Huiquipedia
nahwiki
https://nah.wikipedia.org/wiki/Cal%C4%ABxatl
MediaWiki 1.47.0-wmf.9
first-letter
Mēdiatl
Nōncuahquīzqui
Tēixnāmiquiliztli
Tlatequitiltilīlli
Tlatequitiltilīlli tēixnāmiquiliztli
Huiquipedia
Huiquipedia tēixnāmiquiliztli
Īxiptli
Īxiptli tēixnāmiquiliztli
Huiquimedia
Huiquimedia tēixnāmiquiliztli
Nemachiyōtīlli
Nemachiyōtīlli tēixnāmiquiliztli
Tēpalēhuiliztli
Tēpalēhuiliztli tēixnāmiquiliztli
Neneuhcāyōtl
Neneuhcāyōtl tēixnāmiquiliztli
TimedText
TimedText talk
Módulo
Módulo discusión
Evento
Evento discusión
Cohuatlicue
0
2080
527570
527537
2026-07-03T20:45:26Z
Akapochtli
159
Protegió «[[Cohuatlicue]]»: Guerra de ediciones: Evitar vandalismo ([xikpatla=Zan macahualo ica neneltililli tequitiuhqueh] (indefinido) [Xiksaka=Zan macahualo ica neneltililli tequitiuhqueh] (indefinido))
527537
wikitext
text/x-wiki
[[Imagen:20041229-Coatlicue (Museo Nacional de Antropología) MQ.jpg|thumb|Cohuatlicue itexiptla]]
'''Cohuatlicue''' nozo ''Coatlicue'', hueyi Cihuateotl, inan [[Huitzilopochtli]], [[Coyolxauhqui]] ihuan Centzonhuitznahuah.
Cohuatlicue zan yeh no tlalnan, no motenehua [[Iztaccihuatl]], quimochihuilia in nemiliztli, in izhuayoh, in [[Teotl|Teteoh]] innan, in Tonatzin. Itechpa ce ioztouh oquizqueh in achtopa mexihcatlacah, in tococolhuan, in canah motenehua Chicomoztoc, Teocolhuahcan, Quinehuayan.
Iihtic omotlacatilih [[Chicomecohuatl]], [[Cinteotl]], Xilonen. Iteopan Yopihco itoca, in netlamachtlilizilhuitl ipan Tozoztontli.
== No xiquitta ==
* [[Cihuacohuatl]]
== Amoxtin ==
*Sahagún, Fray Bernardino de. (2006). ''Historia General de las cosas de la Nueva España''. "Colección sepan cuantos...". Editorial Porrúa. México, D.F., México 1985. ISBN 970-07-6492-3
[[Neneuhcāyōtl:Mexihcatl iteohuan]]
tpa8m11f0lxjiy44e3lhh7qh3c3f5m7
Yacateuctli (teotl)
0
10433
527568
527524
2026-07-03T20:43:06Z
Akapochtli
159
Protegió «[[Yacateuctli (teotl)]]»: Evitar vandalismo ([xikpatla=Zan macahualo ica neneltililli tequitiuhqueh] (indefinido) [Xiksaka=Zan macahualo ica neneltililli tequitiuhqueh] (indefinido))
527524
wikitext
text/x-wiki
[[Imagen:Yacatecuhtli.jpg|thumb|Yacatecuhtli imachiyo]]
'''Yacateuctli''' nozo ''Yacatecuhtli'' nozo ''Yiacateuctli'' pochtecah inteouh catca: cencah quimahuiztiliayah, quitlaquentiayah amatica; in intopil, imotlatopil, inic nehnemiyah, inic motlatocaya, incapa cochizqueh, oncan quitilquetza, ixpan tlamahcehua, mizzo, quicopaltemiliah, inic quitlauhtiah in inteouh Yiacateuctli, inic quihtlaniliah. Inic quimatataquiliah, iteicneliliz nohhuiyan ahcitinemih, calactinemih. Auh ic motenehua, pochtecah yiaqueh; itech canqueh, in itoca inteouh, Yiacatecutli.
