ویکی‌پدیا mznwiki https://mzn.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%D8%AA_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87 MediaWiki 1.48.0-wmf.4 first-letter مدیا شا گپ کارور کارور گپ ویکی‌پدیا ویکی‌پدیا گپ پرونده پرونده گپ مدیاویکی مدیاویکی گپ شابلون شابلون گپ رانما رانما گپ رج رج گپ پورتال پورتال گپ پروژه پروژه گپ TimedText TimedText talk ماژول ماژول گپ Event Event talk 0 2186 417021 416361 2026-11-12T08:24:26Z محک 1023 محک صفحهٔ [[نسا]] را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به [[نسا (سوره)]] منتقل کرد 416361 wikitext text/x-wiki اینتا [[سوره]] [[مدینه]] ی دله نازل بهییه و ۱۷۶ تا [[آیه]] داینه. نسا سوره نزول ِترتیب ِنظر ِجا, [[ممتحنه]] ی سوره ی جا په قرار بهیته.<ref>http://www.wikiquran.net/Default.aspx?Page=sore%20va%20aie.%20jadvale%20sorehaie%20maki%20va%20madani&AspxAutoDetectCookieSupport=1</ref> <ref>https://web.archive.org/web/20080126123521/http://www.aviny.com/Quran/Arabic/chapters/4.aspx</ref> == وابسته جستارون == * [[قرآن]] * [[قرآن ِسوره ئون]] * [[مدنی سوره ئون]] == منابع == <div style="font-size:smaller"> <references/> </div> == دییه لینکون == * [https://web.archive.org/web/20060613072353/http://quran.al-shia.com/ سوره ی متن] * [https://web.archive.org/web/20060613072353/http://quran.al-shia.com/ قرآن کریم ره تخصصى پایگاه] * [http://www.parsquran.com/data/show.php?quantity=&lang=far&sura=4&ayat=0&user=far سوره متن با ترجمه] {{قرآن ِسوره ئون}} [[رج:قرآن]] je2cbalsn4r1ug82by6cjmkdzphmaaa 0 2455 416984 234534 2026-11-12T02:08:35Z Atcovi 8467 mujawwad --> murattal 416984 wikitext text/x-wiki [[پرونده:Chapter 38, Sad (Murattal) - Recitation of the Holy Qur'an.mp3|بندانگشتی|چپ|صاد]] اینتا سوره ۸۸ تا آیه داینه . == وابسته جستار‌ون == * [[قرآن]] * [[قرآن ِسوره ئون]] == دییه لینکون == * [https://web.archive.org/web/20060613072353/http://quran.al-shia.com/ قرآن کریم ره تخصصی پایگاه] {{قرآن ِسوره ئون}} [[رج:قرآن]] mio7ci2k5fe9rt8qpvj2r5ar7juco5d 4 5389 416978 416111 2026-11-11T21:49:13Z محک 1023 /* تاریخ */ 416978 wikitext text/x-wiki [[تصویر:Symbol star2.svg|right|60px]] اینان صفحه‌ئونی که وشون بالا اتا '''سبز اساره''' عکس دره خار بنویشته بینه ولی با این حال شِما توندی اگه بد شکلی بدینه وشون ره دچینین. :<span style="color:green">'''خار بنویشته‌ئون ِتعداد: '''''{{صفحه‌دررده:خار بنویشته ئون|pages}}'''تا'''''</span> {{خار بنویشته لینکون}} {| | colspan="2" style="border:1px solid #A3BFB1; padding:1em 1em 1em 1em; background-color:#E6FFF2" | <div style="font-size:14pt;text-align:center">محتویات</div><div style="font-size:11pt;text-align:center;"> · [[#هِنِر و فرهنگ|هونر و فرهنگ]] · [[#جوغرافی|جائون]] · [[#تاریخ|تاریخ]] · [[#زوون و ادبیات|زوون و ادبیات]] · [[#دانش|علوم و دانش]] · [[#کامپیوتر|کامپیوتر]] · [[#زیست|زیست]] · [[#سیاست|سیاست]] · [[#دیگه چیزون|چیزونی که دَنی بی‌یه]] </div> |- | colspan="2" width="100%" valign="top" style="padding:1em 1em 1em 1em; border:1px solid #A3BFB1; background-color:#F5FFFA" | ==هِنِر و فرهنگ== * [[امپرسیونیسم]] * [[پست امپرسیونیسم]] * [[عفریته]] ==جوغرافی== * [[اندونزی]] * [[ایسلند]] * [[ایسپانیا]] ==تاریخ== * [[آمل جنگ]] * [[فرهاد اول]] * [[یونان باستان دوره]] * [[یونوس (رومی برده)]] ==زوون‌ و ادبیات== * [[آرسن کوتزویف]] ==دانش== * [[فرانسیوم]] ==کامپیوتر== * [[اینساید]] * [[تانگو گیم‌ورکز]] ==زیست== * [[یارمستی]] ==سیاست== * [[فدرالیسم]] ==دیگه چیزون== * [[۲۰۰۸|۲۰۰۸ میلادی]] [[رج:ویکی‌پدیا]] [[رج:بنویشته‌ئون درجه بندی]] [[رج:خار بنویشته ئون]] a7kq5adnecanndkc0kdl7x7y8dzlr3i 417027 416978 2026-11-12T09:02:37Z محک 1023 انگلیسی خار بنویشته جه بمو 417027 wikitext text/x-wiki [[تصویر:Symbol star2.svg|right|60px]] اینان صفحه‌ئونی که وشون بالا اتا '''سبز اساره''' عکس دره خار بنویشته بینه ولی با این حال شِما توندی اگه بد شکلی بدینه وشون ره دچینین. :<span style="color:green">'''خار بنویشته‌ئون ِتعداد: '''''{{صفحه‌دررده:خار بنویشته ئون|pages}}'''تا'''''</span> {{خار بنویشته لینکون}} {| | colspan="2" style="border:1px solid #A3BFB1; padding:1em 1em 1em 1em; background-color:#E6FFF2" | <div style="font-size:14pt;text-align:center">محتویات</div><div style="font-size:11pt;text-align:center;"> · [[#هِنِر و فرهنگ|هونر و فرهنگ]] · [[#جوغرافی|جائون]] · [[#تاریخ|تاریخ]] · [[#زوون و ادبیات|زوون و ادبیات]] · [[#دانش|علوم و دانش]] · [[#کامپیوتر|کامپیوتر]] · [[#زیست|زیست]] · [[#سیاست|سیاست]] · [[#دیگه چیزون|چیزونی که دَنی بی‌یه]] </div> |- | colspan="2" width="100%" valign="top" style="padding:1em 1em 1em 1em; border:1px solid #A3BFB1; background-color:#F5FFFA" | ==هِنِر و فرهنگ== * [[امپرسیونیسم]] * [[پست امپرسیونیسم]] * [[عفریته]] ==جوغرافی== * [[اندونزی]] * [[ایسلند]] * [[ایسپانیا]] ==تاریخ== * [[آمل جنگ]] * [[ارشک اول]] * [[فرهاد اول]] * [[یونان باستان دوره]] * [[یونوس (رومی برده)]] ==زوون‌ و ادبیات== * [[آرسن کوتزویف]] ==دانش== * [[فرانسیوم]] ==کامپیوتر== * [[اینساید]] * [[تانگو گیم‌ورکز]] ==زیست== * [[یارمستی]] ==سیاست== * [[فدرالیسم]] ==دیگه چیزون== * [[۲۰۰۸|۲۰۰۸ میلادی]] [[رج:ویکی‌پدیا]] [[رج:بنویشته‌ئون درجه بندی]] [[رج:خار بنویشته ئون]] j35ez1qahe4nuhvufz51xo1kasex64x 3 6849 416943 51661 2026-11-11T15:46:01Z محک 1023 416943 wikitext text/x-wiki <div style="width:90%;background:#FFFFF0;color:#8B4513;padding:40px; font-size:9pt;a:link:#8B0000;a:visited:#CD853F;"> <div align="center" dir=ltr ></div> <div align="center" class="usermessage" style=" center; border:#8B4513 solid 3px; margin:15; background: FloralWhite">[[Image:Internet-group-chat.svg|80px|left]]'''<span class="plainlinks"> <font color="Maroon" size="3px" face="Arial" color="Black"> جدید پىغوم بی‌یشتن وسّه [http://mzn.wikipedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%B1_%DA%AF%D9%BE:%D9%85%D8%AD%DA%A9&action=edit&section=new اینجه] ره جغ هادین!<br> اگر خانّی اتا پیش‌ترِ بحث ره تغییر هادین، [<font color=blue>دچی‌ین</font>] سر ره بزنین. </font></span></div> jb8d857pvypbmbohlihlfji27ldjjbh 0 7286 416938 327009 2026-11-11T15:36:10Z محک 1023 [[رج:1458 تبری]] حذف شد با استفاده از [[ویکی‌پدیا:رج‌ساز]] 416938 wikitext text/x-wiki {{صندخ/شخص}}[[پرونده:Mohamed_el-Baradei.jpg|انگشتدان|البرادعی ِعکس]]'''محمد البرادعی''' (دنیا بموئه [[تبری تقویم|مازرونی]] ۱۴۵۸ [[مصر]] دله) اتمی [[انرجی بین المللی آجانس]] سابق رئیس هسه. وه مازرونی ۱۵۱۵ سال دله آجانس همراه [[نوبل جایزه|نوبل صولح جایزه]] ره برنده بیّه. ونه زنا [[ایران|ایرانی]] هسه.<ref>[https://web.archive.org/web/20101006013228/http://www.mazandnume.com/?PNID=V11259 چیسر آمریکا البرادعی سخن ره نشنونه؟(مازندنومه ۱۳ هره ما ۱۵۲۲ تبری)]</ref> وه ژوئیه سال ۲۰۱۳ [[محمد مرسی]] جه مخالفت هاکرده و این اعتراضات په، مصر ِنخست‌وزیر بَیی‌‎یه.<ref>بیشتر دونستن وسّه، [[محمد مرسی]] مقاله ره هارشین.</ref> == منبع == <references/> {{تلمبار-رج|Mohamed ElBaradei}} {{نوبل صلح جایزه بورده‌ئون}} [[رج:زننه آدمون]] [[رج:صلح وسه نوبل بیته‌ئون]] [[رج:مصر گت آدمون]] [[رج:سیاست مدارون]] lr8veybpp18jd0ba4hyon3cqyijl37n 0 23259 416935 326183 2026-11-11T15:34:27Z محک 1023 /* دپیته چرخه‌تو */ 416935 wikitext text/x-wiki '''لَـلِه وا''' (Lale Va) اتا [[ساز]] نوم هسته که لَـله چوی جنس جه هسته و [[تبری زوون|تبری موسیقیون]] دله ونجه کار کانّه. لَـله وا بَییته «لَـله»+«وا» جه هسته. [[پرونده:laleva.jpg|انگشتدان|left|للوا]] للوا هفت‌تا بند و شیش‌تا سوراخ داینه که ونه پنج‌تا سوراخ جلو دره و اتا سوراخ پشت. == تاریخچه == للوا اتا از قدیمی ترین ساز های مازندرون هسه. این ساز جزء ساز های بادی حساب بونه و از نِی یا چِق یا للِ چق بسات بونه. قدیم چپونون این ساز ر شه همدم دونسّنه و همیشه گسفن همراه که شینه وره داشتنه شه ور و ساز زونه. ونه قیافه و نوع ساز بزوئن خله شبیه به نِی ایرانی هسه، فقط ونه وا دکردن با نی فرق کنده، اونم این هسه که للوای تِک ر از بیرون به دله تاشنّه، ولی نی تِک ر از دله به بیرون تاشنّه، همین خاطری للوا ر شه لوشهء رو ونه بِلن و وا دکنن، ولی نی ر ونه دندون لا بلن. للوا اتا تکنیک به نوم نفس بخردن دارنه که نِی ایرانی این تکنیک ر ندارنه. للوا هفتا بند دارنه و شیش تا گِر و شیش تا سوراخ به عنوان پرده موسیقیایی. آهنگ هایی که ونه جا زندنّه ویشتر قطعات چپونی هسه مثل: میش حال، دنباله میش حال یا بورسری، کمرسَری، شتری، سیلم یا کوک داری، غریبی حال، زاری حال، کرچال، گلّه ر بردن یا عامی دتر جان و ... بعضی قطعات آوازی و شادنوازی هم ونه جا زندنه مثل: کتولی، کله حال، امیری، طالبا، نجما، همدم جان، لیلی جان و سمایی، جلوداری، عاروس یار، روونی، نقره سری، پریجایی حال و... از نومدار ترین نوازنده های این خجیرِ ساز: [[حسینعلی طیبی]]، [[ارسلان طیبی]]، [[ابوالحسن خوشرو]]، [[حمید طالبی]]، [[یحیی قدیری بایکلایی]] هسّنه. این ساز گوش تا گوش مازندرون و حتی خارج از مازندرون، خله نوازنده دارنه. == دپیته چرخه‌تو == * [[گالش]] * [[استرآبادی نی]] * [[مازرونی فرنگ]] == منبع == * {{یادکرد وب |نویسنده = رضا دیوسالار|نشانی= http://www.parpirar.org/2009-06-22-11-47-30/2009-06-28-12-19-15/271-2009-06-28-12-22-21.html|عنوان= کتاب آموزش لَله وا| ناشر = پارپیرا|تاریخ = ۲۰۰۹-۰۶-۲۸|تاریخ بازبینی= ۳۱ تیر ۱۳۹۱}} [[رج:مازرون ساز]] 39z3g7fp65kdaepj11lowxpiy0hsdjj 0 24351 416939 193708 2026-11-11T15:40:01Z محک 1023 [[رج:۱۰۶۳ بمرده‌ئون]] اضافه شد با استفاده از [[ویکی‌پدیا:رج‌ساز]] 416939 wikitext text/x-wiki {{صندخ/شخص}}[[پرونده:Pope Sylvester III – Nuremberg chronicles f 188v 1.jpg|thumb|left|180px]] '''سیلوستر سوم''' {{انگلیسی جه|SILVESTER Tertius}} [[رم کاتولیک کلیسا]]ی پاپ بی‌یه. وه [[رم]] دله دنیا بموئه و۱۰۴۵ تا ۱۰۴۵ گادِر، اتا پاپ مِقوم ره داشته. == منابع == Wikipedia contributors, "List of popes," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=List_of_popes&oldid=268921163 (accessed February 9, 2009). == وابسته جستارون == * [[پاپ]] * [[روم کاتولیک کلیسای پاپون فهرست]] {{پاپ}} [[رج:پاپون]] [[رج:۱۰۶۳ بمرده‌ئون]] sw8rqe04jyvj8gyuovtg7mn7ujvwr07 0 29014 416940 130754 2026-11-11T15:40:46Z محک 1023 [[رج:ایران شائون]] حذف شد; [[رج:ایران شاهون]] اضافه شد با استفاده از [[ویکی‌پدیا:رج‌ساز]] 416940 wikitext text/x-wiki {{جعبه اطلاعات پادشاهان |نام_شخص = طُغرُل بیک سلجوقی |نام_تصویر = Borj-toghrul.jpg|center |عرض_تصویر = |محل_حکومت = |دودمان = [[سلجوقیان]] |تاریخ_تولد = |محل_تولد = |تاریخ_تاجگذاری = [[شوال]] [[۴۲۹ (قمری)|۴۲۹]] |محل_تاجگذاری = |لقب = |تاریخ_پایان_حکومت = [[رمضان]] [[۴۵۵ (قمری)|۴۵۵]] |تاریخ_مرگ = [[۱۳ شهریور]] [[۴۴۲]]{{-}}[[۷ رمضان]] [[۴۵۵ (قمری)|۴۵۵]] |محل_مرگ = [[ری]] |نام_پدر = |شاه_قبلی = |شاه_بعدی = [[آلپ ارسلان]] |دین = |همسران = |فرزندان = |وزرا = [[عمیدالملک کندری]] }} '''رکن‌الدین ابوطالب طغرل بن میکائیل بن سلجوق''' یا '''طُغرُل بیک''' (بزائه [[۹۹۰ (میلادی)|۹۹۰]] - بمرده [[۴ سپتامبر]] [[۱۰۶۳ (میلادی)|۱۰۶۳]]) اتا [[سلجوقیون|سلجوقی]] شا نوم بی‌یه. وه اتا [[ترکمون|سلجوقی تِرکمون]] بی‌یه و مال‌دار بی‌یه و خاسته ات‌جا پیدا هاکِنه که شه مال ره چِرا هاده و کم‌کم از [[جیحون]] جه بموئه [[ایران]] و [[خراسان]] دله. اوائل [[مسعود غزنوی]] ونجه جنگسته اما طغرل [[غزنویون]] ره جنگ دله شکست هِدا. طغرل زمون [[کشاورزی]] رونق پیدا هاکرده و [[ایران]] ِسامون گت‌ته بَیّه. [[طغرل]] بمردن په ونه برارزا [[آلپ ارسلان]] شا بَیّه. {{جعبه آغازی}} {{جعبه توالی | قبل= -| عنوان= ''سلجوقی شا''| سال‌ها= ۴۵۵-۴۲۹ هجری‌قمری| بعد=[[آلپ ارسلان]] }} {{جعبه پایانی}} == منابع == {{پانویس}} * انگلیسی ویکی‌پدیا {{سلجوقیون}} [[رج:سلجوقیون]] [[رج:ایران شاهون]] j4v1caq5fvr2wik512zryws4yw72uqa 3 36491 416942 416927 2026-11-11T15:43:17Z محک 1023 /* سلام 3 */ جواب 416942 wikitext text/x-wiki {{کارور گپ:محک/گپ پیغوم}} {{کارور گپ:محک/تلمبار}} {{کارور:محک/سرصفحه}} </div> <!--------ترنه پیغومون---------------> == الفبای طبری == اسکت برار ، ته خش آمدگویی جا الندارمه. طبری نویسی ر ونه دگش هادین و اتا گت کار هاکنین و طبری ر پیشرفت هادین .من تومبه با اطلاعاتی کا این چن سالی کسب هاکردمه هم طبری نویسی ر گسترش هادم و هم راحت نویسی هاکنم البته اوایل تا جا دکتن گدر خله سخته امبا عادیه .اما شه وچه بیمی مگه فارسی الفبا امسه راحت بیه؟ نا.تمرین هاکردمی امسه رات بیه. [[کارور:Kahu.mirka|Kahu.mirka]] ([[کارور گپ:Kahu.mirka|گپ]]) ‏۵ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۴۰ (UTC) :@[[کارور:Kahu.mirka|Kahu.mirka]]: شوم به خدا. خله خش تشریف بیاردنی. :امه مازرونی ویکی‌پدیا اولین جایی هسته که ١۵ سال پیش تاسا این زوون جه نویسنه. امه هدف این هسته که مازرونی زوون ره اتی بنویسیم و تمرین هاکنیم که هرکس وه ره خوندنه، راحت دربَوره که چچی بنویشتوئه چون زوون، ارتباط ِوسیله هسته و زوونی که شه گپ ره حالی نکنه، بدردی نی‌یه. :هرکس که بخائه مازرونی زوون جه بنویسه و بخونده جه، اینجه استقبال کمبی. ایشالله شما هم این ویکی دله خار خار وقت بگذرندین. هر گدر کومِکی مه دس بر انه، شمه خدمت درمه. شو خش! <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۵ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۳۲ (UTC) ::اسکت برار، ته سوا خش،گومبه کا چتی ونه سر تیتر صفحات مقاله تغییر هادیم؟ [[کارور:Kahu.mirka|Kahu.mirka]] ([[کارور گپ:Kahu.mirka|گپ]]) ‏۶ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۲۵ (UTC) :::دسکتاپ حالت دله اتا دکمه بالا دیار وونه که بنویشتوئه «دکش هاکردن» ونه سر بزنی، اتی صفحه مین وانه که ونه دله صفحه اسم ره وونه تغییر هدائن. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۶ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۱۵ (UTC) ::::اصلا همچین دکمه ای ر ندیمه،دقیقا کجه دره [[کارور:Kahu.mirka|Kahu.mirka]] ([[کارور گپ:Kahu.mirka|گپ]]) ‏۶ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۱۸ (UTC) :::::موبایل جه اگه استفاده کنی، ونه دستی حالت ره دسکتاپ/رایانه سر بی‌یلین وگه‌نا این دکمه ره سراق ندنه. ::::: «بخوندستن»، «دچی‌ین» و «تاریخچه» پلی، «دکش هاکردن» هم دره. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۶ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۵۲ (UTC) ::::::مه وسه اصلا دنیه [[کارور:Kahu.mirka|Kahu.mirka]] ([[کارور گپ:Kahu.mirka|گپ]]) ‏۶ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۰۱ (UTC) :::::::بررسی هاکردمه؛ شمه حساب هنتا تایید نیه. شاید چند روز بکشه تا سیستم شمه کاروری حساب ره برسمیت بشناسه و تایید هاکنه. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۶ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۰۴ (UTC) ::::::::الندارمه برار [[کارور:Kahu.mirka|Kahu.mirka]] ([[کارور گپ:Kahu.mirka|گپ]]) ‏۶ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۰۸ (UTC) ::::::::اسکت بار،چتی تومبه مقالخه ای ر بنویشتمه ر ،بین زوونای دیگه جا هادم،مثلا بهاییت ،هرکی اینتا مقاله ر تو هر زوونی بورده،قسمت ززونای دیئر ر بزو ،مازرونی رم نمایش هاده [[کارور:Kahu.mirka|Kahu.mirka]] ([[کارور گپ:Kahu.mirka|گپ]]) ‏۷ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۲۵ (UTC) :::::::::دسکتاپ دله، سمت راست ِنوار دله اتا گزینه دارنه «افزودن پیوند‌های بین‌زبانی» که ونه سر کلیک هاکنی، اتا کادر وا وونه که اتی زوون نوم و مقاله‌ی معادل ره بنویسی و ذخیره ره بزنی. :::::::::اولین صوه خانی این کار ره هاکنی، شاید لازم بوو ویکی‌دیتا دله لاگین هاکنی. (https://wikidata.org) <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۷ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۳۴ (UTC) == متین دو حنجره == سلام عید مبارک . چرا صفحه متین دو حنحره پاک شد؟ از شما میخوام صفحه رو برگدونید یا حداقل اخرین نسخشو به صفحه تمرینم انتقال بدین. خیلی روش زحمت کشیدم. [[کارور:Tirjc2|Tirjc2]] ([[کارور گپ:Tirjc2|گپ]]) ‏۲۱ مـارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۳۵ (UTC) :سلام [[کارور:Tirjc2|Tirjc2]]. یحتمل واسه سرشناسی و نداشتن منبع یه ویکی بد (مدیر بالادستی بنیاد) حذفش کرده. سعی می‌کنم تا چن روز دیگه برش گردونم. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۱ مـارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۴۷ (UTC) ::والا هر منبع معتبری که داشت من اضافه کردم تازه این صفحه رفته بود گوگل و داشت جا می افتاد. به نظر من که بودنش نسبت به بقیه صفحه های خواننده های ویکی مازنی سرشناس تر و کامل تره.بازم هرچی صلاحه ویکی مازنی هست.فقط اگر حذف شد اخرین نسخشو به صفحه تمرینم انتقال بدین [[کارور:Tirjc2|Tirjc2]] ([[کارور گپ:Tirjc2|گپ]]) ‏۲۱ مـارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۵۹ (UTC) :::متأسفانه درباره خوانندگان ایرانی در وب هیچ منبع معتبری وجود ندارد و مطالب معتبری درباره این موضوع نداریم. به همین خاطر اکثر خوانندگان ایرانی نمی‌توانند در ویکی‌پدیا مقاله داشته باشند. مشکل از این مقاله بخصوص که شما در آن مشارکت کردید، نیست. الان فلان خواننده امریکایی یک ویدیو چند ثانیه‌ای از خودش در شبکه‌های اجتماعی بگذارد، انقدر منابع انگلیسی زبان هستند که درباره‌اش بنویسند و نقد و تحلیلش کنند که می‌شود سریع برایش مقاله ساخت ولی در فارسی چنین منابعی وجود ندارد. حتی برای بهترین خوانندگان ایرانی هم نمی‌شود تمام تک‌آهنگ‌ها و آثارشان را در ویکی مقاله کرد. در ویکی‌مازنی سعی داریم با اتکا بر [[:fa:ویکی‌پدیا:سوگیری ذاتی سامانه]] این خلاء را پر کنیم ولی بنیاد ویکی‌مدیا چندان راضی نیست. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۱ مـارس ۲۰۲۳، ساعت ۲۰:۱۵ (UTC) ::::حرفتون کاملا درسته. موفق باشید [[کارور:Tirjc2|Tirjc2]] ([[کارور گپ:Tirjc2|گپ]]) ‏۲۲ مـارس ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۵۳ (UTC) ::::حتی اگه دقت کنین در ۳۰ روز گذشته بازدید این صفحه نسبتا خوب بوده و نسبت به خوانندگانی مثل تتلو که منابع و مقاله های زیادی در سایت ها دارد بیشتر بوده ::::تنها خواننده ای که مانند هنرمندان خارجی هر حرکتش موجب ایجاد یک خبر در سایت ها میشود بنظرم فقط تتلو است و بس [[کارور:Tirjc2|Tirjc2]] ([[کارور گپ:Tirjc2|گپ]]) ‏۲۲ مـارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۵۷ (UTC) :{{بیه}} <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۴۱ (UTC) ::سلام متاسفانه صفحه ویکی دیتا متین دو حنجره هنوز برنگشته و با ساختنش هم مخالفت شده.اگر امکان داره اون رو هم برگردونید [[کارور:Tirjc2|Tirjc2]] ([[کارور گپ:Tirjc2|گپ]]) ‏۹ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۵۹ (UTC) :::در ویکی دیتا از دست من کاری بر نمیاد. هر ویکی استقلال داره و من فقط در ویکی‌مازنی مدیرم. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱۰ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۱۵ (UTC) == حذف صفحه == سلام سال نو مبارک شما صفحه تنیلر و متین دو حنجره رو پاک میکنید هر باری که ساخته می‌شود میخواستم علت را بدونم من خیلی بابت مقاله ها وقت میذارم اگر کلا سیستم اینجوریه فعالیت نداشته باشم [[کارور:Hamidyff|Hamidyff]] ([[کارور گپ:Hamidyff|گپ]]) ‏۱ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۲۲:۵۹ (UTC) :ونه ثابت بوو که این هنرمندون جادکت آدم هستنه. من تنیلر نوم ره گوگل چرخه‌تو هاکردمه که نتایج خله کم بینه. من راقاضی نیمه که جادکت هسته. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۱۰ (UTC) ::خیلی ممنون برار🫡❤️ ::دیگه این مقاله را نسازم یعنی؟ [[کارور:Hamidyff|Hamidyff]] ([[کارور گپ:Hamidyff|گپ]]) ‏۲ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۳۰ (UTC) :::نا. خنابدون! <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۴۰ (UTC) ::::🙏🏻 [[کارور:Hamidyff|Hamidyff]] ([[کارور گپ:Hamidyff|گپ]]) ‏۲ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۴۶ (UTC) :دقیقآ همینطوره ایشون متاسفانه مسئول حذف کردن صفحاتی هستند که کاربران بخاطر ایجاد کردنش کلی زحمت میکشند من به این نتیجه رسیدم که کل ویکی پدیا دارای یه مجموعه مافیایی هست که برای بعضیها منبع درآمد شده کافیه تو پیامرسانها و یا گوگل سرچ کنید ویکی نویس و برید یه مبلغی رو غیر مستقیم بهشون پرداخت کنید اونوقت مقاله تون رو خودشون میان میزارن ازش هم محافظت هم میکنن از گوشت سگ نجس تر و حروم تره این جور نون خوردن واقعا متاسفم براشون[[شا:مشارکت‌ها/5.74.211.132|5.74.211.132]] ‏۱۴ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۲۰ (UTC) == جواد نظری == سلام دلیل چی چی بوده نوشته رو حذف هکردی [[کارور:Rahai136|Rahai136]] ([[کارور گپ:Rahai136|گپ]]) ‏۱۴ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۰۴ (UTC) :دلیلش عدم پرداخت پول بوده اگر برید تو پیام رسانها و شبکه های اجتماعی یه مبلغی که خودشون تعیین میکنن رو پرداخت کنید مقاله رو خودشون با اسامی مختلف میان منتشر میکنن و ازش هم محافظت میشه درد دردِ پوله شما فکر میکنید کسی تو این زمونه میاد رایگان بصورت شبانه روزی تو ویکی پدیا کشیک میده مگه[[شا:مشارکت‌ها/5.74.211.132|5.74.211.132]] ‏۱۴ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۲۶ (UTC) ::[[کارور:Rahai136|Rahai136]]: [[ویکی‌پدیا:جادکت بی‌ین|جادکت نیه]]. ::بله؛ چنین آدم‌هایی هم هستن که رایگان شبانه روز کشیک میدن و تازه چنین تهمت‌هایی رو هم تحمل می‌کنن! <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱۴ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۵۱ (UTC) == انتقاد == سلام برای چی ویکی پدیا افراد را خوب تایپ نمیکنی برو یاد بگیر چطوری از کیبورد استفاده کنی [[شا:مشارکت‌ها/95.81.102.172|95.81.102.172]] ‏۲۱ مه ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۲۷ (UTC) :این وبگاه فارسی نیست عزیزم. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۲ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۲۹ (UTC) == سلام == سلام شما میتونی یه مقاله ایجاد کنی [[شا:مشارکت‌ها/2.147.144.56|2.147.144.56]] ‏۱۶ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۲۳:۵۸ (UTC) :چچی مقاله؟--<small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱۷ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۳۷ (UTC) == محک گرامی == سلام جناب محک [[کارور:Arbanoos|Arbanoos]] ([[کارور گپ:Arbanoos|گپ]]) ‏۱۵ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۰۸ (UTC) :سلام. شرمنده پیغامتان را تازه دیدم. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۲ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۲۰ (UTC) ::سپاس بۆ تۆ. زۆرم پێ خۆشه ئێوە لە ویکی فارسی هەن. ::.Sipa bo te ,zorim pê xoşe êywe lêre hene ::سپاس از شما.خوشحالم کسی همچون شما تو ویکی فارسی هستن. [[کارور:Arbanoos|Arbanoos]] ([[کارور گپ:Arbanoos|گپ]]) ‏۲۳ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۰۸ (UTC) :::سپاسگزارم ، لطف دارید 💚 <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۳ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۰ (UTC) == سلام == سلام, می که ویریاییش کردنی ,آدمین ویکیپدیای تالشی ره مساژ (پیام) تبریک شما دِ, ویکیپدیای زوان تالشی ده. شما چیچی حال دره, همه چیچی وَشه؟ [[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ([[کارور گپ:Vuzorg|گپ]]) ‏۲۲ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۴۱ (UTC) :[[کارور:Vuzorg|Vuzorg]]. سلام. از تأسیس ویکی‌پدیای تالشی خیلی خوشحال شدم و هر کمکی از دستم برآید، برایش انجام می‌دهم. معنی جمله آخرتان را متأسفانه نفهمیدم. زبان‌هایمان نزدیک است ولی با این حال درک متقابل نوشته‌ها سخت است. بهترست انگلیسی یا فارسی مکاتبه کنیم. (متأسفانه ترکی بنده هم خیلی ضعیف است) {{چپ‌چین}} :Hello. I was very happy when I saw that Talishy Wikipedia was established. I will do whatever I can to help it. Unfortunately, I didn't understand the meaning of your last sentence. Our languages are related, but it is difficult to understand each other's texts. It is better to communicate in English or Farsi (Unfortunately, my Turkish is also very weak) {{پایان چپ‌چین}} :<small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۲ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۲۷ (UTC) ::فارسی یکم بلدم, ولی یک تلاش بکنم واژه به واژه بنویسم. من ویرایش میکردم، به آدمین ویکیپیدیای تالشی یپام شما دیدم، در ویکیپیدیای زبان تالشی. شما در چی حال هستید، همه چی خوبه؟ [[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ([[کارور گپ:Vuzorg|گپ]]) ‏۲۲ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۵۳ (UTC) :::متشکرم. هم من و هم ویکی‌پدیای مازندرانی با ثبات و آرام راه را ادامه می‌دهیم. اخیراً آپدیت الگوهای متصل به ویکی‌دیتا کمک بزرگی به ویکی‌پدیاهای کوچک می‌کند و تلاش می‌کنم الگوهای بیشتری را ترجمه و بومی‌سازی کنم. شما در ویکی زازاکی چه می‌کنید؟ --<small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۲ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۰۹ (UTC) ::::سلام، متشکرم، ،من خودم زیادتر در ویکی‌پدیای ترکی مشارکت می‌کنم.از یک سال بیشتر بود مشارکت در ویکی‌پدیای زازاکی نکردم.متأسّفانه شمار کاربران ویکی‌ زازاکی زیاد نیست. [[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ([[کارور گپ:Vuzorg|گپ]]) ‏۲۳ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۴۴ (UTC) :::::اتفاقاً من هم در ویکی‌پدیای فارسی بسیار فعال هستم ولی ویکی‌پدیا فرصت خوب و مفیدی برای زبان‌های کوچک ماست، چون رسانه جمعی دیگری نداریم. اینجا هم کاربر کمی دارد ولی بقای ویکی‌پدیای مازندرانی که تنها تجربه پایدار و طولانی‌مدت نوشتن به این زبان است، بسیار ارزشمند است. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۳ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۲۳ (UTC) ::::::چی خوبه، تبریک میگویم. من در ویکی‌ ترکی بیشتر نوشتارها در مورد زازاکی/زازایان و دیگر زبان‌های کوچکی ایرانی مینویسم. مردم و زبانهای ایرانی در ترکیه معروف نيستند. در ویکی فارسی هم بعضی ویرایشها در مورد زازاکی کردم ولی کاربران کردی معمولا تلاش کردند مانع من شوند. معمولا سعی می‌کنند پیوند زازاکی را با زبان های خزری نادیده گرفته، قطع کنند و آن را به عنوان گویش کردی معرفی کنند. گيران‌ترین خسارت‌ را به زازاکی وارد می‌کنند :/. [[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ([[کارور گپ:Vuzorg|گپ]]) ‏۲۳ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۱۲ (UTC) :::::::@[[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] بنده حتما شمارا پیگیری خواهم‌کرد، مطالب ایرانی بودن زبان زازاکی به بنده ربطی ندارد و کاری باهاش ندارم، اما شما حق پاک کردن مطالبی که نشان میدهد زازاها کورد هستند را ندارید، حتما حتما به‌زودی در وپ:تاح و منابعی که افزودید را در وپ:تامم مطرح خواهم‌کرد، درصورت انکار و مخالفت در وپ:تام گزارش خواهم‌کرد. باسپاس [[کارور:Sina Khezrii|Sina Khezrii]] ([[کارور گپ:Sina Khezrii|گپ]]) ‏۲۹ فوریه ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۵۹ (UTC) ::::::::[[کارور:Sina Khezrii|Sina Khezrii]]: دعوای جای دیگه‌تون رو به ویکی ما نیارید و در همون ویکی بحث کنید. در صورت تکرار، دفعه بعد با شما برخورد خواهم کرد. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱ مـارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۳۳ (UTC) :::::::::بنده احترام ویژه‌ای برای شما قائل هستم بخاطر برخورد خوب و ارزنده‌تان با کاربران کورد، درست است هیچوقت با شما گفت‌وگویی نداشته‌ام، اما به هرحال انتظار همچین لحن و طرز حرف زدن را از شما نداشتم. باسپاس [[کارور:Sina Khezrii|Sina Khezrii]] ([[کارور گپ:Sina Khezrii|گپ]]) ‏۱ مـارس ۲۰۲۴، ساعت ۲۱:۱۱ (UTC) ::::::::::من خودم زخم خورده این حرکتم؛ یه یارویی از حذف مقاله چرندش ناراحت بود، رفت توی بیست تا ویکی مختلف و جاهای عجیب و غریب بهم فحش می‌داد. به همین خاطر با این مسأله که دعوای جای دیگه رو اینجا بیارید ، هر کسی که میخواد باشه، سخت برخورد میکنم و تعارف هم ندارم. پوزش اگه باعث ناراحتی شما شدم. مسأله شخصی با شما نیست. 💚 <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲ مـارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۲۶ (UTC) == ترجمه == سلام، میشه لطفا این جمله فارسی را به مازندرانی برگردانی؟ «یک روش ساخت دیوار هست که از چیدن سنگها بدون استفاده از ملات دیوار ساخته می شود.» [[کارور:Irman|Irman]] ([[کارور گپ:Irman|گپ]]) ‏۱۸ فوریه ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۱۴ (UTC) :سلام [[کارور:Irman|Irman]]، «اتا دیفار بساتن روش دره که ونه دله سنگ ره سر-سر-بن یلنه و ونه میونه ملات نشننّه.» <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱۸ فوریه ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۱۵ (UTC) :: شمه خنه‌‌بدون. ولی اما نومی ونه گمی وه!--[[کارور:Irman|Irman]] ([[کارور گپ:Irman|گپ]]) ‏۱۸ فوریه ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۱۸ (UTC) این هم میشه ترجمه کنید: «هنر دیوارکشی با سنگ خشک در سال 2018 در فهرست نمایندگی یونسکو از میراث فرهنگی ناملموس بشریت، برای دیوارهای سنگی در کشورهایی مانند فرانسه، یونان، ایتالیا، اسلوونی، کرواسی، سوئیس و اسپانیا به ثبت رسید»--[[کارور:Irman|Irman]] ([[کارور گپ:Irman|گپ]]) ‏۱۸ فوریه ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۲۹ (UTC) :اختلاف لهجه بهرحال وجود دارنه. هرکس تونده شه لهجه جا بنویسه. البته ساروی لهجه دله اِما گمبی «وِن» ولی من سعی کمبه اتی بنویسم که ونه بخوندستن همه لهجه‌ئون وسّه راحت‌ته بوئه. همین‌سه «ونه» ره بتتر دومبه چون شکل کامل‌تری دارنه. :دومین جمله: «خشکِ سنگ جه دیفار هکشی‌ینِ هنر ره سال 2018 یونسکویِ فرهنگی آثار لیست که غیرمادی/ناملموس هستنه دله بی‌یشتنه که فرانسه، یونان، ایتالیا، اسلوونی، کرواسی، سوئیس و اسپانیا دستوری کشورون نوم ثبت بیّه.» <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱۸ فوریه ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۴۵ (UTC) متوجه هسمه. خله ممنون.--[[کارور:Irman|Irman]] ([[کارور گپ:Irman|گپ]]) ‏۱۸ فوریه ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۰۵ (UTC) راستی [[کارور:محک|محک]] جان، من مازندرانی خیلی بلد نیستم شما اگر اشکالی دیدید خودتون برطرف کنید. --[[کارور:Irman|Irman]] ([[کارور گپ:Irman|گپ]]) ‏۱۸ فوریه ۲۰۲۴، ساعت ۲۰:۴۱ (UTC) == کمک در نبح == سلام جناب محک، ضمن تبریک نوروز به شما درخواست کمک برای ماندن یک صفحه در ویکی‌فا را دارم. صفحه [[پوتک]] را شما در ویکی‌پدیای مازندرانی ساخته‌اید، گمان کنم شما بتوانید با توجه به تجربه خود در [https://fa.m.wikipedia.org/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%86%D8%B8%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%DB%8C_%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D8%AD%D8%B0%D9%81/%D9%BE%D9%88%D8%AA%DA%A9_(%D8%AF%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86_%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%DB%8C) نبحی] که ویکی‌فا وجود دارد برای ماندن این مقاله به بنده کمک کنید. ارادتمند شما [[کارور:Harold Krabs|Harold Krabs]] ([[کارور گپ:Harold Krabs|گپ]]) ‏۲۱ مـارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۳۵ (UTC) :@[[کارور:Harold Krabs|Harold Krabs]] سلام. عید شما مبارک. لطفاً مباحث مربوط به ویکی‌پدیا فارسی را در همان ویکی مطرح کنید. ویکی‌های فارسی و مازندرانی در برخی موارد ممکن است قوانین محلی متفاوتی داشته باشند. احراز سرشناسی در ویکی‌پدیای فارسی رویه متفاوتی دارد و ممکن است این فرد بخصوص توسط کاربران آن ویکی سرشناس در نظر گرفته نشوند. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۱ مـارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۲۸ (UTC) ::اها پس برای همینه که شما خیلی از مقالات را توانسته‌اید در ویکی‌پدیای مازندرانی بسازید! فهمیدم. ممنون از توجه‌ شما [[کارور:Harold Krabs|Harold Krabs]] ([[کارور گپ:Harold Krabs|گپ]]) ‏۲۱ مـارس ۲۰۲۴، ساعت ۲۰:۰۳ (UTC) == گنجور == سلام. ضمن تبریک عید، آقا، ته هم ندنستی گنجور امیر پازواری ره [https://ganjoor.net/pazevari/divan اضافه هاکارده] یا فقط من مخبر نیمه؟ :) [[User:Hashter|<font style="color:#000;" face="Segoe print" size="4"><span style="color:#0C0">Ha</span><span style="color:#0C0">sh</span><span style="color:#0C0">t</span><span style="color:#0C0">er</span></font>]] ‏۳۱ مـارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۲۷ (UTC) :@[[کارور:Hashter|Hashter]] سلام. شمه نو سال هم موارک. نا، من هم ندی‌بیمه! اتفاقا گنجور سایت دله هم خله شومبه، سر زمبه ولی نندستمه اینتی‌چی هم دارنه. 💚 <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۳۱ مـارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۱۳ (UTC) == <span lang="fa" dir="rtl" class="mw-content-rtl">یادآوری برای رای دادن به انتخاب اعضای اولین U4C</span> == <div lang="fa" dir="rtl" class="mw-content-rtl"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder|شما می توانید این پیام را در Meta-wiki به زبان های اضافی ترجمه کنید.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' کاربران عزیز ویکی‌مدیا، <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> You are receiving this message because you previously participated in the UCoC process. </div> <div class="mw-translate-fuzzy"> این یادآوری است که دوره رای‌گیری برای کمیته هماهنگی آیین‌نامه فراگیر رفتاری (U4C) در 30 آوریل 2024 به پایان می‌رسد. اطلاعات را در صفحه رأی‌گیری [[آیین‌نامه فراگیر رفتاری/کمیته هماهنگی/Election/2024|در Meta- بخوانید. wiki]] برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد رأی دادن و واجد شرایط بودن رأی دهندگان. </div> کمیته هماهنگی آیین‌نامه فراگیر رفتاری (U4C) یک گروه جهانی است که به ارائه اجرای عادلانه و منسجم UCoC اختصاص دارد. از اعضای انجمن دعوت شد تا درخواست های خود را برای U4C ارسال کنند. برای اطلاعات بیشتر و مسئولیت‌های U4C، لطفاً [[آیین‌نامه فراگیر رفتاری/کمیته هماهنگی/منشور|منشور U4C را بررسی کنید]]. لطفا این پیام را با اعضای جامعه تان به اشتراک بگذارید تا آنها هم بتوانند در این کار شرکت کنند. از طرف تیم پروژه UCoC،<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] ‏۲ مه ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۵۳ (UTC) <!-- پیام توسط کاربر:RamzyM (WMF)@metawiki با استفاده از فهرست در https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2024/Previous_voters_list_3&oldid=26721208 ارسال شده است --> == منبع پرچم سه رنگ == سلام برار محک، خاری، قبلا یتا بحث تی جا هشامه که سه رنگ کهو و سوز و سرخ پرچم وسه یتا منبع هدا بی، بنوم تاریخ ملک آرا، ونه صفحه رج رم گونی؟ [[کارور:Saeedmallahh|Saeedmallahh]] ([[کارور گپ:Saeedmallahh|گپ]]) ‏۱۹ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۱ (UTC) :[[کارور:Saeedmallahh|Saeedmallahh]] سلام. من دکال این کتاب ره هنتا نخوندستمه! دقیقاً کجه این منبع خَوری، چنین ادعایی هاکردمه؟ <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱۹ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۵ (UTC) ::تازه بوردمه ایی هشامه، ته نی بی [[کارور:Saeedmallahh|Saeedmallahh]] ([[کارور گپ:Saeedmallahh|گپ]]) ‏۱۹ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۶ (UTC) ==[[شابلون:غیررسمی ملتون و اقلیتون سازمان]]== این کارور مازرونی/گِلِکی جه هِچّی نَفِهمِنه (یا خله سخت فَهمِنه). [[شابلون:غیررسمی ملتون و اقلیتون سازمان]]: [[:File:Flag of Southern Cameroons.PNG]] -> [[:File:Flag of The Federal Republic of Southern Cameroons.svg]] [[کارور:Koavf|Koavf]] ([[کارور گپ:Koavf|گپ]]) ‏۹ ژوئیه ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۱۳ (UTC) :I open it <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۹ ژوئیه ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۴۷ (UTC) ::3> [[کارور:Koavf|Koavf]] ([[کارور گپ:Koavf|گپ]]) ‏۹ ژوئیه ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۵۹ (UTC) == الگو جعبه اطلاعات هنرمند موسیقی == این )الگو حذف بیه من نتونستمه [[فرساد (خواننده)]] سه درست هاکنم اگه امکان دارنه صفحه ره دگاردن یا مره بار که چه تی درست هاکنم [[کارور:Farsadx|Farsadx]] ([[کارور گپ:Farsadx|گپ]]) ‏۶ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۰۵ (UTC) :[[ویکی‌پدیا:جادکت بی‌ین]] ونه رعایت بوو. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۶ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۰۶ (UTC) == خیله واجب! == سلام برار گمه که، برو دست هادیم و این شابلون‌ها ره خار هکنیم! ون اوضا خیله خرابه! هرکس وه خامبه اتی صفحه بسازم ماجرا و گرفتاری دارمه ولا! مه نظر template:infobox جا شروع هکنیم، هر کار مه دست جا بر بیه دریغ نکمبه ته بلاره [[کارور:Behshahri|Behshahri]] ([[کارور گپ:Behshahri|گپ]]) ‏۱۰ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۳۳ (UTC) :سلام @[[کارور:Behshahri|Behshahri]] خش بمویی. لطفاً باوین کمین‌تا مقاله سر مشکل دارنه؟ و چه مشکلی؟ حکماً درست کمبه. :اتفاقاً امه مازرونی ویکی ِصندخ (اینفوباکس) خله جدید و پیشرفته هسه و فارسی ویکی جه پیش درمی؛ ندومبه دقیقاً کجه مشکل دارنی که کومِک هاکنم؟ <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱۱ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۰۲:۲۹ (UTC) ::علک سلام برار @[[کارور:محک|محک]]. ::ندومبه ولا! شاید من وارد نیمه اینتی وونه! اشون خواستمه [[علی مهدیان]] ره خار هکنم، نتونسمه ویکی ِصندخ خار هکنم! ::من با سیستم فارسی ویکی خواستمه وره خار هکنم! ::یعنی ته گونی ای ونه مره آموزش هادین؟ [[کارور:Behshahri|Behshahri]] ([[کارور گپ:Behshahri|گپ]]) ‏۱۱ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۴۹ (UTC) :::[[کارور:Behshahri|Behshahri]] امه نسخه خله-خله فارسی توم راحت‌تر هسته. مقالاتی که ویکی‌دیتا جه وصل هستنه (دیگر زوون‌ها لینک وشون سر وصل هسته) فقط اتا تک‌خطی کُد لازم دارنه که اتوماتیک صندخ دیار بوو. فی‌المثل افراد وسّه، فقط اولین خط بنویسی '''<nowiki>{{صندخ/شخص}}</nowiki>''' کفایت کنده. :::همین شیوه اماکن وسّه ''<nowiki>{{صندخ/بنا}}</nowiki>''، جونورون و گیاهون وسه ''<nowiki>{{صندخ/موجود}}</nowiki>''، شهر و استان وسه ''<nowiki>{{صندخ/شهر}}</nowiki>''، فیلم و سریال وسه ''<nowiki>{{صندخ/فیلم}}</nowiki>''، روخنه وسّه ''<nowiki>{{صندخ/رود}}</nowiki>'' و... هسته. :::البته اینجه هم تومبی سابق واری (اونتی که هنتا فارسی ویکی دله استفاده کانّه) این صندخ ره پر هاکنیم. ولی امه روش شمه زحمت ره کم کانده. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱۱ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۵۷ (UTC) ::::اسا خار بیه! مه حواس کلاً دنی بیه! اینطی خیله منظم وونه ::::یعنی ات دفه ویکی‌دیتا ره خار کندی، همه‌جا بتوندی کار بزنی ::::ته فدا [[کارور:Behshahri|Behshahri]] ([[کارور گپ:Behshahri|گپ]]) ‏۱۱ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۴۲ (UTC) ::::[[علی مهدیان]] صفحه ره خار هکردمه! ::::اسا یک زحمت تره هادم! [[جهانگیر نصر اشرفی]] نوم جهانگیر نصری اشرفی هسته! یعنی «نصر» ون بواشه «نصری» ::::ته بلاره [[کارور:Behshahri|Behshahri]] ([[کارور گپ:Behshahri|گپ]]) ‏۱۱ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۳۲ (UTC) :::::{{بیه}} <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱۲ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۰۵ (UTC) == مقاله جدید == درود بر شما خداقوت یه مقاله میخواهم بنویسید برای یه روزنامه نگار سیاسی و اقتصادی منابع هم کلی دارم ازش ولی زبان مازنی بلد نیستم یه راه ارتباطی به غیر از ویکی پدیا به من بدهید تا برای شما اطلاعات را بفرستم... با تشکر [[کارور:Mobinkhojasteboroumand|Mobinkhojasteboroumand]] ([[کارور گپ:Mobinkhojasteboroumand|گپ]]) ‏۱۲ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۴۰ (UTC) :[[کارور:Mobinkhojasteboroumand|Mobinkhojasteboroumand]] سلام. خب چرا در ویکی فارسی نمی‌سازید؟ اینجا کسی سفارش قبول نمی‌کند. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱۲ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۱۰ (UTC) ::@[[کارور:محک|محک]] ::متاسفانه اونجا دست کاری زیاد میشه ولی تصمیم گرفتم اینجا ساخته بشه... ::منابع زیاده از bbc گرفته تا ایران اینترنشنال و منوتو و خبرگزاری های خارجی مقاله خوبی هست ولی اگر کمک کنید ساخته بشه اینجا قطعا مورد توجه قرار میگیره... ::خواستید اطلاعات را اینجا میفرستم [[کارور:Mobinkhojasteboroumand|Mobinkhojasteboroumand]] ([[کارور گپ:Mobinkhojasteboroumand|گپ]]) ‏۱۲ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۳۱ (UTC) ::@[[کارور:محک|محک]] ::من اگر بخوام خودم مقاله را درست کنم چگونه میتوانم فارسی را به مازنی ترجمه کنم میشه ابزاری یا سایتی بهم معرفی کنید؟ ::با تشکر خیلی فراوان [[کارور:Mobinkhojasteboroumand|Mobinkhojasteboroumand]] ([[کارور گپ:Mobinkhojasteboroumand|گپ]]) ‏۱۲ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۱۶ (UTC) == درخواست ایجاد مقاله برای آکادمی آمارو == سلام وقت بخیر آیا این عنوان شرایط ایجاد مقاله در ویکی پدیا مازندارنی داره ؟ [[کارور:Wi2030|Wi2030]] ([[کارور گپ:Wi2030|گپ]]) ‏۱ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۱۰ (UTC) :نا <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۲۲ (UTC) == علت حذف صفحه علیرضا جدیدی == سلتم علت حذف صفحه علیرضا جدیدی چنه؟ سیچه حذفس کردی؟؟ [[کارور:Moretv33|Moretv33]] ([[کارور گپ:Moretv33|گپ]]) ‏۲ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۲۸ (UTC) == علت حذف صفحه علیرضا جدیدی == سلتم مقاله علیرضا جدیدی رو چند ساعت پیش حذف کردید ، علتش چیه؟من خیلی از مقاله ها رو دیدم که منابع کمتری دارن و ویرایش ضعیفی دارن اما حذف نمیشن اما چرا این مقاله حذف شد؟؟ نمیشه براساس سلیقه مقاله حذف کرد بدون دلیل [[کارور:Jackcamera286|Jackcamera286]] ([[کارور گپ:Jackcamera286|گپ]]) ‏۲ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۲ (UTC) == علیرضا جدیدی == سلام خودتون میشه این مقاله علیرضا جدیدی رو ویرایش و منتشر کنید؟ [[کارور:Jackcamera286|Jackcamera286]] ([[کارور گپ:Jackcamera286|گپ]]) ‏۲ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۴۱ (UTC) == محمد نویری == سلام. زنده‌یاد [[محمد نویری]] (با نام کامل محمدرسول ساکن نویری)، آموزگار ادبیات دبیرستان من در تهران بودند (۱۳۸۸-۱۳۸۹) و گویا در ۱۳۹۵ مرده‌اند (در بهشت زهرا تهران دفن هستند). لطفاً مقاله ایشان را به زبان مازرونی به‌روز بفرمایید.[[کارور:The.shahab|The.shahab]] ([[کارور گپ:The.shahab|گپ]]) ‏۲۶ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۳۵ (UTC) :{{بیه}} <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۷ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۲۳ (UTC) == علیرضا جدیدی == سلام علت حذف علیرضا جدیدی چیست؟ [[کارور:Everythingtv|Everythingtv]] ([[کارور گپ:Everythingtv|گپ]]) ‏۶ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۱۱ (UTC) :[[ویکی‌پدیا:جادکت بی‌ین]]. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۶ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۱۴ (UTC) ::این مقاله معتبر بود، از خیلی از مقاله های موجود بهتر بود [[کارور:Everythingtv|Everythingtv]] ([[کارور گپ:Everythingtv|گپ]]) ‏۶ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۱۶ (UTC) == Translation request == Hello, محک. Can you translate and upload the article about the prominent Turkish economist [[:fa:دانی رادریک]] in Mazanderani Wikipedia? Yours sincerely, [[کارور:Moroike|Moroike]] ([[کارور گپ:Moroike|گپ]]) ۱۲ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۴۷ (UTC) :{{Done}} <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ۱۲ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۵۱ (UTC) ::Thank you very much for the new article. [[کارور:Moroike|Moroike]] ([[کارور گپ:Moroike|گپ]]) ۱۲ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۵۵ (UTC) == ایندرا == چرا ایندرا صفحه ره کامل نکنین؟ [[کارور:Rig6veda12|Rig6veda12]] ([[کارور گپ:Rig6veda12|گپ]]) ۲۶ ژانویه ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۰۳ (UTC) == علیرضا جدیدی == سلام آیا مقاله علیرضا جدیدی که ساخته ام مناسبه؟؟ یکی از منابع آن صفه او در مرجع بیپ تونز است و دیگری بیوگرافی او در یک سایت بین المللی است، [[شا:مشارکت‌ها/178.131.144.62|178.131.144.62]] ۱۰ فوریه ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۳۴ (UTC) == امیر بنگارد == با سلام،مقاله هایی دیده شده که حتی هیچ منبعی ندارند؛مقاله امیر بنگارد با وجود حداقل ۴ منبع خبری را حذف میکنید،به نظر میرسد شما درحال تداخل دادن شخصی گری و سلیقه خودتون با ویکی نویس ها هستید! [[کارور:Tajangi|Tajangi]] ([[کارور گپ:Tajangi|گپ]]) ۵ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۰۵ (UTC) == پیئر == راهنمایی هاکن [[کارور:Rig6veda12|Rig6veda12]] ([[کارور گپ:Rig6veda12|گپ]]) ۶ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۰۱ (UTC) :@[[کارور:Rig6veda12|Rig6veda12]] I can't understand what do you want?! <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ۸ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۲۵ (UTC) ::Why don't you complete the page about Indra? [[کارور:Rig6veda12|Rig6veda12]] ([[کارور گپ:Rig6veda12|گپ]]) ۱۱ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۱ (UTC) :::{{بیه}} <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ۲۳ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۴ (UTC) ::::What about his wifes?? [[کارور:Rig6veda12|Rig6veda12]] ([[کارور گپ:Rig6veda12|گپ]]) ۲۷ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۱۵ (UTC) :::::Later, maybe. I haven't enough time for all of humens knowledge :) <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ۲۷ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۲۹ (UTC) ::::::What about Lord Shiva????? [[کارور:Rig6veda12|Rig6veda12]] ([[کارور گپ:Rig6veda12|گپ]]) ۱۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۳۰ (UTC) == ‌ == سلام برار چتی هسی؟ شه صفحه اینجه کامل هاکردمه، اته کم رابط کاربری اینجه فرق دارنه با ویکی‌پدیا فارسی، جعبه اطلاعات ظریف کامل هاکردمه ، به‌روز هاکردمه، ولی وره نشون نداهه صفحه اصلی دله ونه دلیل چی هسته؟ [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱۲ مه ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۵۶ (UTC) :@[[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]]: سلام. مازرونی ویکی‌پدیا ره خش بمویی! :اینجه صندخ (جعبه اطلاعات) اتی جدیدِ نسل هستنه ولی فارسی ویکی‌پدیایِ صندخ نسل قدیم شنه. أمه صندخ اتوماتیک شه [[ویکی‌دیتا]] اطلاعات سر جه آپدیت وونه و دستی لازم نی‌یه وه ره اتا-اتا پر هاکنیم. (فقط اتا جزئی مشکل دارمی که تاریخ حکماً ونه میلادی تقویم جه بوئه.) :البته تومبی مازرونی ویکی دله هم فارسی دسوری نسل قدیم صندخ ره دینگنیم. :{{شد}} [[محمدجواد ظریف]] مقاله ره ویکی‌دیتا دله آپدیت هاکردمه. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۱۲ مه ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۱۱ (UTC) ::چتی تومی ویکی‌مدیا دله وره آپدیت هکنیم؟ [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱۲ مه ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۱۵ (UTC) :::@[[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]]: ویکی‌پدیائون هئی جه [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Main_Page ویکی‌دیتا] دله وصل هستنه. '''[[رانما:میون‌ویکی]] '''صفحه دله خار-خار توضیح هدامه که چتی اتا مقاله ره تومبی ویکی‌دیتا تن وصل هکنیم. :::ویکی‌دیتای صفحات (مثلاً [https://www.wikidata.org/wiki/Q10296812?uselang=mzn وه]) ره هم دسکتاپ حالت هارشی، ساده فورم دارنه و ونه کاربری رابط ره آدم ره شه حالی وونه. :::[https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d0/InterWiki%2C_mznwp%2C_9.png این عکس] سر هم ات‌که توضیح بنویشتمه که شاید کومِک هاکنه. شه هارش؛ أی سؤال داشتی، مه جه خَور های. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۱۲ مه ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۲۵ (UTC) ::::ممنونم❤️ [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱۲ مه ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۳۱ (UTC) == صندخ == سلام برار چتی هسی؟ اتا توضیح هده این صندخ جدیدارِ مه وسه، نفهمسه چتی کار کننه دومه ویکی‌دیتا ر آپدیت هاکنیم صندخ آپدیت بونه، اما ندومه کد صندخ چی هسه، خوامه اتا مقاله بنویسم. [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱۸ مه ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۰۴ (UTC) :@[[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] سلام. [[:رج:شابلون:صندخ|اینجه]] صندخ‌های نوم کته. هر موضوعی ات‌جور صندخ دارنه. مثلاً حیوون و دار وسه [[شابلون:صندخ/موجود]] دره و آدمون وسه [[شابلون:صندخ/شخص]] دره. پس اولین مرحله این هسته که طبق موضوعی که دارنی، اتا صندخ ره هوجینی. :دومین مرحله، بور مقاله‌ی اولین خط دله و اونجه صندخ نوم ره '''{{}}''' دله بنویس. مثلاً: '''<nowiki>{{صندخ/شخص}}</nowiki>''' :سومین مرحله هم این هسته که اگه مقاله ویکی‌دیتا جه وصل نی‌یه، وه ره طبق ''[[رانما:میون‌ویکی]]''، شناسا هادی. :[البته من کُد دچی‌ین جه إستٮفاده کمبه و هارشی‌ینی دچی‌ین (ویرایشگر دیداری) ره خله ندومبه چتی هسته ولی اگه هارشی‌ینی ره هم کار زندی، اونجه هم همین اتا خط ره بنویسی، ونه جواب هاده.] <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۱۸ مه ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۱۴ (UTC) ::ممنون پاسخ هدایی، کومک هکن اگر تونی بوریم خش بیمونی صفحه ر ترجمه هاکنیم. [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱۸ مه ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۲۳ (UTC) :::مه نظر، ونه جا اگه '''[https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/mzn این اتا]''' ره دگاردنیم، خله مفید و کامل‌ته هسته. ولی ونه ترجمه خله کار ورنه. مه قد نکشی‌یه. 😅 <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۱۸ مه ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۳ (UTC) ::::😁😁، دیگر مدیرون ونه باویم بین امره کنم هاکنن، فکر کمه فقط مه و تو فعال هسمی اینجه دله.😂 [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱۸ مه ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۷ (UTC) :::::@[[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]]: أره. اینجه طبیعتاً فارسی ویکی‌پدیا جه خلوت‌ته هسته. البته دیگه کارورون هم درنه که فعال هستنه. TheHenry یا P834675676 دسوری. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۱۸ مه ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۴۲ (UTC) ::::::راستی فارسی دله مه رد درخواسته بزویی؟ [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱۸ مه ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۴۸ (UTC) :::::::اره. خدکار گشت مهم نی‌یه. کارور کار سر تأثیری ندارنه. فقط کاروری که دونه ویکی غلق ره بییته ره دمبی که گشت‌زنون کار کم‌ته بوه. :::::::مه ره یاد ننه هیچ‌گدر گشت وسه درخاست هدا بوئم. مدیرون شه تونه هارشن و کاروری که حس کنه یاد بیته ره خدکار گشت هاکنن.<small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۱۸ مه ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۵۶ (UTC) ::::::::وره ندونسمه، چون ونه درخواست بیه باتمه درخواست هادم چون چندتا خار مقاله بنویشت بیمه، خار بیه باتی مره، اته کم ونه باوم اتا مدیر بوینه مه سابقه ر، خاسمه اول ته جا مطرح هاکنم فکر کردمه مدیر نیی ، مدیران غیرفعال ر با مدیران پیشین اشتباه بیتمه فکر هکردمه استعفا هدایی ونه وسه بوردمه شه درخواست هدامه، امروز بدیمه لیست مدیران دله دری شه خادر باتمه سریع تره باوم چون تازه درخواست هدا بیمه [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱۸ مه ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۵۰ (UTC) == Hi == Hi, it's been a long time, I hope you are doing well. Do you know an online Mazandarani dictionary? [[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ([[کارور گپ:Vuzorg|گپ]]) ۵ ژوئیه ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۵۴ (UTC) :Hi @[[کارور:Vuzorg|Vuzorg]], :Nice to talk to you. Unfortunately, the only online dictionary is blocked by the book publishers. :There are some independent and collaborative efforts, none of which are perfect. One of these is the [https://en.wiktionary.org/wiki/Category:Mazanderani_language English Wiktionary], where we put the basic words, but it is very small. [https://abadis.ir/idiom/mazani/ Abadis], which is a multilingual site and completed by audience volunteers. And [http://tabari-dic.ir/ this] new effort that already started. --<small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۶ ژوئیه ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۷ (UTC) ::I see. به دلیل تفاوت در رسم‌الخط، قرار دادن لینک وب‌سایت‌ها در اینجا دشوار است. من با ترجمه به فارسی ادامه خواهم داد. [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wt/mzn/%D8%AA%D9%84%D8%A7] و [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wt/mzn/%DA%A9%D8%B1%DA%AF]. من خودم دو ماده در ویکی‌واژه mzn ایجاد کردم. خودم در اینجا [https://tr.wiktionary.org/wiki/Kategori:Zazaca_s%C3%B6zc%C3%BCkler] در ویکی‌واژه بیش از ۸۰۰۰ ماده کلمه (فعل، اسم و غیره) به زبان زازاکی ایجاد کردم. خودم می‌خواهم ویکی‌واژه mzn هم بهبود پیدا کند. اما هیچ دیکشنری پیدا نکرد بودم. من یک صفحه اصلی و این صفحات را در ویکی‌واژه تالشی ایجاد کردم: [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Special:PrefixIndex/Wt/tly] اینجا. اما کاربران تالشی نسبت به این پروژه بی علاقه به نظر می‌رسند. نمیدونم چرا. برای ویکی‌پدیای تالشی یه الفبای خیلی سختی لاتین بکار میگیرد.کاملاً با الفبای لاتین زازا و آذربایجانی متفاوته. مراقب خودت باش, ببینمت. [[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ([[کارور گپ:Vuzorg|گپ]]) ۶ ژوئیه ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۵۱ (UTC) :::سپاس 💚👍 <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۷ ژوئیه ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۵۳ (UTC) ::::راستی، @[[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ما یک «گروه کاربری ویکی‌مدیای ایران» داریم به آدرس https://t.me/iranwikimedia اگر دوست داشتی، در تلگرام به ما ملحق شو. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۷ ژوئیه ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۵۷ (UTC) :::::@[[کارور:محک|محک]] باز کردم، آستفاده کردن از آن اپلیکشن یکم سختییه. بخشهای عمومی، مسباقات، اطلاع رسانی را دیدم. چطور میتونم اونجا با تو ارتباط برقرار کنم؟ [[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ([[کارور گپ:Vuzorg|گپ]]) ۷ ژوئیه ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۴۲ (UTC) == بایگانی == سلام، اینجا نمی‌تونیم صفحه بایگانی درست بکنیم؟ یا دستی فکر کنم باید درست کنیم اگر بشه. اگر جعبه هست براش بدید ممنون میشم [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲۳ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۵۴ (UTC) :Hello, I can't speak Persian :) :فقط دستی دارمی. خله سخت نی‌یه. «دکش» صفحه ره یارنی و اسم دمباله اتا «/تلمبار ۱»... نویسنی و ذخیره. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۳ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۶ (UTC) ::تی‌خنابدون😁 [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲۳ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۷ (UTC) == نوشتار == سلام اگه تونی [[سید رضا صالحی امیری]] اتا بررسی هکن مشکلی داشته درست هکن، اگه تونی اتا ونه ویکی‌داده ر آپدیت هکن ونه صندخ درست باوه. [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲۳ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۹ (UTC) :{{بیه}} ونه نو مقوم ره بشتمه. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۳ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۴۰ (UTC) == پیشنهاد == اتا پیشنهاد دارمه، مه نَظِر اتا ویکی‌پروژه اینجه دله تشکیل هدیم، سعی هکنیم هر هفته اته کم مقاله به مازرونی ترجمه هکنیم، انّه فارسی دله ویراش هکردمه مه حوصله دیگه در بورده😄 [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲۳ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۴۲ (UTC) :👍 شه دلوس پروژه بساز؛ من هم عضو وومه. :(اینان جه توندی الگو بیری: [[پروژه:فلسفه]] یا [[پروژه:جوغرافی]] دسوری) <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۳ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۴۷ (UTC) == ایران رییس جومورون فهرست‌‌‌‌ == سلام مه بوردمه وشون فهرست تا خامنه‌ای ترجمه هکردمه اگه تونی اتا نگاهکن اگه ترجمه مشکلی هداشته درست هکن [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲۴ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۵۱ (UTC) :👍 @[[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ات‌که گرامر و قواعد ره حلا یاد کندی که تمرین جه، کم‌کم بتتر وونه. اتا صفت و اضافه و اتا دیئر اضافی حروف هسته که ویشته دقت هکنی، خله خاره. :اضافه و صفت که دوندی ونه فارسی جه برعکس بوئه. همین ''زنانِ شاعر'' ← ''شاعر زنان'' :اضافی حروف هم فارسی جه فرق کنده. إما «در»، «از»، «با»، «برای» و ویشته گدر «به» ندارمی. مثلاً «در ایران» ← «ایران دله». یا «از/با زهرا» ← «زهرا جه/جا»، «به آن‌ها» ← «وشون ره»... <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۴ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۰۵ (UTC) ::پ.ن) [[وپ:مازرونی ]] دله ویشته توضیح هدامه.--<small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۴ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۰۷ (UTC) ::بزرگترین مشکلی که امه دارمبی این هسه کا لهجه واحد ندارمی هرکی پیش فرض ناخواسته انه شی لهجه ر وارد کنه مقاله دله. امه هم نوشتاری زیاد نتومبی بیشتر همین گفتاری جا راحت تر هسمی اینم مشکل ایجاد کنه حالا چند وقت بواشیم اینجه فکر کمه درست باوه [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲۴ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۳۲ (UTC) :::👍 هر زوونِ پایه و اساس ونه گرامر هسته. گرامر که رعایت بوه، لهجه و کلمات و... کم‌کم شه درست وونه. البته که درست فرمایش کندی و مازرونی زوون ره بنویشتنی هکردن ات‌که کشنه تا آدم ره چم بوو. ولی مه نظر راه دکفیم، لهجه‌ئون فرق-فصل تونده زوون ره غنی‌ته هم هاکنه. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۴ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۲۴ (UTC) == ایران ریاست جمهوری انتخابات(۱۳۵۸) == مقاله ر بساتمه، ولی شابلون کار نکنده. چتی کار کنده؟ [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲۴ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۵۵ (UTC) :@[[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] متوجه نیمه کمین‌تا شابلون (الگو) ره خانی؟ فارسی ویکی جه خانی اینجه دکش هاکنی؟ <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۴ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۱۸ (UTC) ::شابلون انتخابات ر خامه، ویکی فارسی که کلا ونه شابلون و صندخ اینجه‌جا فرق کنده، نتومبی وره دکش هاکنیم اینجه [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲۴ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۳۵ (UTC) :::{{بیه}} چتی‌یه؟ انتخابات شابلون ره دکش هاکردمه ولی ترجمه لازم داینه. دووشه أی فرصت هکردمه، ات‌که تغییر دمبه. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۴ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۴۶ (UTC) == سیاستون == سلام، مه نظر ات کم روی سیاستون هم مانور هدیم بیتر هسه، اتا نگاه هکردمه مقدار خیلی کمی از سیاستونِ امه ترجمه هکردمی، وشونه هم می نظر ات کم ترجمه ر ادامه هدیم [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۳۰ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۳۱ (UTC) :اصل [[ویکی‌پدیا:۵]] هسته. الباقی ره هر ویکی و زوونی شه‌سر چاره کنده. پس تا زمونی که مشکلی ندارمی، قانون و توافق هم لازم ندارمی. هرگدر مشکل ور بخردمی، ونه سر گپ زمبی و قانون إلمی. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۳۱ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۴۲ (UTC) == شابلون:آری == سلام برار، اتا شابلون بیاردمه از فارسی ویکی‌پدیا، همون اَره و نا هسه منتهی هنوز نا حاضر نَیّه، باز اگر وقت هکردی نا هم درست هکن.[[شابلون:آری]] [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۳۱ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۱ (UTC) :[[شابلون:اره]] و [[شابلون:No]] و [[شابلون:اره-نا]] دئینه کا <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۳۱ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۲۸ (UTC) ::👍، بدیمه وشونه ولی ات کم مشکل داشتنه، موقتا همینِ استفاده کمی، البته اگه توندی وشونه منتقل هکن شابلون:آری وسه، ات کم معمول تر هسه. ::یا اینکه شابلون آری رِ منتقل هکنیم وشون دله، ولی سر نماینده‌ئون لیست ات کم اذیت بومی. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۳۱ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۳۲ (UTC) == مسعود پزشکیانِ انتخاباتیِ سابقه == سلام ات صفحه بساتمه [[مسعود پزشکیانِ انتخاباتیِ سابقه]]، ونه لیست شابلون برد و باخته استفاده کنه اگه تونی وشونه منتقل هکن تا درست باوه. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۴ (UTC) == صندخ == سلام ببخشید تی‌جه خله کار خوامه هکنی امیدوارِم ناراحت نواشی❤️ اگه تی‌سه زحمت نیه مجلس شورای اسلامی صندخِ دکش هکن مقاله دله، من شه سعی هکردمه کار نکرده. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۲۰ (UTC) :{{بیه}} اختیار داینی 💚 فقط انگلیسی جه دله دشنیمه و ات‌که ترجمه خانه. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۱ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۵۳ (UTC) ::تی‌خنابدون، ات کم وره ترجمه هکردمه اتا بخش ترجمه خود صندخ ونه ترجمه باوه بعضی پارامتراش [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۲۳ (UTC) :::{{بیه}} <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۴ (UTC) == میلس اسلامی شورا == سلام ترجمه مقاله کامل بیّه حالا بخواستی اتا چک هاکن، تی نظر تومی وره کاندید برگزیدگی هکنیم؟ [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۲ (UTC) :راسّی، ات کم ترجمه صندخ لازم دارنه(پارامترون) هروقت بتونستی درست هاکن. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۳ (UTC) == کارورون دسترسی سطوح == سلام برار، تو مه ره باوت بی کا اینجه قوانین ونه جدا با اجماع درست باوه، این موضوع کارورون دسترسی سطوح‌سه هم صدق کنه یا نا؟ صفحه‌ای هسه کا نشون هده این مسئله ر یا نا، اگر مه منظور واضح نیه: اتا صفحه مثل [https://fa.m.wikipedia.org/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D8%B3%D8%B7%D9%88%D8%AD_%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%DB%8C ویکی‌پدیا:سطوح دسترسی کاربری] دارمی؟ یا امه دسترسی‌ئون فرقی وشون جا دارنه یا نا [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۱۷ (UTC) :@[[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ات‌که فرق کنده. خدی ویکی‌مدیا اتا پیش‌فرض دسترسیون وسه دارنه که إما ونجه کار زمبی ولی فارسی دله اجماع بیه که گشت‌زن و ویکی‌بان و... دسوری سطح بساجن که أمه وسه بنظر لازم نی‌یه. :هر ویکی دله، [[شا:آمار]] دله دشتِ دسترسیون لیست کته ؛ توندی هارشی. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۲۱ (UTC) ::👍خاسمه بوینم اگه دسترسی مثل گشت زنی هسه اتا درخواست هدم تا وره بیرم، چون بعضی اوقات با لپ‌تاپ امه تونسه کمک هکنه مه‌ره. حالا فعلا که با موبایل هسمی همینطوری پیش ورمی بوینیم چتی بونه. ::راستی گروه‌کاربری دله از امیر بپرسیمه کا چتی تومی ابزار انتقال هدیم منتظر هسمه جواب هده. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۲۷ (UTC) == انتقال ابزاری == سلام در مورد انتقال ابزار تلگرام دله تی‌سه پیغوم هدامه اگر نتونی بِیی تلگرام همینجا گپ بزنیم. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۴ (UTC) == عربی خلیج کایری شورا == سلام، بهتر نیه مقاله نوم به «خلیج کایری شورا» تغییر پیدا هکنه؟ چراکه ونه اسم رو توافق نی‌یه، مه پیشنهاد این هسه کا و کلا فارس بوه از عربی، اگه نخوانی وره هکنی فارس خلیج، می نظر ونه نوم بلیم خلیج. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۵ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۵۲ (UTC) :👎🏼 ویکی‌پدیا ونه [[ویکی‌پدیا:بی‌طرفی|بی‌طرف]] بوئه. بی‌طرفی اتا اساسی [[ویکی‌پدیا:پنج اصل|اصل]] هسته. وقتی اتا سازمان (یا امارات لیگ برتر) دله رسمی‌نوم «عربی خلیج» هسته و إما سرخود ونه نوم ره بلیم «فارس»، یعنی اتا طرف جه در پشتی کمبی. من این کار جه مخالفمه. فارسی و عربی ویکی‌پدیای شه‌وری‌گجی جه هم مخالفمه. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۶ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۴۴ (UTC) ::اَره ت هم درست گنی، رسمی نوم ونه کار بزنیم [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۶ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۴۷ (UTC) == راهنما:فهرست == سلام، ات روز وقت بیاردمی برو دوتایی بوریم [[mw:Help:Contents/mzn|اینجه]] رِ کامل هکنیم. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۵ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۵۰ (UTC) :حتماً. اتفاقاً خله لازم هسته. تیناری مه ره سر نخاسته 😁 <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۶ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۴۵ (UTC) ::مه اون ترجمه بخشِ کامل هکردمه ات کم بمونست بیه ونه زیربخشون نیاز دارننه، باز وشون زیربخشون هم لینک دارننه ای ونه وشونم ترجمه هکنیم😄 [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۶ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۵۱ (UTC) == تلگرام == سلام هروقت بتونستی بِرو تلگرام ات پیام تیسه بشتمه. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۶ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۵۶ (UTC) == شابلون == سلام مه رنگی نوار شابلون ر بساتمه، شه کاروری صفحه‌سه خاسمه الگو بلم، کار نکرده یعنی [[کارور:Urmazdaa/کاربری‌صفحه|اتی]] بَیه. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۸ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۵ (UTC) :اگه تونی ونه [[شابلون:رنگی نوار|شابلون صفحه]] ر هارش ایراد داشته درست هکن [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۸ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۶ (UTC) ::{{بیه}} <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۹ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۳۶ (UTC) == سال نو مبارک == {{پینگ|Urmazdaa}} سال نو بر همکاران مازندرانی مبارک. 🎆🎇🎈🎉✧˚ ༘⋆2026✧˚ ༘ ⋆°⋆.*:･🎉 [[کارور:Sazwar|Sazwar]] ([[کارور گپ:Sazwar|گپ]]) ۳۰ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۳۲ (UTC) :@[[کارور:Sazwar|Sazwar]] سپاسگزارم. امیدوارم سال بهتری برای همه باشد. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۳۰ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۳۸ (UTC) :سلام سازوار عزیز، از ته دل سال نو رو به شما تبریک میگم و آرزوی داشتن سالی خوب و پر از شادی برای خودتون و خانوادتون رو دارم. :موفق باشید!🌹❤️🎉 [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۳۰ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۵۰ (UTC) == شمه نوئه سال مبارک بووه! == نوئه میلادی سال ره شمه وسه شادباش دونّمه محک عزیز. امید دارمه که سالی خار و خِش شمه منتظر باوه. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۳۰ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۵۴ (UTC) :ممنون، شما هم خار سال داری ❤️ <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۳۰ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۰۱ (UTC) == درود == حال شما چطور است؟ برای شما پیام فرستادم اما پاسخی نگرفتم. خوب هستید؟ امیدوارم حال شما خوب باشه و سلامت باشید. [[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ([[کارور گپ:Vuzorg|گپ]]) ۲۲ ژانویه ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۳۷ (UTC) :@[[کارور:Vuzorg|Vuzorg]]: سلام. در ایران وضعیت بحرانی بود. :من هم دو هفته در [[:en:2026 Internet blackout in Iran|سیاه چاله]] بودم و تازه کمی اکسیژن به من رسیده :) :حالم خوب است ولی هنوز به اینترنت دسترسی کاملی ندارم. [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۲ ژانویه ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۵۸ (UTC) ::Nice to know that you are doing well! از تلگرام پیام فراستاده بودم. یکی از دوستان ایرانی من گفت خیلی مردم در شمال کشته شدند، می‌ترسم اگر تو هم یکی از کشته‌شدگان باشی. مواظب خودت باش دوستم! [[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ([[کارور گپ:Vuzorg|گپ]]) ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۱۶ (UTC) :::ممنون که در روزهای سخت به فکرم بودی. 💚🌷 [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۳۰ ژانویه ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۲۹ (UTC) ::::دوستم، خیلی وقت بود خبرتو نگرفتم. چند باری بهت پیام فرستادم اما پاسخ نگرفتم. امیدوارم حالت خوبه و سلامت هستی. [[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ([[کارور گپ:Vuzorg|گپ]]) ۲۳ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۴۸ (UTC) :::::@[[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] سلام. من کاملا خوبم و امیدوارم تو هم خوب باشی. پس از چند ماه، امشب اینترنت برای مردم عادی در ایران وصل شده. [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۶ مه ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۲۹ (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">You may be eligible to vote in the U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am contacting you because you previously voted in elections related to the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]]. You may be eligible to vote in the current U4C election, which is open now and closes on 2 June 2026. You can find out more about the candidates and the election on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the election page on Meta]], and from there you can access the vote itself. Your participation in these elections is important to the governance of Wikimedia communities, and your time spent learning about the candidates and voting is appreciated. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> [[m:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) ۲۰ مه ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۳۵ (UTC) <!-- پیام توسط کاربر:Keegan (WMF)@metawiki با استفاده از فهرست در https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30569740 ارسال شده است --> == Help == Hello, can you help me please to translate [[:en:Gaza_genocide|this]] article to your language. [[کارور:جودت|جودت]] ([[کارور گپ:جودت|گپ]]) ۲۵ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۲۱ (UTC) :{{بیه}} [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۴ ژوئیه ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۳۹ (UTC) == محمدعلی رجایی == سلام، امیدوار هسمه تی حال خار بووه، همین الان [[محمدعلی رجایی]] مقاله ر ویکی‌ترجمه جا مازرونی دله ترجمه هکردمه، اگه زحمت نیه توندی ونه صندخ‌ه درست هکنی؟ [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۷ ژوئیه ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۲۳ (UTC) :@[[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] سلام. ونه صندخ که خار هسته کا!؟ [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۷ ژوئیه ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۰۶ (UTC) ::شه خدکار بیمو مثل اینکه [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۹ ژوئیه ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۱۲ (UTC) == [[:پرونده:Psg badge.png]] == Hey hope you're doing well, this file is copyrighted : ) thanks for deleting it [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۴ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۱۲ (UTC) :or you can add it to articles which in that case its use would be appropriate. but with an appropriate size [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۴ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۱۳ (UTC) ::these as well : ) {| class="wikitable" |- | [[:پرونده:Khoonebekhoone.png]] | [[:پرونده:Manchester City FC badge.svg]] | [[:پرونده:Manchester United FC crest.svg]] |- | [[:پرونده:Newcastle United Logo.svg]] | [[:پرونده:Chelsea FC.svg]] | [[:پرونده:Crystal Palace FC logo (2022).svg]] |- | [[:پرونده:Tottenham Hotspur.svg]] | [[:پرونده:Arsenal FC.svg]] | [[:پرونده:Deportivo Alaves logo (2020).svg]] |- | [[:پرونده:Club Athletic Bilbao logo.svg]] | [[:پرونده:Real betis logo.svg]] | [[:پرونده:RCD Espanyol crest.svg]] |- | [[:پرونده:UD Las Palmas logo.svg]] | [[:پرونده:Rcd mallorca.svg]] | [[:پرونده:Club Deportivo Leganés logo.svg]] |- | [[:پرونده:Rayo Vallecano logo.svg]] | [[:پرونده:Real Sociedad logo.svg]] | [[:پرونده:Sevilla FC logo.svg]] |} [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۴ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۲۱ (UTC) :@[[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] hi, :We have a problem with our infobax now. These logos are in articles but don't show temporary. :For example, see [[لاس پالماس فوتوال تیم|this one's code]]. There is a "| image = UD_Las_Palmas_logo.svg" on infobax but doesn't show it now. : I'll fix it soon. Thanks you for the attention. [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۴ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۱۰ (UTC) ::can i try to fix it for you guys؟ [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۴ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۰۴ (UTC) :::I think the cause is smaller than a broken infobox. :::For example :::[[Template:Infobox football club]] :::redirects to :::[[شابلون:صندخ/سازمان]] :::which uses logo not image. as a result, |image=Chelsea_FC.svg is ignored, so the file isn't rendered or added to imagelinks, and Special:UnusedFiles reports it as unused. :::and actually you can check that yourself here without editing anything :::<nowiki>{{Infobox football club|logo=Chelsea_FC.svg}}</nowiki> :::the logo renders and the file appears in imagelinks :::<nowiki>{{Infobox football club|image=Chelsea_FC.svg}}</nowiki> renders nothing :::Both logo=Chelsea_FC.svg and logo=File:Chelsea_FC.svg work. :::the fix is simply to rename one parameter in the articles, which is around 282 page use this infobox, so it's probably Bot Job. [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۴ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۲۰ (UTC) ::::{{بیه}} [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۱۷ (UTC) :::::btw [[:پرونده:UD Las Palmas logo.svg]] also deleted :::::rightly so we thought the files are unused and just setting there. you can restore this one if you want. [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۱۶ (UTC) ::::::{{بیه}} [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۱۸ (UTC) :::::::so you fixed all these files manually, i could offer a bot help if you wanted, but hey all for good : ) [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۱۹ (UTC) ::::::::@[[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] Do you mean robotically transferring images for clubs that don't have logos? [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۲۲ (UTC) :::::::::I meant Automatic fix for all these articles, it's 282 page in total. doing this by hand is tiresome : ) [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۲۳ (UTC) ::::::::::@[[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] Okay. I agree. 👍 I actually wanted to do this, but I didn't know how to transfer the image. We have the same problem with movie and series posters. [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۳۸ (UTC) :::::::::::do you want it to be fixed? i can run a small test for you do it with 5 articles and you tell me if you like it so i can processed with the rest? [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۴۰ (UTC) ::::::::::::yes please [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۴۱ (UTC) :::::::::::::but doing that requires a bot use, i think we need a community consensus for that? :::::::::::::[https://sakurabot.toolforge.org/ This is my bot] btw [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۴۹ (UTC) ::::::::::::::for five test you dont need this. if every thing were good, I talk with others about flag. [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۱۱ (UTC) :::::::::::::::ok i'll bring my bot to do that five test and see if you like them [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۱۲ (UTC) {{بک|:::::::::::::::}} wait, we are mistaken, Good thing i checked!!, you actually fixed the problem yourself! early this morning didnt you change the template back to the older version that handles images correctly? because you fixed it. the images on articles like Aresnal and Manchester united should start working again all on their own without the need to start my bot [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۲۶ (UTC) == درود عرض کمبه محک عزیز == مشکل مقاله [[رایان امیری]] چی بیه که ته وه ره بدون هیچ نظرخواهی درجا حذف هاکردی؟ من قبلا مقالات زیادی اینجه ایجاد هاکردمه که اتا خوبیده هم بهییه. منتها از الان با اینتا اکانت فعالیت کمبه. [[منصور هدایتی]] ره هم من ایجاد هاکردمه که ویکی فارسی و انگلیسی دله حذف بهییه. ولی اینجه خوبیده بهییه. لطفا توضیح هاده که علت چی هسته تا برطرف هاکنیم. سپاس از ته. [[کارور:Sandboxerr|Sandboxerr]] ([[کارور گپ:Sandboxerr|گپ]]) ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۳۹ (UTC) :جادکت آدم نیه. منابع ره هارشیمه. هچکمین ونه خوری نئینه. ضمناً شه خوری بنویشتن، تبلیغ، مزد بئیتن و... ویکی‌پدیا دله ممنوع هسته. [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۴۵ (UTC) :: برار. منابع معتبر مثل '''اورشلیم پست'''، '''آی24'''، و '''نیوزنیشن''' و '''هرانا''' و غیره که کاملا معتبر و مستقل از وه هستنه به وه اشاره هاکردنه. منبع خودنوشته ره تونستی حذف هاکنی. خودنوشته ره که اجازه دارنی از قول طرف به شکل محدود اشاره هاکنی. بعد اینکه مقاله [[منصور هدایتی]] دله، من کلا خودنوشته استفاده هاکردمه، اونجه ته مشکلی نداشتی، ولی اینجه با وجود منابع معتبر رویکرد دیگه‌ای دارنی؟ حذف سریع هاکردی، که خلاف قوانین ویکی هسته. ته نونه اتا مقاله دارای منابع مستقل و معتبر ره حذف سریع هاکنی. اینتا مقاله ویکی انگلیسی دله توسط مدیر بازبینی بهییه و مدیر برچسب حذف ره بهیته. لطفا در تصمیم شه خد تجدید نظر هاکن و بل مقاله ره بهبود هادیم برا اساس قوانین و خودنوشته ره هم حذف هاکنیم و فقط منابع معتبر ره حفظ هاکنیم.[[کارور:Sandboxerr|Sandboxerr]] ([[کارور گپ:Sandboxerr|گپ]]) ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۵۳ (UTC) :::{{بیه}} [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۱۸ (UTC) ::::{{پینگ|محک}} برار منظور ره متوجه نهیمه. الا چی بیه؟ ونه چیکار هاکنم؟ چه تلگرافی گپ زندی برار؟ اگه توندی مثه ایمیل ارسال هاکن. یا اینکه همینجه بئو که چیکار ونه هاکنیم. این موضوع نوسه اینتی بوشه. احساس کمبه که ته عجولانه برداشت هاکردی. من بمومه که خالصانه اینجه کمک هاکنم. با حسن نیست کار هاکنم. مثل سابق. تعداد کاربرون اینجا محدود هسته. اما ته، مه ره اینتی برخورد هاکردی که من ته دشمن هستمه. برار، من هم اشتباه دارمبه، ته هم دارنی، سعی هاکن که با حسن نیست و روحیه همکاری همه‌چی ره پیش بوری. من که ته دشمن نیمه. پس چه وسه با من همچین رویکرد ضربتی داشتی؟ لطفا تجدید نظر هاکن برار. ته سالها زحمت بکشی و اینجه ره آباد هاکردی. ته احترام سرجاش بیه، تا اینکه داستان این مقاله پش بموئه که عجولانه و ضربتی برخورد هاکردی. لطفا تجدیدنظر هاکن برار. من هم سعی کمبه شه اشتباهات ره برطرف هاکنم. ته خنابدون. [[کارور:Sandboxerr|Sandboxerr]] ([[کارور گپ:Sandboxerr|گپ]]) ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۲۶ (UTC) :::: {{پینگ|محک}} برار. از اونجایی که ته مضمون اصلی ره نداشتی. به ته حق دمبه که عجولانه رفتار هاکنی. الان که مضمون اصلی ته دست بموئه، توندی بر اساس قوانین شه مقاله ره دوباره ایجاد هاکنی و وه ره اته کم بتتر هاکنی. سریع‌تر جواب هاده تا بدونم که چیکار ونه هاکنیم. من شومبه اونتا ویکی و شه اتهامات ره پس گیرمبه. اول ته این کار ره هاکن و خط بزن. دوم من. تا با حسن نیت و با روحیه همکاری بوریم جلو. هر دتا مسائل اینتا ویکی ره بوردمی اونتا ویکی درون. نوسته اینتی بوو. ونه شه اتهامات ره پس هاییرییم و خط بزنیم. ونه مقاله ره با حسن نیست دوباره ایجاد هاکنیم. این‌بار با دقت بیشتر و فقط با منابع معتبر و مستقل. همچنین آماده هستمه که به شکل دائم در کنار ته، به ته کمک هاکنم. و مسئولیت هایی ره اینجه به عهده هایرم. اگر خوانی، ته شه توندی مقاله ره با نسخه شه خد ایجاد هاکنی. من دخالتی نکمبه که هیچ حرف و حدیثی ونه سه نوه. ته خنابدون [[کارور:Sandboxerr|Sandboxerr]] ([[کارور گپ:Sandboxerr|گپ]]) ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۴۹ (UTC) :::: {{پینگ|محک}} برار. من در شومبه اونجه و شه شکایت ره خط زمبه. به این علت که ته اینجه امکان ایجاد و ویرایش مجدد این مقاله ره باز هاکردی. ته الان دری؟ یا مشغول هستی؟ اگه هستی بئو که چیکار ونه هاکنیم اینجه و اونجه. پاسخ هاده. و مره بئو که این مسئله رو حل و فصل هاکنیم. [[کارور:Sandboxerr|Sandboxerr]] ([[کارور گپ:Sandboxerr|گپ]]) ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۱۱ (UTC) ::اتا چیز دیگه: ته شه بور مقاله ره بازبینی هاکن و منابع معتبر ره حفظ هاکن و بعد مقاله ره ایجاد هاکن. من دخالتی نکمبه. سپاس از ته به جهت سالها فعالیت و زحمت. [[کارور:Sandboxerr|Sandboxerr]] ([[کارور گپ:Sandboxerr|گپ]]) ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۵۷ (UTC) :: برار منابع مستقیم ونه خوری هستنه. اورلشیم پست ونه خوری هسته (راجع به ونه فعالیت هسته). آی24 ونه خوری هسته (مصاحبه اختصاصی با وه هسته). نیوزنیشن ونه خوری هسته (راجع به خطر ترور وه صحبت کنده). چتی گنی ونه خوری نیه؟ من ندومبه این چه تصمیمی هسته. ولی خلاف قوانین هسته. سعی هاکنیم همینجه وه ره حل هاکنیم. چون مدیر ویکی انگلیسی از من درخواست هاکرده که اگر ویکی های دله کسی دره راهه مردتنها ره ادامه دنه و مقالات منبع دار مخالفین ره سانسور کنده، وره به بنیاد ویکی مدیا معرفی هاکنم تا بررسی بوه. برای مثال به ترجمه تیتر اینتا مصاحبه https://www.newsnationnow.com/world/refugee-targeted-iran-regime-assassination-attempt/ نگاه هاکن، مستقیم راجع به وه هسته. تعدادی منبع معتبر مستقیم شه تیتر درون حتی، از وه اسم بوردنه. [[کارور:Sandboxerr|Sandboxerr]] ([[کارور گپ:Sandboxerr|گپ]]) ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۰۵ (UTC) ::برار، خواهش کمبه که اینتا ره بر اساس توضیحات دقیقی که من هدامه، حل هاکن. و شه نسخه ره منتشر هاکن. من دخالتی نکمبه. منبع خودنوشته اتا بیه. اونتا ره حذف هاکن و بقیه منابع معتبر ره حفظ هاکن. مخصوصا اونایی که مستقیما ونه خوری هستنه. من بمومه اینجه، که مثل قدیم، شه فعالیت ره اینجه شروع هاکنم و تره کمک هاکنم. ته دست تنها هستی اینجه. مه کمک نیازه. مره بئو که چیکار هاکنم ته وسه اینجه. چه کمکی خوانی اینجه ره بهتر هاکردنه وسه. [[کارور:Sandboxerr|Sandboxerr]] ([[کارور گپ:Sandboxerr|گپ]]) ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۱۲ (UTC) == Help == {{چپ‌چین}} Hello @[[کارور:محک|محک]] Hope you're doing well :do you remember me? [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۱۵ (UTC) :yes. I'm good and hope you'll be too. Can I help you? --[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۰۶ (UTC) : Yes please, this user [http://glk:کارگيرˇ_گب:Erfan.Official85 Erfan.Official85] seems to be using AI to make content, since you're an admin on glkwiki, could you clarify if they make AI-generated content or not? and they seem to be making the same stuff on Fawiki as well if you could help us and confirm the situation, it is much appreciated. [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۴۹ (UTC) :::{{بیه}} {{سرساب|Sakura emad}} glk.wp cleaned. Thanks for montion. --[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۲۸ (UTC) :::his Persian contribute is not bad. I didn't see all pages yet, but his edit on ten random pages was correct, at least. For example see [https://fa.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%D9%86%D8%AC_%D8%B1%D8%A7%D9%87_%D8%B4%DB%8C%D8%B1%DB%8C_(%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D9%87_%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C) this one ]. There are real links for sources and has good text, too. It's not deserve to remove, I think. :::Gilaki's articles wasn't Gilaki language at all. But what's problem in Farsi edits?--[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۳۸ (UTC) ::::Hi محک, I was the one who found them at glkwiki while patrolling. Their speed of page creation and some patterns in formatting the pages made it obvious to me, that this was AI. I think you saw how I asked them and they just admit to use AI for 3 pages. I was not confident enough to nuke them and asked Sakura as one of my SWMT colleagues for help. For fawiki i had some concerns but I needed help to check that. If you think, that their edits are fine (no 404 errors, no strange idioms) then we all did the right thing in that case. Thank you very much for checking that. --[[کارور:NDG|NDG]] ([[کارور گپ:NDG|گپ]]) ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۳۱ (UTC) :::::Thank you for the explanation. The articles in Gilaki were unreadable, so I deleted them. On the Persian Wiki, I will also monitor the user's edits for a while so that I can take appropriate action in the event of any misuse of AI.--[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۲۶ (UTC) {{پایان چپ‌چین}} <!-- for left to right --> == سلام == عزیزم من دیدم ک شما یه صفحه ایجاد کردی از اقای ساسان سونامی من یه صفحه ایجاد کردم برای ساسان نامی با منابع معتبر تر ولی حذفشو زدن میشه برسی کنی [[شا:مشارکت‌ها/~2026-59724-33|~2026-59724-33]] ([[کارور گپ:~2026-59724-33|بحث]]) ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۱۳ (UTC) :{{نیه}} اولاً اینجه فارسی بنویشتن وسه نی‌یه . ثانیاً جادکت بی‌ین شرط ره ناشته. [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۱۱ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۴۳ (UTC) t80ewmdvamphgyoso25914337o9p9n6 417038 416942 2026-11-12T10:08:12Z ~2026-59934-40 47800 /* ونه سرشناسی ره بوین بی زحمت */ نو تیکه 417038 wikitext text/x-wiki {{کارور گپ:محک/گپ پیغوم}} {{کارور گپ:محک/تلمبار}} {{کارور:محک/سرصفحه}} </div> <!--------ترنه پیغومون---------------> == الفبای طبری == اسکت برار ، ته خش آمدگویی جا الندارمه. طبری نویسی ر ونه دگش هادین و اتا گت کار هاکنین و طبری ر پیشرفت هادین .من تومبه با اطلاعاتی کا این چن سالی کسب هاکردمه هم طبری نویسی ر گسترش هادم و هم راحت نویسی هاکنم البته اوایل تا جا دکتن گدر خله سخته امبا عادیه .اما شه وچه بیمی مگه فارسی الفبا امسه راحت بیه؟ نا.تمرین هاکردمی امسه رات بیه. [[کارور:Kahu.mirka|Kahu.mirka]] ([[کارور گپ:Kahu.mirka|گپ]]) ‏۵ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۴۰ (UTC) :@[[کارور:Kahu.mirka|Kahu.mirka]]: شوم به خدا. خله خش تشریف بیاردنی. :امه مازرونی ویکی‌پدیا اولین جایی هسته که ١۵ سال پیش تاسا این زوون جه نویسنه. امه هدف این هسته که مازرونی زوون ره اتی بنویسیم و تمرین هاکنیم که هرکس وه ره خوندنه، راحت دربَوره که چچی بنویشتوئه چون زوون، ارتباط ِوسیله هسته و زوونی که شه گپ ره حالی نکنه، بدردی نی‌یه. :هرکس که بخائه مازرونی زوون جه بنویسه و بخونده جه، اینجه استقبال کمبی. ایشالله شما هم این ویکی دله خار خار وقت بگذرندین. هر گدر کومِکی مه دس بر انه، شمه خدمت درمه. شو خش! <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۵ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۳۲ (UTC) ::اسکت برار، ته سوا خش،گومبه کا چتی ونه سر تیتر صفحات مقاله تغییر هادیم؟ [[کارور:Kahu.mirka|Kahu.mirka]] ([[کارور گپ:Kahu.mirka|گپ]]) ‏۶ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۲۵ (UTC) :::دسکتاپ حالت دله اتا دکمه بالا دیار وونه که بنویشتوئه «دکش هاکردن» ونه سر بزنی، اتی صفحه مین وانه که ونه دله صفحه اسم ره وونه تغییر هدائن. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۶ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۱۵ (UTC) ::::اصلا همچین دکمه ای ر ندیمه،دقیقا کجه دره [[کارور:Kahu.mirka|Kahu.mirka]] ([[کارور گپ:Kahu.mirka|گپ]]) ‏۶ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۱۸ (UTC) :::::موبایل جه اگه استفاده کنی، ونه دستی حالت ره دسکتاپ/رایانه سر بی‌یلین وگه‌نا این دکمه ره سراق ندنه. ::::: «بخوندستن»، «دچی‌ین» و «تاریخچه» پلی، «دکش هاکردن» هم دره. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۶ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۵۲ (UTC) ::::::مه وسه اصلا دنیه [[کارور:Kahu.mirka|Kahu.mirka]] ([[کارور گپ:Kahu.mirka|گپ]]) ‏۶ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۰۱ (UTC) :::::::بررسی هاکردمه؛ شمه حساب هنتا تایید نیه. شاید چند روز بکشه تا سیستم شمه کاروری حساب ره برسمیت بشناسه و تایید هاکنه. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۶ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۰۴ (UTC) ::::::::الندارمه برار [[کارور:Kahu.mirka|Kahu.mirka]] ([[کارور گپ:Kahu.mirka|گپ]]) ‏۶ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۰۸ (UTC) ::::::::اسکت بار،چتی تومبه مقالخه ای ر بنویشتمه ر ،بین زوونای دیگه جا هادم،مثلا بهاییت ،هرکی اینتا مقاله ر تو هر زوونی بورده،قسمت ززونای دیئر ر بزو ،مازرونی رم نمایش هاده [[کارور:Kahu.mirka|Kahu.mirka]] ([[کارور گپ:Kahu.mirka|گپ]]) ‏۷ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۲۵ (UTC) :::::::::دسکتاپ دله، سمت راست ِنوار دله اتا گزینه دارنه «افزودن پیوند‌های بین‌زبانی» که ونه سر کلیک هاکنی، اتا کادر وا وونه که اتی زوون نوم و مقاله‌ی معادل ره بنویسی و ذخیره ره بزنی. :::::::::اولین صوه خانی این کار ره هاکنی، شاید لازم بوو ویکی‌دیتا دله لاگین هاکنی. (https://wikidata.org) <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۷ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۳۴ (UTC) == متین دو حنجره == سلام عید مبارک . چرا صفحه متین دو حنحره پاک شد؟ از شما میخوام صفحه رو برگدونید یا حداقل اخرین نسخشو به صفحه تمرینم انتقال بدین. خیلی روش زحمت کشیدم. [[کارور:Tirjc2|Tirjc2]] ([[کارور گپ:Tirjc2|گپ]]) ‏۲۱ مـارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۳۵ (UTC) :سلام [[کارور:Tirjc2|Tirjc2]]. یحتمل واسه سرشناسی و نداشتن منبع یه ویکی بد (مدیر بالادستی بنیاد) حذفش کرده. سعی می‌کنم تا چن روز دیگه برش گردونم. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۱ مـارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۴۷ (UTC) ::والا هر منبع معتبری که داشت من اضافه کردم تازه این صفحه رفته بود گوگل و داشت جا می افتاد. به نظر من که بودنش نسبت به بقیه صفحه های خواننده های ویکی مازنی سرشناس تر و کامل تره.بازم هرچی صلاحه ویکی مازنی هست.فقط اگر حذف شد اخرین نسخشو به صفحه تمرینم انتقال بدین [[کارور:Tirjc2|Tirjc2]] ([[کارور گپ:Tirjc2|گپ]]) ‏۲۱ مـارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۵۹ (UTC) :::متأسفانه درباره خوانندگان ایرانی در وب هیچ منبع معتبری وجود ندارد و مطالب معتبری درباره این موضوع نداریم. به همین خاطر اکثر خوانندگان ایرانی نمی‌توانند در ویکی‌پدیا مقاله داشته باشند. مشکل از این مقاله بخصوص که شما در آن مشارکت کردید، نیست. الان فلان خواننده امریکایی یک ویدیو چند ثانیه‌ای از خودش در شبکه‌های اجتماعی بگذارد، انقدر منابع انگلیسی زبان هستند که درباره‌اش بنویسند و نقد و تحلیلش کنند که می‌شود سریع برایش مقاله ساخت ولی در فارسی چنین منابعی وجود ندارد. حتی برای بهترین خوانندگان ایرانی هم نمی‌شود تمام تک‌آهنگ‌ها و آثارشان را در ویکی مقاله کرد. در ویکی‌مازنی سعی داریم با اتکا بر [[:fa:ویکی‌پدیا:سوگیری ذاتی سامانه]] این خلاء را پر کنیم ولی بنیاد ویکی‌مدیا چندان راضی نیست. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۱ مـارس ۲۰۲۳، ساعت ۲۰:۱۵ (UTC) ::::حرفتون کاملا درسته. موفق باشید [[کارور:Tirjc2|Tirjc2]] ([[کارور گپ:Tirjc2|گپ]]) ‏۲۲ مـارس ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۵۳ (UTC) ::::حتی اگه دقت کنین در ۳۰ روز گذشته بازدید این صفحه نسبتا خوب بوده و نسبت به خوانندگانی مثل تتلو که منابع و مقاله های زیادی در سایت ها دارد بیشتر بوده ::::تنها خواننده ای که مانند هنرمندان خارجی هر حرکتش موجب ایجاد یک خبر در سایت ها میشود بنظرم فقط تتلو است و بس [[کارور:Tirjc2|Tirjc2]] ([[کارور گپ:Tirjc2|گپ]]) ‏۲۲ مـارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۵۷ (UTC) :{{بیه}} <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۴۱ (UTC) ::سلام متاسفانه صفحه ویکی دیتا متین دو حنجره هنوز برنگشته و با ساختنش هم مخالفت شده.اگر امکان داره اون رو هم برگردونید [[کارور:Tirjc2|Tirjc2]] ([[کارور گپ:Tirjc2|گپ]]) ‏۹ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۵۹ (UTC) :::در ویکی دیتا از دست من کاری بر نمیاد. هر ویکی استقلال داره و من فقط در ویکی‌مازنی مدیرم. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱۰ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۱۵ (UTC) == حذف صفحه == سلام سال نو مبارک شما صفحه تنیلر و متین دو حنجره رو پاک میکنید هر باری که ساخته می‌شود میخواستم علت را بدونم من خیلی بابت مقاله ها وقت میذارم اگر کلا سیستم اینجوریه فعالیت نداشته باشم [[کارور:Hamidyff|Hamidyff]] ([[کارور گپ:Hamidyff|گپ]]) ‏۱ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۲۲:۵۹ (UTC) :ونه ثابت بوو که این هنرمندون جادکت آدم هستنه. من تنیلر نوم ره گوگل چرخه‌تو هاکردمه که نتایج خله کم بینه. من راقاضی نیمه که جادکت هسته. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۱۰ (UTC) ::خیلی ممنون برار🫡❤️ ::دیگه این مقاله را نسازم یعنی؟ [[کارور:Hamidyff|Hamidyff]] ([[کارور گپ:Hamidyff|گپ]]) ‏۲ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۳۰ (UTC) :::نا. خنابدون! <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۴۰ (UTC) ::::🙏🏻 [[کارور:Hamidyff|Hamidyff]] ([[کارور گپ:Hamidyff|گپ]]) ‏۲ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۴۶ (UTC) :دقیقآ همینطوره ایشون متاسفانه مسئول حذف کردن صفحاتی هستند که کاربران بخاطر ایجاد کردنش کلی زحمت میکشند من به این نتیجه رسیدم که کل ویکی پدیا دارای یه مجموعه مافیایی هست که برای بعضیها منبع درآمد شده کافیه تو پیامرسانها و یا گوگل سرچ کنید ویکی نویس و برید یه مبلغی رو غیر مستقیم بهشون پرداخت کنید اونوقت مقاله تون رو خودشون میان میزارن ازش هم محافظت هم میکنن از گوشت سگ نجس تر و حروم تره این جور نون خوردن واقعا متاسفم براشون[[شا:مشارکت‌ها/5.74.211.132|5.74.211.132]] ‏۱۴ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۲۰ (UTC) == جواد نظری == سلام دلیل چی چی بوده نوشته رو حذف هکردی [[کارور:Rahai136|Rahai136]] ([[کارور گپ:Rahai136|گپ]]) ‏۱۴ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۰۴ (UTC) :دلیلش عدم پرداخت پول بوده اگر برید تو پیام رسانها و شبکه های اجتماعی یه مبلغی که خودشون تعیین میکنن رو پرداخت کنید مقاله رو خودشون با اسامی مختلف میان منتشر میکنن و ازش هم محافظت میشه درد دردِ پوله شما فکر میکنید کسی تو این زمونه میاد رایگان بصورت شبانه روزی تو ویکی پدیا کشیک میده مگه[[شا:مشارکت‌ها/5.74.211.132|5.74.211.132]] ‏۱۴ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۲۶ (UTC) ::[[کارور:Rahai136|Rahai136]]: [[ویکی‌پدیا:جادکت بی‌ین|جادکت نیه]]. ::بله؛ چنین آدم‌هایی هم هستن که رایگان شبانه روز کشیک میدن و تازه چنین تهمت‌هایی رو هم تحمل می‌کنن! <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱۴ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۵۱ (UTC) == انتقاد == سلام برای چی ویکی پدیا افراد را خوب تایپ نمیکنی برو یاد بگیر چطوری از کیبورد استفاده کنی [[شا:مشارکت‌ها/95.81.102.172|95.81.102.172]] ‏۲۱ مه ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۲۷ (UTC) :این وبگاه فارسی نیست عزیزم. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۲ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۲۹ (UTC) == سلام == سلام شما میتونی یه مقاله ایجاد کنی [[شا:مشارکت‌ها/2.147.144.56|2.147.144.56]] ‏۱۶ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۲۳:۵۸ (UTC) :چچی مقاله؟--<small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱۷ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۳۷ (UTC) == محک گرامی == سلام جناب محک [[کارور:Arbanoos|Arbanoos]] ([[کارور گپ:Arbanoos|گپ]]) ‏۱۵ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۰۸ (UTC) :سلام. شرمنده پیغامتان را تازه دیدم. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۲ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۲۰ (UTC) ::سپاس بۆ تۆ. زۆرم پێ خۆشه ئێوە لە ویکی فارسی هەن. ::.Sipa bo te ,zorim pê xoşe êywe lêre hene ::سپاس از شما.خوشحالم کسی همچون شما تو ویکی فارسی هستن. [[کارور:Arbanoos|Arbanoos]] ([[کارور گپ:Arbanoos|گپ]]) ‏۲۳ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۰۸ (UTC) :::سپاسگزارم ، لطف دارید 💚 <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۳ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۰ (UTC) == سلام == سلام, می که ویریاییش کردنی ,آدمین ویکیپدیای تالشی ره مساژ (پیام) تبریک شما دِ, ویکیپدیای زوان تالشی ده. شما چیچی حال دره, همه چیچی وَشه؟ [[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ([[کارور گپ:Vuzorg|گپ]]) ‏۲۲ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۴۱ (UTC) :[[کارور:Vuzorg|Vuzorg]]. سلام. از تأسیس ویکی‌پدیای تالشی خیلی خوشحال شدم و هر کمکی از دستم برآید، برایش انجام می‌دهم. معنی جمله آخرتان را متأسفانه نفهمیدم. زبان‌هایمان نزدیک است ولی با این حال درک متقابل نوشته‌ها سخت است. بهترست انگلیسی یا فارسی مکاتبه کنیم. (متأسفانه ترکی بنده هم خیلی ضعیف است) {{چپ‌چین}} :Hello. I was very happy when I saw that Talishy Wikipedia was established. I will do whatever I can to help it. Unfortunately, I didn't understand the meaning of your last sentence. Our languages are related, but it is difficult to understand each other's texts. It is better to communicate in English or Farsi (Unfortunately, my Turkish is also very weak) {{پایان چپ‌چین}} :<small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۲ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۲۷ (UTC) ::فارسی یکم بلدم, ولی یک تلاش بکنم واژه به واژه بنویسم. من ویرایش میکردم، به آدمین ویکیپیدیای تالشی یپام شما دیدم، در ویکیپیدیای زبان تالشی. شما در چی حال هستید، همه چی خوبه؟ [[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ([[کارور گپ:Vuzorg|گپ]]) ‏۲۲ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۵۳ (UTC) :::متشکرم. هم من و هم ویکی‌پدیای مازندرانی با ثبات و آرام راه را ادامه می‌دهیم. اخیراً آپدیت الگوهای متصل به ویکی‌دیتا کمک بزرگی به ویکی‌پدیاهای کوچک می‌کند و تلاش می‌کنم الگوهای بیشتری را ترجمه و بومی‌سازی کنم. شما در ویکی زازاکی چه می‌کنید؟ --<small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۲ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۰۹ (UTC) ::::سلام، متشکرم، ،من خودم زیادتر در ویکی‌پدیای ترکی مشارکت می‌کنم.از یک سال بیشتر بود مشارکت در ویکی‌پدیای زازاکی نکردم.متأسّفانه شمار کاربران ویکی‌ زازاکی زیاد نیست. [[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ([[کارور گپ:Vuzorg|گپ]]) ‏۲۳ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۴۴ (UTC) :::::اتفاقاً من هم در ویکی‌پدیای فارسی بسیار فعال هستم ولی ویکی‌پدیا فرصت خوب و مفیدی برای زبان‌های کوچک ماست، چون رسانه جمعی دیگری نداریم. اینجا هم کاربر کمی دارد ولی بقای ویکی‌پدیای مازندرانی که تنها تجربه پایدار و طولانی‌مدت نوشتن به این زبان است، بسیار ارزشمند است. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۳ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۲۳ (UTC) ::::::چی خوبه، تبریک میگویم. من در ویکی‌ ترکی بیشتر نوشتارها در مورد زازاکی/زازایان و دیگر زبان‌های کوچکی ایرانی مینویسم. مردم و زبانهای ایرانی در ترکیه معروف نيستند. در ویکی فارسی هم بعضی ویرایشها در مورد زازاکی کردم ولی کاربران کردی معمولا تلاش کردند مانع من شوند. معمولا سعی می‌کنند پیوند زازاکی را با زبان های خزری نادیده گرفته، قطع کنند و آن را به عنوان گویش کردی معرفی کنند. گيران‌ترین خسارت‌ را به زازاکی وارد می‌کنند :/. [[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ([[کارور گپ:Vuzorg|گپ]]) ‏۲۳ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۱۲ (UTC) :::::::@[[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] بنده حتما شمارا پیگیری خواهم‌کرد، مطالب ایرانی بودن زبان زازاکی به بنده ربطی ندارد و کاری باهاش ندارم، اما شما حق پاک کردن مطالبی که نشان میدهد زازاها کورد هستند را ندارید، حتما حتما به‌زودی در وپ:تاح و منابعی که افزودید را در وپ:تامم مطرح خواهم‌کرد، درصورت انکار و مخالفت در وپ:تام گزارش خواهم‌کرد. باسپاس [[کارور:Sina Khezrii|Sina Khezrii]] ([[کارور گپ:Sina Khezrii|گپ]]) ‏۲۹ فوریه ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۵۹ (UTC) ::::::::[[کارور:Sina Khezrii|Sina Khezrii]]: دعوای جای دیگه‌تون رو به ویکی ما نیارید و در همون ویکی بحث کنید. در صورت تکرار، دفعه بعد با شما برخورد خواهم کرد. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱ مـارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۳۳ (UTC) :::::::::بنده احترام ویژه‌ای برای شما قائل هستم بخاطر برخورد خوب و ارزنده‌تان با کاربران کورد، درست است هیچوقت با شما گفت‌وگویی نداشته‌ام، اما به هرحال انتظار همچین لحن و طرز حرف زدن را از شما نداشتم. باسپاس [[کارور:Sina Khezrii|Sina Khezrii]] ([[کارور گپ:Sina Khezrii|گپ]]) ‏۱ مـارس ۲۰۲۴، ساعت ۲۱:۱۱ (UTC) ::::::::::من خودم زخم خورده این حرکتم؛ یه یارویی از حذف مقاله چرندش ناراحت بود، رفت توی بیست تا ویکی مختلف و جاهای عجیب و غریب بهم فحش می‌داد. به همین خاطر با این مسأله که دعوای جای دیگه رو اینجا بیارید ، هر کسی که میخواد باشه، سخت برخورد میکنم و تعارف هم ندارم. پوزش اگه باعث ناراحتی شما شدم. مسأله شخصی با شما نیست. 💚 <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲ مـارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۲۶ (UTC) == ترجمه == سلام، میشه لطفا این جمله فارسی را به مازندرانی برگردانی؟ «یک روش ساخت دیوار هست که از چیدن سنگها بدون استفاده از ملات دیوار ساخته می شود.» [[کارور:Irman|Irman]] ([[کارور گپ:Irman|گپ]]) ‏۱۸ فوریه ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۱۴ (UTC) :سلام [[کارور:Irman|Irman]]، «اتا دیفار بساتن روش دره که ونه دله سنگ ره سر-سر-بن یلنه و ونه میونه ملات نشننّه.» <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱۸ فوریه ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۱۵ (UTC) :: شمه خنه‌‌بدون. ولی اما نومی ونه گمی وه!--[[کارور:Irman|Irman]] ([[کارور گپ:Irman|گپ]]) ‏۱۸ فوریه ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۱۸ (UTC) این هم میشه ترجمه کنید: «هنر دیوارکشی با سنگ خشک در سال 2018 در فهرست نمایندگی یونسکو از میراث فرهنگی ناملموس بشریت، برای دیوارهای سنگی در کشورهایی مانند فرانسه، یونان، ایتالیا، اسلوونی، کرواسی، سوئیس و اسپانیا به ثبت رسید»--[[کارور:Irman|Irman]] ([[کارور گپ:Irman|گپ]]) ‏۱۸ فوریه ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۲۹ (UTC) :اختلاف لهجه بهرحال وجود دارنه. هرکس تونده شه لهجه جا بنویسه. البته ساروی لهجه دله اِما گمبی «وِن» ولی من سعی کمبه اتی بنویسم که ونه بخوندستن همه لهجه‌ئون وسّه راحت‌ته بوئه. همین‌سه «ونه» ره بتتر دومبه چون شکل کامل‌تری دارنه. :دومین جمله: «خشکِ سنگ جه دیفار هکشی‌ینِ هنر ره سال 2018 یونسکویِ فرهنگی آثار لیست که غیرمادی/ناملموس هستنه دله بی‌یشتنه که فرانسه، یونان، ایتالیا، اسلوونی، کرواسی، سوئیس و اسپانیا دستوری کشورون نوم ثبت بیّه.» <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱۸ فوریه ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۴۵ (UTC) متوجه هسمه. خله ممنون.--[[کارور:Irman|Irman]] ([[کارور گپ:Irman|گپ]]) ‏۱۸ فوریه ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۰۵ (UTC) راستی [[کارور:محک|محک]] جان، من مازندرانی خیلی بلد نیستم شما اگر اشکالی دیدید خودتون برطرف کنید. --[[کارور:Irman|Irman]] ([[کارور گپ:Irman|گپ]]) ‏۱۸ فوریه ۲۰۲۴، ساعت ۲۰:۴۱ (UTC) == کمک در نبح == سلام جناب محک، ضمن تبریک نوروز به شما درخواست کمک برای ماندن یک صفحه در ویکی‌فا را دارم. صفحه [[پوتک]] را شما در ویکی‌پدیای مازندرانی ساخته‌اید، گمان کنم شما بتوانید با توجه به تجربه خود در [https://fa.m.wikipedia.org/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%86%D8%B8%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%DB%8C_%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D8%AD%D8%B0%D9%81/%D9%BE%D9%88%D8%AA%DA%A9_(%D8%AF%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86_%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%DB%8C) نبحی] که ویکی‌فا وجود دارد برای ماندن این مقاله به بنده کمک کنید. ارادتمند شما [[کارور:Harold Krabs|Harold Krabs]] ([[کارور گپ:Harold Krabs|گپ]]) ‏۲۱ مـارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۳۵ (UTC) :@[[کارور:Harold Krabs|Harold Krabs]] سلام. عید شما مبارک. لطفاً مباحث مربوط به ویکی‌پدیا فارسی را در همان ویکی مطرح کنید. ویکی‌های فارسی و مازندرانی در برخی موارد ممکن است قوانین محلی متفاوتی داشته باشند. احراز سرشناسی در ویکی‌پدیای فارسی رویه متفاوتی دارد و ممکن است این فرد بخصوص توسط کاربران آن ویکی سرشناس در نظر گرفته نشوند. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۱ مـارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۲۸ (UTC) ::اها پس برای همینه که شما خیلی از مقالات را توانسته‌اید در ویکی‌پدیای مازندرانی بسازید! فهمیدم. ممنون از توجه‌ شما [[کارور:Harold Krabs|Harold Krabs]] ([[کارور گپ:Harold Krabs|گپ]]) ‏۲۱ مـارس ۲۰۲۴، ساعت ۲۰:۰۳ (UTC) == گنجور == سلام. ضمن تبریک عید، آقا، ته هم ندنستی گنجور امیر پازواری ره [https://ganjoor.net/pazevari/divan اضافه هاکارده] یا فقط من مخبر نیمه؟ :) [[User:Hashter|<font style="color:#000;" face="Segoe print" size="4"><span style="color:#0C0">Ha</span><span style="color:#0C0">sh</span><span style="color:#0C0">t</span><span style="color:#0C0">er</span></font>]] ‏۳۱ مـارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۲۷ (UTC) :@[[کارور:Hashter|Hashter]] سلام. شمه نو سال هم موارک. نا، من هم ندی‌بیمه! اتفاقا گنجور سایت دله هم خله شومبه، سر زمبه ولی نندستمه اینتی‌چی هم دارنه. 💚 <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۳۱ مـارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۱۳ (UTC) == <span lang="fa" dir="rtl" class="mw-content-rtl">یادآوری برای رای دادن به انتخاب اعضای اولین U4C</span> == <div lang="fa" dir="rtl" class="mw-content-rtl"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder|شما می توانید این پیام را در Meta-wiki به زبان های اضافی ترجمه کنید.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' کاربران عزیز ویکی‌مدیا، <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> You are receiving this message because you previously participated in the UCoC process. </div> <div class="mw-translate-fuzzy"> این یادآوری است که دوره رای‌گیری برای کمیته هماهنگی آیین‌نامه فراگیر رفتاری (U4C) در 30 آوریل 2024 به پایان می‌رسد. اطلاعات را در صفحه رأی‌گیری [[آیین‌نامه فراگیر رفتاری/کمیته هماهنگی/Election/2024|در Meta- بخوانید. wiki]] برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد رأی دادن و واجد شرایط بودن رأی دهندگان. </div> کمیته هماهنگی آیین‌نامه فراگیر رفتاری (U4C) یک گروه جهانی است که به ارائه اجرای عادلانه و منسجم UCoC اختصاص دارد. از اعضای انجمن دعوت شد تا درخواست های خود را برای U4C ارسال کنند. برای اطلاعات بیشتر و مسئولیت‌های U4C، لطفاً [[آیین‌نامه فراگیر رفتاری/کمیته هماهنگی/منشور|منشور U4C را بررسی کنید]]. لطفا این پیام را با اعضای جامعه تان به اشتراک بگذارید تا آنها هم بتوانند در این کار شرکت کنند. از طرف تیم پروژه UCoC،<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] ‏۲ مه ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۵۳ (UTC) <!-- پیام توسط کاربر:RamzyM (WMF)@metawiki با استفاده از فهرست در https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2024/Previous_voters_list_3&oldid=26721208 ارسال شده است --> == منبع پرچم سه رنگ == سلام برار محک، خاری، قبلا یتا بحث تی جا هشامه که سه رنگ کهو و سوز و سرخ پرچم وسه یتا منبع هدا بی، بنوم تاریخ ملک آرا، ونه صفحه رج رم گونی؟ [[کارور:Saeedmallahh|Saeedmallahh]] ([[کارور گپ:Saeedmallahh|گپ]]) ‏۱۹ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۱ (UTC) :[[کارور:Saeedmallahh|Saeedmallahh]] سلام. من دکال این کتاب ره هنتا نخوندستمه! دقیقاً کجه این منبع خَوری، چنین ادعایی هاکردمه؟ <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱۹ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۵ (UTC) ::تازه بوردمه ایی هشامه، ته نی بی [[کارور:Saeedmallahh|Saeedmallahh]] ([[کارور گپ:Saeedmallahh|گپ]]) ‏۱۹ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۶ (UTC) ==[[شابلون:غیررسمی ملتون و اقلیتون سازمان]]== این کارور مازرونی/گِلِکی جه هِچّی نَفِهمِنه (یا خله سخت فَهمِنه). [[شابلون:غیررسمی ملتون و اقلیتون سازمان]]: [[:File:Flag of Southern Cameroons.PNG]] -> [[:File:Flag of The Federal Republic of Southern Cameroons.svg]] [[کارور:Koavf|Koavf]] ([[کارور گپ:Koavf|گپ]]) ‏۹ ژوئیه ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۱۳ (UTC) :I open it <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۹ ژوئیه ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۴۷ (UTC) ::3> [[کارور:Koavf|Koavf]] ([[کارور گپ:Koavf|گپ]]) ‏۹ ژوئیه ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۵۹ (UTC) == الگو جعبه اطلاعات هنرمند موسیقی == این )الگو حذف بیه من نتونستمه [[فرساد (خواننده)]] سه درست هاکنم اگه امکان دارنه صفحه ره دگاردن یا مره بار که چه تی درست هاکنم [[کارور:Farsadx|Farsadx]] ([[کارور گپ:Farsadx|گپ]]) ‏۶ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۰۵ (UTC) :[[ویکی‌پدیا:جادکت بی‌ین]] ونه رعایت بوو. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۶ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۰۶ (UTC) == خیله واجب! == سلام برار گمه که، برو دست هادیم و این شابلون‌ها ره خار هکنیم! ون اوضا خیله خرابه! هرکس وه خامبه اتی صفحه بسازم ماجرا و گرفتاری دارمه ولا! مه نظر template:infobox جا شروع هکنیم، هر کار مه دست جا بر بیه دریغ نکمبه ته بلاره [[کارور:Behshahri|Behshahri]] ([[کارور گپ:Behshahri|گپ]]) ‏۱۰ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۳۳ (UTC) :سلام @[[کارور:Behshahri|Behshahri]] خش بمویی. لطفاً باوین کمین‌تا مقاله سر مشکل دارنه؟ و چه مشکلی؟ حکماً درست کمبه. :اتفاقاً امه مازرونی ویکی ِصندخ (اینفوباکس) خله جدید و پیشرفته هسه و فارسی ویکی جه پیش درمی؛ ندومبه دقیقاً کجه مشکل دارنی که کومِک هاکنم؟ <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱۱ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۰۲:۲۹ (UTC) ::علک سلام برار @[[کارور:محک|محک]]. ::ندومبه ولا! شاید من وارد نیمه اینتی وونه! اشون خواستمه [[علی مهدیان]] ره خار هکنم، نتونسمه ویکی ِصندخ خار هکنم! ::من با سیستم فارسی ویکی خواستمه وره خار هکنم! ::یعنی ته گونی ای ونه مره آموزش هادین؟ [[کارور:Behshahri|Behshahri]] ([[کارور گپ:Behshahri|گپ]]) ‏۱۱ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۴۹ (UTC) :::[[کارور:Behshahri|Behshahri]] امه نسخه خله-خله فارسی توم راحت‌تر هسته. مقالاتی که ویکی‌دیتا جه وصل هستنه (دیگر زوون‌ها لینک وشون سر وصل هسته) فقط اتا تک‌خطی کُد لازم دارنه که اتوماتیک صندخ دیار بوو. فی‌المثل افراد وسّه، فقط اولین خط بنویسی '''<nowiki>{{صندخ/شخص}}</nowiki>''' کفایت کنده. :::همین شیوه اماکن وسّه ''<nowiki>{{صندخ/بنا}}</nowiki>''، جونورون و گیاهون وسه ''<nowiki>{{صندخ/موجود}}</nowiki>''، شهر و استان وسه ''<nowiki>{{صندخ/شهر}}</nowiki>''، فیلم و سریال وسه ''<nowiki>{{صندخ/فیلم}}</nowiki>''، روخنه وسّه ''<nowiki>{{صندخ/رود}}</nowiki>'' و... هسته. :::البته اینجه هم تومبی سابق واری (اونتی که هنتا فارسی ویکی دله استفاده کانّه) این صندخ ره پر هاکنیم. ولی امه روش شمه زحمت ره کم کانده. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱۱ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۵۷ (UTC) ::::اسا خار بیه! مه حواس کلاً دنی بیه! اینطی خیله منظم وونه ::::یعنی ات دفه ویکی‌دیتا ره خار کندی، همه‌جا بتوندی کار بزنی ::::ته فدا [[کارور:Behshahri|Behshahri]] ([[کارور گپ:Behshahri|گپ]]) ‏۱۱ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۴۲ (UTC) ::::[[علی مهدیان]] صفحه ره خار هکردمه! ::::اسا یک زحمت تره هادم! [[جهانگیر نصر اشرفی]] نوم جهانگیر نصری اشرفی هسته! یعنی «نصر» ون بواشه «نصری» ::::ته بلاره [[کارور:Behshahri|Behshahri]] ([[کارور گپ:Behshahri|گپ]]) ‏۱۱ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۳۲ (UTC) :::::{{بیه}} <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱۲ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۰۵ (UTC) == مقاله جدید == درود بر شما خداقوت یه مقاله میخواهم بنویسید برای یه روزنامه نگار سیاسی و اقتصادی منابع هم کلی دارم ازش ولی زبان مازنی بلد نیستم یه راه ارتباطی به غیر از ویکی پدیا به من بدهید تا برای شما اطلاعات را بفرستم... با تشکر [[کارور:Mobinkhojasteboroumand|Mobinkhojasteboroumand]] ([[کارور گپ:Mobinkhojasteboroumand|گپ]]) ‏۱۲ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۴۰ (UTC) :[[کارور:Mobinkhojasteboroumand|Mobinkhojasteboroumand]] سلام. خب چرا در ویکی فارسی نمی‌سازید؟ اینجا کسی سفارش قبول نمی‌کند. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱۲ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۱۰ (UTC) ::@[[کارور:محک|محک]] ::متاسفانه اونجا دست کاری زیاد میشه ولی تصمیم گرفتم اینجا ساخته بشه... ::منابع زیاده از bbc گرفته تا ایران اینترنشنال و منوتو و خبرگزاری های خارجی مقاله خوبی هست ولی اگر کمک کنید ساخته بشه اینجا قطعا مورد توجه قرار میگیره... ::خواستید اطلاعات را اینجا میفرستم [[کارور:Mobinkhojasteboroumand|Mobinkhojasteboroumand]] ([[کارور گپ:Mobinkhojasteboroumand|گپ]]) ‏۱۲ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۳۱ (UTC) ::@[[کارور:محک|محک]] ::من اگر بخوام خودم مقاله را درست کنم چگونه میتوانم فارسی را به مازنی ترجمه کنم میشه ابزاری یا سایتی بهم معرفی کنید؟ ::با تشکر خیلی فراوان [[کارور:Mobinkhojasteboroumand|Mobinkhojasteboroumand]] ([[کارور گپ:Mobinkhojasteboroumand|گپ]]) ‏۱۲ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۱۶ (UTC) == درخواست ایجاد مقاله برای آکادمی آمارو == سلام وقت بخیر آیا این عنوان شرایط ایجاد مقاله در ویکی پدیا مازندارنی داره ؟ [[کارور:Wi2030|Wi2030]] ([[کارور گپ:Wi2030|گپ]]) ‏۱ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۱۰ (UTC) :نا <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۲۲ (UTC) == علت حذف صفحه علیرضا جدیدی == سلتم علت حذف صفحه علیرضا جدیدی چنه؟ سیچه حذفس کردی؟؟ [[کارور:Moretv33|Moretv33]] ([[کارور گپ:Moretv33|گپ]]) ‏۲ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۲۸ (UTC) == علت حذف صفحه علیرضا جدیدی == سلتم مقاله علیرضا جدیدی رو چند ساعت پیش حذف کردید ، علتش چیه؟من خیلی از مقاله ها رو دیدم که منابع کمتری دارن و ویرایش ضعیفی دارن اما حذف نمیشن اما چرا این مقاله حذف شد؟؟ نمیشه براساس سلیقه مقاله حذف کرد بدون دلیل [[کارور:Jackcamera286|Jackcamera286]] ([[کارور گپ:Jackcamera286|گپ]]) ‏۲ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۲ (UTC) == علیرضا جدیدی == سلام خودتون میشه این مقاله علیرضا جدیدی رو ویرایش و منتشر کنید؟ [[کارور:Jackcamera286|Jackcamera286]] ([[کارور گپ:Jackcamera286|گپ]]) ‏۲ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۴۱ (UTC) == محمد نویری == سلام. زنده‌یاد [[محمد نویری]] (با نام کامل محمدرسول ساکن نویری)، آموزگار ادبیات دبیرستان من در تهران بودند (۱۳۸۸-۱۳۸۹) و گویا در ۱۳۹۵ مرده‌اند (در بهشت زهرا تهران دفن هستند). لطفاً مقاله ایشان را به زبان مازرونی به‌روز بفرمایید.[[کارور:The.shahab|The.shahab]] ([[کارور گپ:The.shahab|گپ]]) ‏۲۶ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۳۵ (UTC) :{{بیه}} <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۷ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۲۳ (UTC) == علیرضا جدیدی == سلام علت حذف علیرضا جدیدی چیست؟ [[کارور:Everythingtv|Everythingtv]] ([[کارور گپ:Everythingtv|گپ]]) ‏۶ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۱۱ (UTC) :[[ویکی‌پدیا:جادکت بی‌ین]]. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۶ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۱۴ (UTC) ::این مقاله معتبر بود، از خیلی از مقاله های موجود بهتر بود [[کارور:Everythingtv|Everythingtv]] ([[کارور گپ:Everythingtv|گپ]]) ‏۶ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۱۶ (UTC) == Translation request == Hello, محک. Can you translate and upload the article about the prominent Turkish economist [[:fa:دانی رادریک]] in Mazanderani Wikipedia? Yours sincerely, [[کارور:Moroike|Moroike]] ([[کارور گپ:Moroike|گپ]]) ۱۲ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۴۷ (UTC) :{{Done}} <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ۱۲ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۵۱ (UTC) ::Thank you very much for the new article. [[کارور:Moroike|Moroike]] ([[کارور گپ:Moroike|گپ]]) ۱۲ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۵۵ (UTC) == ایندرا == چرا ایندرا صفحه ره کامل نکنین؟ [[کارور:Rig6veda12|Rig6veda12]] ([[کارور گپ:Rig6veda12|گپ]]) ۲۶ ژانویه ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۰۳ (UTC) == علیرضا جدیدی == سلام آیا مقاله علیرضا جدیدی که ساخته ام مناسبه؟؟ یکی از منابع آن صفه او در مرجع بیپ تونز است و دیگری بیوگرافی او در یک سایت بین المللی است، [[شا:مشارکت‌ها/178.131.144.62|178.131.144.62]] ۱۰ فوریه ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۳۴ (UTC) == امیر بنگارد == با سلام،مقاله هایی دیده شده که حتی هیچ منبعی ندارند؛مقاله امیر بنگارد با وجود حداقل ۴ منبع خبری را حذف میکنید،به نظر میرسد شما درحال تداخل دادن شخصی گری و سلیقه خودتون با ویکی نویس ها هستید! [[کارور:Tajangi|Tajangi]] ([[کارور گپ:Tajangi|گپ]]) ۵ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۰۵ (UTC) == پیئر == راهنمایی هاکن [[کارور:Rig6veda12|Rig6veda12]] ([[کارور گپ:Rig6veda12|گپ]]) ۶ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۰۱ (UTC) :@[[کارور:Rig6veda12|Rig6veda12]] I can't understand what do you want?! <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ۸ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۲۵ (UTC) ::Why don't you complete the page about Indra? [[کارور:Rig6veda12|Rig6veda12]] ([[کارور گپ:Rig6veda12|گپ]]) ۱۱ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۱ (UTC) :::{{بیه}} <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ۲۳ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۴ (UTC) ::::What about his wifes?? [[کارور:Rig6veda12|Rig6veda12]] ([[کارور گپ:Rig6veda12|گپ]]) ۲۷ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۱۵ (UTC) :::::Later, maybe. I haven't enough time for all of humens knowledge :) <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ۲۷ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۲۹ (UTC) ::::::What about Lord Shiva????? [[کارور:Rig6veda12|Rig6veda12]] ([[کارور گپ:Rig6veda12|گپ]]) ۱۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۳۰ (UTC) == ‌ == سلام برار چتی هسی؟ شه صفحه اینجه کامل هاکردمه، اته کم رابط کاربری اینجه فرق دارنه با ویکی‌پدیا فارسی، جعبه اطلاعات ظریف کامل هاکردمه ، به‌روز هاکردمه، ولی وره نشون نداهه صفحه اصلی دله ونه دلیل چی هسته؟ [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱۲ مه ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۵۶ (UTC) :@[[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]]: سلام. مازرونی ویکی‌پدیا ره خش بمویی! :اینجه صندخ (جعبه اطلاعات) اتی جدیدِ نسل هستنه ولی فارسی ویکی‌پدیایِ صندخ نسل قدیم شنه. أمه صندخ اتوماتیک شه [[ویکی‌دیتا]] اطلاعات سر جه آپدیت وونه و دستی لازم نی‌یه وه ره اتا-اتا پر هاکنیم. (فقط اتا جزئی مشکل دارمی که تاریخ حکماً ونه میلادی تقویم جه بوئه.) :البته تومبی مازرونی ویکی دله هم فارسی دسوری نسل قدیم صندخ ره دینگنیم. :{{شد}} [[محمدجواد ظریف]] مقاله ره ویکی‌دیتا دله آپدیت هاکردمه. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۱۲ مه ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۱۱ (UTC) ::چتی تومی ویکی‌مدیا دله وره آپدیت هکنیم؟ [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱۲ مه ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۱۵ (UTC) :::@[[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]]: ویکی‌پدیائون هئی جه [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Main_Page ویکی‌دیتا] دله وصل هستنه. '''[[رانما:میون‌ویکی]] '''صفحه دله خار-خار توضیح هدامه که چتی اتا مقاله ره تومبی ویکی‌دیتا تن وصل هکنیم. :::ویکی‌دیتای صفحات (مثلاً [https://www.wikidata.org/wiki/Q10296812?uselang=mzn وه]) ره هم دسکتاپ حالت هارشی، ساده فورم دارنه و ونه کاربری رابط ره آدم ره شه حالی وونه. :::[https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d0/InterWiki%2C_mznwp%2C_9.png این عکس] سر هم ات‌که توضیح بنویشتمه که شاید کومِک هاکنه. شه هارش؛ أی سؤال داشتی، مه جه خَور های. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۱۲ مه ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۲۵ (UTC) ::::ممنونم❤️ [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱۲ مه ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۳۱ (UTC) == صندخ == سلام برار چتی هسی؟ اتا توضیح هده این صندخ جدیدارِ مه وسه، نفهمسه چتی کار کننه دومه ویکی‌دیتا ر آپدیت هاکنیم صندخ آپدیت بونه، اما ندومه کد صندخ چی هسه، خوامه اتا مقاله بنویسم. [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱۸ مه ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۰۴ (UTC) :@[[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] سلام. [[:رج:شابلون:صندخ|اینجه]] صندخ‌های نوم کته. هر موضوعی ات‌جور صندخ دارنه. مثلاً حیوون و دار وسه [[شابلون:صندخ/موجود]] دره و آدمون وسه [[شابلون:صندخ/شخص]] دره. پس اولین مرحله این هسته که طبق موضوعی که دارنی، اتا صندخ ره هوجینی. :دومین مرحله، بور مقاله‌ی اولین خط دله و اونجه صندخ نوم ره '''{{}}''' دله بنویس. مثلاً: '''<nowiki>{{صندخ/شخص}}</nowiki>''' :سومین مرحله هم این هسته که اگه مقاله ویکی‌دیتا جه وصل نی‌یه، وه ره طبق ''[[رانما:میون‌ویکی]]''، شناسا هادی. :[البته من کُد دچی‌ین جه إستٮفاده کمبه و هارشی‌ینی دچی‌ین (ویرایشگر دیداری) ره خله ندومبه چتی هسته ولی اگه هارشی‌ینی ره هم کار زندی، اونجه هم همین اتا خط ره بنویسی، ونه جواب هاده.] <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۱۸ مه ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۱۴ (UTC) ::ممنون پاسخ هدایی، کومک هکن اگر تونی بوریم خش بیمونی صفحه ر ترجمه هاکنیم. [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱۸ مه ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۲۳ (UTC) :::مه نظر، ونه جا اگه '''[https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/mzn این اتا]''' ره دگاردنیم، خله مفید و کامل‌ته هسته. ولی ونه ترجمه خله کار ورنه. مه قد نکشی‌یه. 😅 <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۱۸ مه ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۳ (UTC) ::::😁😁، دیگر مدیرون ونه باویم بین امره کنم هاکنن، فکر کمه فقط مه و تو فعال هسمی اینجه دله.😂 [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱۸ مه ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۷ (UTC) :::::@[[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]]: أره. اینجه طبیعتاً فارسی ویکی‌پدیا جه خلوت‌ته هسته. البته دیگه کارورون هم درنه که فعال هستنه. TheHenry یا P834675676 دسوری. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۱۸ مه ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۴۲ (UTC) ::::::راستی فارسی دله مه رد درخواسته بزویی؟ [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱۸ مه ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۴۸ (UTC) :::::::اره. خدکار گشت مهم نی‌یه. کارور کار سر تأثیری ندارنه. فقط کاروری که دونه ویکی غلق ره بییته ره دمبی که گشت‌زنون کار کم‌ته بوه. :::::::مه ره یاد ننه هیچ‌گدر گشت وسه درخاست هدا بوئم. مدیرون شه تونه هارشن و کاروری که حس کنه یاد بیته ره خدکار گشت هاکنن.<small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۱۸ مه ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۵۶ (UTC) ::::::::وره ندونسمه، چون ونه درخواست بیه باتمه درخواست هادم چون چندتا خار مقاله بنویشت بیمه، خار بیه باتی مره، اته کم ونه باوم اتا مدیر بوینه مه سابقه ر، خاسمه اول ته جا مطرح هاکنم فکر کردمه مدیر نیی ، مدیران غیرفعال ر با مدیران پیشین اشتباه بیتمه فکر هکردمه استعفا هدایی ونه وسه بوردمه شه درخواست هدامه، امروز بدیمه لیست مدیران دله دری شه خادر باتمه سریع تره باوم چون تازه درخواست هدا بیمه [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱۸ مه ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۵۰ (UTC) == Hi == Hi, it's been a long time, I hope you are doing well. Do you know an online Mazandarani dictionary? [[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ([[کارور گپ:Vuzorg|گپ]]) ۵ ژوئیه ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۵۴ (UTC) :Hi @[[کارور:Vuzorg|Vuzorg]], :Nice to talk to you. Unfortunately, the only online dictionary is blocked by the book publishers. :There are some independent and collaborative efforts, none of which are perfect. One of these is the [https://en.wiktionary.org/wiki/Category:Mazanderani_language English Wiktionary], where we put the basic words, but it is very small. [https://abadis.ir/idiom/mazani/ Abadis], which is a multilingual site and completed by audience volunteers. And [http://tabari-dic.ir/ this] new effort that already started. --<small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۶ ژوئیه ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۷ (UTC) ::I see. به دلیل تفاوت در رسم‌الخط، قرار دادن لینک وب‌سایت‌ها در اینجا دشوار است. من با ترجمه به فارسی ادامه خواهم داد. [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wt/mzn/%D8%AA%D9%84%D8%A7] و [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wt/mzn/%DA%A9%D8%B1%DA%AF]. من خودم دو ماده در ویکی‌واژه mzn ایجاد کردم. خودم در اینجا [https://tr.wiktionary.org/wiki/Kategori:Zazaca_s%C3%B6zc%C3%BCkler] در ویکی‌واژه بیش از ۸۰۰۰ ماده کلمه (فعل، اسم و غیره) به زبان زازاکی ایجاد کردم. خودم می‌خواهم ویکی‌واژه mzn هم بهبود پیدا کند. اما هیچ دیکشنری پیدا نکرد بودم. من یک صفحه اصلی و این صفحات را در ویکی‌واژه تالشی ایجاد کردم: [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Special:PrefixIndex/Wt/tly] اینجا. اما کاربران تالشی نسبت به این پروژه بی علاقه به نظر می‌رسند. نمیدونم چرا. برای ویکی‌پدیای تالشی یه الفبای خیلی سختی لاتین بکار میگیرد.کاملاً با الفبای لاتین زازا و آذربایجانی متفاوته. مراقب خودت باش, ببینمت. [[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ([[کارور گپ:Vuzorg|گپ]]) ۶ ژوئیه ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۵۱ (UTC) :::سپاس 💚👍 <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۷ ژوئیه ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۵۳ (UTC) ::::راستی، @[[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ما یک «گروه کاربری ویکی‌مدیای ایران» داریم به آدرس https://t.me/iranwikimedia اگر دوست داشتی، در تلگرام به ما ملحق شو. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۷ ژوئیه ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۵۷ (UTC) :::::@[[کارور:محک|محک]] باز کردم، آستفاده کردن از آن اپلیکشن یکم سختییه. بخشهای عمومی، مسباقات، اطلاع رسانی را دیدم. چطور میتونم اونجا با تو ارتباط برقرار کنم؟ [[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ([[کارور گپ:Vuzorg|گپ]]) ۷ ژوئیه ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۴۲ (UTC) == بایگانی == سلام، اینجا نمی‌تونیم صفحه بایگانی درست بکنیم؟ یا دستی فکر کنم باید درست کنیم اگر بشه. اگر جعبه هست براش بدید ممنون میشم [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲۳ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۵۴ (UTC) :Hello, I can't speak Persian :) :فقط دستی دارمی. خله سخت نی‌یه. «دکش» صفحه ره یارنی و اسم دمباله اتا «/تلمبار ۱»... نویسنی و ذخیره. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۳ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۶ (UTC) ::تی‌خنابدون😁 [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲۳ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۷ (UTC) == نوشتار == سلام اگه تونی [[سید رضا صالحی امیری]] اتا بررسی هکن مشکلی داشته درست هکن، اگه تونی اتا ونه ویکی‌داده ر آپدیت هکن ونه صندخ درست باوه. [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲۳ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۹ (UTC) :{{بیه}} ونه نو مقوم ره بشتمه. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۳ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۴۰ (UTC) == پیشنهاد == اتا پیشنهاد دارمه، مه نَظِر اتا ویکی‌پروژه اینجه دله تشکیل هدیم، سعی هکنیم هر هفته اته کم مقاله به مازرونی ترجمه هکنیم، انّه فارسی دله ویراش هکردمه مه حوصله دیگه در بورده😄 [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲۳ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۴۲ (UTC) :👍 شه دلوس پروژه بساز؛ من هم عضو وومه. :(اینان جه توندی الگو بیری: [[پروژه:فلسفه]] یا [[پروژه:جوغرافی]] دسوری) <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۳ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۴۷ (UTC) == ایران رییس جومورون فهرست‌‌‌‌ == سلام مه بوردمه وشون فهرست تا خامنه‌ای ترجمه هکردمه اگه تونی اتا نگاهکن اگه ترجمه مشکلی هداشته درست هکن [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲۴ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۵۱ (UTC) :👍 @[[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ات‌که گرامر و قواعد ره حلا یاد کندی که تمرین جه، کم‌کم بتتر وونه. اتا صفت و اضافه و اتا دیئر اضافی حروف هسته که ویشته دقت هکنی، خله خاره. :اضافه و صفت که دوندی ونه فارسی جه برعکس بوئه. همین ''زنانِ شاعر'' ← ''شاعر زنان'' :اضافی حروف هم فارسی جه فرق کنده. إما «در»، «از»، «با»، «برای» و ویشته گدر «به» ندارمی. مثلاً «در ایران» ← «ایران دله». یا «از/با زهرا» ← «زهرا جه/جا»، «به آن‌ها» ← «وشون ره»... <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۴ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۰۵ (UTC) ::پ.ن) [[وپ:مازرونی ]] دله ویشته توضیح هدامه.--<small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۴ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۰۷ (UTC) ::بزرگترین مشکلی که امه دارمبی این هسه کا لهجه واحد ندارمی هرکی پیش فرض ناخواسته انه شی لهجه ر وارد کنه مقاله دله. امه هم نوشتاری زیاد نتومبی بیشتر همین گفتاری جا راحت تر هسمی اینم مشکل ایجاد کنه حالا چند وقت بواشیم اینجه فکر کمه درست باوه [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲۴ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۳۲ (UTC) :::👍 هر زوونِ پایه و اساس ونه گرامر هسته. گرامر که رعایت بوه، لهجه و کلمات و... کم‌کم شه درست وونه. البته که درست فرمایش کندی و مازرونی زوون ره بنویشتنی هکردن ات‌که کشنه تا آدم ره چم بوو. ولی مه نظر راه دکفیم، لهجه‌ئون فرق-فصل تونده زوون ره غنی‌ته هم هاکنه. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۴ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۲۴ (UTC) == ایران ریاست جمهوری انتخابات(۱۳۵۸) == مقاله ر بساتمه، ولی شابلون کار نکنده. چتی کار کنده؟ [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲۴ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۵۵ (UTC) :@[[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] متوجه نیمه کمین‌تا شابلون (الگو) ره خانی؟ فارسی ویکی جه خانی اینجه دکش هاکنی؟ <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۴ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۱۸ (UTC) ::شابلون انتخابات ر خامه، ویکی فارسی که کلا ونه شابلون و صندخ اینجه‌جا فرق کنده، نتومبی وره دکش هاکنیم اینجه [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲۴ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۳۵ (UTC) :::{{بیه}} چتی‌یه؟ انتخابات شابلون ره دکش هاکردمه ولی ترجمه لازم داینه. دووشه أی فرصت هکردمه، ات‌که تغییر دمبه. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۴ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۴۶ (UTC) == سیاستون == سلام، مه نظر ات کم روی سیاستون هم مانور هدیم بیتر هسه، اتا نگاه هکردمه مقدار خیلی کمی از سیاستونِ امه ترجمه هکردمی، وشونه هم می نظر ات کم ترجمه ر ادامه هدیم [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۳۰ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۳۱ (UTC) :اصل [[ویکی‌پدیا:۵]] هسته. الباقی ره هر ویکی و زوونی شه‌سر چاره کنده. پس تا زمونی که مشکلی ندارمی، قانون و توافق هم لازم ندارمی. هرگدر مشکل ور بخردمی، ونه سر گپ زمبی و قانون إلمی. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۳۱ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۴۲ (UTC) == شابلون:آری == سلام برار، اتا شابلون بیاردمه از فارسی ویکی‌پدیا، همون اَره و نا هسه منتهی هنوز نا حاضر نَیّه، باز اگر وقت هکردی نا هم درست هکن.[[شابلون:آری]] [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۳۱ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۱ (UTC) :[[شابلون:اره]] و [[شابلون:No]] و [[شابلون:اره-نا]] دئینه کا <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۳۱ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۲۸ (UTC) ::👍، بدیمه وشونه ولی ات کم مشکل داشتنه، موقتا همینِ استفاده کمی، البته اگه توندی وشونه منتقل هکن شابلون:آری وسه، ات کم معمول تر هسه. ::یا اینکه شابلون آری رِ منتقل هکنیم وشون دله، ولی سر نماینده‌ئون لیست ات کم اذیت بومی. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۳۱ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۳۲ (UTC) == مسعود پزشکیانِ انتخاباتیِ سابقه == سلام ات صفحه بساتمه [[مسعود پزشکیانِ انتخاباتیِ سابقه]]، ونه لیست شابلون برد و باخته استفاده کنه اگه تونی وشونه منتقل هکن تا درست باوه. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۴ (UTC) == صندخ == سلام ببخشید تی‌جه خله کار خوامه هکنی امیدوارِم ناراحت نواشی❤️ اگه تی‌سه زحمت نیه مجلس شورای اسلامی صندخِ دکش هکن مقاله دله، من شه سعی هکردمه کار نکرده. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۲۰ (UTC) :{{بیه}} اختیار داینی 💚 فقط انگلیسی جه دله دشنیمه و ات‌که ترجمه خانه. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۱ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۵۳ (UTC) ::تی‌خنابدون، ات کم وره ترجمه هکردمه اتا بخش ترجمه خود صندخ ونه ترجمه باوه بعضی پارامتراش [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۲۳ (UTC) :::{{بیه}} <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۴ (UTC) == میلس اسلامی شورا == سلام ترجمه مقاله کامل بیّه حالا بخواستی اتا چک هاکن، تی نظر تومی وره کاندید برگزیدگی هکنیم؟ [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۲ (UTC) :راسّی، ات کم ترجمه صندخ لازم دارنه(پارامترون) هروقت بتونستی درست هاکن. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۳ (UTC) == کارورون دسترسی سطوح == سلام برار، تو مه ره باوت بی کا اینجه قوانین ونه جدا با اجماع درست باوه، این موضوع کارورون دسترسی سطوح‌سه هم صدق کنه یا نا؟ صفحه‌ای هسه کا نشون هده این مسئله ر یا نا، اگر مه منظور واضح نیه: اتا صفحه مثل [https://fa.m.wikipedia.org/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D8%B3%D8%B7%D9%88%D8%AD_%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%DB%8C ویکی‌پدیا:سطوح دسترسی کاربری] دارمی؟ یا امه دسترسی‌ئون فرقی وشون جا دارنه یا نا [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۱۷ (UTC) :@[[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ات‌که فرق کنده. خدی ویکی‌مدیا اتا پیش‌فرض دسترسیون وسه دارنه که إما ونجه کار زمبی ولی فارسی دله اجماع بیه که گشت‌زن و ویکی‌بان و... دسوری سطح بساجن که أمه وسه بنظر لازم نی‌یه. :هر ویکی دله، [[شا:آمار]] دله دشتِ دسترسیون لیست کته ؛ توندی هارشی. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۲۱ (UTC) ::👍خاسمه بوینم اگه دسترسی مثل گشت زنی هسه اتا درخواست هدم تا وره بیرم، چون بعضی اوقات با لپ‌تاپ امه تونسه کمک هکنه مه‌ره. حالا فعلا که با موبایل هسمی همینطوری پیش ورمی بوینیم چتی بونه. ::راستی گروه‌کاربری دله از امیر بپرسیمه کا چتی تومی ابزار انتقال هدیم منتظر هسمه جواب هده. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۲۷ (UTC) == انتقال ابزاری == سلام در مورد انتقال ابزار تلگرام دله تی‌سه پیغوم هدامه اگر نتونی بِیی تلگرام همینجا گپ بزنیم. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۴ (UTC) == عربی خلیج کایری شورا == سلام، بهتر نیه مقاله نوم به «خلیج کایری شورا» تغییر پیدا هکنه؟ چراکه ونه اسم رو توافق نی‌یه، مه پیشنهاد این هسه کا و کلا فارس بوه از عربی، اگه نخوانی وره هکنی فارس خلیج، می نظر ونه نوم بلیم خلیج. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۵ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۵۲ (UTC) :👎🏼 ویکی‌پدیا ونه [[ویکی‌پدیا:بی‌طرفی|بی‌طرف]] بوئه. بی‌طرفی اتا اساسی [[ویکی‌پدیا:پنج اصل|اصل]] هسته. وقتی اتا سازمان (یا امارات لیگ برتر) دله رسمی‌نوم «عربی خلیج» هسته و إما سرخود ونه نوم ره بلیم «فارس»، یعنی اتا طرف جه در پشتی کمبی. من این کار جه مخالفمه. فارسی و عربی ویکی‌پدیای شه‌وری‌گجی جه هم مخالفمه. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۶ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۴۴ (UTC) ::اَره ت هم درست گنی، رسمی نوم ونه کار بزنیم [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۶ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۴۷ (UTC) == راهنما:فهرست == سلام، ات روز وقت بیاردمی برو دوتایی بوریم [[mw:Help:Contents/mzn|اینجه]] رِ کامل هکنیم. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۵ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۵۰ (UTC) :حتماً. اتفاقاً خله لازم هسته. تیناری مه ره سر نخاسته 😁 <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۶ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۴۵ (UTC) ::مه اون ترجمه بخشِ کامل هکردمه ات کم بمونست بیه ونه زیربخشون نیاز دارننه، باز وشون زیربخشون هم لینک دارننه ای ونه وشونم ترجمه هکنیم😄 [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۶ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۵۱ (UTC) == تلگرام == سلام هروقت بتونستی بِرو تلگرام ات پیام تیسه بشتمه. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۶ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۵۶ (UTC) == شابلون == سلام مه رنگی نوار شابلون ر بساتمه، شه کاروری صفحه‌سه خاسمه الگو بلم، کار نکرده یعنی [[کارور:Urmazdaa/کاربری‌صفحه|اتی]] بَیه. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۸ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۵ (UTC) :اگه تونی ونه [[شابلون:رنگی نوار|شابلون صفحه]] ر هارش ایراد داشته درست هکن [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۸ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۶ (UTC) ::{{بیه}} <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۹ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۳۶ (UTC) == سال نو مبارک == {{پینگ|Urmazdaa}} سال نو بر همکاران مازندرانی مبارک. 🎆🎇🎈🎉✧˚ ༘⋆2026✧˚ ༘ ⋆°⋆.*:･🎉 [[کارور:Sazwar|Sazwar]] ([[کارور گپ:Sazwar|گپ]]) ۳۰ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۳۲ (UTC) :@[[کارور:Sazwar|Sazwar]] سپاسگزارم. امیدوارم سال بهتری برای همه باشد. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۳۰ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۳۸ (UTC) :سلام سازوار عزیز، از ته دل سال نو رو به شما تبریک میگم و آرزوی داشتن سالی خوب و پر از شادی برای خودتون و خانوادتون رو دارم. :موفق باشید!🌹❤️🎉 [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۳۰ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۵۰ (UTC) == شمه نوئه سال مبارک بووه! == نوئه میلادی سال ره شمه وسه شادباش دونّمه محک عزیز. امید دارمه که سالی خار و خِش شمه منتظر باوه. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۳۰ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۵۴ (UTC) :ممنون، شما هم خار سال داری ❤️ <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۳۰ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۰۱ (UTC) == درود == حال شما چطور است؟ برای شما پیام فرستادم اما پاسخی نگرفتم. خوب هستید؟ امیدوارم حال شما خوب باشه و سلامت باشید. [[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ([[کارور گپ:Vuzorg|گپ]]) ۲۲ ژانویه ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۳۷ (UTC) :@[[کارور:Vuzorg|Vuzorg]]: سلام. در ایران وضعیت بحرانی بود. :من هم دو هفته در [[:en:2026 Internet blackout in Iran|سیاه چاله]] بودم و تازه کمی اکسیژن به من رسیده :) :حالم خوب است ولی هنوز به اینترنت دسترسی کاملی ندارم. [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۲ ژانویه ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۵۸ (UTC) ::Nice to know that you are doing well! از تلگرام پیام فراستاده بودم. یکی از دوستان ایرانی من گفت خیلی مردم در شمال کشته شدند، می‌ترسم اگر تو هم یکی از کشته‌شدگان باشی. مواظب خودت باش دوستم! [[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ([[کارور گپ:Vuzorg|گپ]]) ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۱۶ (UTC) :::ممنون که در روزهای سخت به فکرم بودی. 💚🌷 [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۳۰ ژانویه ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۲۹ (UTC) ::::دوستم، خیلی وقت بود خبرتو نگرفتم. چند باری بهت پیام فرستادم اما پاسخ نگرفتم. امیدوارم حالت خوبه و سلامت هستی. [[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ([[کارور گپ:Vuzorg|گپ]]) ۲۳ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۴۸ (UTC) :::::@[[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] سلام. من کاملا خوبم و امیدوارم تو هم خوب باشی. پس از چند ماه، امشب اینترنت برای مردم عادی در ایران وصل شده. [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۶ مه ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۲۹ (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">You may be eligible to vote in the U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am contacting you because you previously voted in elections related to the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]]. You may be eligible to vote in the current U4C election, which is open now and closes on 2 June 2026. You can find out more about the candidates and the election on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the election page on Meta]], and from there you can access the vote itself. Your participation in these elections is important to the governance of Wikimedia communities, and your time spent learning about the candidates and voting is appreciated. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> [[m:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) ۲۰ مه ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۳۵ (UTC) <!-- پیام توسط کاربر:Keegan (WMF)@metawiki با استفاده از فهرست در https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30569740 ارسال شده است --> == Help == Hello, can you help me please to translate [[:en:Gaza_genocide|this]] article to your language. [[کارور:جودت|جودت]] ([[کارور گپ:جودت|گپ]]) ۲۵ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۲۱ (UTC) :{{بیه}} [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۴ ژوئیه ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۳۹ (UTC) == محمدعلی رجایی == سلام، امیدوار هسمه تی حال خار بووه، همین الان [[محمدعلی رجایی]] مقاله ر ویکی‌ترجمه جا مازرونی دله ترجمه هکردمه، اگه زحمت نیه توندی ونه صندخ‌ه درست هکنی؟ [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۷ ژوئیه ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۲۳ (UTC) :@[[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] سلام. ونه صندخ که خار هسته کا!؟ [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۷ ژوئیه ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۰۶ (UTC) ::شه خدکار بیمو مثل اینکه [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۹ ژوئیه ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۱۲ (UTC) == [[:پرونده:Psg badge.png]] == Hey hope you're doing well, this file is copyrighted : ) thanks for deleting it [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۴ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۱۲ (UTC) :or you can add it to articles which in that case its use would be appropriate. but with an appropriate size [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۴ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۱۳ (UTC) ::these as well : ) {| class="wikitable" |- | [[:پرونده:Khoonebekhoone.png]] | [[:پرونده:Manchester City FC badge.svg]] | [[:پرونده:Manchester United FC crest.svg]] |- | [[:پرونده:Newcastle United Logo.svg]] | [[:پرونده:Chelsea FC.svg]] | [[:پرونده:Crystal Palace FC logo (2022).svg]] |- | [[:پرونده:Tottenham Hotspur.svg]] | [[:پرونده:Arsenal FC.svg]] | [[:پرونده:Deportivo Alaves logo (2020).svg]] |- | [[:پرونده:Club Athletic Bilbao logo.svg]] | [[:پرونده:Real betis logo.svg]] | [[:پرونده:RCD Espanyol crest.svg]] |- | [[:پرونده:UD Las Palmas logo.svg]] | [[:پرونده:Rcd mallorca.svg]] | [[:پرونده:Club Deportivo Leganés logo.svg]] |- | [[:پرونده:Rayo Vallecano logo.svg]] | [[:پرونده:Real Sociedad logo.svg]] | [[:پرونده:Sevilla FC logo.svg]] |} [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۴ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۲۱ (UTC) :@[[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] hi, :We have a problem with our infobax now. These logos are in articles but don't show temporary. :For example, see [[لاس پالماس فوتوال تیم|this one's code]]. There is a "| image = UD_Las_Palmas_logo.svg" on infobax but doesn't show it now. : I'll fix it soon. Thanks you for the attention. [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۴ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۱۰ (UTC) ::can i try to fix it for you guys؟ [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۴ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۰۴ (UTC) :::I think the cause is smaller than a broken infobox. :::For example :::[[Template:Infobox football club]] :::redirects to :::[[شابلون:صندخ/سازمان]] :::which uses logo not image. as a result, |image=Chelsea_FC.svg is ignored, so the file isn't rendered or added to imagelinks, and Special:UnusedFiles reports it as unused. :::and actually you can check that yourself here without editing anything :::<nowiki>{{Infobox football club|logo=Chelsea_FC.svg}}</nowiki> :::the logo renders and the file appears in imagelinks :::<nowiki>{{Infobox football club|image=Chelsea_FC.svg}}</nowiki> renders nothing :::Both logo=Chelsea_FC.svg and logo=File:Chelsea_FC.svg work. :::the fix is simply to rename one parameter in the articles, which is around 282 page use this infobox, so it's probably Bot Job. [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۴ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۲۰ (UTC) ::::{{بیه}} [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۱۷ (UTC) :::::btw [[:پرونده:UD Las Palmas logo.svg]] also deleted :::::rightly so we thought the files are unused and just setting there. you can restore this one if you want. [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۱۶ (UTC) ::::::{{بیه}} [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۱۸ (UTC) :::::::so you fixed all these files manually, i could offer a bot help if you wanted, but hey all for good : ) [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۱۹ (UTC) ::::::::@[[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] Do you mean robotically transferring images for clubs that don't have logos? [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۲۲ (UTC) :::::::::I meant Automatic fix for all these articles, it's 282 page in total. doing this by hand is tiresome : ) [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۲۳ (UTC) ::::::::::@[[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] Okay. I agree. 👍 I actually wanted to do this, but I didn't know how to transfer the image. We have the same problem with movie and series posters. [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۳۸ (UTC) :::::::::::do you want it to be fixed? i can run a small test for you do it with 5 articles and you tell me if you like it so i can processed with the rest? [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۴۰ (UTC) ::::::::::::yes please [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۴۱ (UTC) :::::::::::::but doing that requires a bot use, i think we need a community consensus for that? :::::::::::::[https://sakurabot.toolforge.org/ This is my bot] btw [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۴۹ (UTC) ::::::::::::::for five test you dont need this. if every thing were good, I talk with others about flag. [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۱۱ (UTC) :::::::::::::::ok i'll bring my bot to do that five test and see if you like them [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۱۲ (UTC) {{بک|:::::::::::::::}} wait, we are mistaken, Good thing i checked!!, you actually fixed the problem yourself! early this morning didnt you change the template back to the older version that handles images correctly? because you fixed it. the images on articles like Aresnal and Manchester united should start working again all on their own without the need to start my bot [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۲۶ (UTC) == درود عرض کمبه محک عزیز == مشکل مقاله [[رایان امیری]] چی بیه که ته وه ره بدون هیچ نظرخواهی درجا حذف هاکردی؟ من قبلا مقالات زیادی اینجه ایجاد هاکردمه که اتا خوبیده هم بهییه. منتها از الان با اینتا اکانت فعالیت کمبه. [[منصور هدایتی]] ره هم من ایجاد هاکردمه که ویکی فارسی و انگلیسی دله حذف بهییه. ولی اینجه خوبیده بهییه. لطفا توضیح هاده که علت چی هسته تا برطرف هاکنیم. سپاس از ته. [[کارور:Sandboxerr|Sandboxerr]] ([[کارور گپ:Sandboxerr|گپ]]) ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۳۹ (UTC) :جادکت آدم نیه. منابع ره هارشیمه. هچکمین ونه خوری نئینه. ضمناً شه خوری بنویشتن، تبلیغ، مزد بئیتن و... ویکی‌پدیا دله ممنوع هسته. [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۴۵ (UTC) :: برار. منابع معتبر مثل '''اورشلیم پست'''، '''آی24'''، و '''نیوزنیشن''' و '''هرانا''' و غیره که کاملا معتبر و مستقل از وه هستنه به وه اشاره هاکردنه. منبع خودنوشته ره تونستی حذف هاکنی. خودنوشته ره که اجازه دارنی از قول طرف به شکل محدود اشاره هاکنی. بعد اینکه مقاله [[منصور هدایتی]] دله، من کلا خودنوشته استفاده هاکردمه، اونجه ته مشکلی نداشتی، ولی اینجه با وجود منابع معتبر رویکرد دیگه‌ای دارنی؟ حذف سریع هاکردی، که خلاف قوانین ویکی هسته. ته نونه اتا مقاله دارای منابع مستقل و معتبر ره حذف سریع هاکنی. اینتا مقاله ویکی انگلیسی دله توسط مدیر بازبینی بهییه و مدیر برچسب حذف ره بهیته. لطفا در تصمیم شه خد تجدید نظر هاکن و بل مقاله ره بهبود هادیم برا اساس قوانین و خودنوشته ره هم حذف هاکنیم و فقط منابع معتبر ره حفظ هاکنیم.[[کارور:Sandboxerr|Sandboxerr]] ([[کارور گپ:Sandboxerr|گپ]]) ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۵۳ (UTC) :::{{بیه}} [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۱۸ (UTC) ::::{{پینگ|محک}} برار منظور ره متوجه نهیمه. الا چی بیه؟ ونه چیکار هاکنم؟ چه تلگرافی گپ زندی برار؟ اگه توندی مثه ایمیل ارسال هاکن. یا اینکه همینجه بئو که چیکار ونه هاکنیم. این موضوع نوسه اینتی بوشه. احساس کمبه که ته عجولانه برداشت هاکردی. من بمومه که خالصانه اینجه کمک هاکنم. با حسن نیست کار هاکنم. مثل سابق. تعداد کاربرون اینجا محدود هسته. اما ته، مه ره اینتی برخورد هاکردی که من ته دشمن هستمه. برار، من هم اشتباه دارمبه، ته هم دارنی، سعی هاکن که با حسن نیست و روحیه همکاری همه‌چی ره پیش بوری. من که ته دشمن نیمه. پس چه وسه با من همچین رویکرد ضربتی داشتی؟ لطفا تجدید نظر هاکن برار. ته سالها زحمت بکشی و اینجه ره آباد هاکردی. ته احترام سرجاش بیه، تا اینکه داستان این مقاله پش بموئه که عجولانه و ضربتی برخورد هاکردی. لطفا تجدیدنظر هاکن برار. من هم سعی کمبه شه اشتباهات ره برطرف هاکنم. ته خنابدون. [[کارور:Sandboxerr|Sandboxerr]] ([[کارور گپ:Sandboxerr|گپ]]) ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۲۶ (UTC) :::: {{پینگ|محک}} برار. از اونجایی که ته مضمون اصلی ره نداشتی. به ته حق دمبه که عجولانه رفتار هاکنی. الان که مضمون اصلی ته دست بموئه، توندی بر اساس قوانین شه مقاله ره دوباره ایجاد هاکنی و وه ره اته کم بتتر هاکنی. سریع‌تر جواب هاده تا بدونم که چیکار ونه هاکنیم. من شومبه اونتا ویکی و شه اتهامات ره پس گیرمبه. اول ته این کار ره هاکن و خط بزن. دوم من. تا با حسن نیت و با روحیه همکاری بوریم جلو. هر دتا مسائل اینتا ویکی ره بوردمی اونتا ویکی درون. نوسته اینتی بوو. ونه شه اتهامات ره پس هاییرییم و خط بزنیم. ونه مقاله ره با حسن نیست دوباره ایجاد هاکنیم. این‌بار با دقت بیشتر و فقط با منابع معتبر و مستقل. همچنین آماده هستمه که به شکل دائم در کنار ته، به ته کمک هاکنم. و مسئولیت هایی ره اینجه به عهده هایرم. اگر خوانی، ته شه توندی مقاله ره با نسخه شه خد ایجاد هاکنی. من دخالتی نکمبه که هیچ حرف و حدیثی ونه سه نوه. ته خنابدون [[کارور:Sandboxerr|Sandboxerr]] ([[کارور گپ:Sandboxerr|گپ]]) ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۴۹ (UTC) :::: {{پینگ|محک}} برار. من در شومبه اونجه و شه شکایت ره خط زمبه. به این علت که ته اینجه امکان ایجاد و ویرایش مجدد این مقاله ره باز هاکردی. ته الان دری؟ یا مشغول هستی؟ اگه هستی بئو که چیکار ونه هاکنیم اینجه و اونجه. پاسخ هاده. و مره بئو که این مسئله رو حل و فصل هاکنیم. [[کارور:Sandboxerr|Sandboxerr]] ([[کارور گپ:Sandboxerr|گپ]]) ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۱۱ (UTC) ::اتا چیز دیگه: ته شه بور مقاله ره بازبینی هاکن و منابع معتبر ره حفظ هاکن و بعد مقاله ره ایجاد هاکن. من دخالتی نکمبه. سپاس از ته به جهت سالها فعالیت و زحمت. [[کارور:Sandboxerr|Sandboxerr]] ([[کارور گپ:Sandboxerr|گپ]]) ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۵۷ (UTC) :: برار منابع مستقیم ونه خوری هستنه. اورلشیم پست ونه خوری هسته (راجع به ونه فعالیت هسته). آی24 ونه خوری هسته (مصاحبه اختصاصی با وه هسته). نیوزنیشن ونه خوری هسته (راجع به خطر ترور وه صحبت کنده). چتی گنی ونه خوری نیه؟ من ندومبه این چه تصمیمی هسته. ولی خلاف قوانین هسته. سعی هاکنیم همینجه وه ره حل هاکنیم. چون مدیر ویکی انگلیسی از من درخواست هاکرده که اگر ویکی های دله کسی دره راهه مردتنها ره ادامه دنه و مقالات منبع دار مخالفین ره سانسور کنده، وره به بنیاد ویکی مدیا معرفی هاکنم تا بررسی بوه. برای مثال به ترجمه تیتر اینتا مصاحبه https://www.newsnationnow.com/world/refugee-targeted-iran-regime-assassination-attempt/ نگاه هاکن، مستقیم راجع به وه هسته. تعدادی منبع معتبر مستقیم شه تیتر درون حتی، از وه اسم بوردنه. [[کارور:Sandboxerr|Sandboxerr]] ([[کارور گپ:Sandboxerr|گپ]]) ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۰۵ (UTC) ::برار، خواهش کمبه که اینتا ره بر اساس توضیحات دقیقی که من هدامه، حل هاکن. و شه نسخه ره منتشر هاکن. من دخالتی نکمبه. منبع خودنوشته اتا بیه. اونتا ره حذف هاکن و بقیه منابع معتبر ره حفظ هاکن. مخصوصا اونایی که مستقیما ونه خوری هستنه. من بمومه اینجه، که مثل قدیم، شه فعالیت ره اینجه شروع هاکنم و تره کمک هاکنم. ته دست تنها هستی اینجه. مه کمک نیازه. مره بئو که چیکار هاکنم ته وسه اینجه. چه کمکی خوانی اینجه ره بهتر هاکردنه وسه. [[کارور:Sandboxerr|Sandboxerr]] ([[کارور گپ:Sandboxerr|گپ]]) ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۱۲ (UTC) == Help == {{چپ‌چین}} Hello @[[کارور:محک|محک]] Hope you're doing well :do you remember me? [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۱۵ (UTC) :yes. I'm good and hope you'll be too. Can I help you? --[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۰۶ (UTC) : Yes please, this user [http://glk:کارگيرˇ_گب:Erfan.Official85 Erfan.Official85] seems to be using AI to make content, since you're an admin on glkwiki, could you clarify if they make AI-generated content or not? and they seem to be making the same stuff on Fawiki as well if you could help us and confirm the situation, it is much appreciated. [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۴۹ (UTC) :::{{بیه}} {{سرساب|Sakura emad}} glk.wp cleaned. Thanks for montion. --[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۲۸ (UTC) :::his Persian contribute is not bad. I didn't see all pages yet, but his edit on ten random pages was correct, at least. For example see [https://fa.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%D9%86%D8%AC_%D8%B1%D8%A7%D9%87_%D8%B4%DB%8C%D8%B1%DB%8C_(%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D9%87_%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C) this one ]. There are real links for sources and has good text, too. It's not deserve to remove, I think. :::Gilaki's articles wasn't Gilaki language at all. But what's problem in Farsi edits?--[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۳۸ (UTC) ::::Hi محک, I was the one who found them at glkwiki while patrolling. Their speed of page creation and some patterns in formatting the pages made it obvious to me, that this was AI. I think you saw how I asked them and they just admit to use AI for 3 pages. I was not confident enough to nuke them and asked Sakura as one of my SWMT colleagues for help. For fawiki i had some concerns but I needed help to check that. If you think, that their edits are fine (no 404 errors, no strange idioms) then we all did the right thing in that case. Thank you very much for checking that. --[[کارور:NDG|NDG]] ([[کارور گپ:NDG|گپ]]) ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۳۱ (UTC) :::::Thank you for the explanation. The articles in Gilaki were unreadable, so I deleted them. On the Persian Wiki, I will also monitor the user's edits for a while so that I can take appropriate action in the event of any misuse of AI.--[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۲۶ (UTC) {{پایان چپ‌چین}} <!-- for left to right --> == سلام == عزیزم من دیدم ک شما یه صفحه ایجاد کردی از اقای ساسان سونامی من یه صفحه ایجاد کردم برای ساسان نامی با منابع معتبر تر ولی حذفشو زدن میشه برسی کنی [[شا:مشارکت‌ها/~2026-59724-33|~2026-59724-33]] ([[کارور گپ:~2026-59724-33|بحث]]) ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۱۳ (UTC) :{{نیه}} اولاً اینجه فارسی بنویشتن وسه نی‌یه . ثانیاً جادکت بی‌ین شرط ره ناشته. [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۱۱ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۴۳ (UTC) == ونه سرشناسی ره بوین بی زحمت == ونه رزومه ره تسه راهی کمبه  ت شه بوین ته ایدی تلگرام مره دنی و شامل ویکی پدیا هسته و سرشناسی ره بوین زحمت بکش شه ونه مقاله ره بیل  اگه من جای اشتباه هاکردمه ممنون محک جان <nowiki>https://youtu.be/-cz5Xc6JJn8?si=VTejnCyhoVBt05IQ</nowiki> <nowiki>https://www.rokna.net/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-114/933751-%D8%B3%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D8%B1-%D8%A8%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%AF</nowiki> <nowiki>https://www.khabarfoori.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-69/3035333-%D8%B3%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%87%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C</nowiki> [https://www.asianewsiran.com/fa/newsagency/17234/%DA%AF%D9%81%D8%AA%DA%AF%D9%88-%D8%A8%D8%A7-%D8%B3%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%8C https://www.asianewsiran.com/fa/newsagency/17234/%DA%AF%D9%81%D8%AA%DA%AF%D9%88-%D8%A8%D8%A7-%D8%B3%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86]- [[شا:مشارکت‌ها/~2026-59934-40|~2026-59934-40]] ([[کارور گپ:~2026-59934-40|بحث]]) ۱۲ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۰۸ (UTC) bx7m0t6jbk4h8cwqk1e5atm27lco7ry 417039 417038 2026-11-12T10:09:36Z ~2026-59934-40 47800 /* شه ایدی تلگرام مره راهی کندی */ نو تیکه 417039 wikitext text/x-wiki {{کارور گپ:محک/گپ پیغوم}} {{کارور گپ:محک/تلمبار}} {{کارور:محک/سرصفحه}} </div> <!--------ترنه پیغومون---------------> == الفبای طبری == اسکت برار ، ته خش آمدگویی جا الندارمه. طبری نویسی ر ونه دگش هادین و اتا گت کار هاکنین و طبری ر پیشرفت هادین .من تومبه با اطلاعاتی کا این چن سالی کسب هاکردمه هم طبری نویسی ر گسترش هادم و هم راحت نویسی هاکنم البته اوایل تا جا دکتن گدر خله سخته امبا عادیه .اما شه وچه بیمی مگه فارسی الفبا امسه راحت بیه؟ نا.تمرین هاکردمی امسه رات بیه. [[کارور:Kahu.mirka|Kahu.mirka]] ([[کارور گپ:Kahu.mirka|گپ]]) ‏۵ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۴۰ (UTC) :@[[کارور:Kahu.mirka|Kahu.mirka]]: شوم به خدا. خله خش تشریف بیاردنی. :امه مازرونی ویکی‌پدیا اولین جایی هسته که ١۵ سال پیش تاسا این زوون جه نویسنه. امه هدف این هسته که مازرونی زوون ره اتی بنویسیم و تمرین هاکنیم که هرکس وه ره خوندنه، راحت دربَوره که چچی بنویشتوئه چون زوون، ارتباط ِوسیله هسته و زوونی که شه گپ ره حالی نکنه، بدردی نی‌یه. :هرکس که بخائه مازرونی زوون جه بنویسه و بخونده جه، اینجه استقبال کمبی. ایشالله شما هم این ویکی دله خار خار وقت بگذرندین. هر گدر کومِکی مه دس بر انه، شمه خدمت درمه. شو خش! <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۵ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۳۲ (UTC) ::اسکت برار، ته سوا خش،گومبه کا چتی ونه سر تیتر صفحات مقاله تغییر هادیم؟ [[کارور:Kahu.mirka|Kahu.mirka]] ([[کارور گپ:Kahu.mirka|گپ]]) ‏۶ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۲۵ (UTC) :::دسکتاپ حالت دله اتا دکمه بالا دیار وونه که بنویشتوئه «دکش هاکردن» ونه سر بزنی، اتی صفحه مین وانه که ونه دله صفحه اسم ره وونه تغییر هدائن. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۶ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۱۵ (UTC) ::::اصلا همچین دکمه ای ر ندیمه،دقیقا کجه دره [[کارور:Kahu.mirka|Kahu.mirka]] ([[کارور گپ:Kahu.mirka|گپ]]) ‏۶ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۱۸ (UTC) :::::موبایل جه اگه استفاده کنی، ونه دستی حالت ره دسکتاپ/رایانه سر بی‌یلین وگه‌نا این دکمه ره سراق ندنه. ::::: «بخوندستن»، «دچی‌ین» و «تاریخچه» پلی، «دکش هاکردن» هم دره. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۶ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۵۲ (UTC) ::::::مه وسه اصلا دنیه [[کارور:Kahu.mirka|Kahu.mirka]] ([[کارور گپ:Kahu.mirka|گپ]]) ‏۶ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۰۱ (UTC) :::::::بررسی هاکردمه؛ شمه حساب هنتا تایید نیه. شاید چند روز بکشه تا سیستم شمه کاروری حساب ره برسمیت بشناسه و تایید هاکنه. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۶ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۰۴ (UTC) ::::::::الندارمه برار [[کارور:Kahu.mirka|Kahu.mirka]] ([[کارور گپ:Kahu.mirka|گپ]]) ‏۶ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۰۸ (UTC) ::::::::اسکت بار،چتی تومبه مقالخه ای ر بنویشتمه ر ،بین زوونای دیگه جا هادم،مثلا بهاییت ،هرکی اینتا مقاله ر تو هر زوونی بورده،قسمت ززونای دیئر ر بزو ،مازرونی رم نمایش هاده [[کارور:Kahu.mirka|Kahu.mirka]] ([[کارور گپ:Kahu.mirka|گپ]]) ‏۷ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۲۵ (UTC) :::::::::دسکتاپ دله، سمت راست ِنوار دله اتا گزینه دارنه «افزودن پیوند‌های بین‌زبانی» که ونه سر کلیک هاکنی، اتا کادر وا وونه که اتی زوون نوم و مقاله‌ی معادل ره بنویسی و ذخیره ره بزنی. :::::::::اولین صوه خانی این کار ره هاکنی، شاید لازم بوو ویکی‌دیتا دله لاگین هاکنی. (https://wikidata.org) <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۷ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۳۴ (UTC) == متین دو حنجره == سلام عید مبارک . چرا صفحه متین دو حنحره پاک شد؟ از شما میخوام صفحه رو برگدونید یا حداقل اخرین نسخشو به صفحه تمرینم انتقال بدین. خیلی روش زحمت کشیدم. [[کارور:Tirjc2|Tirjc2]] ([[کارور گپ:Tirjc2|گپ]]) ‏۲۱ مـارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۳۵ (UTC) :سلام [[کارور:Tirjc2|Tirjc2]]. یحتمل واسه سرشناسی و نداشتن منبع یه ویکی بد (مدیر بالادستی بنیاد) حذفش کرده. سعی می‌کنم تا چن روز دیگه برش گردونم. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۱ مـارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۴۷ (UTC) ::والا هر منبع معتبری که داشت من اضافه کردم تازه این صفحه رفته بود گوگل و داشت جا می افتاد. به نظر من که بودنش نسبت به بقیه صفحه های خواننده های ویکی مازنی سرشناس تر و کامل تره.بازم هرچی صلاحه ویکی مازنی هست.فقط اگر حذف شد اخرین نسخشو به صفحه تمرینم انتقال بدین [[کارور:Tirjc2|Tirjc2]] ([[کارور گپ:Tirjc2|گپ]]) ‏۲۱ مـارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۵۹ (UTC) :::متأسفانه درباره خوانندگان ایرانی در وب هیچ منبع معتبری وجود ندارد و مطالب معتبری درباره این موضوع نداریم. به همین خاطر اکثر خوانندگان ایرانی نمی‌توانند در ویکی‌پدیا مقاله داشته باشند. مشکل از این مقاله بخصوص که شما در آن مشارکت کردید، نیست. الان فلان خواننده امریکایی یک ویدیو چند ثانیه‌ای از خودش در شبکه‌های اجتماعی بگذارد، انقدر منابع انگلیسی زبان هستند که درباره‌اش بنویسند و نقد و تحلیلش کنند که می‌شود سریع برایش مقاله ساخت ولی در فارسی چنین منابعی وجود ندارد. حتی برای بهترین خوانندگان ایرانی هم نمی‌شود تمام تک‌آهنگ‌ها و آثارشان را در ویکی مقاله کرد. در ویکی‌مازنی سعی داریم با اتکا بر [[:fa:ویکی‌پدیا:سوگیری ذاتی سامانه]] این خلاء را پر کنیم ولی بنیاد ویکی‌مدیا چندان راضی نیست. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۱ مـارس ۲۰۲۳، ساعت ۲۰:۱۵ (UTC) ::::حرفتون کاملا درسته. موفق باشید [[کارور:Tirjc2|Tirjc2]] ([[کارور گپ:Tirjc2|گپ]]) ‏۲۲ مـارس ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۵۳ (UTC) ::::حتی اگه دقت کنین در ۳۰ روز گذشته بازدید این صفحه نسبتا خوب بوده و نسبت به خوانندگانی مثل تتلو که منابع و مقاله های زیادی در سایت ها دارد بیشتر بوده ::::تنها خواننده ای که مانند هنرمندان خارجی هر حرکتش موجب ایجاد یک خبر در سایت ها میشود بنظرم فقط تتلو است و بس [[کارور:Tirjc2|Tirjc2]] ([[کارور گپ:Tirjc2|گپ]]) ‏۲۲ مـارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۵۷ (UTC) :{{بیه}} <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۴۱ (UTC) ::سلام متاسفانه صفحه ویکی دیتا متین دو حنجره هنوز برنگشته و با ساختنش هم مخالفت شده.اگر امکان داره اون رو هم برگردونید [[کارور:Tirjc2|Tirjc2]] ([[کارور گپ:Tirjc2|گپ]]) ‏۹ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۵۹ (UTC) :::در ویکی دیتا از دست من کاری بر نمیاد. هر ویکی استقلال داره و من فقط در ویکی‌مازنی مدیرم. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱۰ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۱۵ (UTC) == حذف صفحه == سلام سال نو مبارک شما صفحه تنیلر و متین دو حنجره رو پاک میکنید هر باری که ساخته می‌شود میخواستم علت را بدونم من خیلی بابت مقاله ها وقت میذارم اگر کلا سیستم اینجوریه فعالیت نداشته باشم [[کارور:Hamidyff|Hamidyff]] ([[کارور گپ:Hamidyff|گپ]]) ‏۱ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۲۲:۵۹ (UTC) :ونه ثابت بوو که این هنرمندون جادکت آدم هستنه. من تنیلر نوم ره گوگل چرخه‌تو هاکردمه که نتایج خله کم بینه. من راقاضی نیمه که جادکت هسته. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۱۰ (UTC) ::خیلی ممنون برار🫡❤️ ::دیگه این مقاله را نسازم یعنی؟ [[کارور:Hamidyff|Hamidyff]] ([[کارور گپ:Hamidyff|گپ]]) ‏۲ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۳۰ (UTC) :::نا. خنابدون! <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۴۰ (UTC) ::::🙏🏻 [[کارور:Hamidyff|Hamidyff]] ([[کارور گپ:Hamidyff|گپ]]) ‏۲ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۴۶ (UTC) :دقیقآ همینطوره ایشون متاسفانه مسئول حذف کردن صفحاتی هستند که کاربران بخاطر ایجاد کردنش کلی زحمت میکشند من به این نتیجه رسیدم که کل ویکی پدیا دارای یه مجموعه مافیایی هست که برای بعضیها منبع درآمد شده کافیه تو پیامرسانها و یا گوگل سرچ کنید ویکی نویس و برید یه مبلغی رو غیر مستقیم بهشون پرداخت کنید اونوقت مقاله تون رو خودشون میان میزارن ازش هم محافظت هم میکنن از گوشت سگ نجس تر و حروم تره این جور نون خوردن واقعا متاسفم براشون[[شا:مشارکت‌ها/5.74.211.132|5.74.211.132]] ‏۱۴ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۲۰ (UTC) == جواد نظری == سلام دلیل چی چی بوده نوشته رو حذف هکردی [[کارور:Rahai136|Rahai136]] ([[کارور گپ:Rahai136|گپ]]) ‏۱۴ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۰۴ (UTC) :دلیلش عدم پرداخت پول بوده اگر برید تو پیام رسانها و شبکه های اجتماعی یه مبلغی که خودشون تعیین میکنن رو پرداخت کنید مقاله رو خودشون با اسامی مختلف میان منتشر میکنن و ازش هم محافظت میشه درد دردِ پوله شما فکر میکنید کسی تو این زمونه میاد رایگان بصورت شبانه روزی تو ویکی پدیا کشیک میده مگه[[شا:مشارکت‌ها/5.74.211.132|5.74.211.132]] ‏۱۴ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۲۶ (UTC) ::[[کارور:Rahai136|Rahai136]]: [[ویکی‌پدیا:جادکت بی‌ین|جادکت نیه]]. ::بله؛ چنین آدم‌هایی هم هستن که رایگان شبانه روز کشیک میدن و تازه چنین تهمت‌هایی رو هم تحمل می‌کنن! <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱۴ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۵۱ (UTC) == انتقاد == سلام برای چی ویکی پدیا افراد را خوب تایپ نمیکنی برو یاد بگیر چطوری از کیبورد استفاده کنی [[شا:مشارکت‌ها/95.81.102.172|95.81.102.172]] ‏۲۱ مه ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۲۷ (UTC) :این وبگاه فارسی نیست عزیزم. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۲ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۲۹ (UTC) == سلام == سلام شما میتونی یه مقاله ایجاد کنی [[شا:مشارکت‌ها/2.147.144.56|2.147.144.56]] ‏۱۶ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۲۳:۵۸ (UTC) :چچی مقاله؟--<small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱۷ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۳۷ (UTC) == محک گرامی == سلام جناب محک [[کارور:Arbanoos|Arbanoos]] ([[کارور گپ:Arbanoos|گپ]]) ‏۱۵ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۰۸ (UTC) :سلام. شرمنده پیغامتان را تازه دیدم. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۲ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۲۰ (UTC) ::سپاس بۆ تۆ. زۆرم پێ خۆشه ئێوە لە ویکی فارسی هەن. ::.Sipa bo te ,zorim pê xoşe êywe lêre hene ::سپاس از شما.خوشحالم کسی همچون شما تو ویکی فارسی هستن. [[کارور:Arbanoos|Arbanoos]] ([[کارور گپ:Arbanoos|گپ]]) ‏۲۳ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۰۸ (UTC) :::سپاسگزارم ، لطف دارید 💚 <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۳ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۰ (UTC) == سلام == سلام, می که ویریاییش کردنی ,آدمین ویکیپدیای تالشی ره مساژ (پیام) تبریک شما دِ, ویکیپدیای زوان تالشی ده. شما چیچی حال دره, همه چیچی وَشه؟ [[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ([[کارور گپ:Vuzorg|گپ]]) ‏۲۲ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۴۱ (UTC) :[[کارور:Vuzorg|Vuzorg]]. سلام. از تأسیس ویکی‌پدیای تالشی خیلی خوشحال شدم و هر کمکی از دستم برآید، برایش انجام می‌دهم. معنی جمله آخرتان را متأسفانه نفهمیدم. زبان‌هایمان نزدیک است ولی با این حال درک متقابل نوشته‌ها سخت است. بهترست انگلیسی یا فارسی مکاتبه کنیم. (متأسفانه ترکی بنده هم خیلی ضعیف است) {{چپ‌چین}} :Hello. I was very happy when I saw that Talishy Wikipedia was established. I will do whatever I can to help it. Unfortunately, I didn't understand the meaning of your last sentence. Our languages are related, but it is difficult to understand each other's texts. It is better to communicate in English or Farsi (Unfortunately, my Turkish is also very weak) {{پایان چپ‌چین}} :<small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۲ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۲۷ (UTC) ::فارسی یکم بلدم, ولی یک تلاش بکنم واژه به واژه بنویسم. من ویرایش میکردم، به آدمین ویکیپیدیای تالشی یپام شما دیدم، در ویکیپیدیای زبان تالشی. شما در چی حال هستید، همه چی خوبه؟ [[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ([[کارور گپ:Vuzorg|گپ]]) ‏۲۲ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۵۳ (UTC) :::متشکرم. هم من و هم ویکی‌پدیای مازندرانی با ثبات و آرام راه را ادامه می‌دهیم. اخیراً آپدیت الگوهای متصل به ویکی‌دیتا کمک بزرگی به ویکی‌پدیاهای کوچک می‌کند و تلاش می‌کنم الگوهای بیشتری را ترجمه و بومی‌سازی کنم. شما در ویکی زازاکی چه می‌کنید؟ --<small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۲ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۰۹ (UTC) ::::سلام، متشکرم، ،من خودم زیادتر در ویکی‌پدیای ترکی مشارکت می‌کنم.از یک سال بیشتر بود مشارکت در ویکی‌پدیای زازاکی نکردم.متأسّفانه شمار کاربران ویکی‌ زازاکی زیاد نیست. [[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ([[کارور گپ:Vuzorg|گپ]]) ‏۲۳ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۴۴ (UTC) :::::اتفاقاً من هم در ویکی‌پدیای فارسی بسیار فعال هستم ولی ویکی‌پدیا فرصت خوب و مفیدی برای زبان‌های کوچک ماست، چون رسانه جمعی دیگری نداریم. اینجا هم کاربر کمی دارد ولی بقای ویکی‌پدیای مازندرانی که تنها تجربه پایدار و طولانی‌مدت نوشتن به این زبان است، بسیار ارزشمند است. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۳ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۲۳ (UTC) ::::::چی خوبه، تبریک میگویم. من در ویکی‌ ترکی بیشتر نوشتارها در مورد زازاکی/زازایان و دیگر زبان‌های کوچکی ایرانی مینویسم. مردم و زبانهای ایرانی در ترکیه معروف نيستند. در ویکی فارسی هم بعضی ویرایشها در مورد زازاکی کردم ولی کاربران کردی معمولا تلاش کردند مانع من شوند. معمولا سعی می‌کنند پیوند زازاکی را با زبان های خزری نادیده گرفته، قطع کنند و آن را به عنوان گویش کردی معرفی کنند. گيران‌ترین خسارت‌ را به زازاکی وارد می‌کنند :/. [[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ([[کارور گپ:Vuzorg|گپ]]) ‏۲۳ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۱۲ (UTC) :::::::@[[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] بنده حتما شمارا پیگیری خواهم‌کرد، مطالب ایرانی بودن زبان زازاکی به بنده ربطی ندارد و کاری باهاش ندارم، اما شما حق پاک کردن مطالبی که نشان میدهد زازاها کورد هستند را ندارید، حتما حتما به‌زودی در وپ:تاح و منابعی که افزودید را در وپ:تامم مطرح خواهم‌کرد، درصورت انکار و مخالفت در وپ:تام گزارش خواهم‌کرد. باسپاس [[کارور:Sina Khezrii|Sina Khezrii]] ([[کارور گپ:Sina Khezrii|گپ]]) ‏۲۹ فوریه ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۵۹ (UTC) ::::::::[[کارور:Sina Khezrii|Sina Khezrii]]: دعوای جای دیگه‌تون رو به ویکی ما نیارید و در همون ویکی بحث کنید. در صورت تکرار، دفعه بعد با شما برخورد خواهم کرد. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱ مـارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۳۳ (UTC) :::::::::بنده احترام ویژه‌ای برای شما قائل هستم بخاطر برخورد خوب و ارزنده‌تان با کاربران کورد، درست است هیچوقت با شما گفت‌وگویی نداشته‌ام، اما به هرحال انتظار همچین لحن و طرز حرف زدن را از شما نداشتم. باسپاس [[کارور:Sina Khezrii|Sina Khezrii]] ([[کارور گپ:Sina Khezrii|گپ]]) ‏۱ مـارس ۲۰۲۴، ساعت ۲۱:۱۱ (UTC) ::::::::::من خودم زخم خورده این حرکتم؛ یه یارویی از حذف مقاله چرندش ناراحت بود، رفت توی بیست تا ویکی مختلف و جاهای عجیب و غریب بهم فحش می‌داد. به همین خاطر با این مسأله که دعوای جای دیگه رو اینجا بیارید ، هر کسی که میخواد باشه، سخت برخورد میکنم و تعارف هم ندارم. پوزش اگه باعث ناراحتی شما شدم. مسأله شخصی با شما نیست. 💚 <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲ مـارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۲۶ (UTC) == ترجمه == سلام، میشه لطفا این جمله فارسی را به مازندرانی برگردانی؟ «یک روش ساخت دیوار هست که از چیدن سنگها بدون استفاده از ملات دیوار ساخته می شود.» [[کارور:Irman|Irman]] ([[کارور گپ:Irman|گپ]]) ‏۱۸ فوریه ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۱۴ (UTC) :سلام [[کارور:Irman|Irman]]، «اتا دیفار بساتن روش دره که ونه دله سنگ ره سر-سر-بن یلنه و ونه میونه ملات نشننّه.» <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱۸ فوریه ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۱۵ (UTC) :: شمه خنه‌‌بدون. ولی اما نومی ونه گمی وه!--[[کارور:Irman|Irman]] ([[کارور گپ:Irman|گپ]]) ‏۱۸ فوریه ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۱۸ (UTC) این هم میشه ترجمه کنید: «هنر دیوارکشی با سنگ خشک در سال 2018 در فهرست نمایندگی یونسکو از میراث فرهنگی ناملموس بشریت، برای دیوارهای سنگی در کشورهایی مانند فرانسه، یونان، ایتالیا، اسلوونی، کرواسی، سوئیس و اسپانیا به ثبت رسید»--[[کارور:Irman|Irman]] ([[کارور گپ:Irman|گپ]]) ‏۱۸ فوریه ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۲۹ (UTC) :اختلاف لهجه بهرحال وجود دارنه. هرکس تونده شه لهجه جا بنویسه. البته ساروی لهجه دله اِما گمبی «وِن» ولی من سعی کمبه اتی بنویسم که ونه بخوندستن همه لهجه‌ئون وسّه راحت‌ته بوئه. همین‌سه «ونه» ره بتتر دومبه چون شکل کامل‌تری دارنه. :دومین جمله: «خشکِ سنگ جه دیفار هکشی‌ینِ هنر ره سال 2018 یونسکویِ فرهنگی آثار لیست که غیرمادی/ناملموس هستنه دله بی‌یشتنه که فرانسه، یونان، ایتالیا، اسلوونی، کرواسی، سوئیس و اسپانیا دستوری کشورون نوم ثبت بیّه.» <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱۸ فوریه ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۴۵ (UTC) متوجه هسمه. خله ممنون.--[[کارور:Irman|Irman]] ([[کارور گپ:Irman|گپ]]) ‏۱۸ فوریه ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۰۵ (UTC) راستی [[کارور:محک|محک]] جان، من مازندرانی خیلی بلد نیستم شما اگر اشکالی دیدید خودتون برطرف کنید. --[[کارور:Irman|Irman]] ([[کارور گپ:Irman|گپ]]) ‏۱۸ فوریه ۲۰۲۴، ساعت ۲۰:۴۱ (UTC) == کمک در نبح == سلام جناب محک، ضمن تبریک نوروز به شما درخواست کمک برای ماندن یک صفحه در ویکی‌فا را دارم. صفحه [[پوتک]] را شما در ویکی‌پدیای مازندرانی ساخته‌اید، گمان کنم شما بتوانید با توجه به تجربه خود در [https://fa.m.wikipedia.org/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%86%D8%B8%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%DB%8C_%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D8%AD%D8%B0%D9%81/%D9%BE%D9%88%D8%AA%DA%A9_(%D8%AF%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86_%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%DB%8C) نبحی] که ویکی‌فا وجود دارد برای ماندن این مقاله به بنده کمک کنید. ارادتمند شما [[کارور:Harold Krabs|Harold Krabs]] ([[کارور گپ:Harold Krabs|گپ]]) ‏۲۱ مـارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۳۵ (UTC) :@[[کارور:Harold Krabs|Harold Krabs]] سلام. عید شما مبارک. لطفاً مباحث مربوط به ویکی‌پدیا فارسی را در همان ویکی مطرح کنید. ویکی‌های فارسی و مازندرانی در برخی موارد ممکن است قوانین محلی متفاوتی داشته باشند. احراز سرشناسی در ویکی‌پدیای فارسی رویه متفاوتی دارد و ممکن است این فرد بخصوص توسط کاربران آن ویکی سرشناس در نظر گرفته نشوند. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۱ مـارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۲۸ (UTC) ::اها پس برای همینه که شما خیلی از مقالات را توانسته‌اید در ویکی‌پدیای مازندرانی بسازید! فهمیدم. ممنون از توجه‌ شما [[کارور:Harold Krabs|Harold Krabs]] ([[کارور گپ:Harold Krabs|گپ]]) ‏۲۱ مـارس ۲۰۲۴، ساعت ۲۰:۰۳ (UTC) == گنجور == سلام. ضمن تبریک عید، آقا، ته هم ندنستی گنجور امیر پازواری ره [https://ganjoor.net/pazevari/divan اضافه هاکارده] یا فقط من مخبر نیمه؟ :) [[User:Hashter|<font style="color:#000;" face="Segoe print" size="4"><span style="color:#0C0">Ha</span><span style="color:#0C0">sh</span><span style="color:#0C0">t</span><span style="color:#0C0">er</span></font>]] ‏۳۱ مـارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۲۷ (UTC) :@[[کارور:Hashter|Hashter]] سلام. شمه نو سال هم موارک. نا، من هم ندی‌بیمه! اتفاقا گنجور سایت دله هم خله شومبه، سر زمبه ولی نندستمه اینتی‌چی هم دارنه. 💚 <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۳۱ مـارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۱۳ (UTC) == <span lang="fa" dir="rtl" class="mw-content-rtl">یادآوری برای رای دادن به انتخاب اعضای اولین U4C</span> == <div lang="fa" dir="rtl" class="mw-content-rtl"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder|شما می توانید این پیام را در Meta-wiki به زبان های اضافی ترجمه کنید.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' کاربران عزیز ویکی‌مدیا، <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> You are receiving this message because you previously participated in the UCoC process. </div> <div class="mw-translate-fuzzy"> این یادآوری است که دوره رای‌گیری برای کمیته هماهنگی آیین‌نامه فراگیر رفتاری (U4C) در 30 آوریل 2024 به پایان می‌رسد. اطلاعات را در صفحه رأی‌گیری [[آیین‌نامه فراگیر رفتاری/کمیته هماهنگی/Election/2024|در Meta- بخوانید. wiki]] برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد رأی دادن و واجد شرایط بودن رأی دهندگان. </div> کمیته هماهنگی آیین‌نامه فراگیر رفتاری (U4C) یک گروه جهانی است که به ارائه اجرای عادلانه و منسجم UCoC اختصاص دارد. از اعضای انجمن دعوت شد تا درخواست های خود را برای U4C ارسال کنند. برای اطلاعات بیشتر و مسئولیت‌های U4C، لطفاً [[آیین‌نامه فراگیر رفتاری/کمیته هماهنگی/منشور|منشور U4C را بررسی کنید]]. لطفا این پیام را با اعضای جامعه تان به اشتراک بگذارید تا آنها هم بتوانند در این کار شرکت کنند. از طرف تیم پروژه UCoC،<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] ‏۲ مه ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۵۳ (UTC) <!-- پیام توسط کاربر:RamzyM (WMF)@metawiki با استفاده از فهرست در https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2024/Previous_voters_list_3&oldid=26721208 ارسال شده است --> == منبع پرچم سه رنگ == سلام برار محک، خاری، قبلا یتا بحث تی جا هشامه که سه رنگ کهو و سوز و سرخ پرچم وسه یتا منبع هدا بی، بنوم تاریخ ملک آرا، ونه صفحه رج رم گونی؟ [[کارور:Saeedmallahh|Saeedmallahh]] ([[کارور گپ:Saeedmallahh|گپ]]) ‏۱۹ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۱ (UTC) :[[کارور:Saeedmallahh|Saeedmallahh]] سلام. من دکال این کتاب ره هنتا نخوندستمه! دقیقاً کجه این منبع خَوری، چنین ادعایی هاکردمه؟ <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱۹ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۵ (UTC) ::تازه بوردمه ایی هشامه، ته نی بی [[کارور:Saeedmallahh|Saeedmallahh]] ([[کارور گپ:Saeedmallahh|گپ]]) ‏۱۹ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۶ (UTC) ==[[شابلون:غیررسمی ملتون و اقلیتون سازمان]]== این کارور مازرونی/گِلِکی جه هِچّی نَفِهمِنه (یا خله سخت فَهمِنه). [[شابلون:غیررسمی ملتون و اقلیتون سازمان]]: [[:File:Flag of Southern Cameroons.PNG]] -> [[:File:Flag of The Federal Republic of Southern Cameroons.svg]] [[کارور:Koavf|Koavf]] ([[کارور گپ:Koavf|گپ]]) ‏۹ ژوئیه ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۱۳ (UTC) :I open it <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۹ ژوئیه ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۴۷ (UTC) ::3> [[کارور:Koavf|Koavf]] ([[کارور گپ:Koavf|گپ]]) ‏۹ ژوئیه ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۵۹ (UTC) == الگو جعبه اطلاعات هنرمند موسیقی == این )الگو حذف بیه من نتونستمه [[فرساد (خواننده)]] سه درست هاکنم اگه امکان دارنه صفحه ره دگاردن یا مره بار که چه تی درست هاکنم [[کارور:Farsadx|Farsadx]] ([[کارور گپ:Farsadx|گپ]]) ‏۶ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۰۵ (UTC) :[[ویکی‌پدیا:جادکت بی‌ین]] ونه رعایت بوو. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۶ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۰۶ (UTC) == خیله واجب! == سلام برار گمه که، برو دست هادیم و این شابلون‌ها ره خار هکنیم! ون اوضا خیله خرابه! هرکس وه خامبه اتی صفحه بسازم ماجرا و گرفتاری دارمه ولا! مه نظر template:infobox جا شروع هکنیم، هر کار مه دست جا بر بیه دریغ نکمبه ته بلاره [[کارور:Behshahri|Behshahri]] ([[کارور گپ:Behshahri|گپ]]) ‏۱۰ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۳۳ (UTC) :سلام @[[کارور:Behshahri|Behshahri]] خش بمویی. لطفاً باوین کمین‌تا مقاله سر مشکل دارنه؟ و چه مشکلی؟ حکماً درست کمبه. :اتفاقاً امه مازرونی ویکی ِصندخ (اینفوباکس) خله جدید و پیشرفته هسه و فارسی ویکی جه پیش درمی؛ ندومبه دقیقاً کجه مشکل دارنی که کومِک هاکنم؟ <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱۱ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۰۲:۲۹ (UTC) ::علک سلام برار @[[کارور:محک|محک]]. ::ندومبه ولا! شاید من وارد نیمه اینتی وونه! اشون خواستمه [[علی مهدیان]] ره خار هکنم، نتونسمه ویکی ِصندخ خار هکنم! ::من با سیستم فارسی ویکی خواستمه وره خار هکنم! ::یعنی ته گونی ای ونه مره آموزش هادین؟ [[کارور:Behshahri|Behshahri]] ([[کارور گپ:Behshahri|گپ]]) ‏۱۱ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۴۹ (UTC) :::[[کارور:Behshahri|Behshahri]] امه نسخه خله-خله فارسی توم راحت‌تر هسته. مقالاتی که ویکی‌دیتا جه وصل هستنه (دیگر زوون‌ها لینک وشون سر وصل هسته) فقط اتا تک‌خطی کُد لازم دارنه که اتوماتیک صندخ دیار بوو. فی‌المثل افراد وسّه، فقط اولین خط بنویسی '''<nowiki>{{صندخ/شخص}}</nowiki>''' کفایت کنده. :::همین شیوه اماکن وسّه ''<nowiki>{{صندخ/بنا}}</nowiki>''، جونورون و گیاهون وسه ''<nowiki>{{صندخ/موجود}}</nowiki>''، شهر و استان وسه ''<nowiki>{{صندخ/شهر}}</nowiki>''، فیلم و سریال وسه ''<nowiki>{{صندخ/فیلم}}</nowiki>''، روخنه وسّه ''<nowiki>{{صندخ/رود}}</nowiki>'' و... هسته. :::البته اینجه هم تومبی سابق واری (اونتی که هنتا فارسی ویکی دله استفاده کانّه) این صندخ ره پر هاکنیم. ولی امه روش شمه زحمت ره کم کانده. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱۱ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۵۷ (UTC) ::::اسا خار بیه! مه حواس کلاً دنی بیه! اینطی خیله منظم وونه ::::یعنی ات دفه ویکی‌دیتا ره خار کندی، همه‌جا بتوندی کار بزنی ::::ته فدا [[کارور:Behshahri|Behshahri]] ([[کارور گپ:Behshahri|گپ]]) ‏۱۱ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۴۲ (UTC) ::::[[علی مهدیان]] صفحه ره خار هکردمه! ::::اسا یک زحمت تره هادم! [[جهانگیر نصر اشرفی]] نوم جهانگیر نصری اشرفی هسته! یعنی «نصر» ون بواشه «نصری» ::::ته بلاره [[کارور:Behshahri|Behshahri]] ([[کارور گپ:Behshahri|گپ]]) ‏۱۱ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۳۲ (UTC) :::::{{بیه}} <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱۲ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۰۵ (UTC) == مقاله جدید == درود بر شما خداقوت یه مقاله میخواهم بنویسید برای یه روزنامه نگار سیاسی و اقتصادی منابع هم کلی دارم ازش ولی زبان مازنی بلد نیستم یه راه ارتباطی به غیر از ویکی پدیا به من بدهید تا برای شما اطلاعات را بفرستم... با تشکر [[کارور:Mobinkhojasteboroumand|Mobinkhojasteboroumand]] ([[کارور گپ:Mobinkhojasteboroumand|گپ]]) ‏۱۲ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۴۰ (UTC) :[[کارور:Mobinkhojasteboroumand|Mobinkhojasteboroumand]] سلام. خب چرا در ویکی فارسی نمی‌سازید؟ اینجا کسی سفارش قبول نمی‌کند. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱۲ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۱۰ (UTC) ::@[[کارور:محک|محک]] ::متاسفانه اونجا دست کاری زیاد میشه ولی تصمیم گرفتم اینجا ساخته بشه... ::منابع زیاده از bbc گرفته تا ایران اینترنشنال و منوتو و خبرگزاری های خارجی مقاله خوبی هست ولی اگر کمک کنید ساخته بشه اینجا قطعا مورد توجه قرار میگیره... ::خواستید اطلاعات را اینجا میفرستم [[کارور:Mobinkhojasteboroumand|Mobinkhojasteboroumand]] ([[کارور گپ:Mobinkhojasteboroumand|گپ]]) ‏۱۲ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۳۱ (UTC) ::@[[کارور:محک|محک]] ::من اگر بخوام خودم مقاله را درست کنم چگونه میتوانم فارسی را به مازنی ترجمه کنم میشه ابزاری یا سایتی بهم معرفی کنید؟ ::با تشکر خیلی فراوان [[کارور:Mobinkhojasteboroumand|Mobinkhojasteboroumand]] ([[کارور گپ:Mobinkhojasteboroumand|گپ]]) ‏۱۲ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۱۶ (UTC) == درخواست ایجاد مقاله برای آکادمی آمارو == سلام وقت بخیر آیا این عنوان شرایط ایجاد مقاله در ویکی پدیا مازندارنی داره ؟ [[کارور:Wi2030|Wi2030]] ([[کارور گپ:Wi2030|گپ]]) ‏۱ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۱۰ (UTC) :نا <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۲۲ (UTC) == علت حذف صفحه علیرضا جدیدی == سلتم علت حذف صفحه علیرضا جدیدی چنه؟ سیچه حذفس کردی؟؟ [[کارور:Moretv33|Moretv33]] ([[کارور گپ:Moretv33|گپ]]) ‏۲ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۲۸ (UTC) == علت حذف صفحه علیرضا جدیدی == سلتم مقاله علیرضا جدیدی رو چند ساعت پیش حذف کردید ، علتش چیه؟من خیلی از مقاله ها رو دیدم که منابع کمتری دارن و ویرایش ضعیفی دارن اما حذف نمیشن اما چرا این مقاله حذف شد؟؟ نمیشه براساس سلیقه مقاله حذف کرد بدون دلیل [[کارور:Jackcamera286|Jackcamera286]] ([[کارور گپ:Jackcamera286|گپ]]) ‏۲ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۲ (UTC) == علیرضا جدیدی == سلام خودتون میشه این مقاله علیرضا جدیدی رو ویرایش و منتشر کنید؟ [[کارور:Jackcamera286|Jackcamera286]] ([[کارور گپ:Jackcamera286|گپ]]) ‏۲ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۴۱ (UTC) == محمد نویری == سلام. زنده‌یاد [[محمد نویری]] (با نام کامل محمدرسول ساکن نویری)، آموزگار ادبیات دبیرستان من در تهران بودند (۱۳۸۸-۱۳۸۹) و گویا در ۱۳۹۵ مرده‌اند (در بهشت زهرا تهران دفن هستند). لطفاً مقاله ایشان را به زبان مازرونی به‌روز بفرمایید.[[کارور:The.shahab|The.shahab]] ([[کارور گپ:The.shahab|گپ]]) ‏۲۶ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۳۵ (UTC) :{{بیه}} <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۷ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۲۳ (UTC) == علیرضا جدیدی == سلام علت حذف علیرضا جدیدی چیست؟ [[کارور:Everythingtv|Everythingtv]] ([[کارور گپ:Everythingtv|گپ]]) ‏۶ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۱۱ (UTC) :[[ویکی‌پدیا:جادکت بی‌ین]]. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۶ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۱۴ (UTC) ::این مقاله معتبر بود، از خیلی از مقاله های موجود بهتر بود [[کارور:Everythingtv|Everythingtv]] ([[کارور گپ:Everythingtv|گپ]]) ‏۶ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۱۶ (UTC) == Translation request == Hello, محک. Can you translate and upload the article about the prominent Turkish economist [[:fa:دانی رادریک]] in Mazanderani Wikipedia? Yours sincerely, [[کارور:Moroike|Moroike]] ([[کارور گپ:Moroike|گپ]]) ۱۲ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۴۷ (UTC) :{{Done}} <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ۱۲ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۵۱ (UTC) ::Thank you very much for the new article. [[کارور:Moroike|Moroike]] ([[کارور گپ:Moroike|گپ]]) ۱۲ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۵۵ (UTC) == ایندرا == چرا ایندرا صفحه ره کامل نکنین؟ [[کارور:Rig6veda12|Rig6veda12]] ([[کارور گپ:Rig6veda12|گپ]]) ۲۶ ژانویه ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۰۳ (UTC) == علیرضا جدیدی == سلام آیا مقاله علیرضا جدیدی که ساخته ام مناسبه؟؟ یکی از منابع آن صفه او در مرجع بیپ تونز است و دیگری بیوگرافی او در یک سایت بین المللی است، [[شا:مشارکت‌ها/178.131.144.62|178.131.144.62]] ۱۰ فوریه ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۳۴ (UTC) == امیر بنگارد == با سلام،مقاله هایی دیده شده که حتی هیچ منبعی ندارند؛مقاله امیر بنگارد با وجود حداقل ۴ منبع خبری را حذف میکنید،به نظر میرسد شما درحال تداخل دادن شخصی گری و سلیقه خودتون با ویکی نویس ها هستید! [[کارور:Tajangi|Tajangi]] ([[کارور گپ:Tajangi|گپ]]) ۵ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۰۵ (UTC) == پیئر == راهنمایی هاکن [[کارور:Rig6veda12|Rig6veda12]] ([[کارور گپ:Rig6veda12|گپ]]) ۶ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۰۱ (UTC) :@[[کارور:Rig6veda12|Rig6veda12]] I can't understand what do you want?! <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ۸ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۲۵ (UTC) ::Why don't you complete the page about Indra? [[کارور:Rig6veda12|Rig6veda12]] ([[کارور گپ:Rig6veda12|گپ]]) ۱۱ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۱ (UTC) :::{{بیه}} <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ۲۳ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۴ (UTC) ::::What about his wifes?? [[کارور:Rig6veda12|Rig6veda12]] ([[کارور گپ:Rig6veda12|گپ]]) ۲۷ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۱۵ (UTC) :::::Later, maybe. I haven't enough time for all of humens knowledge :) <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ۲۷ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۲۹ (UTC) ::::::What about Lord Shiva????? [[کارور:Rig6veda12|Rig6veda12]] ([[کارور گپ:Rig6veda12|گپ]]) ۱۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۳۰ (UTC) == ‌ == سلام برار چتی هسی؟ شه صفحه اینجه کامل هاکردمه، اته کم رابط کاربری اینجه فرق دارنه با ویکی‌پدیا فارسی، جعبه اطلاعات ظریف کامل هاکردمه ، به‌روز هاکردمه، ولی وره نشون نداهه صفحه اصلی دله ونه دلیل چی هسته؟ [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱۲ مه ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۵۶ (UTC) :@[[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]]: سلام. مازرونی ویکی‌پدیا ره خش بمویی! :اینجه صندخ (جعبه اطلاعات) اتی جدیدِ نسل هستنه ولی فارسی ویکی‌پدیایِ صندخ نسل قدیم شنه. أمه صندخ اتوماتیک شه [[ویکی‌دیتا]] اطلاعات سر جه آپدیت وونه و دستی لازم نی‌یه وه ره اتا-اتا پر هاکنیم. (فقط اتا جزئی مشکل دارمی که تاریخ حکماً ونه میلادی تقویم جه بوئه.) :البته تومبی مازرونی ویکی دله هم فارسی دسوری نسل قدیم صندخ ره دینگنیم. :{{شد}} [[محمدجواد ظریف]] مقاله ره ویکی‌دیتا دله آپدیت هاکردمه. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۱۲ مه ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۱۱ (UTC) ::چتی تومی ویکی‌مدیا دله وره آپدیت هکنیم؟ [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱۲ مه ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۱۵ (UTC) :::@[[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]]: ویکی‌پدیائون هئی جه [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Main_Page ویکی‌دیتا] دله وصل هستنه. '''[[رانما:میون‌ویکی]] '''صفحه دله خار-خار توضیح هدامه که چتی اتا مقاله ره تومبی ویکی‌دیتا تن وصل هکنیم. :::ویکی‌دیتای صفحات (مثلاً [https://www.wikidata.org/wiki/Q10296812?uselang=mzn وه]) ره هم دسکتاپ حالت هارشی، ساده فورم دارنه و ونه کاربری رابط ره آدم ره شه حالی وونه. :::[https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d0/InterWiki%2C_mznwp%2C_9.png این عکس] سر هم ات‌که توضیح بنویشتمه که شاید کومِک هاکنه. شه هارش؛ أی سؤال داشتی، مه جه خَور های. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۱۲ مه ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۲۵ (UTC) ::::ممنونم❤️ [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱۲ مه ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۳۱ (UTC) == صندخ == سلام برار چتی هسی؟ اتا توضیح هده این صندخ جدیدارِ مه وسه، نفهمسه چتی کار کننه دومه ویکی‌دیتا ر آپدیت هاکنیم صندخ آپدیت بونه، اما ندومه کد صندخ چی هسه، خوامه اتا مقاله بنویسم. [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱۸ مه ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۰۴ (UTC) :@[[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] سلام. [[:رج:شابلون:صندخ|اینجه]] صندخ‌های نوم کته. هر موضوعی ات‌جور صندخ دارنه. مثلاً حیوون و دار وسه [[شابلون:صندخ/موجود]] دره و آدمون وسه [[شابلون:صندخ/شخص]] دره. پس اولین مرحله این هسته که طبق موضوعی که دارنی، اتا صندخ ره هوجینی. :دومین مرحله، بور مقاله‌ی اولین خط دله و اونجه صندخ نوم ره '''{{}}''' دله بنویس. مثلاً: '''<nowiki>{{صندخ/شخص}}</nowiki>''' :سومین مرحله هم این هسته که اگه مقاله ویکی‌دیتا جه وصل نی‌یه، وه ره طبق ''[[رانما:میون‌ویکی]]''، شناسا هادی. :[البته من کُد دچی‌ین جه إستٮفاده کمبه و هارشی‌ینی دچی‌ین (ویرایشگر دیداری) ره خله ندومبه چتی هسته ولی اگه هارشی‌ینی ره هم کار زندی، اونجه هم همین اتا خط ره بنویسی، ونه جواب هاده.] <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۱۸ مه ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۱۴ (UTC) ::ممنون پاسخ هدایی، کومک هکن اگر تونی بوریم خش بیمونی صفحه ر ترجمه هاکنیم. [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱۸ مه ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۲۳ (UTC) :::مه نظر، ونه جا اگه '''[https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/mzn این اتا]''' ره دگاردنیم، خله مفید و کامل‌ته هسته. ولی ونه ترجمه خله کار ورنه. مه قد نکشی‌یه. 😅 <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۱۸ مه ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۳ (UTC) ::::😁😁، دیگر مدیرون ونه باویم بین امره کنم هاکنن، فکر کمه فقط مه و تو فعال هسمی اینجه دله.😂 [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱۸ مه ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۷ (UTC) :::::@[[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]]: أره. اینجه طبیعتاً فارسی ویکی‌پدیا جه خلوت‌ته هسته. البته دیگه کارورون هم درنه که فعال هستنه. TheHenry یا P834675676 دسوری. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۱۸ مه ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۴۲ (UTC) ::::::راستی فارسی دله مه رد درخواسته بزویی؟ [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱۸ مه ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۴۸ (UTC) :::::::اره. خدکار گشت مهم نی‌یه. کارور کار سر تأثیری ندارنه. فقط کاروری که دونه ویکی غلق ره بییته ره دمبی که گشت‌زنون کار کم‌ته بوه. :::::::مه ره یاد ننه هیچ‌گدر گشت وسه درخاست هدا بوئم. مدیرون شه تونه هارشن و کاروری که حس کنه یاد بیته ره خدکار گشت هاکنن.<small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۱۸ مه ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۵۶ (UTC) ::::::::وره ندونسمه، چون ونه درخواست بیه باتمه درخواست هادم چون چندتا خار مقاله بنویشت بیمه، خار بیه باتی مره، اته کم ونه باوم اتا مدیر بوینه مه سابقه ر، خاسمه اول ته جا مطرح هاکنم فکر کردمه مدیر نیی ، مدیران غیرفعال ر با مدیران پیشین اشتباه بیتمه فکر هکردمه استعفا هدایی ونه وسه بوردمه شه درخواست هدامه، امروز بدیمه لیست مدیران دله دری شه خادر باتمه سریع تره باوم چون تازه درخواست هدا بیمه [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱۸ مه ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۵۰ (UTC) == Hi == Hi, it's been a long time, I hope you are doing well. Do you know an online Mazandarani dictionary? [[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ([[کارور گپ:Vuzorg|گپ]]) ۵ ژوئیه ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۵۴ (UTC) :Hi @[[کارور:Vuzorg|Vuzorg]], :Nice to talk to you. Unfortunately, the only online dictionary is blocked by the book publishers. :There are some independent and collaborative efforts, none of which are perfect. One of these is the [https://en.wiktionary.org/wiki/Category:Mazanderani_language English Wiktionary], where we put the basic words, but it is very small. [https://abadis.ir/idiom/mazani/ Abadis], which is a multilingual site and completed by audience volunteers. And [http://tabari-dic.ir/ this] new effort that already started. --<small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۶ ژوئیه ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۷ (UTC) ::I see. به دلیل تفاوت در رسم‌الخط، قرار دادن لینک وب‌سایت‌ها در اینجا دشوار است. من با ترجمه به فارسی ادامه خواهم داد. [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wt/mzn/%D8%AA%D9%84%D8%A7] و [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wt/mzn/%DA%A9%D8%B1%DA%AF]. من خودم دو ماده در ویکی‌واژه mzn ایجاد کردم. خودم در اینجا [https://tr.wiktionary.org/wiki/Kategori:Zazaca_s%C3%B6zc%C3%BCkler] در ویکی‌واژه بیش از ۸۰۰۰ ماده کلمه (فعل، اسم و غیره) به زبان زازاکی ایجاد کردم. خودم می‌خواهم ویکی‌واژه mzn هم بهبود پیدا کند. اما هیچ دیکشنری پیدا نکرد بودم. من یک صفحه اصلی و این صفحات را در ویکی‌واژه تالشی ایجاد کردم: [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Special:PrefixIndex/Wt/tly] اینجا. اما کاربران تالشی نسبت به این پروژه بی علاقه به نظر می‌رسند. نمیدونم چرا. برای ویکی‌پدیای تالشی یه الفبای خیلی سختی لاتین بکار میگیرد.کاملاً با الفبای لاتین زازا و آذربایجانی متفاوته. مراقب خودت باش, ببینمت. [[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ([[کارور گپ:Vuzorg|گپ]]) ۶ ژوئیه ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۵۱ (UTC) :::سپاس 💚👍 <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۷ ژوئیه ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۵۳ (UTC) ::::راستی، @[[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ما یک «گروه کاربری ویکی‌مدیای ایران» داریم به آدرس https://t.me/iranwikimedia اگر دوست داشتی، در تلگرام به ما ملحق شو. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۷ ژوئیه ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۵۷ (UTC) :::::@[[کارور:محک|محک]] باز کردم، آستفاده کردن از آن اپلیکشن یکم سختییه. بخشهای عمومی، مسباقات، اطلاع رسانی را دیدم. چطور میتونم اونجا با تو ارتباط برقرار کنم؟ [[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ([[کارور گپ:Vuzorg|گپ]]) ۷ ژوئیه ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۴۲ (UTC) == بایگانی == سلام، اینجا نمی‌تونیم صفحه بایگانی درست بکنیم؟ یا دستی فکر کنم باید درست کنیم اگر بشه. اگر جعبه هست براش بدید ممنون میشم [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲۳ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۵۴ (UTC) :Hello, I can't speak Persian :) :فقط دستی دارمی. خله سخت نی‌یه. «دکش» صفحه ره یارنی و اسم دمباله اتا «/تلمبار ۱»... نویسنی و ذخیره. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۳ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۶ (UTC) ::تی‌خنابدون😁 [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲۳ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۷ (UTC) == نوشتار == سلام اگه تونی [[سید رضا صالحی امیری]] اتا بررسی هکن مشکلی داشته درست هکن، اگه تونی اتا ونه ویکی‌داده ر آپدیت هکن ونه صندخ درست باوه. [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲۳ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۹ (UTC) :{{بیه}} ونه نو مقوم ره بشتمه. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۳ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۴۰ (UTC) == پیشنهاد == اتا پیشنهاد دارمه، مه نَظِر اتا ویکی‌پروژه اینجه دله تشکیل هدیم، سعی هکنیم هر هفته اته کم مقاله به مازرونی ترجمه هکنیم، انّه فارسی دله ویراش هکردمه مه حوصله دیگه در بورده😄 [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲۳ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۴۲ (UTC) :👍 شه دلوس پروژه بساز؛ من هم عضو وومه. :(اینان جه توندی الگو بیری: [[پروژه:فلسفه]] یا [[پروژه:جوغرافی]] دسوری) <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۳ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۴۷ (UTC) == ایران رییس جومورون فهرست‌‌‌‌ == سلام مه بوردمه وشون فهرست تا خامنه‌ای ترجمه هکردمه اگه تونی اتا نگاهکن اگه ترجمه مشکلی هداشته درست هکن [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲۴ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۵۱ (UTC) :👍 @[[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ات‌که گرامر و قواعد ره حلا یاد کندی که تمرین جه، کم‌کم بتتر وونه. اتا صفت و اضافه و اتا دیئر اضافی حروف هسته که ویشته دقت هکنی، خله خاره. :اضافه و صفت که دوندی ونه فارسی جه برعکس بوئه. همین ''زنانِ شاعر'' ← ''شاعر زنان'' :اضافی حروف هم فارسی جه فرق کنده. إما «در»، «از»، «با»، «برای» و ویشته گدر «به» ندارمی. مثلاً «در ایران» ← «ایران دله». یا «از/با زهرا» ← «زهرا جه/جا»، «به آن‌ها» ← «وشون ره»... <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۴ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۰۵ (UTC) ::پ.ن) [[وپ:مازرونی ]] دله ویشته توضیح هدامه.--<small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۴ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۰۷ (UTC) ::بزرگترین مشکلی که امه دارمبی این هسه کا لهجه واحد ندارمی هرکی پیش فرض ناخواسته انه شی لهجه ر وارد کنه مقاله دله. امه هم نوشتاری زیاد نتومبی بیشتر همین گفتاری جا راحت تر هسمی اینم مشکل ایجاد کنه حالا چند وقت بواشیم اینجه فکر کمه درست باوه [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲۴ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۳۲ (UTC) :::👍 هر زوونِ پایه و اساس ونه گرامر هسته. گرامر که رعایت بوه، لهجه و کلمات و... کم‌کم شه درست وونه. البته که درست فرمایش کندی و مازرونی زوون ره بنویشتنی هکردن ات‌که کشنه تا آدم ره چم بوو. ولی مه نظر راه دکفیم، لهجه‌ئون فرق-فصل تونده زوون ره غنی‌ته هم هاکنه. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۴ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۲۴ (UTC) == ایران ریاست جمهوری انتخابات(۱۳۵۸) == مقاله ر بساتمه، ولی شابلون کار نکنده. چتی کار کنده؟ [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲۴ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۵۵ (UTC) :@[[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] متوجه نیمه کمین‌تا شابلون (الگو) ره خانی؟ فارسی ویکی جه خانی اینجه دکش هاکنی؟ <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۴ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۱۸ (UTC) ::شابلون انتخابات ر خامه، ویکی فارسی که کلا ونه شابلون و صندخ اینجه‌جا فرق کنده، نتومبی وره دکش هاکنیم اینجه [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲۴ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۳۵ (UTC) :::{{بیه}} چتی‌یه؟ انتخابات شابلون ره دکش هاکردمه ولی ترجمه لازم داینه. دووشه أی فرصت هکردمه، ات‌که تغییر دمبه. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۴ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۴۶ (UTC) == سیاستون == سلام، مه نظر ات کم روی سیاستون هم مانور هدیم بیتر هسه، اتا نگاه هکردمه مقدار خیلی کمی از سیاستونِ امه ترجمه هکردمی، وشونه هم می نظر ات کم ترجمه ر ادامه هدیم [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۳۰ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۳۱ (UTC) :اصل [[ویکی‌پدیا:۵]] هسته. الباقی ره هر ویکی و زوونی شه‌سر چاره کنده. پس تا زمونی که مشکلی ندارمی، قانون و توافق هم لازم ندارمی. هرگدر مشکل ور بخردمی، ونه سر گپ زمبی و قانون إلمی. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۳۱ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۴۲ (UTC) == شابلون:آری == سلام برار، اتا شابلون بیاردمه از فارسی ویکی‌پدیا، همون اَره و نا هسه منتهی هنوز نا حاضر نَیّه، باز اگر وقت هکردی نا هم درست هکن.[[شابلون:آری]] [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۳۱ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۱ (UTC) :[[شابلون:اره]] و [[شابلون:No]] و [[شابلون:اره-نا]] دئینه کا <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۳۱ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۲۸ (UTC) ::👍، بدیمه وشونه ولی ات کم مشکل داشتنه، موقتا همینِ استفاده کمی، البته اگه توندی وشونه منتقل هکن شابلون:آری وسه، ات کم معمول تر هسه. ::یا اینکه شابلون آری رِ منتقل هکنیم وشون دله، ولی سر نماینده‌ئون لیست ات کم اذیت بومی. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۳۱ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۳۲ (UTC) == مسعود پزشکیانِ انتخاباتیِ سابقه == سلام ات صفحه بساتمه [[مسعود پزشکیانِ انتخاباتیِ سابقه]]، ونه لیست شابلون برد و باخته استفاده کنه اگه تونی وشونه منتقل هکن تا درست باوه. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۴ (UTC) == صندخ == سلام ببخشید تی‌جه خله کار خوامه هکنی امیدوارِم ناراحت نواشی❤️ اگه تی‌سه زحمت نیه مجلس شورای اسلامی صندخِ دکش هکن مقاله دله، من شه سعی هکردمه کار نکرده. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۲۰ (UTC) :{{بیه}} اختیار داینی 💚 فقط انگلیسی جه دله دشنیمه و ات‌که ترجمه خانه. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۱ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۵۳ (UTC) ::تی‌خنابدون، ات کم وره ترجمه هکردمه اتا بخش ترجمه خود صندخ ونه ترجمه باوه بعضی پارامتراش [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۲۳ (UTC) :::{{بیه}} <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۴ (UTC) == میلس اسلامی شورا == سلام ترجمه مقاله کامل بیّه حالا بخواستی اتا چک هاکن، تی نظر تومی وره کاندید برگزیدگی هکنیم؟ [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۲ (UTC) :راسّی، ات کم ترجمه صندخ لازم دارنه(پارامترون) هروقت بتونستی درست هاکن. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۳ (UTC) == کارورون دسترسی سطوح == سلام برار، تو مه ره باوت بی کا اینجه قوانین ونه جدا با اجماع درست باوه، این موضوع کارورون دسترسی سطوح‌سه هم صدق کنه یا نا؟ صفحه‌ای هسه کا نشون هده این مسئله ر یا نا، اگر مه منظور واضح نیه: اتا صفحه مثل [https://fa.m.wikipedia.org/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D8%B3%D8%B7%D9%88%D8%AD_%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%DB%8C ویکی‌پدیا:سطوح دسترسی کاربری] دارمی؟ یا امه دسترسی‌ئون فرقی وشون جا دارنه یا نا [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۱۷ (UTC) :@[[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ات‌که فرق کنده. خدی ویکی‌مدیا اتا پیش‌فرض دسترسیون وسه دارنه که إما ونجه کار زمبی ولی فارسی دله اجماع بیه که گشت‌زن و ویکی‌بان و... دسوری سطح بساجن که أمه وسه بنظر لازم نی‌یه. :هر ویکی دله، [[شا:آمار]] دله دشتِ دسترسیون لیست کته ؛ توندی هارشی. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۲۱ (UTC) ::👍خاسمه بوینم اگه دسترسی مثل گشت زنی هسه اتا درخواست هدم تا وره بیرم، چون بعضی اوقات با لپ‌تاپ امه تونسه کمک هکنه مه‌ره. حالا فعلا که با موبایل هسمی همینطوری پیش ورمی بوینیم چتی بونه. ::راستی گروه‌کاربری دله از امیر بپرسیمه کا چتی تومی ابزار انتقال هدیم منتظر هسمه جواب هده. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۲۷ (UTC) == انتقال ابزاری == سلام در مورد انتقال ابزار تلگرام دله تی‌سه پیغوم هدامه اگر نتونی بِیی تلگرام همینجا گپ بزنیم. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۴ (UTC) == عربی خلیج کایری شورا == سلام، بهتر نیه مقاله نوم به «خلیج کایری شورا» تغییر پیدا هکنه؟ چراکه ونه اسم رو توافق نی‌یه، مه پیشنهاد این هسه کا و کلا فارس بوه از عربی، اگه نخوانی وره هکنی فارس خلیج، می نظر ونه نوم بلیم خلیج. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۵ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۵۲ (UTC) :👎🏼 ویکی‌پدیا ونه [[ویکی‌پدیا:بی‌طرفی|بی‌طرف]] بوئه. بی‌طرفی اتا اساسی [[ویکی‌پدیا:پنج اصل|اصل]] هسته. وقتی اتا سازمان (یا امارات لیگ برتر) دله رسمی‌نوم «عربی خلیج» هسته و إما سرخود ونه نوم ره بلیم «فارس»، یعنی اتا طرف جه در پشتی کمبی. من این کار جه مخالفمه. فارسی و عربی ویکی‌پدیای شه‌وری‌گجی جه هم مخالفمه. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۶ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۴۴ (UTC) ::اَره ت هم درست گنی، رسمی نوم ونه کار بزنیم [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۶ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۴۷ (UTC) == راهنما:فهرست == سلام، ات روز وقت بیاردمی برو دوتایی بوریم [[mw:Help:Contents/mzn|اینجه]] رِ کامل هکنیم. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۵ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۵۰ (UTC) :حتماً. اتفاقاً خله لازم هسته. تیناری مه ره سر نخاسته 😁 <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۶ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۴۵ (UTC) ::مه اون ترجمه بخشِ کامل هکردمه ات کم بمونست بیه ونه زیربخشون نیاز دارننه، باز وشون زیربخشون هم لینک دارننه ای ونه وشونم ترجمه هکنیم😄 [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۶ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۵۱ (UTC) == تلگرام == سلام هروقت بتونستی بِرو تلگرام ات پیام تیسه بشتمه. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۶ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۵۶ (UTC) == شابلون == سلام مه رنگی نوار شابلون ر بساتمه، شه کاروری صفحه‌سه خاسمه الگو بلم، کار نکرده یعنی [[کارور:Urmazdaa/کاربری‌صفحه|اتی]] بَیه. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۸ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۵ (UTC) :اگه تونی ونه [[شابلون:رنگی نوار|شابلون صفحه]] ر هارش ایراد داشته درست هکن [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۸ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۶ (UTC) ::{{بیه}} <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۹ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۳۶ (UTC) == سال نو مبارک == {{پینگ|Urmazdaa}} سال نو بر همکاران مازندرانی مبارک. 🎆🎇🎈🎉✧˚ ༘⋆2026✧˚ ༘ ⋆°⋆.*:･🎉 [[کارور:Sazwar|Sazwar]] ([[کارور گپ:Sazwar|گپ]]) ۳۰ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۳۲ (UTC) :@[[کارور:Sazwar|Sazwar]] سپاسگزارم. امیدوارم سال بهتری برای همه باشد. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۳۰ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۳۸ (UTC) :سلام سازوار عزیز، از ته دل سال نو رو به شما تبریک میگم و آرزوی داشتن سالی خوب و پر از شادی برای خودتون و خانوادتون رو دارم. :موفق باشید!🌹❤️🎉 [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۳۰ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۵۰ (UTC) == شمه نوئه سال مبارک بووه! == نوئه میلادی سال ره شمه وسه شادباش دونّمه محک عزیز. امید دارمه که سالی خار و خِش شمه منتظر باوه. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۳۰ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۵۴ (UTC) :ممنون، شما هم خار سال داری ❤️ <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۳۰ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۰۱ (UTC) == درود == حال شما چطور است؟ برای شما پیام فرستادم اما پاسخی نگرفتم. خوب هستید؟ امیدوارم حال شما خوب باشه و سلامت باشید. [[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ([[کارور گپ:Vuzorg|گپ]]) ۲۲ ژانویه ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۳۷ (UTC) :@[[کارور:Vuzorg|Vuzorg]]: سلام. در ایران وضعیت بحرانی بود. :من هم دو هفته در [[:en:2026 Internet blackout in Iran|سیاه چاله]] بودم و تازه کمی اکسیژن به من رسیده :) :حالم خوب است ولی هنوز به اینترنت دسترسی کاملی ندارم. [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۲ ژانویه ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۵۸ (UTC) ::Nice to know that you are doing well! از تلگرام پیام فراستاده بودم. یکی از دوستان ایرانی من گفت خیلی مردم در شمال کشته شدند، می‌ترسم اگر تو هم یکی از کشته‌شدگان باشی. مواظب خودت باش دوستم! [[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ([[کارور گپ:Vuzorg|گپ]]) ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۱۶ (UTC) :::ممنون که در روزهای سخت به فکرم بودی. 💚🌷 [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۳۰ ژانویه ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۲۹ (UTC) ::::دوستم، خیلی وقت بود خبرتو نگرفتم. چند باری بهت پیام فرستادم اما پاسخ نگرفتم. امیدوارم حالت خوبه و سلامت هستی. [[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ([[کارور گپ:Vuzorg|گپ]]) ۲۳ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۴۸ (UTC) :::::@[[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] سلام. من کاملا خوبم و امیدوارم تو هم خوب باشی. پس از چند ماه، امشب اینترنت برای مردم عادی در ایران وصل شده. [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۶ مه ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۲۹ (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">You may be eligible to vote in the U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am contacting you because you previously voted in elections related to the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]]. You may be eligible to vote in the current U4C election, which is open now and closes on 2 June 2026. You can find out more about the candidates and the election on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the election page on Meta]], and from there you can access the vote itself. Your participation in these elections is important to the governance of Wikimedia communities, and your time spent learning about the candidates and voting is appreciated. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> [[m:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) ۲۰ مه ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۳۵ (UTC) <!-- پیام توسط کاربر:Keegan (WMF)@metawiki با استفاده از فهرست در https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30569740 ارسال شده است --> == Help == Hello, can you help me please to translate [[:en:Gaza_genocide|this]] article to your language. [[کارور:جودت|جودت]] ([[کارور گپ:جودت|گپ]]) ۲۵ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۲۱ (UTC) :{{بیه}} [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۴ ژوئیه ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۳۹ (UTC) == محمدعلی رجایی == سلام، امیدوار هسمه تی حال خار بووه، همین الان [[محمدعلی رجایی]] مقاله ر ویکی‌ترجمه جا مازرونی دله ترجمه هکردمه، اگه زحمت نیه توندی ونه صندخ‌ه درست هکنی؟ [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۷ ژوئیه ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۲۳ (UTC) :@[[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] سلام. ونه صندخ که خار هسته کا!؟ [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۷ ژوئیه ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۰۶ (UTC) ::شه خدکار بیمو مثل اینکه [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۹ ژوئیه ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۱۲ (UTC) == [[:پرونده:Psg badge.png]] == Hey hope you're doing well, this file is copyrighted : ) thanks for deleting it [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۴ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۱۲ (UTC) :or you can add it to articles which in that case its use would be appropriate. but with an appropriate size [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۴ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۱۳ (UTC) ::these as well : ) {| class="wikitable" |- | [[:پرونده:Khoonebekhoone.png]] | [[:پرونده:Manchester City FC badge.svg]] | [[:پرونده:Manchester United FC crest.svg]] |- | [[:پرونده:Newcastle United Logo.svg]] | [[:پرونده:Chelsea FC.svg]] | [[:پرونده:Crystal Palace FC logo (2022).svg]] |- | [[:پرونده:Tottenham Hotspur.svg]] | [[:پرونده:Arsenal FC.svg]] | [[:پرونده:Deportivo Alaves logo (2020).svg]] |- | [[:پرونده:Club Athletic Bilbao logo.svg]] | [[:پرونده:Real betis logo.svg]] | [[:پرونده:RCD Espanyol crest.svg]] |- | [[:پرونده:UD Las Palmas logo.svg]] | [[:پرونده:Rcd mallorca.svg]] | [[:پرونده:Club Deportivo Leganés logo.svg]] |- | [[:پرونده:Rayo Vallecano logo.svg]] | [[:پرونده:Real Sociedad logo.svg]] | [[:پرونده:Sevilla FC logo.svg]] |} [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۴ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۲۱ (UTC) :@[[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] hi, :We have a problem with our infobax now. These logos are in articles but don't show temporary. :For example, see [[لاس پالماس فوتوال تیم|this one's code]]. There is a "| image = UD_Las_Palmas_logo.svg" on infobax but doesn't show it now. : I'll fix it soon. Thanks you for the attention. [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۴ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۱۰ (UTC) ::can i try to fix it for you guys؟ [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۴ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۰۴ (UTC) :::I think the cause is smaller than a broken infobox. :::For example :::[[Template:Infobox football club]] :::redirects to :::[[شابلون:صندخ/سازمان]] :::which uses logo not image. as a result, |image=Chelsea_FC.svg is ignored, so the file isn't rendered or added to imagelinks, and Special:UnusedFiles reports it as unused. :::and actually you can check that yourself here without editing anything :::<nowiki>{{Infobox football club|logo=Chelsea_FC.svg}}</nowiki> :::the logo renders and the file appears in imagelinks :::<nowiki>{{Infobox football club|image=Chelsea_FC.svg}}</nowiki> renders nothing :::Both logo=Chelsea_FC.svg and logo=File:Chelsea_FC.svg work. :::the fix is simply to rename one parameter in the articles, which is around 282 page use this infobox, so it's probably Bot Job. [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۴ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۲۰ (UTC) ::::{{بیه}} [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۱۷ (UTC) :::::btw [[:پرونده:UD Las Palmas logo.svg]] also deleted :::::rightly so we thought the files are unused and just setting there. you can restore this one if you want. [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۱۶ (UTC) ::::::{{بیه}} [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۱۸ (UTC) :::::::so you fixed all these files manually, i could offer a bot help if you wanted, but hey all for good : ) [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۱۹ (UTC) ::::::::@[[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] Do you mean robotically transferring images for clubs that don't have logos? [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۲۲ (UTC) :::::::::I meant Automatic fix for all these articles, it's 282 page in total. doing this by hand is tiresome : ) [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۲۳ (UTC) ::::::::::@[[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] Okay. I agree. 👍 I actually wanted to do this, but I didn't know how to transfer the image. We have the same problem with movie and series posters. [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۳۸ (UTC) :::::::::::do you want it to be fixed? i can run a small test for you do it with 5 articles and you tell me if you like it so i can processed with the rest? [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۴۰ (UTC) ::::::::::::yes please [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۴۱ (UTC) :::::::::::::but doing that requires a bot use, i think we need a community consensus for that? :::::::::::::[https://sakurabot.toolforge.org/ This is my bot] btw [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۴۹ (UTC) ::::::::::::::for five test you dont need this. if every thing were good, I talk with others about flag. [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۱۱ (UTC) :::::::::::::::ok i'll bring my bot to do that five test and see if you like them [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۱۲ (UTC) {{بک|:::::::::::::::}} wait, we are mistaken, Good thing i checked!!, you actually fixed the problem yourself! early this morning didnt you change the template back to the older version that handles images correctly? because you fixed it. the images on articles like Aresnal and Manchester united should start working again all on their own without the need to start my bot [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۲۶ (UTC) == درود عرض کمبه محک عزیز == مشکل مقاله [[رایان امیری]] چی بیه که ته وه ره بدون هیچ نظرخواهی درجا حذف هاکردی؟ من قبلا مقالات زیادی اینجه ایجاد هاکردمه که اتا خوبیده هم بهییه. منتها از الان با اینتا اکانت فعالیت کمبه. [[منصور هدایتی]] ره هم من ایجاد هاکردمه که ویکی فارسی و انگلیسی دله حذف بهییه. ولی اینجه خوبیده بهییه. لطفا توضیح هاده که علت چی هسته تا برطرف هاکنیم. سپاس از ته. [[کارور:Sandboxerr|Sandboxerr]] ([[کارور گپ:Sandboxerr|گپ]]) ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۳۹ (UTC) :جادکت آدم نیه. منابع ره هارشیمه. هچکمین ونه خوری نئینه. ضمناً شه خوری بنویشتن، تبلیغ، مزد بئیتن و... ویکی‌پدیا دله ممنوع هسته. [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۴۵ (UTC) :: برار. منابع معتبر مثل '''اورشلیم پست'''، '''آی24'''، و '''نیوزنیشن''' و '''هرانا''' و غیره که کاملا معتبر و مستقل از وه هستنه به وه اشاره هاکردنه. منبع خودنوشته ره تونستی حذف هاکنی. خودنوشته ره که اجازه دارنی از قول طرف به شکل محدود اشاره هاکنی. بعد اینکه مقاله [[منصور هدایتی]] دله، من کلا خودنوشته استفاده هاکردمه، اونجه ته مشکلی نداشتی، ولی اینجه با وجود منابع معتبر رویکرد دیگه‌ای دارنی؟ حذف سریع هاکردی، که خلاف قوانین ویکی هسته. ته نونه اتا مقاله دارای منابع مستقل و معتبر ره حذف سریع هاکنی. اینتا مقاله ویکی انگلیسی دله توسط مدیر بازبینی بهییه و مدیر برچسب حذف ره بهیته. لطفا در تصمیم شه خد تجدید نظر هاکن و بل مقاله ره بهبود هادیم برا اساس قوانین و خودنوشته ره هم حذف هاکنیم و فقط منابع معتبر ره حفظ هاکنیم.[[کارور:Sandboxerr|Sandboxerr]] ([[کارور گپ:Sandboxerr|گپ]]) ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۵۳ (UTC) :::{{بیه}} [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۱۸ (UTC) ::::{{پینگ|محک}} برار منظور ره متوجه نهیمه. الا چی بیه؟ ونه چیکار هاکنم؟ چه تلگرافی گپ زندی برار؟ اگه توندی مثه ایمیل ارسال هاکن. یا اینکه همینجه بئو که چیکار ونه هاکنیم. این موضوع نوسه اینتی بوشه. احساس کمبه که ته عجولانه برداشت هاکردی. من بمومه که خالصانه اینجه کمک هاکنم. با حسن نیست کار هاکنم. مثل سابق. تعداد کاربرون اینجا محدود هسته. اما ته، مه ره اینتی برخورد هاکردی که من ته دشمن هستمه. برار، من هم اشتباه دارمبه، ته هم دارنی، سعی هاکن که با حسن نیست و روحیه همکاری همه‌چی ره پیش بوری. من که ته دشمن نیمه. پس چه وسه با من همچین رویکرد ضربتی داشتی؟ لطفا تجدید نظر هاکن برار. ته سالها زحمت بکشی و اینجه ره آباد هاکردی. ته احترام سرجاش بیه، تا اینکه داستان این مقاله پش بموئه که عجولانه و ضربتی برخورد هاکردی. لطفا تجدیدنظر هاکن برار. من هم سعی کمبه شه اشتباهات ره برطرف هاکنم. ته خنابدون. [[کارور:Sandboxerr|Sandboxerr]] ([[کارور گپ:Sandboxerr|گپ]]) ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۲۶ (UTC) :::: {{پینگ|محک}} برار. از اونجایی که ته مضمون اصلی ره نداشتی. به ته حق دمبه که عجولانه رفتار هاکنی. الان که مضمون اصلی ته دست بموئه، توندی بر اساس قوانین شه مقاله ره دوباره ایجاد هاکنی و وه ره اته کم بتتر هاکنی. سریع‌تر جواب هاده تا بدونم که چیکار ونه هاکنیم. من شومبه اونتا ویکی و شه اتهامات ره پس گیرمبه. اول ته این کار ره هاکن و خط بزن. دوم من. تا با حسن نیت و با روحیه همکاری بوریم جلو. هر دتا مسائل اینتا ویکی ره بوردمی اونتا ویکی درون. نوسته اینتی بوو. ونه شه اتهامات ره پس هاییرییم و خط بزنیم. ونه مقاله ره با حسن نیست دوباره ایجاد هاکنیم. این‌بار با دقت بیشتر و فقط با منابع معتبر و مستقل. همچنین آماده هستمه که به شکل دائم در کنار ته، به ته کمک هاکنم. و مسئولیت هایی ره اینجه به عهده هایرم. اگر خوانی، ته شه توندی مقاله ره با نسخه شه خد ایجاد هاکنی. من دخالتی نکمبه که هیچ حرف و حدیثی ونه سه نوه. ته خنابدون [[کارور:Sandboxerr|Sandboxerr]] ([[کارور گپ:Sandboxerr|گپ]]) ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۴۹ (UTC) :::: {{پینگ|محک}} برار. من در شومبه اونجه و شه شکایت ره خط زمبه. به این علت که ته اینجه امکان ایجاد و ویرایش مجدد این مقاله ره باز هاکردی. ته الان دری؟ یا مشغول هستی؟ اگه هستی بئو که چیکار ونه هاکنیم اینجه و اونجه. پاسخ هاده. و مره بئو که این مسئله رو حل و فصل هاکنیم. [[کارور:Sandboxerr|Sandboxerr]] ([[کارور گپ:Sandboxerr|گپ]]) ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۱۱ (UTC) ::اتا چیز دیگه: ته شه بور مقاله ره بازبینی هاکن و منابع معتبر ره حفظ هاکن و بعد مقاله ره ایجاد هاکن. من دخالتی نکمبه. سپاس از ته به جهت سالها فعالیت و زحمت. [[کارور:Sandboxerr|Sandboxerr]] ([[کارور گپ:Sandboxerr|گپ]]) ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۵۷ (UTC) :: برار منابع مستقیم ونه خوری هستنه. اورلشیم پست ونه خوری هسته (راجع به ونه فعالیت هسته). آی24 ونه خوری هسته (مصاحبه اختصاصی با وه هسته). نیوزنیشن ونه خوری هسته (راجع به خطر ترور وه صحبت کنده). چتی گنی ونه خوری نیه؟ من ندومبه این چه تصمیمی هسته. ولی خلاف قوانین هسته. سعی هاکنیم همینجه وه ره حل هاکنیم. چون مدیر ویکی انگلیسی از من درخواست هاکرده که اگر ویکی های دله کسی دره راهه مردتنها ره ادامه دنه و مقالات منبع دار مخالفین ره سانسور کنده، وره به بنیاد ویکی مدیا معرفی هاکنم تا بررسی بوه. برای مثال به ترجمه تیتر اینتا مصاحبه https://www.newsnationnow.com/world/refugee-targeted-iran-regime-assassination-attempt/ نگاه هاکن، مستقیم راجع به وه هسته. تعدادی منبع معتبر مستقیم شه تیتر درون حتی، از وه اسم بوردنه. [[کارور:Sandboxerr|Sandboxerr]] ([[کارور گپ:Sandboxerr|گپ]]) ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۰۵ (UTC) ::برار، خواهش کمبه که اینتا ره بر اساس توضیحات دقیقی که من هدامه، حل هاکن. و شه نسخه ره منتشر هاکن. من دخالتی نکمبه. منبع خودنوشته اتا بیه. اونتا ره حذف هاکن و بقیه منابع معتبر ره حفظ هاکن. مخصوصا اونایی که مستقیما ونه خوری هستنه. من بمومه اینجه، که مثل قدیم، شه فعالیت ره اینجه شروع هاکنم و تره کمک هاکنم. ته دست تنها هستی اینجه. مه کمک نیازه. مره بئو که چیکار هاکنم ته وسه اینجه. چه کمکی خوانی اینجه ره بهتر هاکردنه وسه. [[کارور:Sandboxerr|Sandboxerr]] ([[کارور گپ:Sandboxerr|گپ]]) ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۱۲ (UTC) == Help == {{چپ‌چین}} Hello @[[کارور:محک|محک]] Hope you're doing well :do you remember me? [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۱۵ (UTC) :yes. I'm good and hope you'll be too. Can I help you? --[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۰۶ (UTC) : Yes please, this user [http://glk:کارگيرˇ_گب:Erfan.Official85 Erfan.Official85] seems to be using AI to make content, since you're an admin on glkwiki, could you clarify if they make AI-generated content or not? and they seem to be making the same stuff on Fawiki as well if you could help us and confirm the situation, it is much appreciated. [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۴۹ (UTC) :::{{بیه}} {{سرساب|Sakura emad}} glk.wp cleaned. Thanks for montion. --[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۲۸ (UTC) :::his Persian contribute is not bad. I didn't see all pages yet, but his edit on ten random pages was correct, at least. For example see [https://fa.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%D9%86%D8%AC_%D8%B1%D8%A7%D9%87_%D8%B4%DB%8C%D8%B1%DB%8C_(%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D9%87_%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C) this one ]. There are real links for sources and has good text, too. It's not deserve to remove, I think. :::Gilaki's articles wasn't Gilaki language at all. But what's problem in Farsi edits?--[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۳۸ (UTC) ::::Hi محک, I was the one who found them at glkwiki while patrolling. Their speed of page creation and some patterns in formatting the pages made it obvious to me, that this was AI. I think you saw how I asked them and they just admit to use AI for 3 pages. I was not confident enough to nuke them and asked Sakura as one of my SWMT colleagues for help. For fawiki i had some concerns but I needed help to check that. If you think, that their edits are fine (no 404 errors, no strange idioms) then we all did the right thing in that case. Thank you very much for checking that. --[[کارور:NDG|NDG]] ([[کارور گپ:NDG|گپ]]) ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۳۱ (UTC) :::::Thank you for the explanation. The articles in Gilaki were unreadable, so I deleted them. On the Persian Wiki, I will also monitor the user's edits for a while so that I can take appropriate action in the event of any misuse of AI.--[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۲۶ (UTC) {{پایان چپ‌چین}} <!-- for left to right --> == سلام == عزیزم من دیدم ک شما یه صفحه ایجاد کردی از اقای ساسان سونامی من یه صفحه ایجاد کردم برای ساسان نامی با منابع معتبر تر ولی حذفشو زدن میشه برسی کنی [[شا:مشارکت‌ها/~2026-59724-33|~2026-59724-33]] ([[کارور گپ:~2026-59724-33|بحث]]) ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۱۳ (UTC) :{{نیه}} اولاً اینجه فارسی بنویشتن وسه نی‌یه . ثانیاً جادکت بی‌ین شرط ره ناشته. [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۱۱ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۴۳ (UTC) == ونه سرشناسی ره بوین بی زحمت == ونه رزومه ره تسه راهی کمبه  ت شه بوین ته ایدی تلگرام مره دنی و شامل ویکی پدیا هسته و سرشناسی ره بوین زحمت بکش شه ونه مقاله ره بیل  اگه من جای اشتباه هاکردمه ممنون محک جان <nowiki>https://youtu.be/-cz5Xc6JJn8?si=VTejnCyhoVBt05IQ</nowiki> <nowiki>https://www.rokna.net/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-114/933751-%D8%B3%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D8%B1-%D8%A8%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%AF</nowiki> <nowiki>https://www.khabarfoori.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-69/3035333-%D8%B3%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%87%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C</nowiki> [https://www.asianewsiran.com/fa/newsagency/17234/%DA%AF%D9%81%D8%AA%DA%AF%D9%88-%D8%A8%D8%A7-%D8%B3%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%8C https://www.asianewsiran.com/fa/newsagency/17234/%DA%AF%D9%81%D8%AA%DA%AF%D9%88-%D8%A8%D8%A7-%D8%B3%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86]- [[شا:مشارکت‌ها/~2026-59934-40|~2026-59934-40]] ([[کارور گپ:~2026-59934-40|بحث]]) ۱۲ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۰۸ (UTC) == شه ایدی تلگرام مره راهی کندی == محک خانم شه ایدی تلگرام مره راهی کنی ونه تمام رزومه ره تسه راهی هاکنم [[شا:مشارکت‌ها/~2026-59934-40|~2026-59934-40]] ([[کارور گپ:~2026-59934-40|بحث]]) ۱۲ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۰۹ (UTC) s80u588aopxt9s2v9ev405lcuxpk8o2 417040 417039 2026-11-12T10:37:08Z ~2026-59934-40 47800 /* سا سان نامی سرشناسی بررسی باوه محک جان */ نو تیکه 417040 wikitext text/x-wiki {{کارور گپ:محک/گپ پیغوم}} {{کارور گپ:محک/تلمبار}} {{کارور:محک/سرصفحه}} </div> <!--------ترنه پیغومون---------------> == الفبای طبری == اسکت برار ، ته خش آمدگویی جا الندارمه. طبری نویسی ر ونه دگش هادین و اتا گت کار هاکنین و طبری ر پیشرفت هادین .من تومبه با اطلاعاتی کا این چن سالی کسب هاکردمه هم طبری نویسی ر گسترش هادم و هم راحت نویسی هاکنم البته اوایل تا جا دکتن گدر خله سخته امبا عادیه .اما شه وچه بیمی مگه فارسی الفبا امسه راحت بیه؟ نا.تمرین هاکردمی امسه رات بیه. [[کارور:Kahu.mirka|Kahu.mirka]] ([[کارور گپ:Kahu.mirka|گپ]]) ‏۵ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۴۰ (UTC) :@[[کارور:Kahu.mirka|Kahu.mirka]]: شوم به خدا. خله خش تشریف بیاردنی. :امه مازرونی ویکی‌پدیا اولین جایی هسته که ١۵ سال پیش تاسا این زوون جه نویسنه. امه هدف این هسته که مازرونی زوون ره اتی بنویسیم و تمرین هاکنیم که هرکس وه ره خوندنه، راحت دربَوره که چچی بنویشتوئه چون زوون، ارتباط ِوسیله هسته و زوونی که شه گپ ره حالی نکنه، بدردی نی‌یه. :هرکس که بخائه مازرونی زوون جه بنویسه و بخونده جه، اینجه استقبال کمبی. ایشالله شما هم این ویکی دله خار خار وقت بگذرندین. هر گدر کومِکی مه دس بر انه، شمه خدمت درمه. شو خش! <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۵ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۳۲ (UTC) ::اسکت برار، ته سوا خش،گومبه کا چتی ونه سر تیتر صفحات مقاله تغییر هادیم؟ [[کارور:Kahu.mirka|Kahu.mirka]] ([[کارور گپ:Kahu.mirka|گپ]]) ‏۶ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۲۵ (UTC) :::دسکتاپ حالت دله اتا دکمه بالا دیار وونه که بنویشتوئه «دکش هاکردن» ونه سر بزنی، اتی صفحه مین وانه که ونه دله صفحه اسم ره وونه تغییر هدائن. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۶ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۱۵ (UTC) ::::اصلا همچین دکمه ای ر ندیمه،دقیقا کجه دره [[کارور:Kahu.mirka|Kahu.mirka]] ([[کارور گپ:Kahu.mirka|گپ]]) ‏۶ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۱۸ (UTC) :::::موبایل جه اگه استفاده کنی، ونه دستی حالت ره دسکتاپ/رایانه سر بی‌یلین وگه‌نا این دکمه ره سراق ندنه. ::::: «بخوندستن»، «دچی‌ین» و «تاریخچه» پلی، «دکش هاکردن» هم دره. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۶ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۵۲ (UTC) ::::::مه وسه اصلا دنیه [[کارور:Kahu.mirka|Kahu.mirka]] ([[کارور گپ:Kahu.mirka|گپ]]) ‏۶ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۰۱ (UTC) :::::::بررسی هاکردمه؛ شمه حساب هنتا تایید نیه. شاید چند روز بکشه تا سیستم شمه کاروری حساب ره برسمیت بشناسه و تایید هاکنه. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۶ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۰۴ (UTC) ::::::::الندارمه برار [[کارور:Kahu.mirka|Kahu.mirka]] ([[کارور گپ:Kahu.mirka|گپ]]) ‏۶ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۰۸ (UTC) ::::::::اسکت بار،چتی تومبه مقالخه ای ر بنویشتمه ر ،بین زوونای دیگه جا هادم،مثلا بهاییت ،هرکی اینتا مقاله ر تو هر زوونی بورده،قسمت ززونای دیئر ر بزو ،مازرونی رم نمایش هاده [[کارور:Kahu.mirka|Kahu.mirka]] ([[کارور گپ:Kahu.mirka|گپ]]) ‏۷ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۲۵ (UTC) :::::::::دسکتاپ دله، سمت راست ِنوار دله اتا گزینه دارنه «افزودن پیوند‌های بین‌زبانی» که ونه سر کلیک هاکنی، اتا کادر وا وونه که اتی زوون نوم و مقاله‌ی معادل ره بنویسی و ذخیره ره بزنی. :::::::::اولین صوه خانی این کار ره هاکنی، شاید لازم بوو ویکی‌دیتا دله لاگین هاکنی. (https://wikidata.org) <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۷ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۳۴ (UTC) == متین دو حنجره == سلام عید مبارک . چرا صفحه متین دو حنحره پاک شد؟ از شما میخوام صفحه رو برگدونید یا حداقل اخرین نسخشو به صفحه تمرینم انتقال بدین. خیلی روش زحمت کشیدم. [[کارور:Tirjc2|Tirjc2]] ([[کارور گپ:Tirjc2|گپ]]) ‏۲۱ مـارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۳۵ (UTC) :سلام [[کارور:Tirjc2|Tirjc2]]. یحتمل واسه سرشناسی و نداشتن منبع یه ویکی بد (مدیر بالادستی بنیاد) حذفش کرده. سعی می‌کنم تا چن روز دیگه برش گردونم. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۱ مـارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۴۷ (UTC) ::والا هر منبع معتبری که داشت من اضافه کردم تازه این صفحه رفته بود گوگل و داشت جا می افتاد. به نظر من که بودنش نسبت به بقیه صفحه های خواننده های ویکی مازنی سرشناس تر و کامل تره.بازم هرچی صلاحه ویکی مازنی هست.فقط اگر حذف شد اخرین نسخشو به صفحه تمرینم انتقال بدین [[کارور:Tirjc2|Tirjc2]] ([[کارور گپ:Tirjc2|گپ]]) ‏۲۱ مـارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۵۹ (UTC) :::متأسفانه درباره خوانندگان ایرانی در وب هیچ منبع معتبری وجود ندارد و مطالب معتبری درباره این موضوع نداریم. به همین خاطر اکثر خوانندگان ایرانی نمی‌توانند در ویکی‌پدیا مقاله داشته باشند. مشکل از این مقاله بخصوص که شما در آن مشارکت کردید، نیست. الان فلان خواننده امریکایی یک ویدیو چند ثانیه‌ای از خودش در شبکه‌های اجتماعی بگذارد، انقدر منابع انگلیسی زبان هستند که درباره‌اش بنویسند و نقد و تحلیلش کنند که می‌شود سریع برایش مقاله ساخت ولی در فارسی چنین منابعی وجود ندارد. حتی برای بهترین خوانندگان ایرانی هم نمی‌شود تمام تک‌آهنگ‌ها و آثارشان را در ویکی مقاله کرد. در ویکی‌مازنی سعی داریم با اتکا بر [[:fa:ویکی‌پدیا:سوگیری ذاتی سامانه]] این خلاء را پر کنیم ولی بنیاد ویکی‌مدیا چندان راضی نیست. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۱ مـارس ۲۰۲۳، ساعت ۲۰:۱۵ (UTC) ::::حرفتون کاملا درسته. موفق باشید [[کارور:Tirjc2|Tirjc2]] ([[کارور گپ:Tirjc2|گپ]]) ‏۲۲ مـارس ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۵۳ (UTC) ::::حتی اگه دقت کنین در ۳۰ روز گذشته بازدید این صفحه نسبتا خوب بوده و نسبت به خوانندگانی مثل تتلو که منابع و مقاله های زیادی در سایت ها دارد بیشتر بوده ::::تنها خواننده ای که مانند هنرمندان خارجی هر حرکتش موجب ایجاد یک خبر در سایت ها میشود بنظرم فقط تتلو است و بس [[کارور:Tirjc2|Tirjc2]] ([[کارور گپ:Tirjc2|گپ]]) ‏۲۲ مـارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۵۷ (UTC) :{{بیه}} <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۴۱ (UTC) ::سلام متاسفانه صفحه ویکی دیتا متین دو حنجره هنوز برنگشته و با ساختنش هم مخالفت شده.اگر امکان داره اون رو هم برگردونید [[کارور:Tirjc2|Tirjc2]] ([[کارور گپ:Tirjc2|گپ]]) ‏۹ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۵۹ (UTC) :::در ویکی دیتا از دست من کاری بر نمیاد. هر ویکی استقلال داره و من فقط در ویکی‌مازنی مدیرم. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱۰ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۱۵ (UTC) == حذف صفحه == سلام سال نو مبارک شما صفحه تنیلر و متین دو حنجره رو پاک میکنید هر باری که ساخته می‌شود میخواستم علت را بدونم من خیلی بابت مقاله ها وقت میذارم اگر کلا سیستم اینجوریه فعالیت نداشته باشم [[کارور:Hamidyff|Hamidyff]] ([[کارور گپ:Hamidyff|گپ]]) ‏۱ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۲۲:۵۹ (UTC) :ونه ثابت بوو که این هنرمندون جادکت آدم هستنه. من تنیلر نوم ره گوگل چرخه‌تو هاکردمه که نتایج خله کم بینه. من راقاضی نیمه که جادکت هسته. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۱۰ (UTC) ::خیلی ممنون برار🫡❤️ ::دیگه این مقاله را نسازم یعنی؟ [[کارور:Hamidyff|Hamidyff]] ([[کارور گپ:Hamidyff|گپ]]) ‏۲ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۳۰ (UTC) :::نا. خنابدون! <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۴۰ (UTC) ::::🙏🏻 [[کارور:Hamidyff|Hamidyff]] ([[کارور گپ:Hamidyff|گپ]]) ‏۲ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۴۶ (UTC) :دقیقآ همینطوره ایشون متاسفانه مسئول حذف کردن صفحاتی هستند که کاربران بخاطر ایجاد کردنش کلی زحمت میکشند من به این نتیجه رسیدم که کل ویکی پدیا دارای یه مجموعه مافیایی هست که برای بعضیها منبع درآمد شده کافیه تو پیامرسانها و یا گوگل سرچ کنید ویکی نویس و برید یه مبلغی رو غیر مستقیم بهشون پرداخت کنید اونوقت مقاله تون رو خودشون میان میزارن ازش هم محافظت هم میکنن از گوشت سگ نجس تر و حروم تره این جور نون خوردن واقعا متاسفم براشون[[شا:مشارکت‌ها/5.74.211.132|5.74.211.132]] ‏۱۴ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۲۰ (UTC) == جواد نظری == سلام دلیل چی چی بوده نوشته رو حذف هکردی [[کارور:Rahai136|Rahai136]] ([[کارور گپ:Rahai136|گپ]]) ‏۱۴ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۰۴ (UTC) :دلیلش عدم پرداخت پول بوده اگر برید تو پیام رسانها و شبکه های اجتماعی یه مبلغی که خودشون تعیین میکنن رو پرداخت کنید مقاله رو خودشون با اسامی مختلف میان منتشر میکنن و ازش هم محافظت میشه درد دردِ پوله شما فکر میکنید کسی تو این زمونه میاد رایگان بصورت شبانه روزی تو ویکی پدیا کشیک میده مگه[[شا:مشارکت‌ها/5.74.211.132|5.74.211.132]] ‏۱۴ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۲۶ (UTC) ::[[کارور:Rahai136|Rahai136]]: [[ویکی‌پدیا:جادکت بی‌ین|جادکت نیه]]. ::بله؛ چنین آدم‌هایی هم هستن که رایگان شبانه روز کشیک میدن و تازه چنین تهمت‌هایی رو هم تحمل می‌کنن! <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱۴ آوریـل ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۵۱ (UTC) == انتقاد == سلام برای چی ویکی پدیا افراد را خوب تایپ نمیکنی برو یاد بگیر چطوری از کیبورد استفاده کنی [[شا:مشارکت‌ها/95.81.102.172|95.81.102.172]] ‏۲۱ مه ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۲۷ (UTC) :این وبگاه فارسی نیست عزیزم. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۲ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۲۹ (UTC) == سلام == سلام شما میتونی یه مقاله ایجاد کنی [[شا:مشارکت‌ها/2.147.144.56|2.147.144.56]] ‏۱۶ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۲۳:۵۸ (UTC) :چچی مقاله؟--<small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱۷ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۳۷ (UTC) == محک گرامی == سلام جناب محک [[کارور:Arbanoos|Arbanoos]] ([[کارور گپ:Arbanoos|گپ]]) ‏۱۵ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۰۸ (UTC) :سلام. شرمنده پیغامتان را تازه دیدم. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۲ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۲۰ (UTC) ::سپاس بۆ تۆ. زۆرم پێ خۆشه ئێوە لە ویکی فارسی هەن. ::.Sipa bo te ,zorim pê xoşe êywe lêre hene ::سپاس از شما.خوشحالم کسی همچون شما تو ویکی فارسی هستن. [[کارور:Arbanoos|Arbanoos]] ([[کارور گپ:Arbanoos|گپ]]) ‏۲۳ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۰۸ (UTC) :::سپاسگزارم ، لطف دارید 💚 <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۳ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۰ (UTC) == سلام == سلام, می که ویریاییش کردنی ,آدمین ویکیپدیای تالشی ره مساژ (پیام) تبریک شما دِ, ویکیپدیای زوان تالشی ده. شما چیچی حال دره, همه چیچی وَشه؟ [[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ([[کارور گپ:Vuzorg|گپ]]) ‏۲۲ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۴۱ (UTC) :[[کارور:Vuzorg|Vuzorg]]. سلام. از تأسیس ویکی‌پدیای تالشی خیلی خوشحال شدم و هر کمکی از دستم برآید، برایش انجام می‌دهم. معنی جمله آخرتان را متأسفانه نفهمیدم. زبان‌هایمان نزدیک است ولی با این حال درک متقابل نوشته‌ها سخت است. بهترست انگلیسی یا فارسی مکاتبه کنیم. (متأسفانه ترکی بنده هم خیلی ضعیف است) {{چپ‌چین}} :Hello. I was very happy when I saw that Talishy Wikipedia was established. I will do whatever I can to help it. Unfortunately, I didn't understand the meaning of your last sentence. Our languages are related, but it is difficult to understand each other's texts. It is better to communicate in English or Farsi (Unfortunately, my Turkish is also very weak) {{پایان چپ‌چین}} :<small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۲ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۲۷ (UTC) ::فارسی یکم بلدم, ولی یک تلاش بکنم واژه به واژه بنویسم. من ویرایش میکردم، به آدمین ویکیپیدیای تالشی یپام شما دیدم، در ویکیپیدیای زبان تالشی. شما در چی حال هستید، همه چی خوبه؟ [[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ([[کارور گپ:Vuzorg|گپ]]) ‏۲۲ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۵۳ (UTC) :::متشکرم. هم من و هم ویکی‌پدیای مازندرانی با ثبات و آرام راه را ادامه می‌دهیم. اخیراً آپدیت الگوهای متصل به ویکی‌دیتا کمک بزرگی به ویکی‌پدیاهای کوچک می‌کند و تلاش می‌کنم الگوهای بیشتری را ترجمه و بومی‌سازی کنم. شما در ویکی زازاکی چه می‌کنید؟ --<small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۲ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۰۹ (UTC) ::::سلام، متشکرم، ،من خودم زیادتر در ویکی‌پدیای ترکی مشارکت می‌کنم.از یک سال بیشتر بود مشارکت در ویکی‌پدیای زازاکی نکردم.متأسّفانه شمار کاربران ویکی‌ زازاکی زیاد نیست. [[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ([[کارور گپ:Vuzorg|گپ]]) ‏۲۳ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۴۴ (UTC) :::::اتفاقاً من هم در ویکی‌پدیای فارسی بسیار فعال هستم ولی ویکی‌پدیا فرصت خوب و مفیدی برای زبان‌های کوچک ماست، چون رسانه جمعی دیگری نداریم. اینجا هم کاربر کمی دارد ولی بقای ویکی‌پدیای مازندرانی که تنها تجربه پایدار و طولانی‌مدت نوشتن به این زبان است، بسیار ارزشمند است. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۳ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۲۳ (UTC) ::::::چی خوبه، تبریک میگویم. من در ویکی‌ ترکی بیشتر نوشتارها در مورد زازاکی/زازایان و دیگر زبان‌های کوچکی ایرانی مینویسم. مردم و زبانهای ایرانی در ترکیه معروف نيستند. در ویکی فارسی هم بعضی ویرایشها در مورد زازاکی کردم ولی کاربران کردی معمولا تلاش کردند مانع من شوند. معمولا سعی می‌کنند پیوند زازاکی را با زبان های خزری نادیده گرفته، قطع کنند و آن را به عنوان گویش کردی معرفی کنند. گيران‌ترین خسارت‌ را به زازاکی وارد می‌کنند :/. [[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ([[کارور گپ:Vuzorg|گپ]]) ‏۲۳ ژانویه ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۱۲ (UTC) :::::::@[[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] بنده حتما شمارا پیگیری خواهم‌کرد، مطالب ایرانی بودن زبان زازاکی به بنده ربطی ندارد و کاری باهاش ندارم، اما شما حق پاک کردن مطالبی که نشان میدهد زازاها کورد هستند را ندارید، حتما حتما به‌زودی در وپ:تاح و منابعی که افزودید را در وپ:تامم مطرح خواهم‌کرد، درصورت انکار و مخالفت در وپ:تام گزارش خواهم‌کرد. باسپاس [[کارور:Sina Khezrii|Sina Khezrii]] ([[کارور گپ:Sina Khezrii|گپ]]) ‏۲۹ فوریه ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۵۹ (UTC) ::::::::[[کارور:Sina Khezrii|Sina Khezrii]]: دعوای جای دیگه‌تون رو به ویکی ما نیارید و در همون ویکی بحث کنید. در صورت تکرار، دفعه بعد با شما برخورد خواهم کرد. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱ مـارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۳۳ (UTC) :::::::::بنده احترام ویژه‌ای برای شما قائل هستم بخاطر برخورد خوب و ارزنده‌تان با کاربران کورد، درست است هیچوقت با شما گفت‌وگویی نداشته‌ام، اما به هرحال انتظار همچین لحن و طرز حرف زدن را از شما نداشتم. باسپاس [[کارور:Sina Khezrii|Sina Khezrii]] ([[کارور گپ:Sina Khezrii|گپ]]) ‏۱ مـارس ۲۰۲۴، ساعت ۲۱:۱۱ (UTC) ::::::::::من خودم زخم خورده این حرکتم؛ یه یارویی از حذف مقاله چرندش ناراحت بود، رفت توی بیست تا ویکی مختلف و جاهای عجیب و غریب بهم فحش می‌داد. به همین خاطر با این مسأله که دعوای جای دیگه رو اینجا بیارید ، هر کسی که میخواد باشه، سخت برخورد میکنم و تعارف هم ندارم. پوزش اگه باعث ناراحتی شما شدم. مسأله شخصی با شما نیست. 💚 <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲ مـارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۲۶ (UTC) == ترجمه == سلام، میشه لطفا این جمله فارسی را به مازندرانی برگردانی؟ «یک روش ساخت دیوار هست که از چیدن سنگها بدون استفاده از ملات دیوار ساخته می شود.» [[کارور:Irman|Irman]] ([[کارور گپ:Irman|گپ]]) ‏۱۸ فوریه ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۱۴ (UTC) :سلام [[کارور:Irman|Irman]]، «اتا دیفار بساتن روش دره که ونه دله سنگ ره سر-سر-بن یلنه و ونه میونه ملات نشننّه.» <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱۸ فوریه ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۱۵ (UTC) :: شمه خنه‌‌بدون. ولی اما نومی ونه گمی وه!--[[کارور:Irman|Irman]] ([[کارور گپ:Irman|گپ]]) ‏۱۸ فوریه ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۱۸ (UTC) این هم میشه ترجمه کنید: «هنر دیوارکشی با سنگ خشک در سال 2018 در فهرست نمایندگی یونسکو از میراث فرهنگی ناملموس بشریت، برای دیوارهای سنگی در کشورهایی مانند فرانسه، یونان، ایتالیا، اسلوونی، کرواسی، سوئیس و اسپانیا به ثبت رسید»--[[کارور:Irman|Irman]] ([[کارور گپ:Irman|گپ]]) ‏۱۸ فوریه ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۲۹ (UTC) :اختلاف لهجه بهرحال وجود دارنه. هرکس تونده شه لهجه جا بنویسه. البته ساروی لهجه دله اِما گمبی «وِن» ولی من سعی کمبه اتی بنویسم که ونه بخوندستن همه لهجه‌ئون وسّه راحت‌ته بوئه. همین‌سه «ونه» ره بتتر دومبه چون شکل کامل‌تری دارنه. :دومین جمله: «خشکِ سنگ جه دیفار هکشی‌ینِ هنر ره سال 2018 یونسکویِ فرهنگی آثار لیست که غیرمادی/ناملموس هستنه دله بی‌یشتنه که فرانسه، یونان، ایتالیا، اسلوونی، کرواسی، سوئیس و اسپانیا دستوری کشورون نوم ثبت بیّه.» <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱۸ فوریه ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۴۵ (UTC) متوجه هسمه. خله ممنون.--[[کارور:Irman|Irman]] ([[کارور گپ:Irman|گپ]]) ‏۱۸ فوریه ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۰۵ (UTC) راستی [[کارور:محک|محک]] جان، من مازندرانی خیلی بلد نیستم شما اگر اشکالی دیدید خودتون برطرف کنید. --[[کارور:Irman|Irman]] ([[کارور گپ:Irman|گپ]]) ‏۱۸ فوریه ۲۰۲۴، ساعت ۲۰:۴۱ (UTC) == کمک در نبح == سلام جناب محک، ضمن تبریک نوروز به شما درخواست کمک برای ماندن یک صفحه در ویکی‌فا را دارم. صفحه [[پوتک]] را شما در ویکی‌پدیای مازندرانی ساخته‌اید، گمان کنم شما بتوانید با توجه به تجربه خود در [https://fa.m.wikipedia.org/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D9%86%D8%B8%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%DB%8C_%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D8%AD%D8%B0%D9%81/%D9%BE%D9%88%D8%AA%DA%A9_(%D8%AF%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86_%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%DB%8C) نبحی] که ویکی‌فا وجود دارد برای ماندن این مقاله به بنده کمک کنید. ارادتمند شما [[کارور:Harold Krabs|Harold Krabs]] ([[کارور گپ:Harold Krabs|گپ]]) ‏۲۱ مـارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۳۵ (UTC) :@[[کارور:Harold Krabs|Harold Krabs]] سلام. عید شما مبارک. لطفاً مباحث مربوط به ویکی‌پدیا فارسی را در همان ویکی مطرح کنید. ویکی‌های فارسی و مازندرانی در برخی موارد ممکن است قوانین محلی متفاوتی داشته باشند. احراز سرشناسی در ویکی‌پدیای فارسی رویه متفاوتی دارد و ممکن است این فرد بخصوص توسط کاربران آن ویکی سرشناس در نظر گرفته نشوند. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۱ مـارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۲۸ (UTC) ::اها پس برای همینه که شما خیلی از مقالات را توانسته‌اید در ویکی‌پدیای مازندرانی بسازید! فهمیدم. ممنون از توجه‌ شما [[کارور:Harold Krabs|Harold Krabs]] ([[کارور گپ:Harold Krabs|گپ]]) ‏۲۱ مـارس ۲۰۲۴، ساعت ۲۰:۰۳ (UTC) == گنجور == سلام. ضمن تبریک عید، آقا، ته هم ندنستی گنجور امیر پازواری ره [https://ganjoor.net/pazevari/divan اضافه هاکارده] یا فقط من مخبر نیمه؟ :) [[User:Hashter|<font style="color:#000;" face="Segoe print" size="4"><span style="color:#0C0">Ha</span><span style="color:#0C0">sh</span><span style="color:#0C0">t</span><span style="color:#0C0">er</span></font>]] ‏۳۱ مـارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۲۷ (UTC) :@[[کارور:Hashter|Hashter]] سلام. شمه نو سال هم موارک. نا، من هم ندی‌بیمه! اتفاقا گنجور سایت دله هم خله شومبه، سر زمبه ولی نندستمه اینتی‌چی هم دارنه. 💚 <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۳۱ مـارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۱۳ (UTC) == <span lang="fa" dir="rtl" class="mw-content-rtl">یادآوری برای رای دادن به انتخاب اعضای اولین U4C</span> == <div lang="fa" dir="rtl" class="mw-content-rtl"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder|شما می توانید این پیام را در Meta-wiki به زبان های اضافی ترجمه کنید.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' کاربران عزیز ویکی‌مدیا، <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> You are receiving this message because you previously participated in the UCoC process. </div> <div class="mw-translate-fuzzy"> این یادآوری است که دوره رای‌گیری برای کمیته هماهنگی آیین‌نامه فراگیر رفتاری (U4C) در 30 آوریل 2024 به پایان می‌رسد. اطلاعات را در صفحه رأی‌گیری [[آیین‌نامه فراگیر رفتاری/کمیته هماهنگی/Election/2024|در Meta- بخوانید. wiki]] برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد رأی دادن و واجد شرایط بودن رأی دهندگان. </div> کمیته هماهنگی آیین‌نامه فراگیر رفتاری (U4C) یک گروه جهانی است که به ارائه اجرای عادلانه و منسجم UCoC اختصاص دارد. از اعضای انجمن دعوت شد تا درخواست های خود را برای U4C ارسال کنند. برای اطلاعات بیشتر و مسئولیت‌های U4C، لطفاً [[آیین‌نامه فراگیر رفتاری/کمیته هماهنگی/منشور|منشور U4C را بررسی کنید]]. لطفا این پیام را با اعضای جامعه تان به اشتراک بگذارید تا آنها هم بتوانند در این کار شرکت کنند. از طرف تیم پروژه UCoC،<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] ‏۲ مه ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۵۳ (UTC) <!-- پیام توسط کاربر:RamzyM (WMF)@metawiki با استفاده از فهرست در https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2024/Previous_voters_list_3&oldid=26721208 ارسال شده است --> == منبع پرچم سه رنگ == سلام برار محک، خاری، قبلا یتا بحث تی جا هشامه که سه رنگ کهو و سوز و سرخ پرچم وسه یتا منبع هدا بی، بنوم تاریخ ملک آرا، ونه صفحه رج رم گونی؟ [[کارور:Saeedmallahh|Saeedmallahh]] ([[کارور گپ:Saeedmallahh|گپ]]) ‏۱۹ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۱ (UTC) :[[کارور:Saeedmallahh|Saeedmallahh]] سلام. من دکال این کتاب ره هنتا نخوندستمه! دقیقاً کجه این منبع خَوری، چنین ادعایی هاکردمه؟ <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱۹ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۵ (UTC) ::تازه بوردمه ایی هشامه، ته نی بی [[کارور:Saeedmallahh|Saeedmallahh]] ([[کارور گپ:Saeedmallahh|گپ]]) ‏۱۹ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۶ (UTC) ==[[شابلون:غیررسمی ملتون و اقلیتون سازمان]]== این کارور مازرونی/گِلِکی جه هِچّی نَفِهمِنه (یا خله سخت فَهمِنه). [[شابلون:غیررسمی ملتون و اقلیتون سازمان]]: [[:File:Flag of Southern Cameroons.PNG]] -> [[:File:Flag of The Federal Republic of Southern Cameroons.svg]] [[کارور:Koavf|Koavf]] ([[کارور گپ:Koavf|گپ]]) ‏۹ ژوئیه ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۱۳ (UTC) :I open it <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۹ ژوئیه ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۴۷ (UTC) ::3> [[کارور:Koavf|Koavf]] ([[کارور گپ:Koavf|گپ]]) ‏۹ ژوئیه ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۵۹ (UTC) == الگو جعبه اطلاعات هنرمند موسیقی == این )الگو حذف بیه من نتونستمه [[فرساد (خواننده)]] سه درست هاکنم اگه امکان دارنه صفحه ره دگاردن یا مره بار که چه تی درست هاکنم [[کارور:Farsadx|Farsadx]] ([[کارور گپ:Farsadx|گپ]]) ‏۶ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۰۵ (UTC) :[[ویکی‌پدیا:جادکت بی‌ین]] ونه رعایت بوو. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۶ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۰۶ (UTC) == خیله واجب! == سلام برار گمه که، برو دست هادیم و این شابلون‌ها ره خار هکنیم! ون اوضا خیله خرابه! هرکس وه خامبه اتی صفحه بسازم ماجرا و گرفتاری دارمه ولا! مه نظر template:infobox جا شروع هکنیم، هر کار مه دست جا بر بیه دریغ نکمبه ته بلاره [[کارور:Behshahri|Behshahri]] ([[کارور گپ:Behshahri|گپ]]) ‏۱۰ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۲۳:۳۳ (UTC) :سلام @[[کارور:Behshahri|Behshahri]] خش بمویی. لطفاً باوین کمین‌تا مقاله سر مشکل دارنه؟ و چه مشکلی؟ حکماً درست کمبه. :اتفاقاً امه مازرونی ویکی ِصندخ (اینفوباکس) خله جدید و پیشرفته هسه و فارسی ویکی جه پیش درمی؛ ندومبه دقیقاً کجه مشکل دارنی که کومِک هاکنم؟ <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱۱ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۰۲:۲۹ (UTC) ::علک سلام برار @[[کارور:محک|محک]]. ::ندومبه ولا! شاید من وارد نیمه اینتی وونه! اشون خواستمه [[علی مهدیان]] ره خار هکنم، نتونسمه ویکی ِصندخ خار هکنم! ::من با سیستم فارسی ویکی خواستمه وره خار هکنم! ::یعنی ته گونی ای ونه مره آموزش هادین؟ [[کارور:Behshahri|Behshahri]] ([[کارور گپ:Behshahri|گپ]]) ‏۱۱ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۴۹ (UTC) :::[[کارور:Behshahri|Behshahri]] امه نسخه خله-خله فارسی توم راحت‌تر هسته. مقالاتی که ویکی‌دیتا جه وصل هستنه (دیگر زوون‌ها لینک وشون سر وصل هسته) فقط اتا تک‌خطی کُد لازم دارنه که اتوماتیک صندخ دیار بوو. فی‌المثل افراد وسّه، فقط اولین خط بنویسی '''<nowiki>{{صندخ/شخص}}</nowiki>''' کفایت کنده. :::همین شیوه اماکن وسّه ''<nowiki>{{صندخ/بنا}}</nowiki>''، جونورون و گیاهون وسه ''<nowiki>{{صندخ/موجود}}</nowiki>''، شهر و استان وسه ''<nowiki>{{صندخ/شهر}}</nowiki>''، فیلم و سریال وسه ''<nowiki>{{صندخ/فیلم}}</nowiki>''، روخنه وسّه ''<nowiki>{{صندخ/رود}}</nowiki>'' و... هسته. :::البته اینجه هم تومبی سابق واری (اونتی که هنتا فارسی ویکی دله استفاده کانّه) این صندخ ره پر هاکنیم. ولی امه روش شمه زحمت ره کم کانده. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱۱ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۵۷ (UTC) ::::اسا خار بیه! مه حواس کلاً دنی بیه! اینطی خیله منظم وونه ::::یعنی ات دفه ویکی‌دیتا ره خار کندی، همه‌جا بتوندی کار بزنی ::::ته فدا [[کارور:Behshahri|Behshahri]] ([[کارور گپ:Behshahri|گپ]]) ‏۱۱ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۴۲ (UTC) ::::[[علی مهدیان]] صفحه ره خار هکردمه! ::::اسا یک زحمت تره هادم! [[جهانگیر نصر اشرفی]] نوم جهانگیر نصری اشرفی هسته! یعنی «نصر» ون بواشه «نصری» ::::ته بلاره [[کارور:Behshahri|Behshahri]] ([[کارور گپ:Behshahri|گپ]]) ‏۱۱ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۳۲ (UTC) :::::{{بیه}} <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱۲ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۰۵ (UTC) == مقاله جدید == درود بر شما خداقوت یه مقاله میخواهم بنویسید برای یه روزنامه نگار سیاسی و اقتصادی منابع هم کلی دارم ازش ولی زبان مازنی بلد نیستم یه راه ارتباطی به غیر از ویکی پدیا به من بدهید تا برای شما اطلاعات را بفرستم... با تشکر [[کارور:Mobinkhojasteboroumand|Mobinkhojasteboroumand]] ([[کارور گپ:Mobinkhojasteboroumand|گپ]]) ‏۱۲ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۴۰ (UTC) :[[کارور:Mobinkhojasteboroumand|Mobinkhojasteboroumand]] سلام. خب چرا در ویکی فارسی نمی‌سازید؟ اینجا کسی سفارش قبول نمی‌کند. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱۲ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۱۰ (UTC) ::@[[کارور:محک|محک]] ::متاسفانه اونجا دست کاری زیاد میشه ولی تصمیم گرفتم اینجا ساخته بشه... ::منابع زیاده از bbc گرفته تا ایران اینترنشنال و منوتو و خبرگزاری های خارجی مقاله خوبی هست ولی اگر کمک کنید ساخته بشه اینجا قطعا مورد توجه قرار میگیره... ::خواستید اطلاعات را اینجا میفرستم [[کارور:Mobinkhojasteboroumand|Mobinkhojasteboroumand]] ([[کارور گپ:Mobinkhojasteboroumand|گپ]]) ‏۱۲ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۳۱ (UTC) ::@[[کارور:محک|محک]] ::من اگر بخوام خودم مقاله را درست کنم چگونه میتوانم فارسی را به مازنی ترجمه کنم میشه ابزاری یا سایتی بهم معرفی کنید؟ ::با تشکر خیلی فراوان [[کارور:Mobinkhojasteboroumand|Mobinkhojasteboroumand]] ([[کارور گپ:Mobinkhojasteboroumand|گپ]]) ‏۱۲ آگوست ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۱۶ (UTC) == درخواست ایجاد مقاله برای آکادمی آمارو == سلام وقت بخیر آیا این عنوان شرایط ایجاد مقاله در ویکی پدیا مازندارنی داره ؟ [[کارور:Wi2030|Wi2030]] ([[کارور گپ:Wi2030|گپ]]) ‏۱ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۱۰ (UTC) :نا <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۱ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۲۲ (UTC) == علت حذف صفحه علیرضا جدیدی == سلتم علت حذف صفحه علیرضا جدیدی چنه؟ سیچه حذفس کردی؟؟ [[کارور:Moretv33|Moretv33]] ([[کارور گپ:Moretv33|گپ]]) ‏۲ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۲۸ (UTC) == علت حذف صفحه علیرضا جدیدی == سلتم مقاله علیرضا جدیدی رو چند ساعت پیش حذف کردید ، علتش چیه؟من خیلی از مقاله ها رو دیدم که منابع کمتری دارن و ویرایش ضعیفی دارن اما حذف نمیشن اما چرا این مقاله حذف شد؟؟ نمیشه براساس سلیقه مقاله حذف کرد بدون دلیل [[کارور:Jackcamera286|Jackcamera286]] ([[کارور گپ:Jackcamera286|گپ]]) ‏۲ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۲ (UTC) == علیرضا جدیدی == سلام خودتون میشه این مقاله علیرضا جدیدی رو ویرایش و منتشر کنید؟ [[کارور:Jackcamera286|Jackcamera286]] ([[کارور گپ:Jackcamera286|گپ]]) ‏۲ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۴۱ (UTC) == محمد نویری == سلام. زنده‌یاد [[محمد نویری]] (با نام کامل محمدرسول ساکن نویری)، آموزگار ادبیات دبیرستان من در تهران بودند (۱۳۸۸-۱۳۸۹) و گویا در ۱۳۹۵ مرده‌اند (در بهشت زهرا تهران دفن هستند). لطفاً مقاله ایشان را به زبان مازرونی به‌روز بفرمایید.[[کارور:The.shahab|The.shahab]] ([[کارور گپ:The.shahab|گپ]]) ‏۲۶ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۳۵ (UTC) :{{بیه}} <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۲۷ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۲۳ (UTC) == علیرضا جدیدی == سلام علت حذف علیرضا جدیدی چیست؟ [[کارور:Everythingtv|Everythingtv]] ([[کارور گپ:Everythingtv|گپ]]) ‏۶ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۱۱ (UTC) :[[ویکی‌پدیا:جادکت بی‌ین]]. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ‏۶ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۱۴ (UTC) ::این مقاله معتبر بود، از خیلی از مقاله های موجود بهتر بود [[کارور:Everythingtv|Everythingtv]] ([[کارور گپ:Everythingtv|گپ]]) ‏۶ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۱۶ (UTC) == Translation request == Hello, محک. Can you translate and upload the article about the prominent Turkish economist [[:fa:دانی رادریک]] in Mazanderani Wikipedia? Yours sincerely, [[کارور:Moroike|Moroike]] ([[کارور گپ:Moroike|گپ]]) ۱۲ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۴۷ (UTC) :{{Done}} <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ۱۲ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۵۱ (UTC) ::Thank you very much for the new article. [[کارور:Moroike|Moroike]] ([[کارور گپ:Moroike|گپ]]) ۱۲ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۵۵ (UTC) == ایندرا == چرا ایندرا صفحه ره کامل نکنین؟ [[کارور:Rig6veda12|Rig6veda12]] ([[کارور گپ:Rig6veda12|گپ]]) ۲۶ ژانویه ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۰۳ (UTC) == علیرضا جدیدی == سلام آیا مقاله علیرضا جدیدی که ساخته ام مناسبه؟؟ یکی از منابع آن صفه او در مرجع بیپ تونز است و دیگری بیوگرافی او در یک سایت بین المللی است، [[شا:مشارکت‌ها/178.131.144.62|178.131.144.62]] ۱۰ فوریه ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۳۴ (UTC) == امیر بنگارد == با سلام،مقاله هایی دیده شده که حتی هیچ منبعی ندارند؛مقاله امیر بنگارد با وجود حداقل ۴ منبع خبری را حذف میکنید،به نظر میرسد شما درحال تداخل دادن شخصی گری و سلیقه خودتون با ویکی نویس ها هستید! [[کارور:Tajangi|Tajangi]] ([[کارور گپ:Tajangi|گپ]]) ۵ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۰۵ (UTC) == پیئر == راهنمایی هاکن [[کارور:Rig6veda12|Rig6veda12]] ([[کارور گپ:Rig6veda12|گپ]]) ۶ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۰۱ (UTC) :@[[کارور:Rig6veda12|Rig6veda12]] I can't understand what do you want?! <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ۸ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۲۵ (UTC) ::Why don't you complete the page about Indra? [[کارور:Rig6veda12|Rig6veda12]] ([[کارور گپ:Rig6veda12|گپ]]) ۱۱ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۱ (UTC) :::{{بیه}} <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ۲۳ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۴ (UTC) ::::What about his wifes?? [[کارور:Rig6veda12|Rig6veda12]] ([[کارور گپ:Rig6veda12|گپ]]) ۲۷ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۱۵ (UTC) :::::Later, maybe. I haven't enough time for all of humens knowledge :) <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ بزوئن]]} ۲۷ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۲۹ (UTC) ::::::What about Lord Shiva????? [[کارور:Rig6veda12|Rig6veda12]] ([[کارور گپ:Rig6veda12|گپ]]) ۱۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۳۰ (UTC) == ‌ == سلام برار چتی هسی؟ شه صفحه اینجه کامل هاکردمه، اته کم رابط کاربری اینجه فرق دارنه با ویکی‌پدیا فارسی، جعبه اطلاعات ظریف کامل هاکردمه ، به‌روز هاکردمه، ولی وره نشون نداهه صفحه اصلی دله ونه دلیل چی هسته؟ [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱۲ مه ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۵۶ (UTC) :@[[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]]: سلام. مازرونی ویکی‌پدیا ره خش بمویی! :اینجه صندخ (جعبه اطلاعات) اتی جدیدِ نسل هستنه ولی فارسی ویکی‌پدیایِ صندخ نسل قدیم شنه. أمه صندخ اتوماتیک شه [[ویکی‌دیتا]] اطلاعات سر جه آپدیت وونه و دستی لازم نی‌یه وه ره اتا-اتا پر هاکنیم. (فقط اتا جزئی مشکل دارمی که تاریخ حکماً ونه میلادی تقویم جه بوئه.) :البته تومبی مازرونی ویکی دله هم فارسی دسوری نسل قدیم صندخ ره دینگنیم. :{{شد}} [[محمدجواد ظریف]] مقاله ره ویکی‌دیتا دله آپدیت هاکردمه. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۱۲ مه ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۱۱ (UTC) ::چتی تومی ویکی‌مدیا دله وره آپدیت هکنیم؟ [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱۲ مه ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۱۵ (UTC) :::@[[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]]: ویکی‌پدیائون هئی جه [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Main_Page ویکی‌دیتا] دله وصل هستنه. '''[[رانما:میون‌ویکی]] '''صفحه دله خار-خار توضیح هدامه که چتی اتا مقاله ره تومبی ویکی‌دیتا تن وصل هکنیم. :::ویکی‌دیتای صفحات (مثلاً [https://www.wikidata.org/wiki/Q10296812?uselang=mzn وه]) ره هم دسکتاپ حالت هارشی، ساده فورم دارنه و ونه کاربری رابط ره آدم ره شه حالی وونه. :::[https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d0/InterWiki%2C_mznwp%2C_9.png این عکس] سر هم ات‌که توضیح بنویشتمه که شاید کومِک هاکنه. شه هارش؛ أی سؤال داشتی، مه جه خَور های. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۱۲ مه ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۲۵ (UTC) ::::ممنونم❤️ [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱۲ مه ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۳۱ (UTC) == صندخ == سلام برار چتی هسی؟ اتا توضیح هده این صندخ جدیدارِ مه وسه، نفهمسه چتی کار کننه دومه ویکی‌دیتا ر آپدیت هاکنیم صندخ آپدیت بونه، اما ندومه کد صندخ چی هسه، خوامه اتا مقاله بنویسم. [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱۸ مه ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۰۴ (UTC) :@[[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] سلام. [[:رج:شابلون:صندخ|اینجه]] صندخ‌های نوم کته. هر موضوعی ات‌جور صندخ دارنه. مثلاً حیوون و دار وسه [[شابلون:صندخ/موجود]] دره و آدمون وسه [[شابلون:صندخ/شخص]] دره. پس اولین مرحله این هسته که طبق موضوعی که دارنی، اتا صندخ ره هوجینی. :دومین مرحله، بور مقاله‌ی اولین خط دله و اونجه صندخ نوم ره '''{{}}''' دله بنویس. مثلاً: '''<nowiki>{{صندخ/شخص}}</nowiki>''' :سومین مرحله هم این هسته که اگه مقاله ویکی‌دیتا جه وصل نی‌یه، وه ره طبق ''[[رانما:میون‌ویکی]]''، شناسا هادی. :[البته من کُد دچی‌ین جه إستٮفاده کمبه و هارشی‌ینی دچی‌ین (ویرایشگر دیداری) ره خله ندومبه چتی هسته ولی اگه هارشی‌ینی ره هم کار زندی، اونجه هم همین اتا خط ره بنویسی، ونه جواب هاده.] <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۱۸ مه ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۱۴ (UTC) ::ممنون پاسخ هدایی، کومک هکن اگر تونی بوریم خش بیمونی صفحه ر ترجمه هاکنیم. [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱۸ مه ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۲۳ (UTC) :::مه نظر، ونه جا اگه '''[https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/mzn این اتا]''' ره دگاردنیم، خله مفید و کامل‌ته هسته. ولی ونه ترجمه خله کار ورنه. مه قد نکشی‌یه. 😅 <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۱۸ مه ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۳ (UTC) ::::😁😁، دیگر مدیرون ونه باویم بین امره کنم هاکنن، فکر کمه فقط مه و تو فعال هسمی اینجه دله.😂 [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱۸ مه ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۷ (UTC) :::::@[[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]]: أره. اینجه طبیعتاً فارسی ویکی‌پدیا جه خلوت‌ته هسته. البته دیگه کارورون هم درنه که فعال هستنه. TheHenry یا P834675676 دسوری. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۱۸ مه ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۴۲ (UTC) ::::::راستی فارسی دله مه رد درخواسته بزویی؟ [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱۸ مه ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۴۸ (UTC) :::::::اره. خدکار گشت مهم نی‌یه. کارور کار سر تأثیری ندارنه. فقط کاروری که دونه ویکی غلق ره بییته ره دمبی که گشت‌زنون کار کم‌ته بوه. :::::::مه ره یاد ننه هیچ‌گدر گشت وسه درخاست هدا بوئم. مدیرون شه تونه هارشن و کاروری که حس کنه یاد بیته ره خدکار گشت هاکنن.<small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۱۸ مه ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۵۶ (UTC) ::::::::وره ندونسمه، چون ونه درخواست بیه باتمه درخواست هادم چون چندتا خار مقاله بنویشت بیمه، خار بیه باتی مره، اته کم ونه باوم اتا مدیر بوینه مه سابقه ر، خاسمه اول ته جا مطرح هاکنم فکر کردمه مدیر نیی ، مدیران غیرفعال ر با مدیران پیشین اشتباه بیتمه فکر هکردمه استعفا هدایی ونه وسه بوردمه شه درخواست هدامه، امروز بدیمه لیست مدیران دله دری شه خادر باتمه سریع تره باوم چون تازه درخواست هدا بیمه [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱۸ مه ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۵۰ (UTC) == Hi == Hi, it's been a long time, I hope you are doing well. Do you know an online Mazandarani dictionary? [[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ([[کارور گپ:Vuzorg|گپ]]) ۵ ژوئیه ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۵۴ (UTC) :Hi @[[کارور:Vuzorg|Vuzorg]], :Nice to talk to you. Unfortunately, the only online dictionary is blocked by the book publishers. :There are some independent and collaborative efforts, none of which are perfect. One of these is the [https://en.wiktionary.org/wiki/Category:Mazanderani_language English Wiktionary], where we put the basic words, but it is very small. [https://abadis.ir/idiom/mazani/ Abadis], which is a multilingual site and completed by audience volunteers. And [http://tabari-dic.ir/ this] new effort that already started. --<small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۶ ژوئیه ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۷ (UTC) ::I see. به دلیل تفاوت در رسم‌الخط، قرار دادن لینک وب‌سایت‌ها در اینجا دشوار است. من با ترجمه به فارسی ادامه خواهم داد. [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wt/mzn/%D8%AA%D9%84%D8%A7] و [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wt/mzn/%DA%A9%D8%B1%DA%AF]. من خودم دو ماده در ویکی‌واژه mzn ایجاد کردم. خودم در اینجا [https://tr.wiktionary.org/wiki/Kategori:Zazaca_s%C3%B6zc%C3%BCkler] در ویکی‌واژه بیش از ۸۰۰۰ ماده کلمه (فعل، اسم و غیره) به زبان زازاکی ایجاد کردم. خودم می‌خواهم ویکی‌واژه mzn هم بهبود پیدا کند. اما هیچ دیکشنری پیدا نکرد بودم. من یک صفحه اصلی و این صفحات را در ویکی‌واژه تالشی ایجاد کردم: [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Special:PrefixIndex/Wt/tly] اینجا. اما کاربران تالشی نسبت به این پروژه بی علاقه به نظر می‌رسند. نمیدونم چرا. برای ویکی‌پدیای تالشی یه الفبای خیلی سختی لاتین بکار میگیرد.کاملاً با الفبای لاتین زازا و آذربایجانی متفاوته. مراقب خودت باش, ببینمت. [[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ([[کارور گپ:Vuzorg|گپ]]) ۶ ژوئیه ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۵۱ (UTC) :::سپاس 💚👍 <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۷ ژوئیه ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۵۳ (UTC) ::::راستی، @[[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ما یک «گروه کاربری ویکی‌مدیای ایران» داریم به آدرس https://t.me/iranwikimedia اگر دوست داشتی، در تلگرام به ما ملحق شو. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۷ ژوئیه ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۵۷ (UTC) :::::@[[کارور:محک|محک]] باز کردم، آستفاده کردن از آن اپلیکشن یکم سختییه. بخشهای عمومی، مسباقات، اطلاع رسانی را دیدم. چطور میتونم اونجا با تو ارتباط برقرار کنم؟ [[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ([[کارور گپ:Vuzorg|گپ]]) ۷ ژوئیه ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۴۲ (UTC) == بایگانی == سلام، اینجا نمی‌تونیم صفحه بایگانی درست بکنیم؟ یا دستی فکر کنم باید درست کنیم اگر بشه. اگر جعبه هست براش بدید ممنون میشم [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲۳ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۵۴ (UTC) :Hello, I can't speak Persian :) :فقط دستی دارمی. خله سخت نی‌یه. «دکش» صفحه ره یارنی و اسم دمباله اتا «/تلمبار ۱»... نویسنی و ذخیره. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۳ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۶ (UTC) ::تی‌خنابدون😁 [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲۳ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۷ (UTC) == نوشتار == سلام اگه تونی [[سید رضا صالحی امیری]] اتا بررسی هکن مشکلی داشته درست هکن، اگه تونی اتا ونه ویکی‌داده ر آپدیت هکن ونه صندخ درست باوه. [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲۳ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۹ (UTC) :{{بیه}} ونه نو مقوم ره بشتمه. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۳ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۴۰ (UTC) == پیشنهاد == اتا پیشنهاد دارمه، مه نَظِر اتا ویکی‌پروژه اینجه دله تشکیل هدیم، سعی هکنیم هر هفته اته کم مقاله به مازرونی ترجمه هکنیم، انّه فارسی دله ویراش هکردمه مه حوصله دیگه در بورده😄 [[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲۳ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۴۲ (UTC) :👍 شه دلوس پروژه بساز؛ من هم عضو وومه. :(اینان جه توندی الگو بیری: [[پروژه:فلسفه]] یا [[پروژه:جوغرافی]] دسوری) <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۳ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۴۷ (UTC) == ایران رییس جومورون فهرست‌‌‌‌ == سلام مه بوردمه وشون فهرست تا خامنه‌ای ترجمه هکردمه اگه تونی اتا نگاهکن اگه ترجمه مشکلی هداشته درست هکن [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲۴ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۵۱ (UTC) :👍 @[[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ات‌که گرامر و قواعد ره حلا یاد کندی که تمرین جه، کم‌کم بتتر وونه. اتا صفت و اضافه و اتا دیئر اضافی حروف هسته که ویشته دقت هکنی، خله خاره. :اضافه و صفت که دوندی ونه فارسی جه برعکس بوئه. همین ''زنانِ شاعر'' ← ''شاعر زنان'' :اضافی حروف هم فارسی جه فرق کنده. إما «در»، «از»، «با»، «برای» و ویشته گدر «به» ندارمی. مثلاً «در ایران» ← «ایران دله». یا «از/با زهرا» ← «زهرا جه/جا»، «به آن‌ها» ← «وشون ره»... <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۴ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۰۵ (UTC) ::پ.ن) [[وپ:مازرونی ]] دله ویشته توضیح هدامه.--<small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۴ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۰۷ (UTC) ::بزرگترین مشکلی که امه دارمبی این هسه کا لهجه واحد ندارمی هرکی پیش فرض ناخواسته انه شی لهجه ر وارد کنه مقاله دله. امه هم نوشتاری زیاد نتومبی بیشتر همین گفتاری جا راحت تر هسمی اینم مشکل ایجاد کنه حالا چند وقت بواشیم اینجه فکر کمه درست باوه [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲۴ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۳۲ (UTC) :::👍 هر زوونِ پایه و اساس ونه گرامر هسته. گرامر که رعایت بوه، لهجه و کلمات و... کم‌کم شه درست وونه. البته که درست فرمایش کندی و مازرونی زوون ره بنویشتنی هکردن ات‌که کشنه تا آدم ره چم بوو. ولی مه نظر راه دکفیم، لهجه‌ئون فرق-فصل تونده زوون ره غنی‌ته هم هاکنه. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۴ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۲۴ (UTC) == ایران ریاست جمهوری انتخابات(۱۳۵۸) == مقاله ر بساتمه، ولی شابلون کار نکنده. چتی کار کنده؟ [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲۴ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۵۵ (UTC) :@[[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] متوجه نیمه کمین‌تا شابلون (الگو) ره خانی؟ فارسی ویکی جه خانی اینجه دکش هاکنی؟ <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۴ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۱۸ (UTC) ::شابلون انتخابات ر خامه، ویکی فارسی که کلا ونه شابلون و صندخ اینجه‌جا فرق کنده، نتومبی وره دکش هاکنیم اینجه [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲۴ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۳۵ (UTC) :::{{بیه}} چتی‌یه؟ انتخابات شابلون ره دکش هاکردمه ولی ترجمه لازم داینه. دووشه أی فرصت هکردمه، ات‌که تغییر دمبه. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۴ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۴۶ (UTC) == سیاستون == سلام، مه نظر ات کم روی سیاستون هم مانور هدیم بیتر هسه، اتا نگاه هکردمه مقدار خیلی کمی از سیاستونِ امه ترجمه هکردمی، وشونه هم می نظر ات کم ترجمه ر ادامه هدیم [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۳۰ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۳۱ (UTC) :اصل [[ویکی‌پدیا:۵]] هسته. الباقی ره هر ویکی و زوونی شه‌سر چاره کنده. پس تا زمونی که مشکلی ندارمی، قانون و توافق هم لازم ندارمی. هرگدر مشکل ور بخردمی، ونه سر گپ زمبی و قانون إلمی. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۳۱ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۴۲ (UTC) == شابلون:آری == سلام برار، اتا شابلون بیاردمه از فارسی ویکی‌پدیا، همون اَره و نا هسه منتهی هنوز نا حاضر نَیّه، باز اگر وقت هکردی نا هم درست هکن.[[شابلون:آری]] [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۳۱ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۱ (UTC) :[[شابلون:اره]] و [[شابلون:No]] و [[شابلون:اره-نا]] دئینه کا <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۳۱ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۲۸ (UTC) ::👍، بدیمه وشونه ولی ات کم مشکل داشتنه، موقتا همینِ استفاده کمی، البته اگه توندی وشونه منتقل هکن شابلون:آری وسه، ات کم معمول تر هسه. ::یا اینکه شابلون آری رِ منتقل هکنیم وشون دله، ولی سر نماینده‌ئون لیست ات کم اذیت بومی. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۳۱ آگوست ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۳۲ (UTC) == مسعود پزشکیانِ انتخاباتیِ سابقه == سلام ات صفحه بساتمه [[مسعود پزشکیانِ انتخاباتیِ سابقه]]، ونه لیست شابلون برد و باخته استفاده کنه اگه تونی وشونه منتقل هکن تا درست باوه. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۴ (UTC) == صندخ == سلام ببخشید تی‌جه خله کار خوامه هکنی امیدوارِم ناراحت نواشی❤️ اگه تی‌سه زحمت نیه مجلس شورای اسلامی صندخِ دکش هکن مقاله دله، من شه سعی هکردمه کار نکرده. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۲۰ (UTC) :{{بیه}} اختیار داینی 💚 فقط انگلیسی جه دله دشنیمه و ات‌که ترجمه خانه. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۱ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۵۳ (UTC) ::تی‌خنابدون، ات کم وره ترجمه هکردمه اتا بخش ترجمه خود صندخ ونه ترجمه باوه بعضی پارامتراش [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۱ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۲۳ (UTC) :::{{بیه}} <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۴ (UTC) == میلس اسلامی شورا == سلام ترجمه مقاله کامل بیّه حالا بخواستی اتا چک هاکن، تی نظر تومی وره کاندید برگزیدگی هکنیم؟ [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۲ (UTC) :راسّی، ات کم ترجمه صندخ لازم دارنه(پارامترون) هروقت بتونستی درست هاکن. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۳ (UTC) == کارورون دسترسی سطوح == سلام برار، تو مه ره باوت بی کا اینجه قوانین ونه جدا با اجماع درست باوه، این موضوع کارورون دسترسی سطوح‌سه هم صدق کنه یا نا؟ صفحه‌ای هسه کا نشون هده این مسئله ر یا نا، اگر مه منظور واضح نیه: اتا صفحه مثل [https://fa.m.wikipedia.org/wiki/%D9%88%DB%8C%DA%A9%DB%8C%E2%80%8C%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%A7:%D8%B3%D8%B7%D9%88%D8%AD_%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%DB%8C ویکی‌پدیا:سطوح دسترسی کاربری] دارمی؟ یا امه دسترسی‌ئون فرقی وشون جا دارنه یا نا [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۱۷ (UTC) :@[[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] ات‌که فرق کنده. خدی ویکی‌مدیا اتا پیش‌فرض دسترسیون وسه دارنه که إما ونجه کار زمبی ولی فارسی دله اجماع بیه که گشت‌زن و ویکی‌بان و... دسوری سطح بساجن که أمه وسه بنظر لازم نی‌یه. :هر ویکی دله، [[شا:آمار]] دله دشتِ دسترسیون لیست کته ؛ توندی هارشی. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۲۱ (UTC) ::👍خاسمه بوینم اگه دسترسی مثل گشت زنی هسه اتا درخواست هدم تا وره بیرم، چون بعضی اوقات با لپ‌تاپ امه تونسه کمک هکنه مه‌ره. حالا فعلا که با موبایل هسمی همینطوری پیش ورمی بوینیم چتی بونه. ::راستی گروه‌کاربری دله از امیر بپرسیمه کا چتی تومی ابزار انتقال هدیم منتظر هسمه جواب هده. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۲۷ (UTC) == انتقال ابزاری == سلام در مورد انتقال ابزار تلگرام دله تی‌سه پیغوم هدامه اگر نتونی بِیی تلگرام همینجا گپ بزنیم. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۲ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۴ (UTC) == عربی خلیج کایری شورا == سلام، بهتر نیه مقاله نوم به «خلیج کایری شورا» تغییر پیدا هکنه؟ چراکه ونه اسم رو توافق نی‌یه، مه پیشنهاد این هسه کا و کلا فارس بوه از عربی، اگه نخوانی وره هکنی فارس خلیج، می نظر ونه نوم بلیم خلیج. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۵ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۵۲ (UTC) :👎🏼 ویکی‌پدیا ونه [[ویکی‌پدیا:بی‌طرفی|بی‌طرف]] بوئه. بی‌طرفی اتا اساسی [[ویکی‌پدیا:پنج اصل|اصل]] هسته. وقتی اتا سازمان (یا امارات لیگ برتر) دله رسمی‌نوم «عربی خلیج» هسته و إما سرخود ونه نوم ره بلیم «فارس»، یعنی اتا طرف جه در پشتی کمبی. من این کار جه مخالفمه. فارسی و عربی ویکی‌پدیای شه‌وری‌گجی جه هم مخالفمه. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۶ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۴۴ (UTC) ::اَره ت هم درست گنی، رسمی نوم ونه کار بزنیم [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۶ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۴۷ (UTC) == راهنما:فهرست == سلام، ات روز وقت بیاردمی برو دوتایی بوریم [[mw:Help:Contents/mzn|اینجه]] رِ کامل هکنیم. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۵ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۵۰ (UTC) :حتماً. اتفاقاً خله لازم هسته. تیناری مه ره سر نخاسته 😁 <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۶ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۴۵ (UTC) ::مه اون ترجمه بخشِ کامل هکردمه ات کم بمونست بیه ونه زیربخشون نیاز دارننه، باز وشون زیربخشون هم لینک دارننه ای ونه وشونم ترجمه هکنیم😄 [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۶ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۵۱ (UTC) == تلگرام == سلام هروقت بتونستی بِرو تلگرام ات پیام تیسه بشتمه. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۶ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۵۶ (UTC) == شابلون == سلام مه رنگی نوار شابلون ر بساتمه، شه کاروری صفحه‌سه خاسمه الگو بلم، کار نکرده یعنی [[کارور:Urmazdaa/کاربری‌صفحه|اتی]] بَیه. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۸ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۵ (UTC) :اگه تونی ونه [[شابلون:رنگی نوار|شابلون صفحه]] ر هارش ایراد داشته درست هکن [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۸ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۶ (UTC) ::{{بیه}} <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۹ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۳۶ (UTC) == سال نو مبارک == {{پینگ|Urmazdaa}} سال نو بر همکاران مازندرانی مبارک. 🎆🎇🎈🎉✧˚ ༘⋆2026✧˚ ༘ ⋆°⋆.*:･🎉 [[کارور:Sazwar|Sazwar]] ([[کارور گپ:Sazwar|گپ]]) ۳۰ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۳۲ (UTC) :@[[کارور:Sazwar|Sazwar]] سپاسگزارم. امیدوارم سال بهتری برای همه باشد. <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۳۰ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۳۸ (UTC) :سلام سازوار عزیز، از ته دل سال نو رو به شما تبریک میگم و آرزوی داشتن سالی خوب و پر از شادی برای خودتون و خانوادتون رو دارم. :موفق باشید!🌹❤️🎉 [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۳۰ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۵۰ (UTC) == شمه نوئه سال مبارک بووه! == نوئه میلادی سال ره شمه وسه شادباش دونّمه محک عزیز. امید دارمه که سالی خار و خِش شمه منتظر باوه. [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۳۰ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۵۴ (UTC) :ممنون، شما هم خار سال داری ❤️ <small>شمه گِگا: </small>[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۳۰ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۰۱ (UTC) == درود == حال شما چطور است؟ برای شما پیام فرستادم اما پاسخی نگرفتم. خوب هستید؟ امیدوارم حال شما خوب باشه و سلامت باشید. [[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ([[کارور گپ:Vuzorg|گپ]]) ۲۲ ژانویه ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۳۷ (UTC) :@[[کارور:Vuzorg|Vuzorg]]: سلام. در ایران وضعیت بحرانی بود. :من هم دو هفته در [[:en:2026 Internet blackout in Iran|سیاه چاله]] بودم و تازه کمی اکسیژن به من رسیده :) :حالم خوب است ولی هنوز به اینترنت دسترسی کاملی ندارم. [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۲ ژانویه ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۵۸ (UTC) ::Nice to know that you are doing well! از تلگرام پیام فراستاده بودم. یکی از دوستان ایرانی من گفت خیلی مردم در شمال کشته شدند، می‌ترسم اگر تو هم یکی از کشته‌شدگان باشی. مواظب خودت باش دوستم! [[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ([[کارور گپ:Vuzorg|گپ]]) ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۱۶ (UTC) :::ممنون که در روزهای سخت به فکرم بودی. 💚🌷 [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۳۰ ژانویه ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۲۹ (UTC) ::::دوستم، خیلی وقت بود خبرتو نگرفتم. چند باری بهت پیام فرستادم اما پاسخ نگرفتم. امیدوارم حالت خوبه و سلامت هستی. [[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] ([[کارور گپ:Vuzorg|گپ]]) ۲۳ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۴۸ (UTC) :::::@[[کارور:Vuzorg|Vuzorg]] سلام. من کاملا خوبم و امیدوارم تو هم خوب باشی. پس از چند ماه، امشب اینترنت برای مردم عادی در ایران وصل شده. [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۶ مه ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۲۹ (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">You may be eligible to vote in the U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am contacting you because you previously voted in elections related to the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]]. You may be eligible to vote in the current U4C election, which is open now and closes on 2 June 2026. You can find out more about the candidates and the election on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the election page on Meta]], and from there you can access the vote itself. Your participation in these elections is important to the governance of Wikimedia communities, and your time spent learning about the candidates and voting is appreciated. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> [[m:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) ۲۰ مه ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۳۵ (UTC) <!-- پیام توسط کاربر:Keegan (WMF)@metawiki با استفاده از فهرست در https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30569740 ارسال شده است --> == Help == Hello, can you help me please to translate [[:en:Gaza_genocide|this]] article to your language. [[کارور:جودت|جودت]] ([[کارور گپ:جودت|گپ]]) ۲۵ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۲۱ (UTC) :{{بیه}} [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۴ ژوئیه ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۳۹ (UTC) == محمدعلی رجایی == سلام، امیدوار هسمه تی حال خار بووه، همین الان [[محمدعلی رجایی]] مقاله ر ویکی‌ترجمه جا مازرونی دله ترجمه هکردمه، اگه زحمت نیه توندی ونه صندخ‌ه درست هکنی؟ [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۷ ژوئیه ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۲۳ (UTC) :@[[کارور:Urmazdaa|Urmazdaa]] سلام. ونه صندخ که خار هسته کا!؟ [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۷ ژوئیه ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۰۶ (UTC) ::شه خدکار بیمو مثل اینکه [[کارور:Urmazdaa|ئورمزد]] ([[کارور گپ:Urmazdaa|گپ]]) ۹ ژوئیه ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۱۲ (UTC) == [[:پرونده:Psg badge.png]] == Hey hope you're doing well, this file is copyrighted : ) thanks for deleting it [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۴ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۱۲ (UTC) :or you can add it to articles which in that case its use would be appropriate. but with an appropriate size [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۴ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۱۳ (UTC) ::these as well : ) {| class="wikitable" |- | [[:پرونده:Khoonebekhoone.png]] | [[:پرونده:Manchester City FC badge.svg]] | [[:پرونده:Manchester United FC crest.svg]] |- | [[:پرونده:Newcastle United Logo.svg]] | [[:پرونده:Chelsea FC.svg]] | [[:پرونده:Crystal Palace FC logo (2022).svg]] |- | [[:پرونده:Tottenham Hotspur.svg]] | [[:پرونده:Arsenal FC.svg]] | [[:پرونده:Deportivo Alaves logo (2020).svg]] |- | [[:پرونده:Club Athletic Bilbao logo.svg]] | [[:پرونده:Real betis logo.svg]] | [[:پرونده:RCD Espanyol crest.svg]] |- | [[:پرونده:UD Las Palmas logo.svg]] | [[:پرونده:Rcd mallorca.svg]] | [[:پرونده:Club Deportivo Leganés logo.svg]] |- | [[:پرونده:Rayo Vallecano logo.svg]] | [[:پرونده:Real Sociedad logo.svg]] | [[:پرونده:Sevilla FC logo.svg]] |} [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۴ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۲۱ (UTC) :@[[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] hi, :We have a problem with our infobax now. These logos are in articles but don't show temporary. :For example, see [[لاس پالماس فوتوال تیم|this one's code]]. There is a "| image = UD_Las_Palmas_logo.svg" on infobax but doesn't show it now. : I'll fix it soon. Thanks you for the attention. [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۴ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۱۰ (UTC) ::can i try to fix it for you guys؟ [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۴ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۰۴ (UTC) :::I think the cause is smaller than a broken infobox. :::For example :::[[Template:Infobox football club]] :::redirects to :::[[شابلون:صندخ/سازمان]] :::which uses logo not image. as a result, |image=Chelsea_FC.svg is ignored, so the file isn't rendered or added to imagelinks, and Special:UnusedFiles reports it as unused. :::and actually you can check that yourself here without editing anything :::<nowiki>{{Infobox football club|logo=Chelsea_FC.svg}}</nowiki> :::the logo renders and the file appears in imagelinks :::<nowiki>{{Infobox football club|image=Chelsea_FC.svg}}</nowiki> renders nothing :::Both logo=Chelsea_FC.svg and logo=File:Chelsea_FC.svg work. :::the fix is simply to rename one parameter in the articles, which is around 282 page use this infobox, so it's probably Bot Job. [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۴ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۲۰ (UTC) ::::{{بیه}} [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۱۷ (UTC) :::::btw [[:پرونده:UD Las Palmas logo.svg]] also deleted :::::rightly so we thought the files are unused and just setting there. you can restore this one if you want. [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۱۶ (UTC) ::::::{{بیه}} [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۱۸ (UTC) :::::::so you fixed all these files manually, i could offer a bot help if you wanted, but hey all for good : ) [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۱۹ (UTC) ::::::::@[[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] Do you mean robotically transferring images for clubs that don't have logos? [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۲۲ (UTC) :::::::::I meant Automatic fix for all these articles, it's 282 page in total. doing this by hand is tiresome : ) [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۲۳ (UTC) ::::::::::@[[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] Okay. I agree. 👍 I actually wanted to do this, but I didn't know how to transfer the image. We have the same problem with movie and series posters. [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۳۸ (UTC) :::::::::::do you want it to be fixed? i can run a small test for you do it with 5 articles and you tell me if you like it so i can processed with the rest? [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۴۰ (UTC) ::::::::::::yes please [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۴۱ (UTC) :::::::::::::but doing that requires a bot use, i think we need a community consensus for that? :::::::::::::[https://sakurabot.toolforge.org/ This is my bot] btw [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۴۹ (UTC) ::::::::::::::for five test you dont need this. if every thing were good, I talk with others about flag. [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۱۱ (UTC) :::::::::::::::ok i'll bring my bot to do that five test and see if you like them [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۱۲ (UTC) {{بک|:::::::::::::::}} wait, we are mistaken, Good thing i checked!!, you actually fixed the problem yourself! early this morning didnt you change the template back to the older version that handles images correctly? because you fixed it. the images on articles like Aresnal and Manchester united should start working again all on their own without the need to start my bot [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۵ آگوست ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۲۶ (UTC) == درود عرض کمبه محک عزیز == مشکل مقاله [[رایان امیری]] چی بیه که ته وه ره بدون هیچ نظرخواهی درجا حذف هاکردی؟ من قبلا مقالات زیادی اینجه ایجاد هاکردمه که اتا خوبیده هم بهییه. منتها از الان با اینتا اکانت فعالیت کمبه. [[منصور هدایتی]] ره هم من ایجاد هاکردمه که ویکی فارسی و انگلیسی دله حذف بهییه. ولی اینجه خوبیده بهییه. لطفا توضیح هاده که علت چی هسته تا برطرف هاکنیم. سپاس از ته. [[کارور:Sandboxerr|Sandboxerr]] ([[کارور گپ:Sandboxerr|گپ]]) ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۳۹ (UTC) :جادکت آدم نیه. منابع ره هارشیمه. هچکمین ونه خوری نئینه. ضمناً شه خوری بنویشتن، تبلیغ، مزد بئیتن و... ویکی‌پدیا دله ممنوع هسته. [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۴۵ (UTC) :: برار. منابع معتبر مثل '''اورشلیم پست'''، '''آی24'''، و '''نیوزنیشن''' و '''هرانا''' و غیره که کاملا معتبر و مستقل از وه هستنه به وه اشاره هاکردنه. منبع خودنوشته ره تونستی حذف هاکنی. خودنوشته ره که اجازه دارنی از قول طرف به شکل محدود اشاره هاکنی. بعد اینکه مقاله [[منصور هدایتی]] دله، من کلا خودنوشته استفاده هاکردمه، اونجه ته مشکلی نداشتی، ولی اینجه با وجود منابع معتبر رویکرد دیگه‌ای دارنی؟ حذف سریع هاکردی، که خلاف قوانین ویکی هسته. ته نونه اتا مقاله دارای منابع مستقل و معتبر ره حذف سریع هاکنی. اینتا مقاله ویکی انگلیسی دله توسط مدیر بازبینی بهییه و مدیر برچسب حذف ره بهیته. لطفا در تصمیم شه خد تجدید نظر هاکن و بل مقاله ره بهبود هادیم برا اساس قوانین و خودنوشته ره هم حذف هاکنیم و فقط منابع معتبر ره حفظ هاکنیم.[[کارور:Sandboxerr|Sandboxerr]] ([[کارور گپ:Sandboxerr|گپ]]) ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۵۳ (UTC) :::{{بیه}} [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۱۸ (UTC) ::::{{پینگ|محک}} برار منظور ره متوجه نهیمه. الا چی بیه؟ ونه چیکار هاکنم؟ چه تلگرافی گپ زندی برار؟ اگه توندی مثه ایمیل ارسال هاکن. یا اینکه همینجه بئو که چیکار ونه هاکنیم. این موضوع نوسه اینتی بوشه. احساس کمبه که ته عجولانه برداشت هاکردی. من بمومه که خالصانه اینجه کمک هاکنم. با حسن نیست کار هاکنم. مثل سابق. تعداد کاربرون اینجا محدود هسته. اما ته، مه ره اینتی برخورد هاکردی که من ته دشمن هستمه. برار، من هم اشتباه دارمبه، ته هم دارنی، سعی هاکن که با حسن نیست و روحیه همکاری همه‌چی ره پیش بوری. من که ته دشمن نیمه. پس چه وسه با من همچین رویکرد ضربتی داشتی؟ لطفا تجدید نظر هاکن برار. ته سالها زحمت بکشی و اینجه ره آباد هاکردی. ته احترام سرجاش بیه، تا اینکه داستان این مقاله پش بموئه که عجولانه و ضربتی برخورد هاکردی. لطفا تجدیدنظر هاکن برار. من هم سعی کمبه شه اشتباهات ره برطرف هاکنم. ته خنابدون. [[کارور:Sandboxerr|Sandboxerr]] ([[کارور گپ:Sandboxerr|گپ]]) ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۲۶ (UTC) :::: {{پینگ|محک}} برار. از اونجایی که ته مضمون اصلی ره نداشتی. به ته حق دمبه که عجولانه رفتار هاکنی. الان که مضمون اصلی ته دست بموئه، توندی بر اساس قوانین شه مقاله ره دوباره ایجاد هاکنی و وه ره اته کم بتتر هاکنی. سریع‌تر جواب هاده تا بدونم که چیکار ونه هاکنیم. من شومبه اونتا ویکی و شه اتهامات ره پس گیرمبه. اول ته این کار ره هاکن و خط بزن. دوم من. تا با حسن نیت و با روحیه همکاری بوریم جلو. هر دتا مسائل اینتا ویکی ره بوردمی اونتا ویکی درون. نوسته اینتی بوو. ونه شه اتهامات ره پس هاییرییم و خط بزنیم. ونه مقاله ره با حسن نیست دوباره ایجاد هاکنیم. این‌بار با دقت بیشتر و فقط با منابع معتبر و مستقل. همچنین آماده هستمه که به شکل دائم در کنار ته، به ته کمک هاکنم. و مسئولیت هایی ره اینجه به عهده هایرم. اگر خوانی، ته شه توندی مقاله ره با نسخه شه خد ایجاد هاکنی. من دخالتی نکمبه که هیچ حرف و حدیثی ونه سه نوه. ته خنابدون [[کارور:Sandboxerr|Sandboxerr]] ([[کارور گپ:Sandboxerr|گپ]]) ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۴۹ (UTC) :::: {{پینگ|محک}} برار. من در شومبه اونجه و شه شکایت ره خط زمبه. به این علت که ته اینجه امکان ایجاد و ویرایش مجدد این مقاله ره باز هاکردی. ته الان دری؟ یا مشغول هستی؟ اگه هستی بئو که چیکار ونه هاکنیم اینجه و اونجه. پاسخ هاده. و مره بئو که این مسئله رو حل و فصل هاکنیم. [[کارور:Sandboxerr|Sandboxerr]] ([[کارور گپ:Sandboxerr|گپ]]) ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۱۱ (UTC) ::اتا چیز دیگه: ته شه بور مقاله ره بازبینی هاکن و منابع معتبر ره حفظ هاکن و بعد مقاله ره ایجاد هاکن. من دخالتی نکمبه. سپاس از ته به جهت سالها فعالیت و زحمت. [[کارور:Sandboxerr|Sandboxerr]] ([[کارور گپ:Sandboxerr|گپ]]) ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۵۷ (UTC) :: برار منابع مستقیم ونه خوری هستنه. اورلشیم پست ونه خوری هسته (راجع به ونه فعالیت هسته). آی24 ونه خوری هسته (مصاحبه اختصاصی با وه هسته). نیوزنیشن ونه خوری هسته (راجع به خطر ترور وه صحبت کنده). چتی گنی ونه خوری نیه؟ من ندومبه این چه تصمیمی هسته. ولی خلاف قوانین هسته. سعی هاکنیم همینجه وه ره حل هاکنیم. چون مدیر ویکی انگلیسی از من درخواست هاکرده که اگر ویکی های دله کسی دره راهه مردتنها ره ادامه دنه و مقالات منبع دار مخالفین ره سانسور کنده، وره به بنیاد ویکی مدیا معرفی هاکنم تا بررسی بوه. برای مثال به ترجمه تیتر اینتا مصاحبه https://www.newsnationnow.com/world/refugee-targeted-iran-regime-assassination-attempt/ نگاه هاکن، مستقیم راجع به وه هسته. تعدادی منبع معتبر مستقیم شه تیتر درون حتی، از وه اسم بوردنه. [[کارور:Sandboxerr|Sandboxerr]] ([[کارور گپ:Sandboxerr|گپ]]) ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۰۵ (UTC) ::برار، خواهش کمبه که اینتا ره بر اساس توضیحات دقیقی که من هدامه، حل هاکن. و شه نسخه ره منتشر هاکن. من دخالتی نکمبه. منبع خودنوشته اتا بیه. اونتا ره حذف هاکن و بقیه منابع معتبر ره حفظ هاکن. مخصوصا اونایی که مستقیما ونه خوری هستنه. من بمومه اینجه، که مثل قدیم، شه فعالیت ره اینجه شروع هاکنم و تره کمک هاکنم. ته دست تنها هستی اینجه. مه کمک نیازه. مره بئو که چیکار هاکنم ته وسه اینجه. چه کمکی خوانی اینجه ره بهتر هاکردنه وسه. [[کارور:Sandboxerr|Sandboxerr]] ([[کارور گپ:Sandboxerr|گپ]]) ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۱۲ (UTC) == Help == {{چپ‌چین}} Hello @[[کارور:محک|محک]] Hope you're doing well :do you remember me? [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۱۵ (UTC) :yes. I'm good and hope you'll be too. Can I help you? --[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۰۶ (UTC) : Yes please, this user [http://glk:کارگيرˇ_گب:Erfan.Official85 Erfan.Official85] seems to be using AI to make content, since you're an admin on glkwiki, could you clarify if they make AI-generated content or not? and they seem to be making the same stuff on Fawiki as well if you could help us and confirm the situation, it is much appreciated. [[کارور:Sakura emad|Sakura emad]] ([[کارور گپ:Sakura emad|گپ]]) ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۴۹ (UTC) :::{{بیه}} {{سرساب|Sakura emad}} glk.wp cleaned. Thanks for montion. --[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۲۸ (UTC) :::his Persian contribute is not bad. I didn't see all pages yet, but his edit on ten random pages was correct, at least. For example see [https://fa.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%D9%86%D8%AC_%D8%B1%D8%A7%D9%87_%D8%B4%DB%8C%D8%B1%DB%8C_(%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D9%87_%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C) this one ]. There are real links for sources and has good text, too. It's not deserve to remove, I think. :::Gilaki's articles wasn't Gilaki language at all. But what's problem in Farsi edits?--[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۳۸ (UTC) ::::Hi محک, I was the one who found them at glkwiki while patrolling. Their speed of page creation and some patterns in formatting the pages made it obvious to me, that this was AI. I think you saw how I asked them and they just admit to use AI for 3 pages. I was not confident enough to nuke them and asked Sakura as one of my SWMT colleagues for help. For fawiki i had some concerns but I needed help to check that. If you think, that their edits are fine (no 404 errors, no strange idioms) then we all did the right thing in that case. Thank you very much for checking that. --[[کارور:NDG|NDG]] ([[کارور گپ:NDG|گپ]]) ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۳۱ (UTC) :::::Thank you for the explanation. The articles in Gilaki were unreadable, so I deleted them. On the Persian Wiki, I will also monitor the user's edits for a while so that I can take appropriate action in the event of any misuse of AI.--[[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۲۶ (UTC) {{پایان چپ‌چین}} <!-- for left to right --> == سلام == عزیزم من دیدم ک شما یه صفحه ایجاد کردی از اقای ساسان سونامی من یه صفحه ایجاد کردم برای ساسان نامی با منابع معتبر تر ولی حذفشو زدن میشه برسی کنی [[شا:مشارکت‌ها/~2026-59724-33|~2026-59724-33]] ([[کارور گپ:~2026-59724-33|بحث]]) ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۱۳ (UTC) :{{نیه}} اولاً اینجه فارسی بنویشتن وسه نی‌یه . ثانیاً جادکت بی‌ین شرط ره ناشته. [[کارور:محک|<span style="font-family:IranNastaliq;">محک</span>]]^{[[کارور گپ:محک|گپ]]} ۱۱ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۴۳ (UTC) == ونه سرشناسی ره بوین بی زحمت == ونه رزومه ره تسه راهی کمبه  ت شه بوین ته ایدی تلگرام مره دنی و شامل ویکی پدیا هسته و سرشناسی ره بوین زحمت بکش شه ونه مقاله ره بیل  اگه من جای اشتباه هاکردمه ممنون محک جان <nowiki>https://youtu.be/-cz5Xc6JJn8?si=VTejnCyhoVBt05IQ</nowiki> <nowiki>https://www.rokna.net/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-114/933751-%D8%B3%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D8%B1-%D8%A8%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%AF</nowiki> <nowiki>https://www.khabarfoori.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-69/3035333-%D8%B3%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%87%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C</nowiki> [https://www.asianewsiran.com/fa/newsagency/17234/%DA%AF%D9%81%D8%AA%DA%AF%D9%88-%D8%A8%D8%A7-%D8%B3%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%8C https://www.asianewsiran.com/fa/newsagency/17234/%DA%AF%D9%81%D8%AA%DA%AF%D9%88-%D8%A8%D8%A7-%D8%B3%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86]- [[شا:مشارکت‌ها/~2026-59934-40|~2026-59934-40]] ([[کارور گپ:~2026-59934-40|بحث]]) ۱۲ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۰۸ (UTC) == شه ایدی تلگرام مره راهی کندی == محک خانم شه ایدی تلگرام مره راهی کنی ونه تمام رزومه ره تسه راهی هاکنم [[شا:مشارکت‌ها/~2026-59934-40|~2026-59934-40]] ([[کارور گپ:~2026-59934-40|بحث]]) ۱۲ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۰۹ (UTC) == سا سان نامی سرشناسی بررسی باوه محک جان == شه تلگرام راهی هاکنی کندی ونه تمام رزوع ره راهی هاکنم تسه [[شا:مشارکت‌ها/~2026-59934-40|~2026-59934-40]] ([[کارور گپ:~2026-59934-40|بحث]]) ۱۲ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۳۷ (UTC) ivxjq23qq0qwmozq6hcfqhg7wrknv8w 0 41881 416990 180407 2026-11-12T07:20:28Z محک 1023 خام. دیپ‌سیک جه. 416990 wikitext text/x-wiki {{صندخ/شخص}} {{Infobox royalty | name = ارشک اول {{lang|xpr|𐭀𐭓𐭔𐭊}} | title = | image = Coin of Arsaces I (1), Nisa mint.jpg | image_size = 300px | caption = ارشک اولِ سکه. پشتِ سکه، اتا نیشته کماندار ره نشون دنه که کمان گیرنه، [[یونانی زوون|یونانی]] کتیبه همراهی: «ΑΡΣΑΚΟΥ» (راست) و «[AYT]OKPATOP[OΣ]» (چپ)، یعنی [سکه‌ی] «ارشک [[اتوکراتور|اتوکراتور]]». | succession = [[اشکانی امپراتوری|اشکانی سلسله]]ِ شاه | reign = ۲۴۷ – ۲۱۷ پیش از میلاد | coronation = | full_name = | predecessor = | successor = [[ارشک دوم اشکانی|ارشک دوم]] | issue = [[ارشک دوم اشکانی|ارشک دوم]] | dynasty = | father = فریاپیت | death_date = ۲۱۷ پیش از میلاد | death_place = [[پارت]] | religion = [[زرتشت‌گری]] }} '''ارشک اول''' ({{IPAc-en|ˈ|ɑr|s|ə|s|iː|z}}؛ {{langx|grc|Ἀρσάκης}}؛ {{langx|xpr|{{script|Prti|𐭀𐭓𐭔𐭊}}|translit=Aršak}}) [[اشکانی امپراتوری|پارت]]ِ اولین شاه بییه که ۲۴۷ جه تا ۲۱۷ پیش از میلاد سلطنت هاکرده و همچنین ونه حاکم [[اشکانی امپراتوری|اشکانی سلسله]]یِ بنیان‌گذار و همنوم بییه. [[پرنی]] رهبر، که [[داهه]] اتحادیه‌یِ سه تا [[سکاییون|سکایی]] قبیله‌ئون جه اتا بییه، ارشک شه سلسله ره ۳اُمین قرنِ میون دله تأسیس هاکرده، وقتی وه [[پارت]]ِ [[شهرب]]ی ره (که اسا [[ترکمنستان]] و [[ایرون]] میون تقسیم بیه) [[اندراگوراس (سلوکی شهرب)|اندراگوراس]] جه فتح هاکرده، که [[سلوکی امپراتوری]] خلاف شورش هاکرده بییه. وه شه سلطنتِ باقی ره منطقه دله شه حکومت ره مستحکم هاکردن وسّه گذرنی‌یه و موفق بیه سلوکیونِ تلاشون ره پارتِ دِباره فتح هاکردن وسّه متوقف هاکنه. ارشکِ دستاوردون وسّه، وه اشکانی شاهون میون محبوب چهره بیه، که ونه نوم ره شاهی افتخاری لقب عنوان جه استفاده کاردنه. ونه بمردن گدر، ارشک اتا قوی دولتِ پایه ره بی‌یشته بییه،{{sfn|Kia|2016|p=xxxiv}} که آخرسری ونه گتِ برارزائه، [[مهرداد اول اشکانی|مهرداد اول]]، گدر امپراتوری دله تبدیل بیه، که [[گتِ شاهون]] باستانی [[نزدیک شرق]]ی شاهی لقب ره بَییته.<ref>{{harvnb|Dąbrowa|2012|p=179}}; {{harvnb|Schippmann|1986|pp=525–536}}</ref> ارشکِ جانشین، ونه ریکا [[ارشک دوم اشکانی|ارشک دوم]] بیه. ادبی منابع ارشک خَوِری خله کم هستنه و منحصراً متناقض یونانی و رومی روایتون جه إنه که ونه بمردنِ قرنون په بنویشته بَینه. نتیجه دله، ونه سلطنت کم شناخته هسته. ونه وجود ره حتی مدرن دانشموندون زیر سوال بَوردنه بییه، تا اینکه نو مطالعات و باستان‌شناسی کشفیات، ۱۹۶۰ سالون دله ونه هویت ره تأیید هاکردنه. ==نوم== ''{{lang|la|Arsacēs}}'' [[یونانی زوون|یونانی]] {{transliteration|grc|Arsákēs}} ({{lang|grc|Ἀρσάκης}}) ِ[[لاتین]] شکل هسته، که خودش [[پارتی زوون|پارتی]] {{transliteration|xpr|Aršak}} ({{langx|xpr|{{script|Prti|𐭀𐭓𐭔𐭊}}}}) جه إنه. این نوم، [[قدیمی ایرانی]] {{transliteration|mis|R̥šan}} ِ[[تصغیر]] هسته، که «قهرمون» معنی دنه. این نوم ره [[فارسیون|فارسی]] [[هخامنشی امپراتوری]]ِ بعضی حاکمون هم استفاده کاردنه، از جمله [[اردشیر دوم]] ({{reign|۴۰۴|۳۵۸ پیش از میلاد}})، که اشکانیون وه ره شه [[نیا]] دونستنه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=253}} ==پیش‌زمینه== [[Image:Parthian mounted archer.jpg|thumb|اشکانی سواری کماندار، [[پالاتزو ماداما، تورین]] دله دره.]] ارشکِ زندگی خَوِری منابع خله فرق کانّه. وه ره ویشته یونانی و رومی منابع جه اِشناسنّه، که بعدی [[روم-اشکانی جنگون]] وسّه ونجه و ونه سلسله جه دشمن بینه.{{sfn|Kia|2016|p=171}} [[ایرون]]ِ ملی تاریخ دله، ونه نسب ره چن تا اسطوره‌ای چهره ره رسنّه، مثل اینکه وه [[کی قباد]]، کی آرش، دارا (هومایِ ریکا) یا [[آرش]]، قهرمون کماندارِ چهره، نواده بییه. ارشکِ آرش همراهی ارتباط، وشونِ نومونِ شباهت و ارشکِ سکه‌ئون که وه ره کماندار عنوان جه تقلید کاردنه وسّه هسته.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}} [[روم باستان|رومی]] تاریخ‌نویس [[آمیانوس مارسلینوس]] گپ جه، ارشک اتا پست‌نسب دزد بییه که خله «درخشان و دلاورانه» کارون په، سلوکی پارس ره حمله و فتح هاکرده، نیکاتور سلوکوس ره شکست هدائه و «مقدونی پادگونون» ره در-بیارده.<ref>Marcellinus,[[wikisource:The_Roman_History_of_Ammianus_Marcellinus/Book_XXIII]]</ref> ویشته قبول‌بئی نظریه، یونانی جغرافی‌دان [[استرابون]]ِ هسته:{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}}{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}}{{sfn|Curtis|2007|p=7}} ونه گپ جه، ارشک اتا [[سکاییون|سکایی]] رئیس بییه که [[پرنی]] رهبر بیه، که [[مرکزی آسیا]]یِ [[داهه]] اتحادیه‌یِ سه تا [[سکاییون|سکایی]] قبیله‌ئون جه اتا بینه.<ref>Strabo, [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Strabo/11I*.html xi. 9].</ref> داهه شه قدرت ره کاملاً اسب‌سواری سر بنا هاکردنه و اینتی خله متحرک نیرو داشتنه که خطر گدر تونستنه [[آرال دریا]]یِ جنوب ره عقب‌نشینی هاکنن.{{sfn|Axworthy|2008|p=32}} همینتا وسّه، دیگه امپراتوریون وشون ره کنترل هاکردنِ تلاش دله مشکل داشتنه.{{sfn|Axworthy|2008|p=32}} بعضی تاریخ‌نویسون مثل هاشم کاظمی و مصطفی دهپهلوان، جایگزین فرضیه دنه که ارشک، بومی [[فارسیون|فارسی]] بییه. وشون [[آپولودوروس آرتمیتایی]]، [[یوستین (تاریخ‌نویس)|یوستین]] و [[استرابون]]ِ روایتون همراهی موافق نینه که [[ارشک اول]] [[پرنیونِ پارت فتح|مهاجم]] [[پرنی]] جه بییه؛ بلکه وشون [[آریان]]، [[کاسیوس دیو]] و [[زوسیموس (تاریخ‌نویس)|زوسیموس]] همراهی موافق هستنه که ارشک اول وسّه، [[پارت]] دله بومی [[فارسیون|فارسی]] ریشه فرض کانّه. داهه اول‌سر ۴اُمین-قرن پیش از میلاد دله، [[سیحون|جاکسارتس]] میون زندگی کاردنه، ولی کم‌کم جنوب وسّه حرکت هاکردنه، احتمالاً ۳اُمین-قرنِ اول دله.{{sfn|Gaslain|2016|p=3}} وشون اول جنوب‌شرق وسّه، بلخ ره مهاجرت هاکردنه، ولی در-بمو بینه و نتیجه دله شه مسیر ره غرب وسّه عوض هاکردنه.{{sfn|Gaslain|2016|p=3}} وشون کم‌کم پارت دله ساکن بینه، اتا منطقه [[خزر دریا]]یِ جنوب‌شرقی بخش دله، که تقریباً اسا ایرانِ [[خراسان اوستان]] و جنوبی [[ترکمنستان]] همراهی مطابقت کانده.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}}{{sfn|Ghodrat-Dizaji|2016|p=42}} اینتا منطقه اون گدر سلوکیونِ حکومت دله بییه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} ۲۸۲/۱ پیش از میلاد جه، پارت قابل‌توجه پرنی نفوذ دله بییه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} پرنیون تنها کسونی نینه که پارت ره مهاجرت هاکردنه، چون منطقه دائماً شمال جه ایرانی مهاجرونِ نو موجون ره دریافت کارده.{{sfn|Pourshariati|2008|p=20}} پرنیون اتا شرقی ایرانی قبیله بینه که [[باستانی ایرانی دین|ایرانی شرک]] پرستش کاردنه.{{sfn|Boyce|1986|pp=540-541}} ولی ۳اُمین-قرنِ میون دله، وشون محلی پارتی فرهنگ دله جذب بَینه؛ وشون پارتی ره بَییتنه، که اتا [[غربی ایرانی زوونون|شمال-غربی ایرانی زوون]] هسته، و [[زرتشت‌گری]] پیرو بَینه، حتی شه وسّه زرتشتی نومون بَییتنه، مثل ارشکِ پییر، فریاپیت، که ونه نوم [[اوستایی]] ''*Friya pitā'' («پییر-دوست») جه بَییته بیه.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}}{{sfn|Boyce|1986|pp=540-541}}{{sfn|Lecoq|1985|p=151}}{{efn|اشکانیون ره عموماً [[زرتشت‌گری]] پیرو دونّه، ولی اینتا باستان‌شناسی جه کم معلوم وانه.{{sfn|Hauser|2013|p=743}} [[ریچارد فولتز]] و [[پروانه پورشریعتی]] واری تاریخ‌نویسون استدلال هاکردنه که اشکانیون واقعیت دله مهرپرست بینه، یعنی [[میترا]] پرستش کاردنه.{{sfn|Foltz|2013|p=22}}}} ارشک خودش احتمالاً پارت دله دنیا بمو و گت بیه و پارتی زوون گته.{{sfn|Boyce|1984|p=81}} فرانسوی تاریخ‌نویس ژروم گاسلین گپ جه، ارشک تونده بییه شه زندگیِ خله ره سلوکی سامونون دله گذرنی‌بییه و حتی ممکن هسته پارتِ محلی نخبگان جه بییه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} داهه مکرراً یونانی حاکمونِ ارتشون دله اسب‌سوار کماندار عنوان جه خدمت کاردنه، [[مقدونیه (باستانی پادشاهی)|مقدونی]] [[گت اسکندر]] ({{reign|۳۳۶|۳۲۳|era=BC}}) جه تا سلوکی [[آنتیوخوس سوم]] ({{reign|۲۲۲|۱۸۷|era=BC}}). اینتا نشون دنه که ارشک، که کلاسیک منابع دله «باتجربه سرباز» عنوان جه توصیف بیه، ممکن هسته سلوکی حاکمون یا وشون والیونِ بن دله مزدور عنوان جه خدمت هاکرده بوو.{{sfn|Olbrycht|2021|p=165}} == سلطنت == [[Image:Rome-Seleucia-Parthia 200bc.jpg|300px|thumb|[[پارت]]ِ جاجیگاه و ونه دور-بر.]] === به قدرت برسی‌ین و جنگون === حدود ۲۵۰ پیش از میلاد دله، ارشک و ونه پرنی پیروون [[آستاوه]] ره بَییتنه، که [[اتک]] دره نزدیکی بییه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}} چن سال بعد، احتمالاً حدود ۲۴۷ پیش از میلاد، ارشک [[آساک]] دله شاه تاج‌گذاری بیه، اتا شهر که وه شه بساته بییه و اشکانی شاهی قبرستان عنوان جه خدمت کارده.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=179-180}} ونه آساک دله تاج‌گذاری، عموماً اشکانی سلسله شروع علامت دونّه.{{sfn|Schippmann|1986|pp=525–536}} حدود ۲۴۵ پیش از میلاد، [[اندراگوراس (سلوکی شهرب)|اندراگوراس]]، که سلوکی پارتِ استانِ والی بییه، شه استقلال ره سلوکی شاه [[سلوکوس دوم کالینیکوس]] ({{reign|۲۴۶|۲۲۵ پیش از میلاد}}) جه اعلام هاکرده و شه ولایت ره مستقل پادشاهی هاکرده.{{sfn|Schippmann|1986|pp=525–536}} پارتِ سلوکی امپراتوری جه جدا بیّن و نتیجه دله سلوکی نظامی پشتیبانیِ از دست هدائن په، اندراگوراس شه مرزون ره حفظ هاکردن دله مشکل پیدا هاکرده و حدود ۲۳۸ پیش از میلاد — ارشک و ونه برار [[تیرداد اول اشکانی|تیرداد اول]]ِ فرماندهی بن{{sfn|Curtis|2007|p=7}}{{sfn|Bivar|1983|p=29}} پرنیون [[پرنیونِ پارت فتح|پارت ره حمله هاکردنه]] و آستابنه (آستاوا) ره اندراگوراس جه بَییتنه، که اون سامونِ شمالی منطقه بییه و ونه اداری پایتخت [[قوچان]] بییه.{{sfn|Bickerman|1983|p=19}} [[Image:Seleukos II Kallinikos, Tetradrachm, 246-225 BC, HGC 9-303p.jpg|thumb|left|[[سلوکوس دوم کالینیکوس]]ِ [[تترادراخم]]، [[سلوکی امپراتوری]]ِ شاه (''[[بازیلئوس]]'').{{sfn|Hoover|2009|p=61}}]] اتا کچیک گدر په، پرنیون پارتِ باقی ره اندراگوراس جه بَییتنه و وه ره اون پروسه دله بکوشتنه. استانِ فتح همراهی، اشکانیون یونانی و رومی منابع دله پارتیون عنوان جه اِشناسا بَینه.{{sfn|Kia|2016|p=171}} اینتا اصطلاح، مدرن غربی نویسندگون هم منظم استفاده کاردنه، ولی مدرن تاریخ‌نویس استفان ر. هاوزر گپ جه، وه «ونه کنار بی‌یشتن، چون اتا نادرست ایده از اتا قومی حاکم کلاس، چندی‌قومی و چندی‌زوون جمعیت دله، انتقال دنه».{{sfn|Hauser|2013|p=730}} همسایه [[هیرکانی]] استان هم زود پرنیون جه فتح بیه.<ref name="JUS">Justin, {{usurped|1=[https://web.archive.org/web/20030902213004/http://www.forumromanum.org/literature/justin/english/trans41.html xli. 5]}}.</ref> سلوکیونِ اتا بازیابی لشکرکشی، ۲۲۸ پیش از میلاد دله، سلوکوس دومِ رهبری جه انجام بیه، که ارشک وسّه مشکل‌ساز بیه، چون وه همون گدر [[یونانی-بلخی پادشاهی|یونانی-بلخی]] حاکم [[دیودوتوس دوم]] ({{reign|۲۳۹|۲۲۰ پیش از میلاد}}) همراهی جنگ دله بییه. دِ تا جبهه دله جنگ هاکردن ره جلوگیری هاکردن وسّه، ارشک سریعاً دیودوتوس دوم همراهی صلح معاهده ره بستنه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}} با این حال، وه نَتونسته سلوکی لشکرکشی ره متوقف هاکنه و مجبور بیه پارت ره ترک هاکنه و مرکزی آسیا وسّه بورده، اونجه [[آپاسیاکه]] همراهی پناه بَییته.{{sfn|Schmitt|1986|pp=151-152}} سلوکی فتح کوتاه‌مدت ثابت بیه؛ سلوکی امپراتوریِ غربی بخشون دله مشکلات وسّه، سلوکوس دوم مجبور بیه پارت ره ترک هاکنه، که ارشک ره فرصت هدائه شه ازدست‌بئی سامونون ره دِباره بَیره و احتمالاً ونه سامون ره جنوب وسّه هم ویشته هاکنه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}} در واقع، ارشکِ آپاسیاکه وسّه عقب‌نشینی، شاید اتا استراتژیک حرکت بییه، چون سلوکوس دوم نا ونه تعقیب هاکردنِ منابع ره داشته و نا صلح معاهده بستنِ گدر ره.{{sfn|Gaslain|2016|p=5}} ارشک همچنین یونانی-بلخیون همراهی اتحاد بستنه،{{sfn|Dąbrowa|2012|p=169}} که تأیید کانده که دِ تا قدرتِ میونِ ارتباط احتمالاً خله قبل‌ته برقرار بیه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} رومی تاریخ‌نویس [[یوستین (تاریخ‌نویس)|یوستین]] گپ جه، ارشک «پارتی دولت ره ساکن هاکرده، سرباز جمع هاکرده، قلعه‌ئون بساته و شه شهرون ره مستحکم هاکرده.»<ref name="JUS" /> آساک علاوه، وه [[دارا (پارت)|دارا]] شهر ره هم، زاپاورتنون کوه دله، که پارت دله اتا جا هسته، بساته.{{sfn|Weiskopf|1993|pp=671-672}} [[نیسا، ترکمنستان|نیسا]] هم، که ارشک بساته بییه، بعد اشکانیونِ شاهی اقامتگاه عنوان جه، ۱اُمین-قرن پیش از میلاد تا، استفاده بییه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=179-180}} === جانشینی === [[Image:Nisa-Overview-2015.JPG|thumb|300px|[[نیسا، ترکمنستان|نیسا]]یِ خرابه‌ئونِ نمای کلی، [[اشکانی امپراتوری|اشکانیون]]ِ پیشین شاهی اقامتگاه.]] خله گدر وسّه، ارشکِ جانشینی خط و تاحدی ونه تاریخی‌بیّن، معلوم نییه. ارشک و ونه برار تیرداد که همراکت پرنیون ره شورش دله رهبری کاردنه، توسط ژان فوآ-وایان ۱۷۲۵ دله، اشکانی سلسله بنیان‌گذاریِ روایت ره بساته، که اسا کنار بی‌یشته بیه. وه و نسلونِ دانشموندون فکر کاردنه که ارشکِ بمردن په، تیرداد ونه جانشین، اشکانی سلسله شاه عنوان جه بیه.{{sfn|Foy-Vaillant|1725|pp=1ff.}}<ref>{{harvtxt|Wolski|1962|pp=139–142}}, for a summary of the old historiography since Foy-Vaillant.</ref> اینتا بعضی مختلف نظریه‌ئون ره باعث بیه، از جمله اتا که ارشک ره افسانه‌ای چهره دونسته، درحالی‌که اشکانیون بنیان‌گذاری ره تیرداد ره نسبت دائه.{{sfn|Bivar|1983|p=29, 30}} ۱۹۵۷ و ۱۹۶۲ میون {{ill|یوزف وولسکی|pl}} اتا سری مقاله، مخالف دیدگاه همراهی منتشر هاکرده: وه ارشک ره اشکانیون بنیان‌گذار دونسته و تیرداد ره افسانه‌ای.<ref>{{harvtxt|Wolski|1959}} and {{harvtxt|Wolski|1962|p=145}}. The author's main argument was that Justin was misunderstood in previous studies, which also relied too much on [[Arrian]]—a Greek historian whose work comprises numerous mistakes.</ref> اینتا نظریه، اون گدر جه، ویشته دانشموندون جه، کچیک اختلافون همراهی، پشتیبانی بیه، تا اینکه نیسا دله اتا [[استراکون|استراکونی]] کشف همراهی تأیید بیه که ارشکِ نوم ره داشته.{{sfn|Bivar|1983|p=30}} علاوه بر این، سکه‌شناسی داده‌ئون و منابعِ اخیر تحلیل، اینتا نتیجه ره رسینه که تیردادِ شخصیت واقعاً داستانی هسته و ارشک شه بمردن، ۲۱۷ پیش از میلاد، تا سلطنت ره ادامه هدائه و ونه جانشین ونه ریکا، [[ارشک دوم اشکانی|ارشک دوم]] بیه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=169}} == سکه‌ئون == [[Image:Coin of Arsaces I (2), Nisa mint.jpg|thumb|ارشکِ سکه، نیسا ضرابخانه.]] اساساً، ارشکِ سکه‌ئون «همه بعدی اشکانی سکه‌ئونِ نمونه ره تأمین هاکردنه، هرچند خودشون کچیک تغییرات جه».{{sfn|Rezakhani|2013|p=766}} [[خداداد رضاخانی]] اضافه کانده که ونه سکه‌ئون خله سبکی عناصر ره سلوکیون و پیشین هخامنشی شهرب ضربون جه بَییتنه، ولی وه با این حال چن تا نوآوری هاکرده که وشون ره ونه پیشینیون جه متمایز کارده.{{sfn|Rezakhani|2013|pp=766-767}} [[علیرضا شاپور شهبازی]] گپ جه، ونه سکه‌ئون سر، ارشک «عمداً سلوکی سکه‌ئون جه فاصله گیرنه تا شه ملی‌گرایانه و شاهی آرزوون ره تأکید هاکنه»؛{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}} سلوکی معمولِ چهره، [[آپولون]] که [[اومفالوس]] سر نیشته و کمان گیرنه، اتا کماندار جه عوض وانه که ارشک ره تقلید کانده،{{efn|فابریتزیو سینیسی گپ جه، دانشموندون کماندارِ هویت خَوِری اختلاف دارنه. سینیسی گپ جه، کماندار ممکن هسته اشکانیونِ اتا «خدایی‌بئی» نیا یا ساده‌تر خودِ اشکانی شاه ره نمایندگی هاکنه. سینیسی گنه: «قطعی جواب سخت هسته، ولی چون سلوکی آپولونِ اومفالوس سر همراهی ارتباط هنتا اون مرحله دله واضح نییه، چون اشکانی کماندار اتا چارپایه سر نیشته، شاید ونه هخامنشی ارتباطون ره تأکید هاکردن: اینان واقعیت دله نیشته کماندارِ چهره، کارن لقب و ونه سرِ نرم کلاه همراهی زمینه ره آماده کانّه. اینکه زنده ارشک ممکن هسته شه ره قدیمی ایرانی امپراتوری وارث عنوان جه نمایندگی هاکرده بوو، البته اینتا ره رد نَکانده که ونه یاد بعداً اتا جور خاص احترام موضوع بیه، ولی ایرانی شاهی نیا-پرستشِ شخصیت هنتا مشکل‌دار هسته».{{sfn|Sinisi|2012|p=280}}}} که اتا چارپایه سر نیشته (بعضی هخامنشی شهربون، مثل [[داتامش]]، همون سبک جه) درحالی‌که [[سکا]]یی لباس و اتا نرم کلاه پوشنه، که وه ره ''[[باشلیق]]'' گنّه.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}} بعضی کتیبه‌ئون ارشکِ سکه‌ئون سر وه ره ''کارنی''{{efn|که ''کرنی'' یا ''کارن'' هم نویسِنّه.{{sfn|Rezakhani|2013|p=767}}{{sfn|Sinisi|2012|p=280}} دیوید سلوود گپ جه، اینتا آرامی کلمه ممکن هسته [[کارن خاندان|«کارن» خانواده نوم]] همراهی همریشه بوو، ولی وه اضافه کانده که «هخامنشی استفاده دله»، وه ''οτρατηγόs'' معادل بییه و اینتی « autocrat وسّه ماره فرض‌بئی معنی جه نزدیک».{{sfn|Sellwood|1983|p=280}}}} گنّه (یونانی معادل وه ''[[اتوکراتور]]'' بییه)، که اتا لقب بییه که برجسته [[هخامنشی نظامی]] رهبرون، مثل [[کوروش کوچک]]، حمل کاردنه.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}}{{efn|[[خداداد رضاخانی]] گنه که ارشکِ اولیه سکه‌ئون ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΟΣ کتیبه دارنه. اینتا خاص سکه‌ئون، ظاهراً تنها شواهدِ اینتا لقب استفاده‌یِ اشکانیون جه هستنه. رضاخانی گنه که ممکن هسته «اتا اولیه سلوکی سروری تسلیم ره پیشنهاد هاده، چون لقب نشون دنه که ارشک اول شه ره پارتِ منصوب نظامی والی دونسته، که اینتا حقیقت ممکن هسته ونه خودفهمی ره هم نشون هاده که وه [[اندراگوراس (سلوکی شهرب)|اندراگوراس]]، پارتِ شورشی سلوکی شهرب، جانشین هسته». همون منطق جه، رضاخانی گنه که «بعضی نیسا جه ضربون، یونانی دله ارشکِ نوم علاوه، آرامی ''کرنی'' دارنه، ارشک وسّه اتا هخامنشی نظامی لقب، که هر یونانی لقب ره عوض کانده».{{sfn|Rezakhani|2013|p=767}}}} اینتا لقب استفاده جه، ارشک عمداً شه ره شهرب جه بالاتر بی‌یشته، ولی همزمان شاهی لقب ''[[بازیلئوس]]'' (شاه) استفاده جه جلوگیری هاکرده، که وه ره سلوکی شاهی سنتِ پیروی ره پیشنهاد کارده که وه رد کارده.{{sfn|Olbrycht|2021|p=251}} ایرانی دیدگاه جه، ''بازیلئوس'' لقبِ اهمیت کم بییه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=252}} ارشک ظاهراً شه بساته شهر — نیسا ره، شه سکه ضرابخانه جاجیگاه عنوان جه استفاده کارده.{{sfn|Curtis|2007|p=8}} ارشکِ سکه‌ئون هردی نقره و برنز دله ضرب بَینه.{{sfn|Rezakhani|2013|p=766}} ارشکِ نقره‌یِ ''[[درهم|درهمون]]'' (که اشکانیونِ اصلی واحد پول بیه) ونه ریش‌نَدار پروفایل ره رویِ سکه دله نشون دنه، راست وسّه نگاه کانده، سلوکی شاهی چهره‌ئونِ سکه‌ئون سر تصویرون واری.{{sfn|Sinisi|2012|pp=276, 279}} فابریتزیو سینیسی گپ جه، همینتی، پشتِ سکه نیشته کماندار چپ وسّه چرخنه.{{sfn|Sinisi|2012|p=279}} یونانی کتیبه ΑΡΣΑΚΟΥ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΟΣ، ''درهمون''ِ طرفون دله، دِ تا عمودی خط دله نوشته بیه، سلوکی سکه‌ئونِ همون سبک جه.{{sfn|Sinisi|2012|pp=279-280}} اینتا ویژگیون بدون توجه، سینیسی گنه که ارشکِ سکه‌ئون «فوراً اِشناسا وانّه که اتا غیر-یونانی حاکم جه صادر بَینه».{{sfn|Sinisi|2012|p=280}} مثلاً، ارشک رویِ سکه دله نوک‌دار نرم کلاه پوشنه، هخامنشی دوره سکه‌ئون واری، پشتِ سکه کماندار هم که ایرانی سواری لباس پوشنه.{{sfn|Sinisi|2012|p=280}} == میراث == ارشکِ اعتبار، ونه بمردنِ خله په، دوام بیارده. ونه افتخار وسّه اتا ابدی آتش، آساک شهر دله، ونه بمردنِ دِ قرن و ویشته په، هنتا نگه داشته بییه، [[ایزیدور خاراکسی]] گزارش جه.{{sfn|Isidore of Charax|p=11}} اینتا نشون دنه که شاه اعلام هاکردنِ عمل، مذهبی اهمیت داشته.{{sfn|Frye|1984|p=217}} وه احتمالاً اشکانیونِ سلسله آتش عنوان جه خدمت کارده، احتمالاً بساته بیه تا برجسته هاکنه که وشون هخامنشی امپراتوری وارث بینه.{{sfn|Boyce|1986|p=87}} ونه دستاوردون وسّه، وه «ملتِ پییر» عنوان جه اِشناسا بیه و ونه نوم، اتا شاهی افتخاری لقب بیه که همه اشکانی شاهون، ونه دستاوردونِ تحسین جه، استفاده کاردنه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=169}}{{sfn|Kia|2016|p=23}}{{efn|رضاخانی گنه: «اگرچه همه اشکانی شاهون شه شخصی نوم داشتنه، که یونانی-رومی منابع دله و بعضی گدر بابلی نجومی روزنومه‌ئون دله تأیید بَینه، وشون جهانی ارشک لقب ره شه سلطنت نوم عنوان جه استفاده کاردنه، ظاهراً ارشک اول افتخار وسّه، اگرچه حتی اون سلسله بنیان‌گذار ممکن هسته شخصی نوم تیرداد (پارتی *trd’t) داشته بوو، که ارشک ره سلسله قبیله نوم کانده. در واقع، اشکانی تاریخ وسّه روایی منابع نیّه و سکه‌شناسی شواهدِ برجستگی، که اشکانی تاریخ بازسازی وسّه اغلب هدائه وانه، ارشک لقبِ جهانی استفاده، ماره اشکانی سلسله تاریخِ فهمِ خاص مانع ره ایجاد کانده.»{{sfn|Rezakhani|2013|page=767}}}} این نوم همچنین اشکانیون ره افسانه‌ای [[کیانیون|کیانی]] حاکم کوی ارشان همراهی وصل کارده، که ونه سلسله ره ونه شرقی ایرانِ ساکنون، مثل پارتیون و داهه، هنتا یاد داشتنه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=253}} اتا داستانی ادعا بعداً، ۲اُمین-قرن پیش از میلاد جه، اشکانیون جه ساخته بیه، که ارشک ره هخامنشی [[گتِ شاهون]]، اردشیر دومِ نواده عنوان جه نمایندگی کارده.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=179}} ارشکِ خانواده، چار-و-نیم قرن حکومت کاردنه، تا اینکه [[ساسانی امپراتوری]]، ۲۲۴ میلادی دله، وشون ره سرنگون هاکرده. حتی اون گدر هم، ارشکِ نواده‌ئون قابل‌توجه نفوذ و اقتدار داشتنه؛ [[ایرانِ هفت گتِ خاندان]] جه اتا، [[کارن خاندان]]، چن تا گت چهره ایرانی تاریخ دله تولید هاکرده، مثل ۶اُمین-قرن وزیر [[بزرگمهر]]، و ۹اُمین-قرن شاهزاده و شورشی [[مازیار]] ({{reign|۸۱۷|۸۳۹}}).{{sfn|Pourshariati|2017}} اشکانیون همچنین [[قفقاز]]ِ تاریخ دله مهم نقش داشته؛ [[ارمنستان اشکانی سلسله|ارمنستان]]، [[قفقازی آلبانی اشکانی سلسله|قفقازی آلبانی]] و [[ایبریا اشکانی سلسله|ایبریا]] حکومتون، اشکانی سلسله‌یِ شاخه‌ئون جه حکومت کاردنه. [[پروکوپیوس]] گپ جه، حتی ۶اُمین-قرنِ آخر دله، ارمنی نجیب‌زادگان هنتا شه اشکانی میراث و ارشکِ شخصیت ره یاد داشتنه.{{sfn|Pourshariati|2008|p=44}} == شجره‌نومه == {| style="border-spacing: 2px; border: 1px solid darkgray;" |+'''Legend''' |{{tree chart/start}}{{tree chart|KoK|KoK=Orange|boxstyle_KoK=background-color:#F7BE81;}}{{tree chart/end}} |[[شاهونشاه]] |{{tree chart/start}}{{tree chart|KING|KING=Yellow|boxstyle_KING=background-color:#ff9;}}{{tree chart/end}} |[[List of Parthian kings|شاه]] |} {{Tree chart/start}} {{Tree chart| | | | | | | | | | PHR | | | | | | | | | | | | | | | PHR = Phriapites | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |,|-|^|-|.| | | | | | | | | | | | | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |!| | | |!| | | | | | | | | | | | | || border=1}} {{Tree chart| | | | | | | |ARS| |UNK| | | | | | | | | | | | | | | |ARS='''Arsaces I'''<br/>({{reign|247|217 BC}})|boxstyle_ARS=background-color:#ff9;|UNK=Unknown|border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |!| | | |!| | | | | | | | | | | | UNL = Unnamed woman | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | |AR2| |UNK| | | | | | | | | | | | | | | | | AR2 = [[ارشک دوم]]<br/>({{reign|217|191 BC}})|UNK=Unknown|boxstyle_AR2=background-color:#ff9;||boxstyle_CA=background-color:#ff9;|border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | || border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | | | | |PHR| | | | | | | | | | | | | | | | PHR = [[فریاپت]]<br/>({{reign|191|176 BC}})|boxstyle_PHR=background-color:#ff9;| border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |,|-|-|-|+|-|-|-|.| | | | | | | | | | | | | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | |PHR| |MIT| |ART| | | | | | | | | | | | | | PHR = [[فرهاد اول]]<br/>({{reign|176|171 BC}})| MIT = [[مهرداد اول]]<br/>({{reign|171|132 BC}})| ART = [[اردوان اول]]<br/>({{reign|127|124/3 BC}})||boxstyle_PHR=background-color:#ff9;|boxstyle_ART=background-color:#ff9;|boxstyle_MIT=background-color:#F7BE81;|border=1}} {{Tree chart/end}} == په‌نویس == {{په‌نویس}} == منابع == === باستونی منبع === * {{cite book | author=Isidore of Charax | author-link=Isidore of Charax | title=Parthian Stations}} *[[Justin (historian)|Justin]], Epitome of the Philippic History of Pompeius Trogus. *[[Ammianus Marcellinus]], ''Res Gestae''. *[[Strabo]], ''[[Geographica]]''. === تازه منبع === {{sfn whitelist|CITEREFLecoq1985}} * {{cite book | last = Axworthy | first = Michael | author-link = Michael Axworthy | title = A History of Iran: Empire of the Mind | url = https://archive.org/details/historyiranempir00axwo | url-access = limited | year = 2008 | publisher = Basic Books | location = New York | pages = [https://archive.org/details/historyiranempir00axwo/page/n18 1]–368| isbn = 978-0-465-00888-9 }} * {{cite book | title = Zoroastrians: Their Religious Beliefs and Practices | year = 1984 | publisher = Psychology Press | last = Boyce | first = Mary | author-link = Mary Boyce | pages = 1–252 | isbn = 9780415239028 | url = https://books.google.com/books?id=a6gbxVfjtUEC&q=false }} * {{cite book | title = The History of Ancient Iran | year = 1984 | publisher = C.H.Beck | last = Frye | first = Richard Nelson | author-link = Richard N. Frye | pages = [https://archive.org/details/historyofancient0000frye/page/n20 1]–411 | isbn = 9783406093975 | url = https://archive.org/details/historyofancient0000frye | url-access = registration | quote = false. }} * {{Cambridge History of Iran|volume=3a|last=Bickerman|first=Elias J.|authorlink=Elias Joseph Bickerman|chapter=The Seleucid Period|pages=3–20|chapter-page=3}} * {{Cambridge History of Iran|volume=3a|last=Bivar|first=A.D.H.|authorlink=Adrian David Hugh Bivar|chapter=The Political History of Iran under the Arsacids|pages=21–99|chapter-page=21}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Arsacids iv. Arsacid religion | last=Boyce | first=M. | author-link=Mary Boyce | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/arsacids-iv | volume=2 | fascicle=5 | pages=540–541 }} * {{cite book|last=Curtis|first=Vesta Sarkhosh|author-link=Vesta Sarkhosh Curtis|chapter=The Iranian Revival in the Parthian Period|pages=7–25|title=The Age of the Parthians: The Ideas of Iran|volume=2|year=2007|publisher=I.B. Tauris & Co Ltd., in association with the London Middle East Institute at SOAS and the British Museum|location=London & New York|editor-last1=Curtis|editor-first1=Vesta Sarkhosh|editor-link1=Vesta Sarkhosh Curtis|editor-last2=Stewart|editor-first2=Sarah|isbn=978-1-84511-406-0}} * {{cite book |first1=Edward |last1=Dąbrowa |editor1-last=Daryaee |editor1-first=Touraj |editor1-link=Touraj Daryaee |title=The Oxford Handbook of Iranian History |date=2012 |publisher=Oxford University Press |chapter=The Arsacid Empire |pages=1–432 |isbn=978-0-19-987575-7 |url=https://books.google.com/books?id=K-poAgAAQBAJ |access-date=2019-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190101051501/https://books.google.dk/books?id=K-poAgAAQBAJ&pg |archive-date=2019-01-01 |url-status=dead }} * {{cite book | title = Religions of Iran: From Prehistory to the Present | year = 2013 | publisher = Oneworld Publications | last = Foltz | first = Richard | author-link = Richard Foltz | pages = 1–368 | isbn = 9781780743097 | url = https://books.google.com/books?id=sZRGAQAAQBAJ }} * {{cite book |last=Gaslain|first=Jérôme|editor-last1=Curtis|editor-first1=Vesta Sarkhosh|editor-last2=Pendleton|editor-first2=Elizabeth J.