ویکیپدیا
mznwiki
https://mzn.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%D8%AA_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87
MediaWiki 1.48.0-wmf.1
first-letter
مدیا
شا
گپ
کارور
کارور گپ
ویکیپدیا
ویکیپدیا گپ
پرونده
پرونده گپ
مدیاویکی
مدیاویکی گپ
شابلون
شابلون گپ
رانما
رانما گپ
رج
رج گپ
پورتال
پورتال گپ
پروژه
پروژه گپ
TimedText
TimedText talk
ماژول
ماژول گپ
Event
Event talk
إیآی (جاپونی خونشکر)
0
176252
416741
402912
2026-10-29T09:26:28Z
محک
1023
کارور محک، [[آی (خونشکر)]] ِصفحه ره دَکشییه [[إیآی (جاپونی خونشکر)]] دله
402912
wikitext
text/x-wiki
{{صندخ/شخص}}
'''آی''' {{Lang-en|Ai }} اتا قرن بیست و یک [[خونشکر|خونشکر]] زنا هسته که [[آمریکای متحده ایالات]] کشور شٮنه و [[رپ موسیقی]] خوندِنه.
== منابع ==
{{پهنویس}}
*{{ویکی منبع|عنوان = Ai |لینک= https://en.wikipedia.org/wiki/Ai_(singer) |زوون = انگلیسی | بازیابی = ۱ ژوئن ۲۰۲۶}}
== بریم بگردستن ==
{{Social links}}
{{آمریکا موسیقی-پچیک}}
{{Authority control}}
[[رج:آمریکای قرن ۲۱ زنا رپرون]]
44igbeb3jmnvd67wnqy9ekeep9w63ey
416743
416741
2026-10-29T09:27:22Z
محک
1023
416743
wikitext
text/x-wiki
{{صندخ/شخص}}
'''إی آی''' {{Lang-en|Ai }} اتا قرن بیست و یک [[خونشکر|خونشکر]] زنا هسته که [[جاپون]] و [[آمریکای متحده ایالات]] کشور شٮنه و [[رپ موسیقی]] خوندِنه.
== منابع ==
{{پهنویس}}
*{{ویکی منبع|عنوان = Ai |لینک= https://en.wikipedia.org/wiki/Ai_(singer) |زوون = انگلیسی | بازیابی = ۱ ژوئن ۲۰۲۶}}
== بریم بگردستن ==
{{Social links}}
{{آمریکا موسیقی-پچیک}}
{{Authority control}}
[[رج:آمریکای قرن ۲۱ زنا رپرون]]
[[رج:جاپون زنا خونشکرون]]
1ha5ze454ecv29koe7593imaotvnhw4
پورتال:اسایی دکتهئون/دکتهئون ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶
100
184481
416733
2026-10-28T13:52:24Z
محک
1023
اتا نو ولگ بساته که ونه دله «* ۲۰۲۶ کشتی مسابقات ، قزاقستانِ آستانه: قرعه کشی هاکردنه و فردا، صبحِ ساعت ۹ جه شروع وونه. ۹ نفر مازندرانی درنه. * 57 کیلوگرم ، میلاد والی زاده اول استراحت دکته و بعد اوکراینی جه دارنه. اسپنسر لی هم ونه گروه دله دره. * 65 کیلوگرم رحمان عموزاد دور...» دره
416733
wikitext
text/x-wiki
* ۲۰۲۶ کشتی مسابقات ، قزاقستانِ آستانه: قرعه کشی هاکردنه و فردا، صبحِ ساعت ۹ جه شروع وونه. ۹ نفر مازندرانی درنه.
* 57 کیلوگرم ، میلاد والی زاده اول استراحت دکته و بعد اوکراینی جه دارنه. اسپنسر لی هم ونه گروه دله دره.
* 65 کیلوگرم رحمان عموزاد دور اول، بلژیک جه کفنه و برنده ترکیه و جاپون برنده جه خرنه. شامیل ممدوف هم این گروه دله دره.
* 70 کیلوگرم، سینا خلیلی ره استراحت ور بخرده و ونه ازبک و چین برنده جه دکفه. تومور اوچیر از مغولستان ونه گروه دره.
* 74 کیلوگرم، امیرمحمد یزدانی هم استراحت دارنه و أی کورماگمادوف از مجارستان جه دارنه. سالکازانوف، اینالبک شریف و جیمز گرین ، همه همین گروه دله نیشتنه.
* 79 کیلوگرم ، محمد نخودی اول سامانجان اکراموف از تاجیکستان جه دارنه.
* 86 کیلوگرم، کامران قاسمپور همون اول دکته ماگمد رمضانوف قهرمان بلغارستانی جه. کایل دیک آمریکایی و ابراگیم کادیف روسیه هم ونه پشتپه درنه.
* 92 کیلوگرم، امیرحسین فیروزپور استراحت په، ترکیه و قرقیز برنده جه کفنه. ترنت هیدلی آمریکایی این گروه دره.
* 97 کیلوگرم، حسن یزدانی دور اول کیم از کره جه دارنه و بَوره، آرش یوشیدا از جاپون جه کفه. احمد تاجالدینوف که بحرین وسه کشتی گیرنه و کایل اسنایدر و عبدالرشید سعدالهیف اتور دیگر دارنه و تا فینال ونجه نرسنه.
* 125 کیلوگرم، امیرحسین زارع استراحت هاکرد په، رومانی و هند برنده جا کشتی گیرنه. شمیل شریپوف ونه گروه دله دره.
nz16od0t6nyctbl3copvn2ql2mzur8m
هوشمونا
0
184482
416734
2026-10-29T08:53:03Z
محک
1023
مقالهئونی که گت صفحهیِ کادر جه بساتنه.