Oztomecah, anahuac calaquinih, huel quitemotinemih in tlein quimonanauhtizqueh, anahuatl quilacatzohtinemih, tonalciyauhtinemih, ehecaciuhtinemih, mociyauhpouhtinemih, elciciuhtihuih, imellelahcitiuh, imixcuatlatlatiuh, intonal quimacuitihuih, intonal omiuh yetiuh.
In inechihchihual motlahtlatlali, mixapetzhui, itemillo, ixcuatzo, ixcuatzoneh, quetzallalpileh, teocuitlanacocheh, xiuhtlalpilli, in itilmah, tlahsomaxtleh, tzitzileh, oyohualeh, teccaqueh, quetzalxicalcoliuhqui in ichimal, itlaczaya imac onoc otlatopileh.
== Amoxtin ==
*Sahagún, Fray Bernardino de. (2006). ''Historia General de las cosas de la Nueva España''. "Colección sepan cuantos...". Editorial Porrúa. México, D.F., México 1985. ISBN 970-07-6492-3
[[Neneuhcāyōtl:Mexihcatl iteohuan]]
96mzhnpc95hpixz4zb3tj5hn6z06rja
Xipe-Totec
0
22963
527564
527554
2026-07-03T20:29:01Z
Akapochtli
159
Agregando contenido
527564
wikitext
text/x-wiki
[[File:Xipe-totec.svg|200px|right|Xipe-Totec]]
Anahuatl iteouh, zapoteca in huel inteouh catca; noihuan mihtoa itech pohui yopimeh, itlan tlahtohcayotl ''Guerrero''. In itequiuh pohuia, in ixcoyan itlachihual, in ineixcahuil, ic temotlaya ic texoxaya, yehhuatl quitemacaya in totomoniliztli, pahpalaniliztli, zazahuatiliztli, ixcocoliztli, ixchichitinaliztli, ixtenpipixquiliztli, ixtamazolicihuiztli, ixnacapachihuiliztli, ixayauhpachihuiliztli, ixhuahuacihuiztli, ixtotolicihuiztli, ixtezcaicihuiztli.
In aquin ipan mochihuaya in cocoliztli toquichtin, ihuicpa monehtoltiaya, ihuicpa mihtoaya: “''inic onmaquiz in iyehuayo, inic itlan aquiz, in ihcuac ilhuiquixtililo''”; inin motocayotia tlacaxipehualiztli. Tlapainaltiayah, tetocayah, miequintin momanayah, mochintin ehuayotihuih, chichiyahuatihuih, chichipicatihuih, tzotzotlantihuih in tetocah, inic motlamauhtiliayah.
Quin nehcaliltiayah, quinnamiquih intiyacahuan, tlapepentin, tlatzonantin. Ihuan in ixquichtin zan papaquinih, in mihihuintiah, tlatlamatih, moquichnequih, moquichnehnequih, ahmiquizmauhqueh teca momotlanih, yaotlahueliloqueh. Oncan moyehyecoayah, moyaomamachtiayah, in iuh mihcalizqueh yaopan. Ompa mocahuayah in canin mihtoaya totecco.
Auh in totectin niman ye ic nohhuiyan tepan cahcalaquih, notlahtlaehuah, zapoicpalpan tlalilo quimocholcozcatia, quinxochineapanaltia, quimicpacxochitia, quintlahuantia. Auh intla acah cihuatl, totomonia, ixcocoyeya, niman quihtoa: “''ma nictlamaniliz in totec ihcuac quiza tlacaxipehualiztli''.
In inechihchihual, mizolnechimaleh, tenmaxaltic oltica, iyopitzon contlalitihcac maxaliuhqui, conmaquitihcac tlacayehuatl, iyehuayo malli, tzonchayahualeh, teocuitlanacocheh, zapocueyeh, tzitzileh, ichimal tlauhtehuilacachiuhqui, chicahuaztli in imac ihcac.
