ویکیپدیا
mznwiki
https://mzn.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%D8%AA_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87
MediaWiki 1.47.0-wmf.11
first-letter
مدیا
شا
گپ
کارور
کارور گپ
ویکیپدیا
ویکیپدیا گپ
پرونده
پرونده گپ
مدیاویکی
مدیاویکی گپ
شابلون
شابلون گپ
رانما
رانما گپ
رج
رج گپ
پورتال
پورتال گپ
پروژه
پروژه گپ
TimedText
TimedText talk
ماژول
ماژول گپ
Event
Event talk
سیاست
0
1796
390480
390314
2026-07-20T09:30:00Z
Saeedmallahh
29825
/* */
390480
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''وتئویر'''<ref>نصری اشرفی، جهانگیر، فرهنگ واژگان طبری، ج4، ص2000</ref> یا '''سیاسّت '''([[اینگلیسی زوون|اینگلیسی]] جه: ''Politics'') یامعنی گروه وسه تصمیم هایتن روند هسه . معمولاً [[حکومت]]ون و [[کشور]]ون رابطه ی وسه به کار شونه .
[[رج:سیاست| ]]
3vpp9qrag33p194hwsn9so6u6q9kpeg
شابلون:خورون
10
2059
390464
328426
2026-07-19T22:56:59Z
محک
1023
390464
wikitext
text/x-wiki
[[پرونده:2026 FIFA World Cup ensign (PD version).png|90px|چپ]]
* '''[[فوتوال جهونی جام ۲۰۲۶|فوتوالِ جهونی جام]]''' دله [[ایسپانیا|إسپانیا]] قهرمون بیّه. ''(عکس ونه شٮنه)''
* ایران و آمریکا میون صلح بیه و پاکستان میونجیکری جه قرار هاکردنه که گپ پشتی شه مشکل ره حل هاکنن.
* '''[[ایران و آمریکا جنگ]]''' دله اولین روز [[علی خامنهای]] ره بکوشتنه و ونه دمبالسر [[خلیج فارس ]] راه ره ایران دَوسته و إسا دِ طرف لسی هدانه و درنه آتشبس دله گپ زنه.
* '''[[خوندکت دی ماه]]''' دله ایران معترضون و حکومت درگیری میونه هزارون ایرانی بکوشته بینه.
* آمریکا نیرو برسنییه که [[ونزوئلا]] دله [[نیکولاس مادورو]] حکومت ره دگاردنه.
<noinclude>[[رج:گت صفحه شابلون]]</noinclude>
6rcb5rxgv4yv0h4k6js78laxbnnv5fw
رانما:راهنما
12
4465
390474
194109
2026-07-19T23:14:20Z
محک
1023
390474
wikitext
text/x-wiki
'''خِدآموج''' اتا جا هسه که ونه دله شما تونّی اتی مطلب ویکی کار هکردن خوری، پىدا هکنین.
این خدآموج حلا کامل نییه و ویشته یاد بیتن وسه، تونی [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/mzn مدیاویکی خدآموج] ره هارشین.
==آشنایی==
*[[وپ:درباره|ویکیپدیا خـَوِری]]
*[[مازرونی ویکیپدیا]]
*[[وپ:سياستون|ویکیپدیای سیاستون]]
*[[وپ:پنج|ویکیپدیای پنج اصل]]
==بخونسن و بنویشتن==
*[[رانما:مازرونینویسی|مازرونینویسی]]
*[[رانما:چتی صفحهئون ره دچینیم|چتی صفحهئون ره دچینیم؟]]
*[[وپ:نوولگ بشتن|نو صفحه بساتن]]
*[[وپ:چرخه تو|چرخه تو]]
*[[رانما:چی جوری هارشائون جا استفاده هکنیم|هارشائون جا استفاده هکردن]]
*[[رانما:صفحه دکش هکردن|صفحهئون دکش هکردن]]
*[[رانما:میونویکی|میونویکی]]
*[[رانما:صفحهئون تلمبار هکردن| تلمبار هکردن]]
==ویشتر راهنمایی==
*[https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/mzn مدیاویکیِ راهنما]
*[[وپ:شمه سوالات|شمه سوالات]]
*[[وپ:کارورون لوش|کارورون لوش]]
*[[وپ:کومه|سفارتخنه]]
[[رج:خدآموج]]
ng5b1psa9t3x2vhf7jbkk3o0tvecwr1
نوروز
0
5865
390486
328480
2026-07-20T11:47:37Z
HenryThe
27142
+صندخ
390486
wikitext
text/x-wiki
{{صندخ/اتفاق}}[[پرونده:سجاد-برفی.jpg |بندانگشتی| [[دار|دارِ]] [[تیتی]] ]]
[[پرونده:Frühling blühender Kirschenbaum.jpg|thumb|250px|[[هجری خارشیدی]] دله نوروز اولین روز [[پتک]] جه همزمون هسته]]
'''نوروز''' اتا از قدیمیترین جشنئون بموندسته دوران باستون جه هسته. خاستگاه نوروز [[ایران|ایران باستون]] جه رسنه و هنتا مردم مناطق مختلف [[فلات ایران]] نوروز ره جشن گرنه. زمون برگوزاری نوروز، شروع [[بهار|فصل بهار]] هسته. نوروز [[ایران]] دله آغاز [[سال]] نو محسوب وانه و بعضی دیگر از کشورون تعطیل رسمی هسته.
بنا به پیشنهاد جوموری آذربایجون <ref>[http://www.un.org/News/Press/docs/2010/ga10916.doc.htm متن انگلیسی گزارش مطبوعاتی مجمع عمومی سازمان ملل].</ref>، [[مجمع عمومی سازمان ملل متحد|مجمع عمومی سازمان ملل]] نشست ۴ اسفند ۱۳۸۸ (۲۳ فوریه ۲۰۱۰) ۲۱ مارس ره بهعنوان روز جهونی عید نوروز، با ریشهٔ [[ایران]]ی بهرسمیت بشناسینه و وه ره شه تقویم دله جا هدانه.
متن تصویب بَیی دله مجمع عمومی سازمان ملل دله، نوروز، جشنی با ریشه ایرانی که قدمتی بیش از ۳ هزار سال دانّه و امروزه بیش از ۳۰۰ میلیون نفر وه ره [[جشن]] گیرنه توصیف بَیییه.<ref>[https://web.archive.org/web/20100228160632/http://www.radiofarda.com/archive/news/20100224/143/143.html?id=1967019 رادیو فردا]، بازدید: فوریه ۲۰۱۰.</ref>
پیش از این تاریخ ۸ مهر ۱۳۸۸ خورشیدی، ''نوروز'' توسط [[یونسکو|سازمان علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد]]، به عنوان میراث غیر ملموس جهونی، به ثبت جهونی برسیبییه.<ref>[http://www.bbc.co.uk/persian/arts/2009/09/090930_mg_nowrooz_global_register.shtml نوروز ایرانی، جهانی شد]، بیبیسی فارسی</ref> ۷ فروردین ۱۳۸۹ اولین دورهٔ [[جشن جهونی نوروز]] [[تهران]] دله برگزار بیّه و این شهر به عنوان «دبیرخنهٔ نوروز» بشناسییه بیّه.
== نوروج تمن ==
جشن نوروز از لحظه [[اعتدال بهاری]] شروع وانه. دانش [[اسارهشناسی]] دله، اعتدال بهاری یا اعتدال ربیعی نیمکره شمالی زمین به لحظهیی بائوته وانه که [[خورشید]] از صفحه [[استوا|استوای]] زمین گذرنه و به سوی شومال آسمون شونه. این لحظه، لحظه اول برج حمل اسم دانّه،<ref name=autogenerated8>بشیر، ۱۳۸۷</ref> و تقویم هجری خورشیدی دله با اولین روز (''هرمز روز'' یا ''اورمزد روز'') از ماه فروردین برابر هسته. نوروز [[تقویم میلادی]] دله با [[شابلون:ویکیپدیا:امروز واری روز/۲۲ مارچ|۲۱]] یا [[شابلون:ویکیپدیا:امروز واری روز/۲۲ مارچ|۲۲ مارس]] مطابقت دانّه.<ref name=autogenerated4>فرهانیه، ۱۳۸۷</ref> و به [[تبری تقویم|تقویم مازندرونی]] مطابق [[اول پتک|۱پتک]] هسته و آخرای گت چله دله کفنه.
کشورونی مثل [[ایران]] و [[افخانئون|افغانستون]] که تقویم هجری شمسی به کار وَرنه، نوروز، روز آغاز سال نو وشون دله هسته. اما کشورون آسیای میونه و [[قفقاز]]، تقویم میلادی متداول هسته و نوروز به عنوان آغاز فصل بهار جشن بَیته وانه و روز آغاز سال محسوب نوانه.<ref>گلی، ۲۰۰۸</ref>
== واژهٔ نوروز ==
واژه '''نوروز''' اتا اسم مرکب هسته که از ترکیب دِ واژهٔ [[فارسی]] «نو» و «روز» به وجود بموئه. این نام دِ معنی دانّه:<ref>دهخدا، لغتنامه</ref>
* '''نوروز عام:''' روز آغاز اعتدال بهاری و سال نو{{سخ}}
* '''نوروز خاص:''' روز ۶ فروردین با نام «روز خرداد»
ایرانیان باستون نوروز جه به عنوان ''ناوا سرِدا'' یعنی ''سال نو'' یاد کاردنه. مردمون ایرانی آسیای میونه هم زمون [[سغدیانوس|سغدیان]] و [[خوارزمشاهیون]]، نوروز ره ''نوسارد'' و ''نوسارجی'' به معنای ''سال نو'' گاتنه.<ref name=autogenerated13>آدینه، ۱۳۸۷</ref>
=== واژه نوروز الفبای لاتین دله ===
در متنئون گوناگون [[لاتین]]، بخش اول واژه نوروز با املای ''No''،''Now''،''Nov'' و ''Naw'' و بخش دوم وه با املای ''Ruz''، ''Rooz'' و ''Rouz'' بنویشتوئه. بعضی از مواقع این دِ بخش پشت سر هم و بعضی اوقات با فاصله بنویشته وانّه. اما به باور دکتر '''احسان یارشاطر''' بنیانگذار [[دانشنومه ایرانیکا]]، نگارش این واژه [[الفبای لاتین]] دله با توجه به قواعد آواشناسی، به شکل ''Nowruz'' توصیه وانه. این شکل املای واژه نوروز جه، هماکنون بنویشتهئون [[یونسکو]] و خله متون سیاسی دله به کار شونه.<ref>گرامی، هفته نامهٔ آساره</ref>
== تاریخچه ==
منشأ و زمون بساته بیّن نوروز، درست معلوم نییه.<ref name=autogenerated13 /> بعضی متنئون کهن ایران ازجمله [[شاهنومه|شاهنامه فردوسی]] و [[تاریخ طبری]]، [[جمشید]] و بعضی دیگر از متنا، [[کیومرث]] بهعنوان پایهگذار نوروز معرفی بَینه.<ref name=autogenerated10>کیهانیزاده، نوروز بساته بیّن وه و...</ref> بِساتن ِنوروز شاهنامه دله، اینتی روایت بَیییه که جمشید درحال بگذشتن از [[آذربایجون]]، دستور هدائه تا اونجه ونسه تختی بییلن و شه با تاجی زرین تخت ِسر هنیشته. با برسیین نور خورشید به تاج زرین وه، جهون نورانی بیّه و مردم شادی هاکردنه و وه روز ره ''روز نو'' اسم هاییته.<ref name=autogenerated13 />
برخی از روایتئون تاریخی، آغاز نوروز ره به [[بابل|بابلیون]] نسبت دنّه. طبق این روایتئون، رواج نوروز ایران دله به ۵۳۸ سال قبل از میلاد یعنی زمون حمله [[کوروش|گت ِکورش]] به بابل بازگردنه.<ref name=autogenerated13 /> همچنین بعضی روایتئون دله، [[زرتشت]] جه بهعنوان بنیانگذار نوروز اسم بَوردنه.<ref name=autogenerated13 /> اما [[اوستا]] (دست کم '''گاتها''' دله) نامی از نوروز نَورده.<ref name=autogenerated14>نامعلوم، پایگاه اینترنتی بلاغ</ref>
=== نوروز زمون سلسله هخامنشیون ===
<!-- [[پرونده:Persepolis gifts.jpg|left|thumb|300px|مراسم پیشکش هدایا به ایران ِشاء [[تخت جمشید]] دله. پژوهشگرون دله بعضیا، این مراسم ره نوروز جه مربوط دونّه.]]
