विकिपिडिया:सामाजिक पोर्टल

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="ne">
  <siteinfo>
    <sitename>विकिपिडिया</sitename>
    <dbname>newiki</dbname>
    <base>https://ne.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%AF_%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.2</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">मीडिया</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">विशेष</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">वार्तालाप</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">प्रयोगकर्ता</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">प्रयोगकर्ता वार्ता</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">विकिपिडिया</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">विकिपिडिया वार्ता</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">चित्र</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">चित्र वार्ता</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">मीडियाविकि</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">मीडियाविकि वार्ता</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ढाँचा</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ढाँचा वार्ता</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">मद्दत</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">मद्दत वार्ता</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">श्रेणी</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">श्रेणी वार्ता</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">पोर्टल</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">पोर्टल वार्ता</namespace>
      <namespace key="118" case="first-letter">मस्यौदा</namespace>
      <namespace key="119" case="first-letter">मस्यौदा वार्ता</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">मोड्युल</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">मोड्युल वार्तालाप</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>विकिपिडिया:सामाजिक पोर्टल</title>
    <ns>4</ns>
    <id>1080</id>
    <revision>
      <id>1355377</id>
      <parentid>1352687</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T10:29:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Psubhashish</username>
        <id>6033</id>
      </contributor>
      <comment>/* Inviti: Community language documentation &amp; archiving workshop series */ नयाँ खण्ड</comment>
      <origin>1355377</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9718" sha1="f5c6xyhqp7c9dr5m2f5pcn76qe7a29h" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;position: absolute; top: 3.4em; right: 1.0em; border: 1px solid #a9a9a9; background: #fff;&quot; class=&quot;boilerplate metadata plainlinks&quot;&gt;&lt;small&gt;[[#footer|&amp;nbsp;पुछारमा जानुहोस् (Go to bottom)&amp;nbsp;]]&lt;/small&gt;&lt;/div&gt;
__TOC__ __NEWSECTIONLINK__
{{माथि जाने}}
&lt;/br&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin: 0 auto; float:right; clear:none; background:#fffaea; border:2px solid #bfb1a3; text-align:center;&quot;
! colspan=&quot;5&quot; style=&quot;background:#eee9d9; font-size:140%;&quot; |'''सामाजिक पोर्टलका सन्देशहरू'''
|-
| colspan=&quot;5&quot; |
&lt;center&gt; [[File:Replacement filing cabinet.svg|20px|alt=|link=]] '''सामाजिक पोर्टलका सन्देशहरू''' {{सामाजिक पोर्टल अभिलेखहरू|start={{{start|}}}}}&lt;/center&gt;
|}
{{-}}

== Help Needed – A project to grow content and attract more contributors in Nepali Wikipedia ==

{{int:Hello}} Nepal Wikipedia,

We apologize that this message is not in your language. {{int:Please-translate}}.

The WMF Language and Product Localization team is planning to launch a campaign project to encourage more native speakers to contribute to your Wikipedia. 

'''Our approach'''

We will invite native speakers through Nepali Wikipedia homepage to join a 3-week onboarding program in an [[metawiki:Event_Center/Registration#Event_Registration_Tool|Event registration page]]. This program will:

* Guide them step-by-step through an onboarding material on how to edit and use contribution tools to expand articles.
* Surface vital articles that the community has prioritized for improvement and editing tasks can be worked on to improve those articles.

Through this guided onboarding program we will see if this approach will increase contributions from new editors or less experienced editors in your Wikipedia. You can read more about the project here: https://meta.wikimedia.org/wiki/Research:Engage_native_speakers_to_improve_vital_content_in_small_language_Wikipedias#Hypothesis_WE2.1.5.

'''Tasks you can volunteer to help us with'''

To make this project successful, we need your community’s help with these key tasks:

* Translate the onboarding materials on this page: https://meta.wikimedia.org/wiki/User:SSethi_(WMF)/Sandbox/Event:_Vital_Knowledge_Drive_2026#Overview into Nepali.
* Set up a call-to-action message on your [[मुख्य पृष्ठ|homepage]] using the translations. Admins are needed for this step. Instructions for the setup are on [[metawiki:User:SSethi_(WMF)/Sandbox/Event:_Vital_Knowledge_Drive_2026#For_event_organizers:_adding_vital_knowledge_section_to_wiki_home_page|this page]]. @[[प्रयोगकर्ता:Biplab Anand|Biplab Anand]] and @[[प्रयोगकर्ता:Saroj|Saroj]], please can you help with this task?
* Create an Event Registration Page on Nepali Wikipedia, and insert the translated materials in it. Here is a sample of the event registration page: https://meta.wikimedia.org/wiki/User:SSethi_(WMF)/Sandbox/Event:_Vital_Knowledge_Drive_2026#Event:_Vital_Knowledge_Drive_2026
* Identify local Wikipedia articles or lists of articles needing improvement or missing in your Wikipedia. You might find inspiration in the &quot;[[metawiki:List_of_articles_every_Wikipedia_should_have|List of articles every Wikipedia should have]]&quot;. These articles are to be added into the Event page you will create. Our team will help generate links to contribution tools for the selected articles.

