Huiquipedia nahwiki https://nah.wikipedia.org/wiki/Cal%C4%ABxatl MediaWiki 1.47.0-wmf.9 first-letter Mēdiatl Nōncuahquīzqui Tēixnāmiquiliztli Tlatequitiltilīlli Tlatequitiltilīlli tēixnāmiquiliztli Huiquipedia Huiquipedia tēixnāmiquiliztli Īxiptli Īxiptli tēixnāmiquiliztli Huiquimedia Huiquimedia tēixnāmiquiliztli Nemachiyōtīlli Nemachiyōtīlli tēixnāmiquiliztli Tēpalēhuiliztli Tēpalēhuiliztli tēixnāmiquiliztli Neneuhcāyōtl Neneuhcāyōtl tēixnāmiquiliztli TimedText TimedText talk Módulo Módulo discusión Evento Evento discusión Johann Sebastian Bach 0 1100 527791 526421 2026-07-07T12:39:59Z Akapochtli 159 Categorizar 527791 wikitext text/x-wiki {{Compositor |Nombre = Johann Sebastian Bach |Image = Johann Sebastian Bach.jpg |birthname = |born = {{HREf}} [[31 ic ēyi mētztli]], [[1685]]<br />[[Eisenach, Saxe-Eisenach|Eisenach]], [[Saxe-Eisenach]] |dead = {{HREf}} [[Tlachicōnti 28]], [[1750]]<br />[[Leipzig, Saxonia|Leipzig]], [[Saxonia]] |corrienteart = |instruments = |númobras = |obramásimport = }} '''Johann Sebastian Bach''' ([[Eisenach]], [[1685]] - [[1750]]), in huēyi [[Alemantlān|alemantēcatl]] [[cuīcapixqui]]. Teutōntēcatl cuīcachīhuani, ōtlacāc īpan [[21 ic ēyi mētztli]], [[1685]] xihuitl, īpan cē teutōncoyoāltepētl ītōcā [[Eisenach]]. === Tlacatiliztli === Itahtzin īhuān mochīntīn ihuēhcacolhuan cuīcachīhuantin. Ihcuāc yehhuātl oquimpiyāc chiucnāhui xihme, ītah īhuān īnān omic, huān yehhuātl ōya chāntiti cē iihni ināhuac, yehhuātl Johann Sebastian iihni oquitzotzonac [[ēhuatlapītzalhuēhuētl]] <!--órgano--> īpan cē teōcalli īpan [[Ohrdruf]] āltepētl. Cē cuīcachīhuani ītōcā [[Georg Böhm]] ōquimachti quitlatzotzonaz ēhuatlapītzalhuēhuētl, huān Bach miac cualli momachtiani, yehhuātl ocachi cualli ōquitlatzotzonaz quēnahmo amaquin ōmpa. Johann Sebastian Bach miac huēyi cuīcachīhuani, yehhuātl oqui tlahcuillōc preludiomeh, fugameh, huān miac occequīntīn barrocoh cuīcatin. Ōquimonāmicti achtopa īca [[Maria Barbara Bach]], huān yehhuātl ōquipix chicuēyi pīpiltin. Ihcuāc Maria Barbara ōmic, Bach ōquimonāmicti īca [[Anna Magdalena Wilcke]]. Ihcuāc Bach īnāhuac Anna Magdalena, ōquitlamic cē huēyi āmoxtli ītōcā ''El Clave Bien Temperado'' huān oquichi ocachi huēyi ēhuatlapītzalhuēhuētl cuīcatin. === Miquiztli === Johann Sebastian Bach īnemiliztli ōtlamic īpan [[Tlachicōnti 28]], [[1750]] xihuitl, ihcuāc yehhuātl ōquipiaya yēmpohualmacuīlli xihmeh. ==No xiquitta== == {{Links}} == {{DEFAULTSORT:Bach, Johann Sebastian}} [[Neneuhcāyōtl:Tlacah]] 8mzndljivpb75ckhbtchz7nyf144oih Wolfgang Amadeus Mozart 0 1102 527782 526584 2026-07-07T12:16:04Z Akapochtli 159 Categorizar 527782 wikitext text/x-wiki {{Tlahcuilolli-AUT}} {{Compositor |Nombre = Wolfgang Amadeus Mozart |Image = Wolfgang-amadeus-mozart 1.jpg |birthname = Johann Chrysostom Wolfgang Amadeus Mozart |born = [[27 ic cē mētztli]], [[1756]]<br />{{HREf}} [[Salzburg]] |dead = [[Tlamahtlācōnti 5]], [[1791]] <small>(35)</small><br />{{HREf}} [[Viena]] |corrienteart = |instruments = |númobras = |obramásimport = }} '''Johann Chrysostom Wolfgang Amadeus Mozart''' ([[1756]] - [[1791]]) ītōca huēyi [[cuīcapixqui]]. Īpan [[1785]] xihuitl, In [[austria]]tlācatl Wolfgang Amadeus Mozart quichalia ōme ītequiuh: ''Don Giovanni'' īhuān ''Le Nozze Di Figaro''. == Nō xiquitta == * {{AUT}} {{DEFAULTSORT:Mozart, Johann Chrysostom Wolfgang Amadeus}} [[Īxiptli:W_A_Mozart_at_34c.jpg|thumb|W.A. Mozart 1790]] [[Neneuhcāyōtl:Tlacah]] esyohaw2dg3ypj0ca4kl6s367p21ysg 527783 527782 2026-07-07T12:17:21Z Akapochtli 159 Arreglos 527783 wikitext text/x-wiki {{Compositor |Nombre = Wolfgang Amadeus Mozart |Image = Wolfgang-amadeus-mozart 1.jpg |birthname = Johann Chrysostom Wolfgang Amadeus Mozart |born = [[27 ic cē mētztli]], [[1756]]<br />{{HREf}} [[Salzburg]] |dead = [[Tlamahtlācōnti 5]], [[1791]] <small>(35)</small><br />{{HREf}} [[Viena]] |corrienteart = |instruments = |númobras = |obramásimport = }} '''Johann Chrysostom Wolfgang Amadeus Mozart''' ([[1756]] - [[1791]]) ītōca huēyi [[cuīcapixqui]]. Īpan [[1785]] xihuitl, In [[austria]]tlācatl Wolfgang Amadeus Mozart quichalia ōme ītequiuh: ''Don Giovanni'' īhuān ''Le Nozze Di Figaro''. == Nō xiquitta == {{DEFAULTSORT:Mozart, Johann Chrysostom Wolfgang Amadeus}} [[Īxiptli:W_A_Mozart_at_34c.jpg|thumb|W.A. Mozart 1790]] [[Neneuhcāyōtl:Tlacah]] tks28a795s7t28c4hxyptfr40uk1a3c Jesucristo 0 2447 527790 527344 2026-07-07T12:38:02Z Akapochtli 159 Categorizar 527790 wikitext text/x-wiki {{Ahcopa}} {{P1|[[{{PAGENAME}}|NCI]]}} {{P2|[[Jesucristo (nhe)|NHE]]}} {{Tlani}} {{Tlacatl |Tocaitl = Jesucristo |Tlaixcopinalli = Christ Carrying the Cross 1580.jpg |Ontetocaitl = ישוע (Jesus Nazareth) |Tlacatiliztli = [[0]]<br />[[Belen]], [[Roma Emperadoryotl]] |Miquiztli = [[30]]<br />[[Ierusalem]], [[Roma Emperadoryotl]] |Machiztli = |Neitlaniliztli = |Achtocahuitl = [[30]] - [[āxcān]] }} '''Jesucristo''' ([[greciatlahtolli]] ''Ἰησοῦς Χριστός'', ''Iēsous Christós'', [[caxtillantlahtolli]] ''Jesucristo''), no itoca Jesutzin itech Nazaret, Jesus nozo ica caxtillantlahtolli ''Jesús de Nazareth''. In tachcauh tlacatl in netlacentequililiztli ihuan tocayeh in centlalticpac. Ic in achi mochintin in in cristianotocaitl, yeh in Dios ipiltzin ihuan inohmah inacayotiliz in Dios. Itenyo ipal in neltococapan in tlen ― imiquiztica huan inezcaliliz― oquimmaquixtih in tlacameh. In judiotemachtiliztli nozo judeanemachtilli ahtlamocuitia in iteucyo, in tlen ahmomomatiliztli in Dios. In Islam neltococayotl, yeh motenehua Isaac, ce ipan in achtopaihtoanimeh. Ipan in 'tlapanahuiliz in tlaneltocanimeh, in Jesucristo yehhuatl in iPiltzin In Toteucyo ihuan inenacayotiliz in inohmah Toteucyo. Iipan huetziliz ono no ipan in tlatocaliztli itech ca, ica imiquiliztzin ihuan tetoquilih inenohmayolitiliz, quicuitlatzacuiliz in tlachihualli tlacatl. In judeanemachtilli quicentlaza in iteucyo, ca yehhuatl teixnamiquini ica itlaman in teuctzin. Ipan in mahomanemachtilli, in oncan ixmacho in iuh Isa, ittoqueh cemeh ontlachianimeh oc ye ittitilonimeh. Ipan in nematiliztli tlapanahuiliztica ipan nemoayan nemachtilcalotl, tlanelhuayotilli ipan ce tlaixpohualiztli tlahtolmelahualizotl itech in tlahcuilolli itechpa iixneciliz, Jesutzin de Nazareth yehhuatl catca ce tetlaneltoquitiani judeatlacatl ca yoltinen inic ipeuhca itech mahcuilpohualxihuitl I ipan in tlalli itech Galilea ihuan Judea, ihuan mazolo ipan Jerusalen inahuac in xihuitl 30, itzintlan itepan ihcaliz in Poncio Pilato. In tlein mixmati itech Jesutzin tlazohcacea achi zan iyoh itech in tlamanitiliztli motecpichoani —mahcihui tenehualo ipan nehnelhuatl ahmo cristotocalizotl—, macheh itech in tlayehyecohtli ipal itlayocoyaliz in teotlahcuilolli tlatzinquixtilizotl, tlamachioantli, ipan nematiliztli tlapanahuilizotl, inahuac cempohualli ommahtlactli nozo ompohualli xihuitl, in iuh tepiton, zatepan imiquiliz in Jesutzin. == Jesus ipan in Yancuic Nemiquiznahuatiliztli == In tlaixcopinalli niman ye ic yehuatl ce izazanil in iyoliliz in Jesus ihuih in iuh ixneci ipan in nahui teotlahcuilolli tlatocahtli<ref>In tlahtolli ''tlatocahtli'' quinezcayotia ica españatlahtolli ''englobado'' nozo ''incluido''. ''Englobar (una cosa)'' , ''meter'', ''introducir'', <u>''plantar''</u>, <u>''enterrar''</u>, ''sembrar'', ''cubrir'', ''acompañar (una cosa / a alguien)'', ''abarcar'', ''comprender'', ''creer'', ''pensar'', ''fingir'', ''contener'' nozo ''incluir'': toca, nitla- / tuca, nitla- (/ nite-). Ma xiquixpohua inin tlahcuilolli: <<La soberbia <u>todo lo (gobierna / abarca)</u>, todo lo favorece: lo negro, la suciedad, el vicio: In nepoaliztli <u>ixquich quitoca</u>, ixquich in quinahnamiqui: in tlictic, in catzahuac, in tlahuelilocayotl (Andrés de Olmos, Tratado sobre los Siete Pecados Mortales, ixtli 10-11, iamoxchihualiz in Georges Baudot, UNAM, inic 1996).</ref> ipan in Yancuic Nemiquiznahuatiliztli, tlattalli in iuh amoxtli teoyoh ipan mochi in tetlanextililiztli ''cristotocalizotl''. In zanilli teotlahcuilotl yehhuatl in ipehualiz tachcauh ipal in iteixmatiliz in Jesutzin, ihuan quitzintia in tlehcoayan itech in tlahtolmelahualiztli ca itechpa itlacauh quichihuah in nepapan iquiyouh in cristotocaliztli. Macihui quitocatahci nelli, quitenquixtia nelhuayotica in itlaneltocaliz in tecentlaliliztli ''cristotocalizotl'' ipan in cahuitl ipan ca inin tlahcuilolli ihcuiloloc, ihuan in iixnexiliz ca<ref>In tlahtolli ''ca'' quihtonequi ica españatlahtolli ''que''. Ma xiquixpohua inin tlahcuilolli: <small><<Habéis de saber <u>que él</u>, el adulterio quiere decir dormir en lugar de otro o acceso en cama de otro: Anquimatizqueh <u>ca yehuatl</u> in tetlaximaliztli quihtoznequi tecochian ahnozo tepehpechahciliztli (Andres de Olmos, ''Tratado sobre los Siete Pecados Mortales'', ihixtli 124-125, iamoxchihualiz in Georges Baudot, UNAM, inic 1996)>></small>.</ref> quinihcuac <ref>''quinihcuac'' quihtoznequi ''entonces'' nozo ''por entonces''</ref> quittayah<ref>In tlahtolli ''quittayah'' quihtoznequi ica españatlatolli ''percibían (de alguien)'', ''tenían'', ''consideraban'', ''juzgaban''. Ma xiquixpohua inon: <u>https://web.archive.org/web/20150929190826/http://www.wordreference.com/sinonimos/tener</u>.</ref> in Jesutzin Nazaret. === Itlacatiliz ihuan ipiltiyan === [[Image:Raffael 050.jpg|thumb|In Teoyoh Cencalli (Jose, Maria ihuan Jesus, intloc Isabel ihuan ipiltzin [[Juan Bautista]], iezhuan<ref>''Teezhuan'' quinezcayotia ''parientes'' (Andrés de Olmos, ''Tratado sobre los Siete Pecados Mortales'', ixtli 42-43, iamoxchihualiz in Georges Baudot, UNAM, inic 1996).