Wikipedia nds_nlwiki https://nds-nl.wikipedia.org/wiki/V%C3%B6%C3%A4rblad MediaWiki 1.47.0-wmf.9 first-letter Media Spesiaal Overleg Gebruker Overleg gebruker Wikipedia Overleg Wikipedia Bestaand Overleg bestaand MediaWiki Overleg MediaWiki Mal Overleg mal Hulpe Overleg hulpe Kategorie Overleg kategorie TimedText TimedText talk Module Overleg module Event Event talk 0 7694 332961 327829 2026-07-04T11:06:57Z ClearHam 34073 Link fix 332961 wikitext text/x-wiki [[Ofbeelding:Star of David.svg|thumb|160px|De [[Davidsteern]], symbool van et Jeudse volk]] De naome '''Jeud''' wöd ebruukt veur iemand met t [[Jöädendom|Jeudse geleuf]]. Mangs ok (onterecht) ebruukt veur iemand die deel uutmaakt van t [[volk]] dat ofstamt van [[Jakob]] (onterecht umdat der ok groepen bunt die zich Jeud neumt/veult maor neet van dat volk afstamt). Dat volk van afstammelingen van Jakob is nauwkeuriger as [[Israelieten]] te umskrieven. Ok veur de inwoners van 't [[Staot|laand]] [[Israël]] wörd wal eens t woord Jeud ebruukt. Dat klopt ook weer neet, want Palestienen zult zikzelf beveurbeeld nooit zo neumen. In dit geval sprek iej over [[Israeliërs]]. == Geschiedenis == t Jeudse volk lefde gedurende temeensen drieduzend jaor in wat now [[Palestina]] of Israël hiet, waor 't 'n [[monotheïsme|monotheïsties]] geleuf (iene [[god]]) untwikkelde en meerdere keren zelfbeschikking had. De Jeuden wödden deur de [[Romeinse Riek|Romeinen]] zowat hielemaole verbannen en bint verspreid over hiel [[Europa (continent)|Europa]] en [[Afrika|Noord-Afrika]], de zogeneumde [[diaspora]]. Sunds die tied hebt zie een bestaon ehad van oarmoede, discriminoatie, onderdrokking en uutreuiing, mar ok seins culturele, economische en individuele bluui. == Zionisme == In de negentiende ieuw hebt ok de Jeuden 'n veraandering undergaon waordeur veulen heur minder as een volk en meer as een etnische of religieuze gemienschop binnen aandere volken zien gaon binnen. Dielnaome an alle aspekten van et maotschoppelik leven kon now toenemen. Wel is mit naeme vanuut Oost- en Midden-Europa, waor et [[antisemitisme]] et slimste was, een Jeudse nationaole beweging ontstaon (et [[Zionisme]]), waordeur d'r een gruui kwam van de Jeudse gemienschop in et doedertiedse [[Turkije|Ottomaonse]] en laetere [[Verienigd Keuninkriek|Britse]] mandaotgebied Palestina, wat uutaendelik leidde tot de stichting van de staot Israël. == Holocaust == Veur de [[Twiede Wereldoorlog]] was et antal Jeuden wereldwied ongeveer 16,7 miljoen<ref name=":0">Vital Statistics: Jewish Population of the World. eraodpleegd op 4-1-2021 van[https://www.jewishvirtuallibrary.org/jewish-population-of-the-world]</ref>. Nao de [[holocaust]] weren daor nog ongeveer 11 miljoen van over. Zo'n 6 miljoen jeuden bint vermoord in de Twiede Wereldoorlog.<ref name=":0" /> Now lopen de schattings (2018) van 14,6 töt 17,8 miljoen.<ref>Dashefsky, Arnold; Della Pergola, Sergio; Sheskin, Ira, eds. (2018). [https://www.jewishdatabank.org/content/upload/bjdb/2018-World_Jewish_Population_(AJYB,_DellaPergola)_DB_Final.pdf World Jewish Population] (PDF) (Report). [[:en:Berman_Jewish_DataBank|Berman Jewish DataBank]]. eraodpleegd 22 June 2019.</ref> Daorvan leven d'r zoe'n 6 miljoen in [[Noord-Amerika|Noord-Amerike]], goed 7 miljoen in Israël en nog mar 1,5 miljoen in Europa waorvan 1 miljoen in de [[Europese Unie]]. Tiedens de Twiede Wereldoorlog wodden zoe'n 101.800 Nederlaanse Jeuden en femilieleden vermoord. Et tal Nederlaanse Jeuden zol tegenwoordig op ongeveer 37.000 liggen. Hoe disse antallen in t [[Nedersaksies]] taelgebied liggen is ondudelik. Wel is zeker dat der daor ok een protte Jeuden ofvoerd binnen. Van de ooit umvangrieke Joodse gemienschoppen in bi'jgelieks [[Grunnen (provìnzie)|Grunningen]] en [[Twente]] is