416734
wikitext
text/x-wiki
'''مصنوعی هوش''' یا '''هوشمونا''' که وه ره '''AI''' (إیآی) هم گنّه اتا [[علوم کامپیوتر]]ِ چله هسته که سیستمئونی ره طراحی کانده که تونّه انسانیِ بشناسنیینی رفتارون ره شبیهسازی هاکنن؛ رفتارونی که [[یادگیری]]، [[استدلال]] و ادراک دسوری هستنه.<ref name="ensani-ai">«هوش مصنوعی یا AI بهعنوان شاخهای از علوم کامپیوتر...» Ensani.ir، دسترسی: اکتبر ۲۰۲۶. https://ensani.ir/file/download/article/1767523968-695a468088d81-10793-1404-4.pdf</ref><ref name="uc3m-ai">«Inteligencia Artificial.» Universidad Carlos III de Madrid، دسترسی: اکتبر ۲۰۲۶. https://aplicaciones.uc3m.es/cpa/cpa/generaFichaPDF?ano=2026&plan=607&asignatura=18651&idioma=1</ref> اینتا فناوری، اسا آدمون زندگیِ خله جوانب ره تحتِ تأثیر قرار هدائه و علمِ اتا تأثیرگذارترین حوزهئونِ جه حىساب إنه.<ref name="garuda-ai">«The advancement of Artificial Intelligence (AI) has profoundly influenced multiple aspects of human life.» Garuda، دسترسی: اکتبر ۲۰۲۶. https://garuda.kemdiktisaintek.go.id/author/view/9385672?jid=39050&jname=AT-TAKLIM:+Jurnal+Pendidikan+Multidisiplin</ref>
== تاریخچه ==
هوشمونایِ ایدهیِ ریشه، [[آلن تورینگ]] جه رسنه که ونه ۱۹۵۰ سالِ مقاله دله ونه خوری گپ بزو. تورینگ اونجه اتا ماشینِ مفهوم ره مطرح هاکرده که تونده آدمون واری فکر هاکنه و «[[ تورینگ تست]]» ره پیشنهاد هدائه تا ماشینِ هوش ره إندا بَیرن.<ref name="ensani-ai"/><ref name="turing-ai">«L’intelligence artificielle en tant que discipline trouve ses racines dans les travaux fondateurs d'Alan Turing.» HAL، دسترسی: اکتبر ۲۰۲۶. https://theses.hal.science</ref> ولی «مصنوعی هوش» اصطلاح، اولین بار ۱۹۵۶ سال دله، [[دارتموث کنفرانس]] دله، [[جان مککارتی]] دستپه بساته بیه و اینتا حوزه رسماً شکل بیته.<ref name="ensani-ai"/>
هوشمونایِ اتا از اولین موفقِ سیستمئون، [[خبره سیستم]] نومی بینه.<ref name="expert-ai">«Expert systems were among the first truly successful forms of AI software.» FamilyTreeWebinars، دسترسی: اکتبر ۲۰۲۶. https://familytreewebinars.com/wp-content/uploads/2023/12/Handout-Tanner-Using-Artificial-Intelligence-Tools-to-Expand-Your-Genealogical-Research-Universe.pdf</ref> این سیستمئون تونستنه کاروَرون ره مشورت هادن و وشون ره توضیح هادن که چتی اتا نتیجه جه برسینه. وشون ره خله جاها استفاده کاردنه، پزشکیِ تشخیص، حىسابداری و کا واری.<ref name="expert-ai"/> ۱۹۸۰ سالون دله، [[پسانتشار]] الگوریتمِ [[مصنوعی عصبی شبکهئون]] سر پیادهسازی بیه و اینتا، [[عمیق یادگیری]] وسّه اتا گت شاپ بییه.<ref name="turing-ai"/> اسا، هوشمونای گتترین شاپ، عمیق یادگیریِ ظهور جه إتىفاق دکته.<ref name="ensani-ai"/>
== اصلی چلهئون ==
مصنوعی هوش یا هوشمونا، چنتا اصلی چله دارنه:<ref name="ensani-ai"/>
* [[ماشین یادگیری]]: الگوریتمونی که دیتا جه یاد گیرنه و وشونِ عملکرد ره بهبود دنه.
* [[عمیق یادگیری]]: ماشین یادگیریِ جیر چله که [[مصنوعی عصبی شبکهئون|عصبی شبکهئونِ]] چن تا لایه جه استفاده کانده.<ref name="turing-ai"/>
* [[طبیعی زوون پردازش]]: ماشینون ره یاد دنه که آدم زوون ره بفهمن و ونه واری گپ بزنن. [[ترنسفورمر]] مدلون، اینتا حوزه دله دقت ره بیسابقه سطح جه برسنینه.<ref name="ensani-ai"/>
* [[هارشیینی کامپیوتر]]: ماشین ره قادر کانده که تصویرون و ویدئوون ره تحلیل هاکنن.