'''Timeline and Next Steps'''

Please, help us complete these tasks by '''March 20, 2026'''. We plan to launch the program on March 23, 2026.

We understand this is a big effort and truly appreciate any help you all can provide. Your support can help grow your community and make Nepali Wikipedia stronger.

Please let us know If your community is interested in this project and would help us with the tasks by replying on this thread.

Thank you for your time and support!

[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[User talk:UOzurumba (WMF)|कुरा गर्नुहोस्]]) १५:२४, २६ फेब्रुअरी २०२६ (नेपाली समय)

:Hello, thank you for the initiative. I'm interested and willing to help with translation, homepage setup, event page creation, and identifying priority articles, and I look forward to collaborating on this. [[User:Saroj|Saroj]] ([[User talk:Saroj|कुरा गर्नुहोस्]]) १६:२४, २६ फेब्रुअरी २०२६ (नेपाली समय)
::Thank you so much, @[[प्रयोगकर्ता:Saroj|Saroj]] for helping with this. We really appreciate your volunteering to do this. Please let me know if you need anything from my team, and the right channel for us to coordinate on this work (maybe email). If this thread is convenient for you, that's fine too. 
::I am looking forward to collaborating with you on this project.
::Best regards, [[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[User talk:UOzurumba (WMF)|कुरा गर्नुहोस्]]) २१:५६, ४ मार्च २०२६ (नेपाली समय)

== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}

Dear Wikipedians!

[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge &quot;'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.

The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.

🧩'''How to participate?'''

Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.

🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.

'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''

If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&amp;messages=&amp;language=en&amp;x=D banner] into your own language.

Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! 

[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
&lt;/div&gt;

(This message was sent to [[:आयोजना:सामाजिक पोर्टल]] and is being posted here due to a redirect.)
&lt;!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&amp;oldid=28552112 --&gt;

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०६:४३, २६ अप्रिल २०२६ (नेपाली समय)
&lt;/bdi&gt;

(This message was sent to [[:आयोजना:सामाजिक पोर्टल]] and is being posted here due to a redirect.)
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;

== Inviti: Community language documentation &amp; archiving workshop series ==

Namaste, we invite Nepali Wikimedians interested in documenting local, Indigenous languages of Nepal in audio and video. This workshop series is for those who already record and archive such languages, or want to start. Less experience is okay. The upcoming session is on 18 May and needs registration [[:m:OpenSpeaks/Community_language_documentation_and_archiving_training/1|here]]. We're also looking for [[:m:OpenSpeaks/Community_language_documentation_and_archiving_training/1#Volunteers|volunteers]] to help with coordination and translation. We also invite you to use the [[:m:OpenSpeaks/Archives|archived audio and video materials]] from Nepal, India and Sri Lanka in Nepali Wikipedia articles and Wiktionary entries. [[User:Psubhashish|Psubhashish]] ([[User talk:Psubhashish|कुरा गर्नुहोस्]]) १६:१४, १५ मे २०२६ (नेपाली समय)</text>
      <sha1>f5c6xyhqp7c9dr5m2f5pcn76qe7a29h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355378</id>
      <parentid>1355377</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T10:30:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Psubhashish</username>
        <id>6033</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Inviti: Community language documentation &amp; archiving workshop series */</comment>
      <origin>1355378</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9867" sha1="no7abt48yikd7aiyuv15oimmbuwvvo3" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;position: absolute; top: 3.4em; right: 1.0em; border: 1px solid #a9a9a9; background: #fff;&quot; class=&quot;boilerplate metadata plainlinks&quot;&gt;&lt;small&gt;[[#footer|&amp;nbsp;पुछारमा जानुहोस् (Go to bottom)&amp;nbsp;]]&lt;/small&gt;&lt;/div&gt;
__TOC__ __NEWSECTIONLINK__
{{माथि जाने}}
&lt;/br&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin: 0 auto; float:right; clear:none; background:#fffaea; border:2px solid #bfb1a3; text-align:center;&quot;
! colspan=&quot;5&quot; style=&quot;background:#eee9d9; font-size:140%;&quot; |'''सामाजिक पोर्टलका सन्देशहरू'''
|-
| colspan=&quot;5&quot; |
&lt;center&gt; [[File:Replacement filing cabinet.svg|20px|alt=|link=]] '''सामाजिक पोर्टलका सन्देशहरू''' {{सामाजिक पोर्टल अभिलेखहरू|start={{{start|}}}}}&lt;/center&gt;
|}
{{-}}

== Help Needed – A project to grow content and attract more contributors in Nepali Wikipedia ==

{{int:Hello}} Nepal Wikipedia,

We apologize that this message is not in your language. {{int:Please-translate}}.

The WMF Language and Product Localization team is planning to launch a campaign project to encourage more native speakers to contribute to your Wikipedia. 

