Huiquipedia
nahwiki
https://nah.wikipedia.org/wiki/Cal%C4%ABxatl
MediaWiki 1.47.0-wmf.9
first-letter
Mēdiatl
Nōncuahquīzqui
Tēixnāmiquiliztli
Tlatequitiltilīlli
Tlatequitiltilīlli tēixnāmiquiliztli
Huiquipedia
Huiquipedia tēixnāmiquiliztli
Īxiptli
Īxiptli tēixnāmiquiliztli
Huiquimedia
Huiquimedia tēixnāmiquiliztli
Nemachiyōtīlli
Nemachiyōtīlli tēixnāmiquiliztli
Tēpalēhuiliztli
Tēpalēhuiliztli tēixnāmiquiliztli
Neneuhcāyōtl
Neneuhcāyōtl tēixnāmiquiliztli
TimedText
TimedText talk
Módulo
Módulo discusión
Evento
Evento discusión
1870
0
7696
527558
375480
2026-07-02T23:47:28Z
Mateo De La Cruz Negra Graciass Putito Brandom Braian braison Brandon Bryan
24770
/* Tlācatiliztli */
527558
wikitext
text/x-wiki
{{Yearbox0
| cp=Mācuīlpōhualxihuitl 18
| c=Mācuīlpōhualxihuitl 19
| cf=Mācuīlpōhualxihuitl 20
}}
'''1870''' {{1conejo}} ītōcā cē [[xihuitl]] īpan [[mācuīlpōhualxihuitl]] [[mācuīlpōhualxihuitl 19|19]] īpan [[1860s]] [[mahtlācxihuitl]].
== Mochīhualiztli ==
* {{JAPf}} - [[Mitsubishi]] īpēhualiz.
== Tlācatiliztli ==
https://drive.google.com/file/d/1d15LY1WcfaWidVmmbhKzi_2ZX5D0AcIC/view?usp=drivesdk<ref>.</ref>
==Miquiztli==
{{Otroscal}}
[[Neneuhcāyōtl:1860s|*]]
[[Neneuhcāyōtl:Mācuīlpōhualxihuitl 19|*]]
fetamols7bl6hhzlup4csqcns02w04s
527563
527558
2026-07-03T02:08:29Z
Akapochtli
159
Revertido el cambio de [[Special:Contributions/Mateo De La Cruz Negra Graciass Putito Brandom Braian braison Brandon Bryan|Mateo De La Cruz Negra Graciass Putito Brandom Braian braison Brandon Bryan]] ([[User talk:Mateo De La Cruz Negra Graciass Putito Brandom Braian braison Brandon Bryan|disc.]]) a la última edición de [[User:Addbot|Addbot]]
375480
wikitext
text/x-wiki
{{Yearbox0
| cp=Mācuīlpōhualxihuitl 18
| c=Mācuīlpōhualxihuitl 19
| cf=Mācuīlpōhualxihuitl 20
}}
'''1870''' {{1conejo}} ītōcā cē [[xihuitl]] īpan [[mācuīlpōhualxihuitl]] [[mācuīlpōhualxihuitl 19|19]] īpan [[1860s]] [[mahtlācxihuitl]].
== Mochīhualiztli ==
* {{JAPf}} - [[Mitsubishi]] īpēhualiz.
== Tlācatiliztli ==
==Miquiztli==
{{Otroscal}}
[[Neneuhcāyōtl:1860s|*]]
[[Neneuhcāyōtl:Mācuīlpōhualxihuitl 19|*]]
hi54szdglpmspbquma4mavzssnpkbb5
Caxtillantlahtolli
0
38002
527555
527531
2026-07-02T21:59:38Z
Akapochtli
159
Arreglo
527555
wikitext
text/x-wiki
'''Caxtillantlahtolli''' nozo '''españollahtolli''', noihqui huehuehcauh '''caxtillantlahtolli'''<ref>In tlahtolli ''caxtillantlahtolli'' quihtoznequi ''lengua castellana'' nozo ''lengua española'' ipan Fray Alonso de Molina itlahtoltecpantiliz, yeh oquihcuilo ''caſtillãtlatolli.''</ref> huan '''españatlahtolli''' ({{es2}} ''español'' nozo ''castellano'') itoca ce [[tlahtolli]], [[achcauhtlahtolli]] ipan [[España]] huan occe [[tlacatiyan]] itechpahuicpa [[Tlalticpactli]]. Ce [[romatlahtolli]] ipan [[Ibero-romatlahtōlli]] tlaolololli. Ocachi 450,000,000 - 500,000,000 tlacameh camacti inon tlahtolli tlanipa in [[chinatlahtolli]] huan [[inglatlahtolli]].
==Yolotlahtolli==
In caxtillantlahtolli nozo ''castellano'' itoca, itechpa ipan [[Caxtillan]] (Castilla) ipehualiz ca. Ipan [[nahuatlahtolli]] itechpa ocatca in inic ce tocaitl in [[Mexicatlahtohcayotl|huehcauh mexicah]] ocaquih in caxtiltecah oquitocah in tlacameh huan intlahtol ipan in tlapeuhtli cahuitl; huan occe caxtiltecah iyuhqui [[Alonso de Molina|Fray Alonso de Molina]] iquihcuilo ''caſtillãtlatolli''.
Ipan caxtilahtlahtolli in tocaitl ''español'' itech in [[Iberia tlayacatl]] latintocayotl ocatca ''Hispania'', omaca in tocayotl ''Hispaniolus'' no huel cualli ''Spaniolus'' in quihtoznequi ''hispaniatlahtolton''.
==Huehcapatlahtoliztli==
In caxtillantlahtolli ihuehcatlahtoliztli opehua ica in [[macehualli latintlahtolli]] ipan in [[Roma Emperador itlahtohcayo]], ipehualiz tlatectli tlahco mictlampa [[Hispania]]. Zatepan in Roma Emperador ītlahtohcāyo īhuetziliz īpan in [[mācuīlpōhualxihuitl V]], in latintlahtōlli netlahtoā inōn cahuitl ōcatca in Hispania īcāhuilihtiuh īntzalan in [[Huehcāuh caxtillāntlahtōlli]], pēhualizlti in caxtillāntlahtōlli. Īca in musulmantlācah tlālpolōliztli canahpa in Iberia tlālyacatl, ōmotlahtoah [[romatlahtōlli]] ī''dialectos'' quitōca [[mozarabetlahtōlli]] īpan [[Al-Ándalus]]. Ihcuāc īpan in cristiano huēyitlahtohcāyōtl ōtlācatih miac romatlahtōlli ''dialectos'': catalantlahtōlli, aragontlahtōlli, asturialeontlahtōlli, galegoportugallahtōlli īhuān in caxtillāntlahtōlli.