[[Neneuhcāyōtl:Mexihcatl iteohuan]]
h9cdhukmrjjrzfiw05x3lmdyg5hoxga
527565
527564
2026-07-03T20:34:45Z
Akapochtli
159
Selección de una mejor imagen
527565
wikitext
text/x-wiki
[[File:Xipe Totec 1 clean.jpg|thumb|250px|right|Xipe-Totec]]
Anahuatl iteouh, zapoteca in huel inteouh catca; noihuan mihtoa itech pohui yopimeh, itlan tlahtohcayotl ''Guerrero''. In itequiuh pohuia, in ixcoyan itlachihual, in ineixcahuil, ic temotlaya ic texoxaya, yehhuatl quitemacaya in totomoniliztli, pahpalaniliztli, zazahuatiliztli, ixcocoliztli, ixchichitinaliztli, ixtenpipixquiliztli, ixtamazolicihuiztli, ixnacapachihuiliztli, ixayauhpachihuiliztli, ixhuahuacihuiztli, ixtotolicihuiztli, ixtezcaicihuiztli.
In aquin ipan mochihuaya in cocoliztli toquichtin, ihuicpa monehtoltiaya, ihuicpa mihtoaya: “''inic onmaquiz in iyehuayo, inic itlan aquiz, in ihcuac ilhuiquixtililo''”; inin motocayotia tlacaxipehualiztli. Tlapainaltiayah, tetocayah, miequintin momanayah, mochintin ehuayotihuih, chichiyahuatihuih, chichipicatihuih, tzotzotlantihuih in tetocah, inic motlamauhtiliayah.
Quin nehcaliltiayah, quinnamiquih intiyacahuan, tlapepentin, tlatzonantin. Ihuan in ixquichtin zan papaquinih, in mihihuintiah, tlatlamatih, moquichnequih, moquichnehnequih, ahmiquizmauhqueh teca momotlanih, yaotlahueliloqueh. Oncan moyehyecoayah, moyaomamachtiayah, in iuh mihcalizqueh yaopan. Ompa mocahuayah in canin mihtoaya totecco.
Auh in totectin niman ye ic nohhuiyan tepan cahcalaquih, notlahtlaehuah, zapoicpalpan tlalilo quimocholcozcatia, quinxochineapanaltia, quimicpacxochitia, quintlahuantia. Auh intla acah cihuatl, totomonia, ixcocoyeya, niman quihtoa: “''ma nictlamaniliz in totec ihcuac quiza tlacaxipehualiztli''.
In inechihchihual, mizolnechimaleh, tenmaxaltic oltica, iyopitzon contlalitihcac maxaliuhqui, conmaquitihcac tlacayehuatl, iyehuayo malli, tzonchayahualeh, teocuitlanacocheh, zapocueyeh, tzitzileh, ichimal tlauhtehuilacachiuhqui, chicahuaztli in imac ihcac.
[[Neneuhcāyōtl:Mexihcatl iteohuan]]
7gv26vjg89vhjotmvmoli1fz7f3qdaf
527566
527565
2026-07-03T20:37:33Z
Akapochtli
159
BIBLIOGRAFÍA
527566
wikitext
text/x-wiki
[[File:Xipe Totec 1 clean.jpg|thumb|250px|right|Xipe-Totec]]
Anahuatl iteouh, zapoteca in huel inteouh catca; noihuan mihtoa itech pohui yopimeh, itlan tlahtohcayotl ''Guerrero''. In itequiuh pohuia, in ixcoyan itlachihual, in ineixcahuil, ic temotlaya ic texoxaya, yehhuatl quitemacaya in totomoniliztli, pahpalaniliztli, zazahuatiliztli, ixcocoliztli, ixchichitinaliztli, ixtenpipixquiliztli, ixtamazolicihuiztli, ixnacapachihuiliztli, ixayauhpachihuiliztli, ixhuahuacihuiztli, ixtotolicihuiztli, ixtezcaicihuiztli.
