်နှစ်ဆူ သီတင်းသုံးနေသည်ကို မြင်နို်ငသည်။ ကျောက်သားမတ်တပ်ရပ်ဆင်းတုတော်သည် ကျောက်သားနံရံ၏ ညာဘက်တွင် ထင်ရှားသည်။ ကျောက်မြွေ (cobra-stone) သည် အလွန်ရှားပါးသည့် ဖန်တီးမှုတစ်ခုဖြစ်ကာ ၎င်းသည် မြွေ၏ ဖောင်းကြွပုံသဏ္ဌာန်ကို ပြသနေသည်။ မဟာဗောဓိသာသနာ့နယ်မြေတွင် များစွာသောအထိမ်းအမှတ်ကျောက်တိုင်များရှိကြသည်။
==ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုများ==
[[File:Jaya Sri Maha Bodhi in 1891.jpg|thumb|၁၈၉၁ ခုနှစ်တွင် တွေ့ရသည့် ဗောဓိပင်]]
ဗောဓိပင်၏ အနောက်တောင်ဘက်တွင် တွေ့ရသည့် ပျက်စီးနေသည့် အဆောက်အဦကို မယုရပရိဝေဒ (မယုရကျောင်းတော်) ဟု ခေါ်ကြသည်။ ပျက်စီးနေသည့် စေတီတော်တစ်ခုသည် ဒက္ခိဏတုပ (တောင်ကျောင်းတော်) ဖြစ်ပြီး အနီးအနားတွင်ပင် ရှိသည်။
သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၏ ရှေးခေတ်စာပေများတွင် နံရံအချို့နှင့် လှေကားထစ်များသည် လွန်ခဲ့သည့်အချိန်အချို့က ဗောဓိပင်ကို ဝန်းရံပတ်လည် တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ မဟာဝံသ (Mahavamsa) ၌ Gothabhaya (249 – 262 AD) က ကျောက်အစအနများဖြင့် နံရံတစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ဒီဃဝံသ (Dipavamsa) ၌ ကျောက်ခင်းလှေကားထစ်နှင့် ရာဇမတ်ကွက်နံရံများကို ဘုရင် Kirthi Sri Meghavarna (302 - 330 AD) က တည်ဆောက်ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။
လက်ရှိနံရံကို တည်ဆောက်ရန် တူးဖော်မှုများ ပြုလုပ်စဉ်အတွင်း ကျောက်အစအနဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် နံရံနှင့် ၎င်း၏ အောက်ခံအခြေ၊ ကျောက်ခင်းလှေကားထစ်နှင့်အတူတကွ ရာဇမတ်ကွက်နံရံများကို တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့ကို ထိန်းသိမ်းထားရှိပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် အများပြည်သူအတွက် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
==ဖြစ်ရပ်များ==
၁၉၀၇ ခုနှစ်နှင့် ၁၉၁၁ ခုနှစ်က တိုက်ခတ်ခဲ့သည့် မတူညီသည့် မုန်တိုင်းများက ဗောဓိပင်၏ အကိုင်းနှစ်ခုကို ကျိုးသွားစေခဲ့သည်။ ၁၉၂၉ ခုနှစ်တွင် ကိုင်းတစ်ကိုင်းသည် ခုတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသည်။{{citation needed|date=November 2015}} ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် Liberation Tigers of Tamil Eelam သည် Sinhalese ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များစွာကို အထက်လှေကားထစ်တွင် ပစ်သတ်ခဲ့သည်။ ၎င်းဖြစ်ရပ်ကို အန်ဒရာပူရအစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်မှု (Anuradhapura massacre) ဟု သိကြသည်။<ref name=Atamasthanaya>{{cite book|last=Kulatunga|first=Prof. T. G.|title=Anuradhapura Atamasthanaya|year=2003|publisher=Tarangi Prints|location=Maharagama|pages=8–9|language=si|chapter=1}}</ref>
==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category|Jaya Sri Maha Bodhi}}
*[https://web.archive.org/web/20090609100918/http://discover.lankanest.com/index.php?option=com_content&task=view&id=48&Itemid=75.htm Discover Sri Lanka - more information & images about Sri Maha Bodhi ]
*[http://srimahabodhi.org/index.htm Living Heritage - Jaya Siri Maha Bodhi ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110718040700/http://srimahabodhi.org/index.htm |date=18 July 2011 }}
*[https://whc.unesco.org/en/list/200 UNESCO World Heritage - Sacred City of Anuradhapura]
*[https://web.archive.org/web/20041220224626/http://www.blurrytravel.com/sea2003/journal/10282003-2/10282003-2.html Sri Maha Bodhi tourist site]
*[https://web.archive.org/web/20080821045230/http://cbs.ntu.edu.tw/bodhitree/en/ The Bodhi Tree Network - Listing of branches/saplings of the Bodhi Tree around the world, cultivation tips of Bo tree, and how to share Bodhi trees]
*[https://web.archive.org/web/20060716031619/http://www.the-tree.org.uk/Sacred%20Grove/Buddhism/BodhiTree.htm Buddha and the Bodhi tree]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှ စေတီပုထိုးနှင့် ဘုရားကျောင်းများ]]
bbzmlq3wqy0qt6qwbneafho2n7x3g0q
လွတ်လပ်ပြီးခေတ်မြန်မာနိုင်ငံ
0
206203
1060527
1060002
2026-10-29T04:58:08Z
Olway
150107
/* */
1060527
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ<br>Union of Burma
| native_name =
| common_name = မြန်မာနိုင်ငံ
| status =
| status_text =
| p1 = ကိုလိုနီခေတ်
| flag_p1 = Flag of British Burma (1937).svg
| s1 = ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ်သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ
| flag_s1 = Flag of Myanmar (1974-2010).svg
| flag =
| image_flag = Flag of Burma (1948-1974).svg
| flag_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အလံတော်|အလံတော်]]
| flag_alt =
| national_motto = ''သမဂ္ဂါနံ တပေါ သုခေါ''<br/>(စည်းလုံးညီညွတ်ခြင်းသည် ချမ်းသာခြင်းကို ဆောင်ရာ၏)
| image_coat = State Seal of Burma (1948-1974) in colour.png
| coat_alt =
| symbol =
| symbol_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်|တံဆိပ်တော်]]{{efn|သမတ (သမ္မတ) ဟူသောစကားလုံးပါဝင်သော်လည်း တရားဝင်အသုံးအနှုန်းတွင် တစ်ခါတစ်ရံမှသာ ထည့်သုံးခဲ့ပါသည်။}}
| image_map = Location Burma (Myanmar) ASEAN.svg
| image_map_alt =
| image_map_caption =
| capital = [[ရန်ကုန်မြို့|ရန်ကုန်]]
| national_anthem = {{unbulleted list|''[[ကမ္ဘာမကြေ]]'' <br/>({{lang-en|"Till the End of the World"}})|<br/>[[File:U.S. Navy Band - Kaba Ma Kyei.oga]]}}
| era = [[စစ်အေးတိုက်ပွဲ|စစ်အေးကာလ]]
| government_type = [[တစ်ပြည်ထောင်ယိမ်း ပြည်ထောင်စု ပါလီမန် သမ္မတစနစ်]]
| leader_title1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]
| leader_name1 = {{unbulleted list|[[စဝ်ရွှေသိုက်]] (၁၉၄၈–၁၉၅၂)|[[ဘဦး (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဘဦး]] (၁၉၅၂–၁၉၅၇)|[[မန်းဝင်းမောင် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမောင်]] (၁၉၅၇–၁၉၆၂)}}
| leader_title2 = [[မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]
| leader_name2 = {{unbulleted list|[[ဦးနု]] (၁၉၄၈–၁၉၅၆)|[[ဦးဗဆွေ|ဗဆွေ]] (၁၉၅၆–၁၉၅၇)|[[ဦးနု]] (၁၉၅၇–၁၉၅၈)|[[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|နေဝင်း]] (၁၉၅၈–၁၉၆၀) {{small|(ယာယီ)}}|[[ဦးနု]] (၁၉၆၀–၁၉၆၂)}}
| legislature = [[ပြည်ထောင်စုပါလီမန်]]
| upper_house = [[လူမျိုးစုလွှတ်တော်]]
| lower_house = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၄၈)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]
| official_languages = [[မြန်မာဘာသာစကား|မြန်မာဘာသာ]]၊ [[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား|အင်္ဂလိပ်ဘာသာ]]
| recognised_languages =
| common_languages =
| religion = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]<ref>{{cite web|title=၁၉၆၁ ခုနှစ်၊ နိုင်ငံတော်ဘာသာသာသနာချီးမြှောက်ထောက်ပံ့ရေးအက်ဥပဒေ|url=https://www.constitutionaltribunal.gov.mm/lawdatabase/my/law/764|website=Constitutional Tribunal of the Union, Law Library|access-date=26 August 2022|archive-date=25 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221025023633/https://www.constitutionaltribunal.gov.mm/lawdatabase/my/law/764}}</ref>
| demonym = Burmese
| sovereignty_type = ဖြစ်ရပ်များ
| established_event1 = [[မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးအက်ဥပဒေ]]ပြဋ္ဌာန်းခြင်း
| established_date1 = ၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၇
| established_event2 = [[လွတ်လပ်ရေးနေ့ (မြန်မာနိုင်ငံ)|လွတ်လပ်ရေးကြေညာခြင်း]]
| established_date2 = ၄ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၈
| established_event3 = [[၁၉၆၂ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်းပိုက်ခံရခြင်း]]
| established_date3 = ၂ မတ် ၁၉၆၂
| area_km2 = ၆၇၆,၅၇၈
| area_sq_mi = ၂၆၁,၂၂၈
| currency = [[မြန်မာယူပီး ၁၉၄၈-၁၉၅၂ မြန်မာကျပ်ငွေ ၁၉၅၂နောက်ပိုင်း]]
| currency_code = MMK
| iso3166code = MM
| time_zone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]]
| utc_offset = +06:30
| today = [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
}}
{{မြန်မာ့သမိုင်း}}
မြန်မာနိုင်ငံသည် ၁၉၄၈ခုနှစ်တွင်'''ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ''' ({{lang-en|Union of Burma}})အမည်ဖြင့် [[ဗြိတိန်]]တို့ထံမှ လွတ်လပ်ရေးရရှိခဲ့သည်။ လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံကို ဦးနုဦးဆောင်သော [[ဖဆပလ|ဖဆပလ]]ပါတီမှ နိုင်ငံကို ၁၀နှစ်တိုင်တိုင် အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် ဖဆပလပါတီမှ အာဏာရရှိလာသောအခါ ဖဆပလကို မကျေနပ်သော ကွန်မြူနစ်များနှင့် ဗမာလူမျိုးမဟုတ်သော တိုင်းရင်းသားအချို့က ဖဆပလအစိုးရအား ပုန်ကန်သဖြင့် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ|ပြည်တွင်းစစ်]]စတင်ဖြစ်ပွားလေသည်။ သို့သော်ထိုခေတ်၌ မြန်မာနိုင်ငံသည် [[အာရှ]]ကျားဖြစ်သည်။စီးပွားရေး၊ ပညာရေး တို့တွင်ထိုစဉ်က [[အာရှ]]တွင်ထိပ်တန်း ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]] အပါအဝင် အနောက်နိုင်ငံများနှင့်လည်းကောင်းမွန်သောဆက်ဆံရေးရှိသည်။ [[ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု သမ္မတနိုင်ငံ]]နှင့် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]တို့လို လက်ဝဲယိမ်း [[ကွန်မြူနစ်ဝါဒ]]ကျင့်သုံးသော နိုင်ငံများနှင့်လည်း ဆက်ဆံရေးကောင်းခဲ့သည်။ထိုစဉ်က [[မြန်မာကျပ်ငွေ]]၆ ကျပ်လျှင် အမေရိကန် ၁ ဒေါ်လာနှင့်ညီမျှသည်။ သို့သော်ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးကို မတည်ဆောက်နိုင်။ [[ကူမင်တန်|တရုတ်ဖြူ]]ကျူးကျော်မှု၊ ပြည်တွင်းစစ်နှင့် ဖက်ဒရယ် ကိစ္စဆွေးနွေးခဲ့သဖြင့်၁၉၆၂ခုနှစ်တွင် [[ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း]]ဦးဆောင်သော [[တပ်မတော်|မြန်မာစစ်တပ်]]၏ ဖြုတ်ချခြင်းကို ခံခဲ့ရလေသည်။
==နယ်နမိတ်==
၁၉၄၈ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နယ်နမိတ်သည် လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံ၏ နယ်နမိတ်နှင့် အတူတူပင်ဖြစ်သည်။ ၁၉၄၈ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံသည် [[ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]၊ တိဘက်နိုင်ငံ(၁၉၅၁အထိ)၊ [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ [[ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ|ပြင်သစ်အင်ဒိုချိုင်းနားကိုလိုနီ]](၁၉၅၄အထိ)၊ [[လာအိုနိုင်ငံ]](၁၉၅၄မှစ၍)နှင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]တို့နှင့် နယ်နမိတ်ချင်း ထိစပ်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံသည် ပြည်ထောင်စု(သို့မဟုတ်)တစ်ပြည်ထောင် ပါလီမန်သမ္မတနိုင်ငံဖြစ်ခဲ့ပြီး ဗဟိုအစိုးရမှ အာဏာအားလုံးအား ချုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဗြိတိသျှလက်ထက်ကတည်းက တည်ရှိခဲ့သော တိုင်း၇တိုင်းနှင့် လွတ်လပ်ရေးရပြီးမှ ဖွဲ့စည်းသော ပြည်နယ်၅ခုရှိခဲ့သည်။ တိုင်းများမှာ [[စစ်ကိုင်းတိုင်း]]၊ [[မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မကွေးတိုင်း]]၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်|ရခိုင်တိုင်း]]၊ [[ပဲခူးတိုင်း]]၊ [[ဧရာဝတီတိုင်း]]နင့် [[တနင်္သာရီတိုင်း]]တို့ဖြစ်သည်။ လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက် စစ်ကိုင်းတိုင်း အရှေ့မြောက်ပိုင်းအား [[ကချင်ပြည်နယ်]]အဖြစ်လည်းကောင်း၊ မကွေးတိုင်း အနောက်မြောက်ပိုင်းအား [[ချင်းပြည်နယ်|ချင်းဝိသေသတိုင်း]]အဖြစ်လည်းကောင်း၊ တနင်္သာရီတိုင်း အရှေ့မြောက်ပိုင်းအား [[ကရင်ပြည်နယ်]]အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဖက်ဒရယ်ရှမ်းပြည်နယ်စုတောင်ဘက်အစွန်အဖျားရှိ နယ်မြေများအား [[ကယားပြည်နယ်]]အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဖက်ဒရယ်ရှမ်းပြည်နယ်စုအား [[ရှမ်းပြည်နယ်]]အဖြစ်လည်းကောင်း ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေ ၁၂ခုရှိခဲ့သည်။ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းများသည် အတူတူပင်ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့အားလုံးကို မြန်မာအစိုးရမှ ဝန်ကြီးများခန့်၍ တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က နိုင်ငံ၏ မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့မှာ ရန်ကုန်မြို့ဖြစ်သည်။
==သမိုင်းကြောင်း==
{{see also|မြန်မာ့သမိုင်း}}
မြန်မာနိုင်ငံသည် [[၁၉၄၈]] ခုနှစ်တွင်[[လွတ်လပ်ရေးနေ့ (မြန်မာနိုင်ငံ)|အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံ]] ဖြစ်လာခဲ့သည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီးသည့်နောက် နိုင်ငံကို ပထမဆုံးအုပ်ချုပ်သည့်ပါတီမှာ [[ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေး အဖွဲ့ချုပ်|ဖဆပလပါတီ]]ဖြစ်သည်။
ထို[[ဖဆပလ]]အစိုးရသည် ဗမာလူမျိုးရေးဝါဒီအစိုးရဖြစ်သောကြောင့် မြန်မာလူမျိုးမဟုတ်သော တိုင်းရင်းသားအချို့နှင့် ကွန်မြူနစ်များက မကျေနပ်ကြပေ။ ထို့ကြောင့်[[ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး|ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး]] (KNU)၊ [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ|အလံဖြူကွန်မြူနစ်ပါတီ]] (CPB)၊ [[အလံနီ ကွန်မြူနစ်ပါတီ]]၊ [[ပြည်သူ့ရဲဘော် အဖွဲ့]] (PVO) စသည်တို့ မြန်မာလူမျိုးရေးဝါဒီအစိုးရအား ပုန်ကန်ရာမှ [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ|ပဋိပက္ခ]]ဖြစ်ပွားလေသည်။
===ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ===
{{see also|မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ}}
====ကွန်မြူနစ်တို့ထကြွခြင်း====
မြန်မာနိုင်ငံ၌ ပထမဆုံးပုန်ကန်ခဲ့ကြသူများမှာ ကွန်မြူနစ်ပါတီဖြစ်သည်။ ၁၉၄၆ တွင် [[ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ]]သည် ဂိုဏ်းဂဏစိတ်ပြင်းထန်လာခြင်း၊ ဖဆပလ၏စည်းကမ်းများကို ကျူးလွန်ဖောက်ဖျက်ခြင်းစသည်တို့ကြောင့် ကွန်မြူနစ်ပါတီကို ဖဆပလအဖွဲ့ချုပ်မှ ထုတ်ပယ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ထိုကွန်မြူနစ်ပါတီမှာ ကိုယ်တိုင်တိုက်ပွဲဝင်၍ လွတ်လပ်ရေးရယူလိုသော [[သခင်စိုး]]ဦးဆောင်သည့် [[အလံနီ ကွန်မြူနစ်ပါတီ|အလံနီကွန်မြူနစ်ပါတီ]]နှင့် ဖဆပလနှင့်ပူးပေါင်းလိုသော [[သခင်သန်းထွန်း]]ဦးဆောင်သည့် [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ|အလံဖြူကွန်မြူနစ်ပါတီ]]ဟူ၍ နှစ်ခြမ်းကွဲခဲ့သည်။ အလံနီများက ၁၉၄၆ တွင် စတင်ပုန်ကန်ခဲ့ကြသည်။
အလံဖြူများသည် ဖဆပလနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လိုရာမှ ၁၉၄၈ တွင် ကျင်းပသော ကွန်မြူနစ်ညီလာခံကြီးသို့ တက်ရောက်ခဲ့ရာ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးလမ်းစဉ်ကို လက်ခံခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် အလံဖြူများသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏လွတ်လပ်ရေးကို အယုံအကြည်မရှိဖြစ်ခဲ့ကြရာ စတင်ပုန်ကန်ခဲ့ကြသည်။
====ပြည်သူ့ရဲဘော်အဖွဲ့====
[[ပြည်သူ့ရဲဘော် အဖွဲ့|ပြည်သူ့ရဲဘော်အဖွဲ့]]တွင်လည်း သဘောထားကွဲလွဲမှုကြောင့် ရဲဘော်ဖြူ၊ ရဲဘော်ဝါဟူ၍ နှစ်ခြမ်းကွဲခဲ့သည်။ ရဲဘော်ဝါများသည် ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနုအဆိုပြုသော လက်ဝဲညီညွတ်ရေးမူ ၁၅ ချက်အနက် ၁၄ ချက်ကို လက်ခံခဲ့ကြသည်။ ရဲဘော်ဖြူများကမူ တောခိုကွန်မြူနစ်များကို ပြန်လည်စေ့စပ်ပြီးမှသာ လက်ဝဲညီညွတ်ရေးမူကို ရရှိနိုင်မည်ဟုယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ ရဲဘော်ဖြူများကို ဗိုလ်လရောင်နှင့် [[ဖိုးကွန်း (ဗိုလ်မှူး)|ဗိုလ်ဖိုးကွန်း]]တို့ခေါင်းဆောင်ခဲ့ပြီး၊ ရဲဘော်ဝါကို [[မှူးအောင်၊ ဗိုလ် (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)|ဗိုလ်မှူးအောင်]]နှင့် [[စိန်မှန်၊ ဗိုလ်မှူး|ဗိုလ်စိန်မှန်]]တို့က ခေါင်းဆောင်ခဲ့သည်။ ရဲဘော်ဖြူတို့သည် ၁၉၄၈ ဇူလိုင် ၂၉ တွင် စတင်ပုန်ကန်ခဲ့ကြသည်။
====[[ကရင်ပဋိပက္ခ]]====
၁၉၄၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် [[ကရင်လူမျိုး|ကရင်တိုင်းရင်းသား]]လေးသိန်းတို့သည် [[ကရင်ပြည်နယ်]]ကိုဖွဲ့စည်းပေးရန် တောင်းဆိုဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။ ကွန်မြူနစ်များထကြွလာသည်နှင့် အချို့သောကရင်များသည် [[ကရင်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးအဖွဲ့]] (KNDO) ကိုဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ (KNDO)အဖွဲ့ကိုဖွဲ့စည်းခြင်း၊ [[ဖဆပလ]]အစိုးရမှ ကရင်တို့အား အယုံအကြည်နည်းခြင်းတို့ကြောင့် ကရင်နှင့်ဗမာတိုင်းရင်းသားတို့၏ ဆက်ဆံရေးမှာ တင်းမာလာခဲ့သည်။ ထိုတင်းမာမှုများကို လျော့ကျစေရန်အတွက် ဝန်ကြီးချုပ်[[ဦးနု]]ကိုယ်တိုင်ဦးစီး၍ ကရင်–မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေးပွဲများ ပြုလုပ်ပေးခဲ့သည်။
ကရင်တိုင်းရင်းသားတို့သည် ပုန်ကန်မှုများကို နှိမ်နှင်းရာ၌အစိုးရအား ကူညီပေးခဲ့ကြသည်။ ၁၉၄၈ ဇန်နဝါရီတွင် [[ဦးနု]]နှင့် [[ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး|ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး]] (KNU) ခေါင်းဆောင် [[စောဘဦးကြီး]]တို့သည် ပြည်တွင်း၌ဖြစ်လျက်ရှိသော သောင်းကျန်းမှုများကိုရပ်ဆိုင်းရန် ဧရာဝတီဒေသ၌ ဆွေးနွှေးခဲ့ကြသည်။ ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနု၏ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် စစ်ဦးစီးချုပ်[[စမစ်ဒွန်း|ဗိုလ်ချုပ်စမစ်ဒွန်း]]သည် ကွန်မြူနစ်များအားတိုက်ထုတ်ရန် တွံတွေးတူးမြောင်းဒေသအား သိမ်းပိုက်စေခဲ့သည်။ လူမျိုးရေးတင်းမာမှုများကြောင့် မြန်မာ့သတင်းများသည်ထိုဖြစ်ရပ်ကို ကရင်တို့ထကြွကြသည် ဟူ၍မှတ်ယူခဲ့ကြသဖြင့် ကရင်-မြန်မာဆက်ဆံရေးမှာ ယိုယွင်းလာခဲ့သည်။
KNDO သည် [[ရန်ကုန်မြို့|ရန်ကုန်မြို့မြောက်ပိုင်း]]ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ [[ဗမာလူမျိုး|မြန်မာလူမျိုး]]တို့ကမကျေနပ်သဖြင့် ကိုယ်တိုင်လက်နက်စွဲကိုင်၍ ကရင်တို့အား တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ကရင်ဗိုလ်မှူးကြီးမင်းမောင်သည် စောဘဦးကြီးအား KNU နှင့် ဦးနုအစိုးရတို့အကြား ငြိမ်းချမ်းရေးကို ရပ်ဆိုင်းစေခဲ့သည်။ ၁၉၄၉ ဇန်နဝါရီ ၂၇ တွင် [[တောင်ငူမြို့]]ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ပုသိမ်မြို့]]၊ [[ဖြူးမြို့]] စသောဒေသများကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ထိုအကြောင်းကြောင့် ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနုသည် [[တပ်မတော်]]ရှိ ကရင်လူမျိုးများအား ဖြုတ်ချခဲ့သည်။ စစ်ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်စမစ်ဒွန်းနေရာတွင် [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်း]]အား ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ရာထူးမှအနားယူခံရသော ကရင်စစ်သားတို့သည် KNDO သို့ဝင်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၄၉ ဇန်နဝါရီ ၃၁ တွင် ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံးသည် မြန်မာအစိုးရအား စစ်ကြေညာခဲ့သည်။
====အခြားသောင်းကျန်းမှုများ====
တနင်္သာရီတိုင်းမြောက်ပိုင်း တွင်လည်း မွန်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (MNDO) ပေါ်ပေါက်လာ၍ ထပုန်ကန်ခဲ့ကြသည်။ [[ပအိုဝ့်လူမျိုး|ပအိုဝ်း]]တိုင်းရင်းသားတို့သည်လည်း ထကြွခဲ့ကြသည်။ [[ရခိုင်ပြည်နယ်|ရခိုင်တိုင်း]]တွင် "[[မူဂျာဟစ်]]" သူပုန်များပုန်ကန်ခဲ့ကြသည်။ ထိုမူဂျာဟစ်အဖွဲ့သည် ရခိုင်၏[[မယူမြစ်|မယူကျွန်းဆွယ်]]ဒေသကို [[အရှေ့ပါကစ္စတန်]]ဒေသအဖြစ် သွတ်သွင်းလိုခဲ့ကြသည်။ [[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]မှလည်း တပ်သားအချို့ လက်နက်များယူ၍ တောခိုခဲ့ကြသည်လည်းရှိခဲ့သည်။ ထိုပုန်ကန်သူများကို စုပေါင်း၍ "ရောင်စုံသူပုန်များ" ဟူ၍ခေါ်ဆိုကြသည်။ သို့သော် ထိုအင်အားစုတို့မှာ တစ်သီးတစ်ခြားပုန်ကန်ကြခြင်း၊ တောင်တန်းဒေသမှ တိုင်းရင်းသားအချို့ အစိုးရဘက်မှ ပါဝင်ကူညီပေးခြင်းတို့ကြောင့် ပဋိပက္ခအရှိန်အဟုန်များ လျော့ကျခဲ့သည်။
===ကူမင်တန်ကျူးကျော်မှု===
{{main|ကူမင်တန်မှမြန်မာနိုင်ငံအားကျူးကျော်မှု}}
[[တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ (၁၉၁၂–၁၉၄၉)|တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ]]၌ [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ကွန်မြူနစ်]]နှင့် [[ကွန်မင်တန်ပါတီ|ကူမင်တန်]]တို့သည် [[တရုတ် ပြည်တွင်းစစ်ပွဲ|ပြည်တွင်းစစ်]]တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် ကွန်မြူနစ်တို့မှ အနိုင်ရခဲ့ရာ [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]ကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ သို့ဖြစ်ရာ ကူမင်တန်အစိုးရသည် [[ထိုင်ဝမ်]]ကျွန်းသို့ အဆင့်ဆင့်တိမ်းရှောင်ခဲ့ရသည်။ ၁၉၅၀ တွင် ယူနန်နယ်ရှိကူမင်တန်တပ်များသည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ကူမင်တန်တပ်များသည်ဦးစွာ ကျိုင်းတုံ၌အခြေချခဲ့ပြီး အင်အားစုစောင်းခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ မတ်လတွင် [[ကျိုင်းတုံမြို့|ကျိုင်းတုံ]]နှင့် [[တာချီလိတ်မြို့]]များကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
မြန်မာအစိုးရမှကူမင်တန်တို့အား လက်နက်ချရန်သို့မဟုတ် မြန်မာ့နယ်မြေမှထွက်ခွာရန် ရာဇသံပေးခဲ့သည်။ ကူမင်တန်တို့သည် ထိုရာဇသံကိုလက်မခံဘဲ ဆက်လက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြရာ မြန်မာ့တပ်မတော်သည် စတင်ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၃ မတ်လတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည်[[ကုလသမဂ္ဂ]]၌ ကူမင်တန်ကျူးကျော်မှုပြဿနာကို အထောက်အထားများဖြင့် တင်ပြခဲ့သည်။ လပေါင်းများစွာ ဆွေးနွှေးမှုများအပြီးတွင် ကူမင်တန်တပ်များသည် မြန်မာနိုင်ငံမှတပ်ဆုတ်ပေးရန် သဘောတူခဲ့သည်။ ၁၉၅၄ တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ကူမင်တန် ၆၀၀၀ မျှသာကျန်ရှိခဲ့သည်။
===ဖဆပလနှစ်ခြမ်းကွဲခြင်း===
၁၉၅၈ တွင် ဝန်ကြီးချူပ်ဦးနုသည် သောင်းကျန်းသူများအား လက်နက်ချစေနိုင်ခဲ့သော်လည်း [[ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေး အဖွဲ့ချုပ်|ဖဆပလ]]အတွင်း၌ မပြေလည်မှုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ၁၉၅၈ ဇူလိုင်လတွင် [[ဦးနု]]နှင့် [[ဦးတင်]]တို့ခေါင်းဆောင်သော [[သန့်ရှင်းဖဆပလ]]နှင့် [[ဦးဗဆွေ]]နှင့် [[ကျော်ငြိမ်း|ဦးကျော်ငြိမ်း]]တို့ ခေါင်းဆောင်သော [[တည်မြဲဖဆပလ]]ဟူ၍ နှစ်ဖွဲ့ကွဲခဲ့သည်။ အစိုးရကိုကြိုးကိုင်နိုင်ရန် ထိုနှစ်ဖွဲ့လုံးကယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကြသည်။ သန့်ရှင်းဖဆပလသည် လိုက်လျောမှုတစ်ရပ်အနေဖြင့် လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အမိန့်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနုအား "no confidence" ခေါ် နိုင်ငံတော်ကိုအုပ်ချုပ်ရန် အယုံအကြည်မရှိကြောင်းအဆိုကို တည်မြဲဖဆပလမှ အဆိုတင်သွင်းခဲ့သည်။ ပါလီမန်အထူးအစည်းအဝေးပွဲ၌ မဲပေးဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြရာ သန့်ရှင်းဖဆပလသည် [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးတပ်ပေါင်းစု]] (ပမညတ) ၏ ထောက်ခံမှုဖြင့် ဆက်လက်အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ ဦးနုအစိုးရနှင့် ပမညတတို့၏ သဘောတူညီမှုကိုအသုံးချ၍ ကွန်မြူနစ်သောင်းကျန်းသူများသည် အလင်းဝင်ဟန်ပြု၍ နိုင်ငံရေးလောကအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာမည်ကို တည်မြဲဖဆပလ အမတ်များနှင့် တပ်မတော်သမားများက စိုးရိမ်ခဲ့ကြသည်။
၁၉၅၈ ဩဂုတ်တွင်ဦးနုသည် ထိုသို့နိုင်ငံရေးတင်းမာမှုများကြောင့် ရသုံးခန့်မှန်းခြေစာရင်းကို လွှတ်တော်မခေါ်ယူတော့ဘဲ အရေးပေါ်အာဏာဖြင့် အတည်ပြုလိုက်သည်။ ထိုအကြောင်းကြောင့် တည်မြဲအမတ်များက ဖွဲ့စည်းပုံဥပဒေကို ဆန့်ကျင်သည်ဟုဆိုကာ ထိုသို့အတည်ပြုခြင်းကို ဆန့်ကျင်ရုံသာမက တပ်မတော်ကိုပါ အာဏာသိမ်းယူရန်တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ဦးနုသည် နိုင်ငံတော်အာဏာကို သိမ်းယူရန် အစီအစဉ်ကို သိရှိခဲ့ရသောအခါ ဗိုလ်မှူးချုပ်တင်ဖေ၊ ဗိုလ်မှူးချုပ်အောင်ကြီးနှင့် ဗိုလ်မှူးချုပ်မောင်မောင်တို့ လာရောက်တွေ့ဆုံကြသောအခါတွင် ကမ်းလှမ်းမှုတစ်ခုပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုကမ်းလှမ်းမှုမှာ နိုင်ငံတော်အာဏာကို မသိမ်းယူသင့်ကြောင်း၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း]]ကို ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ်ခန့်ပေးမည်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၁၉၅၈)|အစိုးရအသစ်]]ကို သန့်ရှင်းဖဆပလ အဖွဲ့ဝင်များမပါဝင်ဘဲ ဖွဲ့စည်းနိုင်ကြောင်းတို့ဖြစ်ကြသည်။ ဗိုလ်နေဝင်းသည်လည်း ထိုကမ်းလှမ်းမှုကို လက်ခံခဲ့သည့်အလျှောက် ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနုသည် ပါလီမန်အထူးအစည်းအဝေးပွဲ ခေါ်ယူခဲ့၍ ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းအား အာဏာလွှဲပြောင်းခဲ့ရသည်။<ref>{{cite book|author=[[ဦးနု]]|year=၂၀၁၃|title= တာတေစနေသား|edition=တတိယ|publisher=ငါတို့စာပေ|location=ရန်ကုန်|pages=၃၁၄–၃၁၆}}</ref>
===အိမ်စောင့်အစိုးရ===
{{main|အိမ်စောင့်အစိုးရ (၁၉၅၈)}}
၁၉၅၈ အောက်တိုဘာ ၂၈ မှစ၍ ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းသည် အာဏာရရှိခဲ့၍ အိမ်စောင့်အစိုးရကိုဖွဲ့စည်းပြီး စတင်အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ထိုအစိုးရအဖွဲ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းသည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး တပ်မတော်မှ အနားယူပြီးဖြစ်သော အရာရှိ ၁၄ ဦးပါဝင်သည်။ အိမ်စောင့်အစိုးရသည် နိုင်ငံကိုအတင်းအကျပ် အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အမိန့်ကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။ [[ပမညတ]]နှင့် [[သန့်ရှင်းဖဆပလ]]တို့ကို ဖိနှိပ်မှုများပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ကွန်မြူနစ်တို့အား ထောက်ခံသူဟုဆိုသူ လူအယောက် ၄၀၀ ကျော်ကို ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး ၁၅၃ ယောက်ကို [[ကိုကိုးကျွန်း]]နှင့် [[ကပ္ပလီပင်လယ်]]များသို့ နှင်ထုတ်ခဲ့သည်။ [[ဗိုလ်တထောင် သတင်းစာ|ဗိုလ်တထောင်]]၊ [[ကြေးမုံ သတင်းစာ|ကြေးမုံ]]နှင့် ရန်ကုန်နေ့စဉ် သတင်းစာတိုက်များကို ပိတ်ချခဲ့သည်။ ထိုသို့ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် ၁၉၅၈ စက်တင်ဘာ ၃၀ တွင် တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများသည် အိမ့်စောင့်အစိုးရကို ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။
ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ပါလီမန်အမတ် မဟုတ်သောသူများသည် ဝန်ကြီးချုပ်တာဝန်ကို ၆ လ အထိသာထမ်းဆောင်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ၁၉၅၉ ဖေဖော်ဝါရီတွင် အိမ်စောင့်အစိုးရသည် ဥပဒေပုဒ်မ ၁၁၆ ကို ပြင်ဆင်လိုခဲ့သည်။ ထိုအဆိုကို အများပြည်သူများက ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်ခဲ့ကြသော်လည်း ပါလီမန်အတွင်း၌ တည်မြဲဖဆပလမှ အမတ်ဦးရေများသဖြင့် ထိုပုဒ်မ ၁၁၆ ကို ပြင်ဆင်နိုင်ခဲ့၍ အိမ်စောင့်အစိုးရ၏ သက်တမ်းကိုတိုးမြှင့်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၉ ဧပြီလတွင် [[ဒီမိုကရေစီ]]ဝါဒနှင့် ညီညွတ်စေရေးကိုအကြောင်းပြု၍ ရှမ်းနှင့် ကယား[[စော်ဘွား]]များအား ငွေကြေးပေး၍ အာဏာစွန့်စေခြင်းဖြင့် ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် ကယားပြည်နယ်အား မြန်မာအစိုးရ၏ တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်မှုအောက်သို့ သွတ်သွင်းစေခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ တွင် အိမ်စောင့်အစိုးရသည် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၆၀|ရွေးကောက်ပွဲ]]ကို ကျင်းပပေးခဲ့ရာ ဦးနုဦးဆောင်သော သန့်ရှင်းဖဆပလမှာ အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ တရားမျှတသောရွေးကောက်ပွဲ ဟုဆိုသော်လည်း တပ်မတော်သည် [[တည်မြဲဖဆပလ]]ဘက်မှ မဲဆွယ်မှုများရှိခဲ့သည်။
===ပထစအစိုးရ===
၁၉၆၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် သန့်ရှင်းဖဆပလမှ အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး ပါတီအမည်ကို "[[ပြည်ထောင်စုပါတီ]]" (ပထစ) ဟူ၍ အမည်ပြောင်းခဲ့သည်။ ရွေးကောက်ပွဲကာလ၌ [[မွန်ပြည်နယ်]]နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]တို့ကို ဖွဲ့စည်းပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ကတိပေးခဲ့သည်။ ပထစအစိုးရသည် နိုင်ငံရေးလမ်းစဉ်သစ်များကို ချမှတ်နိုင်ခဲ့သော်လည်း ပါတီအတွင်း၌ "ဦး၊ ဗိုလ်၊ သခင်" အုပ်စုကွဲအားပြိုင်မှုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ကို နိုင်ငံတော်ဘာသာအဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည့်အတွက် ဘာသာခြားများကကန့်ကွက်ခဲ့ကြသည်။ ထိုအကြောင်းကြောင့်လည်း [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့]]က စတင်ပုန်ကန်ကြွခဲ့သည်။
သမ္မတဟောင်း [[ညောင်ရွှေမြို့|ညောင်ရွှေ]]စော်ဘွား [[စဝ်ရွှေသိုက်]]ဦးဆောင်၍ ရှမ်းပြည်ဖက်ဒရယ်မူရရှိရေးအတွက် စတင်လှုပ်ရှားခဲ့ကြသည်။ ၁၉၆၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၅ တွင် ရှမ်းပြည်နယ်အစိုးရ(ကောင်စီ)ကဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပြင်ဆင်ရန် အဆိုတင်သွင်းခဲ့သည်။ ဇွန်လတွင်လည်း တောင်ကြီးမြို့၌ ညီလာခံတစ်ရပ်ကျင်းပခဲ့ရာ တိုင်းရင်းသားများ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ ထိုညီလာခံတွင် လွှတ်တော်နှစ်ရပ် အာဏာတူပေးရေး၊ ပြည်မကို ပြည်နယ်အဖြစ်ဖွဲ့စည်းပေးရေး၊ ပြည်နယ်များအာဏာပိုမိုရရှိရေး စသည်တို့ကိုတောင်းဆိုရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite journal|author=ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုရေးရာဝန်ကြီးဌာန၊ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ|title=ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စု၏ အခြေခံမူများ|url=https://mofua.nugmyanmar.org/publication-detail/federal-paper-vol-1-no-3|volume=1|issue=3}}</ref> ထို့ကြောင့် ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနုသည် ၁၉၆၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄ ရက်မှစ၍ ဖက်ဒရယ်မူအတွက် ဖက်ဒရယ်နှီးနှောဖလှယ်ပွဲကို ကျင်းပပေးခဲ့သည်။ မတ်လ ၁ ရက်နေ့ ထိုနှီးနှောဖလှယ်ပွဲ၌ ဖက်ဒရယ်မူမရပါက ပြည်ထောင်စုမှ နုတ်ထွက်မည်ဖြစ်ကြောင်း သတင်းအမှားများ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းတွင် ဗိုလ်နေဝင်းမှ အကျင့်ပျက်အရာရှိများနှင့် ပူးပေါင်းကာ အာဏာသိမ်းရန် ကြံစည်နေပြီဖြစ်သည်။
===အာဏာသိမ်းပိုက်ခံရခြင်း===
ဖက်ဒရယ်မူအကြောင်း ဆွေးနွှေးနေခိုက် ၁၉၆၂ ခုနှစ် မတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်း]]ဦးစီးသော ဗမာ့[[တပ်မတော်]]သည် နိုင်ငံတော်မတည်ငြိမ်မှုကို အကြောင်းပြုပြီး အာဏာသိမ်းခဲ့သည်။ ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနု၊ သမ္မတဟောင်းစဝ်ရွှေသိုက်စသော နိုင်ငံရေးသမားများကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အခြေအနေဆိုးကို ထိန်းသိမ်းလိုခြင်းကြောင့် တာဝန်ယူရခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေအား ဖျက်သိမ်းခဲ့သည့်အပြင် သမ္မတနိုင်ငံအား ယာယီဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်လှန်ရေးကောင်စီ]]ကိုဖွဲ့စည်းပြီး [[စစ်အာဏာရှင်စနစ်]]ဖြင့် စတင်အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းသည် နိုင်ငံအား အာဏာရှင်စနစ်ဖြင့် ၂၆နှစ်အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
==အုပ်ချုပ်ရေး==
ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသည် ၁၉၄၈ မှ ၁၉၅၈ ကာလများတွင် အစိုးရယန္တရားစနစ်ကို ဗြိတိသျှခေတ်စနစ်များမှ ရယူကျင့်သုံးခဲ့သည်။<ref name="Asiafoundation">{{cite book|title=အပြောင်းအလဲကို စီမံခန့်ခွဲခြင်း၊ မြန်မာအစိုးရအဖွဲ့၏ မူဝါဒချမှတ်သည့် လုပ်ငန်းစဉ်| authors=ဆုမွန်သဇင်အောင် နှင့် မက်သရူးအာနိုး|publisher=အာရှဖောင်ဒေးရှင်း|date=မေ ၂၀၁၈|pages=၆-၈}}</ref> လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ပေါင်းစနစ်ကို ကျင့်သုံးသည်။ [[ပြည်ထောင်စုပါလီမန်]]ကို အောက်လွှတ်တော်ဖြစ်သော [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၄၈)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]နှင့် အထက်လွှတ်တော်ဖြစ်သော [[လူမျိုးစုလွှတ်တော်]]တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပါလီမန်သမ္မတစနစ် (Parliamentary Republic) ကို ကျင့်သုံးခဲ့ရာ [[နိုင်ငံတော်၏ ခေါင်းဆောင်]]အဖြစ် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]၊ [[အစိုးရအဖွဲ့၏ ခေါင်းဆောင်]]အဖြစ် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]တို့ကို ထားရှိထားသည်။
ရွေးကောက်ပွဲများကို လေးနှစ်လျှင်တစ်ကြိမ် ကျင်းပသည်။ အသက် ၁၈ နှစ်ပြည့်ပြီးသူတိုင်းမဲပေးနိုင်၍ အသက် ၂၁ နှစ်ပြည့်ပြီးသူတိုင်း အမတ်အဖြစ်ရွေးကောက်ခံခွင့်ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ပြီးလျှင် အုပ်ချုပ်မည့်[[ဦးနုအစိုးရ|အစိုးရသစ်]]ကို တင်မြှောက်ရန်အတွက် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၄၇|၁၉၄၇ တွင် ရွေးကောက်ပွဲ]]ကျင်းပခဲ့သည်။ လွှတ်တော်နှစ်ရပ် တွဲဖက်အစည်းအဝေးပြုလုပ်၍ နိုင်ငံတော်သမ္မတကို ရွေးချယ်ရသည်။ [[စဝ်ရွှေသိုက်]]၊ [[ဘဦး (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဒေါက်တာဘဦး]]နှင့် [[မန်းဝင်းမောင်]]တို့သည် နိုင်ငံတော်သမ္မတများဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ သမ္မတရာထူးသက်တမ်းမှာ ၅ နှစ်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ကို ပြည်သူ့လွှတ်တော်က ရွေးချယ်ပြီး သမ္မတကခန့်ရသည်။ [[ဦးနု]]သည် ၁၉၄၈ မှ ၁၉၅၈ အထိ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဦးနုအနားယူခဲ့သော ၁၉၅၆ ဇွန်မှ ၁၉၅၇ မတ်အထိကာလတွင် [[ဗဆွေ (ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း)|ဦးဗဆွေ]]က ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
အိမ်စောင့်အစိုးရသည် ဝန်ကြီးချုပ်အဖွဲ့ဝင်များကို မူရင်းရှိခဲ့သည့် ၃၀ ဦးမှ ၁၄ ဦးအထိလျှော့ချခဲ့သည်။ ဗဟိုလုံခြုံရေးဦးစီးအဖွဲ့၊ ဆုချီးမြှင့်ရေးအကြံပေးအဖွဲ့၊ အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ရာထူးတိုးမြှင့်ရေးနှင့် ရွှေ့ပြောင်းရေးဆိုင်ရာ အကြံပေးအဖွဲ့၊ နိုင်ငံတော်ဗဟိုထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့ စသည်တို့ကိုဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထို့အပြင် နိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်းများမဟုတ်သော ကြံ့ခိုင်ရေးအဖွဲ့များကိုလည်း ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ [[ပထစအစိုးရ]]သည်လည်း အိမ်စောင့်အစိုးရပုံစံကို နမူနာယူ၍ ဝန်ကြီးတစ်ဦးက ဝန်ကြီးဌာနတစ်ခုထက်ပို၍ တာဝန်ယူစေခဲ့ရာ ဝန်ကြီးချုပ် ၁၃ ဦးသာရှိခဲ့သည်။
၁၉၆၂ တပ်မတော်မှ နိုင်ငံတော်အာဏာကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သောအခါ ပါလီမန်ကိုဖျက်သိမ်းခဲ့ပြီး [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်လှန်ရေးကောင်စီ]]ကသာလျှင် အာဏာရပ်အားလုံးကို ချုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
==အခြားဖတ်ရှုရန်==
* [[ကိုလိုနီခေတ်]]
* [[ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေး အဖွဲ့ချုပ်]]
* [[ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ]]
* [[ကရင်ပဋိပက္ခ]]
* [[၁၉၆၂ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]]
* [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်]]
==မှတ်စု==
{{notelist}}
== ကိုးကားချက် ==
{{reflist}}
=== ရင်းမြစ်စာအုပ်များ ===
* {{cite book|author=အခြေခံပညာသင်ရိုးညွှန်းတမ်း၊ သင်ရိုးမာတိကာနှင့် ကျောင်းသုံးစာအုပ်ကော်မတီ|title=ဒသမတန်း မြန်မာ့သမိုင်း|publisher=[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]]|year=၂၀၁၉}}
* Aung-thwin, M. and M. Aung-Thwin, ''A History of Myanmar since ancient times. Traditions and Transformations.'' Reaktion Books: London, 2013.
* Callahan, M., ''Making Enemies. War and State Building in Burma.'' United States of America: Cornell University Press, 2003.
* {{cite book|author=Martin Smith|year=1991|title=Burma - Insurgency and the Politics of Ethnicity|url=https://archive.org/details/burmainsurgencyp0000smit|publisher=Zed Books|location=London and New Jersey|pages=}}
{{မြန်မာနိုင်ငံ}}
[[ကဏ္ဍ: မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]]
[[ကဏ္ဍ: ၁၉၄၈ တည်ထောင်ခဲ့သောနိုင်ငံများ]]
fehx8psqmazsfsu60ebbcwee388tz60
1060536
1060527
2026-10-29T05:53:45Z
Olway
150107
/* */
1060536
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ<br>Union of Burma
| native_name =
| common_name = မြန်မာနိုင်ငံ
| status =
| status_text =
| p1 = ကိုလိုနီခေတ်
| flag_p1 = Flag of British Burma (1937).svg
| s1 = ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ်သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ
| flag_s1 = Flag of Myanmar (1974-2010).svg
| flag =
| image_flag = Flag of Burma (1948-1974).svg
| flag_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အလံတော်|အလံတော်]]
| flag_alt =
| national_motto = ''သမဂ္ဂါနံ တပေါ သုခေါ''<br/>(စည်းလုံးညီညွတ်ခြင်းသည် ချမ်းသာခြင်းကို ဆောင်ရာ၏)
| image_coat = State Seal of Burma (1948-1974) in colour.png
| coat_alt =
| symbol =
| symbol_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်|တံဆိပ်တော်]]{{efn|သမတ (သမ္မတ) ဟူသောစကားလုံးပါဝင်သော်လည်း တရားဝင်အသုံးအနှုန်းတွင် တစ်ခါတစ်ရံမှသာ ထည့်သုံးခဲ့ပါသည်။}}
| image_map = Location Burma (Myanmar) ASEAN.svg
| image_map_alt =
| image_map_caption =
| capital = [[ရန်ကုန်မြို့|ရန်ကုန်]]
| national_anthem = {{unbulleted list|''[[ကမ္ဘာမကြေ]]'' <br/>({{lang-en|"Till the End of the World"}})|<br/>[[File:U.S. Navy Band - Kaba Ma Kyei.oga]]}}
| era = [[စစ်အေးတိုက်ပွဲ|စစ်အေးကာလ]]
| government_type = [[တစ်ပြည်ထောင်ယိမ်း ပြည်ထောင်စု ပါလီမန် သမ္မတစနစ်]]
| leader_title1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]
| leader_name1 = {{unbulleted list|[[စဝ်ရွှေသိုက်]] (၁၉၄၈–၁၉၅၂)|[[ဘဦး (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဘဦး]] (၁၉၅၂–၁၉၅၇)|[[မန်းဝင်းမောင် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမောင်]] (၁၉၅၇–၁၉၆၂)}}
| leader_title2 = [[မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]
| leader_name2 = {{unbulleted list|[[ဦးနု]] (၁၉၄၈–၁၉၅၆)|[[ဦးဗဆွေ|ဗဆွေ]] (၁၉၅၆–၁၉၅၇)|[[ဦးနု]] (၁၉၅၇–၁၉၅၈)|[[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|နေဝင်း]] (၁၉၅၈–၁၉၆၀) {{small|(ယာယီ)}}|[[ဦးနု]] (၁၉၆၀–၁၉၆၂)}}
| legislature = [[ပြည်ထောင်စုပါလီမန်]]
| upper_house = [[လူမျိုးစုလွှတ်တော်]]
| lower_house = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၄၈)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]
| official_languages = [[မြန်မာဘာသာစကား|မြန်မာဘာသာ]]၊ [[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား|အင်္ဂလိပ်ဘာသာ]]
| recognised_languages =
| common_languages =
| religion = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]<ref>{{cite web|title=၁၉၆၁ ခုနှစ်၊ နိုင်ငံတော်ဘာသာသာသနာချီးမြှောက်ထောက်ပံ့ရေးအက်ဥပဒေ|url=https://www.constitutionaltribunal.gov.mm/lawdatabase/my/law/764|website=Constitutional Tribunal of the Union, Law Library|access-date=26 August 2022|archive-date=25 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221025023633/https://www.constitutionaltribunal.gov.mm/lawdatabase/my/law/764}}</ref>
| demonym = Burmese
| sovereignty_type = ဖြစ်ရပ်များ
| established_event1 = [[မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးအက်ဥပဒေ]]ပြဋ္ဌာန်းခြင်း
| established_date1 = ၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၇
| established_event2 = [[လွတ်လပ်ရေးနေ့ (မြန်မာနိုင်ငံ)|လွတ်လပ်ရေးကြေညာခြင်း]]
| established_date2 = ၄ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၈
| established_event3 = [[၁၉၆၂ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်းပိုက်ခံရခြင်း]]
| established_date3 = ၂ မတ် ၁၉၆၂
| area_km2 = ၆၇၆,၅၇၈
| area_sq_mi = ၂၆၁,၂၂၈
| currency = [[မြန်မာယူပီး ၁၉၄၈-၁၉၅၂ မြန်မာကျပ်ငွေ ၁၉၅၂နောက်ပိုင်း]]
| currency_code = MMK
| iso3166code = BU
| time_zone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]]
| utc_offset = +06:30
| today = [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
}}
{{မြန်မာ့သမိုင်း}}
မြန်မာနိုင်ငံသည် ၁၉၄၈ခုနှစ်တွင်'''ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ''' ({{lang-en|Union of Burma}})အမည်ဖြင့် [[ဗြိတိန်]]တို့ထံမှ လွတ်လပ်ရေးရရှိခဲ့သည်။ လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံကို ဦးနုဦးဆောင်သော [[ဖဆပလ|ဖဆပလ]]ပါတီမှ နိုင်ငံကို ၁၀နှစ်တိုင်တိုင် အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် ဖဆပလပါတီမှ အာဏာရရှိလာသောအခါ ဖဆပလကို မကျေနပ်သော ကွန်မြူနစ်များနှင့် ဗမာလူမျိုးမဟုတ်သော တိုင်းရင်းသားအချို့က ဖဆပလအစိုးရအား ပုန်ကန်သဖြင့် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ|ပြည်တွင်းစစ်]]စတင်ဖြစ်ပွားလေသည်။ သို့သော်ထိုခေတ်၌ မြန်မာနိုင်ငံသည် [[အာရှ]]ကျားဖြစ်သည်။စီးပွားရေး၊ ပညာရေး တို့တွင်ထိုစဉ်က [[အာရှ]]တွင်ထိပ်တန်း ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]] အပါအဝင် အနောက်နိုင်ငံများနှင့်လည်းကောင်းမွန်သောဆက်ဆံရေးရှိသည်။ [[ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု သမ္မတနိုင်ငံ]]နှင့် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]တို့လို လက်ဝဲယိမ်း [[ကွန်မြူနစ်ဝါဒ]]ကျင့်သုံးသော နိုင်ငံများနှင့်လည်း ဆက်ဆံရေးကောင်းခဲ့သည်။ထိုစဉ်က [[မြန်မာကျပ်ငွေ]]၆ ကျပ်လျှင် အမေရိကန် ၁ ဒေါ်လာနှင့်ညီမျှသည်။ သို့သော်ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးကို မတည်ဆောက်နိုင်။ [[ကူမင်တန်|တရုတ်ဖြူ]]ကျူးကျော်မှု၊ ပြည်တွင်းစစ်နှင့် ဖက်ဒရယ် ကိစ္စဆွေးနွေးခဲ့သဖြင့်၁၉၆၂ခုနှစ်တွင် [[ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း]]ဦးဆောင်သော [[တပ်မတော်|မြန်မာစစ်တပ်]]၏ ဖြုတ်ချခြင်းကို ခံခဲ့ရလေသည်။
==နယ်နမိတ်==
၁၉၄၈ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နယ်နမိတ်သည် လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံ၏ နယ်နမိတ်နှင့် အတူတူပင်ဖြစ်သည်။ ၁၉၄၈ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံသည် [[ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]၊ တိဘက်နိုင်ငံ(၁၉၅၁အထိ)၊ [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ [[ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ|ပြင်သစ်အင်ဒိုချိုင်းနားကိုလိုနီ]](၁၉၅၄အထိ)၊ [[လာအိုနိုင်ငံ]](၁၉၅၄မှစ၍)နှင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]တို့နှင့် နယ်နမိတ်ချင်း ထိစပ်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံသည် ပြည်ထောင်စု(သို့မဟုတ်)တစ်ပြည်ထောင် ပါလီမန်သမ္မတနိုင်ငံဖြစ်ခဲ့ပြီး ဗဟိုအစိုးရမှ အာဏာအားလုံးအား ချုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဗြိတိသျှလက်ထက်ကတည်းက တည်ရှိခဲ့သော တိုင်း၇တိုင်းနှင့် လွတ်လပ်ရေးရပြီးမှ ဖွဲ့စည်းသော ပြည်နယ်၅ခုရှိခဲ့သည်။ တိုင်းများမှာ [[စစ်ကိုင်းတိုင်း]]၊ [[မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မကွေးတိုင်း]]၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်|ရခိုင်တိုင်း]]၊ [[ပဲခူးတိုင်း]]၊ [[ဧရာဝတီတိုင်း]]နင့် [[တနင်္သာရီတိုင်း]]တို့ဖြစ်သည်။ လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက် စစ်ကိုင်းတိုင်း အရှေ့မြောက်ပိုင်းအား [[ကချင်ပြည်နယ်]]အဖြစ်လည်းကောင်း၊ မကွေးတိုင်း အနောက်မြောက်ပိုင်းအား [[ချင်းပြည်နယ်|ချင်းဝိသေသတိုင်း]]အဖြစ်လည်းကောင်း၊ တနင်္သာရီတိုင်း အရှေ့မြောက်ပိုင်းအား [[ကရင်ပြည်နယ်]]အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဖက်ဒရယ်ရှမ်းပြည်နယ်စုတောင်ဘက်အစွန်အဖျားရှိ နယ်မြေများအား [[ကယားပြည်နယ်]]အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဖက်ဒရယ်ရှမ်းပြည်နယ်စုအား [[ရှမ်းပြည်နယ်]]အဖြစ်လည်းကောင်း ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေ ၁၂ခုရှိခဲ့သည်။ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းများသည် အတူတူပင်ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့အားလုံးကို မြန်မာအစိုးရမှ ဝန်ကြီးများခန့်၍ တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က နိုင်ငံ၏ မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့မှာ ရန်ကုန်မြို့ဖြစ်သည်။
==သမိုင်းကြောင်း==
{{see also|မြန်မာ့သမိုင်း}}
မြန်မာနိုင်ငံသည် [[၁၉၄၈]] ခုနှစ်တွင်[[လွတ်လပ်ရေးနေ့ (မြန်မာနိုင်ငံ)|အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံ]] ဖြစ်လာခဲ့သည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီးသည့်နောက် နိုင်ငံကို ပထမဆုံးအုပ်ချုပ်သည့်ပါတီမှာ [[ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေး အဖွဲ့ချုပ်|ဖဆပလပါတီ]]ဖြစ်သည်။
ထို[[ဖဆပလ]]အစိုးရသည် ဗမာလူမျိုးရေးဝါဒီအစိုးရဖြစ်သောကြောင့် မြန်မာလူမျိုးမဟုတ်သော တိုင်းရင်းသားအချို့နှင့် ကွန်မြူနစ်များက မကျေနပ်ကြပေ။ ထို့ကြောင့်[[ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး|ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး]] (KNU)၊ [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ|အလံဖြူကွန်မြူနစ်ပါတီ]] (CPB)၊ [[အလံနီ ကွန်မြူနစ်ပါတီ]]၊ [[ပြည်သူ့ရဲဘော် အဖွဲ့]] (PVO) စသည်တို့ မြန်မာလူမျိုးရေးဝါဒီအစိုးရအား ပုန်ကန်ရာမှ [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ|ပဋိပက္ခ]]ဖြစ်ပွားလေသည်။
===ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ===
{{see also|မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ}}
====ကွန်မြူနစ်တို့ထကြွခြင်း====
မြန်မာနိုင်ငံ၌ ပထမဆုံးပုန်ကန်ခဲ့ကြသူများမှာ ကွန်မြူနစ်ပါတီဖြစ်သည်။ ၁၉၄၆ တွင် [[ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ]]သည် ဂိုဏ်းဂဏစိတ်ပြင်းထန်လာခြင်း၊ ဖဆပလ၏စည်းကမ်းများကို ကျူးလွန်ဖောက်ဖျက်ခြင်းစသည်တို့ကြောင့် ကွန်မြူနစ်ပါတီကို ဖဆပလအဖွဲ့ချုပ်မှ ထုတ်ပယ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ထိုကွန်မြူနစ်ပါတီမှာ ကိုယ်တိုင်တိုက်ပွဲဝင်၍ လွတ်လပ်ရေးရယူလိုသော [[သခင်စိုး]]ဦးဆောင်သည့် [[အလံနီ ကွန်မြူနစ်ပါတီ|အလံနီကွန်မြူနစ်ပါတီ]]နှင့် ဖဆပလနှင့်ပူးပေါင်းလိုသော [[သခင်သန်းထွန်း]]ဦးဆောင်သည့် [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ|အလံဖြူကွန်မြူနစ်ပါတီ]]ဟူ၍ နှစ်ခြမ်းကွဲခဲ့သည်။ အလံနီများက ၁၉၄၆ တွင် စတင်ပုန်ကန်ခဲ့ကြသည်။
အလံဖြူများသည် ဖဆပလနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လိုရာမှ ၁၉၄၈ တွင် ကျင်းပသော ကွန်မြူနစ်ညီလာခံကြီးသို့ တက်ရောက်ခဲ့ရာ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးလမ်းစဉ်ကို လက်ခံခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် အလံဖြူများသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏လွတ်လပ်ရေးကို အယုံအကြည်မရှိဖြစ်ခဲ့ကြရာ စတင်ပုန်ကန်ခဲ့ကြသည်။
====ပြည်သူ့ရဲဘော်အဖွဲ့====
[[ပြည်သူ့ရဲဘော် အဖွဲ့|ပြည်သူ့ရဲဘော်အဖွဲ့]]တွင်လည်း သဘောထားကွဲလွဲမှုကြောင့် ရဲဘော်ဖြူ၊ ရဲဘော်ဝါဟူ၍ နှစ်ခြမ်းကွဲခဲ့သည်။ ရဲဘော်ဝါများသည် ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနုအဆိုပြုသော လက်ဝဲညီညွတ်ရေးမူ ၁၅ ချက်အနက် ၁၄ ချက်ကို လက်ခံခဲ့ကြသည်။ ရဲဘော်ဖြူများကမူ တောခိုကွန်မြူနစ်များကို ပြန်လည်စေ့စပ်ပြီးမှသာ လက်ဝဲညီညွတ်ရေးမူကို ရရှိနိုင်မည်ဟုယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ ရဲဘော်ဖြူများကို ဗိုလ်လရောင်နှင့် [[ဖိုးကွန်း (ဗိုလ်မှူး)|ဗိုလ်ဖိုးကွန်း]]တို့ခေါင်းဆောင်ခဲ့ပြီး၊ ရဲဘော်ဝါကို [[မှူးအောင်၊ ဗိုလ် (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)|ဗိုလ်မှူးအောင်]]နှင့် [[စိန်မှန်၊ ဗိုလ်မှူး|ဗိုလ်စိန်မှန်]]တို့က ခေါင်းဆောင်ခဲ့သည်။ ရဲဘော်ဖြူတို့သည် ၁၉၄၈ ဇူလိုင် ၂၉ တွင် စတင်ပုန်ကန်ခဲ့ကြသည်။
====[[ကရင်ပဋိပက္ခ]]====
၁၉၄၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် [[ကရင်လူမျိုး|ကရင်တိုင်းရင်းသား]]လေးသိန်းတို့သည် [[ကရင်ပြည်နယ်]]ကိုဖွဲ့စည်းပေးရန် တောင်းဆိုဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။ ကွန်မြူနစ်များထကြွလာသည်နှင့် အချို့သောကရင်များသည် [[ကရင်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးအဖွဲ့]] (KNDO) ကိုဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ (KNDO)အဖွဲ့ကိုဖွဲ့စည်းခြင်း၊ [[ဖဆပလ]]အစိုးရမှ ကရင်တို့အား အယုံအကြည်နည်းခြင်းတို့ကြောင့် ကရင်နှင့်ဗမာတိုင်းရင်းသားတို့၏ ဆက်ဆံရေးမှာ တင်းမာလာခဲ့သည်။ ထိုတင်းမာမှုများကို လျော့ကျစေရန်အတွက် ဝန်ကြီးချုပ်[[ဦးနု]]ကိုယ်တိုင်ဦးစီး၍ ကရင်–မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေးပွဲများ ပြုလုပ်ပေးခဲ့သည်။
ကရင်တိုင်းရင်းသားတို့သည် ပုန်ကန်မှုများကို နှိမ်နှင်းရာ၌အစိုးရအား ကူညီပေးခဲ့ကြသည်။ ၁၉၄၈ ဇန်နဝါရီတွင် [[ဦးနု]]နှင့် [[ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး|ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး]] (KNU) ခေါင်းဆောင် [[စောဘဦးကြီး]]တို့သည် ပြည်တွင်း၌ဖြစ်လျက်ရှိသော သောင်းကျန်းမှုများကိုရပ်ဆိုင်းရန် ဧရာဝတီဒေသ၌ ဆွေးနွှေးခဲ့ကြသည်။ ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနု၏ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် စစ်ဦးစီးချုပ်[[စမစ်ဒွန်း|ဗိုလ်ချုပ်စမစ်ဒွန်း]]သည် ကွန်မြူနစ်များအားတိုက်ထုတ်ရန် တွံတွေးတူးမြောင်းဒေသအား သိမ်းပိုက်စေခဲ့သည်။ လူမျိုးရေးတင်းမာမှုများကြောင့် မြန်မာ့သတင်းများသည်ထိုဖြစ်ရပ်ကို ကရင်တို့ထကြွကြသည် ဟူ၍မှတ်ယူခဲ့ကြသဖြင့် ကရင်-မြန်မာဆက်ဆံရေးမှာ ယိုယွင်းလာခဲ့သည်။
KNDO သည် [[ရန်ကုန်မြို့|ရန်ကုန်မြို့မြောက်ပိုင်း]]ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ [[ဗမာလူမျိုး|မြန်မာလူမျိုး]]တို့ကမကျေနပ်သဖြင့် ကိုယ်တိုင်လက်နက်စွဲကိုင်၍ ကရင်တို့အား တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ကရင်ဗိုလ်မှူးကြီးမင်းမောင်သည် စောဘဦးကြီးအား KNU နှင့် ဦးနုအစိုးရတို့အကြား ငြိမ်းချမ်းရေးကို ရပ်ဆိုင်းစေခဲ့သည်။ ၁၉၄၉ ဇန်နဝါရီ ၂၇ တွင် [[တောင်ငူမြို့]]ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ပုသိမ်မြို့]]၊ [[ဖြူးမြို့]] စသောဒေသများကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ထိုအကြောင်းကြောင့် ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနုသည် [[တပ်မတော်]]ရှိ ကရင်လူမျိုးများအား ဖြုတ်ချခဲ့သည်။ စစ်ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်စမစ်ဒွန်းနေရာတွင် [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်း]]အား ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ရာထူးမှအနားယူခံရသော ကရင်စစ်သားတို့သည် KNDO သို့ဝင်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၄၉ ဇန်နဝါရီ ၃၁ တွင် ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံးသည် မြန်မာအစိုးရအား စစ်ကြေညာခဲ့သည်။
====အခြားသောင်းကျန်းမှုများ====
တနင်္သာရီတိုင်းမြောက်ပိုင်း တွင်လည်း မွန်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (MNDO) ပေါ်ပေါက်လာ၍ ထပုန်ကန်ခဲ့ကြသည်။ [[ပအိုဝ့်လူမျိုး|ပအိုဝ်း]]တိုင်းရင်းသားတို့သည်လည်း ထကြွခဲ့ကြသည်။ [[ရခိုင်ပြည်နယ်|ရခိုင်တိုင်း]]တွင် "[[မူဂျာဟစ်]]" သူပုန်များပုန်ကန်ခဲ့ကြသည်။ ထိုမူဂျာဟစ်အဖွဲ့သည် ရခိုင်၏[[မယူမြစ်|မယူကျွန်းဆွယ်]]ဒေသကို [[အရှေ့ပါကစ္စတန်]]ဒေသအဖြစ် သွတ်သွင်းလိုခဲ့ကြသည်။ [[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]မှလည်း တပ်သားအချို့ လက်နက်များယူ၍ တောခိုခဲ့ကြသည်လည်းရှိခဲ့သည်။ ထိုပုန်ကန်သူများကို စုပေါင်း၍ "ရောင်စုံသူပုန်များ" ဟူ၍ခေါ်ဆိုကြသည်။ သို့သော် ထိုအင်အားစုတို့မှာ တစ်သီးတစ်ခြားပုန်ကန်ကြခြင်း၊ တောင်တန်းဒေသမှ တိုင်းရင်းသားအချို့ အစိုးရဘက်မှ ပါဝင်ကူညီပေးခြင်းတို့ကြောင့် ပဋိပက္ခအရှိန်အဟုန်များ လျော့ကျခဲ့သည်။
===ကူမင်တန်ကျူးကျော်မှု===
{{main|ကူမင်တန်မှမြန်မာနိုင်ငံအားကျူးကျော်မှု}}
[[တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ (၁၉၁၂–၁၉၄၉)|တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ]]၌ [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ကွန်မြူနစ်]]နှင့် [[ကွန်မင်တန်ပါတီ|ကူမင်တန်]]တို့သည် [[တရုတ် ပြည်တွင်းစစ်ပွဲ|ပြည်တွင်းစစ်]]တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် ကွန်မြူနစ်တို့မှ အနိုင်ရခဲ့ရာ [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]ကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ သို့ဖြစ်ရာ ကူမင်တန်အစိုးရသည် [[ထိုင်ဝမ်]]ကျွန်းသို့ အဆင့်ဆင့်တိမ်းရှောင်ခဲ့ရသည်။ ၁၉၅၀ တွင် ယူနန်နယ်ရှိကူမင်တန်တပ်များသည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ကူမင်တန်တပ်များသည်ဦးစွာ ကျိုင်းတုံ၌အခြေချခဲ့ပြီး အင်အားစုစောင်းခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ မတ်လတွင် [[ကျိုင်းတုံမြို့|ကျိုင်းတုံ]]နှင့် [[တာချီလိတ်မြို့]]များကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
မြန်မာအစိုးရမှကူမင်တန်တို့အား လက်နက်ချရန်သို့မဟုတ် မြန်မာ့နယ်မြေမှထွက်ခွာရန် ရာဇသံပေးခဲ့သည်။ ကူမင်တန်တို့သည် ထိုရာဇသံကိုလက်မခံဘဲ ဆက်လက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြရာ မြန်မာ့တပ်မတော်သည် စတင်ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၃ မတ်လတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည်[[ကုလသမဂ္ဂ]]၌ ကူမင်တန်ကျူးကျော်မှုပြဿနာကို အထောက်အထားများဖြင့် တင်ပြခဲ့သည်။ လပေါင်းများစွာ ဆွေးနွှေးမှုများအပြီးတွင် ကူမင်တန်တပ်များသည် မြန်မာနိုင်ငံမှတပ်ဆုတ်ပေးရန် သဘောတူခဲ့သည်။ ၁၉၅၄ တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ကူမင်တန် ၆၀၀၀ မျှသာကျန်ရှိခဲ့သည်။
===ဖဆပလနှစ်ခြမ်းကွဲခြင်း===
၁၉၅၈ တွင် ဝန်ကြီးချူပ်ဦးနုသည် သောင်းကျန်းသူများအား လက်နက်ချစေနိုင်ခဲ့သော်လည်း [[ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေး အဖွဲ့ချုပ်|ဖဆပလ]]အတွင်း၌ မပြေလည်မှုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ၁၉၅၈ ဇူလိုင်လတွင် [[ဦးနု]]နှင့် [[ဦးတင်]]တို့ခေါင်းဆောင်သော [[သန့်ရှင်းဖဆပလ]]နှင့် [[ဦးဗဆွေ]]နှင့် [[ကျော်ငြိမ်း|ဦးကျော်ငြိမ်း]]တို့ ခေါင်းဆောင်သော [[တည်မြဲဖဆပလ]]ဟူ၍ နှစ်ဖွဲ့ကွဲခဲ့သည်။ အစိုးရကိုကြိုးကိုင်နိုင်ရန် ထိုနှစ်ဖွဲ့လုံးကယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကြသည်။ သန့်ရှင်းဖဆပလသည် လိုက်လျောမှုတစ်ရပ်အနေဖြင့် လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အမိန့်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနုအား "no confidence" ခေါ် နိုင်ငံတော်ကိုအုပ်ချုပ်ရန် အယုံအကြည်မရှိကြောင်းအဆိုကို တည်မြဲဖဆပလမှ အဆိုတင်သွင်းခဲ့သည်။ ပါလီမန်အထူးအစည်းအဝေးပွဲ၌ မဲပေးဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြရာ သန့်ရှင်းဖဆပလသည် [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးတပ်ပေါင်းစု]] (ပမညတ) ၏ ထောက်ခံမှုဖြင့် ဆက်လက်အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ ဦးနုအစိုးရနှင့် ပမညတတို့၏ သဘောတူညီမှုကိုအသုံးချ၍ ကွန်မြူနစ်သောင်းကျန်းသူများသည် အလင်းဝင်ဟန်ပြု၍ နိုင်ငံရေးလောကအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာမည်ကို တည်မြဲဖဆပလ အမတ်များနှင့် တပ်မတော်သမားများက စိုးရိမ်ခဲ့ကြသည်။
၁၉၅၈ ဩဂုတ်တွင်ဦးနုသည် ထိုသို့နိုင်ငံရေးတင်းမာမှုများကြောင့် ရသုံးခန့်မှန်းခြေစာရင်းကို လွှတ်တော်မခေါ်ယူတော့ဘဲ အရေးပေါ်အာဏာဖြင့် အတည်ပြုလိုက်သည်။ ထိုအကြောင်းကြောင့် တည်မြဲအမတ်များက ဖွဲ့စည်းပုံဥပဒေကို ဆန့်ကျင်သည်ဟုဆိုကာ ထိုသို့အတည်ပြုခြင်းကို ဆန့်ကျင်ရုံသာမက တပ်မတော်ကိုပါ အာဏာသိမ်းယူရန်တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ဦးနုသည် နိုင်ငံတော်အာဏာကို သိမ်းယူရန် အစီအစဉ်ကို သိရှိခဲ့ရသောအခါ ဗိုလ်မှူးချုပ်တင်ဖေ၊ ဗိုလ်မှူးချုပ်အောင်ကြီးနှင့် ဗိုလ်မှူးချုပ်မောင်မောင်တို့ လာရောက်တွေ့ဆုံကြသောအခါတွင် ကမ်းလှမ်းမှုတစ်ခုပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုကမ်းလှမ်းမှုမှာ နိုင်ငံတော်အာဏာကို မသိမ်းယူသင့်ကြောင်း၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း]]ကို ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ်ခန့်ပေးမည်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၁၉၅၈)|အစိုးရအသစ်]]ကို သန့်ရှင်းဖဆပလ အဖွဲ့ဝင်များမပါဝင်ဘဲ ဖွဲ့စည်းနိုင်ကြောင်းတို့ဖြစ်ကြသည်။ ဗိုလ်နေဝင်းသည်လည်း ထိုကမ်းလှမ်းမှုကို လက်ခံခဲ့သည့်အလျှောက် ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနုသည် ပါလီမန်အထူးအစည်းအဝေးပွဲ ခေါ်ယူခဲ့၍ ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းအား အာဏာလွှဲပြောင်းခဲ့ရသည်။<ref>{{cite book|author=[[ဦးနု]]|year=၂၀၁၃|title= တာတေစနေသား|edition=တတိယ|publisher=ငါတို့စာပေ|location=ရန်ကုန်|pages=၃၁၄–၃၁၆}}</ref>
===အိမ်စောင့်အစိုးရ===
{{main|အိမ်စောင့်အစိုးရ (၁၉၅၈)}}
၁၉၅၈ အောက်တိုဘာ ၂၈ မှစ၍ ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းသည် အာဏာရရှိခဲ့၍ အိမ်စောင့်အစိုးရကိုဖွဲ့စည်းပြီး စတင်အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ထိုအစိုးရအဖွဲ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းသည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး တပ်မတော်မှ အနားယူပြီးဖြစ်သော အရာရှိ ၁၄ ဦးပါဝင်သည်။ အိမ်စောင့်အစိုးရသည် နိုင်ငံကိုအတင်းအကျပ် အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အမိန့်ကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။ [[ပမညတ]]နှင့် [[သန့်ရှင်းဖဆပလ]]တို့ကို ဖိနှိပ်မှုများပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ကွန်မြူနစ်တို့အား ထောက်ခံသူဟုဆိုသူ လူအယောက် ၄၀၀ ကျော်ကို ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး ၁၅၃ ယောက်ကို [[ကိုကိုးကျွန်း]]နှင့် [[ကပ္ပလီပင်လယ်]]များသို့ နှင်ထုတ်ခဲ့သည်။ [[ဗိုလ်တထောင် သတင်းစာ|ဗိုလ်တထောင်]]၊ [[ကြေးမုံ သတင်းစာ|ကြေးမုံ]]နှင့် ရန်ကုန်နေ့စဉ် သတင်းစာတိုက်များကို ပိတ်ချခဲ့သည်။ ထိုသို့ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် ၁၉၅၈ စက်တင်ဘာ ၃၀ တွင် တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများသည် အိမ့်စောင့်အစိုးရကို ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။
ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ပါလီမန်အမတ် မဟုတ်သောသူများသည် ဝန်ကြီးချုပ်တာဝန်ကို ၆ လ အထိသာထမ်းဆောင်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ၁၉၅၉ ဖေဖော်ဝါရီတွင် အိမ်စောင့်အစိုးရသည် ဥပဒေပုဒ်မ ၁၁၆ ကို ပြင်ဆင်လိုခဲ့သည်။ ထိုအဆိုကို အများပြည်သူများက ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်ခဲ့ကြသော်လည်း ပါလီမန်အတွင်း၌ တည်မြဲဖဆပလမှ အမတ်ဦးရေများသဖြင့် ထိုပုဒ်မ ၁၁၆ ကို ပြင်ဆင်နိုင်ခဲ့၍ အိမ်စောင့်အစိုးရ၏ သက်တမ်းကိုတိုးမြှင့်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၉ ဧပြီလတွင် [[ဒီမိုကရေစီ]]ဝါဒနှင့် ညီညွတ်စေရေးကိုအကြောင်းပြု၍ ရှမ်းနှင့် ကယား[[စော်ဘွား]]များအား ငွေကြေးပေး၍ အာဏာစွန့်စေခြင်းဖြင့် ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် ကယားပြည်နယ်အား မြန်မာအစိုးရ၏ တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်မှုအောက်သို့ သွတ်သွင်းစေခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ တွင် အိမ်စောင့်အစိုးရသည် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၆၀|ရွေးကောက်ပွဲ]]ကို ကျင်းပပေးခဲ့ရာ ဦးနုဦးဆောင်သော သန့်ရှင်းဖဆပလမှာ အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ တရားမျှတသောရွေးကောက်ပွဲ ဟုဆိုသော်လည်း တပ်မတော်သည် [[တည်မြဲဖဆပလ]]ဘက်မှ မဲဆွယ်မှုများရှိခဲ့သည်။
===ပထစအစိုးရ===
၁၉၆၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် သန့်ရှင်းဖဆပလမှ အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး ပါတီအမည်ကို "[[ပြည်ထောင်စုပါတီ]]" (ပထစ) ဟူ၍ အမည်ပြောင်းခဲ့သည်။ ရွေးကောက်ပွဲကာလ၌ [[မွန်ပြည်နယ်]]နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]တို့ကို ဖွဲ့စည်းပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ကတိပေးခဲ့သည်။ ပထစအစိုးရသည် နိုင်ငံရေးလမ်းစဉ်သစ်များကို ချမှတ်နိုင်ခဲ့သော်လည်း ပါတီအတွင်း၌ "ဦး၊ ဗိုလ်၊ သခင်" အုပ်စုကွဲအားပြိုင်မှုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ကို နိုင်ငံတော်ဘာသာအဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည့်အတွက် ဘာသာခြားများကကန့်ကွက်ခဲ့ကြသည်။ ထိုအကြောင်းကြောင့်လည်း [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့]]က စတင်ပုန်ကန်ကြွခဲ့သည်။
သမ္မတဟောင်း [[ညောင်ရွှေမြို့|ညောင်ရွှေ]]စော်ဘွား [[စဝ်ရွှေသိုက်]]ဦးဆောင်၍ ရှမ်းပြည်ဖက်ဒရယ်မူရရှိရေးအတွက် စတင်လှုပ်ရှားခဲ့ကြသည်။ ၁၉၆၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၅ တွင် ရှမ်းပြည်နယ်အစိုးရ(ကောင်စီ)ကဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပြင်ဆင်ရန် အဆိုတင်သွင်းခဲ့သည်။ ဇွန်လတွင်လည်း တောင်ကြီးမြို့၌ ညီလာခံတစ်ရပ်ကျင်းပခဲ့ရာ တိုင်းရင်းသားများ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ ထိုညီလာခံတွင် လွှတ်တော်နှစ်ရပ် အာဏာတူပေးရေး၊ ပြည်မကို ပြည်နယ်အဖြစ်ဖွဲ့စည်းပေးရေး၊ ပြည်နယ်များအာဏာပိုမိုရရှိရေး စသည်တို့ကိုတောင်းဆိုရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite journal|author=ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုရေးရာဝန်ကြီးဌာန၊ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ|title=ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စု၏ အခြေခံမူများ|url=https://mofua.nugmyanmar.org/publication-detail/federal-paper-vol-1-no-3|volume=1|issue=3}}</ref> ထို့ကြောင့် ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနုသည် ၁၉၆၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄ ရက်မှစ၍ ဖက်ဒရယ်မူအတွက် ဖက်ဒရယ်နှီးနှောဖလှယ်ပွဲကို ကျင်းပပေးခဲ့သည်။ မတ်လ ၁ ရက်နေ့ ထိုနှီးနှောဖလှယ်ပွဲ၌ ဖက်ဒရယ်မူမရပါက ပြည်ထောင်စုမှ နုတ်ထွက်မည်ဖြစ်ကြောင်း သတင်းအမှားများ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းတွင် ဗိုလ်နေဝင်းမှ အကျင့်ပျက်အရာရှိများနှင့် ပူးပေါင်းကာ အာဏာသိမ်းရန် ကြံစည်နေပြီဖြစ်သည်။
===အာဏာသိမ်းပိုက်ခံရခြင်း===
ဖက်ဒရယ်မူအကြောင်း ဆွေးနွှေးနေခိုက် ၁၉၆၂ ခုနှစ် မတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်း]]ဦးစီးသော ဗမာ့[[တပ်မတော်]]သည် နိုင်ငံတော်မတည်ငြိမ်မှုကို အကြောင်းပြုပြီး အာဏာသိမ်းခဲ့သည်။ ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနု၊ သမ္မတဟောင်းစဝ်ရွှေသိုက်စသော နိုင်ငံရေးသမားများကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အခြေအနေဆိုးကို ထိန်းသိမ်းလိုခြင်းကြောင့် တာဝန်ယူရခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေအား ဖျက်သိမ်းခဲ့သည့်အပြင် သမ္မတနိုင်ငံအား ယာယီဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်လှန်ရေးကောင်စီ]]ကိုဖွဲ့စည်းပြီး [[စစ်အာဏာရှင်စနစ်]]ဖြင့် စတင်အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းသည် နိုင်ငံအား အာဏာရှင်စနစ်ဖြင့် ၂၆နှစ်အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
==အုပ်ချုပ်ရေး==
ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသည် ၁၉၄၈ မှ ၁၉၅၈ ကာလများတွင် အစိုးရယန္တရားစနစ်ကို ဗြိတိသျှခေတ်စနစ်များမှ ရယူကျင့်သုံးခဲ့သည်။<ref name="Asiafoundation">{{cite book|title=အပြောင်းအလဲကို စီမံခန့်ခွဲခြင်း၊ မြန်မာအစိုးရအဖွဲ့၏ မူဝါဒချမှတ်သည့် လုပ်ငန်းစဉ်| authors=ဆုမွန်သဇင်အောင် နှင့် မက်သရူးအာနိုး|publisher=အာရှဖောင်ဒေးရှင်း|date=မေ ၂၀၁၈|pages=၆-၈}}</ref> လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ပေါင်းစနစ်ကို ကျင့်သုံးသည်။ [[ပြည်ထောင်စုပါလီမန်]]ကို အောက်လွှတ်တော်ဖြစ်သော [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၄၈)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]နှင့် အထက်လွှတ်တော်ဖြစ်သော [[လူမျိုးစုလွှတ်တော်]]တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပါလီမန်သမ္မတစနစ် (Parliamentary Republic) ကို ကျင့်သုံးခဲ့ရာ [[နိုင်ငံတော်၏ ခေါင်းဆောင်]]အဖြစ် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]၊ [[အစိုးရအဖွဲ့၏ ခေါင်းဆောင်]]အဖြစ် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]တို့ကို ထားရှိထားသည်။
ရွေးကောက်ပွဲများကို လေးနှစ်လျှင်တစ်ကြိမ် ကျင်းပသည်။ အသက် ၁၈ နှစ်ပြည့်ပြီးသူတိုင်းမဲပေးနိုင်၍ အသက် ၂၁ နှစ်ပြည့်ပြီးသူတိုင်း အမတ်အဖြစ်ရွေးကောက်ခံခွင့်ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ပြီးလျှင် အုပ်ချုပ်မည့်[[ဦးနုအစိုးရ|အစိုးရသစ်]]ကို တင်မြှောက်ရန်အတွက် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၄၇|၁၉၄၇ တွင် ရွေးကောက်ပွဲ]]ကျင်းပခဲ့သည်။ လွှတ်တော်နှစ်ရပ် တွဲဖက်အစည်းအဝေးပြုလုပ်၍ နိုင်ငံတော်သမ္မတကို ရွေးချယ်ရသည်။ [[စဝ်ရွှေသိုက်]]၊ [[ဘဦး (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဒေါက်တာဘဦး]]နှင့် [[မန်းဝင်းမောင်]]တို့သည် နိုင်ငံတော်သမ္မတများဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ သမ္မတရာထူးသက်တမ်းမှာ ၅ နှစ်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ကို ပြည်သူ့လွှတ်တော်က ရွေးချယ်ပြီး သမ္မတကခန့်ရသည်။ [[ဦးနု]]သည် ၁၉၄၈ မှ ၁၉၅၈ အထိ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဦးနုအနားယူခဲ့သော ၁၉၅၆ ဇွန်မှ ၁၉၅၇ မတ်အထိကာလတွင် [[ဗဆွေ (ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း)|ဦးဗဆွေ]]က ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
အိမ်စောင့်အစိုးရသည် ဝန်ကြီးချုပ်အဖွဲ့ဝင်များကို မူရင်းရှိခဲ့သည့် ၃၀ ဦးမှ ၁၄ ဦးအထိလျှော့ချခဲ့သည်။ ဗဟိုလုံခြုံရေးဦးစီးအဖွဲ့၊ ဆုချီးမြှင့်ရေးအကြံပေးအဖွဲ့၊ အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ရာထူးတိုးမြှင့်ရေးနှင့် ရွှေ့ပြောင်းရေးဆိုင်ရာ အကြံပေးအဖွဲ့၊ နိုင်ငံတော်ဗဟိုထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့ စသည်တို့ကိုဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထို့အပြင် နိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်းများမဟုတ်သော ကြံ့ခိုင်ရေးအဖွဲ့များကိုလည်း ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ [[ပထစအစိုးရ]]သည်လည်း အိမ်စောင့်အစိုးရပုံစံကို နမူနာယူ၍ ဝန်ကြီးတစ်ဦးက ဝန်ကြီးဌာနတစ်ခုထက်ပို၍ တာဝန်ယူစေခဲ့ရာ ဝန်ကြီးချုပ် ၁၃ ဦးသာရှိခဲ့သည်။
၁၉၆၂ တပ်မတော်မှ နိုင်ငံတော်အာဏာကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သောအခါ ပါလီမန်ကိုဖျက်သိမ်းခဲ့ပြီး [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်လှန်ရေးကောင်စီ]]ကသာလျှင် အာဏာရပ်အားလုံးကို ချုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
==အခြားဖတ်ရှုရန်==
* [[ကိုလိုနီခေတ်]]
* [[ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေး အဖွဲ့ချုပ်]]
* [[ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ]]
* [[ကရင်ပဋိပက္ခ]]
* [[၁၉၆၂ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]]
* [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်]]
==မှတ်စု==
{{notelist}}
== ကိုးကားချက် ==
{{reflist}}
=== ရင်းမြစ်စာအုပ်များ ===
* {{cite book|author=အခြေခံပညာသင်ရိုးညွှန်းတမ်း၊ သင်ရိုးမာတိကာနှင့် ကျောင်းသုံးစာအုပ်ကော်မတီ|title=ဒသမတန်း မြန်မာ့သမိုင်း|publisher=[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]]|year=၂၀၁၉}}
* Aung-thwin, M. and M. Aung-Thwin, ''A History of Myanmar since ancient times. Traditions and Transformations.'' Reaktion Books: London, 2013.