In caxtiltecatl ''dialecto'' ōmopēhua īpan in ''condado'' [[Caxtillah]] (huitztlāmpa [[Cantabria]] īhuān mictlāmpa [[Burgos]]), īca [[vascotlahtōlli]] īhuān [[visigodo]] tlapēuhcāyōtl. In huehcāuh tlahcuilōlli īpan caxtillāntlahtōlli in [[Cartularios de Valpuesta]] cah, quimopiya īpan in Santa María de Valpuesta teōcalli, Burgos, cē tlahcuilōlli tlaolōlōlli in tlamachiyōtīlāmatl ōquihcuilo īpan in cahuitl iuhqui in [[mācuīlpōhualxihuitl IX]], tētepotztoca in [[Glosas Emilianenses]] in cahuitl in tlamiliztli in [[mācuīlpōhualxihuitl X]] ahnozo in pēhualiztli in [[mācuīlpōhualxihuitl XI]], quimopiya īpan in [[Monasterio de Yuso]], [[San Millán de la Cogolla]], [[La Rioja]].
In caxtillāntlahtōlli ōmani canahhpa huitztlāmpa in tlālyacatl cemanqui in [[tēpēhualiztli]] īhuān ic in caxtiltēcatl cristianohuēyitlahtohcāyōtl tlacetilia īhuān in īcāmpa ''dinastías'' tlacetilia (cetiliztli īca [[León]] īhuān [[Galixia]] īca [[Fernando III de Caxtillah]], in caxtillahcatl ''dinastía'' ītzintiliz īpan in [[Corona de Aragón]] īca [[Fernando I de Aragón]] ōquihuica canahpa in tlālyacatl tlamiliztli cetiliztli īca in [[Católico Huēyitlahtohqueh]]). Īpan in mācuīlpōhualxihuitl in caxtiltēcatl huēyitlahtohcāyōtl in cetiliztli, in [[Sevilla]] chāneh [[Antonio de Nebrija]] ōnēxtilia īpan [[Salamanca]] ī''[[Grammatica]]''. In inic cē tlahcuilōmatiliztli ītechpa in tlahtollapēuhcāyōtl<ref>''tlahtollapēuhcāyōtl'' quihtōznequi ''Gramática''.</ref>. In tlapēuhtli in [[Ānāhuac]] ōcatca ihcuāc in tlapēuhtli [[Granada]], ōman in caxtillāntlahtōlli ic in [[Ānāhuac]] [[cemantoc tlālli]].
In caxtillāntlahtōlli mochipa ōpiya ahmo neneuhqui tlahtōlli tēl ipiya in neneuhqui tlapēuhcāyōtl latincuātzonyōtl. In ahmo neneuhcayotl īpan in caxtillāntlahtōlli iuhqui occē tlahtōlli, in mātocaliztli īcā occē Ānāhuacatl tlahtōlli, in iuhqui in [[aimaratlahtōlli]], [[chibchatlahtōlli]], [[avañetlahtōlli]], [[mapuchetlahtōlli]], [[mayatlahtōlli]], [[nāhuatlahtōlli]], [[quechhuatlahtōlli]] īhuān [[tainotlahtōlli]] ōtlālia tlahtōlli īpan in caxtiltēcatl tlahtōlolōlōlli, cequi īpan cequi catyān īhuān occe ipan cemānāhuac tlatequitiliztli.
Ipan [[España]], teonantzin [[Nantzin Teresa de Ávila]] huan [[teopixquetl]] [[Juan de la Cruz]] oamatlacuiloh amoxtli ica caxtilahtlahtolli. Azozan [[Miguel de Cervantes]] ōāmatlacuiloh [[El Ingenioso Hidalgo Don Quixote de la Mancha]] quemeh inic cē āmoxtli īpampa Caxtillahtōlli. Ipan [[Yancuic España]], [[Juana de Asbaje]] huan [[Juan Ruiz de Alarcón]] oamatlahcuiloh ocachi amoxtli.
== Tlahtolcuepaliztli ==
{| class="wikitable" style="float:center; margin-left: 8px"
|-
!colspan="10" | '''Tlahtolcuepaliztli'''
|-
| [[Acatl]] || caña || [[Cozcacuauhtli]] || cóndor || [[Metztli]] || luna || [[Tepoztototl]] || avión || [[Ce]] || uno
|-
| [[Ahuacatl]] || aguacate, palta || [[Cuahuitl]] || árbol || [[Miquiztli]] || muerte || [[Tlacatl]] || hombre || [[Ome]] || dos
|-
| [[Atl]] || agua || [[Cuauhtli]] || águila || [[Nenetl]] || muñeca || [[Tlalli]] || tierra || [[Eyi]] || tres
|-
| [[Calli]] || casa, edificio || [[Ehcatl]] || aire, viento || [[Ocelotl]] || jaguar || [[Tletl]] || fuego || [[Nahui]] || cuetro
|-
| [[Chilli]] || chile, ají || [[Huehxolotl]] || pavo || [[Olin]] || terremoto || [[Tochtli]] || conejo || [[Macuilli]] || cinco
|-
| [[Cihuatl]] || mujer || [[Icpalli]] || silla || [[Ozomahtli]] || mono || [[Tonatiuh]] || sol || [[Chicuace]] || seis
|-
| [[Cintli]] || maíz || [[Itzcuintli]] || perro || [[Papalotl]] || mariposa || [[Tzopilotl]] || gallinazo, aura || [[Chicome]] || siete
|-
| [[Cipactli]] || caimán, cocodrilo || [[Malinalli]] || zacatillo || [[Quiyahuitl]] || lluvia || [[Xochitl]] || flor || [[Chicueyi]] || ocho
|-
| [[Coatl]] || serpiente, víbora || [[Matzahtli]] || piña || [[Tecpatl]] || pedernal || [[Yolotl]] || corazón || [[Chicnahui]] || nueve
|-
| [[Cuetzpalin]] || lagarto || [[Mazatl]] || venado, ciervo || [[Teocalli]] || templo || [[Zacatl]] || pasto, paja || [[Mahtlactli]] || diez
|}
== Oc no xiquitta ==<!--Véase también-->
== Toquiliztequitl ==
<references/>
== Occe necuazaloliztli ==
{{InterWiki|wikiname=Wikipedia|code=es|langname=Caxtilahtlatolcopa}}
[[Neneuhcāyōtl:Hueyac tlahcuilolli]]
[[Neneuhcāyōtl:Caxtillantlahtolli]]
lwe4fpe4qkqnmpn3ttw5ztu0ppsvtqc
Xochitl
0
38003
527556
2026-07-02T22:51:57Z
Akapochtli
159
Recreación del artículo para su protección
527556
wikitext
text/x-wiki
{{DISPLAYTITLE:Xochitl <sup><small>(nci)</small></sup>}}
[[Īxiptli:Red rose.jpg|thumb|right|Xochitl]]
[[Īxiptli:Arctotis.jpg|right|thumb|Xochitl]]
[[Īxiptli:Little Flower.JPG|thumb|Xochitl]]
'''Xochitl''' ({{es2}} ''Flor'') itoca tlamantli [[cuahuitl|cuauhcopa]].