* [[رباتیک]]: رباتونِ طراحی، ساخت و کاربرد.<ref name="expert-ai"/>
== کاربردون ==
مصنوعی هوش، اسا خله از حوزهئون دله کاربرد دارنه:
* پزشکی: مریضیِ زود تشخیص (مثلِ سرطانِ تشخیص و صرعِ پیشبینی)، درمانِ بهبود و مریضِ پیگیری.<ref name="uc3m-ai"/><ref name="garuda-ai"/>
* خودروسازی: رانندگیِ کمکِ سیستمئون، محیطِ تحلیل، عملکردِ خودکارسازی و خودرانِ ماشینِ سمتِ پیشروی.<ref name="uc3m-ai"/><ref name="garuda-ai"/>
* آموزش: تطبیقی یادگیری و هوشمندِ آموزشی رباتون.<ref name="garuda-ai"/>
* کسبوکار: مشتریِ خدمت، امنیت و تقلبِ مدیریت، دیجیتالِ شخصی دستیارون و محتوا تولید.<ref name="expert-ai"/>
* نظامی: خودمختار دفاعی سیستمئون مثلِ جنگی رباتون و پهپادون.<ref name="garuda-ai"/>
* عامی زندگی: [[FaceID]]، [[گوگل]]ِ جستجو الگوریتم، [[نتفلیکس]]ِ توصیه الگوریتم و [[الکسا]] واری دیجیتال دستیارون.<ref name="expert-ai"/>
== اخلاق و خطرون ==
مصنوعی هوشِ گتِ پیشرفت، همراهی چن تا جدی خطر و اخلاقی چالش هم بموئه:<ref name="uc3m-ai"/>
* تعصب و تبعیض: اگه آموزشی دادهئون متعصب یا ناقص بوون، مدل تونده اون تعصب ره یاد بَیره و تقویت هاکنه. وشون تونّه نژادی، جنسیتی و فرهنگی کلیشهئون ره تکرار هاکنن و系统性 تبعیض ره باعث بوون.<ref name="amnesty-ai">«Global: Enormous data pipelines powering major generative AI systems are rooted in mass invasions of privacy by design.» Amnesty International، دسترسی: اکتبر ۲۰۲۶. https://www.amnesty.org/en/latest/news/2026/05/global-enormous-data-pipelines-powering-major-generative-ai-systems-are-rooted-in-mass-invasions-of-privacy-by-design/</ref><ref name="isc-ai">«人工智能训练放大数据偏见侵害用户平等权.» ISC.org.cn، دسترسی: اکتبر ۲۰۲۶. https://www.isc.org.cn//profile//2026/02/11/5836e6dd-3852-4406-8b03-ff805eeb280c.pdf</ref>
* حریم خصوصی: گتِ جنسی مصنوعی هوشِ سیستمئون، اینترنت جه انبوه داده جمع کانّه، که دله شخصی اطلاعات هم دیّه.<ref name="amnesty-ai"/> اینتا کار، حریم خصوصیِ حق ره نقض کانده و کاربرونِ ذهنی آزادی ره هم تهدید کانده، چون سیستمئون تونّه وشونِ فکر و باور ره پیشبینیکنده پیشنهادون جه شکل هادن.<ref name="amnesty-ai"/>
* شفافیتِ نبود: خله از مصنوعی هوشِ مدلونِ تصمیمگیریِ فرایند «جعبه سیو» هسته و قابلِ توضیح نییه. اینتا کار، پاسخگویی ره سخت کانده و اعتماد ره کم کانده.<ref name="isc-ai"/>
* محیطی هزینهئون: گتِ مدلونِ آموزش و اجرا، خله انرژی و ئو مصرف کانده و دادهمرکزونِ ساخت، محیطی تأثیر دارنه.<ref name="amnesty-ai"/>
== منابع ==
{{پهنویس}}
1. Ensani.ir. «هوش مصنوعی یا AI بهعنوان شاخهای از علوم کامپیوتر...» Accessed October 2026. https://ensani.ir/file/download/article/1767523968-695a468088d81-10793-1404-4.pdf
2. Universidad Carlos III de Madrid. «Inteligencia Artificial.» Accessed October 2026. https://aplicaciones.uc3m.es/cpa/cpa/generaFichaPDF?ano=2026&plan=607&asignatura=18651&idioma=1
3. Garuda. «The advancement of Artificial Intelligence (AI) has profoundly influenced multiple aspects of human life.» Accessed October 2026. https://garuda.kemdiktisaintek.go.id/author/view/9385672?jid=39050&jname=AT-TAKLIM:+Jurnal+Pendidikan+Multidisiplin
4. FamilyTreeWebinars. «Expert systems were among the first truly successful forms of AI software.» Accessed October 2026. https://familytreewebinars.com/wp-content/uploads/2023/12/Handout-Tanner-Using-Artificial-Intelligence-Tools-to-Expand-Your-Genealogical-Research-Universe.pdf
5. HAL. «L’intelligence artificielle en tant que discipline trouve ses racines dans les travaux fondateurs d'Alan Turing.» Accessed October 2026. https://theses.hal.science
6. Amnesty International. «Global: Enormous data pipelines powering major generative AI systems are rooted in mass invasions of privacy by design.» Accessed October 2026. https://www.amnesty.org/en/latest/news/2026/05/global-enormous-data-pipelines-powering-major-generative-ai-systems-are-rooted-in-mass-invasions-of-privacy-by-design/
7. ISC.org.cn. «人工智能训练放大数据偏见侵害用户平等权.» Accessed October 2026. https://www.isc.org.cn//profile//2026/02/11/5836e6dd-3852-4406-8b03-ff805eeb280c.pdf
[[رج:کامپیوتر]]
atp29iqvtedukilw6zpf0jrn1evhs7m
416735
416734
2026-10-29T09:04:30Z
محک
1023
416735
wikitext
text/x-wiki