|editor-last3=Alram|editor-first3=Michael|editor-last4=Daryaee|editor-first4=Touraj|title=The Parthian and Early Sasanian Empires: Adaptation and Expansion |date=2016 |publisher=Oxbow Books |isbn=9781785702082 |chapter=Some Aspects of Political History: Early Arsacid Kings and the Seleucids}} * {{cite book |last=Ghodrat-Dizaji|first=Mehrdad|editor-last1=Curtis|editor-first1=Vesta Sarkhosh|editor-last2=Pendleton|editor-first2=Elizabeth J.|editor-last3=Alram|editor-first3=Michael|editor-last4=Daryaee|editor-first4=Touraj|title=The Parthian and Early Sasanian Empires: Adaptation and Expansion |date=2016 |publisher=Oxbow Books |isbn=9781785702082 |chapter=Remarks on the Location of the Province of Parthia in the Sasanian Period}} * {{cite book |first1=Stefan R. |last1=Hauser |editor1-last=Potts |editor1-first=Daniel T. |title=The Oxford Handbook of Ancient Iran |date=2013 |publisher=Oxford University Press |chapter=The Arsacids (Parthians)|pages=728–751|isbn=9780190668662|url=https://books.google.com/books?id=Z_tRvgAACAAJ}} * {{cite journal | last1=Kazemi |first1=Hashem | last2=Dehpahlavan |first2=Mostafa | title=Parthian Arsacids or Scythian Arsacids? The emergence of the Arsacid based on written sources and archaeological evidence (Sources, Obstacles and Challenges) | journal=Journal of Iranian Studies |date=2023 |volume=13 |issue=4 |pages=1–22 |url=https://journals.ut.ac.ir/article_90918.html |issn=2676-4601 |doi=10.22059/jis.2023.350547.1167 |lang=fa}}. * {{cite book|last1=Kia|first1=Mehrdad|title=The Persian Empire: A Historical Encyclopedia [2 volumes]|date=2016|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1610693912|url=https://books.google.com/books?id=B5BHDAAAQBAJ&q=false}} * {{cite book|last1=Hoover|first1=Oliver D.|title=''Handbook of Syrian Coins: Royal and Civic Issues, Fourth to First Centuries BC'' [The Handbook of Greek Coinage Series, Volume 9]|location = Lancaster/London |date=2009|publisher=Classical Numismatic Group}} * {{Encyclopædia Iranica | article=Aparna | last=Lecoq | first=P. | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/aparna-c3k | volume=2 | fascicle=2 | page=151}} * {{cite book |last=Olbrycht|first=Marek Jan|year=2021|title=Early Arsakid Parthia (ca. 250-165 B.C.)|publisher=Brill|url=https://books.google.com/books?id=OHkxEAAAQBAJ|isbn=978-9004460751}} *{{Cite book |last=Overtoom |first=Nikolaus Leo |url=https://global.oup.com/academic/product/reign-of-arrows-9780190888329 |title=Reign of Arrows: The Rise of the Parthian Empire in the Hellenistic Middle East |publisher=Oxford University Press |year=2020 |isbn=9780190888329}} * {{Encyclopædia Iranica Online | article=Kārin | last=Pourshariati | first=Parvaneh | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/karin | year=2017 }} * {{cite book |last = Pourshariati |first = Parvaneh |title = Decline and Fall of the Sasanian Empire: The Sasanian-Parthian Confederacy and the Arab Conquest of Iran |location = London and New York |publisher = I.B. Tauris |year = 2008 |isbn = 978-1-84511-645-3 |url = https://books.google.com/books?id=I-xtAAAAMAAJ }} * {{cite book |last1=Rezakhani |first1=Khodadad |author-link1=Khodadad Rezakhani|editor-last=Potts|editor-first=Daniel T.|editor-link=Daniel T. Potts|title=The Oxford Handbook of Ancient Iran |date=2013 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0199733309 |chapter=Arsacid, Elymaean, and Persid Coinage}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Arsacids ii. The Arsacid dynasty | last=Schippmann | first=K. | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/arsacids-ii | volume=2 | fascicle=5 | pages=525–536 }} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Apasiacae | last=Schmitt | first=R. | author-link=Rüdiger Schmitt | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/apasiacae-tribe | volume=2 | fascicle=2 | pages=151–152 | year=1986 }} * {{Cambridge History of Iran|volume=3a|last=Sellwood|first=David|chapter=Parthian Coins}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Arsacids i. Origins | last=Shahbazi | first=A. Sh. | author-link=Alireza Shapour Shahbazi | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/arsacids-i | volume=2 | fascicle=5 | page=525 }} * {{cite book |last1=Sinisi |first1=Fabrizio |editor1-last=Metcalf |editor1-first=William E. |title=The Oxford Handbook of Greek and Roman Coinage |date=2012 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0195305746 |chapter=The Coinage of the Parthians}} * {{cite book | first=Jean | last=Foy-Vaillant | title=[[iarchive:arsacidarumimper01foyv/page/n5|Arsacidarum imperium, sive, Regum Parthorum historia : ad fidem numismatum accommodata]] | volume=1 | publication-place=Paris | date=1725}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Dārā (city) | last=Weiskopf | first=Michael | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/dara-the-name-of-a-parthian-city-and-of-a-byzantine-garrison-town-of-the-sasanian-period | volume=6 | fascicle=6 | pages=671–672 }} * {{cite journal | first=Józef | last=Wolski | jstor=4434614 | title=L'Historicité d'Arsace Ier | language=fr | work=[[Historia (classical antiquity history journal)|Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte]] |volume=8 | issue=2 | date=April 1959 | pages=222–238}} * {{cite journal | first=Józef | last=Wolski | jstor=4434737 | title=Arsace II et la Généalogie des Premiers Arsacides | language=fr | work=Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte | volume=11 | number=2 | date=April 1962 | pages=138–145}} {{S-start}} {{S-hou|[[Parthian Empire|Arsacid dynasty]]||||217 BC}} {{S-new}} {{S-ttl|title=[[List of Parthian monarchs|King of Parthia]]|years=247–217 BC}} {{S-aft|after=[[Arsaces II of Parthia|Arsaces II]]}} {{S-end}} {{اشکانیون شاهون}} [[رج:اشکانیون شاهون]] lta6rdyigw2i679tr7bygw7q7smo421 417001 416990 2026-11-12T07:43:27Z محک 1023 تا «قدرت برسی‌ین و جنگ » 417001 wikitext text/x-wiki {{صندخ/شخص}} {{Infobox royalty | name = ارشک اول {{lang|xpr|𐭀𐭓𐭔𐭊}} | title = | image = Coin of Arsaces I (1), Nisa mint.jpg | image_size = 300px | caption = ارشک اولِ سکه. پشتِ سکه، اتا نیشته کماندار ره نشون دنه که کمان گیرنه، [[یونانی زوون|یونانی]] کتیبه همراهی: «ΑΡΣΑΚΟΥ» (راست) و «[AYT]OKPATOP[OΣ]» (چپ)، یعنی [سکه‌ی] «ارشک [[اتوکراتور|اتوکراتور]]». | succession = [[اشکانی امپراتوری|اشکانی سلسله]]ِ شاه | reign = ۲۴۷ – ۲۱۷ پیش از میلاد | coronation = | full_name = | predecessor = | successor = [[ارشک دوم اشکانی|ارشک دوم]] | issue = [[ارشک دوم اشکانی|ارشک دوم]] | dynasty = | father = فریاپیت | death_date = ۲۱۷ پیش از میلاد | death_place = [[پارت]] | religion = [[زرتشت‌گری]] }} '''ارشک اول''' ({{IPAc-en|ˈ|ɑr|s|ə|s|iː|z}}؛ {{langx|grc|Ἀρσάκης}}؛ {{langx|xpr|{{script|Prti|𐭀𐭓𐭔𐭊}}|translit=Aršak}}) [[اشکانی امپراتوری|اشکانیون]]ِ اولین شاه بی‌یه که ۲۴۷ جه تا ۲۱۷ پیش از میلاد سلطنت هاکرده و وه ره [[اشکانی امپراتوری|اشکانی سلسله]]یِ مؤسس إشناسنّه و دیگر شاهون ونه همنوم بینه. ارشک [[پرنی]] رهبر بی‌یه، که [[داهه]]‌یِ اتحادیه‌یِ ۳تا [[سکاییون|سکایی]] قبیله‌ئون دله دئی‌یه. وه شه سلسله ره ۳اُمین قرنِ میون تأسیس هاکرده، وه اول، [[پارت]]ِ [[شهرب]] (که اسا [[ترکمنستان]] و [[ایرون]] میون رَسِد بیه) و [[اندراگوراس (سلوکی شهرب)|اندراگوراس]] ره فتح هاکرده و اینطرزی [[سلوکی امپراتوری]] ره هاپته و وشونِ علیه جنگ دکته. وه شه سلطنتِ باقی ره منطقه دله شه حکومت ره قائِم هاکردن وسّه گذرنی‌یه و موفق بیه سلوکیونِ تلاشون ره پارتِ دِباره فتح هاکردن وسّه هِرِستنه. ارشک شه بدست بیاردی‌ئون وسّه، اشکانی شاهون میون محبوب بی‌یه و ونه نوم ره شاهونِ افتخاری لقب وسّه إستفاده کاردنه. ونه بمردن گدر، ارشک اتا قوی دولتِ پایه ره بی‌یشت بی‌یه،{{sfn|Kia|2016|p=xxxiv}} که آخرسری ونه گتِ برارزا، [[مهرداد اول اشکانی|مهرداد اول]]، گدر امپراتوری تبدیل بیه و وشون [[شاهونشاه]] لقب ره بَییتنه.<ref>{{harvnb|Dąbrowa|2012|p=179}}; {{harvnb|Schippmann|1986|pp=525–536}}</ref> ارشکِ جانشین، ونه ریکا [[ارشک دوم|ارشک دوم]] بی‌یه. منابع دله ارشک خَوِری خله کم بنویشت هسته و منحصراً اونچی دومبی یونانی و رومی روایتون جه إنه که ونه بمردنِ معاصر دوره بنویشته بَینه. نتیجتاً، ونه سلطنت کم بشناسی هسته. ونه وجود ره حتا مدرن دانشموندون زیر سؤال بَوردنه تا اینکه نو مطالعات و باستان‌شناسی کشفیات، ۱۹۶۰ سالون دله ونه هویت ره تأیید هاکردنه. ==نوم== ''{{lang|la|Arsacēs}}'' [[یونانی زوون|یونانی]] {{transliteration|grc|Arsákēs}} ({{lang|grc|Ἀρσάκης}}) ِ[[لاتین]] شکل هسته، که شه [[پارتی زوون]] {{transliteration|xpr|Aršak}} ({{langx|xpr|{{script|Prti|𐭀𐭓𐭔𐭊}}}}) جه إنه. این نوم، [[قدیمی ایرانی]] {{transliteration|mis|R̥šan}} ِتصغیر هسته، که «قهرمون» معنی دنه. این نوم ره [[فارسیون|فارسی]] [[هخامنشی امپراتوری]]ِ بعضی حاکمون هم إستفاده کردنه، من‌جمله [[اردشیر دوم]] ({{reign|۴۰۴|۳۵۸ پیش از میلاد}})، که اشکانیون وه ره شه جَد دونستنه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=253}} ==زمینه == [[Image:Parthian mounted archer.jpg|thumb|اشکانی سوار و کموندار؛ موجستمه إسا [[پالاتزو ماداما، تورین]] دله کته.]] ارشکِ زندگی خَوِری منابع خله فرق کانّه. وه ره ویشته یونانی و رومی منابع جه اِشناسنّه، که بعدی [[روم و اشکانیون جنگ]] وسّه ونجه و ونه سلسله جه دشمن بینه.{{sfn|Kia|2016|p=171}} [[ایران]]ِ ملی تاریخ دله، ونه نسب ره چنتا اسطوره‌ای دیم سٮراق هدانه که بصتینکلا [[کی قباد]]، کی آرش، دارا (هومایِ ریکا) یا [[آرش]]، کموندارِ قهرمون زک‌زا جه بی‌یه. ارشک و آرشِ همراهی و ارتباط، وشونِ نومونِ شباهت و ارشکِ سکه‌ئون که وه ره کموندار عنوان جه یاردنه وسّه هسته.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}} [[روم باستان|رومی]] تاریخ‌نویس، [[آمیانوس مارسلینوس]] گپ جه، ارشک اتا پست‌نسب دزد بی‌یه که شه کِردِکار و چک‌په بزوئن په، سلوکی پارس ره حمله و فتح هاکرده و نیکاتور سلوکوس ره شکست هدائه و «مقدونی پادگانون» ره درهشنی‌یه.<ref>Marcellinus,[[wikisource:The_Roman_History_of_Ammianus_Marcellinus/Book_XXIII]]</ref> ویشته قبول‌بئی نظریه، یونانی جوغرافی‌دون [[استرابون]]ِ هسته:{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}}{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}}{{sfn|Curtis|2007|p=7}} ونه گپ جه، ارشک اتا [[سکاییون|سکایی]] قبیله دله رئیس بی‌یه که [[پرنی]] رهبر بینه و [[مرکزی آسیا]]یِ [[داهه]] اتحادیه‌یِ سه تا [[سکاییون|سکایی]] قبیله‌ئون جه اتا وشون بینه.<ref>Strabo, [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Strabo/11I*.html xi. 9].</ref> داهه شه قدرت ره کاملاً اسب‌سواری سر بنا هاکرد بینه و اینتی خله متحرک و ذیل نیرو داشتنه که خطر گدر تونستنه [[آرال دریا]]یِ جنوب وَری عقب هنیشن.{{sfn|Axworthy|2008|p=32}} همینتا وسّه، دیگه امپراتوریون وشون ره کنترل هاکردنِ تلاش دله مشکل داشتنه.{{sfn|Axworthy|2008|p=32}} بعضی تاریخ‌نویسون، هاشم کاظمی و مصطفی دهپهلوان واری، اتا جایگزینِ فرضیه دنّه که ارشک، [[فارسیون|فارس]] بی‌یه. وشون [[آپولودوروس آرتمیتایی]]، [[یوستین (تاریخ‌نویس)|یوستین]] و [[استرابون]]ِ روایتون همراهی موافق نینه که [[ارشک اول]] ره [[پرنیون حمله پارت وری|مهاجم]] [[پرنی]] جه بی‌یه؛ بلکوم وشون [[آریان]]، [[کاسیوس دیو]] و [[زوسیموس (تاریخ‌نویس)|زوسیموس]] همراهی موافق هستنه که ارشک اول وسّه، [[پارت]] دله بومی و [[فارسیون|پارسی]] ریشه فرض کانّه. داهه اول‌سر، ۴^اُمین قرن پیش از میلاد دله، [[سیحون|جاکسارتس]] میون زندگی کاردنه، ولی کم‌کم جنوب وَری رُش هکتنه، احتمالاً ۳^اُمین قرنِ اول دله.{{sfn|Gaslain|2016|p=3}} وشون اول جنوب‌شرق وری بمونه و بلخ ره مهاجرت هاکردنه، ولی اونجه جه در-بمو بینه و نتیجتاً شه مسیر ره غرب وری عوض هاکردنه.{{sfn|Gaslain|2016|p=3}} وشون کم‌کم پارت دله ساکن بینه، اتا منطقه [[مازرون دریا]]یِ جنوب‌شرقی بخش دله، که تقریباً اسا ایرانِ [[خراسان اوستان]] و جنوبی [[ترکمونستون]] جه مطابقت کانده.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}}{{sfn|Ghodrat-Dizaji|2016|p=42}} اینتا منطقه اون گدر سلوکیونِ حکومت دله دئی‌یه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} ۲۸۲/۱ پیش از میلاد جه، پارت دله پرنی‌ها نفوذ ویشته بیّه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} پرنیون تنها کسونی نئینه که پارت ره مهاجرت هاکردنه، چون منطقه دائماً شمال جه ایرانی مهاجرونِ نو مردمون ره شه سامون دله قبول کرده.{{sfn|Pourshariati|2008|p=20}} پرنیون اتا شرقی ایرانی قبیله بینه که [[ایران باستانی دین|ایرانِ باستانی دین]] ره پرستش کاردنه.{{sfn|Boyce|1986|pp=540-541}} ولی ۳^اُمین قرنِ میونه، وشون محلی پارتی فرهنگ دله جذب بَینه؛ وشون پارتی فرهنگ بئیتنه و اتا [[غربی ایرانی زوونون|شمال-غربی ایرانی زوون]] جه گپ زونه و [[زرتشتی دین]] په‌روو بَینه، حتا شه وسّه زرتشتی نوم دینگونه؛ ارشکِ پییر واری که شه نوم ره «فریاپیت» بی‌یشته، که ونه نوم [[اوستایی]] ''*Friya pitā'' («پی‌یر-دوست») جه بَییته بیه.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}}{{sfn|Boyce|1986|pp=540-541}}{{sfn|Lecoq|1985|p=151}}{{efn|اشکانیون ره عموماً [[زرتشتی]] دونّه، ولی اینتا ره باستان‌شناسون جه ننشنه بائوتن حکماً راسته؟{{sfn|Hauser|2013|p=743}} [[ریچارد فولتز]] و [[پروانه پورشریعتی]] واری تاریخ‌نویسون إستٮدلال هاکردنه که اشکانیون واقعاً [[مهر دین]] ره په‌روو بینه، یعنی [[میترا]] ره پرستش کاردنه.{{sfn|Foltz|2013|p=22}}}} ارشک شه احتمالاً پارت دله دنیا بمو و گت بیه و پارتی زوون جه گپ زوئه.{{sfn|Boyce|1984|p=81}} فرانسوی تاریخ‌نویس ژروم گاسلین گپ جه، ارشک تونست بی‌یه شه زندگیِ ویشتر ره سلوکی سامون دله بگذرنی‌بوشه و حتا ممکن هسته پارتِ محلی مقوم‌ها جه بی‌بوئه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} داهه مردمون خله توم یونانی حاکمونِ ارتش دله اسب‌سوار و کموندار سرباز بینه و وشون ره خدمت کاردنه. [[مقدونیه (باستانی پادشاهی)|مقدونی]] [[گت اسکندر]] ({{reign|۳۳۶|۳۲۳|era=BC}}) جه تا سلوکی [[آنتیوخوس سوم]] ({{reign|۲۲۲|۱۸۷|era=BC}}) دوره اینتی سرباز گیتنه. اینتا نشون دنه که ارشک، که کلاسیک منابع دله «باتجربه سرباز» عنوان جه توصیف بیه، ممکن هسته سلوکی حاکمون یا وشون والیونِ دست‌بن خدمت هاکرد بوئه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=165}} == سلطنت == [[Image:Rome-Seleucia-Parthia 200bc.jpg|300px|thumb|[[پارت]]ِ جاجیگاه و ونه دور-بر.]] === قدرت برسی‌ین و جنگ === حدود ۲۵۰ پیش از میلاد دله، ارشک و ونه پرنی پیروون [[آستاوه]] ره بَییتنه، که [[اتک]] دره نزدیکی بییه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}} چن سال بعد، احتمالاً حدود ۲۴۷ پیش از میلاد، ارشک [[آساک]] دله شاه تاج‌گذاری بیه، اتا شهر که وه شه بساته بییه و اشکانی شاهی قبرستان عنوان جه خدمت کارده.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=179-180}} ونه آساک دله تاج‌گذاری، عموماً اشکانی سلسله شروع علامت دونّه.{{sfn|Schippmann|1986|pp=525–536}} حدود ۲۴۵ پیش از میلاد، [[اندراگوراس (سلوکی شهرب)|اندراگوراس]]، که سلوکی پارتِ استانِ والی بییه، شه استقلال ره سلوکی شاه [[سلوکوس دوم کالینیکوس]] ({{reign|۲۴۶|۲۲۵ پیش از میلاد}}) جه اعلام هاکرده و شه ولایت ره مستقل پادشاهی هاکرده.{{sfn|Schippmann|1986|pp=525–536}} پارتِ سلوکی امپراتوری جه جدا بیّن و نتیجه دله سلوکی نظامی پشتیبانیِ از دست هدائن په، اندراگوراس شه مرزون ره حفظ هاکردن دله مشکل پیدا هاکرده و حدود ۲۳۸ پیش از میلاد — ارشک و ونه برار [[تیرداد اول اشکانی|تیرداد اول]]ِ فرماندهی بن{{sfn|Curtis|2007|p=7}}{{sfn|Bivar|1983|p=29}} پرنیون [[پرنیونِ پارت فتح|پارت ره حمله هاکردنه]] و آستابنه (آستاوا) ره اندراگوراس جه بَییتنه، که اون سامونِ شمالی منطقه بییه و ونه اداری پایتخت [[قوچان]] بییه.{{sfn|Bickerman|1983|p=19}} [[Image:Seleukos II Kallinikos, Tetradrachm, 246-225 BC, HGC 9-303p.jpg|thumb|left|[[سلوکوس دوم کالینیکوس]]ِ [[تترادراخم]]، [[سلوکی امپراتوری]]ِ شاه (''[[بازیلئوس]]'').{{sfn|Hoover|2009|p=61}}]] اتا کچیک گدر په، پرنیون پارتِ باقی ره اندراگوراس جه بَییتنه و وه ره اون پروسه دله بکوشتنه. استانِ فتح همراهی، اشکانیون یونانی و رومی منابع دله پارتیون عنوان جه اِشناسا بَینه.{{sfn|Kia|2016|p=171}} اینتا اصطلاح، مدرن غربی نویسندگون هم منظم استفاده کاردنه، ولی مدرن تاریخ‌نویس استفان ر. هاوزر گپ جه، وه «ونه کنار بی‌یشتن، چون اتا نادرست ایده از اتا قومی حاکم کلاس، چندی‌قومی و چندی‌زوون جمعیت دله، انتقال دنه».{{sfn|Hauser|2013|p=730}} همسایه [[هیرکانی]] استان هم زود پرنیون جه فتح بیه.<ref name="JUS">Justin, {{usurped|1=[https://web.archive.org/web/20030902213004/http://www.forumromanum.org/literature/justin/english/trans41.html xli. 5]}}.</ref> سلوکیونِ اتا بازیابی لشکرکشی، ۲۲۸ پیش از میلاد دله، سلوکوس دومِ رهبری جه انجام بیه، که ارشک وسّه مشکل‌ساز بیه، چون وه همون گدر [[یونانی-بلخی پادشاهی|یونانی-بلخی]] حاکم [[دیودوتوس دوم]] ({{reign|۲۳۹|۲۲۰ پیش از میلاد}}) همراهی جنگ دله بییه. دِ تا جبهه دله جنگ هاکردن ره جلوگیری هاکردن وسّه، ارشک سریعاً دیودوتوس دوم همراهی صلح معاهده ره بستنه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}} با این حال، وه نَتونسته سلوکی لشکرکشی ره متوقف هاکنه و مجبور بیه پارت ره ترک هاکنه و مرکزی آسیا وسّه بورده، اونجه [[آپاسیاکه]] همراهی پناه بَییته.{{sfn|Schmitt|1986|pp=151-152}} سلوکی فتح کوتاه‌مدت ثابت بیه؛ سلوکی امپراتوریِ غربی بخشون دله مشکلات وسّه، سلوکوس دوم مجبور بیه پارت ره ترک هاکنه، که ارشک ره فرصت هدائه شه ازدست‌بئی سامونون ره دِباره بَیره و احتمالاً ونه سامون ره جنوب وسّه هم ویشته هاکنه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}} در واقع، ارشکِ آپاسیاکه وسّه عقب‌نشینی، شاید اتا استراتژیک حرکت بییه، چون سلوکوس دوم نا ونه تعقیب هاکردنِ منابع ره داشته و نا صلح معاهده بستنِ گدر ره.{{sfn|Gaslain|2016|p=5}} ارشک همچنین یونانی-بلخیون همراهی اتحاد بستنه،{{sfn|Dąbrowa|2012|p=169}} که تأیید کانده که دِ تا قدرتِ میونِ ارتباط احتمالاً خله قبل‌ته برقرار بیه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} رومی تاریخ‌نویس [[یوستین (تاریخ‌نویس)|یوستین]] گپ جه، ارشک «پارتی دولت ره ساکن هاکرده، سرباز جمع هاکرده، قلعه‌ئون بساته و شه شهرون ره مستحکم هاکرده.»<ref name="JUS" /> آساک علاوه، وه [[دارا (پارت)|دارا]] شهر ره هم، زاپاورتنون کوه دله، که پارت دله اتا جا هسته، بساته.{{sfn|Weiskopf|1993|pp=671-672}} [[نیسا، ترکمنستان|نیسا]] هم، که ارشک بساته بییه، بعد اشکانیونِ شاهی اقامتگاه عنوان جه، ۱اُمین-قرن پیش از میلاد تا، استفاده بییه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=179-180}} === جانشینی === [[Image:Nisa-Overview-2015.JPG|thumb|300px|[[نیسا، ترکمنستان|نیسا]]یِ خرابه‌ئونِ نمای کلی، [[اشکانی امپراتوری|اشکانیون]]ِ پیشین شاهی اقامتگاه.]] خله گدر وسّه، ارشکِ جانشینی خط و تاحدی ونه تاریخی‌بیّن، معلوم نییه. ارشک و ونه برار تیرداد که همراکت پرنیون ره شورش دله رهبری کاردنه، توسط ژان فوآ-وایان ۱۷۲۵ دله، اشکانی سلسله بنیان‌گذاریِ روایت ره بساته، که اسا کنار بی‌یشته بیه. وه و نسلونِ دانشموندون فکر کاردنه که ارشکِ بمردن په، تیرداد ونه جانشین، اشکانی سلسله شاه عنوان جه بیه.{{sfn|Foy-Vaillant|1725|pp=1ff.}}<ref>{{harvtxt|Wolski|1962|pp=139–142}}, for a summary of the old historiography since Foy-Vaillant.</ref> اینتا بعضی مختلف نظریه‌ئون ره باعث بیه، از جمله اتا که ارشک ره افسانه‌ای چهره دونسته، درحالی‌که اشکانیون بنیان‌گذاری ره تیرداد ره نسبت دائه.{{sfn|Bivar|1983|p=29, 30}} ۱۹۵۷ و ۱۹۶۲ میون {{ill|یوزف وولسکی|pl}} اتا سری مقاله، مخالف دیدگاه همراهی منتشر هاکرده: وه ارشک ره اشکانیون بنیان‌گذار دونسته و تیرداد ره افسانه‌ای.<ref>{{harvtxt|Wolski|1959}} and {{harvtxt|Wolski|1962|p=145}}. The author's main argument was that Justin was misunderstood in previous studies, which also relied too much on [[Arrian]]—a Greek historian whose work comprises numerous mistakes.</ref> اینتا نظریه، اون گدر جه، ویشته دانشموندون جه، کچیک اختلافون همراهی، پشتیبانی بیه، تا اینکه نیسا دله اتا [[استراکون|استراکونی]] کشف همراهی تأیید بیه که ارشکِ نوم ره داشته.{{sfn|Bivar|1983|p=30}} علاوه بر این، سکه‌شناسی داده‌ئون و منابعِ اخیر تحلیل، اینتا نتیجه ره رسینه که تیردادِ شخصیت واقعاً داستانی هسته و ارشک شه بمردن، ۲۱۷ پیش از میلاد، تا سلطنت ره ادامه هدائه و ونه جانشین ونه ریکا، [[ارشک دوم اشکانی|ارشک دوم]] بیه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=169}} == سکه‌ئون == [[Image:Coin of Arsaces I (2), Nisa mint.jpg|thumb|ارشکِ سکه، نیسا ضرابخانه.]] اساساً، ارشکِ سکه‌ئون «همه بعدی اشکانی سکه‌ئونِ نمونه ره تأمین هاکردنه، هرچند خودشون کچیک تغییرات جه».{{sfn|Rezakhani|2013|p=766}} [[خداداد رضاخانی]] اضافه کانده که ونه سکه‌ئون خله سبکی عناصر ره سلوکیون و پیشین هخامنشی شهرب ضربون جه بَییتنه، ولی وه با این حال چن تا نوآوری هاکرده که وشون ره ونه پیشینیون جه متمایز کارده.{{sfn|Rezakhani|2013|pp=766-767}} [[علیرضا شاپور شهبازی]] گپ جه، ونه سکه‌ئون سر، ارشک «عمداً سلوکی سکه‌ئون جه فاصله گیرنه تا شه ملی‌گرایانه و شاهی آرزوون ره تأکید هاکنه»؛{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}} سلوکی معمولِ چهره، [[آپولون]] که [[اومفالوس]] سر نیشته و کمان گیرنه، اتا کماندار جه عوض وانه که ارشک ره تقلید کانده،{{efn|فابریتزیو سینیسی گپ جه، دانشموندون کماندارِ هویت خَوِری اختلاف دارنه. سینیسی گپ جه، کماندار ممکن هسته اشکانیونِ اتا «خدایی‌بئی» نیا یا ساده‌تر خودِ اشکانی شاه ره نمایندگی هاکنه. سینیسی گنه: «قطعی جواب سخت هسته، ولی چون سلوکی آپولونِ اومفالوس سر همراهی ارتباط هنتا اون مرحله دله واضح نییه، چون اشکانی کماندار اتا چارپایه سر نیشته، شاید ونه هخامنشی ارتباطون ره تأکید هاکردن: اینان واقعیت دله نیشته کماندارِ چهره، کارن لقب و ونه سرِ نرم کلاه همراهی زمینه ره آماده کانّه. اینکه زنده ارشک ممکن هسته شه ره قدیمی ایرانی امپراتوری وارث عنوان جه نمایندگی هاکرده بوو، البته اینتا ره رد نَکانده که ونه یاد بعداً اتا جور خاص احترام موضوع بیه، ولی ایرانی شاهی نیا-پرستشِ شخصیت هنتا مشکل‌دار هسته».{{sfn|Sinisi|2012|p=280}}}} که اتا چارپایه سر نیشته (بعضی هخامنشی شهربون، مثل [[داتامش]]، همون سبک جه) درحالی‌که [[سکا]]یی لباس و اتا نرم کلاه پوشنه، که وه ره ''[[باشلیق]]'' گنّه.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}} بعضی کتیبه‌ئون ارشکِ سکه‌ئون سر وه ره ''کارنی''{{efn|که ''کرنی'' یا ''کارن'' هم نویسِنّه.{{sfn|Rezakhani|2013|p=767}}{{sfn|Sinisi|2012|p=280}} دیوید سلوود گپ جه، اینتا آرامی کلمه ممکن هسته [[کارن خاندان|«کارن» خانواده نوم]] همراهی همریشه بوو، ولی وه اضافه کانده که «هخامنشی استفاده دله»، وه ''οτρατηγόs'' معادل بییه و اینتی « autocrat وسّه ماره فرض‌بئی معنی جه نزدیک».{{sfn|Sellwood|1983|p=280}}}} گنّه (یونانی معادل وه ''[[اتوکراتور]]'' بییه)، که اتا لقب بییه که برجسته [[هخامنشی نظامی]] رهبرون، مثل [[کوروش کوچک]]، حمل کاردنه.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}}{{efn|[[خداداد رضاخانی]] گنه که ارشکِ اولیه سکه‌ئون ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΟΣ کتیبه دارنه. اینتا خاص سکه‌ئون، ظاهراً تنها شواهدِ اینتا لقب استفاده‌یِ اشکانیون جه هستنه. رضاخانی گنه که ممکن هسته «اتا اولیه سلوکی سروری تسلیم ره پیشنهاد هاده، چون لقب نشون دنه که ارشک اول شه ره پارتِ منصوب نظامی والی دونسته، که اینتا حقیقت ممکن هسته ونه خودفهمی ره هم نشون هاده که وه [[اندراگوراس (سلوکی شهرب)|اندراگوراس]]، پارتِ شورشی سلوکی شهرب، جانشین هسته». همون منطق جه، رضاخانی گنه که «بعضی نیسا جه ضربون، یونانی دله ارشکِ نوم علاوه، آرامی ''کرنی'' دارنه، ارشک وسّه اتا هخامنشی نظامی لقب، که هر یونانی لقب ره عوض کانده».{{sfn|Rezakhani|2013|p=767}}}} اینتا لقب استفاده جه، ارشک عمداً شه ره شهرب جه بالاتر بی‌یشته، ولی همزمان شاهی لقب ''[[بازیلئوس]]'' (شاه) استفاده جه جلوگیری هاکرده، که وه ره سلوکی شاهی سنتِ پیروی ره پیشنهاد کارده که وه رد کارده.{{sfn|Olbrycht|2021|p=251}} ایرانی دیدگاه جه، ''بازیلئوس'' لقبِ اهمیت کم بییه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=252}} ارشک ظاهراً شه بساته شهر — نیسا ره، شه سکه ضرابخانه جاجیگاه عنوان جه استفاده کارده.{{sfn|Curtis|2007|p=8}} ارشکِ سکه‌ئون هردی نقره و برنز دله ضرب بَینه.{{sfn|Rezakhani|2013|p=766}} ارشکِ نقره‌یِ ''[[درهم|درهمون]]'' (که اشکانیونِ اصلی واحد پول بیه) ونه ریش‌نَدار پروفایل ره رویِ سکه دله نشون دنه، راست وسّه نگاه کانده، سلوکی شاهی چهره‌ئونِ سکه‌ئون سر تصویرون واری.{{sfn|Sinisi|2012|pp=276, 279}} فابریتزیو سینیسی گپ جه، همینتی، پشتِ سکه نیشته کماندار چپ وسّه چرخنه.{{sfn|Sinisi|2012|p=279}} یونانی کتیبه ΑΡΣΑΚΟΥ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΟΣ، ''درهمون''ِ طرفون دله، دِ تا عمودی خط دله نوشته بیه، سلوکی سکه‌ئونِ همون سبک جه.{{sfn|Sinisi|2012|pp=279-280}} اینتا ویژگیون بدون توجه، سینیسی گنه که ارشکِ سکه‌ئون «فوراً اِشناسا وانّه که اتا غیر-یونانی حاکم جه صادر بَینه».{{sfn|Sinisi|2012|p=280}} مثلاً، ارشک رویِ سکه دله نوک‌دار نرم کلاه پوشنه، هخامنشی دوره سکه‌ئون واری، پشتِ سکه کماندار هم که ایرانی سواری لباس پوشنه.{{sfn|Sinisi|2012|p=280}} == میراث == ارشکِ اعتبار، ونه بمردنِ خله په، دوام بیارده. ونه افتخار وسّه اتا ابدی آتش، آساک شهر دله، ونه بمردنِ دِ قرن و ویشته په، هنتا نگه داشته بییه، [[ایزیدور خاراکسی]] گزارش جه.{{sfn|Isidore of Charax|p=11}} اینتا نشون دنه که شاه اعلام هاکردنِ عمل، مذهبی اهمیت داشته.{{sfn|Frye|1984|p=217}} وه احتمالاً اشکانیونِ سلسله آتش عنوان جه خدمت کارده، احتمالاً بساته بیه تا برجسته هاکنه که وشون هخامنشی امپراتوری وارث بینه.{{sfn|Boyce|1986|p=87}} ونه دستاوردون وسّه، وه «ملتِ پییر» عنوان جه اِشناسا بیه و ونه نوم، اتا شاهی افتخاری لقب بیه که همه اشکانی شاهون، ونه دستاوردونِ تحسین جه، استفاده کاردنه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=169}}{{sfn|Kia|2016|p=23}}{{efn|رضاخانی گنه: «اگرچه همه اشکانی شاهون شه شخصی نوم داشتنه، که یونانی-رومی منابع دله و بعضی گدر بابلی نجومی روزنومه‌ئون دله تأیید بَینه، وشون جهانی ارشک لقب ره شه سلطنت نوم عنوان جه استفاده کاردنه، ظاهراً ارشک اول افتخار وسّه، اگرچه حتی اون سلسله بنیان‌گذار ممکن هسته شخصی نوم تیرداد (پارتی *trd’t) داشته بوو، که ارشک ره سلسله قبیله نوم کانده. در واقع، اشکانی تاریخ وسّه روایی منابع نیّه و سکه‌شناسی شواهدِ برجستگی، که اشکانی تاریخ بازسازی وسّه اغلب هدائه وانه، ارشک لقبِ جهانی استفاده، ماره اشکانی سلسله تاریخِ فهمِ خاص مانع ره ایجاد کانده.»{{sfn|Rezakhani|2013|page=767}}}} این نوم همچنین اشکانیون ره افسانه‌ای [[کیانیون|کیانی]] حاکم کوی ارشان همراهی وصل کارده، که ونه سلسله ره ونه شرقی ایرانِ ساکنون، مثل پارتیون و داهه، هنتا یاد داشتنه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=253}} اتا داستانی ادعا بعداً، ۲اُمین-قرن پیش از میلاد جه، اشکانیون جه ساخته بیه، که ارشک ره هخامنشی [[گتِ شاهون]]، اردشیر دومِ نواده عنوان جه نمایندگی کارده.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=179}} ارشکِ خانواده، چار-و-نیم قرن حکومت کاردنه، تا اینکه [[ساسانی امپراتوری]]، ۲۲۴ میلادی دله، وشون ره سرنگون هاکرده. حتی اون گدر هم، ارشکِ نواده‌ئون قابل‌توجه نفوذ و اقتدار داشتنه؛ [[ایرانِ هفت گتِ خاندان]] جه اتا، [[کارن خاندان]]، چن تا گت چهره ایرانی تاریخ دله تولید هاکرده، مثل ۶اُمین-قرن وزیر [[بزرگمهر]]، و ۹اُمین-قرن شاهزاده و شورشی [[مازیار]] ({{reign|۸۱۷|۸۳۹}}).{{sfn|Pourshariati|2017}} اشکانیون همچنین [[قفقاز]]ِ تاریخ دله مهم نقش داشته؛ [[ارمنستان اشکانی سلسله|ارمنستان]]، [[قفقازی آلبانی اشکانی سلسله|قفقازی آلبانی]] و [[ایبریا اشکانی سلسله|ایبریا]] حکومتون، اشکانی سلسله‌یِ شاخه‌ئون جه حکومت کاردنه. [[پروکوپیوس]] گپ جه، حتی ۶اُمین-قرنِ آخر دله، ارمنی نجیب‌زادگان هنتا شه اشکانی میراث و ارشکِ شخصیت ره یاد داشتنه.{{sfn|Pourshariati|2008|p=44}} == شجره‌نومه == {| style="border-spacing: 2px; border: 1px solid darkgray;" |+'''Legend''' |{{tree chart/start}}{{tree chart|KoK|KoK=Orange|boxstyle_KoK=background-color:#F7BE81;}}{{tree chart/end}} |[[شاهونشاه]] |{{tree chart/start}}{{tree chart|KING|KING=Yellow|boxstyle_KING=background-color:#ff9;}}{{tree chart/end}} |[[List of Parthian kings|شاه]] |} {{Tree chart/start}} {{Tree chart| | | | | | | | | | PHR | | | | | | | | | | | | | | | PHR = Phriapites | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |,|-|^|-|.| | | | | | | | | | | | | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |!| | | |!| | | | | | | | | | | | | || border=1}} {{Tree chart| | | | | | | |ARS| |UNK| | | | | | | | | | | | | | | |ARS='''Arsaces I'''<br/>({{reign|247|217 BC}})|boxstyle_ARS=background-color:#ff9;|UNK=Unknown|border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |!| | | |!| | | | | | | | | | | | UNL = Unnamed woman | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | |AR2| |UNK| | | | | | | | | | | | | | | | | AR2 = [[ارشک دوم]]<br/>({{reign|217|191 BC}})|UNK=Unknown|boxstyle_AR2=background-color:#ff9;||boxstyle_CA=background-color:#ff9;|border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | || border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | | | | |PHR| | | | | | | | | | | | | | | | PHR = [[فریاپت]]<br/>({{reign|191|176 BC}})|boxstyle_PHR=background-color:#ff9;| border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |,|-|-|-|+|-|-|-|.| | | | | | | | | | | | | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | |PHR| |MIT| |ART| | | | | | | | | | | | | | PHR = [[فرهاد اول]]<br/>({{reign|176|171 BC}})| MIT = [[مهرداد اول]]<br/>({{reign|171|132 BC}})| ART = [[اردوان اول]]<br/>({{reign|127|124/3 BC}})||boxstyle_PHR=background-color:#ff9;|boxstyle_ART=background-color:#ff9;|boxstyle_MIT=background-color:#F7BE81;|border=1}} {{Tree chart/end}} == یادداشت == <references group="lower-alpha"/> == په‌نویس == {{په‌نویس}} == منابع == === باستونی منبع === * {{cite book | author=Isidore of Charax | author-link=Isidore of Charax | title=Parthian Stations}} *[[Justin (historian)|Justin]], Epitome of the Philippic History of Pompeius Trogus. *[[Ammianus Marcellinus]], ''Res Gestae''. *[[Strabo]], ''[[Geographica]]''. === تازه منبع === {{sfn whitelist|CITEREFLecoq1985}} * {{cite book | last = Axworthy | first = Michael | author-link = Michael Axworthy | title = A History of Iran: Empire of the Mind | url = https://archive.org/details/historyiranempir00axwo | url-access = limited | year = 2008 | publisher = Basic Books | location = New York | pages = [https://archive.org/details/historyiranempir00axwo/page/n18 1]–368| isbn = 978-0-465-00888-9 }} * {{cite book | title = Zoroastrians: Their Religious Beliefs and Practices | year = 1984 | publisher = Psychology Press | last = Boyce | first = Mary | author-link = Mary Boyce | pages = 1–252 | isbn = 9780415239028 | url = https://books.google.com/books?id=a6gbxVfjtUEC&q=false }} * {{cite book | title = The History of Ancient Iran | year = 1984 | publisher = C.H.Beck | last = Frye | first = Richard Nelson | author-link = Richard N. Frye | pages = [https://archive.org/details/historyofancient0000frye/page/n20 1]–411 | isbn = 9783406093975 | url = https://archive.org/details/historyofancient0000frye | url-access = registration | quote = false. }} * {{Cambridge History of Iran|volume=3a|last=Bickerman|first=Elias J.|authorlink=Elias Joseph Bickerman|chapter=The Seleucid Period|pages=3–20|chapter-page=3}} * {{Cambridge History of Iran|volume=3a|last=Bivar|first=A.D.H.|authorlink=Adrian David Hugh Bivar|chapter=The Political History of Iran under the Arsacids|pages=21–99|chapter-page=21}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Arsacids iv. Arsacid religion | last=Boyce | first=M. | author-link=Mary Boyce | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/arsacids-iv | volume=2 | fascicle=5 | pages=540–541 }} * {{cite book|last=Curtis|first=Vesta Sarkhosh|author-link=Vesta Sarkhosh Curtis|chapter=The Iranian Revival in the Parthian Period|pages=7–25|title=The Age of the Parthians: The Ideas of Iran|volume=2|year=2007|publisher=I.B. Tauris & Co Ltd., in association with the London Middle East Institute at SOAS and the British Museum|location=London & New York|editor-last1=Curtis|editor-first1=Vesta Sarkhosh|editor-link1=Vesta Sarkhosh Curtis|editor-last2=Stewart|editor-first2=Sarah|isbn=978-1-84511-406-0}} * {{cite book |first1=Edward |last1=Dąbrowa |editor1-last=Daryaee |editor1-first=Touraj |editor1-link=Touraj Daryaee |title=The Oxford Handbook of Iranian History |date=2012 |publisher=Oxford University Press |chapter=The Arsacid Empire |pages=1–432 |isbn=978-0-19-987575-7 |url=https://books.google.com/books?id=K-poAgAAQBAJ |access-date=2019-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190101051501/https://books.google.dk/books?id=K-poAgAAQBAJ&pg |archive-date=2019-01-01 |url-status=dead }} * {{cite book | title = Religions of Iran: From Prehistory to the Present | year = 2013 | publisher = Oneworld Publications | last = Foltz | first = Richard | author-link = Richard Foltz | pages = 1–368 | isbn = 9781780743097 | url = https://books.google.com/books?id=sZRGAQAAQBAJ }} * {{cite book |last=Gaslain|first=Jérôme|editor-last1=Curtis|editor-first1=Vesta Sarkhosh|editor-last2=Pendleton|editor-first2=Elizabeth J.|editor-last3=Alram|editor-first3=Michael|editor-last4=Daryaee|editor-first4=Touraj|title=The Parthian and Early Sasanian Empires: Adaptation and Expansion |date=2016 |publisher=Oxbow Books |isbn=9781785702082 |chapter=Some Aspects of Political History: Early Arsacid Kings and the Seleucids}} * {{cite book |last=Ghodrat-Dizaji|first=Mehrdad|editor-last1=Curtis|editor-first1=Vesta Sarkhosh|editor-last2=Pendleton|editor-first2=Elizabeth J.|editor-last3=Alram|editor-first3=Michael|editor-last4=Daryaee|editor-first4=Touraj|title=The Parthian and Early Sasanian Empires: Adaptation and Expansion |date=2016 |publisher=Oxbow Books |isbn=9781785702082 |chapter=Remarks on the Location of the Province of Parthia in the Sasanian Period}} * {{cite book |first1=Stefan R. |last1=Hauser |editor1-last=Potts |editor1-first=Daniel T. |title=The Oxford Handbook of Ancient Iran |date=2013 |publisher=Oxford University Press |chapter=The Arsacids (Parthians)|pages=728–751|isbn=9780190668662|url=https://books.google.com/books?id=Z_tRvgAACAAJ}} * {{cite journal | last1=Kazemi |first1=Hashem | last2=Dehpahlavan |first2=Mostafa | title=Parthian Arsacids or Scythian Arsacids? The emergence of the Arsacid based on written sources and archaeological evidence (Sources, Obstacles and Challenges) | journal=Journal of Iranian Studies |date=2023 |volume=13 |issue=4 |pages=1–22 |url=https://journals.ut.ac.ir/article_90918.html |issn=2676-4601 |doi=10.22059/jis.2023.350547.1167 |lang=fa}}. * {{cite book|last1=Kia|first1=Mehrdad|title=The Persian Empire: A Historical Encyclopedia [2 volumes]|date=2016|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1610693912|url=https://books.google.com/books?id=B5BHDAAAQBAJ&q=false}} * {{cite book|last1=Hoover|first1=Oliver D.|title=''Handbook of Syrian Coins: Royal and Civic Issues, Fourth to First Centuries BC'' [The Handbook of Greek Coinage Series, Volume 9]|location = Lancaster/London |date=2009|publisher=Classical Numismatic Group}} * {{Encyclopædia Iranica | article=Aparna | last=Lecoq | first=P. | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/aparna-c3k | volume=2 | fascicle=2 | page=151}} * {{cite book |last=Olbrycht|first=Marek Jan|year=2021|title=Early Arsakid Parthia (ca. 250-165 B.C.)|publisher=Brill|url=https://books.google.com/books?id=OHkxEAAAQBAJ|isbn=978-9004460751}} *{{Cite book |last=Overtoom |first=Nikolaus Leo |url=https://global.oup.com/academic/product/reign-of-arrows-9780190888329 |title=Reign of Arrows: The Rise of the Parthian Empire in the Hellenistic Middle East |publisher=Oxford University Press |year=2020 |isbn=9780190888329}} * {{Encyclopædia Iranica Online | article=Kārin | last=Pourshariati | first=Parvaneh | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/karin | year=2017 }} * {{cite book |last = Pourshariati |first = Parvaneh |title = Decline and Fall of the Sasanian Empire: The Sasanian-Parthian Confederacy and the Arab Conquest of Iran |location = London and New York |publisher = I.B. Tauris |year = 2008 |isbn = 978-1-84511-645-3 |url = https://books.google.com/books?id=I-xtAAAAMAAJ }} * {{cite book |last1=Rezakhani |first1=Khodadad |author-link1=Khodadad Rezakhani|editor-last=Potts|editor-first=Daniel T.|editor-link=Daniel T. Potts|title=The Oxford Handbook of Ancient Iran |date=2013 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0199733309 |chapter=Arsacid, Elymaean, and Persid Coinage}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Arsacids ii. The Arsacid dynasty | last=Schippmann | first=K. | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/arsacids-ii | volume=2 | fascicle=5 | pages=525–536 }} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Apasiacae | last=Schmitt | first=R. | author-link=Rüdiger Schmitt | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/apasiacae-tribe | volume=2 | fascicle=2 | pages=151–152 | year=1986 }} * {{Cambridge History of Iran|volume=3a|last=Sellwood|first=David|chapter=Parthian Coins}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Arsacids i. Origins | last=Shahbazi | first=A. Sh. | author-link=Alireza Shapour Shahbazi | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/arsacids-i | volume=2 | fascicle=5 | page=525 }} * {{cite book |last1=Sinisi |first1=Fabrizio |editor1-last=Metcalf |editor1-first=William E. |title=The Oxford Handbook of Greek and Roman Coinage |date=2012 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0195305746 |chapter=The Coinage of the Parthians}} * {{cite book | first=Jean | last=Foy-Vaillant | title=[[iarchive:arsacidarumimper01foyv/page/n5|Arsacidarum imperium, sive, Regum Parthorum historia : ad fidem numismatum accommodata]] | volume=1 | publication-place=Paris | date=1725}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Dārā (city) | last=Weiskopf | first=Michael | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/dara-the-name-of-a-parthian-city-and-of-a-byzantine-garrison-town-of-the-sasanian-period | volume=6 | fascicle=6 | pages=671–672 }} * {{cite journal | first=Józef | last=Wolski | jstor=4434614 | title=L'Historicité d'Arsace Ier | language=fr | work=[[Historia (classical antiquity history journal)|Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte]] |volume=8 | issue=2 | date=April 1959 | pages=222–238}} * {{cite journal | first=Józef | last=Wolski | jstor=4434737 | title=Arsace II et la Généalogie des Premiers Arsacides | language=fr | work=Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte | volume=11 | number=2 | date=April 1962 | pages=138–145}} {{S-start}} {{S-hou|[[اشکانیون|اشکانی شاه]]||||217 BC}} {{S-new}} {{S-ttl|عنوان=[[List of Parthian monarchs|King of Parthia]]|سال‌ها=247–217 BC}} {{S-aft|بعد=[[Arsaces II of Parthia|Arsaces II]]}} {{S-end}} {{اشکانیون شاهون}} [[رج:اشکانیون شاهون]] 68xfcqe1zgpvwnqsxku8705qiauldcf 417005 417001 2026-11-12T07:48:32Z محک 1023 417005 wikitext text/x-wiki {{صندخ/شخص | name = ارشک اول {{lang|xpr|𐭀𐭓𐭔𐭊}} | title = | image = Coin of Arsaces I (1), Nisa mint.jpg | image_size = 300px | caption = ارشک اولِ سکه. سکه پشت‌دیم، اتا نیشته کموندار ره نشون دنه که نشونه گیرنه، [[یونانی زوون|یونانی]] کتیفه همراهی: «ΑΡΣΑΚΟΥ» (راست) و «[AYT]OKPATOP[OΣ]» (چپ)، یعنن «ارشک [[اتوکراتور|اتوکراتور]]» [ ِسکه]. | succession = [[اشکانی امپراتوری|اشکانی سلسله]]ِ شاه | reign = ۲۴۷ – ۲۱۷ پیش از میلاد | coronation = | full_name = | predecessor = | successor = [[ارشک دوم اشکانی|ارشک دوم]] | issue = [[ارشک دوم اشکانی|ارشک دوم]] | dynasty = | father = فریاپیت | death_date = ۲۱۷ پیش از میلاد | death_place = [[پارت]] | religion = [[زرتشتی دین]] }} '''ارشک اول''' ({{IPAc-en|ˈ|ɑr|s|ə|s|iː|z}}؛ {{langx|grc|Ἀρσάκης}}؛ {{langx|xpr|{{script|Prti|𐭀𐭓𐭔𐭊}}}}) [[اشکانی امپراتوری|اشکانیون]]ِ اولین شاه بی‌یه که ۲۴۷ جه تا ۲۱۷ پیش از میلاد سلطنت هاکرده و وه ره [[اشکانی امپراتوری|اشکانی سلسله]]یِ مؤسس إشناسنّه و دیگر شاهون ونه همنوم بینه. ارشک [[پرنی]] رهبر بی‌یه، که [[داهه]]‌یِ اتحادیه‌یِ ۳تا [[سکاییون|سکایی]] قبیله‌ئون دله دئی‌یه. وه شه سلسله ره ۳اُمین قرنِ میون تأسیس هاکرده، وه اول، [[پارت]]ِ [[شهرب]] (که اسا [[ترکمنستان]] و [[ایرون]] میون رَسِد بیه) و [[اندراگوراس (سولوکی شهرب)|اندراگوراس]] ره فتح هاکرده و اینطرزی [[سولوکی امپراتوری]] ره هاپته و وشونِ علیه جنگ دکته. وه شه سلطنتِ باقی ره منطقه دله شه حکومت ره قائِم هاکردن وسّه گذرنی‌یه و موفق بیه سولوکیونِ تلاشون ره پارتِ دِباره فتح هاکردن وسّه هِرِستنه. ارشک شه بدست بیاردی‌ئون وسّه، اشکانی شاهون میون محبوب بی‌یه و ونه نوم ره شاهونِ افتخاری لقب وسّه إستفاده کاردنه. ونه بمردن گدر، ارشک اتا قوی دولتِ پایه ره بی‌یشت بی‌یه،{{sfn|Kia|2016|p=xxxiv}} که آخرسری ونه گتِ برارزا، [[مهرداد اول اشکانی|مهرداد اول]]، گدر امپراتوری تبدیل بیه و وشون [[شاهونشاه]] لقب ره بَییتنه.<ref>{{harvnb|Dąbrowa|2012|p=179}}; {{harvnb|Schippmann|1986|pp=525–536}}</ref> ارشکِ جانشین، ونه ریکا [[ارشک دوم|ارشک دوم]] بی‌یه. منابع دله ارشک خَوِری خله کم بنویشت هسته و منحصراً اونچی دومبی یونانی و رومی روایتون جه إنه که ونه بمردنِ معاصر دوره بنویشته بَینه. نتیجتاً، ونه سلطنت کم بشناسی هسته. ونه وجود ره حتا مدرن دانشموندون زیر سؤال بَوردنه تا اینکه نو مطالعات و باستان‌شناسی کشفیات، ۱۹۶۰ سالون دله ونه هویت ره تأیید هاکردنه. ==نوم== ''{{lang|la|Arsacēs}}'' [[یونانی زوون]] دله، {{transliteration|grc|Arsákēs}} ({{lang|grc|Ἀρσάκης}}) ِ[[لاتین]] شکل هسته، که شه [[پارتی زوون]] {{transliteration|xpr|Aršak}} ({{langx|xpr|{{script|Prti|𐭀𐭓𐭔𐭊}}}}) جه إنه. این نوم، [[قدیمی ایرانی]] {{transliteration|mis|R̥šan}} ِتصغیر هسته، که «قهرمون» معنی دنه. این نوم ره [[فارسیون|فارسی]] [[هخامنشی امپراتوری]]ِ بعضی حاکمون هم إستفاده کردنه، من‌جمله [[اردشیر دوم]] ({{reign|۴۰۴|۳۵۸ پیش از میلاد}})، که اشکانیون وه ره شه جَد دونستنه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=253}} ==زمینه == [[Image:Parthian mounted archer.jpg|thumb|اشکانی سوار و کموندار؛ موجستمه إسا [[پالاتزو ماداما، تورین]] دله کته.]] ارشکِ زندگی خَوِری منابع خله فرق کانّه. وه ره ویشته یونانی و رومی منابع جه اِشناسنّه، که بعدی [[روم و اشکانیون جنگ]] وسّه ونجه و ونه سلسله جه دشمن بینه.{{sfn|Kia|2016|p=171}} [[ایران]]ِ ملی تاریخ دله، ونه نسب ره چنتا اسطوره‌ای دیم سٮراق هدانه که بصتینکلا [[کی قباد]]، کی آرش، دارا (هومایِ ریکا) یا [[آرش]]، کموندارِ قهرمون زک‌زا جه بی‌یه. ارشک و آرشِ همراهی و ارتباط، وشونِ نومونِ شباهت و ارشکِ سکه‌ئون که وه ره کموندار عنوان جه یاردنه وسّه هسته.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}} [[روم باستان|رومی]] تاریخ‌نویس، [[آمیانوس مارسلینوس]] گپ جه، ارشک اتا پست‌نسب دزد بی‌یه که شه کِردِکار و چک‌په بزوئن په، سولوکی پارس ره حمله و فتح هاکرده و نیکاتور سلوکوس ره شکست هدائه و «مقدونی پادگانون» ره درهشنی‌یه.<ref>Marcellinus,[[wikisource:The_Roman_History_of_Ammianus_Marcellinus/Book_XXIII]]</ref> ویشته قبول‌بئی نظریه، یونانی جوغرافی‌دون [[استرابون]]ِ هسته:{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}}{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}}{{sfn|Curtis|2007|p=7}} ونه گپ جه، ارشک اتا [[سکاییون|سکایی]] قبیله دله رئیس بی‌یه که [[پرنی]] رهبر بینه و [[مرکزی آسیا]]یِ [[داهه]] اتحادیه‌یِ سه تا [[سکاییون|سکایی]] قبیله‌ئون جه اتا وشون بینه.<ref>Strabo, [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Strabo/11I*.html xi. 9].</ref> داهه شه قدرت ره کاملاً اسب‌سواری سر بنا هاکرد بینه و اینتی خله متحرک و ذیل نیرو داشتنه که خطر گدر تونستنه [[آرال دریا]]یِ جنوب وَری عقب هنیشن.{{sfn|Axworthy|2008|p=32}} همینتا وسّه، دیگه امپراتوریون وشون ره کنترل هاکردنِ تلاش دله مشکل داشتنه.{{sfn|Axworthy|2008|p=32}} بعضی تاریخ‌نویسون، هاشم کاظمی و مصطفی دهپهلوان واری، اتا جایگزینِ فرضیه دنّه که ارشک، [[فارسیون|فارس]] بی‌یه. وشون [[آپولودوروس آرتمیتایی]]، [[یوستین (تاریخ‌نویس)|یوستین]] و [[استرابون]]ِ روایتون همراهی موافق نینه که [[ارشک اول]] ره [[پرنیون حمله پارت وری|مهاجم]] [[پرنی]] جه بی‌یه؛ بلکوم وشون [[آریان]]، [[کاسیوس دیو]] و [[زوسیموس (تاریخ‌نویس)|زوسیموس]] همراهی موافق هستنه که ارشک اول وسّه، [[پارت]] دله بومی و [[فارسیون|پارسی]] ریشه فرض کانّه. داهه اول‌سر، ۴^اُمین قرن پیش از میلاد دله، [[سیحون|جاکسارتس]] میون زندگی کاردنه، ولی کم‌کم جنوب وَری رُش هکتنه، احتمالاً ۳^اُمین قرنِ اول دله.{{sfn|Gaslain|2016|p=3}} وشون اول جنوب‌شرق وری بمونه و بلخ ره مهاجرت هاکردنه، ولی اونجه جه در-بمو بینه و نتیجتاً شه مسیر ره غرب وری عوض هاکردنه.{{sfn|Gaslain|2016|p=3}} وشون کم‌کم پارت دله ساکن بینه، اتا منطقه [[مازرون دریا]]یِ جنوب‌شرقی بخش دله، که تقریباً اسا ایرانِ [[خراسان اوستان]] و جنوبی [[ترکمونستون]] جه مطابقت کانده.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}}{{sfn|Ghodrat-Dizaji|2016|p=42}} اینتا منطقه اون گدر سولوکیونِ حکومت دله دئی‌یه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} ۲۸۲/۱ پیش از میلاد جه، پارت دله پرنی‌ها نفوذ ویشته بیّه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} پرنیون تنها کسونی نئینه که پارت ره مهاجرت هاکردنه، چون منطقه دائماً شمال جه ایرانی مهاجرونِ نو مردمون ره شه سامون دله قبول کرده.{{sfn|Pourshariati|2008|p=20}} پرنیون اتا شرقی ایرانی قبیله بینه که [[ایران باستانی دین|ایرانِ باستانی دین]] ره پرستش کاردنه.{{sfn|Boyce|1986|pp=540-541}} ولی ۳^اُمین قرنِ میونه، وشون محلی پارتی فرهنگ دله جذب بَینه؛ وشون پارتی فرهنگ بئیتنه و اتا [[غربی ایرانی زوونون|شمال-غربی ایرانی زوون]] جه گپ زونه و [[زرتشتی دین]] په‌روو بَینه، حتا شه وسّه زرتشتی نوم دینگونه؛ ارشکِ پییر واری که شه نوم ره «فریاپیت» بی‌یشته، که ونه نوم [[اوستایی]] ''*Friya pitā'' («پی‌یر-دوست») جه بَییته بیه.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}}{{sfn|Boyce|1986|pp=540-541}}{{sfn|Lecoq|1985|p=151}}{{efn|اشکانیون ره عموماً [[زرتشتی]] دونّه، ولی اینتا ره باستان‌شناسون جه ننشنه بائوتن حکماً راسته؟{{sfn|Hauser|2013|p=743}} [[ریچارد فولتز]] و [[پروانه پورشریعتی]] واری تاریخ‌نویسون إستٮدلال هاکردنه که اشکانیون واقعاً [[مهر دین]] ره په‌روو بینه، یعنی [[میترا]] ره پرستش کاردنه.{{sfn|Foltz|2013|p=22}}}} ارشک شه احتمالاً پارت دله دنیا بمو و گت بیه و پارتی زوون جه گپ زوئه.{{sfn|Boyce|1984|p=81}} فرانسوی تاریخ‌نویس ژروم گاسلین گپ جه، ارشک تونست بی‌یه شه زندگیِ ویشتر ره سولوکی سامون دله بگذرنی‌بوشه و حتا ممکن هسته پارتِ محلی مقوم‌ها جه بی‌بوئه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} داهه مردمون خله توم یونانی حاکمونِ ارتش دله اسب‌سوار و کموندار سرباز بینه و وشون ره خدمت کاردنه. [[مقدونیه (باستانی پادشاهی)|مقدونی]] [[گت اسکندر]] ({{reign|۳۳۶|۳۲۳|era=BC}}) جه تا سولوکی [[آنتیوخوس سوم]] ({{reign|۲۲۲|۱۸۷|era=BC}}) دوره اینتی سرباز گیتنه. اینتا نشون دنه که ارشک، که کلاسیک منابع دله «باتجربه سرباز» عنوان جه توصیف بیه، ممکن هسته سولوکی حاکمون یا وشون والیونِ دست‌بن خدمت هاکرد بوئه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=165}} == سلطنت == [[Image:Rome-Seleucia-Parthia 200bc.jpg|300px|thumb|[[پارت]]ِ جاجیگاه و ونه دور-بر.]] === قدرت برسی‌ین و جنگ === حدود ۲۵۰ پیش از میلاد دله، ارشک و ونه پرنی پیروون [[آستاوه]] ره بَییتنه، که [[اتک]] دره نزدیکی بییه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}} چن سال بعد، احتمالاً حدود ۲۴۷ پیش از میلاد، ارشک [[آساک]] دله شاه تاج‌گذاری بیه، اتا شهر که وه شه بساته بییه و اشکانی شاهی قبرستان عنوان جه خدمت کارده.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=179-180}} ونه آساک دله تاج‌گذاری، عموماً اشکانی سلسله شروع علامت دونّه.{{sfn|Schippmann|1986|pp=525–536}} حدود ۲۴۵ پیش از میلاد، [[اندراگوراس (سولوکی شهرب)|اندراگوراس]]، که سولوکی پارتِ استانِ والی بییه، شه استقلال ره سولوکی شاه [[سلوکوس دوم کالینیکوس]] ({{reign|۲۴۶|۲۲۵ پیش از میلاد}}) جه اعلام هاکرده و شه ولایت ره مستقل پادشاهی هاکرده.{{sfn|Schippmann|1986|pp=525–536}} پارتِ سولوکی امپراتوری جه جدا بیّن و نتیجه دله سولوکی نظامی پشتیبانیِ از دست هدائن په، اندراگوراس شه مرزون ره حفظ هاکردن دله مشکل پیدا هاکرده و حدود ۲۳۸ پیش از میلاد — ارشک و ونه برار [[تیرداد اول اشکانی|تیرداد اول]]ِ فرماندهی بن{{sfn|Curtis|2007|p=7}}{{sfn|Bivar|1983|p=29}} پرنیون [[پرنیونِ پارت فتح|پارت ره حمله هاکردنه]] و آستابنه (آستاوا) ره اندراگوراس جه بَییتنه، که اون سامونِ شمالی منطقه بییه و ونه اداری پایتخت [[قوچان]] بییه.{{sfn|Bickerman|1983|p=19}} [[Image:Seleukos II Kallinikos, Tetradrachm, 246-225 BC, HGC 9-303p.jpg|thumb|left|[[سلوکوس دوم کالینیکوس]]ِ [[تترادراخم]]، [[سولوکی امپراتوری]]ِ شاه (''[[بازیلئوس]]'').{{sfn|Hoover|2009|p=61}}]] اتا کچیک گدر په، پرنیون پارتِ باقی ره اندراگوراس جه بَییتنه و وه ره اون پروسه دله بکوشتنه. استانِ فتح همراهی، اشکانیون یونانی و رومی منابع دله پارتیون عنوان جه اِشناسا بَینه.{{sfn|Kia|2016|p=171}} اینتا اصطلاح، مدرن غربی نویسندگون هم منظم استفاده کاردنه، ولی مدرن تاریخ‌نویس استفان ر. هاوزر گپ جه، وه «ونه کنار بی‌یشتن، چون اتا نادرست ایده از اتا قومی حاکم کلاس، چندی‌قومی و چندی‌زوون جمعیت دله، انتقال دنه».{{sfn|Hauser|2013|p=730}} همسایه [[هیرکانی]] استان هم زود پرنیون جه فتح بیه.<ref name="JUS">Justin, {{usurped|1=[https://web.archive.org/web/20030902213004/http://www.forumromanum.org/literature/justin/english/trans41.html xli. 5]}}.</ref> سولوکیونِ اتا بازیابی لشکرکشی، ۲۲۸ پیش از میلاد دله، سلوکوس دومِ رهبری جه انجام بیه، که ارشک وسّه مشکل‌ساز بیه، چون وه همون گدر [[یونانی-بلخی پادشاهی|یونانی-بلخی]] حاکم [[دیودوتوس دوم]] ({{reign|۲۳۹|۲۲۰ پیش از میلاد}}) همراهی جنگ دله بییه. دِ تا جبهه دله جنگ هاکردن ره جلوگیری هاکردن وسّه، ارشک سریعاً دیودوتوس دوم همراهی صلح معاهده ره بستنه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}} با این حال، وه نَتونسته سولوکی لشکرکشی ره متوقف هاکنه و مجبور بیه پارت ره ترک هاکنه و مرکزی آسیا وسّه بورده، اونجه [[آپاسیاکه]] همراهی پناه بَییته.{{sfn|Schmitt|1986|pp=151-152}} سولوکی فتح کوتاه‌مدت ثابت بیه؛ سولوکی امپراتوریِ غربی بخشون دله مشکلات وسّه، سلوکوس دوم مجبور بیه پارت ره ترک هاکنه، که ارشک ره فرصت هدائه شه ازدست‌بئی سامونون ره دِباره بَیره و احتمالاً ونه سامون ره جنوب وسّه هم ویشته هاکنه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}} در واقع، ارشکِ آپاسیاکه وسّه عقب‌نشینی، شاید اتا استراتژیک حرکت بییه، چون سلوکوس دوم نا ونه تعقیب هاکردنِ منابع ره داشته و نا صلح معاهده بستنِ گدر ره.{{sfn|Gaslain|2016|p=5}} ارشک همچنین یونانی-بلخیون همراهی اتحاد بستنه،{{sfn|Dąbrowa|2012|p=169}} که تأیید کانده که دِ تا قدرتِ میونِ ارتباط احتمالاً خله قبل‌ته برقرار بیه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} رومی تاریخ‌نویس [[یوستین (تاریخ‌نویس)|یوستین]] گپ جه، ارشک «پارتی دولت ره ساکن هاکرده، سرباز جمع هاکرده، قلعه‌ئون بساته و شه شهرون ره مستحکم هاکرده.»<ref name="JUS" /> آساک علاوه، وه [[دارا (پارت)|دارا]] شهر ره هم، زاپاورتنون کوه دله، که پارت دله اتا جا هسته، بساته.{{sfn|Weiskopf|1993|pp=671-672}} [[نیسا، ترکمنستان|نیسا]] هم، که ارشک بساته بییه، بعد اشکانیونِ شاهی اقامتگاه عنوان جه، ۱اُمین-قرن پیش از میلاد تا، استفاده بییه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=179-180}} === جانشینی === [[Image:Nisa-Overview-2015.JPG|thumb|300px|[[نیسا، ترکمنستان|نیسا]]یِ خرابه‌ئونِ نمای کلی، [[اشکانی امپراتوری|اشکانیون]]ِ پیشین شاهی اقامتگاه.]] خله گدر وسّه، ارشکِ جانشینی خط و تاحدی ونه تاریخی‌بیّن، معلوم نییه. ارشک و ونه برار تیرداد که همراکت پرنیون ره شورش دله رهبری کاردنه، توسط ژان فوآ-وایان ۱۷۲۵ دله، اشکانی سلسله بنیان‌گذاریِ روایت ره بساته، که اسا کنار بی‌یشته بیه. وه و نسلونِ دانشموندون فکر کاردنه که ارشکِ بمردن په، تیرداد ونه جانشین، اشکانی سلسله شاه عنوان جه بیه.{{sfn|Foy-Vaillant|1725|pp=1ff.}}<ref>{{harvtxt|Wolski|1962|pp=139–142}}, for a summary of the old historiography since Foy-Vaillant.</ref> اینتا بعضی مختلف نظریه‌ئون ره باعث بیه، از جمله اتا که ارشک ره افسانه‌ای چهره دونسته، درحالی‌که اشکانیون بنیان‌گذاری ره تیرداد ره نسبت دائه.{{sfn|Bivar|1983|p=29, 30}} ۱۹۵۷ و ۱۹۶۲ میون {{ill|یوزف وولسکی|pl}} اتا سری مقاله، مخالف دیدگاه همراهی منتشر هاکرده: وه ارشک ره اشکانیون بنیان‌گذار دونسته و تیرداد ره افسانه‌ای.<ref>{{harvtxt|Wolski|1959}} and {{harvtxt|Wolski|1962|p=145}}. The author's main argument was that Justin was misunderstood in previous studies, which also relied too much on [[Arrian]]—a Greek historian whose work comprises numerous mistakes.</ref> اینتا نظریه، اون گدر جه، ویشته دانشموندون جه، کچیک اختلافون همراهی، پشتیبانی بیه، تا اینکه نیسا دله اتا [[استراکون|استراکونی]] کشف همراهی تأیید بیه که ارشکِ نوم ره داشته.{{sfn|Bivar|1983|p=30}} علاوه بر این، سکه‌شناسی داده‌ئون و منابعِ اخیر تحلیل، اینتا نتیجه ره رسینه که تیردادِ شخصیت واقعاً داستانی هسته و ارشک شه بمردن، ۲۱۷ پیش از میلاد، تا سلطنت ره ادامه هدائه و ونه جانشین ونه ریکا، [[ارشک دوم اشکانی|ارشک دوم]] بیه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=169}} == سکه‌ئون == [[Image:Coin of Arsaces I (2), Nisa mint.jpg|thumb|ارشکِ سکه، نیسا ضرابخانه.]] اساساً، ارشکِ سکه‌ئون «همه بعدی اشکانی سکه‌ئونِ نمونه ره تأمین هاکردنه، هرچند خودشون کچیک تغییرات جه».{{sfn|Rezakhani|2013|p=766}} [[خداداد رضاخانی]] اضافه کانده که ونه سکه‌ئون خله سبکی عناصر ره سولوکیون و پیشین هخامنشی شهرب ضربون جه بَییتنه، ولی وه با این حال چن تا نوآوری هاکرده که وشون ره ونه پیشینیون جه متمایز کارده.{{sfn|Rezakhani|2013|pp=766-767}} [[علیرضا شاپور شهبازی]] گپ جه، ونه سکه‌ئون سر، ارشک «عمداً سولوکی سکه‌ئون جه فاصله گیرنه تا شه ملی‌گرایانه و شاهی آرزوون ره تأکید هاکنه»؛{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}} سولوکی معمولِ چهره، [[آپولون]] که [[اومفالوس]] سر نیشته و کمان گیرنه، اتا کماندار جه عوض وانه که ارشک ره تقلید کانده،{{efn|فابریتزیو سینیسی گپ جه، دانشموندون کماندارِ هویت خَوِری اختلاف دارنه. سینیسی گپ جه، کماندار ممکن هسته اشکانیونِ اتا «خدایی‌بئی» نیا یا ساده‌تر خودِ اشکانی شاه ره نمایندگی هاکنه. سینیسی گنه: «قطعی جواب سخت هسته، ولی چون سولوکی آپولونِ اومفالوس سر همراهی ارتباط هنتا اون مرحله دله واضح نییه، چون اشکانی کماندار اتا چارپایه سر نیشته، شاید ونه هخامنشی ارتباطون ره تأکید هاکردن: اینان واقعیت دله نیشته کماندارِ چهره، کارن لقب و ونه سرِ نرم کلاه همراهی زمینه ره آماده کانّه. اینکه زنده ارشک ممکن هسته شه ره قدیمی ایرانی امپراتوری وارث عنوان جه نمایندگی هاکرده بوو، البته اینتا ره رد نَکانده که ونه یاد بعداً اتا جور خاص احترام موضوع بیه، ولی ایرانی شاهی نیا-پرستشِ شخصیت هنتا مشکل‌دار هسته».{{sfn|Sinisi|2012|p=280}}}} که اتا چارپایه سر نیشته (بعضی هخامنشی شهربون، مثل [[داتامش]]، همون سبک جه) درحالی‌که [[سکا]]یی لباس و اتا نرم کلاه پوشنه، که وه ره ''[[باشلیق]]'' گنّه.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}} بعضی کتیبه‌ئون ارشکِ سکه‌ئون سر وه ره ''کارنی''{{efn|که ''کرنی'' یا ''کارن'' هم نویسِنّه.{{sfn|Rezakhani|2013|p=767}}{{sfn|Sinisi|2012|p=280}} دیوید سلوود گپ جه، اینتا آرامی کلمه ممکن هسته [[کارن خاندان|«کارن» خانواده نوم]] همراهی همریشه بوو، ولی وه اضافه کانده که «هخامنشی استفاده دله»، وه ''οτρατηγόs'' معادل بییه و اینتی « autocrat وسّه ماره فرض‌بئی معنی جه نزدیک».{{sfn|Sellwood|1983|p=280}}}} گنّه (یونانی معادل وه ''[[اتوکراتور]]'' بییه)، که اتا لقب بییه که برجسته [[هخامنشی نظامی]] رهبرون، مثل [[کوروش کوچک]]، حمل کاردنه.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}}{{efn|[[خداداد رضاخانی]] گنه که ارشکِ اولیه سکه‌ئون ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΟΣ کتیبه دارنه. اینتا خاص سکه‌ئون، ظاهراً تنها شواهدِ اینتا لقب استفاده‌یِ اشکانیون جه هستنه. رضاخانی گنه که ممکن هسته «اتا اولیه سولوکی سروری تسلیم ره پیشنهاد هاده، چون لقب نشون دنه که ارشک اول شه ره پارتِ منصوب نظامی والی دونسته، که اینتا حقیقت ممکن هسته ونه خودفهمی ره هم نشون هاده که وه [[اندراگوراس (سولوکی شهرب)|اندراگوراس]]، پارتِ شورشی سولوکی شهرب، جانشین هسته». همون منطق جه، رضاخانی گنه که «بعضی نیسا جه ضربون، یونانی دله ارشکِ نوم علاوه، آرامی ''کرنی'' دارنه، ارشک وسّه اتا هخامنشی نظامی لقب، که هر یونانی لقب ره عوض کانده».{{sfn|Rezakhani|2013|p=767}}}} اینتا لقب استفاده جه، ارشک عمداً شه ره شهرب جه بالاتر بی‌یشته، ولی همزمان شاهی لقب ''[[بازیلئوس]]'' (شاه) استفاده جه جلوگیری هاکرده، که وه ره سولوکی شاهی سنتِ پیروی ره پیشنهاد کارده که وه رد کارده.{{sfn|Olbrycht|2021|p=251}} ایرانی دیدگاه جه، ''بازیلئوس'' لقبِ اهمیت کم بییه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=252}} ارشک ظاهراً شه بساته شهر — نیسا ره، شه سکه ضرابخانه جاجیگاه عنوان جه استفاده کارده.{{sfn|Curtis|2007|p=8}} ارشکِ سکه‌ئون هردی نقره و برنز دله ضرب بَینه.{{sfn|Rezakhani|2013|p=766}} ارشکِ نقره‌یِ ''[[درهم|درهمون]]'' (که اشکانیونِ اصلی واحد پول بیه) ونه ریش‌نَدار پروفایل ره رویِ سکه دله نشون دنه، راست وسّه نگاه کانده، سولوکی شاهی چهره‌ئونِ سکه‌ئون سر تصویرون واری.{{sfn|Sinisi|2012|pp=276, 279}} فابریتزیو سینیسی گپ جه، همینتی، پشتِ سکه نیشته کماندار چپ وسّه چرخنه.{{sfn|Sinisi|2012|p=279}} یونانی کتیبه ΑΡΣΑΚΟΥ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΟΣ، ''درهمون''ِ طرفون دله، دِ تا عمودی خط دله نوشته بیه، سولوکی سکه‌ئونِ همون سبک جه.{{sfn|Sinisi|2012|pp=279-280}} اینتا ویژگیون بدون توجه، سینیسی گنه که ارشکِ سکه‌ئون «فوراً اِشناسا وانّه که اتا غیر-یونانی حاکم جه صادر بَینه».{{sfn|Sinisi|2012|p=280}} مثلاً، ارشک رویِ سکه دله نوک‌دار نرم کلاه پوشنه، هخامنشی دوره سکه‌ئون واری، پشتِ سکه کماندار هم که ایرانی سواری لباس پوشنه.{{sfn|Sinisi|2012|p=280}} == میراث == ارشکِ اعتبار، ونه بمردنِ خله په، دوام بیارده. ونه افتخار وسّه اتا ابدی آتش، آساک شهر دله، ونه بمردنِ دِ قرن و ویشته په، هنتا نگه داشته بییه، [[ایزیدور خاراکسی]] گزارش جه.{{sfn|Isidore of Charax|p=11}} اینتا نشون دنه که شاه اعلام هاکردنِ عمل، مذهبی اهمیت داشته.{{sfn|Frye|1984|p=217}} وه احتمالاً اشکانیونِ سلسله آتش عنوان جه خدمت کارده، احتمالاً بساته بیه تا برجسته هاکنه که وشون هخامنشی امپراتوری وارث بینه.{{sfn|Boyce|1986|p=87}} ونه دستاوردون وسّه، وه «ملتِ پییر» عنوان جه اِشناسا بیه و ونه نوم، اتا شاهی افتخاری لقب بیه که همه اشکانی شاهون، ونه دستاوردونِ تحسین جه، استفاده کاردنه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=169}}{{sfn|Kia|2016|p=23}}{{efn|رضاخانی گنه: «اگرچه همه اشکانی شاهون شه شخصی نوم داشتنه، که یونانی-رومی منابع دله و بعضی گدر بابلی نجومی روزنومه‌ئون دله تأیید بَینه، وشون جهانی ارشک لقب ره شه سلطنت نوم عنوان جه استفاده کاردنه، ظاهراً ارشک اول افتخار وسّه، اگرچه حتی اون سلسله بنیان‌گذار ممکن هسته شخصی نوم تیرداد (پارتی *trd’t) داشته بوو، که ارشک ره سلسله قبیله نوم کانده. در واقع، اشکانی تاریخ وسّه روایی منابع نیّه و سکه‌شناسی شواهدِ برجستگی، که اشکانی تاریخ بازسازی وسّه اغلب هدائه وانه، ارشک لقبِ جهانی استفاده، ماره اشکانی سلسله تاریخِ فهمِ خاص مانع ره ایجاد کانده.»{{sfn|Rezakhani|2013|page=767}}}} این نوم همچنین اشکانیون ره افسانه‌ای [[کیانیون|کیانی]] حاکم کوی ارشان همراهی وصل کارده، که ونه سلسله ره ونه شرقی ایرانِ ساکنون، مثل پارتیون و داهه، هنتا یاد داشتنه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=253}} اتا داستانی ادعا بعداً، ۲اُمین-قرن پیش از میلاد جه، اشکانیون جه ساخته بیه، که ارشک ره هخامنشی [[گتِ شاهون]]، اردشیر دومِ نواده عنوان جه نمایندگی کارده.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=179}} ارشکِ خانواده، چار-و-نیم قرن حکومت کاردنه، تا اینکه [[ساسانی امپراتوری]]، ۲۲۴ میلادی دله، وشون ره سرنگون هاکرده. حتی اون گدر هم، ارشکِ نواده‌ئون قابل‌توجه نفوذ و اقتدار داشتنه؛ [[ایرانِ هفت گتِ خاندان]] جه اتا، [[کارن خاندان]]، چن تا گت چهره ایرانی تاریخ دله تولید هاکرده، مثل ۶اُمین-قرن وزیر [[بزرگمهر]]، و ۹اُمین-قرن شاهزاده و شورشی [[مازیار]] ({{reign|۸۱۷|۸۳۹}}).{{sfn|Pourshariati|2017}} اشکانیون همچنین [[قفقاز]]ِ تاریخ دله مهم نقش داشته؛ [[ارمنستان اشکانی سلسله|ارمنستان]]، [[قفقازی آلبانی اشکانی سلسله|قفقازی آلبانی]] و [[ایبریا اشکانی سلسله|ایبریا]] حکومتون، اشکانی سلسله‌یِ شاخه‌ئون جه حکومت کاردنه. [[پروکوپیوس]] گپ جه، حتی ۶اُمین-قرنِ آخر دله، ارمنی نجیب‌زادگان هنتا شه اشکانی میراث و ارشکِ شخصیت ره یاد داشتنه.{{sfn|Pourshariati|2008|p=44}} == شجره‌نومه == {| style="border-spacing: 2px; border: 1px solid darkgray;" |+'''Legend''' |{{tree chart/start}}{{tree chart|KoK|KoK=Orange|boxstyle_KoK=background-color:#F7BE81;}}{{tree chart/end}} |[[شاهونشاه]] |{{tree chart/start}}{{tree chart|KING|KING=Yellow|boxstyle_KING=background-color:#ff9;}}{{tree chart/end}} |[[List of Parthian kings|شاه]] |} {{Tree chart/start}} {{Tree chart| | | | | | | | | | PHR | | | | | | | | | | | | | | | PHR = Phriapites | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |,|-|^|-|.| | | | | | | | | | | | | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |!| | | |!| | | | | | | | | | | | | || border=1}} {{Tree chart| | | | | | | |ARS| |UNK| | | | | | | | | | | | | | | |ARS='''Arsaces I'''<br/>({{reign|247|217 BC}})|boxstyle_ARS=background-color:#ff9;|UNK=Unknown|border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |!| | | |!| | | | | | | | | | | | UNL = Unnamed woman | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | |AR2| |UNK| | | | | | | | | | | | | | | | | AR2 = [[ارشک دوم]]<br/>({{reign|217|191 BC}})|UNK=Unknown|boxstyle_AR2=background-color:#ff9;||boxstyle_CA=background-color:#ff9;|border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | || border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | | | | |PHR| | | | | | | | | | | | | | | | PHR = [[فریاپت]]<br/>({{reign|191|176 BC}})|boxstyle_PHR=background-color:#ff9;| border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |,|-|-|-|+|-|-|-|.| | | | | | | | | | | | | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | |PHR| |MIT| |ART| | | | | | | | | | | | | | PHR = [[فرهاد اول]]<br/>({{reign|176|171 BC}})| MIT = [[مهرداد اول]]<br/>({{reign|171|132 BC}})| ART = [[اردوان اول]]<br/>({{reign|127|124/3 BC}})||boxstyle_PHR=background-color:#ff9;|boxstyle_ART=background-color:#ff9;|boxstyle_MIT=background-color:#F7BE81;|border=1}} {{Tree chart/end}} == یادداشت == <references group="lower-alpha"/> == په‌نویس == {{په‌نویس}} == منابع == === باستونی منبع === * {{cite book | author=Isidore of Charax | author-link=Isidore of Charax | title=Parthian Stations}} *[[Justin (historian)|Justin]], Epitome of the Philippic History of Pompeius Trogus. *[[Ammianus Marcellinus]], ''Res Gestae''. *[[Strabo]], ''[[Geographica]]''. === تازه منبع === {{sfn whitelist|CITEREFLecoq1985}} * {{cite book | last = Axworthy | first = Michael | author-link = Michael Axworthy | title = A History of Iran: Empire of the Mind | url = https://archive.org/details/historyiranempir00axwo | url-access = limited | year = 2008 | publisher = Basic Books | location = New York | pages = [https://archive.org/details/historyiranempir00axwo/page/n18 1]–368| isbn = 978-0-465-00888-9 }} * {{cite book | title = Zoroastrians: Their Religious Beliefs and Practices | year = 1984 | publisher = Psychology Press | last = Boyce | first = Mary | author-link = Mary Boyce | pages = 1–252 | isbn = 9780415239028 | url = https://books.google.com/books?id=a6gbxVfjtUEC&q=false }} * {{cite book | title = The History of Ancient Iran | year = 1984 | publisher = C.H.Beck | last = Frye | first = Richard Nelson | author-link = Richard N. Frye | pages = [https://archive.org/details/historyofancient0000frye/page/n20 1]–411 | isbn = 9783406093975 | url = https://archive.org/details/historyofancient0000frye | url-access = registration | quote = false. }} * {{Cambridge History of Iran|volume=3a|last=Bickerman|first=Elias J.|authorlink=Elias Joseph Bickerman|chapter=The Seleucid Period|pages=3–20|chapter-page=3}} * {{Cambridge History of Iran|volume=3a|last=Bivar|first=A.D.H.|authorlink=Adrian David Hugh Bivar|chapter=The Political History of Iran under the Arsacids|pages=21–99|chapter-page=21}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Arsacids iv. Arsacid religion | last=Boyce | first=M. | author-link=Mary Boyce | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/arsacids-iv | volume=2 | fascicle=5 | pages=540–541 }} * {{cite book|last=Curtis|first=Vesta Sarkhosh|author-link=Vesta Sarkhosh Curtis|chapter=The Iranian Revival in the Parthian Period|pages=7–25|title=The Age of the Parthians: The Ideas of Iran|volume=2|year=2007|publisher=I.B. Tauris & Co Ltd., in association with the London Middle East Institute at SOAS and the British Museum|location=London & New York|editor-last1=Curtis|editor-first1=Vesta Sarkhosh|editor-link1=Vesta Sarkhosh Curtis|editor-last2=Stewart|editor-first2=Sarah|isbn=978-1-84511-406-0}} * {{cite book |first1=Edward |last1=Dąbrowa |editor1-last=Daryaee |editor1-first=Touraj |editor1-link=Touraj Daryaee |title=The Oxford Handbook of Iranian History |date=2012 |publisher=Oxford University Press |chapter=The Arsacid Empire |pages=1–432 |isbn=978-0-19-987575-7 |url=https://books.google.com/books?id=K-poAgAAQBAJ |access-date=2019-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190101051501/https://books.google.dk/books?id=K-poAgAAQBAJ&pg |archive-date=2019-01-01 |url-status=dead }} * {{cite book | title = Religions of Iran: From Prehistory to the Present | year = 2013 | publisher = Oneworld Publications | last = Foltz | first = Richard | author-link = Richard Foltz | pages = 1–368 | isbn = 9781780743097 | url = https://books.google.com/books?id=sZRGAQAAQBAJ }} * {{cite book |last=Gaslain|first=Jérôme|editor-last1=Curtis|editor-first1=Vesta Sarkhosh|editor-last2=Pendleton|editor-first2=Elizabeth J.|editor-last3=Alram|editor-first3=Michael|editor-last4=Daryaee|editor-first4=Touraj|title=The Parthian and Early Sasanian Empires: Adaptation and Expansion |date=2016 |publisher=Oxbow Books |isbn=9781785702082 |chapter=Some Aspects of Political History: Early Arsacid Kings and the Seleucids}} * {{cite book |last=Ghodrat-Dizaji|first=Mehrdad|editor-last1=Curtis|editor-first1=Vesta Sarkhosh|editor-last2=Pendleton|editor-first2=Elizabeth J.|editor-last3=Alram|editor-first3=Michael|editor-last4=Daryaee|editor-first4=Touraj|title=The Parthian and Early Sasanian Empires: Adaptation and Expansion |date=2016 |publisher=Oxbow Books |isbn=9781785702082 |chapter=Remarks on the Location of the Province of Parthia in the Sasanian Period}} * {{cite book |first1=Stefan R. |last1=Hauser |editor1-last=Potts |editor1-first=Daniel T. |title=The Oxford Handbook of Ancient Iran |date=2013 |publisher=Oxford University Press |chapter=The Arsacids (Parthians)|pages=728–751|isbn=9780190668662|url=https://books.google.com/books?id=Z_tRvgAACAAJ}} * {{cite journal | last1=Kazemi |first1=Hashem | last2=Dehpahlavan |first2=Mostafa | title=Parthian Arsacids or Scythian Arsacids? The emergence of the Arsacid based on written sources and archaeological evidence (Sources, Obstacles and Challenges) | journal=Journal of Iranian Studies |date=2023 |volume=13 |issue=4 |pages=1–22 |url=https://journals.ut.ac.ir/article_90918.html |issn=2676-4601 |doi=10.22059/jis.2023.350547.1167 |lang=fa}}. * {{cite book|last1=Kia|first1=Mehrdad|title=The Persian Empire: A Historical Encyclopedia [2 volumes]|date=2016|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1610693912|url=https://books.google.com/books?id=B5BHDAAAQBAJ&q=false}} * {{cite book|last1=Hoover|first1=Oliver D.|title=''Handbook of Syrian Coins: Royal and Civic Issues, Fourth to First Centuries BC'' [The Handbook of Greek Coinage Series, Volume 9]|location = Lancaster/London |date=2009|publisher=Classical Numismatic Group}} * {{Encyclopædia Iranica | article=Aparna | last=Lecoq | first=P. | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/aparna-c3k | volume=2 | fascicle=2 | page=151}} * {{cite book |last=Olbrycht|first=Marek Jan|year=2021|title=Early Arsakid Parthia (ca. 250-165 B.C.)|publisher=Brill|url=https://books.google.com/books?id=OHkxEAAAQBAJ|isbn=978-9004460751}} *{{Cite book |last=Overtoom |first=Nikolaus Leo |url=https://global.oup.com/academic/product/reign-of-arrows-9780190888329 |title=Reign of Arrows: The Rise of the Parthian Empire in the Hellenistic Middle East |publisher=Oxford University Press |year=2020 |isbn=9780190888329}} * {{Encyclopædia Iranica Online | article=Kārin | last=Pourshariati | first=Parvaneh | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/karin | year=2017 }} * {{cite book |last = Pourshariati |first = Parvaneh |title = Decline and Fall of the Sasanian Empire: The Sasanian-Parthian Confederacy and the Arab Conquest of Iran |location = London and New York |publisher = I.B. Tauris |year = 2008 |isbn = 978-1-84511-645-3 |url = https://books.google.com/books?id=I-xtAAAAMAAJ }} * {{cite book |last1=Rezakhani |first1=Khodadad |author-link1=Khodadad Rezakhani|editor-last=Potts|editor-first=Daniel T.|editor-link=Daniel T. Potts|title=The Oxford Handbook of Ancient Iran |date=2013 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0199733309 |chapter=Arsacid, Elymaean, and Persid Coinage}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Arsacids ii. The Arsacid dynasty | last=Schippmann | first=K. | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/arsacids-ii | volume=2 | fascicle=5 | pages=525–536 }} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Apasiacae | last=Schmitt | first=R. | author-link=Rüdiger Schmitt | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/apasiacae-tribe | volume=2 | fascicle=2 | pages=151–152 | year=1986 }} * {{Cambridge History of Iran|volume=3a|last=Sellwood|first=David|chapter=Parthian Coins}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Arsacids i. Origins | last=Shahbazi | first=A. Sh. | author-link=Alireza Shapour Shahbazi | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/arsacids-i | volume=2 | fascicle=5 | page=525 }} * {{cite book |last1=Sinisi |first1=Fabrizio |editor1-last=Metcalf |editor1-first=William E. |title=The Oxford Handbook of Greek and Roman Coinage |date=2012 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0195305746 |chapter=The Coinage of the Parthians}} * {{cite book | first=Jean | last=Foy-Vaillant | title=[[iarchive:arsacidarumimper01foyv/page/n5|Arsacidarum imperium, sive, Regum Parthorum historia : ad fidem numismatum accommodata]] | volume=1 | publication-place=Paris | date=1725}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Dārā (city) | last=Weiskopf | first=Michael | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/dara-the-name-of-a-parthian-city-and-of-a-byzantine-garrison-town-of-the-sasanian-period | volume=6 | fascicle=6 | pages=671–672 }} * {{cite journal | first=Józef | last=Wolski | jstor=4434614 | title=L'Historicité d'Arsace Ier | language=fr | work=[[Historia (classical antiquity history journal)|Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte]] |volume=8 | issue=2 | date=April 1959 | pages=222–238}} * {{cite journal | first=Józef | last=Wolski | jstor=4434737 | title=Arsace II et la Généalogie des Premiers Arsacides | language=fr | work=Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte | volume=11 | number=2 | date=April 1962 | pages=138–145}} {{S-start}} {{S-hou|[[اشکانیون|اشکانی شاه]]||||217 BC}} {{S-new}} {{S-ttl|عنوان=[[List of Parthian monarchs|King of Parthia]]|سال‌ها=247–217 BC}} {{S-aft|بعد=[[Arsaces II of Parthia|Arsaces II]]}} {{S-end}} {{اشکانیون شاهون}} [[رج:اشکانیون شاهون]] 44lzijkm1ecz0kmy2ytlpnreo3dfre1 417009 417005 2026-11-12T07:51:57Z محک 1023 /* منابع */ 417009 wikitext text/x-wiki {{صندخ/شخص | name = ارشک اول {{lang|xpr|𐭀𐭓𐭔𐭊}} | title = | image = Coin of Arsaces I (1), Nisa mint.jpg | image_size = 300px | caption = ارشک اولِ سکه. سکه پشت‌دیم، اتا نیشته کموندار ره نشون دنه که نشونه گیرنه، [[یونانی زوون|یونانی]] کتیفه همراهی: «ΑΡΣΑΚΟΥ» (راست) و «[AYT]OKPATOP[OΣ]» (چپ)، یعنن «ارشک [[اتوکراتور|اتوکراتور]]» [ ِسکه]. | succession = [[اشکانی امپراتوری|اشکانی سلسله]]ِ شاه | reign = ۲۴۷ – ۲۱۷ پیش از میلاد | coronation = | full_name = | predecessor = | successor = [[ارشک دوم اشکانی|ارشک دوم]] | issue = [[ارشک دوم اشکانی|ارشک دوم]] | dynasty = | father = فریاپیت | death_date = ۲۱۷ پیش از میلاد | death_place = [[پارت]] | religion = [[زرتشتی دین]] }} '''ارشک اول''' ({{IPAc-en|ˈ|ɑr|s|ə|s|iː|z}}؛ {{langx|grc|Ἀρσάκης}}؛ {{langx|xpr|{{script|Prti|𐭀𐭓𐭔𐭊}}}}) [[اشکانی امپراتوری|اشکانیون]]ِ اولین شاه بی‌یه که ۲۴۷ جه تا ۲۱۷ پیش از میلاد سلطنت هاکرده و وه ره [[اشکانی امپراتوری|اشکانی سلسله]]یِ مؤسس إشناسنّه و دیگر شاهون ونه همنوم بینه. ارشک [[پرنی]] رهبر بی‌یه، که [[داهه]]‌یِ اتحادیه‌یِ ۳تا [[سکاییون|سکایی]] قبیله‌ئون دله دئی‌یه. وه شه سلسله ره ۳اُمین قرنِ میون تأسیس هاکرده، وه اول، [[پارت]]ِ [[شهرب]] (که اسا [[ترکمنستان]] و [[ایرون]] میون رَسِد بیه) و [[اندراگوراس (سولوکی شهرب)|اندراگوراس]] ره فتح هاکرده و اینطرزی [[سولوکی امپراتوری]] ره هاپته و وشونِ علیه جنگ دکته. وه شه سلطنتِ باقی ره منطقه دله شه حکومت ره قائِم هاکردن وسّه گذرنی‌یه و موفق بیه سولوکیونِ تلاشون ره پارتِ دِباره فتح هاکردن وسّه هِرِستنه. ارشک شه بدست بیاردی‌ئون وسّه، اشکانی شاهون میون محبوب بی‌یه و ونه نوم ره شاهونِ افتخاری لقب وسّه إستفاده کاردنه. ونه بمردن گدر، ارشک اتا قوی دولتِ پایه ره بی‌یشت بی‌یه،{{sfn|Kia|2016|p=xxxiv}} که آخرسری ونه گتِ برارزا، [[مهرداد اول اشکانی|مهرداد اول]]، گدر امپراتوری تبدیل بیه و وشون [[شاهونشاه]] لقب ره بَییتنه.<ref>{{harvnb|Dąbrowa|2012|p=179}}; {{harvnb|Schippmann|1986|pp=525–536}}</ref> ارشکِ جانشین، ونه ریکا [[ارشک دوم|ارشک دوم]] بی‌یه. منابع دله ارشک خَوِری خله کم بنویشت هسته و منحصراً اونچی دومبی یونانی و رومی روایتون جه إنه که ونه بمردنِ معاصر دوره بنویشته بَینه. نتیجتاً، ونه سلطنت کم بشناسی هسته. ونه وجود ره حتا مدرن دانشموندون زیر سؤال بَوردنه تا اینکه نو مطالعات و باستان‌شناسی کشفیات، ۱۹۶۰ سالون دله ونه هویت ره تأیید هاکردنه. ==نوم== ''{{lang|la|Arsacēs}}'' [[یونانی زوون]] دله، {{transliteration|grc|Arsákēs}} ({{lang|grc|Ἀρσάκης}}) ِ[[لاتین]] شکل هسته، که شه [[پارتی زوون]] {{transliteration|xpr|Aršak}} ({{langx|xpr|{{script|Prti|𐭀𐭓𐭔𐭊}}}}) جه إنه. این نوم، [[قدیمی ایرانی]] {{transliteration|mis|R̥šan}} ِتصغیر هسته، که «قهرمون» معنی دنه. این نوم ره [[فارسیون|فارسی]] [[هخامنشی امپراتوری]]ِ بعضی حاکمون هم إستفاده کردنه، من‌جمله [[اردشیر دوم]] ({{reign|۴۰۴|۳۵۸ پیش از میلاد}})، که اشکانیون وه ره شه جَد دونستنه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=253}} ==زمینه == [[Image:Parthian mounted archer.jpg|thumb|اشکانی سوار و کموندار؛ موجستمه إسا [[پالاتزو ماداما، تورین]] دله کته.]] ارشکِ زندگی خَوِری منابع خله فرق کانّه. وه ره ویشته یونانی و رومی منابع جه اِشناسنّه، که بعدی [[روم و اشکانیون جنگ]] وسّه ونجه و ونه سلسله جه دشمن بینه.{{sfn|Kia|2016|p=171}} [[ایران]]ِ ملی تاریخ دله، ونه نسب ره چنتا اسطوره‌ای دیم سٮراق هدانه که بصتینکلا [[کی قباد]]، کی آرش، دارا (هومایِ ریکا) یا [[آرش]]، کموندارِ قهرمون زک‌زا جه بی‌یه. ارشک و آرشِ همراهی و ارتباط، وشونِ نومونِ شباهت و ارشکِ سکه‌ئون که وه ره کموندار عنوان جه یاردنه وسّه هسته.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}} [[روم باستان|رومی]] تاریخ‌نویس، [[آمیانوس مارسلینوس]] گپ جه، ارشک اتا پست‌نسب دزد بی‌یه که شه کِردِکار و چک‌په بزوئن په، سولوکی پارس ره حمله و فتح هاکرده و نیکاتور سلوکوس ره شکست هدائه و «مقدونی پادگانون» ره درهشنی‌یه.<ref>Marcellinus,[[wikisource:The_Roman_History_of_Ammianus_Marcellinus/Book_XXIII]]</ref> ویشته قبول‌بئی نظریه، یونانی جوغرافی‌دون [[استرابون]]ِ هسته:{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}}{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}}{{sfn|Curtis|2007|p=7}} ونه گپ جه، ارشک اتا [[سکاییون|سکایی]] قبیله دله رئیس بی‌یه که [[پرنی]] رهبر بینه و [[مرکزی آسیا]]یِ [[داهه]] اتحادیه‌یِ سه تا [[سکاییون|سکایی]] قبیله‌ئون جه اتا وشون بینه.<ref>Strabo, [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Strabo/11I*.html xi. 9].</ref> داهه شه قدرت ره کاملاً اسب‌سواری سر بنا هاکرد بینه و اینتی خله متحرک و ذیل نیرو داشتنه که خطر گدر تونستنه [[آرال دریا]]یِ جنوب وَری عقب هنیشن.{{sfn|Axworthy|2008|p=32}} همینتا وسّه، دیگه امپراتوریون وشون ره کنترل هاکردنِ تلاش دله مشکل داشتنه.{{sfn|Axworthy|2008|p=32}} بعضی تاریخ‌نویسون، هاشم کاظمی و مصطفی دهپهلوان واری، اتا جایگزینِ فرضیه دنّه که ارشک، [[فارسیون|فارس]] بی‌یه. وشون [[آپولودوروس آرتمیتایی]]، [[یوستین (تاریخ‌نویس)|یوستین]] و [[استرابون]]ِ روایتون همراهی موافق نینه که [[ارشک اول]] ره [[پرنیون حمله پارت وری|مهاجم]] [[پرنی]] جه بی‌یه؛ بلکوم وشون [[آریان]]، [[کاسیوس دیو]] و [[زوسیموس (تاریخ‌نویس)|زوسیموس]] همراهی موافق هستنه که ارشک اول وسّه، [[پارت]] دله بومی و [[فارسیون|پارسی]] ریشه فرض کانّه. داهه اول‌سر، ۴^اُمین قرن پیش از میلاد دله، [[سیحون|جاکسارتس]] میون زندگی کاردنه، ولی کم‌کم جنوب وَری رُش هکتنه، احتمالاً ۳^اُمین قرنِ اول دله.{{sfn|Gaslain|2016|p=3}} وشون اول جنوب‌شرق وری بمونه و بلخ ره مهاجرت هاکردنه، ولی اونجه جه در-بمو بینه و نتیجتاً شه مسیر ره غرب وری عوض هاکردنه.{{sfn|Gaslain|2016|p=3}} وشون کم‌کم پارت دله ساکن بینه، اتا منطقه [[مازرون دریا]]یِ جنوب‌شرقی بخش دله، که تقریباً اسا ایرانِ [[خراسان اوستان]] و جنوبی [[ترکمونستون]] جه مطابقت کانده.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}}{{sfn|Ghodrat-Dizaji|2016|p=42}} اینتا منطقه اون گدر سولوکیونِ حکومت دله دئی‌یه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} ۲۸۲/۱ پیش از میلاد جه، پارت دله پرنی‌ها نفوذ ویشته بیّه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} پرنیون تنها کسونی نئینه که پارت ره مهاجرت هاکردنه، چون منطقه دائماً شمال جه ایرانی مهاجرونِ نو مردمون ره شه سامون دله قبول کرده.{{sfn|Pourshariati|2008|p=20}} پرنیون اتا شرقی ایرانی قبیله بینه که [[ایران باستانی دین|ایرانِ باستانی دین]] ره پرستش کاردنه.{{sfn|Boyce|1986|pp=540-541}} ولی ۳^اُمین قرنِ میونه، وشون محلی پارتی فرهنگ دله جذب بَینه؛ وشون پارتی فرهنگ بئیتنه و اتا [[غربی ایرانی زوونون|شمال-غربی ایرانی زوون]] جه گپ زونه و [[زرتشتی دین]] په‌روو بَینه، حتا شه وسّه زرتشتی نوم دینگونه؛ ارشکِ پییر واری که شه نوم ره «فریاپیت» بی‌یشته، که ونه نوم [[اوستایی]] ''*Friya pitā'' («پی‌یر-دوست») جه بَییته بیه.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}}{{sfn|Boyce|1986|pp=540-541}}{{sfn|Lecoq|1985|p=151}}{{efn|اشکانیون ره عموماً [[زرتشتی]] دونّه، ولی اینتا ره باستان‌شناسون جه ننشنه بائوتن حکماً راسته؟{{sfn|Hauser|2013|p=743}} [[ریچارد فولتز]] و [[پروانه پورشریعتی]] واری تاریخ‌نویسون إستٮدلال هاکردنه که اشکانیون واقعاً [[مهر دین]] ره په‌روو بینه، یعنی [[میترا]] ره پرستش کاردنه.{{sfn|Foltz|2013|p=22}}}} ارشک شه احتمالاً پارت دله دنیا بمو و گت بیه و پارتی زوون جه گپ زوئه.{{sfn|Boyce|1984|p=81}} فرانسوی تاریخ‌نویس ژروم گاسلین گپ جه، ارشک تونست بی‌یه شه زندگیِ ویشتر ره سولوکی سامون دله بگذرنی‌بوشه و حتا ممکن هسته پارتِ محلی مقوم‌ها جه بی‌بوئه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} داهه مردمون خله توم یونانی حاکمونِ ارتش دله اسب‌سوار و کموندار سرباز بینه و وشون ره خدمت کاردنه. [[مقدونیه (باستانی پادشاهی)|مقدونی]] [[گت اسکندر]] ({{reign|۳۳۶|۳۲۳|era=BC}}) جه تا سولوکی [[آنتیوخوس سوم]] ({{reign|۲۲۲|۱۸۷|era=BC}}) دوره اینتی سرباز گیتنه. اینتا نشون دنه که ارشک، که کلاسیک منابع دله «باتجربه سرباز» عنوان جه توصیف بیه، ممکن هسته سولوکی حاکمون یا وشون والیونِ دست‌بن خدمت هاکرد بوئه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=165}} == سلطنت == [[Image:Rome-Seleucia-Parthia 200bc.jpg|300px|thumb|[[پارت]]ِ جاجیگاه و ونه دور-بر.]] === قدرت برسی‌ین و جنگ === حدود ۲۵۰ پیش از میلاد دله، ارشک و ونه پرنی پیروون [[آستاوه]] ره بَییتنه، که [[اتک]] دره نزدیکی بییه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}} چن سال بعد، احتمالاً حدود ۲۴۷ پیش از میلاد، ارشک [[آساک]] دله شاه تاج‌گذاری بیه، اتا شهر که وه شه بساته بییه و اشکانی شاهی قبرستان عنوان جه خدمت کارده.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=179-180}} ونه آساک دله تاج‌گذاری، عموماً اشکانی سلسله شروع علامت دونّه.{{sfn|Schippmann|1986|pp=525–536}} حدود ۲۴۵ پیش از میلاد، [[اندراگوراس (سولوکی شهرب)|اندراگوراس]]، که سولوکی پارتِ استانِ والی بییه، شه استقلال ره سولوکی شاه [[سلوکوس دوم کالینیکوس]] ({{reign|۲۴۶|۲۲۵ پیش از میلاد}}) جه اعلام هاکرده و شه ولایت ره مستقل پادشاهی هاکرده.{{sfn|Schippmann|1986|pp=525–536}} پارتِ سولوکی امپراتوری جه جدا بیّن و نتیجه دله سولوکی نظامی پشتیبانیِ از دست هدائن په، اندراگوراس شه مرزون ره حفظ هاکردن دله مشکل پیدا هاکرده و حدود ۲۳۸ پیش از میلاد — ارشک و ونه برار [[تیرداد اول اشکانی|تیرداد اول]]ِ فرماندهی بن{{sfn|Curtis|2007|p=7}}{{sfn|Bivar|1983|p=29}} پرنیون [[پرنیونِ پارت فتح|پارت ره حمله هاکردنه]] و آستابنه (آستاوا) ره اندراگوراس جه بَییتنه، که اون سامونِ شمالی منطقه بییه و ونه اداری پایتخت [[قوچان]] بییه.{{sfn|Bickerman|1983|p=19}} [[Image:Seleukos II Kallinikos, Tetradrachm, 246-225 BC, HGC 9-303p.jpg|thumb|left|[[سلوکوس دوم کالینیکوس]]ِ [[تترادراخم]]، [[سولوکی امپراتوری]]ِ شاه (''[[بازیلئوس]]'').{{sfn|Hoover|2009|p=61}}]] اتا کچیک گدر په، پرنیون پارتِ باقی ره اندراگوراس جه بَییتنه و وه ره اون پروسه دله بکوشتنه. استانِ فتح همراهی، اشکانیون یونانی و رومی منابع دله پارتیون عنوان جه اِشناسا بَینه.{{sfn|Kia|2016|p=171}} اینتا اصطلاح، مدرن غربی نویسندگون هم منظم استفاده کاردنه، ولی مدرن تاریخ‌نویس استفان ر. هاوزر گپ جه، وه «ونه کنار بی‌یشتن، چون اتا نادرست ایده از اتا قومی حاکم کلاس، چندی‌قومی و چندی‌زوون جمعیت دله، انتقال دنه».{{sfn|Hauser|2013|p=730}} همسایه [[هیرکانی]] استان هم زود پرنیون جه فتح بیه.<ref name="JUS">Justin, {{usurped|1=[https://web.archive.org/web/20030902213004/http://www.forumromanum.org/literature/justin/english/trans41.html xli. 5]}}.</ref> سولوکیونِ اتا بازیابی لشکرکشی، ۲۲۸ پیش از میلاد دله، سلوکوس دومِ رهبری جه انجام بیه، که ارشک وسّه مشکل‌ساز بیه، چون وه همون گدر [[یونانی-بلخی پادشاهی|یونانی-بلخی]] حاکم [[دیودوتوس دوم]] ({{reign|۲۳۹|۲۲۰ پیش از میلاد}}) همراهی جنگ دله بییه. دِ تا جبهه دله جنگ هاکردن ره جلوگیری هاکردن وسّه، ارشک سریعاً دیودوتوس دوم همراهی صلح معاهده ره بستنه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}} با این حال، وه نَتونسته سولوکی لشکرکشی ره متوقف هاکنه و مجبور بیه پارت ره ترک هاکنه و مرکزی آسیا وسّه بورده، اونجه [[آپاسیاکه]] همراهی پناه بَییته.{{sfn|Schmitt|1986|pp=151-152}} سولوکی فتح کوتاه‌مدت ثابت بیه؛ سولوکی امپراتوریِ غربی بخشون دله مشکلات وسّه، سلوکوس دوم مجبور بیه پارت ره ترک هاکنه، که ارشک ره فرصت هدائه شه ازدست‌بئی سامونون ره دِباره بَیره و احتمالاً ونه سامون ره جنوب وسّه هم ویشته هاکنه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}} در واقع، ارشکِ آپاسیاکه وسّه عقب‌نشینی، شاید اتا استراتژیک حرکت بییه، چون سلوکوس دوم نا ونه تعقیب هاکردنِ منابع ره داشته و نا صلح معاهده بستنِ گدر ره.{{sfn|Gaslain|2016|p=5}} ارشک همچنین یونانی-بلخیون همراهی اتحاد بستنه،{{sfn|Dąbrowa|2012|p=169}} که تأیید کانده که دِ تا قدرتِ میونِ ارتباط احتمالاً خله قبل‌ته برقرار بیه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} رومی تاریخ‌نویس [[یوستین (تاریخ‌نویس)|یوستین]] گپ جه، ارشک «پارتی دولت ره ساکن هاکرده، سرباز جمع هاکرده، قلعه‌ئون بساته و شه شهرون ره مستحکم هاکرده.»<ref name="JUS" /> آساک علاوه، وه [[دارا (پارت)|دارا]] شهر ره هم، زاپاورتنون کوه دله، که پارت دله اتا جا هسته، بساته.{{sfn|Weiskopf|1993|pp=671-672}} [[نیسا، ترکمنستان|نیسا]] هم، که ارشک بساته بییه، بعد اشکانیونِ شاهی اقامتگاه عنوان جه، ۱اُمین-قرن پیش از میلاد تا، استفاده بییه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=179-180}} === جانشینی === [[Image:Nisa-Overview-2015.JPG|thumb|300px|[[نیسا، ترکمنستان|نیسا]]یِ خرابه‌ئونِ نمای کلی، [[اشکانی امپراتوری|اشکانیون]]ِ پیشین شاهی اقامتگاه.]] خله گدر وسّه، ارشکِ جانشینی خط و تاحدی ونه تاریخی‌بیّن، معلوم نییه. ارشک و ونه برار تیرداد که همراکت پرنیون ره شورش دله رهبری کاردنه، توسط ژان فوآ-وایان ۱۷۲۵ دله، اشکانی سلسله بنیان‌گذاریِ روایت ره بساته، که اسا کنار بی‌یشته بیه. وه و نسلونِ دانشموندون فکر کاردنه که ارشکِ بمردن په، تیرداد ونه جانشین، اشکانی سلسله شاه عنوان جه بیه.{{sfn|Foy-Vaillant|1725|pp=1ff.}}<ref>{{harvtxt|Wolski|1962|pp=139–142}}, for a summary of the old historiography since Foy-Vaillant.</ref> اینتا بعضی مختلف نظریه‌ئون ره باعث بیه، از جمله اتا که ارشک ره افسانه‌ای چهره دونسته، درحالی‌که اشکانیون بنیان‌گذاری ره تیرداد ره نسبت دائه.{{sfn|Bivar|1983|p=29, 30}} ۱۹۵۷ و ۱۹۶۲ میون {{ill|یوزف وولسکی|pl}} اتا سری مقاله، مخالف دیدگاه همراهی منتشر هاکرده: وه ارشک ره اشکانیون بنیان‌گذار دونسته و تیرداد ره افسانه‌ای.<ref>{{harvtxt|Wolski|1959}} and {{harvtxt|Wolski|1962|p=145}}. The author's main argument was that Justin was misunderstood in previous studies, which also relied too much on [[Arrian]]—a Greek historian whose work comprises numerous mistakes.</ref> اینتا نظریه، اون گدر جه، ویشته دانشموندون جه، کچیک اختلافون همراهی، پشتیبانی بیه، تا اینکه نیسا دله اتا [[استراکون|استراکونی]] کشف همراهی تأیید بیه که ارشکِ نوم ره داشته.{{sfn|Bivar|1983|p=30}} علاوه بر این، سکه‌شناسی داده‌ئون و منابعِ اخیر تحلیل، اینتا نتیجه ره رسینه که تیردادِ شخصیت واقعاً داستانی هسته و ارشک شه بمردن، ۲۱۷ پیش از میلاد، تا سلطنت ره ادامه هدائه و ونه جانشین ونه ریکا، [[ارشک دوم اشکانی|ارشک دوم]] بیه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=169}} == سکه‌ئون == [[Image:Coin of Arsaces I (2), Nisa mint.jpg|thumb|ارشکِ سکه، نیسا ضرابخانه.]] اساساً، ارشکِ سکه‌ئون «همه بعدی اشکانی سکه‌ئونِ نمونه ره تأمین هاکردنه، هرچند خودشون کچیک تغییرات جه».{{sfn|Rezakhani|2013|p=766}} [[خداداد رضاخانی]] اضافه کانده که ونه سکه‌ئون خله سبکی عناصر ره سولوکیون و پیشین هخامنشی شهرب ضربون جه بَییتنه، ولی وه با این حال چن تا نوآوری هاکرده که وشون ره ونه پیشینیون جه متمایز کارده.{{sfn|Rezakhani|2013|pp=766-767}} [[علیرضا شاپور شهبازی]] گپ جه، ونه سکه‌ئون سر، ارشک «عمداً سولوکی سکه‌ئون جه فاصله گیرنه تا شه ملی‌گرایانه و شاهی آرزوون ره تأکید هاکنه»؛{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}} سولوکی معمولِ چهره، [[آپولون]] که [[اومفالوس]] سر نیشته و کمان گیرنه، اتا کماندار جه عوض وانه که ارشک ره تقلید کانده،{{efn|فابریتزیو سینیسی گپ جه، دانشموندون کماندارِ هویت خَوِری اختلاف دارنه. سینیسی گپ جه، کماندار ممکن هسته اشکانیونِ اتا «خدایی‌بئی» نیا یا ساده‌تر خودِ اشکانی شاه ره نمایندگی هاکنه. سینیسی گنه: «قطعی جواب سخت هسته، ولی چون سولوکی آپولونِ اومفالوس سر همراهی ارتباط هنتا اون مرحله دله واضح نییه، چون اشکانی کماندار اتا چارپایه سر نیشته، شاید ونه هخامنشی ارتباطون ره تأکید هاکردن: اینان واقعیت دله نیشته کماندارِ چهره، کارن لقب و ونه سرِ نرم کلاه همراهی زمینه ره آماده کانّه. اینکه زنده ارشک ممکن هسته شه ره قدیمی ایرانی امپراتوری وارث عنوان جه نمایندگی هاکرده بوو، البته اینتا ره رد نَکانده که ونه یاد بعداً اتا جور خاص احترام موضوع بیه، ولی ایرانی شاهی نیا-پرستشِ شخصیت هنتا مشکل‌دار هسته».{{sfn|Sinisi|2012|p=280}}}} که اتا چارپایه سر نیشته (بعضی هخامنشی شهربون، مثل [[داتامش]]، همون سبک جه) درحالی‌که [[سکا]]یی لباس و اتا نرم کلاه پوشنه، که وه ره ''[[باشلیق]]'' گنّه.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}} بعضی کتیبه‌ئون ارشکِ سکه‌ئون سر وه ره ''کارنی''{{efn|که ''کرنی'' یا ''کارن'' هم نویسِنّه.{{sfn|Rezakhani|2013|p=767}}{{sfn|Sinisi|2012|p=280}} دیوید سلوود گپ جه، اینتا آرامی کلمه ممکن هسته [[کارن خاندان|«کارن» خانواده نوم]] همراهی همریشه بوو، ولی وه اضافه کانده که «هخامنشی استفاده دله»، وه ''οτρατηγόs'' معادل بییه و اینتی « autocrat وسّه ماره فرض‌بئی معنی جه نزدیک».{{sfn|Sellwood|1983|p=280}}}} گنّه (یونانی معادل وه ''[[اتوکراتور]]'' بییه)، که اتا لقب بییه که برجسته [[هخامنشی نظامی]] رهبرون، مثل [[کوروش کوچک]]، حمل کاردنه.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}}{{efn|[[خداداد رضاخانی]] گنه که ارشکِ اولیه سکه‌ئون ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΟΣ کتیبه دارنه. اینتا خاص سکه‌ئون، ظاهراً تنها شواهدِ اینتا لقب استفاده‌یِ اشکانیون جه هستنه. رضاخانی گنه که ممکن هسته «اتا اولیه سولوکی سروری تسلیم ره پیشنهاد هاده، چون لقب نشون دنه که ارشک اول شه ره پارتِ منصوب نظامی والی دونسته، که اینتا حقیقت ممکن هسته ونه خودفهمی ره هم نشون هاده که وه [[اندراگوراس (سولوکی شهرب)|اندراگوراس]]، پارتِ شورشی سولوکی شهرب، جانشین هسته». همون منطق جه، رضاخانی گنه که «بعضی نیسا جه ضربون، یونانی دله ارشکِ نوم علاوه، آرامی ''کرنی'' دارنه، ارشک وسّه اتا هخامنشی نظامی لقب، که هر یونانی لقب ره عوض کانده».{{sfn|Rezakhani|2013|p=767}}}} اینتا لقب استفاده جه، ارشک عمداً شه ره شهرب جه بالاتر بی‌یشته، ولی همزمان شاهی لقب ''[[بازیلئوس]]'' (شاه) استفاده جه جلوگیری هاکرده، که وه ره سولوکی شاهی سنتِ پیروی ره پیشنهاد کارده که وه رد کارده.{{sfn|Olbrycht|2021|p=251}} ایرانی دیدگاه جه، ''بازیلئوس'' لقبِ اهمیت کم بییه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=252}} ارشک ظاهراً شه بساته شهر — نیسا ره، شه سکه ضرابخانه جاجیگاه عنوان جه استفاده کارده.{{sfn|Curtis|2007|p=8}} ارشکِ سکه‌ئون هردی نقره و برنز دله ضرب بَینه.{{sfn|Rezakhani|2013|p=766}} ارشکِ نقره‌یِ ''[[درهم|درهمون]]'' (که اشکانیونِ اصلی واحد پول بیه) ونه ریش‌نَدار پروفایل ره رویِ سکه دله نشون دنه، راست وسّه نگاه کانده، سولوکی شاهی چهره‌ئونِ سکه‌ئون سر تصویرون واری.{{sfn|Sinisi|2012|pp=276, 279}} فابریتزیو سینیسی گپ جه، همینتی، پشتِ سکه نیشته کماندار چپ وسّه چرخنه.{{sfn|Sinisi|2012|p=279}} یونانی کتیبه ΑΡΣΑΚΟΥ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΟΣ، ''درهمون''ِ طرفون دله، دِ تا عمودی خط دله نوشته بیه، سولوکی سکه‌ئونِ همون سبک جه.{{sfn|Sinisi|2012|pp=279-280}} اینتا ویژگیون بدون توجه، سینیسی گنه که ارشکِ سکه‌ئون «فوراً اِشناسا وانّه که اتا غیر-یونانی حاکم جه صادر بَینه».{{sfn|Sinisi|2012|p=280}} مثلاً، ارشک رویِ سکه دله نوک‌دار نرم کلاه پوشنه، هخامنشی دوره سکه‌ئون واری، پشتِ سکه کماندار هم که ایرانی سواری لباس پوشنه.{{sfn|Sinisi|2012|p=280}} == میراث == ارشکِ اعتبار، ونه بمردنِ خله په، دوام بیارده. ونه افتخار وسّه اتا ابدی آتش، آساک شهر دله، ونه بمردنِ دِ قرن و ویشته په، هنتا نگه داشته بییه، [[ایزیدور خاراکسی]] گزارش جه.{{sfn|Isidore of Charax|p=11}} اینتا نشون دنه که شاه اعلام هاکردنِ عمل، مذهبی اهمیت داشته.{{sfn|Frye|1984|p=217}} وه احتمالاً اشکانیونِ سلسله آتش عنوان جه خدمت کارده، احتمالاً بساته بیه تا برجسته هاکنه که وشون هخامنشی امپراتوری وارث بینه.{{sfn|Boyce|1986|p=87}} ونه دستاوردون وسّه، وه «ملتِ پییر» عنوان جه اِشناسا بیه و ونه نوم، اتا شاهی افتخاری لقب بیه که همه اشکانی شاهون، ونه دستاوردونِ تحسین جه، استفاده کاردنه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=169}}{{sfn|Kia|2016|p=23}}{{efn|رضاخانی گنه: «اگرچه همه اشکانی شاهون شه شخصی نوم داشتنه، که یونانی-رومی منابع دله و بعضی گدر بابلی نجومی روزنومه‌ئون دله تأیید بَینه، وشون جهانی ارشک لقب ره شه سلطنت نوم عنوان جه استفاده کاردنه، ظاهراً ارشک اول افتخار وسّه، اگرچه حتی اون سلسله بنیان‌گذار ممکن هسته شخصی نوم تیرداد (پارتی *trd’t) داشته بوو، که ارشک ره سلسله قبیله نوم کانده. در واقع، اشکانی تاریخ وسّه روایی منابع نیّه و سکه‌شناسی شواهدِ برجستگی، که اشکانی تاریخ بازسازی وسّه اغلب هدائه وانه، ارشک لقبِ جهانی استفاده، ماره اشکانی سلسله تاریخِ فهمِ خاص مانع ره ایجاد کانده.»{{sfn|Rezakhani|2013|page=767}}}} این نوم همچنین اشکانیون ره افسانه‌ای [[کیانیون|کیانی]] حاکم کوی ارشان همراهی وصل کارده، که ونه سلسله ره ونه شرقی ایرانِ ساکنون، مثل پارتیون و داهه، هنتا یاد داشتنه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=253}} اتا داستانی ادعا بعداً، ۲اُمین-قرن پیش از میلاد جه، اشکانیون جه ساخته بیه، که ارشک ره هخامنشی [[گتِ شاهون]]، اردشیر دومِ نواده عنوان جه نمایندگی کارده.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=179}} ارشکِ خانواده، چار-و-نیم قرن حکومت کاردنه، تا اینکه [[ساسانی امپراتوری]]، ۲۲۴ میلادی دله، وشون ره سرنگون هاکرده. حتی اون گدر هم، ارشکِ نواده‌ئون قابل‌توجه نفوذ و اقتدار داشتنه؛ [[ایرانِ هفت گتِ خاندان]] جه اتا، [[کارن خاندان]]، چن تا گت چهره ایرانی تاریخ دله تولید هاکرده، مثل ۶اُمین-قرن وزیر [[بزرگمهر]]، و ۹اُمین-قرن شاهزاده و شورشی [[مازیار]] ({{reign|۸۱۷|۸۳۹}}).{{sfn|Pourshariati|2017}} اشکانیون همچنین [[قفقاز]]ِ تاریخ دله مهم نقش داشته؛ [[ارمنستان اشکانی سلسله|ارمنستان]]، [[قفقازی آلبانی اشکانی سلسله|قفقازی آلبانی]] و [[ایبریا اشکانی سلسله|ایبریا]] حکومتون، اشکانی سلسله‌یِ شاخه‌ئون جه حکومت کاردنه. [[پروکوپیوس]] گپ جه، حتی ۶اُمین-قرنِ آخر دله، ارمنی نجیب‌زادگان هنتا شه اشکانی میراث و ارشکِ شخصیت ره یاد داشتنه.{{sfn|Pourshariati|2008|p=44}} == شجره‌نومه == {| style="border-spacing: 2px; border: 1px solid darkgray;" |+'''Legend''' |{{tree chart/start}}{{tree chart|KoK|KoK=Orange|boxstyle_KoK=background-color:#F7BE81;}}{{tree chart/end}} |[[شاهونشاه]] |{{tree chart/start}}{{tree chart|KING|KING=Yellow|boxstyle_KING=background-color:#ff9;}}{{tree chart/end}} |[[List of Parthian kings|شاه]] |} {{Tree chart/start}} {{Tree chart| | | | | | | | | | PHR | | | | | | | | | | | | | | | PHR = Phriapites | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |,|-|^|-|.| | | | | | | | | | | | | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |!| | | |!| | | | | | | | | | | | | || border=1}} {{Tree chart| | | | | | | |ARS| |UNK| | | | | | | | | | | | | | | |ARS='''Arsaces I'''<br/>({{reign|247|217 BC}})|boxstyle_ARS=background-color:#ff9;|UNK=Unknown|border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |!| | | |!| | | | | | | | | | | | UNL = Unnamed woman | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | |AR2| |UNK| | | | | | | | | | | | | | | | | AR2 = [[ارشک دوم]]<br/>({{reign|217|191 BC}})|UNK=Unknown|boxstyle_AR2=background-color:#ff9;||boxstyle_CA=background-color:#ff9;|border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | || border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | | | | |PHR| | | | | | | | | | | | | | | | PHR = [[فریاپت]]<br/>({{reign|191|176 BC}})|boxstyle_PHR=background-color:#ff9;| border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |,|-|-|-|+|-|-|-|.| | | | | | | | | | | | | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | |PHR| |MIT| |ART| | | | | | | | | | | | | | PHR = [[فرهاد اول]]<br/>({{reign|176|171 BC}})| MIT = [[مهرداد اول]]<br/>({{reign|171|132 BC}})| ART = [[اردوان اول]]<br/>({{reign|127|124/3 BC}})||boxstyle_PHR=background-color:#ff9;|boxstyle_ART=background-color:#ff9;|boxstyle_MIT=background-color:#F7BE81;|border=1}} {{Tree chart/end}} == یادداشت == <references group="lower-alpha"/> == په‌نویس == {{په‌نویس}} == منابع == === باستونی منبع === {{چپ‌چین}} * {{cite book | author=Isidore of Charax | author-link=Isidore of Charax | title=Parthian Stations}} *Justin, Epitome of the Philippic History of Pompeius Trogus. *Ammianus Marcellinus, ''Res Gestae''. *Strabo, ''Geographica''. {{پایان چپ‌چین}} === تازه منبع === {{چپ‌چین}} {{sfn whitelist|CITEREFLecoq1985}} * {{cite book | last = Axworthy | first = Michael | author-link = Michael Axworthy | title = A History of Iran: Empire of the Mind | url = https://archive.org/details/historyiranempir00axwo | url-access = limited | year = 2008 | publisher = Basic Books | location = New York | pages = [https://archive.org/details/historyiranempir00axwo/page/n18 1]–368| isbn = 978-0-465-00888-9 }} * {{cite book | title = Zoroastrians: Their Religious Beliefs and Practices | year = 1984 | publisher = Psychology Press | last = Boyce | first = Mary | author-link = Mary Boyce | pages = 1–252 | isbn = 9780415239028 | url = https://books.google.com/books?id=a6gbxVfjtUEC&q=false }} * {{cite book | title = The History of Ancient Iran | year = 1984 | publisher = C.H.Beck | last = Frye | first = Richard Nelson | author-link = Richard N. Frye | pages = [https://archive.org/details/historyofancient0000frye/page/n20 1]–411 | isbn = 9783406093975 | url = https://archive.org/details/historyofancient0000frye | url-access = registration | quote = false. }} * {{Cambridge History of Iran|volume=3a|last=Bickerman|first=Elias J.|authorlink=Elias Joseph Bickerman|chapter=The Seleucid Period|pages=3–20|chapter-page=3}} * {{Cambridge History of Iran|volume=3a|last=Bivar|first=A.D.H.|authorlink=Adrian David Hugh Bivar|chapter=The Political History of Iran under the Arsacids|pages=21–99|chapter-page=21}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Arsacids iv. Arsacid religion | last=Boyce | first=M. | author-link=Mary Boyce | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/arsacids-iv | volume=2 | fascicle=5 | pages=540–541 }} * {{cite book|last=Curtis|first=Vesta Sarkhosh|author-link=Vesta Sarkhosh Curtis|chapter=The Iranian Revival in the Parthian Period|pages=7–25|title=The Age of the Parthians: The Ideas of Iran|volume=2|year=2007|publisher=I.B. Tauris & Co Ltd., in association with the London Middle East Institute at SOAS and the British Museum|location=London & New York|editor-last1=Curtis|editor-first1=Vesta Sarkhosh|editor-link1=Vesta Sarkhosh Curtis|editor-last2=Stewart|editor-first2=Sarah|isbn=978-1-84511-406-0}} * {{cite book |first1=Edward |last1=Dąbrowa |editor1-last=Daryaee |editor1-first=Touraj |editor1-link=Touraj Daryaee |title=The Oxford Handbook of Iranian History |date=2012 |publisher=Oxford University Press |chapter=The Arsacid Empire |pages=1–432 |isbn=978-0-19-987575-7 |url=https://books.google.com/books?id=K-poAgAAQBAJ |access-date=2019-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190101051501/https://books.google.dk/books?id=K-poAgAAQBAJ&pg |archive-date=2019-01-01 |url-status=dead }} * {{cite book | title = Religions of Iran: From Prehistory to the Present | year = 2013 | publisher = Oneworld Publications | last = Foltz | first = Richard | author-link = Richard Foltz | pages = 1–368 | isbn = 9781780743097 | url = https://books.google.com/books?id=sZRGAQAAQBAJ }} * {{cite book |last=Gaslain|first=Jérôme|editor-last1=Curtis|editor-first1=Vesta Sarkhosh|editor-last2=Pendleton|editor-first2=Elizabeth J.|editor-last3=Alram|editor-first3=Michael|editor-last4=Daryaee|editor-first4=Touraj|title=The Parthian and Early Sasanian Empires: Adaptation and Expansion |date=2016 |publisher=Oxbow Books |isbn=9781785702082 |chapter=Some Aspects of Political History: Early Arsacid Kings and the Seleucids}} * {{cite book |last=Ghodrat-Dizaji|first=Mehrdad|editor-last1=Curtis|editor-first1=Vesta Sarkhosh|editor-last2=Pendleton|editor-first2=Elizabeth J.|editor-last3=Alram|editor-first3=Michael|editor-last4=Daryaee|editor-first4=Touraj|title=The Parthian and Early Sasanian Empires: Adaptation and Expansion |date=2016 |publisher=Oxbow Books |isbn=9781785702082 |chapter=Remarks on the Location of the Province of Parthia in the Sasanian Period}} * {{cite book |first1=Stefan R. |last1=Hauser |editor1-last=Potts |editor1-first=Daniel T. |title=The Oxford Handbook of Ancient Iran |date=2013 |publisher=Oxford University Press |chapter=The Arsacids (Parthians)|pages=728–751|isbn=9780190668662|url=https://books.google.com/books?id=Z_tRvgAACAAJ}} * {{cite journal | last1=Kazemi |first1=Hashem | last2=Dehpahlavan |first2=Mostafa | title=Parthian Arsacids or Scythian Arsacids? The emergence of the Arsacid based on written sources and archaeological evidence (Sources, Obstacles and Challenges) | journal=Journal of Iranian Studies |date=2023 |volume=13 |issue=4 |pages=1–22 |url=https://journals.ut.ac.ir/article_90918.html |issn=2676-4601 |doi=10.22059/jis.2023.350547.1167 |lang=fa}}. * {{cite book|last1=Kia|first1=Mehrdad|title=The Persian Empire: A Historical Encyclopedia [2 volumes]|date=2016|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1610693912|url=https://books.google.com/books?id=B5BHDAAAQBAJ&q=false}} * {{cite book|last1=Hoover|first1=Oliver D.|title=''Handbook of Syrian Coins: Royal and Civic Issues, Fourth to First Centuries BC'' [The Handbook of Greek Coinage Series, Volume 9]|location = Lancaster/London |date=2009|publisher=Classical Numismatic Group}} * {{Encyclopædia Iranica | article=Aparna | last=Lecoq | first=P. | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/aparna-c3k | volume=2 | fascicle=2 | page=151}} * {{cite book |last=Olbrycht|first=Marek Jan|year=2021|title=Early Arsakid Parthia (ca. 250-165 B.C.)|publisher=Brill|url=https://books.google.com/books?id=OHkxEAAAQBAJ|isbn=978-9004460751}} *{{Cite book |last=Overtoom |first=Nikolaus Leo |url=https://global.oup.com/academic/product/reign-of-arrows-9780190888329 |title=Reign of Arrows: The Rise of the Parthian Empire in the Hellenistic Middle East |publisher=Oxford University Press |year=2020 |isbn=9780190888329}} * {{Encyclopædia Iranica Online | article=Kārin | last=Pourshariati | first=Parvaneh | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/karin | year=2017 }} * {{cite book |last = Pourshariati |first = Parvaneh |title = Decline and Fall of the Sasanian Empire: The Sasanian-Parthian Confederacy and the Arab Conquest of Iran |location = London and New York |publisher = I.B. Tauris |year = 2008 |isbn = 978-1-84511-645-3 |url = https://books.google.com/books?id=I-xtAAAAMAAJ }} * {{cite book |last1=Rezakhani |first1=Khodadad |author-link1=Khodadad Rezakhani|editor-last=Potts|editor-first=Daniel T.|editor-link=Daniel T. Potts|title=The Oxford Handbook of Ancient Iran |date=2013 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0199733309 |chapter=Arsacid, Elymaean, and Persid Coinage}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Arsacids ii. The Arsacid dynasty | last=Schippmann | first=K. | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/arsacids-ii | volume=2 | fascicle=5 | pages=525–536 }} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Apasiacae | last=Schmitt | first=R. | author-link=Rüdiger Schmitt | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/apasiacae-tribe | volume=2 | fascicle=2 | pages=151–152 | year=1986 }} * {{Cambridge History of Iran|volume=3a|last=Sellwood|first=David|chapter=Parthian Coins}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Arsacids i. Origins | last=Shahbazi | first=A. Sh. | author-link=Alireza Shapour Shahbazi | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/arsacids-i | volume=2 | fascicle=5 | page=525 }} * {{cite book |last1=Sinisi |first1=Fabrizio |editor1-last=Metcalf |editor1-first=William E. |title=The Oxford Handbook of Greek and Roman Coinage |date=2012 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0195305746 |chapter=The Coinage of the Parthians}} * {{cite book | first=Jean | last=Foy-Vaillant | title=[[iarchive:arsacidarumimper01foyv/page/n5|Arsacidarum imperium, sive, Regum Parthorum historia : ad fidem numismatum accommodata]] | volume=1 | publication-place=Paris | date=1725}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Dārā (city) | last=Weiskopf | first=Michael | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/dara-the-name-of-a-parthian-city-and-of-a-byzantine-garrison-town-of-the-sasanian-period | volume=6 | fascicle=6 | pages=671–672 }} * {{cite journal | first=Józef | last=Wolski | jstor=4434614 | title=L'Historicité d'Arsace Ier | language=fr | work= Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte |volume=8 | issue=2 | date=April 1959 | pages=222–238}} * {{cite journal | first=Józef | last=Wolski | jstor=4434737 | title=Arsace II et la Généalogie des Premiers Arsacides | language=fr | work=Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte | volume=11 | number=2 | date=April 1962 | pages=138–145}} {{پایان چپ‌چین}} {{S-start}} {{S-hou|[[اشکانیون|اشکانی شاه]]||||۲۱۷ پ‌م}} {{S-new}} {{S-ttl|عنوان=[[List of Parthian monarchs|پارتِ شاه]]|سال‌ها=۲۴۷–۲۱۷ پ‌م}} {{S-aft|بعد=[[ارشک دوم]]}} {{S-end}} {{اشکانیون شاهون}} [[رج:اشکانیون شاهون]] 7wnet3kgnmelvjlefl055qzuakglvq9 417012 417009 2026-11-12T08:02:46Z محک 1023 /* شجره‌نومه */ 417012 wikitext text/x-wiki {{صندخ/شخص | name = ارشک اول {{lang|xpr|𐭀𐭓𐭔𐭊}} | title = | image = Coin of Arsaces I (1), Nisa mint.jpg | image_size = 300px | caption = ارشک اولِ سکه. سکه پشت‌دیم، اتا نیشته کموندار ره نشون دنه که نشونه گیرنه، [[یونانی زوون|یونانی]] کتیفه همراهی: «ΑΡΣΑΚΟΥ» (راست) و «[AYT]OKPATOP[OΣ]» (چپ)، یعنن «ارشک [[اتوکراتور|اتوکراتور]]» [ ِسکه]. | succession = [[اشکانی امپراتوری|اشکانی سلسله]]ِ شاه | reign = ۲۴۷ – ۲۱۷ پیش از میلاد | coronation = | full_name = | predecessor = | successor = [[ارشک دوم اشکانی|ارشک دوم]] | issue = [[ارشک دوم اشکانی|ارشک دوم]] | dynasty = | father = فریاپیت | death_date = ۲۱۷ پیش از میلاد | death_place = [[پارت]] | religion = [[زرتشتی دین]] }} '''ارشک اول''' ({{IPAc-en|ˈ|ɑr|s|ə|s|iː|z}}؛ {{langx|grc|Ἀρσάκης}}؛ {{langx|xpr|{{script|Prti|𐭀𐭓𐭔𐭊}}}}) [[اشکانی امپراتوری|اشکانیون]]ِ اولین شاه بی‌یه که ۲۴۷ جه تا ۲۱۷ پیش از میلاد سلطنت هاکرده و وه ره [[اشکانی امپراتوری|اشکانی سلسله]]یِ مؤسس إشناسنّه و دیگر شاهون ونه همنوم بینه. ارشک [[پرنی]] رهبر بی‌یه، که [[داهه]]‌یِ اتحادیه‌یِ ۳تا [[سکاییون|سکایی]] قبیله‌ئون دله دئی‌یه. وه شه سلسله ره ۳اُمین قرنِ میون تأسیس هاکرده، وه اول، [[پارت]]ِ [[شهرب]] (که اسا [[ترکمنستان]] و [[ایرون]] میون رَسِد بیه) و [[اندراگوراس (سولوکی شهرب)|اندراگوراس]] ره فتح هاکرده و اینطرزی [[سولوکی امپراتوری]] ره هاپته و وشونِ علیه جنگ دکته. وه شه سلطنتِ باقی ره منطقه دله شه حکومت ره قائِم هاکردن وسّه گذرنی‌یه و موفق بیه سولوکیونِ تلاشون ره پارتِ دِباره فتح هاکردن وسّه هِرِستنه. ارشک شه بدست بیاردی‌ئون وسّه، اشکانی شاهون میون محبوب بی‌یه و ونه نوم ره شاهونِ افتخاری لقب وسّه إستفاده کاردنه. ونه بمردن گدر، ارشک اتا قوی دولتِ پایه ره بی‌یشت بی‌یه،{{sfn|Kia|2016|p=xxxiv}} که آخرسری ونه گتِ برارزا، [[مهرداد اول اشکانی|مهرداد اول]]، گدر امپراتوری تبدیل بیه و وشون [[شاهونشاه]] لقب ره بَییتنه.<ref>{{harvnb|Dąbrowa|2012|p=179}}; {{harvnb|Schippmann|1986|pp=525–536}}</ref> ارشکِ جانشین، ونه ریکا [[ارشک دوم|ارشک دوم]] بی‌یه. منابع دله ارشک خَوِری خله کم بنویشت هسته و منحصراً اونچی دومبی یونانی و رومی روایتون جه إنه که ونه بمردنِ معاصر دوره بنویشته بَینه. نتیجتاً، ونه سلطنت کم بشناسی هسته. ونه وجود ره حتا مدرن دانشموندون زیر سؤال بَوردنه تا اینکه نو مطالعات و باستان‌شناسی کشفیات، ۱۹۶۰ سالون دله ونه هویت ره تأیید هاکردنه. ==نوم== ''{{lang|la|Arsacēs}}'' [[یونانی زوون]] دله، {{transliteration|grc|Arsákēs}} ({{lang|grc|Ἀρσάκης}}) ِ[[لاتین]] شکل هسته، که شه [[پارتی زوون]] {{transliteration|xpr|Aršak}} ({{langx|xpr|{{script|Prti|𐭀𐭓𐭔𐭊}}}}) جه إنه. این نوم، [[قدیمی ایرانی]] {{transliteration|mis|R̥šan}} ِتصغیر هسته، که «قهرمون» معنی دنه. این نوم ره [[فارسیون|فارسی]] [[هخامنشی امپراتوری]]ِ بعضی حاکمون هم إستفاده کردنه، من‌جمله [[اردشیر دوم]] ({{reign|۴۰۴|۳۵۸ پیش از میلاد}})، که اشکانیون وه ره شه جَد دونستنه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=253}} ==زمینه == [[Image:Parthian mounted archer.jpg|thumb|اشکانی سوار و کموندار؛ موجستمه إسا [[پالاتزو ماداما، تورین]] دله کته.]] ارشکِ زندگی خَوِری منابع خله فرق کانّه. وه ره ویشته یونانی و رومی منابع جه اِشناسنّه، که بعدی [[روم و اشکانیون جنگ]] وسّه ونجه و ونه سلسله جه دشمن بینه.{{sfn|Kia|2016|p=171}} [[ایران]]ِ ملی تاریخ دله، ونه نسب ره چنتا اسطوره‌ای دیم سٮراق هدانه که بصتینکلا [[کی قباد]]، کی آرش، دارا (هومایِ ریکا) یا [[آرش]]، کموندارِ قهرمون زک‌زا جه بی‌یه. ارشک و آرشِ همراهی و ارتباط، وشونِ نومونِ شباهت و ارشکِ سکه‌ئون که وه ره کموندار عنوان جه یاردنه وسّه هسته.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}} [[روم باستان|رومی]] تاریخ‌نویس، [[آمیانوس مارسلینوس]] گپ جه، ارشک اتا پست‌نسب دزد بی‌یه که شه کِردِکار و چک‌په بزوئن په، سولوکی پارس ره حمله و فتح هاکرده و نیکاتور سلوکوس ره شکست هدائه و «مقدونی پادگانون» ره درهشنی‌یه.<ref>Marcellinus,[[wikisource:The_Roman_History_of_Ammianus_Marcellinus/Book_XXIII]]</ref> ویشته قبول‌بئی نظریه، یونانی جوغرافی‌دون [[استرابون]]ِ هسته:{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}}{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}}{{sfn|Curtis|2007|p=7}} ونه گپ جه، ارشک اتا [[سکاییون|سکایی]] قبیله دله رئیس بی‌یه که [[پرنی]] رهبر بینه و [[مرکزی آسیا]]یِ [[داهه]] اتحادیه‌یِ سه تا [[سکاییون|سکایی]] قبیله‌ئون جه اتا وشون بینه.<ref>Strabo, [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Strabo/11I*.html xi. 9].