== Xochitechcopa ==
Tlein xoxohuic cahqui ichin tlalticpactli, tiquin tocayotia cuahuimeh, xihuitl, zacatl, ihuan cequime mo miahtia ican tlein itoca toctzintli. Inon toctli panquiza ichin xochitl. Tlein xoxohuic quipiya xochitl axcan quilia magnoliofitas.
Xochitl tictocayotia ce tlamantli mozcaltia ichin xiuhmeh, canin motemaca tlein itoca mihtiliztli.
== Cemmelahualiztli<ref>Inin tlahcuilolli tlatzinichotilli ipan amoxtli "Botánica", oquihcuilo in hueyi temachtiani Maximino Martínez ipan 1934</ref> ==
Ca [[cecniquīzaliztli|icecniquizaliz]]<ref>In tlahtolli ''cecniquizaliztli'' quinezcayotia ''parte'' nozo ''fragmento'' (Remi Simeon), ahzo ''peculiaridad'', ''atributos'' nozo ''rasgos''; zan nican ''órganos'', iuhqui quitlahtolcuepa in Alfredo López Austin ipan amoxtli "Cuerpo Humano e Idelogía" UNAM, 1992. Remi Simeon tlahtolcuepa in tlahtolli ''eltzacuilhuaztli'' ica españatlahtolli in iuh ''órgano'', ''entraña'', ''víscera'' ''glándula'' nozo ''cuerpo''. Itzintiliz huitz itech in tlahtolli ''tzacuilhuaztli'' ca quihtoznequi ''sombrilla'' nozo ''protector'' ica españatlahtolli (Remi Simeon, ''Diccionario de la Lengua Náhuatl o Mexicana'', amoxchihualoyan Siglo XXI, ixtli 148, amoxchihualiztli inic 1988)</ref> in xochitl ic mocopina in [[tlanelhuayotl]] [[xinachtlanelhuayotl]]. Ca nechihualiztli ic tlanechicoliztli izhuatl yeh iuhqui mocuepa oc yeh cencah oc yeh ahmo miyac.
Zan ica in xochitl tlatoquillotihticah ic tziquiquiyotl (pedúnculo), in mopatlahua itlatzacuiticayo iuh mochihuaz in xochitlalilli (receptáculo) in canin tlatlalihtihcac nepapan cecniquizaliztli. Ipan tziquiquiyotl achtza motta izhuapil in itoca tziquizhuatl (brácteas) in īchihchīuhcāyo ca quipachoā in xōchitl. Inin tziquizhuatl zan ica onoca huel cualneci in zan nehhuiyan xōchitl, in ye iuh motta īpan in ''bugambilia'', in canauhxochitl ihuan in cuetlaxochitl.
Cequi xōchitl monetechtlalia iuhqui tlaolololli ihuan quipiya in ixconexiliztli zan ce xochitl. Īnexcuītil on, in coctelxochitl, in cocoxochitl ihuan in ''crisantema''.
Ipan xochitlalilli cah in xochicecniquizaliztli mani yahualiuhqui ihticpa netocayotilo [[malacachohqui]]<ref>quihtoznequi '''verticilo'''</ref> ihuan ca nahui: in xochicomatl, in xochicopilli, in xochitepolli ihuan in [[xochitepilli]].<ref>el cáliz, la corola, el androceo y el gineceo</ref>
Quichiuhticah in xochicomatl ic xoxoctic tlacotonyotl netocayotilo [[xochicontlacotonyotl]].<ref>In tlahtolli ''xochicontlacotonyotl'' tlahtolcueptli ica españatlahtolli itech nahuatlahtolli quihtoznequi '''sépalos'''</ref> Quemmanyan -ma tel- in tlapalloh xochicomatl. Hueliz ''monosépalo'' ahnozo ''polisépalo''.<ref>Hueli mihtoz: [[cexochicontlacotonyotl]] ihuan [[miyacxochicontlacotonyotl]]</ref>
Quichiuhticah in xochicopilli ic nepapan tlapaltlacotonyotl netocayotilo xochizhuatl. hueliz cēxōchizhuatl ahnozo miyacxochizhuatl.
In xōchicomatl ihuan in xochicopilli ca xochiquimiliuhcayotl auh itlamaniliz ic quipachoz in xōchitepōlli ihuan in xochitepilli, in teyacatih cecniquizaliztli itech xochitl.
Ca xochitepolli in oquichxochitl itlacopinalizcecniquizaliz, tlachiuhticah ic [[xochitepilolli]]<ref>quihtoznequi '''estambre(s)'''</ref> (ca iuhqui tepolli). Cecen xochitepilolli quipiya ce ītetepontepilol (filamento) ihuan ce icua in ''antera'' itoca, ipan ''antera'' quipiya ome xiquipiltōntli in canin mochihua in xochitextli (polen). In ome xiquipiltontli tlatoquillotihtihcac ic ce [[amatlacotonyopil]]<ref>amatlacotonyotl = lámina, amatlacotonyopil = '''láminita'''</ref> netenehualo ''conectivo''.
Ca xōchitepīlli in zihuaxochitl itlacopinalizcecniquizaliz, tlachiuhticah ic [[achtapayōlchīuhqui]],<ref>quihtoznequi '''ovario'''</ref> in [[tziquicomoltemimilli]]<ref>quihtoznequi '''estilo'''</ref> īhuān in [[xōchitexcēlilli]].<ref>''Xochitexcelilli'' quinezcayotia '''estigma''' ica españatlahtolli</ref> Īhtic achtapayōlchīuhqui mantoc in achtapayolli (óvulos), inin zatepan yez in achtli.