'''مصنوعی هوش''' یا '''هوشمونا''' که وه ره '''AI''' (إیآی) هم گنّه اتا [[علوم کامپیوتر]]ِ چله هسته که سیستمئونی ره طراحی کانده که تونّه انسانیِ بشناسنیینی رفتارون ره شبیهسازی هاکنن؛ رفتارونی که [[یادگیری]]، [[استدلال]] و ادراک دسوری هستنه.<ref name="ensani-ai">«هوش مصنوعی یا AI بهعنوان شاخهای از علوم کامپیوتر...» Ensani.ir، دسترسی: اکتبر ۲۰۲۶. https://ensani.ir/file/download/article/1767523968-695a468088d81-10793-1404-4.pdf</ref><ref name="uc3m-ai">«Inteligencia Artificial.» Universidad Carlos III de Madrid، دسترسی: اکتبر ۲۰۲۶. https://aplicaciones.uc3m.es/cpa/cpa/generaFichaPDF?ano=2026&plan=607&asignatura=18651&idioma=1</ref> اینتا فناوری، اسا آدمون زندگیِ خله جوانب ره تحتِ تأثیر قرار هدائه و علمِ اتا تأثیرگذارترین حوزهئونِ جه حىساب إنه.<ref name="garuda-ai">«The advancement of Artificial Intelligence (AI) has profoundly influenced multiple aspects of human life.» Garuda، دسترسی: اکتبر ۲۰۲۶. https://garuda.kemdiktisaintek.go.id/author/view/9385672?jid=39050&jname=AT-TAKLIM:+Jurnal+Pendidikan+Multidisiplin</ref>
== تاریخچه ==
هوشمونایِ ایدهیِ ریشه، [[آلن تورینگ]] جه رسنه که ونه ۱۹۵۰ سالِ مقاله دله ونه خوری گپ بزو. تورینگ اونجه اتا ماشینِ مفهوم ره مطرح هاکرده که تونده آدمون واری فکر هاکنه و «[[ تورینگ تست]]» ره پیشنهاد هدائه تا ماشینِ هوش ره إندا بَیرن.<ref name="ensani-ai"/><ref name="turing-ai">«L’intelligence artificielle en tant que discipline trouve ses racines dans les travaux fondateurs d'Alan Turing.» HAL، دسترسی: اکتبر ۲۰۲۶. https://theses.hal.science</ref> ولی «مصنوعی هوش» اصطلاح، اولین بار ۱۹۵۶ سال دله، [[دارتموث کنفرانس]] دله، [[جان مککارتی]] دستپه بساته بیه و اینتا حوزه رسماً شکل بیته.<ref name="ensani-ai"/>
هوشمونایِ اتا از اولین موفقِ سیستمئون، [[خبره سیستم]] نومی بینه.<ref name="expert-ai">«Expert systems were among the first truly successful forms of AI software.» FamilyTreeWebinars، دسترسی: اکتبر ۲۰۲۶. https://familytreewebinars.com/wp-content/uploads/2023/12/Handout-Tanner-Using-Artificial-Intelligence-Tools-to-Expand-Your-Genealogical-Research-Universe.pdf</ref> این سیستمئون تونستنه کاروَرون ره مشورت هادن و وشون ره توضیح هادن که چتی اتا نتیجه جه برسینه. وشون ره خله جاها استفاده کاردنه، پزشکیِ تشخیص، حىسابداری و کا واری.<ref name="expert-ai"/> ۱۹۸۰ سالون دله، [[پسانتشار]] الگوریتمِ [[مصنوعی عصبی شبکهئون]] سر پیادهسازی بیه و اینتا، [[عمیق یادگیری]] وسّه اتا گت شاپ بییه.<ref name="turing-ai"/> اسا، هوشمونای گتترین شاپ، عمیق یادگیریِ ظهور جه إتىفاق دکته.<ref name="ensani-ai"/>
== اصلی چلهئون ==
مصنوعی هوش یا هوشمونا، چنتا اصلی چله دارنه:<ref name="ensani-ai"/>
* [[ماشین یادگیری]]: الگوریتمونی که دیتا جه یاد گیرنه و وشونِ عملکرد ره بهبود دنه.
* [[عمیق یادگیری]]: ماشین یادگیریِ جیر چله که [[مصنوعی عصبی شبکهئون|عصبی شبکهئونِ]] چن تا لایه جه استفاده کانده.<ref name="turing-ai"/>
* [[طبیعی زوون پردازش]]: ماشینون ره یاد دنه که آدم زوون ره بفهمن و ونه واری گپ بزنن. [[ترنسفورمر]] مدلون، اینتا حوزه دله دقت ره بیسابقه سطح جه برسنینه.<ref name="ensani-ai"/>
* [[هارشیینی کامپیوتر]]: ماشین ره قادر کانده که تصویرون و ویدئوون ره تحلیل هاکنن.
* [[رباتیک]]: رباتونِ طراحی، ساخت و کاربرد.<ref name="expert-ai"/>
== کاربردون ==
مصنوعی هوش، اسا خله حوزهئون دله کاربرد دارنه:
* پزشکی: مریضیِ زود تشخیص هدائن (سرطانِ تشخیص و صرعِ پیشبینی واری وسّه)، دوا-درمون و مریضِ پیگیری وسه.<ref name="uc3m-ai"/><ref name="garuda-ai"/>
* ماشینسازی: رانندگیِ کؤمکی سیستمئون، محیطِ تحلیل، اتوماتیک بیّن و خودرانِ ماشین واری.<ref name="uc3m-ai"/><ref name="garuda-ai"/>
* آموزش: تطبیقی یاد بیتن و هوشمندِ آموزشی رباتون.<ref name="garuda-ai"/>
* کسبوکار: مشتریِ خدمت، امنیت و تقلبِ مدیریت، دیجیتالِ شخصی دستیارون و محتوا تولید هاکردن.<ref name="expert-ai"/>
* نظامی: خودمختار و دفاعی سیستمئون؛ جنگی رباتون و پهپادون دسوری.<ref name="garuda-ai"/>
* روزنه زندگی: [[فیسآیدب]]، [[گوگل]]ِ، [[نتفلیکس]] و [[الکسا]] واری دله کار بموئن.<ref name="expert-ai"/>
== اخلاق و خطرون ==
مصنوعی هوش شه گتِ پیشرفت همراهی، خطر و اخلاقی چالش هم بیارده:<ref name="uc3m-ai"/>