</ref> داهه شه قدرت ره کاملاً اسب‌سواری سر بنا هاکرد بینه و اینتی خله متحرک و ذیل نیرو داشتنه که خطر گدر تونستنه [[آرال دریا]]یِ جنوب وَری عقب هنیشن.{{sfn|Axworthy|2008|p=32}} همینتا وسّه، دیگه امپراتوریون وشون ره کنترل هاکردنِ تلاش دله مشکل داشتنه.{{sfn|Axworthy|2008|p=32}} بعضی تاریخ‌نویسون، هاشم کاظمی و مصطفی دهپهلوان واری، اتا جایگزینِ فرضیه دنّه که ارشک، [[فارسیون|فارس]] بی‌یه. وشون [[آپولودوروس آرتمیتایی]]، [[یوستین (تاریخ‌نویس)|یوستین]] و [[استرابون]]ِ روایتون همراهی موافق نینه که [[ارشک اول]] ره [[پرنیون حمله پارت وری|مهاجم]] [[پرنی]] جه بی‌یه؛ بلکوم وشون [[آریان]]، [[کاسیوس دیو]] و [[زوسیموس (تاریخ‌نویس)|زوسیموس]] همراهی موافق هستنه که ارشک اول وسّه، [[پارت]] دله بومی و [[فارسیون|پارسی]] ریشه فرض کانّه. داهه اول‌سر، ۴^اُمین قرن پیش از میلاد دله، [[سیحون|جاکسارتس]] میون زندگی کاردنه، ولی کم‌کم جنوب وَری رُش هکتنه، احتمالاً ۳^اُمین قرنِ اول دله.{{sfn|Gaslain|2016|p=3}} وشون اول جنوب‌شرق وری بمونه و بلخ ره مهاجرت هاکردنه، ولی اونجه جه در-بمو بینه و نتیجتاً شه مسیر ره غرب وری عوض هاکردنه.{{sfn|Gaslain|2016|p=3}} وشون کم‌کم پارت دله ساکن بینه، اتا منطقه [[مازرون دریا]]یِ جنوب‌شرقی بخش دله، که تقریباً اسا ایرانِ [[خراسان اوستان]] و جنوبی [[ترکمونستون]] جه مطابقت کانده.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}}{{sfn|Ghodrat-Dizaji|2016|p=42}} اینتا منطقه اون گدر سولوکیونِ حکومت دله دئی‌یه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} ۲۸۲/۱ پیش از میلاد جه، پارت دله پرنی‌ها نفوذ ویشته بیّه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} پرنیون تنها کسونی نئینه که پارت ره مهاجرت هاکردنه، چون منطقه دائماً شمال جه ایرانی مهاجرونِ نو مردمون ره شه سامون دله قبول کرده.{{sfn|Pourshariati|2008|p=20}} پرنیون اتا شرقی ایرانی قبیله بینه که [[ایران باستانی دین|ایرانِ باستانی دین]] ره پرستش کاردنه.{{sfn|Boyce|1986|pp=540-541}} ولی ۳^اُمین قرنِ میونه، وشون محلی پارتی فرهنگ دله جذب بَینه؛ وشون پارتی فرهنگ بئیتنه و اتا [[غربی ایرانی زوونون|شمال-غربی ایرانی زوون]] جه گپ زونه و [[زرتشتی دین]] په‌روو بَینه، حتا شه وسّه زرتشتی نوم دینگونه؛ ارشکِ پییر واری که شه نوم ره «فریاپیت» بی‌یشته، که ونه نوم [[اوستایی]] ''*Friya pitā'' («پی‌یر-دوست») جه بَییته بیه.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}}{{sfn|Boyce|1986|pp=540-541}}{{sfn|Lecoq|1985|p=151}}{{efn|اشکانیون ره عموماً [[زرتشتی]] دونّه، ولی اینتا ره باستان‌شناسون جه ننشنه بائوتن حکماً راسته؟{{sfn|Hauser|2013|p=743}} [[ریچارد فولتز]] و [[پروانه پورشریعتی]] واری تاریخ‌نویسون إستٮدلال هاکردنه که اشکانیون واقعاً [[مهر دین]] ره په‌روو بینه، یعنی [[میترا]] ره پرستش کاردنه.{{sfn|Foltz|2013|p=22}}}} ارشک شه احتمالاً پارت دله دنیا بمو و گت بیه و پارتی زوون جه گپ زوئه.{{sfn|Boyce|1984|p=81}} فرانسوی تاریخ‌نویس ژروم گاسلین گپ جه، ارشک تونست بی‌یه شه زندگیِ ویشتر ره سولوکی سامون دله بگذرنی‌بوشه و حتا ممکن هسته پارتِ محلی مقوم‌ها جه بی‌بوئه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} داهه مردمون خله توم یونانی حاکمونِ ارتش دله اسب‌سوار و کموندار سرباز بینه و وشون ره خدمت کاردنه. [[مقدونیه (باستانی پادشاهی)|مقدونی]] [[گت اسکندر]] ({{reign|۳۳۶|۳۲۳|era=BC}}) جه تا سولوکی [[آنتیوخوس سوم]] ({{reign|۲۲۲|۱۸۷|era=BC}}) دوره اینتی سرباز گیتنه. اینتا نشون دنه که ارشک، که کلاسیک منابع دله «باتجربه سرباز» عنوان جه توصیف بیه، ممکن هسته سولوکی حاکمون یا وشون والیونِ دست‌بن خدمت هاکرد بوئه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=165}} == سلطنت == [[Image:Rome-Seleucia-Parthia 200bc.jpg|300px|thumb|[[پارت]]ِ جاجیگاه و ونه دور-بر.]] === قدرت برسی‌ین و جنگ === حدود ۲۵۰ پیش از میلاد دله، ارشک و ونه پرنی پیروون [[آستاوه]] ره بَییتنه، که [[اتک]] دره نزدیکی بییه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}} چن سال بعد، احتمالاً حدود ۲۴۷ پیش از میلاد، ارشک [[آساک]] دله شاه تاج‌گذاری بیه، اتا شهر که وه شه بساته بییه و اشکانی شاهی قبرستان عنوان جه خدمت کارده.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=179-180}} ونه آساک دله تاج‌گذاری، عموماً اشکانی سلسله شروع علامت دونّه.{{sfn|Schippmann|1986|pp=525–536}} حدود ۲۴۵ پیش از میلاد، [[اندراگوراس (سولوکی شهرب)|اندراگوراس]]، که سولوکی پارتِ استانِ والی بییه، شه استقلال ره سولوکی شاه [[سلوکوس دوم کالینیکوس]] ({{reign|۲۴۶|۲۲۵ پیش از میلاد}}) جه اعلام هاکرده و شه ولایت ره مستقل پادشاهی هاکرده.{{sfn|Schippmann|1986|pp=525–536}} پارتِ سولوکی امپراتوری جه جدا بیّن و نتیجه دله سولوکی نظامی پشتیبانیِ از دست هدائن په، اندراگوراس شه مرزون ره حفظ هاکردن دله مشکل پیدا هاکرده و حدود ۲۳۸ پیش از میلاد — ارشک و ونه برار [[تیرداد اول اشکانی|تیرداد اول]]ِ فرماندهی بن{{sfn|Curtis|2007|p=7}}{{sfn|Bivar|1983|p=29}} پرنیون [[پرنیونِ پارت فتح|پارت ره حمله هاکردنه]] و آستابنه (آستاوا) ره اندراگوراس جه بَییتنه، که اون سامونِ شمالی منطقه بییه و ونه اداری پایتخت [[قوچان]] بییه.{{sfn|Bickerman|1983|p=19}} [[Image:Seleukos II Kallinikos, Tetradrachm, 246-225 BC, HGC 9-303p.jpg|thumb|left|[[سلوکوس دوم کالینیکوس]]ِ [[تترادراخم]]، [[سولوکی امپراتوری]]ِ شاه (''[[بازیلئوس]]'').{{sfn|Hoover|2009|p=61}}]] اتا کچیک گدر په، پرنیون پارتِ باقی ره اندراگوراس جه بَییتنه و وه ره اون پروسه دله بکوشتنه. استانِ فتح همراهی، اشکانیون یونانی و رومی منابع دله پارتیون عنوان جه اِشناسا بَینه.{{sfn|Kia|2016|p=171}} اینتا اصطلاح، مدرن غربی نویسندگون هم منظم استفاده کاردنه، ولی مدرن تاریخ‌نویس استفان ر. هاوزر گپ جه، وه «ونه کنار بی‌یشتن، چون اتا نادرست ایده از اتا قومی حاکم کلاس، چندی‌قومی و چندی‌زوون جمعیت دله، انتقال دنه».{{sfn|Hauser|2013|p=730}} همسایه [[هیرکانی]] استان هم زود پرنیون جه فتح بیه.<ref name="JUS">Justin, {{usurped|1=[https://web.archive.org/web/20030902213004/http://www.forumromanum.org/literature/justin/english/trans41.html xli. 5]}}.</ref> سولوکیونِ اتا بازیابی لشکرکشی، ۲۲۸ پیش از میلاد دله، سلوکوس دومِ رهبری جه انجام بیه، که ارشک وسّه مشکل‌ساز بیه، چون وه همون گدر [[یونانی-بلخی پادشاهی|یونانی-بلخی]] حاکم [[دیودوتوس دوم]] ({{reign|۲۳۹|۲۲۰ پیش از میلاد}}) همراهی جنگ دله بییه. دِ تا جبهه دله جنگ هاکردن ره جلوگیری هاکردن وسّه، ارشک سریعاً دیودوتوس دوم همراهی صلح معاهده ره بستنه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}} با این حال، وه نَتونسته سولوکی لشکرکشی ره متوقف هاکنه و مجبور بیه پارت ره ترک هاکنه و مرکزی آسیا وسّه بورده، اونجه [[آپاسیاکه]] همراهی پناه بَییته.{{sfn|Schmitt|1986|pp=151-152}} سولوکی فتح کوتاه‌مدت ثابت بیه؛ سولوکی امپراتوریِ غربی بخشون دله مشکلات وسّه، سلوکوس دوم مجبور بیه پارت ره ترک هاکنه، که ارشک ره فرصت هدائه شه ازدست‌بئی سامونون ره دِباره بَیره و احتمالاً ونه سامون ره جنوب وسّه هم ویشته هاکنه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}} در واقع، ارشکِ آپاسیاکه وسّه عقب‌نشینی، شاید اتا استراتژیک حرکت بییه، چون سلوکوس دوم نا ونه تعقیب هاکردنِ منابع ره داشته و نا صلح معاهده بستنِ گدر ره.{{sfn|Gaslain|2016|p=5}} ارشک همچنین یونانی-بلخیون همراهی اتحاد بستنه،{{sfn|Dąbrowa|2012|p=169}} که تأیید کانده که دِ تا قدرتِ میونِ ارتباط احتمالاً خله قبل‌ته برقرار بیه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} رومی تاریخ‌نویس [[یوستین (تاریخ‌نویس)|یوستین]] گپ جه، ارشک «پارتی دولت ره ساکن هاکرده، سرباز جمع هاکرده، قلعه‌ئون بساته و شه شهرون ره مستحکم هاکرده.»<ref name="JUS" /> آساک علاوه، وه [[دارا (پارت)|دارا]] شهر ره هم، زاپاورتنون کوه دله، که پارت دله اتا جا هسته، بساته.{{sfn|Weiskopf|1993|pp=671-672}} [[نیسا، ترکمنستان|نیسا]] هم، که ارشک بساته بییه، بعد اشکانیونِ شاهی اقامتگاه عنوان جه، ۱اُمین-قرن پیش از میلاد تا، استفاده بییه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=179-180}} === جانشینی === [[Image:Nisa-Overview-2015.JPG|thumb|300px|[[نیسا، ترکمنستان|نیسا]]یِ خرابه‌ئونِ نمای کلی، [[اشکانی امپراتوری|اشکانیون]]ِ پیشین شاهی اقامتگاه.]] خله گدر وسّه، ارشکِ جانشینی خط و تاحدی ونه تاریخی‌بیّن، معلوم نییه. ارشک و ونه برار تیرداد که همراکت پرنیون ره شورش دله رهبری کاردنه، توسط ژان فوآ-وایان ۱۷۲۵ دله، اشکانی سلسله بنیان‌گذاریِ روایت ره بساته، که اسا کنار بی‌یشته بیه. وه و نسلونِ دانشموندون فکر کاردنه که ارشکِ بمردن په، تیرداد ونه جانشین، اشکانی سلسله شاه عنوان جه بیه.{{sfn|Foy-Vaillant|1725|pp=1ff.}}<ref>{{harvtxt|Wolski|1962|pp=139–142}}, for a summary of the old historiography since Foy-Vaillant.</ref> اینتا بعضی مختلف نظریه‌ئون ره باعث بیه، از جمله اتا که ارشک ره افسانه‌ای چهره دونسته، درحالی‌که اشکانیون بنیان‌گذاری ره تیرداد ره نسبت دائه.{{sfn|Bivar|1983|p=29, 30}} ۱۹۵۷ و ۱۹۶۲ میون {{ill|یوزف وولسکی|pl}} اتا سری مقاله، مخالف دیدگاه همراهی منتشر هاکرده: وه ارشک ره اشکانیون بنیان‌گذار دونسته و تیرداد ره افسانه‌ای.<ref>{{harvtxt|Wolski|1959}} and {{harvtxt|Wolski|1962|p=145}}. The author's main argument was that Justin was misunderstood in previous studies, which also relied too much on [[Arrian]]—a Greek historian whose work comprises numerous mistakes.</ref> اینتا نظریه، اون گدر جه، ویشته دانشموندون جه، کچیک اختلافون همراهی، پشتیبانی بیه، تا اینکه نیسا دله اتا [[استراکون|استراکونی]] کشف همراهی تأیید بیه که ارشکِ نوم ره داشته.{{sfn|Bivar|1983|p=30}} علاوه بر این، سکه‌شناسی داده‌ئون و منابعِ اخیر تحلیل، اینتا نتیجه ره رسینه که تیردادِ شخصیت واقعاً داستانی هسته و ارشک شه بمردن، ۲۱۷ پیش از میلاد، تا سلطنت ره ادامه هدائه و ونه جانشین ونه ریکا، [[ارشک دوم اشکانی|ارشک دوم]] بیه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=169}} == سکه‌ئون == [[Image:Coin of Arsaces I (2), Nisa mint.jpg|thumb|ارشکِ سکه، نیسا ضرابخانه.]] اساساً، ارشکِ سکه‌ئون «همه بعدی اشکانی سکه‌ئونِ نمونه ره تأمین هاکردنه، هرچند خودشون کچیک تغییرات جه».{{sfn|Rezakhani|2013|p=766}} [[خداداد رضاخانی]] اضافه کانده که ونه سکه‌ئون خله سبکی عناصر ره سولوکیون و پیشین هخامنشی شهرب ضربون جه بَییتنه، ولی وه با این حال چن تا نوآوری هاکرده که وشون ره ونه پیشینیون جه متمایز کارده.{{sfn|Rezakhani|2013|pp=766-767}} [[علیرضا شاپور شهبازی]] گپ جه، ونه سکه‌ئون سر، ارشک «عمداً سولوکی سکه‌ئون جه فاصله گیرنه تا شه ملی‌گرایانه و شاهی آرزوون ره تأکید هاکنه»؛{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}} سولوکی معمولِ چهره، [[آپولون]] که [[اومفالوس]] سر نیشته و کمان گیرنه، اتا کماندار جه عوض وانه که ارشک ره تقلید کانده،{{efn|فابریتزیو سینیسی گپ جه، دانشموندون کماندارِ هویت خَوِری اختلاف دارنه. سینیسی گپ جه، کماندار ممکن هسته اشکانیونِ اتا «خدایی‌بئی» نیا یا ساده‌تر خودِ اشکانی شاه ره نمایندگی هاکنه. سینیسی گنه: «قطعی جواب سخت هسته، ولی چون سولوکی آپولونِ اومفالوس سر همراهی ارتباط هنتا اون مرحله دله واضح نییه، چون اشکانی کماندار اتا چارپایه سر نیشته، شاید ونه هخامنشی ارتباطون ره تأکید هاکردن: اینان واقعیت دله نیشته کماندارِ چهره، کارن لقب و ونه سرِ نرم کلاه همراهی زمینه ره آماده کانّه. اینکه زنده ارشک ممکن هسته شه ره قدیمی ایرانی امپراتوری وارث عنوان جه نمایندگی هاکرده بوو، البته اینتا ره رد نَکانده که ونه یاد بعداً اتا جور خاص احترام موضوع بیه، ولی ایرانی شاهی نیا-پرستشِ شخصیت هنتا مشکل‌دار هسته».{{sfn|Sinisi|2012|p=280}}}} که اتا چارپایه سر نیشته (بعضی هخامنشی شهربون، مثل [[داتامش]]، همون سبک جه) درحالی‌که [[سکا]]یی لباس و اتا نرم کلاه پوشنه، که وه ره ''[[باشلیق]]'' گنّه.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}} بعضی کتیبه‌ئون ارشکِ سکه‌ئون سر وه ره ''کارنی''{{efn|که ''کرنی'' یا ''کارن'' هم نویسِنّه.{{sfn|Rezakhani|2013|p=767}}{{sfn|Sinisi|2012|p=280}} دیوید سلوود گپ جه، اینتا آرامی کلمه ممکن هسته [[کارن خاندان|«کارن» خانواده نوم]] همراهی همریشه بوو، ولی وه اضافه کانده که «هخامنشی استفاده دله»، وه ''οτρατηγόs'' معادل بییه و اینتی « autocrat وسّه ماره فرض‌بئی معنی جه نزدیک».{{sfn|Sellwood|1983|p=280}}}} گنّه (یونانی معادل وه ''[[اتوکراتور]]'' بییه)، که اتا لقب بییه که برجسته [[هخامنشی نظامی]] رهبرون، مثل [[کوروش کوچک]]، حمل کاردنه.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}}{{efn|[[خداداد رضاخانی]] گنه که ارشکِ اولیه سکه‌ئون ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΟΣ کتیبه دارنه. اینتا خاص سکه‌ئون، ظاهراً تنها شواهدِ اینتا لقب استفاده‌یِ اشکانیون جه هستنه. رضاخانی گنه که ممکن هسته «اتا اولیه سولوکی سروری تسلیم ره پیشنهاد هاده، چون لقب نشون دنه که ارشک اول شه ره پارتِ منصوب نظامی والی دونسته، که اینتا حقیقت ممکن هسته ونه خودفهمی ره هم نشون هاده که وه [[اندراگوراس (سولوکی شهرب)|اندراگوراس]]، پارتِ شورشی سولوکی شهرب، جانشین هسته». همون منطق جه، رضاخانی گنه که «بعضی نیسا جه ضربون، یونانی دله ارشکِ نوم علاوه، آرامی ''کرنی'' دارنه، ارشک وسّه اتا هخامنشی نظامی لقب، که هر یونانی لقب ره عوض کانده».{{sfn|Rezakhani|2013|p=767}}}} اینتا لقب استفاده جه، ارشک عمداً شه ره شهرب جه بالاتر بی‌یشته، ولی همزمان شاهی لقب ''[[بازیلئوس]]'' (شاه) استفاده جه جلوگیری هاکرده، که وه ره سولوکی شاهی سنتِ پیروی ره پیشنهاد کارده که وه رد کارده.{{sfn|Olbrycht|2021|p=251}} ایرانی دیدگاه جه، ''بازیلئوس'' لقبِ اهمیت کم بییه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=252}} ارشک ظاهراً شه بساته شهر — نیسا ره، شه سکه ضرابخانه جاجیگاه عنوان جه استفاده کارده.{{sfn|Curtis|2007|p=8}} ارشکِ سکه‌ئون هردی نقره و برنز دله ضرب بَینه.{{sfn|Rezakhani|2013|p=766}} ارشکِ نقره‌یِ ''[[درهم|درهمون]]'' (که اشکانیونِ اصلی واحد پول بیه) ونه ریش‌نَدار پروفایل ره رویِ سکه دله نشون دنه، راست وسّه نگاه کانده، سولوکی شاهی چهره‌ئونِ سکه‌ئون سر تصویرون واری.{{sfn|Sinisi|2012|pp=276, 279}} فابریتزیو سینیسی گپ جه، همینتی، پشتِ سکه نیشته کماندار چپ وسّه چرخنه.{{sfn|Sinisi|2012|p=279}} یونانی کتیبه ΑΡΣΑΚΟΥ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΟΣ، ''درهمون''ِ طرفون دله، دِ تا عمودی خط دله نوشته بیه، سولوکی سکه‌ئونِ همون سبک جه.{{sfn|Sinisi|2012|pp=279-280}} اینتا ویژگیون بدون توجه، سینیسی گنه که ارشکِ سکه‌ئون «فوراً اِشناسا وانّه که اتا غیر-یونانی حاکم جه صادر بَینه».{{sfn|Sinisi|2012|p=280}} مثلاً، ارشک رویِ سکه دله نوک‌دار نرم کلاه پوشنه، هخامنشی دوره سکه‌ئون واری، پشتِ سکه کماندار هم که ایرانی سواری لباس پوشنه.{{sfn|Sinisi|2012|p=280}} == میراث == ارشکِ اعتبار، ونه بمردنِ خله په، دوام بیارده. ونه افتخار وسّه اتا ابدی آتش، آساک شهر دله، ونه بمردنِ دِ قرن و ویشته په، هنتا نگه داشته بییه، [[ایزیدور خاراکسی]] گزارش جه.{{sfn|Isidore of Charax|p=11}} اینتا نشون دنه که شاه اعلام هاکردنِ عمل، مذهبی اهمیت داشته.{{sfn|Frye|1984|p=217}} وه احتمالاً اشکانیونِ سلسله آتش عنوان جه خدمت کارده، احتمالاً بساته بیه تا برجسته هاکنه که وشون هخامنشی امپراتوری وارث بینه.{{sfn|Boyce|1986|p=87}} ونه دستاوردون وسّه، وه «ملتِ پییر» عنوان جه اِشناسا بیه و ونه نوم، اتا شاهی افتخاری لقب بیه که همه اشکانی شاهون، ونه دستاوردونِ تحسین جه، استفاده کاردنه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=169}}{{sfn|Kia|2016|p=23}}{{efn|رضاخانی گنه: «اگرچه همه اشکانی شاهون شه شخصی نوم داشتنه، که یونانی-رومی منابع دله و بعضی گدر بابلی نجومی روزنومه‌ئون دله تأیید بَینه، وشون جهانی ارشک لقب ره شه سلطنت نوم عنوان جه استفاده کاردنه، ظاهراً ارشک اول افتخار وسّه، اگرچه حتی اون سلسله بنیان‌گذار ممکن هسته شخصی نوم تیرداد (پارتی *trd’t) داشته بوو، که ارشک ره سلسله قبیله نوم کانده. در واقع، اشکانی تاریخ وسّه روایی منابع نیّه و سکه‌شناسی شواهدِ برجستگی، که اشکانی تاریخ بازسازی وسّه اغلب هدائه وانه، ارشک لقبِ جهانی استفاده، ماره اشکانی سلسله تاریخِ فهمِ خاص مانع ره ایجاد کانده.»{{sfn|Rezakhani|2013|page=767}}}} این نوم همچنین اشکانیون ره افسانه‌ای [[کیانیون|کیانی]] حاکم کوی ارشان همراهی وصل کارده، که ونه سلسله ره ونه شرقی ایرانِ ساکنون، مثل پارتیون و داهه، هنتا یاد داشتنه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=253}} اتا داستانی ادعا بعداً، ۲اُمین-قرن پیش از میلاد جه، اشکانیون جه ساخته بیه، که ارشک ره هخامنشی [[گتِ شاهون]]، اردشیر دومِ نواده عنوان جه نمایندگی کارده.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=179}} ارشکِ خانواده، چار-و-نیم قرن حکومت کاردنه، تا اینکه [[ساسانی امپراتوری]]، ۲۲۴ میلادی دله، وشون ره سرنگون هاکرده. حتی اون گدر هم، ارشکِ نواده‌ئون قابل‌توجه نفوذ و اقتدار داشتنه؛ [[ایرانِ هفت گتِ خاندان]] جه اتا، [[کارن خاندان]]، چن تا گت چهره ایرانی تاریخ دله تولید هاکرده، مثل ۶اُمین-قرن وزیر [[بزرگمهر]]، و ۹اُمین-قرن شاهزاده و شورشی [[مازیار]] ({{reign|۸۱۷|۸۳۹}}).{{sfn|Pourshariati|2017}} اشکانیون همچنین [[قفقاز]]ِ تاریخ دله مهم نقش داشته؛ [[ارمنستان اشکانی سلسله|ارمنستان]]، [[قفقازی آلبانی اشکانی سلسله|قفقازی آلبانی]] و [[ایبریا اشکانی سلسله|ایبریا]] حکومتون، اشکانی سلسله‌یِ شاخه‌ئون جه حکومت کاردنه. [[پروکوپیوس]] گپ جه، حتی ۶اُمین-قرنِ آخر دله، ارمنی نجیب‌زادگان هنتا شه اشکانی میراث و ارشکِ شخصیت ره یاد داشتنه.{{sfn|Pourshariati|2008|p=44}} == شجره‌نومه == {| style="border-spacing: 2px; border: 1px solid darkgray;" |+'''راهنما''' |{{tree chart/start}}{{tree chart|KoK|KoK=Orange|boxstyle_KoK=background-color:#F7BE81;}}{{tree chart/end}} |[[شاهونشاه]] |{{tree chart/start}}{{tree chart|KING|KING=Yellow|boxstyle_KING=background-color:#ff9;}}{{tree chart/end}} |[[List of Parthian kings|شاه]] |} {{Tree chart/start}} {{Tree chart| | | | | | | | | | PHR | | | | | | | | | | | | | | | PHR = فریاپیت | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |,|-|^|-|.| | | | | | | | | | | | | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |!| | | |!| | | | | | | | | | | | | || border=1}} {{Tree chart| | | | | | | |ARS| |UNK| | | | | | | | | | | | | | | |ARS='''ارشک اول'''<br/>({{reign|247|217 BC}})|boxstyle_ARS=background-color:#ff9;|UNK=Unknown|border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |!| | | |!| | | | | | | | | | | | UNL = بی‌نوم زنا| border=1}} {{Tree chart| | | | | | | |AR2| |UNK| | | | | | | | | | | | | | | | | AR2 = [[ارشک دوم]]<br/>({{reign|217|191 BC}})|UNK=بی‌نوم|boxstyle_AR2=background-color:#ff9;||boxstyle_CA=background-color:#ff9;|border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | || border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | | | | |PHR| | | | | | | | | | | | | | | | PHR = [[فریاپت]]<br/>({{reign|191|176 BC}})|boxstyle_PHR=background-color:#ff9;| border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |,|-|-|-|+|-|-|-|.| | | | | | | | | | | | | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | |PHR| |MIT| |ART| | | | | | | | | | | | | | PHR = [[فرهاد اول]]<br/>({{reign|176|171 BC}})| MIT = [[مهرداد اول]]<br/>({{reign|171|132 BC}})| ART = [[اردوان اول]]<br/>({{reign|127|124/3 BC}})||boxstyle_PHR=background-color:#ff9;|boxstyle_ART=background-color:#ff9;|boxstyle_MIT=background-color:#F7BE81;|border=1}} {{Tree chart/end}} == یادداشت == <references group="lower-alpha"/> == په‌نویس == {{په‌نویس}} == منابع == === باستونی منبع === {{چپ‌چین}} * {{cite book | author=Isidore of Charax | author-link=Isidore of Charax | title=Parthian Stations}} *Justin, Epitome of the Philippic History of Pompeius Trogus. *Ammianus Marcellinus, ''Res Gestae''. *Strabo, ''Geographica''. {{پایان چپ‌چین}} === تازه منبع === {{چپ‌چین}} {{sfn whitelist|CITEREFLecoq1985}} * {{cite book | last = Axworthy | first = Michael | author-link = Michael Axworthy | title = A History of Iran: Empire of the Mind | url = https://archive.org/details/historyiranempir00axwo | url-access = limited | year = 2008 | publisher = Basic Books | location = New York | pages = [https://archive.org/details/historyiranempir00axwo/page/n18 1]–368| isbn = 978-0-465-00888-9 }} * {{cite book | title = Zoroastrians: Their Religious Beliefs and Practices | year = 1984 | publisher = Psychology Press | last = Boyce | first = Mary | author-link = Mary Boyce | pages = 1–252 | isbn = 9780415239028 | url = https://books.google.com/books?id=a6gbxVfjtUEC&q=false }} * {{cite book | title = The History of Ancient Iran | year = 1984 | publisher = C.H.Beck | last = Frye | first = Richard Nelson | author-link = Richard N. Frye | pages = [https://archive.org/details/historyofancient0000frye/page/n20 1]–411 | isbn = 9783406093975 | url = https://archive.org/details/historyofancient0000frye | url-access = registration | quote = false. }} * {{Cambridge History of Iran|volume=3a|last=Bickerman|first=Elias J.|authorlink=Elias Joseph Bickerman|chapter=The Seleucid Period|pages=3–20|chapter-page=3}} * {{Cambridge History of Iran|volume=3a|last=Bivar|first=A.D.H.|authorlink=Adrian David Hugh Bivar|chapter=The Political History of Iran under the Arsacids|pages=21–99|chapter-page=21}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Arsacids iv. Arsacid religion | last=Boyce | first=M. | author-link=Mary Boyce | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/arsacids-iv | volume=2 | fascicle=5 | pages=540–541 }} * {{cite book|last=Curtis|first=Vesta Sarkhosh|author-link=Vesta Sarkhosh Curtis|chapter=The Iranian Revival in the Parthian Period|pages=7–25|title=The Age of the Parthians: The Ideas of Iran|volume=2|year=2007|publisher=I.B. Tauris & Co Ltd., in association with the London Middle East Institute at SOAS and the British Museum|location=London & New York|editor-last1=Curtis|editor-first1=Vesta Sarkhosh|editor-link1=Vesta Sarkhosh Curtis|editor-last2=Stewart|editor-first2=Sarah|isbn=978-1-84511-406-0}} * {{cite book |first1=Edward |last1=Dąbrowa |editor1-last=Daryaee |editor1-first=Touraj |editor1-link=Touraj Daryaee |title=The Oxford Handbook of Iranian History |date=2012 |publisher=Oxford University Press |chapter=The Arsacid Empire |pages=1–432 |isbn=978-0-19-987575-7 |url=https://books.google.com/books?id=K-poAgAAQBAJ |access-date=2019-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190101051501/https://books.google.dk/books?id=K-poAgAAQBAJ&pg |archive-date=2019-01-01 |url-status=dead }} * {{cite book | title = Religions of Iran: From Prehistory to the Present | year = 2013 | publisher = Oneworld Publications | last = Foltz | first = Richard | author-link = Richard Foltz | pages = 1–368 | isbn = 9781780743097 | url = https://books.google.com/books?id=sZRGAQAAQBAJ }} * {{cite book |last=Gaslain|first=Jérôme|editor-last1=Curtis|editor-first1=Vesta Sarkhosh|editor-last2=Pendleton|editor-first2=Elizabeth J.|editor-last3=Alram|editor-first3=Michael|editor-last4=Daryaee|editor-first4=Touraj|title=The Parthian and Early Sasanian Empires: Adaptation and Expansion |date=2016 |publisher=Oxbow Books |isbn=9781785702082 |chapter=Some Aspects of Political History: Early Arsacid Kings and the Seleucids}} * {{cite book |last=Ghodrat-Dizaji|first=Mehrdad|editor-last1=Curtis|editor-first1=Vesta Sarkhosh|editor-last2=Pendleton|editor-first2=Elizabeth J.|editor-last3=Alram|editor-first3=Michael|editor-last4=Daryaee|editor-first4=Touraj|title=The Parthian and Early Sasanian Empires: Adaptation and Expansion |date=2016 |publisher=Oxbow Books |isbn=9781785702082 |chapter=Remarks on the Location of the Province of Parthia in the Sasanian Period}} * {{cite book |first1=Stefan R. |last1=Hauser |editor1-last=Potts |editor1-first=Daniel T. |title=The Oxford Handbook of Ancient Iran |date=2013 |publisher=Oxford University Press |chapter=The Arsacids (Parthians)|pages=728–751|isbn=9780190668662|url=https://books.google.com/books?id=Z_tRvgAACAAJ}} * {{cite journal | last1=Kazemi |first1=Hashem | last2=Dehpahlavan |first2=Mostafa | title=Parthian Arsacids or Scythian Arsacids? The emergence of the Arsacid based on written sources and archaeological evidence (Sources, Obstacles and Challenges) | journal=Journal of Iranian Studies |date=2023 |volume=13 |issue=4 |pages=1–22 |url=https://journals.ut.ac.ir/article_90918.html |issn=2676-4601 |doi=10.22059/jis.2023.350547.1167 |lang=fa}}. * {{cite book|last1=Kia|first1=Mehrdad|title=The Persian Empire: A Historical Encyclopedia [2 volumes]|date=2016|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1610693912|url=https://books.google.com/books?id=B5BHDAAAQBAJ&q=false}} * {{cite book|last1=Hoover|first1=Oliver D.|title=''Handbook of Syrian Coins: Royal and Civic Issues, Fourth to First Centuries BC'' [The Handbook of Greek Coinage Series, Volume 9]|location = Lancaster/London |date=2009|publisher=Classical Numismatic Group}} * {{Encyclopædia Iranica | article=Aparna | last=Lecoq | first=P. | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/aparna-c3k | volume=2 | fascicle=2 | page=151}} * {{cite book |last=Olbrycht|first=Marek Jan|year=2021|title=Early Arsakid Parthia (ca. 250-165 B.C.)|publisher=Brill|url=https://books.google.com/books?id=OHkxEAAAQBAJ|isbn=978-9004460751}} *{{Cite book |last=Overtoom |first=Nikolaus Leo |url=https://global.oup.com/academic/product/reign-of-arrows-9780190888329 |title=Reign of Arrows: The Rise of the Parthian Empire in the Hellenistic Middle East |publisher=Oxford University Press |year=2020 |isbn=9780190888329}} * {{Encyclopædia Iranica Online | article=Kārin | last=Pourshariati | first=Parvaneh | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/karin | year=2017 }} * {{cite book |last = Pourshariati |first = Parvaneh |title = Decline and Fall of the Sasanian Empire: The Sasanian-Parthian Confederacy and the Arab Conquest of Iran |location = London and New York |publisher = I.B. Tauris |year = 2008 |isbn = 978-1-84511-645-3 |url = https://books.google.com/books?id=I-xtAAAAMAAJ }} * {{cite book |last1=Rezakhani |first1=Khodadad |author-link1=Khodadad Rezakhani|editor-last=Potts|editor-first=Daniel T.|editor-link=Daniel T. Potts|title=The Oxford Handbook of Ancient Iran |date=2013 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0199733309 |chapter=Arsacid, Elymaean, and Persid Coinage}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Arsacids ii. The Arsacid dynasty | last=Schippmann | first=K. | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/arsacids-ii | volume=2 | fascicle=5 | pages=525–536 }} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Apasiacae | last=Schmitt | first=R. | author-link=Rüdiger Schmitt | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/apasiacae-tribe | volume=2 | fascicle=2 | pages=151–152 | year=1986 }} * {{Cambridge History of Iran|volume=3a|last=Sellwood|first=David|chapter=Parthian Coins}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Arsacids i. Origins | last=Shahbazi | first=A. Sh. | author-link=Alireza Shapour Shahbazi | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/arsacids-i | volume=2 | fascicle=5 | page=525 }} * {{cite book |last1=Sinisi |first1=Fabrizio |editor1-last=Metcalf |editor1-first=William E. |title=The Oxford Handbook of Greek and Roman Coinage |date=2012 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0195305746 |chapter=The Coinage of the Parthians}} * {{cite book | first=Jean | last=Foy-Vaillant | title=[[iarchive:arsacidarumimper01foyv/page/n5|Arsacidarum imperium, sive, Regum Parthorum historia : ad fidem numismatum accommodata]] | volume=1 | publication-place=Paris | date=1725}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Dārā (city) | last=Weiskopf | first=Michael | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/dara-the-name-of-a-parthian-city-and-of-a-byzantine-garrison-town-of-the-sasanian-period | volume=6 | fascicle=6 | pages=671–672 }} * {{cite journal | first=Józef | last=Wolski | jstor=4434614 | title=L'Historicité d'Arsace Ier | language=fr | work= Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte |volume=8 | issue=2 | date=April 1959 | pages=222–238}} * {{cite journal | first=Józef | last=Wolski | jstor=4434737 | title=Arsace II et la Généalogie des Premiers Arsacides | language=fr | work=Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte | volume=11 | number=2 | date=April 1962 | pages=138–145}} {{پایان چپ‌چین}} {{S-start}} {{S-hou|[[اشکانیون|اشکانی شاه]]||||۲۱۷ پ‌م}} {{S-new}} {{S-ttl|عنوان=[[List of Parthian monarchs|پارتِ شاه]]|سال‌ها=۲۴۷–۲۱۷ پ‌م}} {{S-aft|بعد=[[ارشک دوم]]}} {{S-end}} {{اشکانیون شاهون}} [[رج:اشکانیون شاهون]] dewg4a2dbu9pzf2vir02to6bqpof17n 417013 417012 2026-11-12T08:03:14Z محک 1023 /* شجره‌نومه */ 417013 wikitext text/x-wiki {{صندخ/شخص | name = ارشک اول {{lang|xpr|𐭀𐭓𐭔𐭊}} | title = | image = Coin of Arsaces I (1), Nisa mint.jpg | image_size = 300px | caption = ارشک اولِ سکه. سکه پشت‌دیم، اتا نیشته کموندار ره نشون دنه که نشونه گیرنه، [[یونانی زوون|یونانی]] کتیفه همراهی: «ΑΡΣΑΚΟΥ» (راست) و «[AYT]OKPATOP[OΣ]» (چپ)، یعنن «ارشک [[اتوکراتور|اتوکراتور]]» [ ِسکه]. | succession = [[اشکانی امپراتوری|اشکانی سلسله]]ِ شاه | reign = ۲۴۷ – ۲۱۷ پیش از میلاد | coronation = | full_name = | predecessor = | successor = [[ارشک دوم اشکانی|ارشک دوم]] | issue = [[ارشک دوم اشکانی|ارشک دوم]] | dynasty = | father = فریاپیت | death_date = ۲۱۷ پیش از میلاد | death_place = [[پارت]] | religion = [[زرتشتی دین]] }} '''ارشک اول''' ({{IPAc-en|ˈ|ɑr|s|ə|s|iː|z}}؛ {{langx|grc|Ἀρσάκης}}؛ {{langx|xpr|{{script|Prti|𐭀𐭓𐭔𐭊}}}}) [[اشکانی امپراتوری|اشکانیون]]ِ اولین شاه بی‌یه که ۲۴۷ جه تا ۲۱۷ پیش از میلاد سلطنت هاکرده و وه ره [[اشکانی امپراتوری|اشکانی سلسله]]یِ مؤسس إشناسنّه و دیگر شاهون ونه همنوم بینه. ارشک [[پرنی]] رهبر بی‌یه، که [[داهه]]‌یِ اتحادیه‌یِ ۳تا [[سکاییون|سکایی]] قبیله‌ئون دله دئی‌یه. وه شه سلسله ره ۳اُمین قرنِ میون تأسیس هاکرده، وه اول، [[پارت]]ِ [[شهرب]] (که اسا [[ترکمنستان]] و [[ایرون]] میون رَسِد بیه) و [[اندراگوراس (سولوکی شهرب)|اندراگوراس]] ره فتح هاکرده و اینطرزی [[سولوکی امپراتوری]] ره هاپته و وشونِ علیه جنگ دکته. وه شه سلطنتِ باقی ره منطقه دله شه حکومت ره قائِم هاکردن وسّه گذرنی‌یه و موفق بیه سولوکیونِ تلاشون ره پارتِ دِباره فتح هاکردن وسّه هِرِستنه. ارشک شه بدست بیاردی‌ئون وسّه، اشکانی شاهون میون محبوب بی‌یه و ونه نوم ره شاهونِ افتخاری لقب وسّه إستفاده کاردنه. ونه بمردن گدر، ارشک اتا قوی دولتِ پایه ره بی‌یشت بی‌یه،{{sfn|Kia|2016|p=xxxiv}} که آخرسری ونه گتِ برارزا، [[مهرداد اول اشکانی|مهرداد اول]]، گدر امپراتوری تبدیل بیه و وشون [[شاهونشاه]] لقب ره بَییتنه.<ref>{{harvnb|Dąbrowa|2012|p=179}}; {{harvnb|Schippmann|1986|pp=525–536}}</ref> ارشکِ جانشین، ونه ریکا [[ارشک دوم|ارشک دوم]] بی‌یه. منابع دله ارشک خَوِری خله کم بنویشت هسته و منحصراً اونچی دومبی یونانی و رومی روایتون جه إنه که ونه بمردنِ معاصر دوره بنویشته بَینه. نتیجتاً، ونه سلطنت کم بشناسی هسته. ونه وجود ره حتا مدرن دانشموندون زیر سؤال بَوردنه تا اینکه نو مطالعات و باستان‌شناسی کشفیات، ۱۹۶۰ سالون دله ونه هویت ره تأیید هاکردنه. ==نوم== ''{{lang|la|Arsacēs}}'' [[یونانی زوون]] دله، {{transliteration|grc|Arsákēs}} ({{lang|grc|Ἀρσάκης}}) ِ[[لاتین]] شکل هسته، که شه [[پارتی زوون]] {{transliteration|xpr|Aršak}} ({{langx|xpr|{{script|Prti|𐭀𐭓𐭔𐭊}}}}) جه إنه. این نوم، [[قدیمی ایرانی]] {{transliteration|mis|R̥šan}} ِتصغیر هسته، که «قهرمون» معنی دنه. این نوم ره [[فارسیون|فارسی]] [[هخامنشی امپراتوری]]ِ بعضی حاکمون هم إستفاده کردنه، من‌جمله [[اردشیر دوم]] ({{reign|۴۰۴|۳۵۸ پیش از میلاد}})، که اشکانیون وه ره شه جَد دونستنه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=253}} ==زمینه == [[Image:Parthian mounted archer.jpg|thumb|اشکانی سوار و کموندار؛ موجستمه إسا [[پالاتزو ماداما، تورین]] دله کته.]] ارشکِ زندگی خَوِری منابع خله فرق کانّه. وه ره ویشته یونانی و رومی منابع جه اِشناسنّه، که بعدی [[روم و اشکانیون جنگ]] وسّه ونجه و ونه سلسله جه دشمن بینه.{{sfn|Kia|2016|p=171}} [[ایران]]ِ ملی تاریخ دله، ونه نسب ره چنتا اسطوره‌ای دیم سٮراق هدانه که بصتینکلا [[کی قباد]]، کی آرش، دارا (هومایِ ریکا) یا [[آرش]]، کموندارِ قهرمون زک‌زا جه بی‌یه. ارشک و آرشِ همراهی و ارتباط، وشونِ نومونِ شباهت و ارشکِ سکه‌ئون که وه ره کموندار عنوان جه یاردنه وسّه هسته.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}} [[روم باستان|رومی]] تاریخ‌نویس، [[آمیانوس مارسلینوس]] گپ جه، ارشک اتا پست‌نسب دزد بی‌یه که شه کِردِکار و چک‌په بزوئن په، سولوکی پارس ره حمله و فتح هاکرده و نیکاتور سلوکوس ره شکست هدائه و «مقدونی پادگانون» ره درهشنی‌یه.<ref>Marcellinus,[[wikisource:The_Roman_History_of_Ammianus_Marcellinus/Book_XXIII]]</ref> ویشته قبول‌بئی نظریه، یونانی جوغرافی‌دون [[استرابون]]ِ هسته:{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}}{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}}{{sfn|Curtis|2007|p=7}} ونه گپ جه، ارشک اتا [[سکاییون|سکایی]] قبیله دله رئیس بی‌یه که [[پرنی]] رهبر بینه و [[مرکزی آسیا]]یِ [[داهه]] اتحادیه‌یِ سه تا [[سکاییون|سکایی]] قبیله‌ئون جه اتا وشون بینه.<ref>Strabo, [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Strabo/11I*.html xi. 9].</ref> داهه شه قدرت ره کاملاً اسب‌سواری سر بنا هاکرد بینه و اینتی خله متحرک و ذیل نیرو داشتنه که خطر گدر تونستنه [[آرال دریا]]یِ جنوب وَری عقب هنیشن.{{sfn|Axworthy|2008|p=32}} همینتا وسّه، دیگه امپراتوریون وشون ره کنترل هاکردنِ تلاش دله مشکل داشتنه.{{sfn|Axworthy|2008|p=32}} بعضی تاریخ‌نویسون، هاشم کاظمی و مصطفی دهپهلوان واری، اتا جایگزینِ فرضیه دنّه که ارشک، [[فارسیون|فارس]] بی‌یه. وشون [[آپولودوروس آرتمیتایی]]، [[یوستین (تاریخ‌نویس)|یوستین]] و [[استرابون]]ِ روایتون همراهی موافق نینه که [[ارشک اول]] ره [[پرنیون حمله پارت وری|مهاجم]] [[پرنی]] جه بی‌یه؛ بلکوم وشون [[آریان]]، [[کاسیوس دیو]] و [[زوسیموس (تاریخ‌نویس)|زوسیموس]] همراهی موافق هستنه که ارشک اول وسّه، [[پارت]] دله بومی و [[فارسیون|پارسی]] ریشه فرض کانّه. داهه اول‌سر، ۴^اُمین قرن پیش از میلاد دله، [[سیحون|جاکسارتس]] میون زندگی کاردنه، ولی کم‌کم جنوب وَری رُش هکتنه، احتمالاً ۳^اُمین قرنِ اول دله.{{sfn|Gaslain|2016|p=3}} وشون اول جنوب‌شرق وری بمونه و بلخ ره مهاجرت هاکردنه، ولی اونجه جه در-بمو بینه و نتیجتاً شه مسیر ره غرب وری عوض هاکردنه.{{sfn|Gaslain|2016|p=3}} وشون کم‌کم پارت دله ساکن بینه، اتا منطقه [[مازرون دریا]]یِ جنوب‌شرقی بخش دله، که تقریباً اسا ایرانِ [[خراسان اوستان]] و جنوبی [[ترکمونستون]] جه مطابقت کانده.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}}{{sfn|Ghodrat-Dizaji|2016|p=42}} اینتا منطقه اون گدر سولوکیونِ حکومت دله دئی‌یه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} ۲۸۲/۱ پیش از میلاد جه، پارت دله پرنی‌ها نفوذ ویشته بیّه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} پرنیون تنها کسونی نئینه که پارت ره مهاجرت هاکردنه، چون منطقه دائماً شمال جه ایرانی مهاجرونِ نو مردمون ره شه سامون دله قبول کرده.{{sfn|Pourshariati|2008|p=20}} پرنیون اتا شرقی ایرانی قبیله بینه که [[ایران باستانی دین|ایرانِ باستانی دین]] ره پرستش کاردنه.{{sfn|Boyce|1986|pp=540-541}} ولی ۳^اُمین قرنِ میونه، وشون محلی پارتی فرهنگ دله جذب بَینه؛ وشون پارتی فرهنگ بئیتنه و اتا [[غربی ایرانی زوونون|شمال-غربی ایرانی زوون]] جه گپ زونه و [[زرتشتی دین]] په‌روو بَینه، حتا شه وسّه زرتشتی نوم دینگونه؛ ارشکِ پییر واری که شه نوم ره «فریاپیت» بی‌یشته، که ونه نوم [[اوستایی]] ''*Friya pitā'' («پی‌یر-دوست») جه بَییته بیه.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}}{{sfn|Boyce|1986|pp=540-541}}{{sfn|Lecoq|1985|p=151}}{{efn|اشکانیون ره عموماً [[زرتشتی]] دونّه، ولی اینتا ره باستان‌شناسون جه ننشنه بائوتن حکماً راسته؟{{sfn|Hauser|2013|p=743}} [[ریچارد فولتز]] و [[پروانه پورشریعتی]] واری تاریخ‌نویسون إستٮدلال هاکردنه که اشکانیون واقعاً [[مهر دین]] ره په‌روو بینه، یعنی [[میترا]] ره پرستش کاردنه.{{sfn|Foltz|2013|p=22}}}} ارشک شه احتمالاً پارت دله دنیا بمو و گت بیه و پارتی زوون جه گپ زوئه.{{sfn|Boyce|1984|p=81}} فرانسوی تاریخ‌نویس ژروم گاسلین گپ جه، ارشک تونست بی‌یه شه زندگیِ ویشتر ره سولوکی سامون دله بگذرنی‌بوشه و حتا ممکن هسته پارتِ محلی مقوم‌ها جه بی‌بوئه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} داهه مردمون خله توم یونانی حاکمونِ ارتش دله اسب‌سوار و کموندار سرباز بینه و وشون ره خدمت کاردنه. [[مقدونیه (باستانی پادشاهی)|مقدونی]] [[گت اسکندر]] ({{reign|۳۳۶|۳۲۳|era=BC}}) جه تا سولوکی [[آنتیوخوس سوم]] ({{reign|۲۲۲|۱۸۷|era=BC}}) دوره اینتی سرباز گیتنه. اینتا نشون دنه که ارشک، که کلاسیک منابع دله «باتجربه سرباز» عنوان جه توصیف بیه، ممکن هسته سولوکی حاکمون یا وشون والیونِ دست‌بن خدمت هاکرد بوئه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=165}} == سلطنت == [[Image:Rome-Seleucia-Parthia 200bc.jpg|300px|thumb|[[پارت]]ِ جاجیگاه و ونه دور-بر.]] === قدرت برسی‌ین و جنگ === حدود ۲۵۰ پیش از میلاد دله، ارشک و ونه پرنی پیروون [[آستاوه]] ره بَییتنه، که [[اتک]] دره نزدیکی بییه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}} چن سال بعد، احتمالاً حدود ۲۴۷ پیش از میلاد، ارشک [[آساک]] دله شاه تاج‌گذاری بیه، اتا شهر که وه شه بساته بییه و اشکانی شاهی قبرستان عنوان جه خدمت کارده.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=179-180}} ونه آساک دله تاج‌گذاری، عموماً اشکانی سلسله شروع علامت دونّه.{{sfn|Schippmann|1986|pp=525–536}} حدود ۲۴۵ پیش از میلاد، [[اندراگوراس (سولوکی شهرب)|اندراگوراس]]، که سولوکی پارتِ استانِ والی بییه، شه استقلال ره سولوکی شاه [[سلوکوس دوم کالینیکوس]] ({{reign|۲۴۶|۲۲۵ پیش از میلاد}}) جه اعلام هاکرده و شه ولایت ره مستقل پادشاهی هاکرده.{{sfn|Schippmann|1986|pp=525–536}} پارتِ سولوکی امپراتوری جه جدا بیّن و نتیجه دله سولوکی نظامی پشتیبانیِ از دست هدائن په، اندراگوراس شه مرزون ره حفظ هاکردن دله مشکل پیدا هاکرده و حدود ۲۳۸ پیش از میلاد — ارشک و ونه برار [[تیرداد اول اشکانی|تیرداد اول]]ِ فرماندهی بن{{sfn|Curtis|2007|p=7}}{{sfn|Bivar|1983|p=29}} پرنیون [[پرنیونِ پارت فتح|پارت ره حمله هاکردنه]] و آستابنه (آستاوا) ره اندراگوراس جه بَییتنه، که اون سامونِ شمالی منطقه بییه و ونه اداری پایتخت [[قوچان]] بییه.{{sfn|Bickerman|1983|p=19}} [[Image:Seleukos II Kallinikos, Tetradrachm, 246-225 BC, HGC 9-303p.jpg|thumb|left|[[سلوکوس دوم کالینیکوس]]ِ [[تترادراخم]]، [[سولوکی امپراتوری]]ِ شاه (''[[بازیلئوس]]'').{{sfn|Hoover|2009|p=61}}]] اتا کچیک گدر په، پرنیون پارتِ باقی ره اندراگوراس جه بَییتنه و وه ره اون پروسه دله بکوشتنه. استانِ فتح همراهی، اشکانیون یونانی و رومی منابع دله پارتیون عنوان جه اِشناسا بَینه.{{sfn|Kia|2016|p=171}} اینتا اصطلاح، مدرن غربی نویسندگون هم منظم استفاده کاردنه، ولی مدرن تاریخ‌نویس استفان ر. هاوزر گپ جه، وه «ونه کنار بی‌یشتن، چون اتا نادرست ایده از اتا قومی حاکم کلاس، چندی‌قومی و چندی‌زوون جمعیت دله، انتقال دنه».{{sfn|Hauser|2013|p=730}} همسایه [[هیرکانی]] استان هم زود پرنیون جه فتح بیه.<ref name="JUS">Justin, {{usurped|1=[https://web.archive.org/web/20030902213004/http://www.forumromanum.org/literature/justin/english/trans41.html xli. 5]}}.</ref> سولوکیونِ اتا بازیابی لشکرکشی، ۲۲۸ پیش از میلاد دله، سلوکوس دومِ رهبری جه انجام بیه، که ارشک وسّه مشکل‌ساز بیه، چون وه همون گدر [[یونانی-بلخی پادشاهی|یونانی-بلخی]] حاکم [[دیودوتوس دوم]] ({{reign|۲۳۹|۲۲۰ پیش از میلاد}}) همراهی جنگ دله بییه. دِ تا جبهه دله جنگ هاکردن ره جلوگیری هاکردن وسّه، ارشک سریعاً دیودوتوس دوم همراهی صلح معاهده ره بستنه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}} با این حال، وه نَتونسته سولوکی لشکرکشی ره متوقف هاکنه و مجبور بیه پارت ره ترک هاکنه و مرکزی آسیا وسّه بورده، اونجه [[آپاسیاکه]] همراهی پناه بَییته.{{sfn|Schmitt|1986|pp=151-152}} سولوکی فتح کوتاه‌مدت ثابت بیه؛ سولوکی امپراتوریِ غربی بخشون دله مشکلات وسّه، سلوکوس دوم مجبور بیه پارت ره ترک هاکنه، که ارشک ره فرصت هدائه شه ازدست‌بئی سامونون ره دِباره بَیره و احتمالاً ونه سامون ره جنوب وسّه هم ویشته هاکنه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}} در واقع، ارشکِ آپاسیاکه وسّه عقب‌نشینی، شاید اتا استراتژیک حرکت بییه، چون سلوکوس دوم نا ونه تعقیب هاکردنِ منابع ره داشته و نا صلح معاهده بستنِ گدر ره.{{sfn|Gaslain|2016|p=5}} ارشک همچنین یونانی-بلخیون همراهی اتحاد بستنه،{{sfn|Dąbrowa|2012|p=169}} که تأیید کانده که دِ تا قدرتِ میونِ ارتباط احتمالاً خله قبل‌ته برقرار بیه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} رومی تاریخ‌نویس [[یوستین (تاریخ‌نویس)|یوستین]] گپ جه، ارشک «پارتی دولت ره ساکن هاکرده، سرباز جمع هاکرده، قلعه‌ئون بساته و شه شهرون ره مستحکم هاکرده.»<ref name="JUS" /> آساک علاوه، وه [[دارا (پارت)|دارا]] شهر ره هم، زاپاورتنون کوه دله، که پارت دله اتا جا هسته، بساته.{{sfn|Weiskopf|1993|pp=671-672}} [[نیسا، ترکمنستان|نیسا]] هم، که ارشک بساته بییه، بعد اشکانیونِ شاهی اقامتگاه عنوان جه، ۱اُمین-قرن پیش از میلاد تا، استفاده بییه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=179-180}} === جانشینی === [[Image:Nisa-Overview-2015.JPG|thumb|300px|[[نیسا، ترکمنستان|نیسا]]یِ خرابه‌ئونِ نمای کلی، [[اشکانی امپراتوری|اشکانیون]]ِ پیشین شاهی اقامتگاه.]] خله گدر وسّه، ارشکِ جانشینی خط و تاحدی ونه تاریخی‌بیّن، معلوم نییه. ارشک و ونه برار تیرداد که همراکت پرنیون ره شورش دله رهبری کاردنه، توسط ژان فوآ-وایان ۱۷۲۵ دله، اشکانی سلسله بنیان‌گذاریِ روایت ره بساته، که اسا کنار بی‌یشته بیه. وه و نسلونِ دانشموندون فکر کاردنه که ارشکِ بمردن په، تیرداد ونه جانشین، اشکانی سلسله شاه عنوان جه بیه.{{sfn|Foy-Vaillant|1725|pp=1ff.}}<ref>{{harvtxt|Wolski|1962|pp=139–142}}, for a summary of the old historiography since Foy-Vaillant.</ref> اینتا بعضی مختلف نظریه‌ئون ره باعث بیه، از جمله اتا که ارشک ره افسانه‌ای چهره دونسته، درحالی‌که اشکانیون بنیان‌گذاری ره تیرداد ره نسبت دائه.{{sfn|Bivar|1983|p=29, 30}} ۱۹۵۷ و ۱۹۶۲ میون {{ill|یوزف وولسکی|pl}} اتا سری مقاله، مخالف دیدگاه همراهی منتشر هاکرده: وه ارشک ره اشکانیون بنیان‌گذار دونسته و تیرداد ره افسانه‌ای.<ref>{{harvtxt|Wolski|1959}} and {{harvtxt|Wolski|1962|p=145}}. The author's main argument was that Justin was misunderstood in previous studies, which also relied too much on [[Arrian]]—a Greek historian whose work comprises numerous mistakes.</ref> اینتا نظریه، اون گدر جه، ویشته دانشموندون جه، کچیک اختلافون همراهی، پشتیبانی بیه، تا اینکه نیسا دله اتا [[استراکون|استراکونی]] کشف همراهی تأیید بیه که ارشکِ نوم ره داشته.{{sfn|Bivar|1983|p=30}} علاوه بر این، سکه‌شناسی داده‌ئون و منابعِ اخیر تحلیل، اینتا نتیجه ره رسینه که تیردادِ شخصیت واقعاً داستانی هسته و ارشک شه بمردن، ۲۱۷ پیش از میلاد، تا سلطنت ره ادامه هدائه و ونه جانشین ونه ریکا، [[ارشک دوم اشکانی|ارشک دوم]] بیه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=169}} == سکه‌ئون == [[Image:Coin of Arsaces I (2), Nisa mint.jpg|thumb|ارشکِ سکه، نیسا ضرابخانه.]] اساساً، ارشکِ سکه‌ئون «همه بعدی اشکانی سکه‌ئونِ نمونه ره تأمین هاکردنه، هرچند خودشون کچیک تغییرات جه».{{sfn|Rezakhani|2013|p=766}} [[خداداد رضاخانی]] اضافه کانده که ونه سکه‌ئون خله سبکی عناصر ره سولوکیون و پیشین هخامنشی شهرب ضربون جه بَییتنه، ولی وه با این حال چن تا نوآوری هاکرده که وشون ره ونه پیشینیون جه متمایز کارده.{{sfn|Rezakhani|2013|pp=766-767}} [[علیرضا شاپور شهبازی]] گپ جه، ونه سکه‌ئون سر، ارشک «عمداً سولوکی سکه‌ئون جه فاصله گیرنه تا شه ملی‌گرایانه و شاهی آرزوون ره تأکید هاکنه»؛{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}} سولوکی معمولِ چهره، [[آپولون]] که [[اومفالوس]] سر نیشته و کمان گیرنه، اتا کماندار جه عوض وانه که ارشک ره تقلید کانده،{{efn|فابریتزیو سینیسی گپ جه، دانشموندون کماندارِ هویت خَوِری اختلاف دارنه. سینیسی گپ جه، کماندار ممکن هسته اشکانیونِ اتا «خدایی‌بئی» نیا یا ساده‌تر خودِ اشکانی شاه ره نمایندگی هاکنه. سینیسی گنه: «قطعی جواب سخت هسته، ولی چون سولوکی آپولونِ اومفالوس سر همراهی ارتباط هنتا اون مرحله دله واضح نییه، چون اشکانی کماندار اتا چارپایه سر نیشته، شاید ونه هخامنشی ارتباطون ره تأکید هاکردن: اینان واقعیت دله نیشته کماندارِ چهره، کارن لقب و ونه سرِ نرم کلاه همراهی زمینه ره آماده کانّه. اینکه زنده ارشک ممکن هسته شه ره قدیمی ایرانی امپراتوری وارث عنوان جه نمایندگی هاکرده بوو، البته اینتا ره رد نَکانده که ونه یاد بعداً اتا جور خاص احترام موضوع بیه، ولی ایرانی شاهی نیا-پرستشِ شخصیت هنتا مشکل‌دار هسته».{{sfn|Sinisi|2012|p=280}}}} که اتا چارپایه سر نیشته (بعضی هخامنشی شهربون، مثل [[داتامش]]، همون سبک جه) درحالی‌که [[سکا]]یی لباس و اتا نرم کلاه پوشنه، که وه ره ''[[باشلیق]]'' گنّه.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}} بعضی کتیبه‌ئون ارشکِ سکه‌ئون سر وه ره ''کارنی''{{efn|که ''کرنی'' یا ''کارن'' هم نویسِنّه.{{sfn|Rezakhani|2013|p=767}}{{sfn|Sinisi|2012|p=280}} دیوید سلوود گپ جه، اینتا آرامی کلمه ممکن هسته [[کارن خاندان|«کارن» خانواده نوم]] همراهی همریشه بوو، ولی وه اضافه کانده که «هخامنشی استفاده دله»، وه ''οτρατηγόs'' معادل بییه و اینتی « autocrat وسّه ماره فرض‌بئی معنی جه نزدیک».{{sfn|Sellwood|1983|p=280}}}} گنّه (یونانی معادل وه ''[[اتوکراتور]]'' بییه)، که اتا لقب بییه که برجسته [[هخامنشی نظامی]] رهبرون، مثل [[کوروش کوچک]]، حمل کاردنه.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}}{{efn|[[خداداد رضاخانی]] گنه که ارشکِ اولیه سکه‌ئون ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΟΣ کتیبه دارنه. اینتا خاص سکه‌ئون، ظاهراً تنها شواهدِ اینتا لقب استفاده‌یِ اشکانیون جه هستنه. رضاخانی گنه که ممکن هسته «اتا اولیه سولوکی سروری تسلیم ره پیشنهاد هاده، چون لقب نشون دنه که ارشک اول شه ره پارتِ منصوب نظامی والی دونسته، که اینتا حقیقت ممکن هسته ونه خودفهمی ره هم نشون هاده که وه [[اندراگوراس (سولوکی شهرب)|اندراگوراس]]، پارتِ شورشی سولوکی شهرب، جانشین هسته». همون منطق جه، رضاخانی گنه که «بعضی نیسا جه ضربون، یونانی دله ارشکِ نوم علاوه، آرامی ''کرنی'' دارنه، ارشک وسّه اتا هخامنشی نظامی لقب، که هر یونانی لقب ره عوض کانده».{{sfn|Rezakhani|2013|p=767}}}} اینتا لقب استفاده جه، ارشک عمداً شه ره شهرب جه بالاتر بی‌یشته، ولی همزمان شاهی لقب ''[[بازیلئوس]]'' (شاه) استفاده جه جلوگیری هاکرده، که وه ره سولوکی شاهی سنتِ پیروی ره پیشنهاد کارده که وه رد کارده.{{sfn|Olbrycht|2021|p=251}} ایرانی دیدگاه جه، ''بازیلئوس'' لقبِ اهمیت کم بییه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=252}} ارشک ظاهراً شه بساته شهر — نیسا ره، شه سکه ضرابخانه جاجیگاه عنوان جه استفاده کارده.{{sfn|Curtis|2007|p=8}} ارشکِ سکه‌ئون هردی نقره و برنز دله ضرب بَینه.{{sfn|Rezakhani|2013|p=766}} ارشکِ نقره‌یِ ''[[درهم|درهمون]]'' (که اشکانیونِ اصلی واحد پول بیه) ونه ریش‌نَدار پروفایل ره رویِ سکه دله نشون دنه، راست وسّه نگاه کانده، سولوکی شاهی چهره‌ئونِ سکه‌ئون سر تصویرون واری.{{sfn|Sinisi|2012|pp=276, 279}} فابریتزیو سینیسی گپ جه، همینتی، پشتِ سکه نیشته کماندار چپ وسّه چرخنه.{{sfn|Sinisi|2012|p=279}} یونانی کتیبه ΑΡΣΑΚΟΥ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΟΣ، ''درهمون''ِ طرفون دله، دِ تا عمودی خط دله نوشته بیه، سولوکی سکه‌ئونِ همون سبک جه.{{sfn|Sinisi|2012|pp=279-280}} اینتا ویژگیون بدون توجه، سینیسی گنه که ارشکِ سکه‌ئون «فوراً اِشناسا وانّه که اتا غیر-یونانی حاکم جه صادر بَینه».{{sfn|Sinisi|2012|p=280}} مثلاً، ارشک رویِ سکه دله نوک‌دار نرم کلاه پوشنه، هخامنشی دوره سکه‌ئون واری، پشتِ سکه کماندار هم که ایرانی سواری لباس پوشنه.{{sfn|Sinisi|2012|p=280}} == میراث == ارشکِ اعتبار، ونه بمردنِ خله په، دوام بیارده. ونه افتخار وسّه اتا ابدی آتش، آساک شهر دله، ونه بمردنِ دِ قرن و ویشته په، هنتا نگه داشته بییه، [[ایزیدور خاراکسی]] گزارش جه.{{sfn|Isidore of Charax|p=11}} اینتا نشون دنه که شاه اعلام هاکردنِ عمل، مذهبی اهمیت داشته.{{sfn|Frye|1984|p=217}} وه احتمالاً اشکانیونِ سلسله آتش عنوان جه خدمت کارده، احتمالاً بساته بیه تا برجسته هاکنه که وشون هخامنشی امپراتوری وارث بینه.{{sfn|Boyce|1986|p=87}} ونه دستاوردون وسّه، وه «ملتِ پییر» عنوان جه اِشناسا بیه و ونه نوم، اتا شاهی افتخاری لقب بیه که همه اشکانی شاهون، ونه دستاوردونِ تحسین جه، استفاده کاردنه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=169}}{{sfn|Kia|2016|p=23}}{{efn|رضاخانی گنه: «اگرچه همه اشکانی شاهون شه شخصی نوم داشتنه، که یونانی-رومی منابع دله و بعضی گدر بابلی نجومی روزنومه‌ئون دله تأیید بَینه، وشون جهانی ارشک لقب ره شه سلطنت نوم عنوان جه استفاده کاردنه، ظاهراً ارشک اول افتخار وسّه، اگرچه حتی اون سلسله بنیان‌گذار ممکن هسته شخصی نوم تیرداد (پارتی *trd’t) داشته بوو، که ارشک ره سلسله قبیله نوم کانده. در واقع، اشکانی تاریخ وسّه روایی منابع نیّه و سکه‌شناسی شواهدِ برجستگی، که اشکانی تاریخ بازسازی وسّه اغلب هدائه وانه، ارشک لقبِ جهانی استفاده، ماره اشکانی سلسله تاریخِ فهمِ خاص مانع ره ایجاد کانده.»{{sfn|Rezakhani|2013|page=767}}}} این نوم همچنین اشکانیون ره افسانه‌ای [[کیانیون|کیانی]] حاکم کوی ارشان همراهی وصل کارده، که ونه سلسله ره ونه شرقی ایرانِ ساکنون، مثل پارتیون و داهه، هنتا یاد داشتنه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=253}} اتا داستانی ادعا بعداً، ۲اُمین-قرن پیش از میلاد جه، اشکانیون جه ساخته بیه، که ارشک ره هخامنشی [[گتِ شاهون]]، اردشیر دومِ نواده عنوان جه نمایندگی کارده.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=179}} ارشکِ خانواده، چار-و-نیم قرن حکومت کاردنه، تا اینکه [[ساسانی امپراتوری]]، ۲۲۴ میلادی دله، وشون ره سرنگون هاکرده. حتی اون گدر هم، ارشکِ نواده‌ئون قابل‌توجه نفوذ و اقتدار داشتنه؛ [[ایرانِ هفت گتِ خاندان]] جه اتا، [[کارن خاندان]]، چن تا گت چهره ایرانی تاریخ دله تولید هاکرده، مثل ۶اُمین-قرن وزیر [[بزرگمهر]]، و ۹اُمین-قرن شاهزاده و شورشی [[مازیار]] ({{reign|۸۱۷|۸۳۹}}).{{sfn|Pourshariati|2017}} اشکانیون همچنین [[قفقاز]]ِ تاریخ دله مهم نقش داشته؛ [[ارمنستان اشکانی سلسله|ارمنستان]]، [[قفقازی آلبانی اشکانی سلسله|قفقازی آلبانی]] و [[ایبریا اشکانی سلسله|ایبریا]] حکومتون، اشکانی سلسله‌یِ شاخه‌ئون جه حکومت کاردنه. [[پروکوپیوس]] گپ جه، حتی ۶اُمین-قرنِ آخر دله، ارمنی نجیب‌زادگان هنتا شه اشکانی میراث و ارشکِ شخصیت ره یاد داشتنه.{{sfn|Pourshariati|2008|p=44}} == شجره‌نومه == {| style="border-spacing: 2px; border: 1px solid darkgray;" |+'''راهنما''' |{{tree chart/start}}{{tree chart|KoK|KoK=Orange|boxstyle_KoK=background-color:#F7BE81;}}{{tree chart/end}} |[[شاهونشاه]] |{{tree chart/start}}{{tree chart|KING|KING=Yellow|boxstyle_KING=background-color:#ff9;}}{{tree chart/end}} |[[List of Parthian kings|شاه]] |} {{Tree chart/start}} {{Tree chart| | | | | | | | | | PHR | | | | | | | | | | | | | | | PHR = فریاپیت | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |,|-|^|-|.| | | | | | | | | | | | | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |!| | | |!| | | | | | | | | | | | | || border=1}} {{Tree chart| | | | | | | |ARS| |UNK| | | | | | | | | | | | | | | |ARS='''ارشک اول'''<br/>({{reign|247|217 BC}})|boxstyle_ARS=background-color:#ff9;|UNK=بی‌نوم|border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |!| | | |!| | | | | | | | | | | | UNL = بی‌نوم زنا| border=1}} {{Tree chart| | | | | | | |AR2| |UNK| | | | | | | | | | | | | | | | | AR2 = [[ارشک دوم]]<br/>({{reign|217|191 BC}})|UNK=بی‌نوم|boxstyle_AR2=background-color:#ff9;||boxstyle_CA=background-color:#ff9;|border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | || border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | | | | |PHR| | | | | | | | | | | | | | | | PHR = [[فریاپت]]<br/>({{reign|191|176 BC}})|boxstyle_PHR=background-color:#ff9;| border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |,|-|-|-|+|-|-|-|.| | | | | | | | | | | | | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | |PHR| |MIT| |ART| | | | | | | | | | | | | | PHR = [[فرهاد اول]]<br/>({{reign|176|171 BC}})| MIT = [[مهرداد اول]]<br/>({{reign|171|132 BC}})| ART = [[اردوان اول]]<br/>({{reign|127|124/3 BC}})||boxstyle_PHR=background-color:#ff9;|boxstyle_ART=background-color:#ff9;|boxstyle_MIT=background-color:#F7BE81;|border=1}} {{Tree chart/end}} == یادداشت == <references group="lower-alpha"/> == په‌نویس == {{په‌نویس}} == منابع == === باستونی منبع === {{چپ‌چین}} * {{cite book | author=Isidore of Charax | author-link=Isidore of Charax | title=Parthian Stations}} *Justin, Epitome of the Philippic History of Pompeius Trogus. *Ammianus Marcellinus, ''Res Gestae''. *Strabo, ''Geographica''. {{پایان چپ‌چین}} === تازه منبع === {{چپ‌چین}} {{sfn whitelist|CITEREFLecoq1985}} * {{cite book | last = Axworthy | first = Michael | author-link = Michael Axworthy | title = A History of Iran: Empire of the Mind | url = https://archive.org/details/historyiranempir00axwo | url-access = limited | year = 2008 | publisher = Basic Books | location = New York | pages = [https://archive.org/details/historyiranempir00axwo/page/n18 1]–368| isbn = 978-0-465-00888-9 }} * {{cite book | title = Zoroastrians: Their Religious Beliefs and Practices | year = 1984 | publisher = Psychology Press | last = Boyce | first = Mary | author-link = Mary Boyce | pages = 1–252 | isbn = 9780415239028 | url = https://books.google.com/books?id=a6gbxVfjtUEC&q=false }} * {{cite book | title = The History of Ancient Iran | year = 1984 | publisher = C.H.Beck | last = Frye | first = Richard Nelson | author-link = Richard N. Frye | pages = [https://archive.org/details/historyofancient0000frye/page/n20 1]–411 | isbn = 9783406093975 | url = https://archive.org/details/historyofancient0000frye | url-access = registration | quote = false. }} * {{Cambridge History of Iran|volume=3a|last=Bickerman|first=Elias J.|authorlink=Elias Joseph Bickerman|chapter=The Seleucid Period|pages=3–20|chapter-page=3}} * {{Cambridge History of Iran|volume=3a|last=Bivar|first=A.D.H.|authorlink=Adrian David Hugh Bivar|chapter=The Political History of Iran under the Arsacids|pages=21–99|chapter-page=21}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Arsacids iv. Arsacid religion | last=Boyce | first=M. | author-link=Mary Boyce | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/arsacids-iv | volume=2 | fascicle=5 | pages=540–541 }} * {{cite book|last=Curtis|first=Vesta Sarkhosh|author-link=Vesta Sarkhosh Curtis|chapter=The Iranian Revival in the Parthian Period|pages=7–25|title=The Age of the Parthians: The Ideas of Iran|volume=2|year=2007|publisher=I.B. Tauris & Co Ltd., in association with the London Middle East Institute at SOAS and the British Museum|location=London & New York|editor-last1=Curtis|editor-first1=Vesta Sarkhosh|editor-link1=Vesta Sarkhosh Curtis|editor-last2=Stewart|editor-first2=Sarah|isbn=978-1-84511-406-0}} * {{cite book |first1=Edward |last1=Dąbrowa |editor1-last=Daryaee |editor1-first=Touraj |editor1-link=Touraj Daryaee |title=The Oxford Handbook of Iranian History |date=2012 |publisher=Oxford University Press |chapter=The Arsacid Empire |pages=1–432 |isbn=978-0-19-987575-7 |url=https://books.google.com/books?id=K-poAgAAQBAJ |access-date=2019-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190101051501/https://books.google.dk/books?id=K-poAgAAQBAJ&pg |archive-date=2019-01-01 |url-status=dead }} * {{cite book | title = Religions of Iran: From Prehistory to the Present | year = 2013 | publisher = Oneworld Publications | last = Foltz | first = Richard | author-link = Richard Foltz | pages = 1–368 | isbn = 9781780743097 | url = https://books.google.com/books?id=sZRGAQAAQBAJ }} * {{cite book |last=Gaslain|first=Jérôme|editor-last1=Curtis|editor-first1=Vesta Sarkhosh|editor-last2=Pendleton|editor-first2=Elizabeth J.|editor-last3=Alram|editor-first3=Michael|editor-last4=Daryaee|editor-first4=Touraj|title=The Parthian and Early Sasanian Empires: Adaptation and Expansion |date=2016 |publisher=Oxbow Books |isbn=9781785702082 |chapter=Some Aspects of Political History: Early Arsacid Kings and the Seleucids}} * {{cite book |last=Ghodrat-Dizaji|first=Mehrdad|editor-last1=Curtis|editor-first1=Vesta Sarkhosh|editor-last2=Pendleton|editor-first2=Elizabeth J.|editor-last3=Alram|editor-first3=Michael|editor-last4=Daryaee|editor-first4=Touraj|title=The Parthian and Early Sasanian Empires: Adaptation and Expansion |date=2016 |publisher=Oxbow Books |isbn=9781785702082 |chapter=Remarks on the Location of the Province of Parthia in the Sasanian Period}} * {{cite book |first1=Stefan R. |last1=Hauser |editor1-last=Potts |editor1-first=Daniel T. |title=The Oxford Handbook of Ancient Iran |date=2013 |publisher=Oxford University Press |chapter=The Arsacids (Parthians)|pages=728–751|isbn=9780190668662|url=https://books.google.com/books?id=Z_tRvgAACAAJ}} * {{cite journal | last1=Kazemi |first1=Hashem | last2=Dehpahlavan |first2=Mostafa | title=Parthian Arsacids or Scythian Arsacids? The emergence of the Arsacid based on written sources and archaeological evidence (Sources, Obstacles and Challenges) | journal=Journal of Iranian Studies |date=2023 |volume=13 |issue=4 |pages=1–22 |url=https://journals.ut.ac.ir/article_90918.html |issn=2676-4601 |doi=10.22059/jis.2023.350547.1167 |lang=fa}}. * {{cite book|last1=Kia|first1=Mehrdad|title=The Persian Empire: A Historical Encyclopedia [2 volumes]|date=2016|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1610693912|url=https://books.google.com/books?id=B5BHDAAAQBAJ&q=false}} * {{cite book|last1=Hoover|first1=Oliver D.|title=''Handbook of Syrian Coins: Royal and Civic Issues, Fourth to First Centuries BC'' [The Handbook of Greek Coinage Series, Volume 9]|location = Lancaster/London |date=2009|publisher=Classical Numismatic Group}} * {{Encyclopædia Iranica | article=Aparna | last=Lecoq | first=P. | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/aparna-c3k | volume=2 | fascicle=2 | page=151}} * {{cite book |last=Olbrycht|first=Marek Jan|year=2021|title=Early Arsakid Parthia (ca. 250-165 B.C.)|publisher=Brill|url=https://books.google.com/books?id=OHkxEAAAQBAJ|isbn=978-9004460751}} *{{Cite book |last=Overtoom |first=Nikolaus Leo |url=https://global.oup.com/academic/product/reign-of-arrows-9780190888329 |title=Reign of Arrows: The Rise of the Parthian Empire in the Hellenistic Middle East |publisher=Oxford University Press |year=2020 |isbn=9780190888329}} * {{Encyclopædia Iranica Online | article=Kārin | last=Pourshariati | first=Parvaneh | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/karin | year=2017 }} * {{cite book |last = Pourshariati |first = Parvaneh |title = Decline and Fall of the Sasanian Empire: The Sasanian-Parthian Confederacy and the Arab Conquest of Iran |location = London and New York |publisher = I.B. Tauris |year = 2008 |isbn = 978-1-84511-645-3 |url = https://books.google.com/books?id=I-xtAAAAMAAJ }} * {{cite book |last1=Rezakhani |first1=Khodadad |author-link1=Khodadad Rezakhani|editor-last=Potts|editor-first=Daniel T.|editor-link=Daniel T. Potts|title=The Oxford Handbook of Ancient Iran |date=2013 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0199733309 |chapter=Arsacid, Elymaean, and Persid Coinage}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Arsacids ii. The Arsacid dynasty | last=Schippmann | first=K. | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/arsacids-ii | volume=2 | fascicle=5 | pages=525–536 }} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Apasiacae | last=Schmitt | first=R. | author-link=Rüdiger Schmitt | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/apasiacae-tribe | volume=2 | fascicle=2 | pages=151–152 | year=1986 }} * {{Cambridge History of Iran|volume=3a|last=Sellwood|first=David|chapter=Parthian Coins}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Arsacids i. Origins | last=Shahbazi | first=A. Sh. | author-link=Alireza Shapour Shahbazi | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/arsacids-i | volume=2 | fascicle=5 | page=525 }} * {{cite book |last1=Sinisi |first1=Fabrizio |editor1-last=Metcalf |editor1-first=William E. |title=The Oxford Handbook of Greek and Roman Coinage |date=2012 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0195305746 |chapter=The Coinage of the Parthians}} * {{cite book | first=Jean | last=Foy-Vaillant | title=[[iarchive:arsacidarumimper01foyv/page/n5|Arsacidarum imperium, sive, Regum Parthorum historia : ad fidem numismatum accommodata]] | volume=1 | publication-place=Paris | date=1725}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Dārā (city) | last=Weiskopf | first=Michael | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/dara-the-name-of-a-parthian-city-and-of-a-byzantine-garrison-town-of-the-sasanian-period | volume=6 | fascicle=6 | pages=671–672 }} * {{cite journal | first=Józef | last=Wolski | jstor=4434614 | title=L'Historicité d'Arsace Ier | language=fr | work= Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte |volume=8 | issue=2 | date=April 1959 | pages=222–238}} * {{cite journal | first=Józef | last=Wolski | jstor=4434737 | title=Arsace II et la Généalogie des Premiers Arsacides | language=fr | work=Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte | volume=11 | number=2 | date=April 1962 | pages=138–145}} {{پایان چپ‌چین}} {{S-start}} {{S-hou|[[اشکانیون|اشکانی شاه]]||||۲۱۷ پ‌م}} {{S-new}} {{S-ttl|عنوان=[[List of Parthian monarchs|پارتِ شاه]]|سال‌ها=۲۴۷–۲۱۷ پ‌م}} {{S-aft|بعد=[[ارشک دوم]]}} {{S-end}} {{اشکانیون شاهون}} [[رج:اشکانیون شاهون]] r7d9up7llypzjxsm7bv6oe88xin8nza 417020 417013 2026-11-12T08:23:57Z محک 1023 /* سلطنت */ 417020 wikitext text/x-wiki {{صندخ/شخص | name = ارشک اول {{lang|xpr|𐭀𐭓𐭔𐭊}} | title = | image = Coin of Arsaces I (1), Nisa mint.jpg | image_size = 300px | caption = ارشک اولِ سکه. سکه پشت‌دیم، اتا نیشته کموندار ره نشون دنه که نشونه گیرنه، [[یونانی زوون|یونانی]] کتیفه همراهی: «ΑΡΣΑΚΟΥ» (راست) و «[AYT]OKPATOP[OΣ]» (چپ)، یعنن «ارشک [[اتوکراتور|اتوکراتور]]» [ ِسکه]. | succession = [[اشکانی امپراتوری|اشکانی سلسله]]ِ شاه | reign = ۲۴۷ – ۲۱۷ پیش از میلاد | coronation = | full_name = | predecessor = | successor = [[ارشک دوم اشکانی|ارشک دوم]] | issue = [[ارشک دوم اشکانی|ارشک دوم]] | dynasty = | father = فریاپیت | death_date = ۲۱۷ پیش از میلاد | death_place = [[پارت]] | religion = [[زرتشتی دین]] }} '''ارشک اول''' ({{IPAc-en|ˈ|ɑr|s|ə|s|iː|z}}؛ {{langx|grc|Ἀρσάκης}}؛ {{langx|xpr|{{script|Prti|𐭀𐭓𐭔𐭊}}}}) [[اشکانی امپراتوری|اشکانیون]]ِ اولین شاه بی‌یه که ۲۴۷ جه تا ۲۱۷ پیش از میلاد سلطنت هاکرده و وه ره [[اشکانی امپراتوری|اشکانی سلسله]]یِ مؤسس إشناسنّه و دیگر شاهون ونه همنوم بینه. ارشک [[پرنی]] رهبر بی‌یه، که [[داهه]]‌یِ اتحادیه‌یِ ۳تا [[سکاییون|سکایی]] قبیله‌ئون دله دئی‌یه. وه شه سلسله ره ۳اُمین قرنِ میون تأسیس هاکرده، وه اول، [[پارت]]ِ [[شهرب]] (که اسا [[ترکمنستان]] و [[ایرون]] میون رَسِد بیه) و [[اندراگوراس (سولوکی شهرب)|اندراگوراس]] ره فتح هاکرده و اینطرزی [[سولوکی امپراتوری]] ره هاپته و وشونِ علیه جنگ دکته. وه شه سلطنتِ باقی ره منطقه دله شه حکومت ره قائِم هاکردن وسّه گذرنی‌یه و موفق بیه سولوکیونِ تلاشون ره پارتِ دِباره فتح هاکردن وسّه هِرِستنه. ارشک شه بدست بیاردی‌ئون وسّه، اشکانی شاهون میون محبوب بی‌یه و ونه نوم ره شاهونِ افتخاری لقب وسّه إستفاده کاردنه. ونه بمردن گدر، ارشک اتا قوی دولتِ پایه ره بی‌یشت بی‌یه،{{sfn|Kia|2016|p=xxxiv}} که آخرسری ونه گتِ برارزا، [[مهرداد اول اشکانی|مهرداد اول]]، گدر امپراتوری تبدیل بیه و وشون [[شاهونشاه]] لقب ره بَییتنه.<ref>{{harvnb|Dąbrowa|2012|p=179}}; {{harvnb|Schippmann|1986|pp=525–536}}</ref> ارشکِ جانشین، ونه ریکا [[ارشک دوم|ارشک دوم]] بی‌یه. منابع دله ارشک خَوِری خله کم بنویشت هسته و منحصراً اونچی دومبی یونانی و رومی روایتون جه إنه که ونه بمردنِ معاصر دوره بنویشته بَینه. نتیجتاً، ونه سلطنت کم بشناسی هسته. ونه وجود ره حتا مدرن دانشموندون زیر سؤال بَوردنه تا اینکه نو مطالعات و باستان‌شناسی کشفیات، ۱۹۶۰ سالون دله ونه هویت ره تأیید هاکردنه. ==نوم== ''{{lang|la|Arsacēs}}'' [[یونانی زوون]] دله، {{transliteration|grc|Arsákēs}} ({{lang|grc|Ἀρσάκης}}) ِ[[لاتین]] شکل هسته، که شه [[پارتی زوون]] {{transliteration|xpr|Aršak}} ({{langx|xpr|{{script|Prti|𐭀𐭓𐭔𐭊}}}}) جه إنه. این نوم، [[قدیمی ایرانی]] {{transliteration|mis|R̥šan}} ِتصغیر هسته، که «قهرمون» معنی دنه. این نوم ره [[فارسیون|فارسی]] [[هخامنشی امپراتوری]]ِ بعضی حاکمون هم إستفاده کردنه، من‌جمله [[اردشیر دوم]] ({{reign|۴۰۴|۳۵۸ پیش از میلاد}})، که اشکانیون وه ره شه جَد دونستنه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=253}} ==زمینه == [[Image:Parthian mounted archer.jpg|thumb|اشکانی سوار و کموندار؛ موجستمه إسا [[پالاتزو ماداما، تورین]] دله کته.]] ارشکِ زندگی خَوِری منابع خله فرق کانّه. وه ره ویشته یونانی و رومی منابع جه اِشناسنّه، که بعدی [[روم و اشکانیون جنگ]] وسّه ونجه و ونه سلسله جه دشمن بینه.{{sfn|Kia|2016|p=171}} [[ایران]]ِ ملی تاریخ دله، ونه نسب ره چنتا اسطوره‌ای دیم سٮراق هدانه که بصتینکلا [[کی قباد]]، کی آرش، دارا (هومایِ ریکا) یا [[آرش]]، کموندارِ قهرمون زک‌زا جه بی‌یه. ارشک و آرشِ همراهی و ارتباط، وشونِ نومونِ شباهت و ارشکِ سکه‌ئون که وه ره کموندار عنوان جه یاردنه وسّه هسته.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}} [[روم باستان|رومی]] تاریخ‌نویس، [[آمیانوس مارسلینوس]] گپ جه، ارشک اتا پست‌نسب دزد بی‌یه که شه کِردِکار و چک‌په بزوئن په، سولوکی پارس ره حمله و فتح هاکرده و نیکاتور سلوکوس ره شکست هدائه و «مقدونی پادگانون» ره درهشنی‌یه.<ref>Marcellinus,[[wikisource:The_Roman_History_of_Ammianus_Marcellinus/Book_XXIII]]</ref> ویشته قبول‌بئی نظریه، یونانی جوغرافی‌دون [[استرابون]]ِ هسته:{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}}{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}}{{sfn|Curtis|2007|p=7}} ونه گپ جه، ارشک اتا [[سکاییون|سکایی]] قبیله دله رئیس بی‌یه که [[پرنی]] رهبر بینه و [[مرکزی آسیا]]یِ [[داهه]] اتحادیه‌یِ سه تا [[سکاییون|سکایی]] قبیله‌ئون جه اتا وشون بینه.<ref>Strabo, [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Strabo/11I*.html xi. 9].</ref> داهه شه قدرت ره کاملاً اسب‌سواری سر بنا هاکرد بینه و اینتی خله متحرک و ذیل نیرو داشتنه که خطر گدر تونستنه [[آرال دریا]]یِ جنوب وَری عقب هنیشن.{{sfn|Axworthy|2008|p=32}} همینتا وسّه، دیگه امپراتوریون وشون ره کنترل هاکردنِ تلاش دله مشکل داشتنه.{{sfn|Axworthy|2008|p=32}} بعضی تاریخ‌نویسون، هاشم کاظمی و مصطفی دهپهلوان واری، اتا جایگزینِ فرضیه دنّه که ارشک، [[فارسیون|فارس]] بی‌یه. وشون [[آپولودوروس آرتمیتایی]]، [[یوستین (تاریخ‌نویس)|یوستین]] و [[استرابون]]ِ روایتون همراهی موافق نینه که [[ارشک اول]] ره [[پرنیون حمله پارت وری|مهاجم]] [[پرنی]] جه بی‌یه؛ بلکوم وشون [[آریان]]، [[کاسیوس دیو]] و [[زوسیموس (تاریخ‌نویس)|زوسیموس]] همراهی موافق هستنه که ارشک اول وسّه، [[پارت]] دله بومی و [[فارسیون|پارسی]] ریشه فرض کانّه. داهه اول‌سر، ۴^اُمین قرن پیش از میلاد دله، [[سیحون|جاکسارتس]] میون زندگی کاردنه، ولی کم‌کم جنوب وَری رُش هکتنه، احتمالاً ۳^اُمین قرنِ اول دله.{{sfn|Gaslain|2016|p=3}} وشون اول جنوب‌شرق وری بمونه و بلخ ره مهاجرت هاکردنه، ولی اونجه جه در-بمو بینه و نتیجتاً شه مسیر ره غرب وری عوض هاکردنه.{{sfn|Gaslain|2016|p=3}} وشون کم‌کم پارت دله ساکن بینه، اتا منطقه [[مازرون دریا]]یِ جنوب‌شرقی بخش دله، که تقریباً اسا ایرانِ [[خراسان اوستان]] و جنوبی [[ترکمونستون]] جه مطابقت کانده.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}}{{sfn|Ghodrat-Dizaji|2016|p=42}} اینتا منطقه اون گدر سولوکیونِ حکومت دله دئی‌یه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} ۲۸۲/۱ پیش از میلاد جه، پارت دله پرنی‌ها نفوذ ویشته بیّه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} پرنیون تنها کسونی نئینه که پارت ره مهاجرت هاکردنه، چون منطقه دائماً شمال جه ایرانی مهاجرونِ نو مردمون ره شه سامون دله قبول کرده.{{sfn|Pourshariati|2008|p=20}} پرنیون اتا شرقی ایرانی قبیله بینه که [[ایران باستانی دین|ایرانِ باستانی دین]] ره پرستش کاردنه.{{sfn|Boyce|1986|pp=540-541}} ولی ۳^اُمین قرنِ میونه، وشون محلی پارتی فرهنگ دله جذب بَینه؛ وشون پارتی فرهنگ بئیتنه و اتا [[غربی ایرانی زوونون|شمال-غربی ایرانی زوون]] جه گپ زونه و [[زرتشتی دین]] په‌روو بَینه، حتا شه وسّه زرتشتی نوم دینگونه؛ ارشکِ پییر واری که شه نوم ره «فریاپیت» بی‌یشته، که ونه نوم [[اوستایی]] ''*Friya pitā'' («پی‌یر-دوست») جه بَییته بیه.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}}{{sfn|Boyce|1986|pp=540-541}}{{sfn|Lecoq|1985|p=151}}{{efn|اشکانیون ره عموماً [[زرتشتی]] دونّه، ولی اینتا ره باستان‌شناسون جه ننشنه بائوتن حکماً راسته؟{{sfn|Hauser|2013|p=743}} [[ریچارد فولتز]] و [[پروانه پورشریعتی]] واری تاریخ‌نویسون إستٮدلال هاکردنه که اشکانیون واقعاً [[مهر دین]] ره په‌روو بینه، یعنی [[میترا]] ره پرستش کاردنه.{{sfn|Foltz|2013|p=22}}}} ارشک شه احتمالاً پارت دله دنیا بمو و گت بیه و پارتی زوون جه گپ زوئه.{{sfn|Boyce|1984|p=81}} فرانسوی تاریخ‌نویس ژروم گاسلین گپ جه، ارشک تونست بی‌یه شه زندگیِ ویشتر ره سولوکی سامون دله بگذرنی‌بوشه و حتا ممکن هسته پارتِ محلی مقوم‌ها جه بی‌بوئه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} داهه مردمون خله توم یونانی حاکمونِ ارتش دله اسب‌سوار و کموندار سرباز بینه و وشون ره خدمت کاردنه. [[مقدونیه (باستانی پادشاهی)|مقدونی]] [[گت اسکندر]] ({{reign|۳۳۶|۳۲۳|era=BC}}) جه تا سولوکی [[آنتیوخوس سوم]] ({{reign|۲۲۲|۱۸۷|era=BC}}) دوره اینتی سرباز گیتنه. اینتا نشون دنه که ارشک، که کلاسیک منابع دله «باتجربه سرباز» عنوان جه توصیف بیه، ممکن هسته سولوکی حاکمون یا وشون والیونِ دست‌بن خدمت هاکرد بوئه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=165}} == سلطنت == [[Image:Rome-Seleucia-Parthia 200bc.jpg|300px|thumb|[[پارت]]ِ جاجیگاه و ونه دور-بر.]] === قدرت برسی‌ین و جنگ === حدود ۲۵۰ پیش از میلاد، ارشک و ونه پرنی پیروون [[آستاوه]] ره بَییتنه، که [[اتک]] دره نزدیکی بی‌یه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}} چن سال بعد، احتمالاً حدود ۲۴۷ پیش از میلاد، ارشک [[آساک]] دله شاهی وسّه تاج‌گذاری هاکرده و اتا شهر ره شه وسّه بسات بی‌یه و اشکانی شاهونِ قَورستونی بعداً اونجه بیّه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=179-180}} ونه آساک دله تاج‌گذاری، عموماً اشکانی سلسله‌یِ شروع سال بشناسی وونه.{{sfn|Schippmann|1986|pp=525–536}} حدود ۲۴۵ پیش از میلاد، [[اندراگوراس (سولوکی شهرب)|اندراگوراس]]، که سولوکی پارتِ استانِ والی بی‌یه، شه استقلال ره سولوکی شاه [[سلوکوس دوم کالینیکوس]] ({{reign|۲۴۶|۲۲۵ پیش از میلاد}}) جه اعلام هاکرده و شه ولایت ره مستقل پادشاهی هاکرده.{{sfn|Schippmann|1986|pp=525–536}} پارتِ سولوکی امپراتوری جه سٮوا بیّن و نتیجتاً سولوکی نظامیونِ پشتیبانیِ قطع بیّن په، اندراگوراس شه سامون ره حفظ هاکردن وسّه مشکل ور بخرده و حدود ۲۳۸ پیش از میلاد — ارشک و ونه برار [[تیرداد اول اشکانی|تیرداد اول]]ِ فرماندهی جه{{sfn|Curtis|2007|p=7}}{{sfn|Bivar|1983|p=29}} پرنیون [[پرنیون حمله، پارت ره|پارت ره حمله هاکردنه]] و آستابنه (آستاوا) ره اندراگوراس جه بَییتنه، که اون سامونِ شمالی منطقه بی‌یه و ونه اداری نیشتنگا إسایِ [[قوچان]] نزدیکی بی‌یه.{{sfn|Bickerman|1983|p=19}} [[Image:Seleukos II Kallinikos, Tetradrachm, 246-225 BC, HGC 9-303p.jpg|thumb|left|[[سلوکوس دوم کالینیکوس]]ِ [[تترادراخم]]، [[سولوکی امپراتوری]]ِ شاه (''[[بازیلئوس]]'').{{sfn|Hoover|2009|p=61}}]] اتا پروک بگذشته په، پرنیون پارتِ الباقی مناطق ره اندراگوراس جه بَییتنه و وه ره این جنگ‌ها دله بکوشتنه. استانِ فتح بیّن په، اشکانیون ره یونانی و رومی منابع دله «پارتی» نوم جه اِشناسنه.{{sfn|Kia|2016|p=171}} اینتا اصطلاح ره مدرنِ غربی نویسندگون هم منظم إستٮفاده کانّه، ولی اخیراً تاریخ‌نویس استفان ر. هاوزر گپ جه، «ونه [پارت نوم ره] کنار بی‌یشتن، چون اتا غلط ایده از اتا قومی حاکم رج، چندی‌قومی و چندی‌زوون جمعیت دله، هسته».{{sfn|Hauser|2013|p=730}} خله طول نکشی‌یه که [[هیرکانی]] اوستان ره هم پرنیون فتح هاکردنه.<ref name="JUS">Justin, {{usurped|1=[https://web.archive.org/web/20030902213004/http://www.forumromanum.org/literature/justin/english/trans41.html xli. 5]}}.</ref> سولوکیون این‌گدر دگرستنه و اتا لشکرکشی هاکردنه که منطقه ره پس بیرن و ۲۲۸ پیش از میلاد دله، سلوکوس دومِ رهبری جه سپاه بیاردنه که ارشک وسّه مشکل‌ساز بیه، چون وه همون گدر [[یونانی-بلخی پادشاهی|یونانی-بلخی]] حاکم، [[دیودوتوس دوم]] ({{reign|۲۳۹|۲۲۰ پیش از میلاد}})، جه جنگ دیّه. وه که نخاسته دِ تا جبهه دله هم‌زمون جنگ دکفه، سریعاً دیودوتوس دوم جه صلح پیمون بنویشته.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}} با این حال، وه نَتونسته سولوکیونِ لشکرکشی دیم-به-دیم هرسته و مجبور بیه پارت ره سر بی‌یله بوره مرکزی آسیا دله فراری بوه و اونجه [[آپاسیاکه]] پَلی پناه بَییته.{{sfn|Schmitt|1986|pp=151-152}} سولوکیونِ فتح خله طول نکشی‌یه و سولوکی امپراتوریِ غربی سامون وَری مشکلات ور بخرده و سلوکوس دوم مجبور بیه پارت ره ول هاکنه، که ارشک ره فرصت هدائه شه سامونون ره دِباره از سر بَیره و احتمالاً ونه سامون ره جنوب وری جه ویشته هم هاکنه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}} در واقع، ارشکِ آپاسیاکه وری عقب‌نشینی، شاید اتا استراتژیک حرکت بی‌یه، چون سلوکوس دوم نا ونه تعقیب هاکردنِ قِد ره داشته و نا صلح معاهده دَوِستنِ زمون ره داشته.{{sfn|Gaslain|2016|p=5}} ارشک یونانی-بلخیون جه هم اتحاد دَوِست بی‌یه،{{sfn|Dąbrowa|2012|p=169}} که تأیید کانده که دِ تا قدرتِ میونِ ارتباط احتمالاً خله قبل‌ته برقرار بئی‌بی‌یه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} رومی تاریخ‌نویس [[یوستین (تاریخ‌نویس)|یوستین]] گپ جه، ارشک «پارتی دولت ره ساکن هاکرده، سرباز جمع هاکرده، دز (قلعه) بساته و شه شهرون ره قائم هاکرده.»<ref name="JUS" /> آساک به کنار، وه [[دارا (پارت)|دارا]] شهر ره هم، زاپاورتنون کوه دله، که پارت دله اتا جا هسته، بساته.{{sfn|Weiskopf|1993|pp=671-672}} [[نسا]] شهر ره هم، که ارشک بسات بی‌یه، بعداً اشکانیونِ شاهی اقامتگاه عنوان جه، اولین قرن پیش از میلاد استفاده بی‌یه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=179-180}} === جانشینی === [[Image:Nisa-Overview-2015.JPG|thumb|300px|[[نسا]]یِ شهرِ خرابه‌ئونِ که إسا [[ترکمونستون]] دله کته و زمونی [[اشکانی امپراتوری|اشکانیون]]ِ شاهی اقامتگاه بی‌یه.]] خله گدر وسّه، ارشکِ جانشینی خط و تاحدی ونه تاریخی بی‌ین، معلوم نیّه و تاریخ‌شناسون گپ-به-گپ داشتنه که وه بمرده په چتی بیّه. این آسنی که ارشک و ونه برار تیرداد پرنیون همراکت شورش دله دئینه، باعث بیّه ژان فوآ-وایان ۱۷۲۵ دله پیشنهاد هاده اشکانی سلسله تیرداد وسه بموندسته ولی اسا این روایت ره کنار بی‌یشتنه. دانشموندون فکر کاردنه که ارشکِ بمردن په، تیرداد ونه جانشین، اشکانی سلسله شاه بیه.{{sfn|Foy-Vaillant|1725|pp=1ff.}}<ref>{{harvtxt|Wolski|1962|pp=139–142}}, for a summary of the old historiography since Foy-Vaillant.</ref> اینتا بعضی مختلف نظریه‌ئون ره باعث بیه، من‌جمله اتی که ارشک ره افسانه‌ای چهره دونسته، درحالی‌که اشکانیون مؤسس ره تیرداد ره نسبت دائه.{{sfn|Bivar|1983|p=29, 30}} ۱۹۵۷ و ۱۹۶۲ میون لهستونی مورّخ، یوزف وولسکی، ات‌سری مقاله دله مخالف دیدگاه بنویشته که باته: ارشک بی‌یه که اشکانیون ره بساته و تیرداد هسته که افسانه‌ای بی‌یه.<ref>{{harvtxt|Wolski|1959}} and {{harvtxt|Wolski|1962|p=145}}. The author's main argument was that Justin was misunderstood in previous studies, which also relied too much on [[Arrian]]—a Greek historian whose work comprises numerous mistakes.</ref> اینتا نظریه، اون گدر جه، ویشته دانشموندون جه، کچیک اختلافون همراهی، پشتیبانی بیه، تا این که نسا شهر دله اتا [[استراکون]] (بنویشته هستکا) کشف بیّه و این نظریه ره تأیید هاکرده چون ارشکِ نوم ره ونه‌سر داشته.{{sfn|Bivar|1983|p=30}} علایده بر این، سکه‌شناسیِ دیتائون و منابعِ اخیر آنالیز اینتا نتیجه ره رسینه که تیردادِ شخصیت واقعاً داستانی هسته و ارشک تا شه بمردن گدر، ۲۱۷ پیش از میلاد، سلطنت ره إدامه هدائه و ونه جانشین ونه ریکا، [[ارشک دوم اشکانی|ارشک دوم]] بی‌یه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=169}} == سکه‌ئون == [[Image:Coin of Arsaces I (2), Nisa mint.jpg|thumb|ارشکِ سکه، نیسا ضرابخانه.]] اساساً، ارشکِ سکه‌ئون «همه بعدی اشکانی سکه‌ئونِ نمونه ره تأمین هاکردنه، هرچند خودشون کچیک تغییرات جه».{{sfn|Rezakhani|2013|p=766}} [[خداداد رضاخانی]] اضافه کانده که ونه سکه‌ئون خله سبکی عناصر ره سولوکیون و پیشین هخامنشی شهرب ضربون جه بَییتنه، ولی وه با این حال چن تا نوآوری هاکرده که وشون ره ونه پیشینیون جه متمایز کارده.{{sfn|Rezakhani|2013|pp=766-767}} [[علیرضا شاپور شهبازی]] گپ جه، ونه سکه‌ئون سر، ارشک «عمداً سولوکی سکه‌ئون جه فاصله گیرنه تا شه ملی‌گرایانه و شاهی آرزوون ره تأکید هاکنه»؛{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}} سولوکی معمولِ چهره، [[آپولون]] که [[اومفالوس]] سر نیشته و کمان گیرنه، اتا کماندار جه عوض وانه که ارشک ره تقلید کانده،{{efn|فابریتزیو سینیسی گپ جه، دانشموندون کماندارِ هویت خَوِری اختلاف دارنه. سینیسی گپ جه، کماندار ممکن هسته اشکانیونِ اتا «خدایی‌بئی» نیا یا ساده‌تر خودِ اشکانی شاه ره نمایندگی هاکنه. سینیسی گنه: «قطعی جواب سخت هسته، ولی چون سولوکی آپولونِ اومفالوس سر همراهی ارتباط هنتا اون مرحله دله واضح نییه، چون اشکانی کماندار اتا چارپایه سر نیشته، شاید ونه هخامنشی ارتباطون ره تأکید هاکردن: اینان واقعیت دله نیشته کماندارِ چهره، کارن لقب و ونه سرِ نرم کلاه همراهی زمینه ره آماده کانّه. اینکه زنده ارشک ممکن هسته شه ره قدیمی ایرانی امپراتوری وارث عنوان جه نمایندگی هاکرده بوو، البته اینتا ره رد نَکانده که ونه یاد بعداً اتا جور خاص احترام موضوع بیه، ولی ایرانی شاهی نیا-پرستشِ شخصیت هنتا مشکل‌دار هسته».{{sfn|Sinisi|2012|p=280}}}} که اتا چارپایه سر نیشته (بعضی هخامنشی شهربون، مثل [[داتامش]]، همون سبک جه) درحالی‌که [[سکا]]یی لباس و اتا نرم کلاه پوشنه، که وه ره ''[[باشلیق]]'' گنّه.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}} بعضی کتیبه‌ئون ارشکِ سکه‌ئون سر وه ره ''کارنی''{{efn|که ''کرنی'' یا ''کارن'' هم نویسِنّه.{{sfn|Rezakhani|2013|p=767}}{{sfn|Sinisi|2012|p=280}} دیوید سلوود گپ جه، اینتا آرامی کلمه ممکن هسته [[کارن خاندان|«کارن» خانواده نوم]] همراهی همریشه بوو، ولی وه اضافه کانده که «هخامنشی استفاده دله»، وه ''οτρατηγόs'' معادل بییه و اینتی « autocrat وسّه ماره فرض‌بئی معنی جه نزدیک».{{sfn|Sellwood|1983|p=280}}}} گنّه (یونانی معادل وه ''[[اتوکراتور]]'' بییه)، که اتا لقب بییه که برجسته [[هخامنشی نظامی]] رهبرون، مثل [[کوروش کوچک]]، حمل کاردنه.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}}{{efn|[[خداداد رضاخانی]] گنه که ارشکِ اولیه سکه‌ئون ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΟΣ کتیبه دارنه. اینتا خاص سکه‌ئون، ظاهراً تنها شواهدِ اینتا لقب استفاده‌یِ اشکانیون جه هستنه. رضاخانی گنه که ممکن هسته «اتا اولیه سولوکی سروری تسلیم ره پیشنهاد هاده، چون لقب نشون دنه که ارشک اول شه ره پارتِ منصوب نظامی والی دونسته، که اینتا حقیقت ممکن هسته ونه خودفهمی ره هم نشون هاده که وه [[اندراگوراس (سولوکی شهرب)|اندراگوراس]]، پارتِ شورشی سولوکی شهرب، جانشین هسته». همون منطق جه، رضاخانی گنه که «بعضی نیسا جه ضربون، یونانی دله ارشکِ نوم علاوه، آرامی ''کرنی'' دارنه، ارشک وسّه اتا هخامنشی نظامی لقب، که هر یونانی لقب ره عوض کانده».{{sfn|Rezakhani|2013|p=767}}}} اینتا لقب استفاده جه، ارشک عمداً شه ره شهرب جه بالاتر بی‌یشته، ولی همزمان شاهی لقب ''[[بازیلئوس]]'' (شاه) استفاده جه جلوگیری هاکرده، که وه ره سولوکی شاهی سنتِ پیروی ره پیشنهاد کارده که وه رد کارده.{{sfn|Olbrycht|2021|p=251}} ایرانی دیدگاه جه، ''بازیلئوس'' لقبِ اهمیت کم بییه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=252}} ارشک ظاهراً شه بساته شهر — نیسا ره، شه سکه ضرابخانه جاجیگاه عنوان جه استفاده کارده.{{sfn|Curtis|2007|p=8}} ارشکِ سکه‌ئون هردی نقره و برنز دله ضرب بَینه.{{sfn|Rezakhani|2013|p=766}} ارشکِ نقره‌یِ ''[[درهم|درهمون]]'' (که اشکانیونِ اصلی واحد پول بیه) ونه ریش‌نَدار پروفایل ره رویِ سکه دله نشون دنه، راست وسّه نگاه کانده، سولوکی شاهی چهره‌ئونِ سکه‌ئون سر تصویرون واری.{{sfn|Sinisi|2012|pp=276, 279}} فابریتزیو سینیسی گپ جه، همینتی، پشتِ سکه نیشته کماندار چپ وسّه چرخنه.{{sfn|Sinisi|2012|p=279}} یونانی کتیبه ΑΡΣΑΚΟΥ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΟΣ، ''درهمون''ِ طرفون دله، دِ تا عمودی خط دله نوشته بیه، سولوکی سکه‌ئونِ همون سبک جه.{{sfn|Sinisi|2012|pp=279-280}} اینتا ویژگیون بدون توجه، سینیسی گنه که ارشکِ سکه‌ئون «فوراً اِشناسا وانّه که اتا غیر-یونانی حاکم جه صادر بَینه».{{sfn|Sinisi|2012|p=280}} مثلاً، ارشک رویِ سکه دله نوک‌دار نرم کلاه پوشنه، هخامنشی دوره سکه‌ئون واری، پشتِ سکه کماندار هم که ایرانی سواری لباس پوشنه.{{sfn|Sinisi|2012|p=280}} == میراث == ارشکِ اعتبار، ونه بمردنِ خله په، دوام بیارده. ونه افتخار وسّه اتا ابدی آتش، آساک شهر دله، ونه بمردنِ دِ قرن و ویشته په، هنتا نگه داشته بییه، [[ایزیدور خاراکسی]] گزارش جه.{{sfn|Isidore of Charax|p=11}} اینتا نشون دنه که شاه اعلام هاکردنِ عمل، مذهبی اهمیت داشته.{{sfn|Frye|1984|p=217}} وه احتمالاً اشکانیونِ سلسله آتش عنوان جه خدمت کارده، احتمالاً بساته بیه تا برجسته هاکنه که وشون هخامنشی امپراتوری وارث بینه.{{sfn|Boyce|1986|p=87}} ونه دستاوردون وسّه، وه «ملتِ پییر» عنوان جه اِشناسا بیه و ونه نوم، اتا شاهی افتخاری لقب بیه که همه اشکانی شاهون، ونه دستاوردونِ تحسین جه، استفاده کاردنه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=169}}{{sfn|Kia|2016|p=23}}{{efn|رضاخانی گنه: «اگرچه همه اشکانی شاهون شه شخصی نوم داشتنه، که یونانی-رومی منابع دله و بعضی گدر بابلی نجومی روزنومه‌ئون دله تأیید بَینه، وشون جهانی ارشک لقب ره شه سلطنت نوم عنوان جه استفاده کاردنه، ظاهراً ارشک اول افتخار وسّه، اگرچه حتی اون سلسله بنیان‌گذار ممکن هسته شخصی نوم تیرداد (پارتی *trd’t) داشته بوو، که ارشک ره سلسله قبیله نوم کانده. در واقع، اشکانی تاریخ وسّه روایی منابع نیّه و سکه‌شناسی شواهدِ برجستگی، که اشکانی تاریخ بازسازی وسّه اغلب هدائه وانه، ارشک لقبِ جهانی استفاده، ماره اشکانی سلسله تاریخِ فهمِ خاص مانع ره ایجاد کانده.»{{sfn|Rezakhani|2013|page=767}}}} این نوم همچنین اشکانیون ره افسانه‌ای [[کیانیون|کیانی]] حاکم کوی ارشان همراهی وصل کارده، که ونه سلسله ره ونه شرقی ایرانِ ساکنون، مثل پارتیون و داهه، هنتا یاد داشتنه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=253}} اتا داستانی ادعا بعداً، ۲اُمین-قرن پیش از میلاد جه، اشکانیون جه ساخته بیه، که ارشک ره هخامنشی [[گتِ شاهون]]، اردشیر دومِ نواده عنوان جه نمایندگی کارده.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=179}} ارشکِ خانواده، چار-و-نیم قرن حکومت کاردنه، تا اینکه [[ساسانی امپراتوری]]، ۲۲۴ میلادی دله، وشون ره سرنگون هاکرده. حتی اون گدر هم، ارشکِ نواده‌ئون قابل‌توجه نفوذ و اقتدار داشتنه؛ [[ایرانِ هفت گتِ خاندان]] جه اتا، [[کارن خاندان]]، چن تا گت چهره ایرانی تاریخ دله تولید هاکرده، مثل ۶اُمین-قرن وزیر [[بزرگمهر]]، و ۹اُمین-قرن شاهزاده و شورشی [[مازیار]] ({{reign|۸۱۷|۸۳۹}}).{{sfn|Pourshariati|2017}} اشکانیون همچنین [[قفقاز]]ِ تاریخ دله مهم نقش داشته؛ [[ارمنستان اشکانی سلسله|ارمنستان]]، [[قفقازی آلبانی اشکانی سلسله|قفقازی آلبانی]] و [[ایبریا اشکانی سلسله|ایبریا]] حکومتون، اشکانی سلسله‌یِ شاخه‌ئون جه حکومت کاردنه. [[پروکوپیوس]] گپ جه، حتی ۶اُمین-قرنِ آخر دله، ارمنی نجیب‌زادگان هنتا شه اشکانی میراث و ارشکِ شخصیت ره یاد داشتنه.{{sfn|Pourshariati|2008|p=44}} == شجره‌نومه == {| style="border-spacing: 2px; border: 1px solid darkgray;" |+'''راهنما''' |{{tree chart/start}}{{tree chart|KoK|KoK=Orange|boxstyle_KoK=background-color:#F7BE81;}}{{tree chart/end}} |[[شاهونشاه]] |{{tree chart/start}}{{tree chart|KING|KING=Yellow|boxstyle_KING=background-color:#ff9;}}{{tree chart/end}} |[[List of Parthian kings|شاه]] |} {{Tree chart/start}} {{Tree chart| | | | | | | | | | PHR | | | | | | | | | | | | | | | PHR = فریاپیت | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |,|-|^|-|.| | | | | | | | | | | | | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |!| | | |!| | | | | | | | | | | | | || border=1}} {{Tree chart| | | | | | | |ARS| |UNK| | | | | | | | | | | | | | | |ARS='''ارشک اول'''<br/>({{reign|247|217 BC}})|boxstyle_ARS=background-color:#ff9;|UNK=بی‌نوم|border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |!| | | |!| | | | | | | | | | | | UNL = بی‌نوم زنا| border=1}} {{Tree chart| | | | | | | |AR2| |UNK| | | | | | | | | | | | | | | | | AR2 = [[ارشک دوم]]<br/>({{reign|217|191 BC}})|UNK=بی‌نوم|boxstyle_AR2=background-color:#ff9;||boxstyle_CA=background-color:#ff9;|border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | || border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | | | | |PHR| | | | | | | | | | | | | | | | PHR = [[فریاپت]]<br/>({{reign|191|176 BC}})|boxstyle_PHR=background-color:#ff9;| border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |,|-|-|-|+|-|-|-|.| | | | | | | | | | | | | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | |PHR| |MIT| |ART| | | | | | | | | | | | | | PHR = [[فرهاد اول]]<br/>({{reign|176|171 BC}})| MIT = [[مهرداد اول]]<br/>({{reign|171|132 BC}})| ART = [[اردوان اول]]<br/>({{reign|127|124/3 BC}})||boxstyle_PHR=background-color:#ff9;|boxstyle_ART=background-color:#ff9;|boxstyle_MIT=background-color:#F7BE81;|border=1}} {{Tree chart/end}} == یادداشت == <references group="lower-alpha"/> == په‌نویس == {{په‌نویس}} == منابع == === باستونی منبع === {{چپ‌چین}} * {{cite book | author=Isidore of Charax | author-link=Isidore of Charax | title=Parthian Stations}} *Justin, Epitome of the Philippic History of Pompeius Trogus. *Ammianus Marcellinus, ''Res Gestae''. *Strabo, ''Geographica''. {{پایان چپ‌چین}} === تازه منبع === {{چپ‌چین}} {{sfn whitelist|CITEREFLecoq1985}} * {{cite book | last = Axworthy | first = Michael | author-link = Michael Axworthy | title = A History of Iran: Empire of the Mind | url = https://archive.org/details/historyiranempir00axwo | url-access = limited | year = 2008 | publisher = Basic Books | location = New York | pages = [https://archive.org/details/historyiranempir00axwo/page/n18 1]–368| isbn = 978-0-465-00888-9 }} * {{cite book | title = Zoroastrians: Their Religious Beliefs and Practices | year = 1984 | publisher = Psychology Press | last = Boyce | first = Mary | author-link = Mary Boyce | pages = 1–252 | isbn = 9780415239028 | url = https://books.google.com/books?id=a6gbxVfjtUEC&q=false }} * {{cite book | title = The History of Ancient Iran | year = 1984 | publisher = C.H.Beck | last = Frye | first = Richard Nelson | author-link = Richard N. Frye | pages = [https://archive.org/details/historyofancient0000frye/page/n20 1]–411 | isbn = 9783406093975 | url = https://archive.org/details/historyofancient0000frye | url-access = registration | quote = false. }} * {{Cambridge History of Iran|volume=3a|last=Bickerman|first=Elias J.|authorlink=Elias Joseph Bickerman|chapter=The Seleucid Period|pages=3–20|chapter-page=3}} * {{Cambridge History of Iran|volume=3a|last=Bivar|first=A.D.H.|authorlink=Adrian David Hugh Bivar|chapter=The Political History of Iran under the Arsacids|pages=21–99|chapter-page=21}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Arsacids iv. Arsacid religion | last=Boyce | first=M. | author-link=Mary Boyce | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/arsacids-iv | volume=2 | fascicle=5 | pages=540–541 }} * {{cite book|last=Curtis|first=Vesta Sarkhosh|author-link=Vesta Sarkhosh Curtis|chapter=The Iranian Revival in the Parthian Period|pages=7–25|title=The Age of the Parthians: The Ideas of Iran|volume=2|year=2007|publisher=I.B. Tauris & Co Ltd., in association with the London Middle East Institute at SOAS and the British Museum|location=London & New York|editor-last1=Curtis|editor-first1=Vesta Sarkhosh|editor-link1=Vesta Sarkhosh Curtis|editor-last2=Stewart|editor-first2=Sarah|isbn=978-1-84511-406-0}} * {{cite book |first1=Edward |last1=Dąbrowa |editor1-last=Daryaee |editor1-first=Touraj |editor1-link=Touraj Daryaee |title=The Oxford Handbook of Iranian History |date=2012 |publisher=Oxford University Press |chapter=The Arsacid Empire |pages=1–432 |isbn=978-0-19-987575-7 |url=https://books.google.com/books?id=K-poAgAAQBAJ |access-date=2019-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190101051501/https://books.google.dk/books?id=K-poAgAAQBAJ&pg |archive-date=2019-01-01 |url-status=dead }} * {{cite book | title = Religions of Iran: From Prehistory to the Present | year = 2013 | publisher = Oneworld Publications | last = Foltz | first = Richard | author-link = Richard Foltz | pages = 1–368 | isbn = 9781780743097 | url = https://books.google.com/books?id=sZRGAQAAQBAJ }} * {{cite book |last=Gaslain|first=Jérôme|editor-last1=Curtis|editor-first1=Vesta Sarkhosh|editor-last2=Pendleton|editor-first2=Elizabeth J.|editor-last3=Alram|editor-first3=Michael|editor-last4=Daryaee|editor-first4=Touraj|title=The Parthian and Early Sasanian Empires: Adaptation and Expansion |date=2016 |publisher=Oxbow Books |isbn=9781785702082 |chapter=Some Aspects of Political History: Early Arsacid Kings and the Seleucids}} * {{cite book |last=Ghodrat-Dizaji|first=Mehrdad|editor-last1=Curtis|editor-first1=Vesta Sarkhosh|editor-last2=Pendleton|editor-first2=Elizabeth J.|editor-last3=Alram|editor-first3=Michael|editor-last4=Daryaee|editor-first4=Touraj|title=The Parthian and Early Sasanian Empires: Adaptation and Expansion |date=2016 |publisher=Oxbow Books |isbn=9781785702082 |chapter=Remarks on the Location of the Province of Parthia in the Sasanian Period}} * {{cite book |first1=Stefan R. |last1=Hauser |editor1-last=Potts |editor1-first=Daniel T. |title=The Oxford Handbook of Ancient Iran |date=2013 |publisher=Oxford University Press |chapter=The Arsacids (Parthians)|pages=728–751|isbn=9780190668662|url=https://books.google.com/books?id=Z_tRvgAACAAJ}} * {{cite journal | last1=Kazemi |first1=Hashem | last2=Dehpahlavan |first2=Mostafa | title=Parthian Arsacids or Scythian Arsacids? The emergence of the Arsacid based on written sources and archaeological evidence (Sources, Obstacles and Challenges) | journal=Journal of Iranian Studies |date=2023 |volume=13 |issue=4 |pages=1–22 |url=https://journals.ut.ac.ir/article_90918.html |issn=2676-4601 |doi=10.22059/jis.2023.350547.1167 |lang=fa}}. * {{cite book|last1=Kia|first1=Mehrdad|title=The Persian Empire: A Historical Encyclopedia [2 volumes]|date=2016|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1610693912|url=https://books.google.com/books?id=B5BHDAAAQBAJ&q=false}} * {{cite book|last1=Hoover|first1=Oliver D.|title=''Handbook of Syrian Coins: Royal and Civic Issues, Fourth to First Centuries BC'' [The Handbook of Greek Coinage Series, Volume 9]|location = Lancaster/London |date=2009|publisher=Classical Numismatic Group}} * {{Encyclopædia Iranica | article=Aparna | last=Lecoq | first=P. | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/aparna-c3k | volume=2 | fascicle=2 | page=151}} * {{cite book |last=Olbrycht|first=Marek Jan|year=2021|title=Early Arsakid Parthia (ca. 250-165 B.C.)|publisher=Brill|url=https://books.google.com/books?id=OHkxEAAAQBAJ|isbn=978-9004460751}} *{{Cite book |last=Overtoom |first=Nikolaus Leo |url=https://global.oup.com/academic/product/reign-of-arrows-9780190888329 |title=Reign of Arrows: The Rise of the Parthian Empire in the Hellenistic Middle East |publisher=Oxford University Press |year=2020 |isbn=9780190888329}} * {{Encyclopædia Iranica Online | article=Kārin | last=Pourshariati | first=Parvaneh | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/karin | year=2017 }} * {{cite book |last = Pourshariati |first = Parvaneh |title = Decline and Fall of the Sasanian Empire: The Sasanian-Parthian Confederacy and the Arab Conquest of Iran |location = London and New York |publisher = I.B. Tauris |year = 2008 |isbn = 978-1-84511-645-3 |url = https://books.google.com/books?id=I-xtAAAAMAAJ }} * {{cite book |last1=Rezakhani |first1=Khodadad |author-link1=Khodadad Rezakhani|editor-last=Potts|editor-first=Daniel T.|editor-link=Daniel T. Potts|title=The Oxford Handbook of Ancient Iran |date=2013 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0199733309 |chapter=Arsacid, Elymaean, and Persid Coinage}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Arsacids ii. The Arsacid dynasty | last=Schippmann | first=K. | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/arsacids-ii | volume=2 | fascicle=5 | pages=525–536 }} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Apasiacae | last=Schmitt | first=R. | author-link=Rüdiger Schmitt | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/apasiacae-tribe | volume=2 | fascicle=2 | pages=151–152 | year=1986 }} * {{Cambridge History of Iran|volume=3a|last=Sellwood|first=David|chapter=Parthian Coins}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Arsacids i. Origins | last=Shahbazi | first=A. Sh. | author-link=Alireza Shapour Shahbazi | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/arsacids-i | volume=2 | fascicle=5 | page=525 }} * {{cite book |last1=Sinisi |first1=Fabrizio |editor1-last=Metcalf |editor1-first=William E. |title=The Oxford Handbook of Greek and Roman Coinage |date=2012 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0195305746 |chapter=The Coinage of the Parthians}} * {{cite book | first=Jean | last=Foy-Vaillant | title=[[iarchive:arsacidarumimper01foyv/page/n5|Arsacidarum imperium, sive, Regum Parthorum historia : ad fidem numismatum accommodata]] | volume=1 | publication-place=Paris | date=1725}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Dārā (city) | last=Weiskopf | first=Michael | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/dara-the-name-of-a-parthian-city-and-of-a-byzantine-garrison-town-of-the-sasanian-period | volume=6 | fascicle=6 | pages=671–672 }} * {{cite journal | first=Józef | last=Wolski | jstor=4434614 | title=L'Historicité d'Arsace Ier | language=fr | work= Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte |volume=8 | issue=2 | date=April 1959 | pages=222–238}} * {{cite journal | first=Józef | last=Wolski | jstor=4434737 | title=Arsace II et la Généalogie des Premiers Arsacides | language=fr | work=Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte | volume=11 | number=2 | date=April 1962 | pages=138–145}} {{پایان چپ‌چین}} {{S-start}} {{S-hou|[[اشکانیون|اشکانی شاه]]||||۲۱۷ پ‌م}} {{S-new}} {{S-ttl|عنوان=[[List of Parthian monarchs|پارتِ شاه]]|سال‌ها=۲۴۷–۲۱۷ پ‌م}} {{S-aft|بعد=[[ارشک دوم]]}} {{S-end}} {{اشکانیون شاهون}} [[رج:اشکانیون شاهون]] ato4btrh3z92d6ep2aw2z66qijxgc4y 417023 417020 2026-11-12T08:41:52Z محک 1023 /* په‌نویس */ 417023 wikitext text/x-wiki {{صندخ/شخص | name = ارشک اول {{lang|xpr|𐭀𐭓𐭔𐭊}} | title = | image = Coin of Arsaces I (1), Nisa mint.jpg | image_size = 300px | caption = ارشک اولِ سکه. سکه پشت‌دیم، اتا نیشته کموندار ره نشون دنه که نشونه گیرنه، [[یونانی زوون|یونانی]] کتیفه همراهی: «ΑΡΣΑΚΟΥ» (راست) و «[AYT]OKPATOP[OΣ]» (چپ)، یعنن «ارشک [[اتوکراتور|اتوکراتور]]» [ ِسکه]. | succession = [[اشکانی امپراتوری|اشکانی سلسله]]ِ شاه | reign = ۲۴۷ – ۲۱۷ پیش از میلاد | coronation = | full_name = | predecessor = | successor = [[ارشک دوم اشکانی|ارشک دوم]] | issue = [[ارشک دوم اشکانی|ارشک دوم]] | dynasty = | father = فریاپیت | death_date = ۲۱۷ پیش از میلاد | death_place = [[پارت]] | religion = [[زرتشتی دین]] }} '''ارشک اول''' ({{IPAc-en|ˈ|ɑr|s|ə|s|iː|z}}؛ {{langx|grc|Ἀρσάκης}}؛ {{langx|xpr|{{script|Prti|𐭀𐭓𐭔𐭊}}}}) [[اشکانی امپراتوری|اشکانیون]]ِ اولین شاه بی‌یه که ۲۴۷ جه تا ۲۱۷ پیش از میلاد سلطنت هاکرده و وه ره [[اشکانی امپراتوری|اشکانی سلسله]]یِ مؤسس إشناسنّه و دیگر شاهون ونه همنوم بینه. ارشک [[پرنی]] رهبر بی‌یه، که [[داهه]]‌یِ اتحادیه‌یِ ۳تا [[سکاییون|سکایی]] قبیله‌ئون دله دئی‌یه. وه شه سلسله ره ۳اُمین قرنِ میون تأسیس هاکرده، وه اول، [[پارت]]ِ [[شهرب]] (که اسا [[ترکمنستان]] و [[ایرون]] میون رَسِد بیه) و [[اندراگوراس (سولوکی شهرب)|اندراگوراس]] ره فتح هاکرده و اینطرزی [[سولوکی امپراتوری]] ره هاپته و وشونِ علیه جنگ دکته. وه شه سلطنتِ باقی ره منطقه دله شه حکومت ره قائِم هاکردن وسّه گذرنی‌یه و موفق بیه سولوکیونِ تلاشون ره پارتِ دِباره فتح هاکردن وسّه هِرِستنه. ارشک شه بدست بیاردی‌ئون وسّه، اشکانی شاهون میون محبوب بی‌یه و ونه نوم ره شاهونِ افتخاری لقب وسّه إستفاده کاردنه. ونه بمردن گدر، ارشک اتا قوی دولتِ پایه ره بی‌یشت بی‌یه،{{sfn|Kia|2016|p=xxxiv}} که آخرسری ونه گتِ برارزا، [[مهرداد اول اشکانی|مهرداد اول]]، گدر امپراتوری تبدیل بیه و وشون [[شاهونشاه]] لقب ره بَییتنه.<ref>{{harvnb|Dąbrowa|2012|p=179}}; {{harvnb|Schippmann|1986|pp=525–536}}</ref> ارشکِ جانشین، ونه ریکا [[ارشک دوم|ارشک دوم]] بی‌یه. منابع دله ارشک خَوِری خله کم بنویشت هسته و منحصراً اونچی دومبی یونانی و رومی روایتون جه إنه که ونه بمردنِ معاصر دوره بنویشته بَینه. نتیجتاً، ونه سلطنت کم بشناسی هسته. ونه وجود ره حتا مدرن دانشموندون زیر سؤال بَوردنه تا اینکه نو مطالعات و باستان‌شناسی کشفیات، ۱۹۶۰ سالون دله ونه هویت ره تأیید هاکردنه. ==نوم== ''{{lang|la|Arsacēs}}'' [[یونانی زوون]] دله، {{transliteration|grc|Arsákēs}} ({{lang|grc|Ἀρσάκης}}) ِ[[لاتین]] شکل هسته، که شه [[پارتی زوون]] {{transliteration|xpr|Aršak}} ({{langx|xpr|{{script|Prti|𐭀𐭓𐭔𐭊}}}}) جه إنه. این نوم، [[قدیمی ایرانی]] {{transliteration|mis|R̥šan}} ِتصغیر هسته، که «قهرمون» معنی دنه. این نوم ره [[فارسیون|فارسی]] [[هخامنشی امپراتوری]]ِ بعضی حاکمون هم إستفاده کردنه، من‌جمله [[اردشیر دوم]] ({{reign|۴۰۴|۳۵۸ پیش از میلاد}})، که اشکانیون وه ره شه جَد دونستنه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=253}} ==زمینه == [[Image:Parthian mounted archer.jpg|thumb|اشکانی سوار و کموندار؛ موجستمه إسا [[پالاتزو ماداما، تورین]] دله کته.]] ارشکِ زندگی خَوِری منابع خله فرق کانّه. وه ره ویشته یونانی و رومی منابع جه اِشناسنّه، که بعدی [[روم و اشکانیون جنگ]] وسّه ونجه و ونه سلسله جه دشمن بینه.{{sfn|Kia|2016|p=171}} [[ایران]]ِ ملی تاریخ دله، ونه نسب ره چنتا اسطوره‌ای دیم سٮراق هدانه که بصتینکلا [[کی قباد]]، کی آرش، دارا (هومایِ ریکا) یا [[آرش]]، کموندارِ قهرمون زک‌زا جه بی‌یه. ارشک و آرشِ همراهی و ارتباط، وشونِ نومونِ شباهت و ارشکِ سکه‌ئون که وه ره کموندار عنوان جه یاردنه وسّه هسته.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}} [[روم باستان|رومی]] تاریخ‌نویس، [[آمیانوس مارسلینوس]] گپ جه، ارشک اتا پست‌نسب دزد بی‌یه که شه کِردِکار و چک‌په بزوئن په، سولوکی پارس ره حمله و فتح هاکرده و نیکاتور سلوکوس ره شکست هدائه و «مقدونی پادگانون» ره درهشنی‌یه.<ref>Marcellinus,[[wikisource:The_Roman_History_of_Ammianus_Marcellinus/Book_XXIII]]</ref> ویشته قبول‌بئی نظریه، یونانی جوغرافی‌دون [[استرابون]]ِ هسته:{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}}{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}}{{sfn|Curtis|2007|p=7}} ونه گپ جه، ارشک اتا [[سکاییون|سکایی]] قبیله دله رئیس بی‌یه که [[پرنی]] رهبر بینه و [[مرکزی آسیا]]یِ [[داهه]] اتحادیه‌یِ سه تا [[سکاییون|سکایی]] قبیله‌ئون جه اتا وشون بینه.<ref>Strabo, [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Strabo/11I*.html xi. 9].</ref> داهه شه قدرت ره کاملاً اسب‌سواری سر بنا هاکرد بینه و اینتی خله متحرک و ذیل نیرو داشتنه که خطر گدر تونستنه [[آرال دریا]]یِ جنوب وَری عقب هنیشن.{{sfn|Axworthy|2008|p=32}} همینتا وسّه، دیگه امپراتوریون وشون ره کنترل هاکردنِ تلاش دله مشکل داشتنه.{{sfn|Axworthy|2008|p=32}} بعضی تاریخ‌نویسون، هاشم کاظمی و مصطفی دهپهلوان واری، اتا جایگزینِ فرضیه دنّه که ارشک، [[فارسیون|فارس]] بی‌یه. وشون [[آپولودوروس آرتمیتایی]]، [[یوستین (تاریخ‌نویس)|یوستین]] و [[استرابون]]ِ روایتون همراهی موافق نینه که [[ارشک اول]] ره [[پرنیون حمله پارت وری|مهاجم]] [[پرنی]] جه بی‌یه؛ بلکوم وشون [[آریان]]، [[کاسیوس دیو]] و [[زوسیموس (تاریخ‌نویس)|زوسیموس]] همراهی موافق هستنه که ارشک اول وسّه، [[پارت]] دله بومی و [[فارسیون|پارسی]] ریشه فرض کانّه. داهه اول‌سر، ۴^اُمین قرن پیش از میلاد دله، [[سیحون|جاکسارتس]] میون زندگی کاردنه، ولی کم‌کم جنوب وَری رُش هکتنه، احتمالاً ۳^اُمین قرنِ اول دله.{{sfn|Gaslain|2016|p=3}} وشون اول جنوب‌شرق وری بمونه و بلخ ره مهاجرت هاکردنه، ولی اونجه جه در-بمو بینه و نتیجتاً شه مسیر ره غرب وری عوض هاکردنه.{{sfn|Gaslain|2016|p=3}} وشون کم‌کم پارت دله ساکن بینه، اتا منطقه [[مازرون دریا]]یِ جنوب‌شرقی بخش دله، که تقریباً اسا ایرانِ [[خراسان اوستان]] و جنوبی [[ترکمونستون]] جه مطابقت کانده.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}}{{sfn|Ghodrat-Dizaji|2016|p=42}} اینتا منطقه اون گدر سولوکیونِ حکومت دله دئی‌یه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} ۲۸۲/۱ پیش از میلاد جه، پارت دله پرنی‌ها نفوذ ویشته بیّه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} پرنیون تنها کسونی نئینه که پارت ره مهاجرت هاکردنه، چون منطقه دائماً شمال جه ایرانی مهاجرونِ نو مردمون ره شه سامون دله قبول کرده.{{sfn|Pourshariati|2008|p=20}} پرنیون اتا شرقی ایرانی قبیله بینه که [[ایران باستانی دین|ایرانِ باستانی دین]] ره پرستش کاردنه.{{sfn|Boyce|1986|pp=540-541}} ولی ۳^اُمین قرنِ میونه، وشون محلی پارتی فرهنگ دله جذب بَینه؛ وشون پارتی فرهنگ بئیتنه و اتا [[غربی ایرانی زوونون|شمال-غربی ایرانی زوون]] جه گپ زونه و [[زرتشتی دین]] په‌روو بَینه، حتا شه وسّه زرتشتی نوم دینگونه؛ ارشکِ پییر واری که شه نوم ره «فریاپیت» بی‌یشته، که ونه نوم [[اوستایی]] ''*Friya pitā'' («پی‌یر-دوست») جه بَییته بیه.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}}{{sfn|Boyce|1986|pp=540-541}}{{sfn|Lecoq|1985|p=151}}{{efn|اشکانیون ره عموماً [[زرتشتی]] دونّه، ولی اینتا ره باستان‌شناسون جه ننشنه بائوتن حکماً راسته؟{{sfn|Hauser|2013|p=743}} [[ریچارد فولتز]] و [[پروانه پورشریعتی]] واری تاریخ‌نویسون إستٮدلال هاکردنه که اشکانیون واقعاً [[مهر دین]] ره په‌روو بینه، یعنی [[میترا]] ره پرستش کاردنه.{{sfn|Foltz|2013|p=22}}}} ارشک شه احتمالاً پارت دله دنیا بمو و گت بیه و پارتی زوون جه گپ زوئه.{{sfn|Boyce|1984|p=81}} فرانسوی تاریخ‌نویس ژروم گاسلین گپ جه، ارشک تونست بی‌یه شه زندگیِ ویشتر ره سولوکی سامون دله بگذرنی‌بوشه و حتا ممکن هسته پارتِ محلی مقوم‌ها جه بی‌بوئه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} داهه مردمون خله توم یونانی حاکمونِ ارتش دله اسب‌سوار و کموندار سرباز بینه و وشون ره خدمت کاردنه. [[مقدونیه (باستانی پادشاهی)|مقدونی]] [[گت اسکندر]] ({{reign|۳۳۶|۳۲۳|era=BC}}) جه تا سولوکی [[آنتیوخوس سوم]] ({{reign|۲۲۲|۱۸۷|era=BC}}) دوره اینتی سرباز گیتنه. اینتا نشون دنه که ارشک، که کلاسیک منابع دله «باتجربه سرباز» عنوان جه توصیف بیه، ممکن هسته سولوکی حاکمون یا وشون والیونِ دست‌بن خدمت هاکرد بوئه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=165}} == سلطنت == [[Image:Rome-Seleucia-Parthia 200bc.jpg|300px|thumb|[[پارت]]ِ جاجیگاه و ونه دور-بر.]] === قدرت برسی‌ین و جنگ === حدود ۲۵۰ پیش از میلاد، ارشک و ونه پرنی پیروون [[آستاوه]] ره بَییتنه، که [[اتک]] دره نزدیکی بی‌یه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}} چن سال بعد، احتمالاً حدود ۲۴۷ پیش از میلاد، ارشک [[آساک]] دله شاهی وسّه تاج‌گذاری هاکرده و اتا شهر ره شه وسّه بسات بی‌یه و اشکانی شاهونِ قَورستونی بعداً اونجه بیّه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=179-180}} ونه آساک دله تاج‌گذاری، عموماً اشکانی سلسله‌یِ شروع سال بشناسی وونه.{{sfn|Schippmann|1986|pp=525–536}} حدود ۲۴۵ پیش از میلاد، [[اندراگوراس (سولوکی شهرب)|اندراگوراس]]، که سولوکی پارتِ استانِ والی بی‌یه، شه استقلال ره سولوکی شاه [[سلوکوس دوم کالینیکوس]] ({{reign|۲۴۶|۲۲۵ پیش از میلاد}}) جه اعلام هاکرده و شه ولایت ره مستقل پادشاهی هاکرده.{{sfn|Schippmann|1986|pp=525–536}} پارتِ سولوکی امپراتوری جه سٮوا بیّن و نتیجتاً سولوکی نظامیونِ پشتیبانیِ قطع بیّن په، اندراگوراس شه سامون ره حفظ هاکردن وسّه مشکل ور بخرده و حدود ۲۳۸ پیش از میلاد — ارشک و ونه برار [[تیرداد اول اشکانی|تیرداد اول]]ِ فرماندهی جه{{sfn|Curtis|2007|p=7}}{{sfn|Bivar|1983|p=29}} پرنیون [[پرنیون حمله، پارت ره|پارت ره حمله هاکردنه]] و آستابنه (آستاوا) ره اندراگوراس جه بَییتنه، که اون سامونِ شمالی منطقه بی‌یه و ونه اداری نیشتنگا إسایِ [[قوچان]] نزدیکی بی‌یه.{{sfn|Bickerman|1983|p=19}} [[Image:Seleukos II Kallinikos, Tetradrachm, 246-225 BC, HGC 9-303p.jpg|thumb|left|[[سلوکوس دوم کالینیکوس]]ِ [[تترادراخم]]، [[سولوکی امپراتوری]]ِ شاه (''[[بازیلئوس]]'').{{sfn|Hoover|2009|p=61}}]] اتا پروک بگذشته په، پرنیون پارتِ الباقی مناطق ره اندراگوراس جه بَییتنه و وه ره این جنگ‌ها دله بکوشتنه. استانِ فتح بیّن په، اشکانیون ره یونانی و رومی منابع دله «پارتی» نوم جه اِشناسنه.{{sfn|Kia|2016|p=171}} اینتا اصطلاح ره مدرنِ غربی نویسندگون هم منظم إستٮفاده کانّه، ولی اخیراً تاریخ‌نویس استفان ر. هاوزر گپ جه، «ونه [پارت نوم ره] کنار بی‌یشتن، چون اتا غلط ایده از اتا قومی حاکم رج، چندی‌قومی و چندی‌زوون جمعیت دله، هسته».{{sfn|Hauser|2013|p=730}} خله طول نکشی‌یه که [[هیرکانی]] اوستان ره هم پرنیون فتح هاکردنه.<ref name="JUS">Justin, {{usurped|1=[https://web.archive.org/web/20030902213004/http://www.forumromanum.org/literature/justin/english/trans41.html xli. 5]}}.</ref> سولوکیون این‌گدر دگرستنه و اتا لشکرکشی هاکردنه که منطقه ره پس بیرن و ۲۲۸ پیش از میلاد دله، سلوکوس دومِ رهبری جه سپاه بیاردنه که ارشک وسّه مشکل‌ساز بیه، چون وه همون گدر [[یونانی-بلخی پادشاهی|یونانی-بلخی]] حاکم، [[دیودوتوس دوم]] ({{reign|۲۳۹|۲۲۰ پیش از میلاد}})، جه جنگ دیّه. وه که نخاسته دِ تا جبهه دله هم‌زمون جنگ دکفه، سریعاً دیودوتوس دوم جه صلح پیمون بنویشته.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}} با این حال، وه نَتونسته سولوکیونِ لشکرکشی دیم-به-دیم هرسته و مجبور بیه پارت ره سر بی‌یله بوره مرکزی آسیا دله فراری بوه و اونجه [[آپاسیاکه]] پَلی پناه بَییته.{{sfn|Schmitt|1986|pp=151-152}} سولوکیونِ فتح خله طول نکشی‌یه و سولوکی امپراتوریِ غربی سامون وَری مشکلات ور بخرده و سلوکوس دوم مجبور بیه پارت ره ول هاکنه، که ارشک ره فرصت هدائه شه سامونون ره دِباره از سر بَیره و احتمالاً ونه سامون ره جنوب وری جه ویشته هم هاکنه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}} در واقع، ارشکِ آپاسیاکه وری عقب‌نشینی، شاید اتا استراتژیک حرکت بی‌یه، چون سلوکوس دوم نا ونه تعقیب هاکردنِ قِد ره داشته و نا صلح معاهده دَوِستنِ زمون ره داشته.{{sfn|Gaslain|2016|p=5}} ارشک یونانی-بلخیون جه هم اتحاد دَوِست بی‌یه،{{sfn|Dąbrowa|2012|p=169}} که تأیید کانده که دِ تا قدرتِ میونِ ارتباط احتمالاً خله قبل‌ته برقرار بئی‌بی‌یه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} رومی تاریخ‌نویس [[یوستین (تاریخ‌نویس)|یوستین]] گپ جه، ارشک «پارتی دولت ره ساکن هاکرده، سرباز جمع هاکرده، دز (قلعه) بساته و شه شهرون ره قائم هاکرده.»<ref name="JUS" /> آساک به کنار، وه [[دارا (پارت)|دارا]] شهر ره هم، زاپاورتنون کوه دله، که پارت دله اتا جا هسته، بساته.{{sfn|Weiskopf|1993|pp=671-672}} [[نسا]] شهر ره هم، که ارشک بسات بی‌یه، بعداً اشکانیونِ شاهی اقامتگاه عنوان جه، اولین قرن پیش از میلاد استفاده بی‌یه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=179-180}} === جانشینی === [[Image:Nisa-Overview-2015.JPG|thumb|300px|[[نسا]]یِ شهرِ خرابه‌ئونِ که إسا [[ترکمونستون]] دله کته و زمونی [[اشکانی امپراتوری|اشکانیون]]ِ شاهی اقامتگاه بی‌یه.]] خله گدر وسّه، ارشکِ جانشینی خط و تاحدی ونه تاریخی بی‌ین، معلوم نیّه و تاریخ‌شناسون گپ-به-گپ داشتنه که وه بمرده په چتی بیّه. این آسنی که ارشک و ونه برار تیرداد پرنیون همراکت شورش دله دئینه، باعث بیّه ژان فوآ-وایان ۱۷۲۵ دله پیشنهاد هاده اشکانی سلسله تیرداد وسه بموندسته ولی اسا این روایت ره کنار بی‌یشتنه. دانشموندون فکر کاردنه که ارشکِ بمردن په، تیرداد ونه جانشین، اشکانی سلسله شاه بیه.{{sfn|Foy-Vaillant|1725|pp=1ff.}}<ref>{{harvtxt|Wolski|1962|pp=139–142}}, for a summary of the old historiography since Foy-Vaillant.</ref> اینتا بعضی مختلف نظریه‌ئون ره باعث بیه، من‌جمله اتی که ارشک ره افسانه‌ای چهره دونسته، درحالی‌که اشکانیون مؤسس ره تیرداد ره نسبت دائه.{{sfn|Bivar|1983|p=29, 30}} ۱۹۵۷ و ۱۹۶۲ میون لهستونی مورّخ، یوزف وولسکی، ات‌سری مقاله دله مخالف دیدگاه بنویشته که باته: ارشک بی‌یه که اشکانیون ره بساته و تیرداد هسته که افسانه‌ای بی‌یه.<ref>{{harvtxt|Wolski|1959}} and {{harvtxt|Wolski|1962|p=145}}. The author's main argument was that Justin was misunderstood in previous studies, which also relied too much on [[Arrian]]—a Greek historian whose work comprises numerous mistakes.</ref> اینتا نظریه، اون گدر جه، ویشته دانشموندون جه، کچیک اختلافون همراهی، پشتیبانی بیه، تا این که نسا شهر دله اتا [[استراکون]] (بنویشته هستکا) کشف بیّه و این نظریه ره تأیید هاکرده چون ارشکِ نوم ره ونه‌سر داشته.{{sfn|Bivar|1983|p=30}} علایده بر این، سکه‌شناسیِ دیتائون و منابعِ اخیر آنالیز اینتا نتیجه ره رسینه که تیردادِ شخصیت واقعاً داستانی هسته و ارشک تا شه بمردن گدر، ۲۱۷ پیش از میلاد، سلطنت ره إدامه هدائه و ونه جانشین ونه ریکا، [[ارشک دوم اشکانی|ارشک دوم]] بی‌یه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=169}} == سکه‌ئون == [[Image:Coin of Arsaces I (2), Nisa mint.jpg|thumb|ارشکِ سکه، نیسا ضرابخانه.]] اساساً، ارشکِ سکه‌ئون «همه بعدی اشکانی سکه‌ئونِ نمونه ره تأمین هاکردنه، هرچند خودشون کچیک تغییرات جه».{{sfn|Rezakhani|2013|p=766}} [[خداداد رضاخانی]] اضافه کانده که ونه سکه‌ئون خله سبکی عناصر ره سولوکیون و پیشین هخامنشی شهرب ضربون جه بَییتنه، ولی وه با این حال چن تا نوآوری هاکرده که وشون ره ونه پیشینیون جه متمایز کارده.{{sfn|Rezakhani|2013|pp=766-767}} [[علیرضا شاپور شهبازی]] گپ جه، ونه سکه‌ئون سر، ارشک «عمداً سولوکی سکه‌ئون جه فاصله گیرنه تا شه ملی‌گرایانه و شاهی آرزوون ره تأکید هاکنه»؛{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}} سولوکی معمولِ چهره، [[آپولون]] که [[اومفالوس]] سر نیشته و کمان گیرنه، اتا کماندار جه عوض وانه که ارشک ره تقلید کانده،{{efn|فابریتزیو سینیسی گپ جه، دانشموندون کماندارِ هویت خَوِری اختلاف دارنه. سینیسی گپ جه، کماندار ممکن هسته اشکانیونِ اتا «خدایی‌بئی» نیا یا ساده‌تر خودِ اشکانی شاه ره نمایندگی هاکنه. سینیسی گنه: «قطعی جواب سخت هسته، ولی چون سولوکی آپولونِ اومفالوس سر همراهی ارتباط هنتا اون مرحله دله واضح نییه، چون اشکانی کماندار اتا چارپایه سر نیشته، شاید ونه هخامنشی ارتباطون ره تأکید هاکردن: اینان واقعیت دله نیشته کماندارِ چهره، کارن لقب و ونه سرِ نرم کلاه همراهی زمینه ره آماده کانّه. اینکه زنده ارشک ممکن هسته شه ره قدیمی ایرانی امپراتوری وارث عنوان جه نمایندگی هاکرده بوو، البته اینتا ره رد نَکانده که ونه یاد بعداً اتا جور خاص احترام موضوع بیه، ولی ایرانی شاهی نیا-پرستشِ شخصیت هنتا مشکل‌دار هسته».{{sfn|Sinisi|2012|p=280}}}} که اتا چارپایه سر نیشته (بعضی هخامنشی شهربون، مثل [[داتامش]]، همون سبک جه) درحالی‌که [[سکا]]یی لباس و اتا نرم کلاه پوشنه، که وه ره ''[[باشلیق]]'' گنّه.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}} بعضی کتیبه‌ئون ارشکِ سکه‌ئون سر وه ره ''کارنی''{{efn|که ''کرنی'' یا ''کارن'' هم نویسِنّه.