* Callahan, M., ''Making Enemies. War and State Building in Burma.'' United States of America: Cornell University Press, 2003.
* {{cite book|author=Martin Smith|year=1991|title=Burma - Insurgency and the Politics of Ethnicity|url=https://archive.org/details/burmainsurgencyp0000smit|publisher=Zed Books|location=London and New Jersey|pages=}}
{{မြန်မာနိုင်ငံ}}
[[ကဏ္ဍ: မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]]
[[ကဏ္ဍ: ၁၉၄၈ တည်ထောင်ခဲ့သောနိုင်ငံများ]]
re68bkmac2j2sf4j2qqzx0vu8h1y3hh
1060538
1060536
2026-10-29T05:57:29Z
Olway
150107
/* */
1060538
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ<br>Union of Burma
| native_name =
| common_name = မြန်မာနိုင်ငံ
| status =
| status_text =
| p1 = ကိုလိုနီခေတ်
| flag_p1 = Flag of British Burma (1937).svg
| s1 = ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ်သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ
| flag_s1 = Flag of Myanmar (1974-2010).svg
| flag =
| image_flag = Flag of Burma (1948-1974).svg
| flag_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အလံတော်|အလံတော်]]
| flag_alt =
| national_motto = ''သမဂ္ဂါနံ တပေါ သုခေါ''<br/>(စည်းလုံးညီညွတ်ခြင်းသည် ချမ်းသာခြင်းကို ဆောင်ရာ၏)
| image_coat = State Seal of Burma (1948-1974) in colour.png
| coat_alt =
| symbol =
| symbol_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်|တံဆိပ်တော်]]{{efn|သမတ (သမ္မတ) ဟူသောစကားလုံးပါဝင်သော်လည်း တရားဝင်အသုံးအနှုန်းတွင် တစ်ခါတစ်ရံမှသာ ထည့်သုံးခဲ့ပါသည်။}}
| image_map = Location Burma (Myanmar) ASEAN.svg
| image_map_alt =
| image_map_caption =
| capital = [[ရန်ကုန်မြို့|ရန်ကုန်]]
| national_anthem = {{unbulleted list|''[[ကမ္ဘာမကြေ]]'' <br/>({{lang-en|"Till the End of the World"}})|<br/>[[File:U.S. Navy Band - Kaba Ma Kyei.oga]]}}
| era = [[စစ်အေးတိုက်ပွဲ|စစ်အေးကာလ]]
| government_type = [[တစ်ပြည်ထောင်ယိမ်း ပြည်ထောင်စု ပါလီမန် သမ္မတစနစ်]]
| leader_title1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]
| leader_name1 = {{unbulleted list|[[စဝ်ရွှေသိုက်]] (၁၉၄၈–၁၉၅၂)|[[ဘဦး (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဘဦး]] (၁၉၅၂–၁၉၅၇)|[[မန်းဝင်းမောင် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမောင်]] (၁၉၅၇–၁၉၆၂)}}
| leader_title2 = [[မြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]
| leader_name2 = {{unbulleted list|[[ဦးနု]] (၁၉၄၈–၁၉၅၆)|[[ဦးဗဆွေ|ဗဆွေ]] (၁၉၅၆–၁၉၅၇)|[[ဦးနု]] (၁၉၅၇–၁၉၅၈)|[[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|နေဝင်း]] (၁၉၅၈–၁၉၆၀) {{small|(ယာယီ)}}|[[ဦးနု]] (၁၉၆၀–၁၉၆၂)}}
| legislature = [[ပြည်ထောင်စုပါလီမန်]]
| upper_house = [[လူမျိုးစုလွှတ်တော်]]
| lower_house = [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၄၈)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]
| official_languages = [[မြန်မာဘာသာစကား|မြန်မာဘာသာ]]၊ [[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား|အင်္ဂလိပ်ဘာသာ]]
| recognised_languages =
| common_languages =
| religion = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]<ref>{{cite web|title=၁၉၆၁ ခုနှစ်၊ နိုင်ငံတော်ဘာသာသာသနာချီးမြှောက်ထောက်ပံ့ရေးအက်ဥပဒေ|url=https://www.constitutionaltribunal.gov.mm/lawdatabase/my/law/764|website=Constitutional Tribunal of the Union, Law Library|access-date=26 August 2022|archive-date=25 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221025023633/https://www.constitutionaltribunal.gov.mm/lawdatabase/my/law/764}}</ref>
| demonym = Burmese
| sovereignty_type = ဖြစ်ရပ်များ
| established_event1 = [[မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးအက်ဥပဒေ]]ပြဋ္ဌာန်းခြင်း
| established_date1 = ၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၄၇
| established_event2 = [[လွတ်လပ်ရေးနေ့ (မြန်မာနိုင်ငံ)|လွတ်လပ်ရေးကြေညာခြင်း]]
| established_date2 = ၄ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၈
| established_event3 = [[၁၉၆၂ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်းပိုက်ခံရခြင်း]]
| established_date3 = ၂ မတ် ၁၉၆၂
| area_km2 = ၆၇၆,၅၇၈
| area_sq_mi = ၂၆၁,၂၂၈
| currency = [[မြန်မာယူပီး ၁၉၄၈-၁၉၅၂ မြန်မာကျပ်ငွေ ၁၉၅၂နောက်ပိုင်း]]
| currency_code = BUK
| iso3166code = BU
| time_zone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]]
| utc_offset = +06:30
| today = [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
}}
{{မြန်မာ့သမိုင်း}}
မြန်မာနိုင်ငံသည် ၁၉၄၈ခုနှစ်တွင်'''ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ''' ({{lang-en|Union of Burma}})အမည်ဖြင့် [[ဗြိတိန်]]တို့ထံမှ လွတ်လပ်ရေးရရှိခဲ့သည်။ လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံကို ဦးနုဦးဆောင်သော [[ဖဆပလ|ဖဆပလ]]ပါတီမှ နိုင်ငံကို ၁၀နှစ်တိုင်တိုင် အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် ဖဆပလပါတီမှ အာဏာရရှိလာသောအခါ ဖဆပလကို မကျေနပ်သော ကွန်မြူနစ်များနှင့် ဗမာလူမျိုးမဟုတ်သော တိုင်းရင်းသားအချို့က ဖဆပလအစိုးရအား ပုန်ကန်သဖြင့် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ|ပြည်တွင်းစစ်]]စတင်ဖြစ်ပွားလေသည်။ သို့သော်ထိုခေတ်၌ မြန်မာနိုင်ငံသည် [[အာရှ]]ကျားဖြစ်သည်။စီးပွားရေး၊ ပညာရေး တို့တွင်ထိုစဉ်က [[အာရှ]]တွင်ထိပ်တန်း ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]] အပါအဝင် အနောက်နိုင်ငံများနှင့်လည်းကောင်းမွန်သောဆက်ဆံရေးရှိသည်။ [[ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု သမ္မတနိုင်ငံ]]နှင့် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]တို့လို လက်ဝဲယိမ်း [[ကွန်မြူနစ်ဝါဒ]]ကျင့်သုံးသော နိုင်ငံများနှင့်လည်း ဆက်ဆံရေးကောင်းခဲ့သည်။ထိုစဉ်က [[မြန်မာကျပ်ငွေ]]၆ ကျပ်လျှင် အမေရိကန် ၁ ဒေါ်လာနှင့်ညီမျှသည်။ သို့သော်ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးကို မတည်ဆောက်နိုင်။ [[ကူမင်တန်|တရုတ်ဖြူ]]ကျူးကျော်မှု၊ ပြည်တွင်းစစ်နှင့် ဖက်ဒရယ် ကိစ္စဆွေးနွေးခဲ့သဖြင့်၁၉၆၂ခုနှစ်တွင် [[ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်း|ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း]]ဦးဆောင်သော [[တပ်မတော်|မြန်မာစစ်တပ်]]၏ ဖြုတ်ချခြင်းကို ခံခဲ့ရလေသည်။
==နယ်နမိတ်==
၁၉၄၈ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နယ်နမိတ်သည် လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံ၏ နယ်နမိတ်နှင့် အတူတူပင်ဖြစ်သည်။ ၁၉၄၈ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံသည် [[ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]၊ တိဘက်နိုင်ငံ(၁၉၅၁အထိ)၊ [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ [[ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ|ပြင်သစ်အင်ဒိုချိုင်းနားကိုလိုနီ]](၁၉၅၄အထိ)၊ [[လာအိုနိုင်ငံ]](၁၉၅၄မှစ၍)နှင့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]တို့နှင့် နယ်နမိတ်ချင်း ထိစပ်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံသည် ပြည်ထောင်စု(သို့မဟုတ်)တစ်ပြည်ထောင် ပါလီမန်သမ္မတနိုင်ငံဖြစ်ခဲ့ပြီး ဗဟိုအစိုးရမှ အာဏာအားလုံးအား ချုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဗြိတိသျှလက်ထက်ကတည်းက တည်ရှိခဲ့သော တိုင်း၇တိုင်းနှင့် လွတ်လပ်ရေးရပြီးမှ ဖွဲ့စည်းသော ပြည်နယ်၅ခုရှိခဲ့သည်။ တိုင်းများမှာ [[စစ်ကိုင်းတိုင်း]]၊ [[မန္တလေးတိုင်း]]၊ [[မကွေးတိုင်း]]၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်|ရခိုင်တိုင်း]]၊ [[ပဲခူးတိုင်း]]၊ [[ဧရာဝတီတိုင်း]]နင့် [[တနင်္သာရီတိုင်း]]တို့ဖြစ်သည်။ လွတ်လပ်ရေးရရှိပြီးနောက် စစ်ကိုင်းတိုင်း အရှေ့မြောက်ပိုင်းအား [[ကချင်ပြည်နယ်]]အဖြစ်လည်းကောင်း၊ မကွေးတိုင်း အနောက်မြောက်ပိုင်းအား [[ချင်းပြည်နယ်|ချင်းဝိသေသတိုင်း]]အဖြစ်လည်းကောင်း၊ တနင်္သာရီတိုင်း အရှေ့မြောက်ပိုင်းအား [[ကရင်ပြည်နယ်]]အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဖက်ဒရယ်ရှမ်းပြည်နယ်စုတောင်ဘက်အစွန်အဖျားရှိ နယ်မြေများအား [[ကယားပြည်နယ်]]အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဖက်ဒရယ်ရှမ်းပြည်နယ်စုအား [[ရှမ်းပြည်နယ်]]အဖြစ်လည်းကောင်း ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေ ၁၂ခုရှိခဲ့သည်။ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းများသည် အတူတူပင်ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့အားလုံးကို မြန်မာအစိုးရမှ ဝန်ကြီးများခန့်၍ တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က နိုင်ငံ၏ မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့မှာ ရန်ကုန်မြို့ဖြစ်သည်။
==သမိုင်းကြောင်း==
{{see also|မြန်မာ့သမိုင်း}}
မြန်မာနိုင်ငံသည် [[၁၉၄၈]] ခုနှစ်တွင်[[လွတ်လပ်ရေးနေ့ (မြန်မာနိုင်ငံ)|အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံ]] ဖြစ်လာခဲ့သည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီးသည့်နောက် နိုင်ငံကို ပထမဆုံးအုပ်ချုပ်သည့်ပါတီမှာ [[ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေး အဖွဲ့ချုပ်|ဖဆပလပါတီ]]ဖြစ်သည်။
ထို[[ဖဆပလ]]အစိုးရသည် ဗမာလူမျိုးရေးဝါဒီအစိုးရဖြစ်သောကြောင့် မြန်မာလူမျိုးမဟုတ်သော တိုင်းရင်းသားအချို့နှင့် ကွန်မြူနစ်များက မကျေနပ်ကြပေ။ ထို့ကြောင့်[[ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး|ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး]] (KNU)၊ [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ|အလံဖြူကွန်မြူနစ်ပါတီ]] (CPB)၊ [[အလံနီ ကွန်မြူနစ်ပါတီ]]၊ [[ပြည်သူ့ရဲဘော် အဖွဲ့]] (PVO) စသည်တို့ မြန်မာလူမျိုးရေးဝါဒီအစိုးရအား ပုန်ကန်ရာမှ [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ|ပဋိပက္ခ]]ဖြစ်ပွားလေသည်။
===ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ===
{{see also|မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ}}
====ကွန်မြူနစ်တို့ထကြွခြင်း====
မြန်မာနိုင်ငံ၌ ပထမဆုံးပုန်ကန်ခဲ့ကြသူများမှာ ကွန်မြူနစ်ပါတီဖြစ်သည်။ ၁၉၄၆ တွင် [[ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ]]သည် ဂိုဏ်းဂဏစိတ်ပြင်းထန်လာခြင်း၊ ဖဆပလ၏စည်းကမ်းများကို ကျူးလွန်ဖောက်ဖျက်ခြင်းစသည်တို့ကြောင့် ကွန်မြူနစ်ပါတီကို ဖဆပလအဖွဲ့ချုပ်မှ ထုတ်ပယ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ထိုကွန်မြူနစ်ပါတီမှာ ကိုယ်တိုင်တိုက်ပွဲဝင်၍ လွတ်လပ်ရေးရယူလိုသော [[သခင်စိုး]]ဦးဆောင်သည့် [[အလံနီ ကွန်မြူနစ်ပါတီ|အလံနီကွန်မြူနစ်ပါတီ]]နှင့် ဖဆပလနှင့်ပူးပေါင်းလိုသော [[သခင်သန်းထွန်း]]ဦးဆောင်သည့် [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ|အလံဖြူကွန်မြူနစ်ပါတီ]]ဟူ၍ နှစ်ခြမ်းကွဲခဲ့သည်။ အလံနီများက ၁၉၄၆ တွင် စတင်ပုန်ကန်ခဲ့ကြသည်။
အလံဖြူများသည် ဖဆပလနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လိုရာမှ ၁၉၄၈ တွင် ကျင်းပသော ကွန်မြူနစ်ညီလာခံကြီးသို့ တက်ရောက်ခဲ့ရာ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးလမ်းစဉ်ကို လက်ခံခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် အလံဖြူများသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏လွတ်လပ်ရေးကို အယုံအကြည်မရှိဖြစ်ခဲ့ကြရာ စတင်ပုန်ကန်ခဲ့ကြသည်။
====ပြည်သူ့ရဲဘော်အဖွဲ့====
[[ပြည်သူ့ရဲဘော် အဖွဲ့|ပြည်သူ့ရဲဘော်အဖွဲ့]]တွင်လည်း သဘောထားကွဲလွဲမှုကြောင့် ရဲဘော်ဖြူ၊ ရဲဘော်ဝါဟူ၍ နှစ်ခြမ်းကွဲခဲ့သည်။ ရဲဘော်ဝါများသည် ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနုအဆိုပြုသော လက်ဝဲညီညွတ်ရေးမူ ၁၅ ချက်အနက် ၁၄ ချက်ကို လက်ခံခဲ့ကြသည်။ ရဲဘော်ဖြူများကမူ တောခိုကွန်မြူနစ်များကို ပြန်လည်စေ့စပ်ပြီးမှသာ လက်ဝဲညီညွတ်ရေးမူကို ရရှိနိုင်မည်ဟုယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ ရဲဘော်ဖြူများကို ဗိုလ်လရောင်နှင့် [[ဖိုးကွန်း (ဗိုလ်မှူး)|ဗိုလ်ဖိုးကွန်း]]တို့ခေါင်းဆောင်ခဲ့ပြီး၊ ရဲဘော်ဝါကို [[မှူးအောင်၊ ဗိုလ် (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)|ဗိုလ်မှူးအောင်]]နှင့် [[စိန်မှန်၊ ဗိုလ်မှူး|ဗိုလ်စိန်မှန်]]တို့က ခေါင်းဆောင်ခဲ့သည်။ ရဲဘော်ဖြူတို့သည် ၁၉၄၈ ဇူလိုင် ၂၉ တွင် စတင်ပုန်ကန်ခဲ့ကြသည်။
====[[ကရင်ပဋိပက္ခ]]====
၁၉၄၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် [[ကရင်လူမျိုး|ကရင်တိုင်းရင်းသား]]လေးသိန်းတို့သည် [[ကရင်ပြည်နယ်]]ကိုဖွဲ့စည်းပေးရန် တောင်းဆိုဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။ ကွန်မြူနစ်များထကြွလာသည်နှင့် အချို့သောကရင်များသည် [[ကရင်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးအဖွဲ့]] (KNDO) ကိုဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ (KNDO)အဖွဲ့ကိုဖွဲ့စည်းခြင်း၊ [[ဖဆပလ]]အစိုးရမှ ကရင်တို့အား အယုံအကြည်နည်းခြင်းတို့ကြောင့် ကရင်နှင့်ဗမာတိုင်းရင်းသားတို့၏ ဆက်ဆံရေးမှာ တင်းမာလာခဲ့သည်။ ထိုတင်းမာမှုများကို လျော့ကျစေရန်အတွက် ဝန်ကြီးချုပ်[[ဦးနု]]ကိုယ်တိုင်ဦးစီး၍ ကရင်–မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေးပွဲများ ပြုလုပ်ပေးခဲ့သည်။
ကရင်တိုင်းရင်းသားတို့သည် ပုန်ကန်မှုများကို နှိမ်နှင်းရာ၌အစိုးရအား ကူညီပေးခဲ့ကြသည်။ ၁၉၄၈ ဇန်နဝါရီတွင် [[ဦးနု]]နှင့် [[ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး|ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး]] (KNU) ခေါင်းဆောင် [[စောဘဦးကြီး]]တို့သည် ပြည်တွင်း၌ဖြစ်လျက်ရှိသော သောင်းကျန်းမှုများကိုရပ်ဆိုင်းရန် ဧရာဝတီဒေသ၌ ဆွေးနွှေးခဲ့ကြသည်။ ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနု၏ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် စစ်ဦးစီးချုပ်[[စမစ်ဒွန်း|ဗိုလ်ချုပ်စမစ်ဒွန်း]]သည် ကွန်မြူနစ်များအားတိုက်ထုတ်ရန် တွံတွေးတူးမြောင်းဒေသအား သိမ်းပိုက်စေခဲ့သည်။ လူမျိုးရေးတင်းမာမှုများကြောင့် မြန်မာ့သတင်းများသည်ထိုဖြစ်ရပ်ကို ကရင်တို့ထကြွကြသည် ဟူ၍မှတ်ယူခဲ့ကြသဖြင့် ကရင်-မြန်မာဆက်ဆံရေးမှာ ယိုယွင်းလာခဲ့သည်။
KNDO သည် [[ရန်ကုန်မြို့|ရန်ကုန်မြို့မြောက်ပိုင်း]]ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ [[ဗမာလူမျိုး|မြန်မာလူမျိုး]]တို့ကမကျေနပ်သဖြင့် ကိုယ်တိုင်လက်နက်စွဲကိုင်၍ ကရင်တို့အား တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ကရင်ဗိုလ်မှူးကြီးမင်းမောင်သည် စောဘဦးကြီးအား KNU နှင့် ဦးနုအစိုးရတို့အကြား ငြိမ်းချမ်းရေးကို ရပ်ဆိုင်းစေခဲ့သည်။ ၁၉၄၉ ဇန်နဝါရီ ၂၇ တွင် [[တောင်ငူမြို့]]ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ပုသိမ်မြို့]]၊ [[ဖြူးမြို့]] စသောဒေသများကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ထိုအကြောင်းကြောင့် ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနုသည် [[တပ်မတော်]]ရှိ ကရင်လူမျိုးများအား ဖြုတ်ချခဲ့သည်။ စစ်ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်စမစ်ဒွန်းနေရာတွင် [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်း]]အား ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ရာထူးမှအနားယူခံရသော ကရင်စစ်သားတို့သည် KNDO သို့ဝင်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၄၉ ဇန်နဝါရီ ၃၁ တွင် ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံးသည် မြန်မာအစိုးရအား စစ်ကြေညာခဲ့သည်။
====အခြားသောင်းကျန်းမှုများ====
တနင်္သာရီတိုင်းမြောက်ပိုင်း တွင်လည်း မွန်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (MNDO) ပေါ်ပေါက်လာ၍ ထပုန်ကန်ခဲ့ကြသည်။ [[ပအိုဝ့်လူမျိုး|ပအိုဝ်း]]တိုင်းရင်းသားတို့သည်လည်း ထကြွခဲ့ကြသည်။ [[ရခိုင်ပြည်နယ်|ရခိုင်တိုင်း]]တွင် "[[မူဂျာဟစ်]]" သူပုန်များပုန်ကန်ခဲ့ကြသည်။ ထိုမူဂျာဟစ်အဖွဲ့သည် ရခိုင်၏[[မယူမြစ်|မယူကျွန်းဆွယ်]]ဒေသကို [[အရှေ့ပါကစ္စတန်]]ဒေသအဖြစ် သွတ်သွင်းလိုခဲ့ကြသည်။ [[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]မှလည်း တပ်သားအချို့ လက်နက်များယူ၍ တောခိုခဲ့ကြသည်လည်းရှိခဲ့သည်။ ထိုပုန်ကန်သူများကို စုပေါင်း၍ "ရောင်စုံသူပုန်များ" ဟူ၍ခေါ်ဆိုကြသည်။ သို့သော် ထိုအင်အားစုတို့မှာ တစ်သီးတစ်ခြားပုန်ကန်ကြခြင်း၊ တောင်တန်းဒေသမှ တိုင်းရင်းသားအချို့ အစိုးရဘက်မှ ပါဝင်ကူညီပေးခြင်းတို့ကြောင့် ပဋိပက္ခအရှိန်အဟုန်များ လျော့ကျခဲ့သည်။
===ကူမင်တန်ကျူးကျော်မှု===
{{main|ကူမင်တန်မှမြန်မာနိုင်ငံအားကျူးကျော်မှု}}
[[တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ (၁၉၁၂–၁၉၄၉)|တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ]]၌ [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ကွန်မြူနစ်]]နှင့် [[ကွန်မင်တန်ပါတီ|ကူမင်တန်]]တို့သည် [[တရုတ် ပြည်တွင်းစစ်ပွဲ|ပြည်တွင်းစစ်]]တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် ကွန်မြူနစ်တို့မှ အနိုင်ရခဲ့ရာ [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]ကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ သို့ဖြစ်ရာ ကူမင်တန်အစိုးရသည် [[ထိုင်ဝမ်]]ကျွန်းသို့ အဆင့်ဆင့်တိမ်းရှောင်ခဲ့ရသည်။ ၁၉၅၀ တွင် ယူနန်နယ်ရှိကူမင်တန်တပ်များသည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ကူမင်တန်တပ်များသည်ဦးစွာ ကျိုင်းတုံ၌အခြေချခဲ့ပြီး အင်အားစုစောင်းခဲ့သည်။ ၁၉၅၀ မတ်လတွင် [[ကျိုင်းတုံမြို့|ကျိုင်းတုံ]]နှင့် [[တာချီလိတ်မြို့]]များကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
မြန်မာအစိုးရမှကူမင်တန်တို့အား လက်နက်ချရန်သို့မဟုတ် မြန်မာ့နယ်မြေမှထွက်ခွာရန် ရာဇသံပေးခဲ့သည်။ ကူမင်တန်တို့သည် ထိုရာဇသံကိုလက်မခံဘဲ ဆက်လက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြရာ မြန်မာ့တပ်မတော်သည် စတင်ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၃ မတ်လတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည်[[ကုလသမဂ္ဂ]]၌ ကူမင်တန်ကျူးကျော်မှုပြဿနာကို အထောက်အထားများဖြင့် တင်ပြခဲ့သည်။ လပေါင်းများစွာ ဆွေးနွှေးမှုများအပြီးတွင် ကူမင်တန်တပ်များသည် မြန်မာနိုင်ငံမှတပ်ဆုတ်ပေးရန် သဘောတူခဲ့သည်။ ၁၉၅၄ တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ကူမင်တန် ၆၀၀၀ မျှသာကျန်ရှိခဲ့သည်။
===ဖဆပလနှစ်ခြမ်းကွဲခြင်း===
၁၉၅၈ တွင် ဝန်ကြီးချူပ်ဦးနုသည် သောင်းကျန်းသူများအား လက်နက်ချစေနိုင်ခဲ့သော်လည်း [[ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေး အဖွဲ့ချုပ်|ဖဆပလ]]အတွင်း၌ မပြေလည်မှုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ၁၉၅၈ ဇူလိုင်လတွင် [[ဦးနု]]နှင့် [[ဦးတင်]]တို့ခေါင်းဆောင်သော [[သန့်ရှင်းဖဆပလ]]နှင့် [[ဦးဗဆွေ]]နှင့် [[ကျော်ငြိမ်း|ဦးကျော်ငြိမ်း]]တို့ ခေါင်းဆောင်သော [[တည်မြဲဖဆပလ]]ဟူ၍ နှစ်ဖွဲ့ကွဲခဲ့သည်။ အစိုးရကိုကြိုးကိုင်နိုင်ရန် ထိုနှစ်ဖွဲ့လုံးကယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကြသည်။ သန့်ရှင်းဖဆပလသည် လိုက်လျောမှုတစ်ရပ်အနေဖြင့် လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အမိန့်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနုအား "no confidence" ခေါ် နိုင်ငံတော်ကိုအုပ်ချုပ်ရန် အယုံအကြည်မရှိကြောင်းအဆိုကို တည်မြဲဖဆပလမှ အဆိုတင်သွင်းခဲ့သည်။ ပါလီမန်အထူးအစည်းအဝေးပွဲ၌ မဲပေးဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြရာ သန့်ရှင်းဖဆပလသည် [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးတပ်ပေါင်းစု]] (ပမညတ) ၏ ထောက်ခံမှုဖြင့် ဆက်လက်အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ ဦးနုအစိုးရနှင့် ပမညတတို့၏ သဘောတူညီမှုကိုအသုံးချ၍ ကွန်မြူနစ်သောင်းကျန်းသူများသည် အလင်းဝင်ဟန်ပြု၍ နိုင်ငံရေးလောကအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာမည်ကို တည်မြဲဖဆပလ အမတ်များနှင့် တပ်မတော်သမားများက စိုးရိမ်ခဲ့ကြသည်။
၁၉၅၈ ဩဂုတ်တွင်ဦးနုသည် ထိုသို့နိုင်ငံရေးတင်းမာမှုများကြောင့် ရသုံးခန့်မှန်းခြေစာရင်းကို လွှတ်တော်မခေါ်ယူတော့ဘဲ အရေးပေါ်အာဏာဖြင့် အတည်ပြုလိုက်သည်။ ထိုအကြောင်းကြောင့် တည်မြဲအမတ်များက ဖွဲ့စည်းပုံဥပဒေကို ဆန့်ကျင်သည်ဟုဆိုကာ ထိုသို့အတည်ပြုခြင်းကို ဆန့်ကျင်ရုံသာမက တပ်မတော်ကိုပါ အာဏာသိမ်းယူရန်တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ဦးနုသည် နိုင်ငံတော်အာဏာကို သိမ်းယူရန် အစီအစဉ်ကို သိရှိခဲ့ရသောအခါ ဗိုလ်မှူးချုပ်တင်ဖေ၊ ဗိုလ်မှူးချုပ်အောင်ကြီးနှင့် ဗိုလ်မှူးချုပ်မောင်မောင်တို့ လာရောက်တွေ့ဆုံကြသောအခါတွင် ကမ်းလှမ်းမှုတစ်ခုပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုကမ်းလှမ်းမှုမှာ နိုင်ငံတော်အာဏာကို မသိမ်းယူသင့်ကြောင်း၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း]]ကို ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ်ခန့်ပေးမည်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၁၉၅၈)|အစိုးရအသစ်]]ကို သန့်ရှင်းဖဆပလ အဖွဲ့ဝင်များမပါဝင်ဘဲ ဖွဲ့စည်းနိုင်ကြောင်းတို့ဖြစ်ကြသည်။ ဗိုလ်နေဝင်းသည်လည်း ထိုကမ်းလှမ်းမှုကို လက်ခံခဲ့သည့်အလျှောက် ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနုသည် ပါလီမန်အထူးအစည်းအဝေးပွဲ ခေါ်ယူခဲ့၍ ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းအား အာဏာလွှဲပြောင်းခဲ့ရသည်။<ref>{{cite book|author=[[ဦးနု]]|year=၂၀၁၃|title= တာတေစနေသား|edition=တတိယ|publisher=ငါတို့စာပေ|location=ရန်ကုန်|pages=၃၁၄–၃၁၆}}</ref>
===အိမ်စောင့်အစိုးရ===
{{main|အိမ်စောင့်အစိုးရ (၁၉၅၈)}}
၁၉၅၈ အောက်တိုဘာ ၂၈ မှစ၍ ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းသည် အာဏာရရှိခဲ့၍ အိမ်စောင့်အစိုးရကိုဖွဲ့စည်းပြီး စတင်အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ထိုအစိုးရအဖွဲ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းသည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး တပ်မတော်မှ အနားယူပြီးဖြစ်သော အရာရှိ ၁၄ ဦးပါဝင်သည်။ အိမ်စောင့်အစိုးရသည် နိုင်ငံကိုအတင်းအကျပ် အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အမိန့်ကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။ [[ပမညတ]]နှင့် [[သန့်ရှင်းဖဆပလ]]တို့ကို ဖိနှိပ်မှုများပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ကွန်မြူနစ်တို့အား ထောက်ခံသူဟုဆိုသူ လူအယောက် ၄၀၀ ကျော်ကို ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး ၁၅၃ ယောက်ကို [[ကိုကိုးကျွန်း]]နှင့် [[ကပ္ပလီပင်လယ်]]များသို့ နှင်ထုတ်ခဲ့သည်။ [[ဗိုလ်တထောင် သတင်းစာ|ဗိုလ်တထောင်]]၊ [[ကြေးမုံ သတင်းစာ|ကြေးမုံ]]နှင့် ရန်ကုန်နေ့စဉ် သတင်းစာတိုက်များကို ပိတ်ချခဲ့သည်။ ထိုသို့ဖိနှိပ်မှုများကြောင့် ၁၉၅၈ စက်တင်ဘာ ၃၀ တွင် တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများသည် အိမ့်စောင့်အစိုးရကို ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။
ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ပါလီမန်အမတ် မဟုတ်သောသူများသည် ဝန်ကြီးချုပ်တာဝန်ကို ၆ လ အထိသာထမ်းဆောင်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ၁၉၅၉ ဖေဖော်ဝါရီတွင် အိမ်စောင့်အစိုးရသည် ဥပဒေပုဒ်မ ၁၁၆ ကို ပြင်ဆင်လိုခဲ့သည်။ ထိုအဆိုကို အများပြည်သူများက ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်ခဲ့ကြသော်လည်း ပါလီမန်အတွင်း၌ တည်မြဲဖဆပလမှ အမတ်ဦးရေများသဖြင့် ထိုပုဒ်မ ၁၁၆ ကို ပြင်ဆင်နိုင်ခဲ့၍ အိမ်စောင့်အစိုးရ၏ သက်တမ်းကိုတိုးမြှင့်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၉ ဧပြီလတွင် [[ဒီမိုကရေစီ]]ဝါဒနှင့် ညီညွတ်စေရေးကိုအကြောင်းပြု၍ ရှမ်းနှင့် ကယား[[စော်ဘွား]]များအား ငွေကြေးပေး၍ အာဏာစွန့်စေခြင်းဖြင့် ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် ကယားပြည်နယ်အား မြန်မာအစိုးရ၏ တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်မှုအောက်သို့ သွတ်သွင်းစေခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ တွင် အိမ်စောင့်အစိုးရသည် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၆၀|ရွေးကောက်ပွဲ]]ကို ကျင်းပပေးခဲ့ရာ ဦးနုဦးဆောင်သော သန့်ရှင်းဖဆပလမှာ အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ တရားမျှတသောရွေးကောက်ပွဲ ဟုဆိုသော်လည်း တပ်မတော်သည် [[တည်မြဲဖဆပလ]]ဘက်မှ မဲဆွယ်မှုများရှိခဲ့သည်။
===ပထစအစိုးရ===
၁၉၆၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် သန့်ရှင်းဖဆပလမှ အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး ပါတီအမည်ကို "[[ပြည်ထောင်စုပါတီ]]" (ပထစ) ဟူ၍ အမည်ပြောင်းခဲ့သည်။ ရွေးကောက်ပွဲကာလ၌ [[မွန်ပြည်နယ်]]နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]တို့ကို ဖွဲ့စည်းပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ကတိပေးခဲ့သည်။ ပထစအစိုးရသည် နိုင်ငံရေးလမ်းစဉ်သစ်များကို ချမှတ်နိုင်ခဲ့သော်လည်း ပါတီအတွင်း၌ "ဦး၊ ဗိုလ်၊ သခင်" အုပ်စုကွဲအားပြိုင်မှုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]ကို နိုင်ငံတော်ဘာသာအဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည့်အတွက် ဘာသာခြားများကကန့်ကွက်ခဲ့ကြသည်။ ထိုအကြောင်းကြောင့်လည်း [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့]]က စတင်ပုန်ကန်ကြွခဲ့သည်။
သမ္မတဟောင်း [[ညောင်ရွှေမြို့|ညောင်ရွှေ]]စော်ဘွား [[စဝ်ရွှေသိုက်]]ဦးဆောင်၍ ရှမ်းပြည်ဖက်ဒရယ်မူရရှိရေးအတွက် စတင်လှုပ်ရှားခဲ့ကြသည်။ ၁၉၆၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၅ တွင် ရှမ်းပြည်နယ်အစိုးရ(ကောင်စီ)ကဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပြင်ဆင်ရန် အဆိုတင်သွင်းခဲ့သည်။ ဇွန်လတွင်လည်း တောင်ကြီးမြို့၌ ညီလာခံတစ်ရပ်ကျင်းပခဲ့ရာ တိုင်းရင်းသားများ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ ထိုညီလာခံတွင် လွှတ်တော်နှစ်ရပ် အာဏာတူပေးရေး၊ ပြည်မကို ပြည်နယ်အဖြစ်ဖွဲ့စည်းပေးရေး၊ ပြည်နယ်များအာဏာပိုမိုရရှိရေး စသည်တို့ကိုတောင်းဆိုရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite journal|author=ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုရေးရာဝန်ကြီးဌာန၊ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ|title=ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စု၏ အခြေခံမူများ|url=https://mofua.nugmyanmar.org/publication-detail/federal-paper-vol-1-no-3|volume=1|issue=3}}</ref> ထို့ကြောင့် ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနုသည် ၁၉၆၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄ ရက်မှစ၍ ဖက်ဒရယ်မူအတွက် ဖက်ဒရယ်နှီးနှောဖလှယ်ပွဲကို ကျင်းပပေးခဲ့သည်။ မတ်လ ၁ ရက်နေ့ ထိုနှီးနှောဖလှယ်ပွဲ၌ ဖက်ဒရယ်မူမရပါက ပြည်ထောင်စုမှ နုတ်ထွက်မည်ဖြစ်ကြောင်း သတင်းအမှားများ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းတွင် ဗိုလ်နေဝင်းမှ အကျင့်ပျက်အရာရှိများနှင့် ပူးပေါင်းကာ အာဏာသိမ်းရန် ကြံစည်နေပြီဖြစ်သည်။
===အာဏာသိမ်းပိုက်ခံရခြင်း===
ဖက်ဒရယ်မူအကြောင်း ဆွေးနွှေးနေခိုက် ၁၉၆၂ ခုနှစ် မတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် [[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်း]]ဦးစီးသော ဗမာ့[[တပ်မတော်]]သည် နိုင်ငံတော်မတည်ငြိမ်မှုကို အကြောင်းပြုပြီး အာဏာသိမ်းခဲ့သည်။ ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနု၊ သမ္မတဟောင်းစဝ်ရွှေသိုက်စသော နိုင်ငံရေးသမားများကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အခြေအနေဆိုးကို ထိန်းသိမ်းလိုခြင်းကြောင့် တာဝန်ယူရခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေအား ဖျက်သိမ်းခဲ့သည့်အပြင် သမ္မတနိုင်ငံအား ယာယီဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်လှန်ရေးကောင်စီ]]ကိုဖွဲ့စည်းပြီး [[စစ်အာဏာရှင်စနစ်]]ဖြင့် စတင်အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းသည် နိုင်ငံအား အာဏာရှင်စနစ်ဖြင့် ၂၆နှစ်အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
==အုပ်ချုပ်ရေး==
ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံသည် ၁၉၄၈ မှ ၁၉၅၈ ကာလများတွင် အစိုးရယန္တရားစနစ်ကို ဗြိတိသျှခေတ်စနစ်များမှ ရယူကျင့်သုံးခဲ့သည်။<ref name="Asiafoundation">{{cite book|title=အပြောင်းအလဲကို စီမံခန့်ခွဲခြင်း၊ မြန်မာအစိုးရအဖွဲ့၏ မူဝါဒချမှတ်သည့် လုပ်ငန်းစဉ်| authors=ဆုမွန်သဇင်အောင် နှင့် မက်သရူးအာနိုး|publisher=အာရှဖောင်ဒေးရှင်း|date=မေ ၂၀၁၈|pages=၆-၈}}</ref> လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ပေါင်းစနစ်ကို ကျင့်သုံးသည်။ [[ပြည်ထောင်စုပါလီမန်]]ကို အောက်လွှတ်တော်ဖြစ်သော [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၄၈)|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]နှင့် အထက်လွှတ်တော်ဖြစ်သော [[လူမျိုးစုလွှတ်တော်]]တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပါလီမန်သမ္မတစနစ် (Parliamentary Republic) ကို ကျင့်သုံးခဲ့ရာ [[နိုင်ငံတော်၏ ခေါင်းဆောင်]]အဖြစ် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]၊ [[အစိုးရအဖွဲ့၏ ခေါင်းဆောင်]]အဖြစ် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]တို့ကို ထားရှိထားသည်။
ရွေးကောက်ပွဲများကို လေးနှစ်လျှင်တစ်ကြိမ် ကျင်းပသည်။ အသက် ၁၈ နှစ်ပြည့်ပြီးသူတိုင်းမဲပေးနိုင်၍ အသက် ၂၁ နှစ်ပြည့်ပြီးသူတိုင်း အမတ်အဖြစ်ရွေးကောက်ခံခွင့်ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ပြီးလျှင် အုပ်ချုပ်မည့်[[ဦးနုအစိုးရ|အစိုးရသစ်]]ကို တင်မြှောက်ရန်အတွက် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၄၇|၁၉၄၇ တွင် ရွေးကောက်ပွဲ]]ကျင်းပခဲ့သည်။ လွှတ်တော်နှစ်ရပ် တွဲဖက်အစည်းအဝေးပြုလုပ်၍ နိုင်ငံတော်သမ္မတကို ရွေးချယ်ရသည်။ [[စဝ်ရွှေသိုက်]]၊ [[ဘဦး (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဒေါက်တာဘဦး]]နှင့် [[မန်းဝင်းမောင်]]တို့သည် နိုင်ငံတော်သမ္မတများဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ သမ္မတရာထူးသက်တမ်းမှာ ၅ နှစ်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ကို ပြည်သူ့လွှတ်တော်က ရွေးချယ်ပြီး သမ္မတကခန့်ရသည်။ [[ဦးနု]]သည် ၁၉၄၈ မှ ၁၉၅၈ အထိ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ဦးနုအနားယူခဲ့သော ၁၉၅၆ ဇွန်မှ ၁၉၅၇ မတ်အထိကာလတွင် [[ဗဆွေ (ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း)|ဦးဗဆွေ]]က ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
အိမ်စောင့်အစိုးရသည် ဝန်ကြီးချုပ်အဖွဲ့ဝင်များကို မူရင်းရှိခဲ့သည့် ၃၀ ဦးမှ ၁၄ ဦးအထိလျှော့ချခဲ့သည်။ ဗဟိုလုံခြုံရေးဦးစီးအဖွဲ့၊ ဆုချီးမြှင့်ရေးအကြံပေးအဖွဲ့၊ အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ရာထူးတိုးမြှင့်ရေးနှင့် ရွှေ့ပြောင်းရေးဆိုင်ရာ အကြံပေးအဖွဲ့၊ နိုင်ငံတော်ဗဟိုထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့ စသည်တို့ကိုဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထို့အပြင် နိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်းများမဟုတ်သော ကြံ့ခိုင်ရေးအဖွဲ့များကိုလည်း ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ [[ပထစအစိုးရ]]သည်လည်း အိမ်စောင့်အစိုးရပုံစံကို နမူနာယူ၍ ဝန်ကြီးတစ်ဦးက ဝန်ကြီးဌာနတစ်ခုထက်ပို၍ တာဝန်ယူစေခဲ့ရာ ဝန်ကြီးချုပ် ၁၃ ဦးသာရှိခဲ့သည်။
၁၉၆၂ တပ်မတော်မှ နိုင်ငံတော်အာဏာကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သောအခါ ပါလီမန်ကိုဖျက်သိမ်းခဲ့ပြီး [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်လှန်ရေးကောင်စီ]]ကသာလျှင် အာဏာရပ်အားလုံးကို ချုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
==အခြားဖတ်ရှုရန်==
* [[ကိုလိုနီခေတ်]]
* [[ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေး အဖွဲ့ချုပ်]]
* [[ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ]]
* [[ကရင်ပဋိပက္ခ]]
* [[၁၉၆၂ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]]
* [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်]]
==မှတ်စု==
{{notelist}}
== ကိုးကားချက် ==
{{reflist}}
=== ရင်းမြစ်စာအုပ်များ ===
* {{cite book|author=အခြေခံပညာသင်ရိုးညွှန်းတမ်း၊ သင်ရိုးမာတိကာနှင့် ကျောင်းသုံးစာအုပ်ကော်မတီ|title=ဒသမတန်း မြန်မာ့သမိုင်း|publisher=[[ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန]]|year=၂၀၁၉}}
* Aung-thwin, M. and M. Aung-Thwin, ''A History of Myanmar since ancient times. Traditions and Transformations.'' Reaktion Books: London, 2013.
* Callahan, M., ''Making Enemies. War and State Building in Burma.'' United States of America: Cornell University Press, 2003.
* {{cite book|author=Martin Smith|year=1991|title=Burma - Insurgency and the Politics of Ethnicity|url=https://archive.org/details/burmainsurgencyp0000smit|publisher=Zed Books|location=London and New Jersey|pages=}}
{{မြန်မာနိုင်ငံ}}
[[ကဏ္ဍ: မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]]
[[ကဏ္ဍ: ၁၉၄၈ တည်ထောင်ခဲ့သောနိုင်ငံများ]]
k2x8suskyz79aux2kvg9c72hlnpj0ub
ခရစ္စတီးကျွန်း
0
206812
1060541
746288
2026-10-29T06:54:46Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060541
wikitext
text/x-wiki
{{Location map
|Burma
|label=Christie
|lon_dir=E
|lat_dir=N
|lat_deg=9|lat_min=37
|lon_deg=97|lon_min=58
|position=left
|width=250
|float=right
|mark=Cercle rouge 100%.svg
|marksize=20
|caption=Location of Christie Island in Burma
}}
'''ခရစ္စတီးကျွန်း''' <ref>''Prostar Sailing Directions 2005 India & Bay of Bengal Enroute'' By National Geospatial-intelligence Agency</ref> သည် မြန်မာနိုင်ငံတောင်ဘက်စွန်းပိုင်းတွင် မြိတ်ကျွန်းစုတွင် တည်ရှိသည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် စုရင်ကျွန်း (หมู่เกาะสุรินทร์) ၏ NNE ၁၈ ကီလိုမီတာ (၁၁ မိုင်) အကွာ၊ မြိတ်ကျွန်း၏စု တောင်ဘက်ဆုံးတွင် တည်ရှိသည်။ ထိုင်း - မြန်မာ နှစ်နိုင်ငံ ပင်လယ်ရေကြောင်းပိုင်နက်နယ်နိမိတ်သည် စုရင်ကျွန်းနှင့် ခရစ္စတီးကျွန်းနှစ်ခုကြားတွင် တည်ရှိသည်။
ခရစ္စတီးကျွန်းသည် အရှည် ၄.၆ ကီလိုမီတာ (၂.၉ မိုင်) ရှီပြီး ကုန်မြင့်များစွာရှိကာ သစ်တောများဖြင့် ထူထဲစွာ ဖုံးအုပ်ထားသည်။ အမြင့်ဆုံးကုန်းသည် ၃၂၅ မီတာ ရှိသည်။ တောင်ဘက်ကမ်းခြေဘက်တွင် ကျောက်တုံးငယ်လေးများဖြင့် ဖြစ်တည်နေသည့် မာရေးကျွန်း (Murray Island) နှင့် စန်ဒါကျွန်း (Sanders Island) ကျွန်းတို့သည် တည်ရှိသည်။ ခရစ္စတီးကျွန်းသည် အာလာဒင်ကျွန်းများအစုခွဲထဲမှ ကျွန်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
==၁၉၉၈ ခုနှစ် သတ်ဖြတ်မှု==
၁၉၉၈ ခုနှစ်၊ မေလတွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဇော်မင်းသည် ခရစ္စတီးကျွန်းသို့ သွားရောက်ခဲ့ရာတွင် မြန်မာနိုင်ငံသား ၅၉ ယောက်တို့သည် ကျွန်းတွင်နေထိုင်ကာ သစ်နှင့်ဝါးများကို ဥပဒေနှင့်ဆန့်ကျင် ခုတ်ယူနေကြသည်ကို တွေ့ခဲ့ကြသည်။ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးသန်းရွှေက ထိုသူများကို ရှင်းလင်းပစ်ရန် အမိန့်ပေးခဲ့ပြီးနောက် ၎င်းတို့သည် ဥပဒေမဲ့ သတ်ဖြတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။<ref name="defector">[http://www.theaustralian.com.au/news/defector-tells-of-burmese-atrocity/story-e6frg6t6-1111116576033 Defector tells of Burmese atrocity] {{Dead link|date=October 2026 }}, ''The Australian'', June 9, 2008</ref><ref>[https://www.nytimes.com/2012/04/26/world/asia/as-myanmar-opens-up-idyllic-islands-remain-unwelcoming.html?pagewanted=all&_r=0 As Myanmar Opens Up, Idyllic Islands Remain Unwelcoming], ''New York Times'', By Thomas Fuller, April 25, 2012</ref>
ရက်အနည်းငယ်ကြာပြီးနောက်တွင် ထိုကျွန်းတွင် အခြေစိုက်သည့် မြန်မာစစ်တပ်သည် ခရစ္စတီးကျွန်းအနီးသို့ နီးကပ်လာသည့် ထိုင်းငါးဖမ်းလှေကို ဖမ်းမိခဲ့သည်။ မြန်မာ ၂၂ ဦး၊ ထိုင်းငါးဖမ်သမားများသည် စစ်တပ်၏ အပစ်ခံခဲ့ရပြီး ထိုကျွန်းတွင်ပင် မြှုပ်နှံပစ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။<ref name="defector"/>
==ပြင်ပလင့်များ==
*[https://web.archive.org/web/20120102161911/http://www.myanmartourism.org/ecotourism/index.htm Myanmar Ecotourism - Ministry of Hotels and Tourism]
*[http://www.orientalsea.com/Mergui-fotos.htm Mergui Archipelago Photos]
{{coord|9|37|N|97|58|E|display=title|region:MM_type:isle_source:GNS-enwiki}}
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
4ff0n4pieor1oba32ld5yrq9gx5kmnk
ဆွေးနွေးချက်:တယ်လီဂရမ် (ဆော့ဖ်ဝဲ)
1
209884
1060412
672148
2026-10-28T15:51:28Z
Hninhninkhaing975
150112
1060412
wikitext
text/x-wiki
{{talk header}}
လမင်းလေး လမ်းလျှောက်နေသူအမျိုးသား
ဘဝသမှာလေး
[[အသုံးပြုသူ:Hninhninkhaing975|Hninhninkhaing975]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Hninhninkhaing975|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၅၁၊ ၂၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆ (UTC)
k9tjweafmt52h1kard2lsvc9ikxdu9u
ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော်
0
224750
1060405
1043323
2026-10-28T13:25:22Z
~2026-57370-98
150106
/* */
1060405
wikitext
text/x-wiki
{{infobox war faction
|name = ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော်
|native_name = ပအိုဝ်ႏစွိုးခွိုꩻတပ်မတောႏ
|native_name_lang = blk
|war = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]]
|image = [[File:Pa-o nationality flag.svg|200px]]
|caption = PNA မှ အသုံးပြုသော ပအိုဝ်းလူမျိုးအလံ
|active= {{Start date|df=yes|1949}} – ၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၀၉၊ ၂၀၂၁–လက်ရှိ
|leaders = [[အောင်ခမ်းထီ|ဦးအောင်ခမ်းထီ]](နာယက)<ref name="SouthAshley" />
|ideology = [[ပအိုဝ်းလူမျိုး|ပအိုဝ်းအမျိုးသားရေး]]
|political party =[[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်]]
|clans =
|predecessor = {{flagicon image|Pa-o nationality flag.svg}} * [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်ဖွဲ့|ပအလဖ]] (၁၉၄၉-၁၉၆၈)
* [[ရှမ်းပြည် လူမျိုးပေါင်းစုံ လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့|ရလလဖ]] (၁၉၆၈-၁၉၇၇)
|headquarters = [[တောင်ကြီးမြို့]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
|area = * [[ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]<br>(ထိန်းချုပ်နယ်မြေ)၊
* တောင်ကြီးခရိုင်၊ လွိုင်လင်ခရိုင်
|size =
|allies = * {{flagicon image|Fighting Peacock Flag.png}} [[မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး|မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး]]<br>
* {{flagicon image|Flag of the Karenni Army.png}} [[ကရင်နီ တပ်မတော်]]
* {{flagicon image|Flag of the Ministry of Defense (Myanmar).svg}} [[တပ်မတော်]](၂၀၀၉–)
|opponents = {{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
* {{flagicon image|Flag of the Ministry of Defense (Myanmar).svg}} [[တပ်မတော်]](-၂၀၀၉ အထိ)
{{flagdeco|Myanmar|1974}} [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ]]<br>
{{flagdeco|Myanmar|1974}} [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်|ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ် သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံ]] (၁၉၈၈ အထိ)<br>
{{flagdeco|Myanmar|1948}} [[လွတ်လပ်ပြီးခေတ်မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ]] (၁၉၆၂ အထိ)
|battles = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]]
|website =https://paonational.army/
}}
'''ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော်''' ({{lang-en|Pa-O National Army}}; {{lang-blk|ပအိုဝ်ႏစွိုးခွိုꩻတပ်မတောႏ}}; အတိုကောက် '''PNA''' ) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]ရှိ [[ပအိုဝ်းလူမျိုး|ပအိုဝ်း]] လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်ဖွဲ့]](ပအလဖ)နှင့် ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် [[ရှမ်းပြည် လူမျိုးပေါင်းစုံ လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့|ရလလဖ]] အဖွဲ့တို့မှ ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် ပေါက်ဖွားလာသည့် [[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်]]၏ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။<ref name="MMPeaceMonitor">{{cite web|url=http://www.mmpeacemonitor.org/stakeholders/armed-ethnic-groups|title=Armed ethnic groups|publisher=Myanmar Peace Monitor}}</ref><ref name="MMPao">{{cite web|url=http://mmpeacemonitor.org/stakeholders/stakeholders-overview/166-pnlo|title=PNLO|publisher=Myanmar Peace Monitor|access-date=24 February 2022|archive-date=17 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190417233824/http://mmpeacemonitor.org/stakeholders/stakeholders-overview/166-pnlo}}</ref>
PNA သည် [[ရှမ်းပြည်နယ်|ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း]] ရှိ မြို့နယ်သုံးမြို့နယ်ဖြစ်သည့် [[ဟိုပုံးမြို့နယ်|ဟိုပုံး]] ၊ [[ဆီဆိုင်မြို့နယ်|ဆီဆိုင်]] နှင့် [[ပင်လောင်းမြို့နယ်|ပင်လောင်း]]မြို့နယ်များ ပါဝင်သော PNO အုပ်ချုပ်သော [[ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]ကို အကာအကွယ်ပေးသည်။<ref name="SouthAshley">{{cite book|last=South|first=Ashley|title=Ethnic Politics in Burma: States of Conflict|publisher=Routledge|location=Oxon|year=2008|pages=122–124|isbn=978-0-203-89519-1|url=https://books.google.com/books?id=Tv2OKKMoTEsC&pg=PT148}}</ref>
PNA အခြေပြုလှုပ်ရှားဒေသကို အထူးဒေသ-၆လို့ သတ်မှတ်ထားပြီး အထူးဒေသ-၆တွင် စစ်တိုင်း(၄)ခုနှင့် အင်းအထူးဒေသ ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ စစ်တိုင်း(၄)ခုမှာ မျင်ꩻမိုရ်ႏခမ်း (မြင့်မိုရ်တိုင်း)၊ စန္တာႏခမ်း (စန္တာတိုင်း)၊ ခွန်ဖြားဗွာခမ်း (ခွန်ဖြားဗွာတိုင်း) နှင့် သူရိယခမ်း (သူရိယတိုင်း) တို့ဖြစ်သည်။ မျင်ꩻမိုရ်ႏခမ်း (မြင့်မိုရ်တိုင်း) သည် ကလော-တောင်ကြီး-လွိုင်လင်-နမ့်စန် ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး မြောက်ဖက်ခြမ်းရှိ တောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ ဟိုပုံးမြို့နယ်၊ လွိုင်လင်မြို့နယ် ၊ ပင်လုံ၊ မိုင်းပွန်၊ နမ့်စန်မြို့နယ် စသည့် မြို့နယ်မြောက်ဖက်ခြမ်း ဧရိယာများ ပါဝင်သော နယ်မြေဖြစ်သည်။<ref>https://myanmar-now.org/mm/news/58435/</ref>
စန္တာႏခမ်း (စန္တားတိုင်း) သည် ကလော(အောင်ပန်း)၊ ဟဲဟိုး တောင်ဖက်ခြမ်း၊ ပင်လောင်းမြို့နယ်များဖြစ်သော အင်းလေးအနောက်ဖက်ကမ်းဒေသ ဧရိယာတို့ပါဝင်သော နယ်မြေဖြစ်သည်။ ခွန်ဖြားဗွာခမ်း (ခွန်ဖြားဗွာတိုင်း) သည် တောင်ကြီးမြို့တောင်ဘက်မှ ကရင်နီ(ကယား)ပြည်နယ် နယ်စပ်အထိ အကျုံးဝင်သော အင်းလေးအရှေ့ဖက်ကမ်းဒေသ နယ်မြေဖြစ်ပြီး၊ သူရိယတိုင်းသည် ဟိုပုံး-ဆီဆိုင်-လွိုင်ကော် ကားလမ်းမကြီး အရှေ့ဖက်ခြမ်းဒေသ ဟိုပုံးမြို့နယ် တောင်ဖက်ခြမ်းနှင့် မဲနယ်တောင်တန်းဒေသအပါအဝင် ဆီဆိုင်မြို့နယ်နှင့် မောက်မယ်မြို့နယ် အနောက်ဖက်ခြမ်းအထိ ပါဝင်သည်။
PNA သည် ၎င်းတို့နယ်မြေအတွင်း မူးယစ်ဆေးဝါး သုံးစွဲမှုနှင့် မှောင်ခိုကူးခြင်းကို တားဆီးရန် ကြိုးပမ်းသည့် အနေဖြင့် [[မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး|မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး]] (ABSDF) နှင့် [[ကရင်နီ တပ်မတော်|ကရင်နီတပ်မတော်]]တို့ နှင့် အလွတ်သဘော မဟာမိတ်ဖွဲ့ထားသည်။
၁၉၉၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် PNA သည် [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီနှင့်]] အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။
၂၀၀၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် အခြားသော ပအိုဝ်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် ပေါင်းစည်းခဲ့သည်။<ref name="MMPao" /><ref>{{cite book|last1=Kyaw|first1=Sann|last2=Christensen|first2=Russ|title=The Pa-O: Rebels and Refugees|url=https://archive.org/details/paorebelsrefugee0000chri|date=2006|publisher=Silkworm Books|location=Chiang Mai|isbn=978-974-9575-93-2}}</ref> ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေ]]အရ PNO/PNA အသွင်ပြောင်း ပြည်သူ့စစ်အနေဖြင့် ပြည်သူ့စစ်ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး စစ်ကွပ်ကဲရေးရုံးချုပ်ကိုလည်း တောင်ကြီးမြို့တွင် ဖွင့်လှစ်ထားသည်။
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်]]
qbc3p438b7fl9m544ie84c4e7fhjf3d
ကိုလိုနီခေတ်
0
234630
1060539
1042398
2026-10-29T06:36:42Z
Olway
150107
/* */ ကိုလိုနီခေတ်တွင် ISO code မရှိပါ
1060539
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox former country
| conventional_long_name = Burma
| native_name = မြန်မာနိုင်ငံတော်
| flag =
| common_name = မြန်မာပြည်
| status = ဘင်္ဂလားနယ်မြေ၏ ခရိုင်(၁၈၂၆–၁၈၆၂)<br>[[ဗြိတိသျှရာဇ]]၏ပြည်နယ် (၁၈၆၂–၁၉၃၇)<br>[[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ|ဗြိတိန်နိုင်ငံ]]၏ကိုလိုနီ (၁၉၃၇–၁၉၄၈)
| status_text =
| p1 = ကုန်းဘောင်ခေတ်
| flag_p1 =
| s1 =
| flag_s1 = Flag of Burma (1948–1974).svg
| image_flag = Flag of Burma (1939–1941, 1945–1948).svg
| flag_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အလံတော်|အလံတော်<br>အပေါ်: ၁၉၃၉–၁၉၄၁၊ ၁၉၄၅–၁၉၄၈]]
| flag_alt =
| national_motto =
| image_coat = Badge of Burma (1939–1948).svg
| coat_alt =
| symbol =
| symbol_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်တံဆိပ်|တံဆိပ်တော်<br>၁၉၃၉–၁၉၄၈]]
| image_map =
| image_map_alt =
| image_map_caption =
| capital = {{unbulleted list|[[မော်လမြိုင်မြို့]] (၁၈၂၆–၁၈၅၂)|[[ရန်ကုန်မြို့]] (၁၈၅၃–၁၉၄၂)|[[ဆင်းမလားမြို့]] (၁၉၄၂–၁၉၄၅) {{small|(အဝေးရောက်)}}|[[ရန်ကုန်မြို့]] (၁၉၄၅–၁၉၄၈)}}
| national_anthem = {{unbulleted list|[[ဘုရင်ကို ဘုရားသခင် စောင့်ရှောက်ပါစေ]] (၁၈၂၄–၁၈၃၇၊ ၁၉၀၁–၁၉၄၈)|[[ဘုရင်မကို ဘုရားသခင် စောင့်ရှောက်ပါစေ]] (၁၈၄၇–၁၉၀၁)|[[File:United States Navy Band - God Save the King.oga]]}}
| era =
| government_type =
| leader_title1 = [[ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ၏ ဘုရင်စနစ်|ဘုရင်]]
| leader_name1 = {{unbulleted list|[[ဝိတိုရိယ ဘုရင်မ]] (၁၈၆၂–၁၉၀၁)|[[သတ္တမမြောက် အက်ဒဝပ်ဘုရင်|အက်ဒွပ် ၇]] (၁၉၀၁–၁၉၁၀)|[[ပဉ္စမမြောက် ဂျော့ဘုရင်|ဂျော့ ၅]] (၁၉၁၀–၁၉၃၆)|[[အဋ္ဌမမြောက် အက်ဒဝပ်ဘုရင်|အက်ဒွပ် ၈]] (၁၉၃၆)|[[ဆဋ္ဌမ ဂျော့ဘုရင်|ဂျော့ ၆]] (၁၉၃၆–၁၉၄၈)}}
| leader_title2 = [[ကိုလိုနီခေတ် အုပ်ချုပ်ခဲ့သော မဟာမင်းကြီးများနှင့် ဘုရင်ခံများ|ဘုရင်ခံ]]
| leader_name2 = {{unbulleted list|[[အာသာ ဖယ်ယာ]] (၁၈၆၂–၁၈၆၇) {{small|(ပထမ၊ မဟာဝန်ရှင်တော်မင်းကြီးအဖြစ်)}}|ဒေါ်မန်စမစ်|[[ဟူးဘတ် ရန့်စ်]] (၁၉၄၆–၁၉၄၈) {{small|(နောက်ဆုံး)}}}}
| legislature = [[ဥပဒေပြုကောင်စီ (မြန်မာနိုင်ငံ)|ဥပဒေပြုကောင်စီ]] (၁၈၉၇–၁၉၄၆) <br> [[မြန်မာနိုင်ငံ ဥပဒေပြုလွှတ်တော်|လွှတ်တော်]] (၁၉၃၆–၁၉၄၇)
| upper_house = ဆီးနိတ်
| lower_house = ပြည်သူ့လွှတ်တော်
| languages = [[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား|အင်္ဂလိပ်ဘာသာ]] (တရားဝင်)၊ [[မြန်မာဘာသာစကား|မြန်မာဘာသာ]]
| religion = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]၊ [[ဟိန္ဒူဘာသာ]]၊ [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]]
| sovereignty_type = ဖြစ်ရပ်များ
| established_event1 = [[ပထမ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ စစ်ပွဲ]]
| established_date1 = ၅ မတ် ၁၈၂၄
| established_event2 = [[အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ စစ်ပွဲများ]]
| established_date2 = ၁၈၂၄–၁၈၂၆၊ ၁၈၅၂၊ ၁၈၈၅
| established_event3 = [[ဗြိတိသျှအိန္ဒိယ|အိန္ဒိယ]]မှ ခွဲထုတ်ခြင်း
| established_date3 = ၁ ဧပြီ ၁၉၃၇
| established_event4 = [[ဂျပန်ကိုလိုနီခေတ်|ဂျပန်တို့သိမ်းပိုက်မှု]]
| established_date4 = ၁၉၄၂–၁၉၄၅
| established_event5 = [[လွတ်လပ်ရေးနေ့ (မြန်မာနိုင်ငံ)|လွတ်လပ်ရေးရရှိခြင်း]]
| established_date5 = ၄ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၈
| area_km2 = ၆၇၆,၅၇၈
| area_sq_mi = ၂၆၁,၂၂၈
| currency = [[မြန်မာရူပီးငွေ|မြန်မာရူပီး]]၊ [[အိန္ဒိယရူပီးငွေ|အိန္ဒိယရူပီး]]၊ [[ပေါင်စတာလင်]]
| currency_code =
| time_zone =
| utc_offset =
| today = [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
}}
{{မြန်မာ့သမိုင်း}}
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]ရှိ ဗြိတိသျှကိုလိုနီအုပ်ချုပ်မှုသည် ၁၈၂၄ခုနှစ်မှ ၁၉၄၈ခုနှစ်အထိ တည်တံ့ခဲ့သည်။ ဗြိတိသျှတို့သည် အောင်မြင်သော [[အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ စစ်ပွဲများ]]ကို သုံးကြိမ်ဆင်နွှဲပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံတော် (Burma) အမည်ဖြင့် အိန္ဒိယ၏ ပြည်နယ်တစ်ခုအနေဖြင့် သွပ်သွင်းခံရာမှ နောင်တွင် သီးခြားကိုလိုနီအဖြစ် ရောက်ရှိပြီး နောက်ဆုံးတွင် လွတ်လပ်ရေးရရှိခဲ့သည်။ ဗြိတိသျှ အုပ်ချုပ်ခဲ့သော ထိုဒေသကို ဗြိတိသျှမြန်မာပြည်/ဗြိတိသျှဘားမား (British Burma) သို့မဟုတ် မြန်မာပြည် ဟုခေါ်လေ့ရှိကြသော်လည်း ကိုလိုနီအစိုးရ၏ မြန်မာဘာသာဖြင့် တရားဝင်အသုံးအနှုန်းမှာ '''"မြန်မာနိုင်ငံတော်"''' ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |url=https://www.nam.gov.mm/bZbC18dI1w4gnSh.aspx?f=2S7Qjvep37x9oYvdeHbZbC18dI1w4gnShEfZzUqZHlv8EG6j1LGoboIH8uQ4fpGaNwgHdPbBE5XZy3sFmfzwxg== |title=Original Burmese version of Government of Burma Act, 1935, National Archieve of Myanmar |access-date=16 February 2023 |archive-date=9 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230309153145/http://www.nam.gov.mm/bZbC18dI1w4gnSh.aspx?f=2S7Qjvep37x9oYvdeHbZbC18dI1w4gnShEfZzUqZHlv8EG6j1LGoboIH8uQ4fpGaNwgHdPbBE5XZy3sFmfzwxg== |url-status=live }}</ref><ref>[https://commons.m.wikimedia.org/wiki/File:Proclamation_of_annexation_of_Burma_into_British_Empire.jpg မြန်မာနိုင်ငံတော်ကို ဗြိတိသျှပိုင်နက်နယ်မြေအဖြစ် သွတ်သွင်းလိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း ၁၈၈၆ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့ မန္တလေးမြို့၌ ထပ်ဆင့်ထုတ်ပြန်သော ကြော်ငြာစာ]</ref>
ဗြိတိသျှတို့သည် ရခိုင်နှင့် တနင်္သာရီအပါအဝင် မြန်မာနယ်မြေအချို့အား ပထမ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ စစ်ပွဲအပြီးတွင် သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး [[အောက်မြန်မာပြည်]]အား ဒုတိယ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲအပြီးတွင် သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ဝန်ရှင်တော်မင်းကြီး (Commissioner) များ ခန့်ထားအုပ်ချုပ်စေခဲ့သည်။ ထိုနယ်မြေများအား ဗြိတိသျှတို့က မဟာဝန်ရှင်တော်မင်းကြီး (Chief Commissioner) အုပ်ချုပ်သည့် ပြည်နယ်အဖြစ် ၁၈၆၂ခုနှစ်တွင် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref name="igi-iv-p29">{{Harvnb|Imperial Gazetteer of India vol. IV|1908|p=29}}</ref>
၁၈၈၅ခုနှစ်၊ တတိယ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်အပြီးတွင် [[အထက်မြန်မာပြည်]]အား သိမ်းပိုက်ပြီး နောက်နှစ်တွင် ဗြိတိသျှတို့က [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]၊ မြန်မာပြည်နယ်အား သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး ၁၈၉၇ခုနှစ်တွင် ဒုတိယဘုရင်ခံ (Lieutenant Governor) မှ အုပ်ချုပ်သော ပြည်နယ်ကြီးအဆင့် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
<ref name="igi-iv-p29" /> ၁၉၃၅ ခုနှစ်၊ မြန်မာနိုင်ငံတော်စီရင်အုပ်ချုပ်မှုအက်ဥပဒေ<ref>{{Cite web |url=https://www.nam.gov.mm/bZbC18dI1w4gnSh.aspx?f=2S7Qjvep37x9oYvdeHbZbC18dI1w4gnShEfZzUqZHlv8EG6j1LGoboIH8uQ4fpGaNwgHdPbBE5XZy3sFmfzwxg== |title=Original Burmese version of Government of Burma Act, 1935, National Archieve of Myanmar |access-date=16 February 2023 |archive-date=9 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230309153145/http://www.nam.gov.mm/bZbC18dI1w4gnSh.aspx?f=2S7Qjvep37x9oYvdeHbZbC18dI1w4gnShEfZzUqZHlv8EG6j1LGoboIH8uQ4fpGaNwgHdPbBE5XZy3sFmfzwxg== |url-status=live }}</ref> (Government of Burma Act, 1935) ပြဋ္ဌာန်းပြီးနောက် ၁၉၃၇ခုနှစ်အရောက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံကို အိန္ဒိယမှ ခွဲထုတ်ကာ အိန္ဒိယနှင့် မြန်မာနိုင်ငံများ၏ အတွင်းရေးမှူး၏ လက်အောက်ခံ မြန်မာရုံးမှ အုပ်ချုပ်သည့်သီးသန့်တော်ဝင်ကိုလိုနီအဖြစ်ထားရှိခဲ့ပြန်သည်။ ဗြိတိသျှအုပ်ချုပ်ရေးသည် ဂျပန်တို့က [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]အတွင်းသိမ်းပိုက်ထားချိန်တွင် ပြိုကွဲပျက်စီးခဲ့ပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံသည် ဗြိတိသျှအုပ်ချုပ်ရေးမှ ၁၉၄၈ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ၄ရက်နေ့တွင် လွတ်လပ်ရေးရရှိခဲ့သည်။
မြန်မာပြည်အား တခါတရံတွင် [[စကော့တလန်]]ကိုလိုနီဟု ရည်ညွှန်းခေါ်ဆိုကြသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် စကော့တလန်လူမျိုးများက မြန်မာပြည်အား သိမ်းပိုက်ရာနှင့် အုပ်ချုပ်ရာတွင် များစွာပါဝင်ခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite journal |last=Becka |first=Jan |date=1993-03-01 |title=Scots in Burma: Golden Times in a Golden Land. |url=https://go.gale.com/ps/i.do?p=AONE&sw=w&issn=00224634&v=2.1&it=r&id=GALE%7CA14443543&sid=googleScholar&linkaccess=abs |journal=Journal of Southeast Asian Studies |language=English |volume=24 |issue=1 |pages=169–172}}</ref> အထူးထင်ရှားသော ပုဂ္ဂိုလ်မှာ [[ဆာဂျိမ်းစ်စကော့]]ဖြစ်ပြီး သူသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သော မြန်မာပြည်နယ်အား အိန္ဒိယအထက်တန်းလွှာများနှင့်အတူ အုပ်ချုပ်ရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ အချို့သမိုင်းပညာရှင်များကမူ ဤအဖြစ်အပျက်အား ပူးတွဲကိုလိုနီပြုခြင်းဟု ခေါ်ကြသည်။<ref>{{cite journal |last1=Bowser |first1=Matthew J. |date=22 June 2020 |title=Partners in Empire? Co-colonialism and the Rise of Anti-Indian Nationalism in Burma, 1930–1938 |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/03086534.2020.1783113 |journal=The Journal of Imperial and Commonwealth History |volume=49 |issue=1 |pages=118–147 |doi=10.1080/03086534.2020.1783113 |s2cid=225748025 |access-date=8 May 2022 |archive-date=9 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220509010904/https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/03086534.2020.1783113 |url-status=live }}</ref>
== နောက်ခံသမိုင်း ==
=== ကုန်းဘောင်မင်းဆက်နှင့် ဗြိတိသျှတို့ရောက်ရှိလာခြင်း ===
မြန်မာနိုင်ငံ၏ နောက်ဆုံးမင်းဆက်ဖြစ်သော ကုန်းဘောင်မင်းဆက်တွင် [[အလောင်းဘုရား]]နှင့် [[ဆင်ဖြူရှင်မင်း]]တို့သည် ကျယ်ဝန်း၍ အင်အား တောင့်တင်းသော တတိယ မြန်မာနိုင်ငံတော်ကြီးကို တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ [[ဘကြီးတော်မင်း]] လက်ထက်တွင် ဗြိတိသျှများသည် အိန္ဒိယတိုက်ငယ်ကိုနယ်ချဲ့၍ သိမ်းပိုက်ပြီးဖြစ်ရာ နယ်စပ်ဒေသများတွင် မြန်မာတို့ နှင့် ထိတွေ့လာရပြီ ဖြစ်သည်။ သို့နှင့် ၁၈၂၁ ခုနှစ် အာသံအရေးအခင်းတွင် မြန်မာများနှင့် ဗြိတိသျှတို့ သည် ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်ခဲ့ကြရသည်။ ထိုစဉ်က [[မဏိပူရပြည်နယ်|မဏိပူရပြည်]]၊ [[အာသံပြည်နယ်|အာသံပြည်]]နှင့် အက္ကပတ်ပြည်တို့ သည် မြန်မာနိုင်ငံတော်၏လက်အောက်ခံ လက်နက် နိုင်ငံများဖြစ်ကြပြီး ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရှိသောနယ်များ ဖြစ်သည်။
၁၈၁၆ ခုနှစ်တွင်တစ်ကြိမ်၊ ၁၈၁၈ ခုနှစ်တွင် တစ်ကြိမ် အာသံတွင် ထောင်ထားပုန်ကန်မှုများ ဖြစ် ပေါ်ခဲ့ရာ မြန်မာတပ်များက ငြိမ်ဝပ်ပိပြားရေးအတွက် တိုက်ခိုက်နှိမ်နင်း ပေးခဲ့ရသည်။ ဗြိတိသျှနယ်ချဲ့တို့သည် မြန်မာတို့ နန်းတင်ပေးခဲ့သော စန္ဒရကန္တရှိန်ကို လက်နက်များရောင်းချခဲ့သည်သာမက ကုလားစစ်ပါရီ များကို စေလွှတ်ပေးခြင်းဖြင့် ကိုယ်ထိလက်ရောက် ကူညီခဲ့သည်။ မင်းကြီးမဟာဗန္ဓုလသည် အမရပူရမြို့တော်မှ အာသံပြည် ဇူရဟတ်မြို့အထိ မိုင်ပေါင်း ၁၁၀၀ မျှ ချီတက်၍ သူပုန်များကို နှိမ်နင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ရသည်။ စန္ဒရကန္တရှိန် သည် ကုလားစစ်ပါရီများအပါအဝင် စစ်သည်အင်အား သုံးသောင်းကျော်ဖြင့် ခုခံခဲ့သည်။ [[မဟာဗန္ဓုလ]]၏ တပ်အင်အားမှာ ဂျိန်ဖော့ရဲမက်တော် ၁၀၀၀ အပါအဝင် စစ်သည် ၅၀၀၀ သာ ပါဝင်သော်လည်း အာသံအရေးအခင်းတွင် စန္ဒရကန္တ ရှိန်၏တပ်ကြီးကို အောင်မြင်စွာ နှိမ်နင်းနိုင်ခဲ့သည်။
မြန်မာဘုရင်အား ပုန်ကန်ထကြွသည့် ရခိုင်မှ ချင်းပြန်နှင့် နောက်လိုက်များ ဘင်္ဂလားနယ်ထဲသို့ ထွက်ပြေးခိုလှုံသည်ကစ၍ မြန်မာတပ်များနှင့် ဗြိတိသျှ တို့ မကြာခဏ အချင်းများလာကြရသည်။ ဗြိတိသျှတို့သည် ချင်းပြန်နှင့် နောက်လိုက်များအား ဘင်္ဂလားနယ်ထဲတွင် ခိုလှုံခွင့်ပေး၍ ကူညီထောက်ပံ့နေကြသည်ဟု မြန်မာတို့က မကြာခဏ စွပ်စွဲသည်။ [[ရှင်မဖြူကျွန်း]]ကို ဗြိတိသျှတို့က ယင်းတို့၏ပိုင်နက်အဖြစ် တပ်စွဲလာခဲ့သောအခါတွင်ကား မြန်မာတပ်များသည် နယ်စပ်ကိုဖြတ်ကျော်၍ တိုက်ခိုက်တော့သည်။ မြန်မာတပ်များသည် ၁၈၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် နယ်စပ်ကို ဖြတ်ကျော်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ဗြိတိသျှတို့အနေနှင့်ကား စစ်ဖြစ်ရန် အကြောင်းပြချက်များ လုံလောက်သွားပြီဖြစ်သော ကြောင့် ၁၈၂၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၅ ရက်တွင် စစ်ဖြစ်ပွား ပြီဖြစ်ကြောင်း ကြေညာလိုက်တော့သည်။
=== ပထမ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲ ===
{{main|ပထမ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာစစ်}}
အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ပထမစစ်ပွဲသည် ၁၈၂၄ ခုနှစ် မှ ၁၈၂၆ ခုနှစ်အထိ နှစ်နှစ်တာကာလမျှ ကြာမြင့်ခဲ့သော ကမ္ဘာ့သမိုင်းဝင် စစ်ပွဲကြီးတစ်ပွဲပင် ဖြစ်သည်။ ထိုစစ်ပွဲကြီးတွင် အင်္ဂလိပ်တို့သည် ခေတ်မီရေနွေးငွေ့ အင်ဂျင်သုံး မီးသင်္ဘောများ၊ အမြောက်မြား၊ သေနတ်များကို အသုံးပြု၍ စနစ်တကျ ဖွဲ့စည်းလေ့ကျင့်ထားသည့် စစ်သား ၄၀၀၀၀ ကျော်ဖြင့် ပါဝင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။ မြန်မာတို့သည် အမြဲတမ်းတပ်မတော်ကို ကြိုတင်ဖွဲ့စည်းလေ့ကျင့်ထားလေ့မရှိဘဲ အရေးကြုံမှသာ နယ်မြေအလိုက် အချိုးကျ စစ်သားစုဆောင်းသည့် စနစ်ကိုသာ အသုံးပြုလျက်ရှိရာ မြန်မာတပ်သားများသည် သေချာကျနစွာ ဖွဲ့စည်းလေ့ကျင့်ထားသော စစ်သည်တော်များ မဟုတ်ကြပေ။ သို့သော် မြန်မာတို့သည် ပန်းဝါ(ရာမူး)တိုက်ပွဲတွင် အင်္ဂလိပ်တို့အား အနိုင်တိုက်ခိုက်ချေမှုန်းနိုင်ခဲ့ပြီး ရန်ကုန်တိုက်ပွဲ၊ ဓနုဖြူ တိုက်ပွဲ၊ဝက်ထီးကန်တိုက်ပွဲစသော တိုက်ပွဲကြီးများတွင် ကျူးကျော်သူနယ်ချဲ့တို့အား သတ္တိပြောင်မြောက်စွာ ခုခံတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။ ဗြိတိသျှနယ်ချဲ့တို့၏ စစ်သား ၁၅၀၀၀ ကျော် ကျဆုံးခဲ့ရသကဲ့သို့ မြန်မာတပ်သားများမှာလည်း မရေမတွက် နိုင်အောင်ပင် သေကျေပျက်စီးခဲ့ကြရသည်။ မဏိပူရ နှင့် အာသံနယ်ကို မြန်မာတို့ လက်လွှတ်လိုက်ရသလို ရခိုင်ကမ်းမြောင်ဒေသနှင့် တနင်္သာရီကမ်းမြောင်ဒေသကို အင်္ဂလိပ်တို့လက်သို့ ပေးအပ်လိုက်ခြင်းဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွတ်လပ်ရေးတစ်စိတ်တစ်ဒေသ ဆုံးရှုံးသွားရသည်။