-->[[کوروش|کوروش دوم]] بنیانگذار [[هخامنشیون]]، نوروز ره سال ۵۳۸ قبل از میلاد، جشن ملی اعلام هاکرده. وه این روز دله برنامهئونی ترفیع سربازون، پاکسازی مکانای همگونی و خنهئون شخصی و بخشش محکوما وسّه اجرا کارده.<ref name=autogenerated10 /> این آیینا زمون دیگر شائون هخامنشی هم برگزار بییه. زمون [[داریوش|داریوش یکم]]، مراسم نوروز [[تخت جمشید]] دله برگزار بییه. البته سنگنوشتهئون بهجا موندسته از دوران هخامنشیون، بهطور مستقیم اشارهیی به برگزاری نوروز نیّه.<ref name=autogenerated13 /> اما بررسیئون این سنگنوشتهئون ِسر نشون دنه که مردم دوران هخامنشیون با جشنئون نوروز آشنا بینه،<ref name=autogenerated14 /> و هخامنشیون نوروز ره با شکوه جشن گتنه.<ref name=autogenerated13 /><ref name=autogenerated12>رزمجو</ref> شواهد نشون دنه داریوش اول هخامنشی، به مناسبت نوروز سال ۴۱۶ قبل از میلاد سکهیی از جنس طلا ضرب هاکرده که ونه ات وَر سربازی در حال تیراندازی نشون هدابینه.<ref name=autogenerated10 />
دوران هخامنشی، جشن نوروز در بازهیی زمونی میون ۲۱ اسفند تا ۱۹ اردیبهشت برگزار بییه.<ref name=autogenerated12 />
=== نوروز زمون اشکانیون و ساسانیون ===
زمون [[اشکانیون]] و [[ساسانیون]] هم نوروز جشن بَیته بییه. این دوران، جشنئون متعددی طول اتا سال دله برگزار کاردنه که مهمترین وشون نوروز و [[مهرگان]] بینه. برگزاری جشن نوروز دوران ساسانیون چن روز (دست کم شش روز) طول کشییه و به دِ دوره ''پچیک نوروز'' و ''گت ِنوروز'' تقسیم بییه. پچیک نوروز یا نوروز عامه پنج روز بییه و از یکم تا پنجوم فروردین بییه و روز ششم فروردین (خردادروز)، جشن گت ِنوروز یا نوروز خاصه برپا کاردنه.<ref name=autogenerated14 /> هر ات روز از روزون نوروز عامه، طبقهیی از طبقات مردم (دهقانا، روحانیا، سپاهیون، پیشهورون و اشراف) به دیدار شاء امونه و شاء وشون ِگپ ره گوش دائه و حل وشون ِمشکلات وسّه دستور صادر کارده. روز ششم، شاء حق طبقات گوناگون مردم ره اداء کاردبییه و این روز، تنها نزدیکای شاء به حضور وه امونه.<ref name=autogenerated9>معین، جشن نوروز (۲)</ref>
شواهدی وجود دانّه که دوران ساسانی سالئون کبیسه رعایت نَینه. بنابراین نوروز هر چار سال، ات روز از موعد اصلی خادش (آغاز برج حمل) عقب موندسته و درنتیجه زمون نوروز این دوران دله همواره ثابت نیّه و در فصلئون گوناگون سال جاری بییه.<ref name=autogenerated1>معین، جشن نوروز (۱)</ref>
'''اردشیر بابکان'''، بنیان گذار سلسله ساسانیون، سال ۲۳۰ میلادی از دولت [[روم]] که ونجه شکست بخاردبینه، بخاسته که نوروز ره این کشور دله به رسمیت بشناسن. این درخاست مورد پذیرش [[سنای روم]] قرار بَیته و نوروز قلمرو روم به ''Lupercal'' معروف بیّه.<ref name=autogenerated10 />
دوران ساسانیون، ۲۵ روز پیش از آغاز بهار، دوازده ستون که از خشت خام برپا کاردنه دله، انواع حبوبات و غلات (برنج، گندم، جو، نخود، ارزن، و لوبیا) ره کاشتنه و تا روز شونزدهم فروردین اینان ره جمع نکاردنه. هر کومتا از این گیاهان که بارورتر بییه، اون سال دله محصول بهتری داشته. این دوران همچنین متداول بییه که بامداد نوروز، مردم به همدیگر ئو پاشینه.<ref name=autogenerated9 /> از زمون هرمز یکم مرسوم بیّه که مردم نوروز ِشو تش روشن هاکنن.<ref name=autogenerated9 /> همچنین زمون جه هرمز دوم، رسم سکه هدائن نوروز دله بهعنوان عیدی متداول بیّه.<ref name=autogenerated10 />
=== نوروز پس از اسلام ===
از برگزاری آیینای نوروز زمون [[امویان]] دله نشانهیی دست دله دنییه و زمون [[عباسیون]] هم به نظر رسنه که خلفا گاهی پذیرش هدایای مردمی وسّه، نوروز جه استقبال کاردنه. با روی کار بموئن سلسلهئون [[سامانیون]] و [[بویه ی آل|آل بویه]]، جشن نوروز با گستردگی بیشتری برگزار بییه.<ref name=autogenerated14 />
دوران [[سلجوقیون]]، به دستور '''جلالالدین ملکشاه سلجوقی''' تعدادی از اسارهشناسون ایرانی از جمله [[خیام]] بهترسازی گاهشمار ایرانی وسّ گرد بمونه. این گروه، نوروز ره اول [[بهار]] قرار هدانه و جایگاه وه ره ثابت هاکاردنه.<ref name=autogenerated14 /> بر اساس این گاهشمار که به '''تقویم جلالی''' معروف بیّه، ثابت بموندستن نوروز وسّه آغاز بهار دله، مقرر بیّه که هر چار سال اتبار، تعداد روزون سال ره (بهجای ۳۶۵ روز)، برابر با ۳۶۶ روز در نظر بَیرِن. طبق این قاعده، ونه پس از انجام این کار ۷ دوره، دوره هشتم دله، به جای سال چارم، بر سال پنجوم ات روز اضافه بوائه. این گاهشمار از سال ۳۹۲ هجری شروع بیّه.<ref name=autogenerated1 />
نوروز دوران [[صفویون]] هم برگزار بییه. سال ۱۵۹۷ میلادی، [[شاء عباس|شاء عباس صفوی]] مراسم نوروز ره عمارت نقش جهون [[اصفهان]] دله برگزار هاکرده و این شهر ره نیشتنگاه(پایتخت) همیشگی ایران اعلام هاکرده.<ref name=autogenerated10 />
=== نوروز از دیدگاه اسلام و تشیع ===
[[ایسلام|اسلام]] و به ویژهٔ آیین [[تشیع]] دله به نوروز به عنوان روزی خجسته نگاه کانّه و بر گرامی داشتن وه تأکید دارنه. از دیدگاه شیعه، نوروز روز ظهور [[مهدی|امام زمون]] هسته. حدیثی از '''امام صادق''' بموئه:
:«روز نوروز همون روزی هست که خداوند ونه دله از بندگونش پیمون بَیته که وه ره پرستش هاکنن و هیچ چیزى ره ونه شریک نیرن و این که به پیامبرون و اولیایش ایمان بیارن و وه اولین روزی هسته که خورشید ونه دله طلوع هاکرده، و وائون باردار کوننده ونه دله بزوئه و گـُلئون و تیتیئون زمین آفریده بَینه. و اون روزیست که کشتی نوح(ع) به کوه جودى قرار بَیته. و اون روزى هسته که ونه دله قومى که ترس مرگ جه شه سرهئون جه درنمونه و وشون هزارون نفر بینه پس خداوند وشون ره بکاشته و سپس وشون ره این روز دله زنده هاکرده. و آن روزیست که جبرئیل بر پیامبر(ص) فرو بموئه. و اون همون روزیست که ابراهیم(ع) بتئون شه قوم ره بشکسته. و اون همون روزیست که پیغمبر خدا، امیرالمومنین على(ع) ره کول هاکرده تا بتئون قریش ره بالاى خدا ِسره جه به پائین دمبده و وشون ره خورد هاکرده...»
<ref>[http://www.aftab.ir/articles/religion/religion/c7c1258978725_shiite_p1.php ۲]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20110715202233/http://salam-shia.com/content/view/551/92/ ۱]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20111113202944/http://www.edunews.ir/index.php?view&sid=24320 ۳]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20110721223900/http://www.bfnews.ir/vdceow8x.jh8xvi9bbj.html ۴]</ref>
=== نوروز در دوران معاصر ===
نوروز به عنوان اتا میراث فرهنگی دوران معاصر همواره مورد توجه مردم قرار داشته و هر ساله برگزار بییه. البته برگزاری جشن نوروز به صورت آشکار برخی از کشورون توسط برخی حکومتئون برای مدت زمونی ممنوع بییه. حکومت [[شوروی]] برگزاری جشن نوروز ره بعضی از کشورون آسیای میونه مثل [[ترکمنئون|ترکمنستون]]، [[قرقیزستون]] و [[تاجیکستون]] ممنوع هاکرد بییه و این ممنوعیت تا زمون [[گورباچف]] دمباله داشته. با این وجود، مردم این مناطق نوروز ره بهگونهٔ پنهونی و یا روستائون دله جشن گیتنه.<ref>قاسم، ۱۳۸۵</ref><ref name=autogenerated2>مرادف، ۱۳۸۶</ref> همچنین برخی از مردم این مناطق جلب موافقت مقامات محلی وسّه اسم دیگری نوروز ِسر یشتنه؛ بهطور مثال تاجیکستون دله، مردم با اتلاق ''جشن لاله'' یا ''جشن ۸ مارس'' سعی کاردنه که آیینئون نوروز ره بیمخالفت مقامات دولتی بهجا بیارن.<ref name=autogenerated13 /> همچنین [[افخانئون|افغانستان]] دله، دوران حکومت [[طالبون]]، برگزاری جشن نوروز ممنوع بییه و این حکومت تنها '''تقویم هجری قمری''' ره به رسمیت اشناسییه.<ref name=autogenerated8 />
== جغرافیای نوروز ==
منطقهیی که ونه دله جشن نوروز برگزار وانه، امروزه شامل چن کشور وانه و همچنان این کشورون جشن گیرنه. برخی آیینئون نوروز این کشورون دله با هم متفاوتنه. مثلاً [[افخانئون|افغانئون]] ''سفره هفتمیوه'' چینّه؛ اما [[ایران]] دله سفره هفت سین یِلنه.
جغرافیای نوروز با اسم نوروز یا مشابه وه، سراسر خاورمیونه، بالکان، [[قزاقستون]]، [[تاتار]]، آسیای میونه، [[سین کیانگ]] (ترکستون چین)، [[سودان]]، [[زنگبار]]، پچیک ِآسیا، سراسر [[قفقاز]] تا [[آستراخان]] و هم آمریکای شومالی، [[هند|هندوستان]]، [[پاکئون|پاکستان]]، [[بنگلادش]]، [[بوتان]]، [[نپال]] و [[تبت]] ره شامل وانه.<ref>کتاب نوروز در ژرفای تاریخ</ref>
همچنین کشورئونی مثل [[مصر]] و چین جزو سرزمینئونی نیستنه که وشون دله نوروز جشن بیته وانه، اما امروزه جشنئونی مشابه جشن نوروز این کشورون دله برگزار وانه.