</ref> in Jesutzin ipan in iTeotlahcuilol in [[Lucas]]. Itlatlapalhuiliz in [[Rafael]], inic 1507.]] In zanilli[33] pohuini itech [34] in ipiltiliz ihuan ipiltian in Jesus huitz itech zan iyoh in iTeotlahcuilol in Mateo (1,18-2,23) ihuan itech in Lucas (1,5-2,52). Ahmo oncah zanilli iuhqui ipan in inteotlahcuilol in Marcos ihuan Juan. In intlaquetzaliz[35] in Mateo ihuan Lucas netech mixnamiqui[36]: Ipan Mateo, Maria ihuan inamic, Jose, mochantiah (quilmach, yehica ahmo zaniltihua[37] ahtle[38] ohtoquiliztli) ipan Belen. Maria moyetztatehua[39][40] otztli ihuan Jose quiyolpepena[41] quimacahciz[42], zan[43] ce ilhuicatlaihualli[44] quicaquiltia[45] ipan temictli ca in iotztiliz in Maria yehhuatl itlachiuh in Teoyoliatl Yecnemilizeh ihuan quiyolteohuia[46], ica in itlahtol in ontlachiani Isaias, ca ipiltzin yehhuatl yez in Temaquixtilani[47] ca quitztoqueh[48] in judeatlacah. Cequintin nahualtin[49] itech Tlacopa ahcicoh ompa Jerusalen inic quihtlanih ipampa in «itlahtohcauh in judeatlacah ca quiyecoa inic tlacatiz» ica in cealiztli inic quimoteotiz, in tlein quitequipachoa in tlahtoani itech Judea, Herodes in Hueyi, ca quicentlalia tlayecoz[50] ica in chihualoni moteixnamictiani. In nahualtin, tlayacantiltin ipampa ce citlalli, ahcicoh ompa Belen ihuan quiteotiah in conetl. Yancuican, in ilhuicatlaihualli quihualmomachitia in Jose (Mt 2,13) ihuan quinohnotza itech in tetohtotzani[51] tetohtoquiliztli itechpa[52] Herodes, ipampa in tlein in cencalli tetlalcahuia[53] ompa Egipto ihuan monactia[54] oncan ixquichca in imiquiliz in tlahtoani (oc ceppa tlatlaixihmachtilli[55] itech Jose[56] itechpa in ilhuicatlaihualli[57], ca iixpan huitz ye eppa: Mt 2,19-29). Niman, Jose mocallotia itloc icencal ipan Nazaret, ipan Galilea. Ipan in iteotlahcuilol in Lucas, Maria ihuan Jose mochantiah ipan in ialtepeuh galileayotl in Nazaret. In itlahtollo in inepilhuahtiliz[58] in Jesutzin moxinepanoa[59] nican itloc in inepilhuahtiliz in Juan Bautista ―yehica ipan inin teotlahcuilolli Maria ihuan Isabel, inantzin in Bautista, yehhuantin teezhuan[60]― ihuan ipiltiliz in Jesus ixihmachtiloc in Maria itechpa in ilhuicatlaihualli Gabriel (in tlein mixmati in iuh Tetlaixihmachtiliztli: Lc 1,26-38). In tlacateuctli[61] Augusto quitenahuatia[62] ce tetocaamatlaliliztli[63] ipan in catlein cecentetl monequi mihcuiloz ipan itlal in piltiliztli ihuan Jose monequi ohtocaz ompa Belen, ipampa yelohuaz tlaquixtiani[64] itech inin tlalli. Jesutzin tlacatia ipan Belen inoc cateh itech ohtoquiliztli ihuan mahuiztililo intechpa ichcapixqueh. Lucas cahxiltia[65] oc no nalquizani[66] zanilli itech itexipinehuayotequiliz[67] in Jesutzin, itech itemanaliz ipan in Teocalli[68] ihuan ineahxitiliz itech[69] in neltiliztenohnotzanimeh[70] ipan in teocalli itech Jerusalen, ipan ce ohtoquiliz tlachihualli[71] ica ontlaehualiztli[72] in Pascua[73], in ihcuac quitecpancapohua mahtlactli omome xihuitl. Ipan in inteotlahcuilol in Mateo ihuan in Lucas neci in ome itech quizaliz[74] in Jesus (Mt 1, 2-16; Lc 3, 23-38). In itech quizaliz in Mateo tlehco ixquichca in teyacanqui[75] Abraham, ihuan in itech quizaliz in Lucas ixquichca Adan, in tlayacatia oquichtli ipan in Pehualiztli[76]. Inin ome tetech quizaliztli yehhuatl neneuhqui[77] intzalan Abrahan ihuan David, auh mixnamiqui[78] zatepan inin tlatzacuia, yehica in in Mateo quichihua in Jesus tetoquiliani itech Salomon, inoc ca, ipan Lucas, ihuehuemecayo huallazqui itech Natam, oc cequi in ipiltzihtzinhuan in David. Ipan in ome netlahtolpepechtiliztli[79], in monextia yehhuatl in itechiuhcayo[80] in Jose, mahcihui ca, ipan in izanil in ipiltian, yehhuatlin zan yehhuatl oyezquia[81] itahtzin neteconeuhtilizotl[82] in Jesutzin. === Tecuaatequiliztli ihuan maxalihuiliztli === [[Image:Piero, battesimo di cristo 04.jpg|thumb|Itecuaatequiliz in Cristo, itlatlapalhuiliz in Piero della Francesca.]] In iahxihualiz in Jesutzin yolteohuiloc[83] itechpa Juan Bautista (ihuehcapa teiccauh, ipan in iTeotlahcuilol i Lucas), itechpa in aquin Jesutzin ocuaatequiloc ipan in atoyatl Jordan. Inoc in tecuaatequiliztli, in iyoliauh in Toteucyo, huiloteuh, temoc ipan Jesutzin, ihuan mocac itozca in Toteucyo. Ipan in Teotlahcuilolli tlatzinquixtilizotl[84], in Teoyoliatl quihuicac in Jesus ompa in xallah[85], in oncan mozauh[86] inoc ompohualli tonalli ihuan quipanahuih in maxalihuiliztli in tlein cuacueloloc[87] itechpa in Teoyaotl[88]. Ahmo motenehua inin tlachihualiztli ipan in iTeotlahcuilol in Juan. Zatepan Jesus euh[89] ompa Galilea, mocallotih ipan Cafarnaun, ihuan peuh inic quitecaquiltiz[90] in iahxihualiz in iTlahtohcayo in Toteucyo[91]. === Nemiliztli ixihmachoni === Tlaahxiltilli[92] itechpa itenematilizcuicahuan[93], Jesutzin nehnen ipan in itlahtlal[94] in Galilea ihuan Judea inic quitecaquiltia in Teotlahcuilolli ihuan inic quichihua miyac tlamahuizolli[95]. In itlatecpanaliz in itlachiuh ihuan itlanohnotz[96] in Jesutzin mocuepa[97] ipan in nepapan[98] zanilli teotlahcuilotl[99]. Ahno moteneuhtiuh quexquiccauh huehcauh[100] inemiliz ixihmachoni in Jesutzin, macihui in Iteotlahcuilol in Juan quitenenhua ca Jesus quiteochiuh[101] in 'tlamahuiztiliz[102] xiuhyotl[103] in Pascua[104] judeayotl (Pésaj) ipan Jerusalen ipan eyi immanyotl[105]. Tel in teotlahcuilolli tlatzinquixtilizotl[106] quitenehua zan iyoh in iilhuiuh in Pascua ipan in tlein Jesutzin nemazoaltiloc[107]. Hueyi ixeliuhcayo[108] in itlachiuh in inemiliz ixihmachoni in Jesutzin tlaquetzalli[109] ipan in teotlahcuilolli, quimocuilia[110] in iuh ittaliztli[111] in itlal cetlancayotl[112] itech Galilea, ipan in iyahualiuhcan[113] in hueyatl Tiberiades, nozo aoztoc[114] Genesaret, macheh in altepetl Cafarnaum, zan noihuan occequi, in iuh Corozain nozo Betsaida. No ihuan onteittac, ipan in huitztlan itech in tlalli, callah[115] in iuh Cana nozo Nain, ihuan in altepemaitl[116] ipan in tlein omizcaltiaya[117], Nazaret, in oncan celiloc ica tezomaliliztli[118] itechpa in huehcauhqueh itechanehcahuan[119]. Itetlamachiztiliz[120] tohtocac[121] noihuan ompa Judea (ipan in iTeotlahcuilol in Juan, onteittac ipan Jerusalen ipan eyi immanyotl[122] niman in ipehualiz in inemiliz ixihmachoni), ihuan itech catca ipan Jerico ihuan Betania (in oncan quiyolitih[123] in Lazaro). Quicuic[124] in tachcauh inic itenematilizcuicahuan[125](tlatocayotiltin[126] ipan in teotlahcuilolli «itlazohhuan»[127]; ica greciatlahtolli, "titlantin"[128]), ipan tlapohualli itech[129] mahtlactetl omontetl, in itzallan in callah itech Galilea. Ipan in tlatzinquixtilizotl[130] motenehua in tlamachiyotiliztli[131] tlatoquilih[132]: Simon, tlatocayotilli Pedro ihuan iteiccauh Andres; Santiago (in ipiltzin in) Zebedeo ihuan iteiccauh Juan; Felipe ihuan Bartolome; Tomas ihuan Mateo in tequinechicoani[133]; Santiago (in ipiltzin in) Alfeo ihuan Judas Tadeo; Simon in Zelote ihuan Judas Iscariote, in aquin zatepan quitlapiquiaya[134] in Jesutzin (Mt 10,2-4; Mc 3,16-19; Lc 6, 13-16). Tetlamachiztih[135] iuh[136] ipan judeateocalli[137] in iuh in ilhuicatl[138] tlatlapouhtli[139], ihuan in tetehuilacachtic[140][141] itloc mopalhuiaya[142] inic quicaquiz in itlahtol. Itzalan itlatlahtlauhtiliz[143], mopihpiloa[144] in tenyoh Tlahtolli itech in Tepetl[145] , ipan in iTeotlahtol in Mateo (Mt 5-7). Mo palehuih[146] miecpa neixcuiltilli[147] inic quitenquixtiz[148] in itenematilizcuicahuan[149] In iTlahtohcayo in Toteucyo. In itlahtolmachio in Jesutzin yehhuatl nalquizani[150] zanilli[151] ca itlahtolpepechtiliz[152] yehhuatl[153] ichtacayoh[154] (miecpa monequi zatepan tenquixtiloz itechpa Jesutzin). Quimocuilia ipan ipanocayo[155] ce tlahtolpepechtiliztli[156] nechcapacayotl[157] ihuan neci zan iyoh ipan in teotlahcuilolli tlatzinquixtilizotl. Itzalan in quitlacempanahuia inic tenyoh itech cah in itlatlaquetzal in tlapixoani[158] (Mt 13,3-9; Mc 4,3-9; Lc 8,5-8), ca inezcayotiliz quitenquixtia Jesutzin niman ic; in ineixcuiltil in pitztli[159] ca ixhua (Mc 4,26-29); in (inexcuiltil) in iach[160] in mostaza (Mt 13,31-32; Mc 4,30-32), in (itlahtolmachio) in cizaña (Mt 13,24-30), in in ichcatl mixpoloani[161] (Mt 18,12-14; Lc 15,3-7), in ineixcuiltil in tlacohtli[162] ahtetlaocoliani[163] (Mt 18, 23-35), in in tlaaxqueh[164] tlaihualtin ompa in xocomecamilli (Mt 20,1-16), in (itlahtolmachio) in omextin tepiltzihtzinhuan (Mt 21,28-32), in (itlahtolmachio) in xocomecamilchihuanimeh[165] tlacamictianimeh[166] (Mt 21,33-42; Mc 12,1-11; Lc 20,9-18); in (itlahtolmachio) in tlacoanotztin[167] itech in nemanamictiliztli[168] (Mt 22, 1-14), in in mahtlactetl ichpochtin[169] (Mt 25,1-13), in in talento[170] (Mt 25,14-30; Lc 19,12-27). Ome itzalan in quipanahuia inic tenyoh neci zan iyoh ipan in iteotlahcuilol in Lucas: tlahtoa[171] itech in itlahtolmachio in cualli samariatlacatl (Lc 10,30-37) ihuan in tepiltzin pródigo (Lc 15,11-32). Ipan in tlahtolmachiotl, quiyehyecoa Jesutzin miecpa ixiptli relacionadas ica in yoliliztli millotl[172]. Quipix[173] teixnamiquiliztli[174] ica itloc moquetzanimeh[175] in cequih in quicempanahuia inic ittitiloni[176] icenquizaliz[177] teoyoh[178] in judeanemachtilli[179], ihuan huel macheh inhuic[180] in tlacanexqueh[181], in aquihqueh quiteilhuih[182][183] in tlacaneciliztli[184] ihuan inic[185] ahmo quimocuitlahuiz[186] in quicempanahuia inic ittitiloni[187]itech in Tora[188]: in melahuacayotl[189], in tetlaocoliztli[190] ihuan in netlacuauhquetzaliztli[191] (Mt 12, 38-40; Lc 20, 45-47). In itlanextiliz[192] in itlanohnotzaliz itech yeya ipan in netentlapaltililiztli[193] ipan in tetlazohtlaliztli intech in yaomeh (Mt 5,38-48; Lc 6, 27-36) in iuh ipan itech pachihuiliz[194] huel pachihuini itech[195] Toteucyo in aquin quitocayotiaya ica aramtlahtolli[196] ica in tlahtolli[197] cencallotl[198] Abba (Tetahtzin) ca ahno Marcos (Mc 14,36) ahno Pablo (Rm 8, 15; Gal 4, 6) quicuepah. Mihtoa itech[199] ce Teotl tetech pachihuini ca quintemoa in tlachicohuiltin[200], in tlapacholtin[201] (Lc 4, 18) ihuan in tlapilchihuanimeh[202] (Lc 15) inic quimaniliz[203] itlaocol[204]. In itlatlauhtiloca in Totahtzin (Mt 6,9-13: Lc 11,1-4), ca quimixtlatilih[205] quiyehyecoz[206] in itetlazohtlacahuan[207], yehhuatl machoni[208] itlanohnotzaliz[209] inin itech pachihuiliz[210] in Toteucyo achto tlatenehualli. ===Tlamahuizolli tlanohnotztli ipan in teotlahcuilolli=== [[Image:Giotto di Bondone 021.jpg|thumb|''In ineyolitiliz in Lazaro'' itechpa [[Giotto]] di Bondone (mahcuilpohualxihuitl XIV]] Ipan[92] in teotlahcuilolli, inoc[93] itetlayecoltiliz[94] Jesutzin quichiuh nepapan[95] tlamahuizolli. Ipan tlacempoaliztli[96], ipan in nahui teotlahcuilolli teocaltlatlalizotl[97] mopohua cempohualtetl onchicontetl tlamahuizolli, itech in catlein[98] mahtlactli onnahui yehhuatl[99] tehuelquetzaliztli[100] itech nepapan[101] cohcoliztli[102], macuilli nahualtlahtoliztli[103], eyi teyolitiliztli[104], ome tlamahuizoll ica[105] ixneciliztli[106] yuhquizani[107] ihuan eyi nezcayotl[108][109] ixquihquizani[110]. In teotlahcuilolli[111] quipohua[112] in tlatoquiliani[113] tehuelquetzaliztli[114] mahuizauhqui[115] tlachiuhtli[116] itechpa Jesutzin: 1. Quipahtilih[117] itlepohpocaliz[118] in imonnan[119] in Pedro, ipan ichan ipan Cafarnaum, inic quicui itech imahtzin[120] (Mc 1,29-31; Mt 5,14-15; Lc 4,38-39). 2. Quihuelquetz[121] ce teocohcox[122] galileatlacatl ica[123] in tlahtolli ihuan in itetlatzitzquililiz[124] in imahtzin[125] (Mc 1,40-45; Mt 8,1-4; Lc 5,12-16). 3. Quihuelquetz ce nacayomihmicqui[126] ipan Cafarnaum ca ixihmachtiloc[127] ipan ce cacaxtli[128] ihuan in aquin oquipohpolhuiaya[129] itlahtlacol, inic quinahuatia[130] ca moquetzani[131] ihuan huiani[132] ompa ichan (Mc 2, 1-12; Mt 9,1-8; Lc 5,17-26). 4. Quihuelquetz ce tlacatl ica [133] in tlalocpan[134] ipan ce judeateocalli[135], ica in tlahtolli (Mc 3,1-6; Mt 12,9-14;Lc 6,6-11). 5. Quipahtilih[136] ce cihuatl ca quipihpitza[137] ezmoloniliztli[138], ca mohuelquetz inic quitzitzquiliz in itlaquen in Jesutzin (Mc 5,25-34; Mt 9,18-26; Lc 8,40-56). 