=== ဒုတိယ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲ ===
{{main|ဒုတိယအင်္ဂလိပ်မြန်မာစစ်}}
အင်္ဂလိပ်အစိုးရသည် ၁၈၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ရက်တွင် ရခိုင်မြို့တော်ကို မြောက်ဦးမှ စစ်ရေးအရ အချက်အချာကျသည့် စစ်တွေသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ၁၈၂၇ ခုနှစ်၊ ၁၈၂၉ ခုနှစ်၊ ၁၈၃၁ ခုနှစ်၊ ၁၈၃၆ ခုနှစ်နှင့် ၁၈၅၃ ခုနှစ်တို့တွင် ရခိုင်ပြည်၌ လက်နက်ကိုင်ပုန်ကန်မှုများ အကြိမ်ကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့သော်လည်း အင်္ဂလိပ်တို့သည် နှိမ်နင်းနိုင်ခဲ့ကြသည်။ ၁၈၅၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁ ရက်တွင် အင်္ဂလိပ် စစ်သင်္ဘောများ ပင်လယ်ဝသို့ ရောက်လာကြသည်။ ၁၈၅၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၂ ရက်တွင် ရန်ကုန်မြို့ကို ခေတ်မီအမြောက်ကြီးများ၏ ပစ်ကူဖြင့် စတင်တိုက်ခိုက်ကြသည်။ မြန်မာတပ်များသည် နှစ်ရက်တိုင်တိုင် အသက်ပေါင်းများစွာ စတေး၍ ရန်ကုန်မြို့ကို ခုခံကာကွယ်ပြီးနောက် ဧပြီလ ၁၄ ရက်တွင် ဆုတ်ခွာသွားကြရသည်။ သို့နှင့် တစ်နှစ်ခွဲကျော်ကြာမြင့်သော ကမ္ဘာ့သမိုင်းဝင် စစ်ပွဲကြီးတစ်ပွဲ စတင်ရပြန်သည်။ သို့သော် ထိုစစ်ပွဲတွင်လည်း မြန်မာများရှုံးပြီး အောက် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ခုလုံး အင်္ဂလိပ် လက်အောက်သို့ ကျဆင်းခဲ့ရပြန်သည်။
=== ကုန်းဘောင်မင်းဆက် ကျဆုံးခြင်း ===
{{main|တတိယ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာစစ်}}
အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ တတိယစစ်ပွဲသည် ပထမစစ်ပွဲနှင့် ဒုတိယစစ်ပွဲကာလများကဲ့သို့ မကြာမြင့်ခဲ့ပေ။ အိန္ဒိယဘုရင်ခံချုပ် လော့ဒပ်ဖရင် (Lord Dufferin) သည် ၁၈၈၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၃၀ ရက်တွင် နောက်ဆုံးပိတ် ရာဇသံပေးပြီးခဲ့သည်။ မြန်မာမှူးမတ်အချို့က ဗြိတိသျှနှင့် ကြိုတင်ပူးပေါင်းထားပြီ ဖြစ်သည့်အတွက် နိုဝင်ဘာလ ၂၉ ရက် တွင် သီပေါမင်းကို အိန္ဒိယပြည်မကြီးသို့ အလွယ်တကူပင် ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။
=== အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်လာခြင်း ===
[[File:Proclamation of annexation of Burma into British Empire.jpg|thumb|၁၈၈၆ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့ မန္တလေးမြို့၌ ထပ်ဆင့်ထုတ်ပြန်သော ကြော်ငြာစာ]]
၁၈၈၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံကို ဗြိတိသျှဘုရင်မ၏ ပိုင်နက်နယ်မြေအဖြစ် သွတ်သွင်းလိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း အိန္ဒိယဘုရင်ခံချုပ် [[လော့ဒ်ဒပ်ဖရင်]]က အောက်ပါအတိုင်း ကြေညာခဲ့သည်။
{{Cquote|ဘုန်းတော်အလွန်တရာကြီးမြတ်တော်မူလှသော ဧကရီဘုရင်မမင်းမြတ်ဘုရား၏ အမိန့်အာဏာတော်အရ ကြော်ငြာလိုက်သည်မှာ အထက်သီပေါမင်းအုပ်စိုးတော်မူသော မြန်မာနိုင်ငံတော်ကို ၎င်းဘုရင်က ထပ်မံဆက်လက်၍ စိုးစံအုပ်ချုပ်ရဦးမည်မဟုတ်။ ၎င်းနိုင်ငံနယ်မြေများသည် အသျှင်ဘုရင်မမင်းမြတ်ဘုရား၏ နိုင်ငံနယ်မြေဖြစ်လေပြီး အသျှင်ဘုရင်မမင်းမြတ်ဘုရား အလိုတော်မြတ်ရှိစဉ် ကာလအတွင်း ထိုနိုင်ငံကို ဣန္ဒြိယဘုရင်ခံမင်းမြတ်က အခွင့်သင့်လျှော်သည့်အခါ မှူးမတ်အရာရှိခန့်ထား၍ ၎င်းမှူးမတ်အရာရှိတို့ကသာ အုပ်ချုပ်စီရင်လိမ့်မည်။}}
== လက်နက်စွဲကိုင်တော်လှန်မှု ==
{{main|မြန်မာနိုင်ငံ လက်နက်စွဲကိုင်တော်လှန်မှုများ (၁၈၈၅–၁၈၉၅)}}
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]ကို ဗြိတိသျှအင်ပါယာအတွင်းသို့ သွတ်သွင်းလိုက်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် တိုင်းတစ်ပါးကျွန်အဖြစ် လက်မခံလိုကြသော မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝှမ်းလုံးရှိ ပြည်သူလူထုတစ်ရပ်လုံးသည် ရရာလက်နက်စွဲကိုင်၍တော်လှန်ခဲ့ကြသည်။ ပထမနှင့်ဒုတိယ ကျူးကျော်စစ်များအပြီးတွင် သိမ်းပိုက်ခံရသည့်ဒေသများ၌ တော်လှန်ပုန်ကန်မှုများ ရှိပြီးဖြစ်သော်လည်း တတိယကျူးကျော်စစ်အပြီးတွင် နိုင်ငံအနှံ့တော်လှန်လာခဲ့ကြသည်။
ထိုသို့လက်နက်စွဲကိုင်တော်လှန်ရာတွင် ကချင်ပြည်၌ ဖုံကန်ဒူဝါးနှင့် ဗိုလ်ဖိုးစော၊ ချင်းတောင်တွင် ကြွမ်ဘိခ်နှင့် ရွှေချိုးဖြူမင်းသား၊ ကရင်နီပြည်တွင် စောလဖော်၊ ရှမ်းပြည်တွင် လင်းပင်မင်းသားခေါင်းဆောင်သော ရှမ်း[[စော်ဘွား]]များ၊ တောင်တွင်းကြီးနယ်တွင် [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]]၏အဖိုး ဗိုလ်မင်းရောင်၊ အင်းဝနယ်တွင် ထိပ်တင်စောရန်ပိုင်၊ ဆင်ဖြူကျွန်းတွင် ဗိုလ်ဥတ္တမ စသောသူတို့ထင်ရှားခဲ့ကြသည်။
အင်္ဂလိပ်တို့သည်မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သော်လည်း ပထဝီအနေအထားမသိမှုကြောင့် အခက်အခဲများကြုံတွေခဲ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် အင်္ဂလိပ်တို့သည် အိန္ဒိယမှ စစ်ကူအမြောက်အမြားခေါ်ယူ၍ တော်လှန်သူတို့ကို ပြင်းထန်စွာနှိမ်နင်းခဲ့သည်။ နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ပုန်ကန်မှုများသည် ၁၈၉၆ တွင် မြေပြန့်ဒေသ၌ ချုပ်ငြိမ်းခဲ့သော်လည်း တောင်တန်းဒေသများတွင် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားလျက်ရှိခဲ့သည်။
== နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများ ==
၁၉ ရာစုအကုန် ၂၀ ရာစုအစပိုင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ခေတ်ပညာတတ်လူငယ်များ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ တရုတ်ပြည်၌ [[ဆွန်ယက်ဆင်]]ဦးဆောင်သော [[ချင်းမင်းဆက်|မန်ချူးဘုရင်စနစ်]]ကို ဆန့်ကျင်သည့် လှုပ်ရှားမှုများ၊ [[ဗြိတိသျှအိန္ဒိယ|အိန္ဒိယ]]၌ နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများ စသည်တို့သည် မြန်မာ့နယ်အတွင်း၌လည်း နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများကို စတင်ရန်ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
=== ဝိုင်အမ်ဘီအေ ===
[[ဝိုင်အမ်ဘီအေ]] ခေါ် ဗုဒ္ဓဘာသာကလျာဏယုဝအသင်းကို ၁၉၀၆ တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ [[ဦးဘဘေ]]၊ [[ဒေါက်တာဘရင်]]စသော လူငယ်အချို့တို့သည် သီရိလင်္ကာရှိ ဝိုင်အမ်ဘီအေကိုပုံစံယူ၍ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သည်။ အသင်း၏ရည်ရွက်ချက်မှာ ဘာသာရေး၊ သာသနာရေး၊ ပညာရေးအတွက် ဆောင်ရွက်ရန်ဖြစ်သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် နိုင်ငံရေးအတွက်ပါဆောင်ရွက်လာခဲ့သည်။ အသင်း၏သတင်းစာအဖြစ် မြန်မာပြည်ဗုဒ္ဓဘာသာသတင်းစာကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ဝိုင်အမ်ဘီအေကို စတင်ဖွဲ့စည်းစဉ်က အသင်းဝင်ဦးရေမှာ ၂၀ ပင်မပြည့်ပေ။ နောင်အခါအသင်းဝင်များ လှည့်လည်စည်းရုံးရာမှ အသင်းဝင်ဦးရေမှာ တိုးပွားလာခဲ့သည်။ ၁၉၁၁ မှစ၍ ဝိုင်အမ်ဘီအေ ပြည်လုံးကျွတ်အစည်းအဝေးကို နှစ်စဉ်ကျင်းပခဲ့သည်။
ဝိုင်အမ်ဘီအေသည် ၁၉၁၆ မှစ၍ နိုင်ငံရေးလုပ်ငန်းများကို စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၁၈ တွင် ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် [[ပဲခူးမြို့]]ရှိ [[ရွှေမော်ဓောစေတီ]]တော်ကြီးပြိုကျကာ စိန်ဖူးတော်မြေခခဲ့သည်။ ဒုတိယဘုရင်ခံ [[ရက်ဂျီနယ် ကရက်ဒေါက်]]သည် ဖိနပ်မချွတ်ဘဲ ဘုရားရင်ပြင်တော်ပေါ်သို့ တက်ရောက်ကြည့်ရှုခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့်တစ်နိုင်ငံလုံးအုံကြွလာပြီး ဝိုင်အမ်ဘီအေအသင်းကြီးက ဦးဆောင်၍ [[ရန်ကုန်မြို့]][[ဂျူဗလီဟော]]၌ အစည်းအဝေးကြီးကျင်းပကာ ဖိနပ်စီးခြင်းကို ကန့်ကွက်သည့်အဆိုကို တင်သွင်းပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။
၁၉၁၇ တွင် ဝန်ကြီးမွန်တေဂူသည် [[ဗြိတိသျှအိန္ဒိယ|အိန္ဒိယ]]သို့လာရောက်၍ အုပ်ချုပ်ရေးအကြောင်းကို စုံစမ်းရာတွင် ဝိုင်အမ်ဘီအေမှ [[ဦးဘဘေ]]၊ ဦးမေအောင်စသူတို့ပါဝင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် အိန္ဒိယသို့သွားရောက်၍ ဝန်ကြီးမွန်တေဂူ၊ ဘုရင်ခံ ချမ်းစဖို့တို့နှင့် တွေဆုံခဲ့ကြပြီး မြန်မာနိုင်ငံကို ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ရေးပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ မွန်တေဂူ–ချမ်းစဖို့ အစီရင်ခံစာထွက်လာသောအခါ အုပ်ချုပ်ရေးပြောင်းလဲမည့် အစီအစဉ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံကို ချန်လှပ်ထားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ရက်ဂျီနယ် ကရက်ဒေါက်မှ ရေးဆွဲထားသော ကရက်ဒေါက်စီမံကိန်းသည်လည်း မြန်မာပြည်သူလူထု၏ ဆန္ဒနှင့်ကိုက်ညီမှုမရှိသောကြောင့် ၁၉၁၉ တွင် ဦးဘဘေ၊ ဦးပု၊ ဦးထွန်းရှိန်တို့ပါတင်သော ဘေ၊ ပု၊ ရှိန် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် [[လန်ဒန်မြို့]]သို့ သွားရောက်ခဲ့၍ အုပ်ချုပ်ရေးအဆင့်တိုးမြှင့်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ မအောင်မြင်သဖြင့် ၁၉၂၀ တွင် ဦးဘဘေ၊ ဦးပု၊ ဦးသိန်းမောင်တို့ပါဝင်သော ဘေ၊ ပု၊ မောင် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် လန်ဒန်တို့ထက်မံသွားရောက်တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ထိုအခါမှ မြန်မာနိုင်ငံသည်လည်း ၁၉၁၉ အိန္ဒိယအက်ဥပဒေ၌ အကျုံးဝင်စေရမည်ဟု ကတိပေးခဲ့သည်။
၁၉၂၀ တွင် ဝိုင်အမ်ဘီအေသည် မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံး၌ အသင်းခွဲများ ၂၀၀ဝ ကျော်ရှိခဲ့သည်။ အချို့အသင်းများသည် နိုင်ငံရေးတွင်ပါဝင်လို၍ အချို့မှာမူ နိုင်ငံရေးနှင့် ပက်သက်လိုခြင်းမရှိကြပေ။ သို့ဖြစ်ရာ [[ပြည်မြို့]]၌ကျင်းပသော အဋ္ဌမအကြိမ်မြောက် ဝိုင်အမ်ဘီအေပြည်လုံးကျွတ် အစည်းအဝေးပွဲတွင် နိုင်ငံရေးလုပ်လိုသော ဝိုင်အမ်ဘီအေအသင်းခွဲများကိုစုပေါင်း၍ [[ဂျီစီဘီအေ]]ခေါ် မြန်မာအသင်းချုပ်ကြီးအဖြစ် ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
=== ဂျီစီဘီအေ ===
ဝိုင်အမ်ဘီအေအသင်းခွဲများကို ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းလိုက်ပြီဖြစ်သော [[ဂျီစီဘီအေ]]အသင်းချုပ်ကို [[ဦးချစ်လှိုင်]]မှဦးဆောင်ခဲ့သည်။ ဂျီစီဘီအေ၏ရည်ရွယ်ချက်မှာ ဟုမ္မရူးခေါ် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ရေးကို ရရှိရေး၊ အစိုးရဌာနများတွင် မြန်မာတိုင်းရင်းသားများအား ခန့်အပ်ပေးရေး၊ မြန်မာစီးပွားရေးကို မြန်မာနိုင်ငံသားများကသာ လုပ်ပိုင်ခွင့်ရရှိရေးတို့ဖြစ်သည်။ ဂျီစီဘီအေ၏လမ်းစဉ်မှာ အကြမ်းမဖက်အနုနည်းဖြင့် အာဏာဖီဆန်ခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၉၂၀ [[ပထမကျောင်းသားသပိတ်]]ကို ထောက်ပံ့အားပေးသူမှာ ဂျီစီဘီအေပင်ဖြစ်သည်။
၁၉၂၂ တွင် မြန်မာနိုင်ငံရေးကိုယ်စားလှယ်များ၏ တောင်းဆိုမှုများကြောင့် အင်္ဂလိပ်တို့သည် [[ဒိုင်အာခီ]]အုပ်ချုပ်ရေးကို ပေးခဲ့သည်။ ထိုအုပ်ချုပ်ရေးစနစ်ကြောင့် ဂျီစီဘီအေသည် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ရေးကို ရရှိမှကျေနပ်မည့် ဦးချစ်လှိုင်ခေါင်းဆောင်သော ဂျီစီဘီအေနှင့် ဒိုင်အာခီကိုလက်ခံခဲ့သော [[ဦးဘဘေ]]ဦးဆောင်သည့် [[၂၁ ဦး ဂျီစီဘီအေ|၂၁ ဦးအဖွဲ့]]ဟူ၍ နှစ်ခြမ်းကွဲခဲ့သည်။ ဦးချစ်လှိုင် ဂျီစီဘီအေသည် ၁၉၂၁ နိုဝင်ဘာလအတွင်း ဒိုင်အာခီအုပ်ချုပ်ရေးကို တို့မြှင့်ရန်အတွက် လာရောက်ခဲ့သော ဝှိုက်ကော်မတီကို သပိတ်မှောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၂၂ ဇန္နဝါရီတွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ဝေလမင်းသား လာရောက်သောအခါတွင်လည်း သပိတ်မှောက်ခဲ့သည်။ ၂၁ ဦးအဖွဲ့သည်မူ အင်္ဂလိပ်အစိုးရအား ပူးသတ်မည်ဟုကြံရွယ်၍ ဒိုင်အာခီအုပ်ချုပ်ရေးကို လက်ခံခဲ့ကြသည်။
ဂျီစီဘီအေသည် [[ဝိုင်အမ်ဘီအေ]]ထက် နိုင်ငံရေးလုပ်ငန်းများကို ပိုမိုဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သော်လည်း နိုင်ငံရေးအမြင်ကွဲပြားမှု၊ အသင်းရန်ပုံငွေသုံးစွဲမှု စသောပြဿနာရပ်များကြောင့် ဦးချစ်လှိုင် ဂျီစီဘီအေ၊ ဦးစိုးသိမ်း ဂျီစီဘီအေ၊ ဦးစု ဂျီဘီအေ စသည်ဖြင့် အစိတ်စိတ်အမြွှာမြွှာကွဲခဲ့ရသည်။ ၁၉၃၀ မှစ၍ ဂျီစီဘီအေသည် နိုင်ငံရေးကို ထိရောက်စွာဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း မရှိတော့ပေ။
=== တို့ဗမာအစည်းအရုံး ===
နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ရေး အမျိုးသားရေးလှုပ်ရှားမှု (anti-colonial nationalism) ကို အထိရောက်ဆုံး ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သော အဖွဲ့အစည်းမှာ [[တို့ဗမာအစည်းအရုံး]]ပင်ဖြစ်သည်။
၁၉၃၀ မေလတွင် ကုလား–ဗမာ အဓိကရုဏ်းအပြီးတွက် တို့ဗမာအစည်းအရုံးကို [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ [[ဗဟန်းမြို့နယ်|ဗဟန်းအရပ်]]၌ [[သခင်ဘသောင်း]]နှင့် လူငယ်တစ်စုတို့က တည်ထောင်ခဲ့သည်။ တို့ဗမာအစည်းအရုံး၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ အင်္ဂလိပ်တို့မှပေးအပ်သည့် မည်သည့်အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်ကိုမျှလက်မခံဘဲ မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွတ်လပ်ရေးအတွက်သာ ဆောင်ရွက်ရန်ဖြစ်သည်။ တို့ဗမာအစည်းအရုံး၏ အဖွဲ့ဝင်များသည် သခင်အမည်ကိုတပ်ကြရသည်။ အကြောင်းမှာ မြန်မာနိုင်ငံ၏အရှင်သခင်များမှာ နယ်ချဲ့အင်္ဂလိပ်တို့မဟုတ် မြန်မာပြည်ဖွား မြန်မာတိုင်းရင်းသားများသာ ဖြစ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် တို့ဗမာအစည်းအရုံးကာလ၌ "ဗမာ" အသုံးအနှုန်းသည်လည်း များပြားလာခဲ့သည်။
တို့ဗမာအစည်းအရုံးသည် ကြွေးကြော်သံများ၊ တိုက်တွန်းချက်များဖြင့် မြန်မာတစ်မျိုးသားလုံး၏ ဇာတိသွေး၊ ဇာတိမာန်တို့ကို တက်ကြွရန်လှုံဆော်ခဲ့ကြသည်။ တို့ဗမာအစည်းအရုံးဝင်လူငယ်များသည် [[ဝိုင်အမ်ဘီ ဆရာတင်]]နှင့် ဆက်သွယ်မိကာ [[တို့ဗမာသီချင်း]]ကို စပ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ တို့ဗမာသီချင်းကို အစည်းအဝေးများ၊ ဘောလုံးပွဲများ စသည်တို့၌သီဆိုပြရာမှ တို့ဗမာအစည်းအရုံးအကြောင်းကို လူသိများလာခဲ့သည်။ ၁၉၃၅ နောက်ပိုင်းတွင် တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားမျာဖြစ်ကြသော [[သခင်အောင်ဆန်း]]၊ [[သခင်နု]]စသောသူတို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။ တို့ဗမာအစည်းအရုံးသည် ဝါ၊ စိမ်း၊ နီ သုံးရောင်ခြယ်အလံကို ရေးဆွဲခဲ့ရာ အမျိုးသားရေးလှုပ်ရှားသူများသည် ထိုအလံကိုနိုင်ငံတော်အလံအဖြစ် ဗြိတိသျှအလံအစား သုံးစွဲလာခဲ့ကြသည်။
တို့ဗမာအစည်းအရုံးသည် မြန်မာပြည်သူတို့ကို နိုင်ငံရေးအသိပညာပေးရန် တို့ဗမာသတင်းစဉ်၊ ဒေါင်းသတင်းစာ စသည်တို့ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ပထမဆုံး [[မေဒေးနေ့]]အခမ်းအနားကို ၁၉၃၈ မေ ၁ တွင် တို့ဗမာအစည်းအရုံးက ဦးဆောင်ကျင်းပပေးခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ်တို့သည် မြန်မာနိုင်ငံကို အိန္ဒိယမှခွဲထုတ်ပြီး ၉၁ ဌာနအုပ်ချုပ်ရေးကို ပေးခဲ့သောအခါတွင်လည်း တို့ဗမာအစည်းအရုံးသည် အပြင်းအထန်ကန့်ကွက်ခဲ့သည်။ လွတ်လပ်ရေးအတွက်တိုက်ပွဲဝင်ရန် လက်ရုံးတပ်ကိုလည်း ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၃၈ [[၁၃၀၀ ပြည့် အရေးတော်ပုံ]] ဖြစ်ပွားခဲ့သောအခါတွင်လည်း တို့ဗမာအစည်းအရုံးပါဝင်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် [[သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း]]ဦးဆောင်သော တို့ဗမာအစည်းအရုံးနှင့် [[သခင်ထွန်းအုပ်]]၊ [[သခင်ဗစိန်]]တို့ ဦးဆောင်သော တို့ဗမာအစည်းအရုံးဟူ၍ နှစ်ဖွဲ့ကွဲခဲ့သည်။ သို့သော် လွတ်လပ်ရေးရရန် ရည်မှန်းချက်တူသောကြောင့် နိုင်ငံရေးကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၁ တွင် အင်္ဂလိပ်အစိုးရသည် တို့ဗမာအစည်းအရုံးကို မတရားအသင်းအဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။
== ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြမှုများ ==
===ပထမကျောင်းသားသပိတ် ===
{{see also|အမျိုးသားနေ့}}
မြန်မာနိုင်ငံကိုအင်္ဂလိပ်တို့ သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံ၏[[မြန်မာနိုင်ငံ ပညာရေးစနစ်|ပညာရေး]]မှာ ရပ်ဆိုင်းသွားခဲ့ရသည်။ ၁၈၇၈ တွင် အင်္ဂလိပ်တို့သည် ကလက္ကတားတက္ကသိုလ် လက်အောက်ခံ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်|ရန်ကုန်ကောလိပ်]]ကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့၍ ကောလိပ်ပညာရေးကိုသာ သင်ကြားပေးခဲ့ကြသည်။ မြန်မာတို့သည် အင်္ဂလိပ်အစိုးရအား တက္ကသိုလ်ပညာရေးကို စတင်ရန်တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။
၁၉၂၀ တွင် အင်္ဂလိပ်တို့သည် တက္ကသိုလ်ဥပဒေကြမ်းတစ်ခုကို ရေးဆွဲခဲ့ပြီး [[ဥပဒေပြုကောင်စီ (မြန်မာနိုင်ငံ)|ဥပဒေပြုကောင်စီ]]ထံ တင်ပြခဲ့သည်။ ထိုဥပဒေကြမ်းတွင် မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးတွင်မှ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]ဟူသော တက္ကသိုလ်တစ်ခုတည်းသာရှိရမည်၊ တက္ကသိုလ်သို့ တက်ရောက်လိုသူများသည် ကျောင်းနေကျောင်းစားများသာ ဖြစ်ကြရမည်၊ တက္ကသိုလ်မတက်မီ အကြိုသင်တန်း ၁ နှစ် တက်ရောက်ရမည် စသောအချက်များပါဝင်သည်။ ထိုအချက်များကြောင့် မြန်မာအမတ်များသာမက မြန်မာပြည်သူလူထုသည်လည်း ထိုဥပဒေကြမ်းကို အပြင်းအထန်ကန့်ကွက်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း ဒုတိယဘုရင်ခံ [[ရက်ဂျီနယ် ကရက်ဒေါက်|ဆာ ရက်ဂျီနယ် ကရက်ဒေါက်သည်]] ထိုဥပဒေမူကြမ်းကို ၁၉၂၀ စက်တင်ဘာ ၂၀ တွင် အတည်ပြုလက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီး အောက်တိုဘာ ၂၄ တွင် အိန္ဒိယဘုရင်ခံချုပ်သည် အတည်ပြုပြဋ္ဌာန်းစေခဲ့သည်။ ၁၉၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၁ ရက်နေ့တွင် တက္ကသိုလ်အက်ဥပဒေကို အတည်ပြုလိုက်ကြောင်းနှင့် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကို ဒီဇင်ဘာ ၇ ရက်တွင် ဖွင့်လှစ်မည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။
သို့နှင့် ရန်ကုန်ကောလိပ် ကျောင်းသား ၁၂ ဦးတို့သည် ထိုအက်ဥပဒေကို ကန့်ကွက်သည့်အနေဖြင့် ဒီဇင်ဘာ ၇ ရက်နေ့တွင် ကျောင်းမတက်ရန် ဆွေးနွှေးခဲ့ကြသည်။ ဒီဇင်ဘာ ၄ ရက်နေ့တွင် သပိတ်မှောက်ကောင်စီ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ဘုရင်ခံမှ တက္ကသိုလ်ဖွင့်ကြောင်း ကြေညာပြီးလျှင် သပိတ်မှောက်သည်ဟုဆိုပြီး အိမ်သို့ပြန်ရန် အစီအစဉ်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ဒီဇင်ဘာ ၅ ရက်နေ့တွင် ကျောင်းသားများ သပိတ်မှောက်မည့် အစီအစဉ်ကို တက္ကသိုလ်ကျောင်းအုပ်ကြီးမှ သိရှိသွားသဖြင့် ထိုနေ့မှာပင် သပိတ်မှောက်ရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်ကြသည်။ ညဖက်၌ သပိတ်မှောက်ကျောင်းသားများသည် အငြိမ့်ကပွဲများသို့သွားရောက်၍ ယနေ့မှစ၍တက္ကသိုလ်အက်ဥပဒေကို မကြိုက်နှစ်သက်သဖြင့် သပိတ်မှောက်ပြီဖြစ်ကြောင်းနှင့် ကျောင်းသားများအနေဖြင့် နောက်နေ့များ၌ ကျောင်းမတက်ဘဲနေသင့်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။
သပိတ်သည်[[ရန်ကုန်]]တစ်မြို့လုံးသို့ ပျံ့နှံ့ခဲ့သောကြောင့် သပိတ်အတွင်း၌ အခြားကျောင်းသားများပါ ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ထို့အပြင် [[မန္တလေး]]၊ [[မော်လမြိုင်]]၊ [[ပုသိမ်]]စသော မြို့ကြီးများအထိ ကူးစက်လာခဲ့ရာ တက္ကသိုလ်သပိတ်မှ ကျောင်းသားသပိတ်သို့ ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။ ဒီဇင်ဘာ ၁၉ တွင် သပိတ်မှောက်ကော်မတီသည် တက္ကသိုလ်အက်ဥပဒေနှင့်ပက်သက်၍ အချက် ၁၆ ချက်ပါ တောင်းဆိုချက်ကို ဒုတိယဘုရင်ခံထံပေးပို့ခဲ့သည်။ သို့သော် ဘုရင်ခံကရက်ဒေါက်သည် လက်မခံဘဲ ကျောင်းပြန်မတက်သော ကျောင်းသားများကို ကျောင်းမှထုတ်ပယ်မည်ဖြစ်ကြောင်းပြောဆိုခဲ့သည်။ သပိတ်မှောက်ကျောင်းသားများသည်လည်း ကောလိပ်ကျောင်းသားများစာရင်းမှ မိမိတို့၏အမည်များကို ပယ်ဖျက်ပေးရန် အရေးဆိုခဲ့သည်။
၁၉၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၉ တွင် [[ဂျီစီဘီအေ]]သည် အစည်းအဝေးပွဲကြီး ကျင်းပခဲ့ပြီး အမျိုးသားပညာရေးအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းပေးရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ ဂျီစီဘီအေ၏ အမျိုးသားပညာရေးကောင်စီသည် အမျိုးသားကျောင်းများကို မြန်မာတစ်နိုင်ငံတစ်ဝန်း ဖွင့်လှစ်နိုင်ရန် ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။ အမျိုးသားပညာရေးကောင်စီ၏ ဦးဆောင်မှုကြောင့် နိုင်ငံတစ်ဝန်း အမျိုးသားကျောင်း ၁၅၀ ခန့်ကို ဖွင့်လှစ်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုအမျိုးသားကျောင်းများတွင် သပိတ်မှောက်ကျောင်းသားများသည် ဆရာအဖြစ် ပညာသင်ကြားပေးခဲ့ကြသည်။ ၁၉၂၁ ဩဂုတ် ၂၀ တွင် ပထမဆုံးသော အမျိုးသားကောလိပ်ကျောင်းကို ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့သည်။
၁၉၂၂ ဇွန်လ ၁၇ ရက်တွင်ကျင်ပခဲ့သော [[ဂျီစီဘီအေ]]အစည်းအဝေးတွင် [[ပထမကျောင်းသားသပိတ်]]ကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများ စတင်သပိတ်မှောက်ခဲ့သော တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၁၀ ရက်နေ့ကို [[အမျိုးသားနေ့]]အဖြစ် သတ်မှတ်လိုက်ပြီး ယနေ့တိုင် ကျင်းပလျက်ရှိသည်။
===တောင်သူလယ်သမားအရေးတော်ပုံ===
မြန်မာနိုင်ငံလူဦးရေအများစုသည် အစဉ်အလာအားဖြင့် လယ်ယာလုပ်ငန်းများကို လုပ်ကိုင်လျက်နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ အင်္ဂလိပ်တို့သည် အောက်မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ဝင်ငွေရရှိရန်အတွက် လယ်ယာမြေများကို တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးစေခဲ့သည်။ ၁၈၆၈ တွင် [[စူးအက်တူးမြောင်း]]ကို ဖောက်လုပ်ပြီးစီးခဲ့သဖြင့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ဆက်သွယ်ရေးများ ပိုမိုကောင်းမွန်လာခဲ့သည်။ သို့ဖြစ်ရာ မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်း လယ်ယာမြေများကို ပိုမိုတိုးချဲ့စိုက်ပျိုးစေလာခဲ့သည်။
အင်္ဂလိပ်တို့သည် လယ်ယာမြေလုပ်ငန်းများအတွက် ဈေးပေါသောလုပ်အားရနိုင်ရန် အိန္ဒိယမှအလုပ်သမားများကို ခေါ်သွင်းလာခဲ့သည်။ ထိုအိန္ဒိယလုပ်သားတို့သည် စရိတ်ကြေးငွေအတွက် အင်္ဂလိပ်တို့ထံမှ အတိုးနှုန်းသက်သာစွာ ချေးယူကြသော်လည်း မြန်မာလယ်သမားများထံတွင်မူ အတိုးနှုန်းကြီးစွာ ချေးယူခဲ့ကြသည်။ ထိုအကြောင်းများကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း၌ လယ်ယာမဲ့ဦ်းရေမှာ တစ်စတစ်စတိုးပွားလာခဲ့သည်။ ၁၉၂၁ တွင် စတီးဘရားသား (Steel Bros Co.)၊ ဘလုပ်ဘရားသား (Bulloch Bros Co.)၊ အင်ဂလိုဘားမား (Anglo Burma Co.) စသော မြန်မာ့ဆန်စပါးရောင်းဝယ်ရေးကို ချုပ်ကိုင်ထားသည့် အင်္ဂလိပ်ကုမ္မဏီကြီးများစုပေါင်း၍ ဘူလင်ဂျာပူးလ် (Bullinger Pool) အသင်းကြီးကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထိုအသင်းကြီးသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးကို လက်ဝါးကြီးအုပ်၍ ဈေးကစားခြင်းကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ကုန်သည်ပွဲစားများသည်လည်း မြန်မာလယ်သမားများကို အဆင့်ဆင့်ခေါင်းပုံဖြတ်ကြသည်။ သို့ဖြစ်ရာ မြန်မာလယ်သမားတို့၏ အခြေအနေမှာ ပို၍ဆိုးရွားလာခဲ့သည်။
[[ဦးစိုးသိမ်း ဂျီစီဘီအေ]]၏ အမှုဆောင်ဖြစ်သူ [[ဆရာစံ]]သည်တာဝန်အရ အဖွဲ့သို့အစီရင်ခံစာတင်ရန် လယ်သမားတို့၏ဘဝများကို သွားရောက်လေ့လာခဲ့သည်။ ထို့နောက်ဆရာစံသည် အခွန်ကောက်ခံမှုကို ငြင်းဆိုပေးရန်၊ လယ်သမားများအနေဖြင့် သစ်ဝါးများအခမဲ့ခုတ်ခွင့်ပြုရန် စသည်တို့ပါဝင်သည့် အစီရင်ခံစာကို တင်သွင်းခဲ့သော်လည်း ဂျီစီဘီအေအဖွဲ့က လက်မခံခဲ့ပေ။ သို့ဖြစ်ရာ ဆရာစံသည် ဂျီစီဘီအေနှင့် အဆက်အသွယ်ဖျက်၍ တော်လှန်ရေးကိုဆောင်ရွက်ရန် လျှို့ဝှက်စီစဉ်ခဲ့သည်။ ဆရာစံသည် "သုပဏ္ဏကဂရုဠရာဇာ" ဘွဲ့ခံ၍ မိမိ၏ဂဠုန်တပ်သားများအား အင်းအိုင်၊ လက်ဖွဲ့၊ ဂါထာမန္တရားများနှင့် တုတ်ပြီး၊ ဓားပြီး၊ သေနတ်ပြီးဆေးများ စီရင်ပေးခဲ့သည်။ ဂဠုန်တပ်များသည် ကျေးရွာဝံသာနုအသင်းများမှတစ်ဆင့် လူထုကိုစည်းရုံးပြီး နယ်ချဲ့အရင်းရှင်နှင့် မြေရှင်ဆန့်ကျင်ရေးများပြုလုပ်ခဲ့သည်။
၁၉၃၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၁ တွင် ခေတ္တဘုရင်ခံ [[ဂျေအေ မောင်ကြီး]]သည် သာယာဝတီ၌ကျင်းပသော ဆုနှင်းသဘင်ပွဲတွင် လယ်သမားတို့၏ အခွန်ကိစ္စနှင့်ပက်သက်၍ မည်သို့မျှဆောင်ရွက်နိုင်မည် မဟုတ်ကြောင်းကြေညာခဲ့သည်။ ၁၉၃၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၂ တွင် ဆရာစံ၏ တောင်သူလယ်သမားတပ်များသည် သာယာဝတီခရိုင် ရေတိုက်ရွာ၊ ဖားရွှေကျော်ရွာတို့မှ စတင်တော်လှန်ခဲ့သည်။ အရေးတော်ပုံစပြီး ၉ ရက်အကြာတွင် ဆရာစံ၏ဌာနချုပ်ကို ဖြိုဖျက်နိုင်ခဲ့သော်လည်း အရေးတော်ပုံမှာ ဖျာပုံ၊ ဟင်္သာတ၊ အင်းစိန် စသောဒေသများအထိ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။ [[အင်္ဂလန်]]သို့ခွင့်နှင့်ပြန်သွားခဲ့သော ဘုရင်ခံချားလ်စ် အင်းနစ်သည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ အမြန်ပြန်လာခဲ့ရ၍ မြေခွန်လျှော့ချခြင်း၊ အမတော်ကြေးထုတ်ပေးခြင်း၊ အတင်းအကျပ် အခွန်ကောက်ခံမှုကို ရပ်ဆိုင်းပေးခြင်း စသည်တို့ကို ပြုလုပ်ခဲ့ရသည်။ အင်္ဂလိပ်အစိုးရသည် ဆရာစံကို ဆုငွေ ၅၀၀၀ ထုတ်ပြီး တော်လှန်ရေးသမားများကို နှိမ်နင်းခဲ့သည်။ ၁၉၃၁ ဩဂုတ်တွင် ဆရာစံကို ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းတွင် ဖမ်းဆီးရပြီး သာယာဝတီတွင် ကြိုးပေးခဲ့သည်။
===ဒုတိယကျောင်းသားသပိတ်===
၁၉၂၀ [[ပထမကျောင်းသားသပိတ်]]အပြီးတွင် တက္ကသိုလ်အာဏာပိုင်တို့က တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများအနေဖြင့် နိုင်ငံရေးတွင် ပါဝင်နိုင်ခြင်းမရှိအောင် ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ [[တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများ သမဂ္ဂ]] (တကသ) အမှုဆောင်အဖွဲ့တွင် အင်္ဂလိပ်အလိုတော်ရိကျောင်းသားများ များပြားလာခဲ့ရာ တကသအဖွဲ့အနေဖြင့် နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများကို ဆောင်ရွက်ခြင်းမရှိတော့ပေ။
၁၉၃၄–၃၅ ပညာသင်နှစ်တွင် ဥပဒေကျောင်းသား [[ဦးနု|ကိုနု]]သည် တကသ၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာခဲ့သည်။ ကိုနုသည် တက္ကသိုလ်ကျောင်းအုပ်မှ ကျောင်းသားများကို ထုတ်ခဲ့သည့်ကိစ္စကို ကိုယ်တိုင်ဖြေရှင်းခဲ့သည်။ အစမ်းစာမေးပွဲကို ဖျက်သိမ်းရန်ကိစ္စတွင်လည်း တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၅–၃၆ ပညာသင်နှစ်တွင် ကိုနုမှာ တကသ၏ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာခဲ့ရာ တက္ကသိုလ်ကျောင်းအုပ်ကို မိန့်ခွန်းပြောရင်းဝေဖန်ခဲ့သည်။ သို့ဖြစ်ရာ ကျောင်းအုပ်ကြီးသည် ကိုနုကိုနုတ်ထွက်ရန် အခွင့်အလမ်းကို စောင့်နေခဲ့သည်။ ၁၉၃၆ ဖေဖော်ဝါရီလ တွင် တကသမှထုတ်ဝေခဲ့သော အိုးဝေမဂ္ဂဇင်းတွင် တက္ကသိုလ်အာဏာပိုင်ကိုဝေဖန်သည့် "ငရဲခွေးကြီး လွတ်နေပြီ" (Hell Hound at Large) ဟူသော ဆောင်းပါးကြောင့် တက္ကသိုလ်ကျောင်းအုပ်ကြီးသည် ဒေါသတကြီးဖြင့် ဥက္ကဋ္ဌကိုနုနှင့် မဂ္ဂဇင်းအယ်ဒီတာချုပ် [[အောင်ဆန်း|ကိုအောင်ဆန်း]]တို့ကို ကျောင်းမှထုတ်ပယ်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၃ တွင် တကသအမှုဆောင်အဖွဲ့ အစည်းအဝေးပွဲတစ်ရပ်ကို ကျင်းပခဲ့၍ တကသဥက္ကဋ္ဌကိုနုကို စာနာသောအားဖြင့် သပိတ်မှောက်ရန်စီစဉ်ခဲ့ကြသည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၅ ရက်တွင် ကျောင်းသားထု အစည်းအဝေးတစ်ရပ် ကျင်းပခဲ့ပြီး စတင်သပိတ်မှောက်ခဲ့သည်။
သပိတ်မှောက်ကျောင်းသားများသည် [[ရွှေတိဂုံစေတီတော်]]၌ သပိတ်စခန်းဖွင့်ခဲ့ကြသည်။ သပိတ်မှောက်ကောင်စီကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး တကသဒုဥက္ကဋ္ဌ ကိုရာရှစ်မှ တာဝန်ယူခဲ့သည်။ သပိတ်မှောက်ကျောင်းသားများကို ပြည်သူလူထုနှင့် [[တို့ဗမာအစည်းအရုံး]]ဝင် သခင်များကပါ အားပေးကူညီခဲ့သည်။ သပိတ်မှောက်ကောင်စီသည် အချက် ၁၀ ချက်ပါတောင်းဆိုချက်ကို ဒိုင်အာခီအစိုးရ၊ တက္ကသိုလ်ကျောင်းအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ စသည်တိုထံပေးပို့ခဲ့သည်။ ဝန်ကြီးများဖြစ်ကြသော [[ဦးဘဘေ]]နှင့် [[ဒေါက်တာဘမော်]]တို့သည် တောင်ဆိုချက်များကို လက်ခံကြသော်လည်း ဥပဒေပြုကောင်စီမှ [[ဂဠုန်ဦးစော]]ကမူ ကန့်ကွက်ခဲ့သည်။ သပိတ်မှောက် တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများသည် သပိတ်မမှောက်သေးသော အခြားကျောင်းများသို့သွားရာ သပိတ်တွင်ပါဝင်ကြရန် လှုံ့ဆော်ခဲ့ကြသည်။ ထိုသို့လှုံဆော်ကြရာမှ နယ်ကျောင်းများသာမက မန်းဥပစာကောလိပ် ကျောင်းသားများကပါ သပိတ်၌ပါဝင်လာခဲ့ကြသည်။
၁၉၃၆ ဧပြီလတွင် သပိတ်မလှန်ကြသဖြင့် အင်္ဂလိပ်အစိုးရသည် သပိတ်စုံစမ်းရေးကော်မတီကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ မေလဆန်းတွင် အစိုးရနှင့်ကျောင်းသားအကြား ညှိနှိုင်းခဲ့ကြရာ ပြေလည်မှုများ ရရှိလာခဲ့သည်။ ၁၉၃၆ မေလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် တောင်းဆိုချက်အချို့ကို လိုက်လျောမှုကြောင့် သပိတ်လှန်ခဲ့ကြသည်။ [[ဒုတိယကျောင်းသားသပိတ်]]၏ အကျိုးအမြတ်များမှာ [[ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားသမဂ္ဂများ အဖွဲ့ချုပ်|ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားသမဂ္ဂ]] (ဗကသ) ကို ဖွဲ့စည်းနိုင်ခြင်း၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းအုပ်ကြီးအဖြစ် မြန်မာလူမျိုး ပါမောက္ခ[[ဦးဖေမောင်တင်]]ကို ခန့်အပ်လိုက်ခြင်း၊ ၁၉၂၀ ယူနီဗာစတီအက်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်ပေးခြင်း စသည်တို့ဖြစ်ကြသည်။
===၁၃၀၀ ပြည့်အရေးတော်ပုံ ===
၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်အစိုးရကိုဆန့်ကျင်သည့် အပြင်းထန်ဆုံးလှုပ်ရှားမှုကြီး ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ခရစ်နှစ် ၁၉၃၈ သည် မြန်မာသက္ကရာဇ်အားဖြင့် ၁၃၀၀ ဖြစ်သောကြောင့် ထို့အရေးတော်ပုံကို [[၁၃၀၀ ပြည့် အရေးတော်ပုံ]]ဟုခေါ်သည်။ ၁၃၀၀ ပြည့်အရေးတော်ပုံသည် ချောက်ရေနံမြေ အလုပ်သမားသပိတ်မှ စတင်ခဲ့သည်။
မြန်မာ့ရေနံလုပ်ငန်းကို ဘီအိုစီကုမ္ပဏီက ချုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၇ တွင် မြန်မာ့ရေနံလုပ်ငန်းမှ တစ်နှစ်လျှင် [[ကျပ်]]သန်းပေါင်း ၁၂၀ ကျော်ကိုရရှိသည်။ သို့သော် ထိုအခါကရှိခဲ့သော မြန်မာရေနံအလုပ်သမား ၂၀၀၀၀ ကျော်၏ လစာအတွက်ကိုမူ ၈ သန်းသာအသုံးပြုခဲ့သည်။ ရေနံမြေလုပ်သားများသည် နေ့စားအဖြစ်သာ လုပ်ကိုင်ရခြင်း၊ လုပ်ငန်းခွင်၌ ကာကွယ်မှုမရရှိခြင်း စသည်တို့ကြောင့် အလုပ်သမားတို့၏ ဘဝအခြေအနေမှာ ဆိုးရွားလျက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၉၃၅ [[ရေနံချောင်းမြို့]]၌ ကျင်းပခဲ့သော [[တို့ဗမာအစည်းအရုံး]]ညီလာခံတွင် သခင်လူငယ်များ၏ အသိပညာပေးမှုကြောင့် အလုပ်သမားများ နိုင်ငံရေးအသိများ ကျယ်ပြန့်လာခဲ့ရသည်။ ၁၉၃၈ တွင် [[ချောက်မြို့]]ရှိ ဘီအိုစီကုမ္ပဏီသည် အလုပ်သမားအား ပိုမိုဖိနှိပ်လာမှုကြောင့် မခံရပ်နိုင်ကြတော့သော အလုပ်သမားများသည် ဇန်နဝါရီလ ၈ ရက်နေ့တွင် စတင်သပိတ်မှောက်ခဲ့သည်။
သပိတ်မှောက်၍မကြာမီပင် အခြားကုမ္ပဏီများ၊ ထို့နောက် အခြားရေနံမြေများမှ အလုပ်သမားများသည်လည်း ဝင်ရောက်ပါဝင်လာခဲ့ကြသည်။ ဇန်နဝါရီလ ၉ ရက်တွင် အလုပ်သမားထု အစည်းအဝေးကျင်းပ၍ အချက်ငါးချက်ပါ တောင်းဆိုချက်ကို တင်ပြရန်ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီး ၁၀ ရက်နေ့တွင် ဘီအိုစီကုမ္ပဏီထံ တင်သွင်းခဲ့သည်။ ကြောင်းပြန်ခြင်း မရှိသည့်အတွက် နောက်ထပ် အချက် ၈ ချက်ကို ထက်မံထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ဘီအိုစီကုမ္ပဏီမှ အချက်အနည်းငယ်ကိုသာ လိုက်လျောခဲ့သဖြင့် သပိတ်မှာ ဆက်၍ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ၁၉၃၈ နိုဝင်ဘာ ၂၉ တွင် ရေနံမြေအလုပ်သမားများသည် မိမိတို့တောင်းဆိုချက်များကို အစိုးရထံသို့ တိုက်ရိုက်တင်ပြရန်အတွက် [[ရန်ကုန်မြို့]]သို့ ချီတက်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ နိုဝင်ဘာ ၃၀ တွင် ကျန်းမာရေးပြည်စုံသော အလုပ်သမား ၁၄၀၀ ခန့်သည် ချောက်မြို့မှ စတင်ထွက်ခွာခဲ့သည်။
ရေနံသပိတ်တပ်ကြီး[[မကွေးမြို့]]သို့ ရောက်လာသောအခါ [[သခင်ဖိုးလှကြီး]]နှင့် သပိတ်ခေါင်းဆောင်များ၊ ဘေးမဲ့ကျောင်းဆရာတော်များကို ပုလိပ်မှ ဖမ်းဆီးသွားခဲ့သည်။ ထို့နောက် အင်္ဂလိပ်စစ်ပုလိပ်အဖွဲ့သည် ပုဒ်မ ၁၄၄ အမိန့်စာကို ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။ သို့ဖြစ်၍ ရေနံတပ်ကြီးသည် မကွေးမြို့၌ ခေတ္တစောင့်စိုင်းနေခဲ့ရသည်။ [[တို့ဗမာအစည်းအရုံး]]မှ စေလွှတ်လိုက်သော [[သခင်စိုး]]၊ သခင်ဖေသန်း၊ သခင်ထိန်ဝင်းတို့သည် မကွေးမြို့သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ထို့နည်းတူ ရေနံချောင်း၌ ရောက်ရှိနေသော [[ဗကသ]]နှင့်[[တကသ]]တို့၏ဥက္ကဋ္ဌ [[သခင်ဗဟိန်း|ကိုဗဟိန်း]]နှင့် ဗကသအတွင်းရေးမှူး [[သခင်ဗဆွေ|ကိုဗဆွေ]]တို့သည်လည်း မကွေးမြို့သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ထိုငါးဦးတို့သည် ပုဒ်မ ၁၄၄ ကို ဖီဆန်၍ တရားဟောခဲ့သည်။ ကိုဗဟိန်းက "မြင်းခွာတစ်ချက်ပေါက်လျှင် မီးဟုန်းဟုန်းတောက်စေရမယ်။ ရဲဘော်တို့သတ္တိ ကမ္ဘာသိအောင်ပြကြ" ဟူ၍ ဟောပြောခဲ့သဖြင့် ထိုငါးဦးတို့ကိုလည်း ဖမ်းဆီးသွားခဲ့သည်။ တို့ဗမာအစည်းအရုံးသည် ရေနံသပိတ်စစ်ကြောင်းကို ဦးဆောင်ရန် နောက်ထပ်ကိုယ်စားလှယ်များ စေလွှတ်ပေးခဲ့သည်။ တို့ဗမာအစည်းအရုံး ကိုယ်စားလှယ်များသည် ရေနံမြေအလုပ်သမားများအား ချီတက်ရာ၌ ကူညီပေးခဲ့ကြသည်။ သို့နှင့် ရေနံမြေအလုပ်သမားတပ်ကြီးသည် ၁၉၃၉ ဇန်နဝါရီ ၈ ရက်၌ [[ရန်ကုန်မြို့]]သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။
ဥပဒေပြုလွှတ်တော်တွင် ဆင်းရဲသားလယ်သမားများကို သက်သာစေမည့် လယ်ယာဥပဒေကြမ်းများကို အတည်ပြုခြင်းမရှိဘဲ ရက်အကန့်အသတ်မရှိ ရွှေ့ဆိုင်းထားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် လယ်သမားတို့သည် ထိုဥပဒေကြမ်းများကို အတည်ပြုပေးရန် ပြင်းပြင်းထန်ထန် တောင်းဆိုလာခဲ့ကြသည်။ ရေနံအလုပ်သမားသပိတ်ကြီး၏ လှိုင်းဂယက်ကြောင့် လယ်သမားနှစ်သောင်းတို့သည် အစိုးရထံတိုက်ရိုက်တောင်းဆိုရန် ဒီဇင်ဘာ ၁၄ တွင် [[ဝေါမြို့]]မှချီတက်လာခဲ့ကြသည်။ ဒီဇင်ဘာ ၁၉ တွင် [[ရန်ကုန်မြို့]]သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။ ရန်ကုန်မြို့၊ [[ရွှေတိဂုံစေတီ]]၌ စုဝေးကြသော ရေနံအလုပ်သမား၊ လယ်သမားနှင့် ကျောင်းသားသပိတ်တပ်များအားလုံးသည် [[ဒေါက်တာဘမော်]]၏ ညွန့်ပေါင်းအစိုးရကို ဖြုတ်ချရန်ဟူသော ဘုံရည်မှန်းချက်ကို ချမှတ်ခဲ့ကြသည်။
၁၉၃၈ ဇူလိုင်လတွင် [[ဦးရွှေဖီ]]၏ မော်လဝီနှင့်ယောဂီ စာအုပ်ကို အစိုးရကထုတ်ဝေခွင့်ပြုလိုက်ရာ ကုလား-ဗမာ အဓိကရုဏ်း ထက်မံဖြစ်ပွားသည်။ ထိုအဓိကရုဏ်းကို ဒေါက်တာဘမော်၏ ညွှန့်ပေါင်းအစိုးရသည် မည်သို့မျှ ဖြေရှင်းခဲ့ခြင်းမရှိသဖြင့် ကျောင်းသားထုများအနေဖြင့် အစိုးရအပေါ်မကျေနပ်ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ သို့ဖြစ်ရာ ဒေါက်တာဘမော်သည် လူထူထောက်ခံမှုကို ရနိုင်မည်စိုးသဖြင့် ကျောင်းသားများသည် ၁၉၂၀ ယူနီဗာစတီအက်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်ခြင်းမှ ကန့်ကွက်ခဲ့ကြရသည်။
၁၉၃၈ ဒီဇင်ဘာ ၁၁ ရက်တွင် [[တို့ဗမာအစည်းအရုံး]] ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်များကို ဖမ်းဆီးခဲ့ရကြောင်းကို [[တကသ]]မှ သိရှိသွားသောအခါ နောက်နေ့၌ အစည်းအဝေးကျင်းပ၍ ဖမ်းဆီးခံကျောင်းသားများကို ပြန်လွှတ်ပေးရန်နှင့် ပုဒ်မ ၁၄၄ ကို ရုပ်သိမ်းပေးရန်တို့ကို တောင်းဆိုရန်ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ ဒီဇင်ဘာ ၁၅ တွင် တကသသည်[[ဗကသ]]နှင့် ပူးပေါင်း၍ အာဏာဖီဆန်ပွဲများ ပြုလုပ်လာခဲ့ကြသည်။ ဒီဇင်ဘာ ၂၀ တွင် ကျောင်းသားများစွာတို့သည် အတွင်းဝန်များရုံးကို ဝိုင်း၍ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။ ပုလိပ်တပ်များက မြင်းနှင့်တိုက်၊ တုတ်နှင့်ရိုက်ရာ ယုဒသန်ကျောင်းသား [[ဗိုလ်အောင်ကျော်|ကိုအောင်ကျော်]]ကျဆုံးခဲ့ရသည်။ ဗိုလ်အောင်ကျော်ဇာပနကို လူပရိသတ်များစွာ လိုက်ပို့ခဲ့ကြပြီး မိမိတို့၏ဆန္ဒများကို ဖော်ထုတ်ခဲ့ကြသည်။ ရန်ကုန်ကျောင်းသားသပိတ်ကို ထောက်ခံအားပေးသည့်အနေဖြင့် [[မန္တလေးမြို့]]သာမက မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိကျောင်းသားများပါ သပိတ်မှောက်ခဲ့သည်။
[[မန္တလေးမြို့]]ရှိ သပိတ်မှောက်ကျောင်းသားများ၊ [[တို့ဗမာအစည်းအရုံး]]ဝင်များနှင့် ရဟန်းပျိုအဖွဲ့တို့သည် ပုဒ်မ ၁၄၄ ကို ဖီဆန်ရန် သပိတ်မှောက်လိုခဲ့ကြသည်။ ထိုသပိတ်ကို ကူညီပေးရန် ရန်ကုန်[[တကသ]]မှ [[ဗိုလ်ဇေယျ|ကိုလှမောင်]]ကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၉ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်တွင် ပုဒ်မ ၁၄၄ ကို ဖီဆန်ရန် လမ်းလျှောက်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။ ရိုင်ဖယ်သေနတ်တပ်၏ ပစ်ခတ်နှိမ်နင်းမှုကြောင့် ရဟန်းတော် ၇ ပါး၊ ကျောင်းသား ၃ ယောက်နှင့် အရပ်သား ၇ ဦးတို့ ကျဆုံးခဲ့သည်။ မန္တလေးမြို့၏ အခြေအနေကို သိရှိခဲ့ရသောအခါ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၂ ရက်တွင် အသေခံဗိုလ် ၃၂ ဦးမှ ဦးဆောင်လျက် အစိုးရကို ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။ နယ်မြို့များတွင်လည်း အလားတူဆန္ဒပြပွဲများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။
၁၉၃၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၃ တွင် [[တကသ]]အဖွဲ့သည် ကျောင်းသားသပိတ်၏ တောင်ဆိုချက်သုံးရပ်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ သို့သော် လိုက်လျောမှုမရှိသောကြောင့် ၁၉၃၉ ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်တွင် ကျောင်းသား ၁၀၀၀ ကျော် အငတ်ခံဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅ တွင် ပြည်သူများက [[ဒေါက်တာဘမော်]]၏အစိုးရအား မသာချသည့်အခမ်းအနားကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၆ တွင် လွှတ်တော်အမတ်အချို့က ဒေါက်တာဘမော်၏ ညွန့်ပေါင်းအစိုးရကို အယုံအကြည်မရှိကြောင်း အဆိုတင်သွင်းကြရာ ထောက်ခံမဲ ၇၀ နှင့် ကန့်ကွက်မဲ ၃၇ မဲဖြင့် အစိုးရမှာ လုံးဝပြုတ်ကျသွားခဲ့သည်။
ဒေါက်တာဘမော်၏ ညွန့်ပေါင်းအစိုးရ ပြုတ်ကျပြီးနောက် [[ဦးပု (နန်းရင်းဝန်ဟောင်း)|ဦးပု (ဝတ်လုံ)]] ၏ အစိုးရသစ်တက်လာခဲ့သည်။ ၁၉၃၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀ တွင် ဦးပုအစိုးရ၊ မြို့မိမြို့ဖကိုယ်စားလှယ်များနှင့် ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်များပါဝင်သည့် သုံးပွင့်ဆိုင်ဆွေးနွှေးပွဲကို ကျင်းပခဲ့သည်။ ဆွေးနွှေးပွဲ၌ သဘောတူညီချက်များ ရရှိခဲ့သဖြင့် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၇ ရက်တွင် ကျောင်းသားများသပိတ်လှန်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ရာ ၁၃၀၀ ပြည့်အရေးတော်ပုံမှာ ပြီးဆုံးသွားခဲ့သည်။
==ခွဲရေးတွဲရေး==
အင်္ဂလိပ်တို့သည် မြန်မာနိုင်ငံကိုသိမ်းပိုက်ပြီးနောက် [[ဗြိတိသျှအိန္ဒိယ|အိန္ဒိယကိုလိုနီ]]၏ နယ်မြေအဖြစ်အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ မြန်မာတို့ကမြန်မာနိုင်ငံကို သီးခြားအုပ်ချုပ်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသော်လည်း အင်္ဂလိပ်အစိုးရမှ ပယ်ချခဲ့သည်။ နိုင်ငံရေးအကျပ်အတည်းများ ကြုံတွေ့လာရသောအခါ မြန်မာနိုင်ငံကို သီးခြားအုပ်ချုပ်ရန် အကြံများဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၂၅ အကုန်တွင် [[၂၁ ဦး ဂျီစီဘီအေ]]သည် မြန်မာနိုင်ငံကို အိန္ဒိယမှခွဲထုတ်ပေးရန်အကြောင်းကို ဗြိတိန်နိုင်ငံ လေဘာပါတီ နှစ်ပတ်လည် အစည်းအဝေးတွင် ဆွေးနွှေးခဲ့ကြသည်။ ၁၉၂၆ ဧပြီလတွင် [[ဦးစိုးသိမ်း ဂျီစီဘီအေ]]၏ ညီလာခံတွင် မြန်မာနိုင်ငံကို ခွဲထုတ်မည့်အစား လွတ်လပ်ရေးပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။
၁၉၂၇ နိုဝင်ဘာ ၂၆ တွင် ဆာဂျွန်ဆိုင်မွန် ဦးဆောင်သော အဖွဲ့ဝင် ၇ ဦးပါဝင်သည့် ဆိုင်မွန်ကော်မရှင်ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၂၉ ဇန်နဝါရီတွင် ဆိုင်မွန်ကော်မရှင်သည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိလာ၍ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့်ပက်သက်၍ စတင်စစ်ဆေးခဲ့သည်။ ဦးစိုးသိမ်း ဂျီစီဘီအေသည် ဆိုင်မွန်ကော်မရှင်ကို သပိတ်မှောက်သော်လည်း ၂၁ ဦး ဂျီစီဘီအေသည်မူ မြန်မာနိုင်ငံကိုခွဲထုတ်၍ အုပ်ချုပ်ရေးအသစ်ပေးရန် ဆွေးနွှေးခဲ့ကြသည်။ ၁၉၃၀ တွင် ဆိုင်မွန်ကော်မရှင်အစီရင်ခံစာ ပေါ်ထွက်လာခဲ့၍ မြန်မာနိုင်ငံကို အိန္ဒိယမှခွဲထုတ်၍ သီးသန့်အုပ်ချုပ်ရေးပေးရန် ဖော်ပြထားသည်။
ခွဲရေးကိုလိုလားသောသူများသည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံသားများ ဝင်ရောက်ရောယှက်ခြင်း မရှိစေလိုခြင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများကို အိန္ဒိယနိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများမှ ကွဲပြားစေလိုခြင်း စသည်တို့ကြောင့် လိုလားခဲ့ကြသည်။ တွဲရေးကိုလိုလားသောသူများသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံသားများသည် ဘဝတူအဖိနှိပ်ခံများဖြစ်ကြခြင်း၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံကို လွတ်လပ်ရေးပေးခဲ့ပါလျှင် ခွဲထွက်သွားပြီးဖြစ်သော မြန်မာနိုင်ငံကို ချန်လှပ်ထားနိုင်ခြင်း စသည်တို့ကြောင့် လိုလားခဲ့ကြသည်။
အင်္ဂလိပ်တို့သည် ၁၉၃၀–၁၉၃၁ တွင် ခွဲရေးတွဲရေးကို ဆွေးနွှေးရန် [[လန်ဒန်မြို့]]၌ မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေးပွဲများ ကျင်းပခဲ့သည်။ ၁၉၃၂ နိုဝင်လာလတွင် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၃၂|ကျင်းပခဲ့သော ရွေးကောက်ပွဲ]]သည် ခွဲရေးတွဲရေးကိစ္စကို အဓိကထားထားသည်။ ထိုရွေးကောက်ပွဲတွင် တွဲရေးဖက်မှ အနိုင်ရရှိခဲ့သော်လည်း အင်္ဂလိပ်တို့သည် မူလကတည်းကခွဲရန် ဆုံးဖြတ်ထားသောကြောင့် ၁၉၃၅ တွင် မြန်မာနိုင်ငံကို ခွဲထုတ်ခဲ့ပြီး အုပ်ချုပ်ရေးအသစ်ပေးခဲ့သည်။
==ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကာလ==
{{see also|ဂျပန်ကိုလိုနီခေတ်|ဂျပန်ခေတ်မြန်မာပြည်}}
၁၉၃၉ စက်တင်ဘာ ၁ တွင် [[တို့ဗမာအစည်းအရုံး]]သည် အထူးအစည်းအဝေးတစ်ရပ်ကို ကျင်းပခဲ့၍ ဂိုဏ်းဂဏပါတီမရွေး လွတ်လပ်ရေးကိုလိုလားသူတိုင်း ပါဝင်နိုင်သောအဖွဲ့တစ်ဖွဲကို ဖွဲ့စည်းပေးရန်ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၃၉ အောက်တိုဘာ ၁ တွင် တို့ဗမာအစည်းအရုံး၊ ဒေါက်တာဘမော်၏ ဆင်းရဲသားအဖွဲ့၊ ငါးပွင့်ဆိုင်အဖွဲ့တို့နှင့် ပူပေါင်းခဲ့၍ ဗမာ့ထွက်ရပ်ဂိုဏ်းကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။ [[ဗမာ့ထွက်ရပ်ဂိုဏ်း]]သည် မြန်မာပြည်သူများအား နယ်ချဲ့ဆန့်ကျင်ရေးနှင့်ပက်သက်၍ ဟောပြောလှုံ့ဆော်ခဲ့သည်။
[[သခင်အောင်ဆန်း]]သည် ဂျပန်ဗိုလ်မှူးကြီး ဆူဇူကီးနှင့်တွေ့ဆုံခဲ့ရာ အင်္ဂလိပ်တို့ကိုတိုက်ထုတ်ရန် သဘောတူခဲ့ကြသည်။ သို့ဖြစ်ရာ သခင်အောင်ဆန်းသည် [[ရဲဘော်သုံးကျိပ်|လူငယ်သုံးဆယ်]]ကို စစ်ပညာသင်ကြားရန် စေလွှတ်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် [[ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]]ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြပြီး မြန်မာဘက်သို့ချီတက်လာခဲ့ကြသည်။ ၁၉၄၂ တွင် ဂျပန်တပ်များသည် [[ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]]ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ရာ ဗြိတိသျှတပ်များသည် မြန်မာ့နယ်မှ ဆုတ်ခွာခဲ့ကြရသည်။ ဂျပန်တို့၏အကူညီကို ရနိုင်ခဲ့သော်လည်း ဂျပန်တို့၏သရုပ်အမှန်ကို မြန်မာတို့သိခဲ့ကြရသဖြင့် ဗြိတိသျှတို့ထံမှ အကူအညီပြန်ယူခဲ့ရပြီး ဂျပန်တို့ကိုတော်လှန်ခဲ့ကြရပြန်သည်။
==စစ်ပြီးကာလနှင့်လွတ်လပ်ရေးရယူခြင်း==
ဂျပန်တို့က မြန်မာနိုင်ငံကို ၁၉၄၂ တွင် ဝင်ရောက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သောအခါ အင်္ဂလိပ်အစိုးရသည် မြန်မာနိုင်ငံမှ ဆုတ်ခွာခဲ့ရ၍ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] [[ဆင်းမလားမြို့]]ကို မြို့တော်အဖြစ်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ စစ်ပြေးဘုရင်ခံ [[ဒေါ်မန် စမစ်]]သည် မြန်မာနိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်ရန်အတွက် စီမံကိန်းတစ်ခုရေးဆွဲခဲ့သည်။ ၁၉၄၅ မေ ၁၇ တွင် အင်္ဂလိပ်အစိုးရသည် [[စက္ကူဖြူစာတမ်း]]ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ထိုစာတမ်း၌ဖော်ပြပါ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်သည် [[ဒိုင်အာခီ]]မတိုင်မီ အုပ်ချုပ်ရေးအဆင့်မျှသာရှိသဖြင့် ခေတ်နောက်ပြန်ဆွဲသည့် အုပ်ချုပ်ရေးမျိုး ဖြစ်နေခဲ့သည်။ သို့ဖြစ်ရာ မိမိတို့အသက်ကိုစွန့်၍ လွတ်လပ်ရေးအတွက် တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့ရသော [[ဖက်ဆစ်တိုက်ဖျက်ရေး ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေး အဖွဲ့ချုပ်|ဖက်ဆစ်တိုက်ဖျက်ရေးအဖွဲ့]] (ဖတပလ) သည် ထိုစက္ကူဖြူစာတမ်းကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၄၅ ဩဂုတ်လတွင် ဖတပလအဖွဲ့မှဦးစီးလျက် နေသူရိန်ပြဇာတ်ရုံ၌ လူထုအစည်းအဝေးပွဲကြီးကို ကျင်းပခဲ့ကြသည်။ ထိုအစည်းအဝေးပွဲ၌ [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]]သည် သဘာပတိအဖြစ်ဆောင်ရွက်၍ တပ်မတော်ဖွဲ့စည်းရေး၊ ယာယီအစိုးရဖွဲ့စည်းရေးနှင့် တစ်နိုင်ငံလုံးညီညွတ်ရေးဟူသော အဆိုသုံးရပ်ကို ဟောပြောခဲ့ကြသည်။ ထိုအဆိုသုံးခုလုံးကို ပြည်သူများကတစ်ခဲနက် ထောက်ခံခဲ့ကြသည်။
၁၉၄၅ စက်တင်ဘာတွင် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်များသည် [[သီဟိုဠ်ကျွန်း]]ရှိကန္ဒီမြို့သို့ သွားရောက်ခဲ့၍ တပ်မတော်ဖွဲ့စည်းရေးအတွက် [[မောင့်ဗက်တင်၊ လူဝီ|လော့ဒ်မောင့်ဘက်တန်]]နှင့် ဆွေးနွှေးခဲ့ကြရာ ကန္ဒီစာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။ ထိုစာချုပ်တွင် [[မျိုးချစ်ဗမာ့တပ်မတော်]]မှ တပ်သား ၅၂၀၀ နှင့် အရာရှိ ၂၀၀ တို့ကို အမြဲတမ်းမြန်မာနိုင်ငံ[[တပ်မတော်]]အတွင်း ပူးပေါင်းပေးရန် ပါရှိသည်။ တပ်မတော်အသစ်တွင် မပါဝင်နိုင်သည့်သူများအတွက် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းသည် [[ပြည်သူ့ရဲဘော် အဖွဲ့|ပြည်သူ့ရဲဘော်အဖွဲ့]]ကို အရေးကြုံက တိုက်ပွဲဝင်ပေးနိုင်ရန် ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သည်။
၁၉၄၅ အောက်တိုဘာ ၁၆ တွင် ဘုရင်ခံ ဒေါ်မန်စမစ်သည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာပြီး အောက်တိုဘာ ၁၇ တွင် ဝန်ကြီး ၁၅ ဦးပါဝင်မည့် အမှုဆောင်ကောင်စီကို ဖွဲ့စည်းမည်ဖြစ်ကြောင်းကြေညာခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာ ၁၉ ရက်နေ့တွင် တွေ့ဆုံမည်ဟုဆိုသော်လည်း အောက်တိုဘာ ၁၈ ရက်တွင် ဖတပလ ဗဟိုအမှုဆောင်အဖွဲ့ဝင်များနှင့် သီခြားတွေ့ဆုံခဲ့သည်။ တွေ့ဆုံပွဲတွင် အစိုးရသည် ဖတပလကို ဝန်ကြီး ၁၁ ဦးအား ရွေးချယ်စေလိုခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာ ၂၄ တွင် ဖတပလသည် ဝန်ကြီး ၁၁ ဦးအမည်ကို တင်သွင်းခဲ့သော်လည်း နောက်နေ့၌ ၇ ဦးသာလက်ခံမည်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် အရေးကြီးဌာနများကို ဘုရင်ခံ၏အလိုတော်ရိများကိုသာ ထားရှိသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ဘုရင်ခံအကြံပေးမှ ပြောကြားခဲ့သည်။ ထိုကြောင့် ဖတပလသည် တင်ပြထားသော အမည်စာရင်းကို ရုပ်သိမ်းခဲ့လေရာ နိုဝင်ဘာ ၁ ရက်နေ့တွင့် ဖွဲ့စည်းလိုက်သော အစိုးရအဖွဲ့တွင် အင်္ဂလိပ်အလိုတော်ရိများသာ ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။
၁၉၄၆ ဇန်နဝါရီလတွင် [[ရွှေတိဂုံစေတီ]] အလယ်ပစ္စယံ၌ ဖတပလ ပြည်လုံးကျွတ်ညီလာခံကြီးကို ကျင်းပခဲ့ရာ ဖတပလအဖွဲ့ခွဲများမှ ကိုယ်စားလှယ်ပေါင်း ၁၀၀၀ ကျော်နှင့် လူထုပရိသတ် ၄ သိန်းတက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ ထိုညီလာခံကြီးတွင် တင်သွင်းခဲ့သော အဆို ၁၇ ချက်အနက် အရေးကြီးဆုံးမှာ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]သည် ဗြိတိသျှနယ်ပယ်၏ [[ဒိုမီနီယံ]]အဆင့်အတန်းအဖြစ်မဟုတ်ဘဲ လုံးဝလွတ်လပ်ရေးကိုသာ ရရှိရန်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဖတပလအဖွဲ့ကို [[ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေး အဖွဲ့ချုပ်]] (ဖဆပလ) ဟူ၍ အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
ဘုရင်ခံ ဒေါ်မန်စမစ်သည် [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]]အား ဖမ်းဆီးအရေးယူလိုခဲ့သည်။ ၁၉၄၆ ဖေဖော်ဝါရီတွင် [[ဂဠုန်ဦးစော]]သည် ဘုရင်ခံနှင့်ဆွေးနွှေးခဲ့ရာတွင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းသည် ၁၉၄၂ တွင် [[သထုံမြို့]]ရှိ ကျေးရွာတစ်ရွာ၌ သူကြီးဆိုးတစ်ဦးကိုစစ်ဆေး၍ သေဒဏ်ပေးခဲ့ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။ သို့ဖြစ်ရာ ဘုရင်ခံသည် ထိုကိစ္စကို လူသတ်မှုအဖြစ် ဗိုလ်အောင်ဆန်းအား ဖမ်းဆီးအရေးယူလိုခဲ့သည်။ [[မောင့်ဗက်တင်၊ လူဝီ|လော့ဒ်မောင့်ဘက်တန်]]သည် ဗိုလ်အောင်ဆန်းကို မဖမ်းဆီးရန် ပြောဆိုခဲ့သော်လည်း အတွင်းဝန်ချုပ်က ဖမ်းဆီးခွင့်ပြုသည်။ ထိုသို့ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းကို ဖမ်းဆီးအရေးယူရန် ကြံစည်နေကြစဉ်ပင် ၁၉၄၆ ဇွန် ၁၄ တွင် ဘုရင်ခံဒေါ်မန်စမစ်သည် အင်္ဂလန်သို့ ပြန်သွားခဲ့ရသည်။ ယာယီဘုရင်ခံသည် ဇူလိုင်လကုန်တွင် "စစ်အတွင်း ပြစ်မှုကျူးလွန်သူများ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် ဥပဒေ" ကို ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့ရာ တရားစွဲဆိုနိုင်ခြင်းမရှိတော့ပေ။
===အောင်ဆန်းအက်တလီစာချုပ်===
၁၉၄၆ ဩဂုတ် ၅ တွင် [[ဟူးဘတ် ရန့်စ်]]သည် ဘုရင်ခံဖြစ်လာခဲ့သည်။ စက်တင်ဘာ ၅ ရက်တွင် အထွေထွေသပိတ်ကြီး ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ရာ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားမှာ ရပ်ဆိုင်းသွားခဲ့သည်။ ဘုရင်ခံအသစ်သည် သပိတ်ကိုဖြေရှင်းရန် ဖဆပလနှင့်ဆွေးနွှေးခဲ့ရာ စက်တင်ဘာ ၂၆ တွင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော အမှုဆောင်ကောင်စီအသစ်တွင် [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]]အား ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ထားရှိပေးခဲ့ပြီး အစိုးရအဖွဲ့၌ ဖဆပလကိုယ်စားလှယ်များ ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ၁၉၄၆ နိုဝင်ဘာတွင် [[ဖဆပလ]]သည် အင်္ဂလိပ်အစိုးရထံ အချက်သုံးချက်ပါ ရာဇသံကိုပေးပို့ခဲ့သည်။ ဒီဇင်ဘာ ၆ ရက်နေ့တွင် ဘုရင်အစိုးရသည် မြန်မာလွတ်လပ်ရေးကို ဆွေးနွှေးလိုကြောင်း မြန်မာကိုယ်စားလှယ်များအား ဖိတ်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ ဇန်နဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် [[လန်ဒန်မြို့]]သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။
ဗြိတိသျှဝန်ကြီး [[ကလီမင့် အက်တလီ]]နှင့် ဆွေးနွှေးနေကြစဉ် ရှမ်းစော်ဘွားအချို့က ထိုကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် [[ရှမ်းပြည်]]ကိုကိုယ်စားမပြုကြောင်း ကြေးနန်းရိုက်ခဲ့သည်။ ရှမ်းလူငယ်များကဦးစီး၍ လူထုအစည်းအဝေးတစ်ရပ် ပြုလုပ်ပေးခဲ့၍ ထိုကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် ရှမ်းပြည်ကိုကိုယ်စားပြုကြောင်း ဆုံးဖြတ်ခဲ့၍ ကြေးနန်းပြန်ရိုက်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ ဇန်နဝါရီ ၂၇ ရက်နေ့တွင် အောင်ဆန်းအက်တလီစာချုပ်ကို အောင်မြင်စွာ ရေးထိုးနိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းတို့အဖွဲ့ မြန်မာပြည်သို့ ပြန်ရောက်လာသောအခါတွင် ဘုရင်ခံသည် အစိုးရအဖွဲ့ကို လွတ်လပ်ခွင့်များ တိုးပေးခဲ့သည်။
===ပင်လုံညီလာခံ===
{{see also|ပြည်ထောင်စုနေ့}}
အင်္ဂလိပ်တို့သည် မြန်မာနိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်ရာ၌ တောင်တန်းနှင့်ပြည်မဟူ၍ ခွဲခြားအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ အောင်ဆန်းတက်တလီစာချုပ်တွင် တောင်တန်းနှင့်ပြည်မ တစ်ပေါင်းတစ်စည်းတည်း လွတ်လပ်ရေးရယူနိုင်ရန်အတွက် တိုင်းရင်းသားတို့၏ သဘောဆန္ဒတို့ကို ဦးစွာရယူရမည်ဟုပါရှိသည်။ သို့ဖြစ်ရာ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းတို့အဖွဲ့သည် တိုင်းရင်းသားဒေသများသို့ ဆန္ဒရယူရန် သွားရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ ဖေဖော်ဝါရီ တွင် [[ပင်လုံညီလာခံ]]ကို ကျင်းပခဲ့ရာ [[ချင်းလူမျိုး|ချင်း]]၊ [[ကချင်လူမျိုး|ကချင်]]၊ [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်း]]ကိုယ်စားလှယ်များ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂ ရက်တွင် တောင်တန်းနှင့်ပြည်မ တစ်ပေါင်းတည်း လွတ်လပ်ရေးရယူ၍ [[လွတ်လပ်ပြီးခေတ်မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်]]ကို တည်ထောင်ရန် ပင်လုံစာချုပ်ကို [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]]နှင့်တကွ တိုင်းရင်းသားကိုယ်စားလှယ် ၂၃ ဦးတို့ လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။
===တိုင်းပြုပြည်ပြုလွှတ်တော်===
၁၉၄၇ ဧပြီတွင် [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် (၁၉၄၇)|တိုင်းပြုပြည်ပြုလွှတ်တော်]]အတွက် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၄၇|ရွေးကောက်ပွဲ]]ကို ကျင်းပခဲ့သည်။ မေလတွင် [[ဖဆပလ]]ပဏာမညီလာခံကို ကျင်းပခဲ့၍ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ရေးဆွဲရန်ဆွေးနွှေးခဲ့ကြသည်။ ဇွန်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် အခြေခံဥပဒေရေးဆွဲရေး ကော်မတီကိုဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ဇူလိုင် ၂၉ တွင် အခြေခံဥပဒေမူကြမ်းကို တင်သွင်းခဲ့သည်။ စက်တင်ဘာ ၂၄ တွင် လွှတ်တော်အစည်းအဝေးက အတည်ပြုပေးခဲ့သည်။
===နိုင်ငံတော်လုပ်ကြံမှု===
{{see also|အာဇာနည်နေ့}}
[[ဖဆပလ]]၏ လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှုများ အရှိန်အဟုန်မြင့်မားနေချိန်တွင် နိုင်ငံတော်လုပ်ကြံမှုကြီး ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ ဇူလိုင် ၁၉ တွင် ဝန်ကြီးများအစည်းအဝေးကို [[ဂဠုန်ဦးစော]]၏ ကြိုးကိုင်မှုဖြင့် မသမာသူအချို့တို့သည် ရုတ်တရက် အစည်းအဝေးခန်းထဲသို့ ဝင်ရောက်လာ၍ ခေါင်းဆောင်ကြီးများအား ပစ်သတ်ခဲ့သည်။ နံနက် ၁၀ နာရီ ၃၇ မိနစ်အချိန်တွင် [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]]၊ [[ဒီးဒုတ်ဦးဘချို]]၊ [[မန်းဘခိုင်]]၊ [[ဦးဘဝင်း]]၊ [[သခင်မြ]]၊ [[ဦးရာဇတ်]]၊ မိုင်းပွန်စော်ဘွား [[စဝ်စံထွန်း]]၊ [[ဦးအုန်းမောင်]]နှင့် [[ရဲဘော် ကိုထွေး]]တို့ ကိုးဦးကျဆုံးခဲ့ရသည်။ ထိုဇူလိုင်လ ၁၉ ရက်နေ့ကို [[အာဇာနည်နေ့]]အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
===လွတ်လပ်ရေးရရှိခြင်း===
အာဇာနည် ၉ ဦးလုပ်ကြံခံရပြီးသောအခါ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ[[သခင်နု]]သည် ဘုရင်ခံ၏အမှုဆောင်ကောင်စီသစ်၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ ဇူလိုင် ၂၄ တွင် သခင်နုသည် အမှုဆောင်ကောင်စီကို "မြန်မာယာယီအစိုးရ" ဟူ၍လည်းကောင်း ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌရာထူးကို "ယာယီအစိုးရဝန်ကြီးချုပ်" ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်များကို "ယာယီအစိုးရဝန်ကြီးများ" ဟူ၍လည်းကောင်း အသီးသီးပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ဇူလိုင် ၂၆ တွင် သခင်နုသည် လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌရာထူးမှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ [[ညောင်ရွှေမြို့|ညောင်ရွှေ]][[စော်ဘွား]] [[စဝ်ရွှေသိုက်]]ကို ဥက္ကဋ္ဌသစ်အဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။
၁၉၄၇ အောက်တိုဘာ ၁၂ တွင် ဦးနုခေါင်းဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် [[လန်ဒန်မြို့]]သို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာ ၁၇ တွင် နု–အက်တလီစာချုပ်ကို ချုပ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ထိုစာချုပ်အရ အင်္ဂလိပ်တို့သည် မြန်မာနိုင်ငံကို အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုရန် သဘောတူခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ ဒီဇင်ဘာ ၁၀ တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးအက်ဥပဒေ|မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးအက်ဥပဒေ]]ကို ဗြိတိသျှဘုရင်မှ အတည်ပြုလက်မှတ် ရေးထိုးခဲ့သည်။ သို့ဖြစ်၍ [[လွတ်လပ်ပြီးခေတ်မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်]]သည် ၁၉၄၈ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက် နံနက် ၄ နာရီ ၂၀ မိနစ်အချိန်တွင် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် နိုင်ငံတော်အဖြစ် [[လွတ်လပ်ရေးနေ့ (မြန်မာနိုင်ငံ)|လွတ်လပ်ရေး]]ကိုရရှိခဲ့သည်။ [[ဓနသဟာယနိုင်ငံများအဖွဲ့|ဗြိတိသျှဓနသဟာန]]၏ နိုင်ငံအဖြစ် လက်မခံလိုဘဲ လုံးဝလွတ်လပ်ရေးကိုရယူခဲ့သော [[သမ္မတနိုင်ငံ]]ဖြစ်လာခဲ့ပေသည်။
==အုပ်ချုပ်ရေး==
===အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများ===
[[File:Burma Province 1931.png|thumb|200px|မြန်မာကိုလိုနီ၏ အုပ်ချုပ်ရေးဒေသများ (၁၉၃၁)]]
၁၈၈၅ တွင် မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် အောက်ပါအတိုင်း ခွဲခြားအုပ်ချုပ်သည်။
# မြန်မာပြည်မ (Ministerial Burma သို့မဟုတ် Burma proper)
# [[တနင်္သာရီတိုင်း]] – [[တောင်ငူခရိုင်]]၊ [[သထုံခရိုင်]]၊ [[ကျိုက္ခမီခရိုင်]]၊ [[သံလွင်မြစ်|သံလွင်ခရိုင်]]၊ [[ထားဝယ်ခရိုင်]]၊ [[မြိတ်ခရိုင်]]
# [[ရခိုင်ပြည်နယ်|ရခိုင်တိုင်း]] – [[စစ်တွေခရိုင်]]၊ ရခိုင်မြောက်ပိုင်း (သို့မဟုတ်) ရခိုင်တောတောင်ဒေသ၊ [[ကျောက်ဖြူခရိုင်]]၊ [[သံတွဲခရိုင်]]
# [[ပဲခူးတိုင်း]] – [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ ဟံသာဝတီခရိုင်၊ [[ပဲခူးခရိုင်]]၊ [[သာယာဝတီခရိုင်]]၊ [[ပြည်ခရိုင်]]
# [[ဧရာဝတီတိုင်း]] – [[ပုသိမ်ခရိုင်]]၊ [[ဟင်္သာတခရိုင်]]၊ [[သရက်ခရိုင်]]၊ [[မအူပင်ခရိုင်]]၊ [[မြောင်းမြခရိုင်]]၊ [[ဖျာပုံခရိုင်]]
# နယ်ခြားဒေသ (Scheduled Areas)
# [[ရှမ်းပြည်နယ်|ရှမ်းပြည်]]
# ပခုက္ကူချင်းတောင်ဒေသ
# [[ကချင်ပြည်နယ်|ကချင်တောတောင်ဒေသ]]
နယ်ခြားဒေသ (Frontier Areas သို့မဟုတ် Scheduled Areas) များကို ဗြိတိသျှတို့က Burma Frontier Service ဖြင့် သီးခြားအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ထိုဒေသများတွင် [[ချင်းလူမျိုး|ချင်း]]၊ [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်း]]၊ [[ကချင်လူမျိုး|ကချင်]]၊ [[ကရင်နီလူမျိုး|ကရင်နီ]]စသော တိုင်းရင်သားလူနည်းစုများ နေထိုင်ကြသည်။
၁၉၃၁ တွင် အုပ်ချုပ်ရေးဒေသ ၉ ခု ထားရှိခဲ့သည်။
# [[ရခိုင်ပြည်နယ်|ရခိုင်တိုင်း]] – [[စစ်တွေခရိုင်]]၊ ရခိုင်တောင်ဒေသ၊ [[ကျောက်ဖြူခရိုင်]]၊ [[သံတွဲခရိုင်]]
# [[မကွေးတိုင်း|မင်းဘူတိုင်း]] – [[မကွေးခရိုင်]]၊ [[မင်းဘူးခရိုင်]]၊ [[သရက်ခရိုင်]]
# [[မန္တလေးတိုင်း]] – [[ကျောက်ဆည်ခရိုင်]]၊ [[မန္တလေးခရိုင်]]၊ [[မိတ္ထီလာခရိုင်]]၊ [[မြင်းခြံခရိုင်]]
# [[တနင်္သာရီတိုင်း]] – [[တောင်ငူခရိုင်]]၊ [[သထုံခရိုင်]]၊ [[ကျိုက္ခမီခရိုင်]]၊ [[သံလွင်မြစ်|သံလွင်ခရိုင်]]၊ [[ထားဝယ်ခရိုင်]]၊ [[မြိတ်ခရိုင်]]
# [[ပဲခူးတိုင်း]] – [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ ဟံသာဝတီခရိုင်၊ [[ပဲခူးခရိုင်]]၊ [[သာယာဝတီခရိုင်]]၊ [[ပြည်ခရိုင်]]
# [[ဧရာဝတီတိုင်း]] – [[ပုသိမ်ခရိုင်]]၊ [[ဟင်္သာတခရိုင်]]၊ [[သရက်ခရိုင်]]၊ [[မအူပင်ခရိုင်]]၊ [[မြောင်းမြခရိုင်]]၊ [[ဖျာပုံခရိုင်]]
# [[စစ်ကိုင်းတိုင်း]] – [[ဗန်းမော်ခရိုင်]]၊ [[မုံရွာခရိုင်|အောက်ချင်းတွင်းခရိုင်]]၊ [[မော်လိုက်ခရိုင်|အထက်ချင်းတွင်းခရိုင်]]၊ [[ကသာခရိုင်]]၊ [[မြစ်ကြီးနားခရိုင်]]၊ [[စစ်ကိုင်းခရိုင်]]၊ [[ဟူးကောင်းတောင်ကြား|ဟူးကောင်းချိုင့်ဝှမ်းဒေသ]]၊ [[ဂျိန်ဖော့လူမျိုး|တြိဂံဌာနေမြေယာ]]
# [[ဖက်ဒရယ်ရှမ်းပြည်နယ်]] – မြောက်ပိုင်း၊ အရှေ့ပိုင်း၊ အလယ်ပိုင်း၊ [[မြေလတ်]]၊ [[ကရင်နီပြည်နယ်များ|ကရင်နီပြည်]]၊ [[ကျိုင်းတုံ]]၊ [[ညောင်ရွှေ]]
# ပခုက္ကူတောင်တန်းဒေသ – [[ချင်းပြည်နယ်|ချင်းတောင်တန်းဒေသ]]၊ [[မဏိပူရပြည်နယ်|မဏိပူရ]]၊ [[ပခုက္ကူခရိုင်]]၊ [[ကချာခရိုင်]]၊ [[ဂျိန်းတိယ]]တောင်တန်းခရိုင်
=== အစောပိုင်းကာလအုပ်ချုပ်ရေး ===
[[ပထမ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာစစ်|ပထမ အင်္ဂလိပ်–မြန်မာ စစ်ပွဲ]]အပြီးတွင် [[ဗြိတိသျှအင်ပါယာ]]သည် [[ရခိုင်ပြည်နယ်|ရခိုင်]]နှင့် [[တနင်္သာရီတိုင်း|တနင်္သာရီ]]ဒေသတို့ကို ရရှိခဲ့သည်။ ရခိုင်ဒေသကို ဘင်္ဂလားအစိုးရ၏ တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်မှု အောက်တွင်ထားရှိပြီး တနင်္သာရီကိုမူ အိန္ဒိယဘုရင်ခံချုပ်က တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ၁၈၅၂ တွင် [[ပဲခူးတိုင်း]]ကို ရရှိခဲ့၍ ၁၈၆၂ တွင် ရခိုင်၊ တနင်္သာရီတို့နှင့် ပူးပေါင်း၍ ဗြိတိသျှဘားမားအဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး မဟာဝန်ရှင်တော်မင်းကြီးကို ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ၁၈၈၅ တွင် အထက်မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ၁၈၈၆ မတ်လအထိ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ပရင်ဒါဂတ်က မြန်မာ့လွှတ်တော်နှင့် ပူးပေါင်းအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ လွှတ်တော်ကို ဖျက်သိမ်းပြီးချိန်မှစ၍ အထက်အောက်မြန်မာနိုင်ငံကို ပူးပေါင်း၍ အိန္ဒိယဘုရင်ခံချုပ်ကခန့်သော မဟာဝန်ရှင်တော်မင်းကြီးက အုပ်ချုပ်ခဲ့ရသည်။