تاریخ ۳۰ مارس ۲۰۰۹<ref name="PRESSTV">{{یادکرد وب| نشانی = http://www.presstv.ir/detail.aspx?id=90377§ionid=3510212| عنوان = Canada parliament recognizes 'Nowruz Day'| تاریخ بازدید = فروردین ۱۳۸۸| تاریخ = ۳ آوریل ۲۰۰۹| ناشر = PRESSTV | زبان = انگلیسی}}</ref> (۱۰ فروردین ۱۳۸۸)، پارلمون فدرال [[کانادا]]، اولین روز بهار هر سال ره به عنوان نوروز (Nowruz Day)، عید ملی ایرانیون و بسیاری اقوام دیگر نامگذاری هاکرده.<ref>{{یادکرد وب| نشانی = http://tabnak.ir/pages/?cid=41922| عنوان = اولین روز بهار کانادا دله رسماً «نوروز» Nowruz Day نامگذاری بیّه | تاریخ بازدید = فروردین ۱۳۸۸| تاریخ = ۱۴ فروردین ۱۳۸۸| ناشر = وبگاه خبری تحلیلی تابناک | زبان = فارسی}}</ref><ref name="PRESSTV"/>
در تاریخ ۲۴ فوریه ۲۰۱۰ سازمان ملل متحد با تصویب ات قطعنامه مقر سازمان نیویورک دله، عید نوروز ره به عنوان روز بینالمللی نوروز و فرهنگ صلح جهون دله به رسمیت بشناسییه.<ref>[http://www.irna.ir/View/FullStory/?NewsId=976850 خَورگوزاری جوموری ایسلامی :: "عید نوروز" بینالمللی بیّه<!-- عنوان تصحیح شده توسط ربات -->]</ref>
=== نوروز [[مازرون]] دله ===
:''گت بنویشته ره بخوندین :'' '''[[مازرونی (فرنگ)|مازرونی رسوم]]'''{{سخ}}
زمون تحویل سال افراد خانواده دور سفره ۷سین که با ظرافت ئو سلیقه خانوم خنه بچیه بیه ئو در حالیکه پیـِر خونواده دعای تحویل خوندنه مونتظر سال نو وانه. در گوذشته که ایمکانات ایرتیباطی میثل رادیو ئو تلویزیون دنی بیه با تیراندازی یا بائوتن اذان سال جدید ره به همه ایعلام کاردنه گالشون هم گاتنه هر زمون ماهی شه دم ره تکون هاده عید وانه. بعد از این که سال نو بیه کسی که به عونوان مادرمه اینتیخاب بیه با مجمعی که ون دله قورآن، آیینه، او، سبزه ئو شاخهئون سبز جوون قرار دانه سره دله انه چارگوشه اوتاقون ره او شننه قورآن ره کنار سفره هف سین یلنه ئو شاخهئون سبز (هَلی دار) ره به این نیت که سال سرسبز ئو خِش ئو خورمی برای خونواده بائه، جلوی در اوتاق آویزون یا روی طاقچه اوتاق یلنه. دراین روز مارِسره (مادر)، غذای عید، سبزی پلا با کرک یا گوشت درست کانده. علاوه بر وه غذایی به عونوان خیرات برای اموات پجنّه ئو بین مردمون پخش کانه. در غروب شو ابّـِل سال به این ایعتیقاد که چراغ خنه وشون همیشه روشن ئو نورانی بائه، به سر در خانهئون شمع یا تش آویزون کاننه.
== مراسم ==
=== سرهتکونی ===
سرهتکونی اتا از مراسم نوروزی هسته که مردم بیشتر مناطقی که نوروز ره جشن گیرنه به وه پایبندنه. این مراسم، تموم سره و ونه وسایل آستانه نوروز دله گردگیری، شستشو و تمیز وانّه.<ref>ایرنا، ۲۶ اسفند ۱۳۸۶</ref> این آیین کشورون مختلف از جمله ایران، تاجیکستون و افغانستون دله برگزار وانه.<ref name=autogenerated6>جهوننیوز، ۱۰ فروردین ۱۳۸۷</ref>
=== تشدمبدائن ===
[[پرونده:Newroz Istanbul(4).jpg|thumb|200 px|برگزاری مراسم تشدمبدائن ''(به فارسی:آتشافروزی)'' میان [[کوردستون|کوردون]] ِاستامبول، [[تورکیه]].]]
رسم تشدمبدائن ''(به فارسی: افروختن آتش)''، از زمونئون کوهن مناطق نوروز دله متداول بَیییه. ایران، [[آذربایجون]] و بخشئونی از افغانستون دله، این رسم بهصورت روشن هاکردن تش شو آخرین چارشنبه سال متداول هسته. این مراسم [[چارشنبهسوری]] اسم دانّه.<ref name=autogenerated6 /> پرسّن تش ِسر جه ایام نوروز ترکمنستون دله هم رایج هسته.<ref name=autogenerated11>نامعلوم، مرکز مطالعات روسیه آسیای مرکزی و قفقاز، «نوروز بایرام، جشن ملی-اجتماعی ترکمنستون»</ref>
همچنین رسم تش روشِن هاکردن بامداد نوروز بومِسرئون دله میون بعضی از زرتشتیون (از جمله در برخی از روستائون [[یزد]]، ایران دله) مرسوم هسته.<ref>عطار، ۱۳۸۴</ref>
=== سفرهئون نوروزی ===
[[پرونده:HaftSin-Iran.jpg|thumb|200 px|هفت سین سفره اتا نوروزی سفره هسته که ایران، جوموری آذربایجون و افغانستون دله رایج هسته.]]
سفرهئون نوروزی اتا از مراسم مشترک مراسم نوروز بین مردمی هسته که نوروز ره جشن گیرنه. خله از نقاط ایران، جوموری آذربایجون<ref>[https://web.archive.org/web/20110715185910/http://en.trend.az/news/official/chronicle/1160709.html Trend News: Azerbaijan Marks Novruz Bayram<!-- عنوان تصحیح شده توسط ربات -->]</ref> و بعضی از نقاط افغانستون، سفره هفت سین پهن کانّه. این سفره دله هفت چی قرار گنّه که با حرف '''س''' شروع بَییبائه؛ مثل سرکه، سنجد، سمنو، سه(سیب) و...<ref name=autogenerated3>ظهوری، ۲۰۰۸</ref><ref name=autogenerated15>نامعلوم، «سفرهئون نوروزی»</ref> پهن هاکردن سفره هفت سین ایران دله آداب و رسوم خاصی دانّه. سفرهی ِسر آینه یلنه که نشونه روشنایی، شمع که نشونه نور و درخشش، ات کاسه ئو که نشونه پاکی هسته. زیبایی سفره وسّه سنبل جه استفاده کانّه و اینا جزء سین ِهفت سین به حساب نِنّه.
برای تزئین سفره از مرغانه رنگ بَیی استفاده وانه. بعد از ورود سرخ ِماهی از چین به ایران از این پچیک ماهیئون جهت زیبایی سفره هفت سین استفاده بیّه همچنین بعد از ورود ایسلام به ایران کتاب قرآن هم سفره سر قراربَیته. تموم هفت سینی که دچییه بیّه ات معنی خاص ره هم به همراه دانّه. مثلا سیب نماد زیبایی وتن درستی هسته؛ سنجد به روایتی نماد عشق و محبت هسته؛ سبزه سرسبزی زندگی؛ سمنو برکت؛ سکه رزق و روزی؛ و سیر سمبل شفاو سلامتی هستنه.
[[کابل]] و شهرون شومالی افغانستون دله، '''سفره هفت میوه''' متداول هسته. این سفره دله، هفت میوه قرار گنّه، از جمله؛ [[ممیج|سبز و سرخ ممیج]]، [[آغوز|چارمغز]]، [[بادوم]]، [[پسته]]، [[زردآلو]] و [[سنجد]].<ref name=autogenerated3 /> دچیین سفرهیی مشابه با استفاده از میوه خشک بَیی، بین [[تشیع|شیعیون]] [[پاکئون|پاکستان]] هم مرسوم هسته.<ref name=autogenerated5>عطار، نگرشی به سنن نوروزی چار گوشه جهون.درقدیم صاحب خانه فقط سبزه و سیب را برای سبزه میگذاشته و به سین ها را مهمان هاکردن بادوم میوه آوردند. </ref>
علاوه بر این، سفره هفت شین میون [[زرتشت|زرتشتیون]]، و [[سفره هفت میم]] بعضی نقاط واقع [[فارس اوستان]] ایران دله متداول هسته.<ref name=autogenerated15 /> جوموری آذربایجون دله هم بدون توجه به عدد هفت، شه سفرهئون ِسر، [[آجیل]] قرار دِنّه.<ref name=autogenerated5 />
=== غذائون نوروزی ===
[[پرونده:Sumalak navruz tajik.jpg|200px|left|thumb|سمنوپذون ِلوه [[تاجیکستون]] دله.]]
یکی از متداولترین غذئونی که به مناسبت نوروز بپته وانه، [[سمنو]] (''سمنک''، ''سومنک''، ''سوملک''، ''سمنی''، ''سمنه'') هسته. این غذا با استفاده از جوونه [[گندم]] تهیه وانه. بیشتر کشورونی که نوروز ره جشن گیرنه، این غذا ره پجنّه. بعضی از کشورون دله، بپتن این غذا با رسوم خاصی همراه هسته. زنان و کیجائون مناطق مختلف ایران، افغانستون، تاجیکستون<ref name=autogenerated4 />، ترکمنستون<ref>چاری محمد مرادف ۱۳۸۶</ref> و ازبکستون<ref>اکرماف، ۱۳۸۶</ref> سمنو ره بهصورت دستهجمعی و بعضی گادر طول شو پجنّه و زمون یپتن وه ترانهئون مخصوصی خوندنّه.<ref name=autogenerated3 />
بپتن غذائون دیگر هم نوروز دله مرسوم هسته. بهطور مثال بخشئونی از ایران دله؛ ''[[سبزی پلا]] با ماهی''، ترکمنستون دله؛ ''نوروزبامه''<ref>چاری ممد مرادف</ref>، قزاقستون دله؛ ''اویقی آشار''<ref>پودفروش، ۱۳۸۷</ref>، بخارا دله؛ ''انواع سمبوسه''<ref>قاسمآوا، ۱۳۸۶</ref> بپته وانه. بهطور کلی بپتن غذائون نوروزی هر منطقهیی که نوروز جشن بیته وانه دله مرسوم هسته و هر منطقهیی غذائون و شیرینیئون مخصوص به خادش ره دانّه.
=== دید و بازدید ===
دید و بازدید عید یا عید دیدنی اتا از سنتئون نوروزی هسته که بیشتر کشورونی که وه ره جشن گیرنه، متداول هسته. بعضی از مناطق دله، یادهاکردن از بمردهئون و وشون ِقبر ِسر بوردن نوروز دله رایج هسته.