In aquin ipan mochihuaya in cocoliztli toquichtin, ihuicpa monehtoltiaya, ihuicpa mihtoaya: “''inic onmaquiz in iyehuayo, inic itlan aquiz, in ihcuac ilhuiquixtililo''”; inin motocayotia tlacaxipehualiztli. Tlapainaltiayah, tetocayah, miequintin momanayah, mochintin ehuayotihuih, chichiyahuatihuih, chichipicatihuih, tzotzotlantihuih in tetocah, inic motlamauhtiliayah.
Quin nehcaliltiayah, quinnamiquih intiyacahuan, tlapepentin, tlatzonantin. Ihuan in ixquichtin zan papaquinih, in mihihuintiah, tlatlamatih, moquichnequih, moquichnehnequih, ahmiquizmauhqueh teca momotlanih, yaotlahueliloqueh. Oncan moyehyecoayah, moyaomamachtiayah, in iuh mihcalizqueh yaopan. Ompa mocahuayah in canin mihtoaya totecco.
Auh in totectin niman ye ic nohhuiyan tepan cahcalaquih, notlahtlaehuah, zapoicpalpan tlalilo quimocholcozcatia, quinxochineapanaltia, quimicpacxochitia, quintlahuantia. Auh intla acah cihuatl, totomonia, ixcocoyeya, niman quihtoa: “''ma nictlamaniliz in totec ihcuac quiza tlacaxipehualiztli''.
In inechihchihual, mizolnechimaleh, tenmaxaltic oltica, iyopitzon contlalitihcac maxaliuhqui, conmaquitihcac tlacayehuatl, iyehuayo malli, tzonchayahualeh, teocuitlanacocheh, zapocueyeh, tzitzileh, ichimal tlauhtehuilacachiuhqui, chicahuaztli in imac ihcac.
== Amoxtin ==
*Sahagún, Fray Bernardino de. (2006). ''Historia General de las cosas de la Nueva España''. "Colección sepan cuantos...". Editorial Porrúa. México, D.F., México 1985. ISBN 970-07-6492-3
[[Neneuhcāyōtl:Mexihcatl iteohuan]]
rzwkon6w0ii9jxyck8pjv0ntp0ul1ff
527567
527566
2026-07-03T20:41:44Z
Akapochtli
159
Protegió «[[Xipe-Totec]]»: Evitar vandalismo ([xikpatla=Zan macahualo ica neneltililli tequitiuhqueh] (indefinido) [Xiksaka=Zan macahualo ica neneltililli tequitiuhqueh] (indefinido))
527566
wikitext
text/x-wiki
[[File:Xipe Totec 1 clean.jpg|thumb|250px|right|Xipe-Totec]]
Anahuatl iteouh, zapoteca in huel inteouh catca; noihuan mihtoa itech pohui yopimeh, itlan tlahtohcayotl ''Guerrero''. In itequiuh pohuia, in ixcoyan itlachihual, in ineixcahuil, ic temotlaya ic texoxaya, yehhuatl quitemacaya in totomoniliztli, pahpalaniliztli, zazahuatiliztli, ixcocoliztli, ixchichitinaliztli, ixtenpipixquiliztli, ixtamazolicihuiztli, ixnacapachihuiliztli, ixayauhpachihuiliztli, ixhuahuacihuiztli, ixtotolicihuiztli, ixtezcaicihuiztli.
In aquin ipan mochihuaya in cocoliztli toquichtin, ihuicpa monehtoltiaya, ihuicpa mihtoaya: “''inic onmaquiz in iyehuayo, inic itlan aquiz, in ihcuac ilhuiquixtililo''”; inin motocayotia tlacaxipehualiztli. Tlapainaltiayah, tetocayah, miequintin momanayah, mochintin ehuayotihuih, chichiyahuatihuih, chichipicatihuih, tzotzotlantihuih in tetocah, inic motlamauhtiliayah.
