Wikipedia nds_nlwiki https://nds-nl.wikipedia.org/wiki/V%C3%B6%C3%A4rblad MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter Media Spesiaal Overleg Gebruker Overleg gebruker Wikipedia Overleg Wikipedia Bestaand Overleg bestaand MediaWiki Overleg MediaWiki Mal Overleg mal Hulpe Overleg hulpe Kategorie Overleg kategorie TimedText TimedText talk Module Overleg module Event Event talk 0 9155 332717 331751 2026-04-27T07:12:12Z ~2026-25511-55 35611 Stuk herschreven 332717 wikitext text/x-wiki '''Nedersaksische orthogroafie''' is t [[spèllen]] of schriefwieze van de [[Nedersaksisch|Nedersaksische]] toal. In de tied van de [[Hanze]] wuir t schreven van Nedersaksische teksten nait zo naauw nomen as tegenswoordeg in t [[Nederlaands]], [[Hoogduuts]] of [[Engels]]. Der is veur t haile Nedersaksisch gain aalgemain woordenbouk opsteld, mor wel veur de verschaaidene Nedersaksische dialekten. Dit komt omdat der gain standerdtoal is. Veur t Nedersaksisch bestoan der wel verschillende standerdspèllens, mor is voak gain moutwaark. t Probleem mit de Nedersaksische orthogroafie is dat der n hail ìnde dialekten binnen dij zok nait slim verbonden vuilen en redelk van mekoar verschillen. In Duutslaand het men n redelk aalgemaine spèllen veur t Platduuts ([[SASS]]), mor in Nederland hest sikkom acht grode spèllens. Wat dit nog stoerder moakt, is dat t Nedersaksisch in meer as ain laand proat wordt en dat der veur n poar vokoalen gain normoale Nederlaandse, Duutse of Engelse letters binnen, bieveurbeeld de [[Spelling van de ao of oa|duustere a dij noar de o overgaait]], zo as de Deense [[å]]. t Wordt din mainsttied schreven as n ''oa'' of ''ao,'' mor in sommege spèllens zugst ook wel ''åå'', ''å'', ''ôô'', ''oo'' en soms ook nog weer wat aanders. In de SASS-schriefwieze zain ze dat net even aans, en worden ale ''aa''-klaanken onòfhankelk van de regionoale oetsproaken zain as n oetsproakvariaant van de ''aa'', en dus ook zo schreven. In [[Oostfraislaand]] gaait de oa-klaank voak noar de au tou: ''water'' = ''[wauter]'', en toch wordt dij din schreven as n ''aa''. Ain van de grootste problemen bie t spèllen van t Leegsaksisch is dat de mainste lu dij plat proaten der gain onderwies over had hebben, en dus allenneg fonetisch opschrieven kinnen, dus op boasis van Nederlandse of Duitse spelregels schrieven zo as t zègd wordt. De mainste grote toalen doarentegen hebben n schriefwies dij goud op de klanken van heur toal aanpaasd is. Dat der in [[Duutslaand|Noord-Duutslaand]] n wat aalgemainer bruukte schriefwies is, wil traauwens nait zeggen dat dat systeem goud bie elke variant van de toal paast. Dat t Nedersaksisch sinds de joaren negenteg officieel erkend is, is n reden om der ais noar te kieken of de sprekers nait allemoal t zulfde schrieven kinnen. Hierover wordt deur activisten al joaren over proat. Der wordt ook wel ais tegenin goan mit t argument dat zo'n spèllen de dialekten juust schoade aanbrengen kin en der veur zörgt dat de verschaaidenhaid verloren gaait. De veurstanders antwoorden hierop dat n standerdspèllen nait t zulfde is as n standerdtoal, omdat n standerdspèllen allenneg t lezen van de verschaaidene dialekten makkelker moakt. Veurstanders van vaste