ဗြိတိသျှတို့သည် မြန်မာနိုင်ငံကို အိန္ဒိယ၏နယ်ပယ်အဖြစ် အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ၁၈၉၇ တွင် မြန်မာနိုင်ငံကို အိန္ဒိယ၏ပြည်နယ်အဖြစ် တိုးမြှင့်ခဲ့ရာ မဟာဝန်ရှင်တော်မင်းကြီးအစား ဒုတိယဘုရင်ခံအဖြစ် ပြောင်းလဲအုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယဘုရင်ခံကို အကြံဉာဏ်ပေးရန် [[ဥပဒေပြုကောင်စီ (မြန်မာနိုင်ငံ)|ဥပဒေပြုကောင်စီ]]ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး အမတ် ၉ ဦးပါဝင်သည်။ ၁၉၀၉ တွင် အမတ်ဦးရေကို ၁၇ ဦးအထိသော်လည်းကောင်း ၁၉၁၅ တွင် ၃၀ ဦးအထိတို့မြှင့်ခဲ့သည်။ သို့သော်ဤအဖွဲ့သည် ဥပဒေပြုရေးတွင် အမည်ခံမျှဖြစ်ပြီး ဒုတိယဘုရင်ခံကသာ ဩဇာလွှမ်းမိုးထားသည်။ ဒုတိယဘုရင်ခံကိုလည်း အိန္ဒိယနိုင်ငံအစိုးရက ချုပ်ကိုင်ထားသည်။ ထို့အပြင် အိန္ဒိယအစိုးရသည်လည်း ဗြိတိသျှတို့၏လက်အောက်၌သာရှိသည်။
=== ဒိုင်အာခီ ===
{{further information|ဒိုင်အာခီ}}
၁၉၁၉ နှင့် ၁၉၂၀ ခုနှစ်များတွင် [[ဝိုင်အမ်ဘီအေ]] ကိုယ်စားလှယ်များမှ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးအဆင့်ကို တိုးမြှင့်ပေးရန် တောင်းဆိုမှုများကြောင့် အင်္ဂလိပ်တို့သည် ၁၉၂၁ တွင် အိန္ဒိယအက်ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းပေး၍ မြန်မာနိုင်ငံအား ဒိုင်အာခီအုပ်ချုပ်ရေးကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ဒိုင်အာခီအုပ်ချုပ်ရေးကို ၁၉၂၃ တွင် စတင်ခဲ့သည်။
ဒိုင်အာခီစနစ်တွင် ဘုရင်ခံမှ ခန့်အပ်သောဝန်ကြီးများကတစ်ဖက်၊ မြန်မာလူထုကရွေးချယ်ထားသော အမတ်များကတစ်ဖက် ပူးတွဲ၍အုပ်ချုပ်ရသည်။ ဒိုင်အာခီစနစ်တွင် ပထမဦးဆုံး အုပ်ချုပ်ခဲ့သော ဘုရင်ခံမှာ [[ဟာကုတ် ဘတ္တလာ]]ဖြစ်သည်။ ပြည်သူလူထူက ရွေးချယ်သော အမတ် ၇၉ ဦး၊ ဘုရင်ခံကခန့်အပ်သော ဝန်ကြီး ၂ ဦး နှင့် အမတ် ၂၂ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၁၀၃ ဦးပါဝင်သော [[ဥပဒေပြုကောင်စီ (မြန်မာနိုင်ငံ)|ဥပဒေပြုကောင်စီ]]ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ဌာနပေါင်း ၁၀၂ ဌာနရှိသည့်အနက် ၄၇ ဌာနကို အိန္ဒိယအစိုးရက အုပ်ချုပ်သည်။ ဘုရင်ခံကခန့်အပ်သော ဝန်ကြီးနှစ်ဦးသည် အရေးပါသော ဌာန ၃၃ ခုကို တာဝန်ယူပြီး ဥပဒေပြုကောင်စီက ရွေးချယ်သော ဝန်ကြီးနှစ်ဦးသည် ကျန် ၂၂ ဌာနကို အုပ်ချုပ်သည်။
ဒိုင်အာခီစနစ်သည် [[ဗျူရိုကရေစီ]]စနစ်ကို [[ပါလီမန်]]အုပ်ချုပ်ရေးအသွင် ပြောင်းထားခြင်းမျှသာဖြစ်သည်။ ဥပဒေပြုကောင်စီ၊ ပြည်သူများက တင်မြှောက်ထားသော အမတ်များစသည်တို့သည် အဆောင်အယောင်များသာဖြစ်ကြပြီး အာဏာစင်စစ်မှာ အင်္ဂလိပ်အစိုးရက ခန့်အပ်ထားသော ဘုရင်ခံနှင့် အရာရှိကြီးများ၌သာရှိသည်။ ထို့အပြင် ပြည်မနှင့်တောင်တန်းဟူ၍ ခွဲခြားထားပြီး တောင်တန်းဒေသများကို ဘုရင်ခံက တိုက်ရိုက်အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ မြန်မာပြည်သူလူထု ကိုယ်စားပြု ဝန်ကြီးများသည် ဌာနပေါင်း ၁၀၂ ဌာနအနက် အရေးမပါသော ဌာနများကိုသာ တာဝန်ယူခဲ့ကြရသည်။ ရွေးကောက်ရသော အမတ် ၇၉ နေရာအနက် ၂၂ နေရာကို အိန္ဒိယတိုင်းရင်းသား၊ အင်္ဂလိပ်၊ [[ကရင်လူမျိုး|ကရင်]]စသည်ဖြင့် သီးသန့်လျာထားခဲ့သည်။ ဒိုင်အာခီစနစ်ကို အများပြည်သူများက မနှစ်သက်ခဲ့ကြရာ မြန်မာနိုင်ငံ၌ ပထမဆုံးကျင်းပခဲ့သော [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၂၂|၁၉၂၂ ရွေးကောက်ပွဲ]]တွင် မဲပေးနိုင်သူဦးရေ၏ ၆.၉ ရာခိုင်နှုန်းသာ မဲပေးခဲ့ကြသည်။
=== ၉၁ ဌာန ===
အင်္ဂလိပ်တို့သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]ကို [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယ]]မှ ခွဲထုတ်ခဲ့ရာ အုပ်ချုပ်ရေးအသစ်ကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ဌာနပေါင်း ၉၁ ဌာနကို စီမံခွင့်ရသောကြောင့် ၉၁ ဌာနအုပ်ချုပ်ရေးဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ အုပ်ချုပ်ရေးဖွဲ့စည်းပုံတွင် အင်္ဂလိပ်ဘုရင်ခံ၊ ဥပဒေပြုလွှတ်တော်နှင့် ဝန်ကြီးအဖွဲ့တို့ပါဝင်သည်။ ဘုရင်ခံကိုအကူအညီပေးရန် အတိုင်ပင်ခံဝန်ကြီး ၃ ဦး၊ ဘဏ္ဍာရေး အတိုင်ပင်ခံဝန်ကြီး ၁ ဦးနှင့် ရှေ့နေချုပ် ၁ ဦးတို့ကို ဘုရင်ခံကိုယ်တိုင် ခန့်အပ်ထားသည်။
အောက်လွှတ်တော်၏ သက်တမ်းမှာ ၅ နှစ်ဖြစ်သည်။ လွှတ်တော်နေရာ ၁၃၂ နေရာ ရှိသည့်အနက် ၄၁ နေရာကို တိုင်းရင်းသားကိုယ်စားလှယ်များ၊ စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ကိုယ်စားလှယ်များ၊ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] ကိုယ်စားလှယ်များ စသည်တို့အတွက် သီးသန့်လျာထားခဲ့သည်။ အထက်လွှတ်တော် (ဆီးနိတ်) ၏ သက်တမ်းမှာ ၇ နှစ်ဖြစ်သည်။ အဖွဲ့ဝင် ၃၆ ဦးအနက် တစ်ဝက်ကို ဘုရင်ခံကရွေးချယ်၍ ကျန်တစ်ဝက်ကို အောက်လွှတ်တော်က ရွေးချယ်ရသည်။ ဝန်ကြီးချုပ် ([[ဗြိတိသျှဘားမား၏ နန်းရင်းဝန်များ စာရင်း|နန်းရင်းဝန်]]) အပါအဝင် ဝန်ကြီး ၁၀ ဦးရှိသည်။ အစိုးရဖွဲ့နိုင်သော နိုင်ငံရေးပါတီခေါင်းဆောင်သည် မြန်မာကိုလိုနီ၏ ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်သည်။ ကျန်ဝန်ကြီး ၉ ဦးကို ဘုရင်ခံကဝန်ကြီးချုပ်နှင့် တိုင်ပင်၍ခန့်အပ်သည်။ ၉၁ ဌာနအုပ်ချုပ်ရေးစတင်ရန် ၁၉၃၆ တွင် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၃၆|ရွေးကောက်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့]]သည်။ နိုင်ငံရေးပါတီများပြားမှုကြောင့် ညွန့်ပေါင်းအစိုးရကိုသာ ဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့သည်။ [[ဒေါက်တာဘမော်]]၊ [[ဦးပု (နန်းရင်းဝန်ဟောင်း)|ဝတ်လုံဦးပု]]၊ [[ဂဠုန်ဦးစော]]နှင့် [[ပေါ်ထွန်း၊ ဆာ|ဆာပေါ်ထွန်း]]တို့သည် နန်းရင်းဝန်များဖြစ်ခဲ့ကြသည်။
၉၁ ဌာနအုပ်ချုပ်ရေးတွင်လည်း ဘုရင်ခံသည် အရေးပါဆုံးဌာနများကို ချုပ်ကိုင်ထားသည်။ တိုင်းရင်းသားကိုယ်စားလှယ်များသည် အခြားအရေးပါသည့် ဌာနများကို ချုပ်ကိုင်ခွင့်ရှိသည်။ တောင်းတန်းနှင့်ပြည်မတို့ကို ဆက်လက်ခွဲခြား အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ဘုရင်ခံသည် လွှတ်တော်နှစ်ရပ်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်များကို [[ဗီတို]]အာဏာဖြင့် ပယ်ဖျက်နိုင်သည်။ ထို့အပြင် ဘုရင်ခံသည်လည်း အင်္ဂလိပ်အစိုးရ၏ လက်အောက်၌သာ ရှိနေခဲ့ရာ တိုင်းပြည်အာဏာကို အင်္ဂလိပ်အစိုးရကသာ ချုပ်ကိုင်ထားသည်။ သို့ဖြစ်ရာ ၉၁ ဌာနအုပ်ချုပ်ရေး၏ အခြေအနေများသည် [[ဒိုင်အာခီ]]အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် မကွဲမပြားပင်ဖြစ်ခဲ့သောကြောင့် [[တို့ဗမာအစည်းအရုံး]]သည် ထိုအုပ်ချုပ်ရေးကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်ခဲ့ကြသည်။
=== စစ်ပြီးခေတ်အုပ်ချုပ်ရေး ===
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်တွင်မြန်မာနိုင်ငံသည် ဂျပန်တို့၏လက်အောက်သို့ ကျရောက်ခဲ့သော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံ၏အစွန်းအဖျားဒေသ အနည်းငယ်ကို အင်္ဂလိပ်တို့က ဆက်လက်အုပ်ချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ ထိုဒေသများကို အုပ်ချုပ်ရန်အတွက် အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ စစ်သေနာပတိချုပ်လက်အောက်၌ထားရှိ၍ ကက်စ်ဘီ (Civil Affairs Service (Burma)၊ CAS (B)) အဖွဲ့ဖြင့်အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကို ၁၉၄၄ ခုနှစ်တွင် ကြေညာခဲ့သော်လည်း ဩဂုတ်လရောက်မှသာ တစ်နိုင်ငံလုံးကိုအုပ်ချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ စစ်ပြေးဘုရင်ခံ [[ဒေါ်မန် စမစ်]]၏ တောင်းဆိုမှုကြောင့် [[မောင့်ဗက်တင်၊ လူဝီ|မောင့်ဘက်တန်]]သည် မြို့ပြအုပ်ချုပ်ရေးသို့ ပြောင်းလဲပေးရန်အတွက် မြန်မာပြည်လွှဲပြောင်းရေးကော်မရှင်ကို ၁၉၄၅ ဇူလိုင်တွင် ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သည်။
၁၉၄၅ မေလတွင် အင်္ဂလိပ်အစိုးရသည် မြန်မာနိုင်ငံကို မည်သို့အုပ်ချုပ်မည်ဟူသော အစီအစဉ်များပါဝင်သည့် စက္ကူဖြူစာတမ်းကို ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။ ထိုစာတမ်းလာအုပ်ချုပ်ရေးပုံစံမှာ ခေတ်နောက်ပြန်ဆွဲ့သည့် အုပ်ချုပ်ရေးမျိုးဖြစ်နေသဖြင့် [[ဖတပလ]]အဖွဲ့ကြီးကပင် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်ခဲ့သည်။ ဘုရင်ခံဒေါ်မန်စမစ်သည် ၁၉၄၅ အောက်တိုဘာတွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်ရောက်လာပြီး မြို့ပြအုပ်ချုပ်ရေးကိုစတင်ခဲ့သည်။ ထိုအုပ်ချုပ်ရေးစနစ်တွင် ဘုရင်ခံကဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးဆောင်သော အမှုဆောင်ကောင်စီဖြင့် အုပ်ချုပ်သည့်စနစ်ဖြစ်သည်။ ဘုရင်ခံသည် အမှုဆောင်ကောင်စီကို ဖွဲ့စည်းရန် ဖတပလကိုခေါ်ယူသော်လည်း ဖွဲ့စည်းသည့်အခါတွင်မူ ဘုရင်ခံ၏အလိုတော်ရိများနှင့်သာ ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့သည်။
၁၉၄၆ ဩဂုတ်လကုန်တွင် [[ဟူးဘတ် ရန့်စ်]]သည် ဘုရင်ခံဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဆာဟူးဘတ်ရန့်စ်သည် အမှုဆောင်ကောင်စီအသစ်ကို [[ဖဆပလ]]အဖွဲ့ဝင်များနှင့် ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့ရုံသာမက အစိုးရအတွက်လည်း လွတ်လပ်မှုများ ပေးလာခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ ဇူလိုင် ၁၉ တွင် [[အာဇာနည်နေ့|အာဇာနည် ၉ ဦး လုပ်ကြံခံခဲ့ရ]]သောအခါတွင် [[ဦးနု]]သည်ညတွင်းချင်း အမှုဆောင်ကောင်စီ၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဦးနုသည် အမှုဆောင်ကောင်စီကို ယာယီအစိုးရဟူ၍ အမည်ပြောင်းခဲ့သည်။
== စီးပွားရေး ==
ကိုလိုနီခေတ်စီးပွားရေးမှာ အင်္ဂလိပ်တို့ယူဆောင်လာသော အရင်းရှင်စီးပွားရေးစနစ်သာဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]ကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် တိုင်းပြည်၏သယံဇာတများကို အမြတ်ထုတ်ခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ အားလုံးနီးပါးကို အင်္ဂလိပ်တို့နှင့် နိုင်ငံခြားသားများကသာ ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ အဓိကစီးပွားရေးလုပ်ငန်းမှာ ဆန်စပါးစိုက်ပျိုးရေးဖြစ်သည်။ ၁၈၆၉ တွင် [[စူးအက်တူးမြောင်း]]ကို ဖောက်လုပ်ပြီးသောအခါ လွယ်ကူစွာသယ်ယူနိုင်သည့် အာရှထွက်စပါးများကို ဥရောပနိုင်ငံများက အားကိုးလာခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့်အင်္ဂလိပ်တို့သည် [[ဧရာဝတီ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ|ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်]]၊ [[စစ်တောင်းမြစ်|စစ်တောင်း]]နှင့် [[သံလွင်မြစ်]]ဝှမ်းဒေသများတွင် လယ်ယာမြေများကို တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးလာခဲ့ကြသည်။ ထို့သို့လယ်ယာမြေများကို တို့ချဲ့စိုက်ပျိုးခဲ့ရာ အင်္ဂလိပ်တို့သည် လုပ်အားခတွင် ဈေးပေါပေါနှင့်ရလိုသောကြောင့် အိန္ဒိယမှလယ်ကူလီများကို ခေါ်ယူခဲ့လေသည်။ မြန်မာလယ်သမားတို့သည် အရင်းအနှီးလိုအပ်ပါက [[ချစ်တီး]]ငွေချေးစားသူများထံမှ အတိုးနှုန်းကြီးစွာ ချေးယူခဲ့ကြရသည်။ အရင်းရှင်ကြီးများကလည်း စပါးဈေးကိုကစားခြင်းတို့ကြောင့် လယ်ပိုင်ရှင်ဘဝမှ လယ်ယာမဲ့ဘဝသို့ရောက်ခဲ့ကြရသည်။ ထိုအကြောင်းများကြောင့် ၁၉၃၀ တွင် မြန်မာတောင်သူလယ်သမားများ ထကြွခဲ့ကြရာမှ [[တောင်သူလယ်သမားအရေးတော်ပုံ]]မှာ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
အင်္ဂလိပ်တို့သည် အညာဒေသများ၌ ဆန်စပါးအပြင် ကြံ၊ မြေပဲ၊ နှမ်း၊ ဝါစသည်တို့ကို တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးစေခဲ့သည်။ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းအပြင် အခြားအဓိကကျသော လုပ်ငန်းတစ်မျိုးမှာ သစ်တောလုပ်ငန်းဖြစ်သည်။ ၁၉၀၀ အထိ နိုင်ငံခြားပို့ကုန်၏ငါးပုံတစ်ပုံမှာ သစ်သားများဖြစ်ကြသည်။ သတ္တုတူးဖော်ခြင်း၊ ရေနံတူးဖော်ခြင်းတို့ကြောင့် ၁၉၂၃ တွင် ထုတ်ကုန်တင်ပို့မှုတွင် ရေနံသည်အဓိကဖြစ်လာခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ်တို့သည် မိမိတို့၏လုပ်ငန်းများကို ခေတ်မှီနည်းစနစ်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့သောကြောင့် မြန်မာတိုင်းရင်းသားတို့၏ လက်မှုလုပ်ငန်းများ ကျဆင်းလာခဲ့ရသည်။
အင်္ဂလိပ်တို့သည် စီးပွားရေးစနစ်ကို အထောက်အကူဖြစ်စေရန် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးကို တိုးတက်အောင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ မော်တော်ကာလမ်း၊ မီးရထားလမ်း တို့ကိုဖောက်လုပ်ခြင်း ပြည်တွင်းရေကြောင်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကို တိုးတက်အောင်ပြုလုပ်ခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၈၉၀–၉၁ တွင် မော်တော်ကာလမ်း ၁၁၀၀ မိုင်မှ ၁၉၄၀–၄၃ တွင် မိုင် ၆၈၀၀ အထိရှိလာခဲ့သည်။ ပြည်တွင်းရေကြောင်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်းကို ဧရာဝတီဖလိုတီလာကုမ္ပဏီက ရေယာဉ် ၁၇ စတင်ခဲ့ပြီး ၁၉၄၂ ခန့်တွင် စုစုပေါင်း ၆၅၀ ကျော်ရှိခဲ့သည်။ ပြည်တွင်းလေကြောင်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်းကို ၁၉၃၄ တွင် စတင်ခဲ့သည်။
ကိုလိုနီခေတ်စီးပွားရေးအခြေအနေသည် ရှေးယခင်ကထက်များစွာတိုးတက်ခဲ့သည်။ သို့သော် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းအများစုကို နိုင်ငံခြားသားတို့ကသာ ချုပ်ကိုင်ထားခြင်း၊ အလုပ်သမားများအပေါ် ခေါင်းပုံဖြတ်ခြင်းစသည်တို့ကြောင့် မြန်မာတိုင်ရင်းသားများသည် ထိုတိုးတက်မှုများကို ခံစားနိုင်ခွင့်မရှိခဲ့ကြပေ။
== ပြခန်း ==
<gallery>
File:Battle of rangoon.jpg|ဗြိတိသျှရေတပ် [[ရန်ကုန်]]သို့ရောက်ရှိလာချိန် (မေ ၁၈၂၄)
File:Districtcourts publicoffices rangoon1868.jpg|ကမ်းနားလမ်းရှိ အစိုးရအဆောက်အုံများ (၁၈၆၈)
File:British forces arrival mandalay1885.jpg|တတိယ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲအပြီး အင်္ဂလိပ်တပ်များ ရောက်ရှိလာပုံ
File:Kingthibawbeingsenttoexile.jpg|မြန်မာဘုရင်[[သီပေါမင်း]] ပါတော်မူပုံ
File:Vegetable stand madraslancer mandalay1886.jpg|[[မန္တလေးမြို့]]ရှိသစ်သီးဈေးသည်များ (၁၈၈၆)
File:Yangon Rangoon and Environ map 1911.jpg|[[ရန်ကုန်မြို့]]မြေပုံ (၁၉၁၁)
File:Burmese Nationalist Flag.svg|[[တို့ဗမာအစည်းအရုံး]]၏ ပထမဆုံးသုံးရောင်ခြယ်အလံ
File:Dobama protest.jpg|[[တို့ဗမာအစည်းအရုံး]]ဝင်များနှင့် ကျောင်းသားများ [[အမျိုးသားနေ့]]နှစ်ပတ်လည်၌ ဆန္ဒပြနေကြစဉ် (၁၉၃၈)
File:The British Army in Burma 1944 SE2911.jpg|မြန်မာပြည်ရှိ ဗြိတိသျှကြည်းတပ် (၁၉၄၄)
</gallery>
== ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ==
* [[ကိုလိုနီခေတ် အုပ်ချုပ်ခဲ့သော မဟာမင်းကြီးများနှင့် ဘုရင်ခံများ]]
* [[ဗြိတိသျှဘားမား၏ နန်းရင်းဝန်များ စာရင်း|ကိုလိုနီခေတ် နန်းရင်းဝန်များ]]
* [[ကုန်းဘောင်ခေတ်]]
* [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]]
* [[ဗမာနိုင်ငံတော်]]
* [[လွတ်လပ်ရေးနေ့ (မြန်မာနိုင်ငံ)]]
* [[လွတ်လပ်ပြီးခေတ်မြန်မာနိုင်ငံ]]
* [[အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ စစ်ပွဲများ]]
== ကိုးကား ==
<references/>
* {{cite book|title=ဒသမတန်းမြန်မာ့သမိုင်း|publisher=ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန|year=၂၀၁၉}}
* {{cite book |last= မင်းသိမ်း|first= ဒေါက်တာ |author-link= |date= ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၀ |title= ကံ့ကော်တောမှ ဒေါင်းပျိုခွပ်သံ (ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားလှုပ်ရှားမှုသမိုင်း)|url= |location= ရန်ကုန်|publisher= လွင်ဦး |page= |isbn= 978-99971-59-11-3}}
* "Myanmar." Encyclopædia Britannica. 15th ed. 2005. Print.
* Guyot, James F. "Myanmar." The World Book Encyclopedia; Vol. 13. Chicago: World Book, 2004. 970-70e. Print.
* Myint-U, Thant (2008). The River of Lost Footsteps: a Personal History of Burma. London: Farrar, Straus and Giroux.
{{ကိုလိုနီခေတ်}}
{{မြန်မာနိုင်ငံ}}
[[ကဏ္ဍ:ကိုလိုနီခေတ်| ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]]
[[ကဏ္ဍ:ဗြိတိသျှကိုလိုနီများ]]
4hcmtk36dtaso6rxvx56kvq9guentpv
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Saint Ouen de la Croix
3
248682
1060422
805553
2026-10-28T19:54:23Z
VIGNERON
38127
[[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Pierce spacem]] စာမျက်နှာကို [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Saint Ouen de la Croix]] သို့ VIGNERONက ရွှေ့ခဲ့သည်: အသုံးပြုသူ "[[Special:CentralAuth/Pierce spacem|Pierce spacem]]" ကို "[[Special:CentralAuth/Saint Ouen de la Croix|Saint Ouen de la Croix]]" သို့ အမည်ပြောင်းလဲစဉ် စာမျက်နှာအား အလိုအလျောက် ရွှေ့ပြောင်းခြင်း
805553
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Pierce spacem ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၃၄၊ ၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC)
7pwv2zjdw6bqa0ck33c7lsl8lhja3th
ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ
0
272993
1060571
1021240
2026-10-29T11:04:55Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060571
wikitext
text/x-wiki
{{Distinguish|ဇိုမီးဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်}}{{Infobox political party|name=ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ|name_lang1=Zomi National Party|lang1=အင်္ဂလိပ်|country=မြန်မာနိုင်ငံ|blank1_info=၅၉|blank1_title=မှတ်ပုံတင်အမှတ်|president=ဦးထန်ရှင်းခိုင်|colorcode=#218883|founded={{start date and age|df=yes|2025|8|7}}}}
'''ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ''' ([[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား|အင်္ဂလိပ်]]: Zomi National Party, အတိုကောက်: ZNP) သည် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅|၂၀၂၅ ခုနှစ် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ]]အတွက် ပေါ်ထွက်လာသော နိုင်ငံရေးပါတီတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပါတီဥက္ကဋ္ဌသည် ဦးထန်ရှင်းခိုင် ဖြစ်သည်။
ချင်းပြည်နယ်ကို ကိုယ်စားပြုပြီး မှတ်ပုံတင်ထာသည့် [[ခူမီးအမျိုးသားပါတီ]]၊ [[ချင်းပြည်သစ်ကွန်ဂရက်ပါတီ]]၊ ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီတို့ဟာ ၂၀၂၅ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ယှဉ်ပြိုင်ကြမှာ ဖြစ်သည်။
== ပါတီမှတ်ပုံတင်ခြင်း ==
ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီအား နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုရန်အတွက် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|နစက]]အသစ်ဖွဲ့စည်းထားသော [[ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်|ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်]]ထံ လျှောက်ထားခဲ့သည်။ တည်ထောင်ခွင့်ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇွန် ၂၄ ရက်နေ့တွင် ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/71451|title=နိုင်ငံရေးပါတီ တည်ထောင်ခွင့်လျှောက်ထားမှုများကို စိစစ်ခွင့်ပြုပေးလျက်ရှိခြင်းနှင့် တည်ထောင်ခွင့်ပြုပြီး နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခွင့် ဆက်လက်လျှောက်ထားလျက်ရှိ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=7 August 2025}}</ref>
ပါတီမှတ်ပုံတင်ခြင်း လုပ်ငန်းကို စတင်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၅ ဩဂုတ် ၇ ရက်တွင် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် ကြေညာချက်အမှတ် ၄၂/၂၀၂၅ အရ ပါတီမှတ်တင်ပုံတင်ခြင်းကို ခွင့်ပြုလိုက်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/index.php/news/73358|title=ဇိုမီးအမျိုးသားပါတီ (Zomi National Party) ကို နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုခြင်း|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=7 August 2025}}</ref> မှတ်ပုံတင်အမှတ်မှာ (၅၉) ဖြစ်သည်။
== ပါတီရုံးချုပ် ==
ယာယီ ပါတီရုံးချုပ်အနေဖြင့် ရန်ကုန်မြို့၊ ကျောက်မြောင်းကြီးရပ်ကွက်၊ အောင်မင်္ဂလာလမ်း၊ လေးလွှာ(ဘီ) အမှတ် ၁၁၀ တွင် ဖွင့်လှစ်ထားသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%87%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%99%E1%80%AE%E1%80%B8-%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%AB%E1%80%90%E1%80%AE%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF/|title=ဇိုမီး အမျိုးသားပါတီကို နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြု|publisher=Popular News|accessdate=8 August 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250916111125/https://www.popularmyanmar.com/%E1%80%87%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%99%E1%80%AE%E1%80%B8-%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%AB%E1%80%90%E1%80%AE%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF/|archive-date=16 September 2025|url-status=dead}}</ref>
== ရွေးကောက်ပွဲ ဝင်ပြိုင်မှု ==
== ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်များ ==
=== အမျိုးသားလွှတ်တော် ===
{| class="wikitable"
!ရွေးကောက်ပွဲ
!စုစုပေါင်း အနိုင်ရနေရာ
!မဲစုစုပေါင်း
!မဲရာခိုင်နှုန်း
!ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်
!ရွေးကောက်ပွဲ ဦးဆောင်သူ
|-
![[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅|၂၀၂၅]]
|{{Composition bar|၀|224|hex=#218883}}
|9,245
|0.03
|ပယ်ဖျက်ခဲ့။
|ဦးထန်ရှင်းခိုင်
|}
=== ပြည်သူ့လွှတ်တော် ===
{| class="wikitable"
!ရွေးကောက်ပွဲ
!စုစုပေါင်း အနိုင်ရနေရာ
!မဲစုစုပေါင်း
!မဲရာခိုင်နှုန်း
!ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်
!ရွေးကောက်ပွဲ ဦးဆောင်သူ
|-
![[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅|၂၀၂၅]]
|{{Composition bar|0|440|hex=#218883}}
|
|
|
|ဦးထန်ရှင်းခိုင်
|}
=== ပြည်နယ်လွှတ်တော် ===
{| class="wikitable"
!ရွေးကောက်ပွဲ
!စုစုပေါင်း အနိုင်ရနေရာ
!မဲစုစုပေါင်း
!မဲရာခိုင်နှုန်း
!ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်
!ရွေးကောက်ပွဲ ဦးဆောင်သူ
|-
![[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅|၂၀၂၅]]
|{{Composition bar|3|440|hex=#218883}}
|
|PR စနစ်ဖြင့်။
|
|ဦးထန်ရှင်းခိုင်
|}
=== တိုင်းရင်းသားရေးရာ ဝန်ကြီးများ ===
{| class="wikitable"
!ရွေးကောက်ပွဲ
!စုစုပေါင်း အနိုင်ရနေရာ
!မဲစုစုပေါင်း
!မဲရာခိုင်နှုန်း
!ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်
!ရွေးကောက်ပွဲ ဦးဆောင်သူ
|-
![[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅|၂၀၂၅]]
|{{Composition bar|၀|440|hex=#218883}}
|
|
|
|ဦးထန်ရှင်းခိုင်
|}
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တည်ဆဲ နိုင်ငံရေးပါတီများ]]
bvkq9ee4xfv37wyey8wry1ac6zmxvqz
ကာဂယ်
0
289201
1060521
1043971
2026-10-29T03:50:55Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060521
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox company|name=Kaggle|logo=Kaggle_Logo.svg|logo_size=200px|logo_caption=Kaggle logotype|type=[[Subsidiary]]|founder={{hlist|[[Anthony Goldbloom]]}}|area_served=|key_people={{Unbulleted list|D. Sculley <small>([[Chief executive officer|CEO]])</small>|Julia Elliott<small> ([[Chief operating officer|COO]]) </small>|Jeff Moser <small> ([[Software architect|Chief Architect]]) </small>}}|industry=[[Data science]]|genre=|products=Competitions, Kaggle Kernels, Kaggle Datasets, Kaggle Learn|services=|revenue=|operating_income=|net_income=|num_employees=|parent=[[Google]]<br />{{small|(2017–present)}}|divisions=|footnotes=|hq_location_country=|locations=[[ဆန်ဖရန်စစ္စကိုမြို့|ဆန်ဖရန်စစ္စကိုမြို့၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]|defunct=}}
'''ကာဂယ်''' ({{lang-en|Kaggle}}) သည် [[ဂူဂယ်]] LLC ၏ လက်အောက်ခံ [[ဒေတာအချက်အလက်သိပ္ပံပညာ|ဒေတာသိပ္ပံ]] (Data Science) ပြိုင်ပွဲပလက်ဖောင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး [[ဒေတာအချက်အလက်သိပ္ပံပညာ|ဒေတာသိပ္ပံပညာရှင်]]များနှင့် [[ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]] (Machine Learning) လက်တွေ့လုပ်ဆောင်သူများအတွက် အွန်လိုင်းလူမှုအဝန်းအဝိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤပလက်ဖောင်းသည် အသုံးပြုသူများအား ဒေတာဘေ့စ် (Datasets) များကို ရှာဖွေထုတ်ဝေခွင့်ပေးရုံသာမက ဝက်ဘ်အခြေပြု [[ဒေတာအချက်အလက်သိပ္ပံပညာ|ဒေတာသိပ္ပံ]]ပတ်ဝန်းကျင်တွင် မော်ဒယ်များကို လေ့လာတည်ဆောက်နိုင်အောင်လည်း ကူညီပေးသည်။ ထို့ပြင် အသုံးပြုသူများသည် အခြား[[ဒေတာအချက်အလက်သိပ္ပံပညာ|ဒေတာသိပ္ပံပညာရှင်]]များ၊ [[ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]]အင်ဂျင်နီယာများနှင့် ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်နိုင်ပြီး ဒေတာသိပ္ပံဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများကို ဖြေရှင်းရန် ပြိုင်ပွဲများသို့ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်နိုင်သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-04-17 |title=A Beginner's Guide to Kaggle for Data Science |url=https://www.makeuseof.com/beginners-guide-to-kaggle/ |access-date=2023-06-10 |website=MUO |language=en}}</ref> သို့သော် အခြားတစ်ဖက်တွင်မူ Kaggle သည် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ သုတေသနလုပ်ငန်းများတွင် ကျင့်ဝတ်နှင့်မညီသော၊ စိတ်မချရသော ဒေတာများကို အသုံးပြုမိစေရန် လမ်းဖွင့်ပေးခဲ့မိသည်။
== သမိုင်းကြောင်း ==
'''ကာဂယ်''' ကုမ္ပဏီကို ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီလတွင် အန်သိုနီ ဂိုးလ်ဘလွန်း (Anthony Goldbloom) က စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name="TechCrunch_Lardinois">{{cite web |author1=Lardinois, Frederic |author2=Mannes, John |date=March 8, 2017 |title=Google is acquiring data science community Kaggle |url=https://techcrunch.com/2017/03/07/google-is-acquiring-data-science-community-kaggle/ |url-status=live |archive-url= |archive-date=March 8, 2017 |access-date=March 9, 2017 |publisher=[[Techcrunch]] |author3=Lynley, Matthew}}</ref> ထို့နောက် ၎င်း၏ ပထမဆုံးအသုံးပြုသူများထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သူ ဂျယ်ရမီ ဟောင်းဝပ် (Jeremy Howard) သည် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ကုမ္ပဏီသို့ ဝင်ရောက်လာပြီး ဥက္ကဋ္ဌနှင့် အဓိကသိပ္ပံပညာရှင်အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။<ref>{{Cite magazine|title=The exabyte revolution: how Kaggle is turning data scientists into rock stars|language=en-GB|magazine=Wired UK|url=https://www.wired.co.uk/article/the-exabyte-revolution|access-date=2023-09-30|issn=1357-0978|archive-url=|archive-date=30 September 2023}}</ref> တစ်ချိန်တည်းမှာပင် နီကိုလပ်စ် ဂရုအန် (Nicholas Gruen) ကလည်း စတင်တည်ထောင်သူ အမှုဆောင်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |last=Mulcaster |first=Glenn |date=4 November 2011 |title=Local minnow the toast of Silicon Valley |url=https://www.smh.com.au/business/local-minnow-the-toast-of-silicon-valley-20111103-1mxt9.html |archive-url= |archive-date=30 September 2023 |work=The Sydney Morning Herald}}</ref> ကုမ္ပဏီသည် ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ရန်ပုံငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၂.၅ သန်း ရရှိခဲ့ပြီး မက်စ် လက်ဗ်ချင် (Max Levchin) က ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။<ref>{{cite web |last=Lichaa |first=Zachary |date= |title=Max Levchin Becomes Chairman Of Kaggle, A Startup That Helps NASA Solve Impossible Problems |url=https://www.businessinsider.com/kaggle-11-million-max-levchin-2011-11 |archive-url= |archive-date=30 September 2023 |work=Business Insider}}</ref> ဆက်လက်ပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ် မတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် [[ဂူဂယ်]] ၏ အဓိကသိပ္ပံပညာရှင် ဖိုင်ဖိုင်လီ (Fei-Fei Li) က [[ဂူဂယ်]] အနေဖြင့် Kaggle ကုမ္ပဏီကို ဝယ်ယူလိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း တရားဝင်ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |title=Welcome Kaggle to Google Cloud |url=https://cloudplatform.googleblog.com/2017/03/welcome-Kaggle-to-Google-Cloud.html |archive-url=https://archive.today/20170308205227/https://cloudplatform.googleblog.com/2017/03/welcome-Kaggle-to-Google-Cloud.html |archive-date=8 March 2017 |access-date=2018-08-19 |work=Google Cloud Platform Blog |language=en}}</ref>
Kaggle ၏ အသုံးပြုသူအရေအတွက်သည် ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် ၁ သန်းကျော်အထိ ရှိလာခဲ့ပြီး ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလစာရင်းအရ နိုင်ငံပေါင်း ၁၉၄ နိုင်ငံမှ မှတ်ပုံတင်ထားသူ အသုံးပြုသူ ၁၅ သန်းကျော်အထိ တိုးတက်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Unique Kaggle Users |url=https://www.kaggle.com/tunguz/unique-kaggle-users}}</ref><ref>{{Cite news |last=Markoff |first=John |date=24 November 2012 |title=Scientists See Advances in Deep Learning, a Part of Artificial Intelligence |url=https://www.nytimes.com/2012/11/24/science/scientists-see-advances-in-deep-learning-a-part-of-artificial-intelligence.html |access-date=2018-08-19 |work=The New York Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=2017-06-06 |title=We've passed 1 million members |url=http://blog.kaggle.com/2017/06/06/weve-passed-1-million-members/ |access-date=2018-08-19 |work=Kaggle Winner's Blog |language=en-US}}</ref>
၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် မူလတည်ထောင်သူများဖြစ်ကြသော ဂိုးလ်ဘလွန်းနှင့် ဟမ်းနားတို့ ရာထူးမှနုတ်ထွက်ခဲ့ကြပြီး ဒီ စကူလီ (D. Sculley) က စီးအီးအိုအဖြစ် လွှဲပြောင်းတာဝန်ယူခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Wali |first=Kartik |date=2022-06-08 |title=Kaggle gets new CEO, founders quit after a decade |url=https://analyticsindiamag.com/kaggle-gets-new-ceo-founders-quit-after-a-decade/ |access-date=2023-06-10 |website=Analytics India Magazine |language=en-US}}</ref>
ထို့နောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် Kaggle သည် ‘Models’ ကဏ္ဍသစ်ကို မိတ်ဆက်ခဲ့ရာ အသုံးပြုသူများအနေဖြင့် အဆင်သင့်လေ့ကျင့်ပေးထားသော (pre-trained) မော်ဒယ်များကို Kaggle ၏ အခြားလုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် ချိတ်ဆက်ကာ အလွယ်တကူ ရှာဖွေအသုံးပြုနိုင်လာကြသည်။<ref>{{cite web |title=[Product Launch] Introducing Kaggle Models | Data Science and Machine Learning |url=https://www.kaggle.com/discussions/product-feedback/391200}}</ref>
လတ်တလောအခြေအနေအရ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် Kaggle သည် ဝီကီမီဒီယာ ဖောင်ဒေးရှင်း (Wikimedia Foundation) နှင့် မိတ်ဖက်အဖြစ် ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=2025-04-16 |title=Kaggle and the Wikimedia Foundation are partnering on open data. |url=https://blog.google/technology/developers/kaggle-wikimedia/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250416175610/https://blog.google/technology/developers/kaggle-wikimedia/ |archive-date=2025-04-16 |access-date=2025-04-16 |website=The Keyword}}</ref>
== ဝက်ဘ်ဆိုက်အကျဉ်းချုပ် ==
=== ပြိုင်ပွဲများ ===
Kaggle ကို စတင်တည်ထောင်ချိန်မှစ၍ ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ် (Machine Learning) ပြိုင်ပွဲပေါင်းများစွာကို ကျင်းပခဲ့သည်။ ထင်ရှားသော ပြိုင်ပွဲအချို့မှာ Microsoft Kinect အတွက် လက်ဟန်ခြေဟန် အသိအမှတ်ပြုစနစ် ပြုလုပ်ခြင်း<ref>{{cite news |last=Byrne |first=Ciara |date=December 12, 2011 |title=Kaggle launches competition to help Microsoft Kinect learn new gestures |url=https://venturebeat.com/2011/12/12/kaggle-competition-microsoft-kinect-learn-new-gestures/ |access-date=13 December 2011 |newspaper=VentureBeat |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928173233/https://venturebeat.com/2011/12/12/kaggle-competition-microsoft-kinect-learn-new-gestures/ |url-status=dead }}</ref>၊ Manchester City ဘောလုံးကလပ်အတွက် AI နည်းပညာ ဖန်တီးခြင်း၊ Two Sigma Investments အတွက် ကုန်သွယ်မှု အယ်လ်ဂိုရီသမ် ရေးဆွဲခြင်း<ref name="ft-novel">{{cite news |last=Wigglesworth |first=Robin |date=March 8, 2017 |title=Hedge funds adopt novel methods to hunt down new tech talent |url=https://www.ft.com/content/1fd47a60-03e5-11e7-aa5b-6bb07f5c8e12 |access-date=October 29, 2017 |work=[[The Financial Times]] |location=United Kingdom}}</ref>နှင့် CERN တွင် ဟစ်ဂ်စ်ဘိုဆွန် (Higgs boson) အမှုန် ရှာဖွေရေးလုပ်ငန်းကို မြှင့်တင်ပေးခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |date=July 15, 2014 |title=The machine learning community takes on the Higgs |url=http://www.symmetrymagazine.org/article/july-2014/the-machine-learning-community-takes-on-the-higgs/ |access-date=14 January 2015 |newspaper=Symmetry Magazine}}</ref>
ပြိုင်ပွဲကျင်းပလိုသည့် အဖွဲ့အစည်းက လိုအပ်သော ဒေတာများနှင့် ပြဿနာအရပ်ရပ်ကို ပြင်ဆင်ပေးရပြီး ဆုကြေးငွေ ပေးအပ်မည် သို့မဟုတ် ဆုကြေးမပါဘဲ ကျင်းပမည်ကို ရွေးချယ်နိုင်သည်။ ပြိုင်ပွဲဝင်များသည် နည်းပညာအမျိုးမျိုးကို စမ်းသပ်ကာ အကောင်းဆုံးမော်ဒယ်များ ထွက်ပေါ်လာစေရန် အချင်းချင်း ယှဉ်ပြိုင်ကြရသည်။ ၎င်းတို့၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို အများပြည်သူ လေ့လာနိုင်ရန် Kaggle Kernels မှတစ်ဆင့် မျှဝေကြပြီး ယင်းက ပိုမိုကောင်းမွန်သော စံနှုန်းသစ်များနှင့် စိတ်ကူးသစ်များကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ပြိုင်ပွဲဝင်များသည် မိမိတို့၏ အဖြေများကို Kaggle Kernels၊ ကိုယ်တိုင် ဖိုင်တင်ခြင်း (Manual Upload) သို့မဟုတ် Kaggle API တို့မှတစ်ဆင့် ပေးပို့နိုင်သည်။ ပြိုင်ပွဲအများစုတွင် ပေးပို့လာသော အဖြေများကို ဝှက်ထားသော အဖြေမှန်ဖိုင်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ကာ တိကျမှုကို ချက်ချင်းအမှတ်ပေးပြီး တိုက်ရိုက်အမှတ်စာရင်းဘုတ် (Live Leaderboard) တွင် ဖော်ပြပေးသည်။ ပြိုင်ပွဲပိတ်ရက် ကျော်လွန်သွားပါက ကျင်းပသူက အနိုင်ရရှိသည့် အယ်လ်ဂိုရီသမ်၊ ဆော့ဖ်ဝဲနှင့် သက်ဆိုင်ရာ မူပိုင်ခွင့်များကို ကမ္ဘာအနှံ့ သက်တမ်းကန့်သတ်ချက်မရှိ အသုံးပြုခွင့်ရရှိရန်အတွက် အနိုင်ရရှိသူကို ဆုကြေးငွေ ပေးချေရသည်။<ref>{{cite web |author=Kaggle |title=Terms and Conditions - Kaggle |url=https://www.kaggle.com/terms}}</ref>
လူတိုင်း ပါဝင်နိုင်သော အများပြည်သူဆိုင်ရာ ပြိုင်ပွဲများအပြင် Kaggle သည် ထိပ်တန်းပြိုင်ပွဲဝင်များသာ ပါဝင်နိုင်သည့် သီးသန့်ပြိုင်ပွဲများကိုလည်း ကျင်းပပေးသည်။ ထို့ပြင် ဒေတာသိပ္ပံ ဆရာ၊ ဆရာမများအတွက် ပညာရေးဆိုင်ရာ ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်ပြိုင်ပွဲများ ကျင်းပနိုင်ရန် အခမဲ့ ကိရိယာတစ်ခုကိုလည်း ထောက်ပံ့ပေးထားသည်။<ref>{{cite web |author=Kaggle |title=Kaggle in Class |url=http://inclass.kaggle.com/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110616013541/http://inclass.kaggle.com/ |archive-date=2011-06-16 |access-date=2011-08-12}}</ref> တစ်ချိန်တည်းမှာပင် Facebook၊ Winton Capital နှင့် Walmart ကဲ့သို့သော ထိပ်တန်းဒေတာသိပ္ပံ ကုမ္ပဏီကြီးများတွင် အလုပ်အင်တာဗျူး ဖြေဆိုခွင့်ရရှိရန် ဒေတာသိပ္ပံပညာရှင်များ ယှဉ်ပြိုင်ရသည့် ဝန်ထမ်းခေါ်ယူရေးပြိုင်ပွဲများကိုလည်း Kaggle က ကျင်းပပေးသည်။
Kaggle ၏ ပြိုင်ပွဲများသည် HIV သုတေသန လုပ်ငန်းများ တိုးတက်စေခြင်း၊<ref>{{cite news |last=Carpenter |first=Jennifer |date=February 2011 |title=May the Best Analyst Win |url=https://www.science.org/doi/abs/10.1126/science.331.6018.698 |access-date=1 April 2011 |newspaper=Science Magazine |pages=698–699 |volume=331 |issue=6018 |doi=10.1126/science.331.6018.698}}</ref> chess ကစားနည်း အဆင့်သတ်မှတ်ခြင်း<ref>{{cite news |last=Sonas |first=Jeff |date=20 February 2011 |title=The Deloitte/FIDE Chess Rating Challenge |url=http://www.chessbase.com/newsdetail.asp?newsid=7020 |access-date=3 May 2011 |newspaper=Chessbase}}</ref>နှင့် ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့မှု ခန့်မှန်းခြင်း<ref>{{cite news |last=Foo |first=Fran |date=April 6, 2011 |title=Smartphones to predict NSW travel times? |url=http://www.theaustralian.com.au/australian-it/smartphone-used-to-predict-nsw-travel-times/story-e6frgakx-1226034533295 |access-date=3 May 2011 |newspaper=The Australian |archive-url=https://web.archive.org/web/20191007072821/https://www.theaustralian.com.au/subscribe/news/1/?sourceCode=TAWEB_WRE_a&dest=&memtype=anonymous&mode=premium&crawler=true |archive-date=7 October 2019 |url-status=dead}}</ref>စသည့် အောင်မြင်သော စီမံကိန်းများကို ဖြစ်ထွန်းစေခဲ့သည်။ ဂျက်ဖရီ ဟစ်န်တန် (Geoffrey Hinton) နှင့် ဂျော့ချ် ဒါးလ် (George Dahl) တို့သည် Deep [[အာရုံကြောပုံတူကွန်ရက်|Neural Networks]] နည်းပညာကို အသုံးပြု၍ Merck ကုမ္ပဏီက ကျင်းပသော ပြိုင်ပွဲတွင် အနိုင်ရရှိခဲ့ကြသည်။ ဟစ်န်တန်၏ ကျောင်းသားတစ်ဦးဖြစ်သူ ဗလက်ဒ် မနစ်ချ် (Vlad Mnih) ကလည်း ၎င်းနည်းပညာဖြင့်ပင် Adzuna က ကျင်းပသော ပြိုင်ပွဲတွင် အနိုင်ရခဲ့ရာ ယင်းနည်းပညာကို Kaggle လူမှုအဝန်းအဝိုင်းအတွင်း ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုလာကြသည်။ ဝါရှင်တန်တက္ကသိုလ်မှ တီယန်ချီ ချန် (Tianqi Chen) သည်လည်း Kaggle ပြိုင်ပွဲများတွင် Random Forest နည်းလမ်းအစား အဓိက အသုံးပြုလာကြသည့် XGBoost နည်းပညာ၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကို Kaggle မှတစ်ဆင့် သက်သေပြခဲ့သည်။
ယခုအခါ Kaggle ပြိုင်ပွဲများမှ ထွက်ပေါ်လာသော တွေ့ရှိချက်များကို အခြေခံ၍ ပညာရပ်ဆိုင်ရာ စာတမ်းပေါင်းများစွာကို ထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite conference|url=http://jmlr.org/proceedings/papers/v42/|title=NIPS 2014 Workshop on High-energy Physics and Machine Learning|book-title=JMLR W&CP|volume=42|access-date=2015-09-01|archive-date=2016-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160514124348/http://jmlr.org/proceedings/papers/v42/|url-status=dead}}</ref> အထူးသဖြင့် ပြိုင်ပွဲဝင်များအား ရှိရင်းစွဲ အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းများထက် ပိုမိုဆန်းသစ်တီထွင်လာစေရန် တွန်းအားပေးသည့် တိုက်ရိုက်အမှတ်စာရင်းဘုတ် (Live Leaderboard) က ဤအောင်မြင်မှုအတွက် များစွာ အထောက်အကူပြုခဲ့ပြီး အနိုင်ရရှိသည့် နည်းလမ်းများကို Kaggle Winner's Blog တွင် မကြာခဏ ရေးသားဖော်ပြလေ့ ရှိသည်။<ref>{{cite news |last1=Athanasopoulos |first1=George |year=2011 |title=The Value of Feedback in Forecasting Competitions |url=http://www.sciencedirect.com/science?_ob=MImg&_imagekey=B6V92-52S72B8-1-1&_cdi=5886&_user=559483&_pii=S0169207011000495&_origin=&_coverDate=09%2F30%2F2011&_sk=999729996&view=c&wchp=dGLzVzb-zSkWl&_valck=1&md5=7c0b261207c4204b14d21a95adc9d6bb&ie=/sdarticle.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190216230244/https://www.sciencedirect.com/science?_ob=MImg&_imagekey=B6V92-52S72B8-1-1&_cdi=5886&_user=559483&_pii=S0169207011000495&_origin=&_coverDate=09%2F30%2F2011&_sk=999729996&view=c&wchp=dGLzVzb-zSkWl&_valck=1&md5=7c0b261207c4204b14d21a95adc9d6bb&ie=%2Fsdarticle.pdf |archive-date=2019-02-16 |access-date=2022-03-04 |journal=International Journal of Forecasting |pages=845–849 |volume=27 |last2=Hyndman |first2=Rob}}</ref>
=== အဆင့်တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ခြင်းစနစ် ===
Kaggle သည် အသုံးပြုသူများ၏ ပလက်ဖောင်းအပေါ် ပံ့ပိုးကူညီမှုနှင့် အောင်မြင်မှုများကို အသိအမှတ်ပြု ဆုချီးမြှင့်ရန်အတွက် အဆင့်တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ခြင်းစနစ် (Progression System) တစ်ခုကို ကျင့်သုံးသည်။ ဤစနစ်တွင် အဆင့်အတန်း ငါးဆင့် ရှိပြီး ၎င်းတို့မှာ အခြေခံအဆင့် (Novice)၊ ပူးပေါင်းပါဝင်သူ (Contributor)၊ ကျွမ်းကျင်သူ (Expert)၊ ဆရာတစ်ဆူ (Master) နှင့် ထိပ်တန်းဆရာကြီး (Grandmaster) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ အသုံးပြုသူများသည် ပြိုင်ပွဲများ (Competitions) ဝင်ရောက်ခြင်း၊ ဒေတာဘေ့စ်များ (Datasets) မျှဝေခြင်း၊ ကုဒ်များမျှဝေခြင်း (Kernels) နှင့် အပြန်အလှန် ဆွေးနွေးခြင်း (Discussions) စသည့် ကဏ္ဍအသီးသီးတွင် သတ်မှတ်ထားသော စံနှုန်းများကို ပြည့်မီအောင် စွမ်းဆောင်ခြင်းဖြင့် တစ်ဆင့်ပြီးတစ်ဆင့် တက်လှမ်းနိုင်သည်။<ref>{{Cite web |title=Kaggle Progression System |url=https://www.kaggle.com/progression |access-date=2023-04-03 |publisher=Kaggle}}</ref>
၎င်းအဆင့်များအနက် အမြင့်ဆုံးအဆင့်ဖြစ်သော Kaggle Grandmaster ဘွဲ့ကိုမူ တစ်ကိုယ်တော် အသင်းအဖြစ် ထိပ်တန်းအဆင့် ရရှိခဲ့မှု အပါအဝင် ပြိုင်ပွဲပေါင်းများစွာတွင် အဆင့်အမြင့်ဆုံး ရရှိခဲ့သည့် အသုံးပြုသူများကိုသာ ပေးအပ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂ ရက်နေ့ စာရင်းများအရ စုစုပေါင်း Kaggle အကောင့် ၂၃.၂၉ သန်းကျော် ရှိသည့်အနက် ၂,၉၇၃ ဦးသာ Kaggle Master အဆင့်ကို ရရှိထားပြီး၊ Kaggle Grandmaster အဆင့်အထိ တက်လှမ်းနိုင်သူမှာမူ ၆၁၂ ဦးသာ ရှိသည်။<ref>{{Cite web |author=Carl McBride Ellis |date=2025-04-02 |title=Kaggle in Numbers |url=https://www.kaggle.com/code/carlmcbrideellis/kaggle-in-numbers |publisher=Kaggle}}</ref>
=== Kaggle Notebooks ===
[[ဖိုင်:Kaggle_screenshot.webp|thumb|Kaggle Notebooks screenshot]]
Kaggle သည် ဒေတာသိပ္ပံနှင့် ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ် (Machine Learning) အတွက် သီးသန့်ဒီဇိုင်းထွင်ထားပြီး ဝက်ဘ်ဘရောက်ဆာမှတစ်ဆင့် အခမဲ့အသုံးပြုနိုင်သည့် Kaggle Notebooks ဟုခေါ်သော အွန်လိုင်း ပေါင်းစပ်ဖွံ့ဖြိုးမှုပတ်ဝန်းကျင် (Integrated Development Environment - IDE) တစ်ခုကို ထောက်ပံ့ပေးထားသည်။ အသုံးပြုသူများသည် Python သို့မဟုတ် R ပရိုဂရမ်မင်းဘာသာစကားများဖြင့် ကုဒ်များကို ရေးသားအသုံးပြုနိုင်ပြီး၊ ဒေတာဘေ့စ် (Datasets) များကို ထည့်သွင်းခြင်း၊ လူကြိုက်များသော ကုတ်ဒ်စာကြည့်တိုက် (Libraries) များကို အသုံးပြုခြင်းနှင့် Cloud စနစ်ပေါ်တွင် တိုက်ရိုက် CPU၊ GPU သို့မဟုတ် TPU တို့ကို အသုံးပြုကာ မော်ဒယ်များကို လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးခြင်း (Model Training) တို့ကို ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။ ဤပတ်ဝန်းကျင်ကို ပြိုင်ပွဲများသို့ အဖြေများပေးပို့ခြင်း၊ လမ်းညွှန်သင်ခန်းစာများ လေ့လာခြင်း၊ ပညာရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များနှင့် ဒေတာများကို ကနဦးလေ့လာဆန်းစစ်ခြင်း (Exploratory Data Analysis) တို့အတွက် အများဆုံး အသုံးပြုကြသည်။<ref>{{cite web |title=CSE 40657/60657: Natural Language Processing |url=https://www3.nd.edu/~dchiang/teaching/nlp/2023/kaggle.html |access-date=11 July 2026 |archive-date=26 October 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251026191852/https://www3.nd.edu/~dchiang/teaching/nlp/2023/kaggle.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |date=25 February 2022 |title=Underrated Kaggle notebooks every data science enthusiast must know | AIM |url=https://analyticsindiamag.com/ai-features/underrated-kaggle-notebooks-every-data-science-enthusiast-must-know/}}</ref>
== ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ သုတေသနဆိုင်ရာ ပြဿနာများ ==
၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ''The Transmitter'' မဂ္ဂဇင်း၌ "သီးသန့်သတင်း- Springer Nature သည် 'ပေါက်ကရ' ဒေတာဘေ့စ်ပေါ်တွင် နျူရယ်ကွန်ရက်များကို လေ့ကျင့်ပေးထားသည့် သုတေသနစာတမ်း ၄၀ နီးပါးကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းပြီး ဖယ်ရှားလိုက်သည်" ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ဆောင်းပါးတစ်စောင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-12-08 |title=Springer Nature retracts, removes nearly 40 publications |url=https://www.thetransmitter.org/retraction/exclusive-springer-nature-retracts-removes-nearly-40-publications-that-trained-neural-networks-on-bonkers-dataset/ |access-date=2026-04-17 |website=The Transmitter: Neuroscience News and Perspectives |language=en-US}}</ref> အဆိုပါ ဝေဖန်ခံနေရသော ဒေတာဘေ့စ်သည် အော်တစ်ဇင် (Autistic) ဝေဒနာခံစားနေရသော ကလေးငယ်များနှင့် ပုံမှန်ကလေးငယ်များ၏ မျက်နှာဓာတ်ပုံများ ပါဝင်ပြီး Kaggle ပေါ်သို့ တင်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤဒေတာဘေ့စ်တွင် ပုံရိပ်ပေါင်း ၂,၉၀၀ ကျော် ပါဝင်နေပြီး ယင်းကလေးငယ်များ သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏ မိသားစုများက ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ သုတေသနတွင် အသုံးပြုရန် သဘောတူညီချက် ပေးခဲ့ဖွယ်မရှိသလို၊ သုတေသနပြုလုပ်ရန် ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ ခွင့်ပြုချက်လည်း ရရှိထားခြင်း မရှိပေ။ ထို့ကြောင့် Springer Nature ဂျာနယ်သည် အဆိုပါဒေတာဘေ့စ်ကို အသုံးပြုထားသည့် သုတေသနစာတမ်းများကို သိပ္ပံစာပေလောကမှ ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခဲ့ရသည်။ သို့သော် အနည်းဆုံး အခြားသော သုတေသနစာတမ်း ပေါင်း ၉၀ ခန့်ကမူ ယင်းဒေတာဘေ့စ်၏ မူကွဲတစ်ခုကို ကိုးကားအသုံးပြုထားဆဲ ဖြစ်သည်။
၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလတွင်လည်း ဒေတာ၏ ဇာစ်မြစ် အထောက်အထား (Data Provenance) မရှိသော အခြားဒေတာဘေ့စ် နှစ်ခုကို Kaggle ပေါ်တွင် ထပ်မံတွေ့ရှိခဲ့ပြီးနောက် ''Nature'' ဂျာနယ်တွင် "သံသယဖြစ်ဖွယ် ဒေတာများပေါ်တွင် AI ရောဂါခန့်မှန်းခြင်း မော်ဒယ်ပေါင်း ဒါဇင်နှင့်ချီ၍ လေ့ကျင့်ပေးထားသည်" ဟူသော ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ဆောင်းပါးတစ်စောင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။<ref>{{Cite journal |last=Basu |first=Mohana |date=2026-04-15 |title=Dozens of AI disease-prediction models were trained on dubious data |url=https://www.nature.com/articles/d41586-026-00697-4 |journal=Nature |language=en |doi=10.1038/d41586-026-00697-4 |issn=1476-4687 |pmid=41986680 |url-access=subscription}}</ref><ref name=":0">{{cite journal |last1=Gibson |first1=Alexander D |date=2026 |title=Evidence of unreliable data and poor data provenance in clinical prediction model research and clinical practice |journal=BMC Medicine |language=en |doi=10.1186/s12916-026-04981-y |pmid=42243840 |doi-access=free |medrxiv=10.64898/2026.02.24.26347028 |last2=White |first2=Nicole M |last3=Collins |first3=Gary S |last4=Barnett |first4=Adrian G}}</ref> ဤဒေတာဘေ့စ်များကို ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ခန့်မှန်းမှုမော်ဒယ် ၁၂၅ ခုတွင် အသုံးပြုထားပြီး ၎င်းတို့အနက် အနည်းဆုံး မော်ဒယ်နှစ်ခုကို အင်ဒိုနီးရှားနှင့် စပိန်နိုင်ငံတို့ရှိ ဆေးရုံများတွင် အမှန်တကယ် အသုံးပြုနေကြသည်။ ထို့ပြင် ယင်းဒေတာဘေ့စ်ကို အသုံးပြုထားသည့် စာတမ်းတစ်စောင်ကို ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကိရိယာ မူပိုင်ခွင့်တစ်ခုတွင်ပင် ကိုးကားဖော်ပြခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၅ ရက်နေ့အထိ စာရင်းများအရ ဤဒေတာဘေ့စ်များကို အသုံးပြုထားသည့် သုတေသနစာတမ်း ၅ စောင်ကို သိပ္ပံစာပေလောကမှ ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းထားပြီး ဖြစ်သည်။
၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလတွင်မူ Kaggle မှ ရုပ်ပုံဒေတာဘေ့စ် နှစ်ခုကို အသုံးပြုထားသည့် အခြားသော သုတေသနစာတမ်း တစ်စောင်ကို ''Scientific Reports'' ဂျာနယ်က စုံစမ်းစစ်ဆေးနေသည်။ ''Retraction Watch'' ဝက်ဘ်ဆိုက်ရှိ "လေဖြတ်ခြင်းနှင့် ဆီးချိုရောဂါဆိုင်ရာ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ မော်ဒယ်များကို လေ့ကျင့်ရန် 'ရယ်စရာကောင်းလောက်အောင် ညံ့ဖျင်းသော' ဒေတာဘေ့စ်များကို အသုံးပြုထားသည်"<ref name=":1">{{Cite web |last=Youmshajekian |first=Lori |date=2026-05-18 |title='Comically bad' datasets used to train clinical models for stroke and diabetes |url=https://retractionwatch.com/2026/05/18/kaggle-dataset-clinical-models-stroke-diabetes/ |access-date=2026-05-18 |website=Retraction Watch |language=en-US}}</ref> ဟူသော ဆောင်းပါးတွင် အဆိုပါဒေတာဘေ့စ်များ၌ ကလေးငယ်များ၏ ပုံများအပြင် ရမ်ဘို (Rambo) အဖြစ် သရုပ်ဆောင်သည့် ဆီဗက်စတာ စတားလုံး (Sylvester Stallone)၊ ဂျော့ချ် ကလူနီ (George Clooney)၊ အန်ဂျလီနာ ဂျိုလီ (Angelina Jolie) နှင့် ဒန်နီရယ် ခရိတ် (Daniel Craig) ကဲ့သို့သော နာမည်ကြီး သရုပ်ဆောင်များ၏ ပုံများ ပါဝင်နေကြောင်း ထောက်ပြထားသည်။ ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ ဤကလေးငယ်များ၏ ပုံများကို ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ သုတေသနတွင် အသုံးပြုခြင်းသည် ကျင့်ဝတ်နှင့် မညီပေ။ ထို့ပြင် ပုံများကို အပြန်အလှန် ရှာဖွေစနစ် (Reverse Search) ဖြင့် စစ်ဆေးကြည့်သောအခါ အချို့ပုံများသည် လေဖြတ်ခြင်းအတွက် မဟုတ်ဘဲ မျက်နှာအကြောသေရောဂါ (Bell's Palsy) အတွက် ဖြစ်နေသည်ကို တွေ့ရသည်။ လက်ရှိတွင် ထိုဒေတာဘေ့စ်များအနက် တစ်ခုကို Kaggle ပေါ်မှ ဖယ်ရှားလိုက်ပြီဖြစ်သော်လည်း အခြားတစ်ခုမှာမူ ရှိနေဆဲဖြစ်ပြီး ယင်းပုံများသည် မူပိုင်ခွင့် သတ်မှတ်ချက်များနှင့် ငြိစွန်းနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
Kaggle သည် ဒေတာများ၏ မူရင်းအချက်အလက် (Metadata) နှင့် ဇာစ်မြစ်များကို အသုံးပြုသူ လူမှုအဝန်းအဝိုင်းက ကိုယ်တိုင်အစီရင်ခံတင်ပြခြင်းအပေါ်တွင်သာ အမှီပြုထားသည်။<ref name=":1" /> "ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ခန့်မှန်းမှုမော်ဒယ် သုတေသနနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ လက်တွေ့လုပ်ဆောင်မှုများတွင် စိတ်မချရသော ဒေတာများနှင့် ညံ့ဖျင်းသော ဒေတာဇာစ်မြစ် အထောက်အထားများ၏ သက်သေ" အစီရင်ခံစာတွင် ထောက်ပြထားသည့် လေဖြတ်ခြင်းနှင့် ဆီးချိုရောဂါဆိုင်ရာ ဒေတာဘေ့စ်ကို အသုံးပြုခြင်းသည် လုံးဝတရားဝင်ပြီး ၎င်းတို့၏ ဝန်ဆောင်မှုစည်းကမ်းချက်များကို ချိုးဖောက်ခြင်း မရှိကြောင်း Kaggle ဘက်က ပြောကြားထားသည်။<ref name=":1" /><ref name=":0" />
== ကိုးကားချက်များ ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist|30em}}
== နောက်ထပ်ဖတ်ရှုရန် ==
* [https://obamawhitehouse.archives.gov/blog/2011/06/27/competition-shines-light-dark-matter "Competition shines light on dark matter", Office of Science and Technology Policy, Whitehouse website, June 2011]
* [https://www.wsj.com/articles/SB10001424052748704662604576202392747278936 "May the best algorithm win...", ''The Wall Street Journal'', March 2011]
* [https://www.newscientist.com/blogs/onepercent/2011/07/kaggle-competition-aims-to-giv.html "Kaggle contest aims to boost Wikipedia editors", ''New Scientist'', July 2011] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160322012136/https://www.newscientist.com/blogs/onepercent/2011/07/kaggle-competition-aims-to-giv.html|date=2016-03-22}}
* [http://www.nature.com/nbt/journal/v29/n9/full/nbt.1968.html "Verification of systems biology research in the age of collaborative competition", ''Nature Nanotechnology'', September 2011]
[[ကဏ္ဍ:ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ]]
[[ကဏ္ဍ:ဒေတာအချက်အလက်သိပ္ပွံ]]
[[ကဏ္ဍ:နည်းပညာ ကုမ္ပဏီများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဒေတာအခြေပြုသင်ယူမှုစနစ်]]
k63eo3lv1r4apldsvvn62mzaeussw5u
ကုန်းတွင်းပိုင်း တိုင်ပန်မြွေ
0
290689
1060524
1054963
2026-10-29T04:19:24Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060524
wikitext
text/x-wiki
{{Speciesbox
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref name="iucn status 19 November 2021">{{cite iucn |author=Wilson, S. |author2=Dickman, C. |author3=Hobson, R. |author4=Sanderson, C. |date=2018 |title=''Oxyuranus scutellatus'' |volume=2018 |article-number=e.T42493150A42493160 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-1.RLTS.T42493150A42493160.en |access-date=19 November 2021}}</ref>
| image = Fierce Snake-Oxyuranus microlepidotus.jpg
| image_caption = ''Oxyuranus microlepidotus'' at Australia Zoo
| genus = Oxyuranus
| species = microlepidotus
| authority = ([[:en:Frederick McCoy|F. McCoy]], 1879)
| range_map = Fierce Snake Range.jpg
| range_map_caption = General range of inland taipan (in red). The current, documented range of the species is more limited.<ref name="Animals of Queensland">Animals of Queensland. [http://www.qm.qld.gov.au/Find+out+about/Animals+of+Queensland/Reptiles/Snakes/Common+and+dangerous+species/Western+TaipanOpens a new window Western Taipan ''Oxyuranus microlepidotus'']. Queensland Museum. Retrieved 8 November 2013.</ref><ref name="Australian Reptile Online Database">Australian Reptile Online Database (28 March 2007). [http://www.arod.com.au/arod/reptilia/Squamata/Elapidae/Oxyuranus/microlepidotus?tab=distributionOpens a new window Inland taipan distribution]. arod.com.au. Retrieved 8 November 2013.</ref><ref name="Atlas of Living Australia 1">[http://bie.ala.org.au/species/Inland+TaipanOpens a new window ''Oxyuranus microlepidotus'' (McCoy, 1879) Western Taipan]. Atlas of Living Australia. Retrieved 8 November 2013.</ref>
| synonyms = *''Diemenia microlepidota'' <small>[[:en:Frederick McCoy|F. McCoy]], 1879</small>
*''Diemenia ferox'' <small>[[:en:William John Macleay|Macleay]], 1882</small>
*''Pseudechis microlepidotus'' / ''Pseudechis ferox'' <small>[[:en:George Albert Boulenger|Boulenger]], 1896</small>
*''Parademansia microlepidota'' <small>[[:fr:James Roy Kinghorn|Kinghorn]], 1955</small>
*''Oxyuranus scutellatus microlepidotus'' <small>[[:en:Eric Worrell|Worrell]], 1963</small>
*''Oxyuranus microlepidotus'' <small>[[:en:Jeanette Covacevich|Covacevich]] ''et al.'', 1981</small><ref name="Fohlman, J">{{cite journal |doi=10.1016/0041-0101(79)90296-4 |title=Comparison of two highly toxic Australian snake venoms: The taipan (''Oxyuranus s. scutellatus'') and the fierce snake (''Parademansia microlepidotus'') |year=1979 |last1=Fohlman |first1=J. |journal=Toxicon |volume=17 |issue=2 |pages=170–2 |pmid=442105 |bibcode=1979Txcn...17..170F }}</ref>
}}
'''ကုန်းတွင်းပိုင်း တိုင်ပန်မြွေ''' ('''Inland taipan''') ('''''Oxyuranus microlepidotus''''') အများအားဖြင့် '''အနောက်ပိုင်း တိုင်ပန်'''၊ '''အကြေးခွံသေး မြွေ'''<ref name="INCHEM">White, Julian (November 1991). [http://www.inchem.org/documents/pims/animal/taipan.htmOpens a new window ''Oxyuranus microlepidotus'']{{Dead link|date=August 2026 }}. "Neurotoxic paralysis usually takes 2–4 hours to become clinically detectable. Coagulopathy however may become well established within 30 minutes of a bite." International Programme on Chemical Safety. Retrieved 8 November 2013.</ref> ဟုလည်းလူသိများသည့် အင်မတန် အဆိပ်ပြင်းသော မြွေဖြစ်သည်။<ref name="History & Discovery">Queensland Snakes. [https://web.archive.org/web/20090613091835/http://www.qm.qld.gov.au/features/snakes/taipan/discovery.aspOpens a new window History & Discovery]. (archived) Queensland Museum. Retrieved 15 November 2013.</ref><ref name="Pearn">{{cite journal |last1=Pearn |first1=John |last2=Winkel |first2=Kenneth D. |title=Toxinology in Australia's colonial era: A chronology and perspective of human envenomation in 19th century Australia |url=https://archive.org/details/sim_toxicon_2006-12-01_48_7/page/726 |journal=Toxicon |date=December 2006 |volume=48 |issue=7 |pages=726–737 |doi=10.1016/j.toxicon.2006.07.027 |pmid=16996551 |bibcode=2006Txcn...48..726P |author1-link=John Hemsley Pearn }}</ref> [[ဩစတြေးလျနိုင်ငံ]]၏ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသမျိုးရင်းဖြစ်သည်။<ref name="Animal Species: Inland Taipan">Cecilie Beatson (29 November 2011). [https://australian.museum/learn/animals/reptiles/inland-taipan/Opens a new window Animal Species: Inland Taipan]{{Dead link|date=August 2026 }}. Australian Museum. Retrieved 14 October 2013.</ref> ကုန်းတွင်းပိုင်း တိုင်ပန်မြွေမျိုးစိပ်အကြောင်းကို ၁၈၇၉ ခုနှစ်တွင် Frederick McCoy ဆိုသူမှလည်းကောင်း၊ ၁၈၈၂ ခုနှစ်တွင် William John Macleay ဆိုသူမှလည်းကောင်း ပထမဆုံးအကြိမ် ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ သို့သော် နှစ်ပေါင်း ၉၀ တိုင် ယင်းမျိုးစိပ်အကြောင်း သိပ္ပံနယ်ပယ်တွင် အနည်းငယ်သာ သိခဲ့ရသည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ် ရောက်မှသာ မျိုးစိပ်အကြောင်းကို ပြန်လည်ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ရသည်။<ref name="History & Discovery" /><ref name="Rediscovery">Rediscovery. [https://web.archive.org/web/20090613092123/http://www.qm.qld.gov.au/features/snakes/taipan/rediscovery.aspOpens a new window the rediscovery of the western taipan]. (archived) Queensland Museum. Retrieved 15 November 2013.</ref>
ဓာတ်ခွဲခန်းထဲရှိ ကြွက်များနှင့် စမ်းသပ်ချက်အရ ကုန်းတွင်းပိုင်း တိုင်ပန်မြွေ၏ အဆိပ်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အပြင်းထန်ဆုံးဖြစ်ပြီး အဆိပ်ရှိ ပင်လယ်မြွေများထက် ပိုမိုပြင်းထန်သည်။<ref name="drop for drop">
* The Australian venom research unit (25 August 2007) [http://www.avru.org/compendium/biogs/A000084b.htm "Which snakes are the most venomous?"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140626092020/http://www.avru.org/compendium/biogs/A000084b.htm |date=2014-06-26 |df=dmy-all}}. University of Melbourne. Retrieved 14 October 2013.