== {{SeeAlso}} ==
* [[Quilitl]]
* [[Cuetlaxochitl]]
* [[Tzincuauhyotl]]
* [[Tlanelhuatl]]
* [[Xochihcualli]]
* [[Izhuatl]]
* [[Xochicozcatl]]
==Tlahtolcaquiliztiloni==
<references/>
[[Neneuhcāyōtl:Quiyotqui tlahcuilolli]]
[[Neneuhcāyōtl:Xochitl]]
3k1uh6bfkr9t4nu2kpmsyqfrgvzvnw6
527557
527556
2026-07-02T22:53:35Z
Akapochtli
159
Protegió «[[Xochitl]]»: Vandalismo de usuario baneado ([xikpatla=Zan macahualo ica neneltililli tequitiuhqueh] (indefinido) [Xiksaka=Zan macahualo ica neneltililli tequitiuhqueh] (indefinido))
527556
wikitext
text/x-wiki
{{DISPLAYTITLE:Xochitl <sup><small>(nci)</small></sup>}}
[[Īxiptli:Red rose.jpg|thumb|right|Xochitl]]
[[Īxiptli:Arctotis.jpg|right|thumb|Xochitl]]
[[Īxiptli:Little Flower.JPG|thumb|Xochitl]]
'''Xochitl''' ({{es2}} ''Flor'') itoca tlamantli [[cuahuitl|cuauhcopa]].
== Xochitechcopa ==
Tlein xoxohuic cahqui ichin tlalticpactli, tiquin tocayotia cuahuimeh, xihuitl, zacatl, ihuan cequime mo miahtia ican tlein itoca toctzintli. Inon toctli panquiza ichin xochitl. Tlein xoxohuic quipiya xochitl axcan quilia magnoliofitas.
Xochitl tictocayotia ce tlamantli mozcaltia ichin xiuhmeh, canin motemaca tlein itoca mihtiliztli.
== Cemmelahualiztli<ref>Inin tlahcuilolli tlatzinichotilli ipan amoxtli "Botánica", oquihcuilo in hueyi temachtiani Maximino Martínez ipan 1934</ref> ==
Ca [[cecniquīzaliztli|icecniquizaliz]]<ref>In tlahtolli ''cecniquizaliztli'' quinezcayotia ''parte'' nozo ''fragmento'' (Remi Simeon), ahzo ''peculiaridad'', ''atributos'' nozo ''rasgos''; zan nican ''órganos'', iuhqui quitlahtolcuepa in Alfredo López Austin ipan amoxtli "Cuerpo Humano e Idelogía" UNAM, 1992. Remi Simeon tlahtolcuepa in tlahtolli ''eltzacuilhuaztli'' ica españatlahtolli in iuh ''órgano'', ''entraña'', ''víscera'' ''glándula'' nozo ''cuerpo''. Itzintiliz huitz itech in tlahtolli ''tzacuilhuaztli'' ca quihtoznequi ''sombrilla'' nozo ''protector'' ica españatlahtolli (Remi Simeon, ''Diccionario de la Lengua Náhuatl o Mexicana'', amoxchihualoyan Siglo XXI, ixtli 148, amoxchihualiztli inic 1988)</ref> in xochitl ic mocopina in [[tlanelhuayotl]] [[xinachtlanelhuayotl]]. Ca nechihualiztli ic tlanechicoliztli izhuatl yeh iuhqui mocuepa oc yeh cencah oc yeh ahmo miyac.
Zan ica in xochitl tlatoquillotihticah ic tziquiquiyotl (pedúnculo), in mopatlahua itlatzacuiticayo iuh mochihuaz in xochitlalilli (receptáculo) in canin tlatlalihtihcac nepapan cecniquizaliztli. Ipan tziquiquiyotl achtza motta izhuapil in itoca tziquizhuatl (brácteas) in īchihchīuhcāyo ca quipachoā in xōchitl. Inin tziquizhuatl zan ica onoca huel cualneci in zan nehhuiyan xōchitl, in ye iuh motta īpan in ''bugambilia'', in canauhxochitl ihuan in cuetlaxochitl.
Cequi xōchitl monetechtlalia iuhqui tlaolololli ihuan quipiya in ixconexiliztli zan ce xochitl. Īnexcuītil on, in coctelxochitl, in cocoxochitl ihuan in ''crisantema''.
Ipan xochitlalilli cah in xochicecniquizaliztli mani yahualiuhqui ihticpa netocayotilo [[malacachohqui]]<ref>quihtoznequi '''verticilo'''</ref> ihuan ca nahui: in xochicomatl, in xochicopilli, in xochitepolli ihuan in [[xochitepilli]].<ref>el cáliz, la corola, el androceo y el gineceo</ref>
Quichiuhticah in xochicomatl ic xoxoctic tlacotonyotl netocayotilo [[xochicontlacotonyotl]].<ref>In tlahtolli ''xochicontlacotonyotl'' tlahtolcueptli ica españatlahtolli itech nahuatlahtolli quihtoznequi '''sépalos'''</ref> Quemmanyan -ma tel- in tlapalloh xochicomatl. Hueliz ''monosépalo'' ahnozo ''polisépalo''.<ref>Hueli mihtoz: [[cexochicontlacotonyotl]] ihuan [[miyacxochicontlacotonyotl]]</ref>
Quichiuhticah in xochicopilli ic nepapan tlapaltlacotonyotl netocayotilo xochizhuatl. hueliz cēxōchizhuatl ahnozo miyacxochizhuatl.
In xōchicomatl ihuan in xochicopilli ca xochiquimiliuhcayotl auh itlamaniliz ic quipachoz in xōchitepōlli ihuan in xochitepilli, in teyacatih cecniquizaliztli itech xochitl.
Ca xochitepolli in oquichxochitl itlacopinalizcecniquizaliz, tlachiuhticah ic [[xochitepilolli]]<ref>quihtoznequi '''estambre(s)'''</ref> (ca iuhqui tepolli). Cecen xochitepilolli quipiya ce ītetepontepilol (filamento) ihuan ce icua in ''antera'' itoca, ipan ''antera'' quipiya ome xiquipiltōntli in canin mochihua in xochitextli (polen). In ome xiquipiltontli tlatoquillotihtihcac ic ce [[amatlacotonyopil]]<ref>amatlacotonyotl = lámina, amatlacotonyopil = '''láminita'''</ref> netenehualo ''conectivo''.
Ca xōchitepīlli in zihuaxochitl itlacopinalizcecniquizaliz, tlachiuhticah ic [[achtapayōlchīuhqui]],<ref>quihtoznequi '''ovario'''</ref> in [[tziquicomoltemimilli]]<ref>quihtoznequi '''estilo'''</ref> īhuān in [[xōchitexcēlilli]].<ref>''Xochitexcelilli'' quinezcayotia '''estigma''' ica españatlahtolli</ref> Īhtic achtapayōlchīuhqui mantoc in achtapayolli (óvulos), inin zatepan yez in achtli.