=== مسابقات ورزشی ===
برگزاری مسابقات ورزشی عمومی معابر شهری و روستایی، اتا دیگر از مراسمئونی هسته که بعضی از کشورون دله به مناسبت نوروز برگزار وانه. ترکمنستون دله، مردان و زنان ترکمون، بازیئون و سرگرمیئون ویژهیی از جمله سوارکاری، [[کوشتی]] و... برگزار کانّه. برپایی تِلاجنگی و [[ورزا جنگ]] از دیگر مراسمی هسته که ترکمنستون دله برگزار وانه.<ref name=autogenerated11 />
اوستانئون شومالی افغانستون دله هم مسابقات بزکشی به مناسبتئون مختلف از جمله نوروز برگزار وانه.<ref name=autogenerated7>مشارکتکنندگان ویکیپدیای انگلیسی، مدخل Nowruz</ref>
=== طبیعتگردی ===
مردم ایران روز سیزدهم فروردین، به جائون طبیعی مثل پارکئون، باغئون، جنگلئون و مناطق خارج از شهر شونّه. این مراسم سیزدهبهدر اسم دانّه. از کارون رایج این جشن، گره بزوئن سبزه و بائوتن دروغ سیزده هسته.<ref>نوری، ۱۳۸۶</ref> مراسم سیزدهبهدر مناطق غربی افغانستون ازجمله شهر [[هرات]] دله هم برگزار وانه. با وجودی که روز سیزدهم فروردین کشور افغانستان دله جزو تعطیلات رسمی نییه، اما مردم این مناطق گردش طبیعت دله وسّه، عملاً شه کسب و کار ره تعطیل کانّه. مردم این منطقه همچنین اولین [[چارشنبه]] سال ره هم با گردش طبیعت دله سپری کانّه.<ref>سروش، ۱۳۸۷</ref>
علاوه بر این، ساکنون [[کابل]] افغانستون دله، طول دِ هفته اول سال گردش وسّه به همراه خانواده به مناطقی که وشون دله گُل '''ارغوون''' درانه، شونّه.<ref name=autogenerated7 />
اتا دیگر از رسمئون نوروز که آسیای میونه و کشور تاجیکستون دله مرسوم هسته، مراسم گلگردونی و بلبلخوانی هسته. گل گردونئون از دره و تپه و دامنهٔ کوهئون، گل چینّه و شه اهل دهستون ره از تموم بیّن زمستون و بموئن عروس سال و شروع کشت و کار بهاری و بموئن نوروز مژده میدهند.
== منتقدان نوروز ==
نویسندگون و نظریه پردازونی هم دَیینه که نوروز ره آیینی ناپسند و بد دونستنه. بعضی روحانیون پس از انقلاب سال ۵۷ سعی در پاکهاکردن نوروز از تقویم ایران هاکردنه.<ref>[http://www.nytimes.com/2006/03/20/international/middleeast/20iran.html?ex=1300510800&en=7041104725feb35f&ei=5090&partner=rssuserland&emc=rss نیویورک تایمز: Ayatollahs Aside, Iranians Jump for Joy at Spring منتشره ۲۰ مارس ۲۰۰۶]</ref>
مرتضی مطهری بزرگداشت چارشنبه سوری ره «احمقئون» ِکار دونسته، و آیین نوروز ره «ضد اسلام».<ref>''Tehran blues: how Iranian youth rebelled against Iran's founding fathers''. Kaveh Basmenji. 2005. ISBN 0-86356-582-4 pp.73</ref> آیتالله ابوالقاسم خزعلی هم بائوته: «امیدوارمه عیدغدیر جای نوروز ره بیره».<ref>[https://web.archive.org/web/20101129005606/http://radiozamaaneh.com/news/2008/05/post_4887.html رادیو زمونه | خور اول | ایران | آیتالله خزعلی: عید غدیر باید جایگزین نوروز شود]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20090303133420/http://norooznews.ir/news/9894.php خزعلی: نوروز عید دارون هسته]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20090208173201/http://drkhazali.com/articles-and-mails/68.html]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20120405061430/http://www.roozonline.com/english/archives/2007/07/006125.php Rooz Online]</ref> پیشتر از این هم امام ممد غزالی، کیمیای سعادت دله بنویشته بییه: «... اظهار شعار گبران حرام هسته بلکه نوروز و سده ونه مندرس بوائن و کسی وشون ِاسم ره نَوره...».<ref>کیمیای سعادت، ص۴۰۷</ref>
دوران معاصر هم برخی مسئولین جمهوری اسلامی ایران ره متهم به تلاش مذهبی هاکردن نوروز هاکردنه. وشون بهطور نمونه به چنین بائوتهئونی که سعی در تزویج مهدویت با نوروز ره دانّه اشاره دارنه:
:«نوروز روز آماده شدن برای تحقق حاکمیت الهی بر جهان است. همه ما باید نوروز را با همه خوبیهایش و پیامهایش که خلاصه در یک پیام است و آن پیام انتظار و استقبال از بهار بشریت و خرمی دوران یعنی حاکمیت آخرین ولی خدا، منجی موعود است را گرامی بداریم.»<ref>[https://web.archive.org/web/20110721181950/http://radiozamaaneh.com/blog/2008/03/post_98.html نوروز، احمدینژاد و مارلون براندو]</ref>
== جشن جهونی نوروز ==
۷ فروردین ۱۳۸۹ اولین دورهٔ جشن جهونی نوروز [[تهران]] دله برگزار بیّه و این شهر به عنوان «دبیرخنهٔ نوروز» بشناسییه بیّه. این جشن دله، سران کشورونی که نوروز ره جشن گیرنه گردهم بمونه و این آیین باستانی ره گرامی دارنه. هر ساله اتا از این کشورون، میزبون جشن جهونی نوروز هسته.<ref>[http://www.irna.ir/View/FullStory/?NewsId=1024852 ایرنا]</ref>
== بن بنویشت ==
{{بن بنویشت|2|اندازه=ریز}}
== منابع ==
<small>
* {{یادکرد وب|نشانی=http://www.sppc.co.ir/nowruz|عنوان=ویژه نامه نوروز|تاریخ بازدید=1 اردیبهشت ۱۳۸۸|نویسنده=صفورا الیاسی|تاریخ=۲۸ اسفند ۱۳۸۷|ناشر=شرکت پردازش موازی سامان}}
* {{یادکرد وب|نشانی=http://www.bbc.co.uk/persian/tajikistan/story/2008/03/080322_d_nowruz_history.shtml|عنوان=نوروز در نشیب و فراز تاریخ|تاریخ بازدید=۱ اردیبهشت ۱۳۸۷|نویسنده=آدینه، اسفندیار|تاریخ=۳ فروردین ۱۳۸۷|اثر=مقاله|ناشر=بیبیسی فارسی}}
* {{یادکرد وب|نشانی=http://www.iras.ir/Default_view.asp?@=9404|عنوان=نوروز در ازبکستان|تاریخ بازدید=۷ اردیبهشت ۱۳۸۷|نویسنده=اکرماف، الهام|اثر=مصاحبه|تاریخ=۲۸ اسفند ۱۳۸۶|ناشر=موسسه مطالعات روسیه، آسیای مرکزی و قفقاز|زبان=فارسی}}
* {{یادکرد وب|نشانی=http://www.24sahat.com/content/view/78/14/|عنوان=نوروز باستانی در کشور عزیز ما افغانستان|تاریخ بازدید=۵ اردیبهشت ۱۳۸۷|نویسنده=بشیر، مهدی|تاریخ=۱ فروردین ۱۳۸۷|ناشر=وبگاه ۲۴ ساعت|زبان=فارسی}}
* {{یادکرد وب|نشانی=http://www.nasour.net/?type=dynamic&lang=1&id=120|عنوان=نوروز، کهنترین میراث معنوی بشر|تاریخ بازدید=۸ اردیبهشت ۱۳۸۷|نویسنده=پودفروش، هستی|اثر=مقاله|تاریخ=۲ فروردین ۱۳۸۷|ناشر=[http://www.nasour.net وبگاه نصور] به نقل از «نشریهنامه»|زبان=فارسی}}
* {{یادکرد وب|نشانی=http://www.loghatnaameh.com/dehkhodaworddetail-8a5b79b380af447395ded468336bd76d-fa.html|عنوان=نوروز|تاریخ بازدید=۴ فروردین ۱۳۸۷|نویسنده=دهخدا، علیاکبر|اثر=مدخل|ناشر=لغتنامه دهخدا|زبان=فارسی}}
* {{یادکرد وب|نشانی=http://www.nowruz.ir/3-4.asp|عنوان=آغاز سال نو در دوره هخامنشی|تاریخ بازدید=۲ اردیبهشت ۱۳۸۷|نویسنده=رزمجو، شاهرخ|ناشر=پژوهشکده مردمشناسی سازمان میراث فرهنگی ایران}}
* {{یادکرد وب|نشانی=http://www.bbc.co.uk/persian/afghanistan/story/2008/04/080402_s-herat-13-nowrouz.shtml|عنوان=گلگشت مردم هرات در سیزده نوروز|تاریخ بازدید=۱۱ اردیبهشت ۱۳۸۷|نویسنده=سروش، واسع|ناشر=بیبیسی فارسی}}
* {{یادکرد وب|نشانی=http://www.khawaran.com/ZohoriZahir_HaftSin.htm|عنوان=هفتمیوه و هفتسین|تاریخ بازدید=۷ اردیبهشت ۱۳۸۷|نویسنده=ظهوری، محمدظهیر|تاریخ=۱۶ مارس ۲۰۰۸|ناشر=[http://www.khawaran.com/ وبگاه خاوران]|زبان=فارسی}}
* {{یادکرد وب|نشانی=http://www.noruz.net/RTL/ShowImageGroupPage.aspx?id=4&ln=Fa|عنوان=نوروز در بین زرتشتیان یزد|تاریخ بازدید=۱۱ اردیبهشت ۱۳۸۷|نویسنده=عطار، علی|تاریخ=۱۳۸۴|ناشر=[http://www.noruz.net وبگاه noruz.net]|زبان=فارسی}}
* {{یادکرد وب|نشانی=http://www.aariaboom.com/index.php?option=com_content&task=view&id=1184&Itemid=190&mosmsg=%D8%A7%D8%B2+%D8%A7%DB%8C%D9%86%DA%A9%D9%87+%D8%B1%D8%A7%DB%8C+%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AF+%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D8%B3%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%85%21&mosmsg=%D8%B4%D9%85%D8%A7+%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2+%D8%B1%D8%A7%DB%8C+%D8%AE%D9%88%D8%AF+%D8%B1%D8%A7+%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87+%D8%A7%DB%8C%D8%AF%21|عنوان=نوروز در تاجیکستان|تاریخ بازدید=۷ اردیبهشت ۱۳۸۷|نویسنده=فرهانیه، بهزاد|اثر=مقاله|تاریخ=۴ فروردین ۱۳۸۷|ناشر=وبگاه آریابوم|زبان=فارسی}}
* {{یادکرد وب|نشانی=http://www.rugart.org/news/shownews.asp?id=2951|عنوان=تاریخ جشن نوروز در صد سال اخیر در تاجیکستان|تاریخ بازدید=۵ اردیبهشت ۱۳۸۷|نویسنده=قاسم، شمسیه|تاریخ=۱ فروردین ۱۳۸۵|ناشر=وبگاه علمی پژوهشی فرش ایران|زبان=فارسی}}
* {{یادکرد وب|نشانی=http://www.iras.ir/Default_view.asp?@=9356|عنوان=جشن نوروز در بین ايرانیتباران «زیرآباد» در استان بخارا|تاریخ بازدید=۸ اردیبهشت ۱۳۸۷|نویسنده=قاسمآوا، مولوده|اثر=مقاله|تاریخ=۲۶ اسفند ۱۳۸۶|ناشر=موسسه مطالعات روسیه، آسیای مرکزی و قفقاز|زبان=فارسی}}