* تعصب و تبعیض: اگه آموزشی دیتائون متعصب یا ناقص بوون، مدل تونده اون تعصب ره یاد بَیره و تقویت هاکنه. وشون تونّه نژادی، جنسیتی و فرهنگی کلیشهئون ره تکرار هاکنن و تبعیض ره باعث بوون.<ref name="amnesty-ai">«Global: Enormous data pipelines powering major generative AI systems are rooted in mass invasions of privacy by design.» Amnesty International، دسترسی: اکتبر ۲۰۲۶. https://www.amnesty.org/en/latest/news/2026/05/global-enormous-data-pipelines-powering-major-generative-ai-systems-are-rooted-in-mass-invasions-of-privacy-by-design/</ref><ref name="isc-ai">«人工智能训练放大数据偏见侵害用户平等权.» ISC.org.cn، دسترسی: اکتبر ۲۰۲۶. https://www.isc.org.cn//profile//2026/02/11/5836e6dd-3852-4406-8b03-ff805eeb280c.pdf</ref>
* خصوصی حریم: گتِ جنسی هوشمونائون درنه که اینترنت جه أمبس دیتا جمع کانّه، که ونه دله شخصی اطلاعات هم دیّه.<ref name="amnesty-ai"/> اینتا کار، حریم خصوصیِ حق ره نقض کانده و کاربرونِ ذهنی آزادی ره هم تهدید کانده، چون سیستمئون تونّه وشونِ فکر و باور ره پیشبینی جه پیشنهادون ره شکل هادن.<ref name="amnesty-ai"/>
* شفافیت: خله هوشمونائون تصمیمگیریِ فرایند ره نارنه و توضیح ندنّه. اینتا کار، پاسخگویی ره سخت کانده و اعتماد ره کم کانده.<ref name="isc-ai"/>
* محیطی هزینهئون: گتِ مدلونِ آموزش و اجرا، خله انرژی و ئو مصرف کانده و دیتاسنترِ بساتن، محیطی تأثیر دارنه.<ref name="amnesty-ai"/>
این خطر هم جدی هسته که شرکتون تا کجه تونه إیآی ره کنترل هاکنن؟ و اگه إیآیِ وابستگی کم بوو، خطرات جدی هستنه. بعضیها اخطار دنه که تونده بشر نسل ره بزنه و منقرض هاکنه.
== منابع ==
{{پهنویس}}
1. Ensani.ir. «هوش مصنوعی یا AI بهعنوان شاخهای از علوم کامپیوتر...» Accessed October 2026. https://ensani.ir/file/download/article/1767523968-695a468088d81-10793-1404-4.pdf
2. Universidad Carlos III de Madrid. «Inteligencia Artificial.» Accessed October 2026. https://aplicaciones.uc3m.es/cpa/cpa/generaFichaPDF?ano=2026&plan=607&asignatura=18651&idioma=1
3. Garuda. «The advancement of Artificial Intelligence (AI) has profoundly influenced multiple aspects of human life.» Accessed October 2026. https://garuda.kemdiktisaintek.go.id/author/view/9385672?jid=39050&jname=AT-TAKLIM:+Jurnal+Pendidikan+Multidisiplin
4. FamilyTreeWebinars. «Expert systems were among the first truly successful forms of AI software.» Accessed October 2026. https://familytreewebinars.com/wp-content/uploads/2023/12/Handout-Tanner-Using-Artificial-Intelligence-Tools-to-Expand-Your-Genealogical-Research-Universe.pdf
5. HAL. «L’intelligence artificielle en tant que discipline trouve ses racines dans les travaux fondateurs d'Alan Turing.» Accessed October 2026. https://theses.hal.science
6. Amnesty International. «Global: Enormous data pipelines powering major generative AI systems are rooted in mass invasions of privacy by design.» Accessed October 2026. https://www.amnesty.org/en/latest/news/2026/05/global-enormous-data-pipelines-powering-major-generative-ai-systems-are-rooted-in-mass-invasions-of-privacy-by-design/
7. ISC.org.cn. «人工智能训练放大数据偏见侵害用户平等权.» Accessed October 2026. https://www.isc.org.cn//profile//2026/02/11/5836e6dd-3852-4406-8b03-ff805eeb280c.pdf
[[رج:کامپیوتر]]
3dskc811vwdta82xhfg58ulw5ylyczc
416736
416735
2026-10-29T09:21:51Z
محک
1023
416736
wikitext
text/x-wiki
'''مصنوعی هوش''' یا '''هوشمونا''' که وه ره '''AI''' (إیآی) هم گنّه اتا [[ کامپیوتری علوم]]ِ چله هسته که سیستمئونی ره طراحی کانده که تونّه انسانیِ بشناسنیینی رفتارون ره شبیهسازی هاکنن؛ رفتارونی که [[یادگیری]]، [[استدلال]] و ادراک دسوری هستنه.<ref name="ensani-ai">«هوش مصنوعی یا AI بهعنوان شاخهای از علوم کامپیوتر...» Ensani.ir، دسترسی: اکتبر ۲۰۲۶. https://ensani.ir/file/download/article/1767523968-695a468088d81-10793-1404-4.pdf</ref><ref name="uc3m-ai">«Inteligencia Artificial.» Universidad Carlos III de Madrid، دسترسی: اکتبر ۲۰۲۶. https://aplicaciones.uc3m.es/cpa/cpa/generaFichaPDF?ano=2026&plan=607&asignatura=18651&idioma=1</ref> اینتا فناوری، اسا آدمون زندگیِ خله جوانب ره تحتِ تأثیر قرار هدائه و علمِ اتا تأثیرگذارترین حوزهئونِ جه حىساب إنه.<ref name="garuda-ai">«The advancement of Artificial Intelligence (AI) has profoundly influenced multiple aspects of human life.» Garuda، دسترسی: اکتبر ۲۰۲۶. https://garuda.kemdiktisaintek.go.id/author/view/9385672?jid=39050&jname=AT-TAKLIM:+Jurnal+Pendidikan+Multidisiplin</ref>
== تاریخچه ==