== {{SeeAlso}} ==
* [[Quilitl]]
* [[Cuetlaxochitl]]
* [[Tzincuauhyotl]]
* [[Tlanelhuatl]]
* [[Xochihcualli]]
* [[Izhuatl]]
* [[Xochicozcatl]]
==Tlahtolcaquiliztiloni==
<references/>
[[Neneuhcāyōtl:Quiyotqui tlahcuilolli]]
[[Neneuhcāyōtl:Xochitl]]
3k1uh6bfkr9t4nu2kpmsyqfrgvzvnw6
527559
527557
2026-07-03T01:27:25Z
Akapochtli
159
Arreglos
527559
wikitext
text/x-wiki
{{DISPLAYTITLE:Xochitl <sup><small>(nci)</small></sup>}}
[[Īxiptli:Red rose.jpg|thumb|right|Xochitl]]
[[Īxiptli:Arctotis.jpg|right|thumb|Xochitl]]
[[Īxiptli:Little Flower.JPG|thumb|Xochitl]]
'''Xochitl''' ({{es2}} ''Flor'') itoca tlamantli [[cuahuitl|cuauhcopa]].
== Xochitechcopa ==
Tlein xoxohuic cahqui ichin tlalticpactli, tiquin tocayotia cuahuimeh, xihuitl, zacatl, ihuan cequime mo miahtia ican tlein itoca toctzintli. Inon toctli panquiza ichin xochitl. Tlein xoxohuic quipiya xochitl axcan quilia magnoliofitas.
Xochitl tictocayotia ce tlamantli mozcaltia ichin xiuhmeh, canin motemaca tlein itoca mihtiliztli.
== Cemmelahualiztli<ref>Inin tlahcuilolli tlatzinichotilli ipan amoxtli "Botánica", oquihcuilo in hueyi temachtiani Maximino Martínez ipan 1934</ref> ==
Ca [[cecniquīzaliztli|icecniquizaliz]]<ref>In tlahtolli ''cecniquizaliztli'' quinezcayotia ''parte'' nozo ''fragmento'' (Remi Simeon), ahzo ''peculiaridad'', ''atributos'' nozo ''rasgos''; zan nican ''órganos'', iuhqui quitlahtolcuepa in Alfredo López Austin ipan amoxtli "Cuerpo Humano e Idelogía" UNAM, 1992. Remi Simeon tlahtolcuepa in tlahtolli ''eltzacuilhuaztli'' ica españatlahtolli in iuh ''órgano'', ''entraña'', ''víscera'' ''glándula'' nozo ''cuerpo''. Itzintiliz huitz itech in tlahtolli ''tzacuilhuaztli'' ca quihtoznequi ''sombrilla'' nozo ''protector'' ica españatlahtolli (Remi Simeon, ''Diccionario de la Lengua Náhuatl o Mexicana'', amoxchihualoyan Siglo XXI, ixtli 148, amoxchihualiztli inic 1988)</ref> in xochitl ic mocopina in [[tlanelhuayotl]] [[xinachtlanelhuayotl]]. Ca nechihualiztli ic tlanechicoliztli izhuatl yeh iuhqui mocuepa oc yeh cencah oc yeh ahmo miyac.
Zan ica in xochitl tlatoquillotihticah ic tziquiquiyotl (pedúnculo), in mopatlahua itlatzacuiticayo iuh mochihuaz in xochitlalilli (receptáculo) in canin tlatlalihtihcac nepapan cecniquizaliztli. Ipan tziquiquiyotl achtza motta izhuapil in itoca tziquizhuatl (brácteas) in īchihchīuhcāyo ca quipachoā in xōchitl. Inin tziquizhuatl zan ica onoca huel cualneci in zan nehhuiyan xōchitl, in ye iuh motta īpan in ''bugambilia'', in canauhxochitl ihuan in cuetlaxochitl.
Cequi xōchitl monetechtlalia iuhqui tlaolololli ihuan quipiya in ixconexiliztli zan ce xochitl. Īnexcuītil on, in coctelxochitl, in cocoxochitl ihuan in ''crisantema''.
Ipan xochitlalilli cah in xochicecniquizaliztli mani yahualiuhqui ihticpa netocayotilo [[malacachohqui]]<ref>quihtoznequi '''verticilo'''</ref> ihuan ca nahui: in xochicomatl, in xochicopilli, in xochitepolli ihuan in [[xochitepilli]].<ref>el cáliz, la corola, el androceo y el gineceo</ref>
Quichiuhticah in xochicomatl ic xoxoctic tlacotonyotl netocayotilo [[xochicontlacotonyotl]].<ref>In tlahtolli ''xochicontlacotonyotl'' tlahtolcueptli ica españatlahtolli itech nahuatlahtolli quihtoznequi '''sépalos'''</ref> Quemmanyan -ma tel- in tlapalloh xochicomatl. Hueliz ''monosépalo'' ahnozo ''polisépalo''.<ref>Hueli mihtoz: [[cexochicontlacotonyotl]] ihuan [[miyacxochicontlacotonyotl]]</ref>
Quichiuhticah in xochicopilli ic nepapan tlapaltlacotonyotl netocayotilo xochizhuatl. hueliz cēxōchizhuatl ahnozo miyacxochizhuatl.
In xōchicomatl ihuan in xochicopilli ca xochiquimiliuhcayotl auh itlamaniliz ic quipachoz in xōchitepōlli ihuan in xochitepilli, in teyacatih cecniquizaliztli itech xochitl.
Ca xochitepolli in oquichxochitl itlacopinalizcecniquizaliz, tlachiuhticah ic xochitepilolli<ref>quihtoznequi '''estambre(s)'''</ref> (ca iuhqui tepolli). Cecen xochitepilolli quipiya ce ītetepontepilol (filamento) ihuan ce icua in ''antera'' itoca, ipan ''antera'' quipiya ome xiquipiltōntli in canin mochihua in xochitextli (polen). In ome xiquipiltontli tlatoquillotihtihcac ic ce amatlacotonyopilli<ref>amatlacotonyotl = lámina, amatlacotonyopil = '''láminita'''</ref> netenehualo ''conectivo''.
Ca xochitepīlli in zihuaxochitl itlacopinalizcecniquizaliz, tlachiuhticah ic achtapayōlchīuhqui,<ref>quihtoznequi '''ovario'''</ref> in tziquicomoltemimilli<ref>quihtoznequi '''estilo'''</ref> īhuān in xochitexcēlilli.<ref>''Xochitexcelilli'' quinezcayotia '''estigma''' ica españatlahtolli</ref> Īhtic achtapayōlchīuhqui mantoc in achtapayolli (óvulos), inin zatepan yez in achtli.