* {{یادکرد وب|نشانی=http://www.iranianshistoryonthisday.com/farsi.asp?GD=21&GM=3#2686|عنوان=نوروز: پیدایش آن و برخی از رویدادهایی که در طول تاریخ در این روز و یا به این مناسبت روی داده است|تاریخ بازدید=۱ اردیبهشت ۱۳۸۷|نویسنده=کیهانیزاده، نوشیروان|ناشر=پایگاه اینترنتی [http://www.iranianshistoryonthisday.com Iranian History on this Day]|زبان=فارسی}}
* {{یادکرد|نویسنده=گرامی، بهرام|نشریه=هفته نامهٔ آساره|تاریخ=اسفند ۱۳۸۵|دوره=|شماره=شماره ۶۷|صفحه=ص ۶۷}}
* {{یادکرد وب|نشانی=http://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,3195522,00.html|عنوان=عید نوروز در آسیای مرکزی|تاریخ بازدید=۵ اردیبهشت ۱۳۸۷|نویسنده=گلی، امین|تاریخ=۱۶ مارس ۲۰۰۸|اثر=مصاحبه|ناشر=[http://www.dw-world.de دویچهوله]|زبان=فارسی}}
* {{یادکرد وب|نشانی=http://www.iras.ir/Default_view.asp?@=9381&T=%20%D8%B9%DB%8C%D8%AF%20%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B2%20%D8%AF%D8%B1%20%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86|عنوان=عید نوروز در ترکمنستان|تاریخ بازدید=۵ اردیبهشت ۱۳۸۷|نویسنده=مرادف، چاری محمد|تاریخ=۲۷ اسفند ۱۳۸۶|ناشر=موسسه مطالعات روسیه، آسیای مرکزی و قفقاز|زبان=فارسی}}
* {{یادکرد-ویکی|پیوند=http://en.wikipedia.org/wiki/Nowruz|عنوان=Nowruz|زبان=انگلیسی|بازیابی=۱۱ اردیبهشت ۱۳۸۷}}
* {{یادکرد وب|نشانی=http://www.cgie.org.ir/showbuilderB.asp?newsID=1180|عنوان=جشن نوروز (۱) (۲)|تاریخ بازدید=۴ اردیبهشت ۱۳۸۷|نویسنده=معین، محمد|اثر=مقاله|ناشر=[http://www.cgie.org.ir مرکز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی]}}
* {{یادکرد وب|نشانی=http://www.balagh.net/persian/specific/nowrouz/m01.htm|عنوان=بدین بایستگی روزی|تاریخ بازدید=۳ اردیبهشت ۱۳۸۷|نویسنده=نامعلوم|ناشر=پایگاه اینترنتی [http://www.balagh.net بلاغ]|زبان=فارسی}}
* {{یادکرد وب|نشانی=http://www2.irna.ir/fa/news/view/line-1/8612269390094053.htm|عنوان=نوروز آیینی به قدمت تاریخ سرزمین کهن ایران|تاریخ بازدید=۸ اردیبهشت ۱۳۸۷|نویسنده=نامعلوم|تاریخ=۲۶ اسفند ۱۳۸۶|ناشر=[http://www.irna.ir ایرنا]، خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران|زبان=فارسی}}
* {{یادکرد وب|نشانی=http://www.jahannews.com/pages/view.php?id=25693|عنوان=نو کردن پیوندهای سه ملت|تاریخ بازدید=۸ اردیبهشت ۱۳۸۷|نویسنده=نامعلوم|تاریخ=۱۰ فروردین ۱۳۸۷|ناشر=[http://www.jahannews.com پایگاه خبری جهاننیوز]|زبان=فارسی}}
* {{یادکرد وب|نشانی=http://www.iras.ir/Default_view.asp?@=9346|عنوان=نوروز یا نوروز بایرام، جشن ملی-اجتماعی ترکمنستان|تاریخ بازدید=۸ اردیبهشت ۱۳۸۷|نویسنده=نامعلوم|تاریخ=۲۶ اسفند ۱۳۸۶|ناشر=موسسه مطالعات روسیه، آسیای مرکزی و قفقاز به نقل از ایرنا}}
* {{یادکرد وب|نشانی=http://www.nowruz.ir/25.asp|عنوان=سفرههای نوروزی|تاریخ بازدید=۱۰ اردیبهشت ۱۳۸۷|نویسنده=نامعلوم|ناشر=پژوهشکده مردمشناسی سازمان میراث فرهنگی ایران}}
* {{یادکرد وب|نشانی=http://www.bbc.co.uk/persian/seventhday/story/2007/04/070401_thirtheenthday.shtml|عنوان=سیزدهبهدر خداحافظی با نوروز|تاریخ بازدید=۱۱ اردیبهشت ۱۳۸۷|نویسنده=نوری، آزاده|ناشر=بیبیسی فارسی}}
</small>
== پیوند به بیرون ==
{{تلمبار-رج|Nowruz}}
[http://www.amordadnews.com دوهفته نامه امرداد / تارنگار خبری زرتشتیان ایران]
* [https://web.archive.org/web/20140811135018/http://amordadnews.com/neveshtehNamyesh.aspx?NId=3389 شباهت نوروز و جشن سال نوي چيني]
* [https://web.archive.org/web/20100326163321/http://afghanistan.blogs.cnn.com/2010/03/22/it%E2%80%99s-a-new-year-in-afghanistan/ جشن نوروز در افغانستان] در CNN
* [https://web.archive.org/web/20110304162832/http://www.noroozgan.com/ نخستین وب سایت بینالمللی نوروز]
* [https://web.archive.org/web/20160112224143/http://www.sppc.co.ir/nowruz/index.html ویژه نامه نوروز]
* [http://www.bbc.net.uk/persian/afghanistan/story/2007/03/070317_ay_afghan-nouroz-akbar.shtml نوروز جشن طبیعت نه پادشاهان]
* [https://web.archive.org/web/20070422182635/http://www.vii.at/TAWAN/4-shanbe-13-bedar_INTERNET_Fa.htm درباره چهارشنبه سوری و سیزده به در، مژده اشرفی]
* [https://web.archive.org/web/20120318013406/http://www.parsinevis.com/1389/12/%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%AC%D8%A7%D9%87%D8%A7-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%87-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%9F/ گستره ی نوروز باستانی]
* [https://web.archive.org/web/20070418122437/http://www.mye-gold.com/norooz/norouz.htm نوروز]
* [http://www.youtube.com/watch?v=xQbCfelHSxI فیلم به رسمیت شناخته شدن نوروز در پارلمان استان آنتاریو (کانادا)] از سایت یوتیوب
* [https://web.archive.org/web/20120515045807/http://www.hawzah.net/per/magazine/nm/009/nm00909.asp نوروز در فرهنگ شیعه؛ پژوهشی از رسول جعفریان]
* [https://web.archive.org/web/20150320042754/http://tarikhema.ir/ancient/1710/%d8%ac%d8%b4%d9%86-%d9%86%d9%88%d8%b1%d9%88%d8%b2/ جشن نوروز]
* مقاله نوروز و نوروزداری در یزد به قلم دکتر جلال گلشن یزدی: [https://web.archive.org/web/20140812064035/http://www.ghoolabad.com/index2.asp?cat=d&id=9 بخش ۱]-[https://web.archive.org/web/20140919111921/http://www.ghoolabad.com/index2.asp?cat=d&id=21 بخش ۲]
*[http://www.7seen.com/ شمارش معکوس تا تحويل سال 1392 شمسی Nowruz Countdown to March 20, 2013]
[[رج:نوروز| ]]
[[رج:عیدون]]
bhe8kx3hodu93e9nhsward3ki30pphx
عید فطر
0
7106
390482
324317
2026-07-20T11:43:06Z
HenryThe
27142
+صندخ
390482
wikitext
text/x-wiki
{{صندخ/اتفاق}}
'''عید فطر''' روز اول [[شوال]]ِ ماه و اولین روز بعد از ما[[رمضون]] هسته. عید فطر از موهمترین جشنا و اعیاد [[ایسلام|مسلمانان]] هسته. [[ایسلامی کشورون]] دله، عید فطر از جومله اعیاد خله موهم محسوب وانه و معمولاً با تعطیلی رسمی همراه هسته. این روز دله، [[روزه]] [[حرام]] هسته و موسلمونا [[نماز عید]] برگوزار کانّه. <ref>[http://www.tebyan.net/Teb.aspx?nId=15183 تبیان]</ref> هدائن [[زکات|زکات فطره]] این روز دله مسلمونای وسّه واجب هسته.
== منابع==
{{پانویس}}
* [http://www.bbc.co.uk/persian/iran/story/2006/10/061023_he-fitr-iran.shtml بی بی سی] (فارسی)
* [http://www.tebyan.net/Teb.aspx?nId=15184 ملاکهای فقهی رؤیت هلال]
* [https://web.archive.org/web/20071031140946/http://www.mehrnews.ir/fa/NewsPrint.aspx?NewsID=237090 ملاک فقهی رؤیت هلال و حکم شرعی]
[[رده:ایسلام]]
[[رج:عیدون]]
e89kalnj6mw83i4xehius8r5awg8ney
عید قربان
0
7501
390483
327889
2026-07-20T11:43:34Z
HenryThe
27142
+صندخ
390483
wikitext
text/x-wiki
{{صندخ/اتفاق}}[[پرونده:El Minya,Id ul-Adha.jpg|200px|thumb|left|بکاشته [[گسفن|گاسفن]]]]
'''عید قربون''' ''(عربی دله: عید الأضحی)'' اتا از گت ِروزون [[ایسلام]] هسته.
روز دهوم ماه قمری ذی الحجه، مِصادف با عید قربون از گتترین عیدون مسلمونا هسته که به یاد [[ابراهیم]] و ونه وچه [[اسماعیل]]، توسط خله از مسلمونا جشن بیته بونه.
عید قربون که از جومله تعطیلات رسمی مسلمونا هسته، از یک تا چار روز جشن بیته وانه و طی وه مردم با دپوشیین بهترین لباسشون، پس از انجام عبادات، به دید و بازدید و جشن دَس زنّه.
[[رج:ایسلام]]
[[رج:عیدون]]
1n82ogqjb4rnbnps9wczh86pjo59w9y
کورمیشکان
0
24567
390484
164973
2026-07-20T11:44:52Z
HenryThe
27142
390484
wikitext
text/x-wiki
'''کورمیشکانی ِعید''' ([[زازاکی]] جه: ''Roşanê Kormışkan'') اتا [[زازاکی]] عیدیروز هسته. کورمیشکان تاریخ هر سال مارس ِماه دلوئه. این عيد ره زازایان خله تحویل گرنّه.
[[رج:زازاکی]]
[[رج:عیدون]]
tjodbkgrczvsu5ho484bdfkr2ukvcdo
نوه مارتی
0
24581
390485
121787
2026-07-20T11:46:20Z
HenryThe
27142
390485
wikitext
text/x-wiki
'''نوه مارتی''' (زازاکی جه: '''Newê Marti''') اتا [[زازاکی]] عیدروز هسته. وه ره ویشته [[تونج الی]] اطراف جشن گیرنه. نوه مارتی تاریخ هر سال مارس ِماه دلوئه. ونه معنی [[مازرونی زوون|مازرونی]] جه وونه «''ترنه مارس''». نوه مارتی اتا بهاری عید هسته.
[[رج:زازاکی]]
[[رج:عیدون]]
kau3q1ces8b4a9b4gudj6a6k1h2cj9o
سمهین
0
24588
390481
278990
2026-07-20T11:30:43Z
HenryThe
27142
+صندخ
390481
wikitext
text/x-wiki
{{صندخ/اتفاق}}
'''سمهینِ عید''' ([[اینگلیسی زوون|انگلیسی]] جه: ''Samhain Festival'') [[کلت]]ونِ اتا عیدیروز هسته. سمهین گادِر هر سال [[اکتبر|اکتبر ماه]] دلوئه. اسا این عید ره ویشته [[نئوپگانیسم]]ون جشن گَرنه.