* Venom Immunochemistry, Pharmacology and Emergency Response (VIPER) Institute [http://viper.arizona.edu/faq/what-most-venomous-snake Frequently Asked Questions -What is the most venomous snake?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180715123400/http://viper.arizona.edu/faq/what-most-venomous-snake |date=2018-07-15 |df=dmy-all}}. "Many experts answer that it is the Inland Taipan of Australia, because its drop-by-drop concentration of venom has great potency when measured by its ability to kill rodents". University of Arizona. Retrieved 14 October 2013.
* Department of Wildlife Ecology and Conservation [http://ufwildlife.ifas.ufl.edu/venomous_snake_faqs.shtml Frequently Asked Questions About Venomous Snakes]. "A comparative study found that the snake venom that is most toxic to mice (of the species tested) is that of the Inland Taipan (''Oxyuranus microlepidotus''), found in Australia". University of Florida. Retrieved 5 November 2013.
* {{cite journal|vauthors=Hodgson WC, Dal Belo CA, Rowan EG |pmid=17313963 |title=The neuromuscular activity of paradoxin: a presynaptic neurotoxin from the venom of the inland taipan (''Oxyuranus microlepidotus'')|quote=The inland taipan is the world's most venomous snake |year=2007 |volume=52 |issue=5 |pages=1229–36 |doi=10.1016/j.neuropharm.2007.01.002 |journal=Neuropharmacology|s2cid=19532337 }}
* {{cite journal |doi=10.1016/S0041-0101(97)00060-3 |title=Some pharmacological studies of venom from the inland taipan (''Oxyuranus microlepidotus'') |url=https://archive.org/details/sim_toxicon_1998-01_36_1/page/63 |quote=The Inland Taipan is believed to have the most toxic venom in the world (Sutherland, 1994) |year=1998 |last1=Bell |first1=Karen L |author2-link=Struan Sutherland |last2=Sutherland |first2=Struan K |last3=Hodgson |first3=Wayne C |journal=Toxicon |volume=36 |pages=63–74 |pmid=9604283 |issue=1|bibcode=1998Txcn...36...63B }}
* {{cite journal |journal=Journal of Herpetology |volume=17 |issue=1 |pages=60-69 |date=1983 |url=http://sydney.edu.au/science/biology/shine/publications/reprints_legal/33taipanecology.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20190327014449/https://sydney.edu.au/science/biology/shine/publications/reprints_legal/33taipanecology.pdf |archive-date=2019-03-27 |doi=10.2307/1563782 |last1=Shine |first1=Richard |author-link1=Richard Shine |last2=Covacevich |first2=Jeanette |author-link2=Jeanette Covacevich |title=Ecology of Highly Venomous Snakes: the Australian Genus ''Oxyuranus'' (Elapidae) |quote=...the number of mouse LD<sub>50</sub> doses per bite is much higher for ''Oxyuranus microlepidotus'' (218,000)... than for any other snakes, including sea snakes, investigated to date (Broad, Sutherland and Coulter, 1979). |quote-page=60 |publisher=Society for the Study of Amphibians and Reptiles |access-date=2025-09-28}}</ref> လူသား နှလုံး ဆဲလ်ဖွဲ့စည်းပုံ (Cell culture) ပေါ်တွင် စမ်းသပ်ချက်အရ တွားသွားသတ္တဝါလောကတွင် အပြင်းဆန်ဆုံးအဆိပ်ကို ပိုင်ဆိုင်ထားသော မျိုးစိပ်တခုဖြစ်သည်။<ref>[http://www.sciencearchive.org.au/scientists/interviews/f/fry.htmlOpens a new window Fry, Bryan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140419012946/http://www.sciencearchive.org.au/scientists/interviews/f/fry.htmlOpens |date=19 April 2014 |df=dmy-all }} (8 February 2005) [http://www.venomdoc.com/forums/viewtopic.php?t=1212&postdays=0&postorder=asc&highlight=inland+taipan&start=0Opens a new window Most Venomous] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141017041923/http://www.venomdoc.com/forums/viewtopic.php?t=1212&postdays=0&postorder=asc&highlight=inland+taipan&start=0Opens |date=17 October 2014 |df=dmy-all }}. "Q: I was wondering what snake's venom is the most potent to humans. A: Drop for drop it is the inland taipan (''Oxyuranus microlepidotus''), which has a venom more toxic than any other land snake or even the sea snakes." venomdoc.com forums. Retrieved 17 April 2014.</ref><ref>[[:en:Jamie Seymour|Seymour, Jamie]], [https://geographyscout.com/animals/the-deadly-taipan/Opens a new window World's Worst Venom] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260820041525/https://geographyscout.com/animals/the-deadly-taipan/Opens |date=20 August 2026 }}, (min 44:33) "Among the reptiles tested, the most toxic venom belongs to inland taipan, killing over 60% of heart cells in the first 10 minutes." National Geographic Channel. Retrieved 17 April 2014.</ref><ref>[[:en:Jamie Seymour|Seymour, Jamie]], [https://web.archive.org/web/20110210070452/http://natgeotv.com/uk/australias-most-deadly/videos/venom-deathmatchOpens a new window Venom Death Match]. "They have the most toxic venom towards humans than any other snake in the world" (min 1:49). National Geographic Channel. Retrieved 17 April 2014.</ref> ကုန်းတွင်းပိုင်း တိုင်ပန်မြွေသည် နို့တိုက်သတ္တဝါများကို အမဲလိုက်ရာတွင် ကျွမ်းကျင်သော သားရဲဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် သွေးနွေးသတ္တဝါများမှာ ယင်း၏ သားကောင်ဖြစ်သည်။ <ref name="warm-blooded">{{Cite web |title=Inland Taipan Oxyuranus microlepidotus |url=http://www.venomsupplies.com/inland-taipan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20231209073513/http://www.venomsupplies.com/inland-taipan/ |archive-date=9 December 2023 |access-date=2025-08-07 |website=www.venomsupplies.com |language=en }}</ref>ကုန်းတွင်းပိုင်း တိုင်ပန်မြွေ တချက်ကိုက်စာသည် အရွယ်ရောက်ပြီးလူသား အယောက် ၁၀၀ ထက် သေစေနိုင်သော အဆိပ်ကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။<ref name="100 fully grown men">* Journal of Herpetology Vol.17 no.1 (1983) [https://scholar.google.com/scholar_url?url=https://www.academia.edu/download/81613306/1b02ad67f4b37b42354b9a71297e271a0b20.pdf&hl=en&sa=X&ei=BcXGZI6JHJLYygSro70Y&scisig=ABFrs3xdK6d9ReyEg6Pr-Dbmfgmz&oi=scholarr) Ecology of Highly Venoumous Snakes: the Australian Genus ''Oxyuranus'']. "..the number of mouse LD50 doses per bite is much higher for ''Oxyuranus microlepidotus'' (218,000 mice)...than for any other snakes, including sea snakes, investigated to date (Broad, Sutherland and Coulter, 1979)." (page 1) University of Sydney. Retrieved 8 November 2013.
* [http://www.australiazoo.com.au/our-animals/amazing-animals/reptiles/?animal=fierce_snake&reptile=venomous_snakes "Reptiles – Fierce Snake"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227122800/http://www.australiazoo.com.au/our-animals/amazing-animals/reptiles/?reptile=venomous_snakes&animal=fierce_snake |date=2014-02-27 |df=dmy-all }}. Australia Zoo. Retrieved 14 October 2013.
* Martin, Stella (January 2004). [http://www.wettropics.gov.au/site/user-assets/docs/80VeryVenomousBut.pdf Newsletter No. 80] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200416121013/http://www.wettropics.gov.au/site/user-assets/docs/80VeryVenomousBut.pdf |date=16 April 2020 }}. " It has been calculated that there is enough venom in just one bite of an Inland taipan to kill more than 100 men of average size." Environmental Protection Agency (Queensland). Retrieved 18 October 2013.
* News (28 September 2012) [http://taronga.org.au/news/2014-06-04/meet-worlds-deadliest-snake-safety Meet the world's deadliest snake in safety] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180715123207/http://taronga.org.au/news/2014-06-04/meet-worlds-deadliest-snake-safety |date=2018-07-15 |df=dmy-all }}, Taronga Conservation Society. Retrieved 23 September 2014</ref>
ကမ္ဘာပေါ်တွင် အဆိပ်အပြင်းဆုံးဂုဏ်ကို ပိုင်ဆိုင်ထားသော်လည်း ကုန်းတွင်းပိုင်း တိုင်ပန်မြွေများသည် ရှက်တတ်ပြီး လူများနှင့် ထိပ်တိုက်တွေ့ခြင်းကို ရှောင်ရှားလေ့ရှိသည်။ ယင်းတို့သည် လူသူမနီးသောအရပ်တွင်သာ နေထိုင်လေ့ရှိသည်။<ref name="placid disposition">* Cecilie Beatson (29 November 2011). [https://australian.museum/learn/animals/reptiles/inland-taipan/ Animal Species: Inland Taipan] "The venom of the Inland Taipan is extremely potent and is rated as the most toxic of all snake venoms in LD50 tests on mice". Australian Museum. Retrieved 14 October 2013.
* South Australia Arid Lands Natural Resources Management Board [http://www.saalnrm.sa.gov.au/Portals/8/Publications_Resources/Factsheets_Brochures/SAAL-Woma_Python_Inland_Taipan-FS-STD-122009.pdf Biodiversity studies, Student fact sheet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120322103731/http://saalnrm.sa.gov.au/Portals/8/Publications_Resources/Factsheets_Brochures/SAAL-Woma_Python_Inland_Taipan-FS-STD-122009.pdf |date=2012-03-22 |df=dmy-all}}. Government of South Australia. Retrieved 15 October 2013.
* Clinical Toxinology Resources [http://www.toxinology.com/fusebox.cfm?fuseaction=main.snakes.display&id=SN0520 "''Oxyuranus microlepidotus'' -General Details, Taxonomy and Biology, Venom, Clinical Effects, Treatment, First Aid, Antivenoms"]. University of Adelaide. Retrieved 14 October 2013.
* ABC News 24 (28 September 2012). [http://www.abc.net.au/news/2012-09-28/taipan-mystery/4285224 'Placid' taipan in safe hands]. (Quoting licensed reptile handler, [http://www.environment.nsw.gov.au/resources/wildlifelicences/reptilehandlerlist.pdf Judith {Judy} Martin]). Australian Broadcasting Corporation. Retrieved 13 November 2013.</ref>
==ကိုးကား==
{{Reflist}}
[[Category:ဩစတြေးလျနိုင်ငံ၏ တွားသွားသတ္တဝါများ]]
jbsfeahojkln8ty1c1i2b38hinw8qsv
ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း
0
291096
1060555
1060277
2026-10-29T10:27:53Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ခယူးရှူးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းများ */
1060555
wikitext
text/x-wiki
[[File:Japan-Archipelago-Outlined-Islands-Map.png|thumb|upright=1.6|ဂျပန်ကျွန်းများကို ဖော်ပြထားသည့် ပုံကြမ်း]]
[[ဂျပန်နိုင်ငံ]]သည် ကျွန်းပေါင်း ၁၄,၁၂၅ ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ကျွန်းနိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုအထဲမှ ကျွန်း ၂၆၀ ခုသည် လူနေထိုင်ခြင်း မရှိပေ။<ref name="asahi230215">{{cite news |url=https://www.asahi.com/ajw/articles/14840218 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230221010537/https://www.asahi.com/ajw/articles/14840218 |title=Japan has more than 14,000 islands, digital mapping reveals |first=Hirotaka |last= Kojo|date=February 15, 2023 |archive-date=February 21, 2023|work=[[The Asahi Shimbun]]}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/world/2023/feb/16/japan-sees-its-number-of-islands-double-after-recount |archive-url=https://web.archive.org/web/20230301154105/https://www.theguardian.com/world/2023/feb/16/japan-sees-its-number-of-islands-double-after-recount |title=Japan sees its number of islands double after recount |first=Justin|last=McCurry |date=February 16, 2023 |archive-date=March 1, 2023|work=The Guardian}}</ref> ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ကျွန်းနိုင်ငံများထဲတွင် [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ]]၊ [[မဒါဂတ်စကားနိုင်ငံ|မဂါဒတ်စကားနိုင်ငံ]]တို့ပြီးလျှင် တတိယမြောက်အကြီးဆုံး ကျွန်းနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။<ref name="world-atlas">{{Cite web|url=https://www.worldatlas.com/articles/which-are-the-island-countries-of-the-world.html |title=Island Countries Of The World |publisher=WorldAtlas.com |access-date=2019-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171207094959/http://www.worldatlas.com/articles/which-are-the-island-countries-of-the-world.html | archive-date=2017-12-07}}</ref> လူဦးရေအနေဖြင့် ကြည့်ပါက အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက်လူနေအထူထပ်ဆုံးကျွန်းနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။
၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်ကမ်းခြေစောင့်တပ်၏ ရှာဖွေစူးစမ်းမှုများအရ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ကျွန်း ၆၈၅၂ ခု ရှိခဲ့သည်။ ထိုအချိန် စူးစမ်းလေ့လာမှုသည် စက္ကူမြေပုံပေါ်တွင် ဖော်ပြထားသည့် ကမ်းခြေမှ ၁၀၀ မီတာနှင့်အထက် ကျွန်းများကိုသာ ရေတွက်ထားခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ဂျပန်ပထဝီဝင်သတင်းအချက်အလက်အာဏာပိုင်အဖွဲ့သည် ဒီဂျစ်တယ်မြေပုံနည်းပညာကို အသုံးပြု၍ ရေတွက်ခဲ့ရာ ကျွန်းပေါင်း ၁၄,၁၂၅ ခု ရှိသည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ ကျွန်းများအား သတ်မှတ်ပုံနှင့်ပတ်သက်၍ နိုင်ငံတကာစံနှုန်းမရှိသဖြင့် ကမ်းရိုးတန်းမှ ၁၀၀ မီတာနှင့် ထိုထက်ဝေးကွာသည့် ကျွန်းများကိုလည်း ထည့်သွင်းရေတွက်ထားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |url=https://www.gsi.go.jp/kihonjohochousa/pressrelease20230228.html
|archive-url=https://web.archive.org/web/20230302180055/https://www.gsi.go.jp/kihonjohochousa/pressrelease20230228.html |title=我が国の島を一定の条件のもと数えました。その結果、14,125島となりましたので、お知らせいたします。|date=February 28, 2023 |archive-date=March 2, 2023|work=[[Geospatial Information Authority of Japan]]}}</ref><ref name="asahi230215"/>
==ဂျပန်ကျွန်းစု==
{{Main|ဂျပန်ကျွန်းစု}}
===ပင်မကျွန်းများ===
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပင်မကျွန်း လေးခု ရှိသည်။ ၎င်တို့မှာ -
*[[ဟော့ကိုင်းဒိုး]] - နိုင်ငံ၏ မြောက်ဘက်စွန်ဆုံးကျွန်းနှင့် ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်းသည်။ ဤကျွန်းသည် တတိယမြောက်လူနေအထူထပ်ဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။
*[[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူး]] - ဤကျွန်းသည် အကြီးဆုံးကျွန်းဖြစ်ကာ မြို့တော် တိုကျိုမြို့ တည်ရှိသည်။ နိုင်ငံ့လူဦးရေ၏ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် ဤကျွန်းတွင် နေထိုင်ကြသည်။ ဟွန်းရှူးကျွန်းသည် တံတားများ၊ တူးမြောင်းများဖြင့် အခြားသောပင်မကျွန်းသုံးခုနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။
*[[ခယူးရှူးကျွန်း|ခယူးရှူး]] - တတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ဒုတိယမြောက်လူဦးရေအထူထပ်ဆုံးဖြစ်ပြီး အာရှတိုက်ပင်ကုန်းမြေနှင့် အနီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။
*[[ရှိခိုခုကျွန်း|ရှိခိုခု]] - အသေးဆုံးနှင့် လူဦးရေအနည်းဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ဟွန်းရှူးကျွန်းနှင့် ခယူးရှူးကျွန်းအကြားတွင် တည်ရှိသည်။
===ဟော့ကိုင်းဒိုးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းများ===
* [[အိုးရှိမ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုး|အိုးရှိမ]]
* [[အိုခုရှိရိကျွန်း]]
* [[တဲအုရိကျွန်း]]
* [[ရဲဘွန်းကျွန်း]]
* [[ရိရှိရိကျွန်း]]<ref>[[Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]]. (2005). [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA791 "Rishiri-tō"] in ''Japan Encyclopedia'', p. 791.</ref>
* [[ယဂိရှိရိကျွန်း]]
*[[ခမိုမဲကျွန်း]]
===ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်ရှိ ဟွန်းရှူးကျွန်းများ===
* [[အဝရှိမကျွန်း၊ နီးဂတ]]
* [[ခန်းမုရိဂျိမ]]
* [[ခုဆွတ်ဂျိမ၊ ကျိုတို]]
* [[မိဆွတ်ခဲဂျိမ]]
* [[နနဆွတ်ဂျိမကျွန်းငယ်များ]]
* [[နိုတိုဂျိမ]]
* [[အိုခိကျွန်းစု]]<ref name="ponsonby332">[[Richard Ponsonby-Fane|Ponsonby-Fane, Richard]]. (1962). ''Sovereign and Subject,'' p. 332.</ref>
**[[ဒိုးဂေါ့ဂျိမ]]
**[[နခနိုရှိမ (ရှိမနဲ)|နခနိုရှိမ]]
**[[နိရှိနိုရှိမ (ရှိမနဲ)|နိရှိနိုရှိမ]]
**[[ချိဘုရိဂျိမ]]
* {{ill|အိုးမိဂျိမ|ja|青海島}}
* [[ဆဒိုကျွန်း]]<ref name="ponsonby331">Ponsonby-Fane, p. 331.</ref>
* [[တခရှိမ၊ ရှိမနဲ]]
* [[တိုဘိရှိမ (ယမဂတ)]]
**{{ill|အိုရှခုဂျိမ|ja|御積島}}
* [[ဆွတ်နိုရှိမ]]
* [[အုမရှိမ၊ ရှိမနဲ]]
===တိုကျိုပင်လယ်အော်ရှိ ကျွန်းများ===
{{main|တိုကျိုပင်လယ်အော်}}
* [[အိပ်မက်ကျွန်း (ယူးမဲနော့ရှိမ)]]
* [[အိုးဒိုင်းဘ]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* [[ဆရုရှိမ]] (သဘာဝ)
* {{ill|ဂျောနန်းကျွန်း|ja|城南島}}
* {{ill|ဟဲအိဝကျွန်း|ja|平和島}}
* {{ill|ရှောဝကျွန်း|ja|昭和島}}
* {{ill|ခဲအိဟင်းကျွန်း|ja|京浜島}}
* [[ဟနဲဒလေဆိပ်|တိုကျိုအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* {{ill|ခဆွတ်ရှိမ |ja|勝島}}
* {{ill|ဟက်ခဲဂျိမ|ja|八景島}}
* {{ill|ဟိဂရှိအိဂိဂျိမ|ja|東扇島}}
* [[ဝခဆု]]
* {{ill|အိုးဂိရှိမ|ja|扇島}}
* {{interlanguage link multi|Ukishima-cho|lt=အုခိရှိမ|ja|浮島町 (川崎市)}}
===အိုဆာကာပင်လယ်အော်ရှိ ကျွန်းများ===
{{main|အိုဆာကာပင်လယ်အော်}}
* [[မအိရှိမ]]
* [[ယုမဲရှိမ]]
* {{ill|ဆခိရှိမ၊ အိုဆာကာ|ja|咲洲|lt=Sakishima}}
* [[ခန်ဆိုင်းနိုင်ငံတကာလေဆိပ်|ခန်းဆိုင်းအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* [[ခိုးဘဲလေဆိပ်]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* [[ဆိပ်ကမ်းကျွန်း]]
* [[ရော့ခိုးကျွန်း]]
* {{ill|မိနမိအရှိယဟမ|ja|南芦屋浜}}
* [[ဝခယမမရီနာမြို့]]
* {{ill|နိရှိနိုမိယဟမ|ja|西宮浜}}
===အိဆဲပင်လယ်အော်ရှိ ကျွန်းများ===
{{main|အိဆဲပင်လယ်အော်}}
* [[ချူးဘုဗဟိုအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* [[ခမိရှိမ]]
* [[ခရှိခိုကျွန်း]]
* [[ခိုဇုခုမိကျွန်း]]
* [[မိခိမိုတိုပုလဲကျွန်း]]
===မုဆွတ်ပင်လယ်အော်ရှိ ကျွန်းများ===
{{main|မုဆွတ်ပင်လယ်အော်}}
* [[အိုးရှိမ (အအိုမိုရိ)]] |အိုးရှိမ]]
* [[တိုင်းဂျိမ]]
===နန်းပိုးကျွန်းများ (နန်းပိုးရှောတိုး)===
{{main|နန်းပိုးကျွန်းစု}}
[[File:Map_of_Izu_Islands.png|thumb|upright=1.4|အိဇုကျွန်းစု]]
*[[အိဇုကျွန်းစု]]<ref name="nussbaum412">Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA412 "''Izu Shotō''"] at p. 412.</ref>
**[[အအိုဂရှိမ]]<ref>Gotoh, H. ''et al.'' (2010). [https://books.google.com/books?id=Kc5xrqAD9fYC&pg=PA187 "Infrastructure Maintenance and Disaster Prevention Measures on Isolated Islands: the Case of the Izu Islands near Tokyo"] in ''Island Sustainability'' (Favro, S., editor), p. 187.</ref>
**[[ဟချိဂျောဂျိမ|ဟချိဂျော]]<ref>Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA412 p. 412]; Ponsonby-Fane, p. 332.</ref>
**[[အိဇုအိုးရှိမ]]<ref>Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA761 "Ōshima"] at p. 761.</ref>
**[[ခိုးဇုရှိမ]]<ref name="nussbaum412"/>
**[[မိယခဲဂျိမ]]<ref name="nussbaum412"/>
**[[မိခုရဂျိမ]]<ref name="nussbaum412"/>
**[[နိအိဂျိမ]]<ref name="nussbaum412"/>
**[[ရှိခိနဲဂျိမ]]<ref name="nussbaum412"/>
**[[တိုရှိမ၊ တိုကျို|တိုရှိမကျွန်း]]<ref name="nussbaum412"/>
**[[တိုရိရှိမ (အိဇုကျွန်းစု)|တိုရိရှိမ]]<ref>Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA987 "Torishima"] at p. 987.</ref>
**[[အုဒိုနဲရှိမ]]<ref name="nussbaum412"/>
*[[အိုဂဆဝရကျွန်းစု]] ([[ဘိုးနင်းကျွန်းစု]])
**[[မုခိုဂျိမကျွန်းစု|မုခိုဂျိမ]] ရက်တိုး
**[[ချိချိဂျိမ]]<ref name="nussbaum737">Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA737 "Ogasawara Guntō"] at p. 737.</ref>
**[[ဟဟဂျိမ]]<ref name="nussbaum737" />
**[[ဘိုးနင်းကျွန်းစု|မုခိုဂျိမ]]
*[[မီးတောင်ကျွန်းစု]] (ခဇန်းရက်တိုး, Kazan Rettō)
** [[နိရှိနိုရှိမ (အိုဂဆဝရ)|နိရှိနိုရှိမ]]
** ခိတအိအိုးဂျိမ ([[မြောက်အိအိုးဂျိမ]])
** [[အိအိုးဂျိမ]]<ref name="nussbaum737" />
** မိနမိအိအိုးဂျိမ ([[တောင်အိအိုးဂျိမ]])
===အခြားကျွန်းများ===
*[[မိနမိတိုရိရှိမ]] (မားကပ်ကျွန်း)
*[[အဲနိုရှိမ]]
*[[အိုခိနိုတိုရိရှိမ]] (Parece Vela)
===ခယူးရှူးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းများ===
ဤကျွန်းအများစုသည် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်ပြင်တွင် တည်ရှိသည်။
*[[အမခုဆကျွန်းစု]]
**[[ရှိမိုရှိမကျွန်း၊ အမခုဆ]]
**[[ခမိရှိမကျွန်း၊ အမခုဆ]]
*[[နဂရှိမကျွန်း၊ ခဂိုရှိမ]]
*[[အအိုရှိမ၊ မိယဇခိ|အအိုရှိမ]]
*[[ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]<ref name="ponsonby331"/>
*[[ဒန်းဂျောကျွန်းစု]]
*{{ill|ဟိဇန်းတိုရိရှိမ|ja|鳥島 (長崎県)}}
*[[Hashima Island|Hashima]]<ref>Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA294 "Hashima" at p. 294].</ref>
*[[Hirado Island|Hirado]]<ref name="ponsonby332"/>
*[[Iki Island|Iki]]
*[[Koshikijima Islands]]
**[[Shimokoshiki-jima]]
**[[Kamikoshiki-jima]]
*[[Tsushima Islands|Tsushima]]<ref name="ponsonby331"/>
*[[Ukushima]]
===ရှိခိုခုပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းများ===
*[[Kuro-shima (Ehime)]]
*[[Nii Ōshima]]
===ရူးခယူးကျွန်းများ (နန်းဆဲရှောတိုး)===
{{main|Ryukyu Islands}}
[[File:Location_of_the_Ryukyu_Islands.JPG|thumb|upright=1.4|ရူးခယူးကျွန်းများ]]
====ဆဆွတ်နန်းကျွန်းများ====
{{main|Satsunan Islands}}
ကျွန်း၏ မြောက်ဘက်ပိုင်းတစ်ဝက်သည် ခယူးရှူးဒေသရှိ ခဂိုရှိမခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။
====အိုးဆုမိကျွန်းများ====
{{main|Ōsumi Islands}}
The North-Eastern Group:
*[[Tanegashima]]<ref name="ponsonby331"/>
* [[Yakushima]]
* [[Kuchinoerabujima]]
* [[Mageshima]]
The North-Western Group:
* [[Iōjima, Kagoshima|Iōjima]]
* [[Shōwa Iōjima]]
* [https://www.google.com/maps/place/Kuroshima,+Mishima,+Kagoshima+District,+Kagoshima+890-0902,+Japan/@30.831093,129.8658229,12z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x3517d4295cfe122f:0xcf4c5c44daabe9ee!8m2!3d30.8327368!4d129.935018 Kuroshima]
*[https://www.google.com/maps/place/Takeshima/@30.8100241,130.4210341,14z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x353da4255a06b1b5:0x60b4e3632d7b1930!8m2!3d30.8101914!4d130.4287111 Takeshima]
====တိုခရကျွန်းများ====
{{main|Tokara Islands}}
* [[Kuchinoshima]]
* [[Nakanoshima (Kagoshima)]]
* [[Gajajima]]
* [[Suwanosejima]]
* [[Akusekijima]]
* [[Tairajima]]
* [[Kodakarajima]]
* [[Takarajima]]
====အမမိကျွန်းများ====
{{main|Amami Islands}}
* [[Amami Ōshima]]
* [[Kikaijima]]
* [[Kakeromajima]]
* [[Yoroshima]]
* [[Ukeshima]]
* [[Tokunoshima]]
* [[Okinoerabujima]]
* [[Yoronjima]]
====ရူးခယူးကျွန်းများ (''ရူးခယူးရှောတိုး'')====
ဤကျွန်း၏ တောင်ဘက်ပိုင်းတစ်ဝက်သည် [[အိုခိနဝခရိုင်]]၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။
=====အိုခိနဝကျွန်းများ=====
{{main|Okinawa Islands}}
The Central Group or Ryukyu proper:
* [[Okinawa Island]]<ref name="ponsonby332"/>
* [[Kumejima, Okinawa|Kumejima]]
* [[Iheyajima]]
* [[Izenajima]]
* [[Aguni Island|Agunijima]]
* [[Iejima]]
* [[Iōtorishima]]<ref>{{cite gvp|title=Io-Torishima|vn=282020|access-date=2022-03-16}}</ref>
* [[Kerama Islands]]
** [[Tokashikijima]]
** [[Zamamijima]]
** [[Akajima]]
** [[Gerumajima]]
* [[Daitō Islands]]
** [[Kitadaitojima]]
** [[Minamidaitōjima]]
** [[Okidaitōjima]]
=====ဆခိရှိမကျွန်းများ=====
{{main|Sakishima Islands}}
Also known as the Further Isles:
* [[Miyako Islands]]
** [[Miyako-jima]]
** [[Ikema]]
** [[Ogami]]
** [[Irabu Island]]
** [[Shimoji-shima|Shimoji]]
** [[Kurima-jima]]
** [[Minna, Okinawa|Minna]]
** [[Tarama, Okinawa|Tarama]]
* [[Yaeyama Islands]]
** [[Iriomote]]
** [[Ishigaki Island|Ishigaki]]
** [[Taketomi]]
** [[Kohamajima|Kohama]]
** [[Kuroshima, Okinawa|Kuroshima]]
** [[Aragusuku]]
** [[Hatoma]]
** [[Yubujima]]
** [[Hateruma]]
** [[Yonaguni]]
* [[Senkaku Islands]] - controlled by Japan, [[Senkaku Islands dispute|disputed]] by [[China]] and [[Taiwan]].
** [[Uotsurijima]]
** [[Kuba Jima]]
** [[Taisho Jima]]
** [[Kita Kojima]]
** [[Minami Kojima]]
===ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်ကျွန်းများ===
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်]]
1ka7cmvug9jg299hqvux2u89d4i388w
1060558
1060555
2026-10-29T10:35:26Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ခယူးရှူးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းများ */
1060558
wikitext
text/x-wiki
[[File:Japan-Archipelago-Outlined-Islands-Map.png|thumb|upright=1.6|ဂျပန်ကျွန်းများကို ဖော်ပြထားသည့် ပုံကြမ်း]]
[[ဂျပန်နိုင်ငံ]]သည် ကျွန်းပေါင်း ၁၄,၁၂၅ ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ကျွန်းနိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုအထဲမှ ကျွန်း ၂၆၀ ခုသည် လူနေထိုင်ခြင်း မရှိပေ။<ref name="asahi230215">{{cite news |url=https://www.asahi.com/ajw/articles/14840218 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230221010537/https://www.asahi.com/ajw/articles/14840218 |title=Japan has more than 14,000 islands, digital mapping reveals |first=Hirotaka |last= Kojo|date=February 15, 2023 |archive-date=February 21, 2023|work=[[The Asahi Shimbun]]}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/world/2023/feb/16/japan-sees-its-number-of-islands-double-after-recount |archive-url=https://web.archive.org/web/20230301154105/https://www.theguardian.com/world/2023/feb/16/japan-sees-its-number-of-islands-double-after-recount |title=Japan sees its number of islands double after recount |first=Justin|last=McCurry |date=February 16, 2023 |archive-date=March 1, 2023|work=The Guardian}}</ref> ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ကျွန်းနိုင်ငံများထဲတွင် [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ]]၊ [[မဒါဂတ်စကားနိုင်ငံ|မဂါဒတ်စကားနိုင်ငံ]]တို့ပြီးလျှင် တတိယမြောက်အကြီးဆုံး ကျွန်းနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။<ref name="world-atlas">{{Cite web|url=https://www.worldatlas.com/articles/which-are-the-island-countries-of-the-world.html |title=Island Countries Of The World |publisher=WorldAtlas.com |access-date=2019-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171207094959/http://www.worldatlas.com/articles/which-are-the-island-countries-of-the-world.html | archive-date=2017-12-07}}</ref> လူဦးရေအနေဖြင့် ကြည့်ပါက အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက်လူနေအထူထပ်ဆုံးကျွန်းနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။
၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်ကမ်းခြေစောင့်တပ်၏ ရှာဖွေစူးစမ်းမှုများအရ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ကျွန်း ၆၈၅၂ ခု ရှိခဲ့သည်။ ထိုအချိန် စူးစမ်းလေ့လာမှုသည် စက္ကူမြေပုံပေါ်တွင် ဖော်ပြထားသည့် ကမ်းခြေမှ ၁၀၀ မီတာနှင့်အထက် ကျွန်းများကိုသာ ရေတွက်ထားခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ဂျပန်ပထဝီဝင်သတင်းအချက်အလက်အာဏာပိုင်အဖွဲ့သည် ဒီဂျစ်တယ်မြေပုံနည်းပညာကို အသုံးပြု၍ ရေတွက်ခဲ့ရာ ကျွန်းပေါင်း ၁၄,၁၂၅ ခု ရှိသည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ ကျွန်းများအား သတ်မှတ်ပုံနှင့်ပတ်သက်၍ နိုင်ငံတကာစံနှုန်းမရှိသဖြင့် ကမ်းရိုးတန်းမှ ၁၀၀ မီတာနှင့် ထိုထက်ဝေးကွာသည့် ကျွန်းများကိုလည်း ထည့်သွင်းရေတွက်ထားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |url=https://www.gsi.go.jp/kihonjohochousa/pressrelease20230228.html
|archive-url=https://web.archive.org/web/20230302180055/https://www.gsi.go.jp/kihonjohochousa/pressrelease20230228.html |title=我が国の島を一定の条件のもと数えました。その結果、14,125島となりましたので、お知らせいたします。|date=February 28, 2023 |archive-date=March 2, 2023|work=[[Geospatial Information Authority of Japan]]}}</ref><ref name="asahi230215"/>
==ဂျပန်ကျွန်းစု==
{{Main|ဂျပန်ကျွန်းစု}}
===ပင်မကျွန်းများ===
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပင်မကျွန်း လေးခု ရှိသည်။ ၎င်တို့မှာ -
*[[ဟော့ကိုင်းဒိုး]] - နိုင်ငံ၏ မြောက်ဘက်စွန်ဆုံးကျွန်းနှင့် ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်းသည်။ ဤကျွန်းသည် တတိယမြောက်လူနေအထူထပ်ဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။
*[[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူး]] - ဤကျွန်းသည် အကြီးဆုံးကျွန်းဖြစ်ကာ မြို့တော် တိုကျိုမြို့ တည်ရှိသည်။ နိုင်ငံ့လူဦးရေ၏ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် ဤကျွန်းတွင် နေထိုင်ကြသည်။ ဟွန်းရှူးကျွန်းသည် တံတားများ၊ တူးမြောင်းများဖြင့် အခြားသောပင်မကျွန်းသုံးခုနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။
*[[ခယူးရှူးကျွန်း|ခယူးရှူး]] - တတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ဒုတိယမြောက်လူဦးရေအထူထပ်ဆုံးဖြစ်ပြီး အာရှတိုက်ပင်ကုန်းမြေနှင့် အနီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။
*[[ရှိခိုခုကျွန်း|ရှိခိုခု]] - အသေးဆုံးနှင့် လူဦးရေအနည်းဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ဟွန်းရှူးကျွန်းနှင့် ခယူးရှူးကျွန်းအကြားတွင် တည်ရှိသည်။
===ဟော့ကိုင်းဒိုးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းများ===
* [[အိုးရှိမ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုး|အိုးရှိမ]]
* [[အိုခုရှိရိကျွန်း]]
* [[တဲအုရိကျွန်း]]
* [[ရဲဘွန်းကျွန်း]]
* [[ရိရှိရိကျွန်း]]<ref>[[Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]]. (2005). [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA791 "Rishiri-tō"] in ''Japan Encyclopedia'', p. 791.</ref>
* [[ယဂိရှိရိကျွန်း]]
*[[ခမိုမဲကျွန်း]]
===ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်ရှိ ဟွန်းရှူးကျွန်းများ===
* [[အဝရှိမကျွန်း၊ နီးဂတ]]
* [[ခန်းမုရိဂျိမ]]
* [[ခုဆွတ်ဂျိမ၊ ကျိုတို]]
* [[မိဆွတ်ခဲဂျိမ]]
* [[နနဆွတ်ဂျိမကျွန်းငယ်များ]]
* [[နိုတိုဂျိမ]]
* [[အိုခိကျွန်းစု]]<ref name="ponsonby332">[[Richard Ponsonby-Fane|Ponsonby-Fane, Richard]]. (1962). ''Sovereign and Subject,'' p. 332.</ref>
**[[ဒိုးဂေါ့ဂျိမ]]
**[[နခနိုရှိမ (ရှိမနဲ)|နခနိုရှိမ]]
**[[နိရှိနိုရှိမ (ရှိမနဲ)|နိရှိနိုရှိမ]]
**[[ချိဘုရိဂျိမ]]
* {{ill|အိုးမိဂျိမ|ja|青海島}}
* [[ဆဒိုကျွန်း]]<ref name="ponsonby331">Ponsonby-Fane, p. 331.</ref>
* [[တခရှိမ၊ ရှိမနဲ]]
* [[တိုဘိရှိမ (ယမဂတ)]]
**{{ill|အိုရှခုဂျိမ|ja|御積島}}
* [[ဆွတ်နိုရှိမ]]
* [[အုမရှိမ၊ ရှိမနဲ]]
===တိုကျိုပင်လယ်အော်ရှိ ကျွန်းများ===
{{main|တိုကျိုပင်လယ်အော်}}
* [[အိပ်မက်ကျွန်း (ယူးမဲနော့ရှိမ)]]
* [[အိုးဒိုင်းဘ]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* [[ဆရုရှိမ]] (သဘာဝ)
* {{ill|ဂျောနန်းကျွန်း|ja|城南島}}
* {{ill|ဟဲအိဝကျွန်း|ja|平和島}}
* {{ill|ရှောဝကျွန်း|ja|昭和島}}
* {{ill|ခဲအိဟင်းကျွန်း|ja|京浜島}}
* [[ဟနဲဒလေဆိပ်|တိုကျိုအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* {{ill|ခဆွတ်ရှိမ |ja|勝島}}
* {{ill|ဟက်ခဲဂျိမ|ja|八景島}}
* {{ill|ဟိဂရှိအိဂိဂျိမ|ja|東扇島}}
* [[ဝခဆု]]
* {{ill|အိုးဂိရှိမ|ja|扇島}}
* {{interlanguage link multi|Ukishima-cho|lt=အုခိရှိမ|ja|浮島町 (川崎市)}}
===အိုဆာကာပင်လယ်အော်ရှိ ကျွန်းများ===
{{main|အိုဆာကာပင်လယ်အော်}}
* [[မအိရှိမ]]
* [[ယုမဲရှိမ]]
* {{ill|ဆခိရှိမ၊ အိုဆာကာ|ja|咲洲|lt=Sakishima}}
* [[ခန်ဆိုင်းနိုင်ငံတကာလေဆိပ်|ခန်းဆိုင်းအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* [[ခိုးဘဲလေဆိပ်]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* [[ဆိပ်ကမ်းကျွန်း]]
* [[ရော့ခိုးကျွန်း]]
* {{ill|မိနမိအရှိယဟမ|ja|南芦屋浜}}
* [[ဝခယမမရီနာမြို့]]
* {{ill|နိရှိနိုမိယဟမ|ja|西宮浜}}
===အိဆဲပင်လယ်အော်ရှိ ကျွန်းများ===
{{main|အိဆဲပင်လယ်အော်}}
* [[ချူးဘုဗဟိုအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* [[ခမိရှိမ]]
* [[ခရှိခိုကျွန်း]]
* [[ခိုဇုခုမိကျွန်း]]
* [[မိခိမိုတိုပုလဲကျွန်း]]
===မုဆွတ်ပင်လယ်အော်ရှိ ကျွန်းများ===
{{main|မုဆွတ်ပင်လယ်အော်}}
* [[အိုးရှိမ (အအိုမိုရိ)]] |အိုးရှိမ]]
* [[တိုင်းဂျိမ]]
===နန်းပိုးကျွန်းများ (နန်းပိုးရှောတိုး)===
{{main|နန်းပိုးကျွန်းစု}}
[[File:Map_of_Izu_Islands.png|thumb|upright=1.4|အိဇုကျွန်းစု]]
*[[အိဇုကျွန်းစု]]<ref name="nussbaum412">Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA412 "''Izu Shotō''"] at p. 412.</ref>
**[[အအိုဂရှိမ]]<ref>Gotoh, H. ''et al.'' (2010). [https://books.google.com/books?id=Kc5xrqAD9fYC&pg=PA187 "Infrastructure Maintenance and Disaster Prevention Measures on Isolated Islands: the Case of the Izu Islands near Tokyo"] in ''Island Sustainability'' (Favro, S., editor), p. 187.</ref>
**[[ဟချိဂျောဂျိမ|ဟချိဂျော]]<ref>Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA412 p. 412]; Ponsonby-Fane, p. 332.</ref>
**[[အိဇုအိုးရှိမ]]<ref>Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA761 "Ōshima"] at p. 761.</ref>
**[[ခိုးဇုရှိမ]]<ref name="nussbaum412"/>
**[[မိယခဲဂျိမ]]<ref name="nussbaum412"/>
**[[မိခုရဂျိမ]]<ref name="nussbaum412"/>
**[[နိအိဂျိမ]]<ref name="nussbaum412"/>
**[[ရှိခိနဲဂျိမ]]<ref name="nussbaum412"/>
**[[တိုရှိမ၊ တိုကျို|တိုရှိမကျွန်း]]<ref name="nussbaum412"/>
**[[တိုရိရှိမ (အိဇုကျွန်းစု)|တိုရိရှိမ]]<ref>Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA987 "Torishima"] at p. 987.</ref>
**[[အုဒိုနဲရှိမ]]<ref name="nussbaum412"/>
*[[အိုဂဆဝရကျွန်းစု]] ([[ဘိုးနင်းကျွန်းစု]])
**[[မုခိုဂျိမကျွန်းစု|မုခိုဂျိမ]] ရက်တိုး
**[[ချိချိဂျိမ]]<ref name="nussbaum737">Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA737 "Ogasawara Guntō"] at p. 737.</ref>
**[[ဟဟဂျိမ]]<ref name="nussbaum737" />
**[[ဘိုးနင်းကျွန်းစု|မုခိုဂျိမ]]
*[[မီးတောင်ကျွန်းစု]] (ခဇန်းရက်တိုး, Kazan Rettō)
** [[နိရှိနိုရှိမ (အိုဂဆဝရ)|နိရှိနိုရှိမ]]
** ခိတအိအိုးဂျိမ ([[မြောက်အိအိုးဂျိမ]])
** [[အိအိုးဂျိမ]]<ref name="nussbaum737" />
** မိနမိအိအိုးဂျိမ ([[တောင်အိအိုးဂျိမ]])
===အခြားကျွန်းများ===
*[[မိနမိတိုရိရှိမ]] (မားကပ်ကျွန်း)
*[[အဲနိုရှိမ]]
*[[အိုခိနိုတိုရိရှိမ]] (Parece Vela)
===ခယူးရှူးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းများ===
ဤကျွန်းအများစုသည် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်ပြင်တွင် တည်ရှိသည်။
*[[အမခုဆကျွန်းစု]]
**[[ရှိမိုရှိမကျွန်း၊ အမခုဆ]]
**[[ခမိရှိမကျွန်း၊ အမခုဆ]]
*[[နဂရှိမကျွန်း၊ ခဂိုရှိမ]]
*[[အအိုရှိမ၊ မိယဇခိ|အအိုရှိမ]]
*[[ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]<ref name="ponsonby331"/>
*[[ဒန်းဂျောကျွန်းစု]]
*{{ill|ဟိဇန်းတိုရိရှိမ|ja|鳥島 (長崎県)}}
*[[ဟရှိမကျွန်း|ဟရှိမ]]<ref>Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA294 "Hashima" at p. 294].</ref>
*[[ဟိရဒိုကျွန်း|ဟိရဒို]]<ref name="ponsonby332"/>
*[[အိခိကျွန်း|အိခိ]]
*[[ခိုရှိခိဂျိမကျွန်းစု]]
**[[ရှိမိုခိုရှိခိဂျိမ]]
**[[ခမိခိုရှိခိဂျိမ]]
*[[ဆွတ်ရှိမကျွန်းစု|ဆွတ်ရှိမ]]<ref name="ponsonby331"/>
*[[အုခုရှိမ]]
===ရှိခိုခုပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းများ===
*[[Kuro-shima (Ehime)]]
*[[Nii Ōshima]]
===ရူးခယူးကျွန်းများ (နန်းဆဲရှောတိုး)===
{{main|Ryukyu Islands}}
[[File:Location_of_the_Ryukyu_Islands.JPG|thumb|upright=1.4|ရူးခယူးကျွန်းများ]]
====ဆဆွတ်နန်းကျွန်းများ====
{{main|Satsunan Islands}}
ကျွန်း၏ မြောက်ဘက်ပိုင်းတစ်ဝက်သည် ခယူးရှူးဒေသရှိ ခဂိုရှိမခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။
====အိုးဆုမိကျွန်းများ====
{{main|Ōsumi Islands}}
The North-Eastern Group:
*[[Tanegashima]]<ref name="ponsonby331"/>
* [[Yakushima]]
* [[Kuchinoerabujima]]
* [[Mageshima]]
The North-Western Group:
* [[Iōjima, Kagoshima|Iōjima]]
* [[Shōwa Iōjima]]
* [https://www.google.com/maps/place/Kuroshima,+Mishima,+Kagoshima+District,+Kagoshima+890-0902,+Japan/@30.831093,129.8658229,12z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x3517d4295cfe122f:0xcf4c5c44daabe9ee!8m2!3d30.8327368!4d129.935018 Kuroshima]
*[https://www.google.com/maps/place/Takeshima/@30.8100241,130.4210341,14z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x353da4255a06b1b5:0x60b4e3632d7b1930!8m2!3d30.8101914!4d130.4287111 Takeshima]
====တိုခရကျွန်းများ====
{{main|Tokara Islands}}
* [[Kuchinoshima]]
* [[Nakanoshima (Kagoshima)]]
* [[Gajajima]]
* [[Suwanosejima]]
* [[Akusekijima]]
* [[Tairajima]]
* [[Kodakarajima]]
* [[Takarajima]]
====အမမိကျွန်းများ====
{{main|Amami Islands}}
* [[Amami Ōshima]]
* [[Kikaijima]]
* [[Kakeromajima]]
* [[Yoroshima]]
* [[Ukeshima]]
* [[Tokunoshima]]
* [[Okinoerabujima]]
* [[Yoronjima]]
====ရူးခယူးကျွန်းများ (''ရူးခယူးရှောတိုး'')====
ဤကျွန်း၏ တောင်ဘက်ပိုင်းတစ်ဝက်သည် [[အိုခိနဝခရိုင်]]၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။
=====အိုခိနဝကျွန်းများ=====
{{main|Okinawa Islands}}
The Central Group or Ryukyu proper:
* [[Okinawa Island]]<ref name="ponsonby332"/>
* [[Kumejima, Okinawa|Kumejima]]
* [[Iheyajima]]
* [[Izenajima]]
* [[Aguni Island|Agunijima]]
* [[Iejima]]
* [[Iōtorishima]]<ref>{{cite gvp|title=Io-Torishima|vn=282020|access-date=2022-03-16}}</ref>
* [[Kerama Islands]]
** [[Tokashikijima]]
** [[Zamamijima]]
** [[Akajima]]
** [[Gerumajima]]
* [[Daitō Islands]]
** [[Kitadaitojima]]
** [[Minamidaitōjima]]
** [[Okidaitōjima]]
=====ဆခိရှိမကျွန်းများ=====
{{main|Sakishima Islands}}
Also known as the Further Isles:
* [[Miyako Islands]]
** [[Miyako-jima]]
** [[Ikema]]
** [[Ogami]]
** [[Irabu Island]]
** [[Shimoji-shima|Shimoji]]
** [[Kurima-jima]]
** [[Minna, Okinawa|Minna]]
** [[Tarama, Okinawa|Tarama]]
* [[Yaeyama Islands]]
** [[Iriomote]]
** [[Ishigaki Island|Ishigaki]]
** [[Taketomi]]
** [[Kohamajima|Kohama]]
** [[Kuroshima, Okinawa|Kuroshima]]
** [[Aragusuku]]
** [[Hatoma]]
** [[Yubujima]]
** [[Hateruma]]
** [[Yonaguni]]
* [[Senkaku Islands]] - controlled by Japan, [[Senkaku Islands dispute|disputed]] by [[China]] and [[Taiwan]].
** [[Uotsurijima]]
** [[Kuba Jima]]
** [[Taisho Jima]]
** [[Kita Kojima]]
** [[Minami Kojima]]
===ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်ကျွန်းများ===
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်]]
guinc1au67wxid9hmd2r8abiwghtkts
1060560
1060558
2026-10-29T10:41:07Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ခယူးရှူးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းများ */
1060560
wikitext
text/x-wiki
[[File:Japan-Archipelago-Outlined-Islands-Map.png|thumb|upright=1.6|ဂျပန်ကျွန်းများကို ဖော်ပြထားသည့် ပုံကြမ်း]]
[[ဂျပန်နိုင်ငံ]]သည် ကျွန်းပေါင်း ၁၄,၁၂၅ ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ကျွန်းနိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုအထဲမှ ကျွန်း ၂၆၀ ခုသည် လူနေထိုင်ခြင်း မရှိပေ။<ref name="asahi230215">{{cite news |url=https://www.asahi.com/ajw/articles/14840218 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230221010537/https://www.asahi.com/ajw/articles/14840218 |title=Japan has more than 14,000 islands, digital mapping reveals |first=Hirotaka |last= Kojo|date=February 15, 2023 |archive-date=February 21, 2023|work=[[The Asahi Shimbun]]}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/world/2023/feb/16/japan-sees-its-number-of-islands-double-after-recount |archive-url=https://web.archive.org/web/20230301154105/https://www.theguardian.com/world/2023/feb/16/japan-sees-its-number-of-islands-double-after-recount |title=Japan sees its number of islands double after recount |first=Justin|last=McCurry |date=February 16, 2023 |archive-date=March 1, 2023|work=The Guardian}}</ref> ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ကျွန်းနိုင်ငံများထဲတွင် [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ]]၊ [[မဒါဂတ်စကားနိုင်ငံ|မဂါဒတ်စကားနိုင်ငံ]]တို့ပြီးလျှင် တတိယမြောက်အကြီးဆုံး ကျွန်းနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။<ref name="world-atlas">{{Cite web|url=https://www.worldatlas.com/articles/which-are-the-island-countries-of-the-world.html |title=Island Countries Of The World |publisher=WorldAtlas.com |access-date=2019-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171207094959/http://www.worldatlas.com/articles/which-are-the-island-countries-of-the-world.html | archive-date=2017-12-07}}</ref> လူဦးရေအနေဖြင့် ကြည့်ပါက အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက်လူနေအထူထပ်ဆုံးကျွန်းနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။
၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်ကမ်းခြေစောင့်တပ်၏ ရှာဖွေစူးစမ်းမှုများအရ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ကျွန်း ၆၈၅၂ ခု ရှိခဲ့သည်။ ထိုအချိန် စူးစမ်းလေ့လာမှုသည် စက္ကူမြေပုံပေါ်တွင် ဖော်ပြထားသည့် ကမ်းခြေမှ ၁၀၀ မီတာနှင့်အထက် ကျွန်းများကိုသာ ရေတွက်ထားခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ဂျပန်ပထဝီဝင်သတင်းအချက်အလက်အာဏာပိုင်အဖွဲ့သည် ဒီဂျစ်တယ်မြေပုံနည်းပညာကို အသုံးပြု၍ ရေတွက်ခဲ့ရာ ကျွန်းပေါင်း ၁၄,၁၂၅ ခု ရှိသည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ ကျွန်းများအား သတ်မှတ်ပုံနှင့်ပတ်သက်၍ နိုင်ငံတကာစံနှုန်းမရှိသဖြင့် ကမ်းရိုးတန်းမှ ၁၀၀ မီတာနှင့် ထိုထက်ဝေးကွာသည့် ကျွန်းများကိုလည်း ထည့်သွင်းရေတွက်ထားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |url=https://www.gsi.go.jp/kihonjohochousa/pressrelease20230228.html
|archive-url=https://web.archive.org/web/20230302180055/https://www.gsi.go.jp/kihonjohochousa/pressrelease20230228.html |title=我が国の島を一定の条件のもと数えました。その結果、14,125島となりましたので、お知らせいたします。|date=February 28, 2023 |archive-date=March 2, 2023|work=[[Geospatial Information Authority of Japan]]}}</ref><ref name="asahi230215"/>
==ဂျပန်ကျွန်းစု==
{{Main|ဂျပန်ကျွန်းစု}}
===ပင်မကျွန်းများ===
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပင်မကျွန်း လေးခု ရှိသည်။ ၎င်တို့မှာ -
*[[ဟော့ကိုင်းဒိုး]] - နိုင်ငံ၏ မြောက်ဘက်စွန်ဆုံးကျွန်းနှင့် ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်းသည်။ ဤကျွန်းသည် တတိယမြောက်လူနေအထူထပ်ဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။
*[[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူး]] - ဤကျွန်းသည် အကြီးဆုံးကျွန်းဖြစ်ကာ မြို့တော် တိုကျိုမြို့ တည်ရှိသည်။ နိုင်ငံ့လူဦးရေ၏ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် ဤကျွန်းတွင် နေထိုင်ကြသည်။ ဟွန်းရှူးကျွန်းသည် တံတားများ၊ တူးမြောင်းများဖြင့် အခြားသောပင်မကျွန်းသုံးခုနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။
*[[ခယူးရှူးကျွန်း|ခယူးရှူး]] - တတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ဒုတိယမြောက်လူဦးရေအထူထပ်ဆုံးဖြစ်ပြီး အာရှတိုက်ပင်ကုန်းမြေနှင့် အနီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။
*[[ရှိခိုခုကျွန်း|ရှိခိုခု]] - အသေးဆုံးနှင့် လူဦးရေအနည်းဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ဟွန်းရှူးကျွန်းနှင့် ခယူးရှူးကျွန်းအကြားတွင် တည်ရှိသည်။
===ဟော့ကိုင်းဒိုးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းများ===
* [[အိုးရှိမ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုး|အိုးရှိမ]]
* [[အိုခုရှိရိကျွန်း]]
* [[တဲအုရိကျွန်း]]
* [[ရဲဘွန်းကျွန်း]]
* [[ရိရှိရိကျွန်း]]<ref>[[Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]]. (2005). [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA791 "Rishiri-tō"] in ''Japan Encyclopedia'', p. 791.</ref>
* [[ယဂိရှိရိကျွန်း]]
*[[ခမိုမဲကျွန်း]]
===ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်ရှိ ဟွန်းရှူးကျွန်းများ===
* [[အဝရှိမကျွန်း၊ နီးဂတ]]
* [[ခန်းမုရိဂျိမ]]
* [[ခုဆွတ်ဂျိမ၊ ကျိုတို]]
* [[မိဆွတ်ခဲဂျိမ]]
* [[နနဆွတ်ဂျိမကျွန်းငယ်များ]]
* [[နိုတိုဂျိမ]]
* [[အိုခိကျွန်းစု]]<ref name="ponsonby332">[[Richard Ponsonby-Fane|Ponsonby-Fane, Richard]]. (1962). ''Sovereign and Subject,'' p. 332.</ref>
**[[ဒိုးဂေါ့ဂျိမ]]
**[[နခနိုရှိမ (ရှိမနဲ)|နခနိုရှိမ]]
**[[နိရှိနိုရှိမ (ရှိမနဲ)|နိရှိနိုရှိမ]]
**[[ချိဘုရိဂျိမ]]
* {{ill|အိုးမိဂျိမ|ja|青海島}}
* [[ဆဒိုကျွန်း]]<ref name="ponsonby331">Ponsonby-Fane, p. 331.</ref>
* [[တခရှိမ၊ ရှိမနဲ]]
* [[တိုဘိရှိမ (ယမဂတ)]]
**{{ill|အိုရှခုဂျိမ|ja|御積島}}
* [[ဆွတ်နိုရှိမ]]
* [[အုမရှိမ၊ ရှိမနဲ]]
===တိုကျိုပင်လယ်အော်ရှိ ကျွန်းများ===
{{main|တိုကျိုပင်လယ်အော်}}
* [[အိပ်မက်ကျွန်း (ယူးမဲနော့ရှိမ)]]
* [[အိုးဒိုင်းဘ]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* [[ဆရုရှိမ]] (သဘာဝ)
* {{ill|ဂျောနန်းကျွန်း|ja|城南島}}
* {{ill|ဟဲအိဝကျွန်း|ja|平和島}}
* {{ill|ရှောဝကျွန်း|ja|昭和島}}
* {{ill|ခဲအိဟင်းကျွန်း|ja|京浜島}}
* [[ဟနဲဒလေဆိပ်|တိုကျိုအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* {{ill|ခဆွတ်ရှိမ |ja|勝島}}
* {{ill|ဟက်ခဲဂျိမ|ja|八景島}}
* {{ill|ဟိဂရှိအိဂိဂျိမ|ja|東扇島}}
* [[ဝခဆု]]
* {{ill|အိုးဂိရှိမ|ja|扇島}}
* {{interlanguage link multi|Ukishima-cho|lt=အုခိရှိမ|ja|浮島町 (川崎市)}}
===အိုဆာကာပင်လယ်အော်ရှိ ကျွန်းများ===
{{main|အိုဆာကာပင်လယ်အော်}}
* [[မအိရှိမ]]
* [[ယုမဲရှိမ]]
* {{ill|ဆခိရှိမ၊ အိုဆာကာ|ja|咲洲|lt=Sakishima}}
* [[ခန်ဆိုင်းနိုင်ငံတကာလေဆိပ်|ခန်းဆိုင်းအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* [[ခိုးဘဲလေဆိပ်]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* [[ဆိပ်ကမ်းကျွန်း]]
* [[ရော့ခိုးကျွန်း]]
* {{ill|မိနမိအရှိယဟမ|ja|南芦屋浜}}
* [[ဝခယမမရီနာမြို့]]
* {{ill|နိရှိနိုမိယဟမ|ja|西宮浜}}
===အိဆဲပင်လယ်အော်ရှိ ကျွန်းများ===
{{main|အိဆဲပင်လယ်အော်}}
* [[ချူးဘုဗဟိုအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* [[ခမိရှိမ]]
* [[ခရှိခိုကျွန်း]]
* [[ခိုဇုခုမိကျွန်း]]
* [[မိခိမိုတိုပုလဲကျွန်း]]
===မုဆွတ်ပင်လယ်အော်ရှိ ကျွန်းများ===
{{main|မုဆွတ်ပင်လယ်အော်}}
* [[အိုးရှိမ (အအိုမိုရိ)]] |အိုးရှိမ]]
* [[တိုင်းဂျိမ]]
===နန်းပိုးကျွန်းများ (နန်းပိုးရှောတိုး)===
{{main|နန်းပိုးကျွန်းစု}}
[[File:Map_of_Izu_Islands.png|thumb|upright=1.4|အိဇုကျွန်းစု]]
*[[အိဇုကျွန်းစု]]<ref name="nussbaum412">Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA412 "''Izu Shotō''"] at p. 412.</ref>
**[[အအိုဂရှိမ]]<ref>Gotoh, H. ''et al.'' (2010). [https://books.google.com/books?id=Kc5xrqAD9fYC&pg=PA187 "Infrastructure Maintenance and Disaster Prevention Measures on Isolated Islands: the Case of the Izu Islands near Tokyo"] in ''Island Sustainability'' (Favro, S., editor), p. 187.</ref>
**[[ဟချိဂျောဂျိမ|ဟချိဂျော]]<ref>Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA412 p. 412]; Ponsonby-Fane, p. 332.</ref>
**[[အိဇုအိုးရှိမ]]<ref>Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA761 "Ōshima"] at p. 761.</ref>
**[[ခိုးဇုရှိမ]]<ref name="nussbaum412"/>
**[[မိယခဲဂျိမ]]<ref name="nussbaum412"/>
**[[မိခုရဂျိမ]]<ref name="nussbaum412"/>
**[[နိအိဂျိမ]]<ref name="nussbaum412"/>
**[[ရှိခိနဲဂျိမ]]<ref name="nussbaum412"/>
**[[တိုရှိမ၊ တိုကျို|တိုရှိမကျွန်း]]<ref name="nussbaum412"/>
**[[တိုရိရှိမ (အိဇုကျွန်းစု)|တိုရိရှိမ]]<ref>Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA987 "Torishima"] at p. 987.</ref>
**[[အုဒိုနဲရှိမ]]<ref name="nussbaum412"/>
*[[အိုဂဆဝရကျွန်းစု]] ([[ဘိုးနင်းကျွန်းစု]])
**[[မုခိုဂျိမကျွန်းစု|မုခိုဂျိမ]] ရက်တိုး
**[[ချိချိဂျိမ]]<ref name="nussbaum737">Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA737 "Ogasawara Guntō"] at p. 737.</ref>
**[[ဟဟဂျိမ]]<ref name="nussbaum737" />
**[[ဘိုးနင်းကျွန်းစု|မုခိုဂျိမ]]
*[[မီးတောင်ကျွန်းစု]] (ခဇန်းရက်တိုး, Kazan Rettō)
** [[နိရှိနိုရှိမ (အိုဂဆဝရ)|နိရှိနိုရှိမ]]
** ခိတအိအိုးဂျိမ ([[မြောက်အိအိုးဂျိမ]])
** [[အိအိုးဂျိမ]]<ref name="nussbaum737" />
** မိနမိအိအိုးဂျိမ ([[တောင်အိအိုးဂျိမ]])
===အခြားကျွန်းများ===
*[[မိနမိတိုရိရှိမ]] (မားကပ်ကျွန်း)
*[[အဲနိုရှိမ]]
*[[အိုခိနိုတိုရိရှိမ]] (Parece Vela)
===ခယူးရှူးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းများ===
ဤကျွန်းအများစုသည် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်ပြင်တွင် တည်ရှိသည်။
*[[အမခုဆကျွန်းစု]]
**[[ရှိမိုရှိမကျွန်း၊ အမခုဆ]]
**[[ခမိရှိမကျွန်း၊ အမခုဆ]]
*[[နဂရှိမကျွန်း၊ ခဂိုရှိမ]]
*[[အအိုရှိမ၊ မိယဇခိ|အအိုရှိမ]]
*[[ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]<ref name="ponsonby331"/>
*[[ဒန်းဂျောကျွန်းစု]]
*{{ill|ဟိဇန်းတိုရိရှိမ|ja|鳥島 (長崎県)}}
*[[ဟရှိမကျွန်း|ဟရှိမ]]<ref>Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA294 "Hashima" at p. 294].</ref>
*[[ဟိရဒိုကျွန်း|ဟိရဒို]]<ref name="ponsonby332"/>
*[[အိခိကျွန်း|အိခိ]]
*[[ခိုရှိခိဂျိမကျွန်းစု]]
**[[ရှိမိုခိုရှိခိကျွန်း]]
**[[ခမိခိုရှိခိဂျိမ]]
*[[ဆွတ်ရှိမကျွန်းစု|ဆွတ်ရှိမ]]<ref name="ponsonby331"/>
*[[အုခုရှိမ]]
===ရှိခိုခုပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းများ===
*[[Kuro-shima (Ehime)]]
*[[Nii Ōshima]]
===ရူးခယူးကျွန်းများ (နန်းဆဲရှောတိုး)===
{{main|Ryukyu Islands}}
[[File:Location_of_the_Ryukyu_Islands.JPG|thumb|upright=1.4|ရူးခယူးကျွန်းများ]]
====ဆဆွတ်နန်းကျွန်းများ====
{{main|Satsunan Islands}}
ကျွန်း၏ မြောက်ဘက်ပိုင်းတစ်ဝက်သည် ခယူးရှူးဒေသရှိ ခဂိုရှိမခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။
====အိုးဆုမိကျွန်းများ====
{{main|Ōsumi Islands}}
The North-Eastern Group:
*[[Tanegashima]]<ref name="ponsonby331"/>
* [[Yakushima]]
* [[Kuchinoerabujima]]
* [[Mageshima]]
The North-Western Group:
* [[Iōjima, Kagoshima|Iōjima]]
* [[Shōwa Iōjima]]
* [https://www.google.com/maps/place/Kuroshima,+Mishima,+Kagoshima+District,+Kagoshima+890-0902,+Japan/@30.831093,129.8658229,12z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x3517d4295cfe122f:0xcf4c5c44daabe9ee!8m2!3d30.8327368!4d129.935018 Kuroshima]
*[https://www.google.com/maps/place/Takeshima/@30.8100241,130.4210341,14z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x353da4255a06b1b5:0x60b4e3632d7b1930!8m2!3d30.8101914!4d130.4287111 Takeshima]
====တိုခရကျွန်းများ====
{{main|Tokara Islands}}
* [[Kuchinoshima]]
* [[Nakanoshima (Kagoshima)]]
* [[Gajajima]]
* [[Suwanosejima]]
* [[Akusekijima]]
* [[Tairajima]]
* [[Kodakarajima]]
* [[Takarajima]]
====အမမိကျွန်းများ====
{{main|Amami Islands}}
* [[Amami Ōshima]]
* [[Kikaijima]]
* [[Kakeromajima]]
* [[Yoroshima]]
* [[Ukeshima]]
* [[Tokunoshima]]
* [[Okinoerabujima]]
* [[Yoronjima]]
====ရူးခယူးကျွန်းများ (''ရူးခယူးရှောတိုး'')====
ဤကျွန်း၏ တောင်ဘက်ပိုင်းတစ်ဝက်သည် [[အိုခိနဝခရိုင်]]၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။
=====အိုခိနဝကျွန်းများ=====
{{main|Okinawa Islands}}
The Central Group or Ryukyu proper:
* [[Okinawa Island]]<ref name="ponsonby332"/>
* [[Kumejima, Okinawa|Kumejima]]
* [[Iheyajima]]
* [[Izenajima]]
* [[Aguni Island|Agunijima]]
* [[Iejima]]
* [[Iōtorishima]]<ref>{{cite gvp|title=Io-Torishima|vn=282020|access-date=2022-03-16}}</ref>
* [[Kerama Islands]]
** [[Tokashikijima]]
** [[Zamamijima]]
** [[Akajima]]
** [[Gerumajima]]
* [[Daitō Islands]]
** [[Kitadaitojima]]
** [[Minamidaitōjima]]
** [[Okidaitōjima]]
=====ဆခိရှိမကျွန်းများ=====
{{main|Sakishima Islands}}
Also known as the Further Isles:
* [[Miyako Islands]]
** [[Miyako-jima]]
** [[Ikema]]
** [[Ogami]]
** [[Irabu Island]]
** [[Shimoji-shima|Shimoji]]
** [[Kurima-jima]]
** [[Minna, Okinawa|Minna]]
** [[Tarama, Okinawa|Tarama]]
* [[Yaeyama Islands]]
** [[Iriomote]]
** [[Ishigaki Island|Ishigaki]]
** [[Taketomi]]
** [[Kohamajima|Kohama]]
** [[Kuroshima, Okinawa|Kuroshima]]
** [[Aragusuku]]
** [[Hatoma]]
** [[Yubujima]]
** [[Hateruma]]
** [[Yonaguni]]
* [[Senkaku Islands]] - controlled by Japan, [[Senkaku Islands dispute|disputed]] by [[China]] and [[Taiwan]].