== {{SeeAlso}} ==
* [[Quilitl]]
* [[Cuetlaxochitl]]
* [[Tzincuauhyotl]]
* [[Tlanelhuatl]]
* [[Xochihcualli]]
* [[Izhuatl]]
* [[Xochicozcatl]]
==Tlahtolcaquiliztiloni==
<references/>
[[Neneuhcāyōtl:Xochitl]]
7i6raewhp1omyplzlka3cni26gil5cl
527560
527559
2026-07-03T01:40:45Z
Akapochtli
159
Arreglos
527560
wikitext
text/x-wiki
{{DISPLAYTITLE:Xochitl <sup><small>(nci)</small></sup>}}
[[Īxiptli:Red rose.jpg|thumb|right|Xochitl]]
[[Īxiptli:Arctotis.jpg|right|thumb|Xochitl]]
[[Īxiptli:Little Flower.JPG|thumb|Xochitl]]
'''Xochitl''' ({{es2}} ''Flor'') itoca tlamantli [[cuahuitl|cuauhcopa]].
== Xochitechcopa ==
Tlein xoxohuic cahqui ichin tlalticpactli, tiquin tocayotia cuahuimeh, xihuitl, zacatl, ihuan cequime mo miahtia ican tlein itoca toctzintli. Inon toctli panquiza ichin xochitl. Tlein xoxohuic quipiya xochitl axcan quilia magnoliofitas.
Xochitl tictocayotia ce tlamantli mozcaltia ichin xiuhmeh, canin motemaca tlein itoca mihtiliztli.
== Cemmelahualiztli<ref>Inin tlahcuilolli tlatzinichotilli ipan amoxtli "Botánica", oquihcuilo in hueyi temachtiani Maximino Martínez ipan 1934</ref> ==
Ca icecniquizaliz<ref>In tlahtolli ''cecniquizaliztli'' quinezcayotia ''parte'' nozo ''fragmento'' (Remi Simeon), ahzo ''peculiaridad'', ''atributos'' nozo ''rasgos''; zan nican ''órganos'', iuhqui quitlahtolcuepa in Alfredo López Austin ipan amoxtli "Cuerpo Humano e Idelogía" UNAM, 1992. Remi Simeon tlahtolcuepa in tlahtolli ''eltzacuilhuaztli'' ica españatlahtolli in iuh ''órgano'', ''entraña'', ''víscera'' ''glándula'' nozo ''cuerpo''. Itzintiliz huitz itech in tlahtolli ''tzacuilhuaztli'' ca quihtoznequi ''sombrilla'' nozo ''protector'' ica españatlahtolli (Remi Simeon, ''Diccionario de la Lengua Náhuatl o Mexicana'', amoxchihualoyan Siglo XXI, ixtli 148, amoxchihualiztli inic 1988)</ref> in xochitl ic mocopina in [[tlanelhuayotl]] xinachtlanelhuayotl. Ca nechihualiztli ic tlanechicoliztli izhuatl yeh iuhqui mocuepa oc yeh cencah oc yeh ahmo miyac.
Zan ica in xochitl tlatoquillotihticah ic tziquiquiyotl (pedúnculo), in mopatlahua itlatzacuiticayo iuh mochihuaz in xochitlalilli (receptáculo) in canin tlatlalihtihcac nepapan cecniquizaliztli. Ipan tziquiquiyotl achtza motta izhuapil in itoca tziquizhuatl (brácteas) in ichihchiuhcayo ca quipachoa ain xochitl. Inin tziquizhuatl zan ica onoca huel cualneci in zan nehhuiyan xochitl, in ye iuh motta ipan in ''bugambilia'', in canauhxochitl ihuan in cuetlaxochitl.
Cequi xochitl monetechtlalia iuhqui tlaolololli ihuan quipiya in ixconexiliztli zan ce xochitl. Inexcuitil on, in coctelxochitl, in cocoxochitl ihuan in ''crisantema''.
Ipan xochitlalilli cah in xochicecniquizaliztli mani yahualiuhqui ihticpa netocayotilo malacachohqui<ref>quihtoznequi '''verticilo'''</ref> ihuan ca nahui: in xochicomatl, in xochicopilli, in xochitepolli ihuan in xochitepilli.<ref>el cáliz, la corola, el androceo y el gineceo</ref>
Quichiuhticah in xochicomatl ic xoxoctic tlacotonyotl netocayotilo xochicontlacotonyotl.<ref>In tlahtolli ''xochicontlacotonyotl'' tlahtolcueptli ica españatlahtolli itech nahuatlahtolli quihtoznequi '''sépalos'''</ref> Quemmanyan -ma tel- in tlapalloh xochicomatl. Hueliz ''monosépalo'' ahnozo ''polisépalo''.<ref>Hueli mihtoz: cexochicontlacotonyotl ihuan miyacxochicontlacotonyotl</ref>
Quichiuhticah in xochicopilli ic nepapan tlapaltlacotonyotl netocayotilo xochizhuatl. hueliz cēxōchizhuatl ahnozo miyacxochizhuatl.
In xochicomatl ihuan in xochicopilli ca xochiquimiliuhcayotl auh itlamaniliz ic quipachoz in xochitepolli ihuan in xochitepilli, in teyacatih cecniquizaliztli itech xochitl.
Ca xochitepolli in oquichxochitl itlacopinalizcecniquizaliz, tlachiuhticah ic xochitepilolli<ref>quihtoznequi '''estambre(s)'''</ref> (ca iuhqui tepolli). Cecen xochitepilolli quipiya ce ītetepontepilol (filamento) ihuan ce icua in ''antera'' itoca, ipan ''antera'' quipiya ome xiquipiltontli in canin mochihua in xochitextli (polen). In ome xiquipiltontli tlatoquillotihtihcac ic ce amatlacotonyopilli<ref>amatlacotonyotl = lámina, amatlacotonyopil = '''láminita'''</ref> netenehualo ''conectivo''.
Ca xochitepilli in zihuaxochitl itlacopinalizcecniquizaliz, tlachiuhticah ic achtapayōlchīuhqui,<ref>quihtoznequi '''ovario'''</ref> in tziquicomoltemimilli<ref>quihtoznequi '''estilo'''</ref> īhuān in xochitexcēlilli.<ref>''Xochitexcelilli'' quinezcayotia '''estigma''' ica españatlahtolli</ref> Īhtic achtapayōlchīuhqui mantoc in achtapayolli (óvulos), inin zatepan yez in achtli.
