Wikipedia napwiki https://nap.wikipedia.org/wiki/Paggena_prencepale MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter Media Speciàle Chiàcchiera Utente Utente chiàcchiera Wikipedia Wikipedia chiàcchiera Fiùra Fiùra chiàcchiera MediaWiki MediaWiki chiàcchiera Modello Modello chiàcchiera Ajùto Ajùto chiàcchiera Categurìa Categurìa chiàcchiera TimedText TimedText talk Modulo Modulo chiàcchiera Evento Discussioni evento Ajùto:Grammateca 12 1424 676481 663290 2026-11-02T17:02:01Z Ciaurlec 3406 676481 wikitext text/x-wiki Dint'a sta pàggena, chiano chiano, cercammo 'e studià nzieme tutte 'e rrèole d' 'a grammateca napulitana "standard". Bona fatica ! *[[Ajùto:Grammateca|Grammateca]]: ccà sta ll'innece e quacche riferenno esterno comme libbre ecc. *[[Ajùto:Articule determinative|Articule determinative]] *[[Ajùto:Articule ndeterminative|Articule ndeterminative]] *[[Ajùto:Sustantive|Sustantive]] *[[Ajùto:Aggettive|Aggettive]] *[[Ajùto:Aggettive possessive|Aggettive possessive]] *[[Ajùto:Vierbe ausiliare|Vierbe ausiliare]] *[[Ajùto:Schwa|Schwa]] (o pure "e muta"). *[[Ajùto:Vierbe regulare|vierbe regulare]] *[[Ajùto:Vierbe irregulare|Vierbe irregulare]] *[[Ajùto:Abberbie|Abberbie]] *[[Ajùto:Cunzunante forte e cunzunante debbole|Cunzunante forte e cunzunante debbole]] *[[Ajùto:Calannario|Calannario]] *[[Ajùto:Doppie|Doppie]] == Referenne == 'E rreferenne nuoste so': * [http://it.wikibooks.org/wiki/Corso_di_napoletano Corso di napoletano Wikibooks] * Salvatore Argenziano [http://www.torreomnia.com/Testi/argenziano/dizionario/grammatica1.htm "La Grammatica Torrese"] * Carmine Colacino (1999) [http://www.duesicilie.org Associazione Culturale per le Due Sicilie] * [[Carlo Iandolo]]- '''A lengua 'e Pulecenella'', Surriento, Di Mauro, 1994; * [[Abate Galiani]]- ''Dialetto napoletano'', 1779 * Nicola de Blasi e Luigi Imperatore (1998) ''Il Napoletano parlato e scritto'' * [[Raffaele Capozzoli]] ''[http://books.google.com/books?id=LPoqAAAAIAAJ&printsec=frontcover&dq=del+dialetto+napoletano&hl=it Grammatica del dialetto napoletano,]'' Napule, Luigi Ghiurazzi editore, 1889 * ''[http://books.google.com/books?id=YWBJAAAAMAAJ&printsec=frontcover&dq=del+dialetto+napoletano&hl=it#PPP7,M1 Scelta di scrittori ne' dialetti del Regno delle Due Sicilie, e nella lingua maccaronica latina.]'' Napule, pe' Tipi della Minerva, 1827 *Colomba Rosaria Andolfi- ''Facile Facile'', Napule, Kairos Edizioni, [[2008]] * Enzo Carro, ''[https://books.google.fr/books?id=zB-MCwAAQBAJ Turnammo a scrivere napulitano]'' Cavinato Editore International, 2016, ISBN 8869822362. [[Categoria:Grammateca napulitana| ]] [[Categurìa:Ajùto]] op0734qy3o87s3vjtsws9togshw16y8 Enrico De Nicola 0 3081 676562 668515 2026-11-03T00:42:06Z Rolf acker 30353 linkfix; catsortfix 676562 wikitext text/x-wiki {{Careca pubbreca |fiùra = [[Fiùra:Enrico De Nicola.jpg|300x300px]] |careca = 1º Presiriente d"a [[Repubbreca Taliana]] |mannatoinizzio = [[1 'e luglio]] [[1946]] |mannatofine = [[12 'e majo]] [[1948]] |predecessore =[[careca istituita]] |successore = [[Luigi Einaudi]] | suffisso onorifico = ordene ô merito d"a Repubbreca <br/> Taliana |prufessione = [[Puliteco]] |partito = Partito Liberale Taliano |titulo 'e sturio = |alma mater = Uneverzetà d"e Studie 'e Napule Federico II <br/> e Liceo Statale Antonio Genovesi }} '''Enrico De Nicola''' ([[Napule]], [[9 'e nuvembre]] [[1877]] - [[Torre d&#39;&#39;o Grieco]], [[1 'e ottovre]] [[1959]]), avvucato, ommo puliteco [[italia]]no, è stato 'o primmo [[Presirente d&#39;&#39;a Repubbreca Italiana]]. Fuje eletto Presirente d&#39;&#39;a Cammera de' Deputate d&#39;&#39;o [[26 'e giùgno]] [[1920]] 'o [[25 'e jennaro]] [[1924]]. 'A furmazione soja s{{v}}a facette dinte a l'area libberale giolittiana, fuje aletto p{{v}}a primma vota deputato 'o [[1909]] (XXIII legislatura) dinte 'o culleggio d'[[Afravola]]. Fuje sempe aletto nfi â XXVI legislatura, doppo 'a [[marcia su Romma]] all'interno d{{v}}o Partito naziunale fascista, fuje Presirente d{{v}}a [[Cammera de' deputate|Camera]] nfi 'o [[1928]]. 'O [[1929]], sempe a Afravola, vennette aletto senatore d{{v}}o Regno. Avvucato penalista, è stato Presirente d{{v}}a [[Corte costituzionale]] e sottosegretario 'e [[Stato]] 'o [[Ministero]] de' Colonie e a chillo d{{v}}o Tesoro, pe' po' essere nummenato da l'[[assemblea costituente]] capo pruvvisorio d{{v}}o Stato 'e [[28 'e giùgno]] [[1946]]. L'anno doppo, dopo avè dato 'e dimissione, venette aletto 'n' ata vota Capo pruvvisorio d{{v}}o Stato 'e [[26 'e giùgno]] [[1947]]. Pigliaje 'o titulo 'e Presirente d{{v}}a Repubbreca d{{v}}o [[1 'e jennaro|1º jennaro]] [[1948]] siconne 'a regula d{{v}}a primma dispusizzione transitoria de{{v}}a [[Costituzzione d&#39;&#39;a Repubbreca italiana|Costituzzione]]. Quanno po'arrivaie 'a fina d{{v}}o mandato, rifiutaie d'esse nummenato 'n' ata vota Presirente d{{v}}a Repubbreca Italiana. Comme ex Presirente d{{v}}a Repubbreca, addeventaie senatore a vita. Fuje Presirente d{{v}}o Senato d{{v}}a Repubbreca d{{v}}o [[28 'e abbrile]] [[1951]] nfi 'o [[24 'e giùgno]] [[1952]], durante 'a [[Legislature d{{v}}a Repubbreca Italiana/I Legislatura|I Legislatura]]. 'O [[2 'e dicembre]] [[1955]] fuje annummenato giudice d{{v}}a [[Corte Costituzionale]] d{{v}}o Presirente d{{v}}a Repubbreca [[Giovanni Gronchi]]. Tenette l'incarico 'e Presirente d{{v}}a Corte Costituzionale d{{v}}o [[23 'e jennaro]] [[1956]] nfi 'o [[26 'e màrzo]] [[1957]]. È cunsiderato uno de' cchiù 'mpurtante cittadine d'Afravola, addò 'o podestà Ciaramella avette 'n'autorizzazione speciale da l'alto cummissario pe{{v}}a [[Pruvincia 'e Napule]] c{{v}}o scopo e mettere 'o nomme suoio a na strata quanno era ancòra vivo. == Ati pruggette == {{Interprogetto}} {{PresirenteRepubbrecaTaliana |periodo = [[1 'e luglio]] [[1946]] - [[12 'e majo]] [[1948]] |primma d'isso = &ndash; |doppo d'isso = [[Luigi Einaudi]] }} {{Presirente d' 'o Senato d' 'a Repubbreca |periodo = [[28 'e abbrile]] [[1951]] - [[24 'e giùgno]] [[1952]] (dimissionario) |primma d'isso = [[Ivanoe Bonomi]] |doppo d'isso = [[Giuseppe Paratore]] }} {{Presirente d' 'a Camera d' 'e Deputate |periodo = [[26 'e giùgno]] [[1920]] - [[25 'e jennaro]] [[1924]] |primma d'isso = [[Vittorio Emanuele Orlando]] |doppo d'isso = [[Alfredo Rocco]] }} {{DEFAULTSORT:De Nicola, Enrico}} [[Categurìa:Puliteche taliane]] [[Categurìa:Presiriente d"a Repubbreca Taliana]] qv2toh8odji5qtmol499780tl6i0pow Ajùto:Comme traducere n'articulo 12 3082 676479 651408 2026-11-02T17:01:31Z Ciaurlec 3406 676479 wikitext text/x-wiki E' pussìbbele usanno ll'artìcule d'àte llengue 'e Wikipedia pe scrìvere n'artìculo ncopp'a nap.wiki, facenno 'a traduzzione. Si canuscite àte llengue (Siciliano, Taliano, Spagnolo, Franzese, Ngrese, Tudesco, Ulannese, ecc.), fà 'e ttraduzzione è nu buono modo 'e cuntribbuere â Wikipedia napulitana. Quanno traducimmo n'artìculo, amma stà sicure 'e rispettà 'a lengua napulitana scritta. Tenimmo comme n'obbiettivo ncopp'a nap.wiki d'avanzà na lengua napulitana scritta e unificata. Preferimmo ausànno 'e fforme napulitane cchiù diffuse e preferimmo, supratutte, dà 'o propio rispetto ê fforme veramente napulitane, 'mmece 'e crià parole nove dâ lengua taliana (o puru d<nowiki>''</nowiki>o ngrese!). Sapimmo ca nun è sempe facile, visto ca 'o nnapulitano nun fuje (armeno pe tante siecule) ausato comme na lengua nazziunale. Solo dicimmo c'armeno cercammo d'ausà 'e fforme nnapulitane quanno asìsteno, primma 'e fà d'àtro. Avimmo pure 'a rispetta' 'a llicenza Creative Commons BY-SA 3.0 dd'ê articuli 'e Wikipedia. Chisto se fa': * 'Int{{v}}o '''Riepilego''' 'a dove avite traducito ll'artìculo. * 'Int{{v}}a paggena 'e '''Chiàcchiera''', 'a stessa cosa, usanno 'o modello {{tl|Traduciuto da}}. Avit{{v}}a fa' una 'e ccheste cose, sinnò ll'amministrature s' 'ncazzano cu vuje. [[Categoria:Ajùto]] [[Categoria:Paggena 'a wikificà]] m1jurd3mwadruql4ppg2wwf5wg23dzh Ajùto:Articule determinative 12 5482 676482 257017 2026-11-02T17:02:10Z Ciaurlec 3406 676482 wikitext text/x-wiki '''L'articulo determinativo''' è l'articulo ca detèrmina, zoè quanno 'a cosa ca se parla è na cosa precisa, è maschile, neutro o femminile, singulare o plurale. Isso vene primma d' 'a parola ca vò specificà, comme succede p' 'o ttaliano, 'o ffrancese e ati llengue. L'articule determinative sò: * ''Nnanze a na cunzunante:''' {| | || Masculino || Feminino || Neutro |- | Singulare || 'o || 'a || 'o ''('a cunzunante successiva se rafforza)'' |- | Plurale || 'e || 'e ''('a cunzunante successiva se rafforza)'' || |} * ''Nnanze a na vucale:''' ''s'ausa sempe'' l' ''oppure'' ll' == Assempie d&#39;&#39;o ttaliano == {|{{prettytable}} |style="width:100px", bgcolor="#q9a3c5"| '''Genere''' |style="width:100px", bgcolor="#q9a3c5"| '''Ttaliano''' |style="width:100px", bgcolor="#q9a3c5"|'''Nnapulitano''' |- |align="left"|masculino |align="left"|il padre |align="left", bgcolor="#c9c8e9"|'o pate |- |align="left"|masculino (cu 'o s (cchiù cunzunante), z, gn, pn, x, j) |align="left"|lo zio |align="left", bgcolor="#c9c8e9"|'o zio |- |align="left"|neutro |align="left"|il ferro |align="left", bgcolor="#c9c8e9"|'o ffierro |- |align="left"|femino |align="left"|la mamma |align="left", bgcolor="#c9c8e9"|'a mamma |} '''L'articule determinative plurale so':''' {|{{prettytable}} |style="width:100px", bgcolor="#q9a3c5"| '''Genere''' |style="width:100px", bgcolor="#q9a3c5"| '''Ttaliano''' |style="width:100px", bgcolor="#q9a3c5"|'''Nnapulitano''' |- |align="left"|masculino |align="left"|i cani |align="left", bgcolor="#c9c8e9"|'e cane |- |align="left"|masculino (cu 'o s (cchiù cunzunate), z, gn, pn, x, j) |align="left"|gli zingari |align="left", bgcolor="#c9c8e9"|'e zingare |- |align="left"|neutro |align="left"|gli americani |align="left", bgcolor="#c9c8e9"|'e mmericane |- |align="left"|femino |align="left"|le nonne |align="left", bgcolor="#c9c8e9"|'e nnonne |} [[Categoria:Grammateca napulitana]] [[Categurìa:Ajùto]] 62lkkof4sijq7zfdwp28zkdlyncrbwt Beneviento 0 5568 676517 675299 2026-11-02T22:53:31Z Ciaurlec 3406 676517 wikitext text/x-wiki {{Comune |nommecomune = Beneviento |mpresa = [[File:Benevento-Stemma.png|100px]] |nommeufficiale = Benevento |reggione = [[Campania]] |pruvincia = [[Pruvincia 'e Beneviento|Beneviento]] |estenzione = 129,96 |populazzione = 63.940 <small>(2007)</small> |denzita = 484 |frazzioni = <small>Acquafredda, Cancelleria, Capodimonte, Caprarella, Cardoncielli, Cardoni, Cellarulo, Chiumiento, Ciancelle, Ciofani, Cretazzo, Epitaffio, Francavilla, Gran Potenza, Imperatore, Lammia, Madonna della Salute, Masseria del Ponte, Masseria La Vipera, Mascambruni, Montecalvo, Olivola, Pacevecchia, Pamparuottolo, Pantano, Perrottiello, Piano Cappelle, Pino, Ponte Corvo, Rosetiello, Ripa Zecca, Roseto, Santa Clementina, San Chirico, San Cumano, San Domenico, Sant'Angelo a Piesco, San Vitale, Scafa, Serretelle, Sponsilli, Torre Alfieri, Vallereccia</small> |commune vicini = [[Apollosa]], [[Castelpoto]], [[Figlianese]], [[Fragneto Monforte]], [[Paduli]], [[Pesco Sannita]], [[Pietrelcina]], [[San Giorgio del Sannio]], [[San Leucio del Sannio]], [[San Nicola Manfredi]], [[Sant'Angelo a Cupolo]], [[Torrecuso]],[[Buonalbergo]]. |cap = 82100 |prefisso = 0824 |santoprutettore = [[San Bartolomeo]] |festa = [[24 'e aùsto]] |sito cità = [http://www.comune.benevento.it/ comune.benevento.it] |Stato = ITA}} [[File:PiranesiArchTrajanBenevento.jpg|thumb|250px|Arco 'e Trajano a Beneviento]] [[File:Via Traiano Benevento.jpg|thumb|250px|Via Traiano cu ll'arco nfunno]] '''Beneviento''' è nu cumune ca fa 63.940 abitante d{{v}}a [[pruvincia 'e Beneviento]]. 'A funnazione suja viene fatta arresagliere a [[Diomede]], arroie [[Omero|omerico]] ca acciso 'o [[cegnale]] 'e [[Caledonia]] (ca ancora ogge campea ncopp{{v}}a mpresa d{{v}}a cità). == Giugrafia == 'A cità 'e Benevient è situata nfra duje sciumme ('o [[Sabbato (sciummo)|Sabbato]] ed 'o [[Calore (sciummo)|Calore]]) ed è prutetta 'a na curona 'e muntagne 'e ll'Appennino campano - ntra ca 'o monte Taburno ca, nzieme ê ate cimme, disegna 'a "''Dormiente d{{v}}o Sannio''", nu monumento muntuoso naturale ca pare affiurà na femmena ca duorme. == Crimma == 'O crimma 'e Beneviento è 'e tipo appennenico, cu tiempo medio annua attuorno ê 16 C°. 'O tiempo d{{v}}o mese cchiù freddo ([[Jennaro]]) è nfra 7,1 C° 'e media. 'O tiempo medio d{{v}}o mese cchiù cavero ([[Luglio]]) è 'e 24,7 C°. 'E chiopette appassano 'e 800mm ll'anno e se manifestano specialmente dint'ê staggiune autunnale e viernale. Ma 'e chioppette nevuze nun songo spisse 'into [[vierno]]. Spisso è 'a neggia, specialmente 'int'ô semmestre friddo, e 'e nnotte agghiacciate. * Classificazione crimmatica: zona C, 1316 [[Grade juorne|GG]] == Storia == === Ebbroca pre-rummana e rummana === 'E testimonianze culturale cchiù viecchie asistente 'int'ô territorio 'e Beneviento e d{{v}}a pruvincia suja arresagliono ô [[paleoliteco]]. 'E ritruovamente archeologgece 'e [[palefecata|palefecate]] 'int'ô territorio 'e [[Castelvenere]] e nummerose reperte ritruovate a n'àta pàrte testimoniano 'a presenza 'e ll'ommo preistoreco 'int'â chesta pruvincia. Ma 'a storia 'e Beneviento se attacca sustanzialmente a chella d{{v}}e [[Sannite]]. 'E Sannite, nfra 'e primme popule autoctone a chiammarse "Taliane", erano na cunfederazione 'e ggente, descennente 'n granne parte d{{v}}e [[Sabelle]] e perze ncopp{{v}}e nu territorio granne attesato nfra 'o [[Mar Tirreno|Tirreno]] e ll'[[Mar Adriateco|Adriatico]]. A seconna d{{v}}a despuosizione giugrafeca, 'e Sannite assumettero varie nomme, ma mantenettero 'o riferimiento â ''gens'' lloro. 'E tterre lloro erano nzerrate a nord d{{v}}e munte d{{v}}a Maiella 'inte ll’alto [[Abruzzo]] ô cunfine cu 'e [[Umbre]], 'e [[Picene]] (a nord-est) e cu 'e [[Sabine]] (nord-ovest), ô sud ed ad est d{{v}}o [[Tavuliere d{{v}}e Puglie]] e d{{v}}e custe adriatiche e ad ovest nfin' ô Tirreno, d{{v}}e tterre d{{v}}e [[Volsce]], d{{v}}e [[Aurunce]], d{{v}}e [[Sidicine]] e d{{v}}e [[Latine]]. Beneviento surge 'int'â pparte meriddiunale d{{v}}o [[Sannio]], 'int'ô territorio nzerrato d{{v}}e vvallate d{{v}}e sciumme [[Ofanto]], [[Calore (sciummo)|Calore]] e [[Sabato (sciummo)|Sabato]], accupata a ll'ebbroca d{{v}}e Sannite irpine. Irpino viene 'a ll'[[Osce|osco]] ''hirpus'' ("lùpo"), anemale riverato d{{v}}a arrammazione irpina a testimonianza d{{v}}a crudetà lloro. Tuttavia, 'a vicinanza cu 'a [[Magna Grecia]] nfruenzette 'a suggetà sannita, attravierzo 'o sviluppo 'e na cultura artisteca nnipennente. 'A cità prencepale era ''Malies'' o ''Maloenton'', 'a ca etimologgia significa prubbabelmente ''terra 'e 'mmorre'' o ''terra 'e 'ngiarmo'' pe{{v}}a pusizione felice. 'E rummane latinizzarono 'o nomme 'into '''''Maleventum'''''. 'O [[Sannio]] fuje triatro 'e ben treje uerre d{{v}}e [[Romma antica|Rummane]]. 'A ''Primma Uerra Sanniteca'' ([[354 AC|354 a.C.]] – [[330 AC|330 a.C.]] circa) stabbelette 'a sottomissione definitiva d{{v}}o [[Lazzio]] ô putere rummano, ma nun d{{v}}a zona sanniteca. 'A ''Seconna Uerra Sanniteca'' ([[327 AC|327 a.C.]] – [[304 AC|304 a.C.]] circa) custituette 'a primma vera tuzzata nfra 'a putenza nascente e 'e [[Sannite]], ca s'arresolvette a favore 'e chiste urdeme. 'E rummane tentarono 'e movere uerra 'a [[Capua]] a Beneviento, ma na marcagegna furba furba sannita n'ascette a fermà addu ''Caudium'{{v}}e surdate rummane. Una vota 'int' trappula, 'e surdate rummane fujeno furzate a passà sotto 'e '''Fuorche Caudine''', nu arco fatto d{{v}}e lanze nemmiche 'int' mannera tale 'a furzà ogne surdato a chiejà 'a rine pe poté passà. Durante 'o passo, 'e rummane fujeno furzate a patì ogne tipo 'e 'ntraggio, pure fiseco e, nfine, a lascià 'int' ostaggio tutt{{v}}a cavalleria lloro. Ll'epesoddio è allicurdato pure 'a [[Niccolò Machiavelli]] ne 'e ''Discorse ncopp'â primma deca 'e Tito Livio'': ''"Era, comme llà ncoppa si è ditto, 'o Cunsulo e 'o esercito rummano asseggiato d{{v}}e Sannite: 'e quale anno posto ê Rummane cundizione gnuminiosissime (comme era volerle mettere sotto 'o jugo, e sarmate rimannarle a Romma), e pe chisto stanno 'e Cunsule comme maravigliate, e tutto 'o esercito scunfertato."'' 'E sannite, subbeto doppo 'a vittoria, nzurfano 'e ate ppopulazione taliche d{{v}}o Centro e d{{v}}o Sud Italia ([[Etrusche]] 'n primis) contro 'e Rummane, danno vita â ''Terza Uerra Sanniteca'' ([[298 AC|298 a.C.]] - [[290 AC|290 a.C.]] mmerzo). Stavota però fujeno 'e Rummane ad averla abbenta, scunfiggenno uno ad uno tutte 'e alleate d{{v}}e Sannite e furzanno nzin' chiste a nu trattato 'e pace attuorno ô [[290 AC|290 a.C.]]. == Pupulazzione == {{Demografia/Beneviento}} == Gemellagge == *[[File:Flag of Italy.svg|20px|border]] '''[[Napule]]''' - [[Talia]] *[[File:Flag of Italy.svg|20px|border]] '''[[Torre Nunziata]]''' - [[Talia]] == Ate pruggette == {{Interprogetto}} {{pruvincia 'e Beneviento}} [[Categurìa:Beneviento| ]] [[Categurìa:Cità 'e l'Italia]] d4rcsqohwfvq7oflurjfk58guqst5lv Ajùto:Sustantive 12 6222 676484 256805 2026-11-02T17:02:34Z Ciaurlec 3406 676484 wikitext text/x-wiki == Maiuscole == Quase tutte 'e sustantive napulitane se scrivono cu 'a lettera piccerella, eccetto 'e nomme 'e perzona e 'e puoste. == Gennere d&#39;&#39;e sustantive == Ce stanno tre gennere: ''maschile'', ''femmenile'' e ''neutro''. (Pe ne sapé cchiú assaje vide 'a paggina 'e ll'articule) 'A cchiù parte d&#39;&#39;e sustantive maschile fernescono pe ''o'', 'a cchiú parte d&#39;&#39;e sustantive femmenile fernescono pe ''a'' Generalmente 'e sustantive ca accumenciano cu 'a "a" songo femmenile. 'E sustantive (e pure ll'aggettive) 'e gennere maschile songo suggiette a l'"umlaut". Pe ccierte parole 'e gennere maschile l'umlaut succede ô singulare (soprattutto si fernescono cu ''o''); Ati vvote l'umlaut distingue nfra singulare e plurale. Vedite [["Ablaut" e "umlaut"]]. == Plurale == 'E sustantive femmenile rafforzano 'a cunzunante inizziale ô plurale. == Gennere neutro == 'O gennere neutro nurmalmente rafforza 'a cunzunante nizziale. È sulitamente ausato pe: * cunciette stratte: '' 'o mmale'', '' 'o nniro '' ('o culore niro) * gennere 'e cose: '' 'o ffolk'' ('a mùseca folk) * nommene 'e massa: '' 'o ffierro'', '' 'o cchiummo'' * 'o mmangià: '' 'o llatte'', '' 'o ccafè'' [cfr. '' 'o café'' ca se referisce mmece a nu lucale tipo bar] * aggettive sustantivate: '' 'o mmericano'', '' 'o bbrutto'' * participe passate sustantivate: '' 'o ccuótto'','' 'o mmuórto'' * sustantive derivate 'e llinfinito: '''o ffottere '','' 'o vvevere'' == Vedite pure == * [[L'articule determinative]] * [["Ablaut" e "umlaut"]] == Referenne == * http://it.wikibooks.org/wiki/Corso_di_napoletano/Sostantivi [[Categoria:Grammateca napulitana]] [[Categurìa:Ajùto]] p0fgopdjkh96tiqj12d0jg31ht08gu1 Ajùto:Aggettive 12 6272 676485 256808 2026-11-02T17:02:41Z Ciaurlec 3406 676485 wikitext text/x-wiki Comme p'autre llengue romanze, ll'aggettive pe Nnapulitano pigghiano gennere e nummero d' 'o sustantivo a che se riferiscono. 'E tterminazzioni chiù cumune: {| |style="width:100px", bgcolor="#e9e3c5"| '''gennere''' |style="width:100px", bgcolor="#e9e3c5"|'''singulare''' |style="width:100px", bgcolor="#e9e3c5"| '''plurale''' |- |align="left"|masculino |align="left", bgcolor="#c9c8a9"|'''o''' |align="left", bgcolor="#c9c8e9"|'''e''' |- |align="left"|feminino |align="left", bgcolor="#c9c8a9"|'''a''' |align="left", bgcolor="#c9c8e9"|'''e''' |- |align="left"|neutro |align="left", bgcolor="#c9c8a9"|'''o''' |align="left", bgcolor="#c9c8e9"|'''e''' |} Ngenerale l'aggettive seguitano 'o sustantivo a che se riferisceno, p'asempio: ''''''a scìgna janca'''''. == Riferenne == * [http://it.wikibooks.org/wiki/Corso_di_napoletano/Aggettivi Wikibooks: Corso di napoletano - Aggettivi] [[Categoria:Grammateca napulitana]] [[Categurìa:Ajùto]] nxvgiop075nz7k4w41pgefg28493ewz Pruvincia 'e Caserta 0 6430 676513 673594 2026-11-02T22:47:27Z Rolf acker 30353 no prefix "Template:" 676513 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Pruvincia |nommepruvincia = Pruvincia 'e Caserta |mpresa = [[File:Provincia di Caserta-Stemma.svg|120px]] |nommeufficiale = Caserta |stato = [[Italia]] |reggione = [[Campania]] |capoluoco = [[Caserta]] |estenzione = 2.639 |populazzione = 906.596 <small>(31-12-2010)</small> |denzita = 323 |commune = [[comune d&#39;&#39;a pruvincia 'e Caserta|104]] |targa = CE |cap = 'a 81100 a 81020 |prefisso = 081, 0823 |presiriente = [[Alessandro De Franciscis]] |sito pruvincia = [http://www.provincia.caserta.it provincia.caserta.it] }} <!-- fine della tabella - per la compilazione vedi -> Aiuto:Pruvincia--> 'A '''Pruvincia 'e Caserta''' è na [[pruvincia]] d{{v}}a [[Campania]] 'e mmerzo 906.596 mila abitante. Cunfina a nord-ovest cu 'o [[Lazio]] ([[Pruvincia 'e Latina]] e [[Pruvincia 'e Fresulone]]), a nord cu 'o [[Mulise]] ([[Pruvincia 'e Isernia]] e [[Pruvincia 'e Campobasso]]), a est cu 'a [[Pruvincia 'e Beneviento]], a sud cu 'a [[Cità metropolitana 'e Napule]], a sud-ovest cu 'o [[Mar Tirreno]]. [[Immagine:Caserta map.png|left|260px]] {{Purtale|Campania}} [[Categoria:Pruvincia 'e Caserta| ]] gnppv53biq9p0irjaf8fa1kk910zfu8 Pruvincia 'e Avellino 0 6432 676509 673596 2026-11-02T22:40:45Z Rolf acker 30353 no prefix "Template:" ; form. 676509 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Pruvincia |nommepruvincia = Pruvincia 'e Avellino |mpresa = [[Fiùra:Provincia di Avellino-Stemma.svg|180px]] |nommeufficiale = Avellino |stato = [[Italia]] |reggione = [[Campania]] |capoluoco = [[Avellino]] |estenzione = 2.791,64 |populazzione = 438.006 <small>(05/2007)</small> |denzita = 156,8 |commune = [[comune d&#39;&#39;a pruvincia 'e Avellino|Elenco]] 'e '''119''' comune |targa = AV |cap = 83010-83018, 83020-83032, 83034-83054, 83056-83059 |prefisso = 081, 082, 0824, 0825, 0827, 0835 |presiriente = [[Alberta De Simone]] |sito pruvincia = [http://www.provincia.avellino.it provincia.avellino.it] }} <!-- fine della tabella - per la compilazione vedi -> Aiuto:Pruvincia--> 'A '''Pruvincia 'e Avellino''' è na pruvincia d{{v}}a [[Campania]]. Cunfina cu 'a [[Pruvincia 'e Beneviento]] a nord-ovest, cu 'a [[Puglia]] ([[Pruvincia 'e Foggia]]) a nord-est, cu 'a [[Lucania]] ([[Pruvincia 'e Putenza]]) a sud-est, cu 'a [[Pruvincia 'e Salierno]] a sud e 'a [[Cità metropolitana 'e Napule]] a ovest. [[Image:Avellino map.png|right|'A pruvincia 'e Avellino|470px]] {{Purtale|Campania}} [[Categoria:Pruvincia 'e Avellino| ]] 48r1zyxk91l9c9yee7gdunzk94nbabp Pruvincia 'e Beneviento 0 6438 676522 673595 2026-11-02T22:59:55Z Rolf acker 30353 no prefix "Template:" 676522 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Pruvincia |nommepruvincia = Pruvincia 'e Beneviento |mpresa = [[File:Stemma Provincia di Benevento.png|100px]] |nommeufficiale = Benevento |stato = [[Italia]] |reggione = [[Campania]] |capoluoco = [[Beneviento]] |estenzione = 2.071 |populazzione = 317.042 |denzita = 153 |commune = [[comune d&#39;&#39;a pruvincia 'e Beneviento|78]] |targa = BN |cap = 82010-82028, 82030-82038 |prefisso = 0823, 0824 |presiriente = [[Carmine Nardone]] |sito pruvincia = [http://www.provincia.benevento.it provincia.benevento.it] }} <!-- fine della tabella - per la compilazione vedi -> Aiuto:Pruvincia--> 'A '''Pruvincia 'e Beneviento''' è na pruvincia d{{v}}a [[Campania]]. Cunfina cu 'o [[Molise]] ([[Pruvincia 'e Campobasso]]) a nord, cu 'a [[Puglia]] ([[Pruvincia 'e Foggia]]) a est, cu 'a [[Pruvincia 'e Avellino]] e 'a [[Cità metropolitana 'e Napule]] a sud e cu 'a [[Pruvincia 'e Caserta]] a ovest. [[Image:Benevento_map.png|right|500px]] {{Purtale|Campania}} [[Categoria:Pruvincia 'e Beneviento| ]] nea6ixz34ypuhwa2v740xlgtmdr95zn Pruvincia 'e Salierno 0 6447 676506 673598 2026-11-02T22:36:46Z Rolf acker 30353 no prefix "Template:" ; form. 676506 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Pruvincia |nommepruvincia = Pruvincia 'e Salierno |mpresa = [[Immagine:Provincia di Salerno-Stemma-2.svg|100px]] |nommeufficiale = Salerno |stato = [[Italia]] |reggione = [[Campania]] |capoluoco = [[Salierno]] |estenzione = 4.918 |populazzione = 1.089.770 |denzita = 218 |commune = [[comune d&#39;&#39;a pruvincia 'e Salierno|158]] |targa = SA |cap = 84100 |prefisso = 089 |presiriente = [[Giuseppe Parente]] |sito pruvincia = [http://www.provincia.salerno.it provincia.salerno.it] }} <!-- fine della tabella - per la compilazione vedi -> Aiuto:Pruvincia--> [[Image:Salerno in Italy.svg|left|200px|'A pusizione dinto ll'Italia]] 'A '''Pruvincia 'e Salierno''' è na pruvincia d{{v}}a [[Campania]]. Affacciata a sud-ovest ncopp' 'o [[Mar Tirreno]], cunfina a nord-ovest cu 'a [[Cità metropolitana 'e Napule]], a nord cu 'a [[Pruvincia 'e Avellino]], e ad est cu 'a [[Lucania]] ([[Pruvincia 'e Putenza]]). {{Purtale|Campania}} [[Categoria:Pruvincia 'e Salierno]] 43k4u1eek9uz1e3q5yb4155cgrklge1 676507 676506 2026-11-02T22:37:33Z Rolf acker 30353 catsortfix 676507 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Pruvincia |nommepruvincia = Pruvincia 'e Salierno |mpresa = [[Immagine:Provincia di Salerno-Stemma-2.svg|100px]] |nommeufficiale = Salerno |stato = [[Italia]] |reggione = [[Campania]] |capoluoco = [[Salierno]] |estenzione = 4.918 |populazzione = 1.089.770 |denzita = 218 |commune = [[comune d&#39;&#39;a pruvincia 'e Salierno|158]] |targa = SA |cap = 84100 |prefisso = 089 |presiriente = [[Giuseppe Parente]] |sito pruvincia = [http://www.provincia.salerno.it provincia.salerno.it] }} <!-- fine della tabella - per la compilazione vedi -> Aiuto:Pruvincia--> [[Image:Salerno in Italy.svg|left|200px|'A pusizione dinto ll'Italia]] 'A '''Pruvincia 'e Salierno''' è na pruvincia d{{v}}a [[Campania]]. Affacciata a sud-ovest ncopp' 'o [[Mar Tirreno]], cunfina a nord-ovest cu 'a [[Cità metropolitana 'e Napule]], a nord cu 'a [[Pruvincia 'e Avellino]], e ad est cu 'a [[Lucania]] ([[Pruvincia 'e Putenza]]). {{Purtale|Campania}} [[Categoria:Pruvincia 'e Salierno| ]] tg3yrpba5kuub56cty5gboqt1b1kz6w Modello:PresirenteRepubbrecaTaliana 10 6454 676548 676166 2026-11-03T00:05:47Z Rolf acker 30353 typo 676548 wikitext text/x-wiki {| style="clear:both; margin-top: 0.5em; text-align:center;" align=center width=70% class="toccolours itwiki_template_toc" |- style="background: #efefef" ! width="30%" | Primma d'isso: ! width="39%" | [[Elenco d''e Presiriente d''a Repubbreca Taliana|Presiriente d&#39;&#39;a Repubbreca Taliana]] ! width="30%" | Doppo d'isso: | width="1%" | [[Immagine:Flag of the President of Italy.svg|25px|Bandiera italiana]] |- | style="font-size:90%;"| {{{primma d'isso}}} | style="font-size:90%;"| {{{periodo}}} | style="font-size:90%;"| {{{doppo d'isso}}} |}<noinclude> [[Categoria:Template 'e navigazzione - Biografie]] </noinclude> 22bqn9ljjdfh4h5gu9ny6tlqpu5kpac Modello:Presirente d' 'o Senato d' 'a Repubbreca 10 6457 676549 676163 2026-11-03T00:08:37Z Rolf acker 30353 linkfix; typo 676549 wikitext text/x-wiki {| style="clear:both; margin-top: 0.5em; text-align:center;" align=center width=70% class="toccolours itwiki_template_toc" |- style="background: #efefef" ! width="27%" | Primmo d'isso: ! width="45%" | [[Elenco d''e Presiriente d''o Senato Taliano|Presirente d&#39;&#39;o Senato d&#39;&#39;a Repubbreca]] ! width="27%" | Doppo d'isso: | width="1%" | [[Immagine:Flag of Italy.svg|25px|Bandiera italiana]] |- class="hiddenStructure{{{periodo|}}}" | style="font-size:90%;"| {{{primma d'isso}}} | style="font-size:90%;"| {{{periodo}}} | style="font-size:90%;"| {{{doppo d'isso}}} | <span class="hiddenStructure{{{periodo2|}}}"><pre>I</pre></span> |- class="hiddenStructure{{{periodo2|}}}" | style="font-size:90%;"| {{{precedente2}}} | style="font-size:90%;"| {{{periodo2}}} | style="font-size:90%;"| {{{successivo2}}} | <pre>II</pre> |- class="hiddenStructure{{{periodo3|}}}" | style="font-size:90%;"| {{{precedente3}}} | style="font-size:90%;"| {{{periodo3}}} | style="font-size:90%;"| {{{successivo3}}} | <pre>III</pre> |- class="hiddenStructure{{{periodo4|}}}" | style="font-size:90%;"| {{{precedente4}}} | style="font-size:90%;"| {{{periodo4}}} | style="font-size:90%;"| {{{successivo4}}} | <pre>IV</pre> |- class="hiddenStructure{{{periodo5|}}}" | style="font-size:90%;"| {{{precedente5}}} | style="font-size:90%;"| {{{periodo5}}} | style="font-size:90%;"| {{{successivo5}}} | <pre>V</pre> |}<noinclude> [[Categoria:Template 'e navigazzione - Biografie]] </noinclude> 84k3rcvn57kjzq2csm2am0yo88017lm Giovanni Leone 0 6501 676560 664479 2026-11-03T00:36:37Z Rolf acker 30353 catsortfix 676560 wikitext text/x-wiki {{Careca pubbreca |fiùra = [[Fiùra:Giovanni Leone.jpg|300x300px]] |careca = 6º Presiriente d"a [[Repubbreca Taliana]] |mannatoinizzio = [[24 'e dicembre]] [[1971]] |mannatofine = [[15 'e giùgno]] [[1978]] |predecessore = [[Giuseppe Saragat]] |successore = [[Amintore Fanfani]] ''ad interim'' |partito = Democrazia Cristiana |alma mater = Uneverzetà d"e Studie <br/> 'e Napule Federico II }} [[File:Leone Ford 1974.jpg|thumb|right|200px|Giovanni Leone, all'epuca Presirente d{{v}}a Repubbreca Taliana, cu 'o Presirente USA [[Gerald Ford]] 'o [[1974]]]] '''Giovanni Leone''' nascette a [[Napule]] 'o [[3 'e nuvembre]] [[1908]] e criscette a [[Pomigliano d'Arco|Pumpigliano]]. Se spusaje cu Vittoria Michitto e facette tre figlie. Se laureaje a legge 'o 1929 e a scienze puliteche 'o 1930. Nzegnaje dint{{v}}e Università 'e Messina, Bari, Napule e Romma. Facette a guèrra e s'ammeritaje na gratifica. Era 'o 1944 quanno s'iscrivette 'a Democrazia Cristiana e quanno firnetto 'a guèrra saglietta 'a Camera e partecipaje a fà 'a Custituzzione. Fuje Presirente d{{v}}a Camera 'e Deputate ttre vote ([[1955]], [[1958]], [[1963]]) e fuje Presidente d'o Consiglio d{{v}}e Meníste d{{v}}o [[21 'e giùgno]] ô [[3 'e dicembre]] [[1963]] e d{{v}}o [[24 'e giùgno]] a ll'[[11 'e dicembre]] 1968. 'O 1967 fuje annumminate Senatore pe tutta 'a vita pe gruosse merite. Fuje annumminate Presidente d{{v}}a Repubbreca 'o [[24 'e dicembre]] [[1971]] e si dimettette 'o [[15 'e giùgno]] [[1978]]. Murette 'o [[9 'e nuvembre]] [[2001]]. == Vvoce pariente == *[[Elezzione Presirente d{{v}}a Repubbreca 1971]] == Ati pruggette == {{Interprogetto}} ==Jonte d'internet== * [http://www.quirinale.it/ex_presidenti/Leone.htm Sito d{{v}} o Quirinale] {{PresirenteRepubbrecaTaliana |periodo = [[29 'e dicembre]] [[1971]] - [[15 'e giùgno]] [[1978]] |primma d'isso = [[Giuseppe Saragat]] |doppo d'isso = [[Sandro Pertini]] }} {{PrimmoMinistroTaliano |periodo = [[giùgno]] [[1963]] - [[dicembre]] [[1963]] |primma d'isso = [[Amintore Fanfani]] |doppo d'isso = [[Aldo Moro]] |periodo2 = [[giùgno]] [[1968]] - [[dicembre]] [[1968]] |primma d'isso2 = [[Aldo Moro]] |doppo d'isso2 = [[Mariano Rumor]] }} {{Presirente d' 'a Camera d' 'e Deputate |periodo = [[10 'e maggio]] [[1955]] - [[21 'e giùgno]] [[1963]] |primma d'isso = [[Giovanni Gronchi]] |doppo d'isso = [[Brunetto Bucciarelli-Ducci]] }} {{DEFAULTSORT:Leone, Giovanni}} [[Categurìa:Puliteche taliane]] [[Categurìa:Presiriente d"a Repubbreca Taliana]] sgle7flbx6gpr2ebdb6urobxf4nfgrk Modello:PrimmoMinistroTaliano 10 6505 676554 676169 2026-11-03T00:27:44Z Rolf acker 30353 form. 676554 wikitext text/x-wiki {| style="clear:both; margin-top: 0.5em; text-align:center;" align=center width=70% class="toccolours itwiki_template_toc" |- style="background: #efefef" ! width="26%" | Primma d'isso: ! width="47%" | [[Presirente d"o Cunsiglio d"e Meníste|Presirente d"o Cunsiglio d"e Meníste Taliano]] ! width="26%" | Doppo d'isso: | width="1%" | [[Immagine:Flag of Italy.svg|25px|Bandiera italiana]] |- class="hiddenStructure{{{periodo|}}}" | style="font-size:90%;"| {{{primma d'isso}}} | style="font-size:90%;"| {{{periodo}}} | style="font-size:90%;"| {{{doppo d'isso}}} | <span class="hiddenStructure{{{periodo2|}}}"><code>I</code></span> |- class="hiddenStructure{{{periodo2|}}}" | style="font-size:90%;"| {{{primma d'isso2}}} | style="font-size:90%;"| {{{periodo2}}} | style="font-size:90%;"| {{{doppo d'isso2}}} | <code>II</code> |- class="hiddenStructure{{{periodo3|}}}" | style="font-size:90%;"| {{{primma d'isso3}}} | style="font-size:90%;"| {{{periodo3}}} | style="font-size:90%;"| {{{doppo d'isso3}}} | <code>III</code> |- class="hiddenStructure{{{periodo4|}}}" | style="font-size:90%;"| {{{primma d'isso4}}} | style="font-size:90%;"| {{{periodo4}}} | style="font-size:90%;"| {{{doppo d'isso4}}} | <code>IV</code> |- class="hiddenStructure{{{periodo5|}}}" | style="font-size:90%;"| {{{primma d'isso5}}} | style="font-size:90%;"| {{{periodo5}}} | style="font-size:90%;"| {{{doppo d'isso5}}} | <code>V</code> |}<noinclude> [[Categoria:Template 'e navigazzione - Biografie]] </noinclude> krpybxlqmb6p6ind90w4849gtznvzyd Foggia 0 6886 676453 664661 2026-11-02T14:14:53Z Ciaurlec 3406 676453 wikitext text/x-wiki {{Comune |nommecomune = Foggia |mpresa = |nommeufficiale = Foggia |reggione = [[Puglia]] |pruvincia = [[Pruvincia 'e Foggia|'e Foggia]] |estenzione = 507 |populazzione = 154.780 |denzita = 288 |frazzioni = Borgo Mezzanone, Arpinova, L'Incoronata, Cervaro, Tavernola, Segezia |commune vicini = [[Ascoli Satriano]], [[Carapelle (FG)|Carapelle]], [[Castelluccio dei Sauri]], [[Lucera]], [[Ordona]], [[Orta Nova]], [[Rignano Garganico]], [[San Severo]], [[Troia (FG)|Troia]] |santoprutettore = Maronna d{{v}}e sette vele |festa = [[22 'e màrzo]] |Stato = ITA }} {{quote|Foggia è chella musica ca nasce int’e paise e ca more int’e ccase, addò se ferma 'o viento c’attraversa la campagna tutta spine e tutta rose, addò se ferma 'o tiempo c’addeventa tarantella addò nu santo dorme sott’e stelle.|Eugenio Bennato, testo d{{V}}a canzona "Foggia"}} '''Foggia''' è nu comune 'e 154.780 'e abitante d{{v}}a [[pruvincia 'e Foggia]]. ==Perzunalità nate a Foggia== *'''Pino Campagna''', Ommo 'e spettaculo. *'''[[Renzo Arbore]]''', ditto '''Renzo''' (Foggia, [[24 'e giùgno]] [[1937]]), Ommo 'e spettaculo. *'''Francesco Saverio Altamura''' (Foggia, [[1826]] - [[Napule]], [[1897]]) fuje nu pettore . *'''Nando Romano''', scrittore. == Pupulazzione == ''Pupulazzione censita (migliàra)'' <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:600 height:400 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:200 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1861 text:1861 bar:1871 text:1871 bar:1881 text:1881 bar:1901 text:1901 bar:1911 text:1911 bar:1921 text:1921 bar:1931 text:1931 bar:1936 text:1936 bar:1951 text:1951 bar:1961 text:1961 bar:1971 text:1971 bar:1981 text:1981 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 bar:2011 text:2011 PlotData= color:barra width:20 align:left bar:1861 from:0 till:31.562 bar:1871 from:0 till:36.837 bar:1881 from:0 till:40.648 bar:1901 from:0 till:53.134 bar:1911 from:0 till:75.648 bar:1921 from:0 till:66.772 bar:1931 from:0 till:55.763 bar:1936 from:0 till:62.340 bar:1951 from:0 till:97.504 bar:1961 from:0 till:118.608 bar:1971 from:0 till:141.711 bar:1981 from:0 till:156.467 bar:1991 from:0 till:156.268 bar:2001 from:0 till:155.203 bar:2011 from:0 till:147.036 PlotData= bar:1861 at: 31.562 fontsize:S text:31.562 shift:(-10,5) bar:1871 at: 36.837 fontsize:S text:36.837 shift:(-10,5) bar:1881 at: 40.648 fontsize:S text:40.648 shift:(-10,5) bar:1901 at: 53.134 fontsize:S text:53.134 shift:(-10,5) bar:1911 at: 75.648 fontsize:S text:75.648 shift:(-10,5) bar:1921 at: 66.772 fontsize:S text:66.772 shift:(-10,5) bar:1931 at: 55.763 fontsize:S text:55.763 shift:(-10,5) bar:1936 at: 62.340 fontsize:S text:62.340 shift:(-10,5) bar:1951 at: 97.504 fontsize:S text:97.504 shift:(-10,5) bar:1961 at: 118.608 fontsize:S text:118.608 shift:(-10,5) bar:1971 at: 141.711 fontsize:S text:141.711 shift:(-10,5) bar:1981 at: 156.467 fontsize:S text:156.467 shift:(-10,5) bar:1991 at: 156.268 fontsize:S text:156.268 shift:(-10,5) bar:2001 at: 155.203 fontsize:S text:155.203 shift:(-10,5) bar:2011 at: 147.036 fontsize:S text:147.036 shift:(-10,5) TextData= fontsize:S pos:(20,20) text:fonte ISTAT </timeline> == Gemellagge == * {{Bannera|ITA}} '''[[Forlì]]''' - [[Talia]] * {{Bannera|ITA}} '''[[Pescasseroli]]''' - [[Talia]] * {{Bannera|ITA}} '''[[L'Aquila]]''' - [[Talia]] * {{Bannera|POL}} '''[[Walbrzych]]''' - [[Pulonnia]] * {{Bannera|ENG}} '''[[Peterborough]]''' - [[Ngreterra]] * {{Bannera|FRA}} '''[[Quimper]]''' - [[Franza]] * {{Bannera|DEU}} '''[[Göppingen]]''' - [[Germania]] == Vire pure == *[[Università degli Studi di Foggia]] == Ate pruggette == {{Interprogetto}} {{pruvincia 'e Foggia}} [[Categurìa:Comune d''a pruvincia 'e Foggia]] nzs42cmjkff0rw7ulqifhfao9p6g67d Larino 0 10562 676462 676269 2026-11-02T14:21:15Z Ciaurlec 3406 676462 wikitext text/x-wiki {{CASSETTO|CAM|Larino}} {{Divisione amministrativa |Nomme = Larino |Nomme ufficiale = {{Lingue|it}} Larino |Panorama = Larino-Aerial.jpg |Didascalia = Viśt da ngopp, u Larìn té a fôrm de na šénn |Bannera = |Mpresa = Larino-Stemma.svg |Stato = ITA |Grado ammenistrativo = 3 |Divisione amm grado 1 = Mulise |Vvoce divisione amm grado 1 = |Divisione amm grado 2 = Campobasso |Vvoce divisione amm grado 2 = |Ammenistratore locale = |Partito = |Data elezzione = |Data istituzzione = |Latitudine gradi= 41 |Latitudine minuti= 48 |Latitudine secondi= |Latitudine NS = N |Longitudine gradi= 14 |Longitudine minuti= 55 |Longitudine secondi= |Longitudine EW = E |Altitudine = 341 |Superficie = 88 |Note superficie = |Abetante = 6233 |Note abitante = |Aggiornamento abetante = 2025 |Sottodivisioni = |Divisioni confinanti = [[Casacalénd]], [[Guardialfiera]], [[Uiniš]], [[Montorio nei Frentani]], [[Palata]], [[San Martino in Pensilis]], [[Ururi]] |Lengue = |Codice pustale = 86035 |Prefisso = 0874 |Fuso orario = +1 |Codice ISO = |Codice statistico = |Targa = |Zona sismica = |Gradi giorno = |Diffusività = |Patrono = [[San Pardo]],[[San Primiano]] |Festivo = [[26 'e maggio]] |Nomme abetante = |Immagine localizzazione = |Mappa = |Sito = http://www.comune.larino.cb.it/ }} '''Larino''' è nu cumune d{{v}}a [[Pruvincia 'e Campobasso]] cu circa 8.200 abetante. Se trova appriesso ô [[sciummo]] Bifierno. 