spellens in klaainere dailen van t Nedersaksisch, en van t leren van meer as ain spellen, binnen der ook. == Verschaaidene spèlsysteems == {| class="wikitable sortable" |- ! Noam || bestemd veur || joar || hìnwiezen || richtlien |- | [['n Eigenwiezen]] || [[Tweants|Twìnts]] || 1999 || [http://www.hermanfinkers.net/#!twentse-zaken/cwc1]|| liekt oardeg op de [[Kreenk vuur de Twentse Sproak|KTS-spèllen]] |- | [[Vosbergenschriefwiese|(Eversloo-)Vosbergenschriefwiese]] || [[Nederlaands Leegsaksisch]],<br/>[[West Leegsaksisch (algemain)|West-Leegsaksisch]] in Duutslaand || 1955 || || ainhaidsspèllen over de grens |- | [[Wikipedia:Algemene Nedersaksische Schriefwieze|Algemene Nedersaksiese Schriefwieze]] || [[Nederlaands Leegsaksisch]] || 2011 || [[Wikipedia:Algemene Nedersaksische Schriefwiezeeze]] || baseerd op de SONT-spèllen mit wat aanpazzens en aanvullens |- | [[Algemeyne Schryvwys']] || [[Nedersaksisch|Leegsaksisch]] || || [http://lowlands-l.net/grammar-new/]|| ainhaidsspèllen veur t haile Leegsaksisch, môr inkompleet |- | [[Drentse spelling]] || [[Drèents|Drìnts]] || 1983 || [http://www.huusvandetaol.nl/index.php?option=com_content&view=article&id=197:spelling&catid=44&Itemid=65]|| |- | [[Iesselakkedemiespelling]] || [[Oaveriessels|Noordwest-Overiessels]], [[Sallaands]] en [[Oost-Veluws]] || || [http://www.detaalvanoverijssel.nl/spelling]|| |- | [[Kreenk vuur de Twentse Sproak]] || [[Tweants|Twìnts]] || 1982 || [http://www.detaalvanoverijssel.nl/spelling]|| dichtbie t Nederlaands |- | [[Nysassiske Skryvwyse]] || [[Nedersaksisch|Leegsaksisch]] || 2017 || || ainhaidsspèllen veur t haile Leegsaksisch, veurtzetten van Algemeyne Schryvwys' |- | [[SONT-spelling]] || [[Nederlaands Leegsaksisch]] || 2000 || || ainhaidsspèllen veur t Leegsaksisch uut Nederlaand |- | [[Spelling van G.S. Overdiep]] || [[Nederlaands Leegsaksisch]] || 1935 || || dichtbie t Nederlaands |- | [[Standaard skriefwieze|Standaard Schriefwieze]] || [[Tweants|Twìnts]] || || [https://web.archive.org/web/20120307062001/http://members.home.nl/goaitsen/twents/Spelling.rtf]|| wieder of van t Nederlaands |- | [[Stellingwarver spelling]] || [[Stellingwarfs]] || 1976 || [http://www.stellingwarfs.nl/]|| |- | [[Urker spelling]] || [[Urkers]] || || [https://www.documentatiecentrumurk.nl/zoeken?keyword=schrijfwijzer#schrijfwijzer]|| |- | Spèllen van K. Ter Loan, in kombinoatsie<br/>mit aanpazzens van S. Reker aangeven<br/>as [[Goud Geef Grunnegs]] (GGG) || [[Grunnegs]] || || [[Grunnegs (spèllen)]] || dichtbie t Nederlaands |- | [[WALD-spelling]] || [[Achterhooks|Aachterhouks]], [[Liemers (dialect)|Liemers]] || || [https://web.archive.org/web/20171005202719/https://www.ecal.nu/wat-we-doen/streektaal-streekcultuur]|| |- | [[Sass'sche Schrievwies]] || [[Platduuts]] || 1935/1956 || [https://web.archive.org/web/20060129193323/http://www.bildung.bremen.de/sfb/behoerde/gesetze/234_02.htm]|| dichtbie t Duuts |- |[[De Ne'en Plattdüütschen Schrievregels]] || [[Platduuts]] || 2013 || [https://plattfoorm.de/wp-content/uploads/2022/06/De-Nedderdueuetschen-Schrievregels.pdf]|| vun de "Plattfoorm" opstellt, as Gegenstück to den SASS; baseert op de Egenspraaklichkeid vun Plattdüütsch |- | [[Hamburger Richtlien|Hamburger