Quin nehcaliltiayah, quinnamiquih intiyacahuan, tlapepentin, tlatzonantin. Ihuan in ixquichtin zan papaquinih, in mihihuintiah, tlatlamatih, moquichnequih, moquichnehnequih, ahmiquizmauhqueh teca momotlanih, yaotlahueliloqueh. Oncan moyehyecoayah, moyaomamachtiayah, in iuh mihcalizqueh yaopan. Ompa mocahuayah in canin mihtoaya totecco.
Auh in totectin niman ye ic nohhuiyan tepan cahcalaquih, notlahtlaehuah, zapoicpalpan tlalilo quimocholcozcatia, quinxochineapanaltia, quimicpacxochitia, quintlahuantia. Auh intla acah cihuatl, totomonia, ixcocoyeya, niman quihtoa: “''ma nictlamaniliz in totec ihcuac quiza tlacaxipehualiztli''.
In inechihchihual, mizolnechimaleh, tenmaxaltic oltica, iyopitzon contlalitihcac maxaliuhqui, conmaquitihcac tlacayehuatl, iyehuayo malli, tzonchayahualeh, teocuitlanacocheh, zapocueyeh, tzitzileh, ichimal tlauhtehuilacachiuhqui, chicahuaztli in imac ihcac.
== Amoxtin ==
*Sahagún, Fray Bernardino de. (2006). ''Historia General de las cosas de la Nueva España''. "Colección sepan cuantos...". Editorial Porrúa. México, D.F., México 1985. ISBN 970-07-6492-3
[[Neneuhcāyōtl:Mexihcatl iteohuan]]
rzwkon6w0ii9jxyck8pjv0ntp0ul1ff
527572
527567
2026-07-04T08:06:52Z
Akapochtli
159
Agregar himno a la entidad
527572
wikitext
text/x-wiki
[[File:Xipe Totec 1 clean.jpg|thumb|250px|right|Xipe-Totec]]
Anahuatl iteouh, zapoteca in huel inteouh catca; noihuan mihtoa itech pohui yopimeh, itlan tlahtohcayotl ''Guerrero''. In itequiuh pohuia, in ixcoyan itlachihual, in ineixcahuil, ic temotlaya ic texoxaya, yehhuatl quitemacaya in totomoniliztli, pahpalaniliztli, zazahuatiliztli, ixcocoliztli, ixchichitinaliztli, ixtenpipixquiliztli, ixtamazolicihuiztli, ixnacapachihuiliztli, ixayauhpachihuiliztli, ixhuahuacihuiztli, ixtotolicihuiztli, ixtezcaicihuiztli.
In aquin ipan mochihuaya in cocoliztli toquichtin, ihuicpa monehtoltiaya, ihuicpa mihtoaya: “''inic onmaquiz in iyehuayo, inic itlan aquiz, in ihcuac ilhuiquixtililo''”; inin motocayotia tlacaxipehualiztli. Tlapainaltiayah, tetocayah, miequintin momanayah, mochintin ehuayotihuih, chichiyahuatihuih, chichipicatihuih, tzotzotlantihuih in tetocah, inic motlamauhtiliayah.
Quin nehcaliltiayah, quinnamiquih intiyacahuan, tlapepentin, tlatzonantin. Ihuan in ixquichtin zan papaquinih, in mihihuintiah, tlatlamatih, moquichnequih, moquichnehnequih, ahmiquizmauhqueh teca momotlanih, yaotlahueliloqueh. Oncan moyehyecoayah, moyaomamachtiayah, in iuh mihcalizqueh yaopan. Ompa mocahuayah in canin mihtoaya totecco.