'A cità viecchia se trova abballo de na valla e vista da 'ncoppa, tene 'a forma 'e na scenna ca dette 'a 'nspirazione pe 'o stemma comunale. 'A parte cchiù nova se chiamma ''Piano San Lionardo'', ca se trova 'nfaccia a na muntagna attuorno ô cientro. ==Storia== 'A cità 'e Larino fuje abbetata cuntinualmente pe millenie. Fundata 'rigginalmente da 'e Sannite e 'e Frentane d{{v}}o Sudd d{{v}}a Penísula Taliana, è menuto sotto 'o cuntrollo 'e ll'Osche. 'Na lenga Osca, lo Larino se chiamava ''Larinor'', scritto ''LADINOD''. 'O Larinor serveva 'e capetale a 'e Frentane: 'e antiche dàvano â cità pure 'o nomme 'e ''urbs princeps frentaronum'' o "cità prencepale d''e Frentane". Int'a ll'anno 217 primma 'e Cristo, 'e Rumane hanno battuto a Annibale. Poco doppo 'o settamiento fuje 'ncluso dint'ô [[Impero Romano]] quanno venette crassefecato comme ''municipium'' 'e ll'Apulia (uoje 'a [[Pùglia]]). == Pupulazzione == {{Demografia/Larino}} {{FINE_CASSETTO}} {{CASSETTO|MUL|Larin}} {{Comun |nôm_d'u_comun = Larin |nôm = Larin |śtém = |nôm_uffëčal = Larino |rëgjon = [[Molis]] |pruinč = [[Pruinč-a Campuaš|Campuaš]] |suprfičj_total_km2 = 88 |pöpëlazjôn_total = 7230 |pöpëlazjôn_d'u = 31 Dëčembr 2004 |gjëntëlighë = Larëniż |quartijr = Nëšun |cömunvëčin = [[Casacalénd]], [[Guardialfiera]], [[Uiniš]], [[Montorio nei Frentani]], [[Palata]], [[San Martino in Pensilis]], [[Ururi]] |cap = 86035 |prëfiss = 0874 |patron = [[San Pard]], [[San Primjan]] |feśt = [[Fešt dë San Pard|26 dë magj]] |sit d'a čëttà = [http://www.comune.larino.cb.it/] }} U '''Larìn''' (/''larìnë''/, pe [[Léngh Talian|Talian]]: ''Larino'') è na cettà et nu cuemmùn de nduòrn ê 7000 abbetànd n'a [[pruìngj d'u Cambuàš]], [[regjòn d'u Molìs]]. Ze trôv ê mièzz d'u val fertìl d'u [[hjum Befièrn]]. A vechj a cettà, višt d'a ngopp, asseméj ê na šénn. A nôv a vill, chjamàt Chjan San Lionàrd, è štat cueštruìt pe copp de nu mônd. A nôv part è sai cueštòs, cu cas grand et nuòv. == Štorj == A cettà de Larìn è štat abbetàt cuendenualmènt pe melènj. Fundàt ueregenalmènd p'i [[Sannit]] et p'i [[Frendàn]] d'u Sud d'a [[Penìsuele Taljan]], è menùt sôtt u cuendrôll d'i [[Cevelezazjòn Ošch|Uòšch]]. N'a [[léngh Ošch]], u Larin ze chjamàv /''larinor''/, scritt ''LADINOD''. Larinor servèv de capetàl Frendàn, et i andìgh č'u dàvene pur a nomenazjòn ''Urbs princeps frentaronum'' (Cettà prengepàl d'i Frendàn). Quà ce è ca, nè l-ann 217 prim de Crišt, i Rômàn enn battùt [[Annebàll]]. Pôc dop, u [[settamiènd]] fur nglus dénd l-[[Mpér Roman]], dô è štat classefecàt côm ''municipium'' d'u ''Secunda Regio'' (uòj a [[Pulj]]). === Demogràfeche === {{Demografia/Larino}} {{FINE CASSETTO}} == Gemellagge == * {{Bannera|ITA}} '''[[San Pellegrino Terme]]''' - [[Talia]] == Ate pruggette == {{Interprogetto}} {{Pruvincia 'e Campobasso}} [[Categoria:Comune d''a pruvincia 'e Campobasso]] plt50qn2to6umxa0g17u63yklq662dx Pruvincia 'e Nàpule 0 11110 676510 673628 2026-11-02T22:42:30Z Rolf acker 30353 no prefix "Template:" 676510 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Pruvincia |nommepruvincia = Pruvincia 'e Nàpule |mpresa = [[Immagine:Provincia di Napoli-Stemma.svg|100px]] |nommeufficiale = Napoli |stato = [[Italia]] |reggione = [[Campania]] |capoluoco = [[Napule]] |estenzione = 1.171,13 |populazzione = 3.082.756 <small>(31.12.2006)</small> |denzita = 2.632,6 |commune = [[comune d&#39;&#39;a pruvincia 'e Napule|Elenco]] 'e '''92''' comune |targa = NA |cap = 'a 80121 a 80147 (capoluoco), 'a 80010 a 80079 (ate commune) |prefisso = 081 |presiriente = [[Gaetano Manfredi]] |sito pruvincia = [http://www.provincia.napoli.it provincia.napoli.it] }} <!-- fine della tabella - per la compilazione vedi -> Aiuto:Pruvincia--> 'A '''Pruvincia 'e Nàpule''' era na Pruvincia d{{v}}a [[Campania]]. Cunfinava cu 'a [[Pruvincia 'e Caserta]] e 'a [[Pruvincia 'e Beneviento]] a nord, cu 'a [[Pruvincia 'e Avellino]] e 'a [[Pruvincia 'e Salierno]] a est e cu 'o [[Mar Tirreno]] a sud-ovest. Ô 2015 fuje rimpiazzata cu 'a [[Cità metropolitana 'e Napule]]. == Commune prencepale == Nfromma Istat ô 31/12/2004: '''Capoluoco:''' [[Napule]] (995.171 crestiane). '''Commune cu cchiù 'e 50.000 crestiane:''' [[Giugliano in Campania]] (105.951), [[Torre d''o Grieco]] (88.947), [[Casoria]] (82.403), [[Puzzuolo]] (82.131), [[Castiellammare 'e Stabia]] (66.100), [[Afravola]] (63.446), [[Marano 'e Napule]] (58.938), [[Puortece]] (57.777), [[Ercolano]] (55.637) [[San Giorgio a Cremano]] (52.807). == Vvoce correlate == * [[Autostrada A3]] {{Purtale|Campania}} [[Categoria:Pruvincia 'e Napule|!]] 9k7lka4bp5xgx8a7gy9fgre35brmwo7 Giorgio Napolitano 0 11135 676547 668111 2026-11-02T23:58:33Z Rolf acker 30353 no prefix "Template:" ; catsortfix 676547 wikitext text/x-wiki {{Careca pubbreca |fiùra = [[Fiùra:Presidente Napolitano.jpg|300x300px]] |careca = 11º Presiriente d"a [[Repubbreca Taliana]] |mannatoinizzio = [[15 'e majo]] [[2006]] |mannatofine = [[14 'e jennaro]] [[2015]] |predecessore = [[Carlo Azeglio Ciampi]] |successore = [[Sergio Mattarella]] |suffisso onorifico = |prufessione = [[Puliteco]] |partito = [[Democratece d"a Smerza]] <br/> [[Gruppo per le Autonomie]] |titulo 'e sturio = |alma mater = Uneverzetà d"e Studie 'e Napule <br/> Federico II }} '''Giorgio Napolitano''' ([[Napule]], [[29 'e giùgno]] [[1925]] - [[Romma]], [[22 'e settembre]] [[2023]]<ref>https://www.repubblica.it/politica/2023/09/22/news/giorgio_napolitano_morto_presidente_repubblica_g-415450210/</ref>) era nu puliteco taliano. == Biografia == Se laureaje in giurisprudenza 'int'ô dicembre 1947 all'Università 'e Napule cu na tesi 'e economia politica 'ncopp' "'O mancato sviluppo ndustriale d{{v}}o Mezzogiorno aroppo l'unità e 'a legge speciale pe' Nnapule d{{v}}o 1904". 'Int'ô 1945-46 è stato attivo 'int'ô movimento pe{{v}}e cunziglie d{{v}}e studiente 'e facoltà e delegato ô 1° cungresso nazzionale uneverzetario. Ncummincianno 'o 1942, a NNapule, facette parte 'e nu gruppo 'e giuvane antifasciste e ha partecepato, 'int'ô 1945, ô partito comunisto taliano, addo' è stato militante e quinni dirigente nfi â costituzzione d{{v}}o partito democrateco d{{v}}a smerza. Ncummincianno 'int'ô ll'autunno d{{v}}o 1946, â primavera d{{v}}o 1948 ha fatto parte d{{v}}a segreteria d{{v}}o Centro Economeco Taliano pe{{v}}o Mezzogiorno ca teneva comme presidente presieduto 'o sen. Paratore. Ha inoltre partecipato attivamente 'o Movimento pe{{v}}a Rinascita d{{v}}o Mezzogiorno nfi d{{v}}a nasceta soja (dicembre 1947) e pe' oltre 10 anni. È stato eletto 'a Camera d{{v}}e deputate pe{{v}}a primma vota into 'o 1953 e n' ha fatto parte – tranne ca' int{{v}}a IV legislatura - fin{{v}}o 1996, riconfermato sempe int{{v}}a circoscrizione 'e Napule, l'attività parlamentare soja è stata int{{v}}a fase iniziale dint{{v}}a Commissione Bilance e Partecipazzione Statali, spicialmente - pure int{{v}}e dibattite in Assemble - ncopp{{v}}e probleme d{{v}}o sviluppo d{{v}}o Miezojuorno e ncopp{{v}}e qquestione d{{v}}a politica economica naziunale. Int{{v}}a VIII (dal 1981) e int{{v}}a IX Legislature (fino 'o 1986) è stato Presidente d{{v}}o Gruppo d{{v}}e deputate comuniste. Dint' all'anne '80 si è impegnato in particulare 'ncoppo 'e probleme d{{v}}a politica internazionale e europea, e dint{{v}}a Commissione Affari Esteri d{{v}}a Cammera de' Deputate, e comme membro (1984-92 e 1994-96) d{{v}}a delegazione taliana all'Assemblea 'e l'Atlantic d{{v}}o Nord, e pure cu paricchie iniziative 'e carattere politico e culturale. Già a parti{{v}}all'anne '70, svulgette na vasta attività 'e conferenze all'estero: int' all'istitute 'e politica internazionale in Gran Bretagna e in Germania, presso numerose Università d{{v}}e State Aunite (Harvard, Princeton, Yale, Chicago, Berkeley, SAIS e CSIS 'e Washington). D{{v}}o 1989 'o 1992 è stato membro d{{v}}o Parlamento europeo. Dinto all'XI legislatura, 'o 3 giugno 1992, è stato eletto Presirente d{{v}}a Cammera d' deputate, rimanenno in carica nfi a 'a conclusion d{{v}}a legislatura 'int' all'aprile d 'o 1994. Dint{{v}}a XII legislatura facette parte d{{v}}a Commissione affari estere e è stato Presirente d{{v}}a Commissione speciale pe{{v}}o riordino d{{v}}o settore radiotelevisivo. Dint 'a XIII legislatura è stato Ministro 'e l'interno e pe{{v}}o coordinamento d{{v}}a protezione civile int{{v}}o Governo 'e Romano Prodi, d{{v}}o maggio 1996 all'ottobre 1998. D{{v}}o 1995 è stato Presirente d{{v}}o Consiglio Italiano d{{v}}o Movimento europeo. D{{v}}o 1999 'o giugno 2004 è stato Presirente d{{v}}a Commissione pe' l'Affare costituzionale d{{v}}o Parlamento Europeo. Dint{{v}}a XIV legislatura, è stato annummenato Presirente d{{v}}a Fondazione d{{v}}a Camera d{{v}}e deputati d{{v}}o Presirente d{{v}}a Camera Pier Ferdinando Casini, e mantenette l'incarico nfi 'a conclusione d{{v}}a legislatura. 'O [[23 'e settembre]] [[2005]] fuje annummenato senatore pe' tutta 'a vita d{{v}}o Presirente d{{v}}a Repubblica [[Carlo Azeglio Ciampi]]. 'O [[10 'e maggio]] [[2006]] è stato eletto Presirente d{{v}}a Repubblica cu 543 vote. Ha fatt{{v}}o giuramento 'o [[15 'e maggio]] [[2006]]. 'O [[20 'e abbrile]] [[2013]] fuje eletto presirente ppe nu secunno mannato, a quase 88 anne, cu 741 vote ncopp'a 1007. Se dimette 'o [[14 'e jennaro]] [[2015]]. {{PresirenteRepubbrecaTaliana| periodo = [[15 'e majo]] [[2006]] - [[14 'e jennaro]] [[2015]] |primma d'isso = [[Carlo Azeglio Ciampi]] |doppo d'isso = [[Sergio Mattarella]] }} == Nutarelle == <references /> {{DEFAULTSORT:Napolitano, Giorgio}} [[Categurìa:Puliteche taliane]] [[Categurìa:Presiriente d"a Repubbreca Taliana]] eerdthl41r6e60lbf5csiblusqtuvfh Mulise 0 14910 676564 667273 2026-11-03T00:48:53Z Rolf acker 30353 no prefix "Template:" 676564 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Lenghe|NAP=Mulise|CAL=|ABR=|LAZ=|MUL=Mulise (Mulisane)}} {{Reggione |nommereggione = Mulise |mpresa = [[Fiùra:Regione-Molise-Stemma.svg|100px|Mpresa]] |nommeufficiale = Mulise |capoluoco = [[Cambuasce]] |zona = l'Italia mmeridiunale |estenzione = 4.438 |pruvincia = [[Pruvincia 'e Cambuasce|Cambuasce]], [[Pruvincia 'e Isernia|Isernia]] |populazzione = 289 840 <!-- Simm sett' ott' e nuje --> |denzita = 64,98 |commune = 136 |presiriente = [[Donato Toma]] |sito reggione = [http://regione.molise.it regione.molise.it] }} 'O '''Mulise''' è na reggione amministrativa 'e ll'[[Italia]] ca fa 0,3 meliune 'e crestiane, cu capoluoco [[Cambuasce]]. Cunfina cu ll'[[Abruzzo]], 'o [[Lazzio]], 'a [[Campania]], 'a [[Puglia]] e 'o [[Mar Adriateco]]. Nfin' 'o [[1963]] facette parte d&#39;&#39;a reggione ''Abbruzzi e Molise'' cu ll'Abbruzzo. Mman' a [[Burbone 'e Napule|Bburbone]] jeva spartuto fra o Cuntado 'e Mulise, a Capitanata e a Terra 'e Lavoro. Tante commune mulisane fujeno scassate durante 'a [[siconda uerra munniale]]. Granne forze alleate accampavano 'int' a Campobasso. Nu commune viecchio ca scappette 'sto scassamento fuje [[Larino]]. 'O centro storeco sujo è uno d&#39;&#39;e cchiù granne dint'all'Italia meridiunale. D&#39;&#39;o [[24 'e nuvembre]] [[2005]] 'a reggione Mulise ave pure na sede istituzziunale a [[Bruxelles]]. == Menoranze == Nc'è so' ppupulazziune cunzederevole 'e [[Croate]] mulisane e [[Arbëreshë|Arbanese]] mulisane. == Gallaria fiure == <gallery> immagine:Campobasso panorama.jpg|Panorama 'e '''[[Cambuasce]]''' immagine:Beach_of_Termoli.jpg|'A spiaggia 'e '''[[Termoli]]''' immagine:ChiesaSSMariaPetacciato.JPG|'A chiesia 'e '''[[Petacciato]]''' immagine:Trabucco termoli.JPG|Nu ''trabucco'' visto d&#39;&#39;o Borgo Antico 'e '''[[Termoli]]''' </gallery> [[fiùra:Molise Provinces.png|right|320px]] {{Reggiune d'Italia}} [[Categoria:Mulise| ]] ancc9775we2nbgy9ih0okztn9iequu9 Emilia-Rumagna 0 14943 676563 672018 2026-11-03T00:46:25Z Rolf acker 30353 no prefix "Template:" ; +stemma 676563 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Reggione |nommereggione = Emilia-Rumagna |mpresa = [[Fiùra:Regione-Emilia-Romagna-Stemma.svg|100px]] |nommeufficiale = Emilia-Romagna |capoluoco = [[Bologna]] |zona = 'a [[Talia]] settentriunale |estenzione = 22.123 |pruvincia = [[Pruvincia 'e Bologna|Bologna]], [[Pruvincia 'e Ferrara|Ferrara]], [[Pruvincia 'e Forlì-Cesena|Forlì-Cesena]], [[Pruvincia 'e Modena|Modena]], [[Pruvincia 'e Parma|Parma]], [[Pruvincia 'e Piacenza|Piacenza]], [[Pruvincia 'e Ravenna|Ravenna]], [[Pruvincia 'e Reggio Emilia|Reggio Emilia]], [[Pruvincia 'e Rimini|Rimini]] |populazzione = 4.151.369 |denzita = 181 |commune = 341 |presiriente = [[Stefano Bonaccini]] |sito reggione = [http://www.regione.emilia-romagna.it regione.emilia-romagna.it] }} <!-- fine della tabella --> [[Fiùra:ItalyEmilia-Romagna.png|right]] Ll''''Emilia-Rumagna''' è na reggione 'e ll'Italia settentriunale 'e 4 meliune abetanti, cu capoluoco [[Bologna]]. Cunfina a est cu 'o [[Mar Adriatico]], a nord cu 'o [[Veneto]] e 'a [[Lummardìa]], a ovest cu 'o [[Piemunte]] e 'a [[Liùria]], a sud cu 'a [[Toscana]], 'e [[Marche]] e pure 'a repubbreca 'e [[San Marino]]. Issa è cumposta 'a ll'aunione 'e ddoje rreggione sturiche, ll'[[Emilia]], dint' ca nce so' 'e pruvince 'e [[Pruvincia 'e Parma|Parma]], [[Pruvincia 'e Piacenza|Piacenza]], [[Pruvincia 'e Reggio Emilia|Reggio Emilia]], [[Pruvincia 'e Modena|Modena]], [[Pruvincia 'e Ferrara|Ferrara]] e pparte d{{v}}a [[pruvincia 'e Bologna]] cu 'o capoluoco, e 'a [[Rumagna]] cu ll'ate province 'e [[Pruvincia 'e Ravenna|Ravenna]], [[Pruvincia 'e Rimini|Rimini]], [[Pruvincia 'e Forlì-Cesena|Forlì-Cesena]] e 'a pparte urientale d{{v}}a pruvincia 'e Bologna. 'A Rumagna storica fuje cumpressa pure 'e territure 'int' 'e Marche e 'int' Toscana. Romagna mia è a cchiù importante canzone scritta da Secondo Casadei. {{Reggiune d'Italia}} [[Categurìa:Emilia-Rumagna| ]] ds7f7vugp3tqsumbkssl3m8t4chl8nw Ajùto:Articule ndeterminative 12 19616 676483 256803 2026-11-02T17:02:18Z Ciaurlec 3406 676483 wikitext text/x-wiki '''L'articulo ndeterminativo''' (''nu, ''na'', ''n' '') s'ausa quanno 'a cosa 'e ca se parla nunn'è na cosa precisa. L'articule ndeterminative so': * ''Nnanze a na cunzunante:''' {| | || Masculino || Feminino |- | || nu || na |} * ''Nnanze a na vucale:''' {| | || Masculino || Feminino |- | || n' || n' |} == Assempie d&#39;&#39;o ttaliano == {|{{prettytable}} |style="width:100px", bgcolor="#q9a3c5"| '''Nnanze a na cunzunante: ''' |style="width:100px", bgcolor="#q9a3c5"| '''Taliano''' |style="width:100px", bgcolor="#q9a3c5"|'''Nnapulitano''' |- |align="left"|masculino |align="left"|un cane |align="left", bgcolor="#c9c8e9"|nu cane |- |align="left"|femino |align="left"|una gatta |align="left", bgcolor="#c9c8e9"|na jatta |} {|{{prettytable}} |style="width:100px", bgcolor="#q9a3c5"| '''Nnanze a na vucale: ''' |style="width:100px", bgcolor="#q9a3c5"| '''Taliano''' |style="width:100px", bgcolor="#q9a3c5"|'''Nnapulitano''' |- |align="left"|masculino |align="left"|un asso |align="left", bgcolor="#c9c8e9"|n'asso |- |align="left"|femino |align="left"|una elica |align="left", bgcolor="#c9c8e9"|n'elica |} [[Categoria:Grammateca napulitana]] [[Categurìa:Ajùto]] rxv4r1zzgnoov8mo02y8271wbsdot4a Modello:Presirente d' 'a Camera d' 'e Deputate 10 19620 676551 676162 2026-11-03T00:13:15Z Rolf acker 30353 linkfix; typo 676551 wikitext text/x-wiki {| style="clear:both; margin-top: 0.5em; text-align:center;" align=center width=70% class="toccolours itwiki_template_toc" |- style="background: #efefef" ! width="27%" | Primma d'isso: ! width="45%" | [[Elenco d''e Presiriente d''a Camera d''e Deputati|Presirente d&#39;&#39;a Camera d&#39;&#39;e Deputati]] ! width="27%" | Doppo d'isso: | width="1%" | [[Immagine:Flag_of_Italy.svg|25px|Bandiera italiana]] |- class="hiddenStructure{{{periodo|}}}" | style="font-size:90%;"| {{{primma d'isso}}} | style="font-size:90%;"| {{{periodo}}} | style="font-size:90%;"| {{{doppo d'isso}}} | <span class="hiddenStructure{{{periodo2|}}}"><pre>I</pre></span> |- class="hiddenStructure{{{periodo2|}}}" | style="font-size:90%;"| {{{precedente2}}} | style="font-size:90%;"| {{{periodo2}}} | style="font-size:90%;"| {{{successivo2}}} | <pre>II</pre> |- class="hiddenStructure{{{periodo3|}}}" | style="font-size:90%;"| {{{precedente3}}} | style="font-size:90%;"| {{{periodo3}}} | style="font-size:90%;"| {{{successivo3}}} | <pre>III</pre> |- class="hiddenStructure{{{periodo4|}}}" | style="font-size:90%;"| {{{precedente4}}} | style="font-size:90%;"| {{{periodo4}}} | style="font-size:90%;"| {{{successivo4}}} | <pre>IV</pre> |- class="hiddenStructure{{{periodo5|}}}" | style="font-size:90%;"| {{{precedente5}}} | style="font-size:90%;"| {{{periodo5}}} | style="font-size:90%;"| {{{successivo5}}} | <pre>V</pre> |}<noinclude> [[Categoria:Template 'e navigazzione - Biografie]] </noinclude> 1ywybewxyf7e2g4uiyrke876yocykm0 Pruvincia autonoma 'e Trento 0 20700 676505 630085 2026-11-02T22:34:17Z Rolf acker 30353 no prefix "Template:" 676505 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Pruvincia |nommepruvincia = Pruvincia autonoma 'e Trento |mpresa = |nommeufficiale = Trento |stato = [[Italia]] |reggione = [[Trentino-Avere Arece]] |capoluoco = [[Trento]] |estenzione = 6.206,90 |populazzione = 504.824 |denzita = 82 |commune = [[comune d&#39;&#39;a pruvincia 'e Salierno|Elenco]] 'e '''223''' comune |targa = TN |cap = 38100, 38010-38089 |prefisso = 0461, 0462, 0463, 0464, 0465, 0439 |presiriente = [[Lorenzo Dellai]] |sito pruvincia = [http://www.provincia.tn.it/ provincia.tn.it] }} <!-- fine della tabella - per la compilazione vedi -> Aiuto:Pruvincia--> 'A '''Pruvincia autonoma 'e Trento''' è na [[pruvincia]] d{{v}}o [[Trentino-Avere Arece]] 'e oltre 500 mila abitante. [[Categoria:Pruvincia 'e Trento| ]] qj62j11a6fzvds8g1vmalaqtwcoz6qi Categurìa:Ajùto 14 21185 676478 641674 2026-11-02T16:56:49Z Ciaurlec 3406 spostata in una categoria meno specifica; conformemente a en,fr,es,it wikipedia 676478 wikitext text/x-wiki [[Categurìa:Wikipedia]] 7qzwx10az3sss3x5hn6fg7kumqylvnz Pruvincia 'e Padova 0 24127 676518 621768 2026-11-02T22:54:56Z Rolf acker 30353 no prefix "Template:" 676518 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Pruvincia |nommepruvincia = Pruvincia 'e Padova |mpresa = |nommeufficiale = Padova |stato = [[Italia]] |reggione = [[Venezia]] |capoluoco = [[Padova]] |estenzione = 2.142 |populazzione = 882.779 |denzita = 412,2 |commune = [[comune d&#39;&#39;a pruvincia 'e Padova|104]] |targa = PD |cap = 35121-35143 Padova, 35010-35048 |prefisso = 049, 0425, 0429 |presiriente = [[Vittorio Casarin]] ([[Forza Italia]]) |sito pruvincia = [http://www.provincia.padova.it provincia.padova.it] }} 'A '''Pruvincia 'e Padova''' è na pruvincia d{{v}}o [[Veneto]] ca cu 'e 882.800 abitante suje risulta essera 'a cchiù populata d&#39;&#39;a reggione sana. Circunnata sana sana 'a ate ppruvince venete, cunfina a nord cu 'a [[pruvincia 'e Treviso]] e 'a [[pruvincia 'e Vicenza]], ad est cu 'a [[pruvincia 'e Venezia]] e 'a [[laguna 'e Venezia]], a sud cu 'a [[pruvincia 'e Rovigo]], ad ovest cu 'a [[pruvincia 'e Verona]] e 'a pruvincia 'e Vicenza. [[Categoria:Pruvincia 'e Padova| ]] icqmin8iq2r59q9s1l08anjpk5evv6s 676521 676518 2026-11-02T22:57:35Z Rolf acker 30353 /* Infobox */ +stemma 676521 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Pruvincia |nommepruvincia = Pruvincia 'e Padova |mpresa = [[Fiùra:Provincia di Padova-Stemma.svg|100px]] |nommeufficiale = Padova |stato = [[Italia]] |reggione = [[Venezia]] |capoluoco = [[Padova]] |estenzione = 2.142 |populazzione = 882.779 |denzita = 412,2 |commune = [[comune d&#39;&#39;a pruvincia 'e Padova|104]] |targa = PD |cap = 35121-35143 Padova, 35010-35048 |prefisso = 049, 0425, 0429 |presiriente = [[Vittorio Casarin]] ([[Forza Italia]]) |sito pruvincia = [http://www.provincia.padova.it provincia.padova.it] }} 'A '''Pruvincia 'e Padova''' è na pruvincia d{{v}}o [[Veneto]] ca cu 'e 882.800 abitante suje risulta essera 'a cchiù populata d&#39;&#39;a reggione sana. Circunnata sana sana 'a ate ppruvince venete, cunfina a nord cu 'a [[pruvincia 'e Treviso]] e 'a [[pruvincia 'e Vicenza]], ad est cu 'a [[pruvincia 'e Venezia]] e 'a [[laguna 'e Venezia]], a sud cu 'a [[pruvincia 'e Rovigo]], ad ovest cu 'a [[pruvincia 'e Verona]] e 'a pruvincia 'e Vicenza. [[Categoria:Pruvincia 'e Padova| ]] hyws1jvkrwf0objn7y0473cyjgxhba1 Pruvincia 'e Agrigento 0 24136 676533 621684 2026-11-02T23:17:28Z Rolf acker 30353 no prefix "Template:" 676533 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Pruvincia |nommepruvincia = Pruvincia 'e Agrigento |mpresa = |nommeufficiale = Provincia di Agrigento |stato = [[Italia]] |reggione = [[Sicilia]] |capoluoco = [[Agrigento]] |estenzione = 3.042 |populazzione = 456.612 <small>(2005)</small> |denzita = 150,1 |commune = [[:Categoria:comune d&#39;&#39;a pruvincia 'e Agrigento|Elenco]] 'e '''43''' comune |targa = AG |cap = 92100, 92010-92029 |prefisso = 084 |presiriente = [[Vincenzo Fontana]] <small> (25.05.2003)</small> |sito pruvincia = [http://www.provincia.agrigento.it/ provincia.agrigento.it] }} <!-- fine della tabella - per la compilazione vedi -> Aiuto:Pruvincia--> 'A '''Pruvincia 'e Agrigento''' è na pruvincia d{{v}}a Sicilia 'e oltre 450 mila abitante. [[Categoria:Pruvincia 'e Agrigento| ]] 2hj39tfgcxzpgqat0c02hs6ug65fktx 676534 676533 2026-11-02T23:19:08Z Rolf acker 30353 +stemma 676534 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Pruvincia |nommepruvincia = Pruvincia 'e Agrigento |mpresa = [[Fiùra:Provincia di Agrigento-Stemma.svg|100px]] |nommeufficiale = Provincia di Agrigento |stato = [[Italia]] |reggione = [[Sicilia]] |capoluoco = [[Agrigento]] |estenzione = 3.042 |populazzione = 456.612 <small>(2005)</small> |denzita = 150,1 |commune = [[:Categoria:comune d&#39;&#39;a pruvincia 'e Agrigento|Elenco]] 'e '''43''' comune |targa = AG |cap = 92100, 92010-92029 |prefisso = 084 |presiriente = [[Vincenzo Fontana]] <small> (25.05.2003)</small> |sito pruvincia = [http://www.provincia.agrigento.it/ provincia.agrigento.it] }} <!-- fine della tabella - per la compilazione vedi -> Aiuto:Pruvincia--> 'A '''Pruvincia 'e Agrigento''' è na pruvincia d{{v}}a Sicilia 'e oltre 450 mila abitante. [[Categoria:Pruvincia 'e Agrigento| ]] 1xxw7wlulrk7yemva5p0cozrynrq11b Pruvincia 'e Piacenza 0 24147 676540 671657 2026-11-02T23:34:24Z Rolf acker 30353 no prefix "Template:" ; +stemma 676540 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Pruvincia |nommepruvincia = Pruvincia 'e Piacenza |mpresa = [[Fiùra:Provincia di Piacenza-Stemma.svg|100px]] |nommeufficiale = Piacenza |stato = [[Italia]] |reggione = [[Emilia-Rumagna]] |capoluoco = [[Piacenza]] |estenzione = 2.589 |populazzione = 278.366 |denzita = 108 |commune = [[comune d&#39;&#39;a pruvincia 'e Piacenza|48]] |targa = PC |cap = 29121-29122, 29010-29029 |prefisso = 0523 |presiriente = Massimo Trespidi |sito pruvincia = [http://www.provincia.piacenza.it provincia.piacenza.it] }} 'A '''Pruvincia 'e Piacenza''' è na [[pruvincia]] 'e ll'[[Emilia-Rumagna]] 'e mmerzo 290 mila abitante. Cunfina a nord e a ovest cu 'a [[Lummardìa]] ([[Pruvincia 'e Lodi]], [[Pruvincia 'e Cremona]] e [[Pruvincia 'e Pavia]]), ad ovest cu 'o [[Piemunte]] ([[Pruvincia 'e Alessandria]]), a est cu 'a [[Pruvincia 'e Parma]], a sud cu 'a [[Liguria]] ([[Pruvincia 'e Genova]]). == Giugrafia == [[Immagine:Piacenza mappa.png|thumb|370px|left|'A pruvincia piacentina]] 'A Pruvincia 'e Piacenza se stenne 'int'â [[Pianura Padana]] a sud d{{v}}o sciummo [[Po]], 'int'â pparte occidentale d{{v}}a reggione Emilia-Rumagna. A sud cunfina cu 'a [[pruvincia 'e Genova]] ([[Liguria]]) trammeto l'[[Appennino Ligure]]. 'O sciummo seconno cchiù mpurtante aropp' 'o Po è 'a [[Trebbia]]. 'E turrente prencepale song' 'o [[Nure]], 'o Tidone e l'Arda. [[Categoria:Pruvincia 'e Piacenza| ]] l4ygdwfnl3cskqdfs4o5uduptrblff8 Pruvincia 'e Taranto 0 24148 676536 632663 2026-11-02T23:24:30Z Rolf acker 30353 no prefix "Template:" ; form. 676536 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Pruvincia |nommepruvincia = Pruvincia 'e Taranto |mpresa = [[Immagine:Provincia di Taranto-Stemma.png|100px]] |nommeufficiale = Taranto |reggione = [[Pùglia]] |capoluoco = [[Taranto]] |estenzione = 2.437 |populazzione = 580.189 |denzita = 238,3 |commune = [[comune d&#39;&#39;a pruvincia 'e Taranto|29]] |targa = TA |cap = 74100, 74010-74028 |prefisso = 099 |presiriente = [[Giovanni Florido]] |sito pruvincia = [http://www.provincia.taranto.it provincia.taranto.it] |stato = Italia }} 'A '''Pruvincia 'e [[Taranto]] ''' (provìnge de Tarde, pe' 'o dialetto tarantino) è na [[pruvincia]] d{{v}}a [[Puglia]] meriddionale 'e 580.189 abitante. Affacciata a sud ncopp'ô [[Mar Jonio]], cunfina ad ovest cu 'a [[Lucania]] ([[Pruvincia 'e Matera]]), a nord cu 'a [[Pruvincia 'e Bari]], a est cu 'a [[Pruvincia 'e Brinnese]], a sud-est cu 'a [[Pruvincia 'e Lecce]]. 'A parte sud-urientale d{{v}}a pruvincia, ’ncumune cu 'e pruvince 'e Brinnese e 'e Lecce, fà parte d{{v}}o [[Salento (zona giugrafica)|Salento]]. ==Giugrafia== [[Immagine:Taranto_mappa.png|450px|none|Mappa d&#39;&#39;a Pruvincia 'e Taranto]] Fa pparte d{{v}}o territorio pruvinciale pure 'o grosso vacile idreco d{{v}}o [[Gurfo 'e Taranto|Mar Piccerillo]], ncoppa ca se affaccia 'a stessa cità 'e [[Taranto]]. È attravierzata d{{v}}a [[Via Appia]] e 'a ll'[[Autostrada A14]]. [[Categoria:Pruvincia 'e Taranto| ]] mhkfzxfq191xe68ntkxdqi6p7zkjy4w Wikipedia:Ajùto 4 24195 676477 671946 2026-11-02T16:55:18Z Ciaurlec 3406 categorizzata 676477 wikitext text/x-wiki =='Nformazziune gennerale== * [[Wikipedia|Che è 'a Wikipedia?]] * [[Wikipedia:Porta d&#39;&#39;a cummunetà|Porta dâ communetà]] * [[Wikipedia:Variante|Variazziune dô napulitano]] * [[Ajùto:'E primme passe|'E primme passe]] 'n coppa â Wikipedia: [[Fiùra:Principiante (posteriore).svg|26px|link=Ajùto:'E primme passe]] ==Commo se scrive int'a ll'enceclopedìa?== * [[Ajùto:Commo ausà 'e ppàgene 'e chiàcchiara?|Commo ausà 'e ppàgene 'e chiàcchiara?]] * [[Ajùto:Modifica|Commo cagnà n'artìcolo?]] * [[Ajùto:Comme traducere n'articulo|Commo tradùcere n'artìcolo?]] * [[Ajùto:Comme nzertà 'e carattere specciale|Commo 'nzertà 'e caràttere speciale?]] ==Commo se scrive int'â lengua?== *[[Ajùto:Grammateca|Grammàteca]]: ccà se trova ll'énnece 'e quarche rifirimiento estierno commo livre ecc. *[[Ajùto:Articule determinative|Artìcole determenative]] *[[Ajùto:Articule ndeterminative|Artìcole 'nnetermenative]] *[[Ajùto:Sustantive|Sostantive]] *[[Ajùto:Aggettive|Aggettive]] *[[Ajùto:Aggettive possessive|Aggettive possessive]] *[[Ajùto:Vierbe regulare|Vierbe regolare]] *[[Ajùto:Vierbe irregulare|Vierbe irregolare]] *[[Ajùto:Vierbe ausiliare|Vierbe ausiliare]] *[[Ajùto:Schwa|Schwa]] ("vocale muta"). *[[Ajùto:Doppie|Doppie]] Vedite puro 'a [[:b:it:Napoletano|grammàteca napulitana scritta 'n taliano 'n coppa a Wikibooks]]. ==Ortografìa== *[[Wikipedia:Lista 'e parole ITA-NAP|Lista 'e parole ITA-NAP]] *[[Ajùto:Vocabolarie napulitane|Lista 'e vocabolarie napulitane]] [[Categurìa:Ajùto| ]] ljptbijphd7xygu4rimk7obyd4qytgo Scola Miereca Salernitana 0 24197 676456 663010 2026-11-02T14:16:11Z Ciaurlec 3406 676456 wikitext text/x-wiki [[Immagine:ScuolaMedicaMiniatura.jpg|right|thumb|300px|'A scola miereca 'n na miniatura d&#39;&#39;o [['O canone d&#39;&#39;a mericina|Canone 'e Avicenna]]]] 'A '''Scola miereca salernitana''' è stata 'a primma e cchiù mpurtante istituzione miereca d'[[Europa]] 'a ll'abbiata d&#39;&#39;o [[Medioevo]] ([[IX seculo]]); comme tale è cunziderata 'a tante comme ll'antesignana d&#39;&#39;e muderne [[univerzità]]. =='E funnamente e 'a mpurtanza d&#39;&#39;a scola== 'A ''Scola'' se funnava ncoppâ sintese d&#39;&#39;a tradizione grieco-latina cumpretata 'a ppenzate pruvenente d&#39;&#39;e culture alarba ed abbraica. Issa rappresenta nu mumento funnamentale 'int'â [[storia d&#39;&#39;a mericina]] pe 'e innovazione che schiaffe 'int'ô metodo e 'into ll'impustazione d&#39;&#39;a [[profilasse]]. L'approccio era basato funnamentalmente 'ncopp'â prateca e ncoppa ll'esperienza ca ne veniva, arapenno accussì 'a strada ô metodo empirico ed â cultura d&#39;&#39;a [[prevenzione]]. 'E particulare mpurtanza, d&#39;&#39;o punto 'e vista culturale, è pure 'o ruolo svolto d&#39;&#39;e ffemmene 'int'â prateca e 'into ll'nzegnamento d&#39;&#39;a mericina. [[Categurìa:Uneverzetà]] [[Categurìa:Salierno]] [[Categurìa:Medioevo]] 75ul4pcb1zxlfgvzzvcloajz4n0uhzc Pruvincia 'e Romma 0 24227 676514 672596 2026-11-02T22:49:52Z Rolf acker 30353 no prefix "Template:" 676514 wikitext text/x-wiki {{Pruvincia |nommepruvincia = Pruvincia 'e Romma |mpresa = [[File:Provincia di Roma-Stemma.svg|120px]] |nommeufficiale = Romma |stato = [[Italia]] |reggione = [[Lazzio]] |capoluoco = [[Romma]] |estenzione = 5.352 |populazzione = 4.018.680 |denzita = 750,9 |commune = [[comune d&#39;&#39;a pruvincia 'e Romma|121]] |targa = ROMA, RM |cap = 'a 00118 a 00199 (capoluoco), 'a 00010 a 00069 (ate commune) |prefisso = 06, 0774, 0766 |presiriente = [[Enrico Gasbarra]] |sito pruvincia = [http://www.provincia.roma.it provincia.roma.it] }} 'A '''Pruvincia 'e Romma''' è na [[pruvincia]] d{{v}}o [[Lazzio]] 'e cchiù ca 4 meliune 'e abitante, 'a cchiù pupulosa e nfra 'e cchiù granne d'[[Italia]]: se stenne pe 5.352 kmq. ==Giugrafia== Cunfina a nord cu 'a [[pruvincia 'e Viterbo]] e 'a [[pruvincia 'e Rieti]], ad est cu l'[[Abruzzo]] ([[Pruvincia 'e L'Aquila]]) e 'a [[pruvincia 'e Frosinone]], a sud cu 'a [[pruvincia 'e Latina]], ad ovest cu 'o [[Mar Tirreno]], e ô nterno propio cu 'a [[Cità d&#39;&#39;o Vaticano]]. ==Comune prencepale== {| class="wikitable" |- ! Comune ! Pupulazione (demo.[[istat]].it 28/02/2007) |- | [[Romma]] | 2.706.428 (2.825.077 il 31/12/2006 seconno l'Anagrafe Comunale) |- | [[Guidonia Montecelio]] | 76.879 |- | [[Fiumicino]] | 61.722 |- | [[Velletri]] | 53.000 |- | [[Tivoli]] | 51.880 |- | [[Civitavecchia]] | 51.700 |- | [[Pomezia]] | 51.660 |- | [[Anzio]] | 48.675 |- | [[Nettuno (RM)|Nettuno]] | 42.456 |- | [[Albano Laziale]] | 38.464 |- | [[Ciampino]] | 38.046 |- | [[Marino (RM)|Marino]] | 37.719 |- | [[Monterotondo (RM)|Monterotondo]] | 37.293 |- | [[Ardea]] | 37.010 |- | [[Ladispoli]] | 36.566 |- | [[Cerveteri]] | 33.487 |} == Sede == Nfra 'e pruprietà 'mmobiliare d{{v}}a Pruvincia s'arricurda [[Palazzo Incontro]], a Romma, restaurato 'a ll'ammenestrazione pruvinciale 'int'ô [[2006]] e mmo n auso comme ambiente espositivo. == Jonte 'a fore == * [https://web.archive.org/web/20000229101004/http://www.provincia.roma.it/ Sito istetuzionale d&#39;&#39;a Pruvincia 'e Romma] {{Pruvincia 'e Romma}} [[Categoria:Pruvincia 'e Romma| ]] 5jgljf1hzc1vldxheibtert3i0ubmrd Categurìa:Beneviento 14 24352 676520 657044 2026-11-02T22:55:44Z Ciaurlec 3406 676520 wikitext text/x-wiki [[Categurìa:Comune d''a Campania]] 2cvfpw64lmpewnobgc7kn3yqwckxcmu Pruvincia 'e Varese 0 24389 676511 671634 2026-11-02T22:43:46Z Rolf acker 30353 no prefix "Template:" 676511 wikitext text/x-wiki {{Pruvincia |nommepruvincia = Pruvincia 'e Varese |mpresa = [[File:Provincia di Varese-Stemma.png|100px]] |nommeufficiale = Provincia di Varese |stato = [[Italia]] |reggione = [[Lummardìa]] |capoluoco = [[Varese]] |estenzione = 1.199 |populazzione = 863.099 <small>(31.12.2007)</small> |denzita = 720 |commune = [[:Categoria:Comune d&#39;&#39;a pruvincia 'e Varese|Elenco]] 'e '''141''' comune |targa = VA |cap = 21100, 21010-21059 |prefisso = 02, 0331, 0332 |presiriente = Dario Galli (Lega Nord) <small>15.04.2008</small> |sito pruvincia = [http://www.provincia.varese.it/ provincia.varese.it] }} 'A '''Pruvincia 'e Varese''' (''Pruincia da Varees'' pe lummardo insubre) è na pruvincia d&#39;&#39;a [[Lummardìa]] cu cchiú 'e 854 mila abitante. Cunfina a nord e a est c&#39;&#39;a [[Sguizzera]] ([[Cantone Ticino]]), a est c&#39;&#39;a [[Pruvincia 'e Como]], a sud c&#39;&#39;a [[Pruvincia 'e Monza e Brianza]] e c&#39;&#39;a [[Pruvincia 'e Melano]], a ovest c&#39;&#39;o [[Piemunte]] ([[Pruvincia 'e Novara]], [[Pruvincia d&#39;&#39;o Verbano Cusio Ossola]]). Fuje 'stituita cu Regio Decreto n. 1 d&#39;&#39;o [[2 'e jennaro]] [[1927]], aunendo cumune ca già faceveno parte d&#39;&#39;e pruvince 'e Como e 'e Milano. 'O territuorio d&#39;&#39;a Pruvincia rapprisenta uno d&#39;&#39;e core 'e ll'[[Insubria]] e l'ente pruvenciale è membro d&#39;&#39;a cummunetà d&#39;&#39;a Regio Insubrica. Caratteresteca speciale d&#39;&#39;a pruvincia è ca ave cchiú centre. Nfatte, 'o 30% d&#39;&#39;a pupulazzione pruvenciale, se cuncentra int'ê quatte cità cchiú gruosse: [[Varese]] (81.990), [[Busto Arsizio]] (81.431), [[Gallarate]] (50.156), [[Saronno]] (38.126).<ref>[https://web.archive.org/web/20090213104843/http://www.univa.va.it/web_v3/areesito.nsf/dcb3587bc422dbf2c1257132004a0b80/5bfe44b03122915ec1257148004d229d?OpenDocument Unione degli Industriali - Territorio e struttura]</ref> [[File:Varese map.png|400px]] == Nutarelle == <references /> == Jonte 'a fore == *{{it}} [http://www.vareselandoftourism.it Varese Land of Tourism] Sito ufficiale d&#39;&#39;o turismo e d&#39;&#39;e evente prumuosse da Pruvincia e Cammera 'e Cummercio 'e Varese *{{it}} [http://www.vareseturismo.altervista.org/ Turismo Varese] Sito turisteco nun ufficiale d&#39;&#39;a pruvincia 'e Varese [[Categoria:Pruvincia 'e Varese| ]] ddpi0mdzsml6k3pl4dojg7mdj03ck3m 676512 676511 2026-11-02T22:45:43Z Rolf acker 30353 /* Infobox */ linkfix 676512 wikitext text/x-wiki {{Pruvincia |nommepruvincia = Pruvincia 'e Varese |mpresa = [[File:Provincia di Varese-Stemma.svg|100px]] |nommeufficiale = Provincia di Varese |stato = [[Italia]] |reggione = [[Lummardìa]] |capoluoco = [[Varese]] |estenzione = 1.199 |populazzione = 863.099 <small>(31.12.2007)</small> |denzita = 720 |commune = [[:Categoria:Comune d&#39;&#39;a pruvincia 'e Varese|Elenco]] 'e '''141''' comune |targa = VA |cap = 21100, 21010-21059 |prefisso = 02, 0331, 0332 |presiriente = Dario Galli (Lega Nord) <small>15.04.2008</small> |sito pruvincia = [http://www.provincia.varese.it/ provincia.varese.it] }} 'A '''Pruvincia 'e Varese''' (''Pruincia da Varees'' pe lummardo insubre) è na pruvincia d&#39;&#39;a [[Lummardìa]] cu cchiú 'e 854 mila abitante. Cunfina a nord e a est c&#39;&#39;a [[Sguizzera]] ([[Cantone Ticino]]), a est c&#39;&#39;a [[Pruvincia 'e Como]], a sud c&#39;&#39;a [[Pruvincia 'e Monza e Brianza]] e c&#39;&#39;a [[Pruvincia 'e Melano]], a ovest c&#39;&#39;o [[Piemunte]] ([[Pruvincia 'e Novara]], [[Pruvincia d&#39;&#39;o Verbano Cusio Ossola]]). Fuje 'stituita cu Regio Decreto n. 1 d&#39;&#39;o [[2 'e jennaro]] [[1927]], aunendo cumune ca già faceveno parte d&#39;&#39;e pruvince 'e Como e 'e Milano. 'O territuorio d&#39;&#39;a Pruvincia rapprisenta uno d&#39;&#39;e core 'e ll'[[Insubria]] e l'ente pruvenciale è membro d&#39;&#39;a cummunetà d&#39;&#39;a Regio Insubrica. Caratteresteca speciale d&#39;&#39;a pruvincia è ca ave cchiú centre. Nfatte, 'o 30% d&#39;&#39;a pupulazzione pruvenciale, se cuncentra int'ê quatte cità cchiú gruosse: [[Varese]] (81.990), [[Busto Arsizio]] (81.431), [[Gallarate]] (50.156), [[Saronno]] (38.126).