Richtlinien/Rechtschreibungslehre von Borchling]] || [[Platduuts]] || 1935 || || |- | [[Loccumer Richtlinien]] || [[Platduuts]] || 1973/1977 || || dichtbie t Duuts |- | [[Lübecker Richtlinien]] || [[Platduuts]] || 1919 || || |- | [[Holger Weigelt sien Schrievwies]] || [[Oostfreisk Nederduutsk|Oostfrais]] || 1975 || [http://www.holger-weigelt.de/index3.html]|| veul spesjoale tekens |- | [[Richtlinien für Ostfriesland]] (van d'Oostfreeske Landskupp) || [[Oostfreisk Nederduutsk|Oostfrais]] || 1988 || || |- | [[Schriewwise van Klaus-Werner Kahl]] || [[Munsterlaands]] || || [http://www.plattdeutsch.net/pages/platt-schreiben.php]|| |- |QuickSylver |[[Leegsaksies]] | |[https://sassen.land/cursen/quicksylver.php] | |} == Ôfkeken orthogroafie == Maisttieds wordt t Leegsaksisch in n orthogroafie schreven dij óf op t Nederlaands óf op t Duuts baseerd is. Veur sommege dialekten bestoan der ook aigen spèllens, zo as veur t [[Oostfreisk|Oostfrais]] of t [[Munsterlaands]]. Dizze alternoatieve spèllens zetten t dialekt meer van t Duuts ôf en loaten de aaigen klanken en veuraal de aaigen grammoatiek wat beter oetkommen. In Nederlaand bestoan vrumd genoug nait veul spèllens mit apaarte tekens. Veul mìnsken schrieven oet gewoonte laiver in de Nederlaandse of Duutse spèllen, môr doar komt meer bie kieken. De veurdailen van de alternatieve spèllens binnen, dat ze n geregelde orthogroafie hebben, dij mit de toal overainkomt. In vergelieken mit de Oostfraise spèllen komt t Munsterlaands mit alleneg n poar extroa tekens goud oet de vouten, môr dit verschil komt ook omdat der in t Oostfrais meer verschillende klaanken en diftongen oet mekoar holden worden mouten, omdat aanders de woorden verkeerde betaikenissen kriegen of de grammoatikoale funksie nait vervuld wordt. == Regels veur t schrieven == Ain ding is zeker: t Leegsaksisch het veul verschillende dialekten, en doarom zol der woarschienlek ook nooit ain Leegsaksisch woordenbouk komen. Dat betaikent nait, dat der gain spèllensregels wezen kìnnen, dij aal schrievers aanleern kìnnen, in welk dialekt ze ook schrieven. Of zo n spèllenssysteem der ooit zal komen (en aannomen wordt) is de vroag. == Boetende hìnwiezen == * [http://www.lowlands-l.net/anniversary/ t Verhoal "t keuteldoemke" in verschillende toalen, dialekten en spèllens] [[Kategorie:Grunnegs artikel]] [[Kategorie:Nedersaksiese spellingsrichliene]] 5tth2pt08nxugzcgqfmxz0airg70gzn 332718 332717 2026-04-27T07:13:35Z ~2026-25511-55 35611 Spelfout 332718 wikitext text/x-wiki '''Nedersaksische orthogroafie''' is t [[spèllen]] of schriefwieze van de [[Nedersaksisch|Nedersaksische]] toal. In de tied van de [[Hanze]] wuir t schreven van Nedersaksische teksten nait zo naauw nomen as tegenswoordeg in t [[Nederlaands]], [[Hoogduuts]] of [[Engels]]. Der is veur t haile Nedersaksisch gain aalgemain woordenbouk opsteld, mor wel veur de verschaaidene Nedersaksische dialekten. Dit komt omdat der gain standerdtoal is. Veur t Nedersaksisch bestoan der wel verschillende standerdspèllens, mor is voak gain moutwaark. t Probleem mit de Nedersaksische orthogroafie is dat der n hail ìnde dialekten binnen dij zok nait slim verbonden vuilen en redelk van mekoar verschillen. In