'''Our approach'''

We will invite native speakers through Nepali Wikipedia homepage to join a 3-week onboarding program in an [[metawiki:Event_Center/Registration#Event_Registration_Tool|Event registration page]]. This program will:

* Guide them step-by-step through an onboarding material on how to edit and use contribution tools to expand articles.
* Surface vital articles that the community has prioritized for improvement and editing tasks can be worked on to improve those articles.

Through this guided onboarding program we will see if this approach will increase contributions from new editors or less experienced editors in your Wikipedia. You can read more about the project here: https://meta.wikimedia.org/wiki/Research:Engage_native_speakers_to_improve_vital_content_in_small_language_Wikipedias#Hypothesis_WE2.1.5.

'''Tasks you can volunteer to help us with'''

To make this project successful, we need your community’s help with these key tasks:

* Translate the onboarding materials on this page: https://meta.wikimedia.org/wiki/User:SSethi_(WMF)/Sandbox/Event:_Vital_Knowledge_Drive_2026#Overview into Nepali.
* Set up a call-to-action message on your [[मुख्य पृष्ठ|homepage]] using the translations. Admins are needed for this step. Instructions for the setup are on [[metawiki:User:SSethi_(WMF)/Sandbox/Event:_Vital_Knowledge_Drive_2026#For_event_organizers:_adding_vital_knowledge_section_to_wiki_home_page|this page]]. @[[प्रयोगकर्ता:Biplab Anand|Biplab Anand]] and @[[प्रयोगकर्ता:Saroj|Saroj]], please can you help with this task?
* Create an Event Registration Page on Nepali Wikipedia, and insert the translated materials in it. Here is a sample of the event registration page: https://meta.wikimedia.org/wiki/User:SSethi_(WMF)/Sandbox/Event:_Vital_Knowledge_Drive_2026#Event:_Vital_Knowledge_Drive_2026
* Identify local Wikipedia articles or lists of articles needing improvement or missing in your Wikipedia. You might find inspiration in the &quot;[[metawiki:List_of_articles_every_Wikipedia_should_have|List of articles every Wikipedia should have]]&quot;. These articles are to be added into the Event page you will create. Our team will help generate links to contribution tools for the selected articles.

'''Timeline and Next Steps'''

Please, help us complete these tasks by '''March 20, 2026'''. We plan to launch the program on March 23, 2026.

We understand this is a big effort and truly appreciate any help you all can provide. Your support can help grow your community and make Nepali Wikipedia stronger.

Please let us know If your community is interested in this project and would help us with the tasks by replying on this thread.

Thank you for your time and support!

[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[User talk:UOzurumba (WMF)|कुरा गर्नुहोस्]]) १५:२४, २६ फेब्रुअरी २०२६ (नेपाली समय)

:Hello, thank you for the initiative. I'm interested and willing to help with translation, homepage setup, event page creation, and identifying priority articles, and I look forward to collaborating on this. [[User:Saroj|Saroj]] ([[User talk:Saroj|कुरा गर्नुहोस्]]) १६:२४, २६ फेब्रुअरी २०२६ (नेपाली समय)
::Thank you so much, @[[प्रयोगकर्ता:Saroj|Saroj]] for helping with this. We really appreciate your volunteering to do this. Please let me know if you need anything from my team, and the right channel for us to coordinate on this work (maybe email). If this thread is convenient for you, that's fine too. 
::I am looking forward to collaborating with you on this project.
::Best regards, [[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[User talk:UOzurumba (WMF)|कुरा गर्नुहोस्]]) २१:५६, ४ मार्च २०२६ (नेपाली समय)

== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}

Dear Wikipedians!

[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge &quot;'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.

The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.

🧩'''How to participate?'''

Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.

🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.

'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''

If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&amp;messages=&amp;language=en&amp;x=D banner] into your own language.

Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! 

[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
&lt;/div&gt;

(This message was sent to [[:आयोजना:सामाजिक पोर्टल]] and is being posted here due to a redirect.)
&lt;!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&amp;oldid=28552112 --&gt;

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०६:४३, २६ अप्रिल २०२६ (नेपाली समय)
&lt;/bdi&gt;

(This message was sent to [[:आयोजना:सामाजिक पोर्टल]] and is being posted here due to a redirect.)
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;

== Invitie: Community language documentation &amp; archiving workshop series ==
[[File:OpenSpeaks_Training_Workshop%2C_Kochi_-_7_September_2026.svg|thumb|Invite for community language documentation &amp; archiving workshop series]]