<ref>[https://web.archive.org/web/20090213104843/http://www.univa.va.it/web_v3/areesito.nsf/dcb3587bc422dbf2c1257132004a0b80/5bfe44b03122915ec1257148004d229d?OpenDocument Unione degli Industriali - Territorio e struttura]</ref> [[File:Varese map.png|400px]] == Nutarelle == <references /> == Jonte 'a fore == *{{it}} [http://www.vareselandoftourism.it Varese Land of Tourism] Sito ufficiale d&#39;&#39;o turismo e d&#39;&#39;e evente prumuosse da Pruvincia e Cammera 'e Cummercio 'e Varese *{{it}} [http://www.vareseturismo.altervista.org/ Turismo Varese] Sito turisteco nun ufficiale d&#39;&#39;a pruvincia 'e Varese [[Categoria:Pruvincia 'e Varese| ]] goqrd6uguulf6yo4zdrdk9o8mbcgbom Colli di Fontanelle 0 25053 676502 670612 2026-11-02T22:29:06Z Rolf acker 30353 no prefix "Template:" 676502 wikitext text/x-wiki <div style="margin-top:2px; margin-bottom:8px">[[Immagine:Colli di Fontanelle - Panorama.jpg|1000px|center|thumb|{{center|Colli di Fontanelle: 'O panorama}}]]</div> '''Colli di Fontanelle''' è na frazione 'e [[Sant'Agnello|Sant'Aniello]] ca se trova 'ncoppe 'e colline da [[Penisola surrientina]] (che è fatta de' [[Monti Lattari]], ca se staccano dall'[[Appennini]] enno a occidente), a ppoco cchiù 'e duie chilometre 'a linea d'aria do centro cittadino. {{Frazione |nommefrazione = Colli di Fontanelle |nazzione= [[Image:Flag of Italy.svg|20px|border]] [[Italia]] |reggione= [[Campania]] |pruvincia= [[Pruvincia 'e Napule|Napule]] |cità= [[Sant'Agnello]] |coordinate= {{coord|40|36|47|N|14|24|27|E}} |autezza= 318 mslm |populazzione= 859 |cap= 80085 |prefisso= 081 }} [[Categoria:Frazzione d"a Campania]] o9tznaase53ds4fzo1cmumsic7ldye4 Pruvincia 'e Bergamo 0 25262 676504 632103 2026-11-02T22:33:07Z Rolf acker 30353 no prefix "Template:" 676504 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Pruvincia |nommepruvincia = Pruvincia 'e Bergamo |mpresa = |nommeufficiale = Bergamo |stato = [[Italia]] |reggione = [[Lummardìa]] |capoluoco = [[Bergamo]] |estenzione = 2.723 |populazzione = 1.098.740 |denzita = 404 |commune = [[:Categurìa:Comune d''a pruvincia 'e Bergamo|Elenco]] 'e '''244''' cumune |targa = BG |cap = 240xx-24100 |prefisso = 035, 0345, 0346, 0363, 02, 030 |presiriente = [[Ettore Pietro Pirovano]] ([[PDL]]) |sito pruvincia = [http://www.provincia.bergamo.it provincia.bergamo.it] }} 'A '''Pruvincia 'e Bergamo''' (''Proincia de Bèrghem'' pe' dialetto bergamasco) è na pruvincia d"a [[Lummardìa]]. Cunfina a nord cu 'a [[Pruvincia 'e Sondrio]], a ovest cu 'a [[Pruvincia 'e Lecco]], 'a [[Pruvincia 'e Monza e Brianza]] e 'a [[Pruvincia 'e Milano]] e a sud cu 'a [[Pruvincia 'e Cremona]], a est cu 'a [[Pruvincia 'e Brescia]]. [[Fiùra:Bergamo posizione.png|right|'A pruvincia 'e Bergamo|300px]] [[Categurìa:Pruvincia 'e Bergamo]] 1r2sdjid1j79822onq2w682lrgq10hs Pruvincia 'e Pavia 0 25280 676508 632105 2026-11-02T22:38:49Z Rolf acker 30353 no prefix "Template:" 676508 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Pruvincia |nommepruvincia = Pruvincia 'e Pavia |mpresa = |nommeufficiale = Pavia |stato = [[Italia]] |reggione = [[Lummardìa]] |capoluoco = [[Pavia]] |estenzione = 2.965 |populazzione = 526.663 |denzita = 177,6 |commune = [[:Categurìa:Comune d''a pruvincia 'e Pavia|Elenco]] 'e '''190''' comune |targa = PV |cap = 27100, 27010-27059 |prefisso = 0381, 0382, 0383, 0384, 0385 |presiriente = [[Vittorio Poma]] ([[Forza Italia]]) |sito pruvincia = [http://www.provincia.pv.it/ provincia.pv.it] }} 'A '''Pruvincia 'e Pavia''' è na pruvincia d1a [[Lummardìa]]. Cunfina cu 'a [[Pruvincia 'e Milano]] a nord, cu 'a [[pruvincia 'e Lodi]] a est e l'[[Emilia-Rumagna]] ([[Pruvincia 'e Piacenza]]) a sud-est cu 'e [[pruvincia|Pruvincie]] [[Piemunte|piemuntese]] 'e [[Pruvincia 'e Alessandria|Alessandria]], [[Pruvincia 'e Novara|Novara]] e [[Pruvincia 'e Vercelli|Vercelli]] a sud-ovest, a ovest e a nord-ovest. [[Fiùra:Pavia posizione.png|left|'A pruvincia 'e Pavia|270px]] {{Pruvincia 'e Pavia}} [[Categurìa:Pruvincia 'e Pavia| ]] qnzs00ousw9mxzfebyi5u0qytbfsaaa Pruvincia 'e Barletta-Andria-Trani 0 25287 676546 669466 2026-11-02T23:54:36Z Rolf acker 30353 no prefix "Template:" ; linkfix ecc. 676546 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Pruvincia |nommepruvincia = Pruvincia 'e Barletta-Andria-Trani |mpresa = [[File:Provincia di Barletta-Andria-Trani-Stemma.svg|120px]] |nommeufficiale = Barletta-Andria-Trani |stato = [[Italia]] |reggione = [[Puglia]] |capoluoco = [[Barletta]], [[Andria]] e [[Trani]] |estenzione = 1.543 |populazzione = 390.010 |denzita = 252,7 |commune = [[comune d''a pruvincia 'e Barletta-Andria-Trani|Elenco]] 'e '''10''' comune |targa = BT |cap = 70051-70031-70059 |prefisso = 0883, 080 |presiriente = Giuseppe Capriulo (''cummissario'') |sito pruvincia = }} 'A '''Pruvincia 'e Barletta-Andria-Trani''' è na pruvincia d{{v}}a [[Puglia]]. 'O capoluoco è jonto nfra 'e ccittà 'e [[Barletta]], [[Andria]] e [[Trani]]. È stata istituita 'int'ô [[2004]], e 'e pprimme alezzione d' 'o Cunziglio pruvinciale songo previste pe' 'o [[2009]]. Cunfina cu 'a [[Pruvincia 'e Foggia]] a nord-ovest, cu 'a [[Lucania]] ([[Pruvincia 'e Putenza]]) a sud e cu 'o [[Mar Adriateco]] a nord-est. Curresponne chiù o meno a 'o [[distretto 'e Barletta]], ind' 'e [[pruvincia d&#39;&#39;a Terra 'e Bari]] ( all’èpuca d{{v}}o [[Regno 'e Napule]] ). [[Categurìa:Pruvincia 'e Barletta-Andria-Trani| ]] mrqlhtoaghbhvivwfife6cf4y6hwp8o Ajùto:Comme nzertà 'e carattere specciale 12 25366 676480 650364 2026-11-02T17:01:42Z Ciaurlec 3406 676480 wikitext text/x-wiki Ccà ncopp'a sta Wikipedia tenimmo nu prubbrema cu 'e ddoje apostrove 'int'ê pparole comme '''d{{v}}o'''. Nce stanno ddoje manere p{{v}}e nzertà. Nvece d{{v}}e ddoje apostrofe, scrivete: *<nowiki>{{v}}</nowiki> *& #39; & #39; (senza mettere 'e spazie - se 'e mettimmo ccà se ponno vedè solo 'e apostrofe e nun 'e ccose ca s'hanno a scrivere) [[Categurìa:Ajùto]] nykgnskfnm4elt4ivf9kcqs4rnxrbfx Ajùto:Aggettive possessive 12 25525 676486 436403 2026-11-02T17:03:01Z Ciaurlec 3406 676486 wikitext text/x-wiki <nowiki> m. f. m. f. sg. mio mia pl. mieje meje tujo toja tuoje toje sujo soja suoje soje nuosto nosta nuoste noste vuosto vosta vuoste voste lloro lloro lloro lloro</nowiki> sg.=singulare; pl.=plurale; m.=maschile; f.=femminile <ref>C. Iandolo, 2000. 'A lengua 'e Pulecenella - Grammatica napoletana. F. Di Mauro Editore, Surriento (Napule)</ref> cu cagne 'e C. Colacino: i semivocalica scritta cu j quanno sta mmiez'a ddoje ati vvocale, pe lloro 'a forma cu ddoje l è stata ausata (ll'origgenale ausava l semprece pure) 'E fforme f. pl. ponno radduppià 'a primma cunzonante doppo a ll'articulo, comme pe tutte 'e femminile plurale. Ati fforme so' possíbbele: meje (f. pl.) pô essere pure ditto e scritto comme a mee == Nutarelle == <references/> [[Categurìa:Ajùto]] kfyrv5csr9yjthtkd65x9a9c0jrfcs2 Ajùto:Doppie 12 25527 676488 647072 2026-11-02T17:04:16Z Ciaurlec 3406 676488 wikitext text/x-wiki 'E doppie s'ausano adopp'e nomme femmenile plurale e 'e neutre. f. sg. na seccetella f. pl. 'e sseccetelle S'ha ddà ppure allicurdà ca 'e doppie comme ppe ''mmericano/mmerecano'' nce stanno sempe pecché 'a pparola ncummincia cu 'a doppia. m. sg.: attòre mmericano m. pl.: attùre mmericane f. sg.: attrìce mmerecana m. pl.: attrìce mmerecane [[Categurìa:Ajùto]] jzxwjwz3fv1cplavdrkfh85oqpctuyx Ajùto:Vierbe ausiliare 12 25662 676487 628095 2026-11-02T17:04:03Z Ciaurlec 3406 676487 wikitext text/x-wiki 'O verbo essere se po' vedè [http://pulcinella291.forumfree.it/?t=59412688 ccà]. [[Categurìa:Ajùto]] qz85dmpr6zm3ifvao8n59i0mrmacihu Pruvincia 'e Asti 0 26011 676515 674398 2026-11-02T22:50:59Z Rolf acker 30353 no prefix "Template:" 676515 wikitext text/x-wiki {{Pruvincia |nommepruvincia = Pruvincia 'e Asti |mpresa = |nommeufficiale = Asti |stato = [[Italia]] |reggione = [[Piemunte]] |capoluoco = [[Asti]] |estenzione = 1.511 |populazzione = 217.197 <small>(31-08-2007)</small> |denzita = 144 |commune = [[Comune d''a pruvincia 'e Asti|Elenco]] 'e '''118''' comune |targa = AT |cap = 14100, 14010-14059 |prefisso = 011, 0141, 0144 |presiriente = [[Maria Teresa Armosino]] |sito pruvincia = [http://www.provincia.asti.it/ provincia.asti.it] }} 'A '''Pruvincia 'e Asti''' è na pruvincia d{{v}}o [[Piemunte]]. Cunfina cu 'a [[Pruvincia 'e Turino]] a nord-ovest, cu 'a [[Pruvincia 'e Alessandria]] a est, cu 'a [[Liguria]] ([[Pruvincia 'e Savona]]) a sud, e 'a [[Pruvincia 'e Cuneo]] a ovest. [[File:Asti_mappa.png|left|'A pruvincia 'e Asti|200px]] {{Pruvincia 'e Asti}} [[Categurìa:Pruvincie d''o Piemunte]] 726puobd2ja9xpxz7orgfo4wsxs2jqh 676516 676515 2026-11-02T22:52:14Z Rolf acker 30353 catfix 676516 wikitext text/x-wiki {{Pruvincia |nommepruvincia = Pruvincia 'e Asti |mpresa = |nommeufficiale = Asti |stato = [[Italia]] |reggione = [[Piemunte]] |capoluoco = [[Asti]] |estenzione = 1.511 |populazzione = 217.197 <small>(31-08-2007)</small> |denzita = 144 |commune = [[Comune d''a pruvincia 'e Asti|Elenco]] 'e '''118''' comune |targa = AT |cap = 14100, 14010-14059 |prefisso = 011, 0141, 0144 |presiriente = [[Maria Teresa Armosino]] |sito pruvincia = [http://www.provincia.asti.it/ provincia.asti.it] }} 'A '''Pruvincia 'e Asti''' è na pruvincia d{{v}}o [[Piemunte]]. Cunfina cu 'a [[Pruvincia 'e Turino]] a nord-ovest, cu 'a [[Pruvincia 'e Alessandria]] a est, cu 'a [[Liguria]] ([[Pruvincia 'e Savona]]) a sud, e 'a [[Pruvincia 'e Cuneo]] a ovest. [[File:Asti_mappa.png|left|'A pruvincia 'e Asti|200px]] {{Pruvincia 'e Asti}} [[Categurìa:Pruvincia 'e Asti| ]] 1kowzqbofqnnhcmflmk2zorps9euse9 Ajùto:Uide (Mulesane) 12 26192 676490 675067 2026-11-02T17:10:26Z Ciaurlec 3406 676490 wikitext text/x-wiki {{Variante|MUL-CL}} Come se l'esperienza n'abbastava, 'a scienza lenguísteca è chiara chiara: ''''i dialette d'u Molise fanno parte d'u stesso sistema lenguísteco ch'i dialette d'i reggiune attuorno''', co na continuazione tra 'i parlate d'u [[Mulise|Molise]] e chille de l'interno d'a [[Campania]] ([[Pruvincia 'e Beneviento|Beneviento]], [[Pruvincia 'e Avellino|Avellino]]), 'u Nord d'a [[Puglia]] ([[Pruvincia 'e Foggia|Foggia]]), e 'u Sud de l'[[Abruzzo]]. Pure se nun té una sola forma standard, questa "lingua" té na ricca storia de romanze, poesíe, canzune e l'ati documiente scritte. È chiamata cose defferente seconn'a chi parla; 'i lenguiste 'a chiàmano "l'italiano meridionale", [[Dante Alighieri|Dante]] 'a chiamava "il volgar pugliese", 'nu ottociento 'a chiamàvano "i dialetti ausoni", e uojje cierte 'a chiàmano 'a lenga sannita. Ma 'u nome chiù currente a canosciuto è semplicimente: 'u napoletano. Quistu nome da fastidio a saja gente, ma het'a capí nu fatto: questa lenga o sistema lenguísteca nun ze chiama napoletano pecché Nàpole è 'a chiù granne città o quella chiù canosciuta; nè pecché 'i napoletane ze crèdene 'u cientro de l'univerzo. 'Nvece ze chiama cuscì pecché 'a zona ndó ze pàrlano chisti dialette curresponne quaše perfettamente co 'i frontiere d'u antico [[Regno 'e Napule|Regno de Nàpole]]. Shakespeare ha ditto ca "na rosa, quillo ch'u chieme, sempe 'a stessa ddore té". Ed è cuscì pure 'a lenga. Chiamàtela come vulete vuje, ma nun dutato ca 'ppartiènene 'nzieme chisti variante. =Ortografía= Recanoscenno ca na lenga scritta è chiù de na sémplece trascrizzione d'u parlato, quà 'ncopp'a quistu sitio z'ausa n'ortografía ettimològgeca ca rassomeglia chiú o meno û napoletano clàsseco. Che sennífeca? *Nun provamo a notà ogne variazione fonèteca (pe quisso ze pô usà l'[[:it:Alfabeto fonetico internazionale|alfabbeto fonèteco 'nternazzionale]]) **la ''s'' ca ze pernuncia ''sc'' 'nant'a ''t'' e ''d'', nun 'a screvemo pecché già ze sa. **li mille e una variante d'i vocale, nun 'i screveme pecché so' sestemàteche dint'a ogne dialetto: ***''vizio'' e nò ''vìzzeje'', ''vœzj'', ''véjzie'' ecc... ***''cantà'' e nò ''chéntà'', ''cäntà'', ''cæntà'', ecc... *Accettamo ca 'i vocale non-accentate devèntano [[scevà]] mmece de provà a scríve 'u scevà co nu caràttero speciale (e-muto alla francese, ë, ə) **Sennìfeca ca 'u scevà nun è nu fonema ma n'allofono de /e/, /o/, e cierte vôte /i/, /u/ e /a/ **Quinne ''songo'', ''buono'', ''ottociento'' e nò *''songhe'', *''buone'', *''otteciente'' **Visto ca 'u scevà è nu suono e n'alternanza de nu vocale, nun z'ausa l'appòstrofo pecché quisso sennifecasse l'assenza de nu suono mmece 'e nu cagnamiento: ***''zenale'' e ''mettete'', nò ''z'nal'' e ''m'ttet'' *Accettamo ca 'i suono ''t'', ''c'', ''p'' devèntano ''d'', ''g'', ''b'' dopo 'e ''n'' e ''m'' senza besuogne d'u scrìve: **''dinto'', ''ncopp'a'', ''campà'' e nò ''dindo'', ''ngopp'a'', ''cambà'' **Se 'a ''d'', ''g'' o ''b'' è ettimològgeca, ce 'a potemo scríve (''mandemane'', ''songo'', ''embè'', ecc...) **Però, se succede dopo de ''r'' o ''l'', 'n quillu caso ze scrive 'a forma débbole (''d'', ''g'', ''b''), chiú spesso succede co ''t'' ~ ''d'' : ***''verdà'' mmece 'e ''vertà'' ***''scioldo'' mmece 'e ''sciolto'' ***ecc... (seconn'û dialetto) *Accettamo ca 'a lenga scritta pô èsse nu ccone staccato d'u parlato, semo sciolde. *Accettamo d'ausà cierte forme saje canosciuto dint'a screttura napoletana: **''dinto'' pure se nuje decemo ''dénto'' **''nun'' pure se nuje decemo ''nən'' **''quanno'' e ''granne'' pure se nuje decemo ''quando'' e ''grande'' (chiste so' taliannizazziune) *A lu stesso tiempo, tenemo cierte usanze propie d'u molesano: **''ze'' p'u reflessivo (l'ati variante dícene ''se'', ''si'') **''cuscí'' o ''cuší'' pe ''accussí'' o ''così'' **''quillo'' e ''quella'' pe ''chillo'' e ''chella'' (p'i dialetto ca ùsano cuscí) **''quà'' pe ''ccà'', ecc... *A velancia tra 'i forme parteggiate napoletane e 'i forme propie molesane depenne de ogne screttore, è na questione de stilo ==L'acciente== L'acciente gràffece (grave, acuto, circonflesso) vanno '''sulo ncopp'î vocale tòneche''' e danno 'nformaziune 'ncopp'a l'accento e 'a pernuncia. ===Quanne z'aúsano=== *L'accento grave (à, è, ò) rappresenta nu suono "raperto" e l'accento acuto (é, ó, ú, í) rappresenta nu suono "chiuso" **A è sempe nu suono raperto, 'a vocca z'ha da rapí p'a pernuncià, allora ze scrive sempe co l'accento grave. **U, I so' sempe suone chiuse, 'a vocca z'ha da chiúdere neccone p'i pernuncià, allora ze scrívene sempe co l'accento acuto. **E e O ponne avé pernunce chiuse o aperte, allora z'ausa l'accento grave o acuto seconn'a pernuncia. *Quanne l'accento cade ncopp'â '''penúltema síllaba''' ("parola piana"), '''nun ce stà besuogne 'e scríve l'accento'''. **cane, tuosto, accento, dialetto, molesano, ecc... **nonostante, ze pô sempe scríve pe evità confusione 'ni vocale medie (è, ò ~ é, ó), ma se pruovo vide ca nun ce stà quaše maje besuogno. *Quanne l'accento cade '''ncopp'a n'ata síllaba'''—l'antepenúltema ("parola sdrucciola") o 'a lútema ("parola tronca")—'''l'accento z'ha da marcà cuscí''': **A /a/ ze scrive ''à'' **E aperta /ɛ/ ze scrive ''è'' **O aperta /ɔ/ ze scrive ''ò'' **O chiusa /o/ ze scrive ''ó'' **E chiusa /e/ ze scrive ''é'' **U ze scrive ''ú'' **I ze scrive ''í'' ===Lu circonflesso=== *Z'ausa quanno duje vocale z'amméschiano o z'asquàgliano nzieme (encluenno 'a L vocalizzata): **volta > *vouta > vôta **tu hai > tu hê ~ tu hî **isso può > isso pô **tu puo' > tu pû **tu vie' > tu vî **tu vai > tu vî **ecc... *La L vocalizzata dop'a na A, ze pernuncia de paricchie manere seconn'û dialetto: **aûto (altro, alto): àveto, àjeto, àito, ecc... **caûzone (calzone, pantalone): càvezone, càuezone, ecc... **'A forma ''aû-'' ze pô lègge seconn'u dialetto de quillo che legge. **'A forma ''ave-'' è saje cummune e quinne accettato come na variante normale, specie quanne ze scrive pe nu púbbleco molesano. *'I vocale medie (''e'', ''o'') co 'o circonflesso tenno generalmente nu suono chiuso (/e, o/ mmece de /ɛ, ɔ/) ==='I dittonghe=== *'Nt'a cierte parole, na vocale tòneca mediana raperta (è, ò) deventa nu dittongo (ie, uo) **'i dittonghe sempe ze scrívene ''-ie-'' e ''-uo-'', pure se ce stanno pernunce deverze ('n molesano spesso sono rializzato /-ijə-/ e /-uwə-/, ma a l'ati vije com'a Tèrmole ze sono monotonghizzate /-i-/ e /-u-/) **È sempe l'accento grave ca z'ausa e va sempe 'ncopp'â seconna léttera: ''uòmmene'', ''jiènnere'', ''lièveto'' ===Li parole ca ferníscene 'n -ia, -io, -ie=== ===Lu 'nfinitivo d'i vierbe=== 'N molesano è saje chiù spesso ca togliemo 'u ''-re'' finale d'i vierbe. Quanno 'u risultato è na parola tronca, mettemo l'accento gràffeco come normale. Ma quanno 'u verbo già eva na parola ''sdrucciola'' e levanno 'a lútema síllaba ce da na parola ''piana'', mettemo sempe l'accento lo stesso, comme se ce fusse ancora 'u ''-re'' finale, justo pe fà vedé ca quisto è n'infinitivo e nò na forma verbale (potemo díce ca l'accento gràfeco è 'ssociato a l'infinitivo): *''amare'' > amà *''vedere'' > vedé *''fenire'' > fení MA: *''èssere'' > *''esse'' > èsse (accento priservato) *''chiúdere'' > *''chiude'' > chiúde (accento priservato) *''scrívere'' > *''scrive'' > scríve (accento priservato) Cuscí, 'u 'nfinitivo té sempe n'accento pe destíngue: * ''èsse'' (essere) ~ ''esse'' (là vicin'a té) * ''chiúde'' (chiudere) ~ ''chiude'' (chiudi, chiude) * ''scríve'' (scrivere) ~ ''scrive'' (scrivi, scrive) * ecc... (pure se nun ce stà possibilità de confusione, co l'infinitivo ze usa sempe l'accento) ==Esh, o /ʃ/== Lu suono rappresentato 'n italiano da ''sci-'' ze chiama na [[:it:fricativa postalveolare sorda|fricativa postalveolare sorda]]. 'Nt'a l'alfabbeto fonèteco 'nternazzionale z'ausa 'u caràttero /ʃ/, chiamato ''Esh'', pe rappresentà stu suono. 'N italiano, è sempe doppio. Lu problema è ca 'n molesano (e 'nt'a chiss'ati variante d'u napoletano/ausono/sannito) esístene 'i /ʃ/ sémplece, senza manera p'i scríve. Tré tipe ce stanno: ===Esh menenno d'u FL Latino=== *Ze scrive SHI- 'n molesano (vede chiú sotto p'a spiegazione), quinne: **''shiore'' (sciore, fiore) **''shianco'' (scianco, fianco) **''shiusshià'' (sciusciare, soffiare), ecc... *Quaše sempe curresponne co SCI- 'n napoletano (ma cierte 'u scrívene CI- pecché uojje pernúncene SCI- e CI- aguale) *Visto ca paricchie dialette molesane mantenno ancora nu suono separato pe quistu fonema, z'ha da scríve defferente da chiss'ati Esh **SH ze pô lègge seconn'a pernunce d'u dialetto de quillo ca sta a lègge: o /ʃ/ come 'n napoletano, o /ç/ come 'n cierte pajiše d'u Molise (spesso scritto HJ-: ''hjore'', ''hjanco'', ''hjuhhjià'') ===Esh menenno de na S palatalizzata=== *Quanne 'n latino ce steva na S prima de I or E, d'i vôte è deventato Esh 'n molesano—chiste 'i screvemo ''š'': **CASEUM > cašo (caso, cacio) **CERASIA > ceraša (cerasa, ciliegia) **CAMISIA > cammiša (cammisa, camicia) **PHSAEOLUM > fašuolo (fasuolo, fagiolo) **QUASI > quaše (quase, quasi) *Quaše sempe curresponne co S- 'n napoletano (quella S accentata permette de mantené 'a currisponnenza co 'u napoletano clàsseco) *Se nun pû (o nun vû) usà ''š'', suggeremo d'ausà SJ pe evità 'u SCI- d'u taliano: **''cerasja'', ''cammisja'', ''fasjuolo'', ''quasje'' e nò *''cerascia'', *''cammiscia'', *''fasciuolo'', *''quasce'', ecc. **Nun ze pô usà ''ci-'' pe quistu suono come aúsano cierte perzune fore d'u Molise, pecché 'nu molesano CI- té ancora 'u suono [tʃ]; nun è deventate moscia come 'n cierte poste (*''ciore'', *''faciuolo'', ecc. nun té senzo 'n molesano) *Nonostante tutto quillo ca sta scritto quà ncoppo, cierte usanze sono permisse pecché so' tradiziunale o saje canosciute: **''cuscí'' ze pernunce com'a ''cuší'' (accussì, così) **''buscía'' ze pernunce com'a ''bušía'' (buscia, bugia) **''scine'' ze pernunce com'a ''šine'' (sine, sì) **ecc... ===Esh prima de na cunzonante (apparte T, D)=== Già 'u sapemo ca S 'nant'a T e D 'n molesano ze pernunce /ʃ/, quinne quillo nun z'ha da scríve. Ma generalmente 'nant'a tutte chill'ati léttere, 'n molesano S remane /s/. Cierte vôte, allora, è necessario indicà ca na S ze pernunce /ʃ/ dint'a nu posto ndó nun ce lu spettassimo. 'N chisti situaziune, paricchie auture molesane scrívene "SC-", ma nuje suggeremo ''š'' se possíbbele. P'esempio: *'A parola ''a schióve'', prestata d'u napoletano (''schiovero'') e pernunciato /'ʃkjovə/, ze pô scríve ''šchióve'' *'A parola ''scanata'', nu tipo de pizza ghianca co nu buco ammiezzo (o pure nu tipo de pane co 'a stessa forma), è pernunciata /ʃka'natə/ e ze pô scríve ''šcanata'' *ecc... =Prepuseziune Quembuošte= {|{{prettytable}} width=70% |+ |- bgcolor=#f0ffff align=center ! ! u ! a ! i ! |- align=center ! de |d'u||d'a||d'i ! di/da |- bgcolor=#f0f0f0 align=center ! a / 'e* |û / 'u,<br>(au / eu)||â / 'a</br>(aa / ea)||î / 'i</br>(ai / ei) ! a / di |- align=center ! da |d'u||d'a||d'i ! da |- bgcolor=#f0f0f0 align=center ! 'n |'nu||'na||'ni ! in |- align=center ! cu** |c' u||c' a||c' i ! con |- bgcolor=#f0f0f0 align=center ! pe |p'u||p'a||p'i ! per |} <nowiki>*</nowiki>Ze use assaie de nne quembónne a/'e (a u, 'e a, 'e i, a i, ecc...), ma quande ze fa, è pecché a prenunge d'a prepusezione z'esquaie quaše ndutte. I prepesuziune quembuošte de ''a'' o '''e'' ze prenùngene sule ne ccone chiù lunghe (cóme se fùssene nu vocale e meze). <nowiki>**</nowiki>Quande ze quembónne ''cu'', ze lasse nu spazie tra isse e u artìquele. Quište fa ca u ''c'' remane dure. Quande z'ettacche probj vecine u artìquele, fa a quembesezione de ll'artìquele cu "ce": *'''ce u''' donghe tré pezze -> '''c'u''' *'''cu u''' patre sò iute -> '''c' u''' =Chiúràle= U chiúràle cambuasciane ze créje de paricchie manére. Cierte paróle nne càgnene, sò' mbariàbbele (invariàbbele). Sai'a vóte pure, nze use u fórme chiúràle quanne ni è necessarie pe capì: *nu paj'''ése''' *tutt i paj'''iše''' / tutt i paj'''ése''' ==Prime cadenze (-E- -> -I-)== Quište cadenze nglude i paróle ca tenne suone de "e" e de "i" *-ése -> -iše *-e- -> -ie- (-ij-) *-i- -> -ij- (-ie-) ===-ÉSE -> -IŠE=== *paj'''ése''' -> paj'''iše''' *laren'''ése''' -> laren'''iše''' ==Secunne cadenze (-O- -> -U-)== Pe Cambuasciane, i suone "o"/"ó" e "u" sò' legate pe marcà u chiúràle. *-o- -> -u- *-ore -> -ure *-one -> -une *-ó- -> -uo- ===-ORE -> -URE=== *l'''óre''' -> l'''ure''' (loro [sing.] -> loro [pl.]) *quel'''ore''' -> quel'''ure''' (colore -> colori) ====-ONE -> -UNE==== *quebesezi'''one''' -> quembesezi'''une''' (composizione -> composizioni) *(cumbusezi'''one''' -> cumbesezi'''une''') (''ibid.'', dialette chiù cendrale) [[Categurìa:Ajùto]] [[Categurìa:Paggene scritte 'n mulesane|Ω]] [[Categurìa:Grammateca napulitana]] 14ivt40tvqyf8ytrx1wjfyj5ns0gtao Pruvincia 'e Viterbo 0 26492 676527 669482 2026-11-02T23:05:23Z Rolf acker 30353 no prefix "Template:" ; +cat 676527 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Pruvincia |nommepruvincia = Pruvincia 'e Viterbo |mpresa = [[File:Provincia di Viterbo-Stemma.svg|120px]] |nommeufficiale = Viterbo |stato = [[Italia]] |reggione = [[Lazzio]] |capoluoco = [[Viterbo]] |estenzione = 3.612 |populazzione = 309.933 |denzita = 85,8 |commune = [[comune d' 'a pruvincia 'e Viterbo|Elenco]] 'e '''60''' cumune |targa = VT |cap = 01100, 01010-01039 |prefisso = 0761, 0763, 0766, 06 |presiriente = [[Alessandro Mazzoli]] |sito pruvincia = [http://www.provincia.viterbo.it provincia.viterbo.it] }} [[Categurìa:Pruvincia 'e Viterbo| ]] 7in5n0tuc0jrtfofv6uf4502915fwcq Carlo Azeglio Ciampi 0 26771 676556 664475 2026-11-03T00:30:31Z Rolf acker 30353 catsortfix 676556 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Careca pubbreca |fiùra = [[Fiùra:Ciampi ritratto.jpg|300x300px]] |careca = 10º Presiriente d"a [[Repubbreca Taliana]] |mannatoinizzio = [[18 'e maggio]] [[1999]] |mannatofine = [[10 'e maggio]] [[2006]] |predecessore = [[Oscar Luigi Scalfaro]] |successore = [[Giorgio Napolitano]] |suffisso onorifico = |prufessione = [[Puliteco]], [[Ecunumista]] |partito = [[Democratece d''a Smerza]] |titulo 'e sturio = master's degree |alma mater = Scola Normale Superiore e <br/> Uneverzetà 'e Pisa }} '''Carlo Azeglio Ciampi''' ([[Livorno]], [[9 'e dicembre]] [[1920]] - [[Romma]], [[16 'e settembre]] [[2016]]) fuje 'o diecesemo presirente d"a [[Repubbreca Taliana]], d"o [[1999]] ô [[2006]]. {{PresirenteRepubbrecaTaliana |periodo = [[18 'e maggio]] [[1999]] - [[15 'e maggio]] [[2006]] |primma d'isso = [[Oscar Luigi Scalfaro]] |doppo d'isso = [[Giorgio Napolitano]] }} {{PrimmoMinistroTaliano |periodo = [[1993]] - [[1994]] |primma d'isso = [[Giuliano Amato]] |doppo d'isso = [[Silvio Berlusconi]] }} {{DEFAULTSORT:Ciampi, Carlo Azeglio}} [[Categurìa:Puliteche taliane]] [[Categurìa:Presiriente d"a Repubbreca Taliana]] 9xv5w3qdurdbz2ttn8veja5weuui3ou Ajùto:Modifica 12 56906 676491 665222 2026-11-02T17:11:17Z Ciaurlec 3406 676491 wikitext text/x-wiki Cu ll<nowiki>'ecceziun''e pochissime paggine prutette, ogni paggena ncopp'a Wikipedia presenta na linguetta naveto cu '</nowiki>a scritta ''Càgna''. Chistu link permett<nowiki>''e modificà 'o testo d''</nowiki>a paggena ca se sta vedenno. ==Cumme modificà na paggena == Pe cagnà <nowiki>'o cuntenùt'e na paggena, clicca 'ncopp'a linguetta Cágna 'n coppa 'a paggena stessa. Pe scrivere int''a paggena 'e chiàcchiera currispondente, clicca 'ncoppa linguetta cu '</nowiki>a scritt ''Chiàcchiera'' e aroppo ncopp'a Càgna. Pe cagnà na seziòna o na sottoseziona, clicca 'ncopp'a scritta''' [Cágna] '''rénte 'o titulo suio. Quand'aie fernuto 'e scrivere, nserta na breve descriziòne r'e mudifiche fatte into campo Riepilego, ca sta 'a sott' 'a casell' 'e mudifica. Si è na mudifica minore o piccerella, segna ''Chisto è nu cagnamiénto piccerillo''. Si vuò, se può visualizzà l'''anteprime d'ê medefiche primma 'e sarvà. ''<nowiki>'Fernisce 'o cagnamiento cliccanno ncopp''</nowiki>o pulsant ''Salva 'a paggena''. ==Comme alternà cchiù modifiche l<nowiki>'una appriess''a ll'</nowiki>ata == Pe tenè cchiù chiara e consultabil<nowiki>''</nowiki>a cronologia r'a paggena, ca elenca tutt<nowiki>''</nowiki>e cagnamiente purtate d'ê ll'utenti in ordine cronologic e 'e relativ commenti, pruova 'e evità quanno scrivi ncopp'a Wikipedia 'e fà assaie cagnamiente piccerelli; 'o cuntrario, quanno cagni gruosse quantita 'e testo, pruov'ô fà pe sezziune''. '' == Wikilink == Pe 'nzertà na jont'a n'ata paggena 'e Wikipedia, s'adda mettere na parola nfra ddoje parentesi quadre: accussì se fà na jonta ipertestual'a na paggena r'o prugetto nap.wiki, ca chiammammo pùre "wikilink". P'esempio, 'o codic{{v}}e ''' [ [ paggena prencepale ] ]''' nzertata int<nowiki>''</nowiki>a casella d'ê cagnamienti produce [[paggena prencepale]]: 'a jont'â "paggena prencepale". Statev'accuorti: a pparte 'a prima lettera d'â jonta, 'o link fà 'a differenza nfra 'e majuscule e 'e minuscole. Pe fà na jonta a na paggena facenno vedè nu testo differente d'ô nomme d{{v}}a paggena, s'ausa nu ''piped link'': na jonta c'â varra. Se fa secutà 'o nomme r'o cullegamento p'ô símbulo d'â varra verticale | e â ll'etichetta ca se vò fa verè: accussì, 'o codice '''[ [ paggena prencepale |etichetta ] ]''' vene traducito cu [[paggena prencepale|etichetta]]: se vere "etichetta", ma 'a jonta ponta â Paggena prencepale. == Tavulelle == L'auso d'ê tavulelle se fa cu 'e ''markup wiki''. È nu lenguaggio comun'a Wikipedia, descritto ca abbascio: {| class="wikitable" width="60%" | <nowiki>{|</nowiki> | '''Inizio d{{v}}a tavulella''' |- | <nowiki>|+</nowiki> | '''didascalia''' d{{v}}a tavulella, ''facoltativa'', se può mettere sulamènte nfra ll''''Inizio d{{v}}a tavulella''' e 'a primma '''riga d{{v}}a tavulella''' |- | <nowiki>|-</nowiki> | '''riga d{{v}}a tavulella''', ''facoltativa ncopp'a primma riga''&nbsp;– MediaWiki fa comme si sta primma riga esiste sempe |- | <nowiki>!</nowiki> | cella '''intestazione''' (header), ''facoltativa'' ('e culore grigio cchiù scuro). Intestazioni l'una appriess'a ll'ata ponno stà ncopp'a stissa linea separata cu ddoie punti esclamativi (<code>!!</code>). |- | <nowiki>|</nowiki> | '''cuntenuto d{{v}}a tavulella''', ''obbligatorio''! Celle ca stanno l'una appriess'a ll'ata ponno sta ncopp{{v}}a stissa riga separate 'a ddoie pipe (<code><nowiki>||</nowiki></code>) o accumenciate ncopp'a righe nove, ciascuna ca inizia co' nu pipe (<code><nowiki>|</nowiki></code>). |- | <nowiki>|}</nowiki> | '''Fine d{{v}}a tavulella''' |} ==Fiùre == [[Fiùra:Blason Joachim Murat Roi de Naples.svg|thumb|170px|Songo poche chille c'hanno piscato 'a lu ttruvolo]] Se ponno nzertà fiùre int{{v}}o testo c'ô nomme cumpleto d'ô file, c'ô namespace ''Fiùra:'', ausanno parentesi quadre comme si fosse nu wikilink. P'esempio, 'o corice '''<nowiki>[[Fiùra:Blason Joachim Murat Roi de Naples.svg]]</nowiki>''' fa vedè 'o stemm'ê Gioacchino Mura quann'era rre 'e Napule. Se ponno mettere cchiù dettagli int'ô markup d'ê fiùrelle: 'a dimenzione, na legenda, ''thumb'' si è na miniatura, a posizione d'ô testo (''left/right''). St'esempio cca fa verè 'a fiùra ca sta cca a destra: <nowiki>[[Fiùra:Blason Joachim Murat Roi de Naples.svg|thumb|170px|Songo poche chille c'hanno piscato 'a lu ttruvolo]] </nowiki> == Categurìe == Na paggena vene nzertata int'â na categurìa si se specifica, int'a paggena 'o nomme r'a categurìa nfra ddoje parentesi quadre. P'esempio, verite '''<nowiki>[[Categurìa:Ajùto]]</nowiki>''', pe nzertà na paggena int{{v}}a categurìa d'ê ppaggene d'ajùto (comm'a cchesta). [[Categurìa:Ajùto]] [[af:Wikipedia:Redigeringsinstruksies]] [[als:Hilfe:Seite bearbeiten]] [[am:እርዳታ:የማዘጋጀት እርዳታ]] [[ang:Wikipedia:How to edit a page]] [[ar:ويكيبيديا:كيف تعدل صفحة]] [[az:Vikipediya:Məqalələrin redaktə qaydaları]] [[be-x-old:Вікіпэдыя:Як рэдагаваць існуючы артыкул]] [[bg:Уикипедия:Редактиране на страници]] [[bn:উইকিপিডিয়া:কীভাবে একটি পৃষ্ঠা সম্পাদনা করবেন]] [[br:Skoazell:Penaos kemmañ ur bajenn]] [[bs:Wikipedia:Kako izmijeniti stranicu]] [[ca:Ajuda:Com es modifica una pàgina]] [[cs:Nápověda:Jak editovat stránku]] [[cv:Broken/Статьясене тӳрлетесси çинчен]] [[cy:Wicipedia:Sut i olygu tudalen]] [[de:Hilfe:Seite bearbeiten]] [[dv:ވިކިޕީޑިޔާ: ޞަފްހާ އަކަށް ނުވަތަ ލިޔެވިފައިވާ މަޒްމޫނަކަށް ބަދަލު ގެނައުމަށް އެހީ އެއް]] [[el:Βοήθεια:Πώς να επεξεργαστείτε μια σελίδα]] [[en:Help:Editing]] [[eo:Helpo:Kiel redakti paĝon]] [[es:Ayuda:Cómo se edita una página]] [[eu:Laguntza:Artikuluak nola aldatzen diren]] [[fa:ویکی‌پدیا:راهنمای ویرایش صفحه‌ها]] [[fi:Ohje:Kuinka sivuja muokataan]] [[fr:Aide:Comment modifier une page]] [[ga:Vicipéid:Conas alt a chur in eagar]] [[gl:Wikipedia:Como editar unha páxina]] [[gv:Wikipedia:Kanys duillag dy reaghey]] [[he:עזרה:עריכת דף]] [[hr:Wikipedija:Kako uređivati stranicu]] [[hu:Wikipédia:Szerkesztés]] [[hy:Վիքիփեդիա:Ինչպես խմբագրել էջը]] [[ia:Wikipedia:Como formatar texto]] [[id:Wikipedia:Menyunting sebuah halaman]] [[it:Aiuto:Modifica]] [[ja:Help:ページの編集]] [[ku:Wîkîpediya:How does one edit a page]] [[la:Vicipaedia:De recensendo]] [[lb:Hëllef/Textgestaltung]] [[lt:Pagalba:Kaip redaguoti puslapį]] [[mk:Помош:Како да уредам страница]] [[mn:Тусламж:Арай өндөр төвшинд текст засварлах талаар]] [[ms:Wikipedia:Menyunting]] [[nl:Help:Uitleg]] [[nn:Hjelp:Endra ei side]] [[no:Hjelp:Hvordan man redigerer en side]] [[ny:Wikipedia:Chithandizo cha Kulemba pa Wikipedia]] [[or:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:କିପରି ଗୋଟିଏ ଫରଦରେ ଅଦଳ ବଦଳ କରିବେ]] [[pl:Pomoc:Formatowanie tekstu]] [[pt:Ajuda:Guia de edição/Formatação]] [[ro:Ajutor:Cum modific o pagină]] [[ru:Википедия:Как править статьи]] [[simple:Help:How to change pages]] [[sk:Pomoc:Prehľad editácie stránok]] [[sl:Wikipedija:Urejanje strani]] [[sr:Помоћ:Уређивање]] [[su:Wikipedia:Cara ngédit kaca]] [[sv:Wikipedia:Redigering]] [[tg:Википедиа:Вироиши мақолаҳо]] [[th:วิธีใช้:การแก้ไขหน้า]] [[tr:Yardım:Sayfa nasıl yazılır?]] [[ur:صفحہ کس طرح ترمیم کریں]] [[vi:Wikipedia:Sửa đổi]] [[yi:װיקיפּעדיע:וויאזוי צו רעדאקטירן א בלאט]] [[zh:Help:编辑页面]] [[zh-min-nan:Help:Pian-chi̍p]] [[zh-yue:Wikipedia:點改嘢]] mbkyknfai8rm4k13uweo6wj7wzaebye Modello:Max 10 56958 676470 494226 2026-11-02T14:28:41Z Ciaurlec 3406 676470 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#if:{{{1|}}}|{{#expr:{{#if:{{{2|}}}|{{#if:{{{3|}}}|{{#ifexpr:({{{1}}})>({{{2}}})|{{#ifexpr:({{{1}}})>({{{3}}})|{{{1}}}|{{{3}}}}}|{{#ifexpr:({{{2}}})>({{{3}}})|{{{2}}}|{{{3}}}}}}}|{{#ifexpr:({{{1}}})>({{{2}}})|{{{1}}}|{{{2}}}}}}}|{{{1}}}}}}}|}}</includeonly> <noinclude> {{Documentation}} [[Categurìa:Template]] </noinclude> tuqjatw5kuqaf1m85cfgowrlnukg77e Pruvincia 'e Monza e Brianza 0 57919 676531 622602 2026-11-02T23:14:16Z Rolf acker 30353 no prefix "Template:" 676531 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Pruvincia |nommepruvincia = Pruvincia 'e Monza e Brianza |mpresa = |nommeufficiale = Monza e Brianza |stato = [[Italia]] |reggione = [[Lummardìa]] |capoluoco = [[Monza]] |estenzione = 405 |populazzione = 854.081 |denzita = 2.106 |commune = [[comune d''a pruvincia 'e Monza e Brianza|Elenco]] 'e '''55''' cumune |targa = MB |cap = 208xx-20900 |prefisso = 039, 0362, 02 |presiriente = [[Dario Allevi]] ([[PDL]]) |sito pruvincia = [http://www.provincia.mb.it provincia.mb.it] }} 'A '''Pruvincia 'e Monza e Brianza''' (''Pruvincia de Mùnscia e da la Brianza'' pe' dialetto brianzolo) è na pruvincia d''a [[Lummardìa]]. Cunfina a nord cu 'a [[Pruvincia 'e Lecco]] e cu 'a [[Pruvincia 'e Como]], a ovest cu 'a [[Pruvincia 'e Varese]], a est cu 'a [[Pruvincia 'e Bergamo]] e cu 'a [[Pruvincia 'e Milano]] cu cui cunfina anche s sud. [[Fiùra:Monza Brianza posizione.png|right|'A pruvincia 'e Bergamo|300px]] [[Categurìa:Pruvincia 'e Monza e Brianza| ]] tht55jxdhmpy5n609vz26945ghyyfx5 676532 676531 2026-11-02T23:15:59Z Rolf acker 30353 errore di Lint ; +stemma 676532 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Pruvincia |nommepruvincia = Pruvincia 'e Monza e Brianza |mpresa = [[Fiùra:Provincia di Monza e della Brianza-Stemma.svg|100px]] |nommeufficiale = Monza e Brianza |stato = [[Italia]] |reggione = [[Lummardìa]] |capoluoco = [[Monza]] |estenzione = 405 |populazzione = 854.081 |denzita = 2.106 |commune = [[comune d''a pruvincia 'e Monza e Brianza|Elenco]] 'e '''55''' cumune |targa = MB |cap = 208xx-20900 |prefisso = 039, 0362, 02 |presiriente = [[Dario Allevi]] ([[PDL]]) |sito pruvincia = [http://www.provincia.mb.it provincia.mb.it] }} 'A '''Pruvincia 'e Monza e Brianza''' (''Pruvincia de Mùnscia e da la Brianza'' pe' dialetto brianzolo) è na pruvincia d{{v}}a [[Lummardìa]]. Cunfina a nord cu 'a [[Pruvincia 'e Lecco]] e cu 'a [[Pruvincia 'e Como]], a ovest cu 'a [[Pruvincia 'e Varese]], a est cu 'a [[Pruvincia 'e Bergamo]] e cu 'a [[Pruvincia 'e Milano]] cu cui cunfina anche s sud. [[Fiùra:Monza Brianza posizione.png|right|'A pruvincia 'e Bergamo|300px]] [[Categurìa:Pruvincia 'e Monza e Brianza| ]] 3j4inq1hgsyb82crnd7x4pn58ux1czr Pruvincia 'e Torino 0 58594 676503 672594 2026-11-02T22:31:41Z Rolf acker 30353 no prefix "Template:" 676503 wikitext text/x-wiki {{Pruvincia |nommepruvincia = Pruvincia 'e Torino |mpresa = [[File:Provincia di Torino-Stemma.svg|40px]] |nommeufficiale = Provincia di Torino |stato = [[Italia]] |reggione = [[Piemunte]] |capoluoco = [[Torino]] |estenzione = 6829 |populazzione = 2 306 676 <small>(30.06.2011)</small> |denzita = 338 |commune = [[Provincià e' Torino#Comunì|Elenco]] 'e '''315''' comune |targa = TO |cap = 10121-10156, 10010-10099 |prefisso = 011, 0121, 0122, 0123, 0124, 0125, 0161 |presiriente = Antonino Saitta (PD) <small>22.06.2009</small> |sito pruvincia = [http://www.provincia.torino.gov.it/ sito istituzionale] }} 'A '''pruvincia e' Torina''' (''provincia ëd Turin'' 'n léngua piemuntesa, ''province de Turin'' n francopruvenzale, ''província de Turin'' in occetano) è na pruvincia italiana r'ô Piemonte 'e circa 2,3 miliune 'e abbitante. Se spanne 'ncopp'a na superficie 'e 6.829 km², pe' 315 comune. È una r'ê pruvince cchiù grosse 'e ll'[[Italia]] oltre a esse 'a pruvincia c'ô cchiù aveto nummero 'e comune secuteiata da chella 'e [[pruvincia 'e Cuneo|Cuneo]] cu' 250. Cunfina a nord c'â [[Valle d'Aosta]], a est cu' 'e ppruvince 'e [[pruvincia 'e Biella|Biella]], [[pruvincia 'e Vercelli|Vercelli]], [[pruvincia 'e Alessandria|Alessandria]] e [[pruvincia 'e Asti|Asti]], a sud c'â pruvincia 'e Cuneo, a ovest c'â [[Franza]] (departimiento d'â Savoia dint'â reggione d'ô Rodano-Alpe e chello 'e ll'Avete Alpe 'int'â Pruvenza-Alpe-Costa Azzurra). [[File:Torino mappa.png|190px]] ==Comune== * [[Agliè]] * [[Airasca]] * [[Ala di Stura]] * [[Albiano d'Ivrea]] * [[Alice Superiore]] * [[Almese]] * [[Alpette]] * [[Alpignano]] * [[Andezeno]] * [[Andrate]] * [[Angrogna]] * [[Arignano]] * [[Avigliana]] * [[Azeglio]] * [[Bairo]] * [[Balangero]] * [[Baldissero Canavese]] * [[Baldissero Torinese]] * [[Balme]] * [[Banchette]] * [[Barbania]] * [[Bardonecchia]] * [[Barone Canavese]] * [[Beinasco]] * [[Bibiana (TO)|Bibiana]] * [[Bobbio Pellice]] * [[Bollengo]] * [[Borgaro Torinese]] * [[Borgiallo]] * [[Borgofranco d'Ivrea]] * [[Borgomasino]] * [[Borgone Susa]] * [[Bosconero]] * [[Brandizzo]] * [[Bricherasio]] * [[Brosso]] * [[Brozolo]] * [[Bruino]] * [[Brusasco]] * [[Bruzolo]] * [[Buriasco]] * [[Burolo]] * [[Busano]] * [[Bussoleno]] * [[Buttigliera Alta]] * [[Cafasse]] * [[Caluso]] * [[Cambiano]] * [[Campiglione-Fenile]] * [[Candia Canavese]] * [[Candiolo]] * [[Canischio]] * [[Cantalupa]] * [[Cantoira]] * [[Caprie]] * [[Caravino]] * [[Carema]] * [[Carignano]] * [[Carmagnola]] * [[Casalborgone]] * [[Cascinette d'Ivrea]] * [[Caselette]] * [[Caselle Torinese]] * [[Castagneto Po]] * [[Castagnole Piemonte]] * [[Castellamonte]] * [[Castelnuovo Nigra]] * [[Castiglione Torinese]] * [[Cavagnolo]] * [[Cavour]] * [[Cercenasco]] * [[Ceres (TO)|Ceres]] * [[Ceresole Reale]] * [[Cesana Torinese]] * [[Chialamberto]] * [[Chianocco]] * [[Chiaverano]] * [[Chieri]] * [[Chiesanuova]] * [[Chiomonte]] * [[Chiusa di San Michele]] * [[Chivasso]] * [[Ciconio]] * [[Cintano]] * [[Cinzano]] * [[Cirié]] * [[Claviere]] * [[Coassolo Torinese]] * [[Coazze]] * [[Collegno]] * [[Colleretto Castelnuovo]] * [[Colleretto Giacosa]] * [[Condove]] * [[Corio]] * [[Cossano Canavese]] * [[Cuceglio]] * [[Cumiana]] * [[Cuorgnè]] * [[Druento]] * [[Exilles]] * [[Favria]] * [[Feletto]] * [[Fenestrelle]] * [[Fiano (TO)|Fiano]] * [[Fiorano Canavese]] * [[Foglizzo]] * [[Forno Canavese]] * [[Frassinetto]] * [[Front]] * [[Frossasco]] * [[Garzigliana]] * [[Gassino Torinese]] * [[Germagnano]] * [[Giaglione]] * [[Giaveno]] * [[Givoletto]] * [[Gravere]] * [[Groscavallo]] * [[Grosso (TO)|Grosso]] * [[Grugliasco]] * [[Ingria]] * [[Inverso Pinasca]] * [[Isolabella]] * [[Issiglio]] * [[Ivrea]] * [[La Cassa]] * [[La Loggia]] * [[Lanzo Torinese]] * [[Lauriano]] * [[Leinì]] * [[Lemie]] * [[Lessolo]] * [[Levone]] * [[Locana]] * [[Lombardore]] * [[Lombriasco]] * [[Loranzè]] * [[Lugnacco]] * [[Luserna San Giovanni]] * [[Lusernetta]] * [[Lusigliè]] * [[Macello]] * [[Maglione]] * [[Marentino]] * [[Massello]] * [[Mathi]] * [[Mattie]] * [[Mazzè]] * [[Meana di Susa]] * [[Mercenasco]] * [[Meugliano]] * [[Mezzenile]] * [[Mombello di Torino]] * [[Mompantero]] * [[Monastero di Lanzo]] * [[Moncalieri]] * [[Moncenisio]] * [[Montaldo Torinese]] * [[Montalenghe]] * [[Montalto Dora]] * [[Montanaro]] * [[Monteu da Po]] * [[Moriondo Torinese]] * [[Nichelino]] * [[Noasca]] * [[Nole]] * [[Nomaglio]] * [[None]] * [[Novalesa]] * [[Oglianico]] * [[Orbassano]] * [[Orio Canavese]] * [[Osasco]] * [[Osasio]] * [[Oulx]] * [[Ozegna]] * [[Palazzo Canavese]] * [[Pancalieri]] * [[Parella]] * [[Pavarolo]] * [[Pavone Canavese]] * [[Pecco]] * [[Pecetto Torinese]] * [[Perosa Argentina]] * [[Perosa Canavese]] * [[Perrero]] * [[Pertusio]] * [[Pessinetto]] * [[Pianezza]] * [[Pinasca]] * [[Pinerolo]] * [[Pino Torinese]] * [[Piobesi Torinese]] * [[Piossasco]] * [[Piscina (TO)|Piscina]] * [[Piverone]] * [[Poirino]] * [[Pomaretto]] * [[Pont-Canavese]] * [[Porte]] * [[Pragelato]] * [[Prali]] * [[Pralormo]] * [[Pramollo]] * [[Prarostino]] * [[Prascorsano]] * [[Pratiglione]] * [[Quagliuzzo]] * [[Quassolo]] * [[Quincinetto]] * [[Reano]] * [[Ribordone]] * [[Riva presso Chieri]] * [[Rivalba]] * [[Rivalta di Torino]] * [[Rivara]] * [[Rivarolo Canavese]] * [[Rivarossa]] * [[Rivoli]] * [[Robassomero]] * [[Rocca Canavese]] * [[Roletto]] * [[Romano Canavese]] * [[Ronco Canavese]] * [[Rondissone]] * [[Rorà]] * [[Rosta]] * [[Roure]] * [[Rubiana]] * [[Rueglio]] * [[Salassa]] * [[Salbertrand]] * [[Salerano Canavese]] * [[Salza di Pinerolo]] * [[Samone (TO)|Samone]] * [[San Benigno Canavese]] * [[San Carlo Canavese]] * [[San Colombano Belmonte]] * [[San Didero]] * [[San Francesco al Campo]] * [[San Germano Chisone]] * [[San Gillio]] * [[San Giorgio Canavese]] * [[San Giorio di Susa]] * [[San Giusto Canavese]] * [[San Martino Canavese]] * [[San Maurizio Canavese]] * [[San Mauro Torinese]] * [[San Pietro Val Lemina]] * [[San Ponso]] * [[San Raffaele Cimena]] * [[San Sebastiano da Po]] * [[San Secondo di Pinerolo]] * [[Sangano]] * [[Sant'Ambrogio di Torino]] * [[Sant'Antonino di Susa]] * [[Santena]] * [[Sauze d'Oulx]] * [[Sauze di Cesana]] * [[Scalenghe]] * [[Scarmagno]] * [[Sciolze]] * [[Sestriere]] * [[Settimo Rottaro]] * [[Settimo Torinese]] * [[Settimo Vittone]] * [[Sparone]] * [[Strambinello]] * [[Strambino]] * [[Susa]] * [[Tavagnasco]] * [[Torino]] * [[Torrazza Piemonte]] * [[Torre Canavese]] * [[Torre Pellice]] * [[Trana]] * [[Trausella]] * [[Traversella]] * [[Traves (TO)|Traves]] * [[Trofarello]] * [[Usseaux]] * [[Usseglio]] * [[Vaie]] * [[Val della Torre]] * [[Valgioie]] * [[Vallo Torinese]] * [[Valperga]] * [[Valprato Soana]] * [[Varisella]] * [[Vauda Canavese]] * [[Venaria Reale]] * [[Venaus]] * [[Verolengo]] * [[Verrua Savoia]] * [[Vestignè]] * [[Vialfrè]] * [[Vico Canavese]] * [[Vidracco]] * [[Vigone]] * [[Villafranca Piemonte]] * [[Villanova Canavese]] * [[Villar Dora]] * [[Villar Focchiardo]] * [[Villar Pellice]] * [[Villar Perosa]] * [[Villarbasse]] * [[Villareggia]] * [[Villastellone]] * [[Vinovo]] * [[Virle Piemonte]] * [[Vische]] * [[Vistrorio]] * [[Viù]] * [[Volpiano]] * [[Volvera]] [[Categurìa:Pruvincia 'e Torino]] 4qsmhmr8jge6336uh18ksvgq3evqemt Pruvincia 'e Vercelli 0 58601 676530 674399 2026-11-02T23:13:09Z Rolf acker 30353 no prefix "Template:" 676530 wikitext text/x-wiki {{Pruvincia |nommepruvincia = Pruvincia 'e Vercelli |mpresa = [[File:Provincia di Vercelli-Stemma.png|100px]] |nommeufficiale = Provincia di Vercelli |stato = [[Italia]] |reggione = [[Piemunte]] |capoluoco = [[Vercelli]] |estenzione = 2088 |populazzione = 179 232 <small>(31.12.2011)</small> |denzita = 86 |commune = '''86''' comune |targa = VC |cap = 13100, 13010-13060 |prefisso = 015, 0161, 0163 |presiriente = Carlo Riva Vercellotti (PDL) <small>30.05.2011</small> |sito pruvincia = [http://www.provincia.vercelli.it/ provincia.vercelli.it] }} 'A '''pruvincia 'e Vercelli''' (''provincia ëd Vërsèj'' in piemuntese) è na pruvincia taliana r'ô [[Piemonte]] 'e 179.232 abbetante. Cunfina a nord c'â [[pruvincia 'e Verbano Cusio Ossola]] e c'â [[Svizzera]] ([[Cantone Vallese]]), a est c'â [[pruvincia 'e Novara]] e c'â [[Lummardia]] ([[pruvincia 'e Pavia]]), a sud c'â [[pruvincia 'e Alessandria]], a ovest c'â [[pruvincia 'e Torino]], 'a [[pruvincia 'e Biella]], e c'â [[Valle d'Aosta]]. Fuje nstetuita, c'â reforma d'ê cercuscrezziune pruvinciale d'ô guvierno 'e [[Benito Mussolini]] 'int'ô [[1927]] comme decreto riale N° 1 d'ô [[2 'e jennaro]], spartenno d'â [[pruvincia 'e Novara]] 'e ccercundarie 'e Vercelli, Biella e Varallo. Parte d'ô terretuorio pruvinciale se truova 'int'â Reserva naturale reggiunale d'ê Bbaragge. [[File:Vercelli in Italy.svg|150px]] ==Comune== * [[Alagna Valsesia]] * [[Albano Vercellese]] * [[Alice Castello]] * [[Arborio]] * [[Asigliano Vercellese]] * [[Balmuccia]] * [[Balocco]] * [[Bianzè]] * [[Boccioleto]] * [[Borgo Vercelli]] * [[Borgo d'Ale]] * [[Borgosesia]] * [[Breia]] * [[Buronzo]] * [[Campertogno]] * [[Carcoforo]] * [[Caresana]] * [[Caresanablot]] * [[Carisio]] * [[Casanova Elvo]] * [[Cellio]] * [[Cervatto]] * [[Cigliano]] * [[Civiasco]] * [[Collobiano]] * [[Costanzana]] * [[Cravagliana]] * [[Crescentino]] * [[Crova]] * [[Desana]] * [[Fobello]] * [[Fontanetto Po]] * [[Formigliana]] * [[Gattinara]] * [[Ghislarengo]] * [[Greggio (VC)|Greggio]] * [[Guardabosone]] * [[Lamporo]] * [[Lenta]] * [[Lignana]] * [[Livorno Ferraris]] * [[Lozzolo]] * [[Mollia]] * [[Moncrivello]] * [[Motta de' Conti]] * [[Olcenengo]] * [[Oldenico]] * [[Palazzolo Vercellese]] * [[Pertengo]] * [[Pezzana]] * [[Pila (VC)|Pila]] * [[Piode]] * [[Postua]] * [[Prarolo]] * [[Quarona]] * [[Quinto Vercellese]] * [[Rassa]] * [[Rima San Giuseppe]] * [[Rimasco]] * [[Rimella]] * [[Riva Valdobbia]] * [[Rive (VC)|Rive]] * [[Roasio]] * [[Ronsecco]] * [[Rossa (VC)|Rossa]] * [[Rovasenda]] * [[Sabbia (VC)|Sabbia]] * [[Salasco]] * [[Sali Vercellese]] * [[Saluggia]] * [[San Germano Vercellese]] * [[San Giacomo Vercellese]] * [[Santhià]] * [[Scopa (VC)|Scopa]] * [[Scopello]] * [[Serravalle Sesia]] * [[Stroppiana]] * [[Tricerro]] * [[Trino]] * [[Tronzano Vercellese]] * [[Valduggia]] * [[Varallo Sesia]] * [[Vercelli]] * [[Villarboit]] * [[Villata]] * [[Vocca]] {{Pruvincia 'e Vercelli}} [[Categurìa:Pruvincie d''o Piemunte]] krp8jyghhpoay1muys7d2p48cb2xy63 Lens 0 58805 676463 676306 2026-11-02T14:21:25Z Ciaurlec 3406 676463 wikitext text/x-wiki {{nota 'e disambiguazzione|'o comune sguizzero|[[Lens (Sguizzera)]]}} {{Divisione amministrativa |Nomme = Lens |Nomme ufficiale = {{Lingue|fr}} Lens |Panorama = |Didascalia = |Bannera = |Mpresa = Blason ville fr Lens (Pas-de-Calais).svg |Stato = FRA |Grado ammenistrativo = 4 |Divisione amm grado 1 = Nord-Passo 'e Calais |Vvoce divisione amm grado 1 = |Divisione amm grado 2 = Passo 'e Calais |Vvoce divisione amm grado 2 = |Divisione amm grado 3 = Lens |Vvoce divisione amm grado 3 = |Ammenistratore locale = |Partito = |Data elezzione = |Data istituzzione = |Latitudine gradi = 50 |Latitudine minuti = 25 |Latitudine secondi = 56 |Latitudine NS = N |Longitudine gradi = 2 |Longitudine minuti = 50 |Longitudine secondi = 0 |Longitudine EW = E |Altitudine = |Superficie = 11.7 |Note superficie = |Abetante = 32920 |Note abitante = |Aggiornamento abetante = 2023 |Sottodivisioni = |Divisioni confinanti = |Lengue = |Codice pustale = 62300 |Prefisso = |Fuso orario = +1 |Codice ISO = |Codice statistico = |Targa = |Zona sismica = |Gradi giorno = |Diffusività = |Patrono = |Festivo = |Nomme abetante = |Immagine localizzazione = |Mappa = |Sito = http://www.villedelens.fr/ villedelens.fr }} '''Lens''' è na cità [[Franza|frangesa]] 'e 36.540 crestiane d'o departamiento r'o [[Passo 'e Calais]], ind'a reggiona [[Nord-Passo 'e Calais]]. È capelouco è l'[[Arrondissement 'e Lens]] e d'o [[Cantone 'e Lens]] ==Nutarelle== <references/> ==Vvoce currelate== *[[Parigge]] *[[Lilla]] == Ate pruggette == {{Interprogetto}} == Jonte 'a fore == *[http://www.villedelens.fr/ Sito municipale 'e Lens] [[Categurìa:Comune d"a Franza]] [[Categurìa:Città]] ld4mfrsx9ttkv49fykgq9l5bl35tb2l Sierre 0 58807 676465 676307 2026-11-02T14:21:53Z Ciaurlec 3406 676465 wikitext text/x-wiki {{Divisione amministrativa |Nomme = Sierre |Nomme ufficiale = {{Lingue|fr|de}} Sierre; Siders |Panorama = Sierre Soleil.JPG |Didascalia = Vista ncopp'a Sierre |Bannera = CHE Sierre Flag.svg |Mpresa = CHE Sierre COA.svg |Stato = CHE |Grado ammenistrativo = 3 |Divisione amm grado 1 = Vallese |Vvoce divisione amm grado 1 = |Divisione amm grado 2 = Sierre |Vvoce divisione amm grado 2 = |Ammenistratore locale = |Partito = |Data elezzione = |Data istituzzione = |Latitudine gradi= 46 |Latitudine minuti= 18 |Latitudine secondi= |Latitudine NS = N |Longitudine gradi= 7 |Longitudine minuti= 31 |Longitudine secondi= |Longitudine EW = E |Altitudine = |Superficie = 19.18 |Note superficie = |Abetante = 18059 |Note abitante = |Aggiornamento abetante = 2025 |Sottodivisioni = Granges, Noës, Muraz |Divisioni confinanti = Saint-Léonard, [[Lens (Sguizzera)|Lens]], Chermignon, Montana, Randogne, Venthône, Veyras, Miège, Chippis, Chalais, Grône, Salquenen, Anniviers |Lengue = |Codice pustale = 3960 |Prefisso = 027 |Fuso orario = +1 |Codice ISO = |Codice statistico = |Targa = |Zona sismica = |Gradi giorno = |Diffusività = |Patrono = Santa Caterina |Festivo = [[26 'e nuvembre]] |Nomme abetante = |Immagine localizzazione = |Mappa = Karte Gemeinde Sierre 2021.png |Sito = http://www.sierre.ch/ www.sierre.ch }} '''Sierre''' è na cità [[Sguizzera]] d' 'o [[Cantone Vallese]] 'e circa 16'000 crestiane. {{Sierre}} [[Categoria:Cantone Vallese]] [[Categurìa:Comune sguizzere]] 8qkkggbwxc7mqcmpzdn01rzvja485mz Universidade Federal de Minas Gerais 0 58900 676449 657361 2026-11-02T14:12:13Z Ciaurlec 3406 676449 wikitext text/x-wiki {{Uneverzetà |nomme = Uneverzetà Federale 'e Minas Gerais |fiùra = Logo_UFMG.jpg |dimensione = |nazzione = BRA |cità = [[Belo Horizonte]] |citàlink = |cità2 = [[Montes Claros]], [[Diamantina]], [[Tiradentes]] e [[Conselheiro Lafaiete]] |latino = |soprannomme = |motto = ''Incipit Vita Nova'' |funnazzione = [[1927]] |tipo = pubbreca |facurtà = |rettore = |studenti = |data = |staff = |data2 = |affiliazioni = |sport = |colori = |sitio = www.ufmg.br }} [[File:Ufmg1.JPG|thumb|right|250px|Universidade Federal de Minas Gerais]] Ll''''Universidade Federal de Minas Gerais''' ('''UFMG''') é n'uneverzetà 'e [[Belo Horizonte]] ([[Brasile]]), nat'a 'o [[1927]]. ==Vede pure== *[[Uneverzetà]] == Ate pruggette == {{Interprogetto}} == Jonte 'a fore == * [http://www.ufmg.br Universidade Federal de Minas Gerais] [[Categurìa:Uneverzetà brasiliane]] p3j2ntffkqrgwkxqytd3k453m95hmk1 Centro Federal de Educação Tecnológica Celso Suckow da Fonseca 0 58901 676440 668536 2026-11-02T14:10:31Z Ciaurlec 3406 676440 wikitext text/x-wiki {{Uneverzetà |nomme = Centro Federal de Educação Tecnológica Celso Suckow da Fonseca |fiùra = Cefetentrada.jpg |dimensione = |nazzione = BRA |cità = [[Rio de Janeiro]] |citàlink = |cità2 = |latino = |soprannomme = |motto = |funnazzione = [[1917]] |tipo = pubbreca, statale |facurtà = |riettore = Miguel Badenes Prades Filho |studente = 2086 |data = |staff = |data2 = |affiliazzione = |sport = |colori = |sitio = www.cefet-rj.br }} '''Centro Federal de Educação Tecnológica Celso Suckow da Fonseca''' ('''CEFET-RJ''') é n'uneverzetà d'e [[Rio de Janeiro]] ([[Brasile]]), nata 'o [[1917]]. ==Vede pure== *[[Uneverzetà]] == Ate pruggette == {{Interprogetto}} == Jonte 'e fore == * [https://web.archive.org/web/20130412202620/http://portal.cefet-rj.br/ Centro Federal de Educação Tecnológica Celso Suckow da Fonseca] [[Categurìa:Uneverzetà brasiliane]] m9svf0twdrgud4ewb03b7o6wewam98p Centro Federal de Educação Tecnológica de Minas Gerais 0 58902 676442 657077 2026-11-02T14:11:31Z Ciaurlec 3406 676442 wikitext text/x-wiki {{Uneverzetà |nomme = Centro Federal de Educação Tecnológica de Minas Gerais |fiùra = Posterdetail.jpg |dimensione = |nazzione = BRA |cità = [[Belo Horizonte]] |citàlink = |cità2 = |latino = |soprannome = |motto = ''Rumo à transformação em Universidade Tecnológica'' |funnazzione = [[1910]] |tipo = |facurtà = |riettore = Márcio Silva Basílio |studente = |data = |staff = |data2 = |affiliazzione = |sport = |culure = |sitio = www.cefetmg.br }} [[File:Utfmg.JPG|thumb|right|250px|Centro Federal de Educação Tecnológica de Minas Gerais]] '''Centro Federal de Educação Tecnológica de Minas Gerais''' ('''CEFET-MG''') é n'uneverzetà d'e [[Belo Horizonte]] ([[Brasile]]), nat 'a 'o [[1910]]. ==Vede pure== *[[Uneverzetà]] == Autre pruggiette == {{Interprogetto}} == Jonte 'e fore == * [http://www.cefetmg.br/ Centro Federal de Educação Tecnológica de Minas Gerais] [[Categurìa:Uneverzetà brasiliane]] tvu36stau2iac5arjqzzqzpafr4y5gq Universidade Estadual de Feira de Santana 0 58903 676446 669026 2026-11-02T14:11:55Z Ciaurlec 3406 676446 wikitext text/x-wiki {{Uneverzetà |nomme = Uneverzetà 'e Stato 'e Feira de Santana |fiùra = |dimensione = |nazzione = BRA |cità = [[Feira de Santana]] |citàlink = |cità2 = |latino = |soprannomme = |motto = |funnazzione = [[31 'e majo]] [[1976]] |tipo = pubbreca |facurtà = |riettore = José Carlos Barreto de Santana |studente = 7.121 |data = 2009 |staff = |data2 = |affiliazzione = |sport = |colori = |sitio = www.uefs.br }} [[File:Universidadeestadualdefeiradesantana.JPG|thumb|right|250px|Universidade Estadual de Feira de Santana]] '''Universidade Estadual de Feira de Santana''' ('''UEFS''') é n'uneverzetà d'e [[Feira de Santana]] ([[Brasile]]), nat'a 'o [[1976]]. ==Vede pure== *[[Uneverzetà]] == Ate pruggette == {{Interprogetto}} ==Cullegamente sterne== * [https://web.archive.org/web/19970412151844/http://www.uefs.br/ Universidade Estadual de Feira de Santana] [[Categurìa:Uneverzetà brasiliane]] ijblfrt4gl9phdjp05balfzfka2e33x Universidade Federal da Bahia 0 58904 676447 669119 2026-11-02T14:12:01Z Ciaurlec 3406 676447 wikitext text/x-wiki {{Uneverzetà |nomme = Università federale di Bahia |fiùra = |dimensione = |nazzione = BRA |cità = *[[Salvador (Brasile)|Salvador]] 'n [[Bahia (stato)|Bahia]] *[[Vitória da Conquista]] *[[Barreiras]] |citàlink = |cità2 = |latino = |soprannomme = |motto = ''Virtute spiritus'' |funnazzione = [[8 'e abbrile]] [[1946]] |tipo = pubbreca |facurtà = |riettore =Naomar Monteiro de Almeida Filho |studente = 27.549 |data = 2010 |staff = 1.768 |data2 = 2010 |affiliazioni = |sport = |culure = blu e janco |sitio = www.portal.ufba.br }} [[File:Flickr - Ministério da Cultura - VI ENECULT - Encontro de Estudos Multidisciplinares em Cultura (1).jpg|thumb|right|250px|Universidade Federal da Bahia]] '''Universidade Federal da Bahia''' ('''UFBA''') é n'uneverzetà d'e [[Salvador]] ([[Brasile]]), nat'a 'o [[1946]]. ==Vede pure== *[[Uneverzetà]] == Ate pruggette == {{Interprogetto}} == Jonte 'a fore == * [https://web.archive.org/web/19971012152203/http://www.ufba.br/ Universidade Federal da Bahia] [[Categurìa:Uneverzetà brasiliane]] ehv5wcckar5q3qmmggu3nav1czluks3 Luigi Einaudi 0 59265 676557 664483 2026-11-03T00:31:55Z Rolf acker 30353 catsortfix 676557 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Careca pubbreca |fiùra = [[Fiùra:LuigiEinaudi.jpg|300x300px]] |careca = 2º Presiriente d"a [[Repubbreca Taliana]] |mannatoinizzio = [[12 'e majo]] [[1948]] |mannatofine = [[11 'e majo]] [[1955]] |predecessore = [[Enrico De Nicola]] |successore = [[Giovanni Gronchi]] |prufessione = [[Puliteco]], [[Ecunumista]], <br/> [[Giurnalista]] |partito = Partito Liberale Taliano |titulo 'e sturio = |alma mater = Uneverzetà d"e Studie 'e Turino e <br/> Uneverzetà cummerciale Luigi Bocconi }} '''Luigi Einaudi''' ([[Carrù]], [[24 'e màrzo]] [[1874]] - [[Romma]], [[30 'e ottovre]] [[1961]]) fuje 'o secunno presirente 'e ll'[[Italia]]. {{PresirenteRepubbrecaTaliana |periodo = [[12 'e maggio]] [[1948]] - [[11 'e maggio]] [[1955]] |primma d'isso = [[Enrico De Nicola]] |doppo d'isso = [[Giovanni Gronchi]] }} {{DEFAULTSORT:Einaudi, Luigi}} [[Categurìa:Puliteche taliane]] [[Categurìa:Presiriente d"a Repubbreca Taliana]] 1mkmbiulwbq7s5q2aufwn3e27quubgg Giovanni Gronchi 0 59266 676559 672678 2026-11-03T00:35:17Z Rolf acker 30353 catsortfix 676559 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Careca pubbreca |fiùra = [[Fiùra:Giovanni Gronchi hq (cropped).jpg|300x300px]] |careca = 3º Presiriente d"a [[Repubbreca Taliana]] |mannatoinizzio = [[11 'e majo]] [[1955]] |mannatofine = [[11 'e majo]] [[1962]] |predecessore = [[Luigi Einaudi]] |successore = [[Antonio Segni]] |prufessione = [[Puliteco]] |partito = Democrazia Cristiana |titulo 'e sturio = laurea |alma mater = Scola Nurmale Superiore e <br/> Univerzetà 'e Pisa }} '''Giovanni Gronchi''' ([[Pontedera]], [[10 'e settembre]] [[1887]] - [[Romma]], [[17 'e ottovre]] [[1978]]) fuje 'o terzo presirente 'e ll'[[Italia]]. {{PresirenteRepubbrecaTaliana |periodo = [[11 'e maggio]] [[1955]] - [[11 'e maggio]] [[1962]] |primma d'isso = [[Luigi Einaudi]] |doppo d'isso = [[Antonio Segni]] }} {{Presirente d' 'a Camera d' 'e Deputate |periodo = [[8 'e maggio]] [[1948]] - [[29 'e abbrile]] [[1955]] |primma d'isso = [[Umberto Terracini]] |doppo d'isso = [[Giovanni Leone]] }} {{DEFAULTSORT:Gronchi, Giovanni}} [[Categurìa:Puliteche taliane]] [[Categurìa:Presiriente d"a Repubbreca Taliana]] p7dagegyoknw9vgrc52dkul0ebmozgs Antonio Segni 0 59267 676555 664481 2026-11-03T00:28:15Z Rolf acker 30353 catsortfix 676555 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Careca pubbreca |fiùra = [[Fiùra:Antonio Segni.jpg|300x300px]] |careca = 4º Presiriente d"a [[Repubbreca Taliana]] |mannatoinizzio = [[11 'e majo]] [[1962]] |mannatofine = [[6 'e dicembre]] [[1964]] |predecessore = [[Giovanni Gronchi]] |successore = [[Giuseppe Saragat]] |prufessione = [[Puliteco]] |partito = Democrazia Cristiana |titulo 'e sturio = master's degree |alma mater = Uneverzetà d"e Studie 'e Sassari }} '''Antonio Segni''' ([[Sassari]], [[2 'e frevaro]] [[1891]] – [[Romma]], [[1 'e dicembre]] [[1972]]) è stato nu puliteco [[Talia|taliano]], quarto presirente 'e ll'Italia. {{PresirenteRepubbrecaTaliana |periodo = [[11 'e maggio]] [[1962]] - [[6 'e dicembre]] [[1964]] |primma d'isso = [[Giovanni Gronchi]] |doppo d'isso = [[Giuseppe Saragat]] }} {{PrimmoMinistroTaliano |periodo = [[6 'e luglio]] [[1955]] - [[19 'e maggio]] [[1957]] |primma d'isso = [[Mario Scelba]] |doppo d'isso = [[Adone Zoli]] |periodo2 = [[15 'e frevaro]] [[1959]] - [[25 'e màrzo]] [[1960]] |primma d'isso2 = [[Amintore Fanfani]] |doppo d'isso2 = [[Fernando Tambroni]] }} {{DEFAULTSORT:Segni, Antonio}} [[Categurìa:Puliteche taliane]] [[Categurìa:Presiriente d"a Repubbreca Taliana]] 5agwz1xcqduf8989nxkf8mjiwhd6dla Giuseppe Saragat 0 59268 676558 672677 2026-11-03T00:33:50Z Rolf acker 30353 catsortfix 676558 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Careca pubbreca |fiùra = [[Fiùra:Giuseppe Saragat (cropped).jpg|300x300px]] |careca = 5º Presiriente d"a [[Repubbreca Taliana]] |mannatoinizzio = [[29 'e dicembre]] [[1964]] |mannatofine = [[29 'e dicembre]] [[1971]] |predecessore = [[Antonio Segni]] |successore = [[Giovanni Leone]] |prufessione = [[Puliteco]], [[Diplumateco]] |partito = Partito Suggialista Democrateco <br/> Taliano |alma mater = Uneverzetà d"e Studie 'e Turino }} '''Giuseppe Saragat''' ([[Torino]], [[19 'e settembre]] [[1898]] - [[Romma]], [[11 'e giùgno]] [[1988]]) fuje 'o quinto presiriente 'e ll'[[Italia]]. {{PresirenteRepubbrecaTaliana |periodo = [[29 'e dicembre]] [[1964]] - [[29 'e dicembre]] [[1971]] |primma d'isso = [[Antonio Segni]] |doppo d'isso = [[Giovanni Leone]] }} {{Presirente d' 'a Camera d' 'e Deputate |periodo = [[25 'e giùgno]] [[1946]] - [[6 'e frevaro]] [[1947]] |primma d'isso = [[Carlo Sforza]] |doppo d'isso = [[Umberto Terracini]] }} {{DEFAULTSORT:Saragat, Giuseppe}} [[Categurìa:Puliteche taliane]] [[Categurìa:Presiriente d"a Repubbreca Taliana]] tcf9roe6vpip600inb0jwl8w71o5ilh Sandro Pertini 0 59392 676552 664478 2026-11-03T00:14:29Z Rolf acker 30353 no prefix "Template:" ; catsortfix 676552 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Careca pubbreca |fiùra = [[Fiùra:Pertini ritratto.jpg|300x300px]] |careca = 7º Presiriente d"a [[Repubbreca Taliana]] |mannatoinizzio = [[9 'e luglio]] [[1978]] |mannatofine = [[29 'e giùgno]] [[1985]] |predecessore = [[Giovanni Leone]] |successore = [[Francesco Cossiga]] |partito = Partito Suggialista Taliano e <br/> Partito Suggialista Aunitario |alma mater = Uneverzetà 'e Genova }} '''Sandro Pertini''' ([[San Giovanni di Stella]], [[25 'e settembre]] [[1896]] - [[Romma]], [[24 'e frevaro]] [[1990]]) fuje 'o settemo presirente 'e ll'[[Italia]]. {{PresirenteRepubbrecaTaliana |periodo = [[9 'e luglio]] [[1978]] - [[29 'e giùgno]] [[1985]] |primma d'isso = [[Giovanni Leone]] |doppo d'isso = [[Francesco Cossiga]] }} {{Presirente d' 'a Camera d' 'e Deputate |periodo = [[5 'e giùgno]] [[1968]] - [[4 'e luglio]] [[1976]] |primma d'isso = [[Brunetto Bucciarelli-Ducci]] |doppo d'isso = [[Pietro Ingrao]] }} {{DEFAULTSORT:Pertini, Sandro}} [[Categurìa:Puliteche taliane]] [[Categurìa:Presiriente d"a Repubbreca Taliana]] tfdjejww2mqyn4q6gxbi764rd5y5e9q Francesco Cossiga 0 59393 676550 666241 2026-11-03T00:09:31Z Rolf acker 30353 no prefix "Template:" ; catsortfix ; form. 676550 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Careca pubbreca |fiùra = [[Fiùra:Francesco Cossiga.jpg|300x300px]] |careca = 8º Presiriente d"a [[Repubbreca Taliana]] |mannatoinizzio = [[3 'e giùgno]] [[1985]] |mannatofine = [[22 'e abbrile]] [[1992]] |predecessore = [[Sandro Pertini]] |successore = [[Oscar Luigi Scalfaro]] |suffisso onorifico = ordene ô merito d"a Repubbreca <br/> Taliana |partito = [[Democrazia Cristiana]] |prufessione = [[Puliteco]] |alma mater = Uneverzetà d"e Studie 'e Sassari }} '''Francesco Cossiga''' ([[Sassari]], [[28 'e luglio]] [[1928]] - [[Romma]], [[17 'e aùsto]] [[2010]]) fuje 'o uttavo presirente 'e ll'[[Italia]]. {{PrimmoMinistroTaliano |periodo=ddo [[4 'e aùsto]] [[1979]] ô [[18 'e ottovre]] [[1980]] |primma d'isso=[[Giulio Andreotti]] |doppo d'isso=[[Arnaldo Forlani]] }} {{Presirente d' 'o Senato d' 'a Repubbreca |periodo = [[12 'e luglio]] [[1983]] - [[24 'e giùgno]] [[1985]] (dimissionario) |primma d'isso = [[Vittorino Colombo]] |doppo d'isso = [[Amintore Fanfani]] }} {{PresirenteRepubbrecaTaliana |periodo = [[3 'e luglio]] [[1985]] - [[28 'e abbrile]] [[1992]] |primma d'isso = [[Sandro Pertini]] |doppo d'isso = [[Oscar Luigi Scalfaro]] }} {{DEFAULTSORT:Cossiga, Francesco}} [[Categurìa:Puliteche taliane]] [[Categurìa:Presiriente d"a Repubbreca Taliana]] fyb1r96y8j3dxkxk8tp1tg2alp4yf2c Oscar Luigi Scalfaro 0 59394 676561 665740 2026-11-03T00:38:33Z Rolf acker 30353 catsortfix 676561 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Careca pubbreca |fiùra = [[Fiùra:Oscar Luigi Scalfaro portrait.jpg|300x300px]] |careca = 9º Presiriente d"a [[Repubbreca Taliana]] |mannatoinizzio = [[28 'e majo]] [[1992]] |mannatofine = [[15 'e majo]] [[1999]] |predecessore = [[Francesco Cossiga]] |successore = [[Carlo Azeglio Ciampi]] |suffisso onorifico = |prufessione = [[Puliteco]] |partito = [[Democrazia Cristiana]] |titulo 'e sturio = |alma mater = Uneverzetà Cattoleca <br/> d"o Sacro Core }} '''Oscar Luigi Scalfaro''' ([[Novara]], [[9 'e settembre]] [[1918]] - [[Romma]], [[29 'e jennaro]] [[2012]]) fuje 'o nono presirente 'e ll'[[Italia]]. {{PresirenteRepubbrecaTaliana |periodo = [[22 'e maggio]] [[1992]] - [[15 'e maggio]] [[1999]] |primma d'isso = [[Francesco Cossiga]] |doppo d'isso = [[Carlo Azeglio Ciampi]] }} {{Presirente d' 'a Camera d' 'e Deputate |periodo = [[24 'e abbrile]] [[1992]] - [[24 'e maggio]] [[1992]] |primma d'isso = [[Leonilde Iotti]] |doppo d'isso = [[Giorgio Napolitano]] }} {{DEFAULTSORT:Scalfaro, Oscar Luigi}} [[Categurìa:Puliteche taliane]] [[Categurìa:Presiriente d"a Repubbreca Taliana]] tewyoqncl5zxsvyu9lhgi53cslwbyky Pruvincia 'e Lodi 0 59739 676524 641473 2026-11-02T23:01:59Z Rolf acker 30353 no prefix "Template:" 676524 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Pruvincia |nommepruvincia = Pruvincia 'e Lodi |mpresa = [[Fiùra:Provincia di Lodi-Stemma.png|100px]] |nommeufficiale = Lodi |stato = [[Italia]] |reggione = [[Lummardìa]] |capoluoco = [[Lodi]] |estenzione = 782,25 |populazzione = 229.401 <small>(30.4.2012)</small> |denzita = 293,26 |commune = [[comune d''a pruvincia 'e Lodi|Elenco]] 'e '''61''' comune |targa = LO |cap = 26900 (capoluoco), 26811, 26867 (ate commune) |prefisso = 02, 0371, 0377 |presiriente = [[Pietro Foroni]] |sito pruvincia = [http://www.provincia.lodi.it/template.php?pag=199 www.provincia.lodi.it] }} 'A '''Pruvincia 'e Lodi''' è na pruvincia d{{v}}a [[Lummardìa]]. Cunfina cu'a pruvincia 'e Melano a nord, cu' a pruvincia 'e Pavia a ovest, cu' a pruvincia 'e Piacenza a sud e cu' a pruvincia 'e Cremona a est. ==Asciùte turìstece== * [[Abbadia Cerreto]] * [[Lodi Vecchio]] * [[Lodi]] [[File:Lodi in Italy.svg|200px]] ==Commune prencepale== Nfromma Istat ô 30/11/2012: ;Capoluoco : [[Lodi]] (43.231) ;Commune cu cchiù 'e 4.000 crestiane: [[Codogno]] (15.462), [[Casalpusterlengo]] (14.953), [[Sant'Angelo Lodigiano]] (12.870), [[Lodi Vecchio]] (7.480), [[Zelo Buon Persico]] (6.998), [[Tavazzano con Villavesco]] (6.162), [[Mulazzano]] (5.683), [[Castiglione d'Adda]] (4.784), [[Borghetto Lodigiano]] (4.406). ==Cità== <gallery> File:Piazza duomo lodi.jpg|Lodi File:Casalpusterlengo - frazione Zorlesco - chiesa parrocchiale.jpg|Casalpusterlengo File:Sant’Angelo Lodigiano, piazza Libertà.jpg|Sant'Angelo Lodigiano File:Lodi Vecchio-Chiesa san Bassiano.jpg|Lodi Vecchio </gallery> 8dcfo56m3v2nhcg2p5rd5b5qwk1qn5q 676526 676524 2026-11-02T23:03:39Z Rolf acker 30353 +cat 676526 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Pruvincia |nommepruvincia = Pruvincia 'e Lodi |mpresa = [[Fiùra:Provincia di Lodi-Stemma.png|100px]] |nommeufficiale = Lodi |stato = [[Italia]] |reggione = [[Lummardìa]] |capoluoco = [[Lodi]] |estenzione = 782,25 |populazzione = 229.401 <small>(30.4.2012)</small> |denzita = 293,26 |commune = [[comune d''a pruvincia 'e Lodi|Elenco]] 'e '''61''' comune |targa = LO |cap = 26900 (capoluoco), 26811, 26867 (ate commune) |prefisso = 02, 0371, 0377 |presiriente = [[Pietro Foroni]] |sito pruvincia = [http://www.provincia.lodi.it/template.php?pag=199 www.provincia.lodi.it] }} 'A '''Pruvincia 'e Lodi''' è na pruvincia d{{v}}a [[Lummardìa]]. Cunfina cu'a pruvincia 'e Melano a nord, cu' a pruvincia 'e Pavia a ovest, cu' a pruvincia 'e Piacenza a sud e cu' a pruvincia 'e Cremona a est. ==Asciùte turìstece== * [[Abbadia Cerreto]] * [[Lodi Vecchio]] * [[Lodi]] [[File:Lodi in Italy.svg|200px]] ==Commune prencepale== Nfromma Istat ô 30/11/2012: ;Capoluoco : [[Lodi]] (43.231) ;Commune cu cchiù 'e 4.000 crestiane: [[Codogno]] (15.462), [[Casalpusterlengo]] (14.953), [[Sant'Angelo Lodigiano]] (12.870), [[Lodi Vecchio]] (7.480), [[Zelo Buon Persico]] (6.998), [[Tavazzano con Villavesco]] (6.162), [[Mulazzano]] (5.683), [[Castiglione d'Adda]] (4.784), [[Borghetto Lodigiano]] (4.406). ==Cità== <gallery> File:Piazza duomo lodi.jpg|Lodi File:Casalpusterlengo - frazione Zorlesco - chiesa parrocchiale.jpg|Casalpusterlengo File:Sant’Angelo Lodigiano, piazza Libertà.jpg|Sant'Angelo Lodigiano File:Lodi Vecchio-Chiesa san Bassiano.jpg|Lodi Vecchio </gallery> [[Categurìa:Pruvincia 'e Lodi| ]] 62bxzimfg9hxef5ut9qy5267yucxi07 Pruvincia 'e Olbia-Tempio 0 59741 676542 627469 2026-11-02T23:38:53Z Rolf acker 30353 no prefix "Template:" 676542 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Pruvincia |nommepruvincia = Pruvincia 'e Olbia-Tempio |mpresa = [[Immagine:Provincia di Olbia-Tempo-Stemma.png|100px]] |nommeufficiale = Olbia e Tempio |stato = [[Italia]] |reggione = [[Zardegna]] |capoluoco = [[Olbia]], [[Tempio Pausania]] |estenzione = 3.397 |populazzione = 152.129 <small>(30.11.2012)</small> |denzita = 44,78 |commune = Elenco 'e '''26''' comune |targa = OT |cap = 07020-07029, 08020 |prefisso = 0789, 079, 0784 |presiriente = [[Fedel Sanciu]] |sito pruvincia = [http://www.provincia.olbia-tempio.it/joomla15/index.php provincia.olbia-tempio.it] }} 'A '''Pruvincia 'e Olbia-Tempio''' è na Pruvincia d"a [[Zardegna]]. Cunfina cu 'a [[Pruvincia 'e Nùoro]] a sud e cu 'a [[Pruvincia 'e Sassari]] a ovest. == Asciùte turìstece == * Lago Coghinas * Parco nazionale Arcipelago della Maddalena * Monteacuto [[File:Olbiatempio mappa.png|200px]] == Commune prencepale == Nfromma Istat ô 30/11/2012: ;Capoluoco: [[Olbia]] (54.833), [[Tempio Pausania]] (13.941) ;Commune cu cchiù 'e 3.000 crestiane: [[Arzachena]] (11.534), [[La Maddalena]] (10.888), [[Santa Teresa Gallura]] (5.009), [[Budoni]] (4.948), [[San Teodoro (OT)|San Teodoro]] (4.627), [[Calangianus]] (4.209), [[Buddusò]] (3.947), [[Palau (OT)|Palau]] (3.780). ==Cità== <gallery> File:Olbia010.jpg|Olbia File:Tempio Park Hotel.jpg|Tempio Pausania File:Arzachena piazza.jpg|Arzachena File:Vue de Maddalena (Sardaigne).jpg|La Maddalena File:Santateresagallura528060132 99facfca79 o.jpg|Santa Teresa Gallura File:Tanaunella (Budoni) Spiaggia di Sant'Anna.JPG|Budoni File:Cala Ginepro.JPG|San Teodoro File:Chiesa Calangianus.jpg|Calangianus File:Buddusò, uno scorcio del paese e sullo sfondo Pattada (2010).JPG|Buddusò File:Palau Lighthouse.jpg|Palau </gallery> lcu20h528kv66onfiugh3zl8rh87e37 676543 676542 2026-11-02T23:41:12Z Rolf acker 30353 +cat 676543 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Pruvincia |nommepruvincia = Pruvincia 'e Olbia-Tempio |mpresa = [[Immagine:Provincia di Olbia-Tempo-Stemma.png|100px]] |nommeufficiale = Olbia e Tempio |stato = [[Italia]] |reggione = [[Zardegna]] |capoluoco = [[Olbia]], [[Tempio Pausania]] |estenzione = 3.397 |populazzione = 152.129 <small>(30.11.2012)</small> |denzita = 44,78 |commune = Elenco 'e '''26''' comune |targa = OT |cap = 07020-07029, 08020 |prefisso = 0789, 079, 0784 |presiriente = [[Fedel Sanciu]] |sito pruvincia = [http://www.provincia.olbia-tempio.it/joomla15/index.php provincia.olbia-tempio.it] }} 'A '''Pruvincia 'e Olbia-Tempio''' è na Pruvincia d"a [[Zardegna]]. Cunfina cu 'a [[Pruvincia 'e Nùoro]] a sud e cu 'a [[Pruvincia 'e Sassari]] a ovest. == Asciùte turìstece == * Lago Coghinas * Parco nazionale Arcipelago della Maddalena * Monteacuto [[File:Olbiatempio mappa.png|200px]] == Commune prencepale == Nfromma Istat ô 30/11/2012: ;Capoluoco: [[Olbia]] (54.833), [[Tempio Pausania]] (13.941) ;Commune cu cchiù 'e 3.000 crestiane: [[Arzachena]] (11.534), [[La Maddalena]] (10.888), [[Santa Teresa Gallura]] (5.009), [[Budoni]] (4.948), [[San Teodoro (OT)|San Teodoro]] (4.627), [[Calangianus]] (4.209), [[Buddusò]] (3.947), [[Palau (OT)|Palau]] (3.780). ==Cità== <gallery> File:Olbia010.jpg|Olbia File:Tempio Park Hotel.jpg|Tempio Pausania File:Arzachena piazza.jpg|Arzachena File:Vue de Maddalena (Sardaigne).jpg|La Maddalena File:Santateresagallura528060132 99facfca79 o.jpg|Santa Teresa Gallura File:Tanaunella (Budoni) Spiaggia di Sant'Anna.JPG|Budoni File:Cala Ginepro.JPG|San Teodoro File:Chiesa Calangianus.jpg|Calangianus File:Buddusò, uno scorcio del paese e sullo sfondo Pattada (2010).JPG|Buddusò File:Palau Lighthouse.jpg|Palau </gallery> [[Categurìa:Pruvincia 'e Olbia-Tempio| ]] 0pjqdwdawa8h716feq3flal0ye631ek Uneverzetà Guglielmo Marconi 0 59885 676438 630883 2026-11-02T14:09:25Z Ciaurlec 3406 676438 wikitext text/x-wiki {{Uneverzetà |nomme= Uneverzetà d"e Studee <br>"Guglielmo Marconi" |fiùra= Università degli Studi Guglielmo Marconi new.png |dimensione= |latino= Universitas Studiorum Gulielmus Marconi |soprannomme = ''Unimarconi'' |motto=''Verso il futuro... LiberaMente!'' |funnazzione= [[1 'e màrzo]] [[2004]] |tipo= nun statale |facurtà= 6 |riettore= [[Alessandra Briganti]] |studente= 15.603 |staff= |data= 5-07-2013 |nazzione= ITA |cità= Romma |cità2= 10 sede reggionale |affiliazzione= [[Guide Association|GUIDE]] |sport= |sitio= www.unimarconi.it }} Ll''''Uneverzetà Guglielmo Marconi''' ( {{it}} ''Università degli Studi Guglielmo Marconi'') é n'uneverzetà 'e [[Romma]], nat'a 'o [[2004]]. ==Organezzazzione== Int'a Unimarconi nce stanno 6 facurtà. ===Riettore=== *Alessandra Briganti ==Vede pure== *[[Uneverzetà]] ==Cullegamente sterne== * {{it}} [http://www.unimarconi.it Uneverzetà Guglielmo Marconi] [[Categurìa:Università taliane]] [[Categoria:Romma|Uneverzetà Guglielmo Marconi]] crdnueibqyytbncny5hgv4kbv1vagej Instituto Federal da Bahia 0 59897 676443 671560 2026-11-02T14:11:37Z Ciaurlec 3406 676443 wikitext text/x-wiki {{Uneverzetà |nomme = Istituto federale 'e Bahia |immagine = |dimensione = |nazzione = BRA |cità = *[[Salvador (Brasile)|Salvador]] 'n [[Bahia (stato)|Bahia]] *[[Feira de Santana]] |citàlink = |cità2 = |latino = |soprannome = |motto = |funnazzione = [[2 'e giùgno]] [[1910]] |tipo = pubbreca |facoltà = |riettore =Aurina Oliveira Santana |studente = 8.874 |data = 2010 |staff = |data2 = |affiliazioni = |sport = |culure = russo, verde e janco |sitio = www.ifba.edu.br }} [[File:IFBA Fachada1.jpg|thumb|right|250px|Instituto Federal da Bahia]] '''Instituto Federal da Bahia''' ('''IFBA''') é n'uneverzetà 'e [[Salvador]] ([[Brasile]]), nat'a 'o [[1910]]. ==Vede pure== *[[Uneverzetà]] == Autre pruggiette == {{Interprogetto}} == Jonte 'e fore == * [https://web.archive.org/web/20130326101411/http://www.ifba.edu.br/ Instituto Federal da Bahia] [[Categurìa:Uneverzetà brasiliane]] n57xzurw6omm7794pryek02g9xd26uc Categurìa:Uneverzetà Niccolò Cusano 14 60135 676436 629770 2026-11-02T14:08:44Z Ciaurlec 3406 676436 wikitext text/x-wiki [[Categoria:Romma]] [[Categurìa:Università taliane]] 0yocsusrtqgo8lnflffecnouslyp8t0 Università degli Studi di Foggia 0 60173 676439 670472 2026-11-02T14:09:31Z Ciaurlec 3406 676439 wikitext text/x-wiki {{Uneverzetà |nomme = Università degli Studi di Foggia |fiùra = Università degli Studi di Foggia logo.jpg |dimensione = |nazzione = ITA |cità = Foggia |citàlink = |cità2 = [[San Severo]], [[San Giovanni Rotondo]], [[Lucera]] e [[Barletta]] |latino = Universitas Studiorum Foveae |soprannomme = ''Unifg'' |motto = ''La scelta che ti rende unico'' |funnazzione = [[1999]] |tipo = statale |facurtà = 6 |riettore = Maurizio Ricci |studente = 10.189 |data = <small>4-10-2013</small> |staff = |data2 = |affiliazzione = [[Unione 'e ll'Uneverzetà d{{v}}o Mediterraneo|UNIMED]] |sport = CUS Foggia |culure = |sitio = www.unifg.it }} Ll''''Università degli Studi di Foggia''' (UNIFG) é n'[[uneverzetà]] 'e [[Foggia]], nat'a 'o [[1999]]. ==Organezzazzione== Int'a Unicusano nce stanno 6 facurtà. ===Riettore=== *Prof. Antonio Muscio (1999-2008) *Prof. Giuliano Volpe (ddo 2008-2013) *Prof. Maurizio Ricci (2013 - ) ==Vede pure== *[[Uneverzetà]] == Ate pruggette == {{Interprogetto}} ==Cullegamente sterne== * {{it}} [http://www.unifg.it UNIFG] [[Categurìa:Università taliane]] 17s1iemqi2yyv1iheg609yb6btqia40 Pruvincia 'e Forlì-Cesena 0 60192 676541 647644 2026-11-02T23:37:00Z Rolf acker 30353 no prefix "Template:" ; +stemma 676541 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Pruvincia |nommepruvincia = Pruvincia 'e Forlì-Cesena |mpresa = [[Fiùra:Provincia di Forlì-Cesena-Stemma.svg|100px]] |nommeufficiale = Forlì-Cesena |stato = [[Italia]] |reggione = [[Emilia-Rumagna]] |capoluoco = [[Forlì]] |estenzione = 2.377 |populazzione = 392.817 <small>(31-12-2012)</small> |denzita = 165.26 |commune = [[Comune d''a pruvincia 'e Forlì-Cesena|30]] |targa = FC |cap = 47121 - 47122 [[Forlì]]<br />47521 - 47522 [[Cesena]] |prefisso = 0541, 0543, 0546, 0547 |presiriente = [[Massimo Bulbi]] |sito pruvincia = [http://web.provincia.fc.it/home provincia.fc.it] }} <!