Duutslaand het men n redelk aalgemaine spèllen veur t Platduuts ([[SASS]]), mor in Nederland hest sikkom acht grode spèllens. Wat dit nog stoerder moakt, is dat t Nedersaksisch in meer as ain laand proat wordt en dat der veur n poar vokoalen gain normoale Nederlaandse, Duutse of Engelse letters binnen, bieveurbeeld de [[Spelling van de ao of oa|duustere a dij noar de o overgaait]], zo as de Deense [[å]]. t Wordt din mainsttied schreven as n ''oa'' of ''ao,'' mor in sommege spèllens zugst ook wel ''åå'', ''å'', ''ôô'', ''oo'' en soms ook nog weer wat aanders. In de SASS-schriefwieze zain ze dat net even aans, en worden ale ''aa''-klaanken onòfhankelk van de regionoale oetsproaken zain as n oetsproakvariaant van de ''aa'', en dus ook zo schreven. In [[Oostfraislaand]] gaait de oa-klaank voak noar de au tou: ''water'' = ''[wauter]'', en toch wordt dij din schreven as n ''aa''. Ain van de grootste problemen bie t spèllen van t Leegsaksisch is dat de mainste lu dij plat proaten der gain onderwies over had hebben, en dus allenneg fonetisch opschrieven kinnen, dus op boasis van Nederlandse of Duitse spelregels schrieven zo as t zègd wordt. De mainste grote toalen doarentegen hebben n schriefwies dij goud op de klanken van heur toal aanpaasd is. Dat der in [[Duutslaand|Noord-Duutslaand]] n wat aalgemainer bruukte schriefwies is, wil traauwens nait zeggen dat dat systeem goud bie elke variant van de toal paast. Dat t Nedersaksisch sinds de joaren negenteg officieel erkend is, is n reden om der ais noar te kieken of de sprekers nait allemoal t zulfde schrieven kinnen. Hierover wordt deur activisten al joaren over proat. Der wordt ook wel ais tegenin goan mit t argument dat zo'n spèllen de dialekten juust schoade aanbrengen kin en der veur zörgt dat de verschaaidenhaid verloren gaait. De veurstanders antwoorden hierop dat n standerdspèllen nait t zulfde is as n standerdtoal, omdat n standerdspèllen allenneg t lezen van de verschaaidene dialekten makkelker moakt. Veurstanders van vaste spellens in klaainere dailen van t Nedersaksisch, en van t leren van meer as ain spellen, binnen der ook. == Verschaaidene spèlsysteems == {| class="wikitable sortable" |- ! Noam || bestemd veur || joar || hìnwiezen || richtlien |- | [['n Eigenwiezen]] || [[Tweants|Twìnts]] || 1999 || [http://www.hermanfinkers.net/#!twentse-zaken/cwc1]|| liekt oardeg op de [[Kreenk vuur de Twentse Sproak|KTS-spèllen]] |- | [[Vosbergenschriefwiese|(Eversloo-)Vosbergenschriefwiese]] || [[Nederlaands Leegsaksisch]],<br/>[[West Leegsaksisch (algemain)|West-Leegsaksisch]] in Duutslaand || 1955 || || ainhaidsspèllen over de grens |- | [[Wikipedia:Algemene Nedersaksische Schriefwieze|Algemene Nedersaksiese Schriefwieze]] || [[Nederlaands Leegsaksisch]] || 2011 || [[Wikipedia:Algemene Nedersaksische Schriefwiezeeze]] || baseerd op de SONT-spèllen mit wat aanpazzens en aanvullens |- | [[Algemeyne Schryvwys']] || [[Nedersaksisch|Leegsaksisch]] || || [http://lowlands-l.net/grammar-new/]|| ainhaidsspèllen veur t haile Leegsaksisch, môr inkompleet |- | [[Drentse spelling]] || [[Drèents|Drìnts]] || 1983 || [http://www.huusvandetaol.nl/index.php?option=com_content&view=article&id=197:spelling&catid=44&Itemid=65]|| |- | [[Iesselakkedemiespelling]] || [[Oaveriessels|Noordwest-Overiessels]], [[Sallaands]] en [[Oost-Veluws]] || || [http://www.detaalvanoverijssel.nl/spelling]|| |- | [[Kreenk vuur de Twentse Sproak]] || [[Tweants|Twìnts]] || 1982 || [http://www.detaalvanoverijssel.nl/spelling]|| dichtbie t Nederlaands |- | [[Nysassiske Skryvwyse]] || [[Nedersaksisch|Leegsaksisch]] || 2017 || || ainhaidsspèllen veur t haile Leegsaksisch, veurtzetten van Algemeyne Schryvwys' |- | [[SONT-spelling]] || [[Nederlaands Leegsaksisch]] || 2000 || || ainhaidsspèllen veur t Leegsaksisch uut Nederlaand |- | [[Spelling van G.S. Overdiep]] || [[Nederlaands Leegsaksisch]] || 1935 || || dichtbie t Nederlaands |- | [[Standaard skriefwieze|Standaard Schriefwieze]] || [[Tweants|Twìnts]] || || [https://web.archive.org/web/20120307062001/http://members.home.nl/goaitsen/twents/Spelling.rtf]|| wieder of van t Nederlaands |- | [[Stellingwarver spelling]] || [[Stellingwarfs]] || 1976 || [http://www.stellingwarfs.nl/]|| |- | [[Urker spelling]] || [[Urkers]] || || [https://www.documentatiecentrumurk.nl/zoeken?keyword=schrijfwijzer#schrijfwijzer]|| |- | Spèllen van K. Ter Loan, in kombinoatsie<br/>mit aanpazzens van S. Reker aangeven<br/>as [[Goud Geef Grunnegs]] (GGG) || [[Grunnegs]] || || [[Grunnegs (spèllen)]] || dichtbie t Nederlaands |- | [[WALD-spelling]] || [[Achterhooks|Aachterhouks]], [[Liemers (dialect)|Liemers]] || || [https://web.archive.org/web/20171005202719/https://www.ecal.nu/wat-we-doen/streektaal-streekcultuur]|| |- | [[Sass'sche Schrievwies]] || [[Platduuts]] || 1935/1956 || [https://web.archive.org/web/20060129193323/http://www.bildung.bremen.de/sfb/behoerde/gesetze/234_02.htm]|| dichtbie t Duuts |- |[[De Ne'en Plattdüütschen Schrievregels]] || [[Platduuts]] || 2013 || [https://plattfoorm.de/wp-content/uploads/2022/06/De-Nedderdueuetschen-Schrievregels.pdf]|| vun de "Plattfoorm" opstellt, as Gegenstück to den SASS; baseert op de Egenspraaklichkeid vun Plattdüütsch |- | [[Hamburger Richtlien|Hamburger Richtlinien/Rechtschreibungslehre von Borchling]] || [[Platduuts]] || 1935 || || |- | [[Loccumer Richtlinien]] || [[Platduuts]] || 1973/1977 || || dichtbie t Duuts |- | [[Lübecker Richtlinien]] || [[Platduuts]] || 1919 || || |- | [[Holger Weigelt sien Schrievwies]] || [[Oostfreisk Nederduutsk|Oostfrais]] || 1975 || [http://www.holger-weigelt.de/index3.html]|| veul spesjoale tekens |- | [[Richtlinien für Ostfriesland]] (van d'Oostfreeske Landskupp) || [[Oostfreisk Nederduutsk|Oostfrais]] || 1988 || || |- | [[Schriewwise van Klaus-Werner Kahl]] || [[Munsterlaands]] || || [http://www.plattdeutsch.net/pages/platt-schreiben.php]|| |- |QuickSylver |[[Leegsaksies]] | |[https://sassen.land/cursen/quicksylver.php] | |} == Ôfkeken orthogroafie == Maisttieds wordt t Leegsaksisch in n orthogroafie schreven dij óf op t Nederlaands óf op t Duuts baseerd is. Veur sommege dialekten bestoan der ook aigen spèllens, zo as veur t [[Oostfreisk|Oostfrais]] of t [[Munsterlaands]]. Dizze alternoatieve spèllens zetten t dialekt meer van t Duuts ôf en loaten de aaigen klanken en veuraal de aaigen grammoatiek wat beter oetkommen. In Nederlaand bestoan vrumd genoug nait veul spèllens mit