== {{SeeAlso}} ==
* [[Quilitl]]
* [[Cuetlaxochitl]]
* [[Tzincuauhyotl]]
* [[Tlanelhuatl]]
* [[Xochihcualli]]
* [[Izhuatl]]
* [[Xochicozcatl]]
==Tlahtolcaquiliztiloni==
<references/>
[[Neneuhcāyōtl:Xochitl]]
bgfpqw0t3sv54hqgrun3npighsrua5a
527561
527560
2026-07-03T01:54:19Z
Akapochtli
159
Arreglo
527561
wikitext
text/x-wiki
{{DISPLAYTITLE:Xochitl <sup><small>(nci)</small></sup>}}
[[Īxiptli:Red rose.jpg|thumb|right|Xochitl]]
[[Īxiptli:Arctotis.jpg|right|thumb|Xochitl]]
[[Īxiptli:Little Flower.JPG|thumb|Xochitl]]
'''Xochitl''' ({{es2}} ''Flor'') itoca tlamantli [[cuahuitl|cuauhcopa]].
== Xochitechcopa ==
Tlein xoxohuic cahqui ichin tlalticpactli, tiquin tocayotia cuahuimeh, xihuitl, zacatl, ihuan cequime mo miahtia ican tlein itoca toctzintli. Inon toctli panquiza ichin xochitl. Tlein xoxohuic quipiya xochitl axcan quilia ''magnoliofitas''.
Xochitl tictocayotia ce tlamantli mozcaltia ichin xiuhmeh, canin motemaca tlein itoca mihtiliztli.
== Cemmelahualiztli<ref>Inin tlahcuilolli tlatzinichotilli ipan amoxtli "Botánica", oquihcuilo in hueyi temachtiani Maximino Martínez ipan 1934</ref> ==
Ca icecniquizaliz<ref>In tlahtolli ''cecniquizaliztli'' quinezcayotia ''parte'' nozo ''fragmento'' (Remi Simeon), ahzo ''peculiaridad'', ''atributos'' nozo ''rasgos''; zan nican ''órganos'', iuhqui quitlahtolcuepa in Alfredo López Austin ipan amoxtli "Cuerpo Humano e Idelogía" UNAM, 1992. Remi Simeon tlahtolcuepa in tlahtolli ''eltzacuilhuaztli'' ica caxtillantlahtolli in iuh ''órgano'', ''entraña'', ''víscera'' ''glándula'' nozo ''cuerpo''. Itzintiliz huitz itech in tlahtolli ''tzacuilhuaztli'' ca quihtoznequi ''sombrilla'' nozo ''protector'' ica españatlahtolli (Remi Simeon, ''Diccionario de la Lengua Náhuatl o Mexicana'', amoxchihualoyan Siglo XXI, ixtli 148, amoxchihualiztli inic 1988)</ref> in xochitl ic mocopina in [[tlanelhuayotl]] xinachtlanelhuayotl. Ca nechihualiztli ic tlanechicoliztli izhuatl yeh iuhqui mocuepa oc yeh cencah oc yeh ahmo miyac.
Zan ica in xochitl tlatoquillotihticah ic tziquiquiyotl ''(pedúnculo)'', in mopatlahua itlatzacuiticayo iuh mochihuaz in xochitlalilli ''(receptáculo)'' in canin tlatlalihtihcac nepapan cecniquizaliztli. Ipan tziquiquiyotl achtza motta izhuapil in itoca tziquizhuatl ''(brácteas)'' in ichihchiuhcayo ca quipachoa ain xochitl. Inin tziquizhuatl zan ica onoca huel cualneci in zan nehhuiyan xochitl, in ye iuh motta ipan in ''bugambilia'', in canauhxochitl ihuan in cuetlaxochitl.
Cequi xochitl monetechtlalia iuhqui tlaolololli ihuan quipiya in ixconexiliztli zan ce xochitl. Inexcuitil on, in coctelxochitl, in cocoxochitl ihuan in ''crisantema''.
Ipan xochitlalilli cah in xochicecniquizaliztli mani yahualiuhqui ihticpa netocayotilo malacachohqui<ref>quihtoznequi '''verticilo'''</ref> ihuan ca nahui: in xochicomatl, in xochicopilli, in xochitepolli ihuan in xochitepilli.<ref>el cáliz, la corola, el androceo y el gineceo</ref>
Quichiuhticah in xochicomatl ic xoxoctic tlacotonyotl netocayotilo xochicontlacotonyotl.<ref>In tlahtolli ''xochicontlacotonyotl'' tlahtolcueptli ica españatlahtolli itech nahuatlahtolli quihtoznequi '''sépalos'''</ref> Quemmanyan -ma tel- in tlapalloh xochicomatl. Hueliz ''monosépalo'' ahnozo ''polisépalo''.<ref>Hueli mihtoz: cexochicontlacotonyotl ihuan miyacxochicontlacotonyotl</ref>
Quichiuhticah in xochicopilli ic nepapan tlapaltlacotonyotl netocayotilo xochizhuatl. hueliz cexochizhuatl ahnozo miyacxochizhuatl.
In xochicomatl ihuan in xochicopilli ca xochiquimiliuhcayotl auh itlamaniliz ic quipachoz in xochitepolli ihuan in xochitepilli, in teyacatih cecniquizaliztli itech xochitl.
Ca xochitepolli in oquichxochitl itlacopinalizcecniquizaliz, tlachiuhticah ic xochitepilolli<ref>quihtoznequi '''estambre(s)'''</ref> (ca iuhqui tepolli). Cecen xochitepilolli quipiya ce itetepontepilol ''(filamento)'' ihuan ce icua in ''antera'' itoca, ipan ''antera'' quipiya ome xiquipiltontli in canin mochihua in xochitextli ''(polen)''. In ome xiquipiltontli tlatoquillotihtihcac ic ce amatlacotonyopilli<ref>amatlacotonyotl = lámina, amatlacotonyopil = '''láminita'''</ref> netenehualo ''conectivo''.
Ca xochitepilli in zihuaxochitl itlacopinalizcecniquizaliz, tlachiuhticah ic achtapayōlchīuhqui,<ref>quihtoznequi '''ovario'''</ref> in tziquicomoltemimilli<ref>quihtoznequi '''estilo'''</ref> īhuān in xochitexcelilli.<ref>''Xochitexcelilli'' quinezcayotia '''estigma''' ica caxtillantlahtolli</ref> Īhtic achtapayolchīuhqui mantoc in achtapayolli ''(óvulos)'', inin zatepan yez in achtli.