{{sfn|Rezakhani|2013|p=767}}{{sfn|Sinisi|2012|p=280}} دیوید سلوود گپ جه، اینتا آرامی کلمه ممکن هسته [[کارن خاندان|«کارن» خانواده نوم]] همراهی همریشه بوو، ولی وه اضافه کانده که «هخامنشی استفاده دله»، وه ''οτρατηγόs'' معادل بییه و اینتی « autocrat وسّه ماره فرض‌بئی معنی جه نزدیک».{{sfn|Sellwood|1983|p=280}}}} گنّه (یونانی معادل وه ''[[اتوکراتور]]'' بییه)، که اتا لقب بییه که برجسته [[هخامنشی نظامی]] رهبرون، مثل [[کوروش کوچک]]، حمل کاردنه.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}}{{efn|[[خداداد رضاخانی]] گنه که ارشکِ اولیه سکه‌ئون ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΟΣ کتیبه دارنه. اینتا خاص سکه‌ئون، ظاهراً تنها شواهدِ اینتا لقب استفاده‌یِ اشکانیون جه هستنه. رضاخانی گنه که ممکن هسته «اتا اولیه سولوکی سروری تسلیم ره پیشنهاد هاده، چون لقب نشون دنه که ارشک اول شه ره پارتِ منصوب نظامی والی دونسته، که اینتا حقیقت ممکن هسته ونه خودفهمی ره هم نشون هاده که وه [[اندراگوراس (سولوکی شهرب)|اندراگوراس]]، پارتِ شورشی سولوکی شهرب، جانشین هسته». همون منطق جه، رضاخانی گنه که «بعضی نیسا جه ضربون، یونانی دله ارشکِ نوم علاوه، آرامی ''کرنی'' دارنه، ارشک وسّه اتا هخامنشی نظامی لقب، که هر یونانی لقب ره عوض کانده».{{sfn|Rezakhani|2013|p=767}}}} اینتا لقب استفاده جه، ارشک عمداً شه ره شهرب جه بالاتر بی‌یشته، ولی همزمان شاهی لقب ''[[بازیلئوس]]'' (شاه) استفاده جه جلوگیری هاکرده، که وه ره سولوکی شاهی سنتِ پیروی ره پیشنهاد کارده که وه رد کارده.{{sfn|Olbrycht|2021|p=251}} ایرانی دیدگاه جه، ''بازیلئوس'' لقبِ اهمیت کم بییه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=252}} ارشک ظاهراً شه بساته شهر — نیسا ره، شه سکه ضرابخانه جاجیگاه عنوان جه استفاده کارده.{{sfn|Curtis|2007|p=8}} ارشکِ سکه‌ئون هردی نقره و برنز دله ضرب بَینه.{{sfn|Rezakhani|2013|p=766}} ارشکِ نقره‌یِ ''[[درهم|درهمون]]'' (که اشکانیونِ اصلی واحد پول بیه) ونه ریش‌نَدار پروفایل ره رویِ سکه دله نشون دنه، راست وسّه نگاه کانده، سولوکی شاهی چهره‌ئونِ سکه‌ئون سر تصویرون واری.{{sfn|Sinisi|2012|pp=276, 279}} فابریتزیو سینیسی گپ جه، همینتی، پشتِ سکه نیشته کماندار چپ وسّه چرخنه.{{sfn|Sinisi|2012|p=279}} یونانی کتیبه ΑΡΣΑΚΟΥ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΟΣ، ''درهمون''ِ طرفون دله، دِ تا عمودی خط دله نوشته بیه، سولوکی سکه‌ئونِ همون سبک جه.{{sfn|Sinisi|2012|pp=279-280}} اینتا ویژگیون بدون توجه، سینیسی گنه که ارشکِ سکه‌ئون «فوراً اِشناسا وانّه که اتا غیر-یونانی حاکم جه صادر بَینه».{{sfn|Sinisi|2012|p=280}} مثلاً، ارشک رویِ سکه دله نوک‌دار نرم کلاه پوشنه، هخامنشی دوره سکه‌ئون واری، پشتِ سکه کماندار هم که ایرانی سواری لباس پوشنه.{{sfn|Sinisi|2012|p=280}} == میراث == ارشکِ اعتبار، ونه بمردنِ خله په، دوام بیارده. ونه افتخار وسّه اتا ابدی آتش، آساک شهر دله، ونه بمردنِ دِ قرن و ویشته په، هنتا نگه داشته بییه، [[ایزیدور خاراکسی]] گزارش جه.{{sfn|Isidore of Charax|p=11}} اینتا نشون دنه که شاه اعلام هاکردنِ عمل، مذهبی اهمیت داشته.{{sfn|Frye|1984|p=217}} وه احتمالاً اشکانیونِ سلسله آتش عنوان جه خدمت کارده، احتمالاً بساته بیه تا برجسته هاکنه که وشون هخامنشی امپراتوری وارث بینه.{{sfn|Boyce|1986|p=87}} ونه دستاوردون وسّه، وه «ملتِ پییر» عنوان جه اِشناسا بیه و ونه نوم، اتا شاهی افتخاری لقب بیه که همه اشکانی شاهون، ونه دستاوردونِ تحسین جه، استفاده کاردنه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=169}}{{sfn|Kia|2016|p=23}}{{efn|رضاخانی گنه: «اگرچه همه اشکانی شاهون شه شخصی نوم داشتنه، که یونانی-رومی منابع دله و بعضی گدر بابلی نجومی روزنومه‌ئون دله تأیید بَینه، وشون جهانی ارشک لقب ره شه سلطنت نوم عنوان جه استفاده کاردنه، ظاهراً ارشک اول افتخار وسّه، اگرچه حتی اون سلسله بنیان‌گذار ممکن هسته شخصی نوم تیرداد (پارتی *trd’t) داشته بوو، که ارشک ره سلسله قبیله نوم کانده. در واقع، اشکانی تاریخ وسّه روایی منابع نیّه و سکه‌شناسی شواهدِ برجستگی، که اشکانی تاریخ بازسازی وسّه اغلب هدائه وانه، ارشک لقبِ جهانی استفاده، ماره اشکانی سلسله تاریخِ فهمِ خاص مانع ره ایجاد کانده.»{{sfn|Rezakhani|2013|page=767}}}} این نوم همچنین اشکانیون ره افسانه‌ای [[کیانیون|کیانی]] حاکم کوی ارشان همراهی وصل کارده، که ونه سلسله ره ونه شرقی ایرانِ ساکنون، مثل پارتیون و داهه، هنتا یاد داشتنه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=253}} اتا داستانی ادعا بعداً، ۲اُمین-قرن پیش از میلاد جه، اشکانیون جه ساخته بیه، که ارشک ره هخامنشی [[گتِ شاهون]]، اردشیر دومِ نواده عنوان جه نمایندگی کارده.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=179}} ارشکِ خانواده، چار-و-نیم قرن حکومت کاردنه، تا اینکه [[ساسانی امپراتوری]]، ۲۲۴ میلادی دله، وشون ره سرنگون هاکرده. حتی اون گدر هم، ارشکِ نواده‌ئون قابل‌توجه نفوذ و اقتدار داشتنه؛ [[ایرانِ هفت گتِ خاندان]] جه اتا، [[کارن خاندان]]، چن تا گت چهره ایرانی تاریخ دله تولید هاکرده، مثل ۶اُمین-قرن وزیر [[بزرگمهر]]، و ۹اُمین-قرن شاهزاده و شورشی [[مازیار]] ({{reign|۸۱۷|۸۳۹}}).{{sfn|Pourshariati|2017}} اشکانیون همچنین [[قفقاز]]ِ تاریخ دله مهم نقش داشته؛ [[ارمنستان اشکانی سلسله|ارمنستان]]، [[قفقازی آلبانی اشکانی سلسله|قفقازی آلبانی]] و [[ایبریا اشکانی سلسله|ایبریا]] حکومتون، اشکانی سلسله‌یِ شاخه‌ئون جه حکومت کاردنه. [[پروکوپیوس]] گپ جه، حتی ۶اُمین-قرنِ آخر دله، ارمنی نجیب‌زادگان هنتا شه اشکانی میراث و ارشکِ شخصیت ره یاد داشتنه.{{sfn|Pourshariati|2008|p=44}} == شجره‌نومه == {| style="border-spacing: 2px; border: 1px solid darkgray;" |+'''راهنما''' |{{tree chart/start}}{{tree chart|KoK|KoK=Orange|boxstyle_KoK=background-color:#F7BE81;}}{{tree chart/end}} |[[شاهونشاه]] |{{tree chart/start}}{{tree chart|KING|KING=Yellow|boxstyle_KING=background-color:#ff9;}}{{tree chart/end}} |[[List of Parthian kings|شاه]] |} {{Tree chart/start}} {{Tree chart| | | | | | | | | | PHR | | | | | | | | | | | | | | | PHR = فریاپیت | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |,|-|^|-|.| | | | | | | | | | | | | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |!| | | |!| | | | | | | | | | | | | || border=1}} {{Tree chart| | | | | | | |ARS| |UNK| | | | | | | | | | | | | | | |ARS='''ارشک اول'''<br/>({{reign|247|217 BC}})|boxstyle_ARS=background-color:#ff9;|UNK=بی‌نوم|border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |!| | | |!| | | | | | | | | | | | UNL = بی‌نوم زنا| border=1}} {{Tree chart| | | | | | | |AR2| |UNK| | | | | | | | | | | | | | | | | AR2 = [[ارشک دوم]]<br/>({{reign|217|191 BC}})|UNK=بی‌نوم|boxstyle_AR2=background-color:#ff9;||boxstyle_CA=background-color:#ff9;|border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | || border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | | | | |PHR| | | | | | | | | | | | | | | | PHR = [[فریاپت]]<br/>({{reign|191|176 BC}})|boxstyle_PHR=background-color:#ff9;| border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |,|-|-|-|+|-|-|-|.| | | | | | | | | | | | | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | |PHR| |MIT| |ART| | | | | | | | | | | | | | PHR = [[فرهاد اول]]<br/>({{reign|176|171 BC}})| MIT = [[مهرداد اول]]<br/>({{reign|171|132 BC}})| ART = [[اردوان اول]]<br/>({{reign|127|124/3 BC}})||boxstyle_PHR=background-color:#ff9;|boxstyle_ART=background-color:#ff9;|boxstyle_MIT=background-color:#F7BE81;|border=1}} {{Tree chart/end}} == یادداشت == <references group="lower-alpha"/> == په‌نویس == {{په‌نویس|2|چپ‌چین=بله}} == منابع == === باستونی منبع === {{چپ‌چین}} * {{cite book | author=Isidore of Charax | author-link=Isidore of Charax | title=Parthian Stations}} *Justin, Epitome of the Philippic History of Pompeius Trogus. *Ammianus Marcellinus, ''Res Gestae''. *Strabo, ''Geographica''. {{پایان چپ‌چین}} === تازه منبع === {{چپ‌چین}} {{sfn whitelist|CITEREFLecoq1985}} * {{cite book | last = Axworthy | first = Michael | author-link = Michael Axworthy | title = A History of Iran: Empire of the Mind | url = https://archive.org/details/historyiranempir00axwo | url-access = limited | year = 2008 | publisher = Basic Books | location = New York | pages = [https://archive.org/details/historyiranempir00axwo/page/n18 1]–368| isbn = 978-0-465-00888-9 }} * {{cite book | title = Zoroastrians: Their Religious Beliefs and Practices | year = 1984 | publisher = Psychology Press | last = Boyce | first = Mary | author-link = Mary Boyce | pages = 1–252 | isbn = 9780415239028 | url = https://books.google.com/books?id=a6gbxVfjtUEC&q=false }} * {{cite book | title = The History of Ancient Iran | year = 1984 | publisher = C.H.Beck | last = Frye | first = Richard Nelson | author-link = Richard N. Frye | pages = [https://archive.org/details/historyofancient0000frye/page/n20 1]–411 | isbn = 9783406093975 | url = https://archive.org/details/historyofancient0000frye | url-access = registration | quote = false. }} * {{Cambridge History of Iran|volume=3a|last=Bickerman|first=Elias J.|authorlink=Elias Joseph Bickerman|chapter=The Seleucid Period|pages=3–20|chapter-page=3}} * {{Cambridge History of Iran|volume=3a|last=Bivar|first=A.D.H.|authorlink=Adrian David Hugh Bivar|chapter=The Political History of Iran under the Arsacids|pages=21–99|chapter-page=21}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Arsacids iv. Arsacid religion | last=Boyce | first=M. | author-link=Mary Boyce | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/arsacids-iv | volume=2 | fascicle=5 | pages=540–541 }} * {{cite book|last=Curtis|first=Vesta Sarkhosh|author-link=Vesta Sarkhosh Curtis|chapter=The Iranian Revival in the Parthian Period|pages=7–25|title=The Age of the Parthians: The Ideas of Iran|volume=2|year=2007|publisher=I.B. Tauris & Co Ltd., in association with the London Middle East Institute at SOAS and the British Museum|location=London & New York|editor-last1=Curtis|editor-first1=Vesta Sarkhosh|editor-link1=Vesta Sarkhosh Curtis|editor-last2=Stewart|editor-first2=Sarah|isbn=978-1-84511-406-0}} * {{cite book |first1=Edward |last1=Dąbrowa |editor1-last=Daryaee |editor1-first=Touraj |editor1-link=Touraj Daryaee |title=The Oxford Handbook of Iranian History |date=2012 |publisher=Oxford University Press |chapter=The Arsacid Empire |pages=1–432 |isbn=978-0-19-987575-7 |url=https://books.google.com/books?id=K-poAgAAQBAJ |access-date=2019-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190101051501/https://books.google.dk/books?id=K-poAgAAQBAJ&pg |archive-date=2019-01-01 |url-status=dead }} * {{cite book | title = Religions of Iran: From Prehistory to the Present | year = 2013 | publisher = Oneworld Publications | last = Foltz | first = Richard | author-link = Richard Foltz | pages = 1–368 | isbn = 9781780743097 | url = https://books.google.com/books?id=sZRGAQAAQBAJ }} * {{cite book |last=Gaslain|first=Jérôme|editor-last1=Curtis|editor-first1=Vesta Sarkhosh|editor-last2=Pendleton|editor-first2=Elizabeth J.|editor-last3=Alram|editor-first3=Michael|editor-last4=Daryaee|editor-first4=Touraj|title=The Parthian and Early Sasanian Empires: Adaptation and Expansion |date=2016 |publisher=Oxbow Books |isbn=9781785702082 |chapter=Some Aspects of Political History: Early Arsacid Kings and the Seleucids}} * {{cite book |last=Ghodrat-Dizaji|first=Mehrdad|editor-last1=Curtis|editor-first1=Vesta Sarkhosh|editor-last2=Pendleton|editor-first2=Elizabeth J.|editor-last3=Alram|editor-first3=Michael|editor-last4=Daryaee|editor-first4=Touraj|title=The Parthian and Early Sasanian Empires: Adaptation and Expansion |date=2016 |publisher=Oxbow Books |isbn=9781785702082 |chapter=Remarks on the Location of the Province of Parthia in the Sasanian Period}} * {{cite book |first1=Stefan R. |last1=Hauser |editor1-last=Potts |editor1-first=Daniel T. |title=The Oxford Handbook of Ancient Iran |date=2013 |publisher=Oxford University Press |chapter=The Arsacids (Parthians)|pages=728–751|isbn=9780190668662|url=https://books.google.com/books?id=Z_tRvgAACAAJ}} * {{cite journal | last1=Kazemi |first1=Hashem | last2=Dehpahlavan |first2=Mostafa | title=Parthian Arsacids or Scythian Arsacids? The emergence of the Arsacid based on written sources and archaeological evidence (Sources, Obstacles and Challenges) | journal=Journal of Iranian Studies |date=2023 |volume=13 |issue=4 |pages=1–22 |url=https://journals.ut.ac.ir/article_90918.html |issn=2676-4601 |doi=10.22059/jis.2023.350547.1167 |lang=fa}}. * {{cite book|last1=Kia|first1=Mehrdad|title=The Persian Empire: A Historical Encyclopedia [2 volumes]|date=2016|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1610693912|url=https://books.google.com/books?id=B5BHDAAAQBAJ&q=false}} * {{cite book|last1=Hoover|first1=Oliver D.|title=''Handbook of Syrian Coins: Royal and Civic Issues, Fourth to First Centuries BC'' [The Handbook of Greek Coinage Series, Volume 9]|location = Lancaster/London |date=2009|publisher=Classical Numismatic Group}} * {{Encyclopædia Iranica | article=Aparna | last=Lecoq | first=P. | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/aparna-c3k | volume=2 | fascicle=2 | page=151}} * {{cite book |last=Olbrycht|first=Marek Jan|year=2021|title=Early Arsakid Parthia (ca. 250-165 B.C.)|publisher=Brill|url=https://books.google.com/books?id=OHkxEAAAQBAJ|isbn=978-9004460751}} *{{Cite book |last=Overtoom |first=Nikolaus Leo |url=https://global.oup.com/academic/product/reign-of-arrows-9780190888329 |title=Reign of Arrows: The Rise of the Parthian Empire in the Hellenistic Middle East |publisher=Oxford University Press |year=2020 |isbn=9780190888329}} * {{Encyclopædia Iranica Online | article=Kārin | last=Pourshariati | first=Parvaneh | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/karin | year=2017 }} * {{cite book |last = Pourshariati |first = Parvaneh |title = Decline and Fall of the Sasanian Empire: The Sasanian-Parthian Confederacy and the Arab Conquest of Iran |location = London and New York |publisher = I.B. Tauris |year = 2008 |isbn = 978-1-84511-645-3 |url = https://books.google.com/books?id=I-xtAAAAMAAJ }} * {{cite book |last1=Rezakhani |first1=Khodadad |author-link1=Khodadad Rezakhani|editor-last=Potts|editor-first=Daniel T.|editor-link=Daniel T. Potts|title=The Oxford Handbook of Ancient Iran |date=2013 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0199733309 |chapter=Arsacid, Elymaean, and Persid Coinage}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Arsacids ii. The Arsacid dynasty | last=Schippmann | first=K. | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/arsacids-ii | volume=2 | fascicle=5 | pages=525–536 }} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Apasiacae | last=Schmitt | first=R. | author-link=Rüdiger Schmitt | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/apasiacae-tribe | volume=2 | fascicle=2 | pages=151–152 | year=1986 }} * {{Cambridge History of Iran|volume=3a|last=Sellwood|first=David|chapter=Parthian Coins}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Arsacids i. Origins | last=Shahbazi | first=A. Sh. | author-link=Alireza Shapour Shahbazi | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/arsacids-i | volume=2 | fascicle=5 | page=525 }} * {{cite book |last1=Sinisi |first1=Fabrizio |editor1-last=Metcalf |editor1-first=William E. |title=The Oxford Handbook of Greek and Roman Coinage |date=2012 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0195305746 |chapter=The Coinage of the Parthians}} * {{cite book | first=Jean | last=Foy-Vaillant | title=[[iarchive:arsacidarumimper01foyv/page/n5|Arsacidarum imperium, sive, Regum Parthorum historia : ad fidem numismatum accommodata]] | volume=1 | publication-place=Paris | date=1725}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Dārā (city) | last=Weiskopf | first=Michael | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/dara-the-name-of-a-parthian-city-and-of-a-byzantine-garrison-town-of-the-sasanian-period | volume=6 | fascicle=6 | pages=671–672 }} * {{cite journal | first=Józef | last=Wolski | jstor=4434614 | title=L'Historicité d'Arsace Ier | language=fr | work= Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte |volume=8 | issue=2 | date=April 1959 | pages=222–238}} * {{cite journal | first=Józef | last=Wolski | jstor=4434737 | title=Arsace II et la Généalogie des Premiers Arsacides | language=fr | work=Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte | volume=11 | number=2 | date=April 1962 | pages=138–145}} {{پایان چپ‌چین}} {{S-start}} {{S-hou|[[اشکانیون|اشکانی شاه]]||||۲۱۷ پ‌م}} {{S-new}} {{S-ttl|عنوان=[[List of Parthian monarchs|پارتِ شاه]]|سال‌ها=۲۴۷–۲۱۷ پ‌م}} {{S-aft|بعد=[[ارشک دوم]]}} {{S-end}} {{اشکانیون شاهون}} [[رج:اشکانیون شاهون]] 9f6htc3drb7198vj8p1os7feqy6qsrt 417024 417023 2026-11-12T08:52:32Z محک 1023 /* سکه‌ئون */ 417024 wikitext text/x-wiki {{صندخ/شخص | name = ارشک اول {{lang|xpr|𐭀𐭓𐭔𐭊}} | title = | image = Coin of Arsaces I (1), Nisa mint.jpg | image_size = 300px | caption = ارشک اولِ سکه. سکه پشت‌دیم، اتا نیشته کموندار ره نشون دنه که نشونه گیرنه، [[یونانی زوون|یونانی]] کتیفه همراهی: «ΑΡΣΑΚΟΥ» (راست) و «[AYT]OKPATOP[OΣ]» (چپ)، یعنن «ارشک [[اتوکراتور|اتوکراتور]]» [ ِسکه]. | succession = [[اشکانی امپراتوری|اشکانی سلسله]]ِ شاه | reign = ۲۴۷ – ۲۱۷ پیش از میلاد | coronation = | full_name = | predecessor = | successor = [[ارشک دوم اشکانی|ارشک دوم]] | issue = [[ارشک دوم اشکانی|ارشک دوم]] | dynasty = | father = فریاپیت | death_date = ۲۱۷ پیش از میلاد | death_place = [[پارت]] | religion = [[زرتشتی دین]] }} '''ارشک اول''' ({{IPAc-en|ˈ|ɑr|s|ə|s|iː|z}}؛ {{langx|grc|Ἀρσάκης}}؛ {{langx|xpr|{{script|Prti|𐭀𐭓𐭔𐭊}}}}) [[اشکانی امپراتوری|اشکانیون]]ِ اولین شاه بی‌یه که ۲۴۷ جه تا ۲۱۷ پیش از میلاد سلطنت هاکرده و وه ره [[اشکانی امپراتوری|اشکانی سلسله]]یِ مؤسس إشناسنّه و دیگر شاهون ونه همنوم بینه. ارشک [[پرنی]] رهبر بی‌یه، که [[داهه]]‌یِ اتحادیه‌یِ ۳تا [[سکاییون|سکایی]] قبیله‌ئون دله دئی‌یه. وه شه سلسله ره ۳اُمین قرنِ میون تأسیس هاکرده، وه اول، [[پارت]]ِ [[شهرب]] (که اسا [[ترکمنستان]] و [[ایرون]] میون رَسِد بیه) و [[اندراگوراس (سولوکی شهرب)|اندراگوراس]] ره فتح هاکرده و اینطرزی [[سولوکی امپراتوری]] ره هاپته و وشونِ علیه جنگ دکته. وه شه سلطنتِ باقی ره منطقه دله شه حکومت ره قائِم هاکردن وسّه گذرنی‌یه و موفق بیه سولوکیونِ تلاشون ره پارتِ دِباره فتح هاکردن وسّه هِرِستنه. ارشک شه بدست بیاردی‌ئون وسّه، اشکانی شاهون میون محبوب بی‌یه و ونه نوم ره شاهونِ افتخاری لقب وسّه إستفاده کاردنه. ونه بمردن گدر، ارشک اتا قوی دولتِ پایه ره بی‌یشت بی‌یه،{{sfn|Kia|2016|p=xxxiv}} که آخرسری ونه گتِ برارزا، [[مهرداد اول اشکانی|مهرداد اول]]، گدر امپراتوری تبدیل بیه و وشون [[شاهونشاه]] لقب ره بَییتنه.<ref>{{harvnb|Dąbrowa|2012|p=179}}; {{harvnb|Schippmann|1986|pp=525–536}}</ref> ارشکِ جانشین، ونه ریکا [[ارشک دوم|ارشک دوم]] بی‌یه. منابع دله ارشک خَوِری خله کم بنویشت هسته و منحصراً اونچی دومبی یونانی و رومی روایتون جه إنه که ونه بمردنِ معاصر دوره بنویشته بَینه. نتیجتاً، ونه سلطنت کم بشناسی هسته. ونه وجود ره حتا مدرن دانشموندون زیر سؤال بَوردنه تا اینکه نو مطالعات و باستان‌شناسی کشفیات، ۱۹۶۰ سالون دله ونه هویت ره تأیید هاکردنه. ==نوم== ''{{lang|la|Arsacēs}}'' [[یونانی زوون]] دله، {{transliteration|grc|Arsákēs}} ({{lang|grc|Ἀρσάκης}}) ِ[[لاتین]] شکل هسته، که شه [[پارتی زوون]] {{transliteration|xpr|Aršak}} ({{langx|xpr|{{script|Prti|𐭀𐭓𐭔𐭊}}}}) جه إنه. این نوم، [[قدیمی ایرانی]] {{transliteration|mis|R̥šan}} ِتصغیر هسته، که «قهرمون» معنی دنه. این نوم ره [[فارسیون|فارسی]] [[هخامنشی امپراتوری]]ِ بعضی حاکمون هم إستفاده کردنه، من‌جمله [[اردشیر دوم]] ({{reign|۴۰۴|۳۵۸ پیش از میلاد}})، که اشکانیون وه ره شه جَد دونستنه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=253}} ==زمینه == [[Image:Parthian mounted archer.jpg|thumb|اشکانی سوار و کموندار؛ موجستمه إسا [[پالاتزو ماداما، تورین]] دله کته.]] ارشکِ زندگی خَوِری منابع خله فرق کانّه. وه ره ویشته یونانی و رومی منابع جه اِشناسنّه، که بعدی [[روم و اشکانیون جنگ]] وسّه ونجه و ونه سلسله جه دشمن بینه.{{sfn|Kia|2016|p=171}} [[ایران]]ِ ملی تاریخ دله، ونه نسب ره چنتا اسطوره‌ای دیم سٮراق هدانه که بصتینکلا [[کی قباد]]، کی آرش، دارا (هومایِ ریکا) یا [[آرش]]، کموندارِ قهرمون زک‌زا جه بی‌یه. ارشک و آرشِ همراهی و ارتباط، وشونِ نومونِ شباهت و ارشکِ سکه‌ئون که وه ره کموندار عنوان جه یاردنه وسّه هسته.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}} [[روم باستان|رومی]] تاریخ‌نویس، [[آمیانوس مارسلینوس]] گپ جه، ارشک اتا پست‌نسب دزد بی‌یه که شه کِردِکار و چک‌په بزوئن په، سولوکی پارس ره حمله و فتح هاکرده و نیکاتور سلوکوس ره شکست هدائه و «مقدونی پادگانون» ره درهشنی‌یه.<ref>Marcellinus,[[wikisource:The_Roman_History_of_Ammianus_Marcellinus/Book_XXIII]]</ref> ویشته قبول‌بئی نظریه، یونانی جوغرافی‌دون [[استرابون]]ِ هسته:{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}}{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}}{{sfn|Curtis|2007|p=7}} ونه گپ جه، ارشک اتا [[سکاییون|سکایی]] قبیله دله رئیس بی‌یه که [[پرنی]] رهبر بینه و [[مرکزی آسیا]]یِ [[داهه]] اتحادیه‌یِ سه تا [[سکاییون|سکایی]] قبیله‌ئون جه اتا وشون بینه.<ref>Strabo, [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Strabo/11I*.html xi. 9].</ref> داهه شه قدرت ره کاملاً اسب‌سواری سر بنا هاکرد بینه و اینتی خله متحرک و ذیل نیرو داشتنه که خطر گدر تونستنه [[آرال دریا]]یِ جنوب وَری عقب هنیشن.{{sfn|Axworthy|2008|p=32}} همینتا وسّه، دیگه امپراتوریون وشون ره کنترل هاکردنِ تلاش دله مشکل داشتنه.{{sfn|Axworthy|2008|p=32}} بعضی تاریخ‌نویسون، هاشم کاظمی و مصطفی دهپهلوان واری، اتا جایگزینِ فرضیه دنّه که ارشک، [[فارسیون|فارس]] بی‌یه. وشون [[آپولودوروس آرتمیتایی]]، [[یوستین (تاریخ‌نویس)|یوستین]] و [[استرابون]]ِ روایتون همراهی موافق نینه که [[ارشک اول]] ره [[پرنیون حمله پارت وری|مهاجم]] [[پرنی]] جه بی‌یه؛ بلکوم وشون [[آریان]]، [[کاسیوس دیو]] و [[زوسیموس (تاریخ‌نویس)|زوسیموس]] همراهی موافق هستنه که ارشک اول وسّه، [[پارت]] دله بومی و [[فارسیون|پارسی]] ریشه فرض کانّه. داهه اول‌سر، ۴^اُمین قرن پیش از میلاد دله، [[سیحون|جاکسارتس]] میون زندگی کاردنه، ولی کم‌کم جنوب وَری رُش هکتنه، احتمالاً ۳^اُمین قرنِ اول دله.{{sfn|Gaslain|2016|p=3}} وشون اول جنوب‌شرق وری بمونه و بلخ ره مهاجرت هاکردنه، ولی اونجه جه در-بمو بینه و نتیجتاً شه مسیر ره غرب وری عوض هاکردنه.{{sfn|Gaslain|2016|p=3}} وشون کم‌کم پارت دله ساکن بینه، اتا منطقه [[مازرون دریا]]یِ جنوب‌شرقی بخش دله، که تقریباً اسا ایرانِ [[خراسان اوستان]] و جنوبی [[ترکمونستون]] جه مطابقت کانده.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}}{{sfn|Ghodrat-Dizaji|2016|p=42}} اینتا منطقه اون گدر سولوکیونِ حکومت دله دئی‌یه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} ۲۸۲/۱ پیش از میلاد جه، پارت دله پرنی‌ها نفوذ ویشته بیّه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} پرنیون تنها کسونی نئینه که پارت ره مهاجرت هاکردنه، چون منطقه دائماً شمال جه ایرانی مهاجرونِ نو مردمون ره شه سامون دله قبول کرده.{{sfn|Pourshariati|2008|p=20}} پرنیون اتا شرقی ایرانی قبیله بینه که [[ایران باستانی دین|ایرانِ باستانی دین]] ره پرستش کاردنه.{{sfn|Boyce|1986|pp=540-541}} ولی ۳^اُمین قرنِ میونه، وشون محلی پارتی فرهنگ دله جذب بَینه؛ وشون پارتی فرهنگ بئیتنه و اتا [[غربی ایرانی زوونون|شمال-غربی ایرانی زوون]] جه گپ زونه و [[زرتشتی دین]] په‌روو بَینه، حتا شه وسّه زرتشتی نوم دینگونه؛ ارشکِ پییر واری که شه نوم ره «فریاپیت» بی‌یشته، که ونه نوم [[اوستایی]] ''*Friya pitā'' («پی‌یر-دوست») جه بَییته بیه.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}}{{sfn|Boyce|1986|pp=540-541}}{{sfn|Lecoq|1985|p=151}}{{efn|اشکانیون ره عموماً [[زرتشتی]] دونّه، ولی اینتا ره باستان‌شناسون جه ننشنه بائوتن حکماً راسته؟{{sfn|Hauser|2013|p=743}} [[ریچارد فولتز]] و [[پروانه پورشریعتی]] واری تاریخ‌نویسون إستٮدلال هاکردنه که اشکانیون واقعاً [[مهر دین]] ره په‌روو بینه، یعنی [[میترا]] ره پرستش کاردنه.{{sfn|Foltz|2013|p=22}}}} ارشک شه احتمالاً پارت دله دنیا بمو و گت بیه و پارتی زوون جه گپ زوئه.{{sfn|Boyce|1984|p=81}} فرانسوی تاریخ‌نویس ژروم گاسلین گپ جه، ارشک تونست بی‌یه شه زندگیِ ویشتر ره سولوکی سامون دله بگذرنی‌بوشه و حتا ممکن هسته پارتِ محلی مقوم‌ها جه بی‌بوئه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} داهه مردمون خله توم یونانی حاکمونِ ارتش دله اسب‌سوار و کموندار سرباز بینه و وشون ره خدمت کاردنه. [[مقدونیه (باستانی پادشاهی)|مقدونی]] [[گت اسکندر]] ({{reign|۳۳۶|۳۲۳|era=BC}}) جه تا سولوکی [[آنتیوخوس سوم]] ({{reign|۲۲۲|۱۸۷|era=BC}}) دوره اینتی سرباز گیتنه. اینتا نشون دنه که ارشک، که کلاسیک منابع دله «باتجربه سرباز» عنوان جه توصیف بیه، ممکن هسته سولوکی حاکمون یا وشون والیونِ دست‌بن خدمت هاکرد بوئه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=165}} == سلطنت == [[Image:Rome-Seleucia-Parthia 200bc.jpg|300px|thumb|[[پارت]]ِ جاجیگاه و ونه دور-بر.]] === قدرت برسی‌ین و جنگ === حدود ۲۵۰ پیش از میلاد، ارشک و ونه پرنی پیروون [[آستاوه]] ره بَییتنه، که [[اتک]] دره نزدیکی بی‌یه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}} چن سال بعد، احتمالاً حدود ۲۴۷ پیش از میلاد، ارشک [[آساک]] دله شاهی وسّه تاج‌گذاری هاکرده و اتا شهر ره شه وسّه بسات بی‌یه و اشکانی شاهونِ قَورستونی بعداً اونجه بیّه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=179-180}} ونه آساک دله تاج‌گذاری، عموماً اشکانی سلسله‌یِ شروع سال بشناسی وونه.{{sfn|Schippmann|1986|pp=525–536}} حدود ۲۴۵ پیش از میلاد، [[اندراگوراس (سولوکی شهرب)|اندراگوراس]]، که سولوکی پارتِ استانِ والی بی‌یه، شه استقلال ره سولوکی شاه [[سلوکوس دوم کالینیکوس]] ({{reign|۲۴۶|۲۲۵ پیش از میلاد}}) جه اعلام هاکرده و شه ولایت ره مستقل پادشاهی هاکرده.{{sfn|Schippmann|1986|pp=525–536}} پارتِ سولوکی امپراتوری جه سٮوا بیّن و نتیجتاً سولوکی نظامیونِ پشتیبانیِ قطع بیّن په، اندراگوراس شه سامون ره حفظ هاکردن وسّه مشکل ور بخرده و حدود ۲۳۸ پیش از میلاد — ارشک و ونه برار [[تیرداد اول اشکانی|تیرداد اول]]ِ فرماندهی جه{{sfn|Curtis|2007|p=7}}{{sfn|Bivar|1983|p=29}} پرنیون [[پرنیون حمله، پارت ره|پارت ره حمله هاکردنه]] و آستابنه (آستاوا) ره اندراگوراس جه بَییتنه، که اون سامونِ شمالی منطقه بی‌یه و ونه اداری نیشتنگا إسایِ [[قوچان]] نزدیکی بی‌یه.{{sfn|Bickerman|1983|p=19}} [[Image:Seleukos II Kallinikos, Tetradrachm, 246-225 BC, HGC 9-303p.jpg|thumb|left|[[سلوکوس دوم کالینیکوس]]ِ [[تترادراخم]]، [[سولوکی امپراتوری]]ِ شاه (''[[بازیلئوس]]'').{{sfn|Hoover|2009|p=61}}]] اتا پروک بگذشته په، پرنیون پارتِ الباقی مناطق ره اندراگوراس جه بَییتنه و وه ره این جنگ‌ها دله بکوشتنه. استانِ فتح بیّن په، اشکانیون ره یونانی و رومی منابع دله «پارتی» نوم جه اِشناسنه.{{sfn|Kia|2016|p=171}} اینتا اصطلاح ره مدرنِ غربی نویسندگون هم منظم إستٮفاده کانّه، ولی اخیراً تاریخ‌نویس استفان ر. هاوزر گپ جه، «ونه [پارت نوم ره] کنار بی‌یشتن، چون اتا غلط ایده از اتا قومی حاکم رج، چندی‌قومی و چندی‌زوون جمعیت دله، هسته».{{sfn|Hauser|2013|p=730}} خله طول نکشی‌یه که [[هیرکانی]] اوستان ره هم پرنیون فتح هاکردنه.<ref name="JUS">Justin, {{usurped|1=[https://web.archive.org/web/20030902213004/http://www.forumromanum.org/literature/justin/english/trans41.html xli. 5]}}.</ref> سولوکیون این‌گدر دگرستنه و اتا لشکرکشی هاکردنه که منطقه ره پس بیرن و ۲۲۸ پیش از میلاد دله، سلوکوس دومِ رهبری جه سپاه بیاردنه که ارشک وسّه مشکل‌ساز بیه، چون وه همون گدر [[یونانی-بلخی پادشاهی|یونانی-بلخی]] حاکم، [[دیودوتوس دوم]] ({{reign|۲۳۹|۲۲۰ پیش از میلاد}})، جه جنگ دیّه. وه که نخاسته دِ تا جبهه دله هم‌زمون جنگ دکفه، سریعاً دیودوتوس دوم جه صلح پیمون بنویشته.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}} با این حال، وه نَتونسته سولوکیونِ لشکرکشی دیم-به-دیم هرسته و مجبور بیه پارت ره سر بی‌یله بوره مرکزی آسیا دله فراری بوه و اونجه [[آپاسیاکه]] پَلی پناه بَییته.{{sfn|Schmitt|1986|pp=151-152}} سولوکیونِ فتح خله طول نکشی‌یه و سولوکی امپراتوریِ غربی سامون وَری مشکلات ور بخرده و سلوکوس دوم مجبور بیه پارت ره ول هاکنه، که ارشک ره فرصت هدائه شه سامونون ره دِباره از سر بَیره و احتمالاً ونه سامون ره جنوب وری جه ویشته هم هاکنه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}} در واقع، ارشکِ آپاسیاکه وری عقب‌نشینی، شاید اتا استراتژیک حرکت بی‌یه، چون سلوکوس دوم نا ونه تعقیب هاکردنِ قِد ره داشته و نا صلح معاهده دَوِستنِ زمون ره داشته.{{sfn|Gaslain|2016|p=5}} ارشک یونانی-بلخیون جه هم اتحاد دَوِست بی‌یه،{{sfn|Dąbrowa|2012|p=169}} که تأیید کانده که دِ تا قدرتِ میونِ ارتباط احتمالاً خله قبل‌ته برقرار بئی‌بی‌یه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} رومی تاریخ‌نویس [[یوستین (تاریخ‌نویس)|یوستین]] گپ جه، ارشک «پارتی دولت ره ساکن هاکرده، سرباز جمع هاکرده، دز (قلعه) بساته و شه شهرون ره قائم هاکرده.»<ref name="JUS" /> آساک به کنار، وه [[دارا (پارت)|دارا]] شهر ره هم، زاپاورتنون کوه دله، که پارت دله اتا جا هسته، بساته.{{sfn|Weiskopf|1993|pp=671-672}} [[نسا]] شهر ره هم، که ارشک بسات بی‌یه، بعداً اشکانیونِ شاهی اقامتگاه عنوان جه، اولین قرن پیش از میلاد استفاده بی‌یه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=179-180}} === جانشینی === [[Image:Nisa-Overview-2015.JPG|thumb|300px|[[نسا]]یِ شهرِ خرابه‌ئونِ که إسا [[ترکمونستون]] دله کته و زمونی [[اشکانی امپراتوری|اشکانیون]]ِ شاهی اقامتگاه بی‌یه.]] خله گدر وسّه، ارشکِ جانشینی خط و تاحدی ونه تاریخی بی‌ین، معلوم نیّه و تاریخ‌شناسون گپ-به-گپ داشتنه که وه بمرده په چتی بیّه. این آسنی که ارشک و ونه برار تیرداد پرنیون همراکت شورش دله دئینه، باعث بیّه ژان فوآ-وایان ۱۷۲۵ دله پیشنهاد هاده اشکانی سلسله تیرداد وسه بموندسته ولی اسا این روایت ره کنار بی‌یشتنه. دانشموندون فکر کاردنه که ارشکِ بمردن په، تیرداد ونه جانشین، اشکانی سلسله شاه بیه.{{sfn|Foy-Vaillant|1725|pp=1ff.}}<ref>{{harvtxt|Wolski|1962|pp=139–142}}, for a summary of the old historiography since Foy-Vaillant.</ref> اینتا بعضی مختلف نظریه‌ئون ره باعث بیه، من‌جمله اتی که ارشک ره افسانه‌ای چهره دونسته، درحالی‌که اشکانیون مؤسس ره تیرداد ره نسبت دائه.{{sfn|Bivar|1983|p=29, 30}} ۱۹۵۷ و ۱۹۶۲ میون لهستونی مورّخ، یوزف وولسکی، ات‌سری مقاله دله مخالف دیدگاه بنویشته که باته: ارشک بی‌یه که اشکانیون ره بساته و تیرداد هسته که افسانه‌ای بی‌یه.<ref>{{harvtxt|Wolski|1959}} and {{harvtxt|Wolski|1962|p=145}}. The author's main argument was that Justin was misunderstood in previous studies, which also relied too much on [[Arrian]]—a Greek historian whose work comprises numerous mistakes.</ref> اینتا نظریه، اون گدر جه، ویشته دانشموندون جه، کچیک اختلافون همراهی، پشتیبانی بیه، تا این که نسا شهر دله اتا [[استراکون]] (بنویشته هستکا) کشف بیّه و این نظریه ره تأیید هاکرده چون ارشکِ نوم ره ونه‌سر داشته.{{sfn|Bivar|1983|p=30}} علایده بر این، سکه‌شناسیِ دیتائون و منابعِ اخیر آنالیز اینتا نتیجه ره رسینه که تیردادِ شخصیت واقعاً داستانی هسته و ارشک تا شه بمردن گدر، ۲۱۷ پیش از میلاد، سلطنت ره إدامه هدائه و ونه جانشین ونه ریکا، [[ارشک دوم اشکانی|ارشک دوم]] بی‌یه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=169}} == سکه‌ئون == [[Image:Coin of Arsaces I (2), Nisa mint.jpg|thumb|ارشکِ سکه، نیسا ضرابخانه.]] اساساً، ارشکِ سکه‌ئون «همه‌یِ بعدی اشکانی شاهونِ سکه‌ئونِ نمونه ره تأمین هاکردنه؛ فقط ات‌که کچیک تغییرات داشتنه».{{sfn|Rezakhani|2013|p=766}} [[خداداد رضاخانی]] گنه که ونه سکه‌ئون خله عناصر ره سولوکیون و پیشین هخامنشی شهرب سکه‌ئون ره مونه ولی وه با این حال چنتا نوآوری هاکرده که وشون ره ونه پیشینیون جه فرق إلنه.{{sfn|Rezakhani|2013|pp=766-767}} [[علیرضا شاپور شهبازی]] گپ جه، ونه سکه‌ئون سر، ارشک «عمداً سولوکی سکه‌ئون جه فاصله گیرنه تا شه وطن‌دوستی و شاهی أرمون ره تأکید هاکنه»؛{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}} سولوکی معمولِ دیم، [[آپولون]] ِخدا بی‌یه که [[اومفالوس]] سر نیشت بی‌یه و کمون شه دست گیرنه؛ این عکس ره اتا کموندار جه عوض هاکردنه که ارشک ره بصتینکلا سٮراق دِنه،{{efn|فابریتزیو سینیسی گپ جه، دانشموندون کموندارِ هویت خَوِری اختلاف دارنه. سینیسی گپ جه، کماندار ممکن هسته اشکانیونِ اتا «خدا بئی» جدّه یا ساده‌تر خِدی اشکانی شاه ره نشون هاده. سینیسی گنه: «قطعی جواب سخت هسته، ولی چون سولوکی آپولونِ اومفالوس سر همراهی ارتباط هنتا اون مرحله دله واضح نی‌یه، چون اشکانی کماندار اتا چارپایه سر نیشته، شاید ونه هخامنشی ارتباطون ره تأکید هاکردن: اینان واقعیت دله نیشته کماندارِ دیم، کارن لقب و ونه سرِ نرم کلاه همراهی زمینه ره آماده کانّه. اینکه زنده ارشک ممکن هسته شه ره قدیمی ایرانی امپراتوری وارث عنوان جه نمایندگی هاکرده بوو، البته اینتا ره رد نَکانده که ونه یاد بعداً اتا جور خاص احترام موضوع بیه، ولی ایرانی شاهی جد-پرستی شخصیت هنتا مشکل‌دار هسته».{{sfn|Sinisi|2012|p=280}}}} که اتا چارپایه سر نیشته (بعضی هخامنشی شهربون، [[داتامش]] واری، همین سبک جه) درحالی‌که [[سکا]]یی لباس و اتا نرم کلاه پوشنه، که وه ره ''[[باشلیق]]'' گنّه.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}} بعضی کتیفه‌ئون دله ارشکِ سکه‌ئون سر وه ره ''کارنی''{{efn|که ''کرنی'' یا ''کارن'' هم نویسِنّه.{{sfn|Rezakhani|2013|p=767}}{{sfn|Sinisi|2012|p=280}} دیوید سلوود گپ جه، اینتا آرامی کلمه ممکن هسته [[کارن خاندان|«کارن» خانواده نوم]] همراهی همریشه بوو، ولی وه اضافه کانده که «هخامنشی استفاده دله»، وه ''οτρατηγόs'' معادل بی‌یه و اینتی «اشرافی خاندان وسّه ماره فرض‌بئی معنی جه نزدیک».{{sfn|Sellwood|1983|p=280}}}} گنّه (ونه یونانی معادل ''[[اتوکراتور]]'' بی‌یه)، که اتا لقب بی‌یه که گت‌گت [[هخامنشی نظامی]] رهبرون، [[پچیک کوروش]] واری، شه‌سه گیتنه.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}}{{efn|[[خداداد رضاخانی]] گنه که ارشکِ اولیه سکه‌ئون ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΟΣ کتیفه ره دارنه. اینتا خاص سکه‌ئون، ظارا تنها شواهدِ اینتا لقب استفاده‌یِ اشکانیون وسه هستنه. رضاخانی گنه که ممکن هسته «اتا اولیه سولوکی سروری تسلیم ره پیشنهاد هاده، چون لقب نشون دنه که ارشک اول شه ره پارتِ منصوب نظامی والی دونسته، که اینتا حقیقت ممکن هسته ونه بگذشتی ره هم سراق هاده که وه [[اندراگوراس (سولوکی شهرب)|اندراگوراس]]، پارتِ شورشی سولوکی شهرب، جانشین هسته». همون منطق جه، رضاخانی گنه که «بعضی نسایِ ضرب‌بئی سکه‌ها، یونانی دله ارشکِ نوم پلی، آرامی ''کرنی'' لقب ره دارنه، ارشک وسّه اتا هخامنشی نظامی لقب إلنه، که یونانی لقب جه عوض بیّه».{{sfn|Rezakhani|2013|p=767}}}} اینتا لقب إستفاده جه، ارشک عمداً شه ره شهرب جه بالاتر بی‌یشته، ولی همزمون شاهی لقب ''[[بازیلئوس]]'' (شاه) إستفاده جه جلوگیری هاکرده، که وه ره سولوکی شاهی سنتِ پیروی ره پیشنهاد کرده که وه رد کرده.{{sfn|Olbrycht|2021|p=251}} ایرانی دیدگاه جه، ''بازیلئوس'' لقبِ اهمیت کم بی‌یه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=252}} ارشک ظارا شه بساته شهر — نسا ره، شه سکه‌ئونِ ضرابخانه جاجیگاه یشته.{{sfn|Curtis|2007|p=8}} ارشکِ سکه‌ئون هردی نقره و برنز دله ضرب بَینه.{{sfn|Rezakhani|2013|p=766}} ارشکِ نقره‌یِ ''[[درهم]]'' (که اشکانیونِ اصلی واحد بیه) ونه بی‌ریش نقش ره سکه دیم نشون دنه، راست وَری ره إشنه، سولوکی شاهونِ سکه‌ئونِ دیم واری هسته.{{sfn|Sinisi|2012|pp=276, 279}} فابریتزیو سینیسی گپ جه، همینتی، سکه پشت هم هنیشته کموندار چپ وَری چرخ گیرنه.{{sfn|Sinisi|2012|p=279}} یونانی کتیفه ΑΡΣΑΚΟΥ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΟΣ، ''درهمون''ِ طرفون دله، دِ تا عمودی خط دله بنویشته بیه، سولوکی سکه‌ئونِ همون سبک جه.{{sfn|Sinisi|2012|pp=279-280}} سینیسی گنه که ارشکِ سکه‌ئون «فوراً شناسا وانّه که اتا غیر-یونانی حاکم جه صادر بَینه».{{sfn|Sinisi|2012|p=280}} مثلاً، ارشک شه سکه دیم اتا دیک‌بئی و نرم کلاه پوشنه، هخامنشی دوره سکه‌ئون واری، سکه‌یِ پشت هم کموندار دره که ایرانی سوارونِ لباس ره پوشنه.{{sfn|Sinisi|2012|p=280}} == میراث == ارشکِ اعتبار، ونه بمردنِ خله په، دوام بیارده. ونه افتخار وسّه اتا ابدی آتش، آساک شهر دله، ونه بمردنِ دِ قرن و ویشته په، هنتا نگه داشته بییه، [[ایزیدور خاراکسی]] گزارش جه.{{sfn|Isidore of Charax|p=11}} اینتا نشون دنه که شاه اعلام هاکردنِ عمل، مذهبی اهمیت داشته.{{sfn|Frye|1984|p=217}} وه احتمالاً اشکانیونِ سلسله آتش عنوان جه خدمت کارده، احتمالاً بساته بیه تا برجسته هاکنه که وشون هخامنشی امپراتوری وارث بینه.{{sfn|Boyce|1986|p=87}} ونه دستاوردون وسّه، وه «ملتِ پییر» عنوان جه اِشناسا بیه و ونه نوم، اتا شاهی افتخاری لقب بیه که همه اشکانی شاهون، ونه دستاوردونِ تحسین جه، استفاده کاردنه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=169}}{{sfn|Kia|2016|p=23}}{{efn|رضاخانی گنه: «اگرچه همه اشکانی شاهون شه شخصی نوم داشتنه، که یونانی-رومی منابع دله و بعضی گدر بابلی نجومی روزنومه‌ئون دله تأیید بَینه، وشون جهانی ارشک لقب ره شه سلطنت نوم عنوان جه استفاده کاردنه، ظاهراً ارشک اول افتخار وسّه، اگرچه حتی اون سلسله بنیان‌گذار ممکن هسته شخصی نوم تیرداد (پارتی *trd’t) داشته بوو، که ارشک ره سلسله قبیله نوم کانده. در واقع، اشکانی تاریخ وسّه روایی منابع نیّه و سکه‌شناسی شواهدِ برجستگی، که اشکانی تاریخ بازسازی وسّه اغلب هدائه وانه، ارشک لقبِ جهانی استفاده، ماره اشکانی سلسله تاریخِ فهمِ خاص مانع ره ایجاد کانده.»{{sfn|Rezakhani|2013|page=767}}}} این نوم همچنین اشکانیون ره افسانه‌ای [[کیانیون|کیانی]] حاکم کوی ارشان همراهی وصل کارده، که ونه سلسله ره ونه شرقی ایرانِ ساکنون، مثل پارتیون و داهه، هنتا یاد داشتنه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=253}} اتا داستانی ادعا بعداً، ۲اُمین-قرن پیش از میلاد جه، اشکانیون جه ساخته بیه، که ارشک ره هخامنشی [[گتِ شاهون]]، اردشیر دومِ نواده عنوان جه نمایندگی کارده.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=179}} ارشکِ خانواده، چار-و-نیم قرن حکومت کاردنه، تا اینکه [[ساسانی امپراتوری]]، ۲۲۴ میلادی دله، وشون ره سرنگون هاکرده. حتی اون گدر هم، ارشکِ نواده‌ئون قابل‌توجه نفوذ و اقتدار داشتنه؛ [[ایرانِ هفت گتِ خاندان]] جه اتا، [[کارن خاندان]]، چن تا گت چهره ایرانی تاریخ دله تولید هاکرده، مثل ۶اُمین-قرن وزیر [[بزرگمهر]]، و ۹اُمین-قرن شاهزاده و شورشی [[مازیار]] ({{reign|۸۱۷|۸۳۹}}).{{sfn|Pourshariati|2017}} اشکانیون همچنین [[قفقاز]]ِ تاریخ دله مهم نقش داشته؛ [[ارمنستان اشکانی سلسله|ارمنستان]]، [[قفقازی آلبانی اشکانی سلسله|قفقازی آلبانی]] و [[ایبریا اشکانی سلسله|ایبریا]] حکومتون، اشکانی سلسله‌یِ شاخه‌ئون جه حکومت کاردنه. [[پروکوپیوس]] گپ جه، حتی ۶اُمین-قرنِ آخر دله، ارمنی نجیب‌زادگان هنتا شه اشکانی میراث و ارشکِ شخصیت ره یاد داشتنه.{{sfn|Pourshariati|2008|p=44}} == شجره‌نومه == {| style="border-spacing: 2px; border: 1px solid darkgray;" |+'''راهنما''' |{{tree chart/start}}{{tree chart|KoK|KoK=Orange|boxstyle_KoK=background-color:#F7BE81;}}{{tree chart/end}} |[[شاهونشاه]] |{{tree chart/start}}{{tree chart|KING|KING=Yellow|boxstyle_KING=background-color:#ff9;}}{{tree chart/end}} |[[List of Parthian kings|شاه]] |} {{Tree chart/start}} {{Tree chart| | | | | | | | | | PHR | | | | | | | | | | | | | | | PHR = فریاپیت | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |,|-|^|-|.| | | | | | | | | | | | | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |!| | | |!| | | | | | | | | | | | | || border=1}} {{Tree chart| | | | | | | |ARS| |UNK| | | | | | | | | | | | | | | |ARS='''ارشک اول'''<br/>({{reign|247|217 BC}})|boxstyle_ARS=background-color:#ff9;|UNK=بی‌نوم|border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |!| | | |!| | | | | | | | | | | | UNL = بی‌نوم زنا| border=1}} {{Tree chart| | | | | | | |AR2| |UNK| | | | | | | | | | | | | | | | | AR2 = [[ارشک دوم]]<br/>({{reign|217|191 BC}})|UNK=بی‌نوم|boxstyle_AR2=background-color:#ff9;||boxstyle_CA=background-color:#ff9;|border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | || border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | | | | |PHR| | | | | | | | | | | | | | | | PHR = [[فریاپت]]<br/>({{reign|191|176 BC}})|boxstyle_PHR=background-color:#ff9;| border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |,|-|-|-|+|-|-|-|.| | | | | | | | | | | | | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | |PHR| |MIT| |ART| | | | | | | | | | | | | | PHR = [[فرهاد اول]]<br/>({{reign|176|171 BC}})| MIT = [[مهرداد اول]]<br/>({{reign|171|132 BC}})| ART = [[اردوان اول]]<br/>({{reign|127|124/3 BC}})||boxstyle_PHR=background-color:#ff9;|boxstyle_ART=background-color:#ff9;|boxstyle_MIT=background-color:#F7BE81;|border=1}} {{Tree chart/end}} == یادداشت == <references group="lower-alpha"/> == په‌نویس == {{په‌نویس|2|چپ‌چین=بله}} == منابع == === باستونی منبع === {{چپ‌چین}} * {{cite book | author=Isidore of Charax | author-link=Isidore of Charax | title=Parthian Stations}} *Justin, Epitome of the Philippic History of Pompeius Trogus. *Ammianus Marcellinus, ''Res Gestae''. *Strabo, ''Geographica''. {{پایان چپ‌چین}} === تازه منبع === {{چپ‌چین}} {{sfn whitelist|CITEREFLecoq1985}} * {{cite book | last = Axworthy | first = Michael | author-link = Michael Axworthy | title = A History of Iran: Empire of the Mind | url = https://archive.org/details/historyiranempir00axwo | url-access = limited | year = 2008 | publisher = Basic Books | location = New York | pages = [https://archive.org/details/historyiranempir00axwo/page/n18 1]–368| isbn = 978-0-465-00888-9 }} * {{cite book | title = Zoroastrians: Their Religious Beliefs and Practices | year = 1984 | publisher = Psychology Press | last = Boyce | first = Mary | author-link = Mary Boyce | pages = 1–252 | isbn = 9780415239028 | url = https://books.google.com/books?id=a6gbxVfjtUEC&q=false }} * {{cite book | title = The History of Ancient Iran | year = 1984 | publisher = C.H.Beck | last = Frye | first = Richard Nelson | author-link = Richard N. Frye | pages = [https://archive.org/details/historyofancient0000frye/page/n20 1]–411 | isbn = 9783406093975 | url = https://archive.org/details/historyofancient0000frye | url-access = registration | quote = false. }} * {{Cambridge History of Iran|volume=3a|last=Bickerman|first=Elias J.|authorlink=Elias Joseph Bickerman|chapter=The Seleucid Period|pages=3–20|chapter-page=3}} * {{Cambridge History of Iran|volume=3a|last=Bivar|first=A.D.H.|authorlink=Adrian David Hugh Bivar|chapter=The Political History of Iran under the Arsacids|pages=21–99|chapter-page=21}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Arsacids iv. Arsacid religion | last=Boyce | first=M. | author-link=Mary Boyce | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/arsacids-iv | volume=2 | fascicle=5 | pages=540–541 }} * {{cite book|last=Curtis|first=Vesta Sarkhosh|author-link=Vesta Sarkhosh Curtis|chapter=The Iranian Revival in the Parthian Period|pages=7–25|title=The Age of the Parthians: The Ideas of Iran|volume=2|year=2007|publisher=I.B. Tauris & Co Ltd., in association with the London Middle East Institute at SOAS and the British Museum|location=London & New York|editor-last1=Curtis|editor-first1=Vesta Sarkhosh|editor-link1=Vesta Sarkhosh Curtis|editor-last2=Stewart|editor-first2=Sarah|isbn=978-1-84511-406-0}} * {{cite book |first1=Edward |last1=Dąbrowa |editor1-last=Daryaee |editor1-first=Touraj |editor1-link=Touraj Daryaee |title=The Oxford Handbook of Iranian History |date=2012 |publisher=Oxford University Press |chapter=The Arsacid Empire |pages=1–432 |isbn=978-0-19-987575-7 |url=https://books.google.com/books?id=K-poAgAAQBAJ |access-date=2019-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190101051501/https://books.google.dk/books?id=K-poAgAAQBAJ&pg |archive-date=2019-01-01 |url-status=dead }} * {{cite book | title = Religions of Iran: From Prehistory to the Present | year = 2013 | publisher = Oneworld Publications | last = Foltz | first = Richard | author-link = Richard Foltz | pages = 1–368 | isbn = 9781780743097 | url = https://books.google.com/books?id=sZRGAQAAQBAJ }} * {{cite book |last=Gaslain|first=Jérôme|editor-last1=Curtis|editor-first1=Vesta Sarkhosh|editor-last2=Pendleton|editor-first2=Elizabeth J.|editor-last3=Alram|editor-first3=Michael|editor-last4=Daryaee|editor-first4=Touraj|title=The Parthian and Early Sasanian Empires: Adaptation and Expansion |date=2016 |publisher=Oxbow Books |isbn=9781785702082 |chapter=Some Aspects of Political History: Early Arsacid Kings and the Seleucids}} * {{cite book |last=Ghodrat-Dizaji|first=Mehrdad|editor-last1=Curtis|editor-first1=Vesta Sarkhosh|editor-last2=Pendleton|editor-first2=Elizabeth J.|editor-last3=Alram|editor-first3=Michael|editor-last4=Daryaee|editor-first4=Touraj|title=The Parthian and Early Sasanian Empires: Adaptation and Expansion |date=2016 |publisher=Oxbow Books |isbn=9781785702082 |chapter=Remarks on the Location of the Province of Parthia in the Sasanian Period}} * {{cite book |first1=Stefan R. |last1=Hauser |editor1-last=Potts |editor1-first=Daniel T. |title=The Oxford Handbook of Ancient Iran |date=2013 |publisher=Oxford University Press |chapter=The Arsacids (Parthians)|pages=728–751|isbn=9780190668662|url=https://books.google.com/books?id=Z_tRvgAACAAJ}} * {{cite journal | last1=Kazemi |first1=Hashem | last2=Dehpahlavan |first2=Mostafa | title=Parthian Arsacids or Scythian Arsacids? The emergence of the Arsacid based on written sources and archaeological evidence (Sources, Obstacles and Challenges) | journal=Journal of Iranian Studies |date=2023 |volume=13 |issue=4 |pages=1–22 |url=https://journals.ut.ac.ir/article_90918.html |issn=2676-4601 |doi=10.22059/jis.2023.350547.1167 |lang=fa}}. * {{cite book|last1=Kia|first1=Mehrdad|title=The Persian Empire: A Historical Encyclopedia [2 volumes]|date=2016|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1610693912|url=https://books.google.com/books?id=B5BHDAAAQBAJ&q=false}} * {{cite book|last1=Hoover|first1=Oliver D.|title=''Handbook of Syrian Coins: Royal and Civic Issues, Fourth to First Centuries BC'' [The Handbook of Greek Coinage Series, Volume 9]|location = Lancaster/London |date=2009|publisher=Classical Numismatic Group}} * {{Encyclopædia Iranica | article=Aparna | last=Lecoq | first=P. | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/aparna-c3k | volume=2 | fascicle=2 | page=151}} * {{cite book |last=Olbrycht|first=Marek Jan|year=2021|title=Early Arsakid Parthia (ca. 250-165 B.C.)|publisher=Brill|url=https://books.google.com/books?id=OHkxEAAAQBAJ|isbn=978-9004460751}} *{{Cite book |last=Overtoom |first=Nikolaus Leo |url=https://global.oup.com/academic/product/reign-of-arrows-9780190888329 |title=Reign of Arrows: The Rise of the Parthian Empire in the Hellenistic Middle East |publisher=Oxford University Press |year=2020 |isbn=9780190888329}} * {{Encyclopædia Iranica Online | article=Kārin | last=Pourshariati | first=Parvaneh | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/karin | year=2017 }} * {{cite book |last = Pourshariati |first = Parvaneh |title = Decline and Fall of the Sasanian Empire: The Sasanian-Parthian Confederacy and the Arab Conquest of Iran |location = London and New York |publisher = I.B. Tauris |year = 2008 |isbn = 978-1-84511-645-3 |url = https://books.google.com/books?id=I-xtAAAAMAAJ }} * {{cite book |last1=Rezakhani |first1=Khodadad |author-link1=Khodadad Rezakhani|editor-last=Potts|editor-first=Daniel T.|editor-link=Daniel T. Potts|title=The Oxford Handbook of Ancient Iran |date=2013 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0199733309 |chapter=Arsacid, Elymaean, and Persid Coinage}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Arsacids ii. The Arsacid dynasty | last=Schippmann | first=K. | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/arsacids-ii | volume=2 | fascicle=5 | pages=525–536 }} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Apasiacae | last=Schmitt | first=R. | author-link=Rüdiger Schmitt | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/apasiacae-tribe | volume=2 | fascicle=2 | pages=151–152 | year=1986 }} * {{Cambridge History of Iran|volume=3a|last=Sellwood|first=David|chapter=Parthian Coins}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Arsacids i. Origins | last=Shahbazi | first=A. Sh. | author-link=Alireza Shapour Shahbazi | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/arsacids-i | volume=2 | fascicle=5 | page=525 }} * {{cite book |last1=Sinisi |first1=Fabrizio |editor1-last=Metcalf |editor1-first=William E. |title=The Oxford Handbook of Greek and Roman Coinage |date=2012 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0195305746 |chapter=The Coinage of the Parthians}} * {{cite book | first=Jean | last=Foy-Vaillant | title=[[iarchive:arsacidarumimper01foyv/page/n5|Arsacidarum imperium, sive, Regum Parthorum historia : ad fidem numismatum accommodata]] | volume=1 | publication-place=Paris | date=1725}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Dārā (city) | last=Weiskopf | first=Michael | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/dara-the-name-of-a-parthian-city-and-of-a-byzantine-garrison-town-of-the-sasanian-period | volume=6 | fascicle=6 | pages=671–672 }} * {{cite journal | first=Józef | last=Wolski | jstor=4434614 | title=L'Historicité d'Arsace Ier | language=fr | work= Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte |volume=8 | issue=2 | date=April 1959 | pages=222–238}} * {{cite journal | first=Józef | last=Wolski | jstor=4434737 | title=Arsace II et la Généalogie des Premiers Arsacides | language=fr | work=Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte | volume=11 | number=2 | date=April 1962 | pages=138–145}} {{پایان چپ‌چین}} {{S-start}} {{S-hou|[[اشکانیون|اشکانی شاه]]||||۲۱۷ پ‌م}} {{S-new}} {{S-ttl|عنوان=[[List of Parthian monarchs|پارتِ شاه]]|سال‌ها=۲۴۷–۲۱۷ پ‌م}} {{S-aft|بعد=[[ارشک دوم]]}} {{S-end}} {{اشکانیون شاهون}} [[رج:اشکانیون شاهون]] 1amsjh3hwf9kc39dlv0tiq8pp6iahbn 417025 417024 2026-11-12T08:59:51Z محک 1023 /* میراث */ 417025 wikitext text/x-wiki {{صندخ/شخص | name = ارشک اول {{lang|xpr|𐭀𐭓𐭔𐭊}} | title = | image = Coin of Arsaces I (1), Nisa mint.jpg | image_size = 300px | caption = ارشک اولِ سکه. سکه پشت‌دیم، اتا نیشته کموندار ره نشون دنه که نشونه گیرنه، [[یونانی زوون|یونانی]] کتیفه همراهی: «ΑΡΣΑΚΟΥ» (راست) و «[AYT]OKPATOP[OΣ]» (چپ)، یعنن «ارشک [[اتوکراتور|اتوکراتور]]» [ ِسکه]. | succession = [[اشکانی امپراتوری|اشکانی سلسله]]ِ شاه | reign = ۲۴۷ – ۲۱۷ پیش از میلاد | coronation = | full_name = | predecessor = | successor = [[ارشک دوم اشکانی|ارشک دوم]] | issue = [[ارشک دوم اشکانی|ارشک دوم]] | dynasty = | father = فریاپیت | death_date = ۲۱۷ پیش از میلاد | death_place = [[پارت]] | religion = [[زرتشتی دین]] }} '''ارشک اول''' ({{IPAc-en|ˈ|ɑr|s|ə|s|iː|z}}؛ {{langx|grc|Ἀρσάκης}}؛ {{langx|xpr|{{script|Prti|𐭀𐭓𐭔𐭊}}}}) [[اشکانی امپراتوری|اشکانیون]]ِ اولین شاه بی‌یه که ۲۴۷ جه تا ۲۱۷ پیش از میلاد سلطنت هاکرده و وه ره [[اشکانی امپراتوری|اشکانی سلسله]]یِ مؤسس إشناسنّه و دیگر شاهون ونه همنوم بینه. ارشک [[پرنی]] رهبر بی‌یه، که [[داهه]]‌یِ اتحادیه‌یِ ۳تا [[سکاییون|سکایی]] قبیله‌ئون دله دئی‌یه. وه شه سلسله ره ۳اُمین قرنِ میون تأسیس هاکرده، وه اول، [[پارت]]ِ [[شهرب]] (که اسا [[ترکمنستان]] و [[ایرون]] میون رَسِد بیه) و [[اندراگوراس (سولوکی شهرب)|اندراگوراس]] ره فتح هاکرده و اینطرزی [[سولوکی امپراتوری]] ره هاپته و وشونِ علیه جنگ دکته. وه شه سلطنتِ باقی ره منطقه دله شه حکومت ره قائِم هاکردن وسّه گذرنی‌یه و موفق بیه سولوکیونِ تلاشون ره پارتِ دِباره فتح هاکردن وسّه هِرِستنه. ارشک شه بدست بیاردی‌ئون وسّه، اشکانی شاهون میون محبوب بی‌یه و ونه نوم ره شاهونِ افتخاری لقب وسّه إستفاده کاردنه. ونه بمردن گدر، ارشک اتا قوی دولتِ پایه ره بی‌یشت بی‌یه،{{sfn|Kia|2016|p=xxxiv}} که آخرسری ونه گتِ برارزا، [[مهرداد اول اشکانی|مهرداد اول]]، گدر امپراتوری تبدیل بیه و وشون [[شاهونشاه]] لقب ره بَییتنه.<ref>{{harvnb|Dąbrowa|2012|p=179}}; {{harvnb|Schippmann|1986|pp=525–536}}</ref> ارشکِ جانشین، ونه ریکا [[ارشک دوم|ارشک دوم]] بی‌یه. منابع دله ارشک خَوِری خله کم بنویشت هسته و منحصراً اونچی دومبی یونانی و رومی روایتون جه إنه که ونه بمردنِ معاصر دوره بنویشته بَینه. نتیجتاً، ونه سلطنت کم بشناسی هسته. ونه وجود ره حتا مدرن دانشموندون زیر سؤال بَوردنه تا اینکه نو مطالعات و باستان‌شناسی کشفیات، ۱۹۶۰ سالون دله ونه هویت ره تأیید هاکردنه. ==نوم== ''{{lang|la|Arsacēs}}'' [[یونانی زوون]] دله، {{transliteration|grc|Arsákēs}} ({{lang|grc|Ἀρσάκης}}) ِ[[لاتین]] شکل هسته، که شه [[پارتی زوون]] {{transliteration|xpr|Aršak}} ({{langx|xpr|{{script|Prti|𐭀𐭓𐭔𐭊}}}}) جه إنه. این نوم، [[قدیمی ایرانی]] {{transliteration|mis|R̥šan}} ِتصغیر هسته، که «قهرمون» معنی دنه. این نوم ره [[فارسیون|فارسی]] [[هخامنشی امپراتوری]]ِ بعضی حاکمون هم إستفاده کردنه، من‌جمله [[اردشیر دوم]] ({{reign|۴۰۴|۳۵۸ پیش از میلاد}})، که اشکانیون وه ره شه جَد دونستنه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=253}} ==زمینه == [[Image:Parthian mounted archer.jpg|thumb|اشکانی سوار و کموندار؛ موجستمه إسا [[پالاتزو ماداما، تورین]] دله کته.]] ارشکِ زندگی خَوِری منابع خله فرق کانّه. وه ره ویشته یونانی و رومی منابع جه اِشناسنّه، که بعدی [[روم و اشکانیون جنگ]] وسّه ونجه و ونه سلسله جه دشمن بینه.{{sfn|Kia|2016|p=171}} [[ایران]]ِ ملی تاریخ دله، ونه نسب ره چنتا اسطوره‌ای دیم سٮراق هدانه که بصتینکلا [[کی قباد]]، کی آرش، دارا (هومایِ ریکا) یا [[آرش]]، کموندارِ قهرمون زک‌زا جه بی‌یه. ارشک و آرشِ همراهی و ارتباط، وشونِ نومونِ شباهت و ارشکِ سکه‌ئون که وه ره کموندار عنوان جه یاردنه وسّه هسته.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}} [[روم باستان|رومی]] تاریخ‌نویس، [[آمیانوس مارسلینوس]] گپ جه، ارشک اتا پست‌نسب دزد بی‌یه که شه کِردِکار و چک‌په بزوئن په، سولوکی پارس ره حمله و فتح هاکرده و نیکاتور سلوکوس ره شکست هدائه و «مقدونی پادگانون» ره درهشنی‌یه.<ref>Marcellinus,[[wikisource:The_Roman_History_of_Ammianus_Marcellinus/Book_XXIII]]</ref> ویشته قبول‌بئی نظریه، یونانی جوغرافی‌دون [[استرابون]]ِ هسته:{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}}{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}}{{sfn|Curtis|2007|p=7}} ونه گپ جه، ارشک اتا [[سکاییون|سکایی]] قبیله دله رئیس بی‌یه که [[پرنی]] رهبر بینه و [[مرکزی آسیا]]یِ [[داهه]] اتحادیه‌یِ سه تا [[سکاییون|سکایی]] قبیله‌ئون جه اتا وشون بینه.<ref>Strabo, [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Strabo/11I*.html xi. 9].</ref> داهه شه قدرت ره کاملاً اسب‌سواری سر بنا هاکرد بینه و اینتی خله متحرک و ذیل نیرو داشتنه که خطر گدر تونستنه [[آرال دریا]]یِ جنوب وَری عقب هنیشن.{{sfn|Axworthy|2008|p=32}} همینتا وسّه، دیگه امپراتوریون وشون ره کنترل هاکردنِ تلاش دله مشکل داشتنه.{{sfn|Axworthy|2008|p=32}} بعضی تاریخ‌نویسون، هاشم کاظمی و مصطفی دهپهلوان واری، اتا جایگزینِ فرضیه دنّه که ارشک، [[فارسیون|فارس]] بی‌یه. وشون [[آپولودوروس آرتمیتایی]]، [[یوستین (تاریخ‌نویس)|یوستین]] و [[استرابون]]ِ روایتون همراهی موافق نینه که [[ارشک اول]] ره [[پرنیون حمله پارت وری|مهاجم]] [[پرنی]] جه بی‌یه؛ بلکوم وشون [[آریان]]، [[کاسیوس دیو]] و [[زوسیموس (تاریخ‌نویس)|زوسیموس]] همراهی موافق هستنه که ارشک اول وسّه، [[پارت]] دله بومی و [[فارسیون|پارسی]] ریشه فرض کانّه. داهه اول‌سر، ۴^اُمین قرن پیش از میلاد دله، [[سیحون|جاکسارتس]] میون زندگی کاردنه، ولی کم‌کم جنوب وَری رُش هکتنه، احتمالاً ۳^اُمین قرنِ اول دله.{{sfn|Gaslain|2016|p=3}} وشون اول جنوب‌شرق وری بمونه و بلخ ره مهاجرت هاکردنه، ولی اونجه جه در-بمو بینه و نتیجتاً شه مسیر ره غرب وری عوض هاکردنه.{{sfn|Gaslain|2016|p=3}} وشون کم‌کم پارت دله ساکن بینه، اتا منطقه [[مازرون دریا]]یِ جنوب‌شرقی بخش دله، که تقریباً اسا ایرانِ [[خراسان اوستان]] و جنوبی [[ترکمونستون]] جه مطابقت کانده.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}}{{sfn|Ghodrat-Dizaji|2016|p=42}} اینتا منطقه اون گدر سولوکیونِ حکومت دله دئی‌یه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} ۲۸۲/۱ پیش از میلاد جه، پارت دله پرنی‌ها نفوذ ویشته بیّه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} پرنیون تنها کسونی نئینه که پارت ره مهاجرت هاکردنه، چون منطقه دائماً شمال جه ایرانی مهاجرونِ نو مردمون ره شه سامون دله قبول کرده.{{sfn|Pourshariati|2008|p=20}} پرنیون اتا شرقی ایرانی قبیله بینه که [[ایران باستانی دین|ایرانِ باستانی دین]] ره پرستش کاردنه.{{sfn|Boyce|1986|pp=540-541}} ولی ۳^اُمین قرنِ میونه، وشون محلی پارتی فرهنگ دله جذب بَینه؛ وشون پارتی فرهنگ بئیتنه و اتا [[غربی ایرانی زوونون|شمال-غربی ایرانی زوون]] جه گپ زونه و [[زرتشتی دین]] په‌روو بَینه، حتا شه وسّه زرتشتی نوم دینگونه؛ ارشکِ پییر واری که شه نوم ره «فریاپیت» بی‌یشته، که ونه نوم [[اوستایی]] ''*Friya pitā'' («پی‌یر-دوست») جه بَییته بیه.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}}{{sfn|Boyce|1986|pp=540-541}}{{sfn|Lecoq|1985|p=151}}{{efn|اشکانیون ره عموماً [[زرتشتی]] دونّه، ولی اینتا ره باستان‌شناسون جه ننشنه بائوتن حکماً راسته؟{{sfn|Hauser|2013|p=743}} [[ریچارد فولتز]] و [[پروانه پورشریعتی]] واری تاریخ‌نویسون إستٮدلال هاکردنه که اشکانیون واقعاً [[مهر دین]] ره په‌روو بینه، یعنی [[میترا]] ره پرستش کاردنه.{{sfn|Foltz|2013|p=22}}}} ارشک شه احتمالاً پارت دله دنیا بمو و گت بیه و پارتی زوون جه گپ زوئه.{{sfn|Boyce|1984|p=81}} فرانسوی تاریخ‌نویس ژروم گاسلین گپ جه، ارشک تونست بی‌یه شه زندگیِ ویشتر ره سولوکی سامون دله بگذرنی‌بوشه و حتا ممکن هسته پارتِ محلی مقوم‌ها جه بی‌بوئه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} داهه مردمون خله توم یونانی حاکمونِ ارتش دله اسب‌سوار و کموندار سرباز بینه و وشون ره خدمت کاردنه. [[مقدونیه (باستانی پادشاهی)|مقدونی]] [[گت اسکندر]] ({{reign|۳۳۶|۳۲۳|era=BC}}) جه تا سولوکی [[آنتیوخوس سوم]] ({{reign|۲۲۲|۱۸۷|era=BC}}) دوره اینتی سرباز گیتنه. اینتا نشون دنه که ارشک، که کلاسیک منابع دله «باتجربه سرباز» عنوان جه توصیف بیه، ممکن هسته سولوکی حاکمون یا وشون والیونِ دست‌بن خدمت هاکرد بوئه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=165}} == سلطنت == [[Image:Rome-Seleucia-Parthia 200bc.jpg|300px|thumb|[[پارت]]ِ جاجیگاه و ونه دور-بر.]] === قدرت برسی‌ین و جنگ === حدود ۲۵۰ پیش از میلاد، ارشک و ونه پرنی پیروون [[آستاوه]] ره بَییتنه، که [[اتک]] دره نزدیکی بی‌یه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}} چن سال بعد، احتمالاً حدود ۲۴۷ پیش از میلاد، ارشک [[آساک]] دله شاهی وسّه تاج‌گذاری هاکرده و اتا شهر ره شه وسّه بسات بی‌یه و اشکانی شاهونِ قَورستونی بعداً اونجه بیّه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=179-180}} ونه آساک دله تاج‌گذاری، عموماً اشکانی سلسله‌یِ شروع سال بشناسی وونه.{{sfn|Schippmann|1986|pp=525–536}} حدود ۲۴۵ پیش از میلاد، [[اندراگوراس (سولوکی شهرب)|اندراگوراس]]، که سولوکی پارتِ استانِ والی بی‌یه، شه استقلال ره سولوکی شاه [[سلوکوس دوم کالینیکوس]] ({{reign|۲۴۶|۲۲۵ پیش از میلاد}}) جه اعلام هاکرده و شه ولایت ره مستقل پادشاهی هاکرده.{{sfn|Schippmann|1986|pp=525–536}} پارتِ سولوکی امپراتوری جه سٮوا بیّن و نتیجتاً سولوکی نظامیونِ پشتیبانیِ قطع بیّن په، اندراگوراس شه سامون ره حفظ هاکردن وسّه مشکل ور بخرده و حدود ۲۳۸ پیش از میلاد — ارشک و ونه برار [[تیرداد اول اشکانی|تیرداد اول]]ِ فرماندهی جه{{sfn|Curtis|2007|p=7}}{{sfn|Bivar|1983|p=29}} پرنیون [[پرنیون حمله، پارت ره|پارت ره حمله هاکردنه]] و آستابنه (آستاوا) ره اندراگوراس جه بَییتنه، که اون سامونِ شمالی منطقه بی‌یه و ونه اداری نیشتنگا إسایِ [[قوچان]] نزدیکی بی‌یه.{{sfn|Bickerman|1983|p=19}} [[Image:Seleukos II Kallinikos, Tetradrachm, 246-225 BC, HGC 9-303p.jpg|thumb|left|[[سلوکوس دوم کالینیکوس]]ِ [[تترادراخم]]، [[سولوکی امپراتوری]]ِ شاه (''[[بازیلئوس]]'').{{sfn|Hoover|2009|p=61}}]] اتا پروک بگذشته په، پرنیون پارتِ الباقی مناطق ره اندراگوراس جه بَییتنه و وه ره این جنگ‌ها دله بکوشتنه. استانِ فتح بیّن په، اشکانیون ره یونانی و رومی منابع دله «پارتی» نوم جه اِشناسنه.{{sfn|Kia|2016|p=171}} اینتا اصطلاح ره مدرنِ غربی نویسندگون هم منظم إستٮفاده کانّه، ولی اخیراً تاریخ‌نویس استفان ر. هاوزر گپ جه، «ونه [پارت نوم ره] کنار بی‌یشتن، چون اتا غلط ایده از اتا قومی حاکم رج، چندی‌قومی و چندی‌زوون جمعیت دله، هسته».{{sfn|Hauser|2013|p=730}} خله طول نکشی‌یه که [[هیرکانی]] اوستان ره هم پرنیون فتح هاکردنه.<ref name="JUS">Justin, {{usurped|1=[https://web.archive.org/web/20030902213004/http://www.forumromanum.org/literature/justin/english/trans41.html xli. 5]}}.</ref> سولوکیون این‌گدر دگرستنه و اتا لشکرکشی هاکردنه که منطقه ره پس بیرن و ۲۲۸ پیش از میلاد دله، سلوکوس دومِ رهبری جه سپاه بیاردنه که ارشک وسّه مشکل‌ساز بیه، چون وه همون گدر [[یونانی-بلخی پادشاهی|یونانی-بلخی]] حاکم، [[دیودوتوس دوم]] ({{reign|۲۳۹|۲۲۰ پیش از میلاد}})، جه جنگ دیّه. وه که نخاسته دِ تا جبهه دله هم‌زمون جنگ دکفه، سریعاً دیودوتوس دوم جه صلح پیمون بنویشته.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}} با این حال، وه نَتونسته سولوکیونِ لشکرکشی دیم-به-دیم هرسته و مجبور بیه پارت ره سر بی‌یله بوره مرکزی آسیا دله فراری بوه و اونجه [[آپاسیاکه]] پَلی پناه بَییته.{{sfn|Schmitt|1986|pp=151-152}} سولوکیونِ فتح خله طول نکشی‌یه و سولوکی امپراتوریِ غربی سامون وَری مشکلات ور بخرده و سلوکوس دوم مجبور بیه پارت ره ول هاکنه، که ارشک ره فرصت هدائه شه سامونون ره دِباره از سر بَیره و احتمالاً ونه سامون ره جنوب وری جه ویشته هم هاکنه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}} در واقع، ارشکِ آپاسیاکه وری عقب‌نشینی، شاید اتا استراتژیک حرکت بی‌یه، چون سلوکوس دوم نا ونه تعقیب هاکردنِ قِد ره داشته و نا صلح معاهده دَوِستنِ زمون ره داشته.{{sfn|Gaslain|2016|p=5}} ارشک یونانی-بلخیون جه هم اتحاد دَوِست بی‌یه،{{sfn|Dąbrowa|2012|p=169}} که تأیید کانده که دِ تا قدرتِ میونِ ارتباط احتمالاً خله قبل‌ته برقرار بئی‌بی‌یه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} رومی تاریخ‌نویس [[یوستین (تاریخ‌نویس)|یوستین]] گپ جه، ارشک «پارتی دولت ره ساکن هاکرده، سرباز جمع هاکرده، دز (قلعه) بساته و شه شهرون ره قائم هاکرده.»<ref name="JUS" /> آساک به کنار، وه [[دارا (پارت)|دارا]] شهر ره هم، زاپاورتنون کوه دله، که پارت دله اتا جا هسته، بساته.{{sfn|Weiskopf|1993|pp=671-672}} [[نسا]] شهر ره هم، که ارشک بسات بی‌یه، بعداً اشکانیونِ شاهی اقامتگاه عنوان جه، اولین قرن پیش از میلاد استفاده بی‌یه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=179-180}} === جانشینی === [[Image:Nisa-Overview-2015.JPG|thumb|300px|[[نسا]]یِ شهرِ خرابه‌ئونِ که إسا [[ترکمونستون]] دله کته و زمونی [[اشکانی امپراتوری|اشکانیون]]ِ شاهی اقامتگاه بی‌یه.]] خله گدر وسّه، ارشکِ جانشینی خط و تاحدی ونه تاریخی بی‌ین، معلوم نیّه و تاریخ‌شناسون گپ-به-گپ داشتنه که وه بمرده په چتی بیّه. این آسنی که ارشک و ونه برار تیرداد پرنیون همراکت شورش دله دئینه، باعث بیّه ژان فوآ-وایان ۱۷۲۵ دله پیشنهاد هاده اشکانی سلسله تیرداد وسه بموندسته ولی اسا این روایت ره کنار بی‌یشتنه. دانشموندون فکر کاردنه که ارشکِ بمردن په، تیرداد ونه جانشین، اشکانی سلسله شاه بیه.{{sfn|Foy-Vaillant|1725|pp=1ff.}}<ref>{{harvtxt|Wolski|1962|pp=139–142}}, for a summary of the old historiography since Foy-Vaillant.</ref> اینتا بعضی مختلف نظریه‌ئون ره باعث بیه، من‌جمله اتی که ارشک ره افسانه‌ای چهره دونسته، درحالی‌که اشکانیون مؤسس ره تیرداد ره نسبت دائه.{{sfn|Bivar|1983|p=29, 30}} ۱۹۵۷ و ۱۹۶۲ میون لهستونی مورّخ، یوزف وولسکی، ات‌سری مقاله دله مخالف دیدگاه بنویشته که باته: ارشک بی‌یه که اشکانیون ره بساته و تیرداد هسته که افسانه‌ای بی‌یه.<ref>{{harvtxt|Wolski|1959}} and {{harvtxt|Wolski|1962|p=145}}. The author's main argument was that Justin was misunderstood in previous studies, which also relied too much on [[Arrian]]—a Greek historian whose work comprises numerous mistakes.</ref> اینتا نظریه، اون گدر جه، ویشته دانشموندون جه، کچیک اختلافون همراهی، پشتیبانی بیه، تا این که نسا شهر دله اتا [[استراکون]] (بنویشته هستکا) کشف بیّه و این نظریه ره تأیید هاکرده چون ارشکِ نوم ره ونه‌سر داشته.{{sfn|Bivar|1983|p=30}} علایده بر این، سکه‌شناسیِ دیتائون و منابعِ اخیر آنالیز اینتا نتیجه ره رسینه که تیردادِ شخصیت واقعاً داستانی هسته و ارشک تا شه بمردن گدر، ۲۱۷ پیش از میلاد، سلطنت ره إدامه هدائه و ونه جانشین ونه ریکا، [[ارشک دوم اشکانی|ارشک دوم]] بی‌یه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=169}} == سکه‌ئون == [[Image:Coin of Arsaces I (2), Nisa mint.jpg|thumb|ارشکِ سکه، نیسا ضرابخانه.]] اساساً، ارشکِ سکه‌ئون «همه‌یِ بعدی اشکانی شاهونِ سکه‌ئونِ نمونه ره تأمین هاکردنه؛ فقط ات‌که کچیک تغییرات داشتنه».{{sfn|Rezakhani|2013|p=766}} [[خداداد رضاخانی]] گنه که ونه سکه‌ئون خله عناصر ره سولوکیون و پیشین هخامنشی شهرب سکه‌ئون ره مونه ولی وه با این حال چنتا نوآوری هاکرده که وشون ره ونه پیشینیون جه فرق إلنه.{{sfn|Rezakhani|2013|pp=766-767}} [[علیرضا شاپور شهبازی]] گپ جه، ونه سکه‌ئون سر، ارشک «عمداً سولوکی سکه‌ئون جه فاصله گیرنه تا شه وطن‌دوستی و شاهی أرمون ره تأکید هاکنه»؛{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}} سولوکی معمولِ دیم، [[آپولون]] ِخدا بی‌یه که [[اومفالوس]] سر نیشت بی‌یه و کمون شه دست گیرنه؛ این عکس ره اتا کموندار جه عوض هاکردنه که ارشک ره بصتینکلا سٮراق دِنه،{{efn|فابریتزیو سینیسی گپ جه، دانشموندون کموندارِ هویت خَوِری اختلاف دارنه. سینیسی گپ جه، کماندار ممکن هسته اشکانیونِ اتا «خدا بئی» جدّه یا ساده‌تر خِدی اشکانی شاه ره نشون هاده. سینیسی گنه: «قطعی جواب سخت هسته، ولی چون سولوکی آپولونِ اومفالوس سر همراهی ارتباط هنتا اون مرحله دله واضح نی‌یه، چون اشکانی کماندار اتا چارپایه سر نیشته، شاید ونه هخامنشی ارتباطون ره تأکید هاکردن: اینان واقعیت دله نیشته کماندارِ دیم، کارن لقب و ونه سرِ نرم کلاه همراهی زمینه ره آماده کانّه. اینکه زنده ارشک ممکن هسته شه ره قدیمی ایرانی امپراتوری وارث عنوان جه نمایندگی هاکرده بوو، البته اینتا ره رد نَکانده که ونه یاد بعداً اتا جور خاص احترام موضوع بیه، ولی ایرانی شاهی جد-پرستی شخصیت هنتا مشکل‌دار هسته».{{sfn|Sinisi|2012|p=280}}}} که اتا چارپایه سر نیشته (بعضی هخامنشی شهربون، [[داتامش]] واری، همین سبک جه) درحالی‌که [[سکا]]یی لباس و اتا نرم کلاه پوشنه، که وه ره ''[[باشلیق]]'' گنّه.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}} بعضی کتیفه‌ئون دله ارشکِ سکه‌ئون سر وه ره ''کارنی''{{efn|که ''کرنی'' یا ''کارن'' هم نویسِنّه.{{sfn|Rezakhani|2013|p=767}}{{sfn|Sinisi|2012|p=280}} دیوید سلوود گپ جه، اینتا آرامی کلمه ممکن هسته [[کارن خاندان|«کارن» خانواده نوم]] همراهی همریشه بوو، ولی وه اضافه کانده که «هخامنشی استفاده دله»، وه ''οτρατηγόs'' معادل بی‌یه و اینتی «اشرافی خاندان وسّه ماره فرض‌بئی معنی جه نزدیک».{{sfn|Sellwood|1983|p=280}}}} گنّه (ونه یونانی معادل ''[[اتوکراتور]]'' بی‌یه)، که اتا لقب بی‌یه که گت‌گت [[هخامنشی نظامی]] رهبرون، [[پچیک کوروش]] واری، شه‌سه گیتنه.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}}{{efn|[[خداداد رضاخانی]] گنه که ارشکِ اولیه سکه‌ئون ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΟΣ کتیفه ره دارنه. اینتا خاص سکه‌ئون، ظارا تنها شواهدِ اینتا لقب استفاده‌یِ اشکانیون وسه هستنه. رضاخانی گنه که ممکن هسته «اتا اولیه سولوکی سروری تسلیم ره پیشنهاد هاده، چون لقب نشون دنه که ارشک اول شه ره پارتِ منصوب نظامی والی دونسته، که اینتا حقیقت ممکن هسته ونه بگذشتی ره هم سراق هاده که وه [[اندراگوراس (سولوکی شهرب)|اندراگوراس]]، پارتِ شورشی سولوکی شهرب، جانشین هسته». همون منطق جه، رضاخانی گنه که «بعضی نسایِ ضرب‌بئی سکه‌ها، یونانی دله ارشکِ نوم پلی، آرامی ''کرنی'' لقب ره دارنه، ارشک وسّه اتا هخامنشی نظامی لقب إلنه، که یونانی لقب جه عوض بیّه».{{sfn|Rezakhani|2013|p=767}}}} اینتا لقب إستفاده جه، ارشک عمداً شه ره شهرب جه بالاتر بی‌یشته، ولی همزمون شاهی لقب ''[[بازیلئوس]]'' (شاه) إستفاده جه جلوگیری هاکرده، که وه ره سولوکی شاهی سنتِ پیروی ره پیشنهاد کرده که وه رد کرده.{{sfn|Olbrycht|2021|p=251}} ایرانی دیدگاه جه، ''بازیلئوس'' لقبِ اهمیت کم بی‌یه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=252}} ارشک ظارا شه بساته شهر — نسا ره، شه سکه‌ئونِ ضرابخانه جاجیگاه یشته.{{sfn|Curtis|2007|p=8}} ارشکِ سکه‌ئون هردی نقره و برنز دله ضرب بَینه.{{sfn|Rezakhani|2013|p=766}} ارشکِ نقره‌یِ ''[[درهم]]'' (که اشکانیونِ اصلی واحد بیه) ونه بی‌ریش نقش ره سکه دیم نشون دنه، راست وَری ره إشنه، سولوکی شاهونِ سکه‌ئونِ دیم واری هسته.{{sfn|Sinisi|2012|pp=276, 279}} فابریتزیو سینیسی گپ جه، همینتی، سکه پشت هم هنیشته کموندار چپ وَری چرخ گیرنه.{{sfn|Sinisi|2012|p=279}} یونانی کتیفه ΑΡΣΑΚΟΥ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΟΣ، ''درهمون''ِ طرفون دله، دِ تا عمودی خط دله بنویشته بیه، سولوکی سکه‌ئونِ همون سبک جه.{{sfn|Sinisi|2012|pp=279-280}} سینیسی گنه که ارشکِ سکه‌ئون «فوراً شناسا وانّه که اتا غیر-یونانی حاکم جه صادر بَینه».{{sfn|Sinisi|2012|p=280}} مثلاً، ارشک شه سکه دیم اتا دیک‌بئی و نرم کلاه پوشنه، هخامنشی دوره سکه‌ئون واری، سکه‌یِ پشت هم کموندار دره که ایرانی سوارونِ لباس ره پوشنه.{{sfn|Sinisi|2012|p=280}} == میراث == ارشکِ اعتبار، ونه بمردنِ په، خله توم دوام بیارده. ونه افتخار وسّه اتا اَبَدی [[تش]]، آساک شهر دله، ونه بمردن په روشند هاکردنه که دِ قرن و ویشته، هنتا روشن بی‌یه؛ این روایت ره [[ایزیدور خاراکسی]] گزارش دنه.{{sfn|Isidore of Charax|p=11}} اینتا نشون دنه که شاه اعلام هاکردنِ عمل، مذهبی اهمیت داشته.{{sfn|Frye|1984|p=217}} وه احتمالاً نمادی بی‌یه که باوه اشکانیونِ سلسله درنه تش ره خدمت کنّه، که احتمالاً بساته بیه تا سٮراق هاده که وشون هخامنشی امپراتوریِ وارث بینه.{{sfn|Boyce|1986|p=87}} ونه دستاوردون وسّه، ارشک ره «ملتِ پی‌یر» عنوان جه اِشناسینه و ونه نوم، اتا شاهی افتخاری لقب بیّه که همه اشکانی شاهون، ونه دستاوردونِ تحسین جه، إستفاده کاردنه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=169}}{{sfn|Kia|2016|p=23}}{{efn|رضاخانی گنه: «اگرچه همه اشکانی شاهون شه شخصی نوم ره داشتنه، که یونانی-رومی منابع دله و بعضی گدر بابلی نجومی روزنومه‌ئون دله تأیید بَینه، وشون جهون دله ارشک لقب ره شه سلطنت نوم عنوان جه استفاده کاردنه، ظارا ارشک اول افتخار وسّه، اگرچه حتا اون سلسله‌یِ بنیان‌گذار ممکن هسته اتی شخصی نوم داره و ونه نوم تیرداد (پارتی *trd’t) بوئه، که ارشک ره سلسله قبیله نوم کانده. در واقع، اشکانی تاریخ وسّه روایی منابع دنی‌یه و سکه‌شناسی شواهدِ جه که اشکانی تاریخ بازسازی وسّه اغلب کار بزه وونه، ارشک لقبِ جهانی استفاده، ماره اشکانی سلسله تاریخِ فهمِ خاص مانع ره ایجاد کانده.»{{sfn|Rezakhani|2013|page=767}}}} این نوم همچنین اشکانیون ره افسانه‌ای [[کیانیون|کیانی]] حاکمون جه وصل کارده، که وشون سلسله شرقی ایرانِ مردم دله پارتیون و داهه واری، وَر هنتا یاد دیّه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=253}} اتا داستانی ادعا بعداً، ۲اُمین قرن پیش از میلاد جه، اشکانیون جه بساته بیه، که ارشک ره هخامنشیِ [[گت شاهون]]، اردشیر دومِ زک‌زا معرفی هاکرده.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=179}} ارشکِ خانواده، چار-و-نیم قرن حکومت کاردنه، تا این که [[ساسانیون]]، ۲۲۴ میلادی دله، وشون ره کنار دینگونه. حتا اون گدر هم، ارشکِ تیر-تبار نفوذ و اقتدار داشتنه؛ [[ایران هفت‌تا گت خاندان]] جه اتاشون [[کارن خاندان]] هستنه که چن تا مهمِ ایرانی شخصیتون وشون جه إمونه؛ ۶اُمین-قرن وزیر [[بزرگمهر]]، و ۹اُمین-قرن شاهزاده و شورشی [[مازیار]] ({{reign|۸۱۷|۸۳۹}}) واری.{{sfn|Pourshariati|2017}} اشکانیون [[تبرستون]]، [[قفقاز]] و [[ارمنستان اشکانی سلسله|ارمنستان]]، [[قفقازی آلبانی اشکانی سلسله|قفقازی آلبانی]] و [[ایبریا اشکانی سلسله|ایبریا]] تاریخ دله مهم نقش داشته؛ وشونِ حکومتون، اشکانی سلسله‌یِ چله‌ئون بینه که خله توم حکومت کاردنه. [[پروکوپیوس]] گپ جه، حتی ۶اُمین قرنِ اواخر، ارمنی شازده‌ئون هنتا شه اشکانی میراث و ارشکِ شخصیت ره یاد داشتنه.{{sfn|Pourshariati|2008|p=44}} == شجره‌نومه == {| style="border-spacing: 2px; border: 1px solid darkgray;" |+'''راهنما''' |{{tree chart/start}}{{tree chart|KoK|KoK=Orange|boxstyle_KoK=background-color:#F7BE81;}}{{tree chart/end}} |[[شاهونشاه]] |{{tree chart/start}}{{tree chart|KING|KING=Yellow|boxstyle_KING=background-color:#ff9;}}{{tree chart/end}} |[[List of Parthian kings|شاه]] |} {{Tree chart/start}} {{Tree chart| | | | | | | | | | PHR | | | | | | | | | | | | | | | PHR = فریاپیت | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |,|-|^|-|.| | | | | | | | | | | | | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |!| | | |!| | | | | | | | | | | | | || border=1}} {{Tree chart| | | | | | | |ARS| |UNK| | | | | | | | | | | | | | | |ARS='''ارشک اول'''<br/>({{reign|247|217 BC}})|boxstyle_ARS=background-color:#ff9;|UNK=بی‌نوم|border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |!| | | |!| | | | | | | | | | | | UNL = بی‌نوم زنا| border=1}} {{Tree chart| | | | | | | |AR2| |UNK| | | | | | | | | | | | | | | | | AR2 = [[ارشک دوم]]<br/>({{reign|217|191 BC}})|UNK=بی‌نوم|boxstyle_AR2=background-color:#ff9;||boxstyle_CA=background-color:#ff9;|border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | || border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | | | | |PHR| | | | | | | | | | | | | | | | PHR = [[فریاپت]]<br/>({{reign|191|176 BC}})|boxstyle_PHR=background-color:#ff9;| border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |,|-|-|-|+|-|-|-|.| | | | | | | | | | | | | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | |PHR| |MIT| |ART| | | | | | | | | | | | | | PHR = [[فرهاد اول]]<br/>({{reign|176|171 BC}})| MIT = [[مهرداد اول]]<br/>({{reign|171|132 BC}})| ART = [[اردوان اول]]<br/>({{reign|127|124/3 BC}})||boxstyle_PHR=background-color:#ff9;|boxstyle_ART=background-color:#ff9;|boxstyle_MIT=background-color:#F7BE81;|border=1}} {{Tree chart/end}} == یادداشت == <references group="lower-alpha"/> == په‌نویس == {{په‌نویس|2|چپ‌چین=بله}} == منابع == === باستونی منبع === {{چپ‌چین}} * {{cite book | author=Isidore of Charax | author-link=Isidore of Charax | title=Parthian Stations}} *Justin, Epitome of the Philippic History of Pompeius Trogus. *Ammianus Marcellinus, ''Res Gestae''. *Strabo, ''Geographica''. {{پایان چپ‌چین}} === تازه منبع === {{چپ‌چین}} {{sfn whitelist|CITEREFLecoq1985}} * {{cite book | last = Axworthy | first = Michael | author-link = Michael Axworthy | title = A History of Iran: Empire of the Mind | url = https://archive.org/details/historyiranempir00axwo | url-access = limited | year = 2008 | publisher = Basic Books | location = New York | pages = [https://archive.org/details/historyiranempir00axwo/page/n18 1]–368| isbn = 978-0-465-00888-9 }} * {{cite book | title = Zoroastrians: Their Religious Beliefs and Practices | year = 1984 | publisher = Psychology Press | last = Boyce | first = Mary | author-link = Mary Boyce | pages = 1–252 | isbn = 9780415239028 | url = https://books.google.com/books?id=a6gbxVfjtUEC&q=false }} * {{cite book | title = The History of Ancient Iran | year = 1984 | publisher = C.H.Beck | last = Frye | first = Richard Nelson | author-link = Richard N. Frye | pages = [https://archive.org/details/historyofancient0000frye/page/n20 1]–411 | isbn = 9783406093975 | url = https://archive.org/details/historyofancient0000frye | url-access = registration | quote = false. }} * {{Cambridge History of Iran|volume=3a|last=Bickerman|first=Elias J.|authorlink=Elias Joseph Bickerman|chapter=The Seleucid Period|pages=3–20|chapter-page=3}} * {{Cambridge History of Iran|volume=3a|last=Bivar|first=A.D.H.|authorlink=Adrian David Hugh Bivar|chapter=The Political History of Iran under the Arsacids|pages=21–99|chapter-page=21}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Arsacids iv. Arsacid religion | last=Boyce | first=M. | author-link=Mary Boyce | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/arsacids-iv | volume=2 | fascicle=5 | pages=540–541 }} * {{cite book|last=Curtis|first=Vesta Sarkhosh|author-link=Vesta Sarkhosh Curtis|chapter=The Iranian Revival in the Parthian Period|pages=7–25|title=The Age of the Parthians: The Ideas of Iran|volume=2|year=2007|publisher=I.B. Tauris & Co Ltd., in association with the London Middle East Institute at SOAS and the British Museum|location=London & New York|editor-last1=Curtis|editor-first1=Vesta Sarkhosh|editor-link1=Vesta Sarkhosh Curtis|editor-last2=Stewart|editor-first2=Sarah|isbn=978-1-84511-406-0}} * {{cite book |first1=Edward |last1=Dąbrowa |editor1-last=Daryaee |editor1-first=Touraj |editor1-link=Touraj Daryaee |title=The Oxford Handbook of Iranian History |date=2012 |publisher=Oxford University Press |chapter=The Arsacid Empire |pages=1–432 |isbn=978-0-19-987575-7 |url=https://books.google.com/books?id=K-poAgAAQBAJ |access-date=2019-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190101051501/https://books.google.dk/books?id=K-poAgAAQBAJ&pg |archive-date=2019-01-01 |url-status=dead }} * {{cite book | title = Religions of Iran: From Prehistory to the Present | year = 2013 | publisher = Oneworld Publications | last = Foltz | first = Richard | author-link = Richard Foltz | pages = 1–368 | isbn = 9781780743097 | url = https://books.google.com/books?id=sZRGAQAAQBAJ }} * {{cite book |last=Gaslain|first=Jérôme|editor-last1=Curtis|editor-first1=Vesta Sarkhosh|editor-last2=Pendleton|editor-first2=Elizabeth J.|editor-last3=Alram|editor-first3=Michael|editor-last4=Daryaee|editor-first4=Touraj|title=The Parthian and Early Sasanian Empires: Adaptation and Expansion |date=2016 |publisher=Oxbow Books |isbn=9781785702082 |chapter=Some Aspects of Political History: Early Arsacid Kings and the Seleucids}} * {{cite book |last=Ghodrat-Dizaji|first=Mehrdad|editor-last1=Curtis|editor-first1=Vesta Sarkhosh|editor-last2=Pendleton|editor-first2=Elizabeth J.|editor-last3=Alram|editor-first3=Michael|editor-last4=Daryaee|editor-first4=Touraj|title=The Parthian and Early Sasanian Empires: Adaptation and Expansion |date=2016 |publisher=Oxbow Books |isbn=9781785702082 |chapter=Remarks on the Location of the Province of Parthia in the Sasanian Period}} * {{cite book |first1=Stefan R. |last1=Hauser |editor1-last=Potts |editor1-first=Daniel T. |title=The Oxford Handbook of Ancient Iran |date=2013 |publisher=Oxford University Press |chapter=The Arsacids (Parthians)|pages=728–751|isbn=9780190668662|url=https://books.google.com/books?id=Z_tRvgAACAAJ}} * {{cite journal | last1=Kazemi |first1=Hashem | last2=Dehpahlavan |first2=Mostafa | title=Parthian Arsacids or Scythian Arsacids? The emergence of the Arsacid based on written sources and archaeological evidence (Sources, Obstacles and Challenges) | journal=Journal of Iranian Studies |date=2023 |volume=13 |issue=4 |pages=1–22 |url=https://journals.ut.ac.ir/article_90918.html |issn=2676-4601 |doi=10.22059/jis.2023.350547.1167 |lang=fa}}. * {{cite book|last1=Kia|first1=Mehrdad|title=The Persian Empire: A Historical Encyclopedia [2 volumes]|date=2016|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1610693912|url=https://books.google.com/books?id=B5BHDAAAQBAJ&q=false}} * {{cite book|last1=Hoover|first1=Oliver D.|title=''Handbook of Syrian Coins: Royal and Civic Issues, Fourth to First Centuries BC'' [The Handbook of Greek Coinage Series, Volume 9]|location = Lancaster/London |date=2009|publisher=Classical Numismatic Group}} * {{Encyclopædia Iranica | article=Aparna | last=Lecoq | first=P. | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/aparna-c3k | volume=2 | fascicle=2 | page=151}} * {{cite book |last=Olbrycht|first=Marek Jan|year=2021|title=Early Arsakid Parthia (ca. 250-165 B.C.)|publisher=Brill|url=https://books.google.com/books?id=OHkxEAAAQBAJ|isbn=978-9004460751}} *{{Cite book |last=Overtoom |first=Nikolaus Leo |url=https://global.oup.com/academic/product/reign-of-arrows-9780190888329 |title=Reign of Arrows: The Rise of the Parthian Empire in the Hellenistic Middle East |publisher=Oxford University Press |year=2020 |isbn=9780190888329}} * {{Encyclopædia Iranica Online | article=Kārin | last=Pourshariati | first=Parvaneh | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/karin | year=2017 }} * {{cite book |last = Pourshariati |first = Parvaneh |title = Decline and Fall of the Sasanian Empire: The Sasanian-Parthian Confederacy and the Arab Conquest of Iran |location = London and New York |publisher = I.B. Tauris |year = 2008 |isbn = 978-1-84511-645-3 |url = https://books.google.com/books?id=I-xtAAAAMAAJ }} * {{cite book |last1=Rezakhani |first1=Khodadad |author-link1=Khodadad Rezakhani|editor-last=Potts|editor-first=Daniel T.|editor-link=Daniel T. Potts|title=The Oxford Handbook of Ancient Iran |date=2013 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0199733309 |chapter=Arsacid, Elymaean, and Persid Coinage}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Arsacids ii. The Arsacid dynasty | last=Schippmann | first=K. | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/arsacids-ii | volume=2 | fascicle=5 | pages=525–536 }} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Apasiacae | last=Schmitt | first=R. | author-link=Rüdiger Schmitt | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/apasiacae-tribe | volume=2 | fascicle=2 | pages=151–152 | year=1986 }} * {{Cambridge History of Iran|volume=3a|last=Sellwood|first=David|chapter=Parthian Coins}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Arsacids i. Origins | last=Shahbazi | first=A. Sh. | author-link=Alireza Shapour Shahbazi | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/arsacids-i | volume=2 | fascicle=5 | page=525 }} * {{cite book |last1=Sinisi |first1=Fabrizio |editor1-last=Metcalf |editor1-first=William E. |title=The Oxford Handbook of Greek and Roman Coinage |date=2012 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0195305746 |chapter=The Coinage of the Parthians}} * {{cite book | first=Jean | last=Foy-Vaillant | title=[[iarchive:arsacidarumimper01foyv/page/n5|Arsacidarum imperium, sive, Regum Parthorum historia : ad fidem numismatum accommodata]] | volume=1 | publication-place=Paris | date=1725}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Dārā (city) | last=Weiskopf | first=Michael | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/dara-the-name-of-a-parthian-city-and-of-a-byzantine-garrison-town-of-the-sasanian-period | volume=6 | fascicle=6 | pages=671–672 }} * {{cite journal | first=Józef | last=Wolski | jstor=4434614 | title=L'Historicité d'Arsace Ier | language=fr | work= Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte |volume=8 | issue=2 | date=April 1959 | pages=222–238}} * {{cite journal | first=Józef | last=Wolski | jstor=4434737 | title=Arsace II et la Généalogie des Premiers Arsacides | language=fr | work=Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte | volume=11 | number=2 | date=April 1962 | pages=138–145}} {{پایان چپ‌چین}} {{S-start}} {{S-hou|[[اشکانیون|اشکانی شاه]]||||۲۱۷ پ‌م}} {{S-new}} {{S-ttl|عنوان=[[List of Parthian monarchs|پارتِ شاه]]|سال‌ها=۲۴۷–۲۱۷ پ‌م}} {{S-aft|بعد=[[ارشک دوم]]}} {{S-end}} {{اشکانیون شاهون}} [[رج:اشکانیون شاهون]] ewlt9ph2y2jt62rij77r5hymtbl4a2g 417026 417025 2026-11-12T09:01:49Z محک 1023 417026 wikitext text/x-wiki {{خار بنویشته}} {{صندخ/شخص | name = ارشک اول {{lang|xpr|𐭀𐭓𐭔𐭊}} | title = | image = Coin of Arsaces I (1), Nisa mint.jpg | image_size = 300px | caption = ارشک اولِ سکه. سکه پشت‌دیم، اتا نیشته کموندار ره نشون دنه که نشونه گیرنه، [[یونانی زوون|یونانی]] کتیفه همراهی: «ΑΡΣΑΚΟΥ» (راست) و «[AYT]OKPATOP[OΣ]» (چپ)، یعنن «ارشک [[اتوکراتور|اتوکراتور]]» [ ِسکه]. | succession = [[اشکانی امپراتوری|اشکانی سلسله]]ِ شاه | reign = ۲۴۷ – ۲۱۷ پیش از میلاد | coronation = | full_name = | predecessor = | successor = [[ارشک دوم اشکانی|ارشک دوم]] | issue = [[ارشک دوم اشکانی|ارشک دوم]] | dynasty = | father = فریاپیت | death_date = ۲۱۷ پیش از میلاد | death_place = [[پارت]] | religion = [[زرتشتی دین]] }} '''ارشک اول''' ({{IPAc-en|ˈ|ɑr|s|ə|s|iː|z}}؛ {{langx|grc|Ἀρσάκης}}؛ {{langx|xpr|{{script|Prti|𐭀𐭓𐭔𐭊}}}}) [[اشکانی امپراتوری|اشکانیون]]ِ اولین شاه بی‌یه که ۲۴۷ جه تا ۲۱۷ پیش از میلاد سلطنت هاکرده و وه ره [[اشکانی امپراتوری|اشکانی سلسله]]یِ مؤسس إشناسنّه و دیگر شاهون ونه همنوم بینه. ارشک [[پرنی]] رهبر بی‌یه، که [[داهه]]‌یِ اتحادیه‌یِ ۳تا [[سکاییون|سکایی]] قبیله‌ئون دله دئی‌یه. وه شه سلسله ره ۳اُمین قرنِ میون تأسیس هاکرده، وه اول، [[پارت]]ِ [[شهرب]] (که اسا [[ترکمنستان]] و [[ایرون]] میون رَسِد بیه) و [[اندراگوراس (سولوکی شهرب)|اندراگوراس]] ره فتح هاکرده و اینطرزی [[سولوکی امپراتوری]] ره هاپته و وشونِ علیه جنگ دکته. وه شه سلطنتِ باقی ره منطقه دله شه حکومت ره قائِم هاکردن وسّه گذرنی‌یه و موفق بیه سولوکیونِ تلاشون ره پارتِ دِباره فتح هاکردن وسّه هِرِستنه. ارشک شه بدست بیاردی‌ئون وسّه، اشکانی شاهون میون محبوب بی‌یه و ونه نوم ره شاهونِ افتخاری لقب وسّه إستفاده کاردنه. ونه بمردن گدر، ارشک اتا قوی دولتِ پایه ره بی‌یشت بی‌یه،{{sfn|Kia|2016|p=xxxiv}} که آخرسری ونه گتِ برارزا، [[مهرداد اول اشکانی|مهرداد اول]]، گدر امپراتوری تبدیل بیه و وشون [[شاهونشاه]] لقب ره بَییتنه.<ref>{{harvnb|Dąbrowa|2012|p=179}}; {{harvnb|Schippmann|1986|pp=525–536}}</ref> ارشکِ جانشین، ونه ریکا [[ارشک دوم|ارشک دوم]] بی‌یه. منابع دله ارشک خَوِری خله کم بنویشت هسته و منحصراً اونچی دومبی یونانی و رومی روایتون جه إنه که ونه بمردنِ معاصر دوره بنویشته بَینه. نتیجتاً، ونه سلطنت کم بشناسی هسته. ونه وجود ره حتا مدرن دانشموندون زیر سؤال بَوردنه تا اینکه نو مطالعات و باستان‌شناسی کشفیات، ۱۹۶۰ سالون دله ونه هویت ره تأیید هاکردنه. ==نوم== ''{{lang|la|Arsacēs}}'' [[یونانی زوون]] دله، {{transliteration|grc|Arsákēs}} ({{lang|grc|Ἀρσάκης}}) ِ[[لاتین]] شکل هسته، که شه [[پارتی زوون]] {{transliteration|xpr|Aršak}} ({{langx|xpr|{{script|Prti|𐭀𐭓𐭔𐭊}}}}) جه إنه. این نوم، [[قدیمی ایرانی]] {{transliteration|mis|R̥šan}} ِتصغیر هسته، که «قهرمون» معنی دنه. این نوم ره [[فارسیون|فارسی]] [[هخامنشی امپراتوری]]ِ بعضی حاکمون هم إستفاده کردنه، من‌جمله [[اردشیر دوم]] ({{reign|۴۰۴|۳۵۸ پیش از میلاد}})، که اشکانیون وه ره شه جَد دونستنه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=253}} ==زمینه == [[Image:Parthian mounted archer.jpg|thumb|اشکانی سوار و کموندار؛ موجستمه إسا [[پالاتزو ماداما، تورین]] دله کته.]] ارشکِ زندگی خَوِری منابع خله فرق کانّه. وه ره ویشته یونانی و رومی منابع جه اِشناسنّه، که بعدی [[روم و اشکانیون جنگ]] وسّه ونجه و ونه سلسله جه دشمن بینه.{{sfn|Kia|2016|p=171}} [[ایران]]ِ ملی تاریخ دله، ونه نسب ره چنتا اسطوره‌ای دیم سٮراق هدانه که بصتینکلا [[کی قباد]]، کی آرش، دارا (هومایِ ریکا) یا [[آرش]]، کموندارِ قهرمون زک‌زا جه بی‌یه. ارشک و آرشِ همراهی و ارتباط، وشونِ نومونِ شباهت و ارشکِ سکه‌ئون که وه ره کموندار عنوان جه یاردنه وسّه هسته.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}} [[روم باستان|رومی]] تاریخ‌نویس، [[آمیانوس مارسلینوس]] گپ جه، ارشک اتا پست‌نسب دزد بی‌یه که شه کِردِکار و چک‌په بزوئن په، سولوکی پارس ره حمله و فتح هاکرده و نیکاتور سلوکوس ره شکست هدائه و «مقدونی پادگانون» ره درهشنی‌یه.<ref>Marcellinus,[[wikisource:The_Roman_History_of_Ammianus_Marcellinus/Book_XXIII]]</ref> ویشته قبول‌بئی نظریه، یونانی جوغرافی‌دون [[استرابون]]ِ هسته:{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}}{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}}{{sfn|Curtis|2007|p=7}} ونه گپ جه، ارشک اتا [[سکاییون|سکایی]] قبیله دله رئیس بی‌یه که [[پرنی]] رهبر بینه و [[مرکزی آسیا]]یِ [[داهه]] اتحادیه‌یِ سه تا [[سکاییون|سکایی]] قبیله‌ئون جه اتا وشون بینه.<ref>Strabo, [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Strabo/11I*.html xi. 9].</ref> داهه شه قدرت ره کاملاً اسب‌سواری سر بنا هاکرد بینه و اینتی خله متحرک و ذیل نیرو داشتنه که خطر گدر تونستنه [[آرال دریا]]یِ جنوب وَری عقب هنیشن.{{sfn|Axworthy|2008|p=32}} همینتا وسّه، دیگه امپراتوریون وشون ره کنترل هاکردنِ تلاش دله مشکل داشتنه.{{sfn|Axworthy|2008|p=32}} بعضی تاریخ‌نویسون، هاشم کاظمی و مصطفی دهپهلوان واری، اتا جایگزینِ فرضیه دنّه که ارشک، [[فارسیون|فارس]] بی‌یه. وشون [[آپولودوروس آرتمیتایی]]، [[یوستین (تاریخ‌نویس)|یوستین]] و [[استرابون]]ِ روایتون همراهی موافق نینه که [[ارشک اول]] ره [[پرنیون حمله پارت وری|مهاجم]] [[پرنی]] جه بی‌یه؛ بلکوم وشون [[آریان]]، [[کاسیوس دیو]] و [[زوسیموس (تاریخ‌نویس)|زوسیموس]] همراهی موافق هستنه که ارشک اول وسّه، [[پارت]] دله بومی و [[فارسیون|پارسی]] ریشه فرض کانّه. داهه اول‌سر، ۴^اُمین قرن پیش از میلاد دله، [[سیحون|جاکسارتس]] میون زندگی کاردنه، ولی کم‌کم جنوب وَری رُش هکتنه، احتمالاً ۳^اُمین قرنِ اول دله.{{sfn|Gaslain|2016|p=3}} وشون اول جنوب‌شرق وری بمونه و بلخ ره مهاجرت هاکردنه، ولی اونجه جه در-بمو بینه و نتیجتاً شه مسیر ره غرب وری عوض هاکردنه.{{sfn|Gaslain|2016|p=3}} وشون کم‌کم پارت دله ساکن بینه، اتا منطقه [[مازرون دریا]]یِ جنوب‌شرقی بخش دله، که تقریباً اسا ایرانِ [[خراسان اوستان]] و جنوبی [[ترکمونستون]] جه مطابقت کانده.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}}{{sfn|Ghodrat-Dizaji|2016|p=42}} اینتا منطقه اون گدر سولوکیونِ حکومت دله دئی‌یه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} ۲۸۲/۱ پیش از میلاد جه، پارت دله پرنی‌ها نفوذ ویشته بیّه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} پرنیون تنها کسونی نئینه که پارت ره مهاجرت هاکردنه، چون منطقه دائماً شمال جه ایرانی مهاجرونِ نو مردمون ره شه سامون دله قبول کرده.{{sfn|Pourshariati|2008|p=20}} پرنیون اتا شرقی ایرانی قبیله بینه که [[ایران باستانی دین|ایرانِ باستانی دین]] ره پرستش کاردنه.{{sfn|Boyce|1986|pp=540-541}} ولی ۳^اُمین قرنِ میونه، وشون محلی پارتی فرهنگ دله جذب بَینه؛ وشون پارتی فرهنگ بئیتنه و اتا [[غربی ایرانی زوونون|شمال-غربی ایرانی زوون]] جه گپ زونه و [[زرتشتی دین]] په‌روو بَینه، حتا شه وسّه زرتشتی نوم دینگونه؛ ارشکِ پییر واری که شه نوم ره «فریاپیت» بی‌یشته، که ونه نوم [[اوستایی]] ''*Friya pitā'' («پی‌یر-دوست») جه بَییته بیه.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}}{{sfn|Boyce|1986|pp=540-541}}{{sfn|Lecoq|1985|p=151}}{{efn|اشکانیون ره عموماً [[زرتشتی]] دونّه، ولی اینتا ره باستان‌شناسون جه ننشنه بائوتن حکماً راسته؟{{sfn|Hauser|2013|p=743}} [[ریچارد فولتز]] و [[پروانه پورشریعتی]] واری تاریخ‌نویسون إستٮدلال هاکردنه که اشکانیون واقعاً [[مهر دین]] ره په‌روو بینه، یعنی [[میترا]] ره پرستش کاردنه.{{sfn|Foltz|2013|p=22}}}} ارشک شه احتمالاً پارت دله دنیا بمو و گت بیه و پارتی زوون جه گپ زوئه.{{sfn|Boyce|1984|p=81}} فرانسوی تاریخ‌نویس ژروم گاسلین گپ جه، ارشک تونست بی‌یه شه زندگیِ ویشتر ره سولوکی سامون دله بگذرنی‌بوشه و حتا ممکن هسته پارتِ محلی مقوم‌ها جه بی‌بوئه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} داهه مردمون خله توم یونانی حاکمونِ ارتش دله اسب‌سوار و کموندار سرباز بینه و وشون ره خدمت کاردنه. [[مقدونیه (باستانی پادشاهی)|مقدونی]] [[گت اسکندر]] ({{reign|۳۳۶|۳۲۳|era=BC}}) جه تا سولوکی [[آنتیوخوس سوم]] ({{reign|۲۲۲|۱۸۷|era=BC}}) دوره اینتی سرباز گیتنه. اینتا نشون دنه که ارشک، که کلاسیک منابع دله «باتجربه سرباز» عنوان جه توصیف بیه، ممکن هسته سولوکی حاکمون یا وشون والیونِ دست‌بن خدمت هاکرد بوئه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=165}} == سلطنت == [[Image:Rome-Seleucia-Parthia 200bc.jpg|300px|thumb|[[پارت]]ِ جاجیگاه و ونه دور-بر.]] === قدرت برسی‌ین و جنگ === حدود ۲۵۰ پیش از میلاد، ارشک و ونه پرنی پیروون [[آستاوه]] ره بَییتنه، که [[اتک]] دره نزدیکی بی‌یه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}} چن سال بعد، احتمالاً حدود ۲۴۷ پیش از میلاد، ارشک [[آساک]] دله شاهی وسّه تاج‌گذاری هاکرده و اتا شهر ره شه وسّه بسات بی‌یه و اشکانی شاهونِ قَورستونی بعداً اونجه بیّه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=179-180}} ونه آساک دله تاج‌گذاری، عموماً اشکانی سلسله‌یِ شروع سال بشناسی وونه.{{sfn|Schippmann|1986|pp=525–536}} حدود ۲۴۵ پیش از میلاد، [[اندراگوراس (سولوکی شهرب)|اندراگوراس]]، که سولوکی پارتِ استانِ والی بی‌یه، شه استقلال ره سولوکی شاه [[سلوکوس دوم کالینیکوس]] ({{reign|۲۴۶|۲۲۵ پیش از میلاد}}) جه اعلام هاکرده و شه ولایت ره مستقل پادشاهی هاکرده.{{sfn|Schippmann|1986|pp=525–536}} پارتِ سولوکی امپراتوری جه سٮوا بیّن و نتیجتاً سولوکی نظامیونِ پشتیبانیِ قطع بیّن په، اندراگوراس شه سامون ره حفظ هاکردن وسّه مشکل ور بخرده و حدود ۲۳۸ پیش از میلاد — ارشک و ونه برار [[تیرداد اول اشکانی|تیرداد اول]]ِ فرماندهی جه{{sfn|Curtis|2007|p=7}}{{sfn|Bivar|1983|p=29}} پرنیون [[پرنیون حمله، پارت ره|پارت ره حمله هاکردنه]] و آستابنه (آستاوا) ره اندراگوراس جه بَییتنه، که اون سامونِ شمالی منطقه بی‌یه و ونه اداری نیشتنگا إسایِ [[قوچان]] نزدیکی بی‌یه.{{sfn|Bickerman|1983|p=19}} [[Image:Seleukos II Kallinikos, Tetradrachm, 246-225 BC, HGC 9-303p.jpg|thumb|left|[[سلوکوس دوم کالینیکوس]]ِ [[تترادراخم]]، [[سولوکی امپراتوری]]ِ شاه (''[[بازیلئوس]]'').{{sfn|Hoover|2009|p=61}}]] اتا پروک بگذشته په، پرنیون پارتِ الباقی مناطق ره اندراگوراس جه بَییتنه و وه ره این جنگ‌ها دله بکوشتنه. استانِ فتح بیّن په، اشکانیون ره یونانی و رومی منابع دله «پارتی» نوم جه اِشناسنه.{{sfn|Kia|2016|p=171}} اینتا اصطلاح ره مدرنِ غربی نویسندگون هم منظم إستٮفاده کانّه، ولی اخیراً تاریخ‌نویس استفان ر. هاوزر گپ جه، «ونه [پارت نوم ره] کنار بی‌یشتن، چون اتا غلط ایده از اتا قومی حاکم رج، چندی‌قومی و چندی‌زوون جمعیت دله، هسته».{{sfn|Hauser|2013|p=730}} خله طول نکشی‌یه که [[هیرکانی]] اوستان ره هم پرنیون فتح هاکردنه.<ref name="JUS">Justin, {{usurped|1=[https://web.archive.org/web/20030902213004/http://www.forumromanum.org/literature/justin/english/trans41.html xli. 5]}}.</ref> سولوکیون این‌گدر دگرستنه و اتا لشکرکشی هاکردنه که منطقه ره پس بیرن و ۲۲۸ پیش از میلاد دله، سلوکوس دومِ رهبری جه سپاه بیاردنه که ارشک وسّه مشکل‌ساز بیه، چون وه همون گدر [[یونانی-بلخی پادشاهی|یونانی-بلخی]] حاکم، [[دیودوتوس دوم]] ({{reign|۲۳۹|۲۲۰ پیش از میلاد}})، جه جنگ دیّه. وه که نخاسته دِ تا جبهه دله هم‌زمون جنگ دکفه، سریعاً دیودوتوس دوم جه صلح پیمون بنویشته.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}} با این حال، وه نَتونسته سولوکیونِ لشکرکشی دیم-به-دیم هرسته و مجبور بیه پارت ره سر بی‌یله بوره مرکزی آسیا دله فراری بوه و اونجه [[آپاسیاکه]] پَلی پناه بَییته.{{sfn|Schmitt|1986|pp=151-152}} سولوکیونِ فتح خله طول نکشی‌یه و سولوکی امپراتوریِ غربی سامون وَری مشکلات ور بخرده و سلوکوس دوم مجبور بیه پارت ره ول هاکنه، که ارشک ره فرصت هدائه شه سامونون ره دِباره از سر بَیره و احتمالاً ونه سامون ره جنوب وری جه ویشته هم هاکنه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}} در واقع، ارشکِ آپاسیاکه وری عقب‌نشینی، شاید اتا استراتژیک حرکت بی‌یه، چون سلوکوس دوم نا ونه تعقیب هاکردنِ قِد ره داشته و نا صلح معاهده دَوِستنِ زمون ره داشته.{{sfn|Gaslain|2016|p=5}} ارشک یونانی-بلخیون جه هم اتحاد دَوِست بی‌یه،{{sfn|Dąbrowa|2012|p=169}} که تأیید کانده که دِ تا قدرتِ میونِ ارتباط احتمالاً خله قبل‌ته برقرار بئی‌بی‌یه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} رومی تاریخ‌نویس [[یوستین (تاریخ‌نویس)|یوستین]] گپ جه، ارشک «پارتی دولت ره ساکن هاکرده، سرباز جمع هاکرده، دز (قلعه) بساته و شه شهرون ره قائم هاکرده.»<ref name="JUS" /> آساک به کنار، وه [[دارا (پارت)|دارا]] شهر ره هم، زاپاورتنون کوه دله، که پارت دله اتا جا هسته، بساته.{{sfn|Weiskopf|1993|pp=671-672}} [[نسا]] شهر ره هم، که ارشک بسات بی‌یه، بعداً اشکانیونِ شاهی اقامتگاه عنوان جه، اولین قرن پیش از میلاد استفاده بی‌یه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=179-180}} === جانشینی === [[Image:Nisa-Overview-2015.JPG|thumb|300px|[[نسا]]یِ شهرِ خرابه‌ئونِ که إسا [[ترکمونستون]] دله کته و زمونی [[اشکانی امپراتوری|اشکانیون]]ِ شاهی اقامتگاه بی‌یه.]] خله گدر وسّه، ارشکِ جانشینی خط و تاحدی ونه تاریخی بی‌ین، معلوم نیّه و تاریخ‌شناسون گپ-به-گپ داشتنه که وه بمرده په چتی بیّه. این آسنی که ارشک و ونه برار تیرداد پرنیون همراکت شورش دله دئینه، باعث بیّه ژان فوآ-وایان ۱۷۲۵ دله پیشنهاد هاده اشکانی سلسله تیرداد وسه بموندسته ولی اسا این روایت ره کنار بی‌یشتنه. دانشموندون فکر کاردنه که ارشکِ بمردن په، تیرداد ونه جانشین، اشکانی سلسله شاه بیه.{{sfn|Foy-Vaillant|1725|pp=1ff.}}<ref>{{harvtxt|Wolski|1962|pp=139–142}}, for a summary of the old historiography since Foy-Vaillant.</ref> اینتا بعضی مختلف نظریه‌ئون ره باعث بیه، من‌جمله اتی که ارشک ره افسانه‌ای چهره دونسته، درحالی‌که اشکانیون مؤسس ره تیرداد ره نسبت دائه.{{sfn|Bivar|1983|p=29, 30}} ۱۹۵۷ و ۱۹۶۲ میون لهستونی مورّخ، یوزف وولسکی، ات‌سری مقاله دله مخالف دیدگاه بنویشته که باته: ارشک بی‌یه که اشکانیون ره بساته و تیرداد هسته که افسانه‌ای بی‌یه.<ref>{{harvtxt|Wolski|1959}} and {{harvtxt|Wolski|1962|p=145}}. The author's main argument was that Justin was misunderstood in previous studies, which also relied too much on [[Arrian]]—a Greek historian whose work comprises numerous mistakes.</ref> اینتا نظریه، اون گدر جه، ویشته دانشموندون جه، کچیک اختلافون همراهی، پشتیبانی بیه، تا این که نسا شهر دله اتا [[استراکون]] (بنویشته هستکا) کشف بیّه و این نظریه ره تأیید هاکرده چون ارشکِ نوم ره ونه‌سر داشته.{{sfn|Bivar|1983|p=30}} علایده بر این، سکه‌شناسیِ دیتائون و منابعِ اخیر آنالیز اینتا نتیجه ره رسینه که تیردادِ شخصیت واقعاً داستانی هسته و ارشک تا شه بمردن گدر، ۲۱۷ پیش از میلاد، سلطنت ره إدامه هدائه و ونه جانشین ونه ریکا، [[ارشک دوم اشکانی|ارشک دوم]] بی‌یه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=169}} == سکه‌ئون == [[Image:Coin of Arsaces I (2), Nisa mint.jpg|thumb|ارشکِ سکه، نیسا ضرابخانه.]] اساساً، ارشکِ سکه‌ئون «همه‌یِ بعدی اشکانی شاهونِ سکه‌ئونِ نمونه ره تأمین هاکردنه؛ فقط ات‌که کچیک تغییرات داشتنه».{{sfn|Rezakhani|2013|p=766}} [[خداداد رضاخانی]] گنه که ونه سکه‌ئون خله عناصر ره سولوکیون و پیشین هخامنشی شهرب سکه‌ئون ره مونه ولی وه با این حال چنتا نوآوری هاکرده که وشون ره ونه پیشینیون جه فرق إلنه.{{sfn|Rezakhani|2013|pp=766-767}} [[علیرضا شاپور شهبازی]] گپ جه، ونه سکه‌ئون سر، ارشک «عمداً سولوکی سکه‌ئون جه فاصله گیرنه تا شه وطن‌دوستی و شاهی أرمون ره تأکید هاکنه»؛{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}} سولوکی معمولِ دیم، [[آپولون]] ِخدا بی‌یه که [[اومفالوس]] سر نیشت بی‌یه و کمون شه دست گیرنه؛ این عکس ره اتا کموندار جه عوض هاکردنه که ارشک ره بصتینکلا سٮراق دِنه،{{efn|فابریتزیو سینیسی گپ جه، دانشموندون کموندارِ هویت خَوِری اختلاف دارنه. سینیسی گپ جه، کماندار ممکن هسته اشکانیونِ اتا «خدا بئی» جدّه یا ساده‌تر خِدی اشکانی شاه ره نشون هاده. سینیسی گنه: «قطعی جواب سخت هسته، ولی چون سولوکی آپولونِ اومفالوس سر همراهی ارتباط هنتا اون مرحله دله واضح نی‌یه، چون اشکانی کماندار اتا چارپایه سر نیشته، شاید ونه هخامنشی ارتباطون ره تأکید هاکردن: اینان واقعیت دله نیشته کماندارِ دیم، کارن لقب و ونه سرِ نرم کلاه همراهی زمینه ره آماده کانّه. اینکه زنده ارشک ممکن هسته شه ره قدیمی ایرانی امپراتوری وارث عنوان جه نمایندگی هاکرده بوو، البته اینتا ره رد نَکانده که ونه یاد بعداً اتا جور خاص احترام موضوع بیه، ولی ایرانی شاهی جد-پرستی شخصیت هنتا مشکل‌دار هسته».{{sfn|Sinisi|2012|p=280}}}} که اتا چارپایه سر نیشته (بعضی هخامنشی شهربون، [[داتامش]] واری، همین سبک جه) درحالی‌که [[سکا]]یی لباس و اتا نرم کلاه پوشنه، که وه ره ''[[باشلیق]]'' گنّه.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}} بعضی کتیفه‌ئون دله ارشکِ سکه‌ئون سر وه ره ''کارنی''{{efn|که ''کرنی'' یا ''کارن'' هم نویسِنّه.{{sfn|Rezakhani|2013|p=767}}{{sfn|Sinisi|2012|p=280}} دیوید سلوود گپ جه، اینتا آرامی کلمه ممکن هسته [[کارن خاندان|«کارن» خانواده نوم]] همراهی همریشه بوو، ولی وه اضافه کانده که «هخامنشی استفاده دله»، وه ''οτρατηγόs'' معادل بی‌یه و اینتی «اشرافی خاندان وسّه ماره فرض‌بئی معنی جه نزدیک».{{sfn|Sellwood|1983|p=280}}}} گنّه (ونه یونانی معادل ''[[اتوکراتور]]'' بی‌یه)، که اتا لقب بی‌یه که گت‌گت [[هخامنشی نظامی]] رهبرون، [[پچیک کوروش]] واری، شه‌سه گیتنه.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}}{{efn|[[خداداد رضاخانی]] گنه که ارشکِ اولیه سکه‌ئون ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΟΣ کتیفه ره دارنه. اینتا خاص سکه‌ئون، ظارا تنها شواهدِ اینتا لقب استفاده‌یِ اشکانیون وسه هستنه. رضاخانی گنه که ممکن هسته «اتا اولیه سولوکی سروری تسلیم ره پیشنهاد هاده، چون لقب نشون دنه که ارشک اول شه ره پارتِ منصوب نظامی والی دونسته، که اینتا حقیقت ممکن هسته ونه بگذشتی ره هم سراق هاده که وه [[اندراگوراس (سولوکی شهرب)|اندراگوراس]]، پارتِ شورشی سولوکی شهرب، جانشین هسته». همون منطق جه، رضاخانی گنه که «بعضی نسایِ ضرب‌بئی سکه‌ها، یونانی دله ارشکِ نوم پلی، آرامی ''کرنی'' لقب ره دارنه، ارشک وسّه اتا هخامنشی نظامی لقب إلنه، که یونانی لقب جه عوض بیّه».{{sfn|Rezakhani|2013|p=767}}}} اینتا لقب إستفاده جه، ارشک عمداً شه ره شهرب جه بالاتر بی‌یشته، ولی همزمون شاهی لقب ''[[بازیلئوس]]'' (شاه) إستفاده جه جلوگیری هاکرده، که وه ره سولوکی شاهی سنتِ پیروی ره پیشنهاد کرده که وه رد کرده.{{sfn|Olbrycht|2021|p=251}} ایرانی دیدگاه جه، ''بازیلئوس'' لقبِ اهمیت کم بی‌یه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=252}} ارشک ظارا شه بساته شهر — نسا ره، شه سکه‌ئونِ ضرابخانه جاجیگاه یشته.{{sfn|Curtis|2007|p=8}} ارشکِ سکه‌ئون هردی نقره و برنز دله ضرب بَینه.{{sfn|Rezakhani|2013|p=766}} ارشکِ نقره‌یِ ''[[درهم]]'' (که اشکانیونِ اصلی واحد بیه) ونه بی‌ریش نقش ره سکه دیم نشون دنه، راست وَری ره إشنه، سولوکی شاهونِ سکه‌ئونِ دیم واری هسته.{{sfn|Sinisi|2012|pp=276, 279}} فابریتزیو سینیسی گپ جه، همینتی، سکه پشت هم هنیشته کموندار چپ وَری چرخ گیرنه.{{sfn|Sinisi|2012|p=279}} یونانی کتیفه ΑΡΣΑΚΟΥ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΟΣ، ''درهمون''ِ طرفون دله، دِ تا عمودی خط دله بنویشته بیه، سولوکی سکه‌ئونِ همون سبک جه.{{sfn|Sinisi|2012|pp=279-280}} سینیسی گنه که ارشکِ سکه‌ئون «فوراً شناسا وانّه که اتا غیر-یونانی حاکم جه صادر بَینه».{{sfn|Sinisi|2012|p=280}} مثلاً، ارشک شه سکه دیم اتا دیک‌بئی و نرم کلاه پوشنه، هخامنشی دوره سکه‌ئون واری، سکه‌یِ پشت هم کموندار دره که ایرانی سوارونِ لباس ره پوشنه.{{sfn|Sinisi|2012|p=280}} == میراث == ارشکِ اعتبار، ونه بمردنِ په، خله توم دوام بیارده. ونه افتخار وسّه اتا اَبَدی [[تش]]، آساک شهر دله، ونه بمردن په روشند هاکردنه که دِ قرن و ویشته، هنتا روشن بی‌یه؛ این روایت ره [[ایزیدور خاراکسی]] گزارش دنه.{{sfn|Isidore of Charax|p=11}} اینتا نشون دنه که شاه اعلام هاکردنِ عمل، مذهبی اهمیت داشته.{{sfn|Frye|1984|p=217}} وه احتمالاً نمادی بی‌یه که باوه اشکانیونِ سلسله درنه تش ره خدمت کنّه، که احتمالاً بساته بیه تا سٮراق هاده که وشون هخامنشی امپراتوریِ وارث بینه.{{sfn|Boyce|1986|p=87}} ونه دستاوردون وسّه، ارشک ره «ملتِ پی‌یر» عنوان جه اِشناسینه و ونه نوم، اتا شاهی افتخاری لقب بیّه که همه اشکانی شاهون، ونه دستاوردونِ تحسین جه، إستفاده کاردنه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=169}}{{sfn|Kia|2016|p=23}}{{efn|رضاخانی گنه: «اگرچه همه اشکانی شاهون شه شخصی نوم ره داشتنه، که یونانی-رومی منابع دله و بعضی گدر بابلی نجومی روزنومه‌ئون دله تأیید بَینه، وشون جهون دله ارشک لقب ره شه سلطنت نوم عنوان جه استفاده کاردنه، ظارا ارشک اول افتخار وسّه، اگرچه حتا اون سلسله‌یِ بنیان‌گذار ممکن هسته اتی شخصی نوم داره و ونه نوم تیرداد (پارتی *trd’t) بوئه، که ارشک ره سلسله قبیله نوم کانده. در واقع، اشکانی تاریخ وسّه روایی منابع دنی‌یه و سکه‌شناسی شواهدِ جه که اشکانی تاریخ بازسازی وسّه اغلب کار بزه وونه، ارشک لقبِ جهانی استفاده، ماره اشکانی سلسله تاریخِ فهمِ خاص مانع ره ایجاد کانده.»{{sfn|Rezakhani|2013|page=767}}}} این نوم همچنین اشکانیون ره افسانه‌ای [[کیانیون|کیانی]] حاکمون جه وصل کارده، که وشون سلسله شرقی ایرانِ مردم دله پارتیون و داهه واری، وَر هنتا یاد دیّه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=253}} اتا داستانی ادعا بعداً، ۲اُمین قرن پیش از میلاد جه، اشکانیون جه بساته بیه، که ارشک ره هخامنشیِ [[گت شاهون]]، اردشیر دومِ زک‌زا معرفی هاکرده.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=179}} ارشکِ خانواده، چار-و-نیم قرن حکومت کاردنه، تا این که [[ساسانیون]]، ۲۲۴ میلادی دله، وشون ره کنار دینگونه. حتا اون گدر هم، ارشکِ تیر-تبار نفوذ و اقتدار داشتنه؛ [[ایران هفت‌تا گت خاندان]] جه اتاشون [[کارن خاندان]] هستنه که چن تا مهمِ ایرانی شخصیتون وشون جه إمونه؛ ۶اُمین-قرن وزیر [[بزرگمهر]]، و ۹اُمین-قرن شاهزاده و شورشی [[مازیار]] ({{reign|۸۱۷|۸۳۹}}) واری.{{sfn|Pourshariati|2017}} اشکانیون [[تبرستون]]، [[قفقاز]] و [[ارمنستان اشکانی سلسله|ارمنستان]]، [[قفقازی آلبانی اشکانی سلسله|قفقازی آلبانی]] و [[ایبریا اشکانی سلسله|ایبریا]] تاریخ دله مهم نقش داشته؛ وشونِ حکومتون، اشکانی سلسله‌یِ چله‌ئون بینه که خله توم حکومت کاردنه. [[پروکوپیوس]] گپ جه، حتی ۶اُمین قرنِ اواخر، ارمنی شازده‌ئون هنتا شه اشکانی میراث و ارشکِ شخصیت ره یاد داشتنه.{{sfn|Pourshariati|2008|p=44}} == شجره‌نومه == {| style="border-spacing: 2px; border: 1px solid darkgray;" |+'''راهنما''' |{{tree chart/start}}{{tree chart|KoK|KoK=Orange|boxstyle_KoK=background-color:#F7BE81;}}{{tree chart/end}} |[[شاهونشاه]] |{{tree chart/start}}{{tree chart|KING|KING=Yellow|boxstyle_KING=background-color:#ff9;}}{{tree chart/end}} |[[List of Parthian kings|شاه]] |} {{Tree chart/start}} {{Tree chart| | | | | | | | | | PHR | | | | | | | | | | | | | | | PHR = فریاپیت | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |,|-|^|-|.| | | | | | | | | | | | | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |!| | | |!| | | | | | | | | | | | | || border=1}} {{Tree chart| | | | | | | |ARS| |UNK| | | | | | | | | | | | | | | |ARS='''ارشک اول'''<br/>({{reign|247|217 BC}})|boxstyle_ARS=background-color:#ff9;|UNK=بی‌نوم|border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |!| | | |!| | | | | | | | | | | | UNL = بی‌نوم زنا| border=1}} {{Tree chart| | | | | | | |AR2| |UNK| | | | | | | | | | | | | | | | | AR2 = [[ارشک دوم]]<br/>({{reign|217|191 BC}})|UNK=بی‌نوم|boxstyle_AR2=background-color:#ff9;||boxstyle_CA=background-color:#ff9;|border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | || border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | | | | |PHR| | | | | | | | | | | | | | | | PHR = [[فریاپت]]<br/>({{reign|191|176 BC}})|boxstyle_PHR=background-color:#ff9;| border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |,|-|-|-|+|-|-|-|.| | | | | | | | | | | | | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | |PHR| |MIT| |ART| | | | | | | | | | | | | | PHR = [[فرهاد اول]]<br/>({{reign|176|171 BC}})| MIT = [[مهرداد اول]]<br/>({{reign|171|132 BC}})| ART = [[اردوان اول]]<br/>({{reign|127|124/3 BC}})||boxstyle_PHR=background-color:#ff9;|boxstyle_ART=background-color:#ff9;|boxstyle_MIT=background-color:#F7BE81;|border=1}} {{Tree chart/end}} == یادداشت == <references group="lower-alpha"/> == په‌نویس == {{په‌نویس|2|چپ‌چین=بله}} == منابع == === باستونی منبع === {{چپ‌چین}} * {{cite book | author=Isidore of Charax | author-link=Isidore of Charax | title=Parthian Stations}} *Justin, Epitome of the Philippic History of Pompeius Trogus. *Ammianus Marcellinus, ''Res Gestae''. *Strabo, ''Geographica''. {{پایان چپ‌چین}} === تازه منبع === {{چپ‌چین}} {{sfn whitelist|CITEREFLecoq1985}} * {{cite book | last = Axworthy | first = Michael | author-link = Michael Axworthy | title = A History of Iran: Empire of the Mind | url = https://archive.org/details/historyiranempir00axwo | url-access = limited | year = 2008 | publisher = Basic Books | location = New York | pages = [https://archive.org/details/historyiranempir00axwo/page/n18 1]–368| isbn = 978-0-465-00888-9 }} * {{cite book | title = Zoroastrians: Their Religious Beliefs and Practices | year = 1984 | publisher = Psychology Press | last = Boyce | first = Mary | author-link = Mary Boyce | pages = 1–252 | isbn = 9780415239028 | url = https://books.google.com/books?id=a6gbxVfjtUEC&q=false }} * {{cite book | title = The History of Ancient Iran | year = 1984 | publisher = C.H.Beck | last = Frye | first = Richard Nelson | author-link = Richard N. Frye | pages = [https://archive.org/details/historyofancient0000frye/page/n20 1]–411 | isbn = 9783406093975 | url = https://archive.org/details/historyofancient0000frye | url-access = registration | quote = false. }} * {{Cite book|title=Cambridge History of Iran|volume=3a|last=Bickerman|first=Elias J.|authorlink=Elias Joseph Bickerman|chapter=The Seleucid Period|pages=3–20}} * {{Cite book|title= Cambridge History of Iran|volume=3a|last=Bivar|first=A.D.H.|authorlink=Adrian David Hugh Bivar|chapter=The Political History of Iran under the Arsacids|pages=21–99 }} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Arsacids iv. Arsacid religion | last=Boyce | first=M. | author-link=Mary Boyce | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/arsacids-iv | volume=2 | fascicle=5 | pages=540–541 }} * {{cite book|last=Curtis|first=Vesta Sarkhosh|author-link=Vesta Sarkhosh Curtis|chapter=The Iranian Revival in the Parthian Period|pages=7–25|title=The Age of the Parthians: The Ideas of Iran|volume=2|year=2007|publisher=I.B. Tauris & Co Ltd., in association with the London Middle East Institute at SOAS and the British Museum|location=London & New York|editor-last1=Curtis|editor-first1=Vesta Sarkhosh|editor-link1=Vesta Sarkhosh Curtis|editor-last2=Stewart|editor-first2=Sarah|isbn=978-1-84511-406-0}} * {{cite book |first1=Edward |last1=Dąbrowa |editor1-last=Daryaee |editor1-first=Touraj |editor1-link=Touraj Daryaee |title=The Oxford Handbook of Iranian History |date=2012 |publisher=Oxford University Press |chapter=The Arsacid Empire |pages=1–432 |isbn=978-0-19-987575-7 |url=https://books.google.com/books?id=K-poAgAAQBAJ |access-date=2019-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190101051501/https://books.google.dk/books?id=K-poAgAAQBAJ&pg |archive-date=2019-01-01 |url-status=dead }} * {{cite book | title = Religions of Iran: From Prehistory to the Present | year = 2013 | publisher = Oneworld Publications | last = Foltz | first = Richard | author-link = Richard Foltz | pages = 1–368 | isbn = 9781780743097 | url = https://books.google.com/books?id=sZRGAQAAQBAJ }} * {{cite book |last=Gaslain|first=Jérôme|editor-last1=Curtis|editor-first1=Vesta Sarkhosh|editor-last2=Pendleton|editor-first2=Elizabeth J.