هوشمونایِ ایدهیِ ریشه، [[آلن تورینگ]] جه رسنه که ونه ۱۹۵۰ سالِ مقاله دله ونه خوری گپ بزو. تورینگ اونجه اتا ماشینِ مفهوم ره مطرح هاکرده که تونده آدمون واری فکر هاکنه و «[[ تورینگ تست]]» ره پیشنهاد هدائه تا ماشینِ هوش ره إندا بَیرن.<ref name="ensani-ai"/><ref name="turing-ai">«L’intelligence artificielle en tant que discipline trouve ses racines dans les travaux fondateurs d'Alan Turing.» HAL، دسترسی: اکتبر ۲۰۲۶. https://theses.hal.science</ref> ولی «مصنوعی هوش» اصطلاح، اولین بار ۱۹۵۶ سال دله، [[دارتموث کنفرانس]] دله، [[جان مککارتی]] دستپه بساته بیه و اینتا حوزه رسماً شکل بیته.<ref name="ensani-ai"/>
هوشمونایِ اتا از اولین موفقِ سیستمئون، [[خبره سیستم]] نومی بینه.<ref name="expert-ai">«Expert systems were among the first truly successful forms of AI software.» FamilyTreeWebinars، دسترسی: اکتبر ۲۰۲۶. https://familytreewebinars.com/wp-content/uploads/2023/12/Handout-Tanner-Using-Artificial-Intelligence-Tools-to-Expand-Your-Genealogical-Research-Universe.pdf</ref> این سیستمئون تونستنه کاروَرون ره مشورت هادن و وشون ره توضیح هادن که چتی اتا نتیجه جه برسینه. وشون ره خله جاها استفاده کاردنه، پزشکیِ تشخیص، حىسابداری و کا واری.<ref name="expert-ai"/> ۱۹۸۰ سالون دله، [[پسانتشار]] الگوریتمِ [[مصنوعی عصبی شبکهئون]] سر پیادهسازی بیه و اینتا، [[عمیق یادگیری]] وسّه اتا گت شاپ بییه.<ref name="turing-ai"/> اسا، هوشمونای گتترین شاپ، عمیق یادگیریِ ظهور جه إتىفاق دکته.<ref name="ensani-ai"/>
== اصلی چلهئون ==
مصنوعی هوش یا هوشمونا، چنتا اصلی چله دارنه:<ref name="ensani-ai"/>
* [[ماشین یادگیری]]: الگوریتمونی که دیتا جه یاد گیرنه و وشونِ عملکرد ره بهبود دنه.
* [[عمیق یادگیری]]: ماشین یادگیریِ جیر چله که [[مصنوعی عصبی شبکهئون|عصبی شبکهئونِ]] چن تا لایه جه استفاده کانده.<ref name="turing-ai"/>
* [[طبیعی زوون پردازش]]: ماشینون ره یاد دنه که آدم زوون ره بفهمن و ونه واری گپ بزنن. [[ترنسفورمر]] مدلون، اینتا حوزه دله دقت ره بیسابقه سطح جه برسنینه.<ref name="ensani-ai"/>
* [[هارشیینی کامپیوتر]]: ماشین ره قادر کانده که تصویرون و ویدئوون ره تحلیل هاکنن.
* [[رباتیک]]: رباتونِ طراحی، ساخت و کاربرد.<ref name="expert-ai"/>
== کاربردون ==
مصنوعی هوش، اسا خله حوزهئون دله کاربرد دارنه:
* پزشکی: مریضیِ زود تشخیص هدائن (سرطانِ تشخیص و صرعِ پیشبینی واری وسّه)، دوا-درمون و مریضِ پیگیری وسه.<ref name="uc3m-ai"/><ref name="garuda-ai"/>
* ماشینسازی: رانندگیِ کؤمکی سیستمئون، محیطِ تحلیل، اتوماتیک بیّن و خودرانِ ماشین واری.<ref name="uc3m-ai"/><ref name="garuda-ai"/>
* آموزش: تطبیقی یاد بیتن و هوشمندِ آموزشی رباتون.<ref name="garuda-ai"/>
* کسبوکار: مشتریِ خدمت، امنیت و تقلبِ مدیریت، دیجیتالِ شخصی دستیارون و محتوا تولید هاکردن.<ref name="expert-ai"/>
* نظامی: خودمختار و دفاعی سیستمئون؛ جنگی رباتون و پهپادون دسوری.<ref name="garuda-ai"/>
* روزنه زندگی: [[فیسآیدب]]، [[گوگل]]ِ، [[نتفلیکس]] و [[الکسا]] واری دله کار بموئن.<ref name="expert-ai"/>
== اخلاق و خطرون ==
مصنوعی هوش شه گتِ پیشرفت همراهی، خطر و اخلاقی چالش هم بیارده:<ref name="uc3m-ai"/>
* تعصب و تبعیض: اگه آموزشی دیتائون متعصب یا ناقص بوون، مدل تونده اون تعصب ره یاد بَیره و تقویت هاکنه. وشون تونّه نژادی، جنسیتی و فرهنگی کلیشهئون ره تکرار هاکنن و تبعیض ره باعث بوون.<ref name="amnesty-ai">«Global: Enormous data pipelines powering major generative AI systems are rooted in mass invasions of privacy by design.» Amnesty International، دسترسی: اکتبر ۲۰۲۶. https://www.amnesty.org/en/latest/news/2026/05/global-enormous-data-pipelines-powering-major-generative-ai-systems-are-rooted-in-mass-invasions-of-privacy-by-design/</ref><ref name="isc-ai">«人工智能训练放大数据偏见侵害用户平等权.» ISC.org.cn، دسترسی: اکتبر ۲۰۲۶. https://www.isc.org.cn//profile//2026/02/11/5836e6dd-3852-4406-8b03-ff805eeb280c.pdf</ref>
* خصوصی حریم: گتِ جنسی هوشمونائون درنه که اینترنت جه أمبس دیتا جمع کانّه، که ونه دله شخصی اطلاعات هم دیّه.<ref name="amnesty-ai"/> اینتا کار، حریم خصوصیِ حق ره نقض کانده و کاربرونِ ذهنی آزادی ره هم تهدید کانده، چون سیستمئون تونّه وشونِ فکر و باور ره پیشبینی جه پیشنهادون ره شکل هادن.<ref name="amnesty-ai"/>
* شفافیت: خله هوشمونائون تصمیمگیریِ فرایند ره نارنه و توضیح ندنّه. اینتا کار، پاسخگویی ره سخت کانده و اعتماد ره کم کانده.<ref name="isc-ai"/>
* محیطی هزینهئون: گتِ مدلونِ آموزش و اجرا، خله انرژی و ئو مصرف کانده و دیتاسنترِ بساتن، محیطی تأثیر دارنه.<ref name="amnesty-ai"/>
این خطر هم جدی هسته که شرکتون تا کجه تونه إیآی ره کنترل هاکنن؟ و اگه إیآیِ وابستگی کم بوو، خطرات جدی هستنه. بعضیها اخطار دنه که تونده بشر نسل ره بزنه و منقرض هاکنه.