apaarte tekens. Veul mìnsken schrieven oet gewoonte laiver in de Nederlaandse of Duutse spèllen, môr doar komt meer bie kieken. De veurdailen van de alternatieve spèllens binnen, dat ze n geregelde orthogroafie hebben, dij mit de toal overainkomt. In vergelieken mit de Oostfraise spèllen komt t Munsterlaands mit alleneg n poar extroa tekens goud oet de vouten, môr dit verschil komt ook omdat der in t Oostfrais meer verschillende klaanken en diftongen oet mekoar holden worden mouten, omdat aanders de woorden verkeerde betaikenissen kriegen of de grammoatikoale funksie nait vervuld wordt. == Regels veur t schrieven == Ain ding is zeker: t Leegsaksisch het veul verschillende dialekten, en doarom zol der woarschienlek ook nooit ain Leegsaksisch woordenbouk komen. Dat betaikent nait, dat der gain spèllensregels wezen kìnnen, dij ale schrievers aanleren kinnen, in welk dialekt ze ook schrieven. Of zo n spèllenssysteem der ooit zal komen (en aannomen wordt) is de vroag. == Boetende hìnwiezen == * [http://www.lowlands-l.net/anniversary/ t Verhoal "t keuteldoemke" in verschillende toalen, dialekten en spèllens] [[Kategorie:Grunnegs artikel]] [[Kategorie:Nedersaksiese spellingsrichliene]] ey5vz0ryzzmp4mxkcllsqx4m44o613s 332719 332718 2026-04-27T07:19:48Z ~2026-25511-55 35611 Verbeterd 332719 wikitext text/x-wiki '''Nedersaksische orthogroafie''' is t [[spèllen]] of schriefwieze van de [[Nedersaksisch|Nedersaksische]] toal. In de tied van de [[Hanze]] wuir t schreven van Nedersaksische teksten nait zo naauw nomen as tegenswoordeg in t [[Nederlaands]], [[Hoogduuts]] of [[Engels]]. Der is veur t haile Nedersaksisch gain aalgemain woordenbouk opsteld, mor wel veur de verschaaidene Nedersaksische dialekten. Dit komt omdat der gain standerdtoal is. Veur t Nedersaksisch bestoan der wel verschillende standerdspèllens, mor is voak gain moutwaark. t Probleem mit de Nedersaksische orthogroafie is dat der n hail ìnde dialekten binnen dij zok nait slim verbonden vuilen en redelk van mekoar verschillen. In Duutslaand het men n redelk aalgemaine spèllen veur t Platduuts ([[SASS]]), mor in Nederland hest sikkom acht grode spèllens. Wat dit nog stoerder moakt, is dat t Nedersaksisch in meer as ain laand proat wordt en dat der veur n poar vokoalen gain normoale Nederlaandse, Duutse of Engelse letters binnen, bieveurbeeld de [[Spelling van de ao of oa|duustere a dij noar de o overgaait]], zo as de Deense [[å]]. t Wordt din mainsttied schreven as n ''oa'' of ''ao,'' mor in sommege spèllens zugst ook wel ''åå'', ''å'', ''ôô'', ''oo'' en soms ook nog weer wat aanders. In de SASS-schriefwieze zain ze dat net even aans, en worden ale ''aa''-klaanken onòfhankelk van de regionoale oetsproaken zain as n oetsproakvariaant van de ''aa'', en dus ook zo schreven. In [[Oostfraislaand]] gaait de oa-klaank voak noar de au tou: ''water'' = ''[wauter]'', en toch wordt dij din schreven as n ''aa''. Ain van de grootste problemen bie t spèllen van t Leegsaksisch is dat de mainste lu dij plat proaten der gain onderwies over had hebben, en dus allenneg fonetisch opschrieven kinnen, dus op boasis van Nederlandse of Duitse spelregels schrieven zo as t zègd wordt. De mainste grote toalen doarentegen