== {{SeeAlso}} ==
* [[Quilitl]]
* [[Cuetlaxochitl]]
* [[Tzincuauhyotl]]
* [[Tlanelhuatl]]
* [[Xochihcualli]]
* [[Izhuatl]]
* [[Xochicozcatl]]
==Tlahtolcaquiliztiloni==
<references/>
[[Neneuhcāyōtl:Xochitl]]
8bg4nb7tdypdpj4qklj5vd8xicz7ltc
527562
527561
2026-07-03T02:07:22Z
Akapochtli
159
Arreglos
527562
wikitext
text/x-wiki
[[Īxiptli:Red rose.jpg|thumb|right|Xochitl]]
[[Īxiptli:Arctotis.jpg|right|thumb|Xochitl]]
[[Īxiptli:Little Flower.JPG|thumb|Xochitl]]
'''Xochitl''' ({{es2}} ''Flor'') itoca tlamantli [[cuahuitl|cuauhcopa]].
== Xochitechcopa ==
Tlein xoxohuic cahqui ichin tlalticpactli, tiquin tocayotia cuahuimeh, xihuitl, zacatl, ihuan cequime mo miahtia ican tlein itoca toctzintli. Inon toctli panquiza ichin xochitl. Tlein xoxohuic quipiya xochitl axcan quilia ''magnoliofitas''.
Xochitl tictocayotia ce tlamantli mozcaltia ichin xiuhmeh, canin motemaca tlein itoca mihtiliztli.
== Cemmelahualiztli<ref>Inin tlahcuilolli tlatzinichotilli ipan amoxtli "Botánica", oquihcuilo in hueyi temachtiani Maximino Martínez ipan 1934</ref> ==
Ca icecniquizaliz<ref>In tlahtolli ''cecniquizaliztli'' quinezcayotia ''parte'' nozo ''fragmento'' (Remi Simeon), ahzo ''peculiaridad'', ''atributos'' nozo ''rasgos''; zan nican ''órganos'', iuhqui quitlahtolcuepa in Alfredo López Austin ipan amoxtli "Cuerpo Humano e Idelogía" UNAM, 1992. Remi Simeon tlahtolcuepa in tlahtolli ''eltzacuilhuaztli'' ica caxtillantlahtolli in iuh ''órgano'', ''entraña'', ''víscera'' ''glándula'' nozo ''cuerpo''. Itzintiliz huitz itech in tlahtolli ''tzacuilhuaztli'' ca quihtoznequi ''sombrilla'' nozo ''protector'' ica españatlahtolli (Remi Simeon, ''Diccionario de la Lengua Náhuatl o Mexicana'', amoxchihualoyan Siglo XXI, ixtli 148, amoxchihualiztli inic 1988)</ref> in xochitl ic mocopina in [[tlanelhuayotl]] xinachtlanelhuayotl. Ca nechihualiztli ic tlanechicoliztli izhuatl yeh iuhqui mocuepa oc yeh cencah oc yeh ahmo miyac.
Zan ica in xochitl tlatoquillotihticah ic tziquiquiyotl ''(pedúnculo)'', in mopatlahua itlatzacuiticayo iuh mochihuaz in xochitlalilli ''(receptáculo)'' in canin tlatlalihtihcac nepapan cecniquizaliztli. Ipan tziquiquiyotl achtza motta izhuapil in itoca tziquizhuatl ''(brácteas)'' in ichihchiuhcayo ca quipachoa ain xochitl. Inin tziquizhuatl zan ica onoca huel cualneci in zan nehhuiyan xochitl, in ye iuh motta ipan in ''bugambilia'', in canauhxochitl ihuan in cuetlaxochitl.
Cequi xochitl monetechtlalia iuhqui tlaolololli ihuan quipiya in ixconexiliztli zan ce xochitl. Inexcuitil on, in coctelxochitl, in cocoxochitl ihuan in ''crisantema''.
Ipan xochitlalilli cah in xochicecniquizaliztli mani yahualiuhqui ihticpa netocayotilo malacachohqui<ref>quihtoznequi '''verticilo'''</ref> ihuan ca nahui: in xochicomatl, in xochicopilli, in xochitepolli ihuan in xochitepilli.<ref>el cáliz, la corola, el androceo y el gineceo</ref>
Quichiuhticah in xochicomatl ic xoxoctic tlacotonyotl netocayotilo xochicontlacotonyotl.<ref>In tlahtolli ''xochicontlacotonyotl'' tlahtolcueptli ica españatlahtolli itech nahuatlahtolli quihtoznequi '''sépalos'''</ref> Quemmanyan -ma tel- in tlapalloh xochicomatl. Hueliz ''monosépalo'' ahnozo ''polisépalo''.<ref>Hueli mihtoz: cexochicontlacotonyotl ihuan miyacxochicontlacotonyotl</ref>
Quichiuhticah in xochicopilli ic nepapan tlapaltlacotonyotl netocayotilo xochizhuatl. hueliz cexochizhuatl ahnozo miyacxochizhuatl.
In xochicomatl ihuan in xochicopilli ca xochiquimiliuhcayotl auh itlamaniliz ic quipachoz in xochitepolli ihuan in xochitepilli, in teyacatih cecniquizaliztli itech xochitl.
Ca xochitepolli in oquichxochitl itlacopinalizcecniquizaliz, tlachiuhticah ic xochitepilolli<ref>quihtoznequi '''estambre(s)'''</ref> (ca iuhqui tepolli). Cecen xochitepilolli quipiya ce itetepontepilol ''(filamento)'' ihuan ce icua in ''antera'' itoca, ipan ''antera'' quipiya ome xiquipiltontli in canin mochihua in xochitextli ''(polen)''. In ome xiquipiltontli tlatoquillotihtihcac ic ce amatlacotonyopilli<ref>amatlacotonyotl = lámina, amatlacotonyopil = '''láminita'''</ref> netenehualo ''conectivo''.
Ca xochitepilli in zihuaxochitl itlacopinalizcecniquizaliz, tlachiuhticah ic achtapayolchiuhqui,<ref>quihtoznequi '''ovario'''</ref> in tziquicomoltemimilli<ref>quihtoznequi '''estilo'''</ref> ihuan in xochitexcelilli.<ref>''Xochitexcelilli'' quinezcayotia '''estigma''' ica caxtillantlahtolli</ref> Ihtic achtapayolchiuhqui mantoc in achtapayolli ''(óvulos)'', inin zatepan yez in achtli.
== {{SeeAlso}} ==
* [[Quilitl]]
* [[Cuetlaxochitl]]
* [[Tzincuauhyotl]]
* [[Tlanelhuatl]]
* [[Xochihcualli]]
* [[Izhuatl]]
* [[Xochicozcatl]]
==Tlahtolcaquiliztiloni==
<references/>
[[Neneuhcāyōtl:Xochitl]]
tl14bp2z9t40e52oe653398rwzbuxyu