== منابع ==
{{پهنویس}}
{{مرجعون کنترل}}
[[رج:کامپیوتر]]
64x6vfzocrzm9s8ev4vinc2xgmwiiol
416737
416736
2026-10-29T09:24:01Z
محک
1023
416737
wikitext
text/x-wiki
'''مصنوعی هوش''' یا '''هوشمونا''' که وه ره '''AI''' (إیآی) هم گنّه اتا [[ کامپیوتری علوم]]ِ چله هسته که سیستمئونی ره طراحی کانده که تونّه انسانیِ بشناسنیینی رفتارون ره شبیهسازی هاکنن؛ رفتارونی که [[یادگیری]]، [[استدلال]] و ادراک دسوری هستنه.<ref name="ensani-ai">«هوش مصنوعی یا AI بهعنوان شاخهای از علوم کامپیوتر...» Ensani.ir، دسترسی: اکتبر ۲۰۲۶. https://ensani.ir/file/download/article/1767523968-695a468088d81-10793-1404-4.pdf</ref><ref name="uc3m-ai">«Inteligencia Artificial.» Universidad Carlos III de Madrid، دسترسی: اکتبر ۲۰۲۶. https://aplicaciones.uc3m.es/cpa/cpa/generaFichaPDF?ano=2026&plan=607&asignatura=18651&idioma=1</ref> اینتا فناوری، اسا آدمون زندگیِ خله جوانب ره تحتِ تأثیر قرار هدائه و علمِ اتا تأثیرگذارترین حوزهئونِ جه حىساب إنه.<ref name="garuda-ai">«The advancement of Artificial Intelligence (AI) has profoundly influenced multiple aspects of human life.» Garuda، دسترسی: اکتبر ۲۰۲۶. https://garuda.kemdiktisaintek.go.id/author/view/9385672?jid=39050&jname=AT-TAKLIM:+Jurnal+Pendidikan+Multidisiplin</ref>
== تاریخچه ==
هوشمونایِ ایدهیِ ریشه، [[آلن تورینگ]] جه رسنه که ونه ۱۹۵۰ سالِ مقاله دله ونه خوری گپ بزو. تورینگ اونجه اتا ماشینِ مفهوم ره مطرح هاکرده که تونده آدمون واری فکر هاکنه و « [[تورینگ تست]]» ره پیشنهاد هدائه تا ماشینِ هوش ره إندا بَیرن.<ref name="ensani-ai"/><ref name="turing-ai">«L’intelligence artificielle en tant que discipline trouve ses racines dans les travaux fondateurs d'Alan Turing.» HAL، دسترسی: اکتبر ۲۰۲۶. https://theses.hal.science</ref> ولی «مصنوعی هوش» اصطلاح، اولین بار ۱۹۵۶ سال دله، [[دارتموث کنفرانس]] دله، [[جان مککارتی]] دستپه بساته بیه و اینتا حوزه رسماً شکل بیته.<ref name="ensani-ai"/>
هوشمونایِ اتا از اولین موفقِ سیستمئون، [[خبره سیستم]] نومی بینه.<ref name="expert-ai">«Expert systems were among the first truly successful forms of AI software.» FamilyTreeWebinars، دسترسی: اکتبر ۲۰۲۶. https://familytreewebinars.com/wp-content/uploads/2023/12/Handout-Tanner-Using-Artificial-Intelligence-Tools-to-Expand-Your-Genealogical-Research-Universe.pdf</ref> این سیستمئون تونستنه کاروَرون ره مشورت هادن و وشون ره توضیح هادن که چتی اتا نتیجه جه برسینه. وشون ره خله جاها استفاده کاردنه، پزشکیِ تشخیص، حىسابداری و کا واری.<ref name="expert-ai"/> ۱۹۸۰ سالون دله، [[پسانتشار]] الگوریتمِ [[مصنوعی عصبی شبکهئون]] سر پیادهسازی بیه و اینتا، [[جول یادگیری]] وسّه اتا گت شاپ بییه.<ref name="turing-ai"/> اسا، هوشمونای گتترین شاپ، جول یادگیریِ ظهور جه إتىفاق دکته.<ref name="ensani-ai"/>
== اصلی چلهئون ==
مصنوعی هوش یا هوشمونا، چنتا اصلی چله دارنه:<ref name="ensani-ai"/>
* [[ماشین یادگیری]]: الگوریتمونی که دیتا جه یاد گیرنه و وشونِ عملکرد ره بهبود دنه.