6. Quipahtilih ce tzatzanontli[139] ipan in Decapolis inic caquia[140] in imahpilhuan ihtec in inacaz, inic chicha[141], inic quitzitzquia in inehnepil[142] ihuan inic quihtoa[143]: «Effata», ca quinezcayotizquia ‘ximotlapo’[144] (Mc 7,31-37). 7. Quihuelquetz ce ixtepetla[145] ipan Betsaida inic quitemili[146] chichitl ipan iixtelolo ihuan inic quitemilia in imahtzin (Mc 8,22-26). 8. Quihuelquetz in Bartimeo, in ixpopoyotl itech Jerico (Mt 20,29-34; Mc 10,46-52; Lc 18,35-45). 9. Quihuelquetz huehcapa[147] in iahach[148] in centurion[149] itech Cafarnaum (Mt 8,5-13, Lc 7,1-10, Jn 4,43-54; Jn 4,43-54). 10. Quipahtilih[150] ce cihuatl ca itech catca tepotzo[151] ihuan ahmo momelauhtahcia[152], ica in tlahtolli ihuan ica in itetlatemililiz[153] in imahtzihtzinhuan[154] (Lc 13,10-17). Inin tehuelquetzaliztli mochiuh[155] noihuan in tlalocpan[156] ihuan ipan ce judeoteocalli[157]. 11. Quihuelquetz ce chiahuizayoh[158] in tlalocpan[159], ipan inchan cemeh in tachcahuan[160] tlacanexqueh[161] (Lc 14, 1-6). 12. Quinhuelquetz[162] mahctlactetl teocohcoxqueh[163], ca mixnepanoh[164] itech ohtli ompa Jerusalen, ica in tlahtolli (Lc 17,11-19). 13. Quipahtilih[165] ce oquichtli ca cahxiltiaya[166] ompohualtetl onchicuetetl xihuitl cohcoxqui, ipan Jerusalen, in tlalocpan[167] (Jn 5,1-9). 14. Quihuelquez ce ixtepetla[168] itech piltiliztli[169] inic itech quimatiloa zoquitl ihuan chichitl[170], zatepan in catlein[171] quinahuatih[172] mopacaz ipan iacax in Siloe[173] (Jn 9,1-12). Ipan in teotlahcuilolli teocaltlatlalizotl[174] ixneci, n(i)-[175] macuilli zanilli[176] itech itehualquixtiliz[177] in teoyoliameh[178] tlahtlacolcatzahuac[179] (nahualtlahtoliztli[180]) quichiuh[181] itechpa Jesutzin[182]: 1. Quihualquixtih[183] ce teoyaotlin tlahtolli teoyaotl quinezcayotia ica españatlahtolli ipan in judeateocalli[184] itech Cafarnaum (Mc 1,21-28; Lc 4,31-37). 2. Quihualquixtih ce tlacatecolotl ipan in tlalli[185] itech Gerasa (Mt 8,28-34; Mc 5,1-21; Lc 8,26-39). 3.Quihualquixtih occequi ca quimocuiliaya[186] in tecihuaconeuh in ce cihuatl sirofeniciatlacatl (Mt 15,21-28; Mc 7,24-30). 4. Quihualquixtih occequi ca quichihchinatzaya[187] ce cuehcuechmicqui[188] (Mt 17,20-24; Mc 9,14-27; Lc 9,37-43). 5. Quihualquixtih ce «teoyaotl nontli» (Lc 11,14; Mt 12,22). Oc no, oncah nepapan[189] tlahcuilolli[190] ca quichihua tlatenehualiztli[191] ica ixneciliztli[192] tlatematini[193] in itenahualtlahtoliz in Jesutzin (Mc 1,32-34;Mc 3,10-12). Ipan in teotlahcuilolli[194], Jesutzin quichiuh eyi teyolitiliztli[195]: 1. Quiyolitih ce cihuaconetl ica mahtlactetl omontetl xihuitl, in itecihuaconeuh in Jairo (Mc 5,21-24, Mt 9,18-26, Lc 8,40-56). Jesutzin quinelihtoh[196] ca in cihuaconetl ahmo itech catca[197] micqui, zan yeh icel cochqui (Mt 9,24;Mc 5,39;Lc 8,52). 2. Quiyolitih in iteconeuhtzin in icnocihuauh[198][199] in Nain (Lc 7,11-17). 3. Quiyolitih in Lazaro itech Betania[200]. (Jn 11,1-44). Jesutzin quichiuh noihuan, ipan[201] in teotlahcuilolli, ome tlamahuizolli[202] ica ixneciliztli[203] yuhquizani[204], ipan in tlein quinextia[205] in itlazohcacealiz[206] in chicahuacayotl yuhquizani[207] (in hueyatl ihuan in ehecatl) itzintlan iteixmauhtiliz[208]: 1. Jesutzin quinahuatih in ahtlahtlacamahmaniliztli[209] ca cehui[210] ihuan inin[211] tlazohcacea[212] (Mt 8,23-27; Mc 4,35-41; Lc 8,22-25). 2. Jesutzin nehnen ipan[213] in atl (Mt 14,22-33; Mc 6,45-52; Jn 6,16-21). Eyi machiotl[214] ixquihquizani[215], ca quimocuilia ce tlanezcayotiliztli huel[216] ixihmachtililoni[217]: 1. Tlamiequililiztli[218] itech in yoltextli[219] ihuan intech in mihmichtin. Yelohua[220] in icel[221] in mochin[222] in itlamahuizol in Jesutzin ca ihcuiloloc itechpa in izqui[223] in teotlahcuilolli (Mc 6,32-44; Mt|14,13-21; Lc 9,10-17; Jn 6,1-13). Mochihua[224] ipan ome immanyotl[225] ipan in iTeotlahcuilol Marcos (8,1-10) ihuan in iTeotlahcuilol in Mateo (15,32-39). 2. In michmaliztli[226] ahneltoconi[227] (Lc 5,1-11; Jn 21,1-19). 3. In tlacuepaliztli[228] itech in atl[229] ipan xocomecaayotl[230] ipan in nemanamictiliztli[231] itech Cana (Jn 2,1-11). Ipan inin cahuitl[232], in neltiliztenohnotzanimeh[233], tlacanexqueh[234] ihuan occequintin, quitlamih[235] itech ce tetlapiquiliztli[236] itloc in Tlacatecolotl[237] inin teixmauhtiliztli[238] inic quihualquixtiz[239] in teoyaohuan. Jesutzin momapatlac[240] neixnahualiztica[241] ihuic[242] inin teteilhuiliztli[243]. ipan in zanilli teoihcuilolotl, Jesutzin ahmo zan quimocuilia in teixmauhtiliztli itech quihualquixtix teoyaohuan, zan yeh ca quimacac inin teixmauhtiliztli in itetlazohtlacahuan. Noihuan[244], motenehua in iimmanyo[245] in ce oquichtli ca, in ahtle[246] yelohuaz itenematilizcuini[247] in Jesutzin, quihualquixtiaya mahcehualtiliztica[248] teoyaohuan ipan itocatzin. === Iuhquin necuepaliztli === [[Image:Transfiguration Raphael.jpg|thumb|Inecuepaliz in Jesutzin, itechpa [[Rafael Sanzio|Rafael]] (mahcuilpohualxihuitl inic XVI).]] In teotlahtolli teocaltlatlalizotl quipohua ca Jesutzin tlehcoc ompa ce tepetl inic moteochihuaz intloc cequintin itlazohhuan, ihuan inoc moteochihuaya iuhquin mocuep in ineix; ihuan itlaquen iuhquin mocuep iztac ihuan motonameyotih. Onezqueh itlocpa in yehuatl Moises ihuan Elias. In itlazohhuan cochiah inoquic, zan inic mihixtia quittaqueh in Jesutzin intloc Moises ihuan Elias. Pedro quipitz ca quichihuani eyi xahcalli: impal Jesutzin, Moises ihuan Elias. Niman nez ce mixtli ihuan mocac ce tozcatl yectli, ca quihtoh: «Inin yehhuatl noConeuhtzin notlazoh, ma xiccaquican». In itetlazohtlacahuan ahmo quinohnotzqueh in tlein oquittacah. === Netoliniliztli === ==== Calaquiliztli ipan Jerusalen ihuan itlachipahualiz in Teocalli ==== [[Image: Giotto - Scrovegni - -27- - Expulsion of the Money-changers from the Temple.jpg|thumb|Inhualquixtiloca. itech in teocalli, ipan in itlachihualiz in [[Giotto]] (mahcuilpohualxihuitl inic XIII- inic XIV).]] Ipan in nahui teotlahcuilolli, Jesutzin yah itloc itetlazohtlacahuan. [[Zacarias]] (Zc 9:9: «Iz catqui ca motlahtohcauh huallauh motlocpa In tlahtolli ''motlocpa'' quinezcayotia ica españatlahtolli ''a ti''. In tlahtolli ''yolceuhqui'' quinezcayotia ica españatlahtolli ''manso'', ''dócil''. ipan ce asno, ipan ce axnoconetl, ce iconeuh in tequitilizyolqui. In yancuictlahtolli ''tequitilizyolqui'' quinezcayotia ica españatlahtolli ''animal de carga''. itechpa ce miecquintin, ca quitimaloh ipan in iTeotlahcuilol in Lucas timaloloc zan iyoh itechpa itlazohhuan). Ipan in inteotlahcuilol in Lucas ihuan Juan, Jesutzin timalolo in iuh tlahtoani. Ipan in Teotlahcuilolli tlatzinquixtilizotl. Ma xiquixpohua inin inepaniuhca, niman ic yah ompa in Teocalli itech Jerusalen, ihuan oncan quinhualquixtih in tlapatlanimeh ihuan in itlanamacacahuan in yolqueh ipal: *1) Tepaltzinco Ihtlanilia, ninotla-: ''Mendigar, Solicitar para Alguien, para los Hijos del Mendigo y para sí''. *2) Tepal Tlahtoa, ni-: Hablar en favor de Alguien. in huemmanaliztli tenemilizhuipanalizotl (in iTeotlahcuilol in Juan, tel, quitlalia inin tlachihualiztli. Ma xiquixpohua inin inepaniuhca: inic ipehualiz in inemiliz ixihmachoni in Jesutzin, ihuan quicenteca ica ce tlayolteohuiliztli itech itlaxitiniliz in Teocalli). Quiyolteohuih in itlaxitiniliz in Teocalli ihuan occe tlachihualiztli tlatoquilih. ==== Teozaliztli ipan Betania ihuan Tlatzacuia Cochcayotl ==== Ipan Betania, inahuac Jerusalen, ozaloc ica ahuiayaliztli[380] itechpa ce cihuatl.[381] Ipan in tlatzinquixtilizotl, in yohualli itech Pascua mocochcayotih ipan Jerusalen itloc in itetlazohtlacahuan, ipan in tlein in tlamanitiliztli cristotocalizotl quitocayotia in iuh in Tlatzacuia Cochcayotl. Ipan in icahuiuh[382] inin cochcayotl pascuayotl[383], Jesutzin quiyolteohuih[384] ca tlehcoaquilozquia itechpa ce itetlazohcahuan[385], Judas Iscariote. Quimacuic[386] yoltextli ipan imahtzin, inic quihtoa «Ma xihualtlacelican[387] ihuan ma xitlacuacan[388], inin yehhuatl nonacayo[389]» ihuan, niman ic, inic quimacui ce tlahuantli[390] ipal[391] xocomecaayotl, quilhuih: «Ma itech xicatlican[392] in ammochintin[393], ipampa ca inin yehhuatl in iez in netlacentequililiztli[394][395], ca noquiloz amopal ipampa in tlahtlacolli ipololoca[396] ». Quiteocihuih noihuan, ipan[397] in tlatzinquixtilizotl, ca ahmo catlitahcizquia[398] ica xocomecaayotl zan yeh in ihcuac catlini[399] occepa ipan in itlahtocayo in Toteucyo. ==== Temotzololiztli ==== Zatepan in cochcayotl, ipan in tlatzinquixtilizotl, Jesutzin ihuan itlazohhuan moteochiuhtoh ompa in xococuauhtlah[400] itech Getsemani. In itetlazohtlacahuan, ipan immanyotl[401] inic[402] moteochihuaz[403], cochtimocauhqueh[404], ihuan Jesutzin quitlemah[405] ce cahuitl[406] ica[407] chicahuac netequipacholiztli ipampa itlaciuhcayo[408], manel quicentlalih[409] quipaccaihiohuiz[410] in icealiz[411] in Toteucyo[412] . Judas huel oquitlehcoaquiaya[413] in Jesutzin, inic quicahuaz itech[414] in intlahtocaticahuan[415] teopixqueh ihuan in huehuetqueh itech Jerusalen ipan tlapatlaliztli itech[416] ompohualtetl ommatlactetl tomin[417] iztacteocuitlateyoh. Tlaahxiltilli[418] itloc ce cenquizalizti[419] tlayaochihchiuhtli[420] ica tepozmacuahuitl[421] ihuan cuauhtolli[422], tlaihualli intechpa in intlahtocatinime in teopixqueh ihuan in huehuetqueh, ahcito[423] ompa Getsemani ihuan quitenextilih in iteixihmachtililiz[424] in Jesutzin inic quitennamiqui in icamapan. Jesutzin motzololoc. In iyomoyan[425] in itenematilizcuicahuan oncatca[426] ce inneyehyecoliz[427] in nemapatlaliztli[428], zan tlazahcan[429] in mochintin moxehxelohqueh[430] ihuan moyeltihqueh[431]. ==== Tetlatzontequililiztli ==== Zatepan imotzololoca[400], Jesutzin huicalo[401] ompa in tecpancal[402] in tlacempanahuiani[403] teopixqui Caifas (ipan in iteotlahcuilol in Juan, huicaloc achto ompa ichan in Anas, imontah in Caifas). Oncan tlatzontequililoc iixpan in Sanedrin. Manaloqueh iztlacatqueh tlaneltilianimeh, zan in iuh itlaneltililiz[404] ahmo nepanihuia[405], ahmo cacoc[406]. Tlazahcan[407], Caifas quihtlanilih melahualiztica[408] in Jesutzin intla yehhuatl yeya in Temaquixtilani[409], ihuan Jesutzin quihtoh: «tehhuatl in otiquihtoh[410][411]». In tlacempanahuiani[412] teopixqui quitzahtzayan[413] in itlaquen iixpan in tlein quitzontequia[414] teotlahtolihtlacoliztli[415]. In tlamaceuhqueh[416] itech in Sanedrin quipactecaqueh[417] yollohcocolcuiliztica[418] in Jesutzin. Ipan in iTeotlahcuilol in Juan, Jesutzin huicaloc achto iixpan Anas ihuan niman iixpan Caifas. Zan iyoh monematcaihtoa[419] in tetlahtoltiliztli[420] iixpan Anas, yehuatiliztica[421] ahmo neneuhqui[422] in ahmo iuh neci ipan in tlatzinquixtilizotl[423]. Pedro, ca ocahxiltiaya[424] in Jesutzin ichtaca[425] zatepan imotzololoca[426], itech catca tlainayalli[427] intzalan in tlahuicaltin[428] in tlacempanahuiani[429] teopixqui. Tlaixihmachtilli[430] in iuh itetlazohtlauh[431] in Jesutzin intechpa in tlahuilcaltin, quitelchiuh[432][433] eppa[434] (oppa ipan in iTeotlahcuiloll in Juan), in iuh Jesutzin oquicaquiltiaya[435]. Itonalquiz[436][437] in tlatoquilia[438], Jesutzin huicaloc[439] iixpan Poncio Pilato, in tecuexanoani[440] romayotl[441]. Niman quitlahtoltiz[442], Pilato ahmo quittac tlacxitoquililoni[443], ihuan quihtlanilih[444] in miecquintin[445] ca quitzonana itzalan quimaquixtiz in Jesutzin nozo ce tenyoh[446] yollohmaxaltic[447], quitocayotih Barrabas. In miecquintin, tlayolotilli[448] intechpa in intlahtocatcahuan in teopixqueh, quinahuatih[449] ca maquixtiloni[450] in Barrabas, ihuan ca Jesutzin momazoaltiloni[451][452]. Pilato quimopaquilih[453] machiotica[454] in imah inic quitenextiliz iahtlahtlacoliz[455] itech imiquiliz in Jesutzin. ==== Temazoliztli ==== [[Image:Cristo crucificado.jpg|thumb|''[[Cristo crucificado (Velázquez)|Cristo tlamazolli]]<ref>In tlahtolli ''tlamazolli'' quinezcayotia ica españatlahtolli ''crucificado'' nozo ''clavado de manos''. Itzintiliz huitz itech in tlahtolli ''mazo, nite-'' ca quihtoznequi ica españatlahtolli ''clavar de manos a alguien''.