-- fine della tabella - per la compilazione vedi -> Aiuto:Pruvincia--> 'A '''pruvincia 'e Forlì-Cesena''' (''pruvèinza ed Furlè-Zisêna'' ppe [[Lengua rumagnola|rumagnolo]]) è na pruvincia [[talia]]na d"a reggione [[Emilia-Rumagna]] 'e 392.817 abetante, cu [[capoluoco]] 'a cità 'e [[Forlì]]. [[File:Forlì posizione.png]] [[Categurìa:Pruvincia 'e Forlì-Cesena| ]] jtt8n2js9c9g6twruap8y4crecamcra Uneverzetà 'e San Marino 0 60377 676454 672273 2026-11-02T14:15:33Z Ciaurlec 3406 676454 wikitext text/x-wiki {{Uneverzetà |nomme= Uneverzetà d"e studee d"a <br> Repubbreca 'e San Marino |fiùra=Coat of arms of San Marino.svg |latino= |motto= |funnazzione= 1985 |tipo= statale |facurtà=8 |dipartimiente=6 |riettore=[[Giorgio Petroni]] |studente= |staff= |data= |cità= [[Fiùra:Flag of San Marino.svg|20px]] [[Cità 'e San Marino]] |cità2=[[Fiùra:Flag of San Marino.svg|20px]] [[Montegiardino]] <br> {{bandiera|ITA}} [[Urbino]] |affiliazioni= |sport= |nazzione=SMR |sitio= www.unirsm.sm }} L''''uneverzetà 'e San Marino''' (ppe [[Lengua taliana|taliano]] : ''Università degli studi della Repubblica di San Marino'') è n' [[uneverzetà]] pubbreca d"a [[repubbreca parlamentare]] 'e [[San Marino]]. Fuje funnata 'o [[31 'e ottovre]] [[1985]] e tene 6 dipartimiente e 8 facurtà. == Vere anche == * {{it}} [https://web.archive.org/web/20110511115329/http://www.unirsm.sm/ Sitio ufficiale] [[Categurìa:Uneverzetà]] [[Categurìa:San Marino]] s34qjrvpwxwapiz06gnhmxpbcax2rf7 Pruvincia 'e Matera 0 60491 676535 647762 2026-11-02T23:21:31Z Rolf acker 30353 no prefix "Template:" ; +stemma 676535 wikitext text/x-wiki {{Pruvincia |nommepruvincia = Pruvincia 'e Matera |mpresa = [[Fiùra:Provincia di Matera-Stemma.svg|100px]] |nommeufficiale = Matera |stato = [[Italia]] |reggione = [[Baselecata]] |capoluoco = [[Matera]] |estenzione = 3.446 |populazzione = 199.894 |denzita = 58.01 |commune = [[:Categurìa:Comune d''a pruvincia 'e Matera|Elenco]] 'e '''31''' comune |targa = MT |cap = 75100, 75010-75029 |prefisso = 0835 |presiriente = [[Francesco Stella]] ([[PD]]) |sito pruvincia = [http://www.provincia.matera.it provincia.matera.it] }} 'A '''pruvincia 'e Matera''' (''provìngë dë Matàërë'' 'n lucano) è na pruvincia [[talia]]na d"a [[Baselecata]] 'e 199.894 abetante. Cunfina a [[nord]] cu 'a [[Pùglia]] ([[pruvincia 'e Bari]] e [[pruvincia 'e Taranto]]), ad [[ovest]] cu 'a [[pruvincia 'e Putenza]], a [[sud]] cu 'a [[Calavria]] ([[pruvincia 'e Cusenza]]). [[File:Map Province of Matera.svg|left|300px]] [[Categurìa:Pruvincia 'e Matera| ]] cgkz3csotowfz5w1c2s0wj66b36pnpq York University 0 60608 676455 671108 2026-11-02T14:15:51Z Ciaurlec 3406 676455 wikitext text/x-wiki {{Uneverzetà |nomme = Uneverzetà Federale 'e York |fiùra = |dimensione = |nazzione = CAN |cità = [[Toronto]] |citàlink = |cità2 = |latino = |soprannomme = |motto = ''Tentanda Via'' |funnazzione = [[1959]] |tipo = pubbreca |facurtà = |rettore = |studenti = |data = |staff = |data2 = |affiliazioni = |sport = |colori = |sitio = http://www.yorku.ca/web/index.htm }} 'A '''York University''' ('''YU''') é n'uneverzetà 'e [[Toronto]] ([[Canadà]]), nat'a 'o [[1959]]. ==Vede pure== *[[Uneverzetà]] == Ate pruggette == {{Interprogetto}} ==Cullegamente sterne== * [http://www.yorku.ca/web/index.htm York University] [[Categurìa:Uneverzetà]] [[Categurìa:Canadà]] f8ex9kl4yb29e2wlzkjsmg2ob6vyr6b Icogne 0 60666 676461 676308 2026-11-02T14:20:52Z Ciaurlec 3406 676461 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Divisione amministrativa |Nomme = Icogne |Nomme ufficiale = {{Lingue|fr|de}} Sierre; Siders |Panorama = Village d'Icogne.jpg |Didascalia = Icogne d"e Vernasses |Bannera = CHE Icogne Flag.svg |Mpresa = CHE Icogne COA.svg |Stato = CHE |Grado ammenistrativo = 3 |Divisione amm grado 1 = Vallese |Vvoce divisione amm grado 1 = |Divisione amm grado 2 = Sierre |Vvoce divisione amm grado 2 = |Ammenistratore locale = |Partito = |Data elezzione = |Data istituzzione = |Latitudine gradi= 46 |Latitudine minuti= 17 |Latitudine secondi= |Latitudine NS = N |Longitudine gradi= 7 |Longitudine minuti= 26 |Longitudine secondi= |Longitudine EW = E |Altitudine = |Superficie = 24.85 |Note superficie = |Abetante = 625 |Note abitante = |Aggiornamento abetante = 2025 |Sottodivisioni = Les Vernasses |Divisioni confinanti = Ayent, Lenk im Simmental (BE), [[Lens (Sguizzera)|Lens]], Randogne, Saint-Léonard |Lengue = |Codice pustale = 1977 |Prefisso = 027 |Fuso orario = +1 |Codice ISO = |Codice statistico = |Targa = |Zona sismica = |Gradi giorno = |Diffusività = |Patrono = |Festivo = |Nomme abetante = |Immagine localizzazione = |Mappa = Karte Gemeinde Icogne 2021.png |Sito = http://www.icogne.ch/ www.icogne.ch }} '''Icogne''' è nu comune 'e 533 crestiane d"o [[Cantone Vallese]], [[Sguizzera]]. {{Sierre}} [[Categoria:Cantone Vallese]] [[Categurìa:Comune sguizzere]] 6kj5hmhmviq335captbyai53jtlp6mx Universidade Federal do Recôncavo da Bahia 0 60677 676450 671216 2026-11-02T14:12:32Z Ciaurlec 3406 676450 wikitext text/x-wiki {{Uneverzetà |nomme = Uneverzetà federale 'e Recôncavo da Bahia |fiùra = Universidade_Federal_do_Recôncavo_da_Bahia.jpg |dimensione = 280 |nazzione = BRA |cità = [[Cruz das Almas]] |citàlink = |cità2 = |latino = |soprannomme = |motto = |funnazzione = [[2006]] |tipo = pubbreca |facurtà = |riettore = Paulo Gabriel Soledade Nacif |studente = 8514 |data = 2010 |staff = 1.768 |data2 = 2010 |affiliazioni = |sport = |culure = blu e janco |sitio = http://www.ufrb.edu.br/portal/ }} L''''Universidade Federal do Recôncavo da Bahia''' ('''UFRB''') è n'uneverzetà 'e Cruz das Almas ([[Brasile]]), nat'a 'o [[2006]]. ==Vede pure== *[[Uneverzetà]] == Ate pruggette == {{Interprogetto}} ==Cullegamente sterne== * [https://web.archive.org/web/20140301103127/http://www.ufrb.edu.br/portal/ Universidade Federal do Recôncavo da Bahia] [[Categurìa:Uneverzetà brasiliane]] 22ld79e9lg01p0mc74e884aw5iuk99x Pruvincia 'e L'Aquila 0 60697 676537 669476 2026-11-02T23:26:21Z Rolf acker 30353 no prefix "Template:" ; form. 676537 wikitext text/x-wiki {{Pruvincia |nommepruvincia = Pruvincia 'e L'Aquila |mpresa= [[File:Provincia dell'Aquila-Stemma.svg|120px]] |nommeufficiale = L'Aquila |stato = [[Italia]] |reggione = [[Abruzzo]] |capoluoco = [[L'Aquila]] |estenzione = 5.035 |populazzione = 310.014 |denzita = 61.57 |commune = [[comune d'â pruvincia 'e L'Aquila|108]] |targa = AQ |cap = 67100 |prefisso = 0862 |presiriente = Antonio del Corvo |sito pruvincia = [http://www.provincia.laquila.it/ provincia.laquila.it] }} <!-- fine della tabella - per la compilazione vedi -> Aiuto:Pruvincia--> [[Image:L'Aquila posizione.png|left|200px|'A pusizione dinto ll'Italia]] 'A '''Pruvincia 'e L'Aquila''' è na pruvincia 'e ll'[[Abruzzo]]. Se truova dint'â parte 'nterna d'â reggione, arrò è la cchiù granne e ô stesso tiempo a meno populata. Cunfina a nord-est cu 'a [[Pruvincia 'e Teramo]], a est cu 'a [[Pruvincia 'e Pescara]], a sud-est cu 'a [[Pruvincia 'e Chiete]], a sud cu 'a [[Pruvincia 'e Isernia]], a sud-ovest cu 'a [[Pruvincia 'e Frosinone]], a ovest cu 'a [[Pruvincia 'e Romma]] e fi a nord-ovest cu chella 'e [[Pruvincia 'e Rieti|Riete]]. === Giugrafia === 'A pruvincia è ll'uneca nfra 'e pruvince d'ê reggione soja a nun avé sbucco 'ncopp'ô mare. 'O terretuorio suojo è muntuoso, tanto ca pure 'o capuluoco se truova a 721 m., 'o tierzo aroppo [[Putenza]] e [[Enna]] nfra 'e capuluoche 'e ll'[[Italia]]. 'E prencepale muntagne d'â reggione sparteno 'e pruvince d'â costa cu chella 'e L'Aquila, 'o [[Gran Sasso]] e 'a [[Majella]], pettramente 'o [[Sirente]] 'e [[Simbruini]], 'e [[Ernici]] e 'e [[Cantari]] la sparteno da 'o [[Lazzio]]. Dint'â zzona d'â [[Marseca]], 'a parte meridiunale d'â pruvincia, nce sta nu parco nazziunale nfra 'e cchiù famuse 'e ll'Italia, 'o [[Parco Naziunale 'e ll'Abruzzo, Lazzio e Mulise]], ricco 'e anemale endemece comme ll'[[urzo marsecano]] 'a [[cammorza 'e ll'Abruzzo]], o anemale rare comme 'o [[lupo]], 'o [[ciervo]] 'o capreolo. === Comune === {| | * [[Acciano]] * [[Aielli]] * [[Alfedena]] * [[Anversa degli Abruzzi]] * [[Ateleta]] * [[Avezzano]] * [[Balsorano]] * [[Barete]] * [[Barisciano]] * [[Barrea]] * [[Bisegna]] * [[Bugnara]] * [[Cagnano Amiterno]] * [[Calascio]] * [[Campo di Giove]] * [[Campotosto]] * [[Canistro]] * [[Cansano]] * [[Capestrano]] * [[Capistrello]] * [[Capitignano]] * [[Caporciano]] * [[Cappadocia (AQ)|Cappadocia]] * [[Carapelle Calvisio]] * [[Carsoli]] * [[Castel del Monte (AQ)|Castel del Monte]] * [[Castel di Ieri]] * [[Castel di Sangro]] * [[Castellafiume]] * [[Castelvecchio Calvisio]] * [[Castelvecchio Subequo]] * [[Celano]] * [[Cerchio (AQ)|Cerchio]] * [[Civita d'Antino]] * [[Civitella Alfedena]] * [[Civitella Roveto]] * [[Cocullo]] * [[Collarmele]] * [[Collelongo]] * [[Collepietro]] * [[Corfinio]] * [[Fagnano Alto]] * [[Fontecchio]] * [[Fossa (AQ)|Fossa]] * [[Gagliano Aterno]] * [[Gioia dei Marsi]] * [[Goriano Sicoli]] * [[Introdacqua]] * [[L'Aquila]] * [[Lecce nei Marsi]] * [[Luco dei Marsi]] * [[Lucoli]] * [[Magliano de' Marsi]] * [[Massa d'Albe]] | * [[Molina Aterno]] * [[Montereale (AQ)|Montereale]] * [[Morino]] * [[Navelli]] * [[Ocre]] * [[Ofena]] * [[Opi (AQ)|Opi]] * [[Oricola]] * [[Ortona dei Marsi]] * [[Ortucchio]] * [[Ovindoli]] * [[Pacentro]] * [[Pereto]] * [[Pescasseroli]] * [[Pescina]] * [[Pescocostanzo]] * [[Pettorano sul Gizio]] * [[Pizzoli]] * [[Poggio Picenze]] * [[Prata d'Ansidonia]] * [[Pratola Peligna]] * [[Prezza]] * [[Raiano]] * [[Rivisondoli]] * [[Rocca Pia]] * [[Rocca di Botte]] * [[Rocca di Cambio]] * [[Rocca di Mezzo]] * [[Roccacasale]] * [[Roccaraso]] * [[San Benedetto dei Marsi]] * [[San Benedetto in Perillis]] * [[San Demetrio ne' Vestini]] * [[San Pio delle Camere]] * [[San Vincenzo Valle Roveto]] * [[Sant'Eusanio Forconese]] * [[Sante Marie]] * [[Santo Stefano di Sessanio]] * [[Scanno]] * [[Scontrone]] * [[Scoppito]] * [[Scurcola Marsicana]] * [[Secinaro]] * [[Sulmona]] * [[Tagliacozzo]] * [[Tione degli Abruzzi]] * [[Tornimparte]] * [[Trasacco]] * [[Villa Sant'Angelo]] * [[Villa Santa Lucia degli Abruzzi]] * [[Villalago]] * [[Villavallelonga]] * [[Villetta Barrea]] * [[Vittorito]] |} {{Purtale|Abruzzo}} [[Categoria:Pruvincia 'e L'Aquila| ]] otgdv2m1zpodwzyqi5aerodv4k8ifx5 Pruvincia 'e Pescara 0 60698 676528 667152 2026-11-02T23:07:55Z Rolf acker 30353 no prefix "Template:" ; form. 676528 wikitext text/x-wiki {{Pruvincia |nommepruvincia = Pruvincia 'e Pescara |mpresa = [[Immagine:Provincia di Pescara-Stemma.svg|100px]] |nommeufficiale = Pescara |stato = [[Italia]] |reggione = [[Abruzzo]] |capoluoco = [[Pescara]] |estenzione = 1.224 |populazzione = 323.720 |denzita = 264.48 |commune = [[comune d'â pruvincia 'e Pescara|46]] |targa = PE |cap = 65100 |prefisso = 085 |presiriente = Guerino Testa |sito pruvincia = }} <!-- fine della tabella - per la compilazione vedi -> Aiuto:Pruvincia--> [[Image:Pescara posizione.png|left|200px|'A pusizione dinto ll'Italia]] 'A '''Pruvincia 'e Pescara''' è na pruvincia 'e ll'[[Abruzzo]]. È 'a pruvincia cchiù peccerella nfra chelle d'â reggione soja, ma è pure a cchiù denzamente abbetata e chella c'ô commune cchiù gruosso, 'o capoluoco [[Pescara]]. Tene nu sbucco 'ncopp'ô [[Mar Adriateco]] a est e cunfina a nord cu 'a [[Pruvincia 'e Teramo]], a sud 'a [[Pruvincia 'e Chiete]] e a ovest cu chella 'e [[Pruvincia 'e L'Aquila|L'Aquila]]. === Giugrafia === 'O terretuorio suojo è p'â granne parte cullenare partenno da Pescara nfino 'e pendice urientale d'â [[Majella]] e a chelle meridiunale d'ô [[Gran Sasso]]. 'A primma muntagna è 'a cimma maggiore d'â pruvincia, llucata 'int'ô terretuorio d'ê comune 'e [[Caramanico Terme]] e [[Sant'Eufemia a Maiella]]. Ll'anemale rare ca nce viveno songo 'o [[lupo]], 'o [[ciervo]], a [[cammorza 'e ll'Abruzzo]] e 'o [[capreolo]] cu cacche affacciate 'e ll'[[urzo marsecano]], specie 'int'ô [[Parco Nazziunale d'â Majella]], cunfinante cu chelle 'e ll'[[Parco Nazziunale 'e ll'Abruzzo, Lazzio e Mulise|Abruzzo]]. 'O sciummo prencepale è 'o [[Pescara (sciummo)|Pescara]], ca nasce 'int'â pruvincia 'e L'Aquila e fenisce 'ncapo a 'o capoluoco adriateco e ca pure pe' nu poco sparte chesta pruvincia da chella 'e Chiete, 'int'â parte meridiunale. === Comune === {| class="wikitable" |- bgcolor="EFEFEF" ! Comune ! Populazzione <br /><small>(2006)</small> |- | [[Abbateggio]] | align=right| 445 |- | [[Alanno]] | align=right| 3.674 |- | [[Bolognano]] | align=right| 1.187 |- | [[Brittoli]] | align=right| 348 |- | [[Bussi sul Tirino]] | align=right| 2.717 |- | [[Cappelle sul Tavo]] | align=right| 3.981 |- | [[Caramanico Terme]] | align=right| 2.030 |- | [[Carpineto della Nora]] | align=right| 696 |- | [[Catignano]] | align=right| 1.478 |- | [[Castiglione a Casauria]] | align=right| 863 |- | [[Cepagatti]] | align=right| 10.583 |- | [[Città Sant'Angelo]] | align=right| 14.572 |- | [[Civitaquana]] | align=right| 1.372 |- | [[Civitella Casanova]] | align=right| 1.939 |- | [[Collecorvino]] | align=right| 5.982 |- | [[Corvara (PE)|Corvara]] | align=right| 286 |- | [[Cugnoli]] | align=right| 1.601 |- | [[Elice]] | align=right| 1.725 |- | [[Farindola]] | align=right| 1.639 |- | [[Lettomanoppello]] | align=right| 3.031 |- | [[Loreto Aprutino]] | align=right| 7.739 |- | [[Manoppello]] | align=right| 6.948 |- | [[Montebello di Bertona]] | align=right| 1.060 |- | [[Montesilvano]] | align=right| 51.708 |- | [[Moscufo]] | align=right| 3.275 |- | [[Nocciano]] | align=right| 1.847 |- | [[Penne]] | align=right| 12.877 |- | [[Pescara]] | align=right| 123.245 |- | [[Pescosansonesco]] | align=right| 525 |- | [[Pianella]] | align=right| 8.491 |- | [[Picciano]] | align=right| 1.347 |- | [[Pietranico]] | align=right| 523 |- | [[Popoli]] | align=right| 5.512 |- | [[Roccamorice]] | align=right| 993 |- | [[Rosciano]] | align=right| 3.595 |- | [[Salle]] | align=right| 321 |- | [[Sant'Eufemia a Maiella]] | align=right| 313 |- | [[San Valentino in Abruzzo Citeriore]] | align=right| 1.953 |- | [[Scafa]] | align=right| 3.894 |- | [[Serramonacesca]] | align=right| 628 |- | [[Spoltore]] | align=right| 18.574 |- | [[Tocco da Casauria]] | align=right| 2.771 |- | [[Torre de' Passeri]] | align=right| 3.244 |- | [[Turrivalignani]] | align=right| 888 |- | [[Vicoli]] | align=right| 403 |- | [[Villa Celiera]] | align=right| 763 |} {{Purtale|Abruzzo}} [[Categoria:Pruvincia 'e Pescara| ]] e2bzuz0hbw9ap8p1lk2q2xu53bq3mtg Pruvincia 'e Teramo 0 60699 676529 669478 2026-11-02T23:12:08Z Rolf acker 30353 no prefix "Template:" ; form. 676529 wikitext text/x-wiki {{Pruvincia |nommepruvincia = Pruvincia 'e Teramo |mpresa= [[File:Provincia di Teramo-Stemma.svg|120px]] |nommeufficiale = Teramo |stato = [[Italia]] |reggione = [[Abruzzo]] |capoluoco = [[Teramo]] |estenzione = 1947.64 |populazzione = 312.311 |denzita = 160.35 |commune = [[comune d'â pruvincia 'e Teramo|47]] |targa = TE |cap = 64100 |prefisso = 0861 |presiriente = Valter Catarra |sito pruvincia = [http://www.provincia.teramo.it/ provincia.teramo.it] }} <!-- fine della tabella - per la compilazione vedi -> Aiuto:Pruvincia--> [[Image:Teramo posizione.png|left|200px|'A pusizione dinto ll'Italia]] 'A '''Pruvincia 'e Teramo''' è na pruvincia 'e ll'[[Abruzzo]]. È 'a sicunna pruvincia cchiù peccerella nfra chelle d'â reggione suoja appriesso [[Pruvincia 'e Pescara|Pescara]], a sicunna pe' denzità, sempre aroppo chesta, ma pure a sicunna meno abbetata aropp'â chella 'e [[Pruvincia 'e L'Aquila|L'Aquila]]. Cunfina a nord cu 'a [[Pruvincia 'e Ascoli Piceno]], a est 'ncopp'ô [[Mar Adriateco]], a sud cu 'a Pruvincia 'e Pescara, a ovest cu chella 'e L'Aquila e a nord-ovest cu chella 'e [[Pruvincia 'e Rieti|Riete]], === Giugrafia === 'O terretuorio suojo è p'â granne parte cullenare partenno da 'o mare nfino 'e pendice urientale d'ô [[Gran Sasso]]. Chesto, ca sparte 'e pruvince 'e Teramo e 'e L'Aquila, è 'a muntagna cchiù aveta d'â reggione e pure d'ô sestema muntuoso 'e ll[[Appennine]], cu 'a cimma d'ô Corno Grande. Ll'anemale rare ca nce viveno songo 'o [[lupo]], 'o [[ciervo]], a [[cammorza 'e ll'Abruzzo]] e 'o [[capreolo]], dint'ô [[Parco Nazziunale d'ô Gran Sasso]]. 'E sciume prencepale songo 'o [[Vomano]] e 'o [[Tronto]]. Chesto ogge sparte 'a reggione soja da 'e [[Marche]] e fuje 'n epuca storeca 'o cunfine settentriunale d'ô [[Regno 'e Napule]] primma e d'ô [[Regno d''e Ddoje Sicilie]] aroppo cu 'o [[Stato Pontificio]]. === Comune === {| class="wikitable" |- bgcolor="EFEFEF" ! Comune ! Populazzione <br /><small>(28-02-2011)</small> |- | [[Alba Adriatica]] | align=right| 12.460 |- | [[Ancarano]] | align=right| 1.912 |- | [[Arsita]] | align=right| 890 |- | [[Atri]] | align=right| 11.225 |- | [[Basciano]] | align=right| 2.447 |- | [[Bellante]] | align=right| 7.181 |- | [[Bisenti]] | align=right| 1.948 |- | [[Campli]] | align=right| 7.524 |- | [[Canzano]] | align=right| 1.969 |- | [[Castel Castagna]] | align=right| 504 |- | [[Castellalto]] | align=right| 7.470 |- | [[Castelli (TE)|Castelli]] | align=right| 1.250 |- | [[Castiglione Messer Raimondo]] | align=right| 2.391 |- | [[Castilenti]] | align=right| 1.582 |- | [[Cellino Attanasio]] | align=right| 2.660 |- | [[Cermignano]] | align=right| 1.787 |- | [[Civitella del Tronto]] | align=right| 5.422 |- | [[Colledara]] | align=right| 2.267 |- | [[Colonnella]] | align=right| 3.761 |- | [[Controguerra]] | align=right| 2.486 |- | [[Corropoli]] | align=right| 4.767 |- | [[Cortino]] | align=right| 708 |- | [[Crognaleto]] | align=right| 1.446 |- | [[Fano Adriano]] | align=right| 380 |- | [[Giulianova]] | align=right| 23.638 |- | [[Isola del Gran Sasso d'Italia]] | align=right| 4.971 |- | [[Martinsicuro]] | align=right| 17.031 |- | [[Montefino]] | align=right| 1.112 |- | [[Montorio al Vomano]] | align=right| 8.307 |- | [[Morro d'Oro]] | align=right| 3.708 |- | [[Mosciano Sant'Angelo]] | align=right| 9.238 |- | [[Nereto]] | align=right| 5.123 |- | [[Notaresco]] | align=right| 6.964 |- | [[Penna Sant'Andrea]] | align=right| 1.819 |- | [[Pietracamela]] | align=right| 307 |- | [[Pineto]] | align=right| 14.718 |- | [[Rocca Santa Maria]] | align=right| 590 |- | [[Roseto degli Abruzzi]] | align=right| 25.103 |- | [[Sant'Egidio alla Vibrata]] | align=right| 9.843 |- | [[Sant'Omero]] | align=right| 5.454 |- | [[Silvi]] | align=right| 15.799 |- | [[Teramo]] | align=right| 54.959 |- | [[Torano Nuovo]] | align=right| 1.692 |- | [[Torricella Sicura]] | align=right| 2.718 |- | [[Tortoreto]] | align=right| 10.287 |- | [[Tossicia]] | align=right| 1.459 |- | [[Valle Castellana]] | align=right| 1.034 |} {{Purtale|Abruzzo}} [[Categoria:Pruvincia 'e Teramo| ]] e83f806j7i054rlsm4zt5phw37tjhqq Pontifícia Universidade Católica de Minas Gerais 0 61165 676444 669887 2026-11-02T14:11:44Z Ciaurlec 3406 676444 wikitext text/x-wiki {{Uneverzetà |nomme = Pontifícia Universidade Católica de Minas Gerais |fiùra = |dimensione = |nazzione = BRA |cità = [[Belo Horizonte]] |citàlink = |cità2 = |latino = |soprannome = |motto = ''Conhecimento que transforma'' |funnazzione = [[1958]] |tipo = |facurtà = |riettore = Dom Joaquim Giovanni Mol Guimarães |studente = |data = |staff = |data2 = |affiliazzione = |sport = |culure = |sitio = www.pucminas.br }} 'A '''Pontifícia Universidade Católica de Minas Gerais''' ('''PUC-MG''') é n'uneverzetà 'e [[Belo Horizonte]] ([[Brasile]]), nata 'o [[1958]]. ==Vede pure== *[[Uneverzetà]] == Ate pruggette == {{Interprogetto}} ==Cullegamente sterne== * [https://web.archive.org/web/20121108010704/http://www.pucminas.br/ Pontifícia Universidade Católica de Minas Gerais] [[Categurìa:Uneverzetà brasiliane]] os151sjdmxnjqkvsflrl1khshex7k47 Universidade do Estado de Minas Gerais 0 61319 676445 668889 2026-11-02T14:11:49Z Ciaurlec 3406 676445 wikitext text/x-wiki {{Uneverzetà |nomme = Uneverzetà 'e Stato 'e Minas Gerais |fiùra = |dimensione = |nazzione = BRA |cità = [[Belo Horizonte]] |citàlink = |cità2 = |latino = |soprannomme = |motto = |funnazzione = [[1989]] |tipo = pubbreca |facurtà = |riettore = Dijon de Moraes Junior |studente = 23.008 |data = 2009 |staff = |data2 = |affiliazzione = |sport = |colori = |sitio = www.uemg.br }} '''Universidade do Estado de Minas Gerais''' ('''UEMG''') é n'uneverzetà d'e [[Belo Horizonte]] ([[Brasile]]), nat'a 'o [[1989]]. ==Vede pure== *[[Uneverzetà]] == Ate pruggette == {{Interprogetto}} ==Cullegamente sterne== * [https://web.archive.org/web/20110921060634/http://www.uemg.br/ Universidade do Estado de Minas Gerais] [[Categurìa:Uneverzetà brasiliane]] lu2wyloxdyc14s4nd6hs2msie76fx43 Sergio Mattarella 0 61548 676553 665422 2026-11-03T00:16:12Z Rolf acker 30353 no prefix "Template:" ; catsortfix 676553 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Careca pubbreca |fiùra = [[Fiùra:Sergio Mattarella Presidente della Repubblica Italiana.jpg|300x300px]] |careca = 12º Presiriente d"a [[Repubbreca Taliana]] |mannatoinizzio = [[3 'e frevaro]] [[2015]] |mannatofine = |predecessore = [[Giorgio Napolitano]] |successore = |suffisso onorifico = |prufessione = [[Puliteco]] |partito = [[Democrazia Cristiana]] |titulo 'e sturio = |alma mater = Uneverzetà “La Sapienza” e <br/> Uneverzetà d"e Studie 'e Paliermo }} '''Sergio Mattarella''' ([[Paliermo]], [[23 'e luglio]] [[1941]]) è nu puliteco taliano e 'o dùrecesemo presirente d"a [[Italia|Repubbreca Italiana]]. Fuje aletto 'o [[31 'e jennaro]] [[2015]] ô quatto scrutinio cu 665 vote ncopp"a 1.009. {{PresirenteRepubbrecaTaliana |periodo = [[3 'e frevaro]] [[2015]] |primma d'isso = [[Giorgio Napolitano]] |doppo d'isso = '''n careca'' }} {{DEFAULTSORT:Mattarella, Sergio}} [[Categurìa:Puliteche taliane]] [[Categurìa:Presiriente d"a Repubbreca Taliana]] kez3asfwg41qsi35gcrd42rvmyen2x7 Wikipedia:Testo d' 'a licienza Creative Commons Ricanuscenza-Sparte a modo eguale 3.0 Nun adattata 4 61591 676493 646474 2026-11-02T17:14:53Z Ciaurlec 3406 676493 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ __NOEDITSECTION__ {| style="background: #f5f5f5; border: 2px solid #999999; margin-left: 1em; margin-right: 5em;" | CREATIVE COMMONS CORPORATION IS NOT A LAW FIRM AND DOES NOT PROVIDE LEGAL SERVICES. DISTRIBUTION OF THIS LICENSE DOES NOT CREATE AN ATTORNEY-CLIENT RELATIONSHIP. CREATIVE COMMONS PROVIDES THIS INFORMATION ON AN "AS-IS" BASIS. CREATIVE COMMONS MAKES NO WARRANTIES REGARDING THE INFORMATION PROVIDED, AND DISCLAIMS LIABILITY FOR DAMAGES RESULTING FROM ITS USE. |} THE WORK (AS DEFINED BELOW) IS PROVIDED UNDER THE TERMS OF THIS CREATIVE COMMONS PUBLIC LICENSE ("CCPL" OR "LICENSE"). THE WORK IS PROTECTED BY COPYRIGHT AND/OR OTHER APPLICABLE LAW. ANY USE OF THE WORK OTHER THAN AS AUTHORIZED UNDER THIS LICENSE OR COPYRIGHT LAW IS PROHIBITED. BY EXERCISING ANY RIGHTS TO THE WORK PROVIDED HERE, YOU ACCEPT AND AGREE TO BE BOUND BY THE TERMS OF THIS LICENSE. TO THE EXTENT THIS LICENSE MAY BE CONSIDERED TO BE A CONTRACT, THE LICENSOR GRANTS YOU THE RIGHTS CONTAINED HERE IN CONSIDERATION OF YOUR ACCEPTANCE OF SUCH TERMS AND CONDITIONS. ==1. Definitions== #"'''Adaptation'''" means a work based upon the Work, or upon the Work and other pre-existing works, such as a translation, adaptation, derivative work, arrangement of music or other alterations of a literary or artistic work, or phonogram or performance and includes cinematographic adaptations or any other form in which the Work may be recast, transformed, or adapted including in any form recognizably derived from the original, except that a work that constitutes a Collection will not be considered an Adaptation for the purpose of this License. For the avoidance of doubt, where the Work is a musical work, performance or phonogram, the synchronization of the Work in timed-relation with a moving image ("synching") will be considered an Adaptation for the purpose of this License. #"'''Collection'''" means a collection of literary or artistic works, such as encyclopedias and anthologies, or performances, phonograms or broadcasts, or other works or subject matter other than works listed in Section 1(f) below, which, by reason of the selection and arrangement of their contents, constitute intellectual creations, in which the Work is included in its entirety in unmodified form along with one or more other contributions, each constituting separate and independent works in themselves, which together are assembled into a collective whole. A work that constitutes a Collection will not be considered an Adaptation (as defined below) for the purposes of this License. #"'''Creative Commons Compatible License'''" means a license that is listed at http://creativecommons.org/compatiblelicenses that has been approved by Creative Commons as being essentially equivalent to this License, including, at a minimum, because that license: (i) contains terms that have the same purpose, meaning and effect as the License Elements of this License; and, (ii) explicitly permits the relicensing of adaptations of works made available under that license under this License or a Creative Commons jurisdiction license with the same License Elements as this License. #"'''Distribute'''" means to make available to the public the original and copies of the Work or Adaptation, as appropriate, through sale or other transfer of ownership. #"'''License Elements'''" means the following high-level license attributes as selected by Licensor and indicated in the title of this License: Attribution, ShareAlike. #"'''Licensor'''" means the individual, individuals, entity or entities that offer(s) the Work under the terms of this License. #"'''Original Author'''" means, in the case of a literary or artistic work, the individual, individuals, entity or entities who created the Work or if no individual or entity can be identified, the publisher; and in addition (i) in the case of a performance the actors, singers, musicians, dancers, and other persons who act, sing, deliver, declaim, play in, interpret or otherwise perform literary or artistic works or expressions of folklore; (ii) in the case of a phonogram the producer being the person or legal entity who first fixes the sounds of a performance or other sounds; and, (iii) in the case of broadcasts, the organization that transmits the broadcast. #"'''Work'''" means the literary and/or artistic work offered under the terms of this License including without limitation any production in the literary, scientific and artistic domain, whatever may be the mode or form of its expression including digital form, such as a book, pamphlet and other writing; a lecture, address, sermon or other work of the same nature; a dramatic or dramatico-musical work; a choreographic work or entertainment in dumb show; a musical composition with or without words; a cinematographic work to which are assimilated works expressed by a process analogous to cinematography; a work of drawing, painting, architecture, sculpture, engraving or lithography; a photographic work to which are assimilated works expressed by a process analogous to photography; a work of applied art; an illustration, map, plan, sketch or three-dimensional work relative to geography, topography, architecture or science; a performance; a broadcast; a phonogram; a compilation of data to the extent it is protected as a copyrightable work; or a work performed by a variety or circus performer to the extent it is not otherwise considered a literary or artistic work. #"'''You'''" means an individual or entity exercising rights under this License who has not previously violated the terms of this License with respect to the Work, or who has received express permission from the Licensor to exercise rights under this License despite a previous violation. #"'''Publicly Perform'''" means to perform public recitations of the Work and to communicate to the public those public recitations, by any means or process, including by wire or wireless means or public digital performances; to make available to the public Works in such a way that members of the public may access these Works from a place and at a place individually chosen by them; to perform the Work to the public by any means or process and the communication to the public of the performances of the Work, including by public digital performance; to broadcast and rebroadcast the Work by any means including signs, sounds or images. #"'''Reproduce'''" means to make copies of the Work by any means including without limitation by sound or visual recordings and the right of fixation and reproducing fixations of the Work, including storage of a protected performance or phonogram in digital form or other electronic medium. == 2. Fair Dealing Rights == Nothing in this License is intended to reduce, limit, or restrict any uses free from copyright or rights arising from limitations or exceptions that are provided for in connection with the copyright protection under copyright law or other applicable laws. ==3. License Grant == Subject to the terms and conditions of this License, Licensor hereby grants You a worldwide, royalty-free, non-exclusive, perpetual (for the duration of the applicable copyright) license to exercise the rights in the Work as stated below: #to Reproduce the Work, to incorporate the Work into one or more Collections, and to Reproduce the Work as incorporated in the Collections; #to create and Reproduce Adaptations provided that any such Adaptation, including any translation in any medium, takes reasonable steps to clearly label, demarcate or otherwise identify that changes were made to the original Work. For example, a translation could be marked "The original work was translated from English to Spanish," or a modification could indicate "The original work has been modified."; #to Distribute and Publicly Perform the Work including as incorporated in Collections; and, #to Distribute and Publicly Perform Adaptations. #For the avoidance of doubt: ##'''Non-waivable Compulsory License Schemes.''' In those jurisdictions in which the right to collect royalties through any statutory or compulsory licensing scheme cannot be waived, the Licensor reserves the exclusive right to collect such royalties for any exercise by You of the rights granted under this License; ##'''Waivable Compulsory License Schemes.''' In those jurisdictions in which the right to collect royalties through any statutory or compulsory licensing scheme can be waived, the Licensor waives the exclusive right to collect such royalties for any exercise by You of the rights granted under this License; and, ##'''Voluntary License Schemes.''' The Licensor waives the right to collect royalties, whether individually or, in the event that the Licensor is a member of a collecting society that administers voluntary licensing schemes, via that society, from any exercise by You of the rights granted under this License. The above rights may be exercised in all media and formats whether now known or hereafter devised. The above rights include the right to make such modifications as are technically necessary to exercise the rights in other media and formats. Subject to Section 8(f), all rights not expressly granted by Licensor are hereby reserved. == 4. Restrictions == The license granted in Section 3 above is expressly made subject to and limited by the following restrictions: #You may Distribute or Publicly Perform the Work only under the terms of this License. You must include a copy of, or the Uniform Resource Identifier (URI) for, this License with every copy of the Work You Distribute or Publicly Perform. You may not offer or impose any terms on the Work that restrict the terms of this License or the ability of the recipient of the Work to exercise the rights granted to that recipient under the terms of the License. You may not sublicense the Work. You must keep intact all notices that refer to this License and to the disclaimer of warranties with every copy of the Work You Distribute or Publicly Perform. When You Distribute or Publicly Perform the Work, You may not impose any effective technological measures on the Work that restrict the ability of a recipient of the Work from You to exercise the rights granted to that recipient under the terms of the License. This Section 4(a) applies to the Work as incorporated in a Collection, but this does not require the Collection apart from the Work itself to be made subject to the terms of this License. If You create a Collection, upon notice from any Licensor You must, to the extent practicable, remove from the Collection any credit as required by Section 4(c), as requested. If You create an Adaptation, upon notice from any Licensor You must, to the extent practicable, remove from the Adaptation any credit as required by Section 4(c), as requested. #You may Distribute or Publicly Perform an Adaptation only under the terms of: (i) this License; (ii) a later version of this License with the same License Elements as this License; (iii) a Creative Commons jurisdiction license (either this or a later license version) that contains the same License Elements as this License (e.g., Attribution-ShareAlike 3.0 US)); (iv) a Creative Commons Compatible License. If you license the Adaptation under one of the licenses mentioned in (iv), you must comply with the terms of that license. If you license the Adaptation under the terms of any of the licenses mentioned in (i), (ii) or (iii) (the "Applicable License"), you must comply with the terms of the Applicable License generally and the following provisions: (I) You must include a copy of, or the URI for, the Applicable License with every copy of each Adaptation You Distribute or Publicly Perform; (II) You may not offer or impose any terms on the Adaptation that restrict the terms of the Applicable License or the ability of the recipient of the Adaptation to exercise the rights granted to that recipient under the terms of the Applicable License; (III) You must keep intact all notices that refer to the Applicable License and to the disclaimer of warranties with every copy of the Work as included in the Adaptation You Distribute or Publicly Perform; (IV) when You Distribute or Publicly Perform the Adaptation, You may not impose any effective technological measures on the Adaptation that restrict the ability of a recipient of the Adaptation from You to exercise the rights granted to that recipient under the terms of the Applicable License. This Section 4(b) applies to the Adaptation as incorporated in a Collection, but this does not require the Collection apart from the Adaptation itself to be made subject to the terms of the Applicable License. #If You Distribute, or Publicly Perform the Work or any Adaptations or Collections, You must, unless a request has been made pursuant to Section 4(a), keep intact all copyright notices for the Work and provide, reasonable to the medium or means You are utilizing: (i) the name of the Original Author (or pseudonym, if applicable) if supplied, and/or if the Original Author and/or Licensor designate another party or parties (e.g., a sponsor institute, publishing entity, journal) for attribution ("Attribution Parties") in Licensor's copyright notice, terms of service or by other reasonable means, the name of such party or parties; (ii) the title of the Work if supplied; (iii) to the extent reasonably practicable, the URI, if any, that Licensor specifies to be associated with the Work, unless such URI does not refer to the copyright notice or licensing information for the Work; and (iv) , consistent with Ssection 3(b), in the case of an Adaptation, a credit identifying the use of the Work in the Adaptation (e.g., "French translation of the Work by Original Author," or "Screenplay based on original Work by Original Author"). The credit required by this Section 4(c) may be implemented in any reasonable manner; provided, however, that in the case of a Adaptation or Collection, at a minimum such credit will appear, if a credit for all contributing authors of the Adaptation or Collection appears, then as part of these credits and in a manner at least as prominent as the credits for the other contributing authors. For the avoidance of doubt, You may only use the credit required by this Section for the purpose of attribution in the manner set out above and, by exercising Your rights under this License, You may not implicitly or explicitly assert or imply any connection with, sponsorship or endorsement by the Original Author, Licensor and/or Attribution Parties, as appropriate, of You or Your use of the Work, without the separate, express prior written permission of the Original Author, Licensor and/or Attribution Parties. #Except as otherwise agreed in writing by the Licensor or as may be otherwise permitted by applicable law, if You Reproduce, Distribute or Publicly Perform the Work either by itself or as part of any Adaptations or Collections, You must not distort, mutilate, modify or take other derogatory action in relation to the Work which would be prejudicial to the Original Author's honor or reputation. Licensor agrees that in those jurisdictions (e.g. Japan), in which any exercise of the right granted in Section 3(b) of this License (the right to make Adaptations) would be deemed to be a distortion, mutilation, modification or other derogatory action prejudicial to the Original Author's honor and reputation, the Licensor will waive or not assert, as appropriate, this Section, to the fullest extent permitted by the applicable national law, to enable You to reasonably exercise Your right under Section 3(b) of this License (right to make Adaptations) but not otherwise. ==5. Representations, Warranties and Disclaimer== UNLESS OTHERWISE MUTUALLY AGREED TO BY THE PARTIES IN WRITING, LICENSOR OFFERS THE WORK AS-IS AND MAKES NO REPRESENTATIONS OR WARRANTIES OF ANY KIND CONCERNING THE WORK, EXPRESS, IMPLIED, STATUTORY OR OTHERWISE, INCLUDING, WITHOUT LIMITATION, WARRANTIES OF TITLE, MERCHANTIBILITY, FITNESS FOR A PARTICULAR PURPOSE, NONINFRINGEMENT, OR THE ABSENCE OF LATENT OR OTHER DEFECTS, ACCURACY, OR THE PRESENCE OF ABSENCE OF ERRORS, WHETHER OR NOT DISCOVERABLE. SOME JURISDICTIONS DO NOT ALLOW THE EXCLUSION OF IMPLIED WARRANTIES, SO SUCH EXCLUSION MAY NOT APPLY TO YOU. ==6. Limitation on Liability. == EXCEPT TO THE EXTENT REQUIRED BY APPLICABLE LAW, IN NO EVENT WILL LICENSOR BE LIABLE TO YOU ON ANY LEGAL THEORY FOR ANY SPECIAL, INCIDENTAL, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR EXEMPLARY DAMAGES ARISING OUT OF THIS LICENSE OR THE USE OF THE WORK, EVEN IF LICENSOR HAS BEEN ADVISED OF THE POSSIBILITY OF SUCH DAMAGES. ==7. Termination== #This License and the rights granted hereunder will terminate automatically upon any breach by You of the terms of this License. Individuals or entities who have received Adaptations or Collections from You under this License, however, will not have their licenses terminated provided such individuals or entities remain in full compliance with those licenses. Sections 1, 2, 5, 6, 7, and 8 will survive any termination of this License. #Subject to the above terms and conditions, the license granted here is perpetual (for the duration of the applicable copyright in the Work). Notwithstanding the above, Licensor reserves the right to release the Work under different license terms or to stop distributing the Work at any time; provided, however that any such election will not serve to withdraw this License (or any other license that has been, or is required to be, granted under the terms of this License), and this License will continue in full force and effect unless terminated as stated above. ==8. Miscellaneous== #Each time You Distribute or Publicly Perform the Work or a Collection, the Licensor offers to the recipient a license to the Work on the same terms and conditions as the license granted to You under this License. #Each time You Distribute or Publicly Perform an Adaptation, Licensor offers to the recipient a license to the original Work on the same terms and conditions as the license granted to You under this License. #If any provision of this License is invalid or unenforceable under applicable law, it shall not affect the validity or enforceability of the remainder of the terms of this License, and without further action by the parties to this agreement, such provision shall be reformed to the minimum extent