** [[Uotsurijima]]
** [[Kuba Jima]]
** [[Taisho Jima]]
** [[Kita Kojima]]
** [[Minami Kojima]]
===ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်ကျွန်းများ===
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်]]
i5aqze57qfq5d8epmerx2vd062wiysr
1060570
1060560
2026-10-29T11:03:39Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ခယူးရှူးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းများ */
1060570
wikitext
text/x-wiki
[[File:Japan-Archipelago-Outlined-Islands-Map.png|thumb|upright=1.6|ဂျပန်ကျွန်းများကို ဖော်ပြထားသည့် ပုံကြမ်း]]
[[ဂျပန်နိုင်ငံ]]သည် ကျွန်းပေါင်း ၁၄,၁၂၅ ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ကျွန်းနိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထိုအထဲမှ ကျွန်း ၂၆၀ ခုသည် လူနေထိုင်ခြင်း မရှိပေ။<ref name="asahi230215">{{cite news |url=https://www.asahi.com/ajw/articles/14840218 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230221010537/https://www.asahi.com/ajw/articles/14840218 |title=Japan has more than 14,000 islands, digital mapping reveals |first=Hirotaka |last= Kojo|date=February 15, 2023 |archive-date=February 21, 2023|work=[[The Asahi Shimbun]]}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/world/2023/feb/16/japan-sees-its-number-of-islands-double-after-recount |archive-url=https://web.archive.org/web/20230301154105/https://www.theguardian.com/world/2023/feb/16/japan-sees-its-number-of-islands-double-after-recount |title=Japan sees its number of islands double after recount |first=Justin|last=McCurry |date=February 16, 2023 |archive-date=March 1, 2023|work=The Guardian}}</ref> ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ကျွန်းနိုင်ငံများထဲတွင် [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ]]၊ [[မဒါဂတ်စကားနိုင်ငံ|မဂါဒတ်စကားနိုင်ငံ]]တို့ပြီးလျှင် တတိယမြောက်အကြီးဆုံး ကျွန်းနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။<ref name="world-atlas">{{Cite web|url=https://www.worldatlas.com/articles/which-are-the-island-countries-of-the-world.html |title=Island Countries Of The World |publisher=WorldAtlas.com |access-date=2019-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171207094959/http://www.worldatlas.com/articles/which-are-the-island-countries-of-the-world.html | archive-date=2017-12-07}}</ref> လူဦးရေအနေဖြင့် ကြည့်ပါက အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက်လူနေအထူထပ်ဆုံးကျွန်းနိုင်ငံ ဖြစ်သည်။
၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်ကမ်းခြေစောင့်တပ်၏ ရှာဖွေစူးစမ်းမှုများအရ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ကျွန်း ၆၈၅၂ ခု ရှိခဲ့သည်။ ထိုအချိန် စူးစမ်းလေ့လာမှုသည် စက္ကူမြေပုံပေါ်တွင် ဖော်ပြထားသည့် ကမ်းခြေမှ ၁၀၀ မီတာနှင့်အထက် ကျွန်းများကိုသာ ရေတွက်ထားခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ဂျပန်ပထဝီဝင်သတင်းအချက်အလက်အာဏာပိုင်အဖွဲ့သည် ဒီဂျစ်တယ်မြေပုံနည်းပညာကို အသုံးပြု၍ ရေတွက်ခဲ့ရာ ကျွန်းပေါင်း ၁၄,၁၂၅ ခု ရှိသည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ ကျွန်းများအား သတ်မှတ်ပုံနှင့်ပတ်သက်၍ နိုင်ငံတကာစံနှုန်းမရှိသဖြင့် ကမ်းရိုးတန်းမှ ၁၀၀ မီတာနှင့် ထိုထက်ဝေးကွာသည့် ကျွန်းများကိုလည်း ထည့်သွင်းရေတွက်ထားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |url=https://www.gsi.go.jp/kihonjohochousa/pressrelease20230228.html
|archive-url=https://web.archive.org/web/20230302180055/https://www.gsi.go.jp/kihonjohochousa/pressrelease20230228.html |title=我が国の島を一定の条件のもと数えました。その結果、14,125島となりましたので、お知らせいたします。|date=February 28, 2023 |archive-date=March 2, 2023|work=[[Geospatial Information Authority of Japan]]}}</ref><ref name="asahi230215"/>
==ဂျပန်ကျွန်းစု==
{{Main|ဂျပန်ကျွန်းစု}}
===ပင်မကျွန်းများ===
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပင်မကျွန်း လေးခု ရှိသည်။ ၎င်တို့မှာ -
*[[ဟော့ကိုင်းဒိုး]] - နိုင်ငံ၏ မြောက်ဘက်စွန်ဆုံးကျွန်းနှင့် ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်းသည်။ ဤကျွန်းသည် တတိယမြောက်လူနေအထူထပ်ဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။
*[[ဟွန်ရှူးကျွန်း|ဟွန်းရှူး]] - ဤကျွန်းသည် အကြီးဆုံးကျွန်းဖြစ်ကာ မြို့တော် တိုကျိုမြို့ တည်ရှိသည်။ နိုင်ငံ့လူဦးရေ၏ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် ဤကျွန်းတွင် နေထိုင်ကြသည်။ ဟွန်းရှူးကျွန်းသည် တံတားများ၊ တူးမြောင်းများဖြင့် အခြားသောပင်မကျွန်းသုံးခုနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။
*[[ခယူးရှူးကျွန်း|ခယူးရှူး]] - တတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ဒုတိယမြောက်လူဦးရေအထူထပ်ဆုံးဖြစ်ပြီး အာရှတိုက်ပင်ကုန်းမြေနှင့် အနီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။
*[[ရှိခိုခုကျွန်း|ရှိခိုခု]] - အသေးဆုံးနှင့် လူဦးရေအနည်းဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ဟွန်းရှူးကျွန်းနှင့် ခယူးရှူးကျွန်းအကြားတွင် တည်ရှိသည်။
===ဟော့ကိုင်းဒိုးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းများ===
* [[အိုးရှိမ၊ ဟော့ကိုင်းဒိုး|အိုးရှိမ]]
* [[အိုခုရှိရိကျွန်း]]
* [[တဲအုရိကျွန်း]]
* [[ရဲဘွန်းကျွန်း]]
* [[ရိရှိရိကျွန်း]]<ref>[[Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]]. (2005). [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA791 "Rishiri-tō"] in ''Japan Encyclopedia'', p. 791.</ref>
* [[ယဂိရှိရိကျွန်း]]
*[[ခမိုမဲကျွန်း]]
===ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်ရှိ ဟွန်းရှူးကျွန်းများ===
* [[အဝရှိမကျွန်း၊ နီးဂတ]]
* [[ခန်းမုရိဂျိမ]]
* [[ခုဆွတ်ဂျိမ၊ ကျိုတို]]
* [[မိဆွတ်ခဲဂျိမ]]
* [[နနဆွတ်ဂျိမကျွန်းငယ်များ]]
* [[နိုတိုဂျိမ]]
* [[အိုခိကျွန်းစု]]<ref name="ponsonby332">[[Richard Ponsonby-Fane|Ponsonby-Fane, Richard]]. (1962). ''Sovereign and Subject,'' p. 332.</ref>
**[[ဒိုးဂေါ့ဂျိမ]]
**[[နခနိုရှိမ (ရှိမနဲ)|နခနိုရှိမ]]
**[[နိရှိနိုရှိမ (ရှိမနဲ)|နိရှိနိုရှိမ]]
**[[ချိဘုရိဂျိမ]]
* {{ill|အိုးမိဂျိမ|ja|青海島}}
* [[ဆဒိုကျွန်း]]<ref name="ponsonby331">Ponsonby-Fane, p. 331.</ref>
* [[တခရှိမ၊ ရှိမနဲ]]
* [[တိုဘိရှိမ (ယမဂတ)]]
**{{ill|အိုရှခုဂျိမ|ja|御積島}}
* [[ဆွတ်နိုရှိမ]]
* [[အုမရှိမ၊ ရှိမနဲ]]
===တိုကျိုပင်လယ်အော်ရှိ ကျွန်းများ===
{{main|တိုကျိုပင်လယ်အော်}}
* [[အိပ်မက်ကျွန်း (ယူးမဲနော့ရှိမ)]]
* [[အိုးဒိုင်းဘ]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* [[ဆရုရှိမ]] (သဘာဝ)
* {{ill|ဂျောနန်းကျွန်း|ja|城南島}}
* {{ill|ဟဲအိဝကျွန်း|ja|平和島}}
* {{ill|ရှောဝကျွန်း|ja|昭和島}}
* {{ill|ခဲအိဟင်းကျွန်း|ja|京浜島}}
* [[ဟနဲဒလေဆိပ်|တိုကျိုအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* {{ill|ခဆွတ်ရှိမ |ja|勝島}}
* {{ill|ဟက်ခဲဂျိမ|ja|八景島}}
* {{ill|ဟိဂရှိအိဂိဂျိမ|ja|東扇島}}
* [[ဝခဆု]]
* {{ill|အိုးဂိရှိမ|ja|扇島}}
* {{interlanguage link multi|Ukishima-cho|lt=အုခိရှိမ|ja|浮島町 (川崎市)}}
===အိုဆာကာပင်လယ်အော်ရှိ ကျွန်းများ===
{{main|အိုဆာကာပင်လယ်အော်}}
* [[မအိရှိမ]]
* [[ယုမဲရှိမ]]
* {{ill|ဆခိရှိမ၊ အိုဆာကာ|ja|咲洲|lt=Sakishima}}
* [[ခန်ဆိုင်းနိုင်ငံတကာလေဆိပ်|ခန်းဆိုင်းအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* [[ခိုးဘဲလေဆိပ်]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* [[ဆိပ်ကမ်းကျွန်း]]
* [[ရော့ခိုးကျွန်း]]
* {{ill|မိနမိအရှိယဟမ|ja|南芦屋浜}}
* [[ဝခယမမရီနာမြို့]]
* {{ill|နိရှိနိုမိယဟမ|ja|西宮浜}}
===အိဆဲပင်လယ်အော်ရှိ ကျွန်းများ===
{{main|အိဆဲပင်လယ်အော်}}
* [[ချူးဘုဗဟိုအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]] (လူလုပ်ကျွန်း)
* [[ခမိရှိမ]]
* [[ခရှိခိုကျွန်း]]
* [[ခိုဇုခုမိကျွန်း]]
* [[မိခိမိုတိုပုလဲကျွန်း]]
===မုဆွတ်ပင်လယ်အော်ရှိ ကျွန်းများ===
{{main|မုဆွတ်ပင်လယ်အော်}}
* [[အိုးရှိမ (အအိုမိုရိ)]] |အိုးရှိမ]]
* [[တိုင်းဂျိမ]]
===နန်းပိုးကျွန်းများ (နန်းပိုးရှောတိုး)===
{{main|နန်းပိုးကျွန်းစု}}
[[File:Map_of_Izu_Islands.png|thumb|upright=1.4|အိဇုကျွန်းစု]]
*[[အိဇုကျွန်းစု]]<ref name="nussbaum412">Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA412 "''Izu Shotō''"] at p. 412.</ref>
**[[အအိုဂရှိမ]]<ref>Gotoh, H. ''et al.'' (2010). [https://books.google.com/books?id=Kc5xrqAD9fYC&pg=PA187 "Infrastructure Maintenance and Disaster Prevention Measures on Isolated Islands: the Case of the Izu Islands near Tokyo"] in ''Island Sustainability'' (Favro, S., editor), p. 187.</ref>
**[[ဟချိဂျောဂျိမ|ဟချိဂျော]]<ref>Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA412 p. 412]; Ponsonby-Fane, p. 332.</ref>
**[[အိဇုအိုးရှိမ]]<ref>Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA761 "Ōshima"] at p. 761.</ref>
**[[ခိုးဇုရှိမ]]<ref name="nussbaum412"/>
**[[မိယခဲဂျိမ]]<ref name="nussbaum412"/>
**[[မိခုရဂျိမ]]<ref name="nussbaum412"/>
**[[နိအိဂျိမ]]<ref name="nussbaum412"/>
**[[ရှိခိနဲဂျိမ]]<ref name="nussbaum412"/>
**[[တိုရှိမ၊ တိုကျို|တိုရှိမကျွန်း]]<ref name="nussbaum412"/>
**[[တိုရိရှိမ (အိဇုကျွန်းစု)|တိုရိရှိမ]]<ref>Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA987 "Torishima"] at p. 987.</ref>
**[[အုဒိုနဲရှိမ]]<ref name="nussbaum412"/>
*[[အိုဂဆဝရကျွန်းစု]] ([[ဘိုးနင်းကျွန်းစု]])
**[[မုခိုဂျိမကျွန်းစု|မုခိုဂျိမ]] ရက်တိုး
**[[ချိချိဂျိမ]]<ref name="nussbaum737">Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA737 "Ogasawara Guntō"] at p. 737.</ref>
**[[ဟဟဂျိမ]]<ref name="nussbaum737" />
**[[ဘိုးနင်းကျွန်းစု|မုခိုဂျိမ]]
*[[မီးတောင်ကျွန်းစု]] (ခဇန်းရက်တိုး, Kazan Rettō)
** [[နိရှိနိုရှိမ (အိုဂဆဝရ)|နိရှိနိုရှိမ]]
** ခိတအိအိုးဂျိမ ([[မြောက်အိအိုးဂျိမ]])
** [[အိအိုးဂျိမ]]<ref name="nussbaum737" />
** မိနမိအိအိုးဂျိမ ([[တောင်အိအိုးဂျိမ]])
===အခြားကျွန်းများ===
*[[မိနမိတိုရိရှိမ]] (မားကပ်ကျွန်း)
*[[အဲနိုရှိမ]]
*[[အိုခိနိုတိုရိရှိမ]] (Parece Vela)
===ခယူးရှူးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းများ===
ဤကျွန်းအများစုသည် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်ပြင်တွင် တည်ရှိသည်။
*[[အမခုဆကျွန်းစု]]
**[[ရှိမိုရှိမကျွန်း၊ အမခုဆ]]
**[[ခမိရှိမကျွန်း၊ အမခုဆ]]
*[[နဂရှိမကျွန်း၊ ခဂိုရှိမ]]
*[[အအိုရှိမ၊ မိယဇခိ|အအိုရှိမ]]
*[[ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]<ref name="ponsonby331"/>
*[[ဒန်းဂျောကျွန်းစု]]
*{{ill|ဟိဇန်းတိုရိရှိမ|ja|鳥島 (長崎県)}}
*[[ဟရှိမကျွန်း|ဟရှိမ]]<ref>Nussbaum, [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA294 "Hashima" at p. 294].</ref>
*[[ဟိရဒိုကျွန်း|ဟိရဒို]]<ref name="ponsonby332"/>
*[[အိခိကျွန်း|အိခိ]]
*[[ခိုရှိခိဂျိမကျွန်းစု]]
**[[ရှိမိုခိုရှိခိကျွန်း]]
**[[ခမိခိုရှိခိကျွန်း]]
*[[ဆွတ်ရှိမကျွန်းစု|ဆွတ်ရှိမ]]<ref name="ponsonby331"/>
*[[အုခုရှိမ]]
===ရှိခိုခုပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျွန်းများ===
*[[Kuro-shima (Ehime)]]
*[[Nii Ōshima]]
===ရူးခယူးကျွန်းများ (နန်းဆဲရှောတိုး)===
{{main|Ryukyu Islands}}
[[File:Location_of_the_Ryukyu_Islands.JPG|thumb|upright=1.4|ရူးခယူးကျွန်းများ]]
====ဆဆွတ်နန်းကျွန်းများ====
{{main|Satsunan Islands}}
ကျွန်း၏ မြောက်ဘက်ပိုင်းတစ်ဝက်သည် ခယူးရှူးဒေသရှိ ခဂိုရှိမခရိုင်၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။
====အိုးဆုမိကျွန်းများ====
{{main|Ōsumi Islands}}
The North-Eastern Group:
*[[Tanegashima]]<ref name="ponsonby331"/>
* [[Yakushima]]
* [[Kuchinoerabujima]]
* [[Mageshima]]
The North-Western Group:
* [[Iōjima, Kagoshima|Iōjima]]
* [[Shōwa Iōjima]]
* [https://www.google.com/maps/place/Kuroshima,+Mishima,+Kagoshima+District,+Kagoshima+890-0902,+Japan/@30.831093,129.8658229,12z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x3517d4295cfe122f:0xcf4c5c44daabe9ee!8m2!3d30.8327368!4d129.935018 Kuroshima]
*[https://www.google.com/maps/place/Takeshima/@30.8100241,130.4210341,14z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x353da4255a06b1b5:0x60b4e3632d7b1930!8m2!3d30.8101914!4d130.4287111 Takeshima]
====တိုခရကျွန်းများ====
{{main|Tokara Islands}}
* [[Kuchinoshima]]
* [[Nakanoshima (Kagoshima)]]
* [[Gajajima]]
* [[Suwanosejima]]
* [[Akusekijima]]
* [[Tairajima]]
* [[Kodakarajima]]
* [[Takarajima]]
====အမမိကျွန်းများ====
{{main|Amami Islands}}
* [[Amami Ōshima]]
* [[Kikaijima]]
* [[Kakeromajima]]
* [[Yoroshima]]
* [[Ukeshima]]
* [[Tokunoshima]]
* [[Okinoerabujima]]
* [[Yoronjima]]
====ရူးခယူးကျွန်းများ (''ရူးခယူးရှောတိုး'')====
ဤကျွန်း၏ တောင်ဘက်ပိုင်းတစ်ဝက်သည် [[အိုခိနဝခရိုင်]]၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။
=====အိုခိနဝကျွန်းများ=====
{{main|Okinawa Islands}}
The Central Group or Ryukyu proper:
* [[Okinawa Island]]<ref name="ponsonby332"/>
* [[Kumejima, Okinawa|Kumejima]]
* [[Iheyajima]]
* [[Izenajima]]
* [[Aguni Island|Agunijima]]
* [[Iejima]]
* [[Iōtorishima]]<ref>{{cite gvp|title=Io-Torishima|vn=282020|access-date=2022-03-16}}</ref>
* [[Kerama Islands]]
** [[Tokashikijima]]
** [[Zamamijima]]
** [[Akajima]]
** [[Gerumajima]]
* [[Daitō Islands]]
** [[Kitadaitojima]]
** [[Minamidaitōjima]]
** [[Okidaitōjima]]
=====ဆခိရှိမကျွန်းများ=====
{{main|Sakishima Islands}}
Also known as the Further Isles:
* [[Miyako Islands]]
** [[Miyako-jima]]
** [[Ikema]]
** [[Ogami]]
** [[Irabu Island]]
** [[Shimoji-shima|Shimoji]]
** [[Kurima-jima]]
** [[Minna, Okinawa|Minna]]
** [[Tarama, Okinawa|Tarama]]
* [[Yaeyama Islands]]
** [[Iriomote]]
** [[Ishigaki Island|Ishigaki]]
** [[Taketomi]]
** [[Kohamajima|Kohama]]
** [[Kuroshima, Okinawa|Kuroshima]]
** [[Aragusuku]]
** [[Hatoma]]
** [[Yubujima]]
** [[Hateruma]]
** [[Yonaguni]]
* [[Senkaku Islands]] - controlled by Japan, [[Senkaku Islands dispute|disputed]] by [[China]] and [[Taiwan]].
** [[Uotsurijima]]
** [[Kuba Jima]]
** [[Taisho Jima]]
** [[Kita Kojima]]
** [[Minami Kojima]]
===ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်ကျွန်းများ===
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်]]
io91qdguwxq7yrdobpnbcg1ix4f0vna
ငှက်သိုက်မုန့်
0
293407
1060545
1060148
2026-10-29T08:54:22Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060545
wikitext
text/x-wiki
[[File:Man_makes_cotton_candy_in_cotton_candy_machine.jpg|thumb|အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ပန်ဂျပ်ပြည်နယ်၊ ဆန်ဂရူးရ်ခရိုင်၊ ဘာရာ့ဂျ်ကျေးရွာတွင် ငှက်သိုက်မုန့် ပြုလုပ်နေသူ]]
'''ငှက်သိုက်မုန့်''' ({{lang-en|Cotton candy}})သည် [[သကြား]]ကို အပူပေးအရည်ပျော်ပြီး လှည့်ပတ်သည့်စက်ဖြင့် ပါးလွှာသော အမျှင်များဖြစ်အောင် ပြုလုပ်ရသည့် မုန့်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ငှက်သိုက်မုန့် သည် ပန်းရောင်၊ အပြာရောင် သို့မဟုတ် အဖြူရောင်ရှိသော တိမ်တိုက် သို့မဟုတ် ဂွမ်းကဲ့သို့ ပေါ့ပါးသည့် ပုံသဏ္ဌာန်ရှိပြီး ဘုရားပွဲတော်များ၊ ညဈေး နှင့် ကလေးကစားကွင်းများတွင် အများအားဖြင့် ရောင်းချသည်။<ref name="history">{{cite web |title=The Sweet History of Cotton Candy |url=https://www.nationalgeographic.com |access-date=2026-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120326000000/http://www.nationalgeographic.com/ |archive-date=26 March 2012 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web
|title=Cotton candy
|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Cotton_candy
|website=Wikipedia
|language=en
|access-date=၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆
}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:အစားအစာ ဆောင်းပါးတိုများ]]
[[ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ အစားအသောက်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အစားအသောက်]]
{{Food-stub}}
ho39rqtyc97qmukgz70to0rr8o3ul9f
ခမိရှိမကျွန်း၊ အမခုဆ
0
293417
1060540
1060229
2026-10-29T06:51:41Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060540
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox islands
| name = ခမိရှိမကျွန်း
| image =
| image_caption =
| image_size =
| pushpin_map = Japan Kumamoto Prefecture
| map_caption = ခုမမိုတိုခရိုင်တွင်း တည်နေရာပြမြေပုံ
| native_name = 上島 ''Kamishima''
| native_name_link = Japanese language
| nickname =
| location = [[Ariake Sea]], [[Yatsushiro Sea]]
| coordinates = {{coord|32|26|0|N|130|20|0|E|display=inline,title}}
| archipelago = [[Amakusa]]
| total_islands =
| major_islands =
| area_km2 = 225.32
| length_km = 25
| width_km = 15
| coastline_km =
| highest_mount = mount Kuratake
| elevation_m = 682
| country = Japan
| country_admin_divisions_title = Prefecture
| country_admin_divisions = [[Kumamoto Prefecture]]
| country_admin_divisions_title_1 =
| country_admin_divisions_1 =
| country_admin_divisions_title_2 =
| country_admin_divisions_2 =
| country_largest_city =
| country_largest_city_population =
| population = 34412
| population_as_of = 2000
| density_km2 = 153
| ethnic_groups = [[Japanese people|Japanese]]
| additional_info =
}}
'''ခမိရှိမ''' (上島, Kamishima) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အမခုဆကျွန်းစု]]ရှိ ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်း၏ ကမ်းခြေများသည် [[ယဆွတ်ရှိရိုပင်လယ်]]၊ [[အရိအခဲပင်လယ်]]ရှိ [[ရှိမဘရပင်လယ်အော်]] စသည်တို့နှင့် ထိစပ်နေသည်။ ကျွန်း၏ အနောက်ဘက်အပိုင်းကို [[အမခုဆမြို့၊ ခုမမိုတို|အမခုဆမြို့]]၏ လက်အောက်တွင် အုပ်ချုပ်ပြီး၊ ကျွန်း၏ အရှေ့ဘက်အပိုင်းကို [[ခမိအမခုဆမြို့]]၏ လက်အောက်တွင် ထားရှိ အုပ်ချုပ်သည်။ ကျွန်း၏ အမြင့်ဆုံးတောင်ထိပ်မှာ ခုရတခဲတောင်ဖြစ်ပြီး ၆၈၂ မီတာ (၂၂၃၈ ပေ) မြင့်သည်။
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
"အမခုဆတံတားငါးစင်း" သည် ၁၉၆၆ ခုနှစ်ကတည်းက ခမိရှိမကျွန်းနှင့် ကျူးရှူးကျွန်းကို ဆက်သွယ်ပေးထားသည်။ ထို့အပြင် အမခုဆ-ဆဲတိုအိုးဟရှိတံတားသည် ခမိရှိမကျွန်းနှင့် ရှိမိုရှိမကျွန်းကို ဆက်သွယ်ပေးထားသည်။ "အမခုဆ - ဆဲတို အိုးဟရှိတံတား" သည် အမခုဆကျွန်းစုတွင် အကြီးဆုံးတံတား ဖြစ်သည်။ ကျွန်းသို့ ရောက်ရှိနိုင်သည့် လမ်းများမှာ လမ်းမ ၂၆၆ နှင့် လမ်းမ ၃၂၄ ဖြစ်သည်။{{Cn|date=March 2025}}
==ရာသီဥတု==
ခမိရှိမကျွန်းသည် စိုထိုင်းသည့် သမပိုင်းဇုန်ရာသီဥတု ရှိသည်။ ရာသီဥတုလေးခု ရှိသည်။ ဆောင်းရာသီသည် နေသာယာကာ လေတိုက်၍ အတော်ခြောက်သွေ့သည်။ တစ်ခါတရံ အမြင့်ပိုင်းနေရာများတွင် နှင်းများကျဆင်းတတ်သည်။
{{Weather box
|width= auto
|collapsed = Y
|single line = Y
|metric first = Y
|location = Matsushima, Kamishima (1981–2010)
|Jan high C = 10.5
|Feb high C = 11.8
|Mar high C = 15.1
|Apr high C = 20.3
|May high C = 24.4
|Jun high C = 27.2
|Jul high C = 30.9
|Aug high C = 32.3
|Sep high C = 29.0
|Oct high C = 24.0
|Nov high C = 18.3
|Dec high C = 13.0
|year high C = 21.4
|Jan mean C = 6.1
|Feb mean C = 7.1
|Mar mean C = 10.2
|Apr mean C = 14.9
|May mean C = 19.0
|Jun mean C = 22.5
|Jul mean C = 26.4
|Aug mean C = 27.2
|Sep mean C = 24.1
|Oct mean C = 18.7
|Nov mean C = 13.3
|Dec mean C = 8.3
|year mean C = 16.5
|Jan low C = 1.7
|Feb low C = 2.4
|Mar low C = 5.4
|Apr low C = 9.9
|May low C = 14.2
|Jun low C = 18.7
|Jul low C = 22.9
|Aug low C = 23.3
|Sep low C = 20.3
|Oct low C = 14.2
|Nov low C = 8.8
|Dec low C = 3.8
|year low C = 12.1
|precipitation colour = green
|Jan precipitation mm = 72.9
|Feb precipitation mm = 87.8
|Mar precipitation mm = 139.2
|Apr precipitation mm = 145.9
|May precipitation mm = 176.8
|Jun precipitation mm = 363.8
|Jul precipitation mm = 373.5
|Aug precipitation mm = 184.6
|Sep precipitation mm = 169.3
|Oct precipitation mm = 84.9
|Nov precipitation mm = 89.2
|Dec precipitation mm = 64.2
|year precipitation mm = 1959.0
|Jan sun = 114.4
|Feb sun = 129.6
|Mar sun = 151.6
|Apr sun = 177.1
|May sun = 181.8
|Jun sun = 139.0
|Jul sun = 195.9
|Aug sun = 217.4
|Sep sun = 182.9
|Oct sun = 182.0
|Nov sun = 142.1
|Dec sun = 130.4
|year sun = 1945.4
|source 1 = Japan Meteorological Agency<ref name= JMA >{{cite web
| url = http://www.data.jma.go.jp/obd/stats/etrn/view/nml_amd_ym.php?prec_no=86&block_no=0843&year=&month=&day=&view=
| title = 松島 平年値(年・月ごとの値) 主な要素
| publisher = [[Japan Meteorological Agency]]
| accessdate = August 4, 2017
}}</ref>
|date=1981-2010
}}
==စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ==
*[[မယူးအိရှုမျှော်စင်]]
*[[အမခုဆတံတားငါးစင်း]]
==ထင်ရှားသူများ==
*[[အမခုဆရှိရိုး]] (益田 四郎 時貞)
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
==ပြင်ပလင့်များ==
*[https://web.archive.org/web/20190826034845/http://imagic.qee.jp/sima4/kumamoto/kamishima.html 熊本県の島>>天草上島(あまくさかみしま)]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ခုမမိုတိုခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
iexxu4z4gqreaf6rk32a1azx9fl9b30
Scarlet Heart Thailand
0
293423
1060511
1060318
2026-10-29T02:20:39Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ #IABot (v2.0.9.6)
1060511
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox television
| image = Scarlet heart thailand official poster.jpg
| image_size =
| image_alt =
| caption = Official series poster
| alt_name =
| native_name = {{Infobox name module
| language = th
| title = ปาฏิหาริย์ข้ามกาลเวลา}}
| genre = {{ubl|[[Historical fiction]]|[[Fantasy]]|[[Romance film|Romance]]|[[Melodrama]]}}
| creator = {{ubl|[[GMMTV]]|Nar-ra-tor}}
| based_on = {{Based on|''[[Bu Bu Jing Xin (novel)|Bu Bu Jing Xin]]''|[[Tong Hua (writer)|Tong Hua]]}}
| writer =
| screenplay = {{ubl|Nuttiya Sirakornwilai|Muanfhun Chaonua|Chutimon Rachel|Phoutida Nosavan}}
| story = [[Tong Hua (writer)|Tong Hua]]
| director = Kanittha Kwanyu<ref>{{Cite web |date=2024-04-24 |title=GMMTV 2024 PART 2 เปิดผัง 14 ซีรีส์ GMM ใหม่น่าจับตา ปี 2024 |url=https://www.sanook.com/movie/167339/ |access-date=2024-04-29 |language=th}}</ref>
| creative_director =
| starring = {{ubl|[[Tontawan Tantivejakul]]|[[Metawin Opas-iamkajorn]]}}
| theme_music_composer =
| open_theme =
| end_theme =
| composer =
| country = Thailand
| language = Thai
| num_episodes = 18
| list_episodes =
| executive_producer = {{ubl||Darapa Chaysanguan|[[Sataporn Panichraksapong]]}}
| producer = Nattapong Mongkolsawat
| location = Thailand
| cinematography =
| editor =
| camera =
| runtime =
| company = {{ubl||The One Enterprise|[[GMMTV]]|Nar-ra-tor}}
| network = [[One 31]]
| first_aired = <!--Insert date after it had aired {{Start date|2026|11|04|df=y}}-->
| last_aired = <!--present-->
| related = {{ubl||''[[Scarlet Heart]]'' {{small|(2011: China)}}|''[[Moon Lovers: Scarlet Heart Ryeo]]'' {{small|(2016: South Korea)}}}}
}}
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />'''"Scarlet Heart Thailand"''' (ထိုင်းအမည်: ปาฏิหาริย์ข้ามกาลเวลา၊ အသံထွက်: ''ပါတီဟန် ခမ်း ကန်ဝေလာ''၊ တိုက်ရိုက်အဓိပ္ပာယ်: '''<nowiki/>'အချိန်ကျော်ဖြတ်လာသော အံ့ဖွယ်အမှု'''') သည် မင်းသမီး Tontawan Tantivejakul နှင့် မင်းသား Metawin Opas-iamkajorn တို့ အဓိကပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားသည့် မကြာမီထုတ်လွှင့်ပြသတော့မည့် ထိုင်းသမိုင်းနောက်ခံ စိတ်ကူးယဉ် (Historical fantasy) ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဤဇာတ်လမ်းတွဲသည် စာရေးဆရာမ Tong Hua ရေးသားခဲ့သည့် ၂၀၀၅ ခုနှစ်ထွက် တရုတ်ဝတ္ထု '''"Startling by Each Step"''' (တရုတ်အမည်: 步步驚心 - ပုပုကျင်းရှင်း) ကို အခြေခံ၍ ရိုက်ကူးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ဒါရိုက်တာ Kanittha Kwanyu က ရိုက်ကူးထားပြီး '''GMMTV''' နှင့် '''Nar-ra-tor''' ထုတ်လုပ်ရေးတို့မှ ပူးပေါင်းထုတ်လုပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-04-23 |title=ขนลุก 'Moon Lovers' ซีรีส์เกาหลี รีเมคสู่ไทย 'Scarlet Heart Thailand' |url=https://www.komchadluek.net/entertainment/thai-entertainment/573485 |access-date=2024-05-13 |website=komchadluek |language=th}}</ref><ref>{{Cite web |title='GMMTV' จัดงาน 'GMMTV 2024 UP & ABOVE PART 2' เสิร์ฟเมกะคอนเทนต์บันเทิงที่เหนือกว่า พร้อมตอกย้ำความสำเร็จในระดับสากล |url=https://hitz.teroradio.com/news/67797 |access-date=2024-05-13 |website=hitz.teroradio.com |language=th |archive-url=https://web.archive.org/web/20240513144550/https://hitz.teroradio.com/news/67797 |archive-date=13 May 2024 |url-status=dead}}</ref>
'''ဤဇာတ်လမ်းတွဲကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၄ ရက်နေ့တွင် One 31 ရုပ်သံလိုင်း၌ စတင်ပြသရန် စီစဉ်ထားပြီး''' ဗုဒ္ဓဟူးနေ့နှင့် ကြာသပတေးနေ့တိုင်း အာဆီယံစံတော်ချိန် (ICT) ည ၂၀:၃၀ နာရီတွင် ထုတ်လွှင့်ပြသသွားမည် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် တစ်ရက်တည်းမှာပင် အာဆီယံစံတော်ချိန် (ICT) ည ၂၁:၄၅ နာရီတွင် OneD အပလီကေးရှင်း (App) မှတစ်ဆင့် အွန်လိုင်း streaming အနေဖြင့်လည်း ကြည့်ရှုနိုင်မည် ဖြစ်သည်။<ref name="mint-shth-tr">{{Cite web |date=2026-10-19 |title=ยกทัพนักแสดงดัง! เปิดเรื่องย่อ "Scarlet Heart Thailand ปาฏิหาริย์ข้ามกาลเวลา" ก่อนชมตอนแรก 4 พ.ย. นี้ |url=https://www.mintmagth.com/story/scarlet-heart-thailand-official-trailer |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20261019132034/https://www.mintmagth.com/story/scarlet-heart-thailand-official-trailer |archive-date=2026-10-19 |access-date=2026-10-19 |website=[[Mint Magazine]] |language=th}}</ref>
== ဇာတ်လမ်းအကျဉ်း ==
ဆန်းကြယ်လှသော အဖြစ်အပျက်များကြောင့် ခေတ်သစ်ကမ္ဘာမှ အမျိုးသမီးတစ်ဦးဖြစ်သူ '''နဘွန်း (Tontawan Tantivejakul)''' သည် အချိန်ခရီးသွားကာ ယူလာဗီ (Ullavee) မြို့မှ မျိုးရိုးမြင့်အမျိုးသမီးလေး '''ဖုန်နွမ်''' ၏ ခန္ဓာကိုယ်ထဲတွင် ရုတ်တရက် နိုးထလာခဲ့သည်။ သူမသည် ထိုရှေးခေတ်ကာလ၏ စိမ်းသက်လှသော ဓလေ့ထုံးတမ်းများနှင့် လူမှုရေးစံနှုန်းများကို ရုန်းကန်နေထိုင်ရင်း၊ ထီးနန်းစည်းစိမ်ကို မက်မောပြီး ပြိုင်ဆိုင်နေကြသည့် မင်းသားများအကြားက ပြင်းထန်သော အာဏာလုပွဲထဲသို့ ဝင်ပါမိသွားခဲ့သည်။
နန်းတွင်းလုပ်ကြံမှုများနှင့် မပြတ်ပြောင်းလဲနေသော အင်အားစုများအကြားတွင် သူမသည် မထင်မှတ်ဘဲ ထိုမင်းသားများ၏ ဆွဲဆောင်မှုအောက်သို့ ကျရောက်သွားခဲ့သည်။ မိမိပတ်ဝန်းကျင်တွင် ရှုပ်ထွေးမှုများနှင့် မရေရာမှုများ ရှိနေသော်လည်း သူမသည် ထိုမင်းသားများ၏ တည်ရှိမှုအပေါ် ပိုမိုစွဲလမ်းလာကာ၊ စတင်ပွင့်လန်းလာသော အချစ်ဇာတ်လမ်းနှင့် အန္တရာယ်များလှသော နိုင်ငံရေးလောကအကြားတွင် ဟန်ချက်ညီအောင် လျှောက်လှမ်းသွားရမည့် ဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=จัดเต็มความปัง! เปิดไลน์อัพซีรีส์เรื่องใหม่ภายในงาน GMMTV 2024 UP&ABOVE PART2 |url=https://www.mintmagth.com/story/gmmtv-2024-upabove-part2-line-up-series-and-celebrity/ |access-date=2024-05-13 |website=Mint Magazine Thailand |language=th}}</ref>
== ပါဝင်သရုပ်ဆောင်သူများနှင့် ဇာတ်ကောင်များ ==
=== အဓိကဇာတ်ဆောင်များ ===
* '''Tontawan Tantivejakul (Tu)''' - ဖုန်နွမ် (Fongnuan) / နဘွန်း (Naboon) အဖြစ်<ref>{{Cite web |author=The Beat Asia |title=Chinese Novel 'Scarlet Heart' Is Having a Thai Adaptation |url=https://thebeat.asia/bangkok/vibe/pop-culture/gmmtv-to-produce-a-star-studded-thai-remake-of-scarlet-heart |access-date=2024-05-13 |website=The Beat Bangkok |language=en}}</ref>
* '''Metawin Opas-iamkajorn (Win)''' - မောင်းဖှာ (Mueang Fah) အဖြစ်
* '''Korapat Kirdpan (Nanon)''' - ဆင်သပ် (Saen Thep) အဖြစ်
* '''Tawan Vihokratana (Tay)''' - အိန်သရတ် (Intharach) အဖြစ်
* '''Nattawat Jirochtikul (Fourth)''' - ချွန်းဟန် (Chom Han) အဖြစ်
* '''Phuwin Tangsakyuen (Phuwin)''' - ဖှာဟမ် (Fah Ham) အဖြစ်
* '''Tanapon Sukumpantanasan (Perth)''' - ကွန်ထိုင်း (Kong Thai) အဖြစ်
* '''Jiratchapong Srisang (Force)''' - ဖာဝီယန် (Pha Wiang) အဖြစ်
=== ဇာတ်ရံများ ===
* '''Pansa Vosbein (Milk)''' - ဟုန်ခမ်း (Hong Kham) အဖြစ်
* '''Chanikarn Tangkabodee (Prim)''' - ဘိုာဆိုင်း (Bua-sai) အဖြစ်
* '''Nachcha Chuedang (Parn)''' - ဒေါင်ကဲ (Dao Kaew) အဖြစ်
* '''Rutricha Phapakithi (Ciize)''' - လာ (Laa) / အီဗာ (Ava) အဖြစ်
* '''Sarunchana Apisamaimongkol (Aye)''' - မနီတစ် (Maneethip) အဖြစ်
* '''Songsit Roongnophakunsri (Kob)''' - ဘုရင် ဖယား ချိုင်း ဆင် လူး (King Phya Chai Saen Lue) အဖြစ်
* '''Apasiri Nitibhon (Um)''' - မိဖုရား သုခန္ဓာ (Queen Su-khantha) အဖြစ်
* '''Rasee Wacharapolmek (Organ)''' - မိဖုရား ချင်းလာအော (Queen Chiang La-or) အဖြစ်
* '''Pitisak Yaowananont (Tae)''' - ဖရွန်ယာ - နန်းတွင်းဗေဒင်ဆရာ (Phrom-ya - Royal astrologer) အဖြစ်
* '''Sueangsuda Lawanprasert (Namfon)''' - ဟုန်ချန်း (Hom Chan) အဖြစ်
* '''Napasranch Mittiraroch (Tuck)''' - မောင်အင်း (Meun-in) အဖြစ်
== တ်လုပ်ရေး ==
[[File:"Scarlet_Heart_Thailand"_cast_at_GMMTV's_2024_Up&Above_Part_2_event,_23_April_2024_03.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%22Scarlet_Heart_Thailand%22_cast_at_GMMTV's_2024_Up&Above_Part_2_event,_23_April_2024_03.png|thumb|340x340px|၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့က ပြုလုပ်ခဲ့သော GMMTV ၏ 2024 Up&Above Part 2 ပွဲအခမ်းအနားမှ အဓိကသရုပ်ဆောင်များ၏ ပုံစံ။]]
'''"Scarlet Heart Thailand"''' သည် "Startling by Each Step" ဝတ္ထုကို တတိယအကြိမ်မြောက် ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲအဖြစ် ပြန်လည်ဆန်းသစ်ရိုက်ကူးခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုဝတ္ထုကို ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် မင်းသမီး Cecilia Liu နှင့် မင်းသား Nicky Wu တို့ ပါဝင်သရုပ်ဆောင်ထားသည့် တရုတ်ဇာတ်လမ်းတွဲ '''"Scarlet Heart"''' အဖြစ် ပထမဆုံးအကြိမ် ပုံဖော်ခဲ့ပြီး၊ နောက်ပိုင်း ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် မင်းသမီး Lee Ji-eun (IU) နှင့် မင်းသား Lee Joon-gi တို့ ပါဝင်သည့် တောင်ကိုရီးယားဇာတ်လမ်းတွဲ '''"Moon Lovers: Scarlet Heart Ryeo"''' အဖြစ် ဒုတိယအကြိမ် ပြန်လည်ရိုက်ကူးခဲ့သည်။
ထိုင်းဗားရှင်း ပြန်လည်ရိုက်ကူးမည့်အကြောင်းကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့က Union Mall<ref>{{Cite web |date=2024-04-24 |title=เตรียมขอบตาให้พร้อม! เปิดโผซีรีส์สุดปัง GMM TV PART 2 ครบรสทั้งฮาและตับพัง |url=https://www.daradaily.com/news/137396/read |access-date=2024-05-13 |website=www.daradaily.com}}</ref> ရှိ Union Hall တွင် ကျင်းပခဲ့သည့် '''GMMTV Up & Above Part 2''' ပွဲအခမ်းအနား၌ တရားဝင်ကြေညာခဲ့ပြီး၊ ထိုပွဲတွင် အဓိကသရုပ်ဆောင်စာရင်းနှင့် တစ်မိနစ်စာ ပဏာမဗီဒီယို (Trailer) ကိုပါ ထုတ်ဖော်ပြသခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-04-24 |title=GMMTV announces Thai adaptation of hit novel 'Scarlet Heart' |url=https://dzrh.com.ph/post/'scarlet-heart'-is-getting-thai-adaptation! |access-date=2024-04-27 |website=DZRH News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-04-24 |title=GMMTV announces Thai adaptation of hit novel 'Scarlet Heart' |url=https://dzrh.com.ph/post/'scarlet-heart'-is-getting-thai-adaptation! |access-date=2024-04-27 |website=DZRH News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-04-24 |title=Moon Lovers รีเมค? Scarlet Heart Thailand อิงนิยายต้นฉบับ เตรียมปังตามเวอร์ชั่น จีน-เกาหลี |url=https://www.sanook.com/movie/167343/ |access-date=2024-04-29 |language=th}}</ref> ထိုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် ဇာတ်ကားမရိုက်ကူးမီ ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှု (Pre-production) လုပ်ငန်းများကို စတင်ခဲ့ပြီး၊ စက်တင်ဘာလတွင် သရုပ်ဆောင်များသည် ၎င်းတို့၏ ဇာတ်ကောင်နေရာများအတွက် ပြင်ဆင်သည့်အနေဖြင့် မြင်းစီးခြင်း၊ မြားပစ်ခြင်း၊ ရိုးရာအကနှင့် ဓားသိုင်းပညာရပ်များကို သင်ကြားလေ့ကျင့်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=Scarlet Heart training. day 1 |url=https://x.com/phuwintang/status/1836276086650577376 |website=Phuwintang}}</ref><ref>{{Cite web |title=๑๘.๐๙.๒๕๖๗ 𓆸 |url=https://x.com/ScarletHeartTH/status/1836318081557369136 |website=Scarlet Heart Thailand}}</ref><ref>{{Cite web |title=His Highness, His Highness, is with you |url=https://x.com/Tawan_V/status/1836305249516376541 |website=Tawan_V}}</ref><ref>{{Cite web |title=วันนี้มาเกือบครบขาดเด็จน้องภูวินคนเดียว ไม่เป็นไรตัดแปะเรียบร้อย ไม่อ่อม ๆ เอนเนอจี้ ๆ ๆ #ScarletHeartTH |url=https://x.com/fforcejs/status/1846855717036478592 |website=fforcejs}}</ref>
ဇာတ်ညွှန်း ပထမဆုံးအကြိမ် အတူတကွဖတ်ရှုခြင်း (Script read-through) ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web |title=เริ่มเลย! เหล่านักแสดง Scarlet Heart Thailand ส่งภาพแรกรวมตัวครบทุกคน |url=https://www.mintmagth.com/story/scarlet-heart-thailand-first-pic-gmmtv-2024-part-2/ |access-date=2025-05-20 |website=Mint Magazine Thailand |language=th}}</ref>၊ အဓိကရုပ်ရှင်ရိုက်ကူးရေးလုပ်ငန်းများ (Principal photography) ကိုမူ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=เปิดกล้อง! Scarlet Heart Thailand พร้อมสามนักแสดงนำ 'ตู-นนน-เพิร์ธ' เดินหน้าถ่ายทำคิวแรกเรียบร้อย |url=https://www.mintmagth.com/story/scarlet-heart-thailand-tu-nanon-perth/ |access-date=2025-08-27 |website=Mint Magazine Thailand |language=th}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-08-27 |title=ในที่สุด! “นนน - ตู - เพิร์ธ” เปิดกล้องQ1 โปรเจ็คท์ “Scarlet Heart Thailand” แล้ว |url=https://www.daradaily.com/news/153750/read |access-date=2025-08-27 |website=www.daradaily.com}}</ref>
== ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှု ==
GMMTV မှ ထုတ်လုပ်သည့် ထိုင်းရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲ '''"Scarlet Heart Thailand"''' ၏ တရားဝင်နမူနာဗီဒီယို (Trailer) နှင့် ပရိုမိုးရှင်းဓာတ်ပုံများ ထွက်ရှိလာပြီးနောက်၊ မြန်မာပရိသတ်များအကြား ဝေဖန်မှုများနှင့် အငြင်းပွားမှုများ ပြင်းထန်စွာ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ဇာတ်လမ်းတွဲတွင် အသုံးပြုထားသော ဝတ်စုံဒီဇိုင်းများနှင့် ကပြဖျော်ဖြေမှုများသည် မြန်မာ့သမိုင်းဝင် ကုန်းဘောင်ခေတ်နှင့် ရတနာပုံခေတ်တို့၏ နန်းတွင်းဝတ်စုံများ၊ သတ်မှတ်ချက်များနှင့်လည်းကောင်း၊ မြန်မာ့ရိုးရာ ဆီမီးခွက်အကနှင့်လည်းကောင်း များစွာဆင်တူနေသည့်အတွက် ဝေဖန်ခံခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤသို့ ပုံစံချင်း ဆင်တူနေသောကြောင့် မြန်မာကြည့်ရှုသူများအကြား ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ကိုယ်စားပြုမှုနှင့် အနုပညာအမွေအနှစ် ပိုင်ဆိုင်မှုဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များနှင့် ပတ်သက်၍ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဆွေးနွေးငြင်းခုံမှုများ ဖြစ်ပွားစေခဲ့သည်။<ref name="eleven">{{cite news |title=Calls for objection as Thai Series Scarlet Heart Thailand allegedly features Myanmar traditional costume and Rakhine oil-lamp dance as Thai cultural elements |url=https://elevenmyanmar.com/news/calls-for-objection-as-thai-series-scarlet-heart-thailand-allegedly-features-myanmar |publisher=Eleven Media Group}}</ref>
=== မြန်မာပရိသတ်များ၏ ဝေဖန်မှုနှင့် တောင်းဆိုချက်များ ===
မြန်မာကြည့်ရှုသူများက ဤဇာတ်လမ်းတွဲ၏ နမူနာဗီဒီယို (Trailer) များတွင် ပါဝင်သော အမျိုးသမီးဇာတ်ဆောင်အချို့၏ ဝတ်စုံများသည် မြန်မာ့ရိုးရာ နန်းတွင်းဝတ်စုံများ၊ အထူးသဖြင့် '''ထိုင်မသိမ်းအင်္ကျီများနှင့် ပုခုံးဖောင်းဝတ်စုံဒီဇိုင်းများ'''နှင့် ဆင်တူနေကြောင်း ထောက်ပြခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင် ဇာတ်လမ်းတွဲထဲမှ ကပြဖျော်ဖြေမှုအချို့သည် မြန်မာ့ရိုးရာ ဆီမီးခွက်အက၊ အထူးသဖြင့် ဗုဒ္ဓဘာသာပွဲတော်များတွင် ကပြလေ့ရှိသည့် '''ရခိုင်ရိုးရာ ဆီမီးခွက်အက'''နှင့် အလွန်အမင်း တူညီနေသည့်အတွက် ဝေဖန်ခဲ့ကြသည်။<ref name="CJ">{{cite news |date=2026-10-20 |title=Scarlet Heart Thailand ဇာတ်လမ်းတွဲက ဝတ်စုံနဲ့ အကတွေ မြန်မာ့ကုန်းဘောင်ခေတ် ယဉ်ကျေးမှုနဲ့ ဆင်တူနေလို့ ရှင်းလင်းချက်တောင်းဆို |url=https://cjplatform.com/23102026-3/ |publisher=CJ Platform}}</ref>
နိုင်ငံတကာ ကြည့်ရှုသူများအနေဖြင့် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များကို ထိုင်းရိုးရာစစ်စစ်များအဖြစ် မှားယွင်းမှတ်ယူသွားမည်ကို စိုးရိမ်သဖြင့် မြန်မာပရိသတ်များက ဇာတ်လမ်းတွဲတွင် အသုံးပြုထားသည့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာအချက်အလက်များ၏ မူလမြစ်ဖျားခံရာကို ရှင်းလင်းစွာ အသိအမှတ်ပြုပေးရန်နှင့် တရားဝင် ရှင်းလင်းချက်ထုတ်ပြန်ပေးရန် GMMTV ကို တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။'''၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၀ ရက်နေ့'''တွင် '''DatarrX Foundation'''<ref>{{Cite web |last=Thun |first=Ngwe Yan |date=2026-10-25 |title=Scarlet Heart Thailand: Ullavee Was Never The Problem |url=https://cinemaboulevard.org/en/articles/scarlet-heart-thailand/ |access-date=2026-10-26 |website=Cinema Boulevard |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=DatarrX Foundation |first= |date=2026-10-20 |title=မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များကို ကာကွယ်ရန် ပထမအဆင့် ကန့်ကွက်လှုပ်ရှားမှု စတင်ခြင်း |url=https://datarrx.org/blog/cultural-preservation-petition/ |access-date=2026-10-26 |website=DatarrX |language=en}}</ref> မှ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်ကို အသိအမှတ်ပြုစေရန် အွန်လိုင်းမှတစ်ဆင့် လက်မှတ်ရေးထိုးတောင်းဆိုမှု (Online petition) တစ်ခုကို စတင်ပြုလုပ်ခဲ့ရာ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၃ ရက်နေ့အထိ လက်မှတ်ရေးထိုးသူ ပေါင်း ၃၄,၀၀၀ ကျော် ရရှိခဲ့ပြီး၊ '''အောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင်မူ လက်မှတ်ရေးထိုးသူပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော်အထိ တိုးတက်များပြားလာခဲ့သည်။'''<ref>{{cite news |date=2026-10-23 |title=မြန်မာ့ရိုးရာဝတ်စုံနှင့် ယဉ်ကျေးမှုကို မှီငြမ်းခဲ့ဟု GMMTV ဝန်ခံပြီး တရားဝင် တောင်းပန် |url=https://burmese.dvb.no/post/787602 |publisher=DVB Burmese}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-10-22 |title=ពលរដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ាជាច្រើន រិះគន់ក្រុមហ៊ុន GMMTV របស់ថៃ - សុីសុីថាមស៍ |url=https://kh.cc-times.com/posts/31629 |access-date=2026-10-26 |website=The Cambodia China Times |language=km}}</ref>
[[ဖိုင်:Scarlet Heart Thailand Petition 27Oct2026.jpg|alt=Change.org ဝဘ်ဆိုက်စာမျက်နှာ၏ ကွန်ပျူတာမြင်ကွင်းဖြစ်ပြီး "GMMTV - Recognize Myanmar's Cultural Heritage in Scarlet Heart Thailand" ဟု ရေးသားထားသော ခေါင်းစဉ်နှင့်အတူ "43,120 signatures" ဟူသော လက်မှတ်အရေအတွက်နှင့် DatarrX Foundation ၏ အမည်ကို ပြသနေသည့် ပုံရိပ်တို။|center|thumb|''Scarlet Heart Thailand'' ဇာတ်လမ်းတွဲတွင် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု ထည့်သွင်းထားမှုကို အသိအမှတ်ပြုရန် တောင်းဆိုသည့် Change org လက်မှတ်ရေးထိုးပွဲ၌ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက်နေ့အထိ လက်မှတ်ပေါင်း ၄၃,၀၀၀ ကျော် ရရှိထားစဉ်။]]
=== GMMTV ၏ တရားဝင်ထုတ်ပြန်ချက်နှင့် တောင်းပန်မှု ===
ဝေဖန်မှုများ တိုးပွားလာပြီးနောက် GMMTV ထုတ်လုပ်ရေး ကုမ္ပဏီသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် တရားဝင် ထုတ်ပြန်ချက်တစ်ရပ် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ၎င်းထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဇာတ်လမ်းတွဲ၌ ဖော်ပြထားသော ယူလာဗီ (Ullavee) မြို့သည် လုံးဝစိတ်ကူးယဉ်မြို့ (Fictional city) မျှသာဖြစ်ကြောင်း ထုတ်လုပ်ရေး ကုမ္ပဏီက ရှင်းလင်းထားသည်။ ဇာတ်လမ်းတွဲပါ ဝတ်စုံများနှင့် အနုပညာမြောက် ဒီဇိုင်းများသည် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၏ လန်နာ (Lanna) ယဉ်ကျေးမှု၊ တိုင်းရင်းသား မျိုးနွယ်စုများ (Tai ethnic) ၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ တရုတ်ယဉ်ကျေးမှုနှင့် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အနုပညာ အမွေအနှစ်များ အပါအဝင် ယဉ်ကျေးမှု ဓလေ့ထုံးတမ်း အမြောက်အမြားကို ပေါင်းစပ်ကာ စိတ်ကူးစိတ်သန်း (Inspiration) ယူ၍ ဖန်တီးထားခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။<ref name="Khaso">{{cite news |date= |title=GMMTV SAYS ‘SCARLET HEART THAILAND’ COSTUMES DRAW FROM MULTIPLE CULTURES |url=https://www.khaosodenglish.com/featured/2026/10/23/gmmtv-says-scarlet-heart-thailand-costumes-draw-from-multiple-cultures/ |publisher=Khaosodenglish}}</ref>
GMMTV က ၎င်းတို့အနေဖြင့် ဇာတ်လမ်းတွဲပါ အစိတ်အပိုင်းအားလုံးကို ထိုင်းယဉ်ကျေးမှုတစ်ခုတည်းကိုသာ ကိုယ်စားပြုသည့် ပုံစံမျိုးဖြင့် ပုံဖော်ရန် မည်သည့်ရည်ရွယ်ချက်မျှ မရှိခဲ့ကြောင်း ထပ်လောင်းအတည်ပြု ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ကုမ္ပဏီအနေဖြင့် ယဉ်ကျေးမှုတစ်ခုချင်းစီ၏ တန်ဖိုးနှင့် မူလမြစ်ဖျားခံရာများကို အလေးအနက်ထား လေးစားကြောင်း အလေးပေးပြောဆိုခဲ့ပြီး၊ ဇာတ်လမ်းတွဲတွင်း ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ပုံဖော်မှုများကြောင့် ပရိသတ်များအကြား စိုးရိမ်ပူပန်မှုများနှင့် စိတ်အနှောင့်အယှက် ဖြစ်စေခဲ့ရမှုများအတွက် တောင်းပန်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref name="eleven" />
== ကိုးကားချက်များ ==
{{Reflist}}<templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles>
== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
{{Commons category}}{{GMMTV ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများ|state=expanded}}
* {{twitter|ScarletHeartTH}}
* {{IMDb title|32203879|Scarlet Heart Thailand}}
[[ကဏ္ဍ:GMMTV ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:တရုတ်ဘာသာစကား ပါဝင်သော ဆောင်းပါးများ]]
[[ကဏ္ဍ:ထိုင်းဘာသာစကား ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]]
[[ကဏ္ဍ:ထိုင်း ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]]
[[ကဏ္ဍ:ထိုင်း ဖျော်ဖြေရေးသမားများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားများ]]
26d32gf1o6t8if58rxbvd0ya92owbnz
ဂေါ့တိုးကျွန်းစု
0
293456
1060501
1060403
2026-10-29T02:06:21Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ပထဝီသွင်ပြင် */
1060501
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox islands
| name = ဂေါ့တိုးကျွန်းစု
| native_name = 五島列島
| native_name_lang = ja
| image =
| image_caption =
| image_map = Map-GotoRetto-en.png
| map_caption = ဂေါ့တိုးကျွန်းစု
| coordinates = {{Coord|32.90|129.05|type:isle|display=it}}
| location = [[ဂျပန်ပင်လယ်]]
| total_islands = 140
| major_islands = [[ဖုခုအဲကျွန်း]], [[ဟိဆခကျွန်း]], [[နရုကျွန်း (ဂျပန်)|နရုကျွန်း]], [[ဝခမဆွတ်ကျွန်း]], [[နခဒိုးရိကျွန်း]]
| area_km2 =
| country = [[Japan]]
| country_admin_divisions_title = ခရိုင်
| country_admin_divisions = [[နဂဆခိခရိုင်|နဂဆခိ]]
| population = 76,311
| population_as_of = 2005
| timezone1 = [[Japan Standard Time]]
| utc_offset1 = +9
}}
'''ဂေါ့တိုးကျွန်းစု''' (五島列島, ဂေါ့တိုးကျွန်းစု) သည် [[ဂျပန်ပင်လယ်]]ပြင်ရှိ ကျွန်းစု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite book |last1=Wang |first1=Pinxian |url=https://books.google.com/books?id=MMYHBAAAQBAJ |title=Geology of the China Seas |last2=Li |first2=Qianyu |last3=Li |first3=Chun-Feng |date=2014-06-07 |publisher=Elsevier |isbn=978-0-444-59394-8 |pages=500–501 |language=en}}</ref><ref>[https://iho.int/uploads/user/pubs/standards/s-23/S-23_Ed3_1953_EN.pdf International Hydrographic Organization: ''Limits of Oceans and Seals'' (Special Publication No. 23), 3. Auflage 1953, S. 31. Aufgerufen am 19.11.2023]</ref> ကျွန်းစုသည် [[နဂဆခိခရိုင်]]၏ အစိတ်အပိုင်းလည်း ဖြစ်သည်။<ref>''Teikoku's Complete Atlas of Japan'', Teikoku-Shoin Co., Ltd., {{ISBN|4-8071-0004-1}}.</ref>
==ပထဝီသွင်ပြင်==
[[File:Gotō Islands Relief Map, SRTM-1.jpg|thumb|left|မြေမျက်နှာသွင်ပြင်ပြမြေပုံ]]
[[File:HISAKASIMA_ORIGAMI_IMG_8052.JPG|thumb|ဂေါ့တိုးကျွန်းစု၏ မြင်ကွင်း]]
ဤကျွန်းစုတွင် ပင်မကျွန်းငါးခု အပါအဝင် စုစုပေါင်း ကျွန်း ၁၄၀ ပါဝင်သည်။ ပင်မကျွန်းငါးခုမှာ [[ဖုခုအဲကျွန်း]] (福江島, Fukue-jima), [[ဟိဆခကျွန်း]] (久賀島, Hisaka-jima), [[နရုကျွန်း (ဂျပန်)|နရုကျွန်း]] (奈留島, Naru-shima), [[ဝခမဆွတ်ကျွန်း]] (若松島, Wakamatsu-jima) နှင့် [[နခဒိုးရိကျွန်း]] (中通島, Nakadōri-jima) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ [[အုခုဂျိမ]]သည် ကျွန်းစု၏ မြောက်ဘက်အစွန်ကျဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.jnto.go.jp/eng/location/rtg/pdf/pg-703.pdf |title=Nagasaki, Unzen, Goto Islands, Iki and Tsushima |publisher=Japan National Tourist Organization |year=2007 |access-date=2010-02-02 |archive-date=2006-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060625150729/http://www.jnto.go.jp/eng/location/rtg/pdf/pg-703.pdf |url-status=live }}</ref>
ကျွန်းစုသည် ဖုခုအဲကျွန်းရှိ အိုဆဲဇခိမီးပြတိုက်မှ နခဒိုးရိကျွန်းရှိ ဆွတ်ဝဇခိမီးပြတိုက်အထိ ၈၅ ကီလိုမီတာ (၅၃ မိုင်) ရှည်လျားသည်။ ကျွန်းစု၏ ဗဟိုသည် နရုကျွန်းဖြစ်ပြီး ကိုဩဒိနိတ် 32°49′N 128°56′E တွင် တည်ရှိသည်။
ကျွန်းစု၏ မြောက်ဘက်တွင် [[ဆွတ်ရှိမရေလက်ကြား]]ရှိ [[ဆွတ်ရှိမကျွန်း]] ရှိသည်။ အရှေ့ဘက်တွင် [[ကျူးရှူးကျွန်း]]နှင့် [[နဂဆခိခရိုင်]]၏ နယ်မြေများ ရှိသည်။ ကျွန်းစုသည် [[နဂဆခိမြို့]]ဆိပ်ကမ်းမှ ၁၀၀ ကီလိုမီတာခန့် (၆၂ မိုင်) ဝေးသည်။ ဆွတ်ရှိမရေစီးကြောင်းသည် ကျွန်းစုပတ်လည်ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းလျက်ရှိသည်။
ကျွန်းစု၏ တောင်ဘက်ရှိ ကျွန်းဖြစ်သည့် ဖုခုအဲကျွန်းသည် မြောက်ဘက်မှ တောင်ဘက်သို့ ခန့်မှန်းခြေ ၂၅ ကီလိုမီတာ (၁၆ မိုင်) နှင့် အရှေ့ဘက်မှ အနောက်ဘက်သို့ ၂၅ ကီလိုမီဝာ (၁၆ မိုင်) အကျယ်အဝန်း ရှိသည်။ ကျွန်းစု၏ မြောက်ဘက်ရှိ နခဒိုးရိကျွန်းသည် မြောက်ဘက်မှ တောင်ဘက်သို့ ၄၀ ကီလိုမီတာ (၂၅ မိုင်) နှင့် အရှေ့ဘက်မှ အနောက်ဘက်သို့ ၃၀ ကီလိုမီတာ (၁၀ မိုင်) ကျယ်ဝန်းသည်။ နခဒိုးရိကျွန်း၏ အစိတ်အပိုင်းတော်တော်များများသည် အတော်လေး ကျဉ်းမြောင်းသည်။ အချို့သော နေရာများသည် အကျယ် ၆ ကီလိုမီတာ (၃.၇ မိုင်) ထက်ပင် နည်းသေးသည်။ ဖုခုအဲကျွန်းရှိ ရဲတိုက်မြို့ဟောင်းနေရာတွင် အမိုးခုံးသဏ္ဌာန် တောင်ကုန်းများ ရှိသည်။<ref>{{EB1911|inline=y|wstitle=Goto Islands|volume=12|page=277}}</ref>
၂၀၀၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် နယ်မြေပေါင်းစပ်မှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး [[ဂေါ့တိုးမြို့၊ နဂဆခိ|ဂေါ့တိုးမြို့]]ကို ထူထောင်ခဲ့သည်။ ဂေါ့တိုးမြို့တွင် ဖုခုအဲ၊ ဟိဆခနှင့် နရုကျွန်းနှင့် လူနေထိုင်မှုရှိသည့် ကျွန်းငါးခုတို့ ပါဝင်သည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် [[ရှင်းခမိဂေါ့တိုးမြို့၊ နဂဆခိ|ရှင်းခမိဂေါ့တိုးမြို့]]ကို တည်ထောင်ခဲ့ကာ ၎င်းတွင် နခဒိုးရိကျွန်းနှင့် ဝခမဆွတ်ကျွန်းတို့ ပါဝင်သည်။
ဟိဆခကျွန်း၏ အရှေ့ဘက်နှင့် ဖုခုအဲကျွန်း၏ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် သေးငယ်သည့် [[ခဘဂျိမ]] ရှိသည်။ ခဘဂျိမသည်လည်း ဂေါ့တိုးမြို့တွင် ပါဝင်သည်။
ဟိဆခကျွန်း၏ အရှေ့ဘက်နှင့် ဖုခုအဲကျွန်း၏ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် သေးငယ်သည့် [[ခဘဂျိမ]] ရှိသည်။ ခဘဂျိမသည်လည်း ဂေါ့တိုးမြို့တွင် ပါဝင်သည်။
==လူဦးရေ==
[[File:Douzaki_Church_in_Nagasaki.JPG|thumb|ဒိုးဇခိချတ်ကျောင်းတော်]]
၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ကျွန်းစုတွင်နေထိုင်သူဦးရေသည် ၇၆,၃၁၁ ဦး ရှိခဲ့သည်။{{citation needed}}
ကျွန်းစုသည် ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ခရစ်ယာန်လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွက် သမိုင်းကြောင်းအရ အရေးပါသည့်နေရာ ဖြစ်သည်။ အချို့သော နေထိုင်ကြသူများသည် ကတ်သလစ်ချတ်၏ ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်များမှ ဆင်းသက်လာကြသည်။{{citation needed}}
==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commons category|Gotō Islands}}
* [http://www.gotokanko.jp/ Goto city tourism association] {{in lang|ja}}
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]
[[ကဏ္ဍ:နဂဆခိခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
7nbnysfq1lvpaxy14iu54pqee4h6jdk
မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/၂၀၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၈
100
293502
1060411
1060388
2026-10-28T15:28:48Z
Salai Rungtoi
22844
1060411
wikitext
text/x-wiki
{{Current events|year=2026|month=10|day=28|content=
<!-- All news items below this line -->
'''နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေး'''
*၂၀၂၆ ခုနှစ် [[အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း|အာဆီယံ]]ဥက္ကဋ္ဌ၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးကိုယ်စားလှယ် [[ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ]]ခြားရေးဝန်ကြီး မစ္စ မာရီယာထရက်ဆာ ပရဲညိုလာဇာရို ဦးဆောင်သည့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၈ ရက်မှ ၃၀ ရက်အထိ လူသားချင်းစာနာမှုခရီးစဉ် လာရောက်သည်။ [https://www.moi.gov.mm/index.php/news/89940 (MOI)]
<!-- All news items above this line -->}}
sd43dejdhl9h3komfvxleoy56gsd3ba
ဖုခုအဲကျွန်း
0
293506
1060488
1060404
2026-10-29T01:55:36Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1060488
wikitext
text/x-wiki
'''ဖုခုအဲကျွန်း''' (福江島, ဖုခုအဲဂျိမ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ [[ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]တွင် ပါဝင်သည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဂေါ့တိုးကျွန်းစု၏ မြောက်ဘက်အကျဆုံးနှင့် အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်းသည် [[နဂဆခိခရိုင်]]၊ [[ဂေါ့တိုးမြို့၊ နဂဆခိ|ဂေါ့တိုးမြို့]]၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[ဂေါ့တိုး - ဖုခုအဲလေဆိပ်]]သည် ဤကျွန်းတွင် ရှိသည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့အရ ကျွန်းတွင် လူဦးရေ ၃၈,၄၈၁ ဦး နေထိုင်သည်။
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]
0at2mthuzm4jo7zc0xdi23x6yugpqwd
1060489
1060488
2026-10-29T01:55:49Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:နဂဆခိခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1060489
wikitext
text/x-wiki
'''ဖုခုအဲကျွန်း''' (福江島, ဖုခုအဲဂျိမ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ [[ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]တွင် ပါဝင်သည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဂေါ့တိုးကျွန်းစု၏ မြောက်ဘက်အကျဆုံးနှင့် အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်းသည် [[နဂဆခိခရိုင်]]၊ [[ဂေါ့တိုးမြို့၊ နဂဆခိ|ဂေါ့တိုးမြို့]]၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[ဂေါ့တိုး - ဖုခုအဲလေဆိပ်]]သည် ဤကျွန်းတွင် ရှိသည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့အရ ကျွန်းတွင် လူဦးရေ ၃၈,၄၈၁ ဦး နေထိုင်သည်။
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]
[[ကဏ္ဍ:နဂဆခိခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
lkvkq2ybezvispcxv9mnueazdtq140g
1060490
1060489
2026-10-29T01:56:17Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1060490
wikitext
text/x-wiki
'''ဖုခုအဲကျွန်း''' (福江島, ဖုခုအဲဂျိမ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ [[ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]တွင် ပါဝင်သည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဂေါ့တိုးကျွန်းစု၏ မြောက်ဘက်အကျဆုံးနှင့် အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်းသည် [[နဂဆခိခရိုင်]]၊ [[ဂေါ့တိုးမြို့၊ နဂဆခိ|ဂေါ့တိုးမြို့]]၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[ဂေါ့တိုး - ဖုခုအဲလေဆိပ်]]သည် ဤကျွန်းတွင် ရှိသည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့အရ ကျွန်းတွင် လူဦးရေ ၃၈,၄၈၁ ဦး နေထိုင်သည်။
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]
[[ကဏ္ဍ:နဂဆခိခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
1w0bvv3hfx5gbavwi8jpd2sr2t92v24
1060491
1060490
2026-10-29T01:56:40Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
1060491
wikitext
text/x-wiki
'''ဖုခုအဲကျွန်း''' (福江島, ဖုခုအဲဂျိမ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ [[ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]တွင် ပါဝင်သည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဂေါ့တိုးကျွန်းစု၏ မြောက်ဘက်အကျဆုံးနှင့် အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်းသည် [[နဂဆခိခရိုင်]]၊ [[ဂေါ့တိုးမြို့၊ နဂဆခိ|ဂေါ့တိုးမြို့]]၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[ဂေါ့တိုး - ဖုခုအဲလေဆိပ်]]သည် ဤကျွန်းတွင် ရှိသည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့အရ ကျွန်းတွင် လူဦးရေ ၃၈,၄၈၁ ဦး နေထိုင်သည်။
==ရာသီဥတု==
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]
[[ကဏ္ဍ:နဂဆခိခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
6r2tzb5c7oz6mm55gu38aqhdypxi8d7
1060494
1060491
2026-10-29T01:58:32Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ရာသီဥတု */
1060494
wikitext
text/x-wiki
'''ဖုခုအဲကျွန်း''' (福江島, ဖုခုအဲဂျိမ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ [[ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]တွင် ပါဝင်သည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဂေါ့တိုးကျွန်းစု၏ မြောက်ဘက်အကျဆုံးနှင့် အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်းသည် [[နဂဆခိခရိုင်]]၊ [[ဂေါ့တိုးမြို့၊ နဂဆခိ|ဂေါ့တိုးမြို့]]၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[ဂေါ့တိုး - ဖုခုအဲလေဆိပ်]]သည် ဤကျွန်းတွင် ရှိသည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့အရ ကျွန်းတွင် လူဦးရေ ၃၈,၄၈၁ ဦး နေထိုင်သည်။
==ရာသီဥတု==
ဖုခုအဲကျွန်းသည် ပုံမှန်အားဖြင့် နွေးထွေး၍ အလွန်စိုစွတ်သည့် ရာသီဥတု ရှိသည်။ နွေရာသီတွင် စိုထိုင်းပြီး ဆောင်းရာသီသည် အေးမြ၍ စိုစွတ်သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် နှင်းကျဆင်းမှု မရှိပေ။
{{Weather box
| location = Fukue (1991-2020, extremes 1962-present)
| width = auto
| metric first = yes
| single line = yes
|Jan record high C = 21.0
|Feb record high C = 22.2
|Mar record high C = 23.3
|Apr record high C = 26.7
|May record high C = 29.8
|Jun record high C = 32.9
|Jul record high C = 35.4
|Aug record high C = 36.8
|Sep record high C = 34.3
|Oct record high C = 31.5
|Nov record high C = 26.6
|Dec record high C = 23.3
|Jan avg record high C = 17.5
|Feb avg record high C = 18.8
|Mar avg record high C = 20.4
|Apr avg record high C = 23.6
|May avg record high C = 27.1
|Jun avg record high C = 29.0
|Jul avg record high C = 32.8
|Aug avg record high C = 33.7
|Sep avg record high C = 31.5
|Oct avg record high C = 27.6
|Nov avg record high C = 23.8
|Dec avg record high C = 19.5
|year avg record high C = 33.8
| Jan high C = 10.8
| Feb high C = 11.9
| Mar high C = 14.9
| Apr high C = 19.1
| May high C = 23.0
| Jun high C = 25.6
| Jul high C = 29.4
| Aug high C = 30.9
| Sep high C = 27.8
| Oct high C = 23.4
| Nov high C = 18.5
| Dec high C = 13.3
| year high C = 20.5
| Jan mean C = 7.6
| Feb mean C = 8.3
| Mar mean C = 10.7
| Apr mean C = 14.9
| May mean C = 18.8
| Jun mean C = 22.1
| Jul mean C = 26.2
| Aug mean C = 27.3
| Sep mean C = 24.1
| Oct mean C = 19.5
| Nov mean C = 14.6
| Dec mean C = 9.8
| Jan low C = 4.2
| Feb low C = 4.3
| Mar low C = 6.6
| Apr low C = 10.4
| May low C = 14.6
| Jun low C = 19.0
| Jul low C = 23.6
| Aug low C = 24.2
| Sep low C = 20.8
| Oct low C = 15.7
| Nov low C = 10.4
| Dec low C = 6.0
| year low C = 13.1
|Jan avg record low C = -0.6
|Feb avg record low C = -0.9
|Mar avg record low C = 0.7
|Apr avg record low C = 4.2
|May avg record low C = 9.1
|Jun avg record low C = 14.4
|Jul avg record low C = 19.8
|Aug avg record low C = 20.8
|Sep avg record low C = 16.0
|Oct avg record low C = 10.3
|Nov avg record low C = 4.5
|Dec avg record low C = 1.1
|year avg record low C = -1.6
| Jan record low C = -4.1
| Feb record low C = -5.4
| Mar record low C = -2.4
| Apr record low C = 0.3
| May record low C = 5.2
| Jun record low C = 10.4
| Jul record low C = 15.7
| Aug record low C = 17.4
| Sep record low C = 10.4
| Oct record low C = 5.2
| Nov record low C = 1.3
| Dec record low C = -1.6
| rain colour = green
| Jan rain mm = 93.4
| Feb rain mm = 109.5
| Mar rain mm = 172.1
| Apr rain mm = 216.1
| May rain mm = 210.2
| Jun rain mm = 324.2
| Jul rain mm = 308.8
| Aug rain mm = 239.6
| Sep rain mm = 289.2
| Oct rain mm = 132.7
| Nov rain mm = 134.1
| Dec rain mm = 108.9
| Jan humidity = 66
| Feb humidity = 66
| Mar humidity = 68
| Apr humidity = 72
| May humidity = 75
| Jun humidity = 83
| Jul humidity = 84
| Aug humidity = 81
| Sep humidity = 78
| Oct humidity = 71
| Nov humidity = 70
| Dec humidity = 68
| Jan rain days = 13.0
| Feb rain days = 10.5
| Mar rain days = 12.7
| Apr rain days = 11.0
| May rain days = 10.6
| Jun rain days = 13.3
| Jul rain days = 11.9
| Aug rain days = 11.2
| Sep rain days = 10.9
| Oct rain days = 6.8
| Nov rain days = 10.2
| Dec rain days = 11.6
| unit rain days = 0.5 mm
| Jan sun = 81.5
| Feb sun = 107.4
| Mar sun = 150.9
| Apr sun = 175.7
| May sun = 191.0
| Jun sun = 122.2
| Jul sun = 156.9
| Aug sun = 197.6
| Sep sun = 165.4
| Oct sun = 177.7
| Nov sun = 127.8
| Dec sun = 96.2
| source 1 = Japan Meteorological Agency<ref name="JMA">{{Cite web|url=https://www.data.jma.go.jp/obd/stats/etrn/view/nml_sfc_ym.php?prec_no=84&block_no=47843&year=&month=10&day=24&view=|title=気象庁 - 過去の気象データ検索 - 平年値(年・月ごとの値)|website=www.data.jma.go.jp|lang=ja}}</ref>
| source 2 = [[Japan Meteorological Agency]] (records)<ref>{{Cite web|url=https://www.data.jma.go.jp/obd/stats/etrn/view/rank_s.php?prec_no=84&block_no=47843&year=&month=10&day=24&view=|title=気象庁 - 過去の気象データ検索 - 観測史上1~10位の値(10月としての値)|website=www.data.jma.go.jp|lang=ja}}</ref>
| date = 11 June 2024
| source = Japan Meteorological Agency<ref name="JMA"/>
}}
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]
[[ကဏ္ဍ:နဂဆခိခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
j0nas0v9m7qqe77qjey01tala3n4qlc
1060495
1060494
2026-10-29T01:58:58Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ပြင်ပလင့်များ */
1060495
wikitext
text/x-wiki
'''ဖုခုအဲကျွန်း''' (福江島, ဖုခုအဲဂျိမ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ [[ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]တွင် ပါဝင်သည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဂေါ့တိုးကျွန်းစု၏ မြောက်ဘက်အကျဆုံးနှင့် အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်းသည် [[နဂဆခိခရိုင်]]၊ [[ဂေါ့တိုးမြို့၊ နဂဆခိ|ဂေါ့တိုးမြို့]]၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[ဂေါ့တိုး - ဖုခုအဲလေဆိပ်]]သည် ဤကျွန်းတွင် ရှိသည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့အရ ကျွန်းတွင် လူဦးရေ ၃၈,၄၈၁ ဦး နေထိုင်သည်။
==ရာသီဥတု==
ဖုခုအဲကျွန်းသည် ပုံမှန်အားဖြင့် နွေးထွေး၍ အလွန်စိုစွတ်သည့် ရာသီဥတု ရှိသည်။ နွေရာသီတွင် စိုထိုင်းပြီး ဆောင်းရာသီသည် အေးမြ၍ စိုစွတ်သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် နှင်းကျဆင်းမှု မရှိပေ။
{{Weather box
| location = Fukue (1991-2020, extremes 1962-present)
| width = auto
| metric first = yes
| single line = yes
|Jan record high C = 21.0
|Feb record high C = 22.2
|Mar record high C = 23.3
|Apr record high C = 26.7
|May record high C = 29.8
|Jun record high C = 32.9
|Jul record high C = 35.4
|Aug record high C = 36.8
|Sep record high C = 34.3
|Oct record high C = 31.5
|Nov record high C = 26.6
|Dec record high C = 23.3
|Jan avg record high C = 17.5
|Feb avg record high C = 18.8
|Mar avg record high C = 20.4
|Apr avg record high C = 23.6
|May avg record high C = 27.1
|Jun avg record high C = 29.0
|Jul avg record high C = 32.8
|Aug avg record high C = 33.7
|Sep avg record high C = 31.5
|Oct avg record high C = 27.6
|Nov avg record high C = 23.8
|Dec avg record high C = 19.5
|year avg record high C = 33.8
| Jan high C = 10.8
| Feb high C = 11.9
| Mar high C = 14.9
| Apr high C = 19.1
| May high C = 23.0
| Jun high C = 25.6
| Jul high C = 29.4
| Aug high C = 30.9
| Sep high C = 27.8
| Oct high C = 23.4
| Nov high C = 18.5
| Dec high C = 13.3
| year high C = 20.5
| Jan mean C = 7.6
| Feb mean C = 8.3
| Mar mean C = 10.7
| Apr mean C = 14.9
| May mean C = 18.8
| Jun mean C = 22.1
| Jul mean C = 26.2
| Aug mean C = 27.3
| Sep mean C = 24.1
| Oct mean C = 19.5
| Nov mean C = 14.6
| Dec mean C = 9.8
| Jan low C = 4.2
| Feb low C = 4.3
| Mar low C = 6.6
| Apr low C = 10.4
| May low C = 14.6
| Jun low C = 19.0
| Jul low C = 23.6
| Aug low C = 24.2
| Sep low C = 20.8
| Oct low C = 15.7
| Nov low C = 10.4
| Dec low C = 6.0
| year low C = 13.1
|Jan avg record low C = -0.6
|Feb avg record low C = -0.9
|Mar avg record low C = 0.7
|Apr avg record low C = 4.2
|May avg record low C = 9.1
|Jun avg record low C = 14.4
|Jul avg record low C = 19.8
|Aug avg record low C = 20.8
|Sep avg record low C = 16.0
|Oct avg record low C = 10.3
|Nov avg record low C = 4.5
|Dec avg record low C = 1.1
|year avg record low C = -1.6
| Jan record low C = -4.1
| Feb record low C = -5.4
| Mar record low C = -2.4
| Apr record low C = 0.3
| May record low C = 5.2
| Jun record low C = 10.4
| Jul record low C = 15.7
| Aug record low C = 17.4
| Sep record low C = 10.4
| Oct record low C = 5.2
| Nov record low C = 1.3
| Dec record low C = -1.6
| rain colour = green
| Jan rain mm = 93.4
| Feb rain mm = 109.5
| Mar rain mm = 172.1
| Apr rain mm = 216.1
| May rain mm = 210.2
| Jun rain mm = 324.2
| Jul rain mm = 308.8
| Aug rain mm = 239.6
| Sep rain mm = 289.2
| Oct rain mm = 132.7
| Nov rain mm = 134.1
| Dec rain mm = 108.9
| Jan humidity = 66
| Feb humidity = 66
| Mar humidity = 68
| Apr humidity = 72
| May humidity = 75
| Jun humidity = 83
| Jul humidity = 84
| Aug humidity = 81
| Sep humidity = 78
| Oct humidity = 71
| Nov humidity = 70
| Dec humidity = 68
| Jan rain days = 13.0
| Feb rain days = 10.5
| Mar rain days = 12.7
| Apr rain days = 11.0
| May rain days = 10.6
| Jun rain days = 13.3
| Jul rain days = 11.9
| Aug rain days = 11.2
| Sep rain days = 10.9
| Oct rain days = 6.8
| Nov rain days = 10.2
| Dec rain days = 11.6
| unit rain days = 0.5 mm
| Jan sun = 81.5
| Feb sun = 107.4
| Mar sun = 150.9
| Apr sun = 175.7
| May sun = 191.0
| Jun sun = 122.2
| Jul sun = 156.9
| Aug sun = 197.6
| Sep sun = 165.4
| Oct sun = 177.7
| Nov sun = 127.8
| Dec sun = 96.2
| source 1 = Japan Meteorological Agency<ref name="JMA">{{Cite web|url=https://www.data.jma.go.jp/obd/stats/etrn/view/nml_sfc_ym.php?prec_no=84&block_no=47843&year=&month=10&day=24&view=|title=気象庁 - 過去の気象データ検索 - 平年値(年・月ごとの値)|website=www.data.jma.go.jp|lang=ja}}</ref>
| source 2 = [[Japan Meteorological Agency]] (records)<ref>{{Cite web|url=https://www.data.jma.go.jp/obd/stats/etrn/view/rank_s.php?prec_no=84&block_no=47843&year=&month=10&day=24&view=|title=気象庁 - 過去の気象データ検索 - 観測史上1~10位の値(10月としての値)|website=www.data.jma.go.jp|lang=ja}}</ref>
| date = 11 June 2024
| source = Japan Meteorological Agency<ref name="JMA"/>
}}
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commonscat|Fukuejima}}
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]
[[ကဏ္ဍ:နဂဆခိခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
333s9nu528vta0arva5ah4pax5m7s26
1060496
1060495
2026-10-29T01:59:15Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် */
1060496
wikitext
text/x-wiki
'''ဖုခုအဲကျွန်း''' (福江島, ဖုခုအဲဂျိမ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ [[ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]တွင် ပါဝင်သည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဂေါ့တိုးကျွန်းစု၏ မြောက်ဘက်အကျဆုံးနှင့် အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်းသည် [[နဂဆခိခရိုင်]]၊ [[ဂေါ့တိုးမြို့၊ နဂဆခိ|ဂေါ့တိုးမြို့]]၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[ဂေါ့တိုး - ဖုခုအဲလေဆိပ်]]သည် ဤကျွန်းတွင် ရှိသည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့အရ ကျွန်းတွင် လူဦးရေ ၃၈,၄၈၁ ဦး နေထိုင်သည်။
==ရာသီဥတု==
ဖုခုအဲကျွန်းသည် ပုံမှန်အားဖြင့် နွေးထွေး၍ အလွန်စိုစွတ်သည့် ရာသီဥတု ရှိသည်။ နွေရာသီတွင် စိုထိုင်းပြီး ဆောင်းရာသီသည် အေးမြ၍ စိုစွတ်သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် နှင်းကျဆင်းမှု မရှိပေ။
{{Weather box
| location = Fukue (1991-2020, extremes 1962-present)
| width = auto
| metric first = yes
| single line = yes
|Jan record high C = 21.0
|Feb record high C = 22.2
|Mar record high C = 23.3
|Apr record high C = 26.7
|May record high C = 29.8
|Jun record high C = 32.9
|Jul record high C = 35.4
|Aug record high C = 36.8