</ref>'' itechpa [[Diego Velazquez]] ([[Macuilpohualxihuitl inic XVII]]).]] [[Image:Detalle crucificado Luján Pérez, 1793.jpg|thumb|Itlanematcachihualiz<ref>Intlahtolli ''tlanematcachihualiztli'' quinezcayotia ica españatlahtolli ''detalle''. Itzintiliz huitz itech in tlahtolli ''nematcachihua, nitla-'' quihtoznequi ''pormenorizar'', ''detallar'', ''presisar''.</ref> in ixayac in Cristo quin achic<ref>In tlahtolli ''quin achic'' quinezcayotia ica españatlahtolli ''recientemente'' nozo ''recién''.</ref> micqui, itlachiuh in [[Jose Lujan Perez]], 1793.]] Jesutzin cuahuiloc[403], cololohqueh[404] ica ce quechintli[405] chichiltic, quitlalilih[406] ipan icua ce xiuhhuitzolli[407] huitzyoh ihuan ce acatl ipan imayec. In yaochiuhqueh romatlacah quiquequeloayah inic quihtoa: «¡Ma on nehuelmacho![408], intlahtohcauh in judeatlacah».Chihualtiloc[409] inic[410] quimamaz in temazoaya[411] ipan in tlein omomazoaltilozquia[412], itlocpa[413] ce xomolli[414] tlatocayotilli Golgota, ca ipan arantlahtolli[415] quinezcayotia ‘itlal in cuacacalaccantli[416]’. Quipalehuih inic quihuicaz in temazoaya ce oquichtli tlatocayotilli Simon itech[417]Cirene[418]. Quimacaqueh inic catliz[419] in Jesutzin xocomecaayotl[420] ica chiahuitztli[421]. Yehhuatzin quipaloh[422] zan ahmo quinec catliz. Zatepan quimomazoaltiz[423], in yaochiuhqueh quimoxehxelhuihqueh[424] itlaquen. Ipan in temazoaya[425], iicpac icua, quitlalihqueh ce tenemachitiliztli[426] ipan arantlahtolli[427], greciatlahtolli ihuan romatlahtolli ica in iontlaehualiz[428] in tetlatzacuiltiliztli[429]: «Yehhuatl i in Jesus [430], in intlahtocauh in judeatlacah[431] », ca atzan[432] ipan tlatlapalhuiliztli[433] mocototzoa[434] INRI (Iesus Nazarenus Rex Iudaeorum, tlahtoltica[435] ‘Jesus itech[436], intlahtohcauh in judeatlacah’). Nemazoaltiloc intzalan omentin ichtecqueh. Inahuac inic eyi[437] itech teotlac[438], Jesutzin quitzahtzilih[439]: «Elí, Elí, lemá sabactani», ca, ipan iTeotlahcuilol in Mateo ihuan in iTeotlahcuilol in Marcos, ica arantlahtolli quinezcayotia: ‘Noteucyoé, Noteucyoé[440], ¿tleh ipampa otinechicnocauh[441]?’. In itlahtol tlaquizcayotl[442] in Jesutzin monohnoncuacatlalia[443] ipan in occequi ome teotlahcuilolli. Noihuan oncah ahneneuhcayotl[444] itzalan in teotlahcuilolli ipampa tleh[445] itetlazohtlacahuan in Jesutzin itech cateh in iuh onteittanimeh[446] ipan inemazoaltiloliz[447]: inpan Mateo ihuan Marcos, yehhuantin ixachintin[448] intzalan in icihuauh[449] netlacaneconimeh[450] in Jesutzin; ipan in iTeotlahcuilolli in Juan motenehuah noihuan in inantzin in Jesutzin ihuan in «itlazoh[451] in aquin quixmalhuiaya[452]» (ipan in tlamanitiliztli[453] cristotocalizotl[454], yezquia in itetlazohtlacauh Juan, manel ipan in itlahcuilol in teotlahcuilolli ahmo motenehua itocatzin). ==== Miccaquimiloliztli ==== Ce itenematilizcuinime in Jesutzin, tlatocayotilli Jose itech Arimatea, quihtlanilih in Pilato in inacayo in Jesutzin in no ihuih teotlac. In tlahtolli xolopan quihtoznequi ica españatlahtolli viernes, inic macuilli tonalli itech chicomilhuitl, ihuan quicalac, tlaolololli ipan ce lienzo tlatlalcopintli ipan ce texcalli. Quipachoh in miccatlatatactli ica ce hueyi tetl.[403] Ipan in iTeotlahcuilol in Mateo (ahmo mihtoa ipan in occequi teotlahcuilolli), in imoztlayoc[404], in «intlahtohcatcahuan[405] in teopixquex ihuan in tlacanexqueh[406]» quihtlanilih[407] in Pilato ca quitlaliani iixco in miccatlatatactli ce centepixqui[408] tlayaochihchiuhtli[409], inic quimacahciz ca in itenematilizcuicahuan in Jesutzin quinamoyani[410] inacayo ihuan quipantlazani[411] in techicoihtoliztli[412] itechpa ca[413] omonohmayolitiaya[414]. Pilato quihuelittac[415].[416] === Nenohmahyolitiliztli ihuan tlehcoliztli === [[Image:Resurrection.JPG|thumb|''In inenohmahyolitiliz in Cristo'', itechpa [[Piero della Francesca]] ([[mauilpohualxihuitl inicXV]]).]] [[Image:Grunewald - christ.jpg|thumb|''In inenohmayolitiliz in Cristo'', ipan in [[Itlatlapalhuiliz in Isenheim]], itechpa in tlatlapalhuiani alemaniatlacatl [[Matthias Grünewald]] ([[macuilpohualxihuitl inic XVI]]).]] In nahui teotlahcuilolli quipohuah ca Jesutzin moyolitih intzalan in micqueh in iyeilhuioc in imiquiliz ihuan ixnez imixpan itetlazohtlacahuan ipan nepapan immayotl.[264] Ipan mochin, in tlayacatia ipan quittaz in inenohmahyolitiliz in Jesutzin yehhuatl Maria Magdalena. Ome teotlahcuilolli (Marcos ihuan Lucas) quipohua noihuan itlehcoliz[265] ompa in ilhuicatl. In zanilli itechpa Jesutzin tlayolitilli[266] mocuepa[267], tel[268], ipan[269] in teotlahcuilolli: Ipan in iTeotlahcuilol in Mateo, Maria Magdalena ihuan «in occe Maria» yahqueh[270] ompa in miccatlatatactli[271] ipan in itonalquiz[272] in tonatiuhpan[273]. Mochiuh[274] ce tlalollin[275], ihuan ce ilhuicatlaihualli[276] tlaquentilli[277] iztac[278] quiquixtih[279] in iteuh in tlatatactli ihuan motlalih ipan yehhuatl. In teopixqueh, ca quittac in tlachihualiztli, cuehcuechcac[280] ihuan «mohuehcauhqueh in iuh micqueh[281]» (Mt 28, 1-4). In ilhuicatlaihualli quinohnochilih[282] in cihuah in inenohmahyolitiliz in Jesutzin, ihuan quincocoltih[283] ca quihtoani[284] in itlazohhuan[285] ca huianih[286] ompa Galilea, in oncan quitztahcizquiaz[287]. In ihcuac huallaz[288], in inohmah Jesutzin[289] itech quiz inic itetemoliz[290], ihuan intech quinahnanquilih[291] ca quimihtoanih[292] in itetlazohtlacahuan[293] ca tihuianih[294] ompa Galilea (Mt 28, 5-10). Inoc[295], in tepixqueh[296] quinnohnotza[297] in itlahtohcatcahuan in teopixqueh[298] itechpa[299] in nechiuhtli[300]. Inihqueh[301] quintenzolhuihqueh[302] ipal ca[303] quipantlazani[304] in chicotlamatiliztli[305] itech ca[306] in itlazohhuan in Jesutzin oquinamoyayah[307] inacayo (Mt 28, 11-15). In mahctlactetl ontetl itlazohhuan huiah[308] ompa Galilea, ihuan Jesutzin quinchiuh in tetlacocoltiliztli[309] quiteneltoquitiz[310] in teotlahcuilolli[311] (Mt 28, 16-20). Ipan iTeotlahcuilol in Marcos, eyi cihuah itenematilizcuicahuan in Jesutzin, Maria Magdalena, Maria in (inantzin) in Santiago ihuan Salome, yahqueh in miccatlatatactli in tonatiuhpan[312], oc cenhuel tonalquizalizpan[313], ica in cealiztli cozaz in Jesutzin ica ahiyayaliztli[314] (Mc 16, 1-2). Oquittaqueh ca in tetl ca quipachoaya in miccatlatatactli itech yeya tlacohcoxonilli[315]. Iihtec in miccatlatatactli, quinextihqueh ce telpochtli tlaquentilli ica ce iztac quechintli[316], in quimixihmachtih ca Jesutzin omonohmahyolitiaya[317], ihuan quinnahuatih ca quimilhuiani in itetlazohtlacahuan ihuan in Pedro ca huianih ompa Galilea inic quittaz oncan in Jesutzin[318]. Motenehua ca Maria ihuan itenahuac catcahuan quilhuihqueh ahtle in ayac, yehica mahuiayah[319] (Mc 16, 3-8). Niman ic mihtoa ca Jesutzin ixnez imixpan Maria Magdalena (in ahtle quitenehuaz in occequintin cihuah), ihuan ca yehhuatl quimacac in occequintin itenematilizcuicahuan in Jesutzin in cualli tetlacaquiltiliztli[320], zan ahmo neltococ[321] (Mc 16, 9-11). Jesutzin ixnecico[322], ipan inin immayotl[323] imixpan ontetl ca ohtocayah[324]: in ihcuac inin tetlahzohuan quipouhqueh in nechiuhtli, ahmono neltocoqueh[325] (Mc 16, 12-13). Tlazahcan, ixnez imixpan in mactlactetl ontetl tetlazohhuan, in aquihqueh quintzicunoltih ipampa ahmo oquineltocaz itech inenohmahyolitiliz[326] . Quintequiuhtih quinneltoquitiz in teotlahcuilolli, ihuan tlehcoc ompa ilhuicatl, in oncan itech cah, tlatlalilli imayeccampa in Toteucyo.[327] (Mc 16, 14-20). Ipan in iTeotlahcuilol in Lucas, cequintin cihuah, Maria Magadalena, Juana ihuan Maria (in inantzin) in Santiago, ihuan occequintin cihuah ca itoca ahmo motenehuah, yahqueh in miccatlatatactli inic quiozaz in Jesutzin ica ahuiyayaliztli[328]. Quittaqueh[329] tlacohcoxonilli in iteuh in miccatlatatactli, calaqueh ipan yehhuatl ihuan ahmo quittaqueh in nacayotl[330] (Lc 24, 1-3). Quinihcoac imixpan ixnezqueh omentin tlacah ica tlaquentilli teixmictiani, in quimixihmachtihqueh in inenohmahyolitiliz in Jesutzin[331] (Lc 24, 4-7). In cihuah quimixmachtihqueh in nenohmahyolitiliztli in tetlazohhuan, zan yehhuahtin ahmo quinneltocaqueh[332] (Lc 24,8-11), ahmo Pedro, ca yah ompa in miccatlatatactli ihuan quinematcaittac in nacayotl opoliuhca[333] (Lc 24, 12). Inin no ihuih tonalli, Jesutzin ixnez imixpan ontemeh tetlazohuan ca nehnemiah inic Jerusalem inic Emaus, ca quixmah ipan in immanyotl quicotonaz in yoltextli[334] (Lc 24, 13-35). Achitonca zatepan huitzah imixpan in mahtlactemeh oncentemeh, ca quineltocaqueh ca yehhuatl yeya ce yohuac moteittitiani[335][336][337], zan quimmahmachtih ca yehhuatl yeya, ica nacatl ihuan omitl, ihuan tlacuah imixpan.