Auh in totectin niman ye ic nohhuiyan tepan cahcalaquih, notlahtlaehuah, zapoicpalpan tlalilo quimocholcozcatia, quinxochineapanaltia, quimicpacxochitia, quintlahuantia. Auh intla acah cihuatl, totomonia, ixcocoyeya, niman quihtoa: “''ma nictlamaniliz in totec ihcuac quiza tlacaxipehualiztli''.
In inechihchihual, mizolnechimaleh, tenmaxaltic oltica, iyopitzon contlalitihcac maxaliuhqui, conmaquitihcac tlacayehuatl, iyehuayo malli, tzonchayahualeh, teocuitlanacocheh, zapocueyeh, tzitzileh, ichimal tlauhtehuilacachiuhqui, chicahuaztli in imac ihcac.
== XIPPE ICUIC TOTEC YOHUALLAHUANA ==
{{Cita|
<poem>
Yohualli tlahuana,
¿iz tleica timonehnequia?
Xiyaqui motlatia
teocuitlaquemitl xicmoquentiquetl. Ohuiya
Noteohua chalchimmama
tlacoapana itemoya oyi
quetzallahuehuetl ayi
quetzalxiuhcoatl
nechiya iquin ocauhquetl. Ohuiya
Ma niyahuiya niya niya polihuiz
ni Yohuatzin
chalchiuhtlah noyollo
ateocuitlatl nocon ya ittaz
noyol cehuizqui
tlacatl achtoquetl tlacuahuaya
otlacatqui yaotlahtoquetl. Ohuiya
Noteohua Centlacoxaya
ilihuizonoa
Ni Yohuatzin
motepeyocpa
mitz hual itta moteouh
Noyol cehuizqui
in tlacatl achtoquetl tlacuahuaya
otlacatqui yaotlahtoquetl. Ohuiya
</poem>
}}
== Amoxtin ==
*Sahagún, Fray Bernardino de. (2006). ''Historia General de las cosas de la Nueva España''. "Colección sepan cuantos...". Editorial Porrúa. México, D.F., México 1985. ISBN 970-07-6492-3
[[Neneuhcāyōtl:Mexihcatl iteohuan]]
5knxdo6qvgrrw8k0cp5wzl8pwe6ae7e
Chicomecohuatl
0
23978
527569
527538
2026-07-03T20:44:09Z
Akapochtli
159
Protegió «[[Chicomecohuatl]]»: Evitar vandalismo ([xikpatla=Zan macahualo ica neneltililli tequitiuhqueh] (indefinido) [Xiksaka=Zan macahualo ica neneltililli tequitiuhqueh] (indefinido))
527538
wikitext
text/x-wiki
[[Imagen:Chicomecóatl CódiceFlorentino.jpg|Thumb|right|240px|Chicomecohuatl ipan ''Códice Florentino'']]
'''Chicomecohuatl''' nozo ''Chicomecoatl'' yehhuatl ipan mixehuaya, quimixiptlatiaya in tonacayotl. Ihuan in zazo tlein inenca, iyolca macehualli, in ihua in cualo. Ihuan mihtoa va in yehhuatl Chicomecohuatl ca quichihua in ixquich tonacayotl: in iztac tlaolli, in coztic tlaolli, in xiuhtoctli, yahuitl, yauhnenel, tlaolpatlachtli, tlaolpicilli, tlaolpitzahuac, in xochicintli inin iuhquin ezhuahuanqui, niman cuappachcintli, momochcintli, in molquitl, cinmaitl ihuan in xilotl, in cacamatl in elotl. Niman mochi etl, huauhtli, chian; in ixquich in, iuh quihtoa ca moch yehhuatl quitemaca, in ihcuac iilhuiuh quitlacatilia, mochi ixpan quimanayah, quicuicatiah in huehuetqueh, calpolehqueh quitlacotoniliah.