|Sep record high C = 34.3
|Oct record high C = 31.5
|Nov record high C = 26.6
|Dec record high C = 23.3
|Jan avg record high C = 17.5
|Feb avg record high C = 18.8
|Mar avg record high C = 20.4
|Apr avg record high C = 23.6
|May avg record high C = 27.1
|Jun avg record high C = 29.0
|Jul avg record high C = 32.8
|Aug avg record high C = 33.7
|Sep avg record high C = 31.5
|Oct avg record high C = 27.6
|Nov avg record high C = 23.8
|Dec avg record high C = 19.5
|year avg record high C = 33.8
| Jan high C = 10.8
| Feb high C = 11.9
| Mar high C = 14.9
| Apr high C = 19.1
| May high C = 23.0
| Jun high C = 25.6
| Jul high C = 29.4
| Aug high C = 30.9
| Sep high C = 27.8
| Oct high C = 23.4
| Nov high C = 18.5
| Dec high C = 13.3
| year high C = 20.5
| Jan mean C = 7.6
| Feb mean C = 8.3
| Mar mean C = 10.7
| Apr mean C = 14.9
| May mean C = 18.8
| Jun mean C = 22.1
| Jul mean C = 26.2
| Aug mean C = 27.3
| Sep mean C = 24.1
| Oct mean C = 19.5
| Nov mean C = 14.6
| Dec mean C = 9.8
| Jan low C = 4.2
| Feb low C = 4.3
| Mar low C = 6.6
| Apr low C = 10.4
| May low C = 14.6
| Jun low C = 19.0
| Jul low C = 23.6
| Aug low C = 24.2
| Sep low C = 20.8
| Oct low C = 15.7
| Nov low C = 10.4
| Dec low C = 6.0
| year low C = 13.1
|Jan avg record low C = -0.6
|Feb avg record low C = -0.9
|Mar avg record low C = 0.7
|Apr avg record low C = 4.2
|May avg record low C = 9.1
|Jun avg record low C = 14.4
|Jul avg record low C = 19.8
|Aug avg record low C = 20.8
|Sep avg record low C = 16.0
|Oct avg record low C = 10.3
|Nov avg record low C = 4.5
|Dec avg record low C = 1.1
|year avg record low C = -1.6
| Jan record low C = -4.1
| Feb record low C = -5.4
| Mar record low C = -2.4
| Apr record low C = 0.3
| May record low C = 5.2
| Jun record low C = 10.4
| Jul record low C = 15.7
| Aug record low C = 17.4
| Sep record low C = 10.4
| Oct record low C = 5.2
| Nov record low C = 1.3
| Dec record low C = -1.6
| rain colour = green
| Jan rain mm = 93.4
| Feb rain mm = 109.5
| Mar rain mm = 172.1
| Apr rain mm = 216.1
| May rain mm = 210.2
| Jun rain mm = 324.2
| Jul rain mm = 308.8
| Aug rain mm = 239.6
| Sep rain mm = 289.2
| Oct rain mm = 132.7
| Nov rain mm = 134.1
| Dec rain mm = 108.9
| Jan humidity = 66
| Feb humidity = 66
| Mar humidity = 68
| Apr humidity = 72
| May humidity = 75
| Jun humidity = 83
| Jul humidity = 84
| Aug humidity = 81
| Sep humidity = 78
| Oct humidity = 71
| Nov humidity = 70
| Dec humidity = 68
| Jan rain days = 13.0
| Feb rain days = 10.5
| Mar rain days = 12.7
| Apr rain days = 11.0
| May rain days = 10.6
| Jun rain days = 13.3
| Jul rain days = 11.9
| Aug rain days = 11.2
| Sep rain days = 10.9
| Oct rain days = 6.8
| Nov rain days = 10.2
| Dec rain days = 11.6
| unit rain days = 0.5 mm
| Jan sun = 81.5
| Feb sun = 107.4
| Mar sun = 150.9
| Apr sun = 175.7
| May sun = 191.0
| Jun sun = 122.2
| Jul sun = 156.9
| Aug sun = 197.6
| Sep sun = 165.4
| Oct sun = 177.7
| Nov sun = 127.8
| Dec sun = 96.2
| source 1 = Japan Meteorological Agency<ref name="JMA">{{Cite web|url=https://www.data.jma.go.jp/obd/stats/etrn/view/nml_sfc_ym.php?prec_no=84&block_no=47843&year=&month=10&day=24&view=|title=気象庁 - 過去の気象データ検索 - 平年値(年・月ごとの値)|website=www.data.jma.go.jp|lang=ja}}</ref>
| source 2 = [[Japan Meteorological Agency]] (records)<ref>{{Cite web|url=https://www.data.jma.go.jp/obd/stats/etrn/view/rank_s.php?prec_no=84&block_no=47843&year=&month=10&day=24&view=|title=気象庁 - 過去の気象データ検索 - 観測史上1~10位の値(10月としての値)|website=www.data.jma.go.jp|lang=ja}}</ref>
| date = 11 June 2024
| source = Japan Meteorological Agency<ref name="JMA"/>
}}
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commonscat|Fukuejima}}
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]
[[ကဏ္ဍ:နဂဆခိခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
gh3r0976k6k0ef5ssbjruzq82fy4fmn
1060497
1060496
2026-10-29T02:00:09Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
1060497
wikitext
text/x-wiki
{{coord|32|41|N|128|45|E|region:JP_type:isle|display=title}}
[[Image:Map-GotoRetto-en.png|300px|thumb|ဂေါ့တိုးကျွန်းစုအတွင်း ဖုခုအဲကျွန်း (ဖုခုအဲဂျိမ) ၏ တည်နေရာ]]
'''ဖုခုအဲကျွန်း''' (福江島, ဖုခုအဲဂျိမ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ [[ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]တွင် ပါဝင်သည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဂေါ့တိုးကျွန်းစု၏ မြောက်ဘက်အကျဆုံးနှင့် အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်းသည် [[နဂဆခိခရိုင်]]၊ [[ဂေါ့တိုးမြို့၊ နဂဆခိ|ဂေါ့တိုးမြို့]]၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[ဂေါ့တိုး - ဖုခုအဲလေဆိပ်]]သည် ဤကျွန်းတွင် ရှိသည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့အရ ကျွန်းတွင် လူဦးရေ ၃၈,၄၈၁ ဦး နေထိုင်သည်။<ref>[http://www.pref.nagasaki.jp/sima/island/gotou/profile/index.html Nagasakino Shima], Nagasaki's Shima</ref>
==ရာသီဥတု==
ဖုခုအဲကျွန်းသည် ပုံမှန်အားဖြင့် နွေးထွေး၍ အလွန်စိုစွတ်သည့် ရာသီဥတု ရှိသည်။ နွေရာသီတွင် စိုထိုင်းပြီး ဆောင်းရာသီသည် အေးမြ၍ စိုစွတ်သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် နှင်းကျဆင်းမှု မရှိပေ။
{{Weather box
| location = Fukue (1991-2020, extremes 1962-present)
| width = auto
| metric first = yes
| single line = yes
|Jan record high C = 21.0
|Feb record high C = 22.2
|Mar record high C = 23.3
|Apr record high C = 26.7
|May record high C = 29.8
|Jun record high C = 32.9
|Jul record high C = 35.4
|Aug record high C = 36.8
|Sep record high C = 34.3
|Oct record high C = 31.5
|Nov record high C = 26.6
|Dec record high C = 23.3
|Jan avg record high C = 17.5
|Feb avg record high C = 18.8
|Mar avg record high C = 20.4
|Apr avg record high C = 23.6
|May avg record high C = 27.1
|Jun avg record high C = 29.0
|Jul avg record high C = 32.8
|Aug avg record high C = 33.7
|Sep avg record high C = 31.5
|Oct avg record high C = 27.6
|Nov avg record high C = 23.8
|Dec avg record high C = 19.5
|year avg record high C = 33.8
| Jan high C = 10.8
| Feb high C = 11.9
| Mar high C = 14.9
| Apr high C = 19.1
| May high C = 23.0
| Jun high C = 25.6
| Jul high C = 29.4
| Aug high C = 30.9
| Sep high C = 27.8
| Oct high C = 23.4
| Nov high C = 18.5
| Dec high C = 13.3
| year high C = 20.5
| Jan mean C = 7.6
| Feb mean C = 8.3
| Mar mean C = 10.7
| Apr mean C = 14.9
| May mean C = 18.8
| Jun mean C = 22.1
| Jul mean C = 26.2
| Aug mean C = 27.3
| Sep mean C = 24.1
| Oct mean C = 19.5
| Nov mean C = 14.6
| Dec mean C = 9.8
| Jan low C = 4.2
| Feb low C = 4.3
| Mar low C = 6.6
| Apr low C = 10.4
| May low C = 14.6
| Jun low C = 19.0
| Jul low C = 23.6
| Aug low C = 24.2
| Sep low C = 20.8
| Oct low C = 15.7
| Nov low C = 10.4
| Dec low C = 6.0
| year low C = 13.1
|Jan avg record low C = -0.6
|Feb avg record low C = -0.9
|Mar avg record low C = 0.7
|Apr avg record low C = 4.2
|May avg record low C = 9.1
|Jun avg record low C = 14.4
|Jul avg record low C = 19.8
|Aug avg record low C = 20.8
|Sep avg record low C = 16.0
|Oct avg record low C = 10.3
|Nov avg record low C = 4.5
|Dec avg record low C = 1.1
|year avg record low C = -1.6
| Jan record low C = -4.1
| Feb record low C = -5.4
| Mar record low C = -2.4
| Apr record low C = 0.3
| May record low C = 5.2
| Jun record low C = 10.4
| Jul record low C = 15.7
| Aug record low C = 17.4
| Sep record low C = 10.4
| Oct record low C = 5.2
| Nov record low C = 1.3
| Dec record low C = -1.6
| rain colour = green
| Jan rain mm = 93.4
| Feb rain mm = 109.5
| Mar rain mm = 172.1
| Apr rain mm = 216.1
| May rain mm = 210.2
| Jun rain mm = 324.2
| Jul rain mm = 308.8
| Aug rain mm = 239.6
| Sep rain mm = 289.2
| Oct rain mm = 132.7
| Nov rain mm = 134.1
| Dec rain mm = 108.9
| Jan humidity = 66
| Feb humidity = 66
| Mar humidity = 68
| Apr humidity = 72
| May humidity = 75
| Jun humidity = 83
| Jul humidity = 84
| Aug humidity = 81
| Sep humidity = 78
| Oct humidity = 71
| Nov humidity = 70
| Dec humidity = 68
| Jan rain days = 13.0
| Feb rain days = 10.5
| Mar rain days = 12.7
| Apr rain days = 11.0
| May rain days = 10.6
| Jun rain days = 13.3
| Jul rain days = 11.9
| Aug rain days = 11.2
| Sep rain days = 10.9
| Oct rain days = 6.8
| Nov rain days = 10.2
| Dec rain days = 11.6
| unit rain days = 0.5 mm
| Jan sun = 81.5
| Feb sun = 107.4
| Mar sun = 150.9
| Apr sun = 175.7
| May sun = 191.0
| Jun sun = 122.2
| Jul sun = 156.9
| Aug sun = 197.6
| Sep sun = 165.4
| Oct sun = 177.7
| Nov sun = 127.8
| Dec sun = 96.2
| source 1 = Japan Meteorological Agency<ref name="JMA">{{Cite web|url=https://www.data.jma.go.jp/obd/stats/etrn/view/nml_sfc_ym.php?prec_no=84&block_no=47843&year=&month=10&day=24&view=|title=気象庁 - 過去の気象データ検索 - 平年値(年・月ごとの値)|website=www.data.jma.go.jp|lang=ja}}</ref>
| source 2 = [[Japan Meteorological Agency]] (records)<ref>{{Cite web|url=https://www.data.jma.go.jp/obd/stats/etrn/view/rank_s.php?prec_no=84&block_no=47843&year=&month=10&day=24&view=|title=気象庁 - 過去の気象データ検索 - 観測史上1~10位の値(10月としての値)|website=www.data.jma.go.jp|lang=ja}}</ref>
| date = 11 June 2024
| source = Japan Meteorological Agency<ref name="JMA"/>
}}
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
==ပြင်ပလင့်များ==
{{Commonscat|Fukuejima}}
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]
[[ကဏ္ဍ:နဂဆခိခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
208bt1dxmwsq7r9dxya3ktmarcgs0a0
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Olway
3
293507
1060407
2026-10-28T13:55:22Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1060407
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Olway ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၅၅၊ ၂၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆ (UTC)
ifqohr3enrw5vyc05xmyyhoapuetllt
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-57370-98
3
293508
1060408
2026-10-28T13:55:32Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1060408
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-57370-98 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၅၅၊ ၂၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆ (UTC)
pyhuglahrrkor8ddvk89h7vv97x9p73
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Hninhninkhaing975
3
293509
1060413
2026-10-28T15:55:51Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1060413
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Hninhninkhaing975 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၅၅၊ ၂၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆ (UTC)
i5ybeb3ikrn1xqf090yocwpb3dv53km
ကဏ္ဍ:ယာဉ်မတော်တဆမှုများ
14
293510
1060417
2026-10-28T16:25:07Z
Kyaw Myo Aung
103978
"[[ကဏ္ဍ:မတော်တဆမှုများ]]" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1060417
wikitext
text/x-wiki
[[ကဏ္ဍ:မတော်တဆမှုများ]]
55r32s6qf1aopm9hipg357t9msxh4kn
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-57798-52
3
293511
1060419
2026-10-28T16:56:01Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1060419
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-57798-52 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၆:၅၆၊ ၂၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆ (UTC)
ro5cs8n3xmy1eujq0l7p98qgnwgp6o2
ပြင်ဦးလွင်၁၉မိုင် မီးသတ်ကွေ့
0
293512
1060420
2026-10-28T17:28:51Z
Kyaw Myo Aung
103978
"'''ပြင်ဦးလွင် ၁၉ မိုင် မီးသတ်ကွေ့''' သည် [[မန္တလေးမြို့|မန္တလေး]] - [[လားရှိုးမြို့|လားရှိုး]] အဝေးပြေးလမ်းမကြီး (ပြင်ဦးလွင် တောင်တက..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1060420
wikitext
text/x-wiki
'''ပြင်ဦးလွင် ၁၉ မိုင် မီးသတ်ကွေ့''' သည် [[မန္တလေးမြို့|မန္တလေး]] - [[လားရှိုးမြို့|လားရှိုး]] အဝေးပြေးလမ်းမကြီး (ပြင်ဦးလွင် တောင်တက်အဆင်းလမ်း) မိုင်တိုင်အမှတ်၁၉ ၊ [[၂၁-မိုင်ရွာ၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်|၂၁-မိုင်ရွာ]]အနီးတွင် တည်ရှိသော ထင်ရှားသည့် လမ်းကွေ့တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ လမ်းကွေ့သည် လမ်းအကွေ့အကောက် ဆိုးရွားပြီး လျှောစက်ပြင်းထန်သဖြင့် ခရီးသည်တင် မော်တော်ယာဉ်များနှင့် ကုန်တင်ယာဉ်များ မကြာခဏ ဘရိတ်ပေါက် တိမ်းမှောက်လေ့ရှိပြီး လူအစုလိုက်အပြုံလိုက် ယာဉ်မတော်တဆမှုများ မကြာခဏ အဖြစ်များသော နေရာတစ်ခုအဖြစ် လူသိများသည်။<ref name="Eleven-PyinOoLwin-2026">{{cite web
|title=ပြင်ဦးလွင် - မန္တလေး အဆင်းလမ်း မိုင်တိုင်အမှတ် ၁၉ မီးသတ်ကွေ့တွင် နယူးမန္တလာထွန်း ခရီးသည်တင်ယာဉ် ချောက်ထဲကျကာ ခြောက်ဦး သေဆုံး
|url=https://news-eleven.com/article/316328
|website=Eleven Media Group
|date=၂၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆
|language=my
|access-date=၂၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆
}}</ref><ref>{{cite web
|title=သီတင်းကျွတ်ကာလ ယာဉ်တိုက်မှု၊ မီးလောင်မှုတွေ
|url=https://www.ludunwayoo.com/feature-mm/2026/10/28/171920/
|website=LuduNwayOo
|author=ထွန်းညိုဦး
|date=၂၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆
|language=my
|access-date=၂၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆
}}</ref>
== သမိုင်းဖြစ်ရပ်များ ==
၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်၊ ဩဂုတ်လတုန်းက ပြင်ဦးလွင်မြို့ရှိ ဗဟိုဝန်ထမ်းတက္ကသိုလ်နှင့် မီးသတ်သင်တန်းကျောင်းတို့မှ သင်တန်းဆင်းလာကြသည့် မီးသတ်ဝန်ထမ်းများ၊ ရဲဝန်ထမ်းအချို့ကို မန္တလေးဘူတာသို့ ပို့ဆောင်ပေးရန် ပြင်ဦးလွင်မှ မန္တလေးသို့ ဆင်းလာသည့် မော်တော်ယာဉ်သည် မန္တလေး-လားရှိုး အဝေးပြေးလမ်းမကြီး မိုင်တိုင်အမှတ် ၁၉ အရောက်တွင် ဘရိတ်ပေါက်ကာ တိမ်းမှောက်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ အဆိုပါ ကြောက်မက်ဖွယ် မတော်တဆမှုကြောင့် ယာဉ်ပေါ်ပါ မီးသတ်ရဲဘော်များနှင့် ရဲဝန်ထမ်း စုစုပေါင်း လူ ၄၂ ဦးအထိ အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။ ထိုသို့ မီးသတ်ဝန်ထမ်းများစွာ စေတနာ့ဝန်ထမ်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ရင်း ထိခိုက်သေဆုံးခဲ့ရသည့် ဝမ်းနည်းဖွယ် ဖြစ်စဉ်ကြီးကို အစွဲပြု၍ ထိုစဉ်ကတည်းကပင် အဆိုပါ လမ်းကွေ့အား "မီးသတ်ကွေ့" ဟု အမည်တွင် ခေါ်ဝေါ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။
အဆိုပါ မတော်တဆမှုကြီးပြီးနောက်ပိုင်းတွင် မီးသတ်ကွေ့၌ ညဘက် ကားပျက်နေပါက လူများ ရောက်လာပြီး ကူတွန်းပေးခြင်း၊ ဒုက္ခရောက်နေသော ခရီးသည်များကို ကူညီပေးခြင်းနှင့် ကူတွန်းပေးပြီးနောက် ၂၁ မိုင်ရွာအနီးအရောက် ကားရပ်ပေးသည့်အခါ လိုက်ပါလာသူများ မရှိတော့ခြင်း စသည့် သဘာဝလွန် ဖြစ်ရပ်ဆန်းများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ သို့သော် ဒေသခံများ၏ အဆိုအရ ထိုသို့ ခြောက်လှန့်မှုများရှိသည်ဆိုသော်လည်း ခရီးသွားများကို ဒုက္ခမပေးဘဲ ကူညီတတ်ကြသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ကွယ်လွန်သူ မီးသတ်ရဲဘော်ကြီးများအတွက် ရည်စူး၍ ကုသိုလ်ကောင်းမှုများ ပြုလုပ်ပေးခြင်း၊ လွမ်းစေတီတစ်ဆူ တည်ထားပေးခဲ့ခြင်းတို့ ကြောင့် ဖြစ်စဉ်များ တဖြည်းဖြည်း နည်းပါးသွားခဲ့သော်လည်း ဖြတ်သန်းသွားလာသူများက ဘဝခြားသော်လည်း တာဝန်သိတတ်သည့် မီးသတ်ရဲဘော်များကို သတိရကာ မေတ္တာပို့ အမျှဝေ ဆုတောင်းပေးလေ့ရှိသည်။<ref name="BBC-PyinOoLwin-2026">{{cite web
|title=ပြင်ဦးလွင် မီးသတ်ကွေ့ ယာဉ်တိုက်မှုနောက်ဆက်တွဲ
|url=https://www.facebook.com/share/v/1FnN67S981/
|website=BBC News မြန်မာ
|date=၂၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆
|language=my
|access-date=၂၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆
}}</ref>
===၂၀၂၆ ခုနှစ် ယာဉ်မတော်တဆမှု ===
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၄ ရက် ညနေ ၆ နာရီဝန်းကျင်နှင့် ည ၇ နာရီခန့်တွင် ပြင်ဦးလွင်မှ မန္တလေးသို့ မောင်းနှင်လာသော "နယူးမန္တလာထွန်း" ခရီးသည်တင်ယာဉ် (YU TONG Express) သည် မိုင်တိုင်အမှတ် ၁၉ မီးသတ်ကွေ့အရောက်၌ ဘရိတ်ပေါက်ကာ အရှိန်မထိန်းနိုင်ဘဲ မန္တလေးမှ ပြင်ဦးလွင်သို့ မောင်းနှင်လာသော Nissan Wingroad အငှားယာဉ်ငယ်အား ဝင်ရောက်တိုက်မိခဲ့ပြီး ပေ ၅၀ ခန့်အနက်ရှိသော လမ်းဘေးချောက်အတွင်းသို့ ထိုးကျတိမ်းမှောက်ခဲ့သည်။
အဆိုပါ ယာဉ်တိုက်မှုကြောင့် အငှားယာဉ်မောင်း၊ ကားကြီးပေါ်ပါ ယာဉ်မောင်း၊ ခရီးသည် ၈ ဦးနှင့် အခြားတစ်ဦး အပါအဝင် လူတစ်ဒါဇင်နီးပါး သေဆုံးခဲ့ပြီး၊ ခရီးသည်များအနက် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိသူ ၁၂ ဦးကို မန္တလေးပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးနှင့် ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ် ပြည်သူ့ဆေးရုံသို့ ပို့ဆောင်ကုသပေးခဲ့သည်။လူအစုလိုက်အပြုံလိုက် ယာဉ်မတော်တဆမှုများ ထပ်မံမဖြစ်ပွားစေရန်အတွက် အဆိုပါ မီးသတ်ကွေ့လမ်းပိုင်းကို စနစ်တကျ ပြင်ဆင်မှုများပြုလုပ်ပေးရန် ဝါရင့်အင်ဂျင်နီယာများနှင့် ကျွမ်းကျင်သူများက တာဝန်ရှိသူများကို တိုက်တွန်းတောင်းဆိုလျက်ရှိသည်။<ref name="BBC-PyinOoLwin-2026" /><ref name="Eleven-PyinOoLwin-2026" />
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ယာဉ်မတော်တဆမှုများ]]
fz7lhnuyuivdw73mqo36ctnl73j84rc
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Pierce spacem
3
293513
1060423
2026-10-28T19:54:23Z
VIGNERON
38127
[[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Pierce spacem]] စာမျက်နှာကို [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Saint Ouen de la Croix]] သို့ VIGNERONက ရွှေ့ခဲ့သည်: အသုံးပြုသူ "[[Special:CentralAuth/Pierce spacem|Pierce spacem]]" ကို "[[Special:CentralAuth/Saint Ouen de la Croix|Saint Ouen de la Croix]]" သို့ အမည်ပြောင်းလဲစဉ် စာမျက်နှာအား အလိုအလျောက် ရွှေ့ပြောင်းခြင်း
1060423
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Saint Ouen de la Croix]]
a9h5op11j20ksm1sfnzjxtd4mor1lbt
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-57481-07
3
293514
1060446
2026-10-29T00:57:08Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1060446
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-57481-07 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၀:၅၇၊ ၂၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆ (UTC)
ltyzaxria3s2gzjk43jpxm2k2olm74z
အ.လ.က - ရေဆည်ကြီး
0
293515
1060471
2026-10-29T01:37:19Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''အ.လ.က - ရေဆည်ကြီး''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပေါင်းတည်မြို့နယ်]]၊ [[ရေဆည်ကြီးရွာ၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1060471
wikitext
text/x-wiki
'''အ.လ.က - ရေဆည်ကြီး''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပေါင်းတည်မြို့နယ်]]၊ [[ရေဆည်ကြီးရွာ၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၈၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/paungde-township/</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|18.519548852033566| 95.56753733096292|format=dms|region:MM|display=inline,title}}
[[ကဏ္ဍ:ပေါင်းတည်မြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]
{{Myanmar-school-stub}}
bjjmne95aj864dujg37fixqgtapltdt
အ.လ.က - သဲမဲ
0
293516
1060473
2026-10-29T01:39:02Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''အ.လ.က - သဲမဲ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပေါင်းတည်မြို့နယ်]]၊ [[သဲမဲရွာ၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်|သဲမဲရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1060473
wikitext
text/x-wiki
'''အ.လ.က - သဲမဲ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပေါင်းတည်မြို့နယ်]]၊ [[သဲမဲရွာ၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်|သဲမဲရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၈၃ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/paungde-township/</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|18.598957018531944| 95.59871342433826|format=dms|region:MM|display=inline,title}}
[[ကဏ္ဍ:ပေါင်းတည်မြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]
{{Myanmar-school-stub}}
b8irawetjm2unqne4usgd3el2xwnzoc
အ.လ.က - ကျွန်းကုန်း
0
293517
1060474
2026-10-29T01:41:05Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''အ.လ.က - ကျွန်းကုန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပေါင်းတည်မြို့နယ်]]၊ [[ကျွန်းကုန်းရွာ၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်|ကျွန်းကုန်းရွာ]]ရှိ အ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1060474
wikitext
text/x-wiki
'''အ.လ.က - ကျွန်းကုန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပေါင်းတည်မြို့နယ်]]၊ [[ကျွန်းကုန်းရွာ၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်|ကျွန်းကုန်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၅၁ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/paungde-township/</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|18.490081155557732| 95.42497966111776|format=dms|region:MM|display=inline,title}}
[[ကဏ္ဍ:ပေါင်းတည်မြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]
{{Myanmar-school-stub}}
tthdpso983qn0dqove2vghuic8ntavb
အ.လ.က - သဲကုန်း
0
293518
1060475
2026-10-29T01:42:40Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''အ.လ.က - သဲကုန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပေါင်းတည်မြို့နယ်]]၊ [[သဲကုန်းရွာ၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်|သဲကုန်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1060475
wikitext
text/x-wiki
'''အ.လ.က - သဲကုန်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပေါင်းတည်မြို့နယ်]]၊ [[သဲကုန်းရွာ၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်|သဲကုန်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၁၄ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/paungde-township/</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|18.530383424149136| 95.46998129346935|format=dms|region:MM|display=inline,title}}
[[ကဏ္ဍ:ပေါင်းတည်မြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]
{{Myanmar-school-stub}}
2fttnak9z7kmatkry2cqw74vpj18tat
အ.လ.က - ကြူတောကန်
0
293519
1060477
2026-10-29T01:44:11Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''အ.လ.က - ကြူတောကန်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပေါင်းတည်မြို့နယ်]]၊ [[ကြူတောကန်ရွာ၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်|ကြူတောကန်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1060477
wikitext
text/x-wiki
'''အ.လ.က - ကြူတောကန်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပေါင်းတည်မြို့နယ်]]၊ [[ကြူတောကန်ရွာ၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်|ကြူတောကန်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၅၀ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/paungde-township/</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|18.50127062862693| 95.465583828034|format=dms|region:MM|display=inline,title}}
[[ကဏ္ဍ:ပေါင်းတည်မြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]
{{Myanmar-school-stub}}
tagxwdkxfb4xn8ts47btq8pu00uvudi
အ.လ.က - ကြို့ကုန်း (၁)
0
293520
1060479
2026-10-29T01:45:51Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''အ.လ.က - ကြို့ကုန်း (၁)''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပေါင်းတည်မြို့နယ်]]၊ [[ကြို့ကုန်းရွာ၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်|ကြို့ကုန်းရွာ]]ရှိ အခ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1060479
wikitext
text/x-wiki
'''အ.လ.က - ကြို့ကုန်း (၁)''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပေါင်းတည်မြို့နယ်]]၊ [[ကြို့ကုန်းရွာ၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်|ကြို့ကုန်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၄၄ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/paungde-township/</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ပေါင်းတည်မြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]
{{Myanmar-school-stub}}
9aup8y3dqh0jn0q0l24020ufj62cvwf
အ.လ.က - အုန်းနှဲစမ်း
0
293521
1060480
2026-10-29T01:47:21Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''အ.လ.က - အုန်းနှဲစမ်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပေါင်းတည်မြို့နယ်]]၊ [[အုံးနှဲစမ်းရွာ၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်|အုန်းနှဲစမ်းရွာ]]ရှ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1060480
wikitext
text/x-wiki
'''အ.လ.က - အုန်းနှဲစမ်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပေါင်းတည်မြို့နယ်]]၊ [[အုံးနှဲစမ်းရွာ၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်|အုန်းနှဲစမ်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၃၆ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/paungde-township/</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|18.51014722320259| 95.6530901410888|format=dms|region:MM|display=inline,title}}
[[ကဏ္ဍ:ပေါင်းတည်မြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]
{{Myanmar-school-stub}}
fecbp3hkbflbpbhyl148xre7ebmcfzz
အ.လ.က - လက်ပံခုံ
0
293522
1060482
2026-10-29T01:49:11Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''အ.လ.က - လက်ပံခုံ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပေါင်းတည်မြို့နယ်]]၊ [[လက်ပံခုန်ရွာ၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်|လက်ပံခုံရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1060482
wikitext
text/x-wiki
'''အ.လ.က - လက်ပံခုံ''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပေါင်းတည်မြို့နယ်]]၊ [[လက်ပံခုန်ရွာ၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်|လက်ပံခုံရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၉၅ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/paungde-township/</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|18.74412862847664| 95.63170144485319|format=dms|region:MM|display=inline,title}}
[[ကဏ္ဍ:ပေါင်းတည်မြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]
{{Myanmar-school-stub}}
0m8v0lzczeowrtg7txliva5u0yjvqy5
အ.လ.က - ပြန်ချီတက်
0
293523
1060484
2026-10-29T01:50:37Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''အ.လ.က - ပြန်ချီတက်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပေါင်းတည်မြို့နယ်]]၊ [[ပြန်ချီတက်ရွာ၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်|ပြန်ချီတက်ရွာ]]ရှိ အခြေ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1060484
wikitext
text/x-wiki
'''အ.လ.က - ပြန်ချီတက်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပေါင်းတည်မြို့နယ်]]၊ [[ပြန်ချီတက်ရွာ၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်|ပြန်ချီတက်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၂၆ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/paungde-township/</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|18.718386078798837| 95.56702799654646|format=dms|region:MM|display=inline,title}}
[[ကဏ္ဍ:ပေါင်းတည်မြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]
{{Myanmar-school-stub}}
qj00iukbb72phgiu7cgu1p19a45sn66
အ.လ.က - မကြီးစမ်း
0
293524
1060486
2026-10-29T01:52:30Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''အ.လ.က - မကြီးစမ်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပေါင်းတည်မြို့နယ်]]၊ [[မကြီးစမ်းရွာ၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်|မကြီးစမ်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1060486
wikitext
text/x-wiki
'''အ.လ.က - မကြီးစမ်း''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပေါင်းတည်မြို့နယ်]]၊ [[မကြီးစမ်းရွာ၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်|မကြီးစမ်းရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၂၂၇ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/paungde-township/</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|18.64276567809925| 95.66903453647977|format=dms|region:MM|display=inline,title}}
[[ကဏ္ဍ:ပေါင်းတည်မြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]
{{Myanmar-school-stub}}
c09u2lxb31wjfw8a7y2pwu0vbvr6jr9
အ.လ.က (ခွဲ) ကန်ငယ်
0
293525
1060487
2026-10-29T01:54:19Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''အ.လ.က (ခွဲ) ကန်ငယ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပေါင်းတည်မြို့နယ်]]၊ [[ကန်ငယ်ရွာ၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်|ကန်ငယ်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1060487
wikitext
text/x-wiki
'''အ.လ.က (ခွဲ) ကန်ငယ်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပေါင်းတည်မြို့နယ်]]၊ [[ကန်ငယ်ရွာ၊ ပေါင်းတည်မြို့နယ်|ကန်ငယ်ရွာ]]ရှိ အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်းခွဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ကျောင်းသား ၁၃၁ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသည်။<ref name="geo">https://myanmargeographicalsociety.org/paungde-township/</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{coord|18.558270439088037| 95.4857833876603|format=dms|region:MM|display=inline,title}}
[[ကဏ္ဍ:ပေါင်းတည်မြို့နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းများ]]
{{Myanmar-school-stub}}
blkixus7ze6gd3pgltmjcedvbjmtcr9
ဟိဆခကျွန်း
0
293526
1060500
2026-10-29T02:04:52Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"{{coord|32|47|N|128|52|E|region:JP_type:isle|display=title}} [[Image:Map-GotoRetto-en.png|350px|thumb|ဂေါ့တိုးကျွန်းစုအတွင်း ဟိဆခကျွန်း (Hisakajima) ၏ တည်နေရာ]] '''ဟိဆခကျွန်း''' (久賀島, ဟိဆခဂျိမ)<ref>{{cite web |url=http:..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1060500
wikitext
text/x-wiki
{{coord|32|47|N|128|52|E|region:JP_type:isle|display=title}}
[[Image:Map-GotoRetto-en.png|350px|thumb|ဂေါ့တိုးကျွန်းစုအတွင်း ဟိဆခကျွန်း (Hisakajima) ၏ တည်နေရာ]]
'''ဟိဆခကျွန်း''' (久賀島, ဟိဆခဂျိမ)<ref>{{cite web |url=http://www.jnto.go.jp/eng/location/rtg/pdf/pg-703.pdf |title=Nagasaki, Unzen, Goto Islands, Iki and Tsushima |format=[[PDF]] |publisher=[[Japan National Tourism Organization]] |year=2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20180306202405/http://www.jnto.go.jp/eng/location/rtg/pdf/pg-703.pdf |archive-date=2018-03-06 |url-status=live}}</ref> သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျွန်းကို [[နဂဆခိခရိုင်]]၊ [[ဂေါ့တိုးမြို့၊ နဂဆခိ|ဂေါ့တိုးမြို့]]၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် အုပ်ချုပ်သည်။ ဧရိယာ ၃၇.၃၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၄.၄၂ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ လူဦးရေ ၃၃၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။<ref>{{cite web |title=五島・久賀島に勤務する医師の奥様に話を聞きました {{!}} 長崎地域医療人材支援センター |url=https://ncmsc.jp/vo-1.html |access-date=2020-08-29 |publisher=Regional Medical Resources Support Center in Nagasaki |language=ja |archive-url=https://web.archive.org/web/20201203045839/https://ncmsc.jp/vo-1.html |archive-date=2020-12-03 |url-status=live}}</ref>
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
69gho1zxjj940ot76y9zy0ciclh3lvr
1060503
1060500
2026-10-29T02:10:07Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1060503
wikitext
text/x-wiki
{{coord|32|47|N|128|52|E|region:JP_type:isle|display=title}}
[[Image:Map-GotoRetto-en.png|350px|thumb|ဂေါ့တိုးကျွန်းစုအတွင်း ဟိဆခကျွန်း (Hisakajima) ၏ တည်နေရာ]]
'''ဟိဆခကျွန်း''' (久賀島, ဟိဆခဂျိမ)<ref>{{cite web |url=http://www.jnto.go.jp/eng/location/rtg/pdf/pg-703.pdf |title=Nagasaki, Unzen, Goto Islands, Iki and Tsushima |format=[[PDF]] |publisher=[[Japan National Tourism Organization]] |year=2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20180306202405/http://www.jnto.go.jp/eng/location/rtg/pdf/pg-703.pdf |archive-date=2018-03-06 |url-status=live}}</ref> သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျွန်းကို [[နဂဆခိခရိုင်]]၊ [[ဂေါ့တိုးမြို့၊ နဂဆခိ|ဂေါ့တိုးမြို့]]၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် အုပ်ချုပ်သည်။ ဧရိယာ ၃၇.၃၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၄.၄၂ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ လူဦးရေ ၃၃၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။<ref>{{cite web |title=五島・久賀島に勤務する医師の奥様に話を聞きました {{!}} 長崎地域医療人材支援センター |url=https://ncmsc.jp/vo-1.html |access-date=2020-08-29 |publisher=Regional Medical Resources Support Center in Nagasaki |language=ja |archive-url=https://web.archive.org/web/20201203045839/https://ncmsc.jp/vo-1.html |archive-date=2020-12-03 |url-status=live}}</ref>
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
ovrghdxc6b0l5p9yfvsyr4fryqfnfej
1060504
1060503
2026-10-29T02:10:18Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:နဂဆခိခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1060504
wikitext
text/x-wiki
{{coord|32|47|N|128|52|E|region:JP_type:isle|display=title}}
[[Image:Map-GotoRetto-en.png|350px|thumb|ဂေါ့တိုးကျွန်းစုအတွင်း ဟိဆခကျွန်း (Hisakajima) ၏ တည်နေရာ]]
'''ဟိဆခကျွန်း''' (久賀島, ဟိဆခဂျိမ)<ref>{{cite web |url=http://www.jnto.go.jp/eng/location/rtg/pdf/pg-703.pdf |title=Nagasaki, Unzen, Goto Islands, Iki and Tsushima |format=[[PDF]] |publisher=[[Japan National Tourism Organization]] |year=2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20180306202405/http://www.jnto.go.jp/eng/location/rtg/pdf/pg-703.pdf |archive-date=2018-03-06 |url-status=live}}</ref> သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျွန်းကို [[နဂဆခိခရိုင်]]၊ [[ဂေါ့တိုးမြို့၊ နဂဆခိ|ဂေါ့တိုးမြို့]]၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် အုပ်ချုပ်သည်။ ဧရိယာ ၃၇.၃၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၄.၄၂ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ လူဦးရေ ၃၃၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။<ref>{{cite web |title=五島・久賀島に勤務する医師の奥様に話を聞きました {{!}} 長崎地域医療人材支援センター |url=https://ncmsc.jp/vo-1.html |access-date=2020-08-29 |publisher=Regional Medical Resources Support Center in Nagasaki |language=ja |archive-url=https://web.archive.org/web/20201203045839/https://ncmsc.jp/vo-1.html |archive-date=2020-12-03 |url-status=live}}</ref>
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:နဂဆခိခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
9o5sanc9l66jpklvfla4g4l16bn8syo
1060505
1060504
2026-10-29T02:10:28Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1060505
wikitext
text/x-wiki
{{coord|32|47|N|128|52|E|region:JP_type:isle|display=title}}
[[Image:Map-GotoRetto-en.png|350px|thumb|ဂေါ့တိုးကျွန်းစုအတွင်း ဟိဆခကျွန်း (Hisakajima) ၏ တည်နေရာ]]
'''ဟိဆခကျွန်း''' (久賀島, ဟိဆခဂျိမ)<ref>{{cite web |url=http://www.jnto.go.jp/eng/location/rtg/pdf/pg-703.pdf |title=Nagasaki, Unzen, Goto Islands, Iki and Tsushima |format=[[PDF]] |publisher=[[Japan National Tourism Organization]] |year=2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20180306202405/http://www.jnto.go.jp/eng/location/rtg/pdf/pg-703.pdf |archive-date=2018-03-06 |url-status=live}}</ref> သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျွန်းကို [[နဂဆခိခရိုင်]]၊ [[ဂေါ့တိုးမြို့၊ နဂဆခိ|ဂေါ့တိုးမြို့]]၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် အုပ်ချုပ်သည်။ ဧရိယာ ၃၇.၃၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၄.၄၂ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ လူဦးရေ ၃၃၀ ဦး နေထိုင်ကြသည်။<ref>{{cite web |title=五島・久賀島に勤務する医師の奥様に話を聞きました {{!}} 長崎地域医療人材支援センター |url=https://ncmsc.jp/vo-1.html |access-date=2020-08-29 |publisher=Regional Medical Resources Support Center in Nagasaki |language=ja |archive-url=https://web.archive.org/web/20201203045839/https://ncmsc.jp/vo-1.html |archive-date=2020-12-03 |url-status=live}}</ref>
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:နဂဆခိခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]
g2mgvy9j2ubh4zk6lpmngtno83p6w1r
နရုကျွန်း (ဂျပန်)
0
293527
1060502
2026-10-29T02:09:23Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
" နရုကျွန်း Naru Island (奈留島, နရုရှိမ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂေါ့တိုးကျွန်းစုရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ နဂဆခိခရိုင်၊ ဂေါ့တိုးမြို့၏ အစိတ်အ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1060502
wikitext
text/x-wiki
နရုကျွန်း Naru Island (奈留島, နရုရှိမ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂေါ့တိုးကျွန်းစုရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ နဂဆခိခရိုင်၊ ဂေါ့တိုးမြို့၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် အုပ်ချုပ်သည်။
ကျွန်းတွင် အဲဂမိချတ်ကျောင်းတော်၊ ရှိရိုတခဲမျှော်စင်နှင့် နဂဆခိမြို့သို့ အသွားအပြန်ပြေးဆွဲပေးနေသည့် ရေယာဉ်ဆိပ်ကမ်းတစ်ခု စသည်တို့ ရှိသည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
05dfatmfux5mtlufqh3clxg25lh98bd
1060506
1060502
2026-10-29T02:10:44Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ကိုးကား */
1060506
wikitext
text/x-wiki
နရုကျွန်း Naru Island (奈留島, နရုရှိမ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂေါ့တိုးကျွန်းစုရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ နဂဆခိခရိုင်၊ ဂေါ့တိုးမြို့၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် အုပ်ချုပ်သည်။
ကျွန်းတွင် အဲဂမိချတ်ကျောင်းတော်၊ ရှိရိုတခဲမျှော်စင်နှင့် နဂဆခိမြို့သို့ အသွားအပြန်ပြေးဆွဲပေးနေသည့် ရေယာဉ်ဆိပ်ကမ်းတစ်ခု စသည်တို့ ရှိသည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:နဂဆခိခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]
erv5h1n8qsyayyasutag79lyrwjobz8
1060507
1060506
2026-10-29T02:12:28Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
1060507
wikitext
text/x-wiki
'''နရုကျွန်း''' (奈留島, နရုရှိမ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[နဂဆခိခရိုင်]]၊ [[ဂေါ့တိုးမြို့၊ နဂဆခိ|ဂေါ့တိုးမြို့]]၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် အုပ်ချုပ်သည်။
ကျွန်းတွင် [[အဲဂမိချတ်ကျောင်းတော်]]၊ ရှိရိုတခဲမျှော်စင်နှင့် နဂဆခိမြို့သို့ အသွားအပြန်ပြေးဆွဲပေးနေသည့် ရေယာဉ်ဆိပ်ကမ်းတစ်ခု စသည်တို့ ရှိသည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:နဂဆခိခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]
qfjyihkuusyncsqk2mgzlnz5y0t4wj5
1060508
1060507
2026-10-29T02:13:23Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
1060508
wikitext
text/x-wiki
{{coord|32|49|N|128|56|E|region:JP_type:isle|display=title}}
{{Infobox islands
| name = နရုကျွန်း
| image = 奈留町船廻・教会前からの眺め_-_panoramio.jpg
| image_caption = View from the town of Naru
| area_km2 = 23.82
| elevation_m = 276
| location =
| archipelago = [[Gotō Islands]]
| country = Japan
| population = 2776
| native_name = 奈留島 "Narushima"
| native_name_link = Japanese language
| pushpin_map = Japan Nagasaki Prefecture
| coordinates = {{coord|32|50|15|N|128|56|5|E|display=inline}}
}}
'''နရုကျွန်း''' (奈留島, နရုရှိမ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[နဂဆခိခရိုင်]]၊ [[ဂေါ့တိုးမြို့၊ နဂဆခိ|ဂေါ့တိုးမြို့]]၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် အုပ်ချုပ်သည်။<ref>{{cite web | url = http://www.jnto.go.jp/eng/location/rtg/pdf/pg-703.pdf | title = Nagasaki, Unzen, Goto Islands, Iki and Tsushima | publisher = Japan National Tourist Organization | date = 2007}}</ref>
ကျွန်းတွင် [[အဲဂမိချတ်ကျောင်းတော်]]၊ ရှိရိုတခဲမျှော်စင်နှင့် နဂဆခိမြို့သို့ အသွားအပြန်ပြေးဆွဲပေးနေသည့် ရေယာဉ်ဆိပ်ကမ်းတစ်ခု စသည်တို့ ရှိသည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:နဂဆခိခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]
agcyrvkdgci3te9hnf3j1mw7a9ubwoa
ဝခမဆွတ်ကျွန်း
0
293528
1060509
2026-10-29T02:18:23Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"{{coord|32|52|N|129|01|E|region:JP_type:isle|display=title}} [[Image:Map-GotoRetto-en.png|350px|thumb|ဂေါ့တိုးကျွန်းစုရှိ ဝခမဆွတ်ကျွန်း (Wakamatsujima) ၏ တည်နေရာ]] '''ဝခမဆွတ်ကျွန်း''' (若松島, ဝခမဆွတ်ဂျိမ<ref>{..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1060509
wikitext
text/x-wiki
{{coord|32|52|N|129|01|E|region:JP_type:isle|display=title}}
[[Image:Map-GotoRetto-en.png|350px|thumb|ဂေါ့တိုးကျွန်းစုရှိ ဝခမဆွတ်ကျွန်း (Wakamatsujima) ၏ တည်နေရာ]]
'''ဝခမဆွတ်ကျွန်း''' (若松島, ဝခမဆွတ်ဂျိမ<ref>{{cite web | url = http://www.jnto.go.jp/eng/location/rtg/pdf/pg-703.pdf | title = Nagasaki, Unzen, Goto Islands, Iki and Tsushima | publisher = Japan National Tourist Organization | date = 2007}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[နဂဆခိခရိုင်]]၊ [[ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျွန်းကို နဂဆခိခရိုင်၊ [[ရှင်းခမိဂေါ့တိုးမြို့၊ နဂဆခိ|ရှင်းခမိဂေါ့တိုးမြို့]]၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် အုပ်ချုပ်သည်။
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
hpd04cwflpz1kjsh477ka7isb39z80l
1060510
1060509
2026-10-29T02:19:01Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ကိုးကား */
1060510
wikitext
text/x-wiki
{{coord|32|52|N|129|01|E|region:JP_type:isle|display=title}}
[[Image:Map-GotoRetto-en.png|350px|thumb|ဂေါ့တိုးကျွန်းစုရှိ ဝခမဆွတ်ကျွန်း (Wakamatsujima) ၏ တည်နေရာ]]
'''ဝခမဆွတ်ကျွန်း''' (若松島, ဝခမဆွတ်ဂျိမ<ref>{{cite web | url = http://www.jnto.go.jp/eng/location/rtg/pdf/pg-703.pdf | title = Nagasaki, Unzen, Goto Islands, Iki and Tsushima | publisher = Japan National Tourist Organization | date = 2007}}</ref>) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[နဂဆခိခရိုင်]]၊ [[ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျွန်းကို နဂဆခိခရိုင်၊ [[ရှင်းခမိဂေါ့တိုးမြို့၊ နဂဆခိ|ရှင်းခမိဂေါ့တိုးမြို့]]၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် အုပ်ချုပ်သည်။
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:နဂဆခိခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]
ro8cztq8fz990c7395cgu2urooxlj0b
နခဒိုးရိကျွန်း
0
293529
1060512
2026-10-29T02:22:07Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
" '''နခဒိုးရိကျွန်း''' (中通島, နခဒိုးရိ ဂျိမ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[နဂဆခိခရိုင်]]၊ [[ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျွန်းသည..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1060512
wikitext
text/x-wiki
'''နခဒိုးရိကျွန်း''' (中通島, နခဒိုးရိ ဂျိမ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[နဂဆခိခရိုင်]]၊ [[ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျွန်းသည် [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]]အတွင်း [[ကျူးရှူးကျွန်း]]၏ အနောက်ကမ်းလွန်ပင်လယ်ပြင်တွင် ရှိသည်။
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
08bpr44xerhmlvd7xuqby857soozwbz
1060513
1060512
2026-10-29T02:22:31Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ကိုးကား */
1060513
wikitext
text/x-wiki
'''နခဒိုးရိကျွန်း''' (中通島, နခဒိုးရိ ဂျိမ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[နဂဆခိခရိုင်]]၊ [[ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျွန်းသည် [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]]အတွင်း [[ကျူးရှူးကျွန်း]]၏ အနောက်ကမ်းလွန်ပင်လယ်ပြင်တွင် ရှိသည်။
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:နဂဆခိခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]
697ibc2d2qjfiujqiq27gb1b9pmqk9h
1060530
1060513
2026-10-29T05:47:48Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် */
1060530
wikitext
text/x-wiki
'''နခဒိုးရိကျွန်း''' (中通島, နခဒိုးရိ ဂျိမ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[နဂဆခိခရိုင်]]၊ [[ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျွန်းသည် [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]]အတွင်း [[ကျူးရှူးကျွန်း]]၏ အနောက်ကမ်းလွန်ပင်လယ်ပြင်တွင် ရှိသည်။
==သမိုင်းကြောင်း==
ဂျောမွန်းခေတ်ကတည်းက နခဒိုးရိကျွန်းတွင် လူနေထိုင်ခဲ့သည့် အထောက်အထားများ တွေ့ရသည်။<ref name="shinkamigoto">{{cite web |title=新上五島町のあらまし |url=https://official.shinkamigoto.net/goto_chosei_full.php?eid=00641&r=4&wcid=l00001x1 |website=新上五島町 |accessdate=11 March 2020 |language=ja |date=10 June 2014}}</ref>
၂၀၀၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ခမိဂေါ့တိုး၊ ရှင်း - အအိုနိုမဲ၊ အရိခဝ၊ နရအို၊ ဝခမဆွတ် စသည့်မြို့များကို ပေါင်းစပ်ကာ "ရှင်းဂမိဂေါ့တိုးမြို့" အဖြစ် အမည်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.asahi.com/articles/ASN2Q6VRDN2DTOLB00M.html|title=長濱ねるさん撮影で脚光 ロケ地紹介のマップで島おこし:朝日新聞デジタル|website=朝日新聞デジタル|language=ja|access-date=2020-03-11}}</ref>
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:နဂဆခိခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]
sm510835ll9z1jcg1zblfgmzkfq59p6
1060531
1060530
2026-10-29T05:48:42Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
1060531
wikitext
text/x-wiki
{{coord|32|59|N|129|05|E|region:JP_type:isle|display=title}}
{{Infobox islands
|name=နခဒိုးရိကျွန်း
|image=Map-GotoRetto-en.png
|image_caption=Location of Nakadōri Island in the Gotō Islands
|archipelago=[[Gotō Islands]]
|pushpin_map=Japan
|local_name=中通島
|native_name_lang=ja
|location=[[Sea of Japan]]
|country=Japan
|country_admin_divisions_title = [[Prefectures of Japan|Prefecture]]
|country_admin_divisions=[[Nagasaki Prefecture|Nagasaki]]
}}
'''နခဒိုးရိကျွန်း''' (中通島, နခဒိုးရိ ဂျိမ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[နဂဆခိခရိုင်]]၊ [[ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]ရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျွန်းသည် [[ဂျပန်ပင်လယ်|ဂျပန်ပင်လယ်ပြင်]]အတွင်း [[ကျူးရှူးကျွန်း]]၏ အနောက်ကမ်းလွန်ပင်လယ်ပြင်တွင် ရှိသည်။<ref>{{cite web | url = http://www.jnto.go.jp/eng/location/rtg/pdf/pg-703.pdf | title = Nagasaki, Unzen, Goto Islands, Iki and Tsushima | format = [[PDF]] | publisher = [[Japan National Tourist Organization]] | date = 2007}}</ref>
==သမိုင်းကြောင်း==
ဂျောမွန်းခေတ်ကတည်းက နခဒိုးရိကျွန်းတွင် လူနေထိုင်ခဲ့သည့် အထောက်အထားများ တွေ့ရသည်။<ref name="shinkamigoto">{{cite web |title=新上五島町のあらまし |url=https://official.shinkamigoto.net/goto_chosei_full.php?eid=00641&r=4&wcid=l00001x1 |website=新上五島町 |accessdate=11 March 2020 |language=ja |date=10 June 2014}}</ref>
၂၀၀၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ခမိဂေါ့တိုး၊ ရှင်း - အအိုနိုမဲ၊ အရိခဝ၊ နရအို၊ ဝခမဆွတ် စသည့်မြို့များကို ပေါင်းစပ်ကာ "ရှင်းဂမိဂေါ့တိုးမြို့" အဖြစ် အမည်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.asahi.com/articles/ASN2Q6VRDN2DTOLB00M.html|title=長濱ねるさん撮影で脚光 ロケ地紹介のマップで島おこし:朝日新聞デジタル|website=朝日新聞デジタル|language=ja|access-date=2020-03-11}}</ref>
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:နဂဆခိခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]
7oyn9z5r46jn9vgkupn7tvtnlgwc3xj
ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီပါတီ
0
293530
1060515
2026-10-29T03:15:09Z
Olway
150107
/* */ အစအဆုံး
1060515
wikitext
text/x-wiki
ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီပါတီ (Parliamentary Democracy Party - PDP) သည် ၁၉၆၉ ခုနှစ် ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်း၏ စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ပြီး မြန်မာ့ဒီမိုကရေစီစနစ် ပြန်လည်ရရှိရေးအတွက် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော နိုင်ငံရေးပါတီ တစ်ခုဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite book |date=2026-04-21 |title=၁၉၆၂ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း |url=https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%81%81%E1%81%89%E1%81%86%E1%81%82_%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%8F%E1%80%AC%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%B6%E1%80%9B%E1%80%81%E1%80%BC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8&oldid=1026873 |language=my}}</ref>
PDPပါတီ၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ • ၁၉၆၂ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှုဖြင့် ပြုတ်ကျသွားခဲ့သော ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီစနစ်နှင့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ပြန်လည်ဖော်ဆောင်ရန်နှင့် စစ်အစိုးရကို တော်လှန်ရန် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite book |date=2024-03-03 |title=ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီ စနစ် |url=https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%80%95%E1%80%AB%E1%80%9C%E1%80%AE%E1%80%99%E1%80%94%E1%80%BA_%E1%80%92%E1%80%AE%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%85%E1%80%AE_%E1%80%85%E1%80%94%E1%80%85%E1%80%BA&oldid=824708 |language=my}}</ref>
• တည်ထောင်သူများမှာ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဦးနု နှင့် ဗိုလ်လက်ျာ (သခင်မောင်မောင်) အပါအဝင် ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင်အချို့ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite book |date=2025-12-04 |title=ရဲဘော်သုံးကျိပ် |url=https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%80%9B%E1%80%B2%E1%80%98%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%95%E1%80%BA&oldid=956784 |language=my}}</ref>
• ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဦးနုသည် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်သွားပြီးနောက် ပြည်ပရောက် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများနှင့် လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အချို့ကို စုစည်းကာ ဤပါတီနှင့် ပြည်သူ့မျိုးချစ်တပ်တော် (Patriotic Liberation Army - PLA) ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite book |date=2026-07-19 |title=ဦးနု |url=https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AF&oldid=1043537 |language=my}}</ref>
PLAတပ်သည် ကေအင်ယူ နှင့် ပဋိပက္ခများ ကြားတွင်သာ တဝဲလည်လည် ဖြစ်နေခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့သို့ ချီတက်ပြီး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း၏ စစ်အစိုးရကို ဖြုတ်ချရန် အခွင့်အရေး မရခဲ့ချေ။ <ref>{{Cite book |date=2026-04-12 |title=ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး |url=https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%80%80%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BA_%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8_%E1%80%A1%E1%80%85%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%9B%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%B8&oldid=1025223 |language=my}}</ref>
q75y427y6836vfypj5hk9ro10j7v2mz
1060516
1060515
2026-10-29T03:34:02Z
Salai Rungtoi
22844
1060516
wikitext
text/x-wiki
'''ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီပါတီ''' (Parliamentary Democracy Party - PDP) သည် ၁၉၆၉ ခုနှစ် ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်း၏ စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ပြီး မြန်မာ့ဒီမိုကရေစီစနစ် ပြန်လည်ရရှိရေးအတွက် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော နိုင်ငံရေးပါတီ တစ်ခုဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite book |date=2026-04-21 |title=၁၉၆၂ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း |url=https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%81%81%E1%81%89%E1%81%86%E1%81%82_%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%8F%E1%80%AC%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%B6%E1%80%9B%E1%80%81%E1%80%BC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8&oldid=1026873 |language=my}}</ref>
PDP ပါတီ၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ • ၁၉၆၂ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှုဖြင့် ပြုတ်ကျသွားခဲ့သော ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီစနစ်နှင့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ပြန်လည်ဖော်ဆောင်ရန်နှင့် စစ်အစိုးရကို တော်လှန်ရန် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite book |date=2024-03-03 |title=ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီ စနစ် |url=https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%80%95%E1%80%AB%E1%80%9C%E1%80%AE%E1%80%99%E1%80%94%E1%80%BA_%E1%80%92%E1%80%AE%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%85%E1%80%AE_%E1%80%85%E1%80%94%E1%80%85%E1%80%BA&oldid=824708 |language=my}}</ref>
တည်ထောင်သူများမှာ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဦး[[ဦးနု|နု]] နှင့် [[ဗိုလ်လက်ျာ]] (သခင်မောင်မောင်) အပါအဝင် ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင်အချို့ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite book |date=2025-12-04 |title=ရဲဘော်သုံးကျိပ် |url=https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%80%9B%E1%80%B2%E1%80%98%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%95%E1%80%BA&oldid=956784 |language=my}}</ref>
ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဦးနုသည် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်သွားပြီးနောက် ပြည်ပရောက် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများနှင့် လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အချို့ကို စုစည်းကာ ဤပါတီနှင့် ပြည်သူ့မျိုးချစ်တပ်တော် (Patriotic Liberation Army - PLA) ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite book |date=2026-07-19 |title=ဦးနု |url=https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AF&oldid=1043537 |language=my}}</ref>
PLA တပ်သည် ကေအင်ယူ နှင့် ပဋိပက္ခများ ကြားတွင်သာ တဝဲလည်လည် ဖြစ်နေခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့သို့ ချီတက်ပြီး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း၏ စစ်အစိုးရကို ဖြုတ်ချရန် အခွင့်အရေး မရခဲ့ချေ။ <ref>{{Cite book |date=2026-04-12 |title=ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး |url=https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%80%80%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BA_%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8_%E1%80%A1%E1%80%85%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%9B%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%B8&oldid=1025223 |language=my}}</ref>
== ကိုးကား ==
b4djluass9lt85wptlbd67y7r8irnkk
1060517
1060516
2026-10-29T03:34:21Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:မြန်မာ နိုင်ငံရေးပါတီဟောင်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1060517
wikitext
text/x-wiki
'''ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီပါတီ''' (Parliamentary Democracy Party - PDP) သည် ၁၉၆၉ ခုနှစ် ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်း၏ စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ပြီး မြန်မာ့ဒီမိုကရေစီစနစ် ပြန်လည်ရရှိရေးအတွက် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော နိုင်ငံရေးပါတီ တစ်ခုဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite book |date=2026-04-21 |title=၁၉၆၂ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း |url=https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%81%81%E1%81%89%E1%81%86%E1%81%82_%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%8F%E1%80%AC%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%B6%E1%80%9B%E1%80%81%E1%80%BC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8&oldid=1026873 |language=my}}</ref>
PDP ပါတီ၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ • ၁၉၆၂ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှုဖြင့် ပြုတ်ကျသွားခဲ့သော ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီစနစ်နှင့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ပြန်လည်ဖော်ဆောင်ရန်နှင့် စစ်အစိုးရကို တော်လှန်ရန် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite book |date=2024-03-03 |title=ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီ စနစ် |url=https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%80%95%E1%80%AB%E1%80%9C%E1%80%AE%E1%80%99%E1%80%94%E1%80%BA_%E1%80%92%E1%80%AE%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%85%E1%80%AE_%E1%80%85%E1%80%94%E1%80%85%E1%80%BA&oldid=824708 |language=my}}</ref>
တည်ထောင်သူများမှာ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဦး[[ဦးနု|နု]] နှင့် [[ဗိုလ်လက်ျာ]] (သခင်မောင်မောင်) အပါအဝင် ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင်အချို့ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite book |date=2025-12-04 |title=ရဲဘော်သုံးကျိပ် |url=https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%80%9B%E1%80%B2%E1%80%98%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%95%E1%80%BA&oldid=956784 |language=my}}</ref>
ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဦးနုသည် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်သွားပြီးနောက် ပြည်ပရောက် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများနှင့် လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အချို့ကို စုစည်းကာ ဤပါတီနှင့် ပြည်သူ့မျိုးချစ်တပ်တော် (Patriotic Liberation Army - PLA) ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite book |date=2026-07-19 |title=ဦးနု |url=https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AF&oldid=1043537 |language=my}}</ref>
PLA တပ်သည် ကေအင်ယူ နှင့် ပဋိပက္ခများ ကြားတွင်သာ တဝဲလည်လည် ဖြစ်နေခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့သို့ ချီတက်ပြီး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း၏ စစ်အစိုးရကို ဖြုတ်ချရန် အခွင့်အရေး မရခဲ့ချေ။ <ref>{{Cite book |date=2026-04-12 |title=ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး |url=https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%80%80%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BA_%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8_%E1%80%A1%E1%80%85%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%9B%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%B8&oldid=1025223 |language=my}}</ref>
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ နိုင်ငံရေးပါတီဟောင်းများ]]
4grzv4jm4xgemscip089vc36440gr48
1060518
1060517
2026-10-29T03:34:46Z
Salai Rungtoi
22844
1060518
wikitext
text/x-wiki
'''ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီပါတီ''' (Parliamentary Democracy Party - PDP) သည် ၁၉၆၉ ခုနှစ် ဗိုလ်ချုပ်[[နေဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|နေဝင်း]]၏ စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ပြီး မြန်မာ့ဒီမိုကရေစီစနစ် ပြန်လည်ရရှိရေးအတွက် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော နိုင်ငံရေးပါတီ တစ်ခုဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite book |date=2026-04-21 |title=၁၉၆၂ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း |url=https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%81%81%E1%81%89%E1%81%86%E1%81%82_%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AC%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%8F%E1%80%AC%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%B6%E1%80%9B%E1%80%81%E1%80%BC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8&oldid=1026873 |language=my}}</ref>
PDP ပါတီ၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ • ၁၉၆၂ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှုဖြင့် ပြုတ်ကျသွားခဲ့သော ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီစနစ်နှင့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ပြန်လည်ဖော်ဆောင်ရန်နှင့် စစ်အစိုးရကို တော်လှန်ရန် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite book |date=2024-03-03 |title=ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီ စနစ် |url=https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%80%95%E1%80%AB%E1%80%9C%E1%80%AE%E1%80%99%E1%80%94%E1%80%BA_%E1%80%92%E1%80%AE%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%85%E1%80%AE_%E1%80%85%E1%80%94%E1%80%85%E1%80%BA&oldid=824708 |language=my}}</ref>
တည်ထောင်သူများမှာ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဦး[[ဦးနု|နု]] နှင့် [[ဗိုလ်လက်ျာ]] (သခင်မောင်မောင်) အပါအဝင် ရဲဘော်သုံးကျိပ်ဝင်အချို့ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite book |date=2025-12-04 |title=ရဲဘော်သုံးကျိပ် |url=https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%80%9B%E1%80%B2%E1%80%98%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%95%E1%80%BA&oldid=956784 |language=my}}</ref>
ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဦးနုသည် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်သွားပြီးနောက် ပြည်ပရောက် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမားများနှင့် လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အချို့ကို စုစည်းကာ ဤပါတီနှင့် ပြည်သူ့မျိုးချစ်တပ်တော် (Patriotic Liberation Army - PLA) ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite book |date=2026-07-19 |title=ဦးနု |url=https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AF&oldid=1043537 |language=my}}</ref>
PLA တပ်သည် ကေအင်ယူ နှင့် ပဋိပက္ခများ ကြားတွင်သာ တဝဲလည်လည် ဖြစ်နေခဲ့သည်။ ရန်ကုန်မြို့သို့ ချီတက်ပြီး ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း၏ စစ်အစိုးရကို ဖြုတ်ချရန် အခွင့်အရေး မရခဲ့ချေ။ <ref>{{Cite book |date=2026-04-12 |title=ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး |url=https://my.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%80%80%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BA_%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8_%E1%80%A1%E1%80%85%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%9B%E1%80%AF%E1%80%B6%E1%80%B8&oldid=1025223 |language=my}}</ref>
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ နိုင်ငံရေးပါတီဟောင်းများ]]
garqq1g5vmrx4qijf9xpm5d9zf16y9n
မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/၂၀၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၉
100
293531
1060519
2026-10-29T03:38:39Z
Salai Rungtoi
22844
"{{Current events|year=2026|month=10|day=12|content= <!-- All news items below this line --> <!-- All news items above this line -->}}" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1060519
wikitext
text/x-wiki
{{Current events|year=2026|month=10|day=12|content=
<!-- All news items below this line -->
<!-- All news items above this line -->}}
kycccp8o4nhz6xqo6w84ryx5b3l4ync
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-57645-28
3
293532
1060522
2026-10-29T03:57:33Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1060522
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-57645-28 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၅၇၊ ၂၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၆ (UTC)
dbk9hsyjp927abc93vpor3up4o0n872
အုခုဂျိမ
0
293533
1060532
2026-10-29T05:52:26Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
" အုခုဂျိမ (宇久島, အုခုကျွန်း) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂေါ့တိုးကျွန်းစု၏ မြောက်ဘက်အစွန်ဆုံးရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျူးရှူးကျွန်းက..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1060532
wikitext
text/x-wiki