necessary to make such provision valid and enforceable. #No term or provision of this License shall be deemed waived and no breach consented to unless such waiver or consent shall be in writing and signed by the party to be charged with such waiver or consent. #This License constitutes the entire agreement between the parties with respect to the Work licensed here. There are no understandings, agreements or representations with respect to the Work not specified here. Licensor shall not be bound by any additional provisions that may appear in any communication from You. This License may not be modified without the mutual written agreement of the Licensor and You. #The rights granted under, and the subject matter referenced, in this License were drafted utilizing the terminology of the Berne Convention for the Protection of Literary and Artistic Works (as amended on September 28, 1979), the Rome Convention of 1961, the WIPO Copyright Treaty of 1996, the WIPO Performances and Phonograms Treaty of 1996 and the Universal Copyright Convention (as revised on July 24, 1971). These rights and subject matter take effect in the relevant jurisdiction in which the License terms are sought to be enforced according to the corresponding provisions of the implementation of those treaty provisions in the applicable national law. If the standard suite of rights granted under applicable copyright law includes additional rights not granted under this License, such additional rights are deemed to be included in the License; this License is not intended to restrict the license of any rights under applicable law. {| style="background: #f5f5f5; border: 2px solid #999999; margin-left: 5em; margin-right: 5em;" | <h3>Creative Commons Notice</h3> Creative Commons is not a party to this License, and makes no warranty whatsoever in connection with the Work. Creative Commons will not be liable to You or any party on any legal theory for any damages whatsoever, including without limitation any general, special, incidental or consequential damages arising in connection to this license. Notwithstanding the foregoing two (2) sentences, if Creative Commons has expressly identified itself as the Licensor hereunder, it shall have all rights and obligations of Licensor. Except for the limited purpose of indicating to the public that the Work is licensed under the CCPL, Creative Commons does not authorize the use by either party of the trademark "Creative Commons" or any related trademark or logo of Creative Commons without the prior written consent of Creative Commons. Any permitted use will be in compliance with Creative Commons' then-current trademark usage guidelines, as may be published on its website or otherwise made available upon request from time to time. For the avoidance of doubt, this trademark restriction does not form part of the License. Creative Commons may be contacted at http://creativecommons.org/. |} [[Categurìa:Linee guida ncopp' 'o copyright]] 6407xeaprgrqu251swwukg2clg24zet Wikipedia:Testo d' 'a GNU Free Documentation License 4 61592 676492 641540 2026-11-02T17:14:43Z Ciaurlec 3406 676492 wikitext text/x-wiki == Traduziona nun-ufficiale == * Italiana [[:it:Wikipedia:Testo della GNU Free Documentation License/traduzione|Testo d' 'a GNU FDL]]. ---- __NOTOC__ Version 1.3, 3 November 2008 :Copyright (C) 2000, 2001, 2002, 2007, 2008 Free Software Foundation, Inc. <http://fsf.org/> :Everyone is permitted to copy and distribute verbatim copies :of this license document, but changing it is not allowed. == 0. PREAMBLE == The purpose of this License is to make a manual, textbook, or other functional and useful document "free" in the sense of freedom: to assure everyone the effective freedom to copy and redistribute it, with or without modifying it, either commercially or noncommercially. Secondarily, this License preserves for the author and publisher a way to get credit for their work, while not being considered responsible for modifications made by others. This License is a kind of "copyleft", which means that derivative works of the document must themselves be free in the same sense. It complements the GNU General Public License, which is a copyleft license designed for free software. We have designed this License in order to use it for manuals for free software, because free software needs free documentation: a free program should come with manuals providing the same freedoms that the software does. But this License is not limited to software manuals; it can be used for any textual work, regardless of subject matter or whether it is published as a printed book. We recommend this License principally for works whose purpose is instruction or reference. == 1. APPLICABILITY AND DEFINITIONS== This License applies to any manual or other work, in any medium, that contains a notice placed by the copyright holder saying it can be distributed under the terms of this License. Such a notice grants a world-wide, royalty-free license, unlimited in duration, to use that work under the conditions stated herein. The "Document", below, refers to any such manual or work. Any member of the public is a licensee, and is addressed as "you". You accept the license if you copy, modify or distribute the work in a way requiring permission under copyright law. A "Modified Version" of the Document means any work containing the Document or a portion of it, either copied verbatim, or with modifications and/or translated into another language. A "Secondary Section" is a named appendix or a front-matter section of the Document that deals exclusively with the relationship of the publishers or authors of the Document to the Document's overall subject (or to related matters) and contains nothing that could fall directly within that overall subject. (Thus, if the Document is in part a textbook of mathematics, a Secondary Section may not explain any mathematics.) The relationship could be a matter of historical connection with the subject or with related matters, or of legal, commercial, philosophical, ethical or political position regarding them. The "Invariant Sections" are certain Secondary Sections whose titles are designated, as being those of Invariant Sections, in the notice that says that the Document is released under this License. If a section does not fit the above definition of Secondary then it is not allowed to be designated as Invariant. The Document may contain zero Invariant Sections. If the Document does not identify any Invariant Sections then there are none. The "Cover Texts" are certain short passages of text that are listed, as Front-Cover Texts or Back-Cover Texts, in the notice that says that the Document is released under this License. A Front-Cover Text may be at most 5 words, and a Back-Cover Text may be at most 25 words. A "Transparent" copy of the Document means a machine-readable copy, represented in a format whose specification is available to the general public, that is suitable for revising the document straightforwardly with generic text editors or (for images composed of pixels) generic paint programs or (for drawings) some widely available drawing editor, and that is suitable for input to text formatters or for automatic translation to a variety of formats suitable for input to text formatters. A copy made in an otherwise Transparent file format whose markup, or absence of markup, has been arranged to thwart or discourage subsequent modification by readers is not Transparent. An image format is not Transparent if used for any substantial amount of text. A copy that is not "Transparent" is called "Opaque". Examples of suitable formats for Transparent copies include plain ASCII without markup, Texinfo input format, LaTeX input format, SGML or XML using a publicly available DTD, and standard-conforming simple HTML, PostScript or PDF designed for human modification. Examples of transparent image formats include PNG, XCF and JPG. Opaque formats include proprietary formats that can be read and edited only by proprietary word processors, SGML or XML for which the DTD and/or processing tools are not generally available, and the machine-generated HTML, PostScript or PDF produced by some word processors for output purposes only. The "Title Page" means, for a printed book, the title page itself, plus such following pages as are needed to hold, legibly, the material this License requires to appear in the title page. For works in formats which do not have any title page as such, "Title Page" means the text near the most prominent appearance of the work's title, preceding the beginning of the body of the text. The "publisher" means any person or entity that distributes copies of the Document to the public. A section "Entitled XYZ" means a named subunit of the Document whose title either is precisely XYZ or contains XYZ in parentheses following text that translates XYZ in another language. (Here XYZ stands for a specific section name mentioned below, such as "Acknowledgements", "Dedications", "Endorsements", or "History".) To "Preserve the Title" of such a section when you modify the Document means that it remains a section "Entitled XYZ" according to this definition. The Document may include Warranty Disclaimers next to the notice which states that this License applies to the Document. These Warranty Disclaimers are considered to be included by reference in this License, but only as regards disclaiming warranties: any other implication that these Warranty Disclaimers may have is void and has no effect on the meaning of this License. == 2. VERBATIM COPYING == You may copy and distribute the Document in any medium, either commercially or noncommercially, provided that this License, the copyright notices, and the license notice saying this License applies to the Document are reproduced in all copies, and that you add no other conditions whatsoever to those of this License. You may not use technical measures to obstruct or control the reading or further copying of the copies you make or distribute. However, you may accept compensation in exchange for copies. If you distribute a large enough number of copies you must also follow the conditions in section 3. You may also lend copies, under the same conditions stated above, and you may publicly display copies. == 3. COPYING IN QUANTITY== If you publish printed copies (or copies in media that commonly have printed covers) of the Document, numbering more than 100, and the Document's license notice requires Cover Texts, you must enclose the copies in covers that carry, clearly and legibly, all these Cover Texts: Front-Cover Texts on the front cover, and Back-Cover Texts on the back cover. Both covers must also clearly and legibly identify you as the publisher of these copies. The front cover must present the full title with all words of the title equally prominent and visible. You may add other material on the covers in addition. Copying with changes limited to the covers, as long as they preserve the title of the Document and satisfy these conditions, can be treated as verbatim copying in other respects. If the required texts for either cover are too voluminous to fit legibly, you should put the first ones listed (as many as fit reasonably) on the actual cover, and continue the rest onto adjacent pages. If you publish or distribute Opaque copies of the Document numbering more than 100, you must either include a machine-readable Transparent copy along with each Opaque copy, or state in or with each Opaque copy a computer-network location from which the general network-using public has access to download using public-standard network protocols a complete Transparent copy of the Document, free of added material. If you use the latter option, you must take reasonably prudent steps, when you begin distribution of Opaque copies in quantity, to ensure that this Transparent copy will remain thus accessible at the stated location until at least one year after the last time you distribute an Opaque copy (directly or through your agents or retailers) of that edition to the public. It is requested, but not required, that you contact the authors of the Document well before redistributing any large number of copies, to give them a chance to provide you with an updated version of the Document. ==4. MODIFICATIONS== You may copy and distribute a Modified Version of the Document under the conditions of sections 2 and 3 above, provided that you release the Modified Version under precisely this License, with the Modified Version filling the role of the Document, thus licensing distribution and modification of the Modified Version to whoever possesses a copy of it. In addition, you must do these things in the Modified Version: <ol type="A"> <li>Use in the Title Page (and on the covers, if any) a title distinct from that of the Document, and from those of previous versions (which should, if there were any, be listed in the History section of the Document). You may use the same title as a previous version if the original publisher of that version gives permission.</li> <li>List on the Title Page, as authors, one or more persons or entities responsible for authorship of the modifications in the Modified Version, together with at least five of the principal authors of the Document (all of its principal authors, if it has fewer than five), unless they release you from this requirement.</li> <li>State on the Title page the name of the publisher of the Modified Version, as the publisher.</li> <li>Preserve all the copyright notices of the Document.</li> <li>Add an appropriate copyright notice for your modifications adjacent to the other copyright notices.</li> <li>Include, immediately after the copyright notices, a license notice giving the public permission to use the Modified Version under the terms of this License, in the form shown in the Addendum below.</li> <li>Preserve in that license notice the full lists of Invariant Sections and required Cover Texts given in the Document's license notice.</li> <li>Include an unaltered copy of this License.</li> <li>Preserve the section Entitled "History", Preserve its Title, and add to it an item stating at least the title, year, new authors, and publisher of the Modified Version as given on the Title Page. If there is no section Entitled "History" in the Document, create one stating the title, year, authors, and publisher of the Document as given on its Title Page, then add an item describing the Modified Version as stated in the previous sentence.</li> <li>Preserve the network location, if any, given in the Document for public access to a Transparent copy of the Document, and likewise the network locations given in the Document for previous versions it was based on. These may be placed in the "History" section. You may omit a network location for a work that was published at least four years before the Document itself, or if the original publisher of the version it refers to gives permission.</li> <li>For any section Entitled "Acknowledgements" or "Dedications", Preserve the Title of the section, and preserve in the section all the substance and tone of each of the contributor acknowledgements and/or dedications given therein.</li> <li>Preserve all the Invariant Sections of the Document, unaltered in their text and in their titles. Section numbers or the equivalent are not considered part of the section titles.</li> <li>Delete any section Entitled "Endorsements". Such a section may not be included in the Modified version.</li> <li>Do not retitle any existing section to be Entitled "Endorsements" or to conflict in title with any Invariant Section.</li> <li>Preserve any Warranty Disclaimers.</li> </ol> If the Modified Version includes new front-matter sections or appendices that qualify as Secondary Sections and contain no material copied from the Document, you may at your option designate some or all of these sections as invariant. To do this, add their titles to the list of Invariant Sections in the Modified Version's license notice. These titles must be distinct from any other section titles. You may add a section Entitled "Endorsements", provided it contains nothing but endorsements of your Modified Version by various parties—for example, statements of peer review or that the text has been approved by an organization as the authoritative definition of a standard. You may add a passage of up to five words as a Front-Cover Text, and a passage of up to 25 words as a Back-Cover Text, to the end of the list of Cover Texts in the Modified Version. Only one passage of Front-Cover Text and one of Back-Cover Text may be added by (or through arrangements made by) any one entity. If the Document already includes a cover text for the same cover, previously added by you or by arrangement made by the same entity you are acting on behalf of, you may not add another; but you may replace the old one, on explicit permission from the previous publisher that added the old one. The author(s) and publisher(s) of the Document do not by this License give permission to use their names for publicity for or to assert or imply endorsement of any Modified Version. ==5. COMBINING DOCUMENTS== You may combine the Document with other documents released under this License, under the terms defined in section 4 above for modified versions, provided that you include in the combination all of the Invariant Sections of all of the original documents, unmodified, and list them all as Invariant Sections of your combined work in its license notice, and that you preserve all their Warranty Disclaimers. The combined work need only contain one copy of this License, and multiple identical Invariant Sections may be replaced with a single copy. If there are multiple Invariant Sections with the same name but different contents, make the title of each such section unique by adding at the end of it, in parentheses, the name of the original author or publisher of that section if known, or else a unique number. Make the same adjustment to the section titles in the list of Invariant Sections in the license notice of the combined work. In the combination, you must combine any sections Entitled "History" in the various original documents, forming one section Entitled "History"; likewise combine any sections Entitled "Acknowledgements", and any sections Entitled "Dedications". You must delete all sections Entitled "Endorsements". ==6. COLLECTIONS OF DOCUMENTS== You may make a collection consisting of the Document and other documents released under this License, and replace the individual copies of this License in the various documents with a single copy that is included in the collection, provided that you follow the rules of this License for verbatim copying of each of the documents in all other respects. You may extract a single document from such a collection, and distribute it individually under this License, provided you insert a copy of this License into the extracted document, and follow this License in all other respects regarding verbatim copying of that document. ==7. AGGREGATION WITH INDEPENDENT WORKS== A compilation of the Document or its derivatives with other separate and independent documents or works, in or on a volume of a storage or distribution medium, is called an "aggregate" if the copyright resulting from the compilation is not used to limit the legal rights of the compilation's users beyond what the individual works permit. When the Document is included in an aggregate, this License does not apply to the other works in the aggregate which are not themselves derivative works of the Document. If the Cover Text requirement of section 3 is applicable to these copies of the Document, then if the Document is less than one half of the entire aggregate, the Document's Cover Texts may be placed on covers that bracket the Document within the aggregate, or the electronic equivalent of covers if the Document is in electronic form. Otherwise they must appear on printed covers that bracket the whole aggregate. ==8. TRANSLATION== Translation is considered a kind of modification, so you may distribute translations of the Document under the terms of section 4. Replacing Invariant Sections with translations requires special permission from their copyright holders, but you may include translations of some or all Invariant Sections in addition to the original versions of these Invariant Sections. You may include a translation of this License, and all the license notices in the Document, and any Warranty Disclaimers, provided that you also include the original English version of this License and the original versions of those notices and disclaimers. In case of a disagreement between the translation and the original version of this License or a notice or disclaimer, the original version will prevail. If a section in the Document is Entitled "Acknowledgements", "Dedications", or "History", the requirement (section 4) to Preserve its Title (section 1) will typically require changing the actual title. ==9. TERMINATION== You may not copy, modify, sublicense, or distribute the Document except as expressly provided under this License. Any attempt otherwise to copy, modify, sublicense, or distribute it is void, and will automatically terminate your rights under this License. However, if you cease all violation of this License, then your license from a particular copyright holder is reinstated (a) provisionally, unless and until the copyright holder explicitly and finally terminates your license, and (b) permanently, if the copyright holder fails to notify you of the violation by some reasonable means prior to 60 days after the cessation. Moreover, your license from a particular copyright holder is reinstated permanently if the copyright holder notifies you of the violation by some reasonable means, this is the first time you have received notice of violation of this License (for any work) from that copyright holder, and you cure the violation prior to 30 days after your receipt of the notice. Termination of your rights under this section does not terminate the licenses of parties who have received copies or rights from you under this License. If your rights have been terminated and not permanently reinstated, receipt of a copy of some or all of the same material does not give you any rights to use it. ==10. FUTURE REVISIONS OF THIS LICENSE== The Free Software Foundation may publish new, revised versions of the GNU Free Documentation License from time to time. Such new versions will be similar in spirit to the present version, but may differ in detail to address new problems or concerns. See http://www.gnu.org/copyleft/. Each version of the License is given a distinguishing version number. If the Document specifies that a particular numbered version of this License "or any later version" applies to it, you have the option of following the terms and conditions either of that specified version or of any later version that has been published (not as a draft) by the Free Software Foundation. If the Document does not specify a version number of this License, you may choose any version ever published (not as a draft) by the Free Software Foundation. If the Document specifies that a proxy can decide which future versions of this License can be used, that proxy's public statement of acceptance of a version permanently authorizes you to choose that version for the Document. ==11. RELICENSING== "Massive Multiauthor Collaboration Site" (or "MMC Site") means any World Wide Web server that publishes copyrightable works and also provides prominent facilities for anybody to edit those works. A public wiki that anybody can edit is an example of such a server. A "Massive Multiauthor Collaboration" (or "MMC") contained in the site means any set of copyrightable works thus published on the MMC site. "CC-BY-SA" means the Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 license published by Creative Commons Corporation, a not-for-profit corporation with a principal place of business in San Francisco, California, as well as future copyleft versions of that license published by that same organization. "Incorporate" means to publish or republish a Document, in whole or in part, as part of another Document. An MMC is "eligible for relicensing" if it is licensed under this License, and if all works that were first published under this License somewhere other than this MMC, and subsequently incorporated in whole or in part into the MMC, (1) had no cover texts or invariant sections, and (2) were thus incorporated prior to November 1, 2008. The operator of an MMC Site may republish an MMC contained in the site under CC-BY-SA on the same site at any time before August 1, 2009, provided the MMC is eligible for relicensing. = How to use this License for your documents = To use this License in a document you have written, include a copy of the License in the document and put the following copyright and license notices just after the title page: : Copyright (c) YEAR YOUR NAME. : Permission is granted to copy, distribute and/or modify this document : under the terms of the GNU Free Documentation License, Version 1.3 : or any later version published by the Free Software Foundation; : with no Invariant Sections, no Front-Cover Texts, and no Back-Cover Texts. : A copy of the license is included in the section entitled "GNU : Free Documentation License". If you have Invariant Sections, Front-Cover Texts and Back-Cover Texts, replace the "with...Texts." line with this: : with the Invariant Sections being LIST THEIR TITLES, with the : Front-Cover Texts being LIST, and with the Back-Cover Texts being LIST. If you have Invariant Sections without Cover Texts, or some other combination of the three, merge those two alternatives to suit the situation. If your document contains nontrivial examples of program code, we recommend releasing these examples in parallel under your choice of free software license, such as the GNU General Public License, to permit their use in free software. [[Categurìa:Linee guida ncopp' 'o copyright]] s618pur17d3pxr0thykcylbe3osjsgx Wikipedia:Pulitiche e linee guida 4 61595 676495 675789 2026-11-02T17:15:46Z Ciaurlec 3406 676495 wikitext text/x-wiki {{pulitiche}} Wikipedia tenesse n'elenco 'e ppulitiche e linee guide ca s'avessero 'e rispettà pe' putè cuntinuà a ffà na wikipedia libbera e sistimata. Sti reole se ponno spartere comme: * [[Wikipedia:'E cinche culonne|'E cinche culonne]]: 'E cinche culonne bbase ca fossero 'e stesse pe' tuttuquante pruggiette; * [[Wikipedia:Ppulitiche|'E ppulitiche]]: Reole pe' puté sistimà Wikipedia; * [[Wikipedia:Linee guida|'E linee guida]]: Reole pe' puté faticà meglio ncopp'a Wikipedia. == 'E cinche culonne == {{vedi anche|Wikipedia:'E cinche culonne}} *'''[[Wikipedia:Cosa Wikipedia nun è|Wikipedia è n'enciclupedia]]''' *'''[[Wikipedia:Scrivite Wikipedia 'a nu punto 'e vista neutrale|Wikipedia s'apprisentasse cu nu punto 'e vista neutrale]]''' *'''[[Wikipedia:Deritte d'autore|Wikipedia è canoscenza libbera]]''' *'''[[Wikipedia:Wiki-Etichette|Wikipedia téne 'e reole pe' puté campà nzieme]]''' *'''[[Wikipedia:Lassate perdere 'e reole|Wikipedia nun tene reole tìseche]]''' == 'E ppulitiche == === Stile === * [[Wikipedia:Variante|Variante]] == 'E linee guida == * [[Wikipedia:Pe' piacere nun muzzecate 'e nuove arrevate|Nun muzzecate 'e nuove arrevate]] [[Categurìa:Pulitiche 'e Wikipedia| ]] 8yx6xwyd2e5qa9ukf99ggv362jofz4b Wikipedia:Ertegrafía cominése 4 61937 676489 670764 2026-11-02T17:09:42Z Ciaurlec 3406 676489 wikitext text/x-wiki {{Variante|LAZ}} == Rafème é fenème == Na bòna ertegrafía cèrca de fà curresponne gle cchiù pessíbbele ogne fenème che ne rafème. Gle cominése tè 27 rafiéme, de gle quale na bòna parte (17) è menevalènde, 8 suó pelivaliénde, ciérte suó diacrítece é une è chiamate rafème štrabbundande. ===Rafiéme menevaliénde === Suó 17 ''('''a, b, d, e, é, è, o, ó, ò, f, j, l, m, p, r, t, v''')'', é suó chigle che ze scrívene comme ze prenúngene. Tiéve ne sule fenème currespennènde. ====Vecale==== * gle rafème '''''a''''' rappresènda gle fenème '''/a/''', ch'è la vecale annanze arrapèrta no attennata; * gle rafème '''''e''''' rappresènda gle fenème '''/ǝ/''', ch'è la vecale cendrale mèdia. È quasce sèmbe átena, ma ze puonne trevà cèrte paròle addó è accendata: '''gle''' [ˈʎə], '''che''' [ˈkə], ecc.; * gle rafème '''''é''''' rappresènda gle fenème '''/e/''', vecale annanze mèsa chiusa no attennata. È sèmbe tòneca o mèsa tòneca; * gle rafème '''''è''''' rappresenda gle fenème '''/ε/''', vecale annanze mès’arrapèrta no attennata. È sèmbe tòneca o mèsa tòneca; * gle rafème '''''o''''' rappresènda gle fenème '''/o/''', vecale arrète mèsa chiusa attennata. Z’addòpra dénd'a le paròle paressítene '''gione''' [ˈdːʒoːnǝ], '''mogle''' [ˈmoʎːǝ], ecc.; *gle rafème '''''ó''''' rappresènda gle fenème '''/o/''', la štessa de ngima. Z'addòpra dénd'a le paròle essítene '''addó''' [aˈdːo], '''suó''' [ˈswo], ecc., é preparessítene '''mógleta''' [ˈmoʎ:ǝta], '''póneme''' [ˈponǝmǝ], ecc.; * gle rafème '''''ò''''' rappresènda gle fenème '''/ɔ/''', vecale arrète mèsa arrapèrta attennata. È sèmbe tòneca o mèsa tòneca. ====Cunzenande==== * gle rafème '''''b''''' rappresènda gle fenème '''/bː/''', é ze prenungia sèmbe raddecchiata (radducchiamènde cunzenánteche); * gle rafème '''''d''''' rappresènda gle fenème '''/d/'''; * gle rafème '''''f '''''rappresènda gle fenème '''/f/'''; * gle rafème '''''j '''''rappresènda gle fenème '''/j/''', ch'è l'appressemande palatale senòra. Z'addòpra sulaménde mmiés'a du vecale '''raja''' [ˈraːja], '''pèje''' [ˈpεːjǝ], é a gle prengipie '''jére''' [ˈjeːrǝ], '''jamme''' [ˈjamːǝ] o, addecchiata, quanne ze palatalizza la '''/ll/''' énd'a gle dialètte d'[[Aluite]] é de [[Pescenische]]: '''cappéjje''' [kaˈpːejː], '''cajjina''' [kaˈjːiːna]; * gle rafème '''''l''''' rappresènda gle fenème '''/l/'''; * gle rafème '''''m''''' rappresènda gle fenème '''/m/'''; * gle rafème '''''p''''' rappresènda gle fenème '''/p/'''; * gle rafème '''''r''''' rappresènda gle fenème '''/r/'''; * gle rafème '''''t''''' rappresènda gle fenème '''/t/'''; * gle rafème '''''v '''''rappresènda gle fenème '''/v/'''. ===Rafiéme pelivaliénde=== Suó du vecale '''''i, u''''', é sèi cunzenande '''''c, g, n, s, š, z''''', tiéve tutte quande du feniéme currespennènde. ====Vecale ==== * gle rafème '''''i''''' rappresènda gle fenème '''/i/''' é gle fenème '''/j/''', quište sule dòppe na cunzenande: '''chiésia''' [ˈkjeːsja], '''tiana''' [ˈtjaːna], ecc., o prima d’éssa: '''áine''' [ˈajnǝ], ecc.; * gle rafème '''''u '''''rappresènda gle fenème '''/u/''': '''ura''' [ˈuːra], '''paura''' [paˈuːra], '''pugle''' [ˈpuʎːǝ], é gle fenème átene '''/w/''' annanz'a le vecale '''''a, e, é, è, i, o, ó, ò, ú''''', es.: '''Uettòria''' [wǝˈtːɔːrja], '''aué''' [aˈwe], '''uúlepe''' [ˈwuːlǝpǝ], '''tu uúte?''' [ˈwuːtǝ], '''úua''' [ˈuːwa], ecc. ====Cunzenande==== * gle rafème '''''c''''' rappresènda gle fenème '''/k/''' annanz'a '''''a, o, ó, ò, u''''' é 'nnanz'a na cunzenande, é gle fenème '''/tʃ/''' annanz'a '''''i, e, é, è''''', presèmbie: '''ciéndre''' [ˈtʃjendrǝ], '''cepolla''' [tʃǝˈpolːa], ecc.; * gle rafème '''''g''''' rappresènda gle fenème '''/g/''' annanz'a '''''a, o, ó, ò, u''''' é ‘nnanz'a na cunzenande (tranne '''''l''''' é '''''n''''' che gle quale forma ne digramma), é gle fenème '''/dʒ/''' annanz'a '''''i, e, é, è''''', presèmbie: '''Giuanne''' [ˈdːʒwanːǝ], '''aggènde''' [aˈdːʒεndǝ]; * gle rafème '''''n''''' rappresènda gle fenème '''/n/''' é gle fenème '''/ŋ/''', sse lúteme annanz'a '''/g/''', presèmbie: '''angora''' [aˈŋgoːra], '''nganna''' [ˈŋganːa], '''nghippe''' [ˈŋgipːǝ], ecc.; * gle rafème '''''s''''' rappresènda gle fenème '''/s/''', frecativa alvielare sorda; rappresènda pure gle fenème '''/z/''', frecativa alvielare senòra, quanne ze tròva annanz'a le cunzenande senòre '''/b/''', '''/g/''', '''/m/''', '''/r/''' é '''/v/''', es. '''sbòtta''' [ˈzbɔtːa], '''sganassone''' [zganaˈsːoːnǝ], '''smòve''' [ˈzmɔːvǝ], '''sraggenà''' [zradːʒə'na], '''svavangià''' [zvava'ndʒa]; * gle rafème '''''š''''' rappresènda gle fenème '''/ʃ/''', ma sule annanze a l’occlusiva dendale sorda '''/t/''', es. '''štà''' [ˈʃta], '''aušte''' [aˈuʃtǝ] é a gle trigramme '''''chi''''' ('''/kj/''') + vecale, es. '''šchiama''' [ˈʃkjaːma], '''arišchie''' [aˈriʃkjǝ], '''šchiòvete''' [ˈʃkjɔːvǝtǝ]; rappresènda pure gle fenème '''/ʒ/''', frecativa poštalvielare senòra, ma sule annanz’a l’occlusiva dendale senòra '''/d/''', es. '''sdellemmate''' [ʒdǝlːǝˈmːaːtǝ], '''sdemelugne''' [ʒdǝmǝˈluɲːǝ], é a gle trigramme '''''ghi''''' ('''/gj/''') + vecale, es. '''šghiangà''' [ʒgjaˈŋga]; * gle rafème '''''z''''' rappresènda gle fenème '''/dz/''', affrecata alvielare senòra, presèmbie: '''pranze''' [ˈprandzǝ], é gle fenème '''/ts/''', affrecata alvielare sorda, presèmbie: '''priézze''' [ˈprjetːsǝ], '''zúcchere''' [ˈtsukːǝrǝ], ecc. ===Rafiéme diacrítece=== Suó lèttere che z'accócchiene che cèrt'ate pe prenengià suone che nen petíssene èsse rappresendate da ne rafème sule. * L’'''''h''''' ne'rappresènda má ne suone é sèrve pe nzegnà la prenungia velare de '''''c''''' e '''''g''''' annanz'a '''''a, e''''' é '''''i'''''. * La '''''i''''' diacríteca dòppe '''''c, g, gl''''' é '''''sc''''' va addeprata sule annanz'a '''''a, o, ó, ò, u'''''. ===Gle rafème štrabbundande '''''"q"'''''=== '''''q''''' è ne rafème che rappesènda (comme '''''c''''') gle fenème '''/k/'''. È gle prime piézze de gle nèsse '''''qu''''' ('''/kw/'''). ==Digramme== Gle digramme suó chembuošte da du rafiéme appeccecate. Ce ne štave 7: '''''ch, ci, gh, gi, gl, gn, sc'''''. *'''''c + h''''' → ecclusiva velare sorda '''''ch''''' ('''/k/'''), addeprata annanz'a '''''e, é, è, i'''''; *'''''c + i''''' → affrecata poštalvielare sorda '''''ci''''' ('''/tʃ/''' ), addeprata annanz'a '''''a, o, ò, u'''''; *'''''g + h''''' → ecclusiva velare senòra '''''gh''''' ('''/g/''' ), addeprata annanz'a '''''e, é, è, i'''''; *'''''g + i''''' → affrecata poštalvielare senòra '''''gi''''' ('''/dʒ/'''), addeprata annanz'a '''''a, o, ò, u'''''; *'''''g + l''''' → laterale appressemande palatale '''''gl''''' ('''/ʎ/''' ), addeprata annanz'a '''''e, é, è, i'''''. Gle nèsse bicunzenándeche '''/gl/''' ze scrive '''''ghl''''', presèmbie: '''nghlése''' [ŋgˈleːsǝ]; *'''''g + n''''' → nasale palatale senòra '''''gn''''' ('''/ɲ/''' ), addeprata annanz'a '''''a, e, é, è, i, o, ò, u'''''. Gle nèsse bicunzenándeche '''/gn/''' ze scrive '''''ghn''''', presèmbie, a ciérte germanecisme é grecisme: '''ghnèis''' [ˈgnεis], '''vaghneriane''' [vagnǝˈrjaːnǝ], '''ghnòse''' [ˈgnɔːzǝ]; *'''''s + c''''' → frecativa poštalvielare sorda '''''sc''''' ('''/ʃ/''' ), addeprata annanz'a '''''e, é, è, i'''''. ==Trigramme== Gle trigramme suó chembuošte da tré rafiéme. Ce ne štave du: '''''gli''''' e '''''sci'''''. *'''''gl + i''''' → laterale appressemande palatale '''''gl''''' ('''/ʎ/''' ), addeprata annanz'a '''''a, o, ò, u'''''; *'''''sc + i''''' → frecativa poštalvielare sorda '''''sc''''' ('''/ʃ/''' ), addeprata annanz'a '''''a, o, ò, u'''''. == La síllaba == La síllaba è ne fenème o cchiù feniéme che cheštituíscene ne nziéme štábbele é recurrènde dénd'a la caténa parlata. Na síllaba pò èsse arrapèrta o chiusa. === Síllaba arrapèrta === Fenísce che na vecale é pò èsse chembòšta da na sola vecale '''''a''''' '''+ ca''', da cunzenande cchiù vecale '''a +''' '''''ca''''', da du cunzenande cchiù vecale '''''cra''''' '''+ pa''', da tré cunzenande cchiù vecale '''''scri''''' '''+ zze'''. Le vecale puonne èsse cagnate da dettuonghe a tutte le peseziune: '''''uo''''' '''+ rie'''; '''''puè''''' '''+ re'''; '''''spua''''' '''+ re'''; '''''sprié''''' '''+ me'''. === Síllaba chiusa === Fenisce che na cunzenande é pò èsse chembòšta da na vecale cchiù cunzenande '''''al''''' '''+ ma''', da na cunzenande cchiù vecale cchiù cunzenande '''''pal''''' '''+ la''', du cunzenande cchiù vecale cchiù cunzenand '''''štal''''' '''+ la''', tré cunzenand cchiù vecale cchiù cunzenand '''''štrez''''' '''+ zà'''. Pure jécche, a gle pòšte e la vecale pò chembarì ne dettònghe: '''''uor''''' '''+ te''', '''''puor''''' '''+ che''', '''''štuaz''''' '''+ ze'''. === Númmere de síllabe === Le síllabe ze spártene 'n menesíllabe ('''''è, ví, tré''''') é 'n pelisíllabe ('''''tò-re, pe-tè-ca, ab-be-ve-ra-tu-re'''''). == Gl'acciénde== ===Acciénde tòneche=== Gl'acciénde tòneche ze pò trevà: *ngòpp'a la lútema síllaba (paròle essítene o mòzze: '''''è''''', an'''''dó''''', ma'''''gnà'''''); *ngòpp'a la penúltema (paressítene, comm'a la cchiùpparte e le paròle cominése: '''''mò'''''la, '''''lè'''''štra, pepa'''''ruó'''''le); *ngòpp’a la terzúltema (proparessítene: '''''má'''''neche, '''''fé'''''chete, sel'''''léc'''''cura); *ngòpp’a la quartúltema: ar'''''rién'''''nemigle [aˌrːjenːǝˈmiʎːǝ]. ===Acciénde ráfeche=== ====Acciénde basse==== Gl'acciénde ráfeche basse ('''ˋ''') z’adda sèmbe scrive é z’addòpra: *ngòpp'a la '''''a''''' finale de gle vèrbe a gle nfenetive de la prima cheniugazione, es.: '''alà''', '''velà''', '''demà''', '''catamenà''', ecc.; *ngòpp'a la vecale arrapèrta '''''è''''' pe la rechenosce da la '''''é''''' chiusa; *ngòpp'a la '''''i''''' finale de gle vèrbe a gle nfenetive de la tèrza cheniugazione, es.: '''ì''', '''scì''', '''renghì''', '''z’arrangechì''', ecc.; *ngòpp’a la vecale arrapèrta '''''ò''''' pe la rechenosce da la '''''o''''' chiusa; *ngòpp’a la '''''u''''' finale de cèrte parole é lecuziune, comm'a: '''lòche sciù''', '''cchiù''', '''appedù''', '''abbasciù''', '''ammangiasù''', ecc. ====Acciénde acute==== Gl'acciénde ráfeche acute ('''ˊ''') z'adda scrive: *ngòpp'a la '''''a''''' finale de cèrte lecuziune comm'a: '''lòch'ellá''', '''pe dellá''', ecc.; * sèmbe ngòpp'a la vecale annanze mèsa chiusa no attennata '''''é''''' ('''/e/'''), es. '''é''', '''miéreche''', ecc.; * ngòpp'a le vecale chiuse '''''i,o,u''''' quanne chésse ze truóvene dénd'a paròle essítene, preparessítene, es.: '''í''' (pren. perz.), '''María''', '''lescía''', '''líbbere''', '''apuó''', ésse '''suó''', '''gliuómmere''', '''múcceche''', ecc.; *ngòpp'a la vecale arrapèrta '''''a''''', dénd'a le paròle essítene (ma no gle vèrbe a gle nfenetive), preparessítene, es.: '''assá''', ésse '''párlane''', '''ránnera''', ecc. Peddecchiù ze métte quanne ce šta gle rišchie de chenfesione tra du paròle: '''má''' (avvèrbie) é '''ma''' (cuniunzione), éssa '''dá''' é '''da''' (prepesezione). Nen z’adda métte, mméce: *ngòpp'a le vecale de le paròle paressítene (che suó chélle che tiéve gl'acciénde tòneche ngim'a la penúltema síllaba). ===Paròle che du acciénde=== Pò capetà ca cèrte paròle tiéve du acciénde é quésse seccède spisse a chélle chembòšte. Quann'è allescì, gl'acciénde tòneche cade sèmbe ngòpp'a la seconda parte de la paròla, es.: mèsan'''ò'''tte, avémmar'''í'''a, Biéglem'''ó'''nde, abbòttapezzi'''é'''nde, bòn'''á'''lma, bònan'''ò'''tte, bònas'''é'''ra, bòttamm'''ú'''re, vòtaci'''é'''re, ecc. [[Categurìa:Ajùto]] [[Categurìa:Grammateca napulitana]] cneo2hj01glbi4cnylg1sjq6qlj52fo Modello:Pulitiche 10 62157 676494 676134 2026-11-02T17:15:26Z Ciaurlec 3406 676494 wikitext text/x-wiki {| cellpadding="1" style="float: right; border: 1px solid #88a; background: #f7f8ff; padding: 5px; font-size: 90%; margin: 0 0 0 15px;" ! style="padding:0.1em; font-size:120%; border: 1px solid #88a; background-color:#cee0f2; text-align: center;" | [[Wikipedia:Pulitiche e linee guida|Pulitiche e linee guida]] |- | style="padding:0.1em; font-size:110%; background-color:#cee0f2; text-align: center;" | Prencipie 'e bbase |- | * [[Wikipedia:'E cinche culonne|'E cinche culonne]] ** [[Wikipedia:Cosa Wikipedia nun è|Chello ca Wikipedia nun è]] ** [[Wikipedia:Scrivite Wikipedia 'a nu punto 'e vista neutrale|Punto 'e vista neutrale]] ** [[Wikipedia:Deritte d'autore|Deritte d'autore]] ** [[Wikipedia:Lassate perdere 'e reole|Lassate perdere 'e reole]] ** [[Wikipedia:Wiki-Etichette|Wiki-etichette]] |- | style="padding:0.1em; font-size:110%; background-color:#cee0f2; text-align: center;" | Reole ufficiale |- | * [[Wikipedia:Verificabilità|Verificabilità]] * [[Wikipedia:Nun facite fatiche origgenale|Nun facite fatiche origgenale]] * [[Wikipedia:Puliteca d'uso 'e ffiùre|Aùso 'e ffiure]] * [[Wikipedia:Criterie d'ammissibilità|Ammissibilità]] * [[Wikipedia:Blocco|Blocco 'e cunte utente]] |- | style="padding:0.1em; font-size:110%; background-color:#cee0f2; text-align: center;" | Faticanno nzieme |- | * [[Wikipedia:Pe' piacere nun muzzecate 'e nuove arrevate|Nun muzzecate 'e nuove arrevate]] * [[Wikipedia:Cunzenzo|Cunzenzo]] * [[Wikipedia:Vandalisme|Vandalisme]] * [[Wikipedia:Cunte 'e pupazzette|Cunte 'e pupazzette]] * [[Wikipedia:Sistema 'e decisione|Sistema 'e decisione]] * [[Wikipedia:Variante|Variante lenguistiche]] |- | style="padding:0.1em; font-size:110%; border: 1px solid #88a; background-color:#cee0f2; text-align: center;" | Vedite pure |- | *[[:Categurìa:Pulitiche 'e wikipedia|Tuttuquante 'e pulitiche]] *[[Wikipedia:Libbro 'e stile|Reole 'e stile]] *[[Wikipedia:Paggena 'accummencio|Paggena 'accummencio]] *[[Wikipedia:Ajùto|Ajùto]] *[[Wikipedia:Manutenzione|Manutenzione]] *[[Wikipedia:Porta d''a cummunetà|Cummunetà]] |- |style="text-align: right;"|<small>[http://nap.