hebben n schriefwies dij goud op de klanken van heur toal aanpaasd is. Dat der in [[Duutslaand|Noord-Duutslaand]] n wat aalgemainer bruukte schriefwies is, wil traauwens nait zeggen dat dat systeem goud bie elke variant van de toal paast. Dat t Nedersaksisch sinds de joaren negenteg officieel erkend is, is n reden om der ais noar te kieken of de sprekers nait allemoal t zulfde schrieven kinnen. Hierover wordt deur activisten al joaren over proat. Der wordt ook wel ais tegenin goan mit t argument dat zo'n spèllen de dialekten juust schoade aanbrengen kin en der veur zörgt dat de verschaaidenhaid verloren gaait. De veurstanders antwoorden hierop dat n standerdspèllen nait t zulfde is as n standerdtoal, omdat n standerdspèllen allenneg t lezen van de verschaaidene dialekten makkelker moakt. Veurstanders van vaste spellens in klaainere dailen van t Nedersaksisch, en van t leren van meer as ain spellen, binnen der ook. == Verschaaidene spèlsysteems == {| class="wikitable sortable" |- ! Noam || bestemd veur || joar || hìnwiezen || richtlien |- | [['n Eigenwiezen]] || [[Tweants|Twìnts]] || 1999 || [http://www.hermanfinkers.net/#!twentse-zaken/cwc1]|| liekt oardeg op de [[Kreenk vuur de Twentse Sproak|KTS-spèllen]] |- | [[Vosbergenschriefwiese|(Eversloo-)Vosbergenschriefwiese]] || [[Nederlaands Leegsaksisch]],<br/>[[West Leegsaksisch (algemain)|West-Leegsaksisch]] in Duutslaand || 1955 || || ainhaidsspèllen over de grens |- | [[Wikipedia:Algemene Nedersaksische Schriefwieze|Algemene Nedersaksiese Schriefwieze]] || [[Nederlaands Leegsaksisch]] || 2011 || [[Wikipedia:Algemene Nedersaksische Schriefwiezeeze]] || baseerd op de SONT-spèllen mit wat aanpazzens en aanvullens |- | [[Algemeyne Schryvwys']] || [[Nedersaksisch|Leegsaksisch]] || || [http://lowlands-l.net/grammar-new/]|| ainhaidsspèllen veur t haile Leegsaksisch, môr inkompleet |- | [[Drentse spelling]] || [[Drèents|Drìnts]] || 1983 || [http://www.huusvandetaol.nl/index.php?option=com_content&view=article&id=197:spelling&catid=44&Itemid=65]|| |- | [[Iesselakkedemiespelling]] || [[Oaveriessels|Noordwest-Overiessels]], [[Sallaands]] en [[Oost-Veluws]] || || [http://www.detaalvanoverijssel.nl/spelling]|| |- | [[Kreenk vuur de Twentse Sproak]] || [[Tweants|Twìnts]] || 1982 || [http://www.detaalvanoverijssel.nl/spelling]|| dichtbie t Nederlaands |- | [[Nysassiske Skryvwyse]] || [[Nedersaksisch|Leegsaksisch]] || 2017 || || ainhaidsspèllen veur t haile Leegsaksisch, veurtzetten van Algemeyne Schryvwys' |- | [[SONT-spelling]] || [[Nederlaands Leegsaksisch]] || 2000 || || ainhaidsspèllen veur t Leegsaksisch uut Nederlaand |- | [[Spelling van G.S. Overdiep]] || [[Nederlaands Leegsaksisch]] || 1935 || || dichtbie t Nederlaands |- | [[Standaard skriefwieze|Standaard Schriefwieze]] || [[Tweants|Twìnts]] || || [https://web.archive.org/web/20120307062001/http://members.home.nl/goaitsen/twents/Spelling.rtf]|| wieder of van t Nederlaands |- | [[Stellingwarver spelling]] || [[Stellingwarfs]] || 1976 || [http://www.stellingwarfs.nl/]|| |- | [[Urker spelling]] || [[Urkers]] || || [https://www.documentatiecentrumurk.nl/zoeken?keyword=schrijfwijzer#schrijfwijzer]|| |- | Spèllen van K. Ter Loan, in kombinoatsie<br/>mit