niks meer over. == Nedersaksies == * [[Achterhooks]]: ''Jödde'' * [[Drèents]]: ** ''Judde'' ([[Noordenvelds|KVD]]) ** ''Jeude'', ''Jood'' ([[ZWZ]], [[Veenkelonioals|VK]]) ** In samenstellings ok ''judden-'' * [[Graafschopper Platt]]: ''Jödde'' * [[Stellingwarfs]]: ''Jood'', ''Jeude'' * [[Tweants]]: ''Jödde/Jörre'' * [[Sallaands]]: ''Jeude'' == Verwiezings == <references /> [[Kategorie:Stellingwarfs artikel]] [[Kategorie:Jeudendom]] [[Kategorie:Israël]] h4eled0llcn5j6c9ychkzxrxgzo0asx 0 35655 332960 332957 2026-07-04T08:29:58Z ClearHam 34073 332960 wikitext text/x-wiki {{Infobox|kop=Nehemia|head1_1='''Geboren'''|item1_1=5e eeuw v. Chr.|item1_2=4e eeuw v. Chr.|head1_2='''Gestroven'''|item1_3=[[Oosters-Orthodoxe Karke]]|head1_3='''Geëerd in'''|ofbeelding=Prophet nehemiah.jpg|caption=[[Amerikaans Orthodox]] [[Icoon]]}} '''Nehemia''' ([[Biebels Hibbrais]]: נְחֶמְיָה - ''Nechemja'') was een persoon üüt de [[Hibbraise Biebel]]. Hij wör rond 445 veur Christus aansteld as landveugd over Judah. Onder sien leiding wör de staadsmuur rond [[Jeruzalem]] herbouwd. Nehemia was de zeun van [[Chachalja]] en de breur van [[Chanani]]. Volgens het [[Boek van Nehemia]] was hij schenker van [[Artaxerxes I]] en weunde hij in [[Susa]], een van de heufsteden van 't [[Perzische Riek]]. == Activiteiten in 't boek van Nehemia == In 't 20e jaor van 't bestuur van [[Artaxerxes I]] (445 of 444 v. Chr.)<ref>[https://books.google.nl/books?id=6rW7BwAAQBAJ&pg=PA140&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Ezra-Nehemiah: A Commentary - Google Boeken]</ref> heurde Nehemia dat 't slecht ging mit de [[Jeuden]] die in Juda woonden en dat de muren van Jeruzalem in-stort wåren. Hij vroeg om toestemming om terug naar Jeruzalem te gaan de muren weer op te bouwen, en herbouwde de muren van Jeruzalem. fcjrm0t0thbyja2isw1hvwz0dnsltaf 332962 332960 2026-07-04T11:11:07Z ClearHam 34073 Verlengd 332962 wikitext text/x-wiki {{Infobox|kop=Nehemia|head1_1='''Geboren'''|item1_1=5e eeuw v. Chr.|item1_2=4e eeuw v. Chr.|head1_2='''Gestroven'''|item1_3=[[Rooms-Katholieke Karke|Kattelieke Karke]], [[Oosters-Orthodoxe Karke]]|head1_3='''Geëerd in'''|ofbeelding=Prophet nehemiah.jpg|caption=[[Amerikaans Orthodox]] [[Icoon]]}} '''Nehemia''' ([[Biebels Hibbrais]]: נְחֶמְיָה - ''Nechemja'') was een persoon üüt de [[Hibbraise Biebel]]. Hij wör rond 445 veur Christus aansteld as landveugd over Judah. Onder sien leiding wör de staadsmuur rond [[Jeruzalem]] herbouwd. Nehemia was de zeun van [[Chachalja]] en de breur van [[Chanani]]. Volgens 't [[Boek van Nehemia]] was hij schenker van [[Artaxerxes I]] en weunde hij in [[Susa]], een van de heufsteden van 't [[Perzische Riek]]. == Activiteiten in 't boek van Nehemia == [[Bestaand:Bible primer, Old Testament, for use in the primary department of Sunday schools (1919) (14779759334).jpg|duum|Nehemia die de muren opbouwd, illustratie van Adolf Hult, 1919]] In 't 20e jaor van 't bestuur van [[Artaxerxes I]] (445 of 444 v. Chr.)<ref>[https://books.google.nl/books?id=6rW7BwAAQBAJ&pg=PA140&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Ezra-Nehemiah: A Commentary - Google Boeken]</ref> heurde Nehemia dat 't slecht ging mit de [[Jeuden]] die in Juda woonden en dat de muren van Jeruzalem in-stört weren. Hij vroeg om toestemming aan Artaxerxes om weeromme terug naar Jeruzalem te goan de muren weer op te bouwen. (Nehemiah 1:1-2:5) Artaxerxes moakte Nehemia de leider van de pervincie Juda met als doel om de taak om de muren weer op te bouwen. == Nehemia in andere boeken == === Boek van Makkabeeën === In [[2 Makkabeeën]] steet dat Nehemia 't heilige vuur veur 't altaor oet de Babylonische ballingschop noar Jeruzalem weeromme brocht en een bibliotheek van de Heilige Schrift stichtte, net zoas [[Judas