* [[جول یادگیری]]: ماشین یادگیریِ جیر چله که [[مصنوعی عصبی شبکهئون|عصبی شبکهئونِ]] چن تا لایه جه استفاده کانده.<ref name="turing-ai"/>
* [[طبیعی زوون پردازش]]: ماشینون ره یاد دنه که آدم زوون ره بفهمن و ونه واری گپ بزنن. [[ترنسفورمر]] مدلون، اینتا حوزه دله دقت ره بیسابقه سطح جه برسنینه.<ref name="ensani-ai"/>
* [[هارشیینی کامپیوتر]]: ماشین ره قادر کانده که تصویرون و ویدئوون ره تحلیل هاکنن.
* [[رباتیک]]: رباتونِ طراحی، ساخت و کاربرد.<ref name="expert-ai"/>
== کاربردون ==
مصنوعی هوش، اسا خله حوزهئون دله کاربرد دارنه:
* پزشکی: مریضیِ زود تشخیص هدائن (سرطانِ تشخیص و صرعِ پیشبینی واری وسّه)، دوا-درمون و مریضِ پیگیری وسه.<ref name="uc3m-ai"/><ref name="garuda-ai"/>
* ماشینسازی: رانندگیِ کؤمکی سیستمئون، محیطِ تحلیل، اتوماتیک بیّن و خودرانِ ماشین واری.<ref name="uc3m-ai"/><ref name="garuda-ai"/>
* آموزش: تطبیقی یاد بیتن و هوشمندِ آموزشی رباتون.<ref name="garuda-ai"/>
* کسبوکار: مشتریِ خدمت، امنیت و تقلبِ مدیریت، دیجیتالِ شخصی دستیارون و محتوا تولید هاکردن.<ref name="expert-ai"/>
* نظامی: خودمختار و دفاعی سیستمئون؛ جنگی رباتون و پهپادون دسوری.<ref name="garuda-ai"/>
* روزنه زندگی: [[فیسآیدی]]، [[گوگل]]ِ، [[نتفلیکس]] و [[الکسا]] واری دله کار بموئن.<ref name="expert-ai"/>
== اخلاق و خطرون ==
مصنوعی هوش شه گتِ پیشرفت همراهی، خطر و اخلاقی چالش هم بیارده:<ref name="uc3m-ai"/>
* تعصب و تبعیض: اگه آموزشی دیتائون متعصب یا ناقص بوون، مدل تونده اون تعصب ره یاد بَیره و تقویت هاکنه. وشون تونّه نژادی، جنسیتی و فرهنگی کلیشهئون ره تکرار هاکنن و تبعیض ره باعث بوون.<ref name="amnesty-ai">«Global: Enormous data pipelines powering major generative AI systems are rooted in mass invasions of privacy by design.» Amnesty International، دسترسی: اکتبر ۲۰۲۶. https://www.amnesty.org/en/latest/news/2026/05/global-enormous-data-pipelines-powering-major-generative-ai-systems-are-rooted-in-mass-invasions-of-privacy-by-design/</ref><ref name="isc-ai">«人工智能训练放大数据偏见侵害用户平等权.» ISC.org.cn، دسترسی: اکتبر ۲۰۲۶. https://www.isc.org.cn//profile//2026/02/11/5836e6dd-3852-4406-8b03-ff805eeb280c.pdf</ref>
* خصوصی حریم: گتِ جنسی هوشمونائون درنه که اینترنت جه أمبس دیتا جمع کانّه، که ونه دله شخصی اطلاعات هم دیّه.<ref name="amnesty-ai"/> اینتا کار، حریم خصوصیِ حق ره نقض کانده و کاربرونِ ذهنی آزادی ره هم تهدید کانده، چون سیستمئون تونّه وشونِ فکر و باور ره پیشبینی جه پیشنهادون ره شکل هادن.<ref name="amnesty-ai"/>
* شفافیت: خله هوشمونائون تصمیمگیریِ فرایند ره نارنه و توضیح ندنّه. اینتا کار، پاسخگویی ره سخت کانده و اعتماد ره کم کانده.<ref name="isc-ai"/>
* محیطی هزینهئون: گتِ مدلونِ آموزش و اجرا، خله انرژی و ئو مصرف کانده و دیتاسنترِ بساتن، محیطی تأثیر دارنه.<ref name="amnesty-ai"/>
این خطر هم جدی هسته که شرکتون تا کجه تونه إیآی ره کنترل هاکنن؟ و اگه إیآیِ وابستگی کم بوو، خطرات جدی هستنه. بعضیها اخطار دنه که تونده بشر نسل ره بزنه و منقرض هاکنه.
== منابع ==
{{پهنویس}}
{{مرجعون کنترل}}
[[رج:کامپیوتر]]
ag76l5i7k3qth6b07dwib3974i7mp1n
مصنوعی هوش
0
184483
416738
2026-10-29T09:24:58Z
محک
1023
ونه مسیر ره دکشییه [[هوشمونا]] دله
416738
wikitext
text/x-wiki
#بور [[هوشمونا]]
2w7tfy24tn7soe7hmbm5qotk38n5po8
إیآی
0
184484
416739
2026-10-29T09:25:27Z
محک
1023
ونه مسیر ره دکشییه [[هوشمونا]] دله
416739
wikitext
text/x-wiki
#بور [[هوشمونا]]
2w7tfy24tn7soe7hmbm5qotk38n5po8
AI
0
184485
416740
2026-10-29T09:25:54Z
محک
1023
ونه مسیر ره دکشییه [[هوشمونا]] دله
416740
wikitext
text/x-wiki
#بور [[هوشمونا]]
2w7tfy24tn7soe7hmbm5qotk38n5po8
آی (خونشکر)
0
184486
416742
2026-10-29T09:26:28Z
محک
1023
کارور محک، [[آی (خونشکر)]] ِصفحه ره دَکشییه [[إیآی (جاپونی خونشکر)]] دله
416742
wikitext
text/x-wiki
#بور [[إیآی (جاپونی خونشکر)]]
70igolkties7auon8t3dlazge3vrh5x