Namaste, we invite Nepali Wikimedians interested in documenting local, Indigenous languages of Nepal in audio and video. This workshop series is for those who already record and archive such languages, or want to start. Less experience is okay. The upcoming session is on 18 May and needs registration [[:m:OpenSpeaks/Community_language_documentation_and_archiving_training/1|here]]. We're also looking for [[:m:OpenSpeaks/Community_language_documentation_and_archiving_training/1#Volunteers|volunteers]] to help with coordination and translation. We also invite you to use the [[:m:OpenSpeaks/Archives|archived audio and video materials]] from Nepal, India and Sri Lanka in Nepali Wikipedia articles and Wiktionary entries. [[User:Psubhashish|Psubhashish]] ([[User talk:Psubhashish|कुरा गर्नुहोस्]]) १६:१४, १५ मे २०२६ (नेपाली समय)</text>
      <sha1>no7abt48yikd7aiyuv15oimmbuwvvo3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>दाहाखानी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4026</id>
    <revision>
      <id>1355259</id>
      <parentid>1320676</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:45:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355259</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5324" sha1="ld0uerxvguzbkr6wydoede81czip7f2" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 40 &lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 4803
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.40|84.43|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या ४८०३ रहेको थियो जसमध्ये २३०४ पुरुष र २४९९ महिला रहेका थिए भने यहाँ ९३९ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[इच्छाकामना गाउँपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको ५,६ वडाहरू इच्छाकामना गाउँपालिकाको वडा नम्बर ६ हो भने १-४,७-९ वडाहरू वडा नम्बर ७ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>ld0uerxvguzbkr6wydoede81czip7f2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355316</id>
      <parentid>1355259</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:59:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355316</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5322" sha1="lp7c4y3u5d29n5ykefp6giuhgy4pnic" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 40 &lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 4803
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            = {{coord|27.77|84.55|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या ४८०३ रहेको थियो जसमध्ये २३०४ पुरुष र २४९९ महिला रहेका थिए भने यहाँ ९३९ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[इच्छाकामना गाउँपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको ५,६ वडाहरू इच्छाकामना गाउँपालिकाको वडा नम्बर ६ हो भने १-४,७-९ वडाहरू वडा नम्बर ७ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>lp7c4y3u5d29n5ykefp6giuhgy4pnic</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मीडियाविकि:Sitenotice</title>
    <ns>8</ns>
    <id>4340</id>
    <revision>
      <id>1355368</id>
      <parentid>1351498</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T09:09:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ +प्रशासक अधिकारको लागि निवेदन</comment>
      <origin>1355368</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="480" sha1="mpwqxb8lsttvuosj0ofmf3b8njf5g7n" xml:space="preserve">&lt;div class=&quot;mw-parser-output&quot;&gt;
{{fmbox
| image = [[चित्र:Wikipedia bureaucrat.svg|40px]]
| textstyle = text-align: center;
| text = '''[[विकिपिडिया:प्रशासक अधिकारको लागि निवेदन/Saroj|प्रशासक अधिकारको लागि निवेदन]] हाल छलफलमा रहेको छ। कृपया आफ्नो मत राख्नुहोस्।'''
}}&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>mpwqxb8lsttvuosj0ofmf3b8njf5g7n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>दिव्यनगर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5849</id>
    <revision>
      <id>1355261</id>
      <parentid>1320703</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:45:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355261</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5384" sha1="ctk5wxbu36l2mq9ee3jnl3qg52hxwyr" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 18.63 &lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं २०७८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 10736
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.40|84.43|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}

'''दिव्यनगर''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन|पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार,
[[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्र, [[नारायणी अञ्चल]]को [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित गाउँ विकास समिति थियो। [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] अनुसार यहाँको जनसङ्ख्या १०,७३६ रहेको थियो जसमध्ये ५,०३९ पुरुष र ५,६९७ महिला रहेका थिए भने यहाँ २,७०४ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref name=&quot;वडा रिपोर्ट&quot;&gt;{{cite news|title=नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०७८ (वडा रिपोर्ट)|url=https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fcensusnepal.cbs.gov.np%2Fresults%2Ffiles%2Fward%2FP3%2FWRD_Indv01-HouseholdAndPopulation.xlsx&amp;wdOrigin=BROWSELINK|accessdate=१२ असार २०८१|agency=नेपाल सरकार|publisher=[[राष्ट्रिय योजना आयोग (नेपाल)|राष्ट्रिय योजना आयोग]]|date=|ref=केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा पर्दछ।

यो भरतपुर महानगरपालिकाको वडा नम्बर २६ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>ctk5wxbu36l2mq9ee3jnl3qg52hxwyr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355314</id>
      <parentid>1355261</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:59:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355314</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5382" sha1="tr68lt7jytx0esqw3p79ic0whq7pivi" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 18.63 &lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं २०७८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 10736
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            = {{coord|27.61|84.26|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}

'''दिव्यनगर''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन|पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार,
[[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्र, [[नारायणी अञ्चल]]को [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित गाउँ विकास समिति थियो। [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] अनुसार यहाँको जनसङ्ख्या १०,७३६ रहेको थियो जसमध्ये ५,०३९ पुरुष र ५,६९७ महिला रहेका थिए भने यहाँ २,७०४ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref name=&quot;वडा रिपोर्ट&quot;&gt;{{cite news|title=नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०७८ (वडा रिपोर्ट)|url=https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fcensusnepal.cbs.gov.np%2Fresults%2Ffiles%2Fward%2FP3%2FWRD_Indv01-HouseholdAndPopulation.xlsx&amp;wdOrigin=BROWSELINK|accessdate=१२ असार २०८१|agency=नेपाल सरकार|publisher=[[राष्ट्रिय योजना आयोग (नेपाल)|राष्ट्रिय योजना आयोग]]|date=|ref=केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा पर्दछ।