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Modello:Pulitiche&action=edit Càgna]</small> |}<noinclude> [[Categurìa:Pulitiche 'e Wikipedia|Ω]] [[Categurìa:Template di navigazione - Wikipedia]] </noinclude> 0opynque2b099g52au055cdwh42tsi5 Wikipedia:'E cinche culonne 4 62159 676496 669524 2026-11-02T17:16:15Z Ciaurlec 3406 676496 wikitext text/x-wiki {{pulitiche}} 'E [[Wikipedia:Ppulitiche e linee guida|pulitiche e linee guida]] 'e wikipedia se pò dicere ca se pigliano na bbase forte ncopp' 'e '''cinche culonne''', ca stessero a determinà 'o carattere 'e wikipedia: {| style="background:none" |[[Fiùra:BluePillar.svg|47px]]<br/><br/>[[Fiùra:Globe and books mgx.svg|left|50px|Appartene a n'enciclopedia]] || '''[[Wikipedia:Cosa Wikipedia nun è|Wikipedia è n'enciclupedia]]''' scritta 'a ll'utente suoje. Chesta avess'a piglià tutte l'elemente proprie 'e n'enciclupedia generale e specializzata. Tuttuquante articule avesser'a secutà sta pulitica e nun ffà ricerche origginale, e scrivere cu precisione (tuttuquante materiale ccà avesser'a cetà na fonte autorevole, picciò quanno chesto fosse pussibbele se truvasse na [[Wikipedia:Fonte|fonte]]); Wikipedia nun è fatta pe putè dà supponta a teorie perzunale, ricerche o sperienze. Wikipedia nun fosse n'elenco 'e nfurmaziune 'a pala... nun fosse nemanco nu pizzo addò fà 'e 'uerre, attivisemo, promozione perzunale, test/labboratorio anarchico, democrazia o catalogo 'Internet. Nun è manco nu dizionario, nu ghiurnale o n'accucchiamiento 'e nfurmazione 'e fonte; sti documente avesser'a trasì int' 'e pruggette-frate 'e Wikipedia. |- |&nbsp; |- |[[Fiùra:GreenPillar.svg|47px]]<br/><br/>[[Fiùra:Wikipedia_scale_of_justice.svg|left|50px|Punto 'e vista neutrale]] || '''[[Wikipedia:Scrivite Wikipedia 'a nu punto 'e vista neutrale|Wikipedia s'apprisentasse cu nu punto 'e vista neutrale]]''', che significasse, ca nun se putesse predicà 'a nu punto 'e vista senza nu senzo uggettivo. Tanti vote chesto significasse 'e pprisentà cchiù differente punte 'e vvista, facenno pricisione ncopp'a chiste, apprisentanno 'o cuntesto e scanzanno 'e punte 'e vvista comm'a chillo "giusto" o "sbagliato". Chesto significasse pure ch' 'e riferimiente e nutarelle s'hanna puté cuntrullà c' 'a fonte, hanna piglià fonte autorevole e hann'a venì 'a na fonte neutrale, quanno chesto sarrà possibbele. Si se truvasse na 'uerra o nu cunflitto ncopp'a neutralità, chesto s'adda scrivere, mettenno n'osservaziona nu pocch' 'e parole ncopp' 'a [[Ajùto:Paggene_'e_chiacchiera|paggena 'e chiacchiera]] facenno 'o punto e mutivo pe puté fà neutrale l'articolo. |- |&nbsp; |- |[[Fiùra:YellowPillar.svg|47px]]<br/><br/>[[Fiùra:Copyleft.svg|left|50px|Cuntenute libbere]] ||'''[[Wikipedia:Deritte d'autore|Wikipedia è canoscenza libbera]]''' ca tuttuquante ponno cagnà. Tuttuquante 'e teste songo sott'a na licienza libbera (e.g.: [http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.it Creative Commons Attribuziona/Sparte eguale 3.0] o [[Wikipedia:Testo d' 'a GNU Free Documentation License|GNU FDL]]) ca se pò distribbuì libberamente e se ponno cuntrullà tuttuquante 'e cuntribbute. Nun lassate maje [[Wikipedia:Diritte d'autore|cuntenute prutette]] o pure n'ati materiale nun-cumpatibbele c' 'a CC-BY-SA 3.0 trasì ncopp'a Wikipedia. Fiùra o cuntenute ca se truvassero ncopp'a ll'Internet nun fossero accettate quanno venissero 'e lecenzia nun-cumpatibbele cu cchiste. 'E cuntenute libbere teneno pure n'obbligo 'e cunzervà 'a stessa licienza pe tuttuquante 'e copie, facenno sempe 'o nome 'e ll'auture origginale. P' 'o riesto tuttuquante 'e teste 'e Wikipedia se ponno distribbuì e cagnà comme ve pareno (pure a scopo commerciale) senza spià 'o permesso e rispettanno sti condiziune scritte ncoppa. |- |&nbsp; |- |[[Fiùra:OrangePillar.svg|47px]]<br/><br/>[[File:People together.svg|left|50px|Campammo nzieme]] ||'''[[Wikipedia:Wiki-Etichette|Wikipedia téne 'e reole pe puté campà nzieme]]''': Rispettate 'e cumpagne wikipediane, pure si nun trasite int'a n'accordo. Facite 'e perzone serie e rispettose. Scanzàteve 'e [[Wikipedia:Nisciuno cunflitto perzonale|cunflitte perzunale]] e generalizzaziune. Vedite 'e truvà [[Wikipedia:Cunzenzo|cunzenzo]], scanzate 'e 'uerre 'e cagnamiente e nun facite 'e stisse cagnamiente arreto una e n'ata vota... arricurdateve ca ce stanno {{NUMBEROFARTICLES}} articule dint'a Wikipedia napulitana, ca putite ancora migliurà. [[Wikipedia:Tenite a mmente ca ll'ati faticano a bonafede|Tenite a mmente ca ll'ati faticano a bonafede]] e nun criate maje nu caòss pe puté [[Wikipedia:Nun facite schiatà wikipedia pe ffà vedè nu punto|ffà vede nu punto]]. Pe piacere vedite 'e rummanè c' 'a mente araputa, adducata annanz' 'e nnove arrevate. |- |&nbsp; |- |[[Fiùra:RedPillar.svg|47px]]<br/><br/>[[File:Chat bubbles.svg|left|50px|Lassate perdere 'e reole]] || '''[[Wikipedia:Lassate perdere 'e reole|Wikipedia nun tene reole tìseche]]''': ati 'e chiste principie ggenerale ccà. [[WP:UARDAUA|Iate '''chiano chiano''']] quanno cagnate, spustate o luvate robba 'e ll'articule. Statev'accuort a ghì chiano chiano, e nun tuccate 'a nervatura a nisciuno... Picciò nun ve preoccupate si 'e ccose nun songo perfette mò mò. Lassate faticà 'e ccumpagne pe tramente ca se stanno a mparà, pe tramente... via facenno mparate pure vuje. Nzomma tuttuquante verziune 'e na voce 'e tenimm'astipate, e Wikipedia stessa adda cagnà e nun è scritta ncopp' 'a preta. Arricurdateve 'e quanno vuje stisse avite accumminciato a scrivere, e quanta ccose se so' cagnate pe vvia 'e cumpagne nove e viecchie. |} [[Categurìa:'E cinche culonne 'e bbase 'e Wikipedia]] 9jagm1wsn3awpxuuck6wrsem1ewrgf5 Lens (Sguizzera) 0 62368 676464 676239 2026-11-02T14:21:35Z Ciaurlec 3406 676464 wikitext text/x-wiki {{nota 'e disambiguazzione|'a cità franzesa|[[Lens]]}} {{Divisione amministrativa |Nomme = Lens |Nomme ufficiale = {{Lingue|fr}} Lens |Panorama = Village de Lens.jpg |Didascalia = |Bannera = CHE Lens Flag.svg |Mpresa = CHE Lens COA.svg |Stato = CHE |Grado ammenistrativo = 3 |Divisione amm grado 1 = Vallese |Vvoce divisione amm grado 1 = |Divisione amm grado 2 = Sierre |Vvoce divisione amm grado 2 = |Ammenistratore locale = |Partito = |Data elezzione = |Data istituzzione = |Latitudine gradi= 46 |Latitudine minuti= 16 |Latitudine secondi= |Latitudine NS = N |Longitudine gradi= 7 |Longitudine minuti= 26 |Longitudine secondi= |Longitudine EW = E |Altitudine = 756 |Superficie = 13.91 |Note superficie = |Abetante = 4590 |Note abitante = |Aggiornamento abetante = 2025 |Sottodivisioni = [[Flanthey]], [[Chelin]], Crans-sur-Sierre |Divisioni confinanti = Saint-Léonard, [[Icogne]], Randogne, Montana, Chermignon, [[Sierre]] |Lengue = |Codice pustale = 1978 |Prefisso = 027 |Fuso orario = +1 |Codice ISO = |Codice statistico = |Targa = |Zona sismica = |Gradi giorno = |Diffusività = |Patrono = ? |Festivo = [[1 'e aùsto]] |Nomme abetante = |Immagine localizzazione = |Mappa = Karte Gemeinde Lens 2021.png |Sito = http://www.lens.ch }} '''Lens''' è nu comune 'e 3'909 crestiane d{{v}}o [[Cantone Vallese]], [[Sguizzera]]. [[File:Statue du ChristRoi.jpg|Statua d'o [[Cristo|Cristo-Rre]] ncopp'a Lens|thumb|left]] {{Sierre}} [[Categoria:Cantone Vallese]] [[Categurìa:Comune sguizzere]] k6vev0r4sgt545ias17qmbgx1018qic Pruvincia 'e Carbonia-Iglesias 0 62577 676539 644305 2026-11-02T23:30:51Z Rolf acker 30353 no prefix "Template:" ; +stemma 676539 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Pruvincia |nommepruvincia = Pruvincia 'e Carbonia-Iglesias |mpresa = [[Fiùra:Provincia del Sulcis Iglesiente-Stemma.svg|100px]] |nommeufficiale = Carbonia-Iglesias |stato = [[Italia]] |reggione = [[Zardegna]] |capoluoco = [[Carbonia]], [[Iglesias]] |estenzione = 1.500 |populazzione = 127.133 <small>(30.11.2015)</small> |denzita = 84,77 |commune = Elenco 'e '''23''' commune |targa = CI |cap = 09013 - 09016 |prefisso = 0781 |presiriente = |sito pruvincia = [http://www.provincia.carbonia-iglesias.it/joomla15/index.php provincia.carbonia-iglesias.it] }} 'A '''Pruvincia 'e Carbonia-Iglesias''' è na Pruvincia d"a [[Zardegna]]. Cunfina cu 'a [[Pruvincia 'e Medio Campidanio]] a nord e cu 'a [[Pruvincia 'e Cagliari]] a sud-est. [[Fiùra:Carboniaiglesias mappa.png|300px|thumb|left|Carta d"a pruvincia]] [[Categurìa:Pruvincia 'e Carbonia-Iglesias| ]] a6o7p0hplvmtgfbno3unwqmlmbz530m Modello:Shared Template Warning 10 64150 676476 658865 2026-11-02T14:31:55Z Ciaurlec 3406 676476 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{ {{PAGENAME}}|Template:Shared Template Warning|Shared Template Warning}}{{Documentation}}[[Categurìa:Template]]</noinclude><includeonly><table cellspacing="0" cellpadding="0" border="0" style="background:transparent; margin:0.5em auto; padding:0.5em; background-color:#fee7e6; border:1px solid #aaa;" ><tr><td nowrap="nowrap" valign="top"><!-- --><span style="position:relative; top:-2px;"><!-- -->[[File:OOjs_UI_icon_notice-destructive.svg|18px|warning|link=]]<!-- --></span>&nbsp;'''{{#invoke:TNT|msg|I18n/Shared Template Warning.tab|warning}}'''</td><!-- --><td valign="top" style="padding-left:0.5em;"><!-- -->{{#ifeq:{{SITENAME}}|MediaWiki<!-- -->|{{#invoke:TNT|msg|I18n/Shared Template Warning.tab|be-careful}}<!-- -->|{{#invoke:TNT|msg|I18n/Shared Template Warning.tab|no-edit|{{{1}}}}}<!-- -->}}{{#if:{{{2|}}}|<br>{{#invoke:TNT|msg|I18n/Shared Template Warning.tab|translate|c:Data:I18n/{{{2}}}.tab}}<!-- -->}}</td></tr></table></includeonly> 2287b8injmypu26tqr7kskiv4u3lire Pruvincia 'e Bari 0 64365 676538 674450 2026-11-02T23:28:15Z Rolf acker 30353 no prefix "Template:" 676538 wikitext text/x-wiki {{Variante|PUG}} {{Pruvincia |nommepruvincia = Provincia dë Barë |mpresa = [[Immagine:Provincia di Bari-Stemma.svg|100px]] |nommeufficiale = Bari |stato = [[Italia]] |reggione = [[Puglia]] |capoluoco = [[Bari]] |estenzione = 3.825 |populazzione = 1.252.557 <small>(31.12.2006)</small> |denzita = 327,47 |targa = BA |prefisso = 080 |presiriente = [[Antonio Decaro]] |sito pruvincia = [http://www.provincia.bari.it provincia.bari.it] }} '''La Provingë dë Barë''' je na ex provingë [[Italia|taliana]], d'o [[2015]] [[Città metropolitana]]. U capoluogghë je [[Bari|Barë]], u comun cchiù grann dë tuttë la [[Puglia|Pugghië]]. Kessë condë 320.000 abbëtantë queusë. Rindë a la provingë n'gë stonnë 700.000 crëstiëunë pë 41 comunë chë rë rispëttivë frazzionë. La Provingë teinë la provingë dë Barlettë-Jandrijë-Treunë aou nordë, la Lucanjë a ovest, u meurë Adriatëchë aou est ë rë provingë de Brinnësë e Tarandë aou sudd. ==Geografijë== La Provingë dë Barë nanë teinë leughë e së tagghë in 2 ppartë: u nord-barese e u sud-barese. Au nord n'gë stonnë Barë, [[Altamura|Altamiurë]], [[Bitonto|Vëtondë]], [[Corato|Corëutë]], [[Gravina in Puglia|Gravoinë]] e [[Molfetta|Molfettë]] ca superënë rë 50.000 abbëtantë. Au sud, schkittë [[Monopoli|Monopëlë]] arrivë a kessa cifrë. Au sud, n'gë sté la Vallë d'Itrijë e la Terrë dë rë Truddë. U terrëtorijë facev partë dë la Terrë andoichë dë Barë. Rë Murgë rëcoprënë la zonë occidentalë d'u territorijë provingiale, ca je ricchë dë fijumë sotteranijë e dë gravoinë e canyon. U acquedottë (fra rë cchiù grannë jindë all'Europë) je pë kussë fattë alimendeutë da fijumë lucani e campani. ==Agricoltura== Jindë alla provingë sondë sviluppeutë rë coltivazziunë dë rë alojë pë d'ugghë (vëtëndoisë, [[Giovinazzo|scëvenazzoisë]] e coratinë) e dulëcë (dë [[Sannicandro di Bari|Sannicandrë]]). Powë stonnë l'jiuvë pë u voinë (Gravoinë, [[Ruvo di Puglia|Rijuvë]], [[Adelfia|Adelfijë]], [[Noicattaro|Noicattërë]], [[Rutigliano|Rutigghieunë]], [[Locorotondo|Lochërotondë]]), rë fioronë (Scëvënazzë), rë ciljiegë ([[Turi|Tijurë]]), rë përchuchë e rë aminuë. ==Turismë== Re città cchiù vësëteutë sondë Barë, Vëtondë, Altamijurë, Monopëlë, e Alberobello. ==Comuni== * [[Acquaviva delle Fonti]] * [[Adelfia]] * [[Alberobello]] * [[Altamura]] * [[Bari]] * [[Binetto]] * [[Bitetto]] * [[Bitonto]] * [[Bitritto]] * [[Capurso]] * [[Casamassima]] * [[Cassano delle Murge]] * [[Castellana Grotte]] * [[Cellamare]] * [[Conversano]] * [[Corato]] * [[Gioia del Colle]] * [[Giovinazzo]] * [[Gravina in Puglia]] * [[Grumo Appula]] * [[Locorotondo]] * [[Modugno]] * [[Mola di Bari]] * [[Molfetta]] * [[Monopoli]] * [[Noci]] * [[Noicàttaro]] * [[Palo del Colle]] * [[Poggiorsini]] * [[Polignano a Mare]] * [[Putignano]] * [[Rutigliano]] * [[Ruvo di Puglia]] * [[Sammichele di Bari]] * [[Sannicandro di Bari]] * [[Santeramo in Colle]] * [[Terlizzi]] * [[Toritto]] * [[Triggiano]] * [[Turi]] * [[Valenzano]] [[Categurìa:Pruvincia 'e Bari| ]] hxdkk68toc54gfto9aaqbt8ie2r1sdi Modello:Ls 10 64417 676467 661649 2026-11-02T14:27:40Z Ciaurlec 3406 676467 wikitext text/x-wiki <{{#switch:{{{tag|}}} |div|blockquote|p|h1|h2|h3|h4|h5|h6|ol|ul|li|dl|dt|dd|tr|td |bdo|bdi|span|q|strong|em|ins|del|b|i|u|s={{{tag|{{{span|}}}}}} |={{#if:{{{span|}}}|span|div}} |#default=div }} {{#if:{{{id|}}}|id="{{{id|}}}-{{{1|und}}}" }} class="lang-{{{1|und}}} {{dir|{{{1|und}}}}}" lang="{{{1|und}}}" dir="{{dir|{{{1|und}}}}}" style="margin:.3em 0;{{#if:{{{update|}}}|background:#FDD;}}{{{CSS-box|}}}"><!-- -->{{#switch:{{{tag|{{{span|}}}}}}|ul|ol=<li>|dl=<dd>|tr=<td>}}<!-- -->{{#ifeq:{{{label|}}}|no||<!-- --><span style="{{#switch:{{{1|und}}}|und=color:red;}}{{{CSS-label|}}}" lang="{{uselang}}" dir="{{dir|{{uselang}}}}" title="{{#if:{{{name|}}}|{{{name|}}}|{{#language:{{{1|und}}}|{{uselang}}}}}} ({{{1|und}}})"><!-- --><b><bdi lang="{{{1|und}}}" dir="{{dir|{{{1|und}}}}}" class="lang-{{{1|und}}} {{dir|{{{1|und}}}}} autonym" style="white-space:nowrap">{{ucfirst:{{#if:{{{autonym|}}}|{{{autonym|}}}|{{#language:{{{1|und}}}}}}}}}{{colon|{{{1|und}}}}}</bdi></b><!-- --></span><!-- -->}}<!-- -->{{{2}}}<!-- -->{{#if:{{{update|}}}|&#32;[<small>{{snippets/update needed|{{{1}}}}}{{colon|{{{1|und}}}}}{{{update|}}}</small>]}}<!-- -->{{#switch:{{{tag|{{{span|}}}}}}|ul|ol=<li>|dl=</dd>|tr=</td>}}<!-- -->{{#switch:{{{tag|}}} |div|blockquote|p|h1|h2|h3|h4|h5|h6|ol|ul|li|dl|dt|dd|tr|td=</{{{tag|{{{span|}}}}}}> |bdo|bdi|span|q|strong|em|ins|del|b|i|u|s=</{{{tag|{{{span|}}}}}}>&#32; |={{#if:{{{span|}}}|</span>&#32;|</div>}} |#default=</div>[[Category:Template:Ls/unknown tag parameter used]]<!-- tracking category, only for checking effective usage -->}}<!-- -->{{#if:{{{span|}}}|[[Category:Template:Ls/span parameter used: please replace by tag=span]]<!-- tracking category, only for checking effective usage -->}} <noinclude> {{documentation}} [[Categurìa:Template]] </noinclude> q64lkr7arimpwjcoyrro3c2icup24e8 Modello:Ls if not 10 64420 676468 661637 2026-11-02T14:28:09Z Ciaurlec 3406 676468 wikitext text/x-wiki {{#if:{{{3|}}}|[[Category:Deprecated language code "{{{1|und}}}" used in LangSelect]]|{{Ls|1={{{1|und}}}|2={{{2}}}|label={{{label|}}}|name={{{name|}}}|autonym={{{autonym|}}}|CSS-box={{{CSS-box|}}}|CSS-label={{{CSS-label|}}}}}}} <noinclude> {{documentation}} [[Categurìa:Template]] </noinclude> szzxzkq5p1fpt598llcqgo4bdgjclho Universidade Federal de Goiás 0 64485 676448 667713 2026-11-02T14:12:06Z Ciaurlec 3406 676448 wikitext text/x-wiki {{Uneverzetà |nomme = Uneverzetà Federale 'e Goiás |fiùra = UFG logo.svg |dimensione = 160 |nazzione = BRA |cità = [[Goiânia]] |citàlink = |cità2 = Aparecida de Goiânia e Goiás |latino = |soprannomme = |motto = |funnazzione = [[1960]] |tipo = pubbreca |facurtà = |rettore = |studenti = |data = |staff = |data2 = |affiliazioni = |sport = |colori = |sitio = www.ufg.br }} [[File:Faculdade de Farmácia (FF), UFG, março de 2017 (3).jpg|thumb|right|250px|Universidade Federal de Goiás]] Ll''''Universidade Federal de Goiás''' ('''UFG''') é n'uneverzetà 'e [[Goiânia]] ([[Brasile]]), nat'a 'o [[1960]]. ==Vede pure== *[[Uneverzetà]] == Ate pruggette == {{Interprogetto}} == Jonte 'a fore == * [http://www.ufg.br Universidade Federal de Goiás] [[Categurìa:Uneverzetà brasiliane]] cyqyrkjqb6x6yctw9r33gmsc6f96y17 FK Kauno Žalgiris 0 64975 676565 672796 2026-11-03T10:48:57Z Makenzis 19284 676565 wikitext text/x-wiki {{Squadra 'e pallone |nomme squadra=FK Kauno Žalgiris |nommempresa= |simbule = |pattern_la1=_zalgiris1819h |pattern_b1=_zalgiris1819h |pattern_ra1=_zalgiris1819h |pattern_sh1 =_zalgiris1819h |pattern_so1 =_zalgiris1819h |leftarm1=007020 |body1=007020 |rightarm1=007020 |shorts1=007020 |socks1=007020 |pattern_la2=_garbarnia1819h |pattern_b2=_garbarnia1819h |pattern_ra2=_garbarnia1819h |pattern_sh2=_pristinha1718a |pattern_so2=_alaves1617a |leftarm2=FFFFFF |body2=FFFFFF |rightarm2=FFFFFF |shorts2=FFFFFF |socks2=FFFFFF |nazzione = {{LTU}} |bannera = Flag of Lithuania.svg |annofunnazzione = 2004 |inno = Futbolo klubas Kauno Žalgiris |autore = |cità = [[Kaunas]] |presiriente = {{Bandiera|LTU}} Mantas Kalnietis |allenatore = {{Bandiera|LTU}} |campiunato = {{Bandiera|LTU}} [[TOPLYGA]] |stadio = Dariaus ir Girėno stadionas |capienza = {{Tutto attaccato|15000}} |cunfederazzione = [[UEFA]] |federazzione = Lietuvos Futbolo Federacija |culore= |soprannomme= |sito= https://zalgiris.lt/komandos/fk-kauno-zalgiris |staggione attuale = }} 'O '''Futbolo klubas Kauno Žalgiris''', canusciuto comme '''Kauno Žalgiris''', è na squadra 'e [[pallone]] 'e [[Kaunas]], funnata d"o [[2004]], joca 'int'a [[TOPLYGA]].<ref>[https://toplyga.lt/naujiena/naujasis-lietuvos-futbolo-cempionato-pavadinimas-toplyga/9300 Naujasis Lietuvos futbolo čempionato pavadinimas – TOPLYGA]</ref> Ha vinciuto 2 Scudette (2025, 2026). == Jucatore 'mpurtante == * [[Linas Pilibaitis]] == Jonte 'a fore == * [https://zalgiris.lt/komandos/fk-kauno-zalgiris 'O Sito ufficiale d&#39;&#39;o FK Kauno Žalgiris] * [https://toplyga.lt/komanda/k-zalgiris toplyga.lt (FK Kauno Žalgiris)] * [https://globalsportsarchive.com/team/soccer/fk-kauno-zalgiris/15855/ Globalsportsarchive] * [https://int.soccerway.com/teams/lithuania/spyris-kaunas/8413/ SOCCERWAY] * [https://www.transfermarkt.com/fk-kauno-zalgiris/startseite/verein/40090 Transfermarkt] == Nutarelle == <references /> {{TOPLYGA}} [[Categoria:Squadre 'e pallone lituanie|Kauno Žalgiris]] ovn64ah49lhpgnvetq8yfdwjpip08jj 676566 676565 2026-11-03T10:49:18Z Makenzis 19284 676566 wikitext text/x-wiki {{Squadra 'e pallone |nomme squadra=FK Kauno Žalgiris |nommempresa= |simbule = |pattern_la1=_zalgiris1819h |pattern_b1=_zalgiris1819h |pattern_ra1=_zalgiris1819h |pattern_sh1 =_zalgiris1819h |pattern_so1 =_zalgiris1819h |leftarm1=007020 |body1=007020 |rightarm1=007020 |shorts1=007020 |socks1=007020 |pattern_la2=_garbarnia1819h |pattern_b2=_garbarnia1819h |pattern_ra2=_garbarnia1819h |pattern_sh2=_pristinha1718a |pattern_so2=_alaves1617a |leftarm2=FFFFFF |body2=FFFFFF |rightarm2=FFFFFF |shorts2=FFFFFF |socks2=FFFFFF |nazzione = {{LTU}} |bannera = Flag of Lithuania.svg |annofunnazzione = 2004 |inno = Futbolo klubas Kauno Žalgiris |autore = |cità = [[Kaunas]] |presiriente = {{Bandiera|LTU}} Mantas Kalnietis |allenatore = {{Bandiera|HRV}} Željko Sopić |campiunato = {{Bandiera|LTU}} [[TOPLYGA]] |stadio = Dariaus ir Girėno stadionas |capienza = {{Tutto attaccato|15000}} |cunfederazzione = [[UEFA]] |federazzione = Lietuvos Futbolo Federacija |culore= |soprannomme= |sito= https://zalgiris.lt/komandos/fk-kauno-zalgiris |staggione attuale = }} 'O '''Futbolo klubas Kauno Žalgiris''', canusciuto comme '''Kauno Žalgiris''', è na squadra 'e [[pallone]] 'e [[Kaunas]], funnata d"o [[2004]], joca 'int'a [[TOPLYGA]].<ref>[https://toplyga.lt/naujiena/naujasis-lietuvos-futbolo-cempionato-pavadinimas-toplyga/9300 Naujasis Lietuvos futbolo čempionato pavadinimas – TOPLYGA]</ref> Ha vinciuto 2 Scudette (2025, 2026). == Jucatore 'mpurtante == * [[Linas Pilibaitis]] == Jonte 'a fore == * [https://zalgiris.lt/komandos/fk-kauno-zalgiris 'O Sito ufficiale d&#39;&#39;o FK Kauno Žalgiris] * [https://toplyga.lt/komanda/k-zalgiris toplyga.lt (FK Kauno Žalgiris)] * [https://globalsportsarchive.com/team/soccer/fk-kauno-zalgiris/15855/ Globalsportsarchive] * [https://int.soccerway.com/teams/lithuania/spyris-kaunas/8413/ SOCCERWAY] * [https://www.transfermarkt.com/fk-kauno-zalgiris/startseite/verein/40090 Transfermarkt] == Nutarelle == <references /> {{TOPLYGA}} [[Categoria:Squadre 'e pallone lituanie|Kauno Žalgiris]] 2eqa2j1dos0fe4c7ponguzrmmw3ujel Uneverzetà Nebrija 0 65003 676457 665119 2026-11-02T14:16:31Z Ciaurlec 3406 676457 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Uneverzetà |nomme = Univerzetà Nebrija |fiùra = UniversidadNebrija.jpg |dimensione = |nazzione = ESP |cità = Madrid |citàlink = Madrid |latino = Universitas Nebrija |soprannomme = |motto = |funnazzione = [[1995]] |tipo = nun statale |facurtà = 6 |riettore = José Muñiz Fernández |studente = 12.000 |data = 2022 |staff = |data2 = |affiliazioni = |sport = |sport2 = |colori = |sitio = www.nebrija.com }} [[File: Campus de Princesa Universidad Nebrija.JPG|thumb|right|250px|Cità uneverzetarie Nebrija]] L’''''Uneverzetà Nebrija''' ({{es}} ''Universidad Nebrija'') é n'uneverzetà 'e [[Madrid]], nat'a 'o [[1995]]. ==Organezzazzione== Int'a Nebrija nce stanno 6 facurtà. ==Vede pure== *[[Uneverzetà]] == Ate pruggette == {{Interprogetto}} ==Cullegamente sterne== * {{es}} [http://www.nebrija.it Uneverzetà Nebrija] [[Categurìa:Uneverzetà Nebrija]] [[Categurìa:Spagna]] 9rdxkcallit8qriss4hpjxqrslw06yv 676459 676457 2026-11-02T14:17:18Z Ciaurlec 3406 676459 wikitext text/x-wiki {{stub}} {{Uneverzetà |nomme = Univerzetà Nebrija |fiùra = UniversidadNebrija.jpg |dimensione = |nazzione = ESP |cità = Madrid |citàlink = Madrid |latino = Universitas Nebrija |soprannomme = |motto = |funnazzione = [[1995]] |tipo = nun statale |facurtà = 6 |riettore = José Muñiz Fernández |studente = 12.000 |data = 2022 |staff = |data2 = |affiliazioni = |sport = |sport2 = |colori = |sitio = www.nebrija.com }} [[File: Campus de Princesa Universidad Nebrija.JPG|thumb|right|250px|Cità uneverzetarie Nebrija]] L’''''Uneverzetà Nebrija''' ({{es}} ''Universidad Nebrija'') é n'uneverzetà 'e [[Madrid]], nat'a 'o [[1995]]. ==Organezzazzione== Int'a Nebrija nce stanno 6 facurtà. ==Vede pure== *[[Uneverzetà]] == Ate pruggette == {{Interprogetto}} ==Cullegamente sterne== * {{es}} [http://www.nebrija.it Uneverzetà Nebrija] [[Categurìa:Uneverzetà Nebrija]] 20qj5jt418ncl5gbt9km22xq3yzsc52 Categurìa:Uneverzetà Nebrija 14 65004 676458 665113 2026-11-02T14:17:05Z Ciaurlec 3406 676458 wikitext text/x-wiki [[Categurìa:Uneverzetà spagnuole]] 6569mkav4ggkxiedcvj2x8u7megutlx Modello:Traduzzione letterale 10 65465 676475 668288 2026-11-02T14:31:35Z Ciaurlec 3406 676475 wikitext text/x-wiki {{#if:{{{sortable|}}} |<span style="display:none;">{{{1|}}}</span> }}{{#if:{{{i|}}} |<nowiki/>'' }}{{abbr|style=font-size:85%|{{#switch:{{{lk|}}} |yes|on = [[Traduzzione letterale|lett.]] |#default = lett. }}|traduzzione letterale}}{{#if:{{{i|}}} |''<nowiki/> }}{{#if:{{{1|}}} | {{thinsp}}<nowiki>'</nowiki>{{{1}}}{{#if:{{str endswith|{{{1}}}|''}}|{{'}}|&#39;}} }}{{#if:{{{2|}}} | {{sp}} or <nowiki>'</nowiki>{{{2}}}{{#if:{{str endswith|{{{2}}}|''}}|{{'}}|&#39;}} }}{{#if:{{{3|}}} | {{sp}} or <nowiki>'</nowiki>{{{3}}}{{#if:{{str endswith|{{{3}}}|''}}|{{'}}|&#39;}} }}{{#if:{{{4|}}} | {{sp}} or <nowiki>'</nowiki>{{{4}}}{{#if:{{str endswith|{{{4}}}|''}}|{{'}}|&#39;}} }}<noinclude> {{Documentation}} [[Categurìa:Template]] </noinclude> 4oawacli3hshwd3ximbuu06zcuroc5u Modello:Main other 10 65479 676469 668244 2026-11-02T14:28:27Z Ciaurlec 3406 676469 wikitext text/x-wiki {{#switch: <!--If no or empty "demospace" parameter then detect namespace--> {{#if:{{{demospace|}}} | {{lc: {{{demospace}}} }} <!--Use lower case "demospace"--> | {{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:0}} | main | other }} }} | main = {{{1|}}} | other | #default = {{{2|}}} }}<noinclude> {{documentation}} <!-- Add categories to the /doc subpage; interwikis go to Wikidata, thank you! --> [[Categurìa:Template]] </noinclude> 9mb7593pndbdsfcu9n0zy6hs8wl05d9 Modello:Tag 10 65485 676473 668253 2026-11-02T14:31:20Z Ciaurlec 3406 676473 wikitext text/x-wiki <code class="{{#ifeq:{{{wrap|}}}|yes|wrap|nowrap}}" style="{{#ifeq:{{{style|}}}|plain|border:none;background:transparent;|{{{style|}}}}}"><!-- Opening tag -->{{#switch:{{{2|pair}}} |c|close = |e|empty|s|single|v|void |o|open |p|pair = &lt;{{#if:{{{link|}}}|[[HTML element#{{{1|tag}}}|{{{1|tag}}}]]|{{{1|tag}}}}}{{#if:{{{params|{{{attribs|}}}}}}|&#32;{{{params|{{{attribs}}}}}}}} }}<!-- Content between tags -->{{#switch:{{{2|pair}}} |c|close = {{{content|}}} |e|empty|s|single|v|void = &#32;&#47;&gt; |o|open = &gt;{{{content|}}} |p|pair = {{#ifeq:{{{1|tag}}}|!--||&gt;}}{{{content|...}}} }}<!-- Closing tag -->{{#switch:{{{2|pair}}} |e|empty|s|single|v|void |o|open = |c|close |p|pair = {{#ifeq:{{{1|tag}}}|!--|--&gt;|&lt;&#47;{{{1|tag}}}&gt;}} }}<!-- --></code><noinclude> {{Documentation}} [[Categurìa:Template]] </noinclude> 1ltqox0z1wn8k355qc6qrgagnktswul Modello:Reflist/doc 10 65486 676498 668254 2026-11-02T17:21:01Z Ciaurlec 3406 676498 wikitext text/x-wiki Chistu modello fornisce opzioni pe formattà e organizzà 'e nutarelle. Include 'o ''tag'' {{tag|references|s}} ausato dall'estensione Cite MediaWiki pe mostrà 'a list d'{{'}}e nutarelle comme definito r'{{'}}o tag {{tag|ref}}. Aggiunge pure 'o supporto pe modificà a lunghezza r''e colonne, gruppi e nutarelle definite in lista. <noinclude> [[Categurìa:Template]] </noinclude> hxmqnnk77fkh39m08gmjcuq58ltizej 676499 676498 2026-11-02T17:21:25Z Ciaurlec 3406 676499 wikitext text/x-wiki Chistu modello fornisce opzioni pe formattà e organizzà 'e nutarelle. Include 'o ''tag'' {{tag|references|s}} ausato dall'estensione Cite MediaWiki pe mostrà 'a list d'{{'}}e nutarelle comme definito r'{{'}}o tag {{tag|ref}}. Aggiunge pure 'o supporto pe modificà a lunghezza r''e colonne, gruppi e nutarelle definite in lista. <noinclude> [[Categurìa:Template strumenti di layout]] </noinclude> grz2pbygkeqlmmxhk5ogfupl3xwmh6x Modello:Titolo cursivo 10 65489 676474 668274 2026-11-02T14:31:28Z Ciaurlec 3406 676474 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Titolo cursivo|main}}</includeonly><noinclude> {{Documentation}} <!-- Add categories to the /doc subpage and interwikis to Wikidata. --> [[Categurìa:Template]] </noinclude> okw8as46m7z519hewmouauf1mkdjod6 Modello:Titolo cursivo/doc 10 65490 676497 668284 2026-11-02T17:20:12Z Ciaurlec 3406 676497 wikitext text/x-wiki <!--{{Documentation subpage}}--> <!-- Categories go where indicated at the bottom of this page, please; interwikis go to Wikidata (see also: [[Wikipedia:Wikidata]]) --> Chistu modello mette 'o titulo r'{{'}}a paggena 'ncursivo. E titule r'{{'}} paggine nun pònu tenere 'e codici 'e formattazione wiki, comme ad esempio <code><nowiki>''</nowiki></code>, quindi nun se ponne mettere 'ncursivo normalmente. Chistu modello se cumporta accussì: * 'E tituli senz'e parentesi <code>()</code> veneno mis totalmente 'ncursivo: ** {{Nowrap|<code>Foo</code>}} &rarr; {{Nowrap|'''''Foo'''''}} ** {{Nowrap|<code>chiàcchiera:Foo</code>}} &rarr; {{Nowrap|'''chiàcchiera:''Foo'''''}} * Titles which contain parentheses are italicised before the first opening parenthesis: ** {{Nowrap|<code>Foo (bar)</code>}} &rarr; {{Nowrap|'''''Foo'' (bar)'''}} ** {{Nowrap|<code>chiàcchiera:Foo (bar)</code>}} &rarr; {{Nowrap|'''chiàcchiera:''Foo'' (bar)'''}} * Se po' forzà 'o cursivo pure 'int 'e parentesi c'{{'}}o parametro {{para|all|yes}}. <noinclude> {{man}} [[Categurìa:Template]] </noinclude> d3ujbocfivctwux9a7q0w3muytlbvuy 676500 676497 2026-11-02T17:24:34Z Ciaurlec 3406 676500 wikitext text/x-wiki <!--{{Documentation subpage}}--> <!-- Categories go where indicated at the bottom of this page, please; interwikis go to Wikidata (see also: [[Wikipedia:Wikidata]]) --> Chistu modello mette 'o titulo r'{{'}}a paggena 'ncursivo. E titule r'{{'}} paggine nun pònu tenere 'e codici 'e formattazione wiki, comme ad esempio <code><nowiki>''</nowiki></code>, quindi nun se ponne mettere 'ncursivo normalmente. Chistu modello se cumporta accussì: * 'E tituli senz'e parentesi <code>()</code> veneno mis totalmente 'ncursivo: ** {{Nowrap|<code>Foo</code>}} &rarr; {{Nowrap|'''''Foo'''''}} ** {{Nowrap|<code>chiàcchiera:Foo</code>}} &rarr; {{Nowrap|'''chiàcchiera:''Foo'''''}} * Titles which contain parentheses are italicised before the first opening parenthesis: ** {{Nowrap|<code>Foo (bar)</code>}} &rarr; {{Nowrap|'''''Foo'' (bar)'''}} ** {{Nowrap|<code>chiàcchiera:Foo (bar)</code>}} &rarr; {{Nowrap|'''chiàcchiera:''Foo'' (bar)'''}} * Se po' forzà 'o cursivo pure 'int 'e parentesi c'{{'}}o parametro {{para|all|yes}}. <noinclude> {{man}} [[Categurìa:Manuali dei template]] </noinclude> qqqco45dwm0vxpmimabtihfkpl4ikx6 Modello:Para 10 65492 676471 668285 2026-11-02T14:29:33Z Ciaurlec 3406 676471 wikitext text/x-wiki <code class="tpl-para" style="word-break:break-word;{{SAFESUBST:<noinclude />#if:{{{plain|}}}|border: none; background-color: inherit;}} {{SAFESUBST:<noinclude />#if:{{{plain|}}}{{{mxt|}}}{{{green|}}}{{{!mxt|}}}{{{red|}}}|color: {{SAFESUBST:<noinclude />#if:{{{mxt|}}}{{{green|}}}|#006400|{{SAFESUBST:<noinclude />#if:{{{!mxt|}}}{{{red|}}}|#8B0000|inherit}}}};}} {{SAFESUBST:<noinclude />#if:{{{style|}}}|{{{style}}}}}">&#124;{{SAFESUBST:<noinclude />#if:{{{1|}}}|{{{1}}}&#61;}}{{{2|}}}</code><noinclude> {{Documentation}} <!--Categories and interwikis go near the bottom of the /doc subpage.--> [[Categurìa:Template]] </noinclude> 3fgpepos07dzinwt33biwtknrlwfywf Modello:New Jersey 10 65886 676523 670470 2026-11-02T23:01:36Z Ciaurlec 3406 676523 wikitext text/x-wiki {{Navbox generic | name = New Jersey | state = autocollapsed | title = E contee d’’o stato d’’o [[New Jersey]] | image = [[File:Flag of New Jersey.svg|100px]] | list1 = [[Contea Atlantic|Atlantic]] • [[Contea Bergen|Bergen]] • [[Contea Burlington|Burlington]] • [[Contea Camden (New Jersey)|Camden]] • [[Contea Cape May|Cape May]] • [[Contea Cumberland (New Jersey)|Cumberland]] • [[Contea Essex (New Jersey)|Essex]] • [[Contea Gloucester (New Jersey)|Gloucester]] • [[Contea Hudson|Hudson]] • [[Contea Hunterdon|Hunterdon]] • [[Contea Mercer (New Jersey)|Mercer]] • [[Contea Middlesex (New Jersey)|Middlesex]] • [[Contea Monmouth|Monmouth]] • [[Contea Morris (New Jersey)|Morris]] • [[Contea Ocean|Ocean]] • [[Contea Passaic|Passaic]] • [[Contea Salem (New Jersey)|Salem]] • [[Contea Somerset (New Jersey)|Somerset]] • [[Contea Sussex (New Jersey)|Sussex]] • [[Contea Union (New Jersey)|Union]] • [[Contea Warren (New Jersey)|Warren]] }}<noinclude> [[Categurìa:New Jersey]] [[Categurìa:Template 'e navigazzione - Giugrafia]] </noinclude> i1k516gls3z9e2ae779gc1cxyl7we7f Uneverzetà 'e Napule Federico II 0 66216 676437 674878 2026-11-02T14:09:19Z Ciaurlec 3406 676437 wikitext text/x-wiki {{Università |nome = Uneverzetà 'e Napule Federico II |logo = |immagine = Università degli Studi di Napoli Federico II (3542).jpg |didascalia = 'O palazzo d’’a sede centrale, ô [[Rettifilo]] |nazione = ITA |città = [[Napule]] |città2 = [[Anacapri]], [[Avellino]], [[Bellizzi]], [[Puortece]], [[Torre d’’o Grieco]] |latino = Universitas Neapolitana |soprannome = UniNa |motto = Ad scientiarum haustum et seminarium doctrinarum |fondazione = 5 'e giugno 1224 |tipo = statale |scuole = * Scola pulitecneca e d’’e scienze 'e base * Scola d’’e scienze umane e suciale * Scola 'e agraria e medicina veterinaria * Scola 'e medicina e chirurgia |rettore = Andrea Mazzucchi |direttore generale = Alessandro Buttà |studenti = 71799 |data = 2022 |colori = blu marino |sport = [[CUS Napoli]] |sito = https://www.unina.it }} '''Ll'Università degli Studi di Napoli Federico II''' (UniNa) è n'[[uneverzetà]] statale taliana, funnata 'o 5 'e giugno 1224 pe' vulere 'e ll'imperatore [[Federico II 'e Svevia]]. È una d’’e cchiù antiche università pubbreche d'Europa ca so' ancora attive.<ref name="Kamp">[[Norbert Kamp]], [http://www.treccani.it/enciclopedia/federico-ii-di-svevia-imperatore-re-di-sicilia-e-di-gerusalemme-re-dei-romani_(Federiciana)/ ''Federico II di Svevia''], in ''Enciclopedia Federiciana'', Roma, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 2005.</ref> 'O motto suojo è ''Ad scientiarum haustum et seminarium doctrinarum'' ("p’’attignere â funtana d’’e scienze e ô vivaio d’’e sapere"), pigliato d’’a lettera cu 'a quale ll'imperatore annunciaje 'a nascita d’’o ''Studio 'e Napule''. Nfra 'e perzunalità passate pe' ll'ateneo ce stanno tre Presidente d’’a Repubbreca Taliana: [[Enrico De Nicola]], [[Giovanni Leone]] e [[Giorgio Napolitano]]. == Storia == === 'A funnazzione === 'O ''Studium'' fuje funnato 'a Federico II 'o 5 'e giugno 1224 cu na lettera mannata 'a [[Siracusa]]. Pecché nascette pe' vulere 'e ll'imperatore, e nun 'e ll'ommene 'e Chiesa, 'e currpurazzione o 'e studiente, se cunziddera 'a primma università laica e statale d'Europa.<ref name="Kamp"/> Federico 'a vulette pe' duje mutive: fà cresce 'e funziunarie e 'e giuriste ca avevano a faticà p’’o Regno, e evità ca 'e sudditi suoje avessero a fà viagge luonghe e care pe' studià fore. 'Int'â lettera cummannava a tutte 'e studiente 'e venì a Napule primma d’’o 29 'e settembre, juorno 'e [[San Michele Arcangelo|San Michele]], ca po' addeventaje 'a data 'e apertura 'e ll'anne accademmece. A differenza 'e ll'ate università, addò 'e studiente pavavano 'e prufessure, a Napule 'e prufessure 'e pavava ll'imperatore, e 'e studiente meritevule puteveno avé prestiti e case.<ref>[https://www.800anni.unina.it/storia/ Storia], ''800 anni Unina''.