[338] (Lc24,36-43). Quimmachitih in itlanezcayotiliz in imiquiliz ihuan inenohmahyolitiliz[339] (Lc 24,44-49), ihuan, zatepan, quinhuicac inahuac Betania, in oncan tlehcoc ompa in ilhuicatl[340] (Lc 24,50-53). Ipan in iTeotlahcuilol in Juan, Maria Magdalena yah ompa in miccatlatatactli ica in tlahuiztli ihuan quittac ca in tetl ocohcoxoniloca[341]. Motlaloh inic intetemoliz in Pedro ihuan in «itetlazohtlacauh in aquin quixmalhuiaya» inic quinnemachitiz[342] (Jn 20,1-2). Magdalena mohuehcauh panipa, ihuan iixpan ixneciqueh ontemeh ilhuicatlaihualtin tlaquentiltin iztac[343]. Oquihtlanilihqueh: «¿Tleh ipampa tichoca, in ticihuatl?», ihuan yehhuatl quinanquilih: «Ipampa ca oquitzitzquihqueh in noTeuc ihuan ahmo nicmati canin oquitlalihqueh». Iloh icuitlapan, ihuan quittac in Jesutzin tlayolitilli, in quihtlanilih no yeh[344] tleh ipampa chocaya. Magdalena quixtlanehuih[345] ica in cuenchiuhqui, ihuan quihtlanilih canin oquitlaliaya in Jesutzin. Jesutzin quinotz: «¡Mariaé!», ihuan in yehhuatl (in cihuatl) quilnamic[346] inic quinanquilia: «¡Rabbuní!». == Itenehualoca ipan in Teoamoxtli == In tocaitl Mesias neci ipan in iAmox in Daniel, ca quihtoa itech ce «Mesias Tlahtohcapilli» ipan in tlayollohteohuiliztli itechpa «in epohualli chicomilhuitl». No neci ipan in iAmox in Cuicatl, in ompa mihtoa itech in tlahtoanimeh ihuan in tlazohpihpiltin ca tetlapiquiah inhuic Yahveh ihuan Imotlamacani. Jesutzin tocayotilo «in Cristo» ipan in nahui teotlahcuilolli itech in Yancuic Nemiquiznahuatiliztli in ompa nexiltilo motlamacani ica in Teoyoliatl Yecnemiliceh. Itlah tlatenehualiztli quitocah Mateo 1:16, Mateo 27:17, Mateo 27:22, Marcos 8:29, Lucas 2:11, Lucas 9:20 ihuan Juan 1:41. Ipan in iteotlahcuilol in Mateo Mateo yehyecolo in tlahtlaniliztli ipan in tlatoquilia tlahcuilolli: In ihcoac ahcico Jesutzin ompa in itlal in Cesarea Filipo, quihtlanilih in itlazohhuan, inic quihtoa: «¿Aquin quitoah in tlacah ca yehhuatl in iPiltzin in Tlacatl?» Ihuan yehhuantin quihtohqueh: Cequintin, Juan in Bautista; ihuan ocequintin, Elias; zan occequintin, Jeremias ahnozo cemeh in ontlachianimeh. Yehhuatzin quimihtoh: «Ihuan amehhuan, ¿aquin quihtoah ca nehhuatl?» Inic tlananquilia Simón Pedro, quihtoh: «in Ti tehhuatzin in tiCristo, in tiipiltzin in Toteucyo yolini.» Ihuan Jesutzin, inic tlananquilia, quihtoh: «O mo mahcehualtic, Simon, ipiltzin in Jonas, ipampa ca inon ahmo mitznextilih nacatl ahno eztli, zan yeh noTahtzin ca iteh cah ipan in ilhuicatl.». Mateo 16:13-17|RV (1569) Ipan in iteotlahcuilol in Juan, in mahuizotl «Cristo» moyehyecoa in iuh itocatzin in Jesutzin: «[…] in netlamachtilli ihuan in neltiliztli tixpan ohuallah itechpa Jesucristo» «yehhuatlin in huehhuetiliztli[117] cemihcac: ca mitzixmatih in tehhuatzin, in icel iyoh teotzin nelli, ihuan in motitlan, Jesucristo». == No xiquitta == * [[Totahtzineh]] * [[In Teotlahtolneltoconi]] == Toquiliztequitl == <references/> ==Tlahtolcaquiliztiloni== {{Notetag/end}} [[Neneuhcāyōtl:Hueyac tlahcuilolli]] [[Neneuhcāyōtl:Catolicismo Romano]] [[Neneuhcāyōtl:Teomatiliztli]] 4p6wc4wacsavto9lkfirpgziutkeoln Neneuhcāyōtl:Huehcauhticayotl 14 4292 527799 524142 2026-07-07T21:13:25Z Akapochtli 159 Akapochtli trasladó la página [[Neneuhcāyōtl:Huehcapatlahtoliztli]] a [[Neneuhcāyōtl:Huehcauhticayotl]]: Título mal escrito: Cambio de neologismo 524142 wikitext text/x-wiki {{Ahcopa}} {{P1|[[:Category:Huehcapatlahtoliztli|NCI]]}} {{P2|[[:Category:Nemiliskayotl|NHE]]}} {{Tlani}} {{Commonscat|History}} [[Neneuhcāyōtl:Nahuatlahtolli (nci)]] rea527vjcv1t1y2sx5chbv25wj7puxv 527801 527799 2026-07-07T21:20:30Z Akapochtli 159 Arreglos 527801 wikitext text/x-wiki {{Ahcopa}} {{P1|[[:Category:Huehcapatlahtoliztli|NCI]]}} {{P2|[[:Category:Nemiliskayotl|NHE]]}} {{Tlani}} Ahmo oncah ce tlahtolli tlen quicetilia mochi nematiliztli itech tlahtolli ''Historia'', yeceh axcan ipan xihuitl 2026 motequitihuiz '''Huehcauhticayotl'''. {{Commonscat|History}} [[Neneuhcāyōtl:Nahuatlahtolli (nci)]] bro1xp9b0x00j4i10byqr84g8c56m1s 527802 527801 2026-07-07T21:21:15Z Akapochtli 159 Arreglos 527802 wikitext text/x-wiki {{Ahcopa}} {{P1|[[:Category:Huehcapatlahtoliztli|NCI]]}} {{P2|[[:Category:Nemiliskayotl|NHE]]}} {{Tlani}} Ahmo oncah ce tlahtolli tlen quicetilia mochi nematiliztli itech tlahtolli '''''Historia''''', yeceh axcan ipan xihuitl 2026 motequitihuiz '''Huehcauhticayotl'''. {{Commonscat|History}} [[Neneuhcāyōtl:Nahuatlahtolli (nci)]] 5fgdkowrk7var9yfu6y381gtjwctgr1 Neneuhcāyōtl:Teconxinachtli 14 4619 527818 527585 2026-07-08T07:56:47Z Akapochtli 159 Categorizar 527818 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Magnoliophyta}} '''Teconxinachtli''' quihtoznequi ic caxtillantlahtolli '''Angiosperma''', ye axcan mihtoa '''Magnoliophyta'''. In tlahtolli ''angiosperma'' kiza itech ''griego'' ihuan quihtoznequi "xinachtli ihtic ce tecomatl", nozo "chihualo xinachtli iuhqui tecomatl". Inin tecpanaliztli quinechicoa mochintin xochimeh ihuan tlanelhuameh tlen quipiyah quimilolli ixinach. [[Neneuhcāyōtl:Tlanelhuayotl]] [[Neneuhcāyōtl:Xinachtlanelhuayotl]] jmee1ann92p4r9gsx1r1k7637mxqbr6 Neneuhcāyōtl:Fabales 14 6271 527804 374376 2026-07-08T01:41:49Z Akapochtli 159 Quitar macron 527804 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Fabaceae}} [[Neneuhcāyōtl:Ontzintiliztica]] awt7gncqjm8h8hjm819lv1ptyqv9z0s Liliopsida 0 6349 527806 31526 2026-07-08T02:28:48Z EmausBot 3854 corrección de redirección doble a [[Centzintiliztica]] 527806 wikitext text/x-wiki #REDIRECCIÓN [[Centzintiliztica]] 2gxlr3z2kvnxy9vd298l9nio5ur0gqt Mexihco itlacaxoxouhcayo 0 6541 527809 527428 2026-07-08T03:07:12Z Akapochtli 159 Categorizar 527809 wikitext text/x-wiki [[Īxiptli:Hidalgo de José Clemente Orozco.JPG|250px|thumb|[[Miguel Hidalgo y Costilla]], nō motēnēhua iuh in Tlācatiyān Tahtli]] In '''Mēxihco Tlācaxoxouhcāyōtl''' ({{es2}} ''Independencia de México'') ōcatca cē āltepēyōtl īhuān tlācah hualomochīhualiztli tlapachihuītilo yāōtilizca, in tlein ōtlan in caxtillāntēpacholiztli īpan in [[Yancuīc Caxtillān]] tlālli. In yāōyōtl īpampa in [[Mēxihco]] tlācaxoxouhcāyōtl ōman īxquichca in [[Dolores Hidalgo|Dolores Tzahtziliztli]], in [[16 tlachiucnāuhti]] [[1810]] ({{xiuhpōhualli|año=1810}}), zan in ōcalac [[Ejército Trigarante]] īpan in [[Āltepētl Mēxihco]] in [[27 tlachiucnāuhti]] [[1821]] ({{xiuhpōhualli|año=1821}}). ==Huehcapatlahtoliztli== In [[yohualtzinco]] in [[Tlachiucnāuhti 16]]<ref>[[Porfirio Díaz]] ōpatlac inīn tōnalli iniuhqui ītlācatōnal, [[Tlachiucnāuhti 15]] īpan [[1894]]. Cualli tōnalli ōcatcah [[tlachiucnāuhti 16]] auh [[Tlachiucnāuhti 17|17]]</ref> in [[1810]] {{6conejo}} xihuitl, ōmpēuh Mēxihco huēyi tēmāquīxtilizyāōyōtl, ihcuāc in teōpixqui [[Miguel Hidalgo]] ōquinnōtz in tlācah in oncān teōcalpan motōcāyōtia [[Dolores Hidalgo|Dolores]] īpan in huehcāuh Intendencia de [[Guanajuato]]. In caxtiltēcah zan nō ihcuāc ōquitlāliahqueh in tecuhtli in ītōcā [[Francisco Xavier Venegas]] iuhquin yancuīc tlahtōcateixiptlah īpan in [[Yancuīc Caxtillān]]. In teōpixqui [[José María Morelos y Pavón]] inic Michhuahcān; ōtetōcac in yāōtl ihcuāc catca ōnicmatic Miguel Hidalgo īhuān yehhuātl mictlalo [[Chihuahuac]] īpan [[30 tlachicōnti]], [[1811]] {{7caña}}; āuh īpan [[1815]] {{11caña}} xihuitl teōpixqui José María Morelos mictlalo [[Ehēcatepēc]]. Īpan [[1816]] {{12ped}} xihuitl, quitlalique iuh tlahtōcāteixiptlatzintli nicān [[Yancuīc Caxtillān]] teuctli in ītōcā [[Juan Ruiz de Apodaca]], nōhuān īximacho iuhquin Mazatontli teuctlahtoāni. Īpan [[1818]] {{1conejo}} xihuitl, [[Vicente Guerrero]] ōtetōcac īpan [[Yancuīc Caxtillān]] tlayaotiuh īca caxtiltēcah, yehhuātl catca ōnicmatic īpan atenco [[Cuauhtolco]], [[Huāxyacac]]. In [[27 tlachicnāuhti]], [[1821]] xiuhpan, ōcalacque Āltepētl Mēxihco [[Agustín de Iturbide]] īhuān īyāōquizcahuan. Iuh omochiuh ītemaquixtiliz in [[Yancuīc Caxtillān]] in īhuīcpa Huēhue [[Caxtillān]], [[Europan]]co. Īca ītōcā Agustín Inic Cē, inīn xiuhpan motlahtohcātlaliā Iturbide huēyi tlahtoāni in īpan ixquich Mēxihco ahnozo huēhuetlahtohcāyōtl in [[Ānāhuac]]. == No xiquitta == * {{NSPf}} [[Juan Aldama]] * {{NSPf}} [[Ignacio Allende]] * {{ESPf1506}} [[Félix María Calleja del Rey]] * {{NSPf}} [[Miguel Domínguez]] * {{NSPf}} [[Miguel Hidalgo]] * {{NSPf}} [[Agustín de Iturbide]] * {{ESPf1506}} [[Francisco Xavier Mina]] * {{NSPf}} [[Antonio López de Santa Anna]] * {{NSPf}} [[José María Morelos]] * {{NSPf}} [[Servando Teresa de Mier|Teopixqui Servando Teresa de Mier]] * {{NSPf}} [[Josefa Ortiz de Domínguez]] [[Neneuhcāyōtl:Huehcauhticayotl]] [[Neneuhcāyōtl:Mexihco]] a640m7atci3fboqiibdmp7mkhofeu1w Nemachiyōtīlli:Calīxatl:Āxcāncāyōtl 10 7850 527816 483492 2026-07-08T07:40:36Z Akapochtli 159 Arreglos 527816 wikitext text/x-wiki <!--Cuando las noticias rebasen el margen de la portada, la más antigua se deberá retirar--> ;[[24 ic ōme mētztli]] 2022 {{*mp}}[[Īxiptli:2022_Russian_invasion_of_Ukraine.svg|110px|sinmarco|derecha|Rusiah netēyāōtiliztli in Ucraniah]] [[Rusiah]] netēyāōtiliztli in [[Ucraniah]]. ;[[4 ic chicuēyi mētztli]] 2020 {{*mp}}Miec [[xittoncueponiliztli īpan Beirut]], [[Libanoh]]. ;[[23 ic chicuacē mētztli]] 2020 {{*mp}}[[Īxiptli:2020 Oaxaca earthquake shake map.jpg|110px|sinmarco|derecha|Huāxyacac tlālolīniliztli īpan 2020]] Tlālolīniliztli 7.4 ōmochīuh īpan in 10:29:02 hrs 2 km in mictlāntlāpcopa [[Crucecita]], [[Santa María Cuauhtōlco]], [[Huāxyacac]]. <!------ ¡¡ NO BORRAR NADA DE AQUÍ EN ADELANTE !! ------------------> <noinclude> <div class=toccolours> == ¿Cómo agregar una noticia a esta plantilla? == Para añadir una noticia: # Escríbela la fecha con la siguiente sintaxis:<br><code>;[[<span style="font-family:serif;font-style:italic;color:#333;">fecha</span>]]</code><br>(Obvia este paso si ya está añadido) # Escribe la noticia con la siguiente sintaxis:<br><code><nowiki>{{*mp}} </nowiki><span style="font-family:serif;font-style:italic;color:#333;">noticia</span></code> # Suprime el evento al final de la lista: debe haber '''4''' ó '''5''' noticias de actualidad para que el margen de la portada sea exacto. # Añade la noticia también a la página '''[[Āxcāncāyōtl]]'''. <small>Si no lo haces, debido al dinamismo de esta sección, tu información acabará perdiéndose con el paso del tiempo, y eso es una pena.