यो भरतपुर महानगरपालिकाको वडा नम्बर २६ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>tr68lt7jytx0esqw3p79ic0whq7pivi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मातृकाप्रसाद कोइराला</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6413</id>
    <revision>
      <id>1355364</id>
      <parentid>1270876</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T09:06:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* प्रधानमन्त्री कार्यकाल */</comment>
      <origin>1355364</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19470" sha1="dq4h8qtj9pel1u1gqoybrbpo099adoy" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
|name         = मातृका प्रसाद कोइराला
|image        = Matrika Prasad Koirala2.jpg
|office = [[संयुक्त राज्य अमेरिकाको लागि नेपाली राजदुत|अमेरिकाका लागि नेपाली राजदूत]]
|term_start =सन् १९६१
|term_end = १९६४
|predecessor = [[ऋषिकेश शाह]]
|successor = [[पद्म बहादुर खत्री]]

|office1 = [[नेपालका प्रधानमन्त्रीहरूको सूची|१८औँ प्रधानमन्त्री (नेपाल)]]
|monarch1 = [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]
|term_start1 = २०१० असार २&lt;ref&gt;[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=437 २०१० असार ४ को राजपत्र]&lt;/ref&gt;  
|term_end1 = २०११ फागुन १९ &lt;ref&gt;[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=2522 २०११ फागुन १९ मा श्री ५ युवाराजधिराज वीरविक्रम शाह देवबाट बक्सेको शाही घोसणा]&lt;/ref&gt;  १९५२
|predecessor1 = [[मोहन शमशेर जङ्गबहादुर राणा|मोहन शमशेर ज.ब.रा.]]
|successor1 = [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]को शासन 
|monarch2 = [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|त्रिभुवन]], [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|महेन्द्र]]
|term_start2 = १५ जून १९५३ 
|term_end2 = १४ अप्रिल १९५५
|predecessor2 = [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]को शासन 
|successor2 = [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]को शासन
|office3 = [[नेपाली काँग्रेसका अध्यक्षहरू|नेपाली काँग्रेसका प्रथम अध्यक्ष]]
|term_start3 = १२ अप्रिल १९५०	
|term_end3 = २६ मे  १९५२
|successor3=[[विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला]]
|birth_date   = {{birth date|1912|1|1|df=y}}
|birth_place = बनारस, [[बेलायती शासन]]
|death_date   = {{death date and age|1997|9|11|1912|1|1|df=y}}
|death_place  = [[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]], [[नेपाल]]
|parents      = [[कृष्णप्रसाद कोइराला|कृष्ण प्रसाद कोइराला]]&lt;br/&gt;मोहन कुमारी कोइराला
|relatives    = [[कोइराला परिवार]] हेर्नुहोस्
}}

'''मातृकाप्रसाद कोइराला''' प्रजातान्त्रिक [[नेपाल]]का प्रथम नागरिक प्रधानमन्त्री तथा राणाशाही शासनविरुद्ध भएको विक्रम सम्वत २००७ सालको जनक्रान्तिका अथक योद्धा मातृकाप्रसाद कोइरालाको जन्म वि. सं. १९६८ साल पुस १७ गते विराटनगरमा भएको थियो। उनी समाजसेवी [[कृष्णप्रसाद कोइराला]]का जेठा छोरा हुन्। कृष्णप्रसाद कोइरालाले दुई श्रीमती मध्ये जेठी श्रीमती मोहनकुमारी कोइरालाबाट मातृकाप्रसाद [[कोइराला]] एक छोरा मात्र जन्म भयो। कान्छी श्रीमती दिव्या कोइरालाबाट भने चार छोराहरू - पूर्वप्रधान मन्त्रीद्वय [[विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला|विश्वेश्वर प्रसाद कोइराला]] र [[गिरिजाप्रसाद कोइराला|गिरिजा प्रसाद कोइराला]] एवं अन्य दुई छोराहरू - केशवप्रसाद कोइराला (उनी दिवंगत भएको र उनकी श्रीमती नोना कोइरालाको वि. सं. २०६३ मा निधन भयो।) र [[तारिणीप्रसाद कोइराला]] जन्मिएका थिए।