aanpazzens van S. Reker aangeven<br/>as [[Goud Geef Grunnegs]] (GGG) || [[Grunnegs]] || || [[Grunnegs (spèllen)]] || dichtbie t Nederlaands |- | [[WALD-spelling]] || [[Achterhooks|Aachterhouks]], [[Liemers (dialect)|Liemers]] || || [https://web.archive.org/web/20171005202719/https://www.ecal.nu/wat-we-doen/streektaal-streekcultuur]|| |- | [[Sass'sche Schrievwies]] || [[Platduuts]] || 1935/1956 || [https://web.archive.org/web/20060129193323/http://www.bildung.bremen.de/sfb/behoerde/gesetze/234_02.htm]|| dichtbie t Duuts |- |[[De Ne'en Plattdüütschen Schrievregels]] || [[Platduuts]] || 2013 || [https://plattfoorm.de/wp-content/uploads/2022/06/De-Nedderdueuetschen-Schrievregels.pdf]|| vun de "Plattfoorm" opstellt, as Gegenstück to den SASS; baseert op de Egenspraaklichkeid vun Plattdüütsch |- | [[Hamburger Richtlien|Hamburger Richtlinien/Rechtschreibungslehre von Borchling]] || [[Platduuts]] || 1935 || || |- | [[Loccumer Richtlinien]] || [[Platduuts]] || 1973/1977 || || dichtbie t Duuts |- | [[Lübecker Richtlinien]] || [[Platduuts]] || 1919 || || |- | [[Holger Weigelt sien Schrievwies]] || [[Oostfreisk Nederduutsk|Oostfrais]] || 1975 || [http://www.holger-weigelt.de/index3.html]|| veul spesjoale tekens |- | [[Richtlinien für Ostfriesland]] (van d'Oostfreeske Landskupp) || [[Oostfreisk Nederduutsk|Oostfrais]] || 1988 || || |- | [[Schriewwise van Klaus-Werner Kahl]] || [[Munsterlaands]] || || [http://www.plattdeutsch.net/pages/platt-schreiben.php]|| |- |QuickSylver |[[Leegsaksies]] | |[https://sassen.land/cursen/quicksylver.php] | |} == Òfkeken orthogroafie == Mainsttied wordt t Leegsaksisch in n orthogroafie schreven dij óf op t Nederlaands óf op t Duuts baseerd is. Veur sommege dialekten bestoan der ook aigen spèllens, zo as veur t [[Oostfreisk|Oostfrais]] of t [[Munsterlaands]]. Dizze alternoatieve spèllens zetten t dialekt meer van t Duuts òf en loaten de aigen klanken wat beter oetkommen. In Nederlaand bestoan vrumd genoug nait veul spèllens mit apaarte taikens. Veul mìnsken schrieven oet gewoonte laiver in de Nederlaandse of Duutse spèllen, mor doar komt meer bie kieken. De veurdailen van de alternatieve spèllens binnen, dat ze n regelmoatege orthogroafie hebben, dij mit de toal overainkomt. In vergelieken mit de Oostfraise spèllen komt t Munsterlaands mit alleneg n poar extroa taikens goud weg, mor dit verschil komt ook omdat der in t Oostfrais meer verschillende klaanken en diftongen oet mekoar holden worden mouten, omdat aanders de woorden verkeerde betaikenissen kriegen of de grammoatikoale functies nait vervuld worden. == Regels veur t schrieven == Ain ding is zeker: t Leegsaksisch het veul verschillende dialekten, en doarom zol der woarschienlek ook nooit ain Leegsaksisch woordenbouk komen. Dat betaikent nait, dat der gain spèllensregels wezen kìnnen, dij ale schrievers aanleren kinnen, in welk dialekt ze ook schrieven. Of zo n spèllenssysteem der ooit zal komen (en aannomen wordt) is de vroag. == Boetende hìnwiezen == * [http://www.lowlands-l.net/anniversary/ t Verhoal "t keuteldoemke" in verschillende toalen, dialekten en spèllens] [[Kategorie:Grunnegs artikel]] [[Kategorie:Nedersaksiese spellingsrichliene]] jqcucwq0wnncyo0k603nxxh9jnvxrpb