Auh ihui in nechihchihualeh catca, mochi tlauhyo, centlauhyo: ixtlauhxahualeh, amacaleh, axochiacueleh, no pozolcacqueh, tonalchimaleh, tonatiuh chimaleh.
== Chicomecohuatl icuic ==
Ihuan ihcuac quixtiliaya iilhuiuh ipan [[Hueyi Tozoztli]] in macehualtin cuicayah:
{{Cita|
<poem>
''Chicomolotzin xa ya mehua''
''Ximihzotia, ¡a! ca Tonan''
''Titechicnocahuazqui''
''Ti ya huia mochan Tlalocan. ¡Owiya!''
''Chicomolotzin xa ya mehua''
''Ximihzotia ¡a! ca Tonan''
''Titechicnocahuazqui''
''Ti ya huia mochan Tlalocan. ¡Owiya!''
</poem>
}}
== Amoxtin ==
*Sahagún, Fray Bernardino de. (2006). ''Historia General de las cosas de la Nueva España''. "Colección sepan cuantos...". Editorial Porrúa. México, D.F., México 1985. ISBN 970-07-6492-3
[[Neneuhcāyōtl:Mexihcatl iteohuan]]
688lr7r774patgqxe7eyo53x7uezds5
Coatl
0
37982
527571
527417
2026-07-03T20:53:18Z
Akapochtli
159
/* Tequichihualiztli */ correcciones menores
527571
wikitext
text/x-wiki
{{Ahcopa}}
{{P1|[[{{PAGENAME}}|NCI]]}}
{{P2|[[Koatl|NHE]]}}
{{Tlani}}
{{Taxobox
|name = Coatl
|fossil_range = [[Cretácico]]: Axcan
|image =Snakes Diversity.jpg
|image_width = 220px
|image_caption =
|range_map = World.distribution.serpentes.1.png
|regnum = [[Yolcatl]]
|phylum = [[Chordata]]
|subphylum = [[Vertebrata]]
|classis = [[Sauropsida]]
|subclassis = [[Diapsida]]
|superordo = [[Lepidosauria]]
|ordo = [[Squamata]]
|subordo = '''Serpentes'''
|subordo_authority = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], [[1758]]
|subdivision_ranks = [[orden (biología)|Infraórdenes]] y [[Familia (biología)|familias]]
}}
Cateh miaquin yolcameh moihtoa '''coameh''', huehueyin huan tepitzintin; itlahqueh (cequimeh) patlahuaqueh huan ohcequin pitzahuaqueh. Itlahqueh techtlahyohuia, tlah mitztetexoz mitzcocoz huan pampa mitzmictiz. Pampa inan [[yolcatl]] cualli, techpalehuia, huan tlapalehuia canin yetoque. Tlah ahmo tiquinmauhtiz amitlah mitzchihuilizqueh. Ompa hueyaltepetl Mexico, coameh tiquimihtoah [[Teotl|teomeh]], ic cualtzintzintin. Aquihqueh otechyacanqueh, oquinpiyayah in teteoh itoca [[Quetzalcoatl]], huan inantzin itoca [[Coatlicue]]. Tlah ticnequi ocachi ticmatiz, huan tiquittaznequi itetlacuauhihcuiloliz, itetlaxin in tlen oquichiuhqueh in mexicah, xiya Centlacayotl huan Nemilizcayotl Tlalpantlaquicalli (Museo Nacional de Antropología e Historia).
== Nacayotl ==
[[Īxiptli:Crotalus horridus.jpg|thumb|left|[[Tepocolcoatl]].]]
Matiloh ahmo icxihuah. In cuitlatetepontli (cuitlatetepomomimecatl)<ref>Motlalia cuitlatetepontli iuh '''vertebra'''. Motlalia cuitlatetepomomimecatl iuh '''espina dorsal''' tlapohtiliztlahtolli in cuitlapantepotzchichiquilli.</ref> ahmo onoc tlatlanehui tlamantiliztli, zan yeh no hueyac tecpantli cuitlatetepontli, cecen omicicuileh yeceh ahmo ipan quechcuitlatetepontli ihuan in icuitlapil. Ahmo elpapalohuah.