==राजनीतिक जीवन==
मातृकाप्रसाद कोइरालाको राजनीतिक जीवन [[भारत]]को स्वतन्त्रता सङ्ग्रामबाट सुरू भएको हो। भारतीय नेताहरू डा. राजेन्द्रप्रसाद, डा. मनोहर लोहिया र लालबहादुर शास्त्रीसँग सँगै सहभागी भएका कोइरालालाई गिरफ्तार गरी वि. सं. १९८७ सालमा [[भारत]]को [[बिहार]]स्थित मोतीहारी जेलमा राखिएको थियो। गान्धीवादी दर्शनबाट प्रभावित कोइरालाले उच्च शिक्षामा भारतबाट स्नातकसम्म अध्ययन गरेका थिए भने भारतबाटै विद्यालंकार समेत ग्रहण गरेका थिए। त्यसपछि सन् १९३० तिर मातृकाप्रसाद कोइराला नेपाल आए। सुरूमा उनले सरकारी जागिर खाए। वि. सं. २००४ सालमा भएको [[विराटनगर जुट मिल]]को श्रमिक आन्दोलनमा नेतृत्व तहको भूमिका निर्वाह गरे। यो नै उनले नेपालमा गरेका राजनीतिमा सक्रिय भूमिकाको पहिलो कदम थियो। वि. सं. २००३ सालमा उनी [[नेपाली राष्ट्रिय कांग्रेस]]को संस्थापक अध्यक्ष बने। २००६ सालमा [[नेपाली कांग्रेस]]को संस्थापक सदस्य र पहिलो निर्वाचित सभापति बने।
==प्रधानमन्त्री कार्यकाल ==
{{मुख्य|पहिलो मातृकाप्रसाद कोइराला मन्त्रिपरिषद्}}
उनी वि. सं. २००७ सालको क्रान्तिपछि गठित पहिलो नागरिक सरकारको प्रधानमन्त्री (२००८ सालमा) भए। वि. सं. २००८ सालमा [[मोहन शमशेर जङ्गबहादुर राणा|मोहनशमशेर]]को राजीनामासँगै भारतीय प्रधानमन्त्री [[जवाहरलाल नेहरू|जवाहरलाल नेहरू]]को सल्लाहमा राजा त्रिभुवनले २००७ सालको क्रान्तिको सरगमबाट भर्खरै बाहिर आएको ठुलो दल कांग्रेसका तत्कालीन सभापति मातृकाप्रसाद कोइरालालाई प्रधानमन्त्रीमा नियुक्त गरे। मातृकाप्रसाद कोइराला प्रधानमन्त्री भएपछि नेपाली कांग्रेसमा घरझगडा सुरु भयो। [[नेपाली कांग्रेस]]भित्र प्रधानमन्त्री ठुलो कि पार्टी सभापति ठुलो भन्ने बहसले निकै व्यापकता पायो। कांग्रेसको कलह घरझगडा अन्तत: पार्टी फुटमा नै पुग्यो।&lt;ref&gt;[[मातृकालाई नेहरूको पत्रhttp://bit.ly/2FD5ZJg|मातृकालाई नेहरूको पत्र]]

[[मातृकालाई नेहरूको पत्रhttp://bit.ly/2FD5ZJg|http://bit.ly/2FD5ZJg]]&lt;/ref&gt; 
===विवादित कार्यहरू===
* भारतीय सैनिक मिसनको आगमन एक वर्षका लागि भएको थियो। तर उसको बसाइ लामो समयसम्म रहने छाँटकाँट देखियो। उसले [[नेपाली सेना]]को पुनर्गठन गर्‍यो र २५ हजारबाट घटाएर ६ हजारमा सीमित गरिदियो।
* नेपाली जनशक्तिले यहाँको प्रशासन चलाउन सक्तैन भनेर सरकारको गृह, सामान्य प्रशासन, अर्थ, रक्षा, परराष्ट्रलगायत विभागहरूमा भारतीय प्रशासकहरूलाई सल्लाहकार बनाएर राखियो। भारतीय प्रशासनविज्ञ मि.बुचको नेतृत्वको कमिसनले बुझाएको रिपोर्टका आधाररमा प्रहरी र निजामती सेवाका वरिष्ठ अधिकृत लगायतका तीन सयभन्दा धेरै जनशक्ति प्रधानमन्त्री मातृकाप्रसादले भारतीय प्रधानमन्त्रीलाई अनुरोध गरेर यहाँ जिम्मेवारीमा राखेका थिए।
* त्यतिखेरको राजनीतिक वातावरणलाई हेर्दा यहाँको राज्य सञ्चालनमा भारतीयहरूकै हालीमुहाली थियो। मन्त्रिमण्डलको बैठकको कार्यसूची बनाएर बैठक बसाल्ने, निर्णय गराउने कार्य भारतीय सल्लाहकार [[गोविन्द नारायण]] र हिन्द राजदूतले गर्थे। यस्तो लाग्थ्यो, यो कुनै भारतीय राज्यकै अङ्ग हो। कतिसम्म भन्नु त्यतिखेरको प्रधान न्यायालयको प्रधानन्यायाधीश र एटर्नी जनरल भारतीय थिए। मातृकाप्रसाद र उनका मन्त्रीहरू बेलाबखत आफ्नो आन्तरिक विषयमा पनि परामर्श र मार्गदर्शनका लागि दिल्ली गइरहन्थे। त्यतिखेर एउटा ठट्टा निकै प्रचलित थियो- पं. नेहरूलाई रुघा लाग्यो भने यहाँ प्रधानमन्त्री मातृकालाई हाच्छ्यूँ आउँछ।
* २००९ सालमा भारतीय सैनिकको सञ्चार सेटसहितको चेकपोस्ट नेपालको उत्तरी सिमानामा पश्चिम दार्चुलादेखि पूर्वमा तप्लेजुङसम्म १८ ठाउँमा स्थापना गरिएको थियो। संक्षेपमा भन्नुपर्दा नेपालको स्वतन्त्र अस्तित्व जोगाउने ठुलो चुनौती उपस्थित थियो।
===राजीनामा ===
मातृकाप्रसाद र विश्वेश्वरप्रसादबीचको द्वन्द्वका कारण नेपाली कांग्रेसको यो सरकार एक वर्ष पनि टिकेन। २६ साउन २००९ मा मातृकाले प्रधानमन्त्रीबाट राजीनामा दिए। राजा त्रिभुवनले [[केशर शमशेर राणा]]सहितको ६ सदस्यीय परामर्शदाताबाट ११ महिना जति शासन सत्ता चलाए।