အုခုဂျိမ (宇久島, အုခုကျွန်း) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂေါ့တိုးကျွန်းစု၏ မြောက်ဘက်အစွန်ဆုံးရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျူးရှူးကျွန်းကုန်းမြေမှ အနောက်ဘက် ၅၀ ကီလိုမီတာခန့်အကွာတွင် ရှိသည်။ ကျွန်းကို နဂဆခိခရိုင်၊ ဆဆဲဘိုမြို့၏ အစိတ်အပိုင်းအပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် အုပ်ချုပ်သည်။ ကျွန်းတစ်ခုလုံးသည် "ဆိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်" ၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း တည်ရှိသည်။
==အကြောင်းအရာ==
==စီးပွားရေး==
==ယဉ်ကျေးမှု==
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
8xw0oc25kpdjraz12z0fgaijpmuupdn
1060533
1060532
2026-10-29T05:53:03Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1060533
wikitext
text/x-wiki
အုခုဂျိမ (宇久島, အုခုကျွန်း) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂေါ့တိုးကျွန်းစု၏ မြောက်ဘက်အစွန်ဆုံးရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျူးရှူးကျွန်းကုန်းမြေမှ အနောက်ဘက် ၅၀ ကီလိုမီတာခန့်အကွာတွင် ရှိသည်။ ကျွန်းကို နဂဆခိခရိုင်၊ ဆဆဲဘိုမြို့၏ အစိတ်အပိုင်းအပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် အုပ်ချုပ်သည်။ ကျွန်းတစ်ခုလုံးသည် "ဆိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်" ၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း တည်ရှိသည်။
==အကြောင်းအရာ==
==စီးပွားရေး==
==ယဉ်ကျေးမှု==
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
pw6wql175xlfr01bztmyaa88gahsaph
1060534
1060533
2026-10-29T05:53:21Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:နဂဆခိခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1060534
wikitext
text/x-wiki
အုခုဂျိမ (宇久島, အုခုကျွန်း) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂေါ့တိုးကျွန်းစု၏ မြောက်ဘက်အစွန်ဆုံးရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျူးရှူးကျွန်းကုန်းမြေမှ အနောက်ဘက် ၅၀ ကီလိုမီတာခန့်အကွာတွင် ရှိသည်။ ကျွန်းကို နဂဆခိခရိုင်၊ ဆဆဲဘိုမြို့၏ အစိတ်အပိုင်းအပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် အုပ်ချုပ်သည်။ ကျွန်းတစ်ခုလုံးသည် "ဆိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်" ၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း တည်ရှိသည်။
==အကြောင်းအရာ==
==စီးပွားရေး==
==ယဉ်ကျေးမှု==
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:နဂဆခိခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
0h9w4fpjsm6ftpiyvsxhcapbt1drfqo
1060535
1060534
2026-10-29T05:53:35Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဆဆဲဘိုမြို့]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1060535
wikitext
text/x-wiki
အုခုဂျိမ (宇久島, အုခုကျွန်း) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂေါ့တိုးကျွန်းစု၏ မြောက်ဘက်အစွန်ဆုံးရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျူးရှူးကျွန်းကုန်းမြေမှ အနောက်ဘက် ၅၀ ကီလိုမီတာခန့်အကွာတွင် ရှိသည်။ ကျွန်းကို နဂဆခိခရိုင်၊ ဆဆဲဘိုမြို့၏ အစိတ်အပိုင်းအပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် အုပ်ချုပ်သည်။ ကျွန်းတစ်ခုလုံးသည် "ဆိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်" ၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း တည်ရှိသည်။
==အကြောင်းအရာ==
==စီးပွားရေး==
==ယဉ်ကျေးမှု==
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:နဂဆခိခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဆဆဲဘိုမြို့]]
bhkrj4psu6s64zkhy48f9qdzptxuu5s
1060546
1060535
2026-10-29T09:26:56Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
1060546
wikitext
text/x-wiki
{{infobox island|image=File:Ukujima_and_Terashima_ISS017.jpg
| area_km2 = 24.93
| elevation_m = 258
| highest_mount = ရှိရိုဂတခဲ (城ヶ岳)
| population = 1645<ref>{{cite web |title=町別の推計人口 |url=https://www.city.sasebo.lg.jp/kikaku/seisak/toukei-jinkou.html#(3) |website=Sasebo City |access-date=3 November 2024 |language=Japanese}}</ref>
| population_as_of = 1 October 2024
|website=http://www.ukujima.com/|location=[[Gotō Islands|Gotō archipelago]]|coordinates={{coord|33|16|11|N |129|06|46|E|display=inline,title}}|pushpin_map=Japan}}
အုခုဂျိမ (宇久島, အုခုကျွန်း) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂေါ့တိုးကျွန်းစု၏ မြောက်ဘက်အစွန်ဆုံးရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျူးရှူးကျွန်းကုန်းမြေမှ အနောက်ဘက် ၅၀ ကီလိုမီတာခန့်အကွာတွင် ရှိသည်။ ကျွန်းကို နဂဆခိခရိုင်၊ ဆဆဲဘိုမြို့၏ အစိတ်အပိုင်းအပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် အုပ်ချုပ်သည်။ ကျွန်းတစ်ခုလုံးသည် "ဆိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်" ၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း တည်ရှိသည်။
==အကြောင်းအရာ==
==စီးပွားရေး==
==ယဉ်ကျေးမှု==
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:နဂဆခိခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဆဆဲဘိုမြို့]]
8uhgfjfirel20vtw2zz2viaxxfo4q6i
1060547
1060546
2026-10-29T09:32:41Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* အကြောင်းအရာ */
1060547
wikitext
text/x-wiki
{{infobox island|image=File:Ukujima_and_Terashima_ISS017.jpg
| area_km2 = 24.93
| elevation_m = 258
| highest_mount = ရှိရိုဂတခဲ (城ヶ岳)
| population = 1645<ref>{{cite web |title=町別の推計人口 |url=https://www.city.sasebo.lg.jp/kikaku/seisak/toukei-jinkou.html#(3) |website=Sasebo City |access-date=3 November 2024 |language=Japanese}}</ref>
| population_as_of = 1 October 2024
|website=http://www.ukujima.com/|location=[[Gotō Islands|Gotō archipelago]]|coordinates={{coord|33|16|11|N |129|06|46|E|display=inline,title}}|pushpin_map=Japan}}
အုခုဂျိမ (宇久島, အုခုကျွန်း) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂေါ့တိုးကျွန်းစု၏ မြောက်ဘက်အစွန်ဆုံးရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျူးရှူးကျွန်းကုန်းမြေမှ အနောက်ဘက် ၅၀ ကီလိုမီတာခန့်အကွာတွင် ရှိသည်။ ကျွန်းကို နဂဆခိခရိုင်၊ ဆဆဲဘိုမြို့၏ အစိတ်အပိုင်းအပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် အုပ်ချုပ်သည်။ ကျွန်းတစ်ခုလုံးသည် "ဆိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်" ၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း တည်ရှိသည်။
==အကြောင်းအရာ==
အုခုဂျိမကျွန်းသည် ဂျပန်ပင်မကုန်းမြေမှ အလှမ်းကွာသည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း ၁,၉၀၀,၀၀၀ ခန့်က ရှိရိုဂတခဲတောင်၏ မီးတောင်ပေါက်ကွဲမှုများကြောင့် ကျွန်းသည် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။<ref>{{Cite web|last=宇久町観光協会|title=宇久島について {{!}} 宇久町観光協会|url=https://www.ukujima.com/guide.html|access-date=2022-01-20|language=ja}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|title=UKU|url=https://www.discover-nagasaki.com/en/featured-topics/UKU%20ISLAND|access-date=2022-01-20|website=【公式】長崎観光/旅行ポータルサイト ながさき旅ネット|language=en|archive-date=2022-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20220120184927/https://www.discover-nagasaki.com/en/featured-topics/UKU%20ISLAND|url-status=dead}}</ref> ကျွန်း၏ အဓိကစီးပွားရေးလုပ်ငန်းမှာ ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းနှင့် မွေးမြူရေးလုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ ဝေလငါးဖမ်းသည့်လုပ်ငန်း ရှိခဲ့သည်။ လူဦးရေသည် သိသာစွာ ကျဆင်းလျက်ရှိသည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် ကျွန်းတွင် လူဦးရေ ၁၂,၀၀၀ ဦးနီးပါး ရှိခဲ့ရာမှ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ၂,၁၈၇ ဦးသာ ရှိတော့သည်။ အုခုဂျိမကျွန်းသည် အခွံမာငါးများနှင့် ပင်လယ်ရေညှိများ ထွက်ရှိသည်။ <ref>{{Cite book|last1=Ikeguchi|first1=Akiko|url=https://books.google.com/books?id=x4kiEAAAQBAJ&dq=%22Uku%22+Island&pg=PA3|title=Adaptive Fisheries Governance in Changing Coastal Regions in Japan|last2=Yokoyama|first2=Takafumi|last3=Sakita|first3=Seishiro|date=2021-03-09|publisher=Springer Nature|isbn=978-981-334-240-8|language=en}}</ref>
==စီးပွားရေး==
==ယဉ်ကျေးမှု==
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:နဂဆခိခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဆဆဲဘိုမြို့]]
jhui46t84fd8qr6z6ck504ddi7q2mg1
1060548
1060547
2026-10-29T09:32:56Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* စီးပွားရေး */
1060548
wikitext
text/x-wiki
{{infobox island|image=File:Ukujima_and_Terashima_ISS017.jpg
| area_km2 = 24.93
| elevation_m = 258
| highest_mount = ရှိရိုဂတခဲ (城ヶ岳)
| population = 1645<ref>{{cite web |title=町別の推計人口 |url=https://www.city.sasebo.lg.jp/kikaku/seisak/toukei-jinkou.html#(3) |website=Sasebo City |access-date=3 November 2024 |language=Japanese}}</ref>
| population_as_of = 1 October 2024
|website=http://www.ukujima.com/|location=[[Gotō Islands|Gotō archipelago]]|coordinates={{coord|33|16|11|N |129|06|46|E|display=inline,title}}|pushpin_map=Japan}}
အုခုဂျိမ (宇久島, အုခုကျွန်း) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂေါ့တိုးကျွန်းစု၏ မြောက်ဘက်အစွန်ဆုံးရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျူးရှူးကျွန်းကုန်းမြေမှ အနောက်ဘက် ၅၀ ကီလိုမီတာခန့်အကွာတွင် ရှိသည်။ ကျွန်းကို နဂဆခိခရိုင်၊ ဆဆဲဘိုမြို့၏ အစိတ်အပိုင်းအပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် အုပ်ချုပ်သည်။ ကျွန်းတစ်ခုလုံးသည် "ဆိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်" ၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း တည်ရှိသည်။
==အကြောင်းအရာ==
အုခုဂျိမကျွန်းသည် ဂျပန်ပင်မကုန်းမြေမှ အလှမ်းကွာသည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း ၁,၉၀၀,၀၀၀ ခန့်က ရှိရိုဂတခဲတောင်၏ မီးတောင်ပေါက်ကွဲမှုများကြောင့် ကျွန်းသည် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။<ref>{{Cite web|last=宇久町観光協会|title=宇久島について {{!}} 宇久町観光協会|url=https://www.ukujima.com/guide.html|access-date=2022-01-20|language=ja}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|title=UKU|url=https://www.discover-nagasaki.com/en/featured-topics/UKU%20ISLAND|access-date=2022-01-20|website=【公式】長崎観光/旅行ポータルサイト ながさき旅ネット|language=en|archive-date=2022-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20220120184927/https://www.discover-nagasaki.com/en/featured-topics/UKU%20ISLAND|url-status=dead}}</ref> ကျွန်း၏ အဓိကစီးပွားရေးလုပ်ငန်းမှာ ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းနှင့် မွေးမြူရေးလုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ ဝေလငါးဖမ်းသည့်လုပ်ငန်း ရှိခဲ့သည်။ လူဦးရေသည် သိသာစွာ ကျဆင်းလျက်ရှိသည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် ကျွန်းတွင် လူဦးရေ ၁၂,၀၀၀ ဦးနီးပါး ရှိခဲ့ရာမှ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ၂,၁၈၇ ဦးသာ ရှိတော့သည်။ အုခုဂျိမကျွန်းသည် အခွံမာငါးများနှင့် ပင်လယ်ရေညှိများ ထွက်ရှိသည်။ <ref>{{Cite book|last1=Ikeguchi|first1=Akiko|url=https://books.google.com/books?id=x4kiEAAAQBAJ&dq=%22Uku%22+Island&pg=PA3|title=Adaptive Fisheries Governance in Changing Coastal Regions in Japan|last2=Yokoyama|first2=Takafumi|last3=Sakita|first3=Seishiro|date=2021-03-09|publisher=Springer Nature|isbn=978-981-334-240-8|language=en}}</ref>
==ယဉ်ကျေးမှု==
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:နဂဆခိခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဆဆဲဘိုမြို့]]
2wdwqvcwxcvlv8zbdus75r0vs7j6wqo
1060549
1060548
2026-10-29T09:33:10Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ယဉ်ကျေးမှု */
1060549
wikitext
text/x-wiki
{{infobox island|image=File:Ukujima_and_Terashima_ISS017.jpg
| area_km2 = 24.93
| elevation_m = 258
| highest_mount = ရှိရိုဂတခဲ (城ヶ岳)
| population = 1645<ref>{{cite web |title=町別の推計人口 |url=https://www.city.sasebo.lg.jp/kikaku/seisak/toukei-jinkou.html#(3) |website=Sasebo City |access-date=3 November 2024 |language=Japanese}}</ref>
| population_as_of = 1 October 2024
|website=http://www.ukujima.com/|location=[[Gotō Islands|Gotō archipelago]]|coordinates={{coord|33|16|11|N |129|06|46|E|display=inline,title}}|pushpin_map=Japan}}
အုခုဂျိမ (宇久島, အုခုကျွန်း) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂေါ့တိုးကျွန်းစု၏ မြောက်ဘက်အစွန်ဆုံးရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျူးရှူးကျွန်းကုန်းမြေမှ အနောက်ဘက် ၅၀ ကီလိုမီတာခန့်အကွာတွင် ရှိသည်။ ကျွန်းကို နဂဆခိခရိုင်၊ ဆဆဲဘိုမြို့၏ အစိတ်အပိုင်းအပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် အုပ်ချုပ်သည်။ ကျွန်းတစ်ခုလုံးသည် "ဆိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်" ၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း တည်ရှိသည်။
==အကြောင်းအရာ==
အုခုဂျိမကျွန်းသည် ဂျပန်ပင်မကုန်းမြေမှ အလှမ်းကွာသည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း ၁,၉၀၀,၀၀၀ ခန့်က ရှိရိုဂတခဲတောင်၏ မီးတောင်ပေါက်ကွဲမှုများကြောင့် ကျွန်းသည် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။<ref>{{Cite web|last=宇久町観光協会|title=宇久島について {{!}} 宇久町観光協会|url=https://www.ukujima.com/guide.html|access-date=2022-01-20|language=ja}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|title=UKU|url=https://www.discover-nagasaki.com/en/featured-topics/UKU%20ISLAND|access-date=2022-01-20|website=【公式】長崎観光/旅行ポータルサイト ながさき旅ネット|language=en|archive-date=2022-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20220120184927/https://www.discover-nagasaki.com/en/featured-topics/UKU%20ISLAND|url-status=dead}}</ref> ကျွန်း၏ အဓိကစီးပွားရေးလုပ်ငန်းမှာ ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းနှင့် မွေးမြူရေးလုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ ဝေလငါးဖမ်းသည့်လုပ်ငန်း ရှိခဲ့သည်။ လူဦးရေသည် သိသာစွာ ကျဆင်းလျက်ရှိသည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် ကျွန်းတွင် လူဦးရေ ၁၂,၀၀၀ ဦးနီးပါး ရှိခဲ့ရာမှ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ၂,၁၈၇ ဦးသာ ရှိတော့သည်။ အုခုဂျိမကျွန်းသည် အခွံမာငါးများနှင့် ပင်လယ်ရေညှိများ ထွက်ရှိသည်။ <ref>{{Cite book|last1=Ikeguchi|first1=Akiko|url=https://books.google.com/books?id=x4kiEAAAQBAJ&dq=%22Uku%22+Island&pg=PA3|title=Adaptive Fisheries Governance in Changing Coastal Regions in Japan|last2=Yokoyama|first2=Takafumi|last3=Sakita|first3=Seishiro|date=2021-03-09|publisher=Springer Nature|isbn=978-981-334-240-8|language=en}}</ref>
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:နဂဆခိခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဆဆဲဘိုမြို့]]
qzbyetg6mx2ewfcgx4q1mwixa15cxdr
1060550
1060549
2026-10-29T09:33:17Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ပြင်ပလင့်များ */
1060550
wikitext
text/x-wiki
{{infobox island|image=File:Ukujima_and_Terashima_ISS017.jpg
| area_km2 = 24.93
| elevation_m = 258
| highest_mount = ရှိရိုဂတခဲ (城ヶ岳)
| population = 1645<ref>{{cite web |title=町別の推計人口 |url=https://www.city.sasebo.lg.jp/kikaku/seisak/toukei-jinkou.html#(3) |website=Sasebo City |access-date=3 November 2024 |language=Japanese}}</ref>
| population_as_of = 1 October 2024
|website=http://www.ukujima.com/|location=[[Gotō Islands|Gotō archipelago]]|coordinates={{coord|33|16|11|N |129|06|46|E|display=inline,title}}|pushpin_map=Japan}}
အုခုဂျိမ (宇久島, အုခုကျွန်း) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂေါ့တိုးကျွန်းစု၏ မြောက်ဘက်အစွန်ဆုံးရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျူးရှူးကျွန်းကုန်းမြေမှ အနောက်ဘက် ၅၀ ကီလိုမီတာခန့်အကွာတွင် ရှိသည်။ ကျွန်းကို နဂဆခိခရိုင်၊ ဆဆဲဘိုမြို့၏ အစိတ်အပိုင်းအပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် အုပ်ချုပ်သည်။ ကျွန်းတစ်ခုလုံးသည် "ဆိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်" ၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း တည်ရှိသည်။
==အကြောင်းအရာ==
အုခုဂျိမကျွန်းသည် ဂျပန်ပင်မကုန်းမြေမှ အလှမ်းကွာသည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း ၁,၉၀၀,၀၀၀ ခန့်က ရှိရိုဂတခဲတောင်၏ မီးတောင်ပေါက်ကွဲမှုများကြောင့် ကျွန်းသည် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။<ref>{{Cite web|last=宇久町観光協会|title=宇久島について {{!}} 宇久町観光協会|url=https://www.ukujima.com/guide.html|access-date=2022-01-20|language=ja}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|title=UKU|url=https://www.discover-nagasaki.com/en/featured-topics/UKU%20ISLAND|access-date=2022-01-20|website=【公式】長崎観光/旅行ポータルサイト ながさき旅ネット|language=en|archive-date=2022-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20220120184927/https://www.discover-nagasaki.com/en/featured-topics/UKU%20ISLAND|url-status=dead}}</ref> ကျွန်း၏ အဓိကစီးပွားရေးလုပ်ငန်းမှာ ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းနှင့် မွေးမြူရေးလုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ ဝေလငါးဖမ်းသည့်လုပ်ငန်း ရှိခဲ့သည်။ လူဦးရေသည် သိသာစွာ ကျဆင်းလျက်ရှိသည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် ကျွန်းတွင် လူဦးရေ ၁၂,၀၀၀ ဦးနီးပါး ရှိခဲ့ရာမှ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ၂,၁၈၇ ဦးသာ ရှိတော့သည်။ အုခုဂျိမကျွန်းသည် အခွံမာငါးများနှင့် ပင်လယ်ရေညှိများ ထွက်ရှိသည်။ <ref>{{Cite book|last1=Ikeguchi|first1=Akiko|url=https://books.google.com/books?id=x4kiEAAAQBAJ&dq=%22Uku%22+Island&pg=PA3|title=Adaptive Fisheries Governance in Changing Coastal Regions in Japan|last2=Yokoyama|first2=Takafumi|last3=Sakita|first3=Seishiro|date=2021-03-09|publisher=Springer Nature|isbn=978-981-334-240-8|language=en}}</ref>
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:နဂဆခိခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဆဆဲဘိုမြို့]]
ih2rnoffxvzho6sv2ysndysflbf26fm
1060551
1060550
2026-10-29T09:33:38Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် */
1060551
wikitext
text/x-wiki
{{infobox island|image=File:Ukujima_and_Terashima_ISS017.jpg
| area_km2 = 24.93
| elevation_m = 258
| highest_mount = ရှိရိုဂတခဲ (城ヶ岳)
| population = 1645<ref>{{cite web |title=町別の推計人口 |url=https://www.city.sasebo.lg.jp/kikaku/seisak/toukei-jinkou.html#(3) |website=Sasebo City |access-date=3 November 2024 |language=Japanese}}</ref>
| population_as_of = 1 October 2024
|website=http://www.ukujima.com/|location=[[Gotō Islands|Gotō archipelago]]|coordinates={{coord|33|16|11|N |129|06|46|E|display=inline,title}}|pushpin_map=Japan}}
အုခုဂျိမ (宇久島, အုခုကျွန်း) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဂေါ့တိုးကျွန်းစု၏ မြောက်ဘက်အစွန်ဆုံးရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျူးရှူးကျွန်းကုန်းမြေမှ အနောက်ဘက် ၅၀ ကီလိုမီတာခန့်အကွာတွင် ရှိသည်။ ကျွန်းကို နဂဆခိခရိုင်၊ ဆဆဲဘိုမြို့၏ အစိတ်အပိုင်းအပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် အုပ်ချုပ်သည်။ ကျွန်းတစ်ခုလုံးသည် "ဆိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်" ၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း တည်ရှိသည်။
==အကြောင်းအရာ==
အုခုဂျိမကျွန်းသည် ဂျပန်ပင်မကုန်းမြေမှ အလှမ်းကွာသည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း ၁,၉၀၀,၀၀၀ ခန့်က ရှိရိုဂတခဲတောင်၏ မီးတောင်ပေါက်ကွဲမှုများကြောင့် ကျွန်းသည် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။<ref>{{Cite web|last=宇久町観光協会|title=宇久島について {{!}} 宇久町観光協会|url=https://www.ukujima.com/guide.html|access-date=2022-01-20|language=ja}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|title=UKU|url=https://www.discover-nagasaki.com/en/featured-topics/UKU%20ISLAND|access-date=2022-01-20|website=【公式】長崎観光/旅行ポータルサイト ながさき旅ネット|language=en|archive-date=2022-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20220120184927/https://www.discover-nagasaki.com/en/featured-topics/UKU%20ISLAND|url-status=dead}}</ref> ကျွန်း၏ အဓိကစီးပွားရေးလုပ်ငန်းမှာ ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းနှင့် မွေးမြူရေးလုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ ဝေလငါးဖမ်းသည့်လုပ်ငန်း ရှိခဲ့သည်။ လူဦးရေသည် သိသာစွာ ကျဆင်းလျက်ရှိသည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် ကျွန်းတွင် လူဦးရေ ၁၂,၀၀၀ ဦးနီးပါး ရှိခဲ့ရာမှ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ၂,၁၈၇ ဦးသာ ရှိတော့သည်။ အုခုဂျိမကျွန်းသည် အခွံမာငါးများနှင့် ပင်လယ်ရေညှိများ ထွက်ရှိသည်။ <ref>{{Cite book|last1=Ikeguchi|first1=Akiko|url=https://books.google.com/books?id=x4kiEAAAQBAJ&dq=%22Uku%22+Island&pg=PA3|title=Adaptive Fisheries Governance in Changing Coastal Regions in Japan|last2=Yokoyama|first2=Takafumi|last3=Sakita|first3=Seishiro|date=2021-03-09|publisher=Springer Nature|isbn=978-981-334-240-8|language=en}}</ref>
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:နဂဆခိခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဆဆဲဘိုမြို့]]
dldsvwhblz15yrs29e5y40np6djso1x
1060552
1060551
2026-10-29T09:34:52Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
1060552
wikitext
text/x-wiki
{{infobox island|image=File:Ukujima_and_Terashima_ISS017.jpg
| area_km2 = 24.93
| elevation_m = 258
| highest_mount = ရှိရိုဂတခဲ (城ヶ岳)
| population = 1645<ref>{{cite web |title=町別の推計人口 |url=https://www.city.sasebo.lg.jp/kikaku/seisak/toukei-jinkou.html#(3) |website=Sasebo City |access-date=3 November 2024 |language=Japanese}}</ref>
| population_as_of = 1 October 2024
|website=http://www.ukujima.com/|location=[[Gotō Islands|Gotō archipelago]]|coordinates={{coord|33|16|11|N |129|06|46|E|display=inline,title}}|pushpin_map=Japan}}
'''အုခုဂျိမ''' (宇久島, အုခုကျွန်း) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]၏ မြောက်ဘက်အစွန်ဆုံးရှိ ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[ကျူးရှူးကျွန်း]]ကုန်းမြေမှ အနောက်ဘက် ၅၀ ကီလိုမီတာခန့်အကွာတွင် ရှိသည်။ ကျွန်းကို [[နဂဆခိခရိုင်]]၊ [[ဆဆဲဘိုမြို့]]၏ အစိတ်အပိုင်းအပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် အုပ်ချုပ်သည်။ ကျွန်းတစ်ခုလုံးသည် "ဆိုင်းခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်" ၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း တည်ရှိသည်။
==အကြောင်းအရာ==
အုခုဂျိမကျွန်းသည် ဂျပန်ပင်မကုန်းမြေမှ အလှမ်းကွာသည့် ကျွန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း ၁,၉၀၀,၀၀၀ ခန့်က ရှိရိုဂတခဲတောင်၏ မီးတောင်ပေါက်ကွဲမှုများကြောင့် ကျွန်းသည် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။<ref>{{Cite web|last=宇久町観光協会|title=宇久島について {{!}} 宇久町観光協会|url=https://www.ukujima.com/guide.html|access-date=2022-01-20|language=ja}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|title=UKU|url=https://www.discover-nagasaki.com/en/featured-topics/UKU%20ISLAND|access-date=2022-01-20|website=【公式】長崎観光/旅行ポータルサイト ながさき旅ネット|language=en|archive-date=2022-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20220120184927/https://www.discover-nagasaki.com/en/featured-topics/UKU%20ISLAND|url-status=dead}}</ref> ကျွန်း၏ အဓိကစီးပွားရေးလုပ်ငန်းမှာ ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းနှင့် မွေးမြူရေးလုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ ဝေလငါးဖမ်းသည့်လုပ်ငန်း ရှိခဲ့သည်။ လူဦးရေသည် သိသာစွာ ကျဆင်းလျက်ရှိသည်။ ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် ကျွန်းတွင် လူဦးရေ ၁၂,၀၀၀ ဦးနီးပါး ရှိခဲ့ရာမှ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ၂,၁၈၇ ဦးသာ ရှိတော့သည်။ အုခုဂျိမကျွန်းသည် အခွံမာငါးများနှင့် ပင်လယ်ရေညှိများ ထွက်ရှိသည်။ <ref>{{Cite book|last1=Ikeguchi|first1=Akiko|url=https://books.google.com/books?id=x4kiEAAAQBAJ&dq=%22Uku%22+Island&pg=PA3|title=Adaptive Fisheries Governance in Changing Coastal Regions in Japan|last2=Yokoyama|first2=Takafumi|last3=Sakita|first3=Seishiro|date=2021-03-09|publisher=Springer Nature|isbn=978-981-334-240-8|language=en}}</ref>
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:နဂဆခိခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဆဆဲဘိုမြို့]]
7xsaz8zitg2npcia6tiu4wd3y0r4w67
ကဏ္ဍ:ဆဆဲဘိုမြို့
14
293534
1060537
2026-10-29T05:54:05Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"[[ကဏ္ဍ:နဂဆခိခရိုင်ရှိ မြို့များ]]" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1060537
wikitext
text/x-wiki
[[ကဏ္ဍ:နဂဆခိခရိုင်ရှိ မြို့များ]]
o0cwpi50s7sq6uw3ewvcwkhqjxjndvg
ဒန်းဂျောကျွန်းစု
0
293535
1060553
2026-10-29T09:41:10Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
" '''ဒန်းဂျောကျွန်းစု''' (男女群島, ဒန်းဂျော ဂွန်းတိုး) သည် [[အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်|အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်ပြင်]]ရှိ [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ပိုင် လူနေထိုင်..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1060553
wikitext
text/x-wiki
'''ဒန်းဂျောကျွန်းစု''' (男女群島, ဒန်းဂျော ဂွန်းတိုး) သည် [[အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်|အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်ပြင်]]ရှိ [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ပိုင် လူနေထိုင်မှုမရှိသည့် ကျွန်းငယ်အစု ဖြစ်သည်။ [[ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]၏ တောင်နှင့် အနောက်တောင်ဘက် ခန့်မှန်းခြေ ၇၀ ကီလိုမီတာ (၄၃ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်းကို နဂဆခိခရိုင်၊ ဂေါ့တိုးမြို့၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် အုပ်ချုပ်သည်။ ကျွန်းစုတွင် အဓိကကျွန်း ငါးခု ပါဝင်သည်။ ၎င်းတို့မှာ အိုရှိမ (男島) ခုရိုခိဂျိမ (クロキ島), ယောရိရှိမ (寄島), ဟနဂုရိဂျိမ (ハナグリ島) နှင့် မဲရှိမ (女島) တို့ ဖြစ်ပြီး မြောက်မှ တောင်သို့ ၁၀ ကီလိုမီတာ (၆.၂ မိုင်) ရှည်လျားစွာ ဖြန့်ကျက်တည်ရှိသည်။ ဧရိယာအားဖြင့် ၄.၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁.၈ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ကျွန်းများကို သဘာဝအမွေအနှစ်များအဖြစ် ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ထားသည်။
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
oxfky3w2smqlx1uxzwlo4ptr73pqx8l
1060554
1060553
2026-10-29T10:27:22Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် */
1060554
wikitext
text/x-wiki
'''ဒန်းဂျောကျွန်းစု''' (男女群島, ဒန်းဂျော ဂွန်းတိုး) သည် [[အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်|အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်ပြင်]]ရှိ [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ပိုင် လူနေထိုင်မှုမရှိသည့် ကျွန်းငယ်အစု ဖြစ်သည်။ [[ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]၏ တောင်နှင့် အနောက်တောင်ဘက် ခန့်မှန်းခြေ ၇၀ ကီလိုမီတာ (၄၃ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်းကို နဂဆခိခရိုင်၊ ဂေါ့တိုးမြို့၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် အုပ်ချုပ်သည်။ ကျွန်းစုတွင် အဓိကကျွန်း ငါးခု ပါဝင်သည်။ ၎င်းတို့မှာ အိုရှိမ (男島) ခုရိုခိဂျိမ (クロキ島), ယောရိရှိမ (寄島), ဟနဂုရိဂျိမ (ハナグリ島) နှင့် မဲရှိမ (女島) တို့ ဖြစ်ပြီး မြောက်မှ တောင်သို့ ၁၀ ကီလိုမီတာ (၆.၂ မိုင်) ရှည်လျားစွာ ဖြန့်ကျက်တည်ရှိသည်။ ဧရိယာအားဖြင့် ၄.၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁.၈ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ကျွန်းများကို သဘာဝအမွေအနှစ်များအဖြစ် ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ထားသည်။
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
b2pylz0o1bnglwqwlj65aeosg6w57ib
1060556
1060554
2026-10-29T10:29:27Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် */
1060556
wikitext
text/x-wiki
'''ဒန်းဂျောကျွန်းစု''' (男女群島, ဒန်းဂျော ဂွန်းတိုး) သည် [[အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်|အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်ပြင်]]ရှိ [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ပိုင် လူနေထိုင်မှုမရှိသည့် ကျွန်းငယ်အစု ဖြစ်သည်။ [[ဂေါ့တိုးကျွန်းစု]]၏ တောင်နှင့် အနောက်တောင်ဘက် ခန့်မှန်းခြေ ၇၀ ကီလိုမီတာ (၄၃ မိုင်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ကျွန်းကို နဂဆခိခရိုင်၊ ဂေါ့တိုးမြို့၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် အုပ်ချုပ်သည်။ ကျွန်းစုတွင် အဓိကကျွန်း ငါးခု ပါဝင်သည်။ ၎င်းတို့မှာ အိုရှိမ (男島) ခုရိုခိဂျိမ (クロキ島), ယောရိရှိမ (寄島), ဟနဂုရိဂျိမ (ハナグリ島) နှင့် မဲရှိမ (女島) တို့ ဖြစ်ပြီး မြောက်မှ တောင်သို့ ၁၀ ကီလိုမီတာ (၆.၂ မိုင်) ရှည်လျားစွာ ဖြန့်ကျက်တည်ရှိသည်။ ဧရိယာအားဖြင့် ၄.၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁.၈ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ကျွန်းများကို သဘာဝအမွေအနှစ်များအဖြစ် ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ထားသည်။
==ရုပ်ပုံများ==
<gallery>
USAMS Japan Map Series L772 Danjo Gunto, North.jpg|ဒန်းဂျောကျွန်းစု (မြောက်ပိုင်း)<br>([[Army Map Service|USAMS]] 1945)
USAMS Japan Map Series L772 Danjo Gunto, South.jpg|ဒန်းဂျောကျွန်းစု (တောင်ပိုင်း)<br>([[Army Map Service|USAMS]] 1945)
Me-Shima Island of Danjo Islands Aerial photograph.jpg|မဲရှိမ<br>(၁၉၇၈)
</gallery>
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
4f85quf4gnrwvg8geugdcbceoa7f040
ရှိမိုခိုရှိခိကျွန်း
0
293536
1060559
2026-10-29T10:40:14Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
" ရှိမိုခိုရှိခိကျွန်း (下甑島, ရှိမိုခိုရှိခိ - ရှိမ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခိုရှိခိရှိမကျွန်းစုတွင် ပါဝင်သည့် အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1060559
wikitext
text/x-wiki
ရှိမိုခိုရှိခိကျွန်း (下甑島, ရှိမိုခိုရှိခိ - ရှိမ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခိုရှိခိရှိမကျွန်းစုတွင် ပါဝင်သည့် အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်းသည် အရှေ့ဘက်တွင် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်နှင့် ထိစပ်နေသည်။ အိုတခဲတောင်သည် အမြင့်ဆုံးဖြစ်ကာ ၆၀၄ မီတာ (၁၉၈၂ ပေ) မြင့်သည်။ တောင်ပေါ်တွင် ဂျပန်လေကြောင်းကာကွယ်ရေးတပ်၏ တာဝေးရေဒါစခန်းတစ်ခု ရှိသည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး==
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
km8i8biorq3crbyqe3tguuqj3vff74b
1060561
1060559
2026-10-29T10:41:25Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1060561
wikitext
text/x-wiki
ရှိမိုခိုရှိခိကျွန်း (下甑島, ရှိမိုခိုရှိခိ - ရှိမ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခိုရှိခိရှိမကျွန်းစုတွင် ပါဝင်သည့် အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်းသည် အရှေ့ဘက်တွင် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်နှင့် ထိစပ်နေသည်။ အိုတခဲတောင်သည် အမြင့်ဆုံးဖြစ်ကာ ၆၀၄ မီတာ (၁၉၈၂ ပေ) မြင့်သည်။ တောင်ပေါ်တွင် ဂျပန်လေကြောင်းကာကွယ်ရေးတပ်၏ တာဝေးရေဒါစခန်းတစ်ခု ရှိသည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး==
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
glon2rkzj4xe3iacavzt6fp2uj3qgsn
1060562
1060561
2026-10-29T10:41:43Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1060562
wikitext
text/x-wiki
ရှိမိုခိုရှိခိကျွန်း (下甑島, ရှိမိုခိုရှိခိ - ရှိမ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခိုရှိခိရှိမကျွန်းစုတွင် ပါဝင်သည့် အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်းသည် အရှေ့ဘက်တွင် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်နှင့် ထိစပ်နေသည်။ အိုတခဲတောင်သည် အမြင့်ဆုံးဖြစ်ကာ ၆၀၄ မီတာ (၁၉၈၂ ပေ) မြင့်သည်။ တောင်ပေါ်တွင် ဂျပန်လေကြောင်းကာကွယ်ရေးတပ်၏ တာဝေးရေဒါစခန်းတစ်ခု ရှိသည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး==
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
gmn0mp3et5um21tbv0inelq5ffjkfci
1060563
1060562
2026-10-29T10:42:17Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်ရှိ ကျွန်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1060563
wikitext
text/x-wiki
ရှိမိုခိုရှိခိကျွန်း (下甑島, ရှိမိုခိုရှိခိ - ရှိမ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခိုရှိခိရှိမကျွန်းစုတွင် ပါဝင်သည့် အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်းသည် အရှေ့ဘက်တွင် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်နှင့် ထိစပ်နေသည်။ အိုတခဲတောင်သည် အမြင့်ဆုံးဖြစ်ကာ ၆၀၄ မီတာ (၁၉၈၂ ပေ) မြင့်သည်။ တောင်ပေါ်တွင် ဂျပန်လေကြောင်းကာကွယ်ရေးတပ်၏ တာဝေးရေဒါစခန်းတစ်ခု ရှိသည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး==
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်ရှိ ကျွန်းများ]]
pfnrstqxsnutw1c41yezanbkjlsbjdq
1060564
1060563
2026-10-29T10:47:45Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ပထဝီသွင်ပြင် */
1060564
wikitext
text/x-wiki
ရှိမိုခိုရှိခိကျွန်း (下甑島, ရှိမိုခိုရှိခိ - ရှိမ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခိုရှိခိရှိမကျွန်းစုတွင် ပါဝင်သည့် အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်းသည် အရှေ့ဘက်တွင် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်နှင့် ထိစပ်နေသည်။ အိုတခဲတောင်သည် အမြင့်ဆုံးဖြစ်ကာ ၆၀၄ မီတာ (၁၉၈၂ ပေ) မြင့်သည်။ တောင်ပေါ်တွင် ဂျပန်လေကြောင်းကာကွယ်ရေးတပ်၏ တာဝေးရေဒါစခန်းတစ်ခု ရှိသည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
ရှိမိုခိုရှိခိကျွန်းသည် ခိုရှိခိဂျိမကျွန်းစုရှိ အခြားကျွန်းများထက် ပိုမို၍ လျှိုမြောင်ထူထပ်သည်။ ကျွန်းသည် အမြင့် ၄၀၀ - ၅၀၀ မီတာရှိသည့် တောင်များ ထပ်နေသည့်ပုံစံဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ကျွန်း၏ အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် ဟိုတစ ဒီတစပြန့်ကျဲနေသည့် လှပသည့်ကျောက်တောင်စောင်းများစွာ ရှိသည်။ ထိုကျောင်တောင်စောင်းများထဲတွင် "နပိုလီယန်ကျောက်ဆောင်" သည် ထင်ရှားသည်။
==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး==
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်ရှိ ကျွန်းများ]]
on578vdqopg6hb7ajjjf31gwmwhvejw
1060565
1060564
2026-10-29T10:54:15Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး */
1060565
wikitext
text/x-wiki
ရှိမိုခိုရှိခိကျွန်း (下甑島, ရှိမိုခိုရှိခိ - ရှိမ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခိုရှိခိရှိမကျွန်းစုတွင် ပါဝင်သည့် အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်းသည် အရှေ့ဘက်တွင် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်နှင့် ထိစပ်နေသည်။ အိုတခဲတောင်သည် အမြင့်ဆုံးဖြစ်ကာ ၆၀၄ မီတာ (၁၉၈၂ ပေ) မြင့်သည်။ တောင်ပေါ်တွင် ဂျပန်လေကြောင်းကာကွယ်ရေးတပ်၏ တာဝေးရေဒါစခန်းတစ်ခု ရှိသည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
ရှိမိုခိုရှိခိကျွန်းသည် ခိုရှိခိဂျိမကျွန်းစုရှိ အခြားကျွန်းများထက် ပိုမို၍ လျှိုမြောင်ထူထပ်သည်။ ကျွန်းသည် အမြင့် ၄၀၀ - ၅၀၀ မီတာရှိသည့် တောင်များ ထပ်နေသည့်ပုံစံဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ကျွန်း၏ အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် ဟိုတစ ဒီတစပြန့်ကျဲနေသည့် လှပသည့်ကျောက်တောင်စောင်းများစွာ ရှိသည်။ ထိုကျောင်တောင်စောင်းများထဲတွင် "နပိုလီယန်ကျောက်ဆောင်" သည် ထင်ရှားသည်။
==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး==
ရှိမိုခိုရှိခိကျွန်းသည် တံတားတစ်စင်းနှင့် လိုဏ်ခေါင်းနှစ်ခုဖြင့် နခခိုရှိခိကျွန်းနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ထိုမှတဆင့် ခမိခိုရှိခိကျွန်းသို့ ရောက်ရှိနိုင်သည်။ တံတားကို ၉ နှစ်ကျော်ကြာ တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၀ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ရေယာဉ်လိုင်းများသည်လည်း ရှိမိုခိုရှိခိကျွန်းမှ ခမိခိုရှိခိကျွန်းနှင့် ကျူးရှူးကျွန်းပင်မကုန်းမြေရှိ အိချိခိခုရှိခိနိုမြို့များသို့ ပြေးဆွဲပေးလျက်ရှိသည်။ ခရီးအစအဆုံး နှစ်ရက်ကြာမြင့်သည့် ဝန်ဆောင်မှုလည်း ၇ှိသည်။
ကျွန်းပေါ်တွင် အများပြည်သူသုံးဝန်ဆောင်မှုအနေဖြင့် ဘတ်စကားလိုင်းလမ်းကြောင်း လေးခုဖြင့် ဝန်ဆောင်မှုပေးထားသည်။ အချို့သော ဘတ်စကားလိုင်းများသည် ခရီးသွားအရေအတွက်နည်းပါးသည့်အတွက် ကြိုတင်၍ နေရာမှာယူထားရန် လိုအပ်သည်။
==ပြင်ပလင့်များ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်ရှိ ကျွန်းများ]]
8tagyq609rsfsrxeku4v2e850fssahc
1060566
1060565
2026-10-29T10:54:25Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ပြင်ပလင့်များ */
1060566
wikitext
text/x-wiki
ရှိမိုခိုရှိခိကျွန်း (下甑島, ရှိမိုခိုရှိခိ - ရှိမ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခိုရှိခိရှိမကျွန်းစုတွင် ပါဝင်သည့် အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်းသည် အရှေ့ဘက်တွင် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်နှင့် ထိစပ်နေသည်။ အိုတခဲတောင်သည် အမြင့်ဆုံးဖြစ်ကာ ၆၀၄ မီတာ (၁၉၈၂ ပေ) မြင့်သည်။ တောင်ပေါ်တွင် ဂျပန်လေကြောင်းကာကွယ်ရေးတပ်၏ တာဝေးရေဒါစခန်းတစ်ခု ရှိသည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
ရှိမိုခိုရှိခိကျွန်းသည် ခိုရှိခိဂျိမကျွန်းစုရှိ အခြားကျွန်းများထက် ပိုမို၍ လျှိုမြောင်ထူထပ်သည်။ ကျွန်းသည် အမြင့် ၄၀၀ - ၅၀၀ မီတာရှိသည့် တောင်များ ထပ်နေသည့်ပုံစံဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ကျွန်း၏ အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် ဟိုတစ ဒီတစပြန့်ကျဲနေသည့် လှပသည့်ကျောက်တောင်စောင်းများစွာ ရှိသည်။ ထိုကျောင်တောင်စောင်းများထဲတွင် "နပိုလီယန်ကျောက်ဆောင်" သည် ထင်ရှားသည်။
==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး==
ရှိမိုခိုရှိခိကျွန်းသည် တံတားတစ်စင်းနှင့် လိုဏ်ခေါင်းနှစ်ခုဖြင့် နခခိုရှိခိကျွန်းနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ထိုမှတဆင့် ခမိခိုရှိခိကျွန်းသို့ ရောက်ရှိနိုင်သည်။ တံတားကို ၉ နှစ်ကျော်ကြာ တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၀ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ရေယာဉ်လိုင်းများသည်လည်း ရှိမိုခိုရှိခိကျွန်းမှ ခမိခိုရှိခိကျွန်းနှင့် ကျူးရှူးကျွန်းပင်မကုန်းမြေရှိ အိချိခိခုရှိခိနိုမြို့များသို့ ပြေးဆွဲပေးလျက်ရှိသည်။ ခရီးအစအဆုံး နှစ်ရက်ကြာမြင့်သည့် ဝန်ဆောင်မှုလည်း ၇ှိသည်။
ကျွန်းပေါ်တွင် အများပြည်သူသုံးဝန်ဆောင်မှုအနေဖြင့် ဘတ်စကားလိုင်းလမ်းကြောင်း လေးခုဖြင့် ဝန်ဆောင်မှုပေးထားသည်။ အချို့သော ဘတ်စကားလိုင်းများသည် ခရီးသွားအရေအတွက်နည်းပါးသည့်အတွက် ကြိုတင်၍ နေရာမှာယူထားရန် လိုအပ်သည်။
==ပြင်ပလင့်များ==
* [http://www.koshikijima.net/a-home/simokosiki-map.html Detailed map of Shimo-Koshiki-shima]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်ရှိ ကျွန်းများ]]
3e3j0rwmxgdov4u6ecr6enfly1m6q03
1060567
1060566
2026-10-29T10:56:41Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
1060567
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox islands
| name = ရှိမိုခိုရှိခိကျွန်း
| image = Koshikijima Islands Kagoshima Prefecture.png
| image_caption = ရှိမိုခိုရှိခိကျွန်းသည် (3) နေရာတွင် ရှိသည်။
| image_size =
| pushpin_map = Japan
| map_caption = ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တည်နေရာ
| native_name = 下甑島 ''Shimokoshiki-shima''
| native_name_link = Japanese language
| nickname =
| location = [[အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်]]
| coordinates = {{coord|31.704047|N|129.723703|E|display=inline,title}}
| archipelago =
| total_islands =
| major_islands =
| area_km2 = 66.12
| length_km = 21
| width_km = 6
| coastline_km = 84.8
| highest_mount = mount Otake
| elevation_m = 604
| country = Japan
| country_admin_divisions_title = Prefecture
| country_admin_divisions = [[Kagoshima Prefecture]]
| country_admin_divisions_title_1 = city
| country_admin_divisions_1 = [[Satsumasendai, Kagoshima|Satsumasendai]]
| country_admin_divisions_title_2 =
| country_admin_divisions_2 =
| country_largest_city =
| country_largest_city_population =
| population = 2780
| population_as_of = 2010
| density_km2 = 42
| ethnic_groups = [[Japanese people|Japanese]]
| additional_info =
}}
'''ရှိမိုခိုရှိခိကျွန်း''' (下甑島, ရှိမိုခိုရှိခိ - ရှိမ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခိုရှိခိရှိမကျွန်းစုတွင် ပါဝင်သည့် အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်းသည် အရှေ့ဘက်တွင် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်နှင့် ထိစပ်နေသည်။ အိုတခဲတောင်သည် အမြင့်ဆုံးဖြစ်ကာ ၆၀၄ မီတာ (၁၉၈၂ ပေ) မြင့်သည်။ တောင်ပေါ်တွင် ဂျပန်လေကြောင်းကာကွယ်ရေးတပ်၏ တာဝေးရေဒါစခန်းတစ်ခု ရှိသည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
ရှိမိုခိုရှိခိကျွန်းသည် ခိုရှိခိဂျိမကျွန်းစုရှိ အခြားကျွန်းများထက် ပိုမို၍ လျှိုမြောင်ထူထပ်သည်။ ကျွန်းသည် အမြင့် ၄၀၀ - ၅၀၀ မီတာရှိသည့် တောင်များ ထပ်နေသည့်ပုံစံဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ကျွန်း၏ အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် ဟိုတစ ဒီတစပြန့်ကျဲနေသည့် လှပသည့်ကျောက်တောင်စောင်းများစွာ ရှိသည်။ ထိုကျောင်တောင်စောင်းများထဲတွင် "နပိုလီယန်ကျောက်ဆောင်" သည် ထင်ရှားသည်။
==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး==
ရှိမိုခိုရှိခိကျွန်းသည် တံတားတစ်စင်းနှင့် လိုဏ်ခေါင်းနှစ်ခုဖြင့် နခခိုရှိခိကျွန်းနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ထိုမှတဆင့် ခမိခိုရှိခိကျွန်းသို့ ရောက်ရှိနိုင်သည်။ တံတားကို ၉ နှစ်ကျော်ကြာ တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၀ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ရေယာဉ်လိုင်းများသည်လည်း ရှိမိုခိုရှိခိကျွန်းမှ ခမိခိုရှိခိကျွန်းနှင့် ကျူးရှူးကျွန်းပင်မကုန်းမြေရှိ အိချိခိခုရှိခိနိုမြို့များသို့ ပြေးဆွဲပေးလျက်ရှိသည်။ ခရီးအစအဆုံး နှစ်ရက်ကြာမြင့်သည့် ဝန်ဆောင်မှုလည်း ၇ှိသည်။
ကျွန်းပေါ်တွင် အများပြည်သူသုံးဝန်ဆောင်မှုအနေဖြင့် ဘတ်စကားလိုင်းလမ်းကြောင်း လေးခုဖြင့် ဝန်ဆောင်မှုပေးထားသည်။ အချို့သော ဘတ်စကားလိုင်းများသည် ခရီးသွားအရေအတွက်နည်းပါးသည့်အတွက် ကြိုတင်၍ နေရာမှာယူထားရန် လိုအပ်သည်။
==ပြင်ပလင့်များ==
* [http://www.koshikijima.net/a-home/simokosiki-map.html Detailed map of Shimo-Koshiki-shima]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်ရှိ ကျွန်းများ]]
ep2svoxvkfa8hylsv2p6rxt0dqnc2e6
1060568
1060567
2026-10-29T10:57:16Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ပထဝီသွင်ပြင် */
1060568
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox islands
| name = ရှိမိုခိုရှိခိကျွန်း
| image = Koshikijima Islands Kagoshima Prefecture.png
| image_caption = ရှိမိုခိုရှိခိကျွန်းသည် (3) နေရာတွင် ရှိသည်။
| image_size =
| pushpin_map = Japan
| map_caption = ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တည်နေရာ
| native_name = 下甑島 ''Shimokoshiki-shima''
| native_name_link = Japanese language
| nickname =
| location = [[အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်]]
| coordinates = {{coord|31.704047|N|129.723703|E|display=inline,title}}
| archipelago =
| total_islands =
| major_islands =
| area_km2 = 66.12
| length_km = 21
| width_km = 6
| coastline_km = 84.8
| highest_mount = mount Otake
| elevation_m = 604
| country = Japan
| country_admin_divisions_title = Prefecture
| country_admin_divisions = [[Kagoshima Prefecture]]
| country_admin_divisions_title_1 = city
| country_admin_divisions_1 = [[Satsumasendai, Kagoshima|Satsumasendai]]
| country_admin_divisions_title_2 =
| country_admin_divisions_2 =
| country_largest_city =
| country_largest_city_population =
| population = 2780
| population_as_of = 2010
| density_km2 = 42
| ethnic_groups = [[Japanese people|Japanese]]
| additional_info =
}}
'''ရှိမိုခိုရှိခိကျွန်း''' (下甑島, ရှိမိုခိုရှိခိ - ရှိမ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခိုရှိခိရှိမကျွန်းစုတွင် ပါဝင်သည့် အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်းသည် အရှေ့ဘက်တွင် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်နှင့် ထိစပ်နေသည်။ အိုတခဲတောင်သည် အမြင့်ဆုံးဖြစ်ကာ ၆၀၄ မီတာ (၁၉၈၂ ပေ) မြင့်သည်။ တောင်ပေါ်တွင် ဂျပန်လေကြောင်းကာကွယ်ရေးတပ်၏ တာဝေးရေဒါစခန်းတစ်ခု ရှိသည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
ရှိမိုခိုရှိခိကျွန်းသည် ခိုရှိခိဂျိမကျွန်းစုရှိ အခြားကျွန်းများထက် ပိုမို၍ လျှိုမြောင်ထူထပ်သည်။ ကျွန်းသည် အမြင့် ၄၀၀ - ၅၀၀ မီတာရှိသည့် တောင်များ ထပ်နေသည့်ပုံစံဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ကျွန်း၏ အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် ဟိုတစ ဒီတစပြန့်ကျဲနေသည့် လှပသည့်ကျောက်တောင်စောင်းများစွာ ရှိသည်။ ထိုကျောင်တောင်စောင်းများထဲတွင် "နပိုလီယန်ကျောက်ဆောင်" သည် ထင်ရှားသည်။
[[File:Shimokoshiki Island - 下甑島.png|thumb|ရှိမိုခိုရှိခိကျွန်းစု မြေပုံ]]
==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး==
ရှိမိုခိုရှိခိကျွန်းသည် တံတားတစ်စင်းနှင့် လိုဏ်ခေါင်းနှစ်ခုဖြင့် နခခိုရှိခိကျွန်းနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ထိုမှတဆင့် ခမိခိုရှိခိကျွန်းသို့ ရောက်ရှိနိုင်သည်။ တံတားကို ၉ နှစ်ကျော်ကြာ တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၀ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ရေယာဉ်လိုင်းများသည်လည်း ရှိမိုခိုရှိခိကျွန်းမှ ခမိခိုရှိခိကျွန်းနှင့် ကျူးရှူးကျွန်းပင်မကုန်းမြေရှိ အိချိခိခုရှိခိနိုမြို့များသို့ ပြေးဆွဲပေးလျက်ရှိသည်။ ခရီးအစအဆုံး နှစ်ရက်ကြာမြင့်သည့် ဝန်ဆောင်မှုလည်း ၇ှိသည်။
ကျွန်းပေါ်တွင် အများပြည်သူသုံးဝန်ဆောင်မှုအနေဖြင့် ဘတ်စကားလိုင်းလမ်းကြောင်း လေးခုဖြင့် ဝန်ဆောင်မှုပေးထားသည်။ အချို့သော ဘတ်စကားလိုင်းများသည် ခရီးသွားအရေအတွက်နည်းပါးသည့်အတွက် ကြိုတင်၍ နေရာမှာယူထားရန် လိုအပ်သည်။
==ပြင်ပလင့်များ==
* [http://www.koshikijima.net/a-home/simokosiki-map.html Detailed map of Shimo-Koshiki-shima]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်ရှိ ကျွန်းများ]]
nocizgy06m6lc22la8unlc24adn5uac
1060569
1060568
2026-10-29T11:02:19Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ပထဝီသွင်ပြင် */
1060569
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox islands
| name = ရှိမိုခိုရှိခိကျွန်း
| image = Koshikijima Islands Kagoshima Prefecture.png
| image_caption = ရှိမိုခိုရှိခိကျွန်းသည် (3) နေရာတွင် ရှိသည်။
| image_size =
| pushpin_map = Japan
| map_caption = ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တည်နေရာ
| native_name = 下甑島 ''Shimokoshiki-shima''
| native_name_link = Japanese language
| nickname =
| location = [[အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်]]
| coordinates = {{coord|31.704047|N|129.723703|E|display=inline,title}}
| archipelago =
| total_islands =
| major_islands =
| area_km2 = 66.12
| length_km = 21
| width_km = 6
| coastline_km = 84.8
| highest_mount = mount Otake
| elevation_m = 604
| country = Japan
| country_admin_divisions_title = Prefecture
| country_admin_divisions = [[Kagoshima Prefecture]]
| country_admin_divisions_title_1 = city
| country_admin_divisions_1 = [[Satsumasendai, Kagoshima|Satsumasendai]]
| country_admin_divisions_title_2 =
| country_admin_divisions_2 =
| country_largest_city =
| country_largest_city_population =
| population = 2780
| population_as_of = 2010
| density_km2 = 42
| ethnic_groups = [[Japanese people|Japanese]]
| additional_info =
}}
'''ရှိမိုခိုရှိခိကျွန်း''' (下甑島, ရှိမိုခိုရှိခိ - ရှိမ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ခိုရှိခိရှိမကျွန်းစုတွင် ပါဝင်သည့် အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်းသည် အရှေ့ဘက်တွင် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်နှင့် ထိစပ်နေသည်။ အိုတခဲတောင်သည် အမြင့်ဆုံးဖြစ်ကာ ၆၀၄ မီတာ (၁၉၈၂ ပေ) မြင့်သည်။ တောင်ပေါ်တွင် ဂျပန်လေကြောင်းကာကွယ်ရေးတပ်၏ တာဝေးရေဒါစခန်းတစ်ခု ရှိသည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
ရှိမိုခိုရှိခိကျွန်းသည် ခိုရှိခိဂျိမကျွန်းစုရှိ အခြားကျွန်းများထက် ပိုမို၍ လျှိုမြောင်ထူထပ်သည်။ ကျွန်းသည် အမြင့် ၄၀၀ - ၅၀၀ မီတာရှိသည့် တောင်များ ထပ်နေသည့်ပုံစံဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ကျွန်း၏ အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် ဟိုတစ ဒီတစပြန့်ကျဲနေသည့် လှပသည့်ကျောက်တောင်စောင်းများစွာ ရှိသည်။ ထိုကျောင်တောင်စောင်းများထဲတွင် "နပိုလီယန်ကျောက်ဆောင်" သည် ထင်ရှားသည်။
[[File:Shimokoshiki Island - 下甑島.png|thumb|ရှိမိုခိုရှိခိကျွန်းစု မြေပုံ]]
[[File:Napoleon rock.JPG|thumb|နပိုလီယန်ကျောက်ဆောင်]]
==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး==
ရှိမိုခိုရှိခိကျွန်းသည် တံတားတစ်စင်းနှင့် လိုဏ်ခေါင်းနှစ်ခုဖြင့် နခခိုရှိခိကျွန်းနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ထိုမှတဆင့် ခမိခိုရှိခိကျွန်းသို့ ရောက်ရှိနိုင်သည်။ တံတားကို ၉ နှစ်ကျော်ကြာ တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၀ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
ရေယာဉ်လိုင်းများသည်လည်း ရှိမိုခိုရှိခိကျွန်းမှ ခမိခိုရှိခိကျွန်းနှင့် ကျူးရှူးကျွန်းပင်မကုန်းမြေရှိ အိချိခိခုရှိခိနိုမြို့များသို့ ပြေးဆွဲပေးလျက်ရှိသည်။ ခရီးအစအဆုံး နှစ်ရက်ကြာမြင့်သည့် ဝန်ဆောင်မှုလည်း ၇ှိသည်။
ကျွန်းပေါ်တွင် အများပြည်သူသုံးဝန်ဆောင်မှုအနေဖြင့် ဘတ်စကားလိုင်းလမ်းကြောင်း လေးခုဖြင့် ဝန်ဆောင်မှုပေးထားသည်။ အချို့သော ဘတ်စကားလိုင်းများသည် ခရီးသွားအရေအတွက်နည်းပါးသည့်အတွက် ကြိုတင်၍ နေရာမှာယူထားရန် လိုအပ်သည်။
==ပြင်ပလင့်များ==
* [http://www.koshikijima.net/a-home/simokosiki-map.html Detailed map of Shimo-Koshiki-shima]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်ရှိ ကျွန်းများ]]
ts8tnwonzktypy45yapbzr6fyz6sr7f
ခမိခိုရှိခိကျွန်း
0
293537
1060572
2026-10-29T11:07:08Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
" '''ခမိခိုရှိခိကျွန်း''' (上甑島, ခမိခိုရှိခိ ရှိမ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခိုရှိခိဂျိမကျွန်းစု]]ရှိ ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1060572
wikitext
text/x-wiki
'''ခမိခိုရှိခိကျွန်း''' (上甑島, ခမိခိုရှိခိ ရှိမ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခိုရှိခိဂျိမကျွန်းစု]]ရှိ ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်းသည် [[အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်]]အတွင်း တည်ရှိသည်။ [[တိုခဲမိယမတောင်]]သည် ကျွန်းတွင်အမြင့်ဆုံးဖြစ်ပြီး ၄၂၃ မီတာ (၁၃၈၈ ပေ) မြင့်သည်။
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
oo0vce5exlbancymj2jvfzz130q10hb
1060573
1060572
2026-10-29T11:08:25Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1060573
wikitext
text/x-wiki
'''ခမိခိုရှိခိကျွန်း''' (上甑島, ခမိခိုရှိခိ ရှိမ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခိုရှိခိဂျိမကျွန်းစု]]ရှိ ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်းသည် [[အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်]]အတွင်း တည်ရှိသည်။ [[တိုခဲမိယမတောင်]]သည် ကျွန်းတွင်အမြင့်ဆုံးဖြစ်ပြီး ၄၂၃ မီတာ (၁၃၈၈ ပေ) မြင့်သည်။
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
5gsdgomecz91kf5asg4dbgbwkpgvke4
1060574
1060573
2026-10-29T11:08:41Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1060574
wikitext
text/x-wiki
'''ခမိခိုရှိခိကျွန်း''' (上甑島, ခမိခိုရှိခိ ရှိမ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခိုရှိခိဂျိမကျွန်းစု]]ရှိ ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်းသည် [[အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်]]အတွင်း တည်ရှိသည်။ [[တိုခဲမိယမတောင်]]သည် ကျွန်းတွင်အမြင့်ဆုံးဖြစ်ပြီး ၄၂၃ မီတာ (၁၃၈၈ ပေ) မြင့်သည်။
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
ddfesy8bwa209x69d1o0j7vsb552wcs
1060575
1060574
2026-10-29T11:09:07Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်ရှိ ကျွန်းများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1060575
wikitext
text/x-wiki
'''ခမိခိုရှိခိကျွန်း''' (上甑島, ခမိခိုရှိခိ ရှိမ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခိုရှိခိဂျိမကျွန်းစု]]ရှိ ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်းသည် [[အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်]]အတွင်း တည်ရှိသည်။ [[တိုခဲမိယမတောင်]]သည် ကျွန်းတွင်အမြင့်ဆုံးဖြစ်ပြီး ၄၂၃ မီတာ (၁၃၈၈ ပေ) မြင့်သည်။
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်ရှိ ကျွန်းများ]]
rapka3shcw6ea1ole9mpnkebbygidez
1060576
1060575
2026-10-29T11:10:26Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် */
1060576
wikitext
text/x-wiki
'''ခမိခိုရှိခိကျွန်း''' (上甑島, ခမိခိုရှိခိ ရှိမ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခိုရှိခိဂျိမကျွန်းစု]]ရှိ ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်းသည် [[အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်]]အတွင်း တည်ရှိသည်။ [[တိုခဲမိယမတောင်]]သည် ကျွန်းတွင်အမြင့်ဆုံးဖြစ်ပြီး ၄၂၃ မီတာ (၁၃၈၈ ပေ) မြင့်သည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
==သမိုင်းကြောင်း==
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ပြင်ပလင့်များ==
* [http://www.koshikijima.net/a-home/kamikosiki-map.html Detailed map of Kami-Koshiki-jima]
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်ရှိ ကျွန်းများ]]
k604jutiism8484gaqrg5xbro99tkfo
1060577
1060576
2026-10-29T11:11:03Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
1060577
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox islands
| name = ခမိခိုရှိခိကျွန်း
| image = Koshikijima Islands Kagoshima Prefecture.png
| image_caption = Kamikoshiki-shima is marked as (1)
| image_size =
| pushpin_map = Japan
| map_caption = Location in Japan
| native_name = 上甑島 ''Kamikoshiki-shima''
| native_name_link = Japanese language
| nickname =
| location = [[East China Sea]]
| coordinates = {{coord|31.835|N|129.889|E|display=inline,title}}
| archipelago =
| total_islands =
| major_islands =
| area_km2 = 45.08
| length_km = 11
| width_km = 4
| coastline_km =
| highest_mount = Tomekiyama
| elevation_m = 423
| country = Japan
| country_admin_divisions_title = Prefecture
| country_admin_divisions = [[Kagoshima Prefecture]]
| country_admin_divisions_title_1 = city
| country_admin_divisions_1 = [[Satsumasendai, Kagoshima|Satsumasendai]]
| country_admin_divisions_title_2 =
| country_admin_divisions_2 =
| country_largest_city =
| country_largest_city_population =
| population = 2488
| population_as_of = 2010
| density_km2 = 55
| ethnic_groups = [[Japanese people|Japanese]]
| additional_info =
}}
'''ခမိခိုရှိခိကျွန်း''' (上甑島, ခမိခိုရှိခိ ရှိမ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခိုရှိခိဂျိမကျွန်းစု]]ရှိ ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်းသည် [[အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်]]အတွင်း တည်ရှိသည်။ [[တိုခဲမိယမတောင်]]သည် ကျွန်းတွင်အမြင့်ဆုံးဖြစ်ပြီး ၄၂၃ မီတာ (၁၃၈၈ ပေ) မြင့်သည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
==သမိုင်းကြောင်း==
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ပြင်ပလင့်များ==
* [http://www.koshikijima.net/a-home/kamikosiki-map.html Detailed map of Kami-Koshiki-jima]
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်ရှိ ကျွန်းများ]]
7mmr1au9bs0m8r88upzkohdnqtgy8uc
1060578
1060577
2026-10-29T11:12:48Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ပထဝီသွင်ပြင် */
1060578
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox islands
| name = ခမိခိုရှိခိကျွန်း
| image = Koshikijima Islands Kagoshima Prefecture.png
| image_caption = Kamikoshiki-shima is marked as (1)
| image_size =
| pushpin_map = Japan
| map_caption = Location in Japan
| native_name = 上甑島 ''Kamikoshiki-shima''
| native_name_link = Japanese language
| nickname =
| location = [[East China Sea]]
| coordinates = {{coord|31.835|N|129.889|E|display=inline,title}}
| archipelago =
| total_islands =
| major_islands =
| area_km2 = 45.08
| length_km = 11
| width_km = 4
| coastline_km =
| highest_mount = Tomekiyama
| elevation_m = 423
| country = Japan
| country_admin_divisions_title = Prefecture
| country_admin_divisions = [[Kagoshima Prefecture]]
| country_admin_divisions_title_1 = city
| country_admin_divisions_1 = [[Satsumasendai, Kagoshima|Satsumasendai]]
| country_admin_divisions_title_2 =
| country_admin_divisions_2 =
| country_largest_city =
| country_largest_city_population =
| population = 2488
| population_as_of = 2010
| density_km2 = 55
| ethnic_groups = [[Japanese people|Japanese]]
| additional_info =
}}
'''ခမိခိုရှိခိကျွန်း''' (上甑島, ခမိခိုရှိခိ ရှိမ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခိုရှိခိဂျိမကျွန်းစု]]ရှိ ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်းသည် [[အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်]]အတွင်း တည်ရှိသည်။ [[တိုခဲမိယမတောင်]]သည် ကျွန်းတွင်အမြင့်ဆုံးဖြစ်ပြီး ၄၂၃ မီတာ (၁၃၈၈ ပေ) မြင့်သည်။
==သမိုင်းကြောင်း==
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ပြင်ပလင့်များ==
* [http://www.koshikijima.net/a-home/kamikosiki-map.html Detailed map of Kami-Koshiki-jima]
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်ရှိ ကျွန်းများ]]
qnf8vya0dvcs6thtr4s5onk4obfrs69
1060579
1060578
2026-10-29T11:13:01Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* သမိုင်းကြောင်း */
1060579
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox islands
| name = ခမိခိုရှိခိကျွန်း
| image = Koshikijima Islands Kagoshima Prefecture.png
| image_caption = Kamikoshiki-shima is marked as (1)
| image_size =
| pushpin_map = Japan
| map_caption = Location in Japan
| native_name = 上甑島 ''Kamikoshiki-shima''
| native_name_link = Japanese language
| nickname =
| location = [[East China Sea]]
| coordinates = {{coord|31.835|N|129.889|E|display=inline,title}}
| archipelago =
| total_islands =
| major_islands =
| area_km2 = 45.08
| length_km = 11
| width_km = 4
| coastline_km =
| highest_mount = Tomekiyama
| elevation_m = 423
| country = Japan
| country_admin_divisions_title = Prefecture
| country_admin_divisions = [[Kagoshima Prefecture]]
| country_admin_divisions_title_1 = city
| country_admin_divisions_1 = [[Satsumasendai, Kagoshima|Satsumasendai]]
| country_admin_divisions_title_2 =
| country_admin_divisions_2 =
| country_largest_city =
| country_largest_city_population =
| population = 2488
| population_as_of = 2010
| density_km2 = 55
| ethnic_groups = [[Japanese people|Japanese]]
| additional_info =
}}
'''ခမိခိုရှိခိကျွန်း''' (上甑島, ခမိခိုရှိခိ ရှိမ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခိုရှိခိဂျိမကျွန်းစု]]ရှိ ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်းသည် [[အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်]]အတွင်း တည်ရှိသည်။ [[တိုခဲမိယမတောင်]]သည် ကျွန်းတွင်အမြင့်ဆုံးဖြစ်ပြီး ၄၂၃ မီတာ (၁၃၈၈ ပေ) မြင့်သည်။
==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး==
==ပြင်ပလင့်များ==
* [http://www.koshikijima.net/a-home/kamikosiki-map.html Detailed map of Kami-Koshiki-jima]
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်ရှိ ကျွန်းများ]]
i0iv47u2wukxko2v5gqjxfd35tio59w
1060580
1060579
2026-10-29T11:13:11Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး */
1060580
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox islands
| name = ခမိခိုရှိခိကျွန်း
| image = Koshikijima Islands Kagoshima Prefecture.png
| image_caption = Kamikoshiki-shima is marked as (1)
| image_size =
| pushpin_map = Japan
| map_caption = Location in Japan
| native_name = 上甑島 ''Kamikoshiki-shima''
| native_name_link = Japanese language
| nickname =
| location = [[East China Sea]]
| coordinates = {{coord|31.835|N|129.889|E|display=inline,title}}
| archipelago =
| total_islands =
| major_islands =
| area_km2 = 45.08
| length_km = 11
| width_km = 4
| coastline_km =
| highest_mount = Tomekiyama
| elevation_m = 423
| country = Japan
| country_admin_divisions_title = Prefecture
| country_admin_divisions = [[Kagoshima Prefecture]]
| country_admin_divisions_title_1 = city
| country_admin_divisions_1 = [[Satsumasendai, Kagoshima|Satsumasendai]]
| country_admin_divisions_title_2 =
| country_admin_divisions_2 =
| country_largest_city =
| country_largest_city_population =
| population = 2488
| population_as_of = 2010
| density_km2 = 55
| ethnic_groups = [[Japanese people|Japanese]]
| additional_info =
}}
'''ခမိခိုရှိခိကျွန်း''' (上甑島, ခမိခိုရှိခိ ရှိမ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခိုရှိခိဂျိမကျွန်းစု]]ရှိ ဒုတိယမြောက်အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်သည်။ ကျွန်းသည် [[အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်]]အတွင်း တည်ရှိသည်။ [[တိုခဲမိယမတောင်]]သည် ကျွန်းတွင်အမြင့်ဆုံးဖြစ်ပြီး ၄၂၃ မီတာ (၁၃၈၈ ပေ) မြင့်သည်။
==ပြင်ပလင့်များ==
* [http://www.koshikijima.net/a-home/kamikosiki-map.html Detailed map of Kami-Koshiki-jima]
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ခဂိုရှိမခရိုင်ရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်ရှိ ကျွန်းများ]]
134q3nbqk32k1pintvfjfjpcfxmdmun
အိခိကျွန်း
0
293538
1060583
2026-10-29T11:48:42Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"{{Infobox islands | name = အိခိကျွန်း | native_name = 壱岐島, ''Iki-no-shima'', ''Iki rettō'' | nickname = <!-- or nickname --> | image = Iki-no-shima map.jpg | image_size = | image_caption = Map of Iki-no-shima | image_alt..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1060583
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox islands
| name = အိခိကျွန်း
| native_name = 壱岐島, ''Iki-no-shima'', ''Iki rettō''
| nickname = <!-- or nickname -->
| image = Iki-no-shima map.jpg
| image_size =
| image_caption = Map of Iki-no-shima
| image_alt =
| image_map = Iki in Nagasaki Prefecture Ja.svg
| map_caption = နဂဆခိခရိုင်အတွင်းရှိ အိခိကျွန်းစု၊ အနီရောင်ဖြင့် ပြထားသည်။
| pushpin_map = Japan#Japan Nagasaki Prefecture
| pushpin_relief = 1
| pushpin_caption = Location of Iki Islands
| location =
| coordinates = {{coord|33|47|N|129|43|E|type:adm1st_scale:3000000|display=inline,title}}
| archipelago =
| waterbody = [[Tsushima Strait]]
| total_islands = 4 inhabited, 18 total
| major_islands =
| area_km2 = 138.46
| area_footnotes =
| rank =
| length_mi = <!-- or length ft -->
| length_footnotes =
| width_mi = <!-- or width ft -->
| width_footnotes =
| coastline_mi = <!-- or coastline ft -->
| coastline_footnotes =
| elevation_m = 212.9
| elevation_footnotes =
| highest_mount = Takenotsuji
| country = [[Japan]]
| country_admin_divisions_title = [[Prefectures of Japan|Prefectures]]
| country_admin_divisions = Nagasaki
| country_admin_divisions_title_1 = [[Cities of Japan|City]]
| country_admin_divisions_1 = [[Iki, Nagasaki|Iki]]
| demonym =
| population = 28,008
| population_as_of = 2013
| population_footnotes =
| density_km2 = 202
| density_footnotes =
| ethnic_groups = [[Japanese people|Japanese]]
| website =
| additional_info =
}}
[[File:Saruiwa of Iki island 2007.JPG|right|250px|thumb|Saruiwa of Iki Island]]
[[File:Iki Island Aerial photograph.2017.jpg|thumb|Aerial view of Iki Island in 2017]]
'''အိခိကျွန်း''' (壱岐島, အိခိ-နို-ရှိမ) သည် ဂျပန်နိုင်ငံပိုင် ကျွန်းစုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၊ နဂဆခိခရိုင်၊ အိခိမြို့၏ လက်အောက်တွင် ရှိသည်။ ကျွန်းစုသည် စုစုပေါင်းဧရိယာ ၁၃၈.၄၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၅၃.၄၆ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ လူဦးရေ ၂၈,၀၀၈ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ကျွန်းစုရှိ ကျွန်းပေါင်း ၂၃ ခုထဲမှ ကျွန်း ၄ ခုတွင်သာ လူအမြဲတမ်း နေထိုင်သည်။ အနီးအနားရှိ ဆွတ်ရှိမကျွန်းစုနှင့်အတူ စုပေါင်း၍ "အိခိ - ဆွတ်ရှိမ အမျိုးသားဥယျာဉ်" ၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း သတ်မှတ်ထည့်သွင်းထားသည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
*[[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ကျွန်းများစာရင်း]]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
lkesakclk3orgtopmveqdu7s0k1eglh
မော်ဂျူး:Location map/data/Japan Nagasaki Prefecture
828
293539
1060584
2026-10-29T11:49:54Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"return { name = 'Nagasaki Prefecture', top = 34.789, bottom = 31.932, left = 128.258, right = 130.467, image = 'Nagasaki géolocalisation.svg', image1 = 'Nagasaki géolocalisation relief.svg' }" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1060584
Scribunto
text/plain
return {
name = 'Nagasaki Prefecture',
top = 34.789,
bottom = 31.932,
left = 128.258,
right = 130.467,
image = 'Nagasaki géolocalisation.svg',
image1 = 'Nagasaki géolocalisation relief.svg'
}
s26frddmi7454ut966hq6cc04bvgsmg