== منابع ==
* انگلیسی ویکیپدیا
[[رج:عیدون]]
[[رج:سلت]]
4r36oz9h3dszsqn1iwhrqndovw3f6x1
ایمبولک
0
24589
390488
117974
2026-07-20T11:51:05Z
HenryThe
27142
+صندخ
390488
wikitext
text/x-wiki
{{صندخ/اتفاق}}[[پرونده:Imbolc Festival February 3rd 2007.jpg|thumb|left|ایمبولکی عید؛ [[بریتانیا|گت بریتانیا]] دله|350px]]
'''ایمبولک''' ([[اینگلیسی زوون|انگلیسی]] جه: ''Imbolc'') [[کلت]]ون ِاتا عیدیروز هسته. سمهین تاریخ سال فوریه ماه دلوئه.
== منابع ==
* انگلیسی ویکیپدیا
[[رج:عیدون]]
[[رج:سلت]]
51l8cpn8pajuckvrazr3th7qgfaezby
تبرستون شبکه
0
34560
390463
324626
2026-07-19T17:56:19Z
HenryThe
27142
+صندخ
390463
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''تبرستان''' تنها رسمی و مجازِ [[تیلوزیون|تلویزیونی]] کانال هسته که [[مازرون اوستان|مازرون]] دله جه پخش وونه. این شبکه [[ساری|ساریِ]] جام جم دله مقر دارنه و تنها تلویزیونی هسته که گال به گال [[مازرونی زوون]] جه برنومه إلنه. وه اتا [[رادیو|رادیویی]] کانال ره هم پیش ورنه که ونه سابقه دکل قدیمته جه هسته.
== هنرمندون فهرست==
[[پرونده:علیمرادمحمدی.jpeg|علیمراد محمدی تبرستون شبکهٔ مجری| انگشتدان|300px ]]
[[پرونده:روفیارحمانی.jpg|روفیا رحمانی تبرستون شبکهٔ مجری| انگشتدان|200px ]]
[[پرونده:زهراجوانمرد.jpg|زهرا جوانمرد| انگشتدان|200px ]]
[[پرونده:rahmanqadami.jpg|رحمون قدمی بوردکا مسابقهٔ دله.|انگشتدان|200px]]
[[پرونده:غلامرضاعلینژاد.jpeg |غلامرضا علی نژاد، تبرستون شبکهٔ گزارشگر| انگشتدان|200px ]]
[[پرونده:Borhanderu.jpg|بندانگشتی|لطفالله سیفی]]
این بنویشته، تبرستون شبکهٔ مجریئون ، گزارشگرون، خَـــوِرگوئون و بازیگرون [[نوم (اسم)|نوم]] ره سر گِرنه.
* [[علیمراد محمدی]]
* [[سید کاظم حسینی (بازیگر)|سید کاظم حسینی]] (نوروز)
* [[روفیا رحمانی]]
* [[زهرا جوانمرد]]
* [[رحمان قدمی]]
* [[غلامرضا علی نژاد]]
* [[فاطمه محمدی نژاد]]
* [[سعید سورتیجی]]
* [[ندا ادهمی]]
* [[رضا بازی برون]]
* [[علی حسننژاد]]
* [[دریا خنکدار]]
* [[لطفالله سیفی]]
* [[محمد محمدخانی]]
* [[ابوالفضل شانه بند پور]]
* [[حمید ملک محمودی]]
* [[محمد جونیان]]
* [[امیر رخت اعلا]]
* [[حمید شفاهی]]<ref>{{یادکرد وب
|عنوان=رضا بازی برون
|نشانی=http://mazandaran.irib.ir/-/%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D9%88%D9%86
|ناشر= صداوسیمای مرکز مازندران
}}</ref>
==بن مایه==
{{پانویس}}
[[رج:مازرونی مجریون]]
[[رج:مازرونی رسانهئون]]
cos7rjje8zwojr7x7hfzf0aq7i56xtr
تبرستون قیام
0
34983
390462
155448
2026-07-19T17:53:26Z
HenryThe
27142
رج وندی هاکردن. +صندخ
390462
wikitext
text/x-wiki
{{صندخ/اتفاق}}
'''تبرستون قیام''' یا '''تبرستون عومومی قیام''' تبری مردمون جنگون [[اسپهبد]]ون رهبری جه اشاره کانده که ۱۶۸ هجری قمری ِسال تا ۱۸۹ هجری گادر، علیه [[عباسیون]] انجام بیه.
== منبعون ==
* {{یادکرد کتاب| نام خانوادگی =اسلامی| نام = حسین| عنوان= مازندران در تاریخ|جلد=یک | سال = ۱۳۹۰| ناشر = انتشارات شلفین|شهر=ساری| شابک= 978-600-6100-17-9| ref = harv}}
* {{یادکرد کتاب| نام خانوادگی =اسلامی| نام = حسین| عنوان= تاریخ دو هزار ساله ساری|جلد=| سال = ۱۳۷۲| ناشر = دانشگاه آزاد اسلامی مازندران|شهر=قائمشهر| شابک= | ref = harv}}
* {{یادکرد کتاب| نام خانوادگی =انصاری| نام = بهمن| عنوان=شهریاران طبرستان (از قرن دو تا چهار هجری)| سال = ۱۳۹۵| ناشر = منشور سمیر|شهر=تهران| شابک=978-600-8370-15-4| ref = harv}}
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی =اعظمی سنگسری| نام = چراغعلی| پیوند نویسنده = چراغعلی اعظمی سنگسری| عنوان= نگاهی به سوخرائیان| تاریخ=| شماره =۳۳ | سال =۱۳۵۴| ناشر = گوهر|پیوند=http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/445373/نگاهی-به-سوخرائیان |ref = harv}}
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی =اعظمی سنگسری| نام = چراغعلی| عنوان= گیل، فرشواذگرشاه و گاوبارگان دابویی (اسپهبدان بزرگ طبرستان)| تاریخ=| شماره =۷۱ | سال =۱۳۵۶| ناشر = بررسیهای تاریخی|پیوند= http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/284503|ref = harv}}
* {{یادکرد ژورنال| نام خانوادگی۱ =خسروبیگی| نام۱ = هوشنگ|نام خانوادگی۲= ایزدیار|نام۲ = آسیه| عنوان= علل استمرار حکومت آلدابویه در طبرستان | سال = ۱۳۹۴| ناشر = مطالعات اسلامی: تاریخ و فرهنگ|دوره=|شماره=۹۴| ref = harv}}
* {{یادکرد ژورنال| نام خانوادگی =رفیع| نام = عبدالریع حقیقت| عنوان= نهضتهای ملی ایران (۱۱)| سال = | ناشر = ارمغان|دوره=۳۴|شماره=۷| ref = harv}}
* {{یادکرد ژورنال| نام خانوادگی =رفیع| نام = عبدالریع حقیقت| عنوان= نهضتهای ملی ایران (۱۲)| سال = | ناشر = ارمغان|دوره=۳۴|شماره=۸| ref = harv}}
* {{یادکرد کتاب| نام خانوادگی =زرینکوب| نام = عبدالحسین| پیوند نویسنده=عبدالحسین زرینکوب|عنوان= دو قرن سکوت| سال = ۱۳۹۱ | ناشر = شرکت کتاب|شهر=لس آنجلس| شابک= 978-1-59584-346-3| ref = harv}}
* {{یادکرد دانشنامه |نام=صادق|نام خانوادگی= سجادی|مقاله=آل باوند|دانشنامه= دائره المعارف بزرگ اسلامی|<!-- نویسندگان دیگر بخشها= کاظم موسوی بجنوردی | -->شهر= تهران|نشانی=https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/27491 |تاریخ= ۱۳۷۴| جلد= ۱| صفحات= ۵۸۹–۵۸۵}}
* {{یادکرد دانشنامه |نام=نجمالدین|نام خانوادگی= گیلانی|مقاله=بررسی تحلیلی مقاومت مردم طبرستان در مقابل اعراب مسلمان |دانشنامه= مجموعه مقالات همایش بینالمللی تاریخ محلی مازندران|شهر= ساری|ناشر= انتشارات هاوژین |تاریخ= ۱۳۹۳ | صفحات= ۴۵۹-۴۷۰ | پیوند= http://www.tabarestan.info/gmg/gmg28m/maj.pdf|ref=harv |}}
* {{یادکرد دانشنامه |نام=فاطمه|نام خانوادگی= لاجوردی|مقاله=ایران|دانشنامه= دائره المعارف بزرگ اسلامی|<!-- نویسندگان دیگر بخشها= کاظم موسوی بجنوردی | -->شهر= تهران|نشانی=https://www.cgie.org.ir/fa/article/237218/ایران |تاریخ= ۱۳۶۷| جلد= ۱۰| صفحات=}}
* {{یادکرد کتاب| نام خانوادگی =مفرد| نام = محمدعلی | عنوان= ظهور و سقوط آلزیار | سال = ۱۳۸۶ | ناشر = انتشارات رسانش|شهر=تهران| شابک= 964-7182-94-5 | ref = harv}}
* {{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=مادلونگ|نام=ویلفرد|پیوند نویسنده=ویلفرد مادلونگ|کتاب=[[تاریخ ایران کمبریج]]|ترجمه=حسن انوشه|سال=۱۳۸۹|ناشر=انتشارات امیرکبیر| فصل =سلسلههای کوچک شمال ایران |جلد=چهارم|شهر=تهران| ref = harv|شابک=978-964-00-0302-2}}
{{چپچین}}
* {{cite book | title =The History of Islam (Vol 2) | year = 2001 | publisher = Darussalam | location = | editor-last = Ṣafī al-Raḥmān Mubārakfūrī, Abdul Rahman Abdullah| last = Akbar Shāh K̲h̲ān Najībābādī| first = | authorlink = | chapter = | pages = | isbn = 9960892883| url = https://books.google.com/books?id=duAhUE684bwC&lpg=PA342&dq=yahya+bin+abdullah&pg=PA342&hl=en#v=onepage&q&f=false|ref=harv}}
* {{Citation | last =Houtsma | first =Martijn Theodoor | editor-last = | editor-first = | editor2-last = | editor2-first = | title =First Encyclopaedia of Islam 1913-1936: E.J.Brill's|url= | series =| publisher =BRILL|year=1936 | id =9789004097964 | isbn =90-04-09796-1}}
* {{cite book | title = The Cambridge History of Iran, Volume 4: From the Arab Invasion to the Saljuqs | year = 1975 | publisher = Cambridge University Press | location = Cambridge | editor-last = Frye | editor-first = R. N. | last = Madelung | first = W. | authorlink = Wilferd Madelung | chapter = The Minor Dynasties of Northern Iran | pages = 198–249 | isbn = 978-0-521-20093-6 | url = https://books.google.com/books?id=hvx9jq_2L3EC&lpg=PP1&pg=PA198#v=onepage&q&f=false|ref=harv}}
[[رج:مازرون تاریخ]]
t66pd9dq5t2a4cmjlqc5zimdb22khs5
کارور گپ:InternetArchiveBot
3
34989
390476
156281
2026-07-20T01:50:10Z
~2026-40486-06
46129
/* +41714000008 */ نو تیکه
390476
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT[[meta:User talk:InternetArchiveBot]]
== +41714000008 ==
hamid [[شا:مشارکتها/~2026-40486-06|~2026-40486-06]] ([[کارور گپ:~2026-40486-06|بحث]]) ۲۰ ژوئیه ۲۰۲۶، ساعت ۰۱:۵۰ (UTC)
t82r7q9ql27zqmk24k8asyj1jfh5tdz
کلکاشمبک
0
36923
390487
279368
2026-07-20T11:49:31Z
HenryThe
27142
390487
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox holiday
|holiday_name =
|image =ČAHĀRŠANBA-SŪRĪ.jpg
|caption =
|official_name =
|observedby = {{پرچم|ایران}}{{سخ}}{{پرچمک|کردستان عراق}} [[کردستان عراق]]{{سخ}}{{پرچم|آذربایجان}}{{سخ}}{{پرچم|افغانستان}}{{سخ}}{{پرچم|پاکستان}}{{سخ}}{{پرچم|تاجیکستان}}<ref>{{یادکرد وب|عنوان=چهارشنبه سوری در تاجیکستان و آسیای میانه|نشانی=https://www.bbc.com/persian/arts/2010/03/100317_l16_chaharshanbe_akheran|وبگاه=BBC News فارسی|تاریخ=2010-03-17|بازبینی=2021-03-14|کد زبان=fa}}</ref>{{سخ}}{{پرچم|ترکیه}}<ref>{{یادکرد وب|عنوان=شب چهارشنبه سوری در تمام شهرهای سوئد، جشن گرفته شد - Radio Sweden Farsi/Dari رادیو سوئد / رادیوی سویدن|نشانی=https://sverigesradio.se/artikel/5813832|وبگاه=sverigesradio.se|بازبینی=2021-03-14|کد زبان=fa|نام=Sveriges|نام خانوادگی=Radio}}</ref>
|litcolor =
|longtype = [[آتش سور]]، ملی
|significance =سور
|date = سال آخرین چارشمبه
|scheduling = عمومی
|celebrations = تش سر جه یور بپرستن
|frequency = سالنه
|weekday = سهشنبه
|month = [[اسفند]] ([[مارس]])
|relatedto = [[نوروز]]
}}
'''کلکاشمبک''' یا '''چارشمبهسوری''' اتا سور هسته کا قبل [[باهار|وهار]] اخرین [[سهشمبه|سشمّه]] نماشون جه شروع بونه و تا نصمشو طول کشنه و باتا اصلیترین چی کا داینه اینتا هسه کا [[تش]] روشن کننه .. اینتا سور اولین سور ، [[نوروز|نوروجیج]] سورئون مجموعه جه هسته.