Makkabeüs]] dat later ok dee. Nehemia zien politieke rolle döt hier as veurbeeld veur de [[Hasmoneïsche dynastie]] en as model veur vroom nationaal leiderschap in ’t algemien. De scène waorin de [[Torah]] veurlezen en oetlegd wordt in Nehemia 8, wör het veurbeeld veur de synagogedienst. === Wiesheid van Jezus Sirach === In 't lied tot ere van de veurvaders in 't boek Sirach wordt noa Zerubbabel en Jozua Nehemia nuumd (niet Ezra), en in Sirach 49:13 wordt e prezen veur zien bouwactiviteiten. == Verering == Nehemia wordt geëerd in de [[Rooms-Katholieke Karke|Kattelieke Karke]] (13 Juli) en de [[Oosters-Orthodoxe Karke|Oosters-Orthodoxe karke]] (11-17 December)<ref>[http://www.zeno.org/Heiligenlexikon-1858/A/Neemias+(1) Neemias (1) - Zeno.org]</ref><ref>[https://azbyka.ru/days/sv-neemija-vozhd-iudejskij Неемия, вождь иудейский: житие, иконы, день памяти]</ref> dxlxbmb4ckmgud2u0zusygujdtf19n6 332963 332962 2026-07-04T11:19:20Z ~2026-38221-49 36357 /* Nehemia in andere boeken */ 332963 wikitext text/x-wiki {{Infobox|kop=Nehemia|head1_1='''Geboren'''|item1_1=5e eeuw v. Chr.|item1_2=4e eeuw v. Chr.|head1_2='''Gestroven'''|item1_3=[[Rooms-Katholieke Karke|Kattelieke Karke]], [[Oosters-Orthodoxe Karke]]|head1_3='''Geëerd in'''|ofbeelding=Prophet nehemiah.jpg|caption=[[Amerikaans Orthodox]] [[Icoon]]}} '''Nehemia''' ([[Biebels Hibbrais]]: נְחֶמְיָה - ''Nechemja'') was een persoon üüt de [[Hibbraise Biebel]]. Hij wör rond 445 veur Christus aansteld as landveugd over Judah. Onder sien leiding wör de staadsmuur rond [[Jeruzalem]] herbouwd. Nehemia was de zeun van [[Chachalja]] en de breur van [[Chanani]]. Volgens 't [[Boek van Nehemia]] was hij schenker van [[Artaxerxes I]] en weunde hij in [[Susa]], een van de heufsteden van 't [[Perzische Riek]]. == Activiteiten in 't boek van Nehemia == [[Bestaand:Bible primer, Old Testament, for use in the primary department of Sunday schools (1919) (14779759334).jpg|duum|Nehemia die de muren opbouwd, illustratie van Adolf Hult, 1919]] In 't 20e jaor van 't bestuur van [[Artaxerxes I]] (445 of 444 v. Chr.)<ref>[https://books.google.nl/books?id=6rW7BwAAQBAJ&pg=PA140&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Ezra-Nehemiah: A Commentary - Google Boeken]</ref> heurde Nehemia dat 't slecht ging mit de [[Jeuden]] die in Juda woonden en dat de muren van Jeruzalem in-stört weren. Hij vroeg om toestemming aan Artaxerxes om weeromme terug naar Jeruzalem te goan de muren weer op te bouwen. (Nehemiah 1:1-2:5) Artaxerxes moakte Nehemia de leider van de pervincie Juda met als doel om de taak om de muren weer op te bouwen. == Nehemia in andere boeken == === Boek van Makkabeeën === In [[2 Makkabeeën]] steet dat Nehemia 't heilige vuur veur 't altaor oet de Babylonische ballingschop noar Jeruzalem weeromme brocht en een bibliotheek van de Heilige Schrift stichtte, net zoas [[Judas Makkabeüs]] dat later ok dee. Nehemia zien politieke rolle döt hier as veurbeeld veur de [[Hasmoneïsche dynastie]] en as model veur vroom nationaal leiderschap in ’t algemien. De scène waorin de [[Torah]] veurlezen en oetlegd wordt in Nehemia 8, wör 't veurbeeld veur de synagogedienst. === Wiesheid van Jezus Sirach === In 't lied tot ere van de veurvaders in 't boek Sirach wordt noa Zerubbabel en Jozua Nehemia nuumd (niet Ezra), en in Sirach 49:13 wordt e prezen veur zien bouwactiviteiten. == Verering == Nehemia wordt geëerd in de [[Rooms-Katholieke Karke|Kattelieke Karke]] (13 Juli) en de [[Oosters-Orthodoxe Karke|Oosters-Orthodoxe karke]] (11-17 December)<ref>[http://www.zeno.org/Heiligenlexikon-1858/A/Neemias+(1) Neemias (1) - Zeno.org]</ref><ref>[https://azbyka.ru/days/sv-neemija-vozhd-iudejskij Неемия, вождь иудейский: житие, иконы, день памяти]</ref> 68vxxjc5rja09qp0uaals4wzv70li3h