|editor-last3=Alram|editor-first3=Michael|editor-last4=Daryaee|editor-first4=Touraj|title=The Parthian and Early Sasanian Empires: Adaptation and Expansion |date=2016 |publisher=Oxbow Books |isbn=9781785702082 |chapter=Some Aspects of Political History: Early Arsacid Kings and the Seleucids}} * {{cite book |last=Ghodrat-Dizaji|first=Mehrdad|editor-last1=Curtis|editor-first1=Vesta Sarkhosh|editor-last2=Pendleton|editor-first2=Elizabeth J.|editor-last3=Alram|editor-first3=Michael|editor-last4=Daryaee|editor-first4=Touraj|title=The Parthian and Early Sasanian Empires: Adaptation and Expansion |date=2016 |publisher=Oxbow Books |isbn=9781785702082 |chapter=Remarks on the Location of the Province of Parthia in the Sasanian Period}} * {{cite book |first1=Stefan R. |last1=Hauser |editor1-last=Potts |editor1-first=Daniel T. |title=The Oxford Handbook of Ancient Iran |date=2013 |publisher=Oxford University Press |chapter=The Arsacids (Parthians)|pages=728–751|isbn=9780190668662|url=https://books.google.com/books?id=Z_tRvgAACAAJ}} * {{cite journal | last1=Kazemi |first1=Hashem | last2=Dehpahlavan |first2=Mostafa | title=Parthian Arsacids or Scythian Arsacids? The emergence of the Arsacid based on written sources and archaeological evidence (Sources, Obstacles and Challenges) | journal=Journal of Iranian Studies |date=2023 |volume=13 |issue=4 |pages=1–22 |url=https://journals.ut.ac.ir/article_90918.html |issn=2676-4601 |doi=10.22059/jis.2023.350547.1167 |lang=fa}}. * {{cite book|last1=Kia|first1=Mehrdad|title=The Persian Empire: A Historical Encyclopedia [2 volumes]|date=2016|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1610693912|url=https://books.google.com/books?id=B5BHDAAAQBAJ&q=false}} * {{cite book|last1=Hoover|first1=Oliver D.|title=''Handbook of Syrian Coins: Royal and Civic Issues, Fourth to First Centuries BC'' [The Handbook of Greek Coinage Series, Volume 9]|location = Lancaster/London |date=2009|publisher=Classical Numismatic Group}} * {{Encyclopædia Iranica | article=Aparna | last=Lecoq | first=P. | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/aparna-c3k | volume=2 | fascicle=2 | page=151}} * {{cite book |last=Olbrycht|first=Marek Jan|year=2021|title=Early Arsakid Parthia (ca. 250-165 B.C.)|publisher=Brill|url=https://books.google.com/books?id=OHkxEAAAQBAJ|isbn=978-9004460751}} *{{Cite book |last=Overtoom |first=Nikolaus Leo |url=https://global.oup.com/academic/product/reign-of-arrows-9780190888329 |title=Reign of Arrows: The Rise of the Parthian Empire in the Hellenistic Middle East |publisher=Oxford University Press |year=2020 |isbn=9780190888329}} * {{Encyclopædia Iranica Online | article=Kārin | last=Pourshariati | first=Parvaneh | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/karin | year=2017 }} * {{cite book |last = Pourshariati |first = Parvaneh |title = Decline and Fall of the Sasanian Empire: The Sasanian-Parthian Confederacy and the Arab Conquest of Iran |location = London and New York |publisher = I.B. Tauris |year = 2008 |isbn = 978-1-84511-645-3 |url = https://books.google.com/books?id=I-xtAAAAMAAJ }} * {{cite book |last1=Rezakhani |first1=Khodadad |author-link1=Khodadad Rezakhani|editor-last=Potts|editor-first=Daniel T.|editor-link=Daniel T. Potts|title=The Oxford Handbook of Ancient Iran |date=2013 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0199733309 |chapter=Arsacid, Elymaean, and Persid Coinage}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Arsacids ii. The Arsacid dynasty | last=Schippmann | first=K. | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/arsacids-ii | volume=2 | fascicle=5 | pages=525–536 }} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Apasiacae | last=Schmitt | first=R. | author-link=Rüdiger Schmitt | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/apasiacae-tribe | volume=2 | fascicle=2 | pages=151–152 | year=1986 }} * {{Cite book|title= Cambridge History of Iran|volume=3a|last=Sellwood|first=David|chapter=Parthian Coins}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Arsacids i. Origins | last=Shahbazi | first=A. Sh. | author-link=Alireza Shapour Shahbazi | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/arsacids-i | volume=2 | fascicle=5 | page=525 }} * {{cite book |last1=Sinisi |first1=Fabrizio |editor1-last=Metcalf |editor1-first=William E. |title=The Oxford Handbook of Greek and Roman Coinage |date=2012 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0195305746 |chapter=The Coinage of the Parthians}} * {{cite book | first=Jean | last=Foy-Vaillant | title=[[iarchive:arsacidarumimper01foyv/page/n5|Arsacidarum imperium, sive, Regum Parthorum historia : ad fidem numismatum accommodata]] | volume=1 | publication-place=Paris | date=1725}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Dārā (city) | last=Weiskopf | first=Michael | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/dara-the-name-of-a-parthian-city-and-of-a-byzantine-garrison-town-of-the-sasanian-period | volume=6 | fascicle=6 | pages=671–672 }} * {{cite journal | first=Józef | last=Wolski | jstor=4434614 | title=L'Historicité d'Arsace Ier | language=fr | work= Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte |volume=8 | issue=2 | date=April 1959 | pages=222–238}} * {{cite journal | first=Józef | last=Wolski | jstor=4434737 | title=Arsace II et la Généalogie des Premiers Arsacides | language=fr | work=Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte | volume=11 | number=2 | date=April 1962 | pages=138–145}} {{پایان چپ‌چین}} {{S-start}} {{S-hou|[[اشکانیون|اشکانی شاه]]||||۲۱۷ پ‌م}} {{S-new}} {{S-ttl|عنوان=[[List of Parthian monarchs|پارتِ شاه]]|سال‌ها=۲۴۷–۲۱۷ پ‌م}} {{S-aft|بعد=[[ارشک دوم]]}} {{S-end}} {{اشکانیون شاهون}} [[رج:اشکانیون شاهون]] sezy9dx8fcadzw1o8hqh6bw1r2xrx4d 417028 417026 2026-11-12T09:10:02Z محک 1023 417028 wikitext text/x-wiki {{خار بنویشته}} {{صندخ/شخص | name = ارشک اول{{سخ}}{{lang|xpr|𐭀𐭓𐭔𐭊}} | title = | image = Coin of Arsaces I (1), Nisa mint.jpg | image_size = 300px | caption = ارشک اولِ سکه. سکه پشت‌دیم، اتا نیشته کموندار ره نشون دنه که نشونه گیرنه، [[یونانی زوون|یونانی]] کتیفه همراهی: «ΑΡΣΑΚΟΥ» (راست) و «[AYT]OKPATOP[OΣ]» (چپ)، یعنن «ارشک [[اتوکراتور|اتوکراتور]]» [ ِسکه]. | succession = [[اشکانی امپراتوری|اشکانی سلسله]]ِ شاه | reign = ۲۴۷ – ۲۱۷ پیش از میلاد | coronation = | full_name = | predecessor = | successor = [[ارشک دوم اشکانی|ارشک دوم]] | issue = [[ارشک دوم اشکانی|ارشک دوم]] | dynasty = | father = فریاپیت | death_date = ۲۱۷ پیش از میلاد | death_place = [[پارت]] | religion = [[زرتشتی دین]] }} '''ارشک اول''' ({{IPAc-en|ˈ|ɑr|s|ə|s|iː|z}}؛ {{langx|grc|Ἀρσάκης}}؛ {{langx|xpr|{{script|Prti|𐭀𐭓𐭔𐭊}}}}) [[اشکانی امپراتوری|اشکانیون]]ِ اولین شاه بی‌یه که ۲۴۷ جه تا ۲۱۷ پیش از میلاد سلطنت هاکرده و وه ره [[اشکانی امپراتوری|اشکانی سلسله‌یِ]] مؤسس إشناسنّه و دیگر شاهون ونه همنوم بینه. ارشک [[پرنی]] رهبر بی‌یه، که [[داهه]]‌یِ اتحادیه‌یِ ۳تا [[سکاییون|سکایی]] قبیله‌ئون دله دئی‌یه. وه شه سلسله ره ۳اُمین قرنِ میون تأسیس هاکرده، وه اول، [[پارت]]ِ [[شهرب]] (که اسا [[ترکمنستان]] و [[ایرون]] میون رَسِد بیه) و [[اندراگوراس (سولوکی شهرب)|اندراگوراس]] ره فتح هاکرده و اینطرزی [[سولوکی امپراتوری]] ره هاپته و وشونِ علیه جنگ دکته. وه شه سلطنتِ باقی ره منطقه دله شه حکومت ره قائِم هاکردن وسّه گذرنی‌یه و موفق بیه سولوکیونِ تلاشون ره پارتِ دِباره فتح هاکردن وسّه هِرِستنه. ارشک شه بدست بیاردی‌ئون وسّه، اشکانی شاهون میون محبوب بی‌یه و ونه نوم ره شاهونِ افتخاری لقب وسّه إستفاده کاردنه. ونه بمردن گدر، ارشک اتا قوی دولتِ پایه ره بی‌یشت بی‌یه،{{sfn|Kia|2016|p=xxxiv}} که آخرسری ونه گتِ برارزا، [[مهرداد اول اشکانی|مهرداد اول]]، گدر امپراتوری تبدیل بیه و وشون [[شاهونشاه]] لقب ره بَییتنه.<ref>{{harvnb|Dąbrowa|2012|p=179}}; {{harvnb|Schippmann|1986|pp=525–536}}</ref> ارشکِ جانشین، ونه ریکا [[ارشک دوم|ارشک دوم]] بی‌یه. منابع دله ارشک خَوِری خله کم بنویشت هسته و منحصراً اونچی دومبی یونانی و رومی روایتون جه إنه که ونه بمردنِ معاصر دوره بنویشته بَینه. نتیجتاً، ونه سلطنت کم بشناسی هسته. ونه وجود ره حتا مدرن دانشموندون زیر سؤال بَوردنه تا اینکه نو مطالعات و باستان‌شناسی کشفیات، ۱۹۶۰ سالون دله ونه هویت ره تأیید هاکردنه. ==نوم== ''{{lang|la|Arsacēs}}'' [[یونانی زوون]] دله، {{transliteration|grc|Arsákēs}} ({{lang|grc|Ἀρσάκης}}) ِ[[لاتین]] شکل هسته، که شه [[پارتی زوون]] {{transliteration|xpr|Aršak}} ({{langx|xpr|{{script|Prti|𐭀𐭓𐭔𐭊}}}}) جه إنه. این نوم، [[قدیمی ایرانی]] {{transliteration|mis|R̥šan}} ِتصغیر هسته، که «قهرمون» معنی دنه. این نوم ره [[فارسیون|فارسی]] [[هخامنشی امپراتوری]]ِ بعضی حاکمون هم إستفاده کردنه، من‌جمله [[اردشیر دوم]] ({{reign|۴۰۴|۳۵۸ پیش از میلاد}})، که اشکانیون وه ره شه جَد دونستنه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=253}} ==زمینه == [[Image:Parthian mounted archer.jpg|thumb|اشکانی سوار و کموندار؛ موجستمه إسا [[پالاتزو ماداما، تورین]] دله کته.]] ارشکِ زندگی خَوِری منابع خله فرق کانّه. وه ره ویشته یونانی و رومی منابع جه اِشناسنّه، که بعدی [[روم و اشکانیون جنگ]] وسّه ونجه و ونه سلسله جه دشمن بینه.{{sfn|Kia|2016|p=171}} [[ایران]]ِ ملی تاریخ دله، ونه نسب ره چنتا اسطوره‌ای دیم سٮراق هدانه که بصتینکلا [[کی قباد]]، کی آرش، دارا (هومایِ ریکا) یا [[آرش]]، کموندارِ قهرمون زک‌زا جه بی‌یه. ارشک و آرشِ همراهی و ارتباط، وشونِ نومونِ شباهت و ارشکِ سکه‌ئون که وه ره کموندار عنوان جه یاردنه وسّه هسته.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}} [[روم باستان|رومی]] تاریخ‌نویس، [[آمیانوس مارسلینوس]] گپ جه، ارشک اتا پست‌نسب دزد بی‌یه که شه کِردِکار و چک‌په بزوئن په، سولوکی پارس ره حمله و فتح هاکرده و نیکاتور سلوکوس ره شکست هدائه و «مقدونی پادگانون» ره درهشنی‌یه.<ref>Marcellinus,[[wikisource:The_Roman_History_of_Ammianus_Marcellinus/Book_XXIII]]</ref> ویشته قبول‌بئی نظریه، یونانی جوغرافی‌دون [[استرابون]]ِ هسته:{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}}{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}}{{sfn|Curtis|2007|p=7}} ونه گپ جه، ارشک اتا [[سکاییون|سکایی]] قبیله دله رئیس بی‌یه که [[پرنی]] رهبر بینه و [[مرکزی آسیا]]یِ [[داهه]] اتحادیه‌یِ سه تا [[سکاییون|سکایی]] قبیله‌ئون جه اتا وشون بینه.<ref>Strabo, [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Strabo/11I*.html xi. 9].</ref> داهه شه قدرت ره کاملاً اسب‌سواری سر بنا هاکرد بینه و اینتی خله متحرک و ذیل نیرو داشتنه که خطر گدر تونستنه [[آرال دریا]]یِ جنوب وَری عقب هنیشن.{{sfn|Axworthy|2008|p=32}} همینتا وسّه، دیگه امپراتوریون وشون ره کنترل هاکردنِ تلاش دله مشکل داشتنه.{{sfn|Axworthy|2008|p=32}} بعضی تاریخ‌نویسون، هاشم کاظمی و مصطفی دهپهلوان واری، اتا جایگزینِ فرضیه دنّه که ارشک، [[فارسیون|فارس]] بی‌یه. وشون [[آپولودوروس آرتمیتایی]]، [[یوستین (تاریخ‌نویس)|یوستین]] و [[استرابون]]ِ روایتون همراهی موافق نینه که [[ارشک اول]] ره [[پرنیون حمله پارت وری|مهاجم]] [[پرنی]] جه بی‌یه؛ بلکوم وشون [[آریان]]، [[کاسیوس دیو]] و [[زوسیموس (تاریخ‌نویس)|زوسیموس]] همراهی موافق هستنه که ارشک اول وسّه، [[پارت]] دله بومی و [[فارسیون|پارسی]] ریشه فرض کانّه. داهه اول‌سر، ۴^اُمین قرن پیش از میلاد دله، [[سیحون|جاکسارتس]] میون زندگی کاردنه، ولی کم‌کم جنوب وَری رُش هکتنه، احتمالاً ۳^اُمین قرنِ اول دله.{{sfn|Gaslain|2016|p=3}} وشون اول جنوب‌شرق وری بمونه و بلخ ره مهاجرت هاکردنه، ولی اونجه جه در-بمو بینه و نتیجتاً شه مسیر ره غرب وری عوض هاکردنه.{{sfn|Gaslain|2016|p=3}} وشون کم‌کم پارت دله ساکن بینه، اتا منطقه [[مازرون دریا]]یِ جنوب‌شرقی بخش دله، که تقریباً اسا ایرانِ [[خراسان اوستان]] و جنوبی [[ترکمونستون]] جه مطابقت کانده.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}}{{sfn|Ghodrat-Dizaji|2016|p=42}} اینتا منطقه اون گدر سولوکیونِ حکومت دله دئی‌یه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} ۲۸۲/۱ پیش از میلاد جه، پارت دله پرنی‌ها نفوذ ویشته بیّه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} پرنیون تنها کسونی نئینه که پارت ره مهاجرت هاکردنه، چون منطقه دائماً شمال جه ایرانی مهاجرونِ نو مردمون ره شه سامون دله قبول کرده.{{sfn|Pourshariati|2008|p=20}} پرنیون اتا شرقی ایرانی قبیله بینه که [[ایران باستانی دین|ایرانِ باستانی دین]] ره پرستش کاردنه.{{sfn|Boyce|1986|pp=540-541}} ولی ۳^اُمین قرنِ میونه، وشون محلی پارتی فرهنگ دله جذب بَینه؛ وشون پارتی فرهنگ بئیتنه و اتا [[غربی ایرانی زوونون|شمال-غربی ایرانی زوون]] جه گپ زونه و [[زرتشتی دین]] په‌روو بَینه، حتا شه وسّه زرتشتی نوم دینگونه؛ ارشکِ پییر واری که شه نوم ره «فریاپیت» بی‌یشته، که ونه نوم [[اوستایی]] ''*Friya pitā'' («پی‌یر-دوست») جه بَییته بیه.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}}{{sfn|Boyce|1986|pp=540-541}}{{sfn|Lecoq|1985|p=151}}{{efn|اشکانیون ره عموماً [[زرتشتی]] دونّه، ولی اینتا ره باستان‌شناسون جه ننشنه بائوتن حکماً راسته؟{{sfn|Hauser|2013|p=743}} [[ریچارد فولتز]] و [[پروانه پورشریعتی]] واری تاریخ‌نویسون إستٮدلال هاکردنه که اشکانیون واقعاً [[مهر دین]] ره په‌روو بینه، یعنی [[میترا]] ره پرستش کاردنه.{{sfn|Foltz|2013|p=22}}}} ارشک شه احتمالاً پارت دله دنیا بمو و گت بیه و پارتی زوون جه گپ زوئه.{{sfn|Boyce|1984|p=81}} فرانسوی تاریخ‌نویس ژروم گاسلین گپ جه، ارشک تونست بی‌یه شه زندگیِ ویشتر ره سولوکی سامون دله بگذرنی‌بوشه و حتا ممکن هسته پارتِ محلی مقوم‌ها جه بی‌بوئه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} داهه مردمون خله توم یونانی حاکمونِ ارتش دله اسب‌سوار و کموندار سرباز بینه و وشون ره خدمت کاردنه. [[مقدونیه (باستانی پادشاهی)|مقدونی]] [[گت اسکندر]] ({{reign|۳۳۶|۳۲۳|era=BC}}) جه تا سولوکی [[آنتیوخوس سوم]] ({{reign|۲۲۲|۱۸۷|era=BC}}) دوره اینتی سرباز گیتنه. اینتا نشون دنه که ارشک، که کلاسیک منابع دله «باتجربه سرباز» عنوان جه توصیف بیه، ممکن هسته سولوکی حاکمون یا وشون والیونِ دست‌بن خدمت هاکرد بوئه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=165}} == سلطنت == [[Image:Rome-Seleucia-Parthia 200bc.jpg|300px|thumb|[[پارت]]ِ جاجیگاه و ونه دور-بر.]] === قدرت برسی‌ین و جنگ === حدود ۲۵۰ پیش از میلاد، ارشک و ونه پرنی پیروون [[آستاوه]] ره بَییتنه، که [[اتک]] دره نزدیکی بی‌یه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}} چن سال بعد، احتمالاً حدود ۲۴۷ پیش از میلاد، ارشک [[آساک]] دله شاهی وسّه تاج‌گذاری هاکرده و اتا شهر ره شه وسّه بسات بی‌یه و اشکانی شاهونِ قَورستونی بعداً اونجه بیّه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=179-180}} ونه آساک دله تاج‌گذاری، عموماً اشکانی سلسله‌یِ شروع سال بشناسی وونه.{{sfn|Schippmann|1986|pp=525–536}} حدود ۲۴۵ پیش از میلاد، [[اندراگوراس (سولوکی شهرب)|اندراگوراس]]، که سولوکی پارتِ استانِ والی بی‌یه، شه استقلال ره سولوکی شاه [[سلوکوس دوم کالینیکوس]] ({{reign|۲۴۶|۲۲۵ پیش از میلاد}}) جه اعلام هاکرده و شه ولایت ره مستقل پادشاهی هاکرده.{{sfn|Schippmann|1986|pp=525–536}} پارتِ سولوکی امپراتوری جه سٮوا بیّن و نتیجتاً سولوکی نظامیونِ پشتیبانیِ قطع بیّن په، اندراگوراس شه سامون ره حفظ هاکردن وسّه مشکل ور بخرده و حدود ۲۳۸ پیش از میلاد — ارشک و ونه برار [[تیرداد اول اشکانی|تیرداد اول]]ِ فرماندهی جه{{sfn|Curtis|2007|p=7}}{{sfn|Bivar|1983|p=29}} پرنیون [[پرنیون حمله، پارت ره|پارت ره حمله هاکردنه]] و آستابنه (آستاوا) ره اندراگوراس جه بَییتنه، که اون سامونِ شمالی منطقه بی‌یه و ونه اداری نیشتنگا إسایِ [[قوچان]] نزدیکی بی‌یه.{{sfn|Bickerman|1983|p=19}} [[Image:Seleukos II Kallinikos, Tetradrachm, 246-225 BC, HGC 9-303p.jpg|thumb|left|[[سلوکوس دوم کالینیکوس]]ِ [[تترادراخم]]، [[سولوکی امپراتوری]]ِ شاه (''[[بازیلئوس]]'').{{sfn|Hoover|2009|p=61}}]] اتا پروک بگذشته په، پرنیون پارتِ الباقی مناطق ره اندراگوراس جه بَییتنه و وه ره این جنگ‌ها دله بکوشتنه. استانِ فتح بیّن په، اشکانیون ره یونانی و رومی منابع دله «پارتی» نوم جه اِشناسنه.{{sfn|Kia|2016|p=171}} اینتا اصطلاح ره مدرنِ غربی نویسندگون هم منظم إستٮفاده کانّه، ولی اخیراً تاریخ‌نویس استفان ر. هاوزر گپ جه، «ونه [پارت نوم ره] کنار بی‌یشتن، چون اتا غلط ایده از اتا قومی حاکم رج، چندی‌قومی و چندی‌زوون جمعیت دله، هسته».{{sfn|Hauser|2013|p=730}} خله طول نکشی‌یه که [[هیرکانی]] اوستان ره هم پرنیون فتح هاکردنه.<ref name="JUS">Justin, {{usurped|1=[https://web.archive.org/web/20030902213004/http://www.forumromanum.org/literature/justin/english/trans41.html xli. 5]}}.</ref> سولوکیون این‌گدر دگرستنه و اتا لشکرکشی هاکردنه که منطقه ره پس بیرن و ۲۲۸ پیش از میلاد دله، سلوکوس دومِ رهبری جه سپاه بیاردنه که ارشک وسّه مشکل‌ساز بیه، چون وه همون گدر [[یونانی-بلخی پادشاهی|یونانی-بلخی]] حاکم، [[دیودوتوس دوم]] ({{reign|۲۳۹|۲۲۰ پیش از میلاد}})، جه جنگ دیّه. وه که نخاسته دِ تا جبهه دله هم‌زمون جنگ دکفه، سریعاً دیودوتوس دوم جه صلح پیمون بنویشته.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}} با این حال، وه نَتونسته سولوکیونِ لشکرکشی دیم-به-دیم هرسته و مجبور بیه پارت ره سر بی‌یله بوره مرکزی آسیا دله فراری بوه و اونجه [[آپاسیاکه]] پَلی پناه بَییته.{{sfn|Schmitt|1986|pp=151-152}} سولوکیونِ فتح خله طول نکشی‌یه و سولوکی امپراتوریِ غربی سامون وَری مشکلات ور بخرده و سلوکوس دوم مجبور بیه پارت ره ول هاکنه، که ارشک ره فرصت هدائه شه سامونون ره دِباره از سر بَیره و احتمالاً ونه سامون ره جنوب وری جه ویشته هم هاکنه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=168}} در واقع، ارشکِ آپاسیاکه وری عقب‌نشینی، شاید اتا استراتژیک حرکت بی‌یه، چون سلوکوس دوم نا ونه تعقیب هاکردنِ قِد ره داشته و نا صلح معاهده دَوِستنِ زمون ره داشته.{{sfn|Gaslain|2016|p=5}} ارشک یونانی-بلخیون جه هم اتحاد دَوِست بی‌یه،{{sfn|Dąbrowa|2012|p=169}} که تأیید کانده که دِ تا قدرتِ میونِ ارتباط احتمالاً خله قبل‌ته برقرار بئی‌بی‌یه.{{sfn|Gaslain|2016|p=4}} رومی تاریخ‌نویس [[یوستین (تاریخ‌نویس)|یوستین]] گپ جه، ارشک «پارتی دولت ره ساکن هاکرده، سرباز جمع هاکرده، دز (قلعه) بساته و شه شهرون ره قائم هاکرده.»<ref name="JUS" /> آساک به کنار، وه [[دارا (پارت)|دارا]] شهر ره هم، زاپاورتنون کوه دله، که پارت دله اتا جا هسته، بساته.{{sfn|Weiskopf|1993|pp=671-672}} [[نسا]] شهر ره هم، که ارشک بسات بی‌یه، بعداً اشکانیونِ شاهی اقامتگاه عنوان جه، اولین قرن پیش از میلاد استفاده بی‌یه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=179-180}} === جانشینی === [[Image:Nisa-Overview-2015.JPG|thumb|300px|[[نسا]]یِ شهرِ خرابه‌ئونِ که إسا [[ترکمونستون]] دله کته و زمونی [[اشکانی امپراتوری|اشکانیون]]ِ شاهی اقامتگاه بی‌یه.]] خله گدر وسّه، ارشکِ جانشینی خط و تاحدی ونه تاریخی بی‌ین، معلوم نیّه و تاریخ‌شناسون گپ-به-گپ داشتنه که وه بمرده په چتی بیّه. این آسنی که ارشک و ونه برار تیرداد پرنیون همراکت شورش دله دئینه، باعث بیّه ژان فوآ-وایان ۱۷۲۵ دله پیشنهاد هاده اشکانی سلسله تیرداد وسه بموندسته ولی اسا این روایت ره کنار بی‌یشتنه. دانشموندون فکر کاردنه که ارشکِ بمردن په، تیرداد ونه جانشین، اشکانی سلسله شاه بیه.{{sfn|Foy-Vaillant|1725|pp=1ff.}}<ref>{{harvtxt|Wolski|1962|pp=139–142}}, for a summary of the old historiography since Foy-Vaillant.</ref> اینتا بعضی مختلف نظریه‌ئون ره باعث بیه، من‌جمله اتی که ارشک ره افسانه‌ای چهره دونسته، درحالی‌که اشکانیون مؤسس ره تیرداد ره نسبت دائه.{{sfn|Bivar|1983|p=29, 30}} ۱۹۵۷ و ۱۹۶۲ میون لهستونی مورّخ، یوزف وولسکی، ات‌سری مقاله دله مخالف دیدگاه بنویشته که باته: ارشک بی‌یه که اشکانیون ره بساته و تیرداد هسته که افسانه‌ای بی‌یه.<ref>{{harvtxt|Wolski|1959}} and {{harvtxt|Wolski|1962|p=145}}. نویسنه گنه ونه إشتٮفا این بی‌یه که [[آریان]] سر جه خله تکیه داشته و آریان اتا غلطنویس تاریخدون هسته که نخش بنویشتن جه شؤهره هسته.</ref> اینتا نظریه، اون گدر جه، ویشته دانشموندون جه، کچیک اختلافون همراهی، پشتیبانی بیه، تا این که نسا شهر دله اتا [[استراکون]] (بنویشته هستکا) کشف بیّه و این نظریه ره تأیید هاکرده چون ارشکِ نوم ره ونه‌سر داشته.{{sfn|Bivar|1983|p=30}} علایده بر این، سکه‌شناسیِ دیتائون و منابعِ اخیر آنالیز اینتا نتیجه ره رسینه که تیردادِ شخصیت واقعاً داستانی هسته و ارشک تا شه بمردن گدر، ۲۱۷ پیش از میلاد، سلطنت ره إدامه هدائه و ونه جانشین ونه ریکا، [[ارشک دوم اشکانی|ارشک دوم]] بی‌یه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=169}} == سکه‌ئون == [[Image:Coin of Arsaces I (2), Nisa mint.jpg|thumb|ارشکِ سکه، نسا ضرابخنه.]] اساساً، ارشکِ سکه‌ئون «همه‌یِ بعدی اشکانی شاهونِ سکه‌ئونِ نمونه ره تأمین هاکردنه؛ فقط ات‌که کچیک تغییرات داشتنه».{{sfn|Rezakhani|2013|p=766}} [[خداداد رضاخانی]] گنه که ونه سکه‌ئون خله عناصر ره سولوکیون و پیشین هخامنشی شهرب سکه‌ئون ره مونه ولی وه با این حال چنتا نوآوری هاکرده که وشون ره ونه پیشینیون جه فرق إلنه.{{sfn|Rezakhani|2013|pp=766-767}} [[علیرضا شاپور شهبازی]] گپ جه، ونه سکه‌ئون سر، ارشک «عمداً سولوکی سکه‌ئون جه فاصله گیرنه تا شه وطن‌دوستی و شاهی أرمون ره تأکید هاکنه»؛{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}} سولوکی معمولِ دیم، [[آپولون]] ِخدا بی‌یه که [[اومفالوس]] سر نیشت بی‌یه و کمون شه دست گیرنه؛ این عکس ره اتا کموندار جه عوض هاکردنه که ارشک ره بصتینکلا سٮراق دِنه،{{efn|فابریتزیو سینیسی گپ جه، دانشموندون کموندارِ هویت خَوِری اختلاف دارنه. سینیسی گپ جه، کماندار ممکن هسته اشکانیونِ اتا «خدا بئی» جدّه یا ساده‌تر خِدی اشکانی شاه ره نشون هاده. سینیسی گنه: «قطعی جواب سخت هسته، ولی چون سولوکی آپولونِ اومفالوس سر همراهی ارتباط هنتا اون مرحله دله واضح نی‌یه، چون اشکانی کماندار اتا چارپایه سر نیشته، شاید ونه هخامنشی ارتباطون ره تأکید هاکردن: اینان واقعیت دله نیشته کماندارِ دیم، کارن لقب و ونه سرِ نرم کلاه همراهی زمینه ره آماده کانّه. اینکه زنده ارشک ممکن هسته شه ره قدیمی ایرانی امپراتوری وارث عنوان جه نمایندگی هاکرده بوو، البته اینتا ره رد نَکانده که ونه یاد بعداً اتا جور خاص احترام موضوع بیه، ولی ایرانی شاهی جد-پرستی شخصیت هنتا مشکل‌دار هسته».{{sfn|Sinisi|2012|p=280}}}} که اتا چارپایه سر نیشته (بعضی هخامنشی شهربون، [[داتامش]] واری، همین سبک جه) درحالی‌که [[سکا]]یی لباس و اتا نرم کلاه پوشنه، که وه ره ''[[باشلیق]]'' گنّه.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}} بعضی کتیفه‌ئون دله ارشکِ سکه‌ئون سر وه ره ''کارنی''{{efn|که ''کرنی'' یا ''کارن'' هم نویسِنّه.{{sfn|Rezakhani|2013|p=767}}{{sfn|Sinisi|2012|p=280}} دیوید سلوود گپ جه، اینتا آرامی کلمه ممکن هسته [[کارن خاندان|«کارن» خانواده نوم]] همراهی همریشه بوو، ولی وه اضافه کانده که «هخامنشی استفاده دله»، وه ''οτρατηγόs'' معادل بی‌یه و اینتی «اشرافی خاندان وسّه ماره فرض‌بئی معنی جه نزدیک».{{sfn|Sellwood|1983|p=280}}}} گنّه (ونه یونانی معادل ''[[اتوکراتور]]'' بی‌یه)، که اتا لقب بی‌یه که گت‌گت [[هخامنشی نظامی]] رهبرون، [[پچیک کوروش]] واری، شه‌سه گیتنه.{{sfn|Shahbazi|1986|p=525}}{{efn|[[خداداد رضاخانی]] گنه که ارشکِ اولیه سکه‌ئون ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΟΣ کتیفه ره دارنه. اینتا خاص سکه‌ئون، ظارا تنها شواهدِ اینتا لقب استفاده‌یِ اشکانیون وسه هستنه. رضاخانی گنه که ممکن هسته «اتا اولیه سولوکی سروری تسلیم ره پیشنهاد هاده، چون لقب نشون دنه که ارشک اول شه ره پارتِ منصوب نظامی والی دونسته، که اینتا حقیقت ممکن هسته ونه بگذشتی ره هم سراق هاده که وه [[اندراگوراس (سولوکی شهرب)|اندراگوراس]]، پارتِ شورشی سولوکی شهرب، جانشین هسته». همون منطق جه، رضاخانی گنه که «بعضی نسایِ ضرب‌بئی سکه‌ها، یونانی دله ارشکِ نوم پلی، آرامی ''کرنی'' لقب ره دارنه، ارشک وسّه اتا هخامنشی نظامی لقب إلنه، که یونانی لقب جه عوض بیّه».{{sfn|Rezakhani|2013|p=767}}}} اینتا لقب إستفاده جه، ارشک عمداً شه ره شهرب جه بالاتر بی‌یشته، ولی همزمون شاهی لقب ''[[بازیلئوس]]'' (شاه) إستفاده جه جلوگیری هاکرده، که وه ره سولوکی شاهی سنتِ پیروی ره پیشنهاد کرده که وه رد کرده.{{sfn|Olbrycht|2021|p=251}} ایرانی دیدگاه جه، ''بازیلئوس'' لقبِ اهمیت کم بی‌یه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=252}} ارشک ظارا شه بساته شهر — نسا ره، شه سکه‌ئونِ ضرابخانه جاجیگاه یشته.{{sfn|Curtis|2007|p=8}} ارشکِ سکه‌ئون هردی نقره و برنز دله ضرب بَینه.{{sfn|Rezakhani|2013|p=766}} ارشکِ نقره‌یِ ''[[درهم]]'' (که اشکانیونِ اصلی واحد بیه) ونه بی‌ریش نقش ره سکه دیم نشون دنه، راست وَری ره إشنه، سولوکی شاهونِ سکه‌ئونِ دیم واری هسته.{{sfn|Sinisi|2012|pp=276, 279}} فابریتزیو سینیسی گپ جه، همینتی، سکه پشت هم هنیشته کموندار چپ وَری چرخ گیرنه.{{sfn|Sinisi|2012|p=279}} یونانی کتیفه ΑΡΣΑΚΟΥ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΟΣ، ''درهمون''ِ طرفون دله، دِ تا عمودی خط دله بنویشته بیه، سولوکی سکه‌ئونِ همون سبک جه.{{sfn|Sinisi|2012|pp=279-280}} سینیسی گنه که ارشکِ سکه‌ئون «فوراً شناسا وانّه که اتا غیر-یونانی حاکم جه صادر بَینه».{{sfn|Sinisi|2012|p=280}} مثلاً، ارشک شه سکه دیم اتا دیک‌بئی و نرم کلاه پوشنه، هخامنشی دوره سکه‌ئون واری، سکه‌یِ پشت هم کموندار دره که ایرانی سوارونِ لباس ره پوشنه.{{sfn|Sinisi|2012|p=280}} == میراث == ارشکِ اعتبار، ونه بمردنِ په، خله توم دوام بیارده. ونه افتخار وسّه اتا اَبَدی [[تش]]، آساک شهر دله، ونه بمردن په روشند هاکردنه که دِ قرن و ویشته، هنتا روشن بی‌یه؛ این روایت ره [[ایزیدور خاراکسی]] گزارش دنه.{{sfn|Isidore of Charax|p=11}} اینتا نشون دنه که شاه اعلام هاکردنِ عمل، مذهبی اهمیت داشته.{{sfn|Frye|1984|p=217}} وه احتمالاً نمادی بی‌یه که باوه اشکانیونِ سلسله درنه تش ره خدمت کنّه، که احتمالاً بساته بیه تا سٮراق هاده که وشون هخامنشی امپراتوریِ وارث بینه.{{sfn|Boyce|1986|p=87}} ونه دستاوردون وسّه، ارشک ره «ملتِ پی‌یر» عنوان جه اِشناسینه و ونه نوم، اتا شاهی افتخاری لقب بیّه که همه اشکانی شاهون، ونه دستاوردونِ تحسین جه، إستفاده کاردنه.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=169}}{{sfn|Kia|2016|p=23}}{{efn|رضاخانی گنه: «اگرچه همه اشکانی شاهون شه شخصی نوم ره داشتنه، که یونانی-رومی منابع دله و بعضی گدر بابلی نجومی روزنومه‌ئون دله تأیید بَینه، وشون جهون دله ارشک لقب ره شه سلطنت نوم عنوان جه استفاده کاردنه، ظارا ارشک اول افتخار وسّه، اگرچه حتا اون سلسله‌یِ بنیان‌گذار ممکن هسته اتی شخصی نوم داره و ونه نوم تیرداد (پارتی *trd’t) بوئه، که ارشک ره سلسله قبیله نوم کانده. در واقع، اشکانی تاریخ وسّه روایی منابع دنی‌یه و سکه‌شناسی شواهدِ جه که اشکانی تاریخ بازسازی وسّه اغلب کار بزه وونه، ارشک لقبِ جهانی استفاده، ماره اشکانی سلسله تاریخِ فهمِ خاص مانع ره ایجاد کانده.»{{sfn|Rezakhani|2013|page=767}}}} این نوم همچنین اشکانیون ره افسانه‌ای [[کیانیون|کیانی]] حاکمون جه وصل کارده، که وشون سلسله شرقی ایرانِ مردم دله پارتیون و داهه واری، وَر هنتا یاد دیّه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=253}} اتا داستانی ادعا بعداً، ۲اُمین قرن پیش از میلاد جه، اشکانیون جه بساته بیه، که ارشک ره هخامنشیِ [[گت شاهون]]، اردشیر دومِ زک‌زا معرفی هاکرده.{{sfn|Dąbrowa|2012|p=179}} ارشکِ خانواده، چار-و-نیم قرن حکومت کاردنه، تا این که [[ساسانیون]]، ۲۲۴ میلادی دله، وشون ره کنار دینگونه. حتا اون گدر هم، ارشکِ تیر-تبار نفوذ و اقتدار داشتنه؛ [[ایران هفت‌تا گت خاندان]] جه اتاشون [[کارن خاندان]] هستنه که چن تا مهمِ ایرانی شخصیتون وشون جه إمونه؛ ۶اُمین-قرن وزیر [[بزرگمهر]]، و ۹اُمین-قرن شاهزاده و شورشی [[مازیار]] ({{reign|۸۱۷|۸۳۹}}) واری.{{sfn|Pourshariati|2017}} اشکانیون [[تبرستون]]، [[قفقاز]] و [[ارمنستان اشکانی سلسله|ارمنستان]]، [[قفقازی آلبانی اشکانی سلسله|قفقازی آلبانی]] و [[ایبریا اشکانی سلسله|ایبریا]] تاریخ دله مهم نقش داشته؛ وشونِ حکومتون، اشکانی سلسله‌یِ چله‌ئون بینه که خله توم حکومت کاردنه. [[پروکوپیوس]] گپ جه، حتی ۶اُمین قرنِ اواخر، ارمنی شازده‌ئون هنتا شه اشکانی میراث و ارشکِ شخصیت ره یاد داشتنه.{{sfn|Pourshariati|2008|p=44}} == شجره‌نومه == {| style="border-spacing: 2px; border: 1px solid darkgray;" |+'''راهنما''' |{{tree chart/start}}{{tree chart|KoK|KoK=Orange|boxstyle_KoK=background-color:#F7BE81;}}{{tree chart/end}} |[[شاهونشاه]] |{{tree chart/start}}{{tree chart|KING|KING=Yellow|boxstyle_KING=background-color:#ff9;}}{{tree chart/end}} |شاه |} {{Tree chart/start}} {{Tree chart| | | | | | | | | | PHR | | | | | | | | | | | | | | | PHR = فریاپیت | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |,|-|^|-|.| | | | | | | | | | | | | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |!| | | |!| | | | | | | | | | | | | || border=1}} {{Tree chart| | | | | | | |ARS| |UNK| | | | | | | | | | | | | | | |ARS='''ارشک اول'''<br/>({{reign|247|217 BC}})|boxstyle_ARS=background-color:#ff9;|UNK=بی‌نوم|border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |!| | | |!| | | | | | | | | | | | UNL = بی‌نوم زنا| border=1}} {{Tree chart| | | | | | | |AR2| |UNK| | | | | | | | | | | | | | | | | AR2 = [[ارشک دوم]]<br/>({{reign|217|191 BC}})|UNK=بی‌نوم|boxstyle_AR2=background-color:#ff9;||boxstyle_CA=background-color:#ff9;|border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | || border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | | | | |PHR| | | | | | | | | | | | | | | | PHR = [[فریاپت]]<br/>({{reign|191|176 BC}})|boxstyle_PHR=background-color:#ff9;| border=1}} {{Tree chart| | | | | | | | |,|-|-|-|+|-|-|-|.| | | | | | | | | | | | | border=1}} {{Tree chart| | | | | | | |PHR| |MIT| |ART| | | | | | | | | | | | | | PHR = [[فرهاد اول]]<br/>({{reign|176|171 BC}})| MIT = [[مهرداد اول]]<br/>({{reign|171|132 BC}})| ART = [[اردوان اول]]<br/>({{reign|127|124/3 BC}})||boxstyle_PHR=background-color:#ff9;|boxstyle_ART=background-color:#ff9;|boxstyle_MIT=background-color:#F7BE81;|border=1}} {{Tree chart/end}} == یادداشت == <references group="lower-alpha"/> == په‌نویس == {{په‌نویس|2|چپ‌چین=بله}} == منابع == === باستونی منبع === {{چپ‌چین}} * {{cite book | author=Isidore of Charax | author-link=Isidore of Charax | title=Parthian Stations}} *Justin, Epitome of the Philippic History of Pompeius Trogus. *Ammianus Marcellinus, ''Res Gestae''. *Strabo, ''Geographica''. {{پایان چپ‌چین}} === تازه منبع === {{چپ‌چین}} {{sfn whitelist|CITEREFLecoq1985}} * {{cite book | last = Axworthy | first = Michael | author-link = Michael Axworthy | title = A History of Iran: Empire of the Mind | url = https://archive.org/details/historyiranempir00axwo | url-access = limited | year = 2008 | publisher = Basic Books | location = New York | pages = [https://archive.org/details/historyiranempir00axwo/page/n18 1]–368| isbn = 978-0-465-00888-9 }} * {{cite book | title = Zoroastrians: Their Religious Beliefs and Practices | year = 1984 | publisher = Psychology Press | last = Boyce | first = Mary | author-link = Mary Boyce | pages = 1–252 | isbn = 9780415239028 | url = https://books.google.com/books?id=a6gbxVfjtUEC&q=false }} * {{cite book | title = The History of Ancient Iran | year = 1984 | publisher = C.H.Beck | last = Frye | first = Richard Nelson | author-link = Richard N. Frye | pages = [https://archive.org/details/historyofancient0000frye/page/n20 1]–411 | isbn = 9783406093975 | url = https://archive.org/details/historyofancient0000frye | url-access = registration | quote = false. }} * {{Cite book|title=Cambridge History of Iran|volume=3a|last=Bickerman|first=Elias J.|authorlink=Elias Joseph Bickerman|chapter=The Seleucid Period|pages=3–20}} * {{Cite book|title= Cambridge History of Iran|volume=3a|last=Bivar|first=A.D.H.|authorlink=Adrian David Hugh Bivar|chapter=The Political History of Iran under the Arsacids|pages=21–99 }} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Arsacids iv. Arsacid religion | last=Boyce | first=M. | author-link=Mary Boyce | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/arsacids-iv | volume=2 | fascicle=5 | pages=540–541 }} * {{cite book|last=Curtis|first=Vesta Sarkhosh|author-link=Vesta Sarkhosh Curtis|chapter=The Iranian Revival in the Parthian Period|pages=7–25|title=The Age of the Parthians: The Ideas of Iran|volume=2|year=2007|publisher=I.B. Tauris & Co Ltd., in association with the London Middle East Institute at SOAS and the British Museum|location=London & New York|editor-last1=Curtis|editor-first1=Vesta Sarkhosh|editor-link1=Vesta Sarkhosh Curtis|editor-last2=Stewart|editor-first2=Sarah|isbn=978-1-84511-406-0}} * {{cite book |first1=Edward |last1=Dąbrowa |editor1-last=Daryaee |editor1-first=Touraj |editor1-link=Touraj Daryaee |title=The Oxford Handbook of Iranian History |date=2012 |publisher=Oxford University Press |chapter=The Arsacid Empire |pages=1–432 |isbn=978-0-19-987575-7 |url=https://books.google.com/books?id=K-poAgAAQBAJ |access-date=2019-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190101051501/https://books.google.dk/books?id=K-poAgAAQBAJ&pg |archive-date=2019-01-01 |url-status=dead }} * {{cite book | title = Religions of Iran: From Prehistory to the Present | year = 2013 | publisher = Oneworld Publications | last = Foltz | first = Richard | author-link = Richard Foltz | pages = 1–368 | isbn = 9781780743097 | url = https://books.google.com/books?id=sZRGAQAAQBAJ }} * {{cite book |last=Gaslain|first=Jérôme|editor-last1=Curtis|editor-first1=Vesta Sarkhosh|editor-last2=Pendleton|editor-first2=Elizabeth J.|editor-last3=Alram|editor-first3=Michael|editor-last4=Daryaee|editor-first4=Touraj|title=The Parthian and Early Sasanian Empires: Adaptation and Expansion |date=2016 |publisher=Oxbow Books |isbn=9781785702082 |chapter=Some Aspects of Political History: Early Arsacid Kings and the Seleucids}} * {{cite book |last=Ghodrat-Dizaji|first=Mehrdad|editor-last1=Curtis|editor-first1=Vesta Sarkhosh|editor-last2=Pendleton|editor-first2=Elizabeth J.|editor-last3=Alram|editor-first3=Michael|editor-last4=Daryaee|editor-first4=Touraj|title=The Parthian and Early Sasanian Empires: Adaptation and Expansion |date=2016 |publisher=Oxbow Books |isbn=9781785702082 |chapter=Remarks on the Location of the Province of Parthia in the Sasanian Period}} * {{cite book |first1=Stefan R. |last1=Hauser |editor1-last=Potts |editor1-first=Daniel T. |title=The Oxford Handbook of Ancient Iran |date=2013 |publisher=Oxford University Press |chapter=The Arsacids (Parthians)|pages=728–751|isbn=9780190668662|url=https://books.google.com/books?id=Z_tRvgAACAAJ}} * {{cite journal | last1=Kazemi |first1=Hashem | last2=Dehpahlavan |first2=Mostafa | title=Parthian Arsacids or Scythian Arsacids? The emergence of the Arsacid based on written sources and archaeological evidence (Sources, Obstacles and Challenges) | journal=Journal of Iranian Studies |date=2023 |volume=13 |issue=4 |pages=1–22 |url=https://journals.ut.ac.ir/article_90918.html |issn=2676-4601 |doi=10.22059/jis.2023.350547.1167 |lang=fa}}. * {{cite book|last1=Kia|first1=Mehrdad|title=The Persian Empire: A Historical Encyclopedia [2 volumes]|date=2016|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1610693912|url=https://books.google.com/books?id=B5BHDAAAQBAJ&q=false}} * {{cite book|last1=Hoover|first1=Oliver D.|title=''Handbook of Syrian Coins: Royal and Civic Issues, Fourth to First Centuries BC'' [The Handbook of Greek Coinage Series, Volume 9]|location = Lancaster/London |date=2009|publisher=Classical Numismatic Group}} * {{Encyclopædia Iranica | article=Aparna | last=Lecoq | first=P. | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/aparna-c3k | volume=2 | fascicle=2 | page=151}} * {{cite book |last=Olbrycht|first=Marek Jan|year=2021|title=Early Arsakid Parthia (ca. 250-165 B.C.)|publisher=Brill|url=https://books.google.com/books?id=OHkxEAAAQBAJ|isbn=978-9004460751}} *{{Cite book |last=Overtoom |first=Nikolaus Leo |url=https://global.oup.com/academic/product/reign-of-arrows-9780190888329 |title=Reign of Arrows: The Rise of the Parthian Empire in the Hellenistic Middle East |publisher=Oxford University Press |year=2020 |isbn=9780190888329}} * {{Encyclopædia Iranica Online | article=Kārin | last=Pourshariati | first=Parvaneh | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/karin | year=2017 }} * {{cite book |last = Pourshariati |first = Parvaneh |title = Decline and Fall of the Sasanian Empire: The Sasanian-Parthian Confederacy and the Arab Conquest of Iran |location = London and New York |publisher = I.B. Tauris |year = 2008 |isbn = 978-1-84511-645-3 |url = https://books.google.com/books?id=I-xtAAAAMAAJ }} * {{cite book |last1=Rezakhani |first1=Khodadad |author-link1=Khodadad Rezakhani|editor-last=Potts|editor-first=Daniel T.|editor-link=Daniel T. Potts|title=The Oxford Handbook of Ancient Iran |date=2013 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0199733309 |chapter=Arsacid, Elymaean, and Persid Coinage}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Arsacids ii. The Arsacid dynasty | last=Schippmann | first=K. | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/arsacids-ii | volume=2 | fascicle=5 | pages=525–536 }} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Apasiacae | last=Schmitt | first=R. | author-link=Rüdiger Schmitt | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/apasiacae-tribe | volume=2 | fascicle=2 | pages=151–152 | year=1986 }} * {{Cite book|title= Cambridge History of Iran|volume=3a|last=Sellwood|first=David|chapter=Parthian Coins}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Arsacids i. Origins | last=Shahbazi | first=A. Sh. | author-link=Alireza Shapour Shahbazi | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/arsacids-i | volume=2 | fascicle=5 | page=525 }} * {{cite book |last1=Sinisi |first1=Fabrizio |editor1-last=Metcalf |editor1-first=William E. |title=The Oxford Handbook of Greek and Roman Coinage |date=2012 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0195305746 |chapter=The Coinage of the Parthians}} * {{cite book | first=Jean | last=Foy-Vaillant | title=[[iarchive:arsacidarumimper01foyv/page/n5|Arsacidarum imperium, sive, Regum Parthorum historia : ad fidem numismatum accommodata]] | volume=1 | publication-place=Paris | date=1725}} * {{Encyclopaedia Iranica | article=Dārā (city) | last=Weiskopf | first=Michael | article-url=http://www.iranicaonline.org/articles/dara-the-name-of-a-parthian-city-and-of-a-byzantine-garrison-town-of-the-sasanian-period | volume=6 | fascicle=6 | pages=671–672 }} * {{cite journal | first=Józef | last=Wolski | jstor=4434614 | title=L'Historicité d'Arsace Ier | language=fr | work= Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte |volume=8 | issue=2 | date=April 1959 | pages=222–238}} * {{cite journal | first=Józef | last=Wolski | jstor=4434737 | title=Arsace II et la Généalogie des Premiers Arsacides | language=fr | work=Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte | volume=11 | number=2 | date=April 1962 | pages=138–145}} {{پایان چپ‌چین}} {{S-start}} {{S-hou|[[اشکانیون|اشکانی شاه]]||||۲۱۷ پ‌م}} {{S-new}} {{S-ttl|عنوان=پارتِ شاه|سال‌ها=۲۴۷–۲۱۷ پ‌م}} {{S-aft|بعد=[[ارشک دوم]]}} {{S-end}} {{اشکانیون شاهون}} [[رج:اشکانیون شاهون]] 6jr7s2j1odiff989aw7mwpescfydo1j 0 41885 416946 180412 2026-11-11T21:37:47Z محک 1023 416946 wikitext text/x-wiki {{خار بنویشته}} {{Infobox royalty | name = فرهاد اول {{lang|xpr|{{script|Prti|𐭐𐭓𐭇𐭕}}}} | title = [[ارشک]] | image = File:Phraates I coin.png | caption = اتا اشکانی حاکمِ سکه، احتمالاً فرهاد اول. [[قومس|هکاتومپیلوس]] دله، ۱۸۵–۱۳۲ پیش از میلاد میون ضرب بئی‌یه | succession = [[اشکانی امپراتوری|اشکانی سلسله]]ِ شاه | reign = ۱۷۰/۱۶۸–۱۶۵/۶۴ پیش از میلاد | predecessor = [[پریاپات|پریاپاتیوس]] یا ارشک چارؤم | successor = [[مهرداد اول اشکانی|مهرداد اول]] | dynasty = [[اشکانی امپراتوری|اشکانی سلسله]] | father = [[پریاپات|پریاپاتیوس]] | birth_date = | birth_place = | death_date = ۱۶۵/۶۴ پیش از میلاد | death_place = | religion = [[زرتشت دین]] }} '''فرهاد اول''' یا '''فَرْهات''' ({{langx|xpr|{{script|Prti|𐭐𐭓𐭇𐭕}}|translit=Frahāt}}) یا '''ارشک پنجم'''، اتا [[اشکانیون|اشکانی]] شاهنشاه بی‌یه که ۱۷۶ تا ۱۷۱ پ‌م حکومت داشته. فرهاد، [[فریاپت]] ِگتِ وچه بی‌یه. ونه حکومت کِتا بی‌یه و ونه جا، ونه خوردته برار ([[مهرداد اول]]) حکومت برسی‌یه.<ref>{{ویکی منبع|عنوان = فهرست شاهان و شاهنشاهان اشکانی |لینک= https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA_%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C&oldid=37038840 |زوون = فارسی | بازیابی = ۲۴ تیر ۱۴۰۲}}</ref> وه [[آمارد|آماردون]] ره مطیع هاکرده، [[البرز کوهون]] دله وشونِ سامون ره فتح هاکرده و [[هیرکانی]] ره [[سلوکی امپراتوری]] جه پس بییته. وه ۱۶۵/۶۴ پیش از میلاد دله بمرده و ونه برار، [[مهرداد اول|مهرداد اول]] ({{reign|۱۶۵|۱۳۲ پیش از میلاد}})، که وه ره شه وارث تعیین هاکرده بی‎یه، ونه جاسر هنیشته. == نوم == ''فراتس'' ({{lang|grc|Φραάτης}}) اتا [[یونانی زوون|یونانی]] آوانویسی هسته که {{transliteration|xpr|Frahāt}} ({{langx|xpr|{{script|Prti|𐭐𐭓𐭇𐭕}}}}) [[پارتی زوون|پارتی]] نومِ جا إنه، که شه [[پیشا ایرانی]] ''*Frahāta-'' («به‌دست‌بیارده، کسب‌بئی») جه إنه.{{sfn|Schmitt|2005}} إسا [[فارسی]] دله وه ره ''فرهاد'' گنّه.{{sfn|Kia|2016|p=160}} == زمینه == فرهاد، [[اشکانی امپراتوری|اشکانیون]] حاکم، [[پریاپات|پریاپاتیوس]] ({{reign|۱۹۱|۱۷۶ پیش از میلاد}}) ِگتِ ریکا بی‌یه، که [[ارشک دوم]]ِ برارزا بی‌یه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=223}} فرهاد سه تا دیگه برار داشته: [[مهرداد اول|مهرداد]]، [[باگاسیس]] و [[اردوان اول|اردوان]].{{sfn|Overtoom|2020|p=153}} [[نسا]] شهر جه، نو [[کتیبه‌شناسی|کتیبه‌یی]] شواهد نشون دنه که پریاپاتیوس، ۱۷۰ پیش از میلاد دله بمرده په، ممکن هسته اتا ناشناس آدم، ارشک چارؤم نوم جه، ونه جانشین بئی‌بوئه که دِ سال وسّه مختصراً حکومت هاکرده.{{sfn|Overtoom|2020|p=153}}{{sfn|Ellerbrock|2021|p=28}} ولی اینتا ره تاریخ‌نویس مارک یان اولبریخت رد کانده و وه ره «محضِ گمانه‌زنی» دونده.{{sfn|Olbrycht|2021|p=223 (see note 87)}} ۲۰۸ سال جه، ارشک دوم که یونانیونِ [[سلوکی امپراتوری]] جه شکست بخرده په، اشکانیون وشونِ تابعِ متحد بینه.{{sfn|Overtoom|2020|p=129}} ولی ۱۸۰ سالون دله، سلوکیونِ پیته بَینه و اشکانیون تونستنه شه پیشین خودمختاریِ ره دِباره ویشته‌ته هاکنن.{{sfn|Overtoom|2020|pp=146, 152}} == سلطنت == ۱۶۵ پیش از میلاد دله، فرهاد نهب بکرده و [[آمارد]] ره حمله هاکرده (که وشون ره ماردیون هم گنّه)، اتا گروه مردم که [[البرز کوهون]] دله زندگی کاردنه، که شرق جه [[هیرکانی]] و جنوب‌غرب جه [[ماد]] جه هم‌سامون بینه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=224}}{{sfn|Overtoom|2020|p=160}} وشونِ شه جوغرافیایی موقعیت جه، تونستنه هیرکانی و غربی اشکانی جه تا غربی ایرانِ تجاری راهون ره تهدید هاکنن. اینتا حمله، احتمالاً اشکانیونِ چک‌په بی‌یه که شه سامون ره ایرانِ اصلی فلات دله گت‌ته هاکنن و هیرکانی سرِ کنترل بدست بیارن. اشکانیونِ اصلی أرمون، ماد ره فتح هاکردن بی‌یه و مادِ سامون رگیانه ([[ری]]) جه شروع وانه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=224}} آماردیون جنگ دله فرهاد موفق بیه، [[مازرون دریا]]یِ کناره‌ئون و [[خاراکس، رگیانا|خاراکس]] شهر ره فتح هاکرده، که ماد جه نزدیک بی‌یه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=225}} علایده بر این، وه هیرکانی ره هم سلوکیون جه پس بییته.{{sfn|Overtoom|2020|p=160}} وه اتا گروه آماردیون ره خاراکس وَری تبعید هاکرده تا شمالِ دروازه‌ئون ره محافظت هاکنن،{{sfn|Olbrycht|2021|pp=224–225}}{{sfn|Brunner|1983|p=766}} و اشکانی دوره، [[تپورون|تپوریون]] ره برسنی‌یه [[مازرون دریا]]یِ ساحل وَری که اون گدر جه [[تبرستان]]ِ تاریخی منطقه وشون نوم جه ریشه گیرنه.{{sfn|Brunner|1983|p=766}}{{sfn|Minorsky|Bosworth|Vasmer|1991|p=935}} فرهادِ فتوحات، ونه جانشینون وسّه اشکانی سامونِ ویشته گسترش هدائنِ راه ره هموار هاکرده.{{sfn|Olbrycht|2021|p=225}} فرهادِ غربی بجنگستن باعث بیّه اشکانیون و سلوکیونِ میونِ [[وضع موجود]]ِ نقض بئی‌یه. اینتا دوره دله، سلوکیون [[یهودیه]] دله [[مکابیون شورش|مشغول بینه]]، که نشون دنه فرهاد عمداً شه لشکرکشی ره اون گدر راه دمبدا که سلوکیون نَتونستنه وه ره جواب هادن. سلوکی شاه، [[آنتیوخوس چاروم]] ({{reign|۱۷۵|۱۶۴ پیش از میلاد}}) یهودیه ره ول هاکرده تا اشکانیون وری دگرده و تلافی وسه لشکرکشی ره آماده هاکنه، ولی ۱۶۴ پیش از میلادِ دله، [[اصفهان|گابای]] نزدیکی بمرده؛ احتمالاً مریضی جه. ونه جانشین، نُه-ساله ریکا بی‌یه که وه ره [[آنتیوخوس پنجم اوپاتور]] ({{reign|۱۶۴|۱۶۱ پیش از میلاد}}) گتنه و نَتونسته اشکانیون سر تمرکز هاکنه، چون ونه سلطنت، دله‌یی جنگ، سیاسی توطئه و [[روم جمهوری|رومیونِ]] نفوذ جه درگیر بی‌یه.{{sfn|Overtoom|2020|pp=159–160}} فرهاد جه ات‌چی دیگه دومبی که وه شه برار مهرداد ره شه جانشین تعیین هاکرده. [[مرکزی آسیا]]یِ کوچ‌نشینون میون رایج بی‌یه که اتا حاکم، عوضِ شه ریکا، شه برارِ جانشینی ره اعلام هاکرد بو. اینتا رسم، احتمالاً اشکانیون میون باقی بموندسته، چون وشون کوچ‌نشین ریشه داشتنه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=224}} دِ^اُمین قرنِ رومی تاریخ‌نویس [[یوستین (تاریخ‌نویس)|یوستین]]ِ اتا کتاب دارنه که نشون دنه که پریاپاتیوس، مهرداد ره فرهادِ جانشین عنوان جه انتخاب هاکرده بی‌یه. اولبریخت اینتا نظریه جه پشتیبانی کانده و گنه که فرهاد، شه کچیکِ سلطنت وسّه، اینتی قِد ناشته که شه ریکا ره انتخاب هاکرد بی‌بو.{{sfn|Olbrycht|2021|pp=224–225}} یوستین گزارش کانده که فرهاد اول وسّه، کشورِ منافع، ونه ریکائونِ منافع جه ویشته اهمیت داشته، که نشون دنه وه شه پییرِ جانشینیِ خَوِری تصمیمات ره پشتیبانی کارده.{{sfn|Olbrycht|2021|p=224}} فرهاد اول، ۱۶۵ یا ۱۶۴ پیش از میلاد دله بمرده و مهرداد اول ونه جانشین بیه.{{sfn|Overtoom|2020|p=154}}{{sfn|Olbrycht|2021|p=233}}{{sfn|Ellerbrock|2021|p=28}} == سکه‌ئون == فرهادِ گدر ضرب‌بئی سکه‌ئون، ونه پیشینیونِ سکه‌ئون جه یکسان بینه. سکه‌یِ دیم وَری، اشکانی حاکم ره نشون دنه که ریش نَدارنه و اتا نرم کلاه شه سر یلنه که وه ره ''[[کیرباسیا]]'' گتنه، که هخامنشی [[شهربان]] هم وه ره شه سر یشتنه.{{sfn|Rezakhani|2013|pp=767, 769}}{{sfn|Strootman|2017|pp=187–188 (see also note 50)}} سکه‌یِ پشت هم اتا هنیشته کماندار دره، که ایرانی سوارونِ لباس ره دپوشته.{{sfn|Sinisi|2012|p=280}}{{sfn|Curtis|2012|p=68}} == په‌نویس == {{reflist|20em}} ==منابع== {{Cambridge History of Iran|volume=3b | last = Brunner | first = Christopher | chapter = Geographical and Administrative divisions: Settlements and Economy | pages=747–778|chapter-page=747}} {{cite book |last=Curtis|first=Vesta Sarkhosh| chapter=Parthian coins: Kingship and Divine Glory|title=The Parthian Empire and its Religions |isbn= 978-3-940598-13-4|date=2012|pages=67–83|url=https://www.academia.edu/6186948|url-access=registration}} {{Cite book|last=Ellerbrock|first=Uwe|url=https://books.google.com/books?id=pFEXEAAAQBAJ|title=The Parthians: The Forgotten Empire|publisher=Routledge|year=2021|isbn=978-0-367-48190-2|location=Oxford}} {{EI2|last1=Minorsky|first1=Vladimir|last2=Bosworth|first2=C. E.|last3=Vasmer|first3=R|author-link1=Vladimir Minorsky|volume=6|title=Māzandarān|url=https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/mazandaran-COM_0722}} {{cite book |last=Olbrycht|first=Marek Jan|year=2021|title=Early Arsakid Parthia (ca. 250-165 B.C.)|publisher=Brill|url=https://books.google.com/books?id=OHkxEAAAQBAJ|isbn=978-90-04-46075-1}} {{Cite book|last=Overtoom|first=Nikolaus Leo|title=Reign of Arrows: The Rise of the Parthian Empire in the Hellenistic Middle East|publisher=Oxford University Press|year=2020|isbn=978-0-19-088832-9|location=Oxford}} {{cite book|last1=Kia|first1=Mehrdad|author1-link=Mehrdad Kia|title=The Persian Empire: A Historical Encyclopedia [2 volumes]|date=2016|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-61069-391-2|url=https://books.google.com/books?id=B5BHDAAAQBAJ&q=false}} {{cite book |last1=Rezakhani |first1=Khodadad |author-link1=Khodadad Rezakhani|editor-last=Potts|editor-first=Daniel T.|title=The Oxford Handbook of Ancient Iran |date=2013 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-973330-9 |chapter=Arsacid, Elymaean, and Persid Coinage}} {{cite book |last=Strootman|first=Rolf|title=Persianism in Antiquity |publisher=Franz Steiner Verlag |year=2017|isbn=978-3-515-11382-3 |editor-last1=Strootman|editor-first1=Rolf|editor-last2=Versluys|editor-first2=Miguel John|pages=177–201|chapter=Imperial Persianism: Seleukids, Arsakids and Fratarakā|url=https://www.academia.edu/43005774|url-access=registration}} {{Encyclopædia Iranica Online | title = Personal Names, Iranian iv. Parthian Period | last = Schmitt | first = Rüdiger | author-link = Rüdiger Schmitt | url = http://www.iranicaonline.org/articles/personal-names-iranian-iv-parthian | year = 2005 }} {{cite book |last1=Sinisi |first1=Fabrizio |editor1-last=Metcalf |editor1-first=William E. |editor-link1=William E. Metcalf|title=The Oxford Handbook of Greek and Roman Coinage |date=2012 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-530574-6 |chapter=The Coinage of the Parthians}} {{s-start}} {{s-hou|[[اشکانی امپراتوری|اشکانی سلسله]]||||۱۶۵/۶۴ پیش از میلاد}} {{s-bef|before=[[پریاپات|پریاپاتیوس]] یا ارشک چهارم}} {{s-ttl|title=[[اشکانی شاهون لیست|پارتِ شاه]]|years=۱۷۰/۱۶۸–۱۶۵/۶۴ پیش از میلاد}} {{s-aft|after=[[مهرداد اول اشکانی|مهرداد اول]]}} {{s-end}} {{اشکانیون شاهون}} [[رج:اشکانیون شاهون]] 2ov09legb54rfufnn4nbaixxfcu41og 416964 416946 2026-11-11T21:42:30Z محک 1023 /* منابع */ 416964 wikitext text/x-wiki {{خار بنویشته}} {{Infobox royalty | name = فرهاد اول {{lang|xpr|{{script|Prti|𐭐𐭓𐭇𐭕}}}} | title = [[ارشک]] | image = File:Phraates I coin.png | caption = اتا اشکانی حاکمِ سکه، احتمالاً فرهاد اول. [[قومس|هکاتومپیلوس]] دله، ۱۸۵–۱۳۲ پیش از میلاد میون ضرب بئی‌یه | succession = [[اشکانی امپراتوری|اشکانی سلسله]]ِ شاه | reign = ۱۷۰/۱۶۸–۱۶۵/۶۴ پیش از میلاد | predecessor = [[پریاپات|پریاپاتیوس]] یا ارشک چارؤم | successor = [[مهرداد اول اشکانی|مهرداد اول]] | dynasty = [[اشکانی امپراتوری|اشکانی سلسله]] | father = [[پریاپات|پریاپاتیوس]] | birth_date = | birth_place = | death_date = ۱۶۵/۶۴ پیش از میلاد | death_place = | religion = [[زرتشت دین]] }} '''فرهاد اول''' یا '''فَرْهات''' ({{langx|xpr|{{script|Prti|𐭐𐭓𐭇𐭕}}|translit=Frahāt}}) یا '''ارشک پنجم'''، اتا [[اشکانیون|اشکانی]] شاهنشاه بی‌یه که ۱۷۶ تا ۱۷۱ پ‌م حکومت داشته. فرهاد، [[فریاپت]] ِگتِ وچه بی‌یه. ونه حکومت کِتا بی‌یه و ونه جا، ونه خوردته برار ([[مهرداد اول]]) حکومت برسی‌یه.<ref>{{ویکی منبع|عنوان = فهرست شاهان و شاهنشاهان اشکانی |لینک= https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA_%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C&oldid=37038840 |زوون = فارسی | بازیابی = ۲۴ تیر ۱۴۰۲}}</ref> وه [[آمارد|آماردون]] ره مطیع هاکرده، [[البرز کوهون]] دله وشونِ سامون ره فتح هاکرده و [[هیرکانی]] ره [[سلوکی امپراتوری]] جه پس بییته. وه ۱۶۵/۶۴ پیش از میلاد دله بمرده و ونه برار، [[مهرداد اول|مهرداد اول]] ({{reign|۱۶۵|۱۳۲ پیش از میلاد}})، که وه ره شه وارث تعیین هاکرده بی‎یه، ونه جاسر هنیشته. == نوم == ''فراتس'' ({{lang|grc|Φραάτης}}) اتا [[یونانی زوون|یونانی]] آوانویسی هسته که {{transliteration|xpr|Frahāt}} ({{langx|xpr|{{script|Prti|𐭐𐭓𐭇𐭕}}}}) [[پارتی زوون|پارتی]] نومِ جا إنه، که شه [[پیشا ایرانی]] ''*Frahāta-'' («به‌دست‌بیارده، کسب‌بئی») جه إنه.{{sfn|Schmitt|2005}} إسا [[فارسی]] دله وه ره ''فرهاد'' گنّه.{{sfn|Kia|2016|p=160}} == زمینه == فرهاد، [[اشکانی امپراتوری|اشکانیون]] حاکم، [[پریاپات|پریاپاتیوس]] ({{reign|۱۹۱|۱۷۶ پیش از میلاد}}) ِگتِ ریکا بی‌یه، که [[ارشک دوم]]ِ برارزا بی‌یه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=223}} فرهاد سه تا دیگه برار داشته: [[مهرداد اول|مهرداد]]، [[باگاسیس]] و [[اردوان اول|اردوان]].{{sfn|Overtoom|2020|p=153}} [[نسا]] شهر جه، نو [[کتیبه‌شناسی|کتیبه‌یی]] شواهد نشون دنه که پریاپاتیوس، ۱۷۰ پیش از میلاد دله بمرده په، ممکن هسته اتا ناشناس آدم، ارشک چارؤم نوم جه، ونه جانشین بئی‌بوئه که دِ سال وسّه مختصراً حکومت هاکرده.{{sfn|Overtoom|2020|p=153}}{{sfn|Ellerbrock|2021|p=28}} ولی اینتا ره تاریخ‌نویس مارک یان اولبریخت رد کانده و وه ره «محضِ گمانه‌زنی» دونده.{{sfn|Olbrycht|2021|p=223 (see note 87)}} ۲۰۸ سال جه، ارشک دوم که یونانیونِ [[سلوکی امپراتوری]] جه شکست بخرده په، اشکانیون وشونِ تابعِ متحد بینه.{{sfn|Overtoom|2020|p=129}} ولی ۱۸۰ سالون دله، سلوکیونِ پیته بَینه و اشکانیون تونستنه شه پیشین خودمختاریِ ره دِباره ویشته‌ته هاکنن.{{sfn|Overtoom|2020|pp=146, 152}} == سلطنت == ۱۶۵ پیش از میلاد دله، فرهاد نهب بکرده و [[آمارد]] ره حمله هاکرده (که وشون ره ماردیون هم گنّه)، اتا گروه مردم که [[البرز کوهون]] دله زندگی کاردنه، که شرق جه [[هیرکانی]] و جنوب‌غرب جه [[ماد]] جه هم‌سامون بینه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=224}}{{sfn|Overtoom|2020|p=160}} وشونِ شه جوغرافیایی موقعیت جه، تونستنه هیرکانی و غربی اشکانی جه تا غربی ایرانِ تجاری راهون ره تهدید هاکنن. اینتا حمله، احتمالاً اشکانیونِ چک‌په بی‌یه که شه سامون ره ایرانِ اصلی فلات دله گت‌ته هاکنن و هیرکانی سرِ کنترل بدست بیارن. اشکانیونِ اصلی أرمون، ماد ره فتح هاکردن بی‌یه و مادِ سامون رگیانه ([[ری]]) جه شروع وانه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=224}} آماردیون جنگ دله فرهاد موفق بیه، [[مازرون دریا]]یِ کناره‌ئون و [[خاراکس، رگیانا|خاراکس]] شهر ره فتح هاکرده، که ماد جه نزدیک بی‌یه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=225}} علایده بر این، وه هیرکانی ره هم سلوکیون جه پس بییته.{{sfn|Overtoom|2020|p=160}} وه اتا گروه آماردیون ره خاراکس وَری تبعید هاکرده تا شمالِ دروازه‌ئون ره محافظت هاکنن،{{sfn|Olbrycht|2021|pp=224–225}}{{sfn|Brunner|1983|p=766}} و اشکانی دوره، [[تپورون|تپوریون]] ره برسنی‌یه [[مازرون دریا]]یِ ساحل وَری که اون گدر جه [[تبرستان]]ِ تاریخی منطقه وشون نوم جه ریشه گیرنه.{{sfn|Brunner|1983|p=766}}{{sfn|Minorsky|Bosworth|Vasmer|1991|p=935}} فرهادِ فتوحات، ونه جانشینون وسّه اشکانی سامونِ ویشته گسترش هدائنِ راه ره هموار هاکرده.{{sfn|Olbrycht|2021|p=225}} فرهادِ غربی بجنگستن باعث بیّه اشکانیون و سلوکیونِ میونِ [[وضع موجود]]ِ نقض بئی‌یه. اینتا دوره دله، سلوکیون [[یهودیه]] دله [[مکابیون شورش|مشغول بینه]]، که نشون دنه فرهاد عمداً شه لشکرکشی ره اون گدر راه دمبدا که سلوکیون نَتونستنه وه ره جواب هادن. سلوکی شاه، [[آنتیوخوس چاروم]] ({{reign|۱۷۵|۱۶۴ پیش از میلاد}}) یهودیه ره ول هاکرده تا اشکانیون وری دگرده و تلافی وسه لشکرکشی ره آماده هاکنه، ولی ۱۶۴ پیش از میلادِ دله، [[اصفهان|گابای]] نزدیکی بمرده؛ احتمالاً مریضی جه. ونه جانشین، نُه-ساله ریکا بی‌یه که وه ره [[آنتیوخوس پنجم اوپاتور]] ({{reign|۱۶۴|۱۶۱ پیش از میلاد}}) گتنه و نَتونسته اشکانیون سر تمرکز هاکنه، چون ونه سلطنت، دله‌یی جنگ، سیاسی توطئه و [[روم جمهوری|رومیونِ]] نفوذ جه درگیر بی‌یه.{{sfn|Overtoom|2020|pp=159–160}} فرهاد جه ات‌چی دیگه دومبی که وه شه برار مهرداد ره شه جانشین تعیین هاکرده. [[مرکزی آسیا]]یِ کوچ‌نشینون میون رایج بی‌یه که اتا حاکم، عوضِ شه ریکا، شه برارِ جانشینی ره اعلام هاکرد بو. اینتا رسم، احتمالاً اشکانیون میون باقی بموندسته، چون وشون کوچ‌نشین ریشه داشتنه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=224}} دِ^اُمین قرنِ رومی تاریخ‌نویس [[یوستین (تاریخ‌نویس)|یوستین]]ِ اتا کتاب دارنه که نشون دنه که پریاپاتیوس، مهرداد ره فرهادِ جانشین عنوان جه انتخاب هاکرده بی‌یه. اولبریخت اینتا نظریه جه پشتیبانی کانده و گنه که فرهاد، شه کچیکِ سلطنت وسّه، اینتی قِد ناشته که شه ریکا ره انتخاب هاکرد بی‌بو.{{sfn|Olbrycht|2021|pp=224–225}} یوستین گزارش کانده که فرهاد اول وسّه، کشورِ منافع، ونه ریکائونِ منافع جه ویشته اهمیت داشته، که نشون دنه وه شه پییرِ جانشینیِ خَوِری تصمیمات ره پشتیبانی کارده.{{sfn|Olbrycht|2021|p=224}} فرهاد اول، ۱۶۵ یا ۱۶۴ پیش از میلاد دله بمرده و مهرداد اول ونه جانشین بیه.{{sfn|Overtoom|2020|p=154}}{{sfn|Olbrycht|2021|p=233}}{{sfn|Ellerbrock|2021|p=28}} == سکه‌ئون == فرهادِ گدر ضرب‌بئی سکه‌ئون، ونه پیشینیونِ سکه‌ئون جه یکسان بینه. سکه‌یِ دیم وَری، اشکانی حاکم ره نشون دنه که ریش نَدارنه و اتا نرم کلاه شه سر یلنه که وه ره ''[[کیرباسیا]]'' گتنه، که هخامنشی [[شهربان]] هم وه ره شه سر یشتنه.{{sfn|Rezakhani|2013|pp=767, 769}}{{sfn|Strootman|2017|pp=187–188 (see also note 50)}} سکه‌یِ پشت هم اتا هنیشته کماندار دره، که ایرانی سوارونِ لباس ره دپوشته.{{sfn|Sinisi|2012|p=280}}{{sfn|Curtis|2012|p=68}} == په‌نویس == {{reflist|20em}} ==منابع== {{چپ‌چین}} * {{Cambridge History of Iran|volume=3b | last = Brunner | first = Christopher | chapter = Geographical and Administrative divisions: Settlements and Economy | pages=747–778|chapter-page=747}} * {{cite book |last=Curtis|first=Vesta Sarkhosh| chapter=Parthian coins: Kingship and Divine Glory|title=The Parthian Empire and its Religions |isbn= 978-3-940598-13-4|date=2012|pages=67–83|url=https://www.academia.edu/6186948|url-access=registration}} * {{Cite book|last=Ellerbrock|first=Uwe|url=https://books.google.com/books?id=pFEXEAAAQBAJ|title=The Parthians: The Forgotten Empire|publisher=Routledge|year=2021|isbn=978-0-367-48190-2|location=Oxford}} * {{EI2|last1=Minorsky|first1=Vladimir|last2=Bosworth|first2=C. E.|last3=Vasmer|first3=R|author-link1=Vladimir Minorsky|volume=6|title=Māzandarān|url=https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/mazandaran-COM_0722}} * {{cite book |last=Olbrycht|first=Marek Jan|year=2021|title=Early Arsakid Parthia (ca. 250-165 B.C.)|publisher=Brill|url=https://books.google.com/books?id=OHkxEAAAQBAJ|isbn=978-90-04-46075-1}} * {{Cite book|last=Overtoom|first=Nikolaus Leo|title=Reign of Arrows: The Rise of the Parthian Empire in the Hellenistic Middle East|publisher=Oxford University Press|year=2020|isbn=978-0-19-088832-9|location=Oxford}} * {{cite book|last1=Kia|first1=Mehrdad|author1-link=Mehrdad Kia|title=The Persian Empire: A Historical Encyclopedia [2 volumes]|date=2016|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-61069-391-2|url=https://books.google.com/books?id=B5BHDAAAQBAJ&q=false}} * {{cite book |last1=Rezakhani |first1=Khodadad |author-link1=Khodadad Rezakhani|editor-last=Potts|editor-first=Daniel T.|title=The Oxford Handbook of Ancient Iran |date=2013 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-973330-9 |chapter=Arsacid, Elymaean, and Persid Coinage}} * {{cite book |last=Strootman|first=Rolf|title=Persianism in Antiquity |publisher=Franz Steiner Verlag |year=2017|isbn=978-3-515-11382-3 |editor-last1=Strootman|editor-first1=Rolf|editor-last2=Versluys|editor-first2=Miguel John|pages=177–201|chapter=Imperial Persianism: Seleukids, Arsakids and Fratarakā|url=https://www.academia.edu/43005774|url-access=registration}} * {{Encyclopædia Iranica Online | title = Personal Names, Iranian iv. Parthian Period | last = Schmitt | first = Rüdiger | author-link = Rüdiger Schmitt | url = http://www.iranicaonline.org/articles/personal-names-iranian-iv-parthian | year = 2005 }} * {{cite book |last1=Sinisi |first1=Fabrizio |editor1-last=Metcalf |editor1-first=William E. |editor-link1=William E. Metcalf|title=The Oxford Handbook of Greek and Roman Coinage |date=2012 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-530574-6 |chapter=The Coinage of the Parthians}} {{پایان}} {{s-start}} {{s-hou|[[اشکانی امپراتوری|اشکانی سلسله]]||||۱۶۵/۶۴ پیش از میلاد}} {{s-bef|before=[[پریاپات|پریاپاتیوس]] یا ارشک چهارم}} {{s-ttl|title=[[اشکانی شاهون لیست|پارتِ شاه]]|years=۱۷۰/۱۶۸–۱۶۵/۶۴ پیش از میلاد}} {{s-aft|after=[[مهرداد اول اشکانی|مهرداد اول]]}} {{s-end}} {{اشکانیون شاهون}} [[رج:اشکانیون شاهون]] 01fvtknhr0xwyq4g6j90kap04f3q8pp 416977 416964 2026-11-11T21:48:36Z محک 1023 416977 wikitext text/x-wiki {{خار بنویشته}} {{Infobox royalty | name = فرهاد اول {{lang|xpr|{{script|Prti|𐭐𐭓𐭇𐭕}}}} | title = [[ارشک]] | image = File:Phraates I coin.png | caption = اتا اشکانی حاکمِ سکه، احتمالاً فرهاد اول. [[قومس|هکاتومپیلوس]] دله، ۱۸۵–۱۳۲ پیش از میلاد میون ضرب بئی‌یه | succession = [[اشکانی امپراتوری|اشکانی سلسله]]ِ شاه | reign = ۱۷۰/۱۶۸–۱۶۵/۶۴ پیش از میلاد | predecessor = [[پریاپات|پریاپاتیوس]] یا ارشک چارؤم | successor = [[مهرداد اول اشکانی|مهرداد اول]] | dynasty = [[اشکانی امپراتوری|اشکانی سلسله]] | father = [[پریاپات|پریاپاتیوس]] | birth_date = | birth_place = | death_date = ۱۶۵/۶۴ پیش از میلاد | death_place = | religion = [[زرتشت دین]] }} '''فرهاد اول''' یا '''فَرْهات''' ({{langx|xpr|{{script|Prti|𐭐𐭓𐭇𐭕}}|translit=Frahāt}}) یا '''ارشک پنجم'''، اتا [[اشکانیون|اشکانی]] شاهنشاه بی‌یه که ۱۷۶ تا ۱۷۱ پ‌م حکومت داشته. فرهاد، [[فریاپت]] ِگتِ وچه بی‌یه. ونه حکومت کِتا بی‌یه و ونه جا، ونه خوردته برار ([[مهرداد اول]]) حکومت برسی‌یه.<ref>{{ویکی منبع|عنوان = فهرست شاهان و شاهنشاهان اشکانی |لینک= https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA_%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C&oldid=37038840 |زوون = فارسی | بازیابی = ۲۴ تیر ۱۴۰۲}}</ref> وه [[آمارد|آماردون]] ره مطیع هاکرده، [[البرز کوهون]] دله وشونِ سامون ره فتح هاکرده و [[هیرکانی]] ره [[سلوکی امپراتوری]] جه پس بییته. وه ۱۶۵/۶۴ پیش از میلاد دله بمرده و ونه برار، [[مهرداد اول|مهرداد اول]] ({{reign|۱۶۵|۱۳۲ پیش از میلاد}})، که وه ره شه وارث تعیین هاکرده بی‎یه، ونه جاسر هنیشته. == نوم == ''فراتس'' ({{lang|grc|Φραάτης}}) اتا [[یونانی زوون|یونانی]] آوانویسی هسته که {{transliteration|xpr|Frahāt}} ({{langx|xpr|{{script|Prti|𐭐𐭓𐭇𐭕}}}}) [[پارتی زوون|پارتی]] نومِ جا إنه، که شه [[پیشا ایرانی]] ''*Frahāta-'' («به‌دست‌بیارده، کسب‌بئی») جه إنه.{{sfn|Schmitt|2005}} إسا [[فارسی]] دله وه ره ''فرهاد'' گنّه.{{sfn|Kia|2016|p=160}} == زمینه == فرهاد، [[اشکانی امپراتوری|اشکانیون]] حاکم، [[پریاپات|پریاپاتیوس]] ({{reign|۱۹۱|۱۷۶ پیش از میلاد}}) ِگتِ ریکا بی‌یه، که [[ارشک دوم]]ِ برارزا بی‌یه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=223}} فرهاد سه تا دیگه برار داشته: [[مهرداد اول|مهرداد]]، [[باگاسیس]] و [[اردوان اول|اردوان]].{{sfn|Overtoom|2020|p=153}} [[نسا]] شهر جه، نو [[کتیبه‌شناسی|کتیبه‌یی]] شواهد نشون دنه که پریاپاتیوس، ۱۷۰ پیش از میلاد دله بمرده په، ممکن هسته اتا ناشناس آدم، ارشک چارؤم نوم جه، ونه جانشین بئی‌بوئه که دِ سال وسّه مختصراً حکومت هاکرده.{{sfn|Overtoom|2020|p=153}}{{sfn|Ellerbrock|2021|p=28}} ولی اینتا ره تاریخ‌نویس مارک یان اولبریخت رد کانده و وه ره «محضِ گمانه‌زنی» دونده.{{sfn|Olbrycht|2021|p=223 (see note 87)}} ۲۰۸ سال جه، ارشک دوم که یونانیونِ [[سلوکی امپراتوری]] جه شکست بخرده په، اشکانیون وشونِ تابعِ متحد بینه.{{sfn|Overtoom|2020|p=129}} ولی ۱۸۰ سالون دله، سلوکیونِ پیته بَینه و اشکانیون تونستنه شه پیشین خودمختاریِ ره دِباره ویشته‌ته هاکنن.{{sfn|Overtoom|2020|pp=146, 152}} == سلطنت == ۱۶۵ پیش از میلاد دله، فرهاد نهب بکرده و [[آمارد]] ره حمله هاکرده (که وشون ره ماردیون هم گنّه)، اتا گروه مردم که [[البرز کوهون]] دله زندگی کاردنه، که شرق جه [[هیرکانی]] و جنوب‌غرب جه [[ماد]] جه هم‌سامون بینه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=224}}{{sfn|Overtoom|2020|p=160}} وشونِ شه جوغرافیایی موقعیت جه، تونستنه هیرکانی و غربی اشکانی جه تا غربی ایرانِ تجاری راهون ره تهدید هاکنن. اینتا حمله، احتمالاً اشکانیونِ چک‌په بی‌یه که شه سامون ره ایرانِ اصلی فلات دله گت‌ته هاکنن و هیرکانی سرِ کنترل بدست بیارن. اشکانیونِ اصلی أرمون، ماد ره فتح هاکردن بی‌یه و مادِ سامون رگیانه ([[ری]]) جه شروع وانه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=224}} آماردیون جنگ دله فرهاد موفق بیه، [[مازرون دریا]]یِ کناره‌ئون و [[خاراکس، رگیانا|خاراکس]] شهر ره فتح هاکرده، که ماد جه نزدیک بی‌یه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=225}} علایده بر این، وه هیرکانی ره هم سلوکیون جه پس بییته.{{sfn|Overtoom|2020|p=160}} وه اتا گروه آماردیون ره خاراکس وَری تبعید هاکرده تا شمالِ دروازه‌ئون ره محافظت هاکنن،{{sfn|Olbrycht|2021|pp=224–225}}{{sfn|Brunner|1983|p=766}} و اشکانی دوره، [[تپورون|تپوریون]] ره برسنی‌یه [[مازرون دریا]]یِ ساحل وَری که اون گدر جه [[تبرستان]]ِ تاریخی منطقه وشون نوم جه ریشه گیرنه.{{sfn|Brunner|1983|p=766}}{{sfn|Minorsky|Bosworth|Vasmer|1991|p=935}} فرهادِ فتوحات، ونه جانشینون وسّه اشکانی سامونِ ویشته گسترش هدائنِ راه ره هموار هاکرده.{{sfn|Olbrycht|2021|p=225}} فرهادِ غربی بجنگستن باعث بیّه اشکانیون و سلوکیونِ میونِ [[وضع موجود]]ِ نقض بئی‌یه. اینتا دوره دله، سلوکیون [[یهودیه]] دله [[مکابیون شورش|مشغول بینه]]، که نشون دنه فرهاد عمداً شه لشکرکشی ره اون گدر راه دمبدا که سلوکیون نَتونستنه وه ره جواب هادن. سلوکی شاه، [[آنتیوخوس چاروم]] ({{reign|۱۷۵|۱۶۴ پیش از میلاد}}) یهودیه ره ول هاکرده تا اشکانیون وری دگرده و تلافی وسه لشکرکشی ره آماده هاکنه، ولی ۱۶۴ پیش از میلادِ دله، [[اصفهان|گابای]] نزدیکی بمرده؛ احتمالاً مریضی جه. ونه جانشین، نُه-ساله ریکا بی‌یه که وه ره [[آنتیوخوس پنجم اوپاتور]] ({{reign|۱۶۴|۱۶۱ پیش از میلاد}}) گتنه و نَتونسته اشکانیون سر تمرکز هاکنه، چون ونه سلطنت، دله‌یی جنگ، سیاسی توطئه و [[روم جمهوری|رومیونِ]] نفوذ جه درگیر بی‌یه.{{sfn|Overtoom|2020|pp=159–160}} فرهاد جه ات‌چی دیگه دومبی که وه شه برار مهرداد ره شه جانشین تعیین هاکرده. [[مرکزی آسیا]]یِ کوچ‌نشینون میون رایج بی‌یه که اتا حاکم، عوضِ شه ریکا، شه برارِ جانشینی ره اعلام هاکرد بو. اینتا رسم، احتمالاً اشکانیون میون باقی بموندسته، چون وشون کوچ‌نشین ریشه داشتنه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=224}} دِ^اُمین قرنِ رومی تاریخ‌نویس [[یوستین (تاریخ‌نویس)|یوستین]]ِ اتا کتاب دارنه که نشون دنه که پریاپاتیوس، مهرداد ره فرهادِ جانشین عنوان جه انتخاب هاکرده بی‌یه. اولبریخت اینتا نظریه جه پشتیبانی کانده و گنه که فرهاد، شه کچیکِ سلطنت وسّه، اینتی قِد ناشته که شه ریکا ره انتخاب هاکرد بی‌بو.{{sfn|Olbrycht|2021|pp=224–225}} یوستین گزارش کانده که فرهاد اول وسّه، کشورِ منافع، ونه ریکائونِ منافع جه ویشته اهمیت داشته، که نشون دنه وه شه پییرِ جانشینیِ خَوِری تصمیمات ره پشتیبانی کارده.{{sfn|Olbrycht|2021|p=224}} فرهاد اول، ۱۶۵ یا ۱۶۴ پیش از میلاد دله بمرده و مهرداد اول ونه جانشین بیه.{{sfn|Overtoom|2020|p=154}}{{sfn|Olbrycht|2021|p=233}}{{sfn|Ellerbrock|2021|p=28}} == سکه‌ئون == فرهادِ گدر ضرب‌بئی سکه‌ئون، ونه پیشینیونِ سکه‌ئون جه یکسان بینه. سکه‌یِ دیم وَری، اشکانی حاکم ره نشون دنه که ریش نَدارنه و اتا نرم کلاه شه سر یلنه که وه ره ''[[کیرباسیا]]'' گتنه، که هخامنشی [[شهربان]] هم وه ره شه سر یشتنه.{{sfn|Rezakhani|2013|pp=767, 769}}{{sfn|Strootman|2017|pp=187–188 (see also note 50)}} سکه‌یِ پشت هم اتا هنیشته کماندار دره، که ایرانی سوارونِ لباس ره دپوشته.{{sfn|Sinisi|2012|p=280}}{{sfn|Curtis|2012|p=68}} == په‌نویس == {{reflist|20em}} ==منابع== {{چپ‌چین}} * {{Cite book|title= Cambridge History of Iran|volume=3b | last = Brunner | first = Christopher | chapter = Geographical and Administrative divisions: Settlements and Economy | pages=747–778}} * {{cite book |last=Curtis|first=Vesta Sarkhosh| chapter=Parthian coins: Kingship and Divine Glory|title=The Parthian Empire and its Religions |isbn= 978-3-940598-13-4|date=2012|pages=67–83|url=https://www.academia.edu/6186948|url-access=registration}} * {{Cite book|last=Ellerbrock|first=Uwe|url=https://books.google.com/books?id=pFEXEAAAQBAJ|title=The Parthians: The Forgotten Empire|publisher=Routledge|year=2021|isbn=978-0-367-48190-2|location=Oxford}} * {{EI2|last1=Minorsky|first1=Vladimir|last2=Bosworth|first2=C. E.|last3=Vasmer|first3=R|author-link1=Vladimir Minorsky|volume=6|title=Māzandarān|url=https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/mazandaran-COM_0722}} * {{cite book |last=Olbrycht|first=Marek Jan|year=2021|title=Early Arsakid Parthia (ca. 250-165 B.C.)|publisher=Brill|url=https://books.google.com/books?id=OHkxEAAAQBAJ|isbn=978-90-04-46075-1}} * {{Cite book|last=Overtoom|first=Nikolaus Leo|title=Reign of Arrows: The Rise of the Parthian Empire in the Hellenistic Middle East|publisher=Oxford University Press|year=2020|isbn=978-0-19-088832-9|location=Oxford}} * {{cite book|last1=Kia|first1=Mehrdad|author1-link=Mehrdad Kia|title=The Persian Empire: A Historical Encyclopedia [2 volumes]|date=2016|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-61069-391-2|url=https://books.google.com/books?id=B5BHDAAAQBAJ&q=false}} * {{cite book |last1=Rezakhani |first1=Khodadad |author-link1=Khodadad Rezakhani|editor-last=Potts|editor-first=Daniel T.|title=The Oxford Handbook of Ancient Iran |date=2013 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-973330-9 |chapter=Arsacid, Elymaean, and Persid Coinage}} * {{cite book |last=Strootman|first=Rolf|title=Persianism in Antiquity |publisher=Franz Steiner Verlag |year=2017|isbn=978-3-515-11382-3 |editor-last1=Strootman|editor-first1=Rolf|editor-last2=Versluys|editor-first2=Miguel John|pages=177–201|chapter=Imperial Persianism: Seleukids, Arsakids and Fratarakā|url=https://www.academia.edu/43005774|url-access=registration}} * {{Encyclopædia Iranica Online | title = Personal Names, Iranian iv. Parthian Period | last = Schmitt | first = Rüdiger | author-link = Rüdiger Schmitt | url = http://www.iranicaonline.org/articles/personal-names-iranian-iv-parthian | year = 2005 }} * {{cite book |last1=Sinisi |first1=Fabrizio |editor1-last=Metcalf |editor1-first=William E. |editor-link1=William E. Metcalf|title=The Oxford Handbook of Greek and Roman Coinage |date=2012 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-530574-6 |chapter=The Coinage of the Parthians}} {{پایان}} {{s-start}} {{s-hou|[[اشکانی امپراتوری|اشکانی سلسله]]||||۱۶۵/۶۴ پیش از میلاد}} {{s-bef|قبل=[[پریاپات|پریاپاتیوس]] یا ارشک چهارم}} {{s-ttl|عنوان=[[اشکانی شاهون لیست|پارتِ شاه]]|سال‌ها=۱۷۰/۱۶۸–۱۶۵/۶۴ پیش از میلاد}} {{s-aft|بعد=[[مهرداد اول اشکانی|مهرداد اول]]}} {{s-end}} {{اشکانیون شاهون}} [[رج:اشکانیون شاهون]] jtionx17isue9bddyli0j1wkduvv0s3 417008 416977 2026-11-12T07:49:40Z محک 1023 417008 wikitext text/x-wiki {{خار بنویشته}} {{Infobox royalty | name = فرهاد اول {{lang|xpr|{{script|Prti|𐭐𐭓𐭇𐭕}}}} | title = [[ارشک]] | image = File:Phraates I coin.png | caption = اتا اشکانی حاکمِ سکه، احتمالاً فرهاد اول. [[قومس|هکاتومپیلوس]] دله، ۱۸۵–۱۳۲ پیش از میلاد میون ضرب بئی‌یه | succession = [[اشکانی امپراتوری|اشکانی سلسله]]ِ شاه | reign = ۱۷۰/۱۶۸–۱۶۵/۶۴ پیش از میلاد | predecessor = [[پریاپات|پریاپاتیوس]] یا ارشک چارؤم | successor = [[مهرداد اول اشکانی|مهرداد اول]] | dynasty = [[اشکانی امپراتوری|اشکانی سلسله]] | father = [[پریاپات|پریاپاتیوس]] | birth_date = | birth_place = | death_date = ۱۶۵/۶۴ پیش از میلاد | death_place = | religion = [[زرتشت دین]] }} '''فرهاد اول''' یا '''فَرْهات''' ({{langx|xpr|{{script|Prti|𐭐𐭓𐭇𐭕}}|translit=Frahāt}}) یا '''ارشک پنجم'''، اتا [[اشکانیون|اشکانی]] شاهنشاه بی‌یه که ۱۷۶ تا ۱۷۱ پ‌م حکومت داشته. فرهاد، [[فریاپت]] ِگتِ وچه بی‌یه. ونه حکومت کِتا بی‌یه و ونه جا، ونه خوردته برار ([[مهرداد اول]]) حکومت برسی‌یه.<ref>{{ویکی منبع|عنوان = فهرست شاهان و شاهنشاهان اشکانی |لینک= https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA_%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C&oldid=37038840 |زوون = فارسی | بازیابی = ۲۴ تیر ۱۴۰۲}}</ref> وه [[آمارد|آماردون]] ره مطیع هاکرده، [[البرز کوهون]] دله وشونِ سامون ره فتح هاکرده و [[هیرکانی]] ره [[سولوکی امپراتوری]] جه پس بییته. وه ۱۶۵/۶۴ پیش از میلاد دله بمرده و ونه برار، [[مهرداد اول|مهرداد اول]] ({{reign|۱۶۵|۱۳۲ پیش از میلاد}})، که وه ره شه وارث تعیین هاکرده بی‎یه، ونه جاسر هنیشته. == نوم == ''فراتس'' ({{lang|grc|Φραάτης}}) اتا [[یونانی زوون|یونانی]] آوانویسی هسته که {{transliteration|xpr|Frahāt}} ({{langx|xpr|{{script|Prti|𐭐𐭓𐭇𐭕}}}}) [[پارتی زوون|پارتی]] نومِ جا إنه، که شه [[پیشا ایرانی]] ''*Frahāta-'' («به‌دست‌بیارده، کسب‌بئی») جه إنه.{{sfn|Schmitt|2005}} إسا [[فارسی]] دله وه ره ''فرهاد'' گنّه.{{sfn|Kia|2016|p=160}} == زمینه == فرهاد، [[اشکانی امپراتوری|اشکانیون]] حاکم، [[پریاپات|پریاپاتیوس]] ({{reign|۱۹۱|۱۷۶ پیش از میلاد}}) ِگتِ ریکا بی‌یه، که [[ارشک دوم]]ِ برارزا بی‌یه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=223}} فرهاد سه تا دیگه برار داشته: [[مهرداد اول|مهرداد]]، [[باگاسیس]] و [[اردوان اول|اردوان]].{{sfn|Overtoom|2020|p=153}} [[نسا]] شهر جه، نو [[کتیبه‌شناسی|کتیبه‌یی]] شواهد نشون دنه که پریاپاتیوس، ۱۷۰ پیش از میلاد دله بمرده په، ممکن هسته اتا ناشناس آدم، ارشک چارؤم نوم جه، ونه جانشین بئی‌بوئه که دِ سال وسّه مختصراً حکومت هاکرده.{{sfn|Overtoom|2020|p=153}}{{sfn|Ellerbrock|2021|p=28}} ولی اینتا ره تاریخ‌نویس مارک یان اولبریخت رد کانده و وه ره «محضِ گمانه‌زنی» دونده.{{sfn|Olbrycht|2021|p=223 (see note 87)}} ۲۰۸ سال جه، ارشک دوم که یونانیونِ [[سولوکی امپراتوری]] جه شکست بخرده په، اشکانیون وشونِ تابعِ متحد بینه.{{sfn|Overtoom|2020|p=129}} ولی ۱۸۰ سالون دله، سولوکیونِ پیته بَینه و اشکانیون تونستنه شه پیشین خودمختاریِ ره دِباره ویشته‌ته هاکنن.{{sfn|Overtoom|2020|pp=146, 152}} == سلطنت == ۱۶۵ پیش از میلاد دله، فرهاد نهب بکرده و [[آمارد]] ره حمله هاکرده (که وشون ره ماردیون هم گنّه)، اتا گروه مردم که [[البرز کوهون]] دله زندگی کاردنه، که شرق جه [[هیرکانی]] و جنوب‌غرب جه [[ماد]] جه هم‌سامون بینه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=224}}{{sfn|Overtoom|2020|p=160}} وشونِ شه جوغرافیایی موقعیت جه، تونستنه هیرکانی و غربی اشکانی جه تا غربی ایرانِ تجاری راهون ره تهدید هاکنن. اینتا حمله، احتمالاً اشکانیونِ چک‌په بی‌یه که شه سامون ره ایرانِ اصلی فلات دله گت‌ته هاکنن و هیرکانی سرِ کنترل بدست بیارن. اشکانیونِ اصلی أرمون، ماد ره فتح هاکردن بی‌یه و مادِ سامون رگیانه ([[ری]]) جه شروع وانه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=224}} آماردیون جنگ دله فرهاد موفق بیه، [[مازرون دریا]]یِ کناره‌ئون و [[خاراکس، رگیانا|خاراکس]] شهر ره فتح هاکرده، که ماد جه نزدیک بی‌یه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=225}} علایده بر این، وه هیرکانی ره هم سولوکیون جه پس بییته.{{sfn|Overtoom|2020|p=160}} وه اتا گروه آماردیون ره خاراکس وَری تبعید هاکرده تا شمالِ دروازه‌ئون ره محافظت هاکنن،{{sfn|Olbrycht|2021|pp=224–225}}{{sfn|Brunner|1983|p=766}} و اشکانی دوره، [[تپورون|تپوریون]] ره برسنی‌یه [[مازرون دریا]]یِ ساحل وَری که اون گدر جه [[تبرستان]]ِ تاریخی منطقه وشون نوم جه ریشه گیرنه.{{sfn|Brunner|1983|p=766}}{{sfn|Minorsky|Bosworth|Vasmer|1991|p=935}} فرهادِ فتوحات، ونه جانشینون وسّه اشکانی سامونِ ویشته گسترش هدائنِ راه ره هموار هاکرده.{{sfn|Olbrycht|2021|p=225}} فرهادِ غربی بجنگستن باعث بیّه اشکانیون و سولوکیونِ میونِ [[وضع موجود]]ِ نقض بئی‌یه. اینتا دوره دله، سولوکیون [[یهودیه]] دله [[مکابیون شورش|مشغول بینه]]، که نشون دنه فرهاد عمداً شه لشکرکشی ره اون گدر راه دمبدا که سولوکیون نَتونستنه وه ره جواب هادن. سولوکی شاه، [[آنتیوخوس چاروم]] ({{reign|۱۷۵|۱۶۴ پیش از میلاد}}) یهودیه ره ول هاکرده تا اشکانیون وری دگرده و تلافی وسه لشکرکشی ره آماده هاکنه، ولی ۱۶۴ پیش از میلادِ دله، [[اصفهان|گابای]] نزدیکی بمرده؛ احتمالاً مریضی جه. ونه جانشین، نُه-ساله ریکا بی‌یه که وه ره [[آنتیوخوس پنجم اوپاتور]] ({{reign|۱۶۴|۱۶۱ پیش از میلاد}}) گتنه و نَتونسته اشکانیون سر تمرکز هاکنه، چون ونه سلطنت، دله‌یی جنگ، سیاسی توطئه و [[روم جمهوری|رومیونِ]] نفوذ جه درگیر بی‌یه.{{sfn|Overtoom|2020|pp=159–160}} فرهاد جه ات‌چی دیگه دومبی که وه شه برار مهرداد ره شه جانشین تعیین هاکرده. [[مرکزی آسیا]]یِ کوچ‌نشینون میون رایج بی‌یه که اتا حاکم، عوضِ شه ریکا، شه برارِ جانشینی ره اعلام هاکرد بو. اینتا رسم، احتمالاً اشکانیون میون باقی بموندسته، چون وشون کوچ‌نشین ریشه داشتنه.{{sfn|Olbrycht|2021|p=224}} دِ^اُمین قرنِ رومی تاریخ‌نویس [[یوستین (تاریخ‌نویس)|یوستین]]ِ اتا کتاب دارنه که نشون دنه که پریاپاتیوس، مهرداد ره فرهادِ جانشین عنوان جه انتخاب هاکرده بی‌یه. اولبریخت اینتا نظریه جه پشتیبانی کانده و گنه که فرهاد، شه کچیکِ سلطنت وسّه، اینتی قِد ناشته که شه ریکا ره انتخاب هاکرد بی‌بو.{{sfn|Olbrycht|2021|pp=224–225}} یوستین گزارش کانده که فرهاد اول وسّه، کشورِ منافع، ونه ریکائونِ منافع جه ویشته اهمیت داشته، که نشون دنه وه شه پییرِ جانشینیِ خَوِری تصمیمات ره پشتیبانی کارده.{{sfn|Olbrycht|2021|p=224}} فرهاد اول، ۱۶۵ یا ۱۶۴ پیش از میلاد دله بمرده و مهرداد اول ونه جانشین بیه.{{sfn|Overtoom|2020|p=154}}{{sfn|Olbrycht|2021|p=233}}{{sfn|Ellerbrock|2021|p=28}} == سکه‌ئون == فرهادِ گدر ضرب‌بئی سکه‌ئون، ونه پیشینیونِ سکه‌ئون جه یکسان بینه. سکه‌یِ دیم وَری، اشکانی حاکم ره نشون دنه که ریش نَدارنه و اتا نرم کلاه شه سر یلنه که وه ره ''[[کیرباسیا]]'' گتنه، که هخامنشی [[شهربان]] هم وه ره شه سر یشتنه.{{sfn|Rezakhani|2013|pp=767, 769}}{{sfn|Strootman|2017|pp=187–188 (see also note 50)}} سکه‌یِ پشت هم اتا هنیشته کماندار دره، که ایرانی سوارونِ لباس ره دپوشته.{{sfn|Sinisi|2012|p=280}}{{sfn|Curtis|2012|p=68}} == په‌نویس == {{reflist|20em}} ==منابع== {{چپ‌چین}} * {{Cite book|title= Cambridge History of Iran|volume=3b | last = Brunner | first = Christopher | chapter = Geographical and Administrative divisions: Settlements and Economy | pages=747–778}} * {{cite book |last=Curtis|first=Vesta Sarkhosh| chapter=Parthian coins: Kingship and Divine Glory|title=The Parthian Empire and its Religions |isbn= 978-3-940598-13-4|date=2012|pages=67–83|url=https://www.academia.edu/6186948|url-access=registration}} * {{Cite book|last=Ellerbrock|first=Uwe|url=https://books.google.com/books?id=pFEXEAAAQBAJ|title=The Parthians: The Forgotten Empire|publisher=Routledge|year=2021|isbn=978-0-367-48190-2|location=Oxford}} * {{EI2|last1=Minorsky|first1=Vladimir|last2=Bosworth|first2=C. E.|last3=Vasmer|first3=R|author-link1=Vladimir Minorsky|volume=6|title=Māzandarān|url=https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/mazandaran-COM_0722}} * {{cite book |last=Olbrycht|first=Marek Jan|year=2021|title=Early Arsakid Parthia (ca. 250-165 B.C.)|publisher=Brill|url=https://books.google.com/books?id=OHkxEAAAQBAJ|isbn=978-90-04-46075-1}} * {{Cite book|last=Overtoom|first=Nikolaus Leo|title=Reign of Arrows: The Rise of the Parthian Empire in the Hellenistic Middle East|publisher=Oxford University Press|year=2020|isbn=978-0-19-088832-9|location=Oxford}} * {{cite book|last1=Kia|first1=Mehrdad|author1-link=Mehrdad Kia|title=The Persian Empire: A Historical Encyclopedia [2 volumes]|date=2016|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-61069-391-2|url=https://books.google.com/books?id=B5BHDAAAQBAJ&q=false}} * {{cite book |last1=Rezakhani |first1=Khodadad |author-link1=Khodadad Rezakhani|editor-last=Potts|editor-first=Daniel T.|title=The Oxford Handbook of Ancient Iran |date=2013 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-973330-9 |chapter=Arsacid, Elymaean, and Persid Coinage}} * {{cite book |last=Strootman|first=Rolf|title=Persianism in Antiquity |publisher=Franz Steiner Verlag |year=2017|isbn=978-3-515-11382-3 |editor-last1=Strootman|editor-first1=Rolf|editor-last2=Versluys|editor-first2=Miguel John|pages=177–201|chapter=Imperial Persianism: Seleukids, Arsakids and Fratarakā|url=https://www.academia.edu/43005774|url-access=registration}} * {{Encyclopædia Iranica Online | title = Personal Names, Iranian iv. Parthian Period | last = Schmitt | first = Rüdiger | author-link = Rüdiger Schmitt | url = http://www.iranicaonline.org/articles/personal-names-iranian-iv-parthian | year = 2005 }} * {{cite book |last1=Sinisi |first1=Fabrizio |editor1-last=Metcalf |editor1-first=William E. |editor-link1=William E. Metcalf|title=The Oxford Handbook of Greek and Roman Coinage |date=2012 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-530574-6 |chapter=The Coinage of the Parthians}} {{پایان}} {{s-start}} {{s-hou|[[اشکانی امپراتوری|اشکانی سلسله]]||||۱۶۵/۶۴ پیش از میلاد}} {{s-bef|قبل=[[پریاپات|پریاپاتیوس]] یا ارشک چهارم}} {{s-ttl|عنوان=[[اشکانی شاهون لیست|پارتِ شاه]]|سال‌ها=۱۷۰/۱۶۸–۱۶۵/۶۴ پیش از میلاد}} {{s-aft|بعد=[[مهرداد اول اشکانی|مهرداد اول]]}} {{s-end}} {{اشکانیون شاهون}} [[رج:اشکانیون شاهون]] 8vj9jq07659t0yo4kl2emxqys6207uw 0 47012 416945 190733 2026-11-11T20:39:20Z محک 1023 416945 wikitext text/x-wiki {{صندخ/موجود|تصویر=Mantid August 2007-2.jpg|راسته='''گودمورینشون'''}} '''گو دِم‌وِرین'''{{به انگلیسی|Mantis}} اتا جور [[بئو]] هسه '''گودمورینشون''' رسّه جه . اینتا رسه 430رده و 15 فامیل دراننه . اغلب وشون رائیج گودمورینئون سوز هسنه و [[باج کاک|باجکاک]] شکلی هسنه . نازِّک هسه و کیشیده‌ئه ونه لینگون برز هسه و ونه کلّه گت هسه و د جفد بالک دارنه. == وشون تی‌ئون == [[پرونده:Praying_mantis_feeding.jpg|بندانگشتی|گودمورین کا دره ماز خرنه]] * ''Acanthops falcata'' - آخوندک برگ‌مُرده ونزوئلایی * ''Acanthops fuscifolia'' - آخوندک برگ‌مرده گرمسیری * ''Acanthops tuberculata'' - آخوندک برگ‌مرده گرمسیری * ''Acromantis'' sp. - آخوندک مشت‌زن * ''Ameles decolor'' * ''Ameles spallanziana'' * ''Alalomantis muta'' - آخوندک کامرونی * ''Asiadodis squilla'' - آخوندک سپردار آسیایی * ''Blepharopsis mendica'' - آخوندک ژاژ * ''Brunneria'' sp. - آخوندک تَرکه‌ای * ''Brunneria borealis'' - آخوندک شاخه‌ای * ''Camelomantis sondaica'' * ''Ceratocrania macra'' * ''Ceratomantis saussurii'' * ''Choeradodis rhombicollis'' - آخوندک سپردار گرمسیری * ''Choeradodis stalii'' * ''Cilnia humeralis'' * ''Creobroter meleagris'' - آخوندک گُلی * ''Creobroter gemmatus'' - آخوندک گلی هندی * ''Creobroter pictipennis'' - آخوندک گلی هندی * ''Creobroter elongata'' - آخوندک گلی * ''Deroplatys angustata'' - آخوندک برگ‌مرده * ''Deroplatys desiccata'' - آخوندک برگ‌مرده * ''Deroplatys lobata'' - آخوندک برگ‌مرده * ''Deroplatys truncata'' - آخوندک برگ‌مرده * ''Empusa fasciata'' * ''Empusa pennata'' * ''Eremiaphila zetterstedti'' * ''Euchomenella heteroptera'' - آخوندک سرشاخه * ''Gongylus gongylodes'' - آخوندک ویالون * ''Gonatista grisea'' - آخوندک جوگندمی * ''Heterochaeta strachani'' * ''Hierodula membranacea'' - آخوندک بزرگ آسیایی * ''Hierodula grandis'' - آخوندک بزرگ هندی * ''Hierodula patellifera'' - آخوندک هندی-آرامی * ''Hierodula parviceps'' - آخوندک فیلیپینی * ''Hoplocorypha'' sp. * ''Humbertiella ceylonica'' * ''Hymenopus coronatus'' - آخوندک ارکیده * ''Idolomantis diabolica'' - آخوندک شیطان * ''Idolomorpha madagascariensis'' * ''Ischnomantis gigas'' * ''Iris oratoria'' - آخوندک مدیترانه‌ای * ''Liturgousa'' sp. - آخوندک گلسنگ * ''Macromantis hyalina'' * ''Mantis religiosa'' - آخوندک اروپایی * ''Miomantis paykullii'' - آخوندک مصری * ''Miomantis abyssinica'' - آخوندک مصری * ''Odontomantis'' sp. - آخوندک مورچه‌ای * ''Oligonicella scudderi'' - آخوندک اسکادر * ''Orthodera novaezealandiae'' - آخوندک نیوزلندی * ''Otomantis'' sp. - آخوندک مشت‌زن * ''Oxyopsis gracilis'' - آخوندک پرویی * ''Oxyopsis peruviana'' - آخوندک پرویی * ''Oxyothespis dumonti'' * ''Parasphendale agrionina'' - آخوندک پَرغنچه‌ای * ''Parasphendale affinis'' - آخوندک باندپیچی آفریقایی * ''Paratoxodera cornicollis'' - آخوندک ترکه‌ای بزرگ مالزی * ''Phyllocrania paradoxa'' - آخوندک شبح * ''Phyllovates chlorophaea'' * ''Plistospilota guineensis'' * ''Polyspilota aeruginosa'' * ''Popa spurca'' - آخوندک سرشاخه * ''Pseudocreobotra ocellata'' - * ''Pseudocreobotra wahlbergii'' * ''Rhombodera megaera'' - گاردی گودمورین * ''Sphodromantis balachowskyi'' - * ''Sphodromantis lineola'' - * ''Sphodromantis rubrostigma'' - آ * ''Sphodromantis centralis'' - * ''Sphodromantis viridis'' - * ''Sphodromantis gastrica'' - افریقائی کودمورین * ''Stagmatoptera hyaloptera'' * ''Stagmomantis californica'' - آکلیفرنیا گودمورین * ''Stagmomantis carolina'' - آکرولینا گودمورین * ''Stagmomantis limbata'' - آ * ''Stagmomantis floridensis'' - * ''Sibylla pretiosa'' * ''Tamolanica tamolana'' * ''Tarachodes afzelii'' * ''Tarachodula pantherina'' * ''Theopropus elegans'' * ''Tisma freyi'' * ''Taumantis sigiana'' - * ''Tenodera australasiae'' * ''Tenodera angustipennis'' -''Tenodera sinensis'' - * ''Toxodera denticulata'' - * ''Yersiniops sophronicum'' - * ''Yersiniops solitarium'' - * ''Zoolea lobipes'' [[رج:بئو]] [[رج:حیوان]] [[رج:حشرات]] [[رج:زیست شناسی]] f14j1y4khmbdevugy31ltso6uwonwt2 10 55850 416982 205743 2026-11-11T21:59:32Z محک 1023 416982 wikitext text/x-wiki {{#if:{{{sortable|}}} |<span style="display:none; speak:none;">{{padleft:{{{sort_date|{{{sortdate|{{{sort-date|{{{single|{{{pre-date|{{{predate|{{{pre_date|{{{1|{{{2|{{{post-date|{{{postdate|{{{post_date|}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}|4|0}}</span> }}<span style="white-space:nowrap;"><!-- -->{{#if:{{{label|}}} |{{{label}}}{{#if:{{{wrap|}}}|{{Wbr}}}} |{{#switch:{{{show|{{{link|{{{lk|}}}}}}}}} |no|off|n|false|0|none = {{#if:{{{cap|}}}|R|r}}. |link|yes|on|y|true|1 = [[Reign|{{#if:{{{cap|}}}|R|r}}.]] |word = {{#if:{{{cap|}}}|R|r}}eigned |colon = {{#if:{{{cap|}}}|R|r}}eign: |lword = [[Reign|{{#if:{{{cap|}}}|R|r}}eigned]] |lcolon = [[Reign|{{#if:{{{cap|}}}|R|r}}eign]]: |blank = |abbr|#default = {{کوته‌نوشت|{{#if:{{{cap|}}}|R|ح}}|حکومت}}. («حکومت هاکرده») }} }}<!-- -->{{#ifeq:{{{show|{{{link|{{{lk|}}}}}}}}}|blank |<!--nothing--> |{{#if:{{{pre-date|}}}{{{predate|}}}{{{pre_date}}}{{{1|}}}{{{2|}}}|&nbsp;}} }}<!-- -->{{#if:{{{pre-date|}}}{{{predate|}}}{{{pre_date|}}}|{{{pre-date|{{{pre|{{{pre_date}}}}}}}}},&nbsp;{{#if:{{{wrap|}}}|{{Wbr}}}}}}<!-- -->{{#if:{{{1|}}}|{{Trim|{{{1}}}}}}}<!-- -->{{#if:{{{2|}}} |{{#if:{{{1|}}}||?}}<!-- -->{{#ifeq:{{#invoke:String |find |source={{Trim|{{{1|}}}}}{{Trim|{{{2|}}}}} |target=%s |plain=false }} | 0 |–{{Trim|{{{2}}}}} |&nbsp;–&nbsp;{{Trim|{{{2}}}}} }}<!-- -->{{#if:{{{mid-date|}}}{{{middate|}}}{{{mid_date|}}} |,&nbsp;{{#if:{{{wrap|}}}|{{Wbr}}}}{{{mid-date|{{{middate|{{{mid_date}}}}}}}}}}}<!-- -->{{#if:{{{3|}}}{{{4|}}} |,&nbsp;{{#if:{{{wrap|}}}|{{Wbr}}}}{{#if:{{{3|}}}|{{Trim|{{{3}}}}}|?}}<!-- -->{{#ifeq:{{#invoke:String |find |source={{Trim|{{{3|}}}}}{{Trim|{{{4|}}}}} |target=%s |plain=false }} | 0 |–{{Trim|{{{4}}}}} |&nbsp;–&nbsp;{{Trim|{{{4}}}}} }} }} |{{#if:{{{1|}}}|–&nbsp;}} }}<!-- -->{{#if:{{{single|}}}{{{post-date|}}}{{{postdate|}}}{{{post_date|}}} |{{#if:{{{1|}}}{{{2|}}}|,&nbsp;}}{{#if:{{{wrap|}}}|{{Wbr}}}}{{{single|{{{post-date|{{{postdate|{{{post_date}}}}}}}}}}}} }}<!-- -->{{#if:{{{era|}}}|&nbsp;{{{era}}}}}<!-- --></span><noinclude> {{توضیحات}} </noinclude> lqmh69r0wcmjuc5p2h9wp56sce0rld3 416983 416982 2026-11-11T22:00:08Z محک 1023 نسخهٔ [[Special:Diff/416982|416982]] از [[Special:Contributions/محک|محک]] ([[User talk:محک|بحث]]) خنثی شد 416983 wikitext text/x-wiki {{#if:{{{sortable|}}} |<span style="display:none; speak:none;">{{padleft:{{{sort_date|{{{sortdate|{{{sort-date|{{{single|{{{pre-date|{{{predate|{{{pre_date|{{{1|{{{2|{{{post-date|{{{postdate|{{{post_date|}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}|4|0}}</span> }}<span style="white-space:nowrap;"><!-- -->{{#if:{{{label|}}} |{{{label}}}{{#if:{{{wrap|}}}|{{wbr}}}} |{{#switch:{{{show|{{{link|{{{lk|}}}}}}}}} |no|off|n|false|0|none = {{#if:{{{cap|}}}|R|r}}. |link|yes|on|y|true|1 = [[حکومت|{{#if:{{{cap|}}}|R|r}}.]] |word = {{#if:{{{cap|}}}|R|r}}eigned |colon = {{#if:{{{cap|}}}|R|r}}eign: |lword = [[حکومت|{{#if:{{{cap|}}}|R|r}}eigned]] |lcolon = [[حکومت|{{#if:{{{cap|}}}|R|r}}eign]]: |blank = |abbr|#default = {{Abbr|{{#if:{{{cap|}}}|R|r}}.|حکومت هاکرده}} }} }}<!-- -->{{#ifeq:{{{show|{{{link|{{{lk|}}}}}}}}}|blank |<!--nothing--> |{{#if:{{{pre-date|}}}{{{predate|}}}{{{pre_date}}}{{{1|}}}{{{2|}}}|&{{#switch:{{{show|{{{link|{{{lk|}}}}}}}}} |word|colon|lword|lcolon = nbsp |#default = {{#if:{{{label|}}}|nbsp|thinsp}}}}; }} }}<!-- -->{{#if:{{{pre-date|}}}{{{predate|}}}{{{pre_date|}}}|{{{pre-date|{{{pre|{{{pre_date}}}}}}}}},&nbsp;{{#if:{{{wrap|}}}|{{wbr}}}}}}<!-- -->{{#if:{{{1|}}}|{{trim|{{{1}}}}}}}<!-- -->{{#if:{{{2|}}} |{{#if:{{{1|}}}||?}}<!-- -->{{#ifeq:{{#invoke:String |find |source={{trim|{{{1|}}}}}{{trim|{{{2|}}}}} |target=%s |plain=false }} | 0 |–{{trim|{{{2}}}}} |&nbsp;–&nbsp;{{trim|{{{2}}}}} }}<!-- -->{{#if:{{{mid-date|}}}{{{middate|}}}{{{mid_date|}}} |,&nbsp;{{#if:{{{wrap|}}}|{{wbr}}}}{{{mid-date|{{{middate|{{{mid_date}}}}}}}}}}}<!-- -->{{#if:{{{3|}}}{{{4|}}} |,&nbsp;{{#if:{{{wrap|}}}|{{wbr}}}}{{#if:{{{3|}}}|{{trim|{{{3}}}}}|?}}<!-- -->{{#ifeq:{{#invoke:String |find |source={{trim|{{{3|}}}}}{{trim|{{{4|}}}}} |target=%s |plain=false }} | 0 |–{{trim|{{{4}}}}} |&nbsp;–&nbsp;{{trim|{{{4}}}}} }} }} |{{#if:{{{1|}}}|–&nbsp;}} }}<!-- -->{{#if:{{{single|}}}{{{post-date|}}}{{{postdate|}}}{{{post_date|}}} |{{#if:{{{1|}}}{{{2|}}}|,&nbsp;}}{{#if:{{{wrap|}}}|{{wbr}}}}{{{single|{{{post-date|{{{postdate|{{{post_date}}}}}}}}}}}} }}<!-- -->{{#if:{{{era|}}}|&nbsp;{{{era}}}}}<!-- --></span><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> fd928k67rk8vno9adiqes8taehiijw6 2 55902 416941 205876 2026-11-11T15:41:44Z محک 1023 [[رج:سلجوقیون]] حذف شد با استفاده از [[ویکی‌پدیا:رج‌ساز]] 416941 wikitext text/x-wiki {{صندخ/شخص |نوم= {{{1}}} |لقب={{{3}}} |کشور= [[سلجوقیون]] }} '''{{{1}}}''' اتا [[سلجوقیون]] ِسلطون بی‌یه که {{{4}}} تا {{{5}}} [[میلادی تقویم|میلادی]] حکومت داشته. وه [[{{{پسر}}}]] ریکا بی‌یه و ونه لقبون ره {{{3}}} گتنه. == منابع == {{پانویس}} *{{ویکی منبع|عنوان = فهرست سلاطین سلجوقی |لینک= https://fa.wikipedia.org/wiki/فهرست_سلاطین_سلجوقی |زوون = فارسی| بازیابی = ۱ ژوئن ۲۰۲۴}} [[fa:{{{2}}}]] ab11c20bmb5x7qlwv6pszeu4m99piud 0 77164 416944 264400 2026-11-11T19:24:48Z ALIREZABVB09 47792 /* */ 416944 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | clubname = پرویسن مونستر | image = | image_size = | fullname = SC Preußen Münster | shortname = | founded = | ground =[[پروسن‌استادیون]] | capacity = | chrtitle = | chairman = | mgrtitle = | manager = | league = [[بوندسلیگا]] | season = | position = | website = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | leftarm1 = | body1 = | rightarm1 = | shorts1 = | socks1 = | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | leftarm2 = | body2 = | rightarm2 = | shorts2 = | socks2 = }} '''پرویسن مونستر''' {{آلمانی جه|SC Preußen Münster }} اتا [[آلمان]] [[فوتوال]] تیم هسته که ات‌گال [[بوندسلیگا]] دله دیّه. این تیم فوتوال‌زمین [[پروسن‌استادیون]] هسته. == منابع == {{پانویس|چپ‌چین=بله}} * {{یادکرد-ویکی|پیوند = https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Premier_League_clubs |عنوان = List of Premier League clubs |زبان =انگلیسی|بازیابی =۳ آگوست ۲۰۲۴}} == بریم بگردستن == {{تلمبار-رج}} {{بوندسلیگا}} [[رج:پروسیا مونستر| ]] [[رج:آلمان فوتوال تیمون]] 80el8v7zzawulkn878pgz421h6e78bz 0 80873 416937 328353 2026-11-11T15:35:41Z محک 1023 [[رج:1360 بزائه‌ئون]] حذف شد; [[رج:۱۹۸۱ بزائه‌ئون]] اضافه شد با استفاده از [[ویکی‌پدیا:رج‌ساز]] 416937 wikitext text/x-wiki {{صندخ/شخص}} '''بهشید برخوردار''' (بزائهٔ: ۱۳۶۰) ئیرونی سیاست‌کر و دِوازدهمین دورۀ [[میلس اسلامی شورا|اسلامی شورایِ میلسِ]] دله، [[ایرون|ایرونِ]] [[مزدیسنا|زرتشتی‌ئونِ]] نِماینده هسّه. وه ۱٬۰۲۱ رای بیارده و انتخاب بیّه.<ref>{{وب منبع|نام خانوادگی=|نام=|عنوان=اقلیتهای دینی منتخبان خود را شناختند|نشانی=https://irna.ir/xjPXqz|بازبینی=|اثر=|تاریخ=۱۳ اسفند ۱۴۰۲|ناشر=ایرنا|کد زبان=}}</ref><ref>{{وب منبع|نام خانوادگی=|نام=|عنوان=اعلام نتایج منتخبین اقلیت‌های مذهبی در مجلس|نشانی=https://borna.news/008faQ|بازبینی=|اثر=|تاریخ=۱۳ اسفند ۱۴۰۲|ناشر=خبرگزاری برنا|کد زبان=}}</ref><ref>{{وب منبع|نام خانوادگی=|نام=|عنوان=بازماندگان مجلس یازدهم در بین اقلیت های دینی|نشانی=https://www.isna.ir/amp/1402121309486/|بازبینی=|اثر=|تاریخ=۱۳ اسفند ۱۴۰۲|ناشر=خبرگزاری ایسنا|کد زبان=}}</ref> == منبع == * ۱۲ کِرچه ما ۱۵۳۶ تبری، این ولگ [[:fa:بهشید_برخوردار|فارسی ویکی‌پدیا]] جه ترجمه بیّه. == بن‌بنویشت == [[رج:زننه آدمون]] <references /> [[رج:کرمان زرتشتی‌ئون]] [[رج:۱۹۸۱ بزائه‌ئون]] itm49ot4z0qg3zve5nrpywc5s491p2q 0 184560 416934 2026-11-11T15:07:00Z محک 1023 اتا نو ولگ بساته که ونه دله «'''پیغمبر''' یا '''پیومبر'''، که عربی زوون گنه '''نبی'''، کسی ره گنه که ادعا کنده [[خدا]] (یا خدائون) جه پیغوم بیارده و خانه آدمون ره اونچی پغوم بهیته جه خور-دار هاکنه. خله پغمبرون [[مقدس کتاب]] و [[دین]] یارنه و مردم ره گنه که چتی زندگی هاکنن که خدا(ئون) ره...» دره 416934 wikitext text/x-wiki '''پیغمبر''' یا '''پیومبر'''، که عربی زوون گنه '''نبی'''، کسی ره گنه که ادعا کنده [[خدا]] (یا خدائون) جه پیغوم بیارده و خانه آدمون ره اونچی پغوم بهیته جه خور-دار هاکنه. خله پغمبرون [[مقدس کتاب]] و [[دین]] یارنه و مردم ره گنه که چتی زندگی هاکنن که خدا(ئون) ره خش بئه. == منابع == {{په‌نویس}} * انگلیسی ویکی‌پدیا [[رج: دین]] ja8z98iynebg2d15zdzuqmerpzkkx59 0 184561 416936 2026-11-11T15:34:59Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[استارآبادی نی]] دله 416936 wikitext text/x-wiki #بور[[استارآبادی نی]] omj779j2k1xoyhrirpi21xtblof9410 0 184562 416947 2026-11-11T21:38:29Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[اشکانیون]] دله 416947 wikitext text/x-wiki #بور[[اشکانیون]] lzrvu3zj10tl8aipqeoptzxfntq3o1s 0 184563 416948 2026-11-11T21:38:43Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[مهرداد اول]] دله 416948 wikitext text/x-wiki #بور[[مهرداد اول]] 6yy6qxklzp3hwa0dtanvrtjgjilwt8e 0 184564 416949 2026-11-11T21:38:55Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[زرتشتی دین]] دله 416949 wikitext text/x-wiki #بور[[زرتشتی دین]] qvn491th6nb7mf5fhsw8mk4khmmtq7j 10 184565 416950 2024-11-21T18:00:22Z en>MusikBot II 0 Protected "[[Template:Cambridge History of Iran]]": [[Wikipedia:High-risk templates|High-risk template or module]]: 250 transclusions ([[User:MusikBot II/TemplateProtector|more info]]) ([Edit=Require autoconfirmed or confirmed access] (indefinite)) 416950 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:The Cambridge History of Iran]] 4ldd5poblmnsoo3oxxor8wf3d6zcv67 416951 416950 2026-11-11T21:41:00Z محک 1023 ۱ نسخه واردشده از [[:en:Template:Cambridge_History_of_Iran]] 416950 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:The Cambridge History of Iran]] 4ldd5poblmnsoo3oxxor8wf3d6zcv67 10 184566 416952 2026-03-10T03:02:41Z en>GreenC 0 416952 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:SST|set | id = THE_CAMBRIDGE_HISTORY_OF_IRAN | key = {{#switch:{{#invoke:Normalize volume and edition|volume|{{{volume|}}}}} | 1 | I = 1 | 2 | II = 2 | 3a | 3.1 | IIIA | IIIa = 3A | 3b | 3.2 | IIIB | IIIb = 3B | 4 | IV = 4 | 5 | V = 5 | 6 | VI = 6 | 7 | VII = 7 | all | ALL | #default = ALL }} }}</includeonly><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> mfvlvzf6xh0pe5cfe2z04xrxlrodh3o 416953 416952 2026-11-11T21:41:13Z محک 1023 ۱ نسخه واردشده از [[:en:Template:The_Cambridge_History_of_Iran]] 416952 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:SST|set | id = THE_CAMBRIDGE_HISTORY_OF_IRAN | key = {{#switch:{{#invoke:Normalize volume and edition|volume|{{{volume|}}}}} | 1 | I = 1 | 2 | II = 2 | 3a | 3.1 | IIIA | IIIa = 3A | 3b | 3.2 | IIIB | IIIb = 3B | 4 | IV = 4 | 5 | V = 5 | 6 | VI = 6 | 7 | VII = 7 | all | ALL | #default = ALL }} }}</includeonly><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> mfvlvzf6xh0pe5cfe2z04xrxlrodh3o 10 184567 416954 2023-01-29T11:33:35Z en>Xqbot 0 Bot: Fixing double redirect to [[Template:Encyclopaedia of Islam, Second Edition]] 416954 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:Encyclopaedia of Islam, Second Edition]] {{R from move}} e5gcfsyck0o88g6nawcgkybv0zqvog9 416955 416954 2026-11-11T21:41:34Z محک 1023 ۱ نسخه واردشده از [[:en:Template:EI2]] 416954 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:Encyclopaedia of Islam, Second Edition]] {{R from move}} e5gcfsyck0o88g6nawcgkybv0zqvog9 10 184568 416956 2026-05-07T17:31:52Z en>Aintabli 0 add isbn for the fourth volume 416956 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{{volume|}}}</noinclude>{{cite encyclopedia | encyclopedia= {{#if:{{{title|}}}{{{article|}}}| {{#switch:{{{volume|}}} | 1=[[The Encyclopaedia of Islam#2nd_edition,_EI2|The Encyclopaedia of Islam, Second Edition]]. ''Volume I:'' A–B | 2=[[The Encyclopaedia of Islam#2nd_edition,_EI2|The Encyclopaedia of Islam, Second Edition]]. ''Volume II:'' C–G | 3=[[The Encyclopaedia of Islam#2nd_edition,_EI2|The Encyclopaedia of Islam, Second Edition]]. ''Volume III:'' H–Iram | 4=[[The Encyclopaedia of Islam#2nd_edition,_EI2|The Encyclopaedia of Islam, Second Edition]]. ''Volume IV:'' Iran–Kha | 5=[[The Encyclopaedia of Islam#2nd_edition,_EI2|The Encyclopaedia of Islam, Second Edition]]. ''Volume V:'' Khe–Mahi | 6=[[The Encyclopaedia of Islam#2nd_edition,_EI2|The Encyclopaedia of Islam, Second Edition]]. ''Volume VI:'' Mahk–Mid | 7=[[The Encyclopaedia of Islam#2nd_edition,_EI2|The Encyclopaedia of Islam, Second Edition]]. ''Volume VII:'' Mif–Naz | 8=[[The Encyclopaedia of Islam#2nd_edition,_EI2|The Encyclopaedia of Islam, Second Edition]].'' Volume VIII:'' Ned–Sam | 9=[[The Encyclopaedia of Islam#2nd_edition,_EI2|The Encyclopaedia of Islam, Second Edition]]. ''Volume IX:'' San–Sze | 10=[[The Encyclopaedia of Islam#2nd_edition,_EI2|The Encyclopaedia of Islam, Second Edition]]. ''Volume X:'' T–U | 11=[[The Encyclopaedia of Islam#2nd_edition,_EI2|The Encyclopaedia of Islam, Second Edition]]. ''Volume XI:'' W–Z | 12=[[The Encyclopaedia of Islam#2nd_edition,_EI2|The Encyclopaedia of Islam, Second Edition]]. ''Volume XII:'' Supplement | atlas=An Historical Atlas of Islam | abridged=Islamic Desk Reference: Compiled from The Encyclopaedia of Islam | online=Encyclopaedia of Islam New Edition Online | [[The Encyclopaedia of Islam#2nd_edition,_EI2|The Encyclopaedia of Islam, Second Edition]] (12 vols.)}} }} | editor-last = {{#switch:{{{volume|}}} | 1=Gibb | 2 | 3=Lewis | 4=van Donzel | 5 | 6 | 7 | 8 | 9=Bosworth | 10 | 11 | 12=Bearman | atlas=Brice | abridged=van Donzel | }} | editor-first = {{#switch:{{{volume|}}} | 1=H. A. R. | 2 | 3=B. | 4=E. | 5 | 6 | 7 | 8 | 9= C. E. | 10 | 11 | 12=P. J. | atlas=William C. | abridged=E. | }} | editor-link = {{#switch:{{{volume|}}} | 1=H. A. R. Gibb | 2 | 3=Bernard Lewis | 4=Emeri Johannes van Donzel | 5 | 6 | 7 | 8 | 9=C. E. Bosworth | 10 | 11 | 12=Peri J. Bearman | atlas=William C. Brice | abridged=Emeri Johannes van Donzel | }} | editor-last2 = {{#switch:{{{volume|}}} | 1=Kramers | 2=Pellat | 3=Ménage | 4=Lewis | 5 | 6 | 7 | 8 | 9=van Donzel | 10 | 11 | 12=Bianquis | }} | editor-first2 = {{#switch:{{{volume|}}} | 1=J. H. | 2=Ch. | 3=V. L. | 4=B. | 5 | 6 | 7 | 8 | 9=E. | 10 | 11 | 12=Th. | }} | editor-link2 = {{#switch:{{{volume|}}} | 1=Johannes Hendrik Kramers | 2=Charles Pellat | 3=Victor Louis Ménage | 4=Bernard Lewis | 5 | 6 | 7 | 8 | 9= Emeri Johannes van Donzel | 10 | 11 | 12=Thierry Bianquis | }} | editor-last3 = {{#switch:{{{volume|}}} | 1=Lévi-Provençal | 2=Schacht | 3 | 4=Pellat | 5=Lewis | 6=Pellat | 7 | 8 | 9=Heinrichs | 10 | 11 | 12=Bosworth | }} | editor-first3 = {{#switch:{{{volume|}}} | 1=E. | 2=J. | 3 | 4=Ch. | 5=B. | 6=Ch. | 7 | 8 | 9=W. P. | 10 | 11 | 12=C. E. | }} | editor-link3 = {{#switch:{{{volume|}}} | 1=Évariste Lévi-Provençal | 2=Joseph Schacht | 3 | 4=Charles Pellat | 5=Bernard Lewis | 6=Charles Pellat | 7 | 8 | 9=Wolfhart Heinrichs | 10 | 11 | 12=C. E. Bosworth | }} | editor-last4 = {{#switch:{{{volume|}}} | 1=Schacht | 2= | 3=Schacht | 4=Bosworth | 5=Pellat | 6= | 7=Pellat | 8 | 9=Lecomte | 10 | 11 | 12=van Donzel | }} | editor-first4 = {{#switch:{{{volume|}}} | 1=J. | 2= | 3=J. | 4=C. E. | 5=Ch. | 6= | 7=Ch. | 8 | 9=G. | 10 | 11 | 12=E. | }} | editor-link4 = {{#switch:{{{volume|}}} | 1=Joseph Schacht | 2= | 3=Joseph Schacht | 4=C. E. Bosworth | 5=Charles Pellat | 6= | 7=Charles Pellat | 8 | 9=Gérard Lecomte | 10 | 11 | 12=Emeri Johannes van Donzel | }} | editor-last5 = {{#switch:{{{volume|}}} | 1=Lewis | 10 | 11 | 12=Heinrichs | }} | editor-first5 = {{#switch:{{{volume|}}} | 1=B. | 10 | 11 | 12=W. P. | }} | editor-link5 = {{#switch:{{{volume|}}} | 1=Bernard Lewis | 10 | 11 | 12=Wolfhart Heinrichs | }} | editor-last6 = {{#switch:{{{volume|}}} | 1=Pellat | }} | editor-first6 = {{#switch:{{{volume|}}} | 1=Ch. | }} | editor-link6 = {{#switch:{{{volume|}}} | 1=Charles Pellat | }} | last = {{{last|}}} | first = {{{first|}}} | last1 = {{{last1|}}} | first1 = {{{first1|}}} | author = {{{author|}}} | author1 = {{{author1|}}} | author-link = {{{author-link|{{{authorlink|{{{author-link1|{{{authorlink1|}}}}}}}}}}}} | last2 = {{{last2|}}} | first2 = {{{first2|}}} | author2 = {{{author2|}}} | author-link2 = {{{author-link2|{{{authorlink2|}}}}}} | last3 = {{{last3|}}} | first3 = {{{first3|}}} | author3 = {{{author3|}}} | author-link3 = {{{author-link3|{{{authorlink3|}}}}}} | last4 = {{{last4|}}} | first4 = {{{first4|}}} | author4 = {{{author4|}}} | author-link4 = {{{author-link4|{{{authorlink4|}}}}}} | last5 = {{{last5|}}} | first5 = {{{first5|}}} | author5 = {{{author5|}}} | author-link5 = {{{author-link5|{{{authorlink5|}}}}}} | name-list-style=amp | title={{#if:{{{article|}}} |<!--then--> {{{article}}} |<!--else--> {{#if:{{{title|}}} |<!--then--> {{{title}}} |<!--else--> {{#switch:{{{volume|}}} | 1=The Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Volume I: A–B | 2=The Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Volume II: C–G | 3=The Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Volume III: H–Iram | 4=The Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Volume IV: Iran–Kha | 5=The Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Volume V: Khe–Mahi | 6=The Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Volume VI: Mahk–Mid | 7=The Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Volume VII: Mif–Naz | 8=The Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Volume VIII: Ned–Sam | 9=The Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Volume IX: San–Sze | 10=The Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Volume X: T–U | 11=The Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Volume XI: W–Z | 12=The Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Volume XII: Supplement | atlas=An Historical Atlas of Islam | abridged=Islamic Desk Reference: Compiled from The Encyclopaedia of Islam | The Encyclopaedia of Islam, Second Edition (12 vols.)}} }} }} | url = {{#if:{{{url|}}}|{{{url|}}}|{{#if:{{{doi|}}}|https://doi.org/{{{doi|}}}|https://referenceworks.brill.com/search?q={{urlencode:{{{title|{{{article|}}}}}}}}&source=%2Fdb%2Feieo}}}} | url-access= {{#if:{{{url|}}} | subscription |}} | doi = {{{doi|}}} | page = {{{page|}}} | pages = {{{pages|}}} | publisher=E. J. Brill | location=Leiden | year= {{#if:{{{year|}}} | {{{year|}}} | {{#switch:{{{volume|}}} | 1=1960 | 2=1965 | 3=1971 | 4=1978 | 5=1986 | 6=1991 | 7=1993 | 8=1995 | 9=1997 | 10=2000 | 11=2002 | 12=2004 | atlas=1981 | abridged=1994 | 1960–2005}} }} | isbn= {{#switch:{{{volume|}}} <!-- 1986 reprint of 1st volume: | 1=90-04-08114-3 1991 fourth impression of 2nd volume: | 2=90-04-07026-5 1986 reprint of 3rd volume: | 3=90-04-08118-6 1997 third impression of 4th volume: | 4=90-04-05745-5 --> |4= 978-90-04-05745-6 | 5=978-90-04-07819-2 | 6=978-90-04-08112-3 | 7=978-90-04-09419-2 | 8=978-90-04-09834-3 | 9=978-90-04-10422-8 | 10=978-90-04-11211-7 | 11=978-90-04-12756-2 | 12=978-90-04-13974-9 | atlas=978-90-04-06116-3 | abridged=978-90-04-09738-4 | }} | oclc= {{#switch:{{{volume|}}} | 1=495469456 | 2=495469475 | 3=495469525 | 4=758278456 | }} | ref= <!-- allow for custom reference format, e.g. when quoting multiple articles by the same author from the same volume--> {{#if: {{{ref|}}} |<!--then--> {{{ref|}}} |<!--else--> {{#if: {{{last|}}} or {{{last1|}}} |<!--then--> {{{ref|}}} |<!--else--> {{{ref|{{harvid|EI2}}}}} }} }} }}<noinclude> {{Documentation}} [[Category:Encyclopedia source templates|{{PAGENAME}}]] </noinclude><!--DO NOT PUT A BLANK LINE AFTER THIS COMMENT--> pbsfczgiopzals46wfolgwngsddjx2h 416957 416956 2026-11-11T21:41:49Z محک 1023 ۱ نسخه واردشده از [[:en:Template:Encyclopaedia_of_Islam,_Second_Edition]] 416956 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{{volume|}}}</noinclude>{{cite encyclopedia | encyclopedia= {{#if:{{{title|}}}{{{article|}}}| {{#switch:{{{volume|}}} | 1=[[The Encyclopaedia of Islam#2nd_edition,_EI2|The Encyclopaedia of Islam, Second Edition]]. ''Volume I:'' A–B | 2=[[The Encyclopaedia of Islam#2nd_edition,_EI2|The Encyclopaedia of Islam, Second Edition]]. ''Volume II:'' C–G | 3=[[The Encyclopaedia of Islam#2nd_edition,_EI2|The Encyclopaedia of Islam, Second Edition]]. ''Volume III:'' H–Iram | 4=[[The Encyclopaedia of Islam#2nd_edition,_EI2|The Encyclopaedia of Islam, Second Edition]]. ''Volume IV:'' Iran–Kha | 5=[[The Encyclopaedia of Islam#2nd_edition,_EI2|The Encyclopaedia of Islam, Second Edition]]. ''Volume V:'' Khe–Mahi | 6=[[The Encyclopaedia of Islam#2nd_edition,_EI2|The Encyclopaedia of Islam, Second Edition]]. ''Volume VI:'' Mahk–Mid | 7=[[The Encyclopaedia of Islam#2nd_edition,_EI2|The Encyclopaedia of Islam, Second Edition]]. ''Volume VII:'' Mif–Naz | 8=[[The Encyclopaedia of Islam#2nd_edition,_EI2|The Encyclopaedia of Islam, Second Edition]].'' Volume VIII:'' Ned–Sam | 9=[[The Encyclopaedia of Islam#2nd_edition,_EI2|The Encyclopaedia of Islam, Second Edition]]. ''Volume IX:'' San–Sze | 10=[[The Encyclopaedia of Islam#2nd_edition,_EI2|The Encyclopaedia of Islam, Second Edition]]. ''Volume X:'' T–U | 11=[[The Encyclopaedia of Islam#2nd_edition,_EI2|The Encyclopaedia of Islam, Second Edition]]. ''Volume XI:'' W–Z | 12=[[The Encyclopaedia of Islam#2nd_edition,_EI2|The Encyclopaedia of Islam, Second Edition]]. ''Volume XII:'' Supplement | atlas=An Historical Atlas of Islam | abridged=Islamic Desk Reference: Compiled from The Encyclopaedia of Islam | online=Encyclopaedia of Islam New Edition Online | [[The Encyclopaedia of Islam#2nd_edition,_EI2|The Encyclopaedia of Islam, Second Edition]] (12 vols.)}} }} | editor-last = {{#switch:{{{volume|}}} | 1=Gibb | 2 | 3=Lewis | 4=van Donzel | 5 | 6 | 7 | 8 | 9=Bosworth | 10 | 11 | 12=Bearman | atlas=Brice | abridged=van Donzel | }} | editor-first = {{#switch:{{{volume|}}} | 1=H. A. R. | 2 | 3=B. | 4=E. | 5 | 6 | 7 | 8 | 9= C. E. | 10 | 11 | 12=P. J. | atlas=William C. | abridged=E. | }} | editor-link = {{#switch:{{{volume|}}} | 1=H. A. R. Gibb | 2 | 3=Bernard Lewis | 4=Emeri Johannes van Donzel | 5 | 6 | 7 | 8 | 9=C. E. Bosworth | 10 | 11 | 12=Peri J. Bearman | atlas=William C. Brice | abridged=Emeri Johannes van Donzel | }} | editor-last2 = {{#switch:{{{volume|}}} | 1=Kramers | 2=Pellat | 3=Ménage | 4=Lewis | 5 | 6 | 7 | 8 | 9=van Donzel | 10 | 11 | 12=Bianquis | }} | editor-first2 = {{#switch:{{{volume|}}} | 1=J. H. | 2=Ch. | 3=V. L. | 4=B. | 5 | 6 | 7 | 8 | 9=E. | 10 | 11 | 12=Th. | }} | editor-link2 = {{#switch:{{{volume|}}} | 1=Johannes Hendrik Kramers | 2=Charles Pellat | 3=Victor Louis Ménage | 4=Bernard Lewis | 5 | 6 | 7 | 8 | 9= Emeri Johannes van Donzel | 10 | 11 | 12=Thierry Bianquis | }} | editor-last3 = {{#switch:{{{volume|}}} | 1=Lévi-Provençal | 2=Schacht | 3 | 4=Pellat | 5=Lewis | 6=Pellat | 7 | 8 | 9=Heinrichs | 10 | 11 | 12=Bosworth | }} | editor-first3 = {{#switch:{{{volume|}}} | 1=E. | 2=J. | 3 | 4=Ch. | 5=B. | 6=Ch. | 7 | 8 | 9=W. P. | 10 | 11 | 12=C. E. | }} | editor-link3 = {{#switch:{{{volume|}}} | 1=Évariste Lévi-Provençal | 2=Joseph Schacht | 3 | 4=Charles Pellat | 5=Bernard Lewis | 6=Charles Pellat | 7 | 8 | 9=Wolfhart Heinrichs | 10 | 11 | 12=C. E. Bosworth | }} | editor-last4 = {{#switch:{{{volume|}}} | 1=Schacht | 2= | 3=Schacht | 4=Bosworth | 5=Pellat | 6= | 7=Pellat | 8 | 9=Lecomte | 10 | 11 | 12=van Donzel | }} | editor-first4 = {{#switch:{{{volume|}}} | 1=J. | 2= | 3=J. | 4=C. E. | 5=Ch. | 6= | 7=Ch. | 8 | 9=G. | 10 | 11 | 12=E. | }} | editor-link4 = {{#switch:{{{volume|}}} | 1=Joseph Schacht | 2= | 3=Joseph Schacht | 4=C. E. Bosworth | 5=Charles Pellat | 6= | 7=Charles Pellat | 8 | 9=Gérard Lecomte | 10 | 11 | 12=Emeri Johannes van Donzel | }} | editor-last5 = {{#switch:{{{volume|}}} | 1=Lewis | 10 | 11 | 12=Heinrichs | }} | editor-first5 = {{#switch:{{{volume|}}} | 1=B. | 10 | 11 | 12=W. P. | }} | editor-link5 = {{#switch:{{{volume|}}} | 1=Bernard Lewis | 10 | 11 | 12=Wolfhart Heinrichs | }} | editor-last6 = {{#switch:{{{volume|}}} | 1=Pellat | }} | editor-first6 = {{#switch:{{{volume|}}} | 1=Ch. | }} | editor-link6 = {{#switch:{{{volume|}}} | 1=Charles Pellat | }} | last = {{{last|}}} | first = {{{first|}}} | last1 = {{{last1|}}} | first1 = {{{first1|}}} | author = {{{author|}}} | author1 = {{{author1|}}} | author-link = {{{author-link|{{{authorlink|{{{author-link1|{{{authorlink1|}}}}}}}}}}}} | last2 = {{{last2|}}} | first2 = {{{first2|}}} | author2 = {{{author2|}}} | author-link2 = {{{author-link2|{{{authorlink2|}}}}}} | last3 = {{{last3|}}} | first3 = {{{first3|}}} | author3 = {{{author3|}}} | author-link3 = {{{author-link3|{{{authorlink3|}}}}}} | last4 = {{{last4|}}} | first4 = {{{first4|}}} | author4 = {{{author4|}}} | author-link4 = {{{author-link4|{{{authorlink4|}}}}}} | last5 = {{{last5|}}} | first5 = {{{first5|}}} | author5 = {{{author5|}}} | author-link5 = {{{author-link5|{{{authorlink5|}}}}}} | name-list-style=amp | title={{#if:{{{article|}}} |<!