==दोश्रो प्रधानमन्त्री कार्यकाल ==
मातृकाप्रसादले नेपाली कांग्रेस परित्याग गरि नेपाल प्रजा पार्टी गठन गरे। २ असार २०१० मा फेरि मातृकाप्रसादकै प्रधानमन्त्रीत्वमा ५ सदस्यीय मन्त्रिमण्डल गठन भयो।&lt;ref&gt;[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=437 शाही घोषणा]&lt;/ref&gt; त्यो सरकार राष्ट्रिय प्रजा पार्टीको थियो। १९ फागुन २०११ मा युवराजाधिराजको हैसियतमा तत्कालीन प्रमुख राज-प्रतिनिधि महेन्द्रले मातृकाप्रसादको सरकार विघटन गरे।&lt;ref&gt;[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=2522 महेन्द्र बिरबिक्रम शाहदेवबाट बक्सेको शाहि घोषणा]&lt;/ref&gt;

==प्रधानमन्त्री पछिको जीवन==
वि. सं. २०१७ सालको राजनीतिक घटनाक्रममा उनले एक महिनासम्म जेल जीवन बिताउनुपर्‍यो।

== कुटनीति ==
[[चित्र:JFKWHP-KN-C18540.jpg|thumb|राष्ट्रपति [[जोन एफ. केनेडी|जोन एफ केनेडी]] र अमेरिकाका लागि शाही नेपाली राजदूत मातृकाप्रसाद कोइराला]]
वि. सं. २०१८ सालमा [[संयुक्त राज्य अमेरिकाको लागि नेपाली राजदुत|अमेरिकाका लागि शाही नेपाली राजदूत]] हुनुका साथै [[संयुक्त राष्ट्र|संयुक्त राष्ट्रसङ्घ]]का लागि स्थायी प्रतिनिधिमा नियुक्त भए। उनी वि. सं. २०३० सालमा राष्ट्रिय विकास परिषद् मा मनोनित भए। वि. सं. २०३१ सालमा विश्व शान्ति सम्मेलनको नेतृत्व गरेका थिए।

वि. सं. २०३४ सालमा [[राष्ट्रिय पञ्चायत]] सदस्यमा मनोनित भए पनि वि. सं. २०३५ सालमा राजीनामा दिए। २०३६ सालमा [[मोरङ जिल्ला]]बाट [[राष्ट्रिय पञ्चायत]] सदस्यमा पुनः निर्वाचित भए।

वि. सं. २०४६ सालमा प्रजातन्त्र पुनर्स्थापना पश्चात् वि. सं. २०४९ सालमा कोइरालाले प्रजातान्त्रिक पार्टीको अधिवेशन आह्वान गरे। उक्त अधिवेशनपछि प्रजातान्त्रिक पार्टी राष्ट्रिय जनता परिषद् बन्यो। उनी मरणोपरान्त सो पार्टीको अध्यक्ष रहे।

==प्रकाशनहरू==
मानार्थ ब्रीगेडियन जनरल (महारथी)को उपाधि प्राप्त कोइराला २००८ सालमा 'गोर्खाली' र 'जन्मभूमि' पत्रिकाको सम्पादक भए। उहाँका 'मेरो असम यात्रा', 'कोशीको कथा', 'मातृकाका कथा', 'पीपाको हबल्दार' जस्ता कृतिहरूलगायत विभिन्न पत्रिपत्रिकामा लेखरचनाहरू प्रकाशित छन्। उनी केही वर्षदेखि आफ्नो जीवनी लेखिरहेका थिए।

==मृत्यु==
उनको निधन वि. सं. २०५४ साल भदौ २६ गते काठमाडौँमा भयो।

== यो पनि हेर्नुहोस ==

* [[कोइराला परिवार]]