</ref> Napule fuje scigliuta pe' 'a tradizzione culturale (legata â figura 'e [[Virgilio]]), p’’o mare, p’’o clima e p’’a pusizzione dint'ô Regno. A urganizzà 'o ''Studium'' fujeno duje giuriste campane, [[Pier della Vigna]] e [[Taddeo da Sessa]]. Pe' ffà crescere 'a nova università, Federico pruibbette ê sudditi suoje 'e ghì a studià ati parte, comme a [[Bologna]]. Sott'a [[Carlo I d'Angiò]] 'e cattedre addeventajeno sèie (Medicina, Deritto canoneco, Deritto civile, Teologgia, Grammateca e Loggeca), e ce 'nzignaje pure [[Tommaso d'Aquino|San Tommaso d'Aquino]]. === D’’o XV ô XVIII seculo === [[File:San Domenico Maggiore - chiostro delle statue.jpg|thumb|'O chiostro 'e San Domenico Maggiore]] Cu ll'arrivo d’’e Aragunise, 'int'ô 1443 ll'ateneo fuje chiuso pe' na vintina d'anne. Sulo d’’o 1507 truvaje na sede stabbile 'int'ô cunvento 'e [[San Domenico Maggiore]]. Sott'ê Spagnuole ll'università nun fuje cchiù chiusa, ma campava malamente: nun teneva na sede fissa e 'e stipendie erano nfra 'e cchiù vasce d'Europa. 'Int'ô 1564 na bolla papale facette giurà a tutte 'e prufessure fedeltà â fede cattoleca. D’’o 1616 'a sede fuje 'o Palazzo d’’e Regi Studi (mo [[Museo Archeologico Nazziunale 'e Napule]]), sistemato 'a ll'architetto [[Giulio Cesare Fontana]] pe' vulere d’’o viceré cunte 'e Lemos. Aroppo nu XVII seculo 'e decadenza, 'int'ô XVIII seculo, cu ll'Asburgo e po' cu 'e [[Burbone 'e Napule|Burbone]], ll'università turnaje a crescere: ce 'nzignaje 'o filosofo [[Giambattista Vico]], e 'int'ô 1754 ce nascette 'a primma cattedra 'e economia pulitica d’’o munno, data a [[Antonio Genovesi]].<ref name="Rao">Anna Maria Rao, [https://www.unina.it/documents/10180/1490816/Chi+siamo+testo+professoressa+Rao/43e00374-e543-47bf-92c6-c1013227bd6a ''L'Università degli studi di Napoli Federico II''].</ref> 'Int'ô 1777 'a sede passaje 'int'ô [[Casa d’’o Salvatore|Cunvento d’’o Salvatore]], ca primma era d’’e Gesuite. 'Int'â seconna mità d’’o XVIII seculo ll'ateneo fuje 'o core d’’a cultura d’’o Regno, e 'a llà ascettero ll'intellettuale d’’a [[Repubbreca Napulitana (1799)|Repubbreca Napulitana d’’o 1799]]. === XIX seculo === Durante 'o decennio francese (1806-1815) ll'università fuje spartuta 'n cinche facultà (Lettere e Filosofia, Matematica e Fiseca, Medicina, Giurisprudenza e Teologgia); nascette 'a primma cattedra 'e zoologgia d'Italia e fujeno attaccate a ll'ateneo ll'[[Osservatorio astronomico 'e Capemonte|Osservatorio astronomico]], ll'[[Orto botanico 'e Napule|Orto botanico]] e 'e musei 'e mineralogia e zoologgia.<ref name="Rao"/> 'A Facultà 'e Teologgia fuje abbulita 'int'ô 1861. Verso 'a fine d’’o seculo 'e studiente erano accussí assaje ca ll'ateneo era 'o terzo d'Europa, doppo [[Berlino]] e [[Vienna]], ma 'e palazze erano poche e viecchie. Aroppo 'o culera d’’o 1884, cu 'o [[Risanamento 'e Napule|Risanamento]], ll'università se spustaje 'int'â sede nova d’’o [[Rettifilo|Corso Umberto I]], addò sta ancora mo. === XX seculo === [[File:Napoli, Università al Rettifilo 2 (clean version).jpg|thumb|'A sede centrale â fine d’’o XIX seculo]] 'Int'ô XX seculo ll'ateneo facette strada soprattutto 'int'ê scienze: ce nascette 'a primma cattedra 'e geneteca d'Italia, cu [[Giuseppe Montalenti]]. Sott'ô [[fascismo]], 'int'ô 1938, 'e prufessure abbreje fujeno cacciate. 'O 12 'e settembre 1943 'e tedesche mettettero fuoco â sede centrale, e 'o stesso juorno nu giovane marenaro fuje fucilato ncopp'ô scalone d’’o palazzo. Aroppo 'a guerra addeventaje 'o siconno ateneo d'Italia pe' numero 'e studiente, doppo 'a [[Sapienza]] 'e [[Romma]]. 'O 7 'e settembre 1987 pigliaje 'o nomme 'e mo, e 'int'ô 1991 se ne staccaje 'a Seconna Università 'e Napule, mo [[Università degli Studi della Campania Luigi Vanvitelli]]. === XXI seculo === 'Int'ô 2016 fuje araputo 'o nuovo pulo 'e [[San Giuvanne a Teduccio]], ncopp'a ll'area 'e ll'ex fraveca [[Cirio]], addò stanno 'a ''Apple Developer Academy'' e, d’’o 2018, 'o ''Cisco Digital Transformation Lab''. 'Int'ô 2020 Rita Mastrullo fuje 'a primma femmena prorettore. 'Int'ô 2022 dudece d’’e vintisèie dipartimente fujeno scigliute comme "dipartimente 'e eccellenza" e fujeno araputi 'e cumplesse nuove 'e [[Scampia]] e 'e Villa Ferretti a [[Bacoli]]. 'Int'ô 2023-2024 ll'ateneo festeggiaje ll'800 anne, cu 'o Presidente d’’a Repubbreca [[Sergio Mattarella]]. == Sede == [[File:Reggia di Portici1.jpg|thumb|'A sede 'e Puortece, 'int'â Reggia]] Ll'ateneo tene palazze 'int'a otto zone 'e Napule e a [[Puortece]]: * '''Centro storico''': 'o Palazzo 'e ll'Università (1897-1908), 'n stile neobarocco ncopp'ô Corso Umberto I, cu 'o Rettorato e Giurisprudenza; 'a [[Casa d’’o Salvatore]], cu 'e musei scientifece; 'o chiostro 'e San Marcellino e Festo, sede d’’a Scola Superiore Meridiunale; e 'o cumplesso 'e San Pietro Martire ("Porta 'e Massa"), cu 'e Studie umanistece. * '''Quartiere Spagnuole''': [[Palazzo Gravina]] e ati palazze d’’o Dipartimento 'e Architettura. * '''Zona uspedaliera''': 'o Puliclinico nuovo (Azienda Ospedaliera Universitaria Federico II). * '''[[Forerotta]]''': 'o cumplesso 'e Monte Sant'Angelo e 'o palazzo 'e Ingegneria. * '''San Giuvanne a Teduccio''', '''San Carlo all'Arena''' (Veterinaria e [[Orto botanico 'e Napule|Orto botanico]]) e '''Scampia''' (Medicina). * '''Puortece''': 'a [[Reggia 'e Puortece]], sede 'e Agraria, cu n'orto botanico. Ate strutture so' Villa Orlandi a [[Anacapri]], [[Villa delle Ginestre]] a Torre d’’o Grieco, ll'azienda agraria "Torre Lama" a Bellizzi e 'o corso 'e Viticultura a Avellino. == Struttura == Ll'ateneo è guvernato d’’o rettore, d’’o Senato accademmeco e d’’o Cunziglio 'e ammenistrazzione. Tene 4 scole e 26 dipartimente, cu quase 170 corse 'e laurea, 50 dutturate e 68 scole 'e specializzazzione. 'Int'ô 2007 nascette ''Federica Web Learning'', 'a piattaforma 'e [[e-learning]] ca mette 'n rete a gratis 'e lezzione d’’e corse: 'int'ô 2021 era nfra 'e primme dieci d’’o munno pe' MOOC, e tene corse pure ncopp'a [[edX]] e [[Coursera]]. D’’o 2019 esiste pure 'a [[Scola Superiore Meridiunale]], n'istituto 'e auta furmazzione ca dà a gratis vitto, alloggio e na borza 'e studio ê studiente scigliute pe' cuncorso. Ll'ateneo tene pure na radio, ''F2 Radio Lab'', e na casa editrice, ''FedOA Press''. == Ricerca == Ll'università tene cchiù 'e 4000 ricercature, nu sistema 'e biblioteche cu cchiù 'e dduje miliune 'e libbre e nu sistema 'e musei: 'o Centro musei d’’e scienze naturale e fiseche 'int'â Casa d’’o Salvatore (mineralogia, zoologgia, antropologgia, paleontologgia e fiseca), 'e Musei d’’e scienze agrarie a Puortece e 'o Museo 'e anatomia veterinaria. 'O [[Orto botanico 'e Napule]], funnato 'int'ô 1807 'a [[Giuseppe Bonaparte]], tene 12 ettare e quase 9000 specie 'e chiante. 'Int'a ll'ateneo teneno sede ll'[[Accademia Pontaniana]] e 11 accademie fatte nzieme a granne aziende, comme [[Apple]], [[Cisco Systems|Cisco]], [[Leonardo (azienda)|Leonardo]] e [[Nokia]]. 'A stazione meteorologgeca d’’o Dipartimento 'e Scienze d’’a Terra fuje funnata 'int'ô 1860 cu nu decreto 'e [[Giuseppe Garibaldi]]. == Sport == 'O sport 'e ll'ateneo è affidato ô [[CUS Napoli]], nato 'int'ô 1945. ''UniNA Corse'' è 'a squadra ca participa ô campiunato munniale 'e [[Formula SAE]], cu na machina a benzina e una elettreca. == Retture d’’o 1946 == * [[Gaetano Quagliariello (biochimico)|Gaetano Quagliariello]] (1946-1950) * [[Ernesto Pontieri]] (1950-1959) * Giuseppe Tesauro (1959-1975) * Giuseppe Cuomo (1975-1981) * Carlo Ciliberto (1981-1993) * [[Fulvio Tessitore]] (1993-2001) * [[Guido Trombetti]] (2001-2010) * Massimo Marrelli (2010-2014) * [[Gaetano Manfredi]] (2014-2020) * Matteo Lorito (2020-2026) * Andrea Mazzucchi (d’’o 2026) == Nutarelle == <references/> == Bibbliografia == * Fulvio Delle Donne, ''«Per scientiarum haustum et seminarium doctrinarum». Storia dello Studium di Napoli in età sveva'', Bari, Mario Adda Editore, 2010. * AA.VV., ''Storia dell'Università di Napoli'', Napoli, Riccardo Ricciardi Editore, 1924. * Arturo Fratta, ''I musei scientifici dell'Università di Napoli Federico II'', Napoli, Fridericiana Editrice Universitaria, 1999. == Link esterne == * [https://www.unina.it Sito ufficiale] * [https://www.800anni.unina.it 800 anni Unina] [[Categoria:Università taliane]] p2eytz8kk2b2brfc76vaw7dx120re4n 676451 676437 2026-11-02T14:14:09Z Ciaurlec 3406 676451 wikitext text/x-wiki {{Università |nome = Uneverzetà 'e Napule Federico II |logo = |immagine = Università degli Studi di Napoli Federico II (3542).jpg |didascalia = 'O palazzo d’’a sede centrale, ô [[Rettifilo]] |nazione = ITA |città = [[Napule]] |città2 = [[Anacapri]], [[Avellino]], [[Bellizzi]], [[Puortece]], [[Torre d’’o Grieco]] |latino = Universitas Neapolitana |soprannome = UniNa |motto = Ad scientiarum haustum et seminarium doctrinarum |fondazione = 5 'e giugno 1224 |tipo = statale |scuole = * Scola pulitecneca e d’’e scienze 'e base * Scola d’’e scienze umane e suciale * Scola 'e agraria e medicina veterinaria * Scola 'e medicina e chirurgia |rettore = Andrea Mazzucchi |direttore generale = Alessandro Buttà |studenti = 71799 |data = 2022 |colori = blu marino |sport = [[CUS Napoli]] |sito = https://www.unina.it }} '''Ll'Università degli Studi di Napoli Federico II''' (UniNa) è n'[[uneverzetà]] statale taliana, funnata 'o 5 'e giugno 1224 pe' vulere 'e ll'imperatore [[Federico II 'e Svevia]]. È una d’’e cchiù antiche università pubbreche d'Europa ca so' ancora attive.<ref name="Kamp">[[Norbert Kamp]], [http://www.treccani.it/enciclopedia/federico-ii-di-svevia-imperatore-re-di-sicilia-e-di-gerusalemme-re-dei-romani_(Federiciana)/ ''Federico II di Svevia''], in ''Enciclopedia Federiciana'', Roma, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 2005.</ref> 'O motto suojo è ''Ad scientiarum haustum et seminarium doctrinarum'' ("p’’attignere â funtana d’’e scienze e ô vivaio d’’e sapere"), pigliato d’’a lettera cu 'a quale ll'imperatore annunciaje 'a nascita d’’o ''Studio 'e Napule''. Nfra 'e perzunalità passate pe' ll'ateneo ce stanno tre Presidente d’’a Repubbreca Taliana: [[Enrico De Nicola]], [[Giovanni Leone]] e [[Giorgio Napolitano]]. == Storia == === 'A funnazzione === 'O ''Studium'' fuje funnato 'a Federico II 'o 5 'e giugno 1224 cu na lettera mannata 'a [[Siracusa]]. Pecché nascette pe' vulere 'e ll'imperatore, e nun 'e ll'ommene 'e Chiesa, 'e currpurazzione o 'e studiente, se cunziddera 'a primma università laica e statale d'Europa.<ref name="Kamp"/> Federico 'a vulette pe' duje mutive: fà cresce 'e funziunarie e 'e giuriste ca avevano a faticà p’’o Regno, e evità ca 'e sudditi suoje avessero a fà viagge luonghe e care pe' studià fore. 'Int'â lettera cummannava a tutte 'e studiente 'e venì a Napule primma d’’o 29 'e settembre, juorno 'e [[San Michele Arcangelo|San Michele]], ca po' addeventaje 'a data 'e apertura 'e ll'anne accademmece. A differenza 'e ll'ate università, addò 'e studiente pavavano 'e prufessure, a Napule 'e prufessure 'e pavava ll'imperatore, e 'e studiente meritevule puteveno avé prestiti e case.<ref>[https://www.800anni.unina.it/storia/ Storia], ''800 anni Unina''.</ref> Napule fuje scigliuta pe' 'a tradizzione culturale (legata â figura 'e [[Virgilio]]), p’’o mare, p’’o clima e p’’a pusizzione dint'ô Regno. A urganizzà 'o ''Studium'' fujeno duje giuriste campane, [[Pier della Vigna]] e [[Taddeo da Sessa]]. Pe' ffà crescere 'a nova università, Federico pruibbette ê sudditi suoje 'e ghì a studià ati parte, comme a [[Bologna]]. Sott'a [[Carlo I d'Angiò]] 'e cattedre addeventajeno sèie (Medicina, Deritto canoneco, Deritto civile, Teologgia, Grammateca e Loggeca), e ce 'nzignaje pure [[Tommaso d'Aquino|San Tommaso d'Aquino]]. === D’’o XV ô XVIII seculo === [[File:San Domenico Maggiore - chiostro delle statue.jpg|thumb|'O chiostro 'e San Domenico Maggiore]] Cu ll'arrivo d’’e Aragunise, 'int'ô 1443 ll'ateneo fuje chiuso pe' na vintina d'anne. Sulo d’’o 1507 truvaje na sede stabbile 'int'ô cunvento 'e [[San Domenico Maggiore]]. Sott'ê Spagnuole ll'università nun fuje cchiù chiusa, ma campava malamente: nun teneva na sede fissa e 'e stipendie erano nfra 'e cchiù vasce d'Europa. 'Int'ô 1564 na bolla papale facette giurà a tutte 'e prufessure fedeltà â fede cattoleca. D’’o 1616 'a sede fuje 'o Palazzo d’’e Regi Studi (mo [[Museo Archeologico Nazziunale 'e Napule]]), sistemato 'a ll'architetto [[Giulio Cesare Fontana]] pe' vulere d’’o viceré cunte 'e Lemos. Aroppo nu XVII seculo 'e decadenza, 'int'ô XVIII seculo, cu ll'Asburgo e po' cu 'e [[Burbone 'e Napule|Burbone]], ll'università turnaje a crescere: ce 'nzignaje 'o filosofo [[Giambattista Vico]], e 'int'ô 1754 ce nascette 'a primma cattedra 'e economia pulitica d’’o munno, data a [[Antonio Genovesi]].<ref name="Rao">Anna Maria Rao, [https://www.unina.it/documents/10180/1490816/Chi+siamo+testo+professoressa+Rao/43e00374-e543-47bf-92c6-c1013227bd6a ''L'Università degli studi di Napoli Federico II''].</ref> 'Int'ô 1777 'a sede passaje 'int'ô [[Casa d’’o Salvatore|Cunvento d’’o Salvatore]], ca primma era d’’e Gesuite. 'Int'â seconna mità d’’o XVIII seculo ll'ateneo fuje 'o core d’’a cultura d’’o Regno, e 'a llà ascettero ll'intellettuale d’’a [[Repubbreca Napulitana (1799)|Repubbreca Napulitana d’’o 1799]]. === XIX seculo === Durante 'o decennio francese (1806-1815) ll'università fuje spartuta 'n cinche facultà (Lettere e Filosofia, Matematica e Fiseca, Medicina, Giurisprudenza e Teologgia); nascette 'a primma cattedra 'e zoologgia d'Italia e fujeno attaccate a ll'ateneo ll'[[Osservatorio astronomico 'e Capemonte|Osservatorio astronomico]], ll'[[Orto botanico 'e Napule|Orto botanico]] e 'e musei 'e mineralogia e zoologgia.<ref name="Rao"/> 'A Facultà 'e Teologgia fuje abbulita 'int'ô 1861. Verso 'a fine d’’o seculo 'e studiente erano accussí assaje ca ll'ateneo era 'o terzo d'Europa, doppo [[Berlino]] e [[Vienna]], ma 'e palazze erano poche e viecchie. Aroppo 'o culera d’’o 1884, cu 'o [[Risanamento 'e Napule|Risanamento]], ll'università se spustaje 'int'â sede nova d’’o [[Rettifilo|Corso Umberto I]], addò sta ancora mo. === XX seculo === [[File:Napoli, Università al Rettifilo 2 (clean version).jpg|thumb|'A sede centrale â fine d’’o XIX seculo]] 'Int'ô XX seculo ll'ateneo facette strada soprattutto 'int'ê scienze: ce nascette 'a primma cattedra 'e geneteca d'Italia, cu [[Giuseppe Montalenti]]. Sott'ô [[fascismo]], 'int'ô 1938, 'e prufessure abbreje fujeno cacciate. 'O 12 'e settembre 1943 'e tedesche mettettero fuoco â sede centrale, e 'o stesso juorno nu giovane marenaro fuje fucilato ncopp'ô scalone d’’o palazzo. Aroppo 'a guerra addeventaje 'o siconno ateneo d'Italia pe' numero 'e studiente, doppo 'a [[Sapienza]] 'e [[Romma]]. 'O 7 'e settembre 1987 pigliaje 'o nomme 'e mo, e 'int'ô 1991 se ne staccaje 'a Seconna Università 'e Napule, mo [[Università degli Studi della Campania Luigi Vanvitelli]]. === XXI seculo === 'Int'ô 2016 fuje araputo 'o nuovo pulo 'e [[San Giuvanne a Teduccio]], ncopp'a ll'area 'e ll'ex fraveca [[Cirio]], addò stanno 'a ''Apple Developer Academy'' e, d’’o 2018, 'o ''Cisco Digital Transformation Lab''. 'Int'ô 2020 Rita Mastrullo fuje 'a primma femmena prorettore. 'Int'ô 2022 dudece d’’e vintisèie dipartimente fujeno scigliute comme "dipartimente 'e eccellenza" e fujeno araputi 'e cumplesse nuove 'e [[Scampia]] e 'e Villa Ferretti a [[Bacoli]]. 'Int'ô 2023-2024 ll'ateneo festeggiaje ll'800 anne, cu 'o Presidente d’’a Repubbreca [[Sergio Mattarella]]. == Sede == [[File:Reggia di Portici1.jpg|thumb|'A sede 'e Puortece, 'int'â Reggia]] Ll'ateneo tene palazze 'int'a otto zone 'e Napule e a [[Puortece]]: * '''Centro storico''': 'o Palazzo 'e ll'Università (1897-1908), 'n stile neobarocco ncopp'ô Corso Umberto I, cu 'o Rettorato e Giurisprudenza; 'a [[Casa d’’o Salvatore]], cu 'e musei scientifece; 'o chiostro 'e San Marcellino e Festo, sede d’’a Scola Superiore Meridiunale; e 'o cumplesso 'e San Pietro Martire ("Porta 'e Massa"), cu 'e Studie umanistece. * '''Quartiere Spagnuole''': [[Palazzo Gravina]] e ati palazze d’’o Dipartimento 'e Architettura. * '''Zona uspedaliera''': 'o Puliclinico nuovo (Azienda Ospedaliera Universitaria Federico II). * '''[[Forerotta]]''': 'o cumplesso 'e Monte Sant'Angelo e 'o palazzo 'e Ingegneria. * '''San Giuvanne a Teduccio''', '''San Carlo all'Arena''' (Veterinaria e [[Orto botanico 'e Napule|Orto botanico]]) e '''Scampia''' (Medicina). * '''Puortece''': 'a [[Reggia 'e Puortece]], sede 'e Agraria, cu n'orto botanico. Ate strutture so' Villa Orlandi a [[Anacapri]], [[Villa delle Ginestre]] a Torre d’’o Grieco, ll'azienda agraria "Torre Lama" a Bellizzi e 'o corso 'e Viticultura a Avellino. == Struttura == Ll'ateneo è guvernato d’’o rettore, d’’o Senato accademmeco e d’’o Cunziglio 'e ammenistrazzione. Tene 4 scole e 26 dipartimente, cu quase 170 corse 'e laurea, 50 dutturate e 68 scole 'e specializzazzione. 'Int'ô 2007 nascette ''Federica Web Learning'', 'a piattaforma 'e [[e-learning]] ca mette 'n rete a gratis 'e lezzione d’’e corse: 'int'ô 2021 era nfra 'e primme dieci d’’o munno pe' MOOC, e tene corse pure ncopp'a [[edX]] e [[Coursera]]. D’’o 2019 esiste pure 'a [[Scola Superiore Meridiunale]], n'istituto 'e auta furmazzione ca dà a gratis vitto, alloggio e na borza 'e studio ê studiente scigliute pe' cuncorso. Ll'ateneo tene pure na radio, ''F2 Radio Lab'', e na casa editrice, ''FedOA Press''. == Ricerca == Ll'università tene cchiù 'e 4000 ricercature, nu sistema 'e biblioteche cu cchiù 'e dduje miliune 'e libbre e nu sistema 'e musei: 'o Centro musei d’’e scienze naturale e fiseche 'int'â Casa d’’o Salvatore (mineralogia, zoologgia, antropologgia, paleontologgia e fiseca), 'e Musei d’’e scienze agrarie a Puortece e 'o Museo 'e anatomia veterinaria. 'O [[Orto botanico 'e Napule]], funnato 'int'ô 1807 'a [[Giuseppe Bonaparte]], tene 12 ettare e quase 9000 specie 'e chiante. 'Int'a ll'ateneo teneno sede ll'[[Accademia Pontaniana]] e 11 accademie fatte nzieme a granne aziende, comme [[Apple]], [[Cisco Systems|Cisco]], [[Leonardo (azienda)|Leonardo]] e [[Nokia]]. 'A stazione meteorologgeca d’’o Dipartimento 'e Scienze d’’a Terra fuje funnata 'int'ô 1860 cu nu decreto 'e [[Giuseppe Garibaldi]]. == Sport == 'O sport 'e ll'ateneo è affidato ô [[CUS Napoli]], nato 'int'ô 1945. ''UniNA Corse'' è 'a squadra ca participa ô campiunato munniale 'e [[Formula SAE]], cu na machina a benzina e una elettreca. == Retture d’’o 1946 == * [[Gaetano Quagliariello (biochimico)|Gaetano Quagliariello]] (1946-1950) * [[Ernesto Pontieri]] (1950-1959) * Giuseppe Tesauro (1959-1975) * Giuseppe Cuomo (1975-1981) * Carlo Ciliberto (1981-1993) * [[Fulvio Tessitore]] (1993-2001) * [[Guido Trombetti]] (2001-2010) * Massimo Marrelli (2010-2014) * [[Gaetano Manfredi]] (2014-2020) * Matteo Lorito (2020-2026) * Andrea Mazzucchi (d’’o 2026) == Nutarelle == <references/> == Bibbliografia == * Fulvio Delle Donne, ''«Per scientiarum haustum et seminarium doctrinarum». Storia dello Studium di Napoli in età sveva'', Bari, Mario Adda Editore, 2010. * AA.VV., ''Storia dell'Università di Napoli'', Napoli, Riccardo Ricciardi Editore, 1924. * Arturo Fratta, ''I musei scientifici dell'Università di Napoli Federico II'', Napoli, Fridericiana Editrice Universitaria, 1999. == Link esterne == * [https://www.unina.it Sito ufficiale] * [https://www.800anni.unina.it 800 anni Unina] [[Categoria:Università taliane]] [[Categurìa:Napule]] pqu5ygvd0fuocukezu2ib3b5ozf09qo Utente:Rolf acker/Statistiche 2 66330 676545 674861 2026-11-02T23:45:58Z Rolf acker 30353 /* Criazione 'e paggene */ +1: cat 676545 wikitext text/x-wiki {{ {{../ConfigData |ID=Path2USpLayout}} |DTmode=sub |NavBar=1 }} == [[:it:Milestone (project management)|Pietre miliari]] == * [[/Global Edits (80 000)]] * [[/Global Edits (90 000)]] * [[/Global Edits (100 000)]] == Criazione 'e paggene == * 22 dic 2025: [[XXV Juoche olimpiche viernale]] * 9 ott 2026: [[:Categurìa:Comune d''a reggione Pùglia stub]] * 9 ott 2026: [[:Categurìa:Comune d''a reggione Basilecata stub]] * 9 ott 2026: [[:Categurìa:Comune d''a reggione Sicilia stub]] * 9 ott 2026: [[:Categurìa:Comune d''a reggione Calavrea stub]] * 3 nuv 2026: [[:Categurìa:Pruvincia 'e Olbia-Tempio]] [[de:Benutzer:Rolf acker/Statistiken]] [[en:User:Rolf acker/Statistics]] [[es:Usuario:Rolf acker/Estadísticas]] [[fr:Utilisateur:Rolf acker/Statistiques]] [[it:Utente:Rolf acker/Statistiche]] [[lld:Utente:Rolf acker/Statistiche]] [[pt:Usuário:Rolf acker/Estatísticas]] [[scn:Utenti:Rolf acker/Statìstichi]] [[vec:Utensa:Rolf acker/Statìsteghe]] 8gpo66i1l8dozem2jnjtaq6rfd2lbuv Categurìa:Pagine con errori di script 14 66373 676466 675419 2026-11-02T14:26:52Z Ciaurlec 3406 676466 wikitext text/x-wiki [[Categurìa:Categurìe 'e servizio]] 1l0anpm96lmbhu10ybbp9785rj3t195 Uneverzetà 'e Napule "Ll'Orientale" 0 66575 676434 2026-11-02T13:26:17Z Yeagvr 12009 /* */ 676434 wikitext text/x-wiki {{Università |nome = Ll'Uneverzetà 'e Napule "Ll'Orientale" |logo = Logo Università L'Orientale.svg |dimensione logo = 250 |immagine = Palazzo Du Mesnil Facciata 1.jpeg |didascalia = [[Palazzo Du Mesnil]], sede d’’o Rettorato e d’’a Direzzione generale |nazione = ITA |città = [[Napule]] |latino = Instituti Orientalis Neapolitani |soprannome = UniOr |fondazione = 1732 |fondatore = [[Matteo Ripa]] |tipo = statale |dipartimenti = * Asia, Africa e Mediterraneo * Scienze umane e suciale * Studie litterarie, linguisteche e cumparate |aree = * Linguisteca * Filologgia * Litteratura * Società, storia e pulitica * Archeologgia |rettore = [[Roberto Tottoli]] |direttore generale = Giuseppe Festinese |studenti = 8240 |data = luglio 2026 |nota = <ref>[https://uniorit.sharepoint.com/:x:/r/sites/documentiassicurazionequalita/_layouts/15/Doc.aspx?sourcedoc=%7B66FF31A1-C4BD-405A-9629-F0BD93E8FAC5%7D&file=Iscritti%20a.a%202025_26%20(10-07-2026).xlsx&action=default&mobileredirect=true Università degli Studi di Napoli L'Orientale - Dati iscritti a.a. 2025/2026]</ref> |staff = 578 (prufessure e persunale) |data2 = 31 'e dicembre 2025 |colori = russo porpora |sport = [[CUS Napoli]] |sito = https://www.unior.it }} '''Ll'Uneverzetà 'e Napule "Ll'Orientale"''' (UniOr) è ll'uneverzetà 'e [[sinologia]] e 'e [[orientalistica]] cchiù antica d'Europa: 'o primmo nucleo suojo risale ô 1732.<ref name="Mazzei">Franco Mazzei e Vittorio Volpi, ''Asia al centro'', 2ª ed., Milano, Egea, 2014, pp. 12-17.</ref><ref name="Storia">[https://web.archive.org/web/20220308044117/https://www.unior.it/ateneo/176/1/la-nostra-storia.html ''La nostra storia''], unior.it.</ref> 'O [[lengua cinese|cinese mandarino]] ce se 'nzegna d’’a fine d’’o 1724, ll'hindī e ll'urdu d’’o 1878.<ref name="Storia"/> == Storia == 'E radice 'e ll'Orientale arrivano ô 1724, quanno 'o missiunario [[Matteo Ripa]], turnato d’’a [[Cina]], funnaje a Napule nu centro pe' furmà giuvane cinese ca avevano a turnà a evangelizzà 'o paese lloro.<ref name="Storia"/> 'O 7 'e abbrile 1732 [[Papa Clemente XII]] 'o ricanuscette ufficialmente, e 'o centro pigliaje 'o nomme 'e ''Collegio dei Cinesi''; d’’o 1747 ce trasettero pure giuvane 'e ll'[[Imperio ottomano]]. 'O Collegio nun furmava sulo prievete: ce studiavano pure giuvane laice napulitane, e ce se furmavano interprete p’’a Compagnia 'e Ostenda. Aroppo ll'[[Unità d'Italia]], 'int'ô 1868 pigliaje 'o nomme 'e ''Real Collegio Asiatico'' e accummenciaje a 'nzegnà ate lengue, comme ll'arabbo, ll'hindī, 'o russo e ll'urdu. Addeventato ''Regio Istituto Orientale'', fuje equiparato pe' legge a n'università.<ref name="Mazzei"/> === 'E nomme === * 1732-1868: Collegio dei Cinesi * 1868-1888: Real Collegio Asiatico * 1888-1937: Regio Istituto Orientale * 1937-1941: Regio Istituto Superiore Orientale * 1941-1946: Regio Istituto Universitario Orientale * 1946-2002: Istituto Universitario Orientale * d’’o 2002: Università degli Studi di Napoli "L'Orientale" == Struttura == Ll'ateneo tene 'e sede soje 'int'ô [[centro storico 'e Napule]], cu tre dipartimente, nu Polo didattico, tre biblioteche e nu museo. === Sede === [[File:Palazzo Saluzzo di Corigliano 1.jpeg|thumb|Palazzo Corigliano, sede d’’o Dipartimento Asia, Africa e Mediterraneo]] * '''[[Palazzo Du Mesnil]]''': custruito 'int'â seconna mità d’’o XIX seculo ô [[Chiatamone]] pe' 'e barune Du Mesnil, 'n stile eclettico. D’’o 2000 è sede d’’o Rettorato e d’’a Direzzione generale. * '''[[Palazzo Giusso]]''': allargato 'int'ô XVI seculo, è sede 'e ll'ateneo d’’o 1934 e ospita 'o Dipartimento 'e Scienze umane e suciale. * '''[[Palazzo del Mediterraneo]]''': accattato 'int'ô 1998, ospita ll'Ammenistrazzione centrale, aule, servizie p’’e studiente e 'o Polo didattico. * '''[[Palazzo Saluzzo di Corigliano]]''': d’’o XVI seculo, rifatto 'int'ô XVIII 'n stile barocco e rococò; sott'â terra tene n'area archeologgeca rumana. È sede d’’o Dipartimento Asia, Africa e Mediterraneo. * '''[[Palazzo Santa Maria Porta Coeli]]''': ex munastero, accattato 'int'ô 2000, è sede d’’o Dipartimento 'e Studie litterarie, linguisteche e cumparate. === Dipartimente === [[File:Palazzo Giusso. Università degli Studi di Napoli. L'Orientale. (2977).jpg|thumb|Palazzo Giusso, sede d’’o Dipartimento 'e Scienze umane e suciale]] * '''Studie litterarie, linguisteche e cumparate (DSLLC)''': studia 'e lengue, 'e litterature e ll'arte 'e ll'Europa e d’’e Americhe. * '''Asia, Africa e Mediterraneo (DAAM)''': nato 'int'ô 2012, è ll'erede d’’o Collegio d’’e Cinese e 'nzegna cchiù 'e vinte lengue antiche e muderne, cu studie 'e filologgia, storia, archeologgia e religgione. * '''Scienze umane e suciale (DiSUS)''': economia, deritto, pulitica, storia, filusufia e giugrafia, cu n'attenzione speciale ô Mediterraneo, â geopulitica e ê migrazzione. Ogne dipartimento tene nu dutturato 'e ricerca. === Biblioteche e museo === 'E biblioteche 'e ll'ateneo teneno 'n tutto cchiù 'e 700 000 libbre: 'a sezzione 'e Palazzo Corigliano ncopp'a Oriente, Africa e Mediterraneo, chella 'e Palazzo Giusso ncopp'ê scienze umane e suciale, e chella 'e lengue e litterature europee e americane, cu nu fondo 'e nederlandisteca ca è unico 'int'ô Sud. 'Int'ô Palazzo Du Mesnil ce sta 'o [[Museo Orientale Umberto Scerrato]], araputo 'int'ô 2012, cu reperte ca veneno d’’o Oriente e 'e ll'Africa orientale. == Didattica == Ll'Orientale è specializzata 'int'ô studio d’’e lengue e d’’e culture straniere: 'int'ô 2026 'nzegna cchiù 'e quaranta lengue. * '''Lengue africane''': arabbo, amarico, berbero, hausa, somalo e swahili. * '''Lengue orientale''': bengali, cinese, coreano, ebbraico muderno, georgiano, giappunese, hindī, indonesiano, mongolo, persiano, sanscrito, tamil, tibetano, turco, urdu e vietnamita. * '''Lengue classiche''': grieco antico e latino. * '''Lengue europee e americane''': albanese, bulgaro, catalano, ceco, finlandese, francese, neogrieco, ngrese, olannese, polacco, purtughese, rumeno, russo, serbo-croato, sloveno, spagnuolo, svedese, tedesco e ungherese. Ô studio d’’e lengue s'accumpagnano 'a storia, ll'arte, 'a pulitica e ll'economia d’’e varie cuntinente, e ll'ateneo fa pure scave archeologgece 'n Europa, Africa e Asia. == Prufessure famuse == * [[Luigi Mascilli Migliorini]], storico, studioso 'e [[Napulione Bonaparte|Napulione]] * [[Giorgio Amitrano]], litteratura giappunese * [[Lida Viganoni]], giugrafa, primma femmena rettore 'e ll'ateneo e d’’o Sud Italia * [[Roberto Tottoli]], islamisteca * [[Iain Chambers]], ''Cultural Studies'' * [[Carlo Vecce]], litteratura taliana, studioso 'e [[Leonardo da Vinci|Leonardo]] * Rita Librandi, storia d’’a lengua taliana, accademmeca d’’a [[Accademia della Crusca|Crusca]] == Retture == 'O primmo rettore fuje Matteo Ripa. D’’o 1861 ll'ateneo fuje derigiuto 'a [[Giuseppe Gagliano]], e [[Elio Migliorini]] fuje ll'urdemo rettore nummenato d’’o rre, nfi' ô 1947. D’’o 1 'e nuvembre 2020 'o rettore è [[Roberto Tottoli]], prufessore 'e islamisteca, ca pigliaje 'o posto 'e Elda Morlicchio. == Orientale Open Archive == Ll'ateneo tene n'archivio digitale pubbreco, ''Orientale Open Archive'' (OPAR), fatto seconno 'a dichiarazzione 'e Berlino ncopp'a ll'accesso apierto â litteratura scientifeca. == Nutarelle == <references/> == Vide pure == * [[Museo Orientale Umberto Scerrato]] * [[Università degli Studi di Napoli Federico II]] == Link esterne == * [https://www.unior.it Sito ufficiale] [[Categoria:Università taliane]] 1fbf3p2hcyohpehf6iswv37xys8cjf9 676452 676434 2026-11-02T14:14:18Z Ciaurlec 3406 676452 wikitext text/x-wiki {{Università |nome = Ll'Uneverzetà 'e Napule "Ll'Orientale" |logo = Logo Università L'Orientale.svg |dimensione logo = 250 |immagine = Palazzo Du Mesnil Facciata 1.jpeg |didascalia = [[Palazzo Du Mesnil]], sede d’’o Rettorato e d’’a Direzzione generale |nazione = ITA |città = [[Napule]] |latino = Instituti Orientalis Neapolitani |soprannome = UniOr |fondazione = 1732 |fondatore = [[Matteo Ripa]] |tipo = statale |dipartimenti = * Asia, Africa e Mediterraneo * Scienze umane e suciale * Studie litterarie, linguisteche e cumparate |aree = * Linguisteca * Filologgia * Litteratura * Società, storia e pulitica * Archeologgia |rettore = [[Roberto Tottoli]] |direttore generale = Giuseppe Festinese |studenti = 8240 |data = luglio 2026 |nota = <ref>[https://uniorit.sharepoint.com/:x:/r/sites/documentiassicurazionequalita/_layouts/15/Doc.aspx?sourcedoc=%7B66FF31A1-C4BD-405A-9629-F0BD93E8FAC5%7D&file=Iscritti%20a.a%202025_26%20(10-07-2026).xlsx&action=default&mobileredirect=true Università degli Studi di Napoli L'Orientale - Dati iscritti a.a. 2025/2026]</ref> |staff = 578 (prufessure e persunale) |data2 = 31 'e dicembre 2025 |colori = russo porpora |sport = [[CUS Napoli]] |sito = https://www.unior.it }} '''Ll'Uneverzetà 'e Napule "Ll'Orientale"''' (UniOr) è ll'uneverzetà 'e [[sinologia]] e 'e [[orientalistica]] cchiù antica d'Europa: 'o primmo nucleo suojo risale ô 1732.<ref name="Mazzei">Franco Mazzei e Vittorio Volpi, ''Asia al centro'', 2ª ed., Milano, Egea, 2014, pp. 12-17.</ref><ref name="Storia">[https://web.archive.org/web/20220308044117/https://www.unior.it/ateneo/176/1/la-nostra-storia.html ''La nostra storia''], unior.it.</ref> 'O [[lengua cinese|cinese mandarino]] ce se 'nzegna d’’a fine d’’o 1724, ll'hindī e ll'urdu d’’o 1878.<ref name="Storia"/> == Storia == 'E radice 'e ll'Orientale arrivano ô 1724, quanno 'o missiunario [[Matteo Ripa]], turnato d’’a [[Cina]], funnaje a Napule nu centro pe' furmà giuvane cinese ca avevano a turnà a evangelizzà 'o paese lloro.<ref name="Storia"/> 'O 7 'e abbrile 1732 [[Papa Clemente XII]] 'o ricanuscette ufficialmente, e 'o centro pigliaje 'o nomme 'e ''Collegio dei Cinesi''; d’’o 1747 ce trasettero pure giuvane 'e ll'[[Imperio ottomano]]. 'O Collegio nun furmava sulo prievete: ce studiavano pure giuvane laice napulitane, e ce se furmavano interprete p’’a Compagnia 'e Ostenda. Aroppo ll'[[Unità d'Italia]], 'int'ô 1868 pigliaje 'o nomme 'e ''Real Collegio Asiatico'' e accummenciaje a 'nzegnà ate lengue, comme ll'arabbo, ll'hindī, 'o russo e ll'urdu. Addeventato ''Regio Istituto Orientale'', fuje equiparato pe' legge a n'università.<ref name="Mazzei"/> === 'E nomme === * 1732-1868: Collegio dei Cinesi * 1868-1888: Real Collegio Asiatico * 1888-1937: Regio Istituto Orientale * 1937-1941: Regio Istituto Superiore Orientale * 1941-1946: Regio Istituto Universitario Orientale * 1946-2002: Istituto Universitario Orientale * d’’o 2002: Università degli Studi di Napoli "L'Orientale" == Struttura == Ll'ateneo tene 'e sede soje 'int'ô [[centro storico 'e Napule]], cu tre dipartimente, nu Polo didattico, tre biblioteche e nu museo. === Sede === [[File:Palazzo Saluzzo di Corigliano 1.jpeg|thumb|Palazzo Corigliano, sede d’’o Dipartimento Asia, Africa e Mediterraneo]] * '''[[Palazzo Du Mesnil]]''': custruito 'int'â seconna mità d’’o XIX seculo ô [[Chiatamone]] pe' 'e barune Du Mesnil, 'n stile eclettico. D’’o 2000 è sede d’’o Rettorato e d’’a Direzzione generale. * '''[[Palazzo Giusso]]''': allargato 'int'ô XVI seculo, è sede 'e ll'ateneo d’’o 1934 e ospita 'o Dipartimento 'e Scienze umane e suciale. * '''[[Palazzo del Mediterraneo]]''': accattato 'int'ô 1998, ospita ll'Ammenistrazzione centrale, aule, servizie p’’e studiente e 'o Polo didattico. * '''[[Palazzo Saluzzo di Corigliano]]''': d’’o XVI seculo, rifatto 'int'ô XVIII 'n stile barocco e rococò; sott'â terra tene n'area archeologgeca rumana. È sede d’’o Dipartimento Asia, Africa e Mediterraneo. * '''[[Palazzo Santa Maria Porta Coeli]]''': ex munastero, accattato 'int'ô 2000, è sede d’’o Dipartimento 'e Studie litterarie, linguisteche e cumparate. === Dipartimente === [[File:Palazzo Giusso. Università degli Studi di Napoli. L'Orientale. (2977).jpg|thumb|Palazzo Giusso, sede d’’o Dipartimento 'e Scienze umane e suciale]] * '''Studie litterarie, linguisteche e cumparate (DSLLC)''': studia 'e lengue, 'e litterature e ll'arte 'e ll'Europa e d’’e Americhe. * '''Asia, Africa e Mediterraneo (DAAM)''': nato 'int'ô 2012, è ll'erede d’’o Collegio d’’e Cinese e 'nzegna cchiù 'e vinte lengue antiche e muderne, cu studie 'e filologgia, storia, archeologgia e religgione. * '''Scienze umane e suciale (DiSUS)''': economia, deritto, pulitica, storia, filusufia e giugrafia, cu n'attenzione speciale ô Mediterraneo, â geopulitica e ê migrazzione. Ogne dipartimento tene nu dutturato 'e ricerca. === Biblioteche e museo === 'E biblioteche 'e ll'ateneo teneno 'n tutto cchiù 'e 700 000 libbre: 'a sezzione 'e Palazzo Corigliano ncopp'a Oriente, Africa e Mediterraneo, chella 'e Palazzo Giusso ncopp'ê scienze umane e suciale, e chella 'e lengue e litterature europee e americane, cu nu fondo 'e nederlandisteca ca è unico 'int'ô Sud. 'Int'ô Palazzo Du Mesnil ce sta 'o [[Museo Orientale Umberto Scerrato]], araputo 'int'ô 2012, cu reperte ca veneno d’’o Oriente e 'e ll'Africa orientale. == Didattica == Ll'Orientale è specializzata 'int'ô studio d’’e lengue e d’’e culture straniere: 'int'ô 2026 'nzegna cchiù 'e quaranta lengue. * '''Lengue africane''': arabbo, amarico, berbero, hausa, somalo e swahili. * '''Lengue orientale''': bengali, cinese, coreano, ebbraico muderno, georgiano, giappunese, hindī, indonesiano, mongolo, persiano, sanscrito, tamil, tibetano, turco, urdu e vietnamita. * '''Lengue classiche''': grieco antico e latino. * '''Lengue europee e americane''': albanese, bulgaro, catalano, ceco, finlandese, francese, neogrieco, ngrese, olannese, polacco, purtughese, rumeno, russo, serbo-croato, sloveno, spagnuolo, svedese, tedesco e ungherese. Ô studio d’’e lengue s'accumpagnano 'a storia, ll'arte, 'a pulitica e ll'economia d’’e varie cuntinente, e ll'ateneo fa pure scave archeologgece 'n Europa, Africa e Asia. == Prufessure famuse == * [[Luigi Mascilli Migliorini]], storico, studioso 'e [[Napulione Bonaparte|Napulione]] * [[Giorgio Amitrano]], litteratura giappunese * [[Lida Viganoni]], giugrafa, primma femmena rettore 'e ll'ateneo e d’’o Sud Italia * [[Roberto Tottoli]], islamisteca * [[Iain Chambers]], ''Cultural Studies'' * [[Carlo Vecce]], litteratura taliana, studioso 'e [[Leonardo da Vinci|Leonardo]] * Rita Librandi, storia d’’a lengua taliana, accademmeca d’’a [[Accademia della Crusca|Crusca]] == Retture == 'O primmo rettore fuje Matteo Ripa. D’’o 1861 ll'ateneo fuje derigiuto 'a [[Giuseppe Gagliano]], e [[Elio Migliorini]] fuje ll'urdemo rettore nummenato d’’o rre, nfi' ô 1947. D’’o 1 'e nuvembre 2020 'o rettore è [[Roberto Tottoli]], prufessore 'e islamisteca, ca pigliaje 'o posto 'e Elda Morlicchio. == Orientale Open Archive == Ll'ateneo tene n'archivio digitale pubbreco, ''Orientale Open Archive'' (OPAR), fatto seconno 'a dichiarazzione 'e Berlino ncopp'a ll'accesso apierto â litteratura scientifeca. == Nutarelle == <references/> == Vide pure == * [[Museo Orientale Umberto Scerrato]] * [[Università degli Studi di Napoli Federico II]] == Link esterne == * [https://www.unior.it Sito ufficiale] [[Categoria:Università taliane]] [[Categurìa:Napule]] jj1vau4xlmjcuxl1dmipg67mdbvotkv Categurìa:Università taliane 14 66576 676435 2026-11-02T14:07:59Z Ciaurlec 3406 creata 676435 wikitext text/x-wiki [[Categurìa:Uneverzetà]] [[Categurìa:Italia]] 75hp9bd3cp4g1hct6fnhxk7dhy2j327 Categurìa:Uneverzetà brasiliane 14 66577 676441 2026-11-02T14:10:48Z Ciaurlec 3406 Paggena nuova: [[Categurìa:Uneverzetà]] [[Categurìa:Brasile]] 676441 wikitext text/x-wiki [[Categurìa:Uneverzetà]] [[Categurìa:Brasile]] rv9j6evy5oglg03r6k7udtgu7a6ibw9 Categurìa:Uneverzetà spagnuole 14 66578 676460 2026-11-02T14:17:44Z Ciaurlec 3406 Paggena nuova: [[Categurìa:Uneverzetà]] [[Categurìa:Spagna]] 676460 wikitext text/x-wiki [[Categurìa:Uneverzetà]] [[Categurìa:Spagna]] th9g9c6bpru4m1i1prxitaa34rl7ec3 Categurìa:Cyprinidae 14 66579 676472 2026-11-02T14:30:37Z Ciaurlec 3406 Paggena nuova: [[Categurìa:Anemale]] 676472 wikitext text/x-wiki [[Categurìa:Anemale]] 5vnub4jw33cd0xuj5cg5vw0dqlpn40t 676501 676472 2026-11-02T19:16:20Z Ciaurlec 3406 676501 wikitext text/x-wiki [[Categurìa:Pisce]] 16h8qb1wm1ft44zst35taoz8ijz2wjx Categurìa:Comune d''a reggione Lazzio stub 14 66580 676519 2026-11-02T22:55:15Z Ciaurlec 3406 creata 676519 wikitext text/x-wiki {{Servizio vuota}} [[Categurìa:Stub]] [[Categurìa:Comune d''a reggione Lazzio|stub]] 3e5i8sqabwqmwldl15r70bdokggpjiz Categurìa:Articule 'e qualità 'ncopp a mk.wiki 14 66581 676525 2026-11-02T23:02:34Z Ciaurlec 3406 Paggena nuova: {{indice}} [[Categurìa:Articule 'n vitrina 'ncopp a ate Wikipedie|mk]] 676525 wikitext text/x-wiki {{indice}} [[Categurìa:Articule 'n vitrina 'ncopp a ate Wikipedie|mk]] o05hixe4td5v5uzkftwcm03iun4zndh Categurìa:Pruvincia 'e Olbia-Tempio 14 66582 676544 2026-11-02T23:43:16Z Rolf acker 30353 versione iniziale 676544 wikitext text/x-wiki [[Categurìa:Pruvincie d&#39;&#39;a Zardegna|Olbia-Tempio]] 4kcx9u2ggxddt0o37fzka4mztttvn0h