--then--> {{{article}}} |<!--else--> {{#if:{{{title|}}} |<!--then--> {{{title}}} |<!--else--> {{#switch:{{{volume|}}} | 1=The Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Volume I: A–B | 2=The Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Volume II: C–G | 3=The Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Volume III: H–Iram | 4=The Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Volume IV: Iran–Kha | 5=The Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Volume V: Khe–Mahi | 6=The Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Volume VI: Mahk–Mid | 7=The Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Volume VII: Mif–Naz | 8=The Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Volume VIII: Ned–Sam | 9=The Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Volume IX: San–Sze | 10=The Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Volume X: T–U | 11=The Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Volume XI: W–Z | 12=The Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Volume XII: Supplement | atlas=An Historical Atlas of Islam | abridged=Islamic Desk Reference: Compiled from The Encyclopaedia of Islam | The Encyclopaedia of Islam, Second Edition (12 vols.)}} }} }} | url = {{#if:{{{url|}}}|{{{url|}}}|{{#if:{{{doi|}}}|https://doi.org/{{{doi|}}}|https://referenceworks.brill.com/search?q={{urlencode:{{{title|{{{article|}}}}}}}}&source=%2Fdb%2Feieo}}}} | url-access= {{#if:{{{url|}}} | subscription |}} | doi = {{{doi|}}} | page = {{{page|}}} | pages = {{{pages|}}} | publisher=E. J. Brill | location=Leiden | year= {{#if:{{{year|}}} | {{{year|}}} | {{#switch:{{{volume|}}} | 1=1960 | 2=1965 | 3=1971 | 4=1978 | 5=1986 | 6=1991 | 7=1993 | 8=1995 | 9=1997 | 10=2000 | 11=2002 | 12=2004 | atlas=1981 | abridged=1994 | 1960–2005}} }} | isbn= {{#switch:{{{volume|}}} <!-- 1986 reprint of 1st volume: | 1=90-04-08114-3 1991 fourth impression of 2nd volume: | 2=90-04-07026-5 1986 reprint of 3rd volume: | 3=90-04-08118-6 1997 third impression of 4th volume: | 4=90-04-05745-5 --> |4= 978-90-04-05745-6 | 5=978-90-04-07819-2 | 6=978-90-04-08112-3 | 7=978-90-04-09419-2 | 8=978-90-04-09834-3 | 9=978-90-04-10422-8 | 10=978-90-04-11211-7 | 11=978-90-04-12756-2 | 12=978-90-04-13974-9 | atlas=978-90-04-06116-3 | abridged=978-90-04-09738-4 | }} | oclc= {{#switch:{{{volume|}}} | 1=495469456 | 2=495469475 | 3=495469525 | 4=758278456 | }} | ref= <!-- allow for custom reference format, e.g. when quoting multiple articles by the same author from the same volume--> {{#if: {{{ref|}}} |<!--then--> {{{ref|}}} |<!--else--> {{#if: {{{last|}}} or {{{last1|}}} |<!--then--> {{{ref|}}} |<!--else--> {{{ref|{{harvid|EI2}}}}} }} }} }}<noinclude> {{Documentation}} [[Category:Encyclopedia source templates|{{PAGENAME}}]] </noinclude><!--DO NOT PUT A BLANK LINE AFTER THIS COMMENT--> pbsfczgiopzals46wfolgwngsddjx2h 10 184569 416958 2022-07-21T18:41:22Z en>Steel1943 0 Undid revision 996791156 by [[Special:Contributions/Paine Ellsworth|Paine Ellsworth]] ([[User talk:Paine Ellsworth|talk]]) this wording addition needs discussion since it wasn't discussed and I don't agree with it (and how I didn't notice it for over a year ... not sure) 416958 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{hatnote|This rcat template is automatically added to all new redirects that result from page moves; it must be added manually to older redirects when appropriate.}}{{This is a redirect/rcat}} </noinclude>{{Redirect template |id=R from move |name=From a page move |from=a page that has been moved (renamed) |info=This page was kept as a redirect to avoid breaking links, both internal and external, that may have been made to the old page name. |all category=Redirects from moves }}<includeonly>{{R from move/except}}</includeonly><noinclude> <!-- Place categories on /doc subpage; interwikis go to Wikidata. --> {{Documentation}} </noinclude> jb1j0dw49p25rsnw8nldcu4oogum41x 416959 416958 2026-11-11T21:41:59Z محک 1023 ۱ نسخه واردشده از [[:en:Template:R_from_move]] 416958 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{hatnote|This rcat template is automatically added to all new redirects that result from page moves; it must be added manually to older redirects when appropriate.}}{{This is a redirect/rcat}} </noinclude>{{Redirect template |id=R from move |name=From a page move |from=a page that has been moved (renamed) |info=This page was kept as a redirect to avoid breaking links, both internal and external, that may have been made to the old page name. |all category=Redirects from moves }}<includeonly>{{R from move/except}}</includeonly><noinclude> <!-- Place categories on /doc subpage; interwikis go to Wikidata. --> {{Documentation}} </noinclude> jb1j0dw49p25rsnw8nldcu4oogum41x 10 184570 416960 2024-12-27T13:55:03Z en>Hike395 0 no need for includeonly 416960 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Template wrapper|{{#if:{{{_debug|}}}|list|wrap}}|_template=Encyclopædia Iranica | online = 1 | volume = {{#if:{{{volume|}}}||online}} }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> augclorkjet59cdyjvi7voasct7zr5s 416961 416960 2026-11-11T21:42:10Z محک 1023 ۱ نسخه واردشده از [[:en:Template:Encyclopædia_Iranica_Online]] 416960 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Template wrapper|{{#if:{{{_debug|}}}|list|wrap}}|_template=Encyclopædia Iranica | online = 1 | volume = {{#if:{{{volume|}}}||online}} }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> augclorkjet59cdyjvi7voasct7zr5s 10 184571 416962 2023-11-06T02:10:48Z en>JPxG 0 whitespace 416962 wikitext text/x-wiki |}<noinclude> {{documentation}}</noinclude> ecbqhaur9r6m8ddfnwjqztn0uqt0tjy 416963 416962 2026-11-11T21:42:21Z محک 1023 ۱ نسخه واردشده از [[:en:Template:S-end]] 416962 wikitext text/x-wiki |}<noinclude> {{documentation}}</noinclude> ecbqhaur9r6m8ddfnwjqztn0uqt0tjy 10 184572 416965 2024-12-28T07:53:05Z en>Hike395 0 reuse volume 416965 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Template wrapper|{{#if:{{{_debug|}}}|list|wrap}}|_template=cite encyclopedia | _exclude = _debug,fascicle,section,p,pp,online | _reuse = url,page,pages,volume | _alias-map = title:article,url:article-url | at = {{#if:{{{section|}}}|§&#x202F;{{{section|}}}{{#if:{{{p|}}}{{{page|}}}|, p. {{if empty|{{{p|}}}|{{{page|}}}}}}}{{#if:{{{pp|}}}{{{pages|}}}|, pp. {{if empty|{{{pp|}}}|{{{pages|}}}}}}}}} | page = {{#if:{{{section|}}}||{{if empty|{{{p|}}}|{{{page|}}}}}}} | pages = {{#if:{{{section|}}}||{{if empty|{{{pp|}}}|{{{pages|}}}}}}} | title= {{#if:{{{online|}}}{{#ifeq:{{{volume|}}}|online|1}}|Encyclopædia Iranica|[[Encyclopædia Iranica]]}} | volume = {{#ifeq:{{{volume|}}}|online||{{Encyclopædia Iranica/volume|volume={{{volume|}}}|fascicle={{{fascicle|}}} }} }} | edition = {{#if:{{{online|}}}{{#ifeq:{{{volume|}}}|online|1}}|Online}} | year={{#if:{{{date|}}}{{{orig-date|}}}||{{#invoke:Template wrapper|wrap|_template=Encyclopædia Iranica/year}}}} | isbn={{#if:{{{publisher|}}}{{{online|}}}||{{Encyclopædia Iranica/isbn|volume={{{volume|}}}|fascicle={{{fascicle|}}} }} }} | editor-first=Ehsan | editor-last=Yarshater | editor-link = Ehsan Yarshater | url = {{#if:{{{online|}}}{{#ifeq:{{{volume|}}}|online|1}}|https://www.iranicaonline.org/}} | publisher = {{#if:{{{online|}}}|Encyclopædia Iranica Foundation|{{#switch:{{{volume|}}} | online = Encyclopædia Iranica Foundation | Routledge & Kegan Paul }}}} | location={{#if:{{{publisher|}}}{{{online|}}}||{{#switch:{{{volume|}}} | online = | London and New York }}}} | ref={{#if:{{{last|}}}{{{last1|}}}||{{harvid|EIr}}}} }}{{#if:{{#if:{{{volume|}}}||1}}{{#ifeq:{{{volume|}}}|online|1}}|<!-- -->{{#if:{{{p|}}}|{{preview warning|1=[[Template:Encyclopædia Iranica{{#if:{{{online|}}}|&#32;Online}}]] {{para|p}} requires {{para|volume}}.}}}}<!-- -->{{#if:{{{pp|}}}|{{preview warning|1=[[Template:Encyclopædia Iranica{{#if:{{{online|}}}|&#32;Online}}]] {{para|pp}} requires {{para|volume}}.}}}}<!-- -->{{#if:{{{page|}}}|{{preview warning|1=[[Template:Encyclopædia Iranica{{#if:{{{online|}}}|&#32;Online}}]] {{para|page}} requires {{para|volume}}.}}}}<!-- -->{{#if:{{{pages|}}}|{{preview warning|1=[[Template:Encyclopædia Iranica{{#if:{{{online|}}}|&#32;Online}}]] {{para|pages}} requires {{para|volume}}.}}}}<!-- -->{{#if:{{{fascicle|}}}|{{preview warning|1=[[Template:Encyclopædia Iranica{{#if:{{{online|}}}|&#32;Online}}]] {{para|fascicle}} requires {{para|volume}}.}}}}}}<!-- -->{{main other|{{#if:{{{article|}}}{{{title|}}}||[[Category:Template Encyclopædia Iranica without article parameter]]}}<!-- -->{{#ifeq:{{{volume|}}}|online||{{#if:{{{date|}}}{{{year|}}}{{{orig-date|}}}{{{orig-year|}}}|[[Category:Pages overriding Encyclopædia Iranica publication date]]}}}}<!-- -->{{#if:{{{online|}}}||{{#if:{{{edition|}}}{{{doi|}}}|[[Category:Pages incorrectly using Encyclopædia Iranica templates]]}}}}}}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> rxunnz5hv9ksmjtes5bw6fpig6wqcv5 416966 416965 2026-11-11T21:42:56Z محک 1023 ۱ نسخه واردشده از [[:en:Template:Encyclopædia_Iranica]] 416965 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Template wrapper|{{#if:{{{_debug|}}}|list|wrap}}|_template=cite encyclopedia | _exclude = _debug,fascicle,section,p,pp,online | _reuse = url,page,pages,volume | _alias-map = title:article,url:article-url | at = {{#if:{{{section|}}}|§&#x202F;{{{section|}}}{{#if:{{{p|}}}{{{page|}}}|, p. {{if empty|{{{p|}}}|{{{page|}}}}}}}{{#if:{{{pp|}}}{{{pages|}}}|, pp. {{if empty|{{{pp|}}}|{{{pages|}}}}}}}}} | page = {{#if:{{{section|}}}||{{if empty|{{{p|}}}|{{{page|}}}}}}} | pages = {{#if:{{{section|}}}||{{if empty|{{{pp|}}}|{{{pages|}}}}}}} | title= {{#if:{{{online|}}}{{#ifeq:{{{volume|}}}|online|1}}|Encyclopædia Iranica|[[Encyclopædia Iranica]]}} | volume = {{#ifeq:{{{volume|}}}|online||{{Encyclopædia Iranica/volume|volume={{{volume|}}}|fascicle={{{fascicle|}}} }} }} | edition = {{#if:{{{online|}}}{{#ifeq:{{{volume|}}}|online|1}}|Online}} | year={{#if:{{{date|}}}{{{orig-date|}}}||{{#invoke:Template wrapper|wrap|_template=Encyclopædia Iranica/year}}}} | isbn={{#if:{{{publisher|}}}{{{online|}}}||{{Encyclopædia Iranica/isbn|volume={{{volume|}}}|fascicle={{{fascicle|}}} }} }} | editor-first=Ehsan | editor-last=Yarshater | editor-link = Ehsan Yarshater | url = {{#if:{{{online|}}}{{#ifeq:{{{volume|}}}|online|1}}|https://www.iranicaonline.org/}} | publisher = {{#if:{{{online|}}}|Encyclopædia Iranica Foundation|{{#switch:{{{volume|}}} | online = Encyclopædia Iranica Foundation | Routledge & Kegan Paul }}}} | location={{#if:{{{publisher|}}}{{{online|}}}||{{#switch:{{{volume|}}} | online = | London and New York }}}} | ref={{#if:{{{last|}}}{{{last1|}}}||{{harvid|EIr}}}} }}{{#if:{{#if:{{{volume|}}}||1}}{{#ifeq:{{{volume|}}}|online|1}}|<!-- -->{{#if:{{{p|}}}|{{preview warning|1=[[Template:Encyclopædia Iranica{{#if:{{{online|}}}|&#32;Online}}]] {{para|p}} requires {{para|volume}}.}}}}<!-- -->{{#if:{{{pp|}}}|{{preview warning|1=[[Template:Encyclopædia Iranica{{#if:{{{online|}}}|&#32;Online}}]] {{para|pp}} requires {{para|volume}}.}}}}<!-- -->{{#if:{{{page|}}}|{{preview warning|1=[[Template:Encyclopædia Iranica{{#if:{{{online|}}}|&#32;Online}}]] {{para|page}} requires {{para|volume}}.}}}}<!-- -->{{#if:{{{pages|}}}|{{preview warning|1=[[Template:Encyclopædia Iranica{{#if:{{{online|}}}|&#32;Online}}]] {{para|pages}} requires {{para|volume}}.}}}}<!-- -->{{#if:{{{fascicle|}}}|{{preview warning|1=[[Template:Encyclopædia Iranica{{#if:{{{online|}}}|&#32;Online}}]] {{para|fascicle}} requires {{para|volume}}.}}}}}}<!-- -->{{main other|{{#if:{{{article|}}}{{{title|}}}||[[Category:Template Encyclopædia Iranica without article parameter]]}}<!-- -->{{#ifeq:{{{volume|}}}|online||{{#if:{{{date|}}}{{{year|}}}{{{orig-date|}}}{{{orig-year|}}}|[[Category:Pages overriding Encyclopædia Iranica publication date]]}}}}<!-- -->{{#if:{{{online|}}}||{{#if:{{{edition|}}}{{{doi|}}}|[[Category:Pages incorrectly using Encyclopædia Iranica templates]]}}}}}}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> rxunnz5hv9ksmjtes5bw6fpig6wqcv5 10 184573 416967 2026-04-18T03:44:07Z en>Pppery 0 Changed protection settings for "[[Template:Script]]" ([Edit=Require template editor access] (indefinite) [Move=Require template editor access] (indefinite)) 416967 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1|}}} <!--scripts with dedicated templates--> <!-- As of 2021-12-03, ISO 15924 and Unicode: 1. This list contains *all* ISO 15924 regular script IDs. By ISO pattern alpha4 = 'Abcd'. 2. Not included: Special codes (ISO number 900-999, e.g. symbols, unk scripts, private scripts): Qaaa..Qabx, Zinh Zmth Zsye Zsym Zxxx Zyyy Zzzz 3. Totals: 204 regular alpha4 script IDs. 4. Depending on font handling, scripts can be commented out, i.e. will use regular fonts. 5. Scripts defined in Unicode: to be documented. 6. Scripts that have lang-specifier like 'fa-Arab': unchanged, not an ISO15924 topic --> |Adlm = {{Script/Adlam|1={{{2}}}}} <!--|Afak = {{Script/Afak|1={{{2}}}}} (Mar 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> |Aghb = {{Script/Caucasian Albanian|1={{{2}}}|size={{{size|16px}}}|height={{{height|2.1em}}}}} |Ahom = {{Script/Ahom|1={{{2}}}}} |Arab|Arabic = {{Script/Arabic|1={{{2}}}}} |fa-Arab|az-Arab = {{Script/Nastaliq|1={{{2}}}|2=fa}} |ps-Arab = {{Script/Nastaliq|1={{{2}}}|2=ps}} |ur-Arab = {{Script/Nastaliq|1={{{2}}}}} |Aran|Nastaliq = {{Script/Nastaliq|1={{{2}}}}} |Armi = {{Script/Aramaic|1={{{2}}}}} <!--|Armn = {{Script/Armenian|1={{{2}}}}} commonly supported, may not need transclusion--> |Avst = {{Script/Avestan|1={{{2}}}}} |Bali = {{Script/Balinese|1={{{2}}}}} |Bamu = {{Script/Bamum|1={{{2}}}}} |Bass = {{Script/Bassa Vah|1={{{2}}}}} |Batk = {{Script/Batak|1={{{2}}}}} <!--|Beng = {{Script/Bengali|1={{{2}}}}} commonly supported, may not need transclusion--> |Bhks = {{Script/Bhaiksuki|1={{{2}}}}} <!--|Blis = {{Script/Blissymbols|1={{{2}}}}} (Mar 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> <!--|Bopo = {{Script/Bopomofo|1={{{2}}}}} commonly supported, may not need transclusion--> |Brah = {{Script/Brahmi|1={{{2}}}}} <!--|Brai|Braille = (Feb 2021: ISO 15924 code; in Unicode. Not a {{Script}} option) --> |Bugi = {{Script/Lontara|2={{{2}}}}} |Buhd = {{Script/Buhid|1={{{2}}}}} |Cakm = {{Script/Chakma|1={{{2}}}}} <!--|Cans = {{Script/Unified Canadian Aboriginal Syllabics|1={{{2}}}}} commonly supported, may not need transclusion--> <!--|Cari = {{Script/Carian|1={{{2}}}}} supported with Segoe UI Historic font--> |Cham = {{Script/Cham|1={{{2}}}}} <!--|Cher|Cherokee = (Feb 2021: ISO 15924 code; in Unicode. Not a {{Script}} option) --> |Chrs = {{Script/Chorasmian|1={{{2}}}}} <!--|Cirt = {{Script/Cirth|1={{{2}}}}} supported by CSUR--> |Copt = {{Script/Coptic|1={{{2}}}}} <!--|Cpmn = {{Script/Cypro-Minoan|1={{{2}}}}} (Mar 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> <!--|Cprt = {{Script/Cprt|1={{{2}}}}} see below--> <!--|Cyrl = {{Script/Cyrillic|1={{{2}}}}} commonly supported, may not need transclusion--> |Cyrs = {{Script/Early Cyrillic|1={{{2}}}}} <!--|Deva = {{Script/Devanagari|1={{{2}}}}} commonly supported, may not need transclusion--> |Diak = {{Script/Dhives_Akuru|1={{{2}}}}} |Dogr = {{Script/Dogra|1={{{2}}}}} <!--|Dsrt = {{Script/Deseret|1={{{2}}}}} supported with Segoe UI Symbol font--> |Dupl = {{Script/Duployan|1={{{2}}}}} <!--|Egyd = {{Script/Demotic|1={{{2}}}}} (Mar 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> <!--|Egyh = {{Script/Hieratic|1={{{2}}}}} combined with "Egyptian Hieroglyphs"--> |Egyp = {{Script/Egyptian_Hieroglyphs|1={{{2}}}}} |Elba = {{Script/Elbasan|1={{{2}}}}} |Elym = {{Script/Elymaic|1={{{2}}}}} |Ethi = {{Script/Ethiopic|1={{{2}}}}} |Geok = {{Script/Khutsuri|1={{{2}}}}} <!--|Geor = {{Script/Georgian|1={{{2}}}}} commonly supported, may not need transclusion--> |Glag = {{Script/Glagolitic|1={{{2}}}}} |Gong = {{Script/Gunjala Gondi|1={{{2}}}}} |Gonm = {{Script/Masaram Gondi|1={{{2}}}}} |Goth = {{Script/Gothic|1={{{2}}}}} |Gran = {{Script/Grantha|1={{{2}}}}} |Grek|Greek = {{Script/Greek|1={{{2}}}}} <!--|Gujr = {{Script/Gujarati|1={{{2}}}}} commonly supported, may not need transclusion--> <!--|Guru = {{Script/Gurmukhi|1={{{2}}}}} commonly supported, may not need transclusion--> <!--|Hanb = (Hanzi with bopomofo) commonly supported, may not need transclusion--> <!--|Hang = {{Script/Hangul|1={{{2}}}}} commonly supported, may not need transclusion--> <!--|Hani = commonly supported, may not need transclusion--> |Hano|Hanunoo = {{Script/Hanunoo|1={{{2}}}}} <!--|Hans = (Simplified Chinese) commonly supported, may not need transclusion--> <!--|Hant = (Traditional Chinese) commonly supported, may not need transclusion--> |Hatr = {{Script/Hatran|1={{{2}}}}} |Ha|Hausa|Hausawi={{Script/Hausawi|1={{{2}}}}} |Hebr|Hebrew = {{Script/Hebrew|1={{{2}}}}} <!--|Hira = (Japanese hiragana) commonly supported, may not need transclusion--> |Hluw = {{Script/Anatolian hieroglyphs|1={{{2}}}}} |Hmng = {{Script/Pahawh Hmong|1={{{2}}}}} |Hmnp = {{Script/Nyiakeng Puachue Hmong|1={{{2}}}}} <!--|Hrkt = (Japanese kana) commonly supported, may not need transclusion--> |Hung = {{Script/Old Hungarian|1={{{2}}}}} <!--|Inds = {{Script/Indus|1={{{2}}}}} (Mar 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> |Ital = {{Script/Old Italic|1={{{2}}}}} <!--|Jamo = under Korean --> |Java = {{Script/Javanese|1={{{2}}}}} <!--|Jpan = (Japanese) commonly supported, may not need transclusion--> <!--|Jurc = {{Script/Jurchen|1={{{2}}}}} (Mar 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> |Kali = {{Script/Kayah Li|1={{{2}}}}} <!--|Kana = (Japanese katakana) commonly supported, may not need transclusion--> |Kawi = {{Script/Kawi|1={{{2}}}}} |Khar = {{Script/Kharosthi|1={{{2}}}}} |Khmr = {{Script/Khmer|1={{{2}}}}} |Khoj = {{Script/Khojki|1={{{2}}}}} <!--|Kitl = {{Script/Khitan Large Script|1={{{2}}}}} (Mar 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> |Kits = {{Script/Khitan Small Script|1={{{2}}}}} <!--|Knda = {{Script/Kannada|1={{{2}}}}} commonly supported, may not need transclusion--> |Kore = {{Script/Korean|1={{{2}}}}} <!--|Kpel = {{Script/Kpelle|1={{{2}}}}} (Mar 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> |Krai = {{Script/Kirat Rai|1={{{2}}}}} |Kthi = {{Script/Kaithi|1={{{2}}}}} |Lana = {{Script/Tai Tham|1={{{2}}}}} <!--|Laoo = {{Script/Lao|1={{{2}}}}} commonly supported, but transclusion may be needed to display Pali additional characters--> <!--|Latf = {{Script/Fraktur blackletter|1={{{2}}}}} see below--> <!--|en-Latf = {{Script/Textura blackletter|1={{{2}}}}} see below--> <!--|it-Latf = {{Script/Rotunda blackletter|1={{{2}}}}} see below--> |Latg = {{Script/Gaelic|1={{{2}}}}} |Latn = {{Script/Classical and Medieval Latin|1={{{2}}}}} <!--|Leke = {{Script/Leke|1={{{2}}}}} (Mar 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> |Lepc = {{Script/Lepcha|1={{{2}}}}} |Limb|Limbu = {{Script/Limbu|1={{{2}}}}} <!--|Lina = {{Script/Linear A|1={{{2}}}}} see below--> <!--|Linb = {{Script/Linear B|1={{{2}}}}} see below--> |Lisu|Fraser = {{Script/Lisu|1={{{2}}}}} <!--|Loma = {{Script/Loma|1={{{2}}}}} (Mar 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> |Lyci = {{Script/Lycian|1={{{2}}}}} |Lydi = {{Script/Lydian|1={{{2}}}}} |Mahj|Mahajani = {{Script/Mahajani|1={{{2}}}}} |Maka = {{Script/Makasar|1={{{2}}}}} |Mand = {{Script/Mandaic|1={{{2}}}}} |Mani = {{Script/Manichaean|1={{{2}}}}} |Marc = {{Script/Marchen|1={{{2}}}}} <!--|Maya = {{Script/Maya|1={{{2}}}}} (Mar 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> |Medf = {{Script/Medefaidrin|1={{{2}}}}} |Mend = {{Script/Mende Kikakui|1={{{2}}}}} |Merc = {{Script/Meroitic Cursive|1={{{2}}}}} |Mero = {{Script/Meroitic Hieroglyphs|1={{{2}}}}} <!--|Mlym = {{Script/Malayalam|1={{{2}}}}} commonly supported, may not need transclusion--> |Modi = {{Script/Modi|1={{{2}}}}} <!--|Mong|Mongolian = use Template:MongolUnicode --> <!--|Moon = {{Script/Moon Type|1={{{2}}}}} (Mar 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> |Mroo|Mru = {{Script/Mro|1={{{2}}}}} |Mtei|Meithei|Meetei Mayek = {{Script/Meetei Mayek|1={{{2}}}}} |Mult = {{Script/Multani|1={{{2}}}}} |Mymr|Myanmar = {{Script/Myanmar|1={{{2}}}}} |Nagm = {{Script/Nag Mundari|1={{{2}}}}} |Nand = {{Script/Nandinagari|1={{{2}}}}} |Narb = {{Script/Old North Arabian|1={{{2}}}}} |Nbat = {{Script/Nabataean|1={{{2}}}}} |Newa = {{Script/Newa|1={{{2}}}}} <!--|Nkdb = {{Script/Naxi Dongba|1={{{2}}}}} (Mar 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> <!--|Nkgb = {{Script/Naxi Geba|1={{{2}}}}} (Mar 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> |Nkoo|Nko = {{Script/Nko|1={{{2}}}}} |noto = {{Script/Noto|1={{{2}}}}} |Nshu = {{Script/Nushu|1={{{2}}}}} |Ogam = {{Script/Ogham|1={{{2}}}}} <!--|Olck = {{Script/Ol Chiki|1={{{2}}}}} supported with Nirmala UI font--> |Orkh = {{Script/Orkhon|1={{{2}}}}} <!--|Orya = {{Script/Oriya|1={{{2}}}}} commonly supported, may not need transclusion--> |Osge = {{Script/Osage|1={{{2}}}}} <!--supported with latest Gadugi font--> |Osma = {{Script/Osmanya|1={{{2}}}}} <!--|Ougr = (Feb 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option) --> |Palm = {{Script/Palmyrene|1={{{2}}}}} |Pauc = {{Script/Pau Cin Hau|1={{{2}}}}} <!--|Pcun = (Feb 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option) --> <!--|Pelm = (Feb 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option) --> |Perm = {{Script/Old Permic|1={{{2}}}}} |Phag = {{Script/Phags-pa|1={{{2}}}}} |Phli = {{Script/Inscriptional Pahlavi|1={{{2}}}}} |Phlp = {{Script/Psalter Pahlavi|1={{{2}}}}} <!--|Phlv = {{Script/Book Pahlavi|1={{{2}}}}} (Mar 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> |Phnx|Phoenician = {{Script/Phoenician|1={{{2}}}}} |Piqd = {{Script/Klingon|1={{{2}}}}} |Plrd|Pollard = {{Script/Pollard|1={{{2}}}}} |Prti = {{Script/Inscriptional Parthian|1={{{2}}}}} <!--|Psin = (Feb 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option) --> <!--|Ranj = (Feb 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option) --> |Rjng|Rejang = {{Script/Rejang|1={{{2}}}}} |Rohg = {{Script/Hanifi Rohingya|1={{{2}}}}} <!--|Roro = {{Script/Rongorongo|1={{{2}}}}} (Mar 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> |Runr = {{Script/Runic|1={{{2}}}|2={{{3}}}}} |Samr = {{Script/Samaritan|1={{{2}}}}} <!--|Sara = {{Script/Sarati|1={{{2}}}}} (Mar 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> |Sarb = {{Script/Old South Arabian|1={{{2}}}}} |Saur = {{Script/Saurashtra|1={{{2}}}}} |serif = {{Script/Serif|1={{{2}}}}} |Sgnw = {{Script/Sutton SignWriting|1={{{2}}}}} <!--|Shaw = {{Script/Shavian|1={{{2}}}}} supported with Segoe UI Historic font--> |Shrd = {{Script/Sharada|1={{{2}}}}} <!--|Shui|Sui = {{Script/Shuishu|1={{{2}}}}} (Mar 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> |Sidd = {{Script/Siddham|1={{{2}}}}} |Sind = {{Script/Khudawadi|1={{{2}}}}} <!--|Sinh = {{Script/Sinhala|1={{{2}}}}} commonly supported, may not need transclusion (vertical)--> |Sogd = {{Script/Sogdian|1={{{2}}}}} |Sogo = {{Script/Old Sogdian|1={{{2}}}}} <!--|Sora = {{Script/Sorang Sompeng|1={{{2}}}}} supported with Nirmala UI font --> |Soyo = {{Script/Soyombo|1={{{2}}}}} |Sund|Sunda = {{Script/Sundanese|1={{{2}}}}} <!--|Sunu = {{Script/Sunuwar|1={{{2}}}}} (Dec 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> |Sylo = {{Script/Sylheti|1={{{2}}}}} <!--|Syrc = {{Script/Syriac|1={{{2}}}}} commonly supported, may not need transclusion / ??? --> |Syre = {{Script/Estrangelo Syriac|1={{{2}}}}} |Syrj = {{Script/Western Syriac|1={{{2}}}}} |Syrn = {{Script/Eastern Syriac|1={{{2}}}}} |Tagb = {{Script/Tagbanwa|1={{{2}}}}} |Takr = {{Script/Takri|1={{{2}}}}} <!--|Tale = {{Script/Tai Le|1={{{2}}}}} supported with Microsoft Tai Le font--> |Talu = {{Script/New Tai Lue|1={{{2}}}}} <!--|Taml = {{Script/Tamil|1={{{2}}}}} commonly supported, may not need transclusion--> |Tang = {{Script/Tangut|1={{{2}}}}} |Tavt = {{Script/Tai Viet|1={{{2}}}}} <!--|Telu = {{Script/Telugu|1={{{2}}}}} commonly supported, may not need transclusion--> <!--|Teng = {{Script/Tengwar|1={{{2}}}}} supported by CSUR--> |Tfng = {{Script/Tifinagh|1={{{2}}}}} |Tglg = {{Script/Baybayin|1={{{2}}}}} |Thaa = {{Script/Thaana|1={{{2}}}}} <!--|Thai = {{Script/Thai|1={{{2}}}}} commonly supported, may not need transclusion--> |Tibt|Tibetan = {{Script/Tibetan|1={{{2}}}}} |Tirh = {{Script/Tirhuta|1={{{2}}}}} <!--|Toto = {{Script/Toto|1={{{2}}}}} (Mar 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> <!--|Ugar = {{Script/Ugaritic|1={{{2}}}}} see below: by class="..." --> |Vaii|Vai = {{Script/Vai|1={{{2}}}}} <!--|Visp = {{Script/Visible Speech|1={{{2}}}}} supported by CSUR--> |Vith = {{Script/Vithkuqi|1={{{2}}}}} |Wara = {{Script/Warang Citi|1={{{2}}}}} |Wcho = {{Script/Wancho|1={{{2}}}}} <!--|Wole = {{Script/Woleai|1={{{2}}}}} (Mar 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> <!--|Xpeo = {{Script/Old Persian|1={{{2}}}}} see below: by class="..." --> |Xsux = {{Script/Cuneiform|1={{{2}}}}} |Yezi|Yezidi = {{Script/Yezidi|1={{{2}}}}} |Yiii|Yi = {{Script/Yi|1={{{2}}}}} |Zanb = {{Script/Zanabazar Square|1={{{2}}}}} <!--other scripts use standard language spans--> |#default =<!-- START SWITCH2 (resolving the switch1-#default. switch2 does envelop outer code, templatestyles & span) -->{{{{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles.css" />}}<span {{#switch:{{{1}}} <!-- tweaks which should be moved to global CSS classes, with fonts supported in the Universal Language Selector --> |Cprt = class="script-Cprt" <!-- |Hano|Hanunoo = class="script-Hano" Already catched above, uses {{Script/Hanunoo}} --> |Latf|de-Latf = class="script-Latf" |en-Latf = class="script-en-Latf" |it-Latf = class="script-it-Latf" |Lina = class="script-Lina" |Linb = class="script-Linb" |Ugar = class="script-Ugar" |Xpeo = class="script-Xpeo" |#default = class="Unicode"<!-- all-the-rest ends up here. BMP(?), use generic "Unicode" CSS class for all other scripts, including "Latn" for IPA --> }}>{{{2}}}</span><!-- Tail job: analyse & categorise input-1 (script ID) not recognised -->{{#switch:{{{1|}}}|Cprt|Hano|Hanunoo|Latf|de-Latf|en-Latf|it-Latf|Lina|Linb|Ugar|Xpeo=<!-- -->|#default={{Script/doc/id-unk|input1={{{1|<noinclude>Test</noinclude>}}}}}<!-- end Tail job -->}}}}<!-- end switch2, switch1 --><noinclude>{{documentation}}</noinclude> lwa1n35hucke2vym50x7z96suoa5c9d 416968 416967 2026-11-11T21:43:11Z محک 1023 ۱ نسخه واردشده از [[:en:Template:Script]] 416967 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1|}}} <!--scripts with dedicated templates--> <!-- As of 2021-12-03, ISO 15924 and Unicode: 1. This list contains *all* ISO 15924 regular script IDs. By ISO pattern alpha4 = 'Abcd'. 2. Not included: Special codes (ISO number 900-999, e.g. symbols, unk scripts, private scripts): Qaaa..Qabx, Zinh Zmth Zsye Zsym Zxxx Zyyy Zzzz 3. Totals: 204 regular alpha4 script IDs. 4. Depending on font handling, scripts can be commented out, i.e. will use regular fonts. 5. Scripts defined in Unicode: to be documented. 6. Scripts that have lang-specifier like 'fa-Arab': unchanged, not an ISO15924 topic --> |Adlm = {{Script/Adlam|1={{{2}}}}} <!--|Afak = {{Script/Afak|1={{{2}}}}} (Mar 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> |Aghb = {{Script/Caucasian Albanian|1={{{2}}}|size={{{size|16px}}}|height={{{height|2.1em}}}}} |Ahom = {{Script/Ahom|1={{{2}}}}} |Arab|Arabic = {{Script/Arabic|1={{{2}}}}} |fa-Arab|az-Arab = {{Script/Nastaliq|1={{{2}}}|2=fa}} |ps-Arab = {{Script/Nastaliq|1={{{2}}}|2=ps}} |ur-Arab = {{Script/Nastaliq|1={{{2}}}}} |Aran|Nastaliq = {{Script/Nastaliq|1={{{2}}}}} |Armi = {{Script/Aramaic|1={{{2}}}}} <!--|Armn = {{Script/Armenian|1={{{2}}}}} commonly supported, may not need transclusion--> |Avst = {{Script/Avestan|1={{{2}}}}} |Bali = {{Script/Balinese|1={{{2}}}}} |Bamu = {{Script/Bamum|1={{{2}}}}} |Bass = {{Script/Bassa Vah|1={{{2}}}}} |Batk = {{Script/Batak|1={{{2}}}}} <!--|Beng = {{Script/Bengali|1={{{2}}}}} commonly supported, may not need transclusion--> |Bhks = {{Script/Bhaiksuki|1={{{2}}}}} <!--|Blis = {{Script/Blissymbols|1={{{2}}}}} (Mar 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> <!--|Bopo = {{Script/Bopomofo|1={{{2}}}}} commonly supported, may not need transclusion--> |Brah = {{Script/Brahmi|1={{{2}}}}} <!--|Brai|Braille = (Feb 2021: ISO 15924 code; in Unicode. Not a {{Script}} option) --> |Bugi = {{Script/Lontara|2={{{2}}}}} |Buhd = {{Script/Buhid|1={{{2}}}}} |Cakm = {{Script/Chakma|1={{{2}}}}} <!--|Cans = {{Script/Unified Canadian Aboriginal Syllabics|1={{{2}}}}} commonly supported, may not need transclusion--> <!--|Cari = {{Script/Carian|1={{{2}}}}} supported with Segoe UI Historic font--> |Cham = {{Script/Cham|1={{{2}}}}} <!--|Cher|Cherokee = (Feb 2021: ISO 15924 code; in Unicode. Not a {{Script}} option) --> |Chrs = {{Script/Chorasmian|1={{{2}}}}} <!--|Cirt = {{Script/Cirth|1={{{2}}}}} supported by CSUR--> |Copt = {{Script/Coptic|1={{{2}}}}} <!--|Cpmn = {{Script/Cypro-Minoan|1={{{2}}}}} (Mar 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> <!--|Cprt = {{Script/Cprt|1={{{2}}}}} see below--> <!--|Cyrl = {{Script/Cyrillic|1={{{2}}}}} commonly supported, may not need transclusion--> |Cyrs = {{Script/Early Cyrillic|1={{{2}}}}} <!--|Deva = {{Script/Devanagari|1={{{2}}}}} commonly supported, may not need transclusion--> |Diak = {{Script/Dhives_Akuru|1={{{2}}}}} |Dogr = {{Script/Dogra|1={{{2}}}}} <!--|Dsrt = {{Script/Deseret|1={{{2}}}}} supported with Segoe UI Symbol font--> |Dupl = {{Script/Duployan|1={{{2}}}}} <!--|Egyd = {{Script/Demotic|1={{{2}}}}} (Mar 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> <!--|Egyh = {{Script/Hieratic|1={{{2}}}}} combined with "Egyptian Hieroglyphs"--> |Egyp = {{Script/Egyptian_Hieroglyphs|1={{{2}}}}} |Elba = {{Script/Elbasan|1={{{2}}}}} |Elym = {{Script/Elymaic|1={{{2}}}}} |Ethi = {{Script/Ethiopic|1={{{2}}}}} |Geok = {{Script/Khutsuri|1={{{2}}}}} <!--|Geor = {{Script/Georgian|1={{{2}}}}} commonly supported, may not need transclusion--> |Glag = {{Script/Glagolitic|1={{{2}}}}} |Gong = {{Script/Gunjala Gondi|1={{{2}}}}} |Gonm = {{Script/Masaram Gondi|1={{{2}}}}} |Goth = {{Script/Gothic|1={{{2}}}}} |Gran = {{Script/Grantha|1={{{2}}}}} |Grek|Greek = {{Script/Greek|1={{{2}}}}} <!--|Gujr = {{Script/Gujarati|1={{{2}}}}} commonly supported, may not need transclusion--> <!--|Guru = {{Script/Gurmukhi|1={{{2}}}}} commonly supported, may not need transclusion--> <!--|Hanb = (Hanzi with bopomofo) commonly supported, may not need transclusion--> <!--|Hang = {{Script/Hangul|1={{{2}}}}} commonly supported, may not need transclusion--> <!--|Hani = commonly supported, may not need transclusion--> |Hano|Hanunoo = {{Script/Hanunoo|1={{{2}}}}} <!--|Hans = (Simplified Chinese) commonly supported, may not need transclusion--> <!--|Hant = (Traditional Chinese) commonly supported, may not need transclusion--> |Hatr = {{Script/Hatran|1={{{2}}}}} |Ha|Hausa|Hausawi={{Script/Hausawi|1={{{2}}}}} |Hebr|Hebrew = {{Script/Hebrew|1={{{2}}}}} <!--|Hira = (Japanese hiragana) commonly supported, may not need transclusion--> |Hluw = {{Script/Anatolian hieroglyphs|1={{{2}}}}} |Hmng = {{Script/Pahawh Hmong|1={{{2}}}}} |Hmnp = {{Script/Nyiakeng Puachue Hmong|1={{{2}}}}} <!--|Hrkt = (Japanese kana) commonly supported, may not need transclusion--> |Hung = {{Script/Old Hungarian|1={{{2}}}}} <!--|Inds = {{Script/Indus|1={{{2}}}}} (Mar 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> |Ital = {{Script/Old Italic|1={{{2}}}}} <!--|Jamo = under Korean --> |Java = {{Script/Javanese|1={{{2}}}}} <!--|Jpan = (Japanese) commonly supported, may not need transclusion--> <!--|Jurc = {{Script/Jurchen|1={{{2}}}}} (Mar 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> |Kali = {{Script/Kayah Li|1={{{2}}}}} <!--|Kana = (Japanese katakana) commonly supported, may not need transclusion--> |Kawi = {{Script/Kawi|1={{{2}}}}} |Khar = {{Script/Kharosthi|1={{{2}}}}} |Khmr = {{Script/Khmer|1={{{2}}}}} |Khoj = {{Script/Khojki|1={{{2}}}}} <!--|Kitl = {{Script/Khitan Large Script|1={{{2}}}}} (Mar 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> |Kits = {{Script/Khitan Small Script|1={{{2}}}}} <!--|Knda = {{Script/Kannada|1={{{2}}}}} commonly supported, may not need transclusion--> |Kore = {{Script/Korean|1={{{2}}}}} <!--|Kpel = {{Script/Kpelle|1={{{2}}}}} (Mar 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> |Krai = {{Script/Kirat Rai|1={{{2}}}}} |Kthi = {{Script/Kaithi|1={{{2}}}}} |Lana = {{Script/Tai Tham|1={{{2}}}}} <!--|Laoo = {{Script/Lao|1={{{2}}}}} commonly supported, but transclusion may be needed to display Pali additional characters--> <!--|Latf = {{Script/Fraktur blackletter|1={{{2}}}}} see below--> <!--|en-Latf = {{Script/Textura blackletter|1={{{2}}}}} see below--> <!--|it-Latf = {{Script/Rotunda blackletter|1={{{2}}}}} see below--> |Latg = {{Script/Gaelic|1={{{2}}}}} |Latn = {{Script/Classical and Medieval Latin|1={{{2}}}}} <!--|Leke = {{Script/Leke|1={{{2}}}}} (Mar 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> |Lepc = {{Script/Lepcha|1={{{2}}}}} |Limb|Limbu = {{Script/Limbu|1={{{2}}}}} <!--|Lina = {{Script/Linear A|1={{{2}}}}} see below--> <!--|Linb = {{Script/Linear B|1={{{2}}}}} see below--> |Lisu|Fraser = {{Script/Lisu|1={{{2}}}}} <!--|Loma = {{Script/Loma|1={{{2}}}}} (Mar 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> |Lyci = {{Script/Lycian|1={{{2}}}}} |Lydi = {{Script/Lydian|1={{{2}}}}} |Mahj|Mahajani = {{Script/Mahajani|1={{{2}}}}} |Maka = {{Script/Makasar|1={{{2}}}}} |Mand = {{Script/Mandaic|1={{{2}}}}} |Mani = {{Script/Manichaean|1={{{2}}}}} |Marc = {{Script/Marchen|1={{{2}}}}} <!--|Maya = {{Script/Maya|1={{{2}}}}} (Mar 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> |Medf = {{Script/Medefaidrin|1={{{2}}}}} |Mend = {{Script/Mende Kikakui|1={{{2}}}}} |Merc = {{Script/Meroitic Cursive|1={{{2}}}}} |Mero = {{Script/Meroitic Hieroglyphs|1={{{2}}}}} <!--|Mlym = {{Script/Malayalam|1={{{2}}}}} commonly supported, may not need transclusion--> |Modi = {{Script/Modi|1={{{2}}}}} <!--|Mong|Mongolian = use Template:MongolUnicode --> <!--|Moon = {{Script/Moon Type|1={{{2}}}}} (Mar 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> |Mroo|Mru = {{Script/Mro|1={{{2}}}}} |Mtei|Meithei|Meetei Mayek = {{Script/Meetei Mayek|1={{{2}}}}} |Mult = {{Script/Multani|1={{{2}}}}} |Mymr|Myanmar = {{Script/Myanmar|1={{{2}}}}} |Nagm = {{Script/Nag Mundari|1={{{2}}}}} |Nand = {{Script/Nandinagari|1={{{2}}}}} |Narb = {{Script/Old North Arabian|1={{{2}}}}} |Nbat = {{Script/Nabataean|1={{{2}}}}} |Newa = {{Script/Newa|1={{{2}}}}} <!--|Nkdb = {{Script/Naxi Dongba|1={{{2}}}}} (Mar 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> <!--|Nkgb = {{Script/Naxi Geba|1={{{2}}}}} (Mar 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> |Nkoo|Nko = {{Script/Nko|1={{{2}}}}} |noto = {{Script/Noto|1={{{2}}}}} |Nshu = {{Script/Nushu|1={{{2}}}}} |Ogam = {{Script/Ogham|1={{{2}}}}} <!--|Olck = {{Script/Ol Chiki|1={{{2}}}}} supported with Nirmala UI font--> |Orkh = {{Script/Orkhon|1={{{2}}}}} <!--|Orya = {{Script/Oriya|1={{{2}}}}} commonly supported, may not need transclusion--> |Osge = {{Script/Osage|1={{{2}}}}} <!--supported with latest Gadugi font--> |Osma = {{Script/Osmanya|1={{{2}}}}} <!--|Ougr = (Feb 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option) --> |Palm = {{Script/Palmyrene|1={{{2}}}}} |Pauc = {{Script/Pau Cin Hau|1={{{2}}}}} <!--|Pcun = (Feb 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option) --> <!--|Pelm = (Feb 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option) --> |Perm = {{Script/Old Permic|1={{{2}}}}} |Phag = {{Script/Phags-pa|1={{{2}}}}} |Phli = {{Script/Inscriptional Pahlavi|1={{{2}}}}} |Phlp = {{Script/Psalter Pahlavi|1={{{2}}}}} <!--|Phlv = {{Script/Book Pahlavi|1={{{2}}}}} (Mar 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> |Phnx|Phoenician = {{Script/Phoenician|1={{{2}}}}} |Piqd = {{Script/Klingon|1={{{2}}}}} |Plrd|Pollard = {{Script/Pollard|1={{{2}}}}} |Prti = {{Script/Inscriptional Parthian|1={{{2}}}}} <!--|Psin = (Feb 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option) --> <!--|Ranj = (Feb 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option) --> |Rjng|Rejang = {{Script/Rejang|1={{{2}}}}} |Rohg = {{Script/Hanifi Rohingya|1={{{2}}}}} <!--|Roro = {{Script/Rongorongo|1={{{2}}}}} (Mar 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> |Runr = {{Script/Runic|1={{{2}}}|2={{{3}}}}} |Samr = {{Script/Samaritan|1={{{2}}}}} <!--|Sara = {{Script/Sarati|1={{{2}}}}} (Mar 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> |Sarb = {{Script/Old South Arabian|1={{{2}}}}} |Saur = {{Script/Saurashtra|1={{{2}}}}} |serif = {{Script/Serif|1={{{2}}}}} |Sgnw = {{Script/Sutton SignWriting|1={{{2}}}}} <!--|Shaw = {{Script/Shavian|1={{{2}}}}} supported with Segoe UI Historic font--> |Shrd = {{Script/Sharada|1={{{2}}}}} <!--|Shui|Sui = {{Script/Shuishu|1={{{2}}}}} (Mar 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> |Sidd = {{Script/Siddham|1={{{2}}}}} |Sind = {{Script/Khudawadi|1={{{2}}}}} <!--|Sinh = {{Script/Sinhala|1={{{2}}}}} commonly supported, may not need transclusion (vertical)--> |Sogd = {{Script/Sogdian|1={{{2}}}}} |Sogo = {{Script/Old Sogdian|1={{{2}}}}} <!--|Sora = {{Script/Sorang Sompeng|1={{{2}}}}} supported with Nirmala UI font --> |Soyo = {{Script/Soyombo|1={{{2}}}}} |Sund|Sunda = {{Script/Sundanese|1={{{2}}}}} <!--|Sunu = {{Script/Sunuwar|1={{{2}}}}} (Dec 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> |Sylo = {{Script/Sylheti|1={{{2}}}}} <!--|Syrc = {{Script/Syriac|1={{{2}}}}} commonly supported, may not need transclusion / ??? --> |Syre = {{Script/Estrangelo Syriac|1={{{2}}}}} |Syrj = {{Script/Western Syriac|1={{{2}}}}} |Syrn = {{Script/Eastern Syriac|1={{{2}}}}} |Tagb = {{Script/Tagbanwa|1={{{2}}}}} |Takr = {{Script/Takri|1={{{2}}}}} <!--|Tale = {{Script/Tai Le|1={{{2}}}}} supported with Microsoft Tai Le font--> |Talu = {{Script/New Tai Lue|1={{{2}}}}} <!--|Taml = {{Script/Tamil|1={{{2}}}}} commonly supported, may not need transclusion--> |Tang = {{Script/Tangut|1={{{2}}}}} |Tavt = {{Script/Tai Viet|1={{{2}}}}} <!--|Telu = {{Script/Telugu|1={{{2}}}}} commonly supported, may not need transclusion--> <!--|Teng = {{Script/Tengwar|1={{{2}}}}} supported by CSUR--> |Tfng = {{Script/Tifinagh|1={{{2}}}}} |Tglg = {{Script/Baybayin|1={{{2}}}}} |Thaa = {{Script/Thaana|1={{{2}}}}} <!--|Thai = {{Script/Thai|1={{{2}}}}} commonly supported, may not need transclusion--> |Tibt|Tibetan = {{Script/Tibetan|1={{{2}}}}} |Tirh = {{Script/Tirhuta|1={{{2}}}}} <!--|Toto = {{Script/Toto|1={{{2}}}}} (Mar 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> <!--|Ugar = {{Script/Ugaritic|1={{{2}}}}} see below: by class="..." --> |Vaii|Vai = {{Script/Vai|1={{{2}}}}} <!--|Visp = {{Script/Visible Speech|1={{{2}}}}} supported by CSUR--> |Vith = {{Script/Vithkuqi|1={{{2}}}}} |Wara = {{Script/Warang Citi|1={{{2}}}}} |Wcho = {{Script/Wancho|1={{{2}}}}} <!--|Wole = {{Script/Woleai|1={{{2}}}}} (Mar 2021: ISO 15924 code; not in Unicode. Not a {{Script}} option)--> <!--|Xpeo = {{Script/Old Persian|1={{{2}}}}} see below: by class="..." --> |Xsux = {{Script/Cuneiform|1={{{2}}}}} |Yezi|Yezidi = {{Script/Yezidi|1={{{2}}}}} |Yiii|Yi = {{Script/Yi|1={{{2}}}}} |Zanb = {{Script/Zanabazar Square|1={{{2}}}}} <!--other scripts use standard language spans--> |#default =<!-- START SWITCH2 (resolving the switch1-#default. switch2 does envelop outer code, templatestyles & span) -->{{{{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles.css" />}}<span {{#switch:{{{1}}} <!-- tweaks which should be moved to global CSS classes, with fonts supported in the Universal Language Selector --> |Cprt = class="script-Cprt" <!-- |Hano|Hanunoo = class="script-Hano" Already catched above, uses {{Script/Hanunoo}} --> |Latf|de-Latf = class="script-Latf" |en-Latf = class="script-en-Latf" |it-Latf = class="script-it-Latf" |Lina = class="script-Lina" |Linb = class="script-Linb" |Ugar = class="script-Ugar" |Xpeo = class="script-Xpeo" |#default = class="Unicode"<!-- all-the-rest ends up here. BMP(?), use generic "Unicode" CSS class for all other scripts, including "Latn" for IPA --> }}>{{{2}}}</span><!-- Tail job: analyse & categorise input-1 (script ID) not recognised -->{{#switch:{{{1|}}}|Cprt|Hano|Hanunoo|Latf|de-Latf|en-Latf|it-Latf|Lina|Linb|Ugar|Xpeo=<!-- -->|#default={{Script/doc/id-unk|input1={{{1|<noinclude>Test</noinclude>}}}}}<!-- end Tail job -->}}}}<!-- end switch2, switch1 --><noinclude>{{documentation}}</noinclude> lwa1n35hucke2vym50x7z96suoa5c9d 10 184574 416969 2024-06-06T07:39:09Z en>Antiquistik 0 416969 wikitext text/x-wiki {{{{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_inscriptional_parthian.css" />}}<span class="script-Prti" style="font-size: {{{size|100%}}}; {{{style|}}}" {{{attributes|}}}>{{{1}}}</span>&lrm;<!-- --><noinclude>{{documentation}}</noinclude> l3vi20dkjej5bq56xecmapm8djrorx9 416970 416969 2026-11-11T21:43:25Z محک 1023 ۱ نسخه واردشده از [[:en:Template:Script/Inscriptional_Parthian]] 416969 wikitext text/x-wiki {{{{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_inscriptional_parthian.css" />}}<span class="script-Prti" style="font-size: {{{size|100%}}}; {{{style|}}}" {{{attributes|}}}>{{{1}}}</span>&lrm;<!-- --><noinclude>{{documentation}}</noinclude> l3vi20dkjej5bq56xecmapm8djrorx9 10 184575 416971 2024-06-06T07:35:22Z en>Antiquistik 0 [[WP:AES|←]]Created page with '.script-Prti { font-family: Noto Sans Inscriptional Parthian, Segoe UI Historic, sans-serif; font-weight: normal; }' 416971 sanitized-css text/css .script-Prti { font-family: Noto Sans Inscriptional Parthian, Segoe UI Historic, sans-serif; font-weight: normal; } t77l069fi4vod1ufksfqf5brbulwzvm 416972 416971 2026-11-11T21:43:46Z محک 1023 ۱ نسخه واردشده از [[:en:Template:Script/styles_inscriptional_parthian.css]] 416971 sanitized-css text/css .script-Prti { font-family: Noto Sans Inscriptional Parthian, Segoe UI Historic, sans-serif; font-weight: normal; } t77l069fi4vod1ufksfqf5brbulwzvm 10 184576 416973 2026-11-11T21:44:45Z محک 1023 اتا نو ولگ بساته که ونه دله «پارتی» دره 416973 wikitext text/x-wiki پارتی 56hfk8ypgfa9prnur4an520cicuy0yn 0 184577 416974 2026-11-11T21:45:25Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[فریاپت]] دله 416974 wikitext text/x-wiki #بور [[فریاپت]] d5kkn4kvoqhx8g67jkq3ywvb0jlv3fn 828 184578 416975 2026-04-18T03:30:05Z en>Pppery 0 Changed protection settings for "[[Module:SST]]" ([Edit=Require template editor access] (indefinite) [Move=Require template editor access] (indefinite)) 416975 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< H O S T _ M A P >--------------------------------------------]] local host_map = { ['ia'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['internetarchive'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['hathi'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['hathitrust'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['guten'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['gutenberg'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['wikisrc'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['wikisource'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['gbook'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['googlebooks'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['web'] = { engine = 'Web', shard_key = 'web' }, ['physical'] = { engine = 'Physical', shard_key = 'physical' } } --[[--------------------------< P A R A M E T E R M A P >----------------------------------]] -- SSTS Architecture Note: -- The parameter_map is designed specifically for sub-divisions of a single work -- (like individual chapters or dictionary entries). -- To maintain the Single-Source Template (SSTS) philosophy, core identity -- parameters like 'title', 'year', or 'isbn' are managed at the variant -- level (creating a new library entry) rather than through this map. local parameter_map_guardrail = { ['chapter'] = true, ['entry'] = true, ['article'] = true, ['section'] = true, ['part'] = true } local function apply_parameter_map(user_args, book_data, library) -- Follow the pointer if an alias exists local map_source = book_data if book_data.parameter_map_alias and library and library[book_data.parameter_map_alias] then map_source = library[book_data.parameter_map_alias] end if not map_source.parameter_map then return end for param, map_table in pairs(map_source.parameter_map) do if parameter_map_guardrail[param] then local user_input = user_args[param] if user_input then -- Trim whitespace so "|chapter= 8 " matches key ['8'] local clean_input = mw.text.trim(tostring(user_input)) if map_table[clean_input] then user_args[param] = map_table[clean_input] end end end end end --[[--------------------------< H E L P E R S >----------------------------------------------]] local function error_msg(msg, tracking_category) local err_text = string.format('<strong class="error">SSTS Error: %s</strong>', msg) local title = mw.title.getCurrentTitle() if title and (title.namespace == 0 or title.namespace == 118) then if tracking_category then return err_text .. '[[Category:' .. tracking_category .. ']]' else return err_text .. '[[Category:SSTS errors]]' end end return err_text end --[[--------------------------< C O R E _ E X E C U T I O N >--------------------------------]] -- Shared function to build the citation regardless of how it was routed local function build_citation(frame, book_data, target_host, library) if not target_host then return error_msg("No host defined for this record.") end -- 1. Route to the correct Host/Engine local host_info = host_map[string.lower(mw.text.trim(target_host))] if not host_info then return error_msg("Unsupported host '" .. target_host .. "'") end -- 2. Validate Host Data within the record local host_data = book_data.hosts and book_data.hosts[host_info.shard_key] if not host_data then return error_msg("Host '" .. host_info.shard_key .. "' is not defined for this book.") end -- 3. Load the Hosts module local success_engine, hosts_module = pcall(require, 'Module:SST/hosts') if not success_engine then return error_msg("Could not load Module:SST/hosts.") end local engine = hosts_module[host_info.engine] if not engine then return error_msg("Engine '" .. host_info.engine .. "' not found in hosts module.") end -- 4. Process Arguments & Apply ignore_args Filter local ignore_list = { ['ignore_args'] = true, ['id'] = true, ['key'] = true, ['default'] = true } if frame.args['ignore_args'] then for key in string.gmatch(frame.args['ignore_args'], '([^,]+)') do ignore_list[mw.text.trim(key)] = true end end local combined_args = {} -- Grab parent args (user input), skipping ignored keys for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v elseif type(k) == 'number' and not ignore_list[tostring(k)] then combined_args[k] = v end end -- Grab current frame args (template overrides like our generated 'chapter') for k, v in pairs(frame.args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v end end -- ========================================================== -- 4.5 APPLY PARAMETER MAP (Translate shorthand into full titles) -- ========================================================== apply_parameter_map(combined_args, book_data, library) local citeArgs = {} for k, v in pairs(book_data.cite_params or {}) do citeArgs[k] = v end -- ========================================================== -- 4.7 SILENT LOGIC TRAP (Inspect raw shard data for faults) -- ========================================================== local has_logic_fault = false local t_type = citeArgs['_template'] or 'cite book' if t_type == 'cite encyclopedia' then -- Encyclopedia shards must use 'encyclopedia', not 'title' or specific entries. -- They also cannot contain book or journal container names. if citeArgs['title'] or citeArgs['title-link'] or citeArgs['article'] or citeArgs['entry'] then has_logic_fault = true elseif citeArgs['journal'] or citeArgs['magazine'] or citeArgs['work'] then has_logic_fault = true end elseif t_type == 'cite journal' then -- Journal shards must have a journal container. -- They cannot be locked to specific chapters, nor contain book/encyclopedia containers. if not citeArgs['journal'] and not citeArgs['work'] and not citeArgs['magazine'] then has_logic_fault = true end if citeArgs['chapter'] or citeArgs['encyclopedia'] then has_logic_fault = true end elseif t_type == 'cite book' then -- Book shards cannot contain encyclopedia or journal container names. if citeArgs['encyclopedia'] or citeArgs['journal'] or citeArgs['magazine'] or citeArgs['work'] then has_logic_fault = true end end -- 5. Pass execution to the Hosts module for parsing and link-building if type(hosts_module.process) == "function" then citeArgs = hosts_module.process(engine, host_data, citeArgs, combined_args) else return error_msg("System Error: hosts_module.process is missing.") end -- 6. Render standard Cite Book/Encyclopedia template local template_name = citeArgs['_template'] or 'cite book' citeArgs['_template'] = nil if citeArgs['ref'] and mw.ustring.match(citeArgs['ref'], '^{{') then local pre_ref = frame:preprocess(citeArgs['ref']) citeArgs['ref'] = mw.ustring.gsub(pre_ref, " ", "_") end local citation = frame:expandTemplate{ title = template_name, args = citeArgs } -- 7. Catch CS1/CS2 errors and inject silent tracking categories local current_page = mw.title.getCurrentTitle() if current_page and (current_page.namespace == 0 or current_page.namespace == 118) then -- Catch native CS1 red errors local has_cs1_error = string.find(citation, "cs1%-visible%-error") or string.find(citation, "cs1%-hidden%-error") or string.find(citation, "Category:CS1 errors") if has_cs1_error then citation = citation .. "[[Category:SSTS errors]]" end -- Catch parameter logical faults if has_logic_fault then citation = citation .. "[[Category:SSTS parameter logic faults]]" end end return citation end --[[--------------------------< T H E B R I D G E >----------------------------------------]] -- LEGACY ROUTER: Supports existing live templates. DO NOT DELETE until Phase 4. function p.main(frame) local raw_host = frame.args[1] local book_key = frame.args[2] if not raw_host then return error_msg("No host specified in #invoke.") end if not book_key then return error_msg("No book key specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(book_key), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(book_key)] if not book_data then return error_msg("Book key '" .. book_key .. "' not found.", "SSTS missing records") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then -- Fallback 1: Try to grab the first available host from the hosts table if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end -- Fallback 2: If still nothing, treat it as a physical book if not final_host then final_host = 'physical' end end local output = build_citation(frame, book_data, final_host, library) -- Only categorize in Main (0) and Template (10) namespaces to ignore sandboxes local ns = mw.title.getCurrentTitle().namespace if ns == 0 or ns == 10 then output = output .. "[[Category:SSTS errors|*LEGACY]]" end return output end --[[--------------------------< A R C H I T E C T U R E >----------------------------]] -- ROUTER: Single A-Z Books function p.single(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(base_id), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(base_id)] if not book_data then return error_msg("Record '" .. base_id .. "' not found.", "SSTS missing records") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host, library) end -- ROUTER: Multi-Volume Sets function p.set(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified for the set in #invoke.") end -- Determine target key (e.g. "1", "2", "ALL") local raw_key = frame.args.key local target_key if not raw_key or mw.text.trim(raw_key) == "" then target_key = frame.args.default or "ALL" else target_key = mw.text.trim(raw_key) end local prefix = base_id .. "_" local lookup_id -- Smart detection: Check if the editor accidentally passed the full book key instead of the short variant if mw.ustring.sub(target_key, 1, mw.ustring.len(prefix)) == prefix then lookup_id = target_key -- Strip the prefix from target_key so error messages still look clean target_key = mw.ustring.sub(target_key, mw.ustring.len(prefix) + 1) else lookup_id = prefix .. target_key end -- Route to dedicated /sets/ module local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/sets/' .. base_id) if not success_shard then return error_msg("Could not load set module for '" .. base_id .. "'.") end local book_data = library[lookup_id] if not book_data then return error_msg("Part '" .. target_key .. "' not found in set '" .. base_id .. "'.", "SSTS missing records") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host, library) end return p s98io08i2vrraaql05k2scx5t5zg3lm 416976 416975 2026-11-11T21:46:07Z محک 1023 ۱ نسخه واردشده از [[:en:Module:SST]] 416975 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} --[[--------------------------< H O S T _ M A P >--------------------------------------------]] local host_map = { ['ia'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['internetarchive'] = { engine = 'IA', shard_key = 'ia' }, ['hathi'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['hathitrust'] = { engine = 'Hathi', shard_key = 'hathi' }, ['guten'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['gutenberg'] = { engine = 'Gutenberg', shard_key = 'guten' }, ['wikisrc'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['wikisource'] = { engine = 'Wikisource', shard_key = 'wikisrc' }, ['gbook'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['googlebooks'] = { engine = 'GBook', shard_key = 'gbook' }, ['web'] = { engine = 'Web', shard_key = 'web' }, ['physical'] = { engine = 'Physical', shard_key = 'physical' } } --[[--------------------------< P A R A M E T E R M A P >----------------------------------]] -- SSTS Architecture Note: -- The parameter_map is designed specifically for sub-divisions of a single work -- (like individual chapters or dictionary entries). -- To maintain the Single-Source Template (SSTS) philosophy, core identity -- parameters like 'title', 'year', or 'isbn' are managed at the variant -- level (creating a new library entry) rather than through this map. local parameter_map_guardrail = { ['chapter'] = true, ['entry'] = true, ['article'] = true, ['section'] = true, ['part'] = true } local function apply_parameter_map(user_args, book_data, library) -- Follow the pointer if an alias exists local map_source = book_data if book_data.parameter_map_alias and library and library[book_data.parameter_map_alias] then map_source = library[book_data.parameter_map_alias] end if not map_source.parameter_map then return end for param, map_table in pairs(map_source.parameter_map) do if parameter_map_guardrail[param] then local user_input = user_args[param] if user_input then -- Trim whitespace so "|chapter= 8 " matches key ['8'] local clean_input = mw.text.trim(tostring(user_input)) if map_table[clean_input] then user_args[param] = map_table[clean_input] end end end end end --[[--------------------------< H E L P E R S >----------------------------------------------]] local function error_msg(msg, tracking_category) local err_text = string.format('<strong class="error">SSTS Error: %s</strong>', msg) local title = mw.title.getCurrentTitle() if title and (title.namespace == 0 or title.namespace == 118) then if tracking_category then return err_text .. '[[Category:' .. tracking_category .. ']]' else return err_text .. '[[Category:SSTS errors]]' end end return err_text end --[[--------------------------< C O R E _ E X E C U T I O N >--------------------------------]] -- Shared function to build the citation regardless of how it was routed local function build_citation(frame, book_data, target_host, library) if not target_host then return error_msg("No host defined for this record.") end -- 1. Route to the correct Host/Engine local host_info = host_map[string.lower(mw.text.trim(target_host))] if not host_info then return error_msg("Unsupported host '" .. target_host .. "'") end -- 2. Validate Host Data within the record local host_data = book_data.hosts and book_data.hosts[host_info.shard_key] if not host_data then return error_msg("Host '" .. host_info.shard_key .. "' is not defined for this book.") end -- 3. Load the Hosts module local success_engine, hosts_module = pcall(require, 'Module:SST/hosts') if not success_engine then return error_msg("Could not load Module:SST/hosts.") end local engine = hosts_module[host_info.engine] if not engine then return error_msg("Engine '" .. host_info.engine .. "' not found in hosts module.") end -- 4. Process Arguments & Apply ignore_args Filter local ignore_list = { ['ignore_args'] = true, ['id'] = true, ['key'] = true, ['default'] = true } if frame.args['ignore_args'] then for key in string.gmatch(frame.args['ignore_args'], '([^,]+)') do ignore_list[mw.text.trim(key)] = true end end local combined_args = {} -- Grab parent args (user input), skipping ignored keys for k, v in pairs(frame:getParent().args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v elseif type(k) == 'number' and not ignore_list[tostring(k)] then combined_args[k] = v end end -- Grab current frame args (template overrides like our generated 'chapter') for k, v in pairs(frame.args) do if type(k) == 'string' and not ignore_list[k] then combined_args[k] = v end end -- ========================================================== -- 4.5 APPLY PARAMETER MAP (Translate shorthand into full titles) -- ========================================================== apply_parameter_map(combined_args, book_data, library) local citeArgs = {} for k, v in pairs(book_data.cite_params or {}) do citeArgs[k] = v end -- ========================================================== -- 4.7 SILENT LOGIC TRAP (Inspect raw shard data for faults) -- ========================================================== local has_logic_fault = false local t_type = citeArgs['_template'] or 'cite book' if t_type == 'cite encyclopedia' then -- Encyclopedia shards must use 'encyclopedia', not 'title' or specific entries. -- They also cannot contain book or journal container names. if citeArgs['title'] or citeArgs['title-link'] or citeArgs['article'] or citeArgs['entry'] then has_logic_fault = true elseif citeArgs['journal'] or citeArgs['magazine'] or citeArgs['work'] then has_logic_fault = true end elseif t_type == 'cite journal' then -- Journal shards must have a journal container. -- They cannot be locked to specific chapters, nor contain book/encyclopedia containers. if not citeArgs['journal'] and not citeArgs['work'] and not citeArgs['magazine'] then has_logic_fault = true end if citeArgs['chapter'] or citeArgs['encyclopedia'] then has_logic_fault = true end elseif t_type == 'cite book' then -- Book shards cannot contain encyclopedia or journal container names. if citeArgs['encyclopedia'] or citeArgs['journal'] or citeArgs['magazine'] or citeArgs['work'] then has_logic_fault = true end end -- 5. Pass execution to the Hosts module for parsing and link-building if type(hosts_module.process) == "function" then citeArgs = hosts_module.process(engine, host_data, citeArgs, combined_args) else return error_msg("System Error: hosts_module.process is missing.") end -- 6. Render standard Cite Book/Encyclopedia template local template_name = citeArgs['_template'] or 'cite book' citeArgs['_template'] = nil if citeArgs['ref'] and mw.ustring.match(citeArgs['ref'], '^{{') then local pre_ref = frame:preprocess(citeArgs['ref']) citeArgs['ref'] = mw.ustring.gsub(pre_ref, " ", "_") end local citation = frame:expandTemplate{ title = template_name, args = citeArgs } -- 7. Catch CS1/CS2 errors and inject silent tracking categories local current_page = mw.title.getCurrentTitle() if current_page and (current_page.namespace == 0 or current_page.namespace == 118) then -- Catch native CS1 red errors local has_cs1_error = string.find(citation, "cs1%-visible%-error") or string.find(citation, "cs1%-hidden%-error") or string.find(citation, "Category:CS1 errors") if has_cs1_error then citation = citation .. "[[Category:SSTS errors]]" end -- Catch parameter logical faults if has_logic_fault then citation = citation .. "[[Category:SSTS parameter logic faults]]" end end return citation end --[[--------------------------< T H E B R I D G E >----------------------------------------]] -- LEGACY ROUTER: Supports existing live templates. DO NOT DELETE until Phase 4. function p.main(frame) local raw_host = frame.args[1] local book_key = frame.args[2] if not raw_host then return error_msg("No host specified in #invoke.") end if not book_key then return error_msg("No book key specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(book_key), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(book_key)] if not book_data then return error_msg("Book key '" .. book_key .. "' not found.", "SSTS missing records") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then -- Fallback 1: Try to grab the first available host from the hosts table if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end -- Fallback 2: If still nothing, treat it as a physical book if not final_host then final_host = 'physical' end end local output = build_citation(frame, book_data, final_host, library) -- Only categorize in Main (0) and Template (10) namespaces to ignore sandboxes local ns = mw.title.getCurrentTitle().namespace if ns == 0 or ns == 10 then output = output .. "[[Category:SSTS errors|*LEGACY]]" end return output end --[[--------------------------< A R C H I T E C T U R E >----------------------------]] -- ROUTER: Single A-Z Books function p.single(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified in #invoke.") end local shard_letter = mw.ustring.upper(mw.ustring.sub(mw.text.trim(base_id), 1, 1)) local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/' .. shard_letter) if not success_shard then return error_msg("Could not load shard module '" .. shard_letter .. "'.") end local book_data = library[mw.text.trim(base_id)] if not book_data then return error_msg("Record '" .. base_id .. "' not found.", "SSTS missing records") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host, library) end -- ROUTER: Multi-Volume Sets function p.set(frame) local base_id = frame.args.id if not base_id then return error_msg("No id specified for the set in #invoke.") end -- Determine target key (e.g. "1", "2", "ALL") local raw_key = frame.args.key local target_key if not raw_key or mw.text.trim(raw_key) == "" then target_key = frame.args.default or "ALL" else target_key = mw.text.trim(raw_key) end local prefix = base_id .. "_" local lookup_id -- Smart detection: Check if the editor accidentally passed the full book key instead of the short variant if mw.ustring.sub(target_key, 1, mw.ustring.len(prefix)) == prefix then lookup_id = target_key -- Strip the prefix from target_key so error messages still look clean target_key = mw.ustring.sub(target_key, mw.ustring.len(prefix) + 1) else lookup_id = prefix .. target_key end -- Route to dedicated /sets/ module local success_shard, library = pcall(mw.loadData, 'Module:SST/shards/sets/' .. base_id) if not success_shard then return error_msg("Could not load set module for '" .. base_id .. "'.") end local book_data = library[lookup_id] if not book_data then return error_msg("Part '" .. target_key .. "' not found in set '" .. base_id .. "'.", "SSTS missing records") end -- Smart Host Fallback local final_host = book_data.host if not final_host then if book_data.hosts and type(book_data.hosts) == 'table' then for k, _ in pairs(book_data.hosts) do final_host = k break end end if not final_host then final_host = 'physical' end end return build_citation(frame, book_data, final_host, library) end return p s98io08i2vrraaql05k2scx5t5zg3lm 4 184579 416979 2026-11-11T21:53:43Z محک 1023 اتا نو ولگ بساته که ونه دله «[[پرونده:Phraates I coin.png|100px|چپ]] '''[[فرهاد اول]]''' یا '''فَرْهات''' ({{langx|xpr|{{script|Prti|𐭐𐭓𐭇𐭕}}|translit=Frahāt}}) یا '''ارشک پنجم'''، اتا [[اشکانیون|اشکانی]] شاهنشاه بی‌یه که ۱۷۶ تا ۱۷۱ پ‌م حکومت داشته. فرهاد، [[فریاپت]] ِگتِ وچه بی‌یه. ونه حکومت کِتا بی‌یه و ونه جا...» دره 416979 wikitext text/x-wiki [[پرونده:Phraates I coin.png|100px|چپ]] '''[[فرهاد اول]]''' یا '''فَرْهات''' ({{langx|xpr|{{script|Prti|𐭐𐭓𐭇𐭕}}|translit=Frahāt}}) یا '''ارشک پنجم'''، اتا [[اشکانیون|اشکانی]] شاهنشاه بی‌یه که ۱۷۶ تا ۱۷۱ پ‌م حکومت داشته. فرهاد، [[فریاپت]] ِگتِ وچه بی‌یه. ونه حکومت کِتا بی‌یه و ونه جا، ونه خوردته برار ([[مهرداد اول]]) حکومت برسی‌یه. وه [[آمارد|آماردون]] ره مطیع هاکرده، [[البرز کوهون]] دله وشونِ سامون ره فتح هاکرده و [[هیرکانی]] ره [[سلوکی امپراتوری]] جه پس بییته. وه ۱۶۵/۶۴ پیش از میلاد دله بمرده و ونه برار، [[مهرداد اول|مهرداد اول]] ({{reign|۱۶۵|۱۳۲ پیش از میلاد}})، که وه ره شه وارث تعیین هاکرده بی‎یه، ونه جاسر هنیشته. فرهاد، [[اشکانی امپراتوری|اشکانیون]] حاکم، [[پریاپات|پریاپاتیوس]] ({{reign|۱۹۱|۱۷۶ پیش از میلاد}}) ِگتِ ریکا بی‌یه، که [[ارشک دوم]]ِ برارزا بی‌یه. فرهاد سه تا دیگه برار داشته: [[مهرداد اول|مهرداد]]، [[باگاسیس]] و [[اردوان اول|اردوان]]. نسا شهر جه، نو [[کتیبه‌شناسی|کتیبه‌یی]] شواهد نشون دنه که پریاپاتیوس، ۱۷۰ پیش از میلاد دله بمرده په، ممکن هسته اتا ناشناس آدم، ارشک چارؤم نوم جه، ونه جانشین بئی‌بوئه که دِ سال وسّه مختصراً حکومت هاکرده. ولی اینتا ره تاریخ‌نویس مارک یان اولبریخت رد کانده و وه ره «محضِ گمانه‌زنی» دونده. ۲۰۸ سال جه، ارشک دوم که یونانیونِ [[سلوکی امپراتوری]] جه شکست بخرده په، اشکانیون وشونِ تابعِ متحد بینه. ولی ۱۸۰ سالون دله، سلوکیونِ پیته بَینه و اشکانیون تونستنه شه پیشین خودمختاریِ ره دِباره ویشته‌ته هاکنن. {{هب/تلمبار|فرهاد اول}} 9aixhde9qvcv6a83386iivp6i95oqp2 416980 416979 2026-11-11T21:55:17Z محک 1023 416980 wikitext text/x-wiki [[پرونده:Phraates I coin.png|100px|چپ]] '''[[فرهاد اول]]''' یا '''فَرْهات''' ({{langx|xpr|{{script|Prti|𐭐𐭓𐭇𐭕}}|translit=Frahāt}}) یا '''ارشک پنجم'''، اتا [[اشکانیون|اشکانی]] شاهنشاه بی‌یه که ۱۷۶ تا ۱۷۱ پ‌م حکومت داشته. فرهاد، [[فریاپت]] ِگتِ وچه بی‌یه. ونه حکومت کِتا بی‌یه و ونه جا، ونه خوردته برار ([[مهرداد اول]]) حکومت برسی‌یه. فرهاد، [[اشکانی امپراتوری|اشکانیون]] حاکم، [[پریاپات|پریاپاتیوس]] ({{reign|۱۹۱|۱۷۶ پیش از میلاد}}) ِگتِ ریکا بی‌یه، که [[ارشک دوم]]ِ برارزا بی‌یه. فرهاد سه تا دیگه برار داشته: [[مهرداد اول|مهرداد]]، [[باگاسیس]] و [[اردوان اول|اردوان]]. نسا شهر جه، نو [[کتیبه‌شناسی|کتیبه‌یی]] شواهد نشون دنه که پریاپاتیوس، ۱۷۰ پیش از میلاد دله بمرده په، ممکن هسته اتا ناشناس آدم، ارشک چارؤم نوم جه، ونه جانشین بئی‌بوئه که دِ سال وسّه مختصراً حکومت هاکرده. ولی اینتا ره تاریخ‌نویس مارک یان اولبریخت رد کانده و وه ره «محضِ گمانه‌زنی» دونده. ۲۰۸ سال جه، ارشک دوم که یونانیونِ [[سلوکی امپراتوری]] جه شکست بخرده په، اشکانیون وشونِ تابعِ متحد بینه. ولی ۱۸۰ سالون دله، سلوکیونِ پیته بَینه و اشکانیون تونستنه شه پیشین خودمختاریِ ره دِباره ویشته‌ته هاکنن. وه [[آمارد|آماردون]] ره مطیع هاکرده، [[البرز کوهون]] دله وشونِ سامون ره فتح هاکرده و [[هیرکانی]] ره سلوکی امپراتوری جه پس بییته. وه ۱۶۵/۶۴ پیش از میلاد دله بمرده و ونه برار، [[مهرداد اول|مهرداد اول]] ({{reign|۱۶۵|۱۳۲ پیش از میلاد}})، که وه ره شه وارث تعیین هاکرده بی‎یه، ونه جاسر هنیشته. {{هب/تلمبار|فرهاد اول}} cogitza2gj65a7ismyuby1rqvct0czu 416981 416980 2026-11-11T21:57:12Z محک 1023 416981 wikitext text/x-wiki [[پرونده:Phraates I coin.png|100px|چپ]] '''[[فرهاد اول]]''' یا '''فَرْهات''' ([[پارتی زوون|پارتی]] جه: 𐭐𐭓𐭇𐭕‎) یا '''ارشک پنجم'''، اتا [[اشکانیون|اشکانی]] شاهنشاه بی‌یه که ۱۷۶ تا ۱۷۱ پ‌م حکومت داشته. فرهاد، [[فریاپت]] ِگتِ وچه بی‌یه. ونه حکومت کِتا بی‌یه و ونه جا، ونه خوردته برار ([[مهرداد اول]]) حکومت برسی‌یه. فرهاد، [[اشکانی امپراتوری|اشکانیون]] حاکم، [[پریاپات|پریاپاتیوس]] ({{reign|۱۹۱|۱۷۶ پیش از میلاد}}) ِگتِ ریکا بی‌یه، که [[ارشک دوم]]ِ برارزا بی‌یه. فرهاد سه تا دیگه برار داشته: [[مهرداد اول|مهرداد]]، [[باگاسیس]] و [[اردوان اول|اردوان]]. نسا شهر جه، نو کتیفه‌یی شواهد نشون دنه که پریاپاتیوس، ۱۷۰ پیش از میلاد دله بمرده په، ممکن هسته اتا ناشناس آدم، ارشک چارؤم نوم جه، ونه جانشین بئی‌بوئه که دِ سال وسّه مختصراً حکومت هاکرده. ولی اینتا ره تاریخ‌نویس مارک یان اولبریخت رد کانده و وه ره «محضِ گمانه‌زنی» دونده. ۲۰۸ سال جه، ارشک دوم که یونانیونِ [[سلوکی امپراتوری]] جه شکست بخرده په، اشکانیون وشونِ تابعِ متحد بینه. ولی ۱۸۰ سالون دله، سلوکیونِ پیته بَینه و اشکانیون تونستنه شه پیشین خودمختاریِ ره دِباره ویشته‌ته هاکنن. وه [[آمارد|آماردون]] ره مطیع هاکرده، [[البرز کوهون]] دله وشونِ سامون ره فتح هاکرده و [[هیرکانی]] ره سلوکی امپراتوری جه پس بییته. وه ۱۶۵/۶۴ پیش از میلاد دله بمرده و ونه برار، [[مهرداد اول|مهرداد اول]] ({{reign|۱۶۵|۱۳۲ پیش از میلاد}})، که وه ره شه وارث تعیین هاکرده بی‎یه، ونه جاسر هنیشته. {{هب/تلمبار|فرهاد اول}} gxjbdminq0au811fupw8zuzts0x8cbm 0 184580 416985 2026-11-12T06:15:04Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[سولوکیون]] دله 416985 wikitext text/x-wiki #بور [[سولوکیون]] 6qv426xz43wichgs0j3zu0uq6w19ywr 0 184581 416986 2026-11-12T06:15:45Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[ایرانی زوونون]] دله 416986 wikitext text/x-wiki #بور [[ایرانی زوونون]] s15ndcrxvq9x5xdw97u9ff76gs1uhd7 0 184582 416987 2026-11-12T06:19:21Z محک 1023 اتا نو ولگ بساته که ونه دله «[[Image:Coin of Bagasis.jpg|200px|thumb|اتا سکه‌یِ پشت که [[مهرداد اول اشکانی|مهرداد اول]] ضرب هاکرده و ونه سر بَگاسیسِ تصویر دره{{sfn|Overtoom|2020|p=xl}}]] '''بَگاسیس''' (که وه ره '''باکاسیس'''، '''باگایاشا''' و '''واکاسیس''' هم نویسِنّه{{Sfn|Lerner|2017|p=11}}) اتا اشکانی امپراتوری|اشکانی...» دره 416987 wikitext text/x-wiki [[Image:Coin of Bagasis.jpg|200px|thumb|اتا سکه‌یِ پشت که [[مهرداد اول اشکانی|مهرداد اول]] ضرب هاکرده و ونه سر بَگاسیسِ تصویر دره{{sfn|Overtoom|2020|p=xl}}]] '''بَگاسیس''' (که وه ره '''باکاسیس'''، '''باگایاشا''' و '''واکاسیس''' هم نویسِنّه{{Sfn|Lerner|2017|p=11}}) اتا [[اشکانی امپراتوری|اشکانی]] شاهزاده بی‌یه که ۱۴۸/۷ پیش از میلاد جه، اشکانیونِ سیاست دله مهم نقش داشته. اون گدر ونه برار و شاه، [[مهرداد اول|مهرداد اول]] ({{reign|۱۷۱|۱۳۲|era=BC}})، وه ره نو فتح‌بئی [[ماد (منطقه)|ماد]] منطقه‌یِ والی عنوان جه منصوب هاکرده.{{sfn|Olbrycht|2010|p=149}} اول‌سر مدرن تاریخ‌نویس غلامرضا ف. آسار (۲۰۰۵) پیشنهاد هدائه که بَگاسیس ۱۲۶ پیش از میلاد دله مختصراً شاه عنوان جه حکومت هاکرد بی‌بوء،{{sfn|Assar|2005|pp=47–48}} ولی وه بعداً (۲۰۰۹) اینتا پیشنهاد ره پس بییته.{{sfn|Assar|2009|p=136}} بَگاسیسِ په، اتا نوم‌نَدار ریکا بموندسته که [[مهرداد دوم|مهرداد دوم]] ({{reign|۱۲۴|۹۱|era=BC}}) گدر خار-چی مقوم داشته.{{sfn|Olbrycht|2010|pp=148–149}} == په‌نویس== {{بن‌بنویشت|2}} == منابع == {{چپ‌چین}} * {{Cite journal|last=Assar|first=Gholamreza F.|year= 2005|title=Genealogy and Coinage of the early Parthian rulers|journal=Parthica|volume=7}} * {{Cite journal|last=Assar|first=Gholamreza F.|year= 2009|title=Artabanus of Trogus Pompeius' 41st Prologue|journal=Electrum|publisher=Kraków|volume=15}} * {{Cite book |title=Arsacids, Romans and Local Elites : Cross-cultural Interactions of the Parthian Empire |last=Lerner |first=Jeffrey D. |publisher=[[Oxbow Books]] |year=2017 |isbn=978-1-785-70595-3 |edition=1st |location=Oxford and Philadelphia |pages=1–24 |language=en |editor-last=Schlude |editor-first=Jason |chapter=Mithradates I and the parthian archer |jstor=j.ctt1mmftfp |editor-last2=Rubin |editor-first2=Benjamin}} * {{cite journal |last1=Olbrycht|first1=Marek Jan| title=The early reign of Mithradates II the Great in Parthia |date=2010|volume=1|pages=144–158|journal=Anabasis|url=https://www.academia.edu/1492984|url-access=registration}} * {{cite book |last=Olbrycht|first=Marek Jan|year=2021|title=Early Arsakid Parthia (ca. 250-165 B.C.)|publisher=Brill|url=https://books.google.com/books?id=OHkxEAAAQBAJ|isbn=978-9004460751}} * {{Cite book|last=Overtoom|first=Nikolaus Leo|title=Reign of Arrows: The Rise of the Parthian Empire in the Hellenistic Middle East|publisher=Oxford University Press|year=2020|isbn=978-0190888329|location=Oxford}} * {{Cite book |title=سكه هاى ايران زمىن : مجموعه سكه‌ هاى مؤسسه کتابخانه و موزه ملى ملک، از دوره هخامنشى تا پاىان دوره پهلوى |last=Sharīʻatʹzādah |first=Ali Asgar |publisher=Pazineh Press |year=2011 |isbn=978-6-001-80009-2 |location=Teheran |pages=1–338 |language=fa |trans-title=Coins of Iran Zemin: collection of coins of [[Malek National Museum and Library]] Institute, from the Achaemenid period to the end of the Pahlavi period}} * {{cite book | title = Arsacids and Sasanians: Political Ideology in Post-Hellenistic and Late Antique Persia | year = 2011 | publisher = Cambridge University Press | last = Shayegan | first = M. Rahim | pages = 1–539 | isbn = 9780521766418 | url = https://books.google.com/books?id=f_gcyC8l80MC&q=false }} {{پایان چپ‌چین}} [[رج:اشکانیون]] 6ye6citb3a7rg1a5jecukrzk6kk1jja 0 184583 416988 2026-11-12T06:20:24Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[کومشی زوونون]] دله 416988 wikitext text/x-wiki #بور[[کومشی زوونون]] m9l853s20eztsb3626anydhsnq7o4rk 0 184584 416989 2026-11-12T07:17:16Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[ارشک اول]] دله 416989 wikitext text/x-wiki #بور[[ارشک اول]] 8l1i6wjy91kqrnkbsfm9nlhbaldpf4x 10 184585 416991 2026-06-30T18:00:09Z en>MusikBot II 0 Changed protection settings for "[[Template:Sfn whitelist]]": [[Wikipedia:High-risk templates|High-risk template or module]]: 2508 transclusions ([[User:MusikBot II/TemplateProtector|more info]]) ([Edit=Require extended confirmed access] (indefinite) [Move=Require extended confirmed access] (indefinite)) 416991 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{documentation}}</noinclude> 56q3glwxua861ekqmxdmx0ovfq3zxj9 416992 416991 2026-11-12T07:20:56Z محک 1023 ۱ نسخه واردشده از [[:en:Template:Sfn_whitelist]] 416991 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{documentation}}</noinclude> 56q3glwxua861ekqmxdmx0ovfq3zxj9 10 184586 416993 2022-02-28T18:00:05Z en>MusikBot II 0 Protected "[[Template:Encyclopaedia Iranica]]": [[Wikipedia:High-risk templates|High-risk template or module]]: 256 transclusions ([[User:MusikBot II/TemplateProtector|more info]]) ([Edit=Require autoconfirmed or confirmed access] (indefinite)) 416993 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:Encyclopædia Iranica]] iwfpj5w3afaftnv3qqte5wpvj6kyf8p 416994 416993 2026-11-12T07:21:07Z محک 1023 ۱ نسخه واردشده از [[:en:Template:Encyclopaedia_Iranica]] 416993 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:Encyclopædia Iranica]] iwfpj5w3afaftnv3qqte5wpvj6kyf8p 10 184587 416995 2024-10-29T18:00:27Z en>MusikBot II 0 Protected "[[Template:Encyclopædia Iranica/year]]": [[Wikipedia:High-risk templates|High-risk template or module]]: 825 transclusions ([[User:MusikBot II/TemplateProtector|more info]]) ([Edit=Require autoconfirmed or confirmed access] (indefinite)) 416995 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{volume|}}} | 1 = {{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= 1982 | 2= 1982 | 3= 1983 | 4= 1983 | 5= 1983 | 6= 1984 | 7= 1984 | 1985 }} | 2 = {{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= 1985 | 2= 1985 | 3= 1986 | 4= 1986 | 5= 1986 | 6= 1986 | 1987 }} | 3 = {{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= 1987 | 2= 1987 | 3= 1988 | 4= 1988 | 5= 1988 | 6= 1988 | 7= 1988 | 8= 1988 | 1989 }} | 4 = {{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= 1989 | 2= 1989 | 3= 1989 | 4= 1989 | 5= 1989 | 6= 1990 | 7= 1990 | 8= 1989 | 1990 }} | 5 = {{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= 1990 | 2= 1990 | 3= 1991 | 4= 1991 | 5= 1991 | 6= 1991 | 1992 }} | 6 = {{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= 1992 | 2= 1992 | 1993 }} | 7 = {{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= 1994 | 2= 1994 | 3= 1994 | 4= 1995 | 5= 1995 | 6= 1995 | 1996 }} | 8 = {{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= 1997 | 2= 1997 | 3= 1997 | 1998 }} | 9 = {{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= 1998 | 1999 }} | 10 = {{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= 1999 | 2= 2000 | 3= 2000 | 4= 2000 | 2001 }} | 11 = {{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= 2001 | 2= 2002 | 3= 2002 | 4= 2002 | 5= 2002 | 2003 }} | 12 = {{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= 2003 | 2= 2003 | 3= 2003 | 2004 }} | 13 = {{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= 2004 | 2= 2004 | 3= 2004 | 4= 2004 | 2006 }} | 14 = {{#switch:{{{fascicle|}}} | 1=2007 | 2=2007 | 3=2007 | 2008 }} | 15 = {{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= 2009 | 2= 2009 | 3= 2009 | 4= 2010 | 5= 2010 | 6= 2011 | 2011 }} | 16 = {{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= 2012 | 2= 2013 | 3= 2017 | 2020 }} | online = {{#if:{{{year|}}} |{{{year|}}} <!-- if a specific article is cited --> |1996–2021 <!-- for the entire Online Edition, per https://www.iranicaonline.org/pages/citing-iranica --> }} | 1982–2021 <!-- date of first fascicle, per https://www.iranicaonline.org/pages/citing-iranica--> }} iwqz48t6pnhq6zp5socwjg5z56og3hd 416996 416995 2026-11-12T07:21:17Z محک 1023 ۱ نسخه واردشده از [[:en:Template:Encyclopædia_Iranica/year]] 416995 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{volume|}}} | 1 = {{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= 1982 | 2= 1982 | 3= 1983 | 4= 1983 | 5= 1983 | 6= 1984 | 7= 1984 | 1985 }} | 2 = {{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= 1985 | 2= 1985 | 3= 1986 | 4= 1986 | 5= 1986 | 6= 1986 | 1987 }} | 3 = {{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= 1987 | 2= 1987 | 3= 1988 | 4= 1988 | 5= 1988 | 6= 1988 | 7= 1988 | 8= 1988 | 1989 }} | 4 = {{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= 1989 | 2= 1989 | 3= 1989 | 4= 1989 | 5= 1989 | 6= 1990 | 7= 1990 | 8= 1989 | 1990 }} | 5 = {{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= 1990 | 2= 1990 | 3= 1991 | 4= 1991 | 5= 1991 | 6= 1991 | 1992 }} | 6 = {{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= 1992 | 2= 1992 | 1993 }} | 7 = {{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= 1994 | 2= 1994 | 3= 1994 | 4= 1995 | 5= 1995 | 6= 1995 | 1996 }} | 8 = {{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= 1997 | 2= 1997 | 3= 1997 | 1998 }} | 9 = {{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= 1998 | 1999 }} | 10 = {{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= 1999 | 2= 2000 | 3= 2000 | 4= 2000 | 2001 }} | 11 = {{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= 2001 | 2= 2002 | 3= 2002 | 4= 2002 | 5= 2002 | 2003 }} | 12 = {{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= 2003 | 2= 2003 | 3= 2003 | 2004 }} | 13 = {{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= 2004 | 2= 2004 | 3= 2004 | 4= 2004 | 2006 }} | 14 = {{#switch:{{{fascicle|}}} | 1=2007 | 2=2007 | 3=2007 | 2008 }} | 15 = {{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= 2009 | 2= 2009 | 3= 2009 | 4= 2010 | 5= 2010 | 6= 2011 | 2011 }} | 16 = {{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= 2012 | 2= 2013 | 3= 2017 | 2020 }} | online = {{#if:{{{year|}}} |{{{year|}}} <!-- if a specific article is cited --> |1996–2021 <!-- for the entire Online Edition, per https://www.iranicaonline.org/pages/citing-iranica --> }} | 1982–2021 <!-- date of first fascicle, per https://www.iranicaonline.org/pages/citing-iranica--> }} iwqz48t6pnhq6zp5socwjg5z56og3hd 10 184588 416997 2024-12-27T18:00:26Z en>MusikBot II 0 Protected "[[Template:Encyclopædia Iranica/volume]]": [[Wikipedia:High-risk templates|High-risk template or module]]: 712 transclusions ([[User:MusikBot II/TemplateProtector|more info]]) ([Edit=Require autoconfirmed or confirmed access] (indefinite)) 416997 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{volume|}}} | 1={{#switch:{{{fascicle|}}} <!--https://www.abebooks.com/book-search/title/encyclopaedia-iranica/--> | 1= I/1: Āb–ʿAbd-al-Hamīd | 2= I/2: ʿAbd-al-Hamīd–ʿAbd-al-Hamīd | 3= I/3: Ablution, Islamic–Abū Manṣūr Heravı̄ | 4= I/4: Abū Manṣūr Heravı̄–Adat | 5= I/5: Adat–Afghanistan | 6= I/6: Afghanistan–Ahriman | 7= I/7: Ahriman–Alafrank | 8= I/8: Alafrank–Alp Arslan | 9= I/9: Alp Arslan–ʿAbd-al-Hamīd | I: Āb–Anāhīd }} | 2={{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= II/1: Anāmaka–Anthropology | 2= II/2: Anthropology–ʿArab Moḥammad | 3= II/3: ʿArab Moḥammad–Architecture IV | 4= II/4: Architecture IV–Armenia and Iran IV | 5= II/5: Armenia and Iran IV–Art in Iran I | 6= II/6: Art in Iran I–ʿArūż | 7= II/7:ʿArūż–Aśoka IV | 8= II/8: Aśoka IV–Āṯār al-Wozarāʾ | II: Anāmaka–Āṯār al-Wozarāʾ }} | 3={{#switch:{{{fascicle|}}}<!--https://www.jstor.org/stable/29757105--> | 1= III/1: Ātaš–Awāʾel al-Maqālāt | 2= III/2: Awāʾel al-maqālāt–Azerbaijan IV | 3= III/3: Azerbaijan IV–Bačča(-ye) Saqqā | 4= III/4: Bačča(-ye) Saqqā–Bahai Faith III | 5= III/5: Bahai Faith III–Baḵtīārī tribe II | 6= III/6: Baḵtīārī tribe II–Banān | 7= III/7: Banān–Bardesanes | 8= III/8: Bardesanes–Bayhaqī, Ẓahīr-al-Dīn | III: Ātaš–Bayhaqī, Ẓahīr-al-Dīn }} | 4={{#switch:{{{fascicle|}}}<!--https://www.worldcat.org/title/encyclopaedia-iranica/oclc/24752755--> | 1= IV/1: Bāyju–Behruz | 2= IV/2: Behruz–Bibliographies II | 3= IV/3: Bibliographies II–Bolbol I | 4= IV/4: Bolbol I–Brick | 5= IV/5: Brick–Burial II | 6= IV/6: Burial II–Calendars II | 7= IV/7: Calendars II–Cappadocia | 8= IV/8: Cappadocia–Carpets XIV | IV: Bāyju–Carpets XIV }} | 5={{#switch:{{{fascicle|}}}<!--https://www.worldcat.org/title/encyclopdia-iranica/oclc/32498707--> | 1= V/1: Carpets XV–C̆ehel Sotūn, Isfahan | 2= V/2: C̆ehel Sotūn, Isfahan–Central Asia XIII | 3= V/3: Central Asia XIII–C̆es̆tīya | 4= V/4: C̆es̆tīya–Chinese-Iranian relations VIII | 5= V/5: Chinese-Iranian relations VIII–C̆ihrdād Nask | 6= V/6: C̆ihrdād Nask–Class system V | 7= V/7: Class system V–Clothing X | 8= V/8: Clothing IX–Coffee | V: Carpets–Coffee }} | 6={{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= VI/1: Coffeehouse–Communism IV | 2= VI/2: Communism IV–Contracts II | 3= VI/3: Contracts II–Cotton II | 4= VI/4: Cotton II–Čūb-bāzī | 5= VI/5: Čūb-bāzī–Daf(f) and Dāyera | 6= VI/6: Daf(f) and Dāyera–Dārā | VI: Coffeehouse–Dārā }} | 7={{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= VII/1: Dārā(b)–Dastūr al-Afāżel | 2= VII/2: Dastūr al-Afāżel–Dehqān I | 3= VII/3: Dehqān I–Deylam, John of | 4= VII/4: Deylam, John of–Divorce IV. In modern Persia | 5= VII/5: Divorce IV–Drugs | 6= VII/6: Drugs–Ebn al-Aṯir | VII: Dārā(b)–Ebn al-Aṯir }} | 8={{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= VIII/1: Ebn ʿAyyāš–Economy V | 2= VIII/2: Economy V–Education XX | 3= VIII/3: Education XX–Elam VI | 4= VIII/4: Elam VI–English IV | 5= VIII/5: English IV–Eršād al-zerāʿa | 6= VIII/6: Eršād al-zerāʿa–Eʿteżād-al-Salṭana | VIII: Ebn ʿAyyāš–Eʿteżād-al-Salṭana }} | 9={{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= IX/1: Ethé, Carl Hermann–Excavations IV | 2= IX/2: Excavations IV–Fārābī V. Music | 3= IX/3: Fārābī V. Music–Fārs II | 4= IX/4: Fārs II–Fauna III | 5= IX/5: Fauna III–Festivals VIII | 6= IX/6: Festivals VIII–Fish | IX: Ethé–Fish }} | 10={{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= X/1: Fisheries–Forūḡī | 2= X/2: Forūḡī–Fruit | 3= X/3: Fruit–Gāvbāzī | 4= X/4: Gāvbāzī–Geography IV | 5= X/5: Geography IV–Germany VI | 6= X/6: Germany VI–Gindaros | X: Fisheries–Gindaros }} | 11={{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= XI/1: Giōni–Golšani | 2= XI/2: Golšani–Great Britain IV | 3= XI/3: Great Britain IV–Greece VIII | 4= XI/4: Greece VIII–Hadith II | 5= XI/5: Hadith II–Ḥājj Sayyāḥ | 6= XI/6: Ḥājj Sayyāḥ–Harem I | XI: Giōni–Harem I }} | 12={{#switch:{{{fascicle|}}}<!--https://www.worldcat.org/title/encyclopaedia-iranica-volume-xii-harem-i-illuminationism/oclc/491259937--> | 1= XII/1: Harem I–Hedāyat al-mota'allemin | 2= XII/2: Hedāyat al-mota'allemin–Herat VII | 3= XII/3: Herat VII–Historiography III | 4= XII/4: Historiography III–Homosexuality III | 5= XII/5: Homosexuality III–Human migration II | 6= XII/6: Human migration II–Illuminationism | XII: Harem I–Illuminationism }} | 13={{#switch:{{{fascicle|}}} <!--https://www.worldcat.org/title/encyclopaedia-iranica-volume-xiii-fascicle-1-6-illuminationism-isfahan-viii/oclc/762210968--> | 1= XIII/1: Illuminationism–Industrialization II | 2= XIII/2: Industrialization II–Iran II | 3= XIII/3: Iran II. Iranian history–Iran V. Peoples of Iran | 4= XIII/4: Iran V. Peoples of Iran–Iran IX. Religions of Iran | 5= XIII/5: Iran X. Religions in Iran–Iraq V. Safavid period | 6= XIII/6: Iraq V. Safavid period–Isfahan VIII. Qajar period | XIII: Illuminationism–Isfahan VIII }} | 14={{#switch:{{{fascicle|}}}<!--https://www.worldcat.org/title/encyclopaedia-iranica-volume-xiv/oclc/494230083--> | 1= XIV/1: Isfahan IX. Pahlavi period–Isfahan XXII. Gazi dialect | 2= XIV/2: Isfahan XXII. Gazi dialect–Israel II. The Jewish Persian community | 3= XIV/3: Israel II–Jade III | 4= XIV/4: Jade III–Jamalzadeh, Mohammad-Ali II. Work | 5= XIV/5: Jamalzadeh, Mohammad-Ali II. Work–Japan IV. Iranians in Japan | 6= XIV/6: Japan IV. Iranians in Japan–Jobbāʾi | XIV: Isfahan IX–Jobbāʾi }} | 15={{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= XV/1: Joči–Judeopersian communities of Iran V. Qajar period (1786-1925) | 2= XV/2: Judeopersian communities of Iran V. Qajar period (1786-1925)–Julfa I. Safavid period | 3= XV/3: Julfa I. Safavid period–Kafir Kala | 4= XV/4: Kafir Kala–Ḵamsa of Jamāli | 5= XV/5: Ḵamsa of Jamāli–Karim Devona | 6= XV/6: Karim Khan Zand–Kašḡari, Saʿd-al-Din | XV: Joči–Kašḡari, Saʿd-al-Din }} | 16={{#switch:{{{fascicle|}}} <!--https://iranicaonline.org/pages/printed-volumes--> | 1= XVI/1: Kashan–Kašši , Abu ʿAmr Mohammad | 2= XVI/2: Kassites–Kégl, Sándor | 3= XVI/3: Kégl–Kešaʾi Dialect | XVI: Kashan–Kešaʾi Dialect }} }} pece5x14bf9csnmbc7h3ss7fu9o4njb 416998 416997 2026-11-12T07:21:27Z محک 1023 ۱ نسخه واردشده از [[:en:Template:Encyclopædia_Iranica/volume]] 416997 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{volume|}}} | 1={{#switch:{{{fascicle|}}} <!--https://www.abebooks.com/book-search/title/encyclopaedia-iranica/--> | 1= I/1: Āb–ʿAbd-al-Hamīd | 2= I/2: ʿAbd-al-Hamīd–ʿAbd-al-Hamīd | 3= I/3: Ablution, Islamic–Abū Manṣūr Heravı̄ | 4= I/4: Abū Manṣūr Heravı̄–Adat | 5= I/5: Adat–Afghanistan | 6= I/6: Afghanistan–Ahriman | 7= I/7: Ahriman–Alafrank | 8= I/8: Alafrank–Alp Arslan | 9= I/9: Alp Arslan–ʿAbd-al-Hamīd | I: Āb–Anāhīd }} | 2={{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= II/1: Anāmaka–Anthropology | 2= II/2: Anthropology–ʿArab Moḥammad | 3= II/3: ʿArab Moḥammad–Architecture IV | 4= II/4: Architecture IV–Armenia and Iran IV | 5= II/5: Armenia and Iran IV–Art in Iran I | 6= II/6: Art in Iran I–ʿArūż | 7= II/7:ʿArūż–Aśoka IV | 8= II/8: Aśoka IV–Āṯār al-Wozarāʾ | II: Anāmaka–Āṯār al-Wozarāʾ }} | 3={{#switch:{{{fascicle|}}}<!--https://www.jstor.org/stable/29757105--> | 1= III/1: Ātaš–Awāʾel al-Maqālāt | 2= III/2: Awāʾel al-maqālāt–Azerbaijan IV | 3= III/3: Azerbaijan IV–Bačča(-ye) Saqqā | 4= III/4: Bačča(-ye) Saqqā–Bahai Faith III | 5= III/5: Bahai Faith III–Baḵtīārī tribe II | 6= III/6: Baḵtīārī tribe II–Banān | 7= III/7: Banān–Bardesanes | 8= III/8: Bardesanes–Bayhaqī, Ẓahīr-al-Dīn | III: Ātaš–Bayhaqī, Ẓahīr-al-Dīn }} | 4={{#switch:{{{fascicle|}}}<!--https://www.worldcat.org/title/encyclopaedia-iranica/oclc/24752755--> | 1= IV/1: Bāyju–Behruz | 2= IV/2: Behruz–Bibliographies II | 3= IV/3: Bibliographies II–Bolbol I | 4= IV/4: Bolbol I–Brick | 5= IV/5: Brick–Burial II | 6= IV/6: Burial II–Calendars II | 7= IV/7: Calendars II–Cappadocia | 8= IV/8: Cappadocia–Carpets XIV | IV: Bāyju–Carpets XIV }} | 5={{#switch:{{{fascicle|}}}<!--https://www.worldcat.org/title/encyclopdia-iranica/oclc/32498707--> | 1= V/1: Carpets XV–C̆ehel Sotūn, Isfahan | 2= V/2: C̆ehel Sotūn, Isfahan–Central Asia XIII | 3= V/3: Central Asia XIII–C̆es̆tīya | 4= V/4: C̆es̆tīya–Chinese-Iranian relations VIII | 5= V/5: Chinese-Iranian relations VIII–C̆ihrdād Nask | 6= V/6: C̆ihrdād Nask–Class system V | 7= V/7: Class system V–Clothing X | 8= V/8: Clothing IX–Coffee | V: Carpets–Coffee }} | 6={{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= VI/1: Coffeehouse–Communism IV | 2= VI/2: Communism IV–Contracts II | 3= VI/3: Contracts II–Cotton II | 4= VI/4: Cotton II–Čūb-bāzī | 5= VI/5: Čūb-bāzī–Daf(f) and Dāyera | 6= VI/6: Daf(f) and Dāyera–Dārā | VI: Coffeehouse–Dārā }} | 7={{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= VII/1: Dārā(b)–Dastūr al-Afāżel | 2= VII/2: Dastūr al-Afāżel–Dehqān I | 3= VII/3: Dehqān I–Deylam, John of | 4= VII/4: Deylam, John of–Divorce IV. In modern Persia | 5= VII/5: Divorce IV–Drugs | 6= VII/6: Drugs–Ebn al-Aṯir | VII: Dārā(b)–Ebn al-Aṯir }} | 8={{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= VIII/1: Ebn ʿAyyāš–Economy V | 2= VIII/2: Economy V–Education XX | 3= VIII/3: Education XX–Elam VI | 4= VIII/4: Elam VI–English IV | 5= VIII/5: English IV–Eršād al-zerāʿa | 6= VIII/6: Eršād al-zerāʿa–Eʿteżād-al-Salṭana | VIII: Ebn ʿAyyāš–Eʿteżād-al-Salṭana }} | 9={{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= IX/1: Ethé, Carl Hermann–Excavations IV | 2= IX/2: Excavations IV–Fārābī V. Music | 3= IX/3: Fārābī V. Music–Fārs II | 4= IX/4: Fārs II–Fauna III | 5= IX/5: Fauna III–Festivals VIII | 6= IX/6: Festivals VIII–Fish | IX: Ethé–Fish }} | 10={{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= X/1: Fisheries–Forūḡī | 2= X/2: Forūḡī–Fruit | 3= X/3: Fruit–Gāvbāzī | 4= X/4: Gāvbāzī–Geography IV | 5= X/5: Geography IV–Germany VI | 6= X/6: Germany VI–Gindaros | X: Fisheries–Gindaros }} | 11={{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= XI/1: Giōni–Golšani | 2= XI/2: Golšani–Great Britain IV | 3= XI/3: Great Britain IV–Greece VIII | 4= XI/4: Greece VIII–Hadith II | 5= XI/5: Hadith II–Ḥājj Sayyāḥ | 6= XI/6: Ḥājj Sayyāḥ–Harem I | XI: Giōni–Harem I }} | 12={{#switch:{{{fascicle|}}}<!--https://www.worldcat.org/title/encyclopaedia-iranica-volume-xii-harem-i-illuminationism/oclc/491259937--> | 1= XII/1: Harem I–Hedāyat al-mota'allemin | 2= XII/2: Hedāyat al-mota'allemin–Herat VII | 3= XII/3: Herat VII–Historiography III | 4= XII/4: Historiography III–Homosexuality III | 5= XII/5: Homosexuality III–Human migration II | 6= XII/6: Human migration II–Illuminationism | XII: Harem I–Illuminationism }} | 13={{#switch:{{{fascicle|}}} <!--https://www.worldcat.org/title/encyclopaedia-iranica-volume-xiii-fascicle-1-6-illuminationism-isfahan-viii/oclc/762210968--> | 1= XIII/1: Illuminationism–Industrialization II | 2= XIII/2: Industrialization II–Iran II | 3= XIII/3: Iran II. Iranian history–Iran V. Peoples of Iran | 4= XIII/4: Iran V. Peoples of Iran–Iran IX. Religions of Iran | 5= XIII/5: Iran X. Religions in Iran–Iraq V. Safavid period | 6= XIII/6: Iraq V. Safavid period–Isfahan VIII. Qajar period | XIII: Illuminationism–Isfahan VIII }} | 14={{#switch:{{{fascicle|}}}<!--https://www.worldcat.org/title/encyclopaedia-iranica-volume-xiv/oclc/494230083--> | 1= XIV/1: Isfahan IX. Pahlavi period–Isfahan XXII. Gazi dialect | 2= XIV/2: Isfahan XXII. Gazi dialect–Israel II. The Jewish Persian community | 3= XIV/3: Israel II–Jade III | 4= XIV/4: Jade III–Jamalzadeh, Mohammad-Ali II. Work | 5= XIV/5: Jamalzadeh, Mohammad-Ali II. Work–Japan IV. Iranians in Japan | 6= XIV/6: Japan IV. Iranians in Japan–Jobbāʾi | XIV: Isfahan IX–Jobbāʾi }} | 15={{#switch:{{{fascicle|}}} | 1= XV/1: Joči–Judeopersian communities of Iran V. Qajar period (1786-1925) | 2= XV/2: Judeopersian communities of Iran V. Qajar period (1786-1925)–Julfa I. Safavid period | 3= XV/3: Julfa I. Safavid period–Kafir Kala | 4= XV/4: Kafir Kala–Ḵamsa of Jamāli | 5= XV/5: Ḵamsa of Jamāli–Karim Devona | 6= XV/6: Karim Khan Zand–Kašḡari, Saʿd-al-Din | XV: Joči–Kašḡari, Saʿd-al-Din }} | 16={{#switch:{{{fascicle|}}} <!--https://iranicaonline.org/pages/printed-volumes--> | 1= XVI/1: Kashan–Kašši , Abu ʿAmr Mohammad | 2= XVI/2: Kassites–Kégl, Sándor | 3= XVI/3: Kégl–Kešaʾi Dialect | XVI: Kashan–Kešaʾi Dialect }} }} pece5x14bf9csnmbc7h3ss7fu9o4njb 10 184589 416999 2023-08-20T20:56:33Z en>BrownHairedGirl 0 + New unit 416999 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{s-start}} </noinclude>|- | style="width: 30%; text-align: center;" rowspan="{{{rows|1}}}"|'''{{#switch:{{lc:{{{1|}}}}} |award = New award |assembly = New assembly |championship = New championship |chart = New chart |command = New command |constituency = New constituency |convention = New convention |creation = New creation |dicastery = New dicastery |department = New department |diocese = New diocese |district = New district |division = New division |institution = New institution |first = First |forum = New forum |loss = Loss of title |minister = New ministerial post |office = New office |parliament = New parliament |party = New political party |post = New post |programme = New programme |regiment = New regiment |riding = New riding |seat = New seat |tv = New television show |show = New show |sports = New sporting event |unit = New unit |university = New university |#default = New title }}'''{{#if:{{{reason<includeonly>|</includeonly>}}}|<br><div style="font-size:90%">{{{reason}}}</div>}}<noinclude> {{s-end}} {{documentation}} <!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here. --> </noinclude> rfqhrrsm59d4wi2fwzqj1stytnats5n 417000 416999 2026-11-12T07:21:41Z محک 1023 ۱ نسخه واردشده از [[:en:Template:S-new]] 416999 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{s-start}} </noinclude>|- | style="width: 30%; text-align: center;" rowspan="{{{rows|1}}}"|'''{{#switch:{{lc:{{{1|}}}}} |award = New award |assembly = New assembly |championship = New championship |chart = New chart |command = New command |constituency = New constituency |convention = New convention |creation = New creation |dicastery = New dicastery |department = New department |diocese = New diocese |district = New district |division = New division |institution = New institution |first = First |forum = New forum |loss = Loss of title |minister = New ministerial post |office = New office |parliament = New parliament |party = New political party |post = New post |programme = New programme |regiment = New regiment |riding = New riding |seat = New seat |tv = New television show |show = New show |sports = New sporting event |unit = New unit |university = New university |#default = New title }}'''{{#if:{{{reason<includeonly>|</includeonly>}}}|<br><div style="font-size:90%">{{{reason}}}</div>}}<noinclude> {{s-end}} {{documentation}} <!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here. --> </noinclude> rfqhrrsm59d4wi2fwzqj1stytnats5n 0 184590 417002 2026-11-12T07:43:56Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[ارشک دوم]] دله 417002 wikitext text/x-wiki #بور [[ارشک دوم]] 7xg12yyxj0xmc70exm9m9mpy2hgix7i 0 184591 417003 2026-11-12T07:44:21Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[زرتشتی دین]] دله 417003 wikitext text/x-wiki #بور [[زرتشتی دین]] thwc96zmf0uskr4y7esjm2omjpzsq3g 0 184592 417004 2026-11-12T07:44:56Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[ایرانیج غربی زوونون]] دله 417004 wikitext text/x-wiki #بور[[ایرانیج غربی زوونون]] sjakwe7roau9ggpgil14liiilfznsb8 0 184593 417006 2026-11-12T07:49:11Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[سولوکیون]] دله 417006 wikitext text/x-wiki #بور[[سولوکیون]] nwgiho2asdx9uzqe63ten9jarn0lirf 0 184594 417007 2026-11-12T07:49:13Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[سولوکیون]] دله 417007 wikitext text/x-wiki #بور[[سولوکیون]] nwgiho2asdx9uzqe63ten9jarn0lirf 0 184595 417010 2026-11-12T07:53:48Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[هخامنشیون]] دله 417010 wikitext text/x-wiki #بور[[هخامنشیون]] a67r2rt77o6xsz200o24d9mgzmd8kxe 0 184596 417011 2026-11-12T07:54:16Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[اردشیر دوم هخامنشی]] دله 417011 wikitext text/x-wiki #بور [[اردشیر دوم هخامنشی]] rzo37z1ecmuex4tha1btx0u7iowmv13 10 184597 417014 2025-10-24T19:26:14Z en>GreenC 0 this flag is causing too many editors to delete-on-sight without consideration of the links inherit value. They want to get rid of the "usurped" message, which is bothersome apparently. The "usurped" message is not needed anyway. 417014 wikitext text/x-wiki {{{1}}}<noinclude> {{documentation}}</noinclude> fn8tqid63i93yvrdfxns6x4osbo0iqp 417015 417014 2026-11-12T08:06:18Z محک 1023 ۱ نسخه واردشده از [[:en:Template:Usurped]] 417014 wikitext text/x-wiki {{{1}}}<noinclude> {{documentation}}</noinclude> fn8tqid63i93yvrdfxns6x4osbo0iqp 10 184598 417016 2023-07-17T03:20:02Z en>Jlwoodwa 0 +rcatsh 417016 wikitext text/x-wiki #redirect [[Template:Interlanguage link]] {{rcatsh| {{a2r|Template:Ill}} {{r from typo}} }} p2rbaqv5co27pj11v3o59r4aislg2v6 417017 417016 2026-11-12T08:06:23Z محک 1023 ۱ نسخه واردشده از [[:en:Template:III]] 417016 wikitext text/x-wiki #redirect [[Template:Interlanguage link]] {{rcatsh| {{a2r|Template:Ill}} {{r from typo}} }} p2rbaqv5co27pj11v3o59r4aislg2v6 10 184599 417018 2018-02-23T16:29:56Z en>Primefac 0 Changed protection level for "[[Template:Ill]]": [[WP:HIGHRISK|high-risk]] template with 4000+ transclusions ([Edit=Require template editor access] (indefinite) [Move=Require template editor access] (indefinite)) 417018 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:Interlanguage link]] {{R from template shortcut}} 9yrea9lsi02cl62dfnri583uddinxr9 417019 417018 2026-11-12T08:06:54Z محک 1023 ۱ نسخه واردشده از [[:en:Template:Ill]] 417018 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:Interlanguage link]] {{R from template shortcut}} 9yrea9lsi02cl62dfnri583uddinxr9 0 184600 417022 2026-11-12T08:25:30Z محک 1023 اتا نو ولگ بساته که ونه دله «'''نِسا''' چنتا چی تونده معنی هاده: * [[نسا (زنونه نوم)]] * [[نسا (سوره)]] * [[نسا (شهر)]] {{گجگجی بیری}}» دره 417022 wikitext text/x-wiki '''نِسا''' چنتا چی تونده معنی هاده: * [[نسا (زنونه نوم)]] * [[نسا (سوره)]] * [[نسا (شهر)]] {{گجگجی بیری}} rit7id3vft24ycgdxsnh8f1bxgpxxwp 0 184601 417029 2026-11-12T09:14:25Z محک 1023 إی‌آی باته 417029 wikitext text/x-wiki '''پارت''' اتا تاریخی منطقه بی‌یه که [[ایران]]ِ شمال‌شرق دله دَیّه و ویشته ونه سیاسی و فرهنگی پایه بی‌یه.<ref name=":0"/> اینتا منطقه، [[اشکانیون]]ِ سلسله‌یِ اصلی جایگاه بی‌یه که [[اشکانی امپراتوری]] ره بساتنه.<ref name=":0"/><ref name=":1"/> == نوم == «پارت» نوم، [[پارسی باستان]]ِ «پَرثَوه» (Parthava) جه ریشه گیرنه.<ref name=":0"/><ref name=":2"/> [[پارتی زوون]] دله وه ره «پَهلَو» گتنه و [[عربی]] دله ونه معرب شکل «فهله» بیه.<ref name=":2"/> اینتا نوم، [[ایرانیون|ایرانی]] قومی ره اشاره داشته که وشون ره «پارتی» گتنه.<ref name=":0"/> == جاجیگاه == پارت، تقریباً [[خراسون]]ِ غربی نیمه جه مطابقت داشته.<ref name=":1"/><ref name=":3"/> ونه شمال [[کپه‌داغ]] کوهون (اسایِ [[ایران]] و [[ترکمنستان]] سامون) و جنوب دله [[دشت کویر]] قرار داشته.<ref name=":1"/> غرب جه [[ماد]]، شمال‌غرب جه [[هیرکانی]]، شمال‌شرق جه [[مرو]] و جنوب‌شرق جه [[آریا]] همراهی سامون داشته.<ref name=":3"/> == تاریخچه == === هخامنشیون گدر === پارت، اولین بار [[هخامنشیون]]ِ گدر، اتا سیاسی واحد عنوان جه ظاهر وانه و وشونِ [[شهرب]]ون لیست دله دره.<ref name=":3"/> === اشکانیون گدر === پارتِ اصلی اهمیت، [[اشکانیون]]ِ دوره دله بی‌یه. [[ارشک اول]]، [[پرنی]] قبیله‌یِ رهبر، حدود ۲۴۷ پیش از میلاد دله، پارت ره [[سلوکیون]] جه بَییته و اشکانی سلسله ره بنا بی‌یشته.<ref name=":4"/><ref name=":5"/> اینتا منطقه، اشکانیونِ اولیه پایگاه و وشونِ قدرتِ مرکز بی‌یه.<ref name=":0"/> اشکانیون گدر، پارت و [[هیرکانی]] اتا اداری واحد دله متحد بینه.<ref name=":3"/> === ساسانیون گدر === [[ساسانیون]]ِ گدر، پارت، نو [[خراسون]]ِ اوستان دله ادغام بیه و شه جدا سیاسی هویت ره از دست هدائه.<ref name=":1"/><ref name=":6"/> == فرهنگ و زوون == پارتیون، اتا [[ایرانیون|ایرانی]] قوم بینه.<ref name=":0"/> وشونِ زوون، [[پارتی زوون|پارتی]] (پَهلَوی) بی‌یه که اتا [[غربی ایرانی زوونون|شمال-غربی ایرانیج زوون]] حساب وانه.<ref name=":2"/> == منابع == <references> <ref name=":0">"Parthia" (به انگلیسی). Encyclopaedia Britannica. Retrieved 2026.</ref> <ref name=":1">"Parthia" (به انگلیسی). Wikipedia. Retrieved 2026.</ref> <ref name=":2">"پارت" (به فارسی). ویکی‌پدیا. Retrieved 2026.</ref> <ref name=":3">"Parthia" (به انگلیسی). TheFreeDictionary. Retrieved 2026.</ref> <ref name=":4">"Arsaces I of Parthia" (به انگلیسی). Wikipedia. Retrieved 2026.</ref> <ref name=":5">"Parthia" (به انگلیسی). Livius.org. Retrieved 2026.</ref> <ref name=":6">"Partien" (به سوئدی). Wikipedia. Retrieved 2026.</ref> </references> [[رج:ایران تاریخ]] [[رج:اشکانیون]] pw9s9j7dm1ayd5qw32g3saip2hbaa5e 0 184602 417030 2026-11-12T09:16:09Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[اشکانی ارمنسون سلسله]] دله 417030 wikitext text/x-wiki #بور [[اشکانی ارمنسون سلسله]] p46uy450evxtponehmuftjuciql8ffg 0 184603 417031 2026-11-12T09:16:24Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[تیرداد اول]] دله 417031 wikitext text/x-wiki #بور [[تیرداد اول]] 36rglo1b9er2mqv2by625ejex98rc57 0 184604 417032 2026-11-12T09:21:38Z محک 1023 اتا نو ولگ بساته که ونه دله «{{صندخ/کشور}} '''خراسون''' یا '''خراسان''' اتا تاریخی و فرهنگی منطقه هسته که [[ایرون|ایرانِ]] شمال‌شرق دله قرار داشته و [[ساسانیون]] دوره جه، اتا سنتی و عمومی نوم بی‌یه که[[ایران]] شرقیِ مناطق بی‌یه. اینتا منطقه إسا چنتا کشور دله تنک بیّه و ایران دله س...» دره 417032 wikitext text/x-wiki {{صندخ/کشور}} '''خراسون''' یا '''خراسان''' اتا تاریخی و فرهنگی منطقه هسته که [[ایرون|ایرانِ]] شمال‌شرق دله قرار داشته و [[ساسانیون]] دوره جه، اتا سنتی و عمومی نوم بی‌یه که[[ایران]] شرقیِ مناطق بی‌یه. اینتا منطقه إسا چنتا کشور دله تنک بیّه و ایران دله سه‌تا اوستانِ [[رضوی خراسان ]]، [[شمالی خراسان ]] و [[جنوبی خراسان ]] جه رَسِد بیه. == نوم == «خراسون» نوم، دِ تا کلمه، «خور» (خورشید) و «آسان» (آسان/جای)، جه تشکیل بیه و ونه معنی «خورشیدِ سرزمین» هسته. ساسانیون، شه امپراتوری ره چار بخش هاکردنه و اتا این بخشون جه «خراسان» یا «کوستِ خورآسان» (شرقِ سرزمین) نوم داشته. == جاجیگاه == تاریخی گت خراسون، اتا خله وسیع منطقه ب‌ییه که ونه سامون، [[هند]] و [[کویر لوت]] جه تا [[آمودریا]] (جیحون) و [[هندوکش]] کوهون رسی‌یه. اینتا منطقه، چار تا اصلیِ ربع ره شامل بی‌یه: [[نیشابور]]، [[مرو]]، [[هرات]] و [[بلخ]]. که إسا [[ایران]]، [[افغانستان]] و [[ترکمنستان]] میون رسد بیه. == منابع == * فارسی ویکی‌پدیا {{پانویس}} [[رج:ایران جوغرافی]] [[رج:تقسیم‌بیی مناطق]] 2077azl4z6aygfu7ruixwwji4tgs11y 417033 417032 2026-11-12T09:22:15Z محک 1023 417033 wikitext text/x-wiki {{صندخ/اوستان}} '''خراسون''' یا '''خراسان''' اتا تاریخی و فرهنگی منطقه هسته که [[ایرون|ایرانِ]] شمال‌شرق دله قرار داشته و [[ساسانیون]] دوره جه، اتا سنتی و عمومی نوم بی‌یه که [[ایران]] شرقیِ مناطق بی‌یه. اینتا منطقه إسا چنتا کشور دله تنک بیّه و ایران دله سه‌تا اوستانِ [[رضوی خراسان ]]، [[شمالی خراسان ]] و [[جنوبی خراسان ]] جه رَسِد بیه. == نوم == «خراسون» نوم، دِ تا کلمه، «خور» (خورشید) و «آسان» (آسان/جای)، جه تشکیل بیه و ونه معنی «خورشیدِ سرزمین» هسته. ساسانیون، شه امپراتوری ره چار بخش هاکردنه و اتا این بخشون جه «خراسان» یا «کوستِ خورآسان» (شرقِ سرزمین) نوم داشته. == جاجیگاه == تاریخی گت خراسون، اتا خله وسیع منطقه ب‌ییه که ونه سامون، [[هند]] و [[کویر لوت]] جه تا [[آمودریا]] (جیحون) و [[هندوکش]] کوهون رسی‌یه. اینتا منطقه، چار تا اصلیِ ربع ره شامل بی‌یه: [[نیشابور]]، [[مرو]]، [[هرات]] و [[بلخ]]. که إسا [[ایران]]، [[افغانستان]] و [[ترکمنستان]] میون رسد بیه. == منابع == * فارسی ویکی‌پدیا {{پانویس}} [[رج:ایران جوغرافی]] [[رج:تقسیم‌بیی مناطق]] j2l3mqsrg61hqgpymbgzzg9eat85n8w 0 184605 417034 2026-11-12T09:22:35Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[رضوی خـِراسون اوستان]] دله 417034 wikitext text/x-wiki #بور[[رضوی خـِراسون اوستان]] ni2kuhtj0pk93fm9dtm81xlfddbla91 0 184606 417035 2026-11-12T09:22:45Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[خراسون]] دله 417035 wikitext text/x-wiki #بور [[خراسون]] aj2k1cb9rlszg6aneu713a5yy1xlc1w 0 184607 417036 2026-11-12T09:23:31Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[خراسون]] دله 417036 wikitext text/x-wiki #بور [[خراسون]] aj2k1cb9rlszg6aneu713a5yy1xlc1w 0 184608 417037 2026-11-12T09:23:55Z محک 1023 ونه مسیر ره دکشی‌یه [[تیرداد اول]] دله 417037 wikitext text/x-wiki #بور [[تیرداد اول]] 36rglo1b9er2mqv2by625ejex98rc57