</small> == Recomendaciones == #Introduce sólo '''noticias de gran alcance'''. #Las noticias deben indexarse según su sucesión, yendo al '''principio las más recientes''' y las menos recientes al final. # Sé '''breve''' pero '''conciso'''. # Intenta buscar '''una (1) imagen''' relacionada con la noticia que encabece la sección. # Por ser de actualidad, las noticias deben ser escritas en tiempo '''presente''' y, ojalá, utilizando la '''voz activa'''. == Incluyendo imágenes == Para que el texto rodee una imagen en vez de quedarse en una columna estrecha hasta que se acabe el párrafo, añádela '''dentro del párrafo donde la quieras incluir''', y no fuera. Por ejemplo: <nowiki>;</nowiki> {{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}} <nowiki>{{*mp}} [[Imagen:Ejemplo.jpg|100px|right|Imagen de ejemplo]]</nowiki>Este es el texto de la noticia de actualidad. Siguiendo estas recomendaciones, mejoraremos las secciones de Actualidad de nuestra Wikipedia. Muchas gracias por tu colaboración. </div> [[Categoría:Huiquipedia:Calīxatl īnemachiyōtīl]] </noinclude> 1xihjcbg6r96lc0gr6rhp486didal1h José María Morelos 0 8211 527785 523103 2026-07-07T12:26:10Z Akapochtli 159 Categorizar 527785 wikitext text/x-wiki {{Tlācatl |Nombre = José María Morelos |Image = Morelos por autor anónimo.jpg| |birthname = José María Teclo Morelos y Pavón |born = [[Tlachiucnāuhti 30]], [[1765]]<br />{{NSPf}} [[Morelia|Valladolid]], [[Michhuahcān]] |dead = [[Tlamahtlācōnti 22]], [[1815]] <small>(50)</small><br />{{NSPf}} [[Ehcatepēc]], [[Tlahtohcāyōtl Mēxihco|Mēxihco]] |occupation = [[Insurgente]]<br />[[Teōpixqui]] |yearsactive = }} '''José María Teclo Morelos y Pavón''' ([[1765]] - [[1815]]) ītōcā [[Caxtillān|caxtiltēcah]] huēyi [[insurgente]] īhuān [[teōpixqui]] Icuac Morelos otechaci hidalgo ipan Valladolid, Hidalgo Oiquilia tlen yeahuatl oitlanequi itlacayotl ipan mexihco huitztlampa. Morelos, Guerrero auh ocse Insurgentes otlaicalian ipan tlen axcan ca Guerrero, Acapulco ihuan Cuauhtla, campa yeahuatl ocatca omanic tleca Calleja in tlacochtecuhtli icaxtillan opia miac teyaochithuantin. Morelos omic ipan Ehcatepec ipan 1815 [ mahtlantli ihuan ce acatl, in xihuitl ipan macuixiuhpohuali tlapohua matlahntli ihuan nahui ]. == Nō xiquitta == *''[[Mēxihcatl Tlācaxoxouhcāyōtl]]'' {{DEFAULTSORT:Morelos y Pavón, José María Teclo}} [[Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1765]] [[Neneuhcāyōtl:Mexihcatl]] 9dt9z457j9x1ggcmrqz8hdbv1y53dvj Patolli 0 10664 527798 496811 2026-07-07T21:12:33Z Akapochtli 159 Categorizar 527798 wikitext text/x-wiki [[Imagen:Patolli.jpg|thumb|Omen tlacah patoticateh ipan Florentino Amoxtli]] Ye huehcauh, in ihcuac ahmo ohuallahqueh in caxtillantlacah, nican Mexihco macho ce neahuiltiloni in tlein moahuiltiaya ipan petlatl, Patolli inin itoca. Cencah quinequiyah, miequintin tlacah hueli cahuiltiah ipal zan omen tlacah, cahuiltiayah cepantoc. Iuh yehhuantin oquichiuhqueh, ipan petlatl quihcuiloayah ce nepaniuhtocqui (cruz) ica olin (hule), opeuhqueh ipan tlanacazantli ihuiccopa occequi tlanacazantli, inin machiyotl quipiya ompohualli ihuan mahtlactli omome (52) kalli. == Tlacemmelahualiztli == Ahuiltilo ic mahtlactli omome tetl. Cecen patoani (neahuiltiani) quipiya chicuace tetl, centetl quipiya chicuace chichiltic ihuan occequi chicuace matlaltic. Cahuiltiaya zan ce in aquin no imixiptla in mochintin. Iuhcatiliz inin omipatolli, ca etl; ca poyahuac etl, tliltic etl, inin macuilli etl ihuan cecen etl quipiya ce tlapohualli zan ic ce ixayac, chihualo iuh comolli ahnozo iuh tlapalli ica iztactlapalli. Ce etl ica ce comolli, inic ome etl ica ome comolli, inic eyi etl ica eyi comolli, inic nahuietl ica nahui comolli, inic macuiletl ica macuilli comolli. Intla ahmo oncah olin, mocuiya cequi xihuitl iuhqui ayohizhuatl nozo chichicpahtli, ihuan cequintin quichihuayah ica ocotl icontlil. In tlahuelilopatoanimeh (tahures) nochipa quipiyayah tlanipa inziyac in petlatl. Inin tlahuelilopatoanimeh quiteochihuiliayah, quimahuiztiliayah ihuan quinotzayah ipetl iuhqui teotl, quichihuiliayah in tletl, quicomonaltiayah ihuan quipopochhuiayah no iuh quitlamaniliayah tlacualli. Patolli iteouh catca Macuilxochitl. Ihcuac patoayah, immacpa in etl huel quitzetzeloayah ihuan imman quitlazayah, niman ceppa macapaniayah ihuan tzahtziyah ¡Macuilxochitl! Pehua in neahuiltiliztli ihcuac tictlaza in macuilli etl, niman ma xitlapohua in iztaccomolli auh xipancholo inon tlapohualli; intla quiza eyi ticmopancholhuiz eyin caltin, intla quiza chicueyi niman xicmopancholhui chicueyin caltin, intla quiza mahtlactli onnahui niman ticmopancholhuiz mahtlactli onnahuin caltin. Yeceh intla quiza macuilli iztaccomolli niman ticmopancholhuiz mahtlactin caltin ihuan intla quiza mahtlactli iztaccomolli niman xicmopancholhui CEMPOHUALTIN caltin. Auh tipehua ticahuiltia ipan ce tlanacazantli ipan motlayeccampa. == Amoxtli == *Durán, Fray Diego. ''Historia de las indias de Nueva España e islas de tierra firme.'' 2 tomos. Conaculta 2002. *[[Bernardino de Sahagún|Sahagún, Fray Bernardino de]]. ''Historia General de las cosas de la Nueva España.'' Ed. Porrúa 1985. *Boone, Elizabeth Hill. ''The Codex Magliabechiano and the Lost Prototype of the Magliabechiano Group''. Berkeley, University of California Press. 1983. ISBN 520-04520-3 [[Neneuhcāyōtl:Huehcauhticayotl]] 664fftgkavvd9v5e8msi44k7wpvzpw4 Coahtli 0 10891 527803 456690 2026-07-07T21:27:52Z Akapochtli 159 Categorizar 527803 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Coahtli | image = | image_width = | image_caption = | regnum = [[Tlanelhuayōtl]] | divisio = [[Teconxinachtli]] | classis = [[Ōntzīntiliztica]] | ordo = [[Fabales]] | familia = [[Fabaceae]] | subfamilia = [[Faboideae]] | tribus = [[Amorpheae]] | genus = '''''Eysenhardtia''''' | genus_authority = | species = e. polystachya | binomial = eysenhardtia polystachya | subdivision_ranks = [[Especies]] | subdivision = Ver texto. | synonyms = Dalea fruticosa G. Don <br/> Eysenhardtiaamorphoides Kunth <br/> Eysenhardtia cobriformisPennell <br/> Eysenhardtia subcoriacea Pennell <br/>Eysenhardtia reticulata Pennell <br/> Eysenhardtiaorthocarpa S. Watson <br/> Psoralea fruticosa Sessé & Moc. <br/> Psoralea stipularis Sessé & Moc. <br/> Varenneapolystachya DC. <br/> Varenna polystachya (Ortega) DC. <br/>Viborquia polystachya Ortega. <br/> Wiborgia polystachya(Ortega) Kuntze <br/> Wiborgia amorphodes (Kunth) Kuntze. }} '''Coahtli''', '''cuauhcoahtli''' (''Eysenhardtia polystachya'') ahnōzo '''huacalcuahuitl''' (''Eysenhardtia cobriformis '', Caxtillāntlahtōlli: ''palo dulce''). [[Imagen:Flores de Eysenhardtia polystachya (Familia Fabaceae).jpg |thumb|left|Xōchitl ]] [[Neneuhcāyōtl:Ontzintiliztica]] [[Neneuhcāyōtl:Fabaceae]] d325f8ge5md2wz8coemwxflutranppn 527805 527803 2026-07-08T01:53:01Z Akapochtli 159 Categorizar 527805 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Coahtli | image = | image_width = | image_caption = | regnum = [[Tlanelhuayōtl]] | divisio = [[Teconxinachtli]] | classis = [[Ōntzīntiliztica]] | ordo = [[Fabales]] | familia = [[Fabaceae]] | subfamilia = [[Faboideae]] | tribus = [[Amorpheae]] | genus = '''''Eysenhardtia''''' | genus_authority = | species = e. polystachya | binomial = eysenhardtia polystachya | subdivision_ranks = [[Especies]] | subdivision = Ver texto. | synonyms = Dalea fruticosa G. Don <br/> Eysenhardtiaamorphoides Kunth <br/> Eysenhardtia cobriformisPennell <br/> Eysenhardtia subcoriacea Pennell <br/>Eysenhardtia reticulata Pennell <br/> Eysenhardtiaorthocarpa S. Watson <br/> Psoralea fruticosa Sessé & Moc. <br/> Psoralea stipularis Sessé & Moc. <br/> Varenneapolystachya DC. <br/> Varenna polystachya (Ortega) DC. <br/>Viborquia polystachya Ortega. <br/> Wiborgia polystachya(Ortega) Kuntze <br/> Wiborgia amorphodes (Kunth) Kuntze. }} '''Coahtli''', '''cuauhcoahtli''' (''Eysenhardtia polystachya'') ahnōzo '''huacalcuahuitl''' (''Eysenhardtia cobriformis '', Caxtillāntlahtōlli: ''palo dulce''). [[Imagen:Flores de Eysenhardtia polystachya (Familia Fabaceae).jpg |thumb|left|Xōchitl ]] [[Neneuhcāyōtl:Ontzintiliztica]] [[Neneuhcāyōtl:Fabales]] [[Neneuhcāyōtl:Fabaceae]] m3xyfbflzdt0zvohi57w4vju7jhj00w Immanuel Kant 0 12080 527784 526573 2026-07-07T12:23:00Z Akapochtli 159 Categorizar 527784 wikitext text/x-wiki {{Tlazohmatiliztlācatl |Tōcāitl = Immanuel Kant |Image = Immanuel Kant portrait c1790.jpg |Tlācatōcāitl = |Tlācati = {{PRUf1701}} [[22 ic nāuhtetl mētztli]], [[1724]]<br />[[Königsberg]] |Micqui = {{PRUf1803}} [[12 ic ōme mētztli]], [[1804]] <small>(79)</small><br />[[Königsberg]] |Tequitiliztli = |Ōquichīuh = }} '''Immanuel Kant''' itoca hueyi [[tlazohmatiliztlacatl]] otlacat [[Prusia]]. == Nō xiquitta == {{DEFAULTSORT:Kant, Immanuel}} [[Neneuhcāyōtl:Tlazohtlamatiliztli]] tt6fha3dzxmm4i396u3um8mtng10k1u Galileo Galilei 0 12700 527780 526524 2026-07-07T12:13:10Z Akapochtli 159 Categorizar 527780 wikitext text/x-wiki {{Tlapehualiztli}} {{Tlahcuilolli-ITA}} {{Tlamatiliztlācatl-miac |Nombre = Galileo Galilei |Image = Galileo.arp.300pix.jpg |birthname = |born = {{XXXf}} [[15 ic ōme mētztli]], [[1564]]<br />[[Pisa]] |dead = {{XXXf}} [[8 ic cē mētztli]], [[1643]] <small>(77)</small><br />[[Arcetri, Florencia|Arcetri]] |occupation = [[Ilhuicamatiliztli]]<br />[[Iuhcāyōtl]]<br />[[Tlapōhualmatiliztli]]<br />[[Tlazohmatiliztli]] }} [[File:Galileo facing the Roman Inquisition.jpg|thumb|220px|]] '''Galileo Galilei''' ītōcā [[Tōscantlān|tōscantēcatl]] [[ilhuicamatiliztli|ilhuicamatini]], [[iuhcāyōtl|iuhcāyōtlācatl]], [[tlapōhualmatiliztli|tlapōhualmatini]] auh [[tlazohmatiliztli|tlazohmatiliztlācatl]]. Ōcatcah huēytlācatl [[tlamatiliztli|tlamatilizcopa]]. {{DEFAULTSORT:Galilei, Galileo}} [[Neneuhcāyōtl:Tlacah]] mt9c65xiyuqrmk53ddta1k8hiebhtif Huehcauhticayotl ipan Alemania 0 15089 527794 524792 2026-07-07T21:05:59Z Akapochtli 159 Akapochtli trasladó la página [[Huehcapatlahtoliztli ipan Alemania]] a [[Huehcauhticayotl ipan Alemania]]: Título mal escrito 524792 wikitext text/x-wiki {{Tepitzin tlahcuilolli}} [[Europan]] tlahcopampa ōchantiaya īpan huēhuetlācah ītlein āxcān yehhuāntin teutontēcah. [[Roma]] ōquipiya canapa analco ātōyātl [[Rhin]] in Āltepēcalpōlli Germania, Retia īhuān Norica. In tlācah ōchantiaya nicān tlālpan motonehua ''germanus''. Īpan [[1517]] xihuitl, teutontēcatl teōpixqui [[Martin Luther]], in itech īcalacohuayān cē īteōpantzin [[Teutontlālpan]] quizaliuh āmatlahcuicōlli in īca quitepanotlaya 95 ītetlatzohuililiz īhuīc tetlapopolhuiliz. In quixtiani teōcalpan [[Roma]] ahmo tlahuelcaqui īcuilotihuān īhuān romateōpixqueh tlaquixtiah inōn tlācatl īhuīcpa Roma quixtianayōtl. Yehhuātl nextia a inic cē teutontēcatl tlālnetoquixtianayōtl. [[Īxiptli:Lucas Cranach (I) workshop - Martin Luther (Uffizi).jpg|thumb|left|130px|[[Martin Luther]], 1529]] Cequīntīn pipiltin Bohemian chānehqueh in Iquiqueh hueltepotztocayah īneltococayo teutontēcatl tlalnetoquixtianayōtl, calaquicoh itic tecpantzin in moquetzticac in oncān āltepēpan motenehua [[Praha]], īhuān ōquimayauhque in īhuīcpa pochquiyahuatl ōmextin tlahtōcāīxiptlatzintin. Yehhuātl in iximacho iuhquin "Pochquiyahuacpa Ītemayahuiliz in Praha" īhuān ōmochīuh īpan [[1618]] xihuitl, iuh ōpēuh in motōcāyōtia "Cēmpōhualmahtlāctli xihuitl Īyāōyo". Īpan [[1648]] xihuitl, zanyeyō ihcuāc, Westfalenne nonotzaltica ōmpa Alemania, tlami in motōcāyōtia "Cēmpōhualmahtlāctli xihuitl Īyāōyo". Inīn xihuitl [[1806]], ihcuāc [[Napoléon Bonaparte|Napoléon]] ōtlacāuh ītepacholiz cemiac īhuēyitlahtōcāyo īcampa yāōyōtl, in xocoyōtzin huēyi tlahtoāni īhuīc Yectli Huēyitlahtōcāyōtl Romatēcatl īpan Germania, ōpēuh in īpan huēhuetlahtōcāyōmeh cah, īcampa xitlachīhua cē Tlacetilīlli Teutontlācatlahtōcāyōtl. Nicān tlālli motlaicalia itech izcalli īhuīc cē "Huēyi Alemania", īca īteutontlahtōltlālhuān ahnozo cē "Tepitzin Teutotitlatzintli", tlachīuhtica īca occequīntīn tlācatiyāmeh quemeh [[Austria]], [[Suiza]] īhuān [[Liechtenstein]]. [[Īxiptli:Berlin reichstag CP.jpg|thumb|left|190px|Das [[Reichstag (building)|Reichstag]] Teutonahuatīloyān Tecpan]] Īpan [[1867]] xihuitl, zanyenō ihcuāc teutontlahcuilo in ītōca [[Karl Marx]] quipanitlaza īāmox in quitōcāyōti ''Das Kapital''. Īpan [[1939]] xihuitl, nōiuhqui ōmopēuh huēyi [[Īyāōyo in Cemānāhuac Inic Ōme]] ihcuāc Alemania motepehua [[Polonia]] auh tlahtoāntēīxiptla yāōquizcani [[Adolf Hitler]] occequīntīn tlahtōcāyōmeh īca ōmicquiyoh yudiotlācah īpan Auschwitz miccalco inic teutonmecatlācayōtl NAZI. Inīn xiuhpan [[1950]], Robert Schumann, in teutontēcatl tēuctli ōtlācat īpan [[Francia]], ītōca īnahuatīllahtōl, "Francia īhuān Alemania, motenehua quemeh in cuayollōtl īhuīcpa europanēcah calpōltin āquin otetlahtōlcaquili pōhualtzin canahpa in āxcān Tlacētiliztli Europanēcatl". [[Tlamahtlācti 3]], [[1990]] xiuhpan, in RDA (Yahatequitic Tlācatlahtohcāyōtl Alemania) otētōcac īcan RFA (Nahuatilīlli Tlācatlahtohcāyōtl Alemania), inic quenin Alemania cē tlacetilīllahtohcāyōtl. In xiuhpan [[1994]], in nahuatilīlli teutontēuctli H. Kohl, cristianotlācatepachohuani, ōquipiya inic mācuīlli ītepacholiz. Īpan Vaticanoāltepēticpac, teōpixcacōyomeh quipepen iuhquin huēyi tlahtōcāteōpixqui [[Alemania|alemantēcatl]] Joseph Ratzinger, in āquin huēyiteōpixqui ōcatca, ōmpa cepancachīhua [[Europan]] īca quixtianayōtl. [[Joseph Ratzinger]] yehhuātl āxcān in ītōcā [[Benedictus XVI]], quemeh huēyitlahtōlteōpixqui itechpa [[Iglesia Católica]]. [[Neneuhcāyōtl:Huehcapatlahtoliztli]] 0gbz12y8wtktoa1m45f12vecb4381ke 527797 527794 2026-07-07T21:09:50Z Akapochtli 159 Arreglos 527797 wikitext text/x-wiki [[Europa]] tlahcopampa ōchantiaya īpan huēhuetlācah ītlein āxcān yehhuāntin teutontēcah. [[Roma]] ōquipiya canapa analco ātōyātl [[Rhin]] in Āltepēcalpōlli Germania, Retia īhuān Norica. In tlācah ōchantiaya nicān tlālpan motonehua ''germanus''. Īpan [[1517]] xihuitl, teutontēcatl teōpixqui [[Martin Luther]], in itech īcalacohuayān cē īteōpantzin [[Teutontlālpan]] quizaliuh āmatlahcuicōlli in īca quitepanotlaya 95 ītetlatzohuililiz īhuīc tetlapopolhuiliz. In quixtiani teōcalpan [[Roma]] ahmo tlahuelcaqui īcuilotihuān īhuān romateōpixqueh tlaquixtiah inōn tlācatl īhuīcpa Roma quixtianayōtl. Yehhuātl nextia a inic cē teutontēcatl tlālnetoquixtianayōtl. [[Īxiptli:Lucas Cranach (I) workshop - Martin Luther (Uffizi).jpg|thumb|left|130px|[[Martin Luther]], 1529]] Cequīntīn pipiltin Bohemian chānehqueh in Iquiqueh hueltepotztocayah īneltococayo teutontēcatl tlalnetoquixtianayōtl, calaquicoh itic tecpantzin in moquetzticac in oncān āltepēpan motenehua [[Praha]], īhuān ōquimayauhque in īhuīcpa pochquiyahuatl ōmextin tlahtōcāīxiptlatzintin. Yehhuātl in iximacho iuhquin "Pochquiyahuacpa Ītemayahuiliz in Praha" īhuān ōmochīuh īpan [[1618]] xihuitl, iuh ōpēuh in motōcāyōtia "Cēmpōhualmahtlāctli xihuitl Īyāōyo". Īpan [[1648]] xihuitl, zanyeyō ihcuāc, Westfalenne nonotzaltica ōmpa Alemania, tlami in motōcāyōtia "Cēmpōhualmahtlāctli xihuitl Īyāōyo". Inīn xihuitl [[1806]], ihcuāc [[Napoléon Bonaparte|Napoléon]] ōtlacāuh ītepacholiz cemiac īhuēyitlahtōcāyo īcampa yāōyōtl, in xocoyōtzin huēyi tlahtoāni īhuīc Yectli Huēyitlahtōcāyōtl Romatēcatl īpan Germania, ōpēuh in īpan huēhuetlahtōcāyōmeh cah, īcampa xitlachīhua cē Tlacetilīlli Teutontlācatlahtōcāyōtl. Nicān tlālli motlaicalia itech izcalli īhuīc cē "Huēyi Alemania", īca īteutontlahtōltlālhuān ahnozo cē "Tepitzin Teutotitlatzintli", tlachīuhtica īca occequīntīn tlācatiyāmeh quemeh [[Austria]], [[Suiza]] īhuān [[Liechtenstein]]. [[Īxiptli:Berlin reichstag CP.jpg|thumb|left|190px|Das [[Reichstag (building)|Reichstag]] Teutonahuatīloyān Tecpan]] Īpan [[1867]] xihuitl, zanyenō ihcuāc teutontlahcuilo in ītōca [[Karl Marx]] quipanitlaza īāmox in quitōcāyōti ''Das Kapital''. Īpan [[1939]] xihuitl, nōiuhqui ōmopēuh huēyi [[Īyāōyo in Cemānāhuac Inic Ōme]] ihcuāc Alemania motepehua [[Polonia]] auh tlahtoāntēīxiptla yāōquizcani [[Adolf Hitler]] occequīntīn tlahtōcāyōmeh īca ōmicquiyoh yudiotlācah īpan Auschwitz miccalco inic teutonmecatlācayōtl NAZI. Inīn xiuhpan [[1950]], Robert Schumann, in teutontēcatl tēuctli ōtlācat īpan [[Francia]], ītōca īnahuatīllahtōl, "Francia īhuān Alemania, motenehua quemeh in cuayollōtl īhuīcpa europanēcah calpōltin āquin otetlahtōlcaquili pōhualtzin canahpa in āxcān Tlacētiliztli Europanēcatl". [[Tlamahtlācti 3]], [[1990]] xiuhpan, in RDA (Yahatequitic Tlācatlahtohcāyōtl Alemania) otētōcac īcan RFA (Nahuatilīlli Tlācatlahtohcāyōtl Alemania), inic quenin Alemania cē tlacetilīllahtohcāyōtl. In xiuhpan [[1994]], in nahuatilīlli teutontēuctli H. Kohl, cristianotlācatepachohuani, ōquipiya inic mācuīlli ītepacholiz. Īpan Vaticanoāltepēticpac, teōpixcacōyomeh quipepen iuhquin huēyi tlahtōcāteōpixqui [[Alemania|alemantēcatl]] Joseph Ratzinger, in āquin huēyiteōpixqui ōcatca, ōmpa cepancachīhua [[Europan]] īca quixtianayōtl. [[Joseph Ratzinger]] yehhuātl āxcān in ītōcā [[Benedictus XVI]], quemeh huēyitlahtōlteōpixqui itechpa [[Iglesia Católica]]. [[Neneuhcāyōtl:Huehcauhticayotl]] ax11matbhj4el0116gstdeghpfxdpmw Mario Benedetti 0 15127 527788 417486 2026-07-07T12:34:40Z Akapochtli 159 Categorizar 527788 wikitext text/x-wiki {{Escritor |Nombre = Mario Benedetti |Image = Mario Benedetti.jpg |birthname = |born = {{URYf}} [[Tlachiucnāuhti 14]], [[1920]]<br />[[Paso de los Toros, Salibna|Paso de los Toros]], [[Salibna]] |dead = {{URYf}} [[Tlamācuīlti 17]], [[2009]]<br />[[Videotēpec]] |occupation = [[Tlahcuilōni]] |obramásconocida = |yearsactive = [[1945]] - [[2009]] }} '''Mario Benedetti''' ([[1920]] - [[2009]]) ītōca [[Uruguay]] huēyi [[tlahcuilōni]]. == Nō xiquitta == {{DEFAULTSORT:Benedetti, Mario}} [[Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1920|Benedetti, Mario]] [[Neneuhcāyōtl:Tlacah]] m6syxjcsqze9ph5q6ay60iks7fwpm2u Mario Vargas Llosa 0 17141 527789 526580 2026-07-07T12:36:01Z Akapochtli 159 Categorizar 527789 wikitext text/x-wiki {{Escritor |Nombre = Mario Vargas Llosa |Image = Mario_Vargas_Llosa.jpg |birthname = Jorge Mario PedroVargas Llosa |born = {{PER}} [[28 ic ēyi mētztli]], [[1936]]<br />[[Arequipa]] |dead = {{PER}} [[13 ic nāuhtetl mētztli]], [[2025]]<br />[[Lima]] |occupation = [[Tlahcuilōni]] |obramásconocida = ''[[La ciudad y los perros]]'' |yearsactive = }} '''Mario Vargas Llosa''' ([[1936]] - [[2025]]) ītōcā [[Caxtillān|caxtiltēcatl]] huēyi [[tlahcuilōni]]. Otlacat in ompa [[Arequipa]], Peru. == No xiquitta == * ''[[El desafío]], relato'' (1957) * ''[[Los Jefes]]'' (1959) * ''[[La ciudad y los perros]]'' (1963) * ''[[La casa verde]]'' (1966), [[Premio Rómulo Gallegos]] * ''[[Los Cachorros|Los cachorros]]'' (1967) * ''[[Conversación en La Catedral]]'' (1969) * ''[[Pantaleón y las visitadoras]]'' (1973) * ''[[La tía Julia y el escribidor]]'' (1977) * ''[[La guerra del fin del mundo]]'' (1981) * ''[[Historia de Mayta]]'' (1984) * ''[[¿Quién mató a Palomino Molero?]]'' (1986) * ''[[El hablador]]'' (1987) * ''[[Elogio de la madrastra]]'' (1988) * ''[[Lituma en los Andes]]'' (1993), [[Premio Planeta]] * ''[[Los cuadernos de don Rigoberto]]'' (1997) * ''[[La Fiesta del Chivo]]'' (2000) * ''[[El Paraíso en la otra esquina]]'' (2003) * ''[[Travesuras de la niña mala]]'' (2006) [[Neneuhcāyōtl:Otlacatqueh xiuhpan 1936]] [[Neneuhcāyōtl:Tlacah]] 0quqgefyghzt7kfx5gapb1oxr2j9bkh Martín de Porras 0 17145 527779 516735 2026-07-07T12:11:47Z Akapochtli 159 Categorizar 527779 wikitext text/x-wiki {{Tlahcuilolli-PER}} [[Īxiptli:San Martin de Porres huaycan.jpg|thumb|San Martin de Porras]] '''Martín de Porras Velásquez''', Perutlācah mācēhuālli, (* [[Tlamahtlācōnti 9]] [[1579]] - † [[Tlamahtlāccēti 3]], [[1639]]). == Huehcapatlahtoliztli == Yehhuatl onichanti xiuhpan [[1579]] in ipan [[Lima]], [[Peru]]. == No Xiquitta == * [[Lima]] * [[Peru]] {{commonscat|Martin de Porres}} [[Neneuhcāyōtl:Catolicismo Romano]] alp4fh1zb8lpd1dmmclyn2s2uqqf10b Nemachiyōtīlli:Calīxatl:Neneuhcāyōtl 10 18462 527815 527668 2026-07-08T07:22:06Z Akapochtli 159 Arreglo 527815 wikitext text/x-wiki {| width=100% style="background:transparent; font-size:8pt" cellspacing=10 |- | valign=top | [[Īxiptli:Nuvola_apps_browser.png|33px|Tlalticpacmatiliztli · Geografía · Geography · Géographie · Geographie]] '''[[:Neneuhcāyōtl:Tlalticpacmatiliztli|Tlalticpacmatiliztli]]'''<br> | valign=top | [[Īxiptli:Nuvola_apps_bell.png|33px|Teomatiliztli · Religión · Religion · Religion · Religion]] '''[[:Neneuhcāyōtl:Teomatiliztli|Teomatiliztli]]'''<br> |- | valign=top | [[Īxiptli:Nuvola_apps_kcmmidi.png|33px|Cuicayotl · Música · Music · Musique · Musik]] '''[[:Neneuhcāyōtl:Cuīcayōtl|Cuicayotl]]'''<br> | valign=top |[[Īxiptli:Nuvola_apps_clock.png|33px|Huehcauhticayotl · Historia · History · Histoire · Geschichte]] '''[[:Neneuhcāyōtl:Huehcauhticayotl|Huehcauhticayotl]]'''<br> |- | valign=top | [[Īxiptli:Crystal_Clear_app_konquest.png|33px|Ilhuicamatiliztli · Astronomía · Astronomy · Astronomie · Astronomie]] '''[[:Neneuhcāyōtl:Ilhuicamatiliztli|Ilhuicamatiliztli]]'''<br> | valign=top | [[Īxiptli:Nuvola_apps_kmplot.svg|33px|Tlamatiliztli · Ciencia · Science · Science · Wissenschaft]] '''[[:Neneuhcāyōtl:Tlamatiliztli|Tlamatiliztli]]'''<br> |- | valign=top | [[Īxiptli:Nuvola_apps_Mexihco.png|33px|Mexihco · México · Mexico · Mexique · Mexiko]]'''[[:Neneuhcāyōtl:Mexihco|Mexihco]]'''<br> | valign=top | [[Īxiptli:Nuvola_apps_bookcase.png|33px|Amoxtlahcuiloliztli · Literatura · Literature · Littérature · Literatur]] '''[[:Neneuhcāyōtl:Amoxtlahcuiloliztli|Amoxtlahcuiloliztli]]'''<br> |- | valign=top | [[Īxiptli:Crystal_Clear_app_3d.png|33px|Tlapohualmatiliztli · Matemáticas · Mathematics · Mathématiques · Mathematik]] '''[[:Neneuhcāyōtl:Tlapōhualmatiliztli|Tlapohualmatiliztli]]'''<br> | valign=top | [[Īxiptli:Nuvola_apps_kcoloredit.png|33px|Toltecayotl · Arte · Arts · Art · Kunst]] '''[[:Neneuhcāyōtl:Toltecayotl|Toltecayotl]]'''<br> |- | valign=top | [[Īxiptli:Nuvola_apps_filetypes.png|33px|Tlazohtlamatiliztli · Filosofía · Philosophy · Philosophie · Philosophie]] '''[[:Neneuhcāyōtl:Tlazohtlamatiliztli|Tlazohtlamatiliztli]]'''<br> | valign=top | [[Īxiptli:Nuvola_apps_bug.png|33px|Yolizmatiliztli · Biología · Biology · Biologie · Biologie]] '''[[:Neneuhcāyōtl:Yolizmatiliztli|Yolizmatiliztli]]'''<br> |- |} <br/> <div style="text-align:center;"> <inputbox> type=search2 bgcolor=#EAF5FB width=18 buttonlabel=Tlatemoliztli searchbuttonlabel=Buscar en texto </inputbox> </div> <br/> 66e4m298z6vdwt3y1oe9xlcjaztk0oo Salvador Toscano 0 22151 527814 497342 2026-07-08T03:19:42Z Akapochtli 159 Categorizar 527814 wikitext text/x-wiki {{Tlapehualiztli}} {{Īxiptlayōllācatl |Nombre = Salvador Toscano |Image = Salvador Toscano c 1921.jpg |birthname = Salvador Toscano Barragán |born = {{MEXf1864}} [[22 Ic ēyi mētztli]], [[1872]] [[Ātemaxac]], [[Xālīxco]], [[Mēxihco]] |dead = {{MEXf1934}} [[14 Ic nāuhtetl mētztli]], [[1947]] [[Āltepētl Mēxihco]] <small>(75)</small> |género = |películas = |programas = |premios = |yearsactive = [[1898]] - [[1927]] | }} '''Salvador Toscano''' ītōcā inic cē [[Mēxihco]] [[īxīptlayōlizyacānqui]]. ==Īxiptlayōlcāyōtl== *[[1898]] ''El Zócalo'' *[[1899]] ''[[Don Juan Tenorio]]'' *[[1906]] ''[[Viaje a Yucatán]]'' (''Āhuīcyaniliztli Yucatān'') *[[1927]] ''[[Historia completa de la Revolución Mexicana de 1900 a 1927]]'' [[Neneuhcāyōtl:Ōtlācatqueh xiuhpan 1872|Toscano, Salvador]] [[Neneuhcāyōtl:Mexihcatl]] oi1i9uzmracbhmxp4x4isb04rfponau Jonathan Swift 0 22216 527808 379697 2026-07-08T03:04:12Z Akapochtli 159 Categorizar 527808 wikitext text/x-wiki {{Escritor |Nombre = Jonathan Swift |Image = Jonathan Swift by Charles Jervas detail.jpg |birthname = Jonathan Swift |born = {{IRLf}} [[30 ic mahtlāctetl oncē mētztli]], [[1667]]<br />[[Dublin]], [[Irtlālpan]] |dead = {{IRLf}} [[19 Ic mahtlāctetl mētztli]], [[1745]] <br />[[Irtlālpan]] <small>(77)</small> |génerolit = |obramásconocida = ''[[Gulliver's Travels]]'' |yearsactive = }} '''Jonathan Swift''' ītōca cē [[Irtlālpan]] [[tlahcuilōni]]. [[Neneuhcāyōtl:Tlacah]] h23z0uqbkcb2pzijplam57cjm33ndja José Joaquín Fernández de Lizardi 0 22929 527810 379962 2026-07-08T03:08:52Z Akapochtli 159 Categorizar 527810 wikitext text/x-wiki {{Escritor |Nombre = José Joaquín Fernández de Lizardi |Image = Joaquín Fernández de Lizardi.png |birthname = José Joaquín Fernández de Lizardi |born = {{NSPf}} [[15 ic mahtlāctetl oncē mētztli]] [[1776]]<br>[[Āltepētl Mēxihco]] |dead = {{MEXf1823}} [[27 ic chicuacen mētztli]] [[1827]] <br>[[Āltepētl Mēxihco]] |génerolit = |obramásconocida = ''[[El Periquillo Sarniento]]'' |yearsactive = }} '''José Manuel Martínez de Navarrete''' ītōcā [[Yancuīc Caxtillān]] [[āmatlahcuilo]]. [[Neneuhcāyōtl:Mexihcatl]] t96bp9mkbogyaob175xq9ugw2xa3zoq Tilmahtli 0 22951 527792 499332 2026-07-07T12:46:08Z Akapochtli 159 Categorizar 527792 wikitext text/x-wiki [[Īxiptli:Vestimenta Masculina Mexica.svg|thumb|350px|right|In [[māxtlatl]] (a) , in '''tilmahtli''' (b, c, d, e).]] In '''tilmahtli''', cē [[Oquichtli|oquich]][[quēmitl]]. Chīhua ica āyātl. ==Juan Diego tilmahtli== [[File:1531 Nuestra Señora de Guadalupe anagoria.jpg|thumb|Tonantzin Guadalupe īpan [[Juan Diego Cuāuhtlahtoātzin]] tilmahtli.]] Ōpan in [[Catolicismo Romano]], in xiuhpan [[1531]], īpan [[Juan Diego Cuāuhtlahtoātzin]] tilmahtli; ōīxnez in [[Guadalupe Ichpōchtli]] īxiptli. {{Commonscat|Blankets}} {{tlaquemitl}} [[Neneuhcāyōtl:Tlamantli]] 7iolb6v6inb1v5u82wjp9ov2l1otfo3 Ignacio Manuel Altamirano 0 22964 527787 526560 2026-07-07T12:29:37Z Akapochtli 159 Categorizar 527787 wikitext text/x-wiki {{Escritor |Nombre = Ignacio Manuel Altamirano |Image = Ignacio Manuel Altamirano.png |birthname = Ignacio Manuel Altamirano |born = {{MEXf}} [[13 ic mahtlāctetl oncē mētztli]], [[1834]]<br />[[Tixtla]], [[Guerrero]], [[Mēxihco]] |dead = {{ITAf}} [[13 ic ōme mētztli]], [[1893]] <br />[[Sanremo]], [[Italia]] <small>(58)</small> |génerolit = |obramásconocida = ''[[El Zarco]]'' |yearsactive = }} '''Ignacio Manuel Altamirano''' ītoca ce [[Mexihco]] [[amatlahcuilo]], otlacat ipan [[Textlah Guerrero|Textlah]], [[Guerrero]] tlahtohcayotl ipan Mexihcopa. == Oc no xiquitta ==<!--Véase también--> [[Neneuhcāyōtl:Mexihcatl]] n1d25r8en8mseigmna4vxnk9x1yhc27 El Pípila 0 24520 527811 523605 2026-07-08T03:13:41Z Akapochtli 159 527811 wikitext text/x-wiki {{Tlācatl |Nombre = |Image = |birthname = |born = |dead = |occupation = |yearsactive = | |Tlaixcopinalli=El Pípila.jpg|Tocayotl=El Pípila|Tlacatiliztocaitl=Juan José de los Reyes Martínez Amaro|Tlacatiliztli=[[3 ic cē mētztli]] [[1782]]<br />[[San Miguel de Allende]], [[Guanajuato]]|Miquiztli=[[26 ic chicōme mētztli]] [[1863]]<br>[[San Miguel de Allende]], [[Guanajuato]]}} '''Juan José de los Reyes Martínez Amaro''' ahnōzo '''El Pípila''', ītōcā cē tlallanoztotatacani auh [[yāōquizqui]] (insurgente). Īpan in [[Mēxihcatl Tlācaxoxouhcāyōtl]] īpan [[28 ic chiucnāhui mētztli]] [[1810]], ōquitlecāuh in [[Alhóndiga de Granaditas]] ī[[tzaucpantli]] ica in [[ocotl]] pampa tlaāxcātiāz. [[Neneuhcāyōtl:Mexihcatl]] 9k448dwx5i71udg7qarhxn0aksrdq5k Amado Nervo 0 24639 527812 389166 2026-07-08T03:15:48Z Akapochtli 159 Categorizar 527812 wikitext text/x-wiki {{Escritor |Nombre = Amado Nervo |Image = Amado_Nervo.jpg |birthname = Juan Crisóstomo Ruiz de Nervo |born = {{MEXf1864}} [[27 ic chicuēyi mētztli]], [[1870]]<br />[[Tepīc]], [[Nayarit]], [[Mēxihco]] |dead = {{URYf}} [[24 ic mācuīlli mētztli]], [[1919]] <br />[[Montevideo]], [[Uruguay]] <small>(48)</small> |génerolit = [[Xōchicuīcayōtl]] |obramásconocida = |yearsactive = }} '''Amado Nervo''' nozo '''Juan Crisóstomo Ruiz de Nervo''' ōcatcā cē [[Mēxihco]] [[xōchicuīcatiani]]. [[Neneuhcāyōtl:Mexihcatl]] 2kxk3hy77ixzwuvdhxzjce5u7ddazee Ramón López Velarde 0 28191 527813 526607 2026-07-08T03:16:58Z Akapochtli 159 Categorizar 527813 wikitext text/x-wiki {{Escritor |Nombre = Ramón López Velarde |Image = Lvelarde.jpg |birthname = Ramón Modesto López Velarde Berumen |born = {{MEXf}} [[15 ic chicuacen metztli]], [[1888]]<br />[[Jerez (Zacatēcapan īāltepēcalpōl)|Jerez]], [[Zacatecah (tlahtohcayotl)|Zacatecah]], [[Mexihco]] |dead = {{MEXf}} [[19 ic chicuacen metztli]], [[1921]] <br />[[Altepetl Mexihco]] <small>(33)</small> |génerolit = [[Xochicuicayotl]] |obramásconocida = ''[[La suave patria]]'' |yearsactive = }} '''Ramón Modesto López Velarde Berumen''' itoca ce [[Mexihco|Mexihcatl]] [[xochicuicani]]. [[Neneuhcāyōtl:Mexihcatl]] mxnvzud5vpipzqp37djmhivr33g46vc Yalitza Aparicio 0 32406 527793 484113 2026-07-07T12:53:05Z Akapochtli 159 Categorizar 527793 wikitext text/x-wiki {{Īxiptlayōllācatl |Nombre = Yalitza Aparicio |Image = Yalitza Aparicio (31374012197).jpg |birthname = Yalitza Aparicio Martínez |born = {{MEXf}} Tlamahtlācōnti 11, [[1993]]<br> Tlachquiyauhco, [[Huāxyacac]], [[Mēxihco]] |dead = |género = |películas = |programas = |premios = |yearsactive = [[2018]] - āxcān | }} '''Yalitza Aparicio Martínez''' (1993 - tlamahtlācōnti 11; Tlachquiyauhco, [[Huāxyacac]], [[Mēxihco]]) ītōcā cē [[Mēxihco|mēxihcatl]] [[īxiptlayōllācatl]]. ==Īxiptlayōlcāyōtl== *[[2018]] - ''[[Roma (ixiptlayolli)|ROMA]]'' [[Neneuhcāyōtl:Mēxihcat īxiptlayōllācah|Aparicio, Yalitza]] [[Neneuhcāyōtl:Huaxyacah|Aparicio, Yalitza]] cnt5m33ztz7it1qzzdhi946n4a0rg63 Diego Velázquez 0 32429 527781 480141 2026-07-07T12:14:13Z Akapochtli 159 Categorizar 527781 wikitext text/x-wiki {{Tlahcuilolli-ESP}} [[File:Autorretrato de Velázquez en las Meninas.jpg|300px|thumb|Velázquez, Las Meninas]] '''Diego Rodríguez de Silva y Velázquez''' ([[Sevilla]], [[6 Tlachicuazti]] [[1599]]-[[Madrid]], [[Tlachicuēiti 6]] [[1660]]) ce [[Caxtillan|caxtiltecatl]] hueyi tlahcuiloh. <ref> https://www.museodelprado.es/aprende/enciclopedia/voz/velazquez-diego-rodriguez-de-silva-y/264aa37c-c2ac-4690-9b7d-b9eccb5978e9</ref> ==Tlahtōlcaquiliztilōni== <references/> {{DEFAULTSORT:Velazquez}} [[Neneuhcāyōtl:Tlacah]] cvehof1pqn62j5vcui1e3qqjbyj8h05 Arthur Rimbaud 0 32435 527786 492578 2026-07-07T12:27:48Z Akapochtli 159 Categorizar 527786 wikitext text/x-wiki [[Image: Rimbaud.PNG|270px|right|thumb|Arthur Rimbaub]] '''Jean-Nicolas-Arthur Rimbaud''' ([[Charleville]], [[1854]]- [[Marseille]], [[1891]]) ītōca [[Francitlān|francitēcah]] huēyi [[tlahcuilōni]].<ref>https://www.biografiasyvidas.com/biografia/r/rimbaud.htm</ref> ==Nō xiquitta== * ''Le Soleil Était Encore Chaud'' (1866) * ''Poésies'' (1869–1873) * ''Soleil et chair'' (1870) * ''Le bateau ivre'' (1871) * ''Proses Évangeliques'' (1872) * ''Une saison en enfer'' (1873) * ''Les Illuminations'' (1874) * ''Lettres'' (1870–1891) ==Toquiliztequitl== <references/> {{DEFAULTSORT:Rimbaud, Arthur}} [[Neneuhcāyōtl:Tlacah]] ttluf4k0rpj1w2wx2lti7r5nvirkolh Nemachiyōtīlli:Quiyahuatentli600k/axcancayotl 10 32652 527817 502594 2026-07-08T07:44:14Z Akapochtli 159 Arreglos 527817 wikitext text/x-wiki <noinclude><templatestyles src="Portada600k/styles.css" /></noinclude> <div class=caixa-flex> <div style="display:flex; flex:1 1 0; flex-direction:column;min-width:75%;height:100%"> <div class=caixa-flex> {{Calīxatl:Time&Date}} <!------------------------------- POR FAVOR, EN AÑADIR NOTICIAS, BAJEN LAS NOTICIAS ----------------------------> <!----- Es decir, la noticia 1 del día 1 pasaría a ser la noticia 2 del día 2... ----------------> {{Calīxatl600k/xacaloliztli |ikpialitok= <!----- NOTICIA 1 ------> {{Calīxatl600k/tonalli |tonalli=23 ic chicuace 2020 |noticia1= [[Tlalolin]] 7.4 omochiuh ipan in 10:29:02 hrs 2 km in mictlantlapcopa Crucecita, Santa María Cuauhtolco, [[Huaxyacac]], Mexihcopa. }} <!----- NOTICIA 2 ------> {{Calīxatl600k/tonalli |tonalli=[[ic mahtlactetl omome metztli|Mahtlactetl omome]] 2019 - [[ic ce metztli|Ce]] 2020 |noticia1= Yomohtlancuauhtiliztli hueyicocoliztli ipan mochiuh tlacatl ipampa yancuic coronavirus (COVID-19) opeuh ipan [[China]], ococolizcuiqueh tlapanahuiah in ontzontli tlacameh huan omicqueh iuhquimma caxtolli omome. }} }} {{Calīxatl600k/xacaloliztli |ikpialitok= <!----- NOTICIA 3 ------> {{Calīxatl600k/tonalli |tonalli=10 ic mahtlactli once metztli 2019 |noticia1= Tlahtohcayotl motlacuililiztli ipan [[Bolivia]], otlahtohcayotelchiuh in Tlahtoani [[Evo Morales]]. }} <!----- NOTICIA 4 ------> {{Calīxatl600k/tonalli |tonalli=26 ic macuilli 2019 |noticia1= Hueyi [[tlalolin]] 8.0 omochiuh ipan in 02:41:14 hrs in 75 km in huitzlantlapcopa Lagunas ipan in Xeliuhcayotl Loreto, ipan [[Peru]]. }} }} <!----- IMAGEN ------> {{Calīxatl600k/ixiptli |ixiptli=2020_Oaxaca_earthquake_shake_map.jpg |peu=Huaxyacac tlalolin ipan 2020 <!--no cambien esto-->&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[File:Arbcom ru editing.svg|20px|link=Nemachiyōtīlli:Calīxatl600k/axcancayotl]] }} </div> </div> </div> 43b20hl7sat3yc4ktnp114agx8p5djy Āehēcamalacotl Félix 0 34183 527807 479278 2026-07-08T02:28:58Z EmausBot 3854 corrección de redirección doble a [[Aehecamalacatl Félix]] 527807 wikitext text/x-wiki #REDIRECCIÓN [[Aehecamalacatl Félix]] hcelr3evzq8j3d3v66hm58q2wzffm8a Huehcapatlahtoliztli ipan Alemania 0 38032 527795 2026-07-07T21:05:59Z Akapochtli 159 Akapochtli trasladó la página [[Huehcapatlahtoliztli ipan Alemania]] a [[Huehcauhticayotl ipan Alemania]]: Título mal escrito 527795 wikitext text/x-wiki #REDIRECCIÓN [[Huehcauhticayotl ipan Alemania]] d6rlpyqups3loc5jwpktmcft99r6kc1 527796 527795 2026-07-07T21:08:21Z Akapochtli 159 Cambio del neologismo 527796 wikitext text/x-wiki #REDIRECCIÓN [[Huehcauhticayotl ipan Alemania]] {{ORDENAR:Huehcauhticayotl ipan Alemania}} hodi15u1nz3qikzcp8vkyeztt7lks25 Neneuhcāyōtl:Huehcapatlahtoliztli 14 38033 527800 2026-07-07T21:13:25Z Akapochtli 159 Akapochtli trasladó la página [[Neneuhcāyōtl:Huehcapatlahtoliztli]] a [[Neneuhcāyōtl:Huehcauhticayotl]]: Título mal escrito: Cambio de neologismo 527800 wikitext text/x-wiki #REDIRECCIÓN [[:Neneuhcāyōtl:Huehcauhticayotl]] t9m2z1ojgrdpqgtklzh5fvzhs6eqd66