Miac motlapoa ican ipampa camachalli iten ahmo omizalolli, oc zan tlazalolli ic olpica itzontecompan iuhqui huel motlapoa ican in ic quintoloz huehueyin ihuan motquitica yolqueh. Ca acatepozotl itlan, tlatepozcopa ic teohquiza itlacual; camachalpan mopia coatlantli noihuan quemmanian mochi omitl camihtic. In micoanih cocoah quipiah ome tlantli in tlein miac hueyeyica, yeh acaltic ihuan monechicoa ic pexontilli<ref>quihtoznequi '''grándula'''</ref> ic quichihua in micoani. Inin coatlantli mopatla oc ce yancuic.
Ce Chichitl (ihiyopexontilli)<ref>yancuic tlahtolli ic '''pulmón'''</ref> ahmo ihiyoquiza, in oc ce yeh cencah hueyac. Ahmo tzatzahtziliztli aceh quichihua ce quiquinaquiliztli zan imman in iquin yehuatl mozoma.
Ahmo ixquimiliuhcahuah in tlein itlachiyaya tlatoctiloni ihuan tetonalihtlacoh. Ca nelli in cequintin totomeh, cequintin cuecueyah ihuan oc tlamantin yolqueh catihcaqueh in ixpan coatl ipampa quimmauhcamictia.
Zan ica ehuapatlaz, mochi quimoquixtilia in iehuayo. Cequintin quitlaliah in coatetl, achi mochintin ahmo quimmocuitlahuiah in icoatehuan in icoatotontin. Oncah ome tlamantli in coatl: pahmictiani ihuan ahmo pahmictiani. Ahmo techcocoa imiquia intla nacacuani, matel intla calaqui in tez yez temamauhtic yez tecocoh, quicua in micoani in eztli.
Itech mexihcah in coatl ocatca ixiptla in atoyatl, in quiyahuitl, in tlatepetlaniliztli.
==Tlacualiztli==
Coameh tlacuah yolcatzintzin, quimichtin, ayolcameh, totochtin ihuan mimichtin.
==Tequichihualiztli==
[[Image:Mexico coat of arms.png|thumb|right]]
In coatl itlalmachiyo ipan [[Mexihco]], yolcatl ipan ichimal itech tlacatiyan, ipampa ihuehuehcamanaliz; quihtoa ce [[cuauhtli]] tlacua ce [[tepocolcoatl]] ahcopa ce [[nohpalli]] ipan tlalhuac ompa atezcatl tlen ca hueyi Altepetl Mexihco quihtoznequi Mexihco Tenochtitlan; mitohtiztli ipampa mexihcatlachihualiz.
===Tonalpohualli===
[[Imagen:Coatl.jpg|80px|thumb|left|Coatl]]
In mihtoaya cualli tonalli. In aquin ipan tlacatiyan quihtoaya ilhuileh, mahcehualeh yez, mocuiltonoz, onyez in quicuaz in quiz.
Auh in yohuac, in yaopan oquichtiz momahuizzotiz; auh intlah cihuatl huel motlacamatiz, huel motlayecoltia, quipiyaya in iteicneliz. Pochtecatl itonal. In [[Mixcoatl]] no [[Camaxtli]] iteohuan, tlatta tlapcopa.
== {{SeeAlso}} ==
* [[Yolcatl]]
* [[Cihuacoatl]]
* [[Quetzalcoatl]]
==Tlahtolcaquiliztiloni==
{{Notetag/end}}
<references/>
[[Neneuhcāyōtl:Hueyac tlahcuilolli]]
[[Neneuhcāyōtl:Yolcatl]]
hu24gpoib907qypn8gcnno42acbl96j