== منبع ==
<references />
[[رج:فرهنگ]]
[[رج:تپوری مردمئون فرهنگ]]
[[رج:مازرون فرهنگ]]
in2eszcg8jj8rgunxhgmicz3ffwq961
فران تورس
0
93223
390466
307584
2026-07-19T23:03:00Z
محک
1023
/* منابع */
390466
wikitext
text/x-wiki
{{صندخ/ورزشکار}}
'''فرران تورس''' اتا [[اىسپانیا]]یی فوتوالیست هسته که [[بارسلونا]]سه کا کنده.
[[۲۰۲۶ جهونی جام]] دله، وه إسپانیای فینال و قهرمونی گل ره ۱۰۶ دقهسر بزو.
== منابع ==
{{پهنویس}}
* https://global.espn.com/football/player/_/id/265869
[[رج:ایسپانیا فوتوالیستون]]
[[رج:منچسترسیتی فوتوالیستون]]
[[رج:والنسیا فوتوالیستون]]
[[رج:بارسلونا فوتوالیستون]]
[[رج:زننه آدمون]]
lui60naafb4z6ghnwwnjynkd9v9fkmq
پورتال:اسایی دکتهئون/دکتهئون ۱۹ ژوئیه ۲۰۲۶
100
171997
390465
390427
2026-07-19T23:01:26Z
محک
1023
390465
wikitext
text/x-wiki
* إسپانیا فینالشو آرجانتین ره اتا گل جه بَوِرده و قهرمون بیه و بالاخره ۲۰۲۶ جهونی جام سر بیه.
** آرجانتین عقب هنیشت کا بکرده و ۹۰ دقه، اتا شوت هم نداشته.
** إسپانیا وقتی دییه ۱۲۰ دقه شونّه، تغییر هادا و چنتا تازه نفس بیارده و حملات ره علایده هاکرده.
** [[نیکو ویلیامز]] اتا هِد عقبی بزو که توپ دکته [[فران تورس]] لینگبن و وه شوت ووشا و گل بیه.
** آخرین ۵ دقه ره [[لیونل مسی]] چنتا سانت برسنییه ولی هچکمین گل نینه.
* إنگیلیس ۶ - ۴ فرانسه. إنگیلیس که نیمه اول ره بدون [[جود بلینگام|بلینگام]]، [[هری کین|کین]]، [[آنتونی گوردون|گوردون]] و... ۴ تا گل پیش دکت بییه، دومین نیمه که [[عثمان دمبله|دمبله]] و [[بارکولا]] بمونه تا ۴-۳ هم برسییه ولی أی ورق دگرسته و بلینگام بمو په بازی ره بَوردنه و برنز جه جام ره درس هاکردنه.
** [[امباپه|امباپه]] ۲ تا گل بزو و شه بخت ره ویشته هاکرده که آقای گل بوه.
** [[ساکا]] هم ۳ تا گل بزو و بستینکلا هتریک هکرده.
** انگلیس تیم دله فقط ات-دتا مصدوم و گلر سوم بموندستنه که این جام دله کا نکردنه و الباقی ره مربی بازی هدا.
** این بازی، ۲۰۲۶ جامِ ویشترین گل ره داشته.
fp9v8pba2dpg2iuwmbqfj2ujlke7zld
390467
390465
2026-07-19T23:05:03Z
محک
1023
390467
wikitext
text/x-wiki
* إسپانیا فینالشو آرجانتین ره اتا گل جه بَوِرده و قهرمون بیه و بالاخره ۲۰۲۶ جهونی جام سر بیه.
** آرجانتین عقب هنیشت کا بکرده و ۹۰ دقه، اتا شوت هم نداشته.
** [[انزو فرناندز]] اتا خطا [[کووارسی]] سر هکرده که شه دومین کارت ره ونسه بیته و اخراج بیه.
** إسپانیا وقتی دییه ۱۲۰ دقه شونّه، تغییر هادا و چنتا تازه نفس بیارده و حملات ره علایده هاکرده.
** [[نیکو ویلیامز]] اتا هِد عقبی بزو که توپ دکته [[فران تورس]] لینگبن و وه شوت ووشا و ۱۰۶ مین دقه، توپ گل بیه.
** آخرین ۵ دقه ره [[لیونل مسی]] چنتا سانت برسنییه ولی هچکمین گل نینه.
* إنگیلیس ۶ - ۴ فرانسه. إنگیلیس که نیمه اول ره بدون [[جود بلینگام|بلینگام]]، [[هری کین|کین]]، [[آنتونی گوردون|گوردون]] و... ۴ تا گل پیش دکت بییه، دومین نیمه که [[عثمان دمبله|دمبله]] و [[بارکولا]] بمونه تا ۴-۳ هم برسییه ولی أی ورق دگرسته و بلینگام بمو په بازی ره بَوردنه و برنز جه جام ره درس هاکردنه.
** [[امباپه|امباپه]] ۲ تا گل بزو و شه بخت ره ویشته هاکرده که آقای گل بوه.
** [[ساکا]] هم ۳ تا گل بزو و بستینکلا هتریک هکرده.
** انگلیس تیم دله فقط ات-دتا مصدوم و گلر سوم بموندستنه که این جام دله کا نکردنه و الباقی ره مربی بازی هدا.
** این بازی، ۲۰۲۶ جامِ ویشترین گل ره داشته.
couxb9g9wah60vau04p4t4rjcbwvvtq
390475
390467
2026-07-19T23:21:49Z
محک
1023
390475
wikitext
text/x-wiki
* إسپانیا فینالشو آرجانتین ره اتا گل جه بَوِرده و قهرمون بیه و بالاخره ۲۰۲۶ جهونی جام سر بیه.
** آرجانتین عقب هنیشت کا بکرده و ۹۰ دقه، اتا شوت هم نداشته.
** [[انزو فرناندز]] اتا خطا [[کووارسی]] سر هکرده که شه دومین کارت ره ونسه بیته و اخراج بیه.
** إسپانیا وقتی دییه ۱۲۰ دقه شونّه، تغییر هادا و چنتا تازه نفس بیارده و حملات ره علایده هاکرده.
** [[نیکو ویلیامز]] اتا هِد عقبی بزو که توپ دکته [[فران تورس]] لینگبن و وه شوت ووشا و ۱۰۶ مین دقه، توپ گل بیه.
** آخرین ۵ دقه ره [[لیونل مسی]] چنتا سانت برسنییه ولی هچکمین گل نینه.
**کووارسی بتترین جوون کاکر جایزه ره بیته. اونای سیمون بتترین گُلر و رودری هم بتترین بازیکن بینه. فران تورس هم این فینالِ بتترین کاکر بیه.
**[[دونالد ترامپ|ترامپ]] هم مدال و جام ره هدا په، پایین جِر نمو که کاپتان بستینکلا جام ره بالا بَوره و تا آخر اونجه هرستا.
* إنگیلیس ۶ - ۴ فرانسه. إنگیلیس که نیمه اول ره بدون [[جود بلینگام|بلینگام]]، [[هری کین|کین]]، [[آنتونی گوردون|گوردون]] و... ۴ تا گل پیش دکت بییه، دومین نیمه که [[عثمان دمبله|دمبله]] و [[بارکولا]] بمونه تا ۴-۳ هم برسییه ولی أی ورق دگرسته و بلینگام بمو په بازی ره بَوردنه و برنز جه جام ره درس هاکردنه.
** [[امباپه|امباپه]] ۲ تا گل بزو و شه بخت ره ویشته هاکرده که آقای گل بوه.
** [[ساکا]] هم ۳ تا گل بزو و بستینکلا هتریک هکرده.
** انگلیس تیم دله فقط ات-دتا مصدوم و گلر سوم بموندستنه که این جام دله کا نکردنه و الباقی ره مربی بازی هدا.
** این بازی، ۲۰۲۶ جامِ ویشترین گل ره داشته.
frcqguhhg818n43sq21hgc58bjgsaf5
پائو کووارسی
0
172019
390468
2026-07-19T23:08:35Z
محک
1023
اتا نو ولگ بساته که ونه دله «{{صندخ/شخص}} '''پائو کوبارسی''' اتا [[ایسپانیا|إسپانیایی]] فوتوالیست هسته که وچگی تاسا [[بارسلونا]] وسه کا کنده. وه [[فوتوال جهونی جام ۲۰۲۶]] دله بتترین جوون کاکر جایزه ره بیته. == منابع == {{پهنویس}} [[رج: ایسپانیا فوتوالیستون ]] رج: بارسلونا فوتوالی...» دره
390468
wikitext
text/x-wiki
{{صندخ/شخص}}
'''پائو کوبارسی''' اتا [[ایسپانیا|إسپانیایی]] فوتوالیست هسته که وچگی تاسا [[بارسلونا]] وسه کا کنده.
وه [[فوتوال جهونی جام ۲۰۲۶]] دله بتترین جوون کاکر جایزه ره بیته.
== منابع ==
{{پهنویس}}
[[رج: ایسپانیا فوتوالیستون ]]
[[رج: بارسلونا فوتوالیستون ]]
1lgeinkja17khb6rhqq0m1odknpd9zx
390469
390468
2026-07-19T23:09:16Z
محک
1023
کارور محک، [[کووارسی]] ِصفحه ره دَکشییه [[پائو کووارسی]] دله
390468
wikitext
text/x-wiki
{{صندخ/شخص}}
'''پائو کوبارسی''' اتا [[ایسپانیا|إسپانیایی]] فوتوالیست هسته که وچگی تاسا [[بارسلونا]] وسه کا کنده.
وه [[فوتوال جهونی جام ۲۰۲۶]] دله بتترین جوون کاکر جایزه ره بیته.
== منابع ==
{{پهنویس}}
[[رج: ایسپانیا فوتوالیستون ]]
[[رج: بارسلونا فوتوالیستون ]]
1lgeinkja17khb6rhqq0m1odknpd9zx
390471
390469
2026-07-19T23:09:57Z
محک
1023
390471
wikitext
text/x-wiki
{{صندخ/شخص}}
'''پائو کوبارسی''' اتا [[ایسپانیا|إسپانیایی]] فوتوالیست هسته که وچگی تاسا [[بارسلونا]] وسه کا کنده. ونه پُست و جاجیگا، زمیندله دفاع وسط هسته.
وه [[فوتوال جهونی جام ۲۰۲۶]] دله بتترین جوون کاکر جایزه ره بیته.
== منابع ==
{{پهنویس}}
[[رج: ایسپانیا فوتوالیستون ]]
[[رج: بارسلونا فوتوالیستون ]]
h2i9m41aern4qt21pl0ddnigq96xeny
کووارسی
0
172020
390470
2026-07-19T23:09:16Z
محک
1023
کارور محک، [[کووارسی]] ِصفحه ره دَکشییه [[پائو کووارسی]] دله
390470
wikitext
text/x-wiki
#بور [[پائو کووارسی]]
1hguu82m7u7cdmfqao73jbzuvahxbrj
کاتالان زوون
0
172021
390472
2026-07-19T23:10:59Z
محک
1023
ونه مسیر ره دکشییه [[کاتالونیایی زوون]] دله
390472
wikitext
text/x-wiki
#بور[[کاتالونیایی زوون]]
nfdutvratfwx8kmbw0srfqavvn2kxrr
کارور گپ:Mohammad tapurika
3
172022
390473
2026-07-19T23:12:02Z
محک
1023
اتا نو ولگ بساته که ونه دله «{{خش بمونی|--~~~~}}» دره
390473
wikitext
text/x-wiki
{{خش بمونی|--[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]<sup>[[کارور گپ:محک|گپ]]</sup> ۱۹ ژوئیه ۲۰۲۶، ساعت ۲۳:۱۲ (UTC)}}
1yofkanbk0t4f9qju4sqzusaller847
تمازیغت تی وی
0
172023
390477
2026-07-20T05:22:46Z
HenryThe
27142
این صفحه ره [[:en:Special:Redirect/revision/1360252982|Tamazight TV]] ترجمه سر جه بساتنه
390477
wikitext
text/x-wiki
'''تمازیغت تیوی''' ([[تیفیناغ]] خط :'''ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ''')، ([[لاتین|لاتینی]] خط: ''Tamazight TV'') که وره آمازیغ تیوی نوم جه هم اشناسی بونه، اته مراکشی [[عمومی رسانه]] تلوزیونی کانال هسّه، و یتمین تلویزیونی شبکهای هسّه که فَقِط [[تمازیغت زوون]] جه برنومه ساجنه.<ref name=":0">{{cite web|url=http://www.snrt.ma/nos_chaines_presentation.php?lang=fr|title=Nos Chaines: Présentation|access-date=2020-07-16|archive-date=2010-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20100314030914/http://www.snrt.ma/nos_chaines_presentation.php?lang=fr|url-status=dead}}</ref><ref name=":1">{{Cite news|last=Vourlias|first=Christopher|date=25 January 2010|title=Moroccan minority's net gain|work=Variety|publisher=Penske Business Media, LLC|volume=417|issue=10}}</ref> اینتا کانال؛ الأولى، الریاضیه، الثقافية، المغربية، السادسة، أفلام تیوی و العيون تیوی همراکت، گِرد مراکشِ ملی رادیو و تلوزیون جمع درنه کا مراکش حکومت تملک دره.<ref name=":0" /> 2006 گدر اینتا کانال وسّه برنومه ریزی هاکردنه و 2010 ژانویه مایِ 6، شه برنومه پخش هاکردن ره شروء هاکرده. تمازیغت تیوی آمج، [[مراکش]] و [[شمالی آفریخا|شمالی آفریخایِ]] آمازیغ فرهنگ و [[دب]] ره تبلیغ و حفظ داشتن باته بیّه. برنومه ها؛ [[تشلحیت]]، [[تریفیت]] و [[میونی اطلس تمازیغت]] (تمازیغت گویشئون) جا هسّه<ref name=":1" />
== اونچه بگذشته ==
آمازیغ حقوق دفاعکر سازمانئون اعتراضات په کا مراکشی تلوزیون دله دکل آمازیغئون وسّه برنومهساجی وِجود ندارنه، تمازیغت تیوی بساتن و پخش هاکردن شروء بیّه. 2008 سال گدر اته مشرتک بیانه هدا بیّه و مراکش حکومت اعلام هاکرده که وشون 500 میلیون [[درهم]] کا ونه ارزش حدودی 65 میلیون [[آمریکای متحده ایالات|آمریکای]] [[دولار|دلار]] جه برابری کانده، اینتا شبکه وسّه تعلق هدائه.<ref name=":1" />
کانال شروء بین په ونه جا خله-خله استقبال بیّه و ویشته آمازیغ شهروندون دلوس بییه، "آمازیغ شهروندی شبکه" نِماینده این کار ره "اته جور آمازیغئون جه آشتی هاکردن" ونگ هاکرده.<ref name=":1" />
== منبع ==
* 27 نوروزه مایِ 1537 تبری، این ولگ [[:en:Tamazight_TV|اینگلیسی ویکیپدیا]] جه ترجمه بیّه.
[[رج:تمازیغت زوون]]
[[رج:آمازیغ مردمون]]
[[رج:مراکش فرهنگ]]
evia2hkbuavraoh1jasiyt0rpahl4pj
390478
390477
2026-07-20T05:38:11Z
HenryThe
27142
+صندخ
390478
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''تمازیغت تیوی''' ([[تیفیناغ]] خط :'''ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ''')، ([[لاتین|لاتینی]] خط: ''Tamazight TV'') که وره آمازیغ تیوی نوم جه هم اشناسی بونه، اته مراکشی [[عمومی رسانه]] تلوزیونی کانال هسّه، و یتمین تلویزیونی شبکهای هسّه که فَقِط [[تمازیغت زوون]] جه برنومه ساجنه.<ref name=":0">{{cite web|url=http://www.snrt.ma/nos_chaines_presentation.php?lang=fr|title=Nos Chaines: Présentation|access-date=2020-07-16|archive-date=2010-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20100314030914/http://www.snrt.ma/nos_chaines_presentation.php?lang=fr|url-status=dead}}</ref><ref name=":1">{{Cite news|last=Vourlias|first=Christopher|date=25 January 2010|title=Moroccan minority's net gain|work=Variety|publisher=Penske Business Media, LLC|volume=417|issue=10}}</ref> اینتا کانال؛ الأولى، الریاضیه، الثقافية، المغربية، السادسة، أفلام تیوی و العيون تیوی همراکت، گِرد مراکشِ ملی رادیو و تلوزیون جمع درنه کا مراکش حکومت تملک دره.<ref name=":0" /> 2006 گدر اینتا کانال وسّه برنومه ریزی هاکردنه و 2010 ژانویه مایِ 6، شه برنومه پخش هاکردن ره شروء هاکرده. تمازیغت تیوی آمج، [[مراکش]] و [[شمالی آفریخا|شمالی آفریخایِ]] آمازیغ فرهنگ و [[دب]] ره تبلیغ و حفظ داشتن باته بیّه. برنومه ها؛ [[تشلحیت]]، [[تریفیت]] و [[میونی اطلس تمازیغت]] (تمازیغت گویشئون) جا هسّه<ref name=":1" />
== اونچه بگذشته ==
آمازیغ حقوق دفاعکر سازمانئون اعتراضات په کا مراکشی تلوزیون دله دکل آمازیغئون وسّه برنومهساجی وِجود ندارنه، تمازیغت تیوی بساتن و پخش هاکردن شروء بیّه. 2008 سال گدر اته مشرتک بیانه هدا بیّه و مراکش حکومت اعلام هاکرده که وشون 500 میلیون [[درهم]] کا ونه ارزش حدودی 65 میلیون [[آمریکای متحده ایالات|آمریکای]] [[دولار|دلار]] جه برابری کانده، اینتا شبکه وسّه تعلق هدائه.<ref name=":1" />
کانال شروء بین په ونه جا خله-خله استقبال بیّه و ویشته آمازیغ شهروندون دلوس بییه، "آمازیغ شهروندی شبکه" نِماینده این کار ره "اته جور آمازیغئون جه آشتی هاکردن" ونگ هاکرده.<ref name=":1" />
== منبع ==
* 27 نوروزه مایِ 1537 تبری، این ولگ [[:en:Tamazight_TV|اینگلیسی ویکیپدیا]] جه ترجمه بیّه.
[[رج:تمازیغت زوون]]
[[رج:آمازیغ مردمون]]
[[رج:مراکش فرهنگ]]
9eisfwoax2mni4azxxwcqcfhs1ny18t
390479
390478
2026-07-20T06:32:07Z
HenryThe
27142
390479
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''تمازیغت تیوی''' ([[تیفیناغ]] خط :'''ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ''')، ([[لاتین|لاتینی]] خط: ''Tamazight TV'') که آمازیغ تیوی نوم جه هم اشناسی بونه، اته مراکشی [[عمومی رسانه]] تلوزیونی کانال هسّه، و یتمین [[تیلوزیون|تلویزیونی]] شبکهای هسّه که فَقِط [[بربری|تمازیغت زوون]] جه برنومه ساجنه.<ref name=":0">{{cite web|url=http://www.snrt.ma/nos_chaines_presentation.php?lang=fr|title=Nos Chaines: Présentation|access-date=2020-07-16|archive-date=2010-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20100314030914/http://www.snrt.ma/nos_chaines_presentation.php?lang=fr|url-status=dead}}</ref><ref name=":1">{{Cite news|last=Vourlias|first=Christopher|date=25 January 2010|title=Moroccan minority's net gain|work=Variety|publisher=Penske Business Media, LLC|volume=417|issue=10}}</ref> اینتا کانال؛ الأولى، الریاضیه، الثقافية، المغربية، السادسة، أفلام تیوی و العيون تیوی همراکت، گِرد مراکشِ ملی [[رادیو]] و تلوزیون جمع درنه کا مراکش حکومت تملک دره.<ref name=":0" /> 2006 گدر اینتا کانال وسّه برنومه ریزی هاکردنه و 2010 ژانویه مایِ 6، شه برنومه پخش هاکردن ره شروء هاکرده. تمازیغت تیوی آمج، [[مراکش]] و [[شمالی آفریخا|شمالی آفریخایِ]] آمازیغ فرهنگ و [[دب]] ره تبلیغ و حفظ داشتن باته بیّه. برنومه ها؛ [[تشلحیت]]، [[تریفیت]] و [[میونی اطلس تمازیغت]] (تمازیغت گویشئون) جا هسّه<ref name=":1" />
== اونچه بگذشته ==
آمازیغ حقوق دفاعکر سازمانئون اعتراضات په کا مراکشی تلوزیون دله دکل آمازیغئون وسّه برنومهساجی وِجود ندارنه، تمازیغت تیوی بساتن و پخش هاکردن شروء بیّه. 2008 سال گدر اته مشترک بیانه هدا بیّه و مراکش حکومت اعلام هاکرده که وشون 500 میلیون [[درهم]] کا ونه ارزش حدودی 65 میلیون [[آمریکای متحده ایالات|آمریکای]] [[دولار|دلار]] جه برابری کانده، اینتا شبکه وسّه تعلق هدائه.<ref name=":1" />
کانال شروء بین په ونه جا خله-خله استقبال بیّه و ویشته آمازیغ شهروندون دلوس بییه، "آمازیغ شهروندی شبکه" نِماینده این کار ره "اته جور آمازیغئون جه آشتی هاکردن" ونگ هاکرده.<ref name=":1" />
== منبع ==
* 27 نوروزه مایِ 1537 تبری، این ولگ [[:en:Tamazight_TV|اینگلیسی ویکیپدیا]] جه ترجمه بیّه.
[[رج:تمازیغت زوون]]
[[رج:آمازیغ مردمون]]
[[رج:مراکش فرهنگ]]
fvc8s0y5kmhmgrl4qgfifvsyfs8ekvz