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}

==बाह्य कडीहरू==

{{नेपालका प्रधानमन्त्रीहरू}}

[[श्रेणी:नेपालका अर्थ मन्त्रीहरू]]
[[श्रेणी:नेपालका परराष्ट्र मन्त्रीहरू]]
[[श्रेणी:अमेरिकाको लागि नेपाली राजदुत]]
[[श्रेणी:कोइराला परिवार]]
[[श्रेणी:विराटनगरका मानिसहरू]]
[[श्रेणी:खस जाति]]</text>
      <sha1>dq4h8qtj9pel1u1gqoybrbpo099adoy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355366</id>
      <parentid>1355364</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T09:06:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* दोश्रो प्रधानमन्त्री कार्यकाल */</comment>
      <origin>1355366</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19608" sha1="dbhwe8xdm0jpsoldqp0kyo04662chy8" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
|name         = मातृका प्रसाद कोइराला
|image        = Matrika Prasad Koirala2.jpg
|office = [[संयुक्त राज्य अमेरिकाको लागि नेपाली राजदुत|अमेरिकाका लागि नेपाली राजदूत]]
|term_start =सन् १९६१
|term_end = १९६४
|predecessor = [[ऋषिकेश शाह]]
|successor = [[पद्म बहादुर खत्री]]

|office1 = [[नेपालका प्रधानमन्त्रीहरूको सूची|१८औँ प्रधानमन्त्री (नेपाल)]]
|monarch1 = [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]
|term_start1 = २०१० असार २&lt;ref&gt;[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=437 २०१० असार ४ को राजपत्र]&lt;/ref&gt;  
|term_end1 = २०११ फागुन १९ &lt;ref&gt;[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=2522 २०११ फागुन १९ मा श्री ५ युवाराजधिराज वीरविक्रम शाह देवबाट बक्सेको शाही घोसणा]&lt;/ref&gt;  १९५२
|predecessor1 = [[मोहन शमशेर जङ्गबहादुर राणा|मोहन शमशेर ज.ब.रा.]]
|successor1 = [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]को शासन 
|monarch2 = [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|त्रिभुवन]], [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|महेन्द्र]]
|term_start2 = १५ जून १९५३ 
|term_end2 = १४ अप्रिल १९५५
|predecessor2 = [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]को शासन 
|successor2 = [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]को शासन
|office3 = [[नेपाली काँग्रेसका अध्यक्षहरू|नेपाली काँग्रेसका प्रथम अध्यक्ष]]
|term_start3 = १२ अप्रिल १९५०	
|term_end3 = २६ मे  १९५२
|successor3=[[विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला]]
|birth_date   = {{birth date|1912|1|1|df=y}}
|birth_place = बनारस, [[बेलायती शासन]]
|death_date   = {{death date and age|1997|9|11|1912|1|1|df=y}}
|death_place  = [[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]], [[नेपाल]]
|parents      = [[कृष्णप्रसाद कोइराला|कृष्ण प्रसाद कोइराला]]&lt;br/&gt;मोहन कुमारी कोइराला
|relatives    = [[कोइराला परिवार]] हेर्नुहोस्
}}

'''मातृकाप्रसाद कोइराला''' प्रजातान्त्रिक [[नेपाल]]का प्रथम नागरिक प्रधानमन्त्री तथा राणाशाही शासनविरुद्ध भएको विक्रम सम्वत २००७ सालको जनक्रान्तिका अथक योद्धा मातृकाप्रसाद कोइरालाको जन्म वि. सं. १९६८ साल पुस १७ गते विराटनगरमा भएको थियो। उनी समाजसेवी [[कृष्णप्रसाद कोइराला]]का जेठा छोरा हुन्। कृष्णप्रसाद कोइरालाले दुई श्रीमती मध्ये जेठी श्रीमती मोहनकुमारी कोइरालाबाट मातृकाप्रसाद [[कोइराला]] एक छोरा मात्र जन्म भयो। कान्छी श्रीमती दिव्या कोइरालाबाट भने चार छोराहरू - पूर्वप्रधान मन्त्रीद्वय [[विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला|विश्वेश्वर प्रसाद कोइराला]] र [[गिरिजाप्रसाद कोइराला|गिरिजा प्रसाद कोइराला]] एवं अन्य दुई छोराहरू - केशवप्रसाद कोइराला (उनी दिवंगत भएको र उनकी श्रीमती नोना कोइरालाको वि. सं. २०६३ मा निधन भयो।) र [[तारिणीप्रसाद कोइराला]] जन्मिएका थिए।

==राजनीतिक जीवन==
मातृकाप्रसाद कोइरालाको राजनीतिक जीवन [[भारत]]को स्वतन्त्रता सङ्ग्रामबाट सुरू भएको हो। भारतीय नेताहरू डा. राजेन्द्रप्रसाद, डा. मनोहर लोहिया र लालबहादुर शास्त्रीसँग सँगै सहभागी भएका कोइरालालाई गिरफ्तार गरी वि. सं. १९८७ सालमा [[भारत]]को [[बिहार]]स्थित मोतीहारी जेलमा राखिएको थियो। गान्धीवादी दर्शनबाट प्रभावित कोइरालाले उच्च शिक्षामा भारतबाट स्नातकसम्म अध्ययन गरेका थिए भने भारतबाटै विद्यालंकार समेत ग्रहण गरेका थिए। त्यसपछि सन् १९३० तिर मातृकाप्रसाद कोइराला नेपाल आए। सुरूमा उनले सरकारी जागिर खाए। वि. सं. २००४ सालमा भएको [[विराटनगर जुट मिल]]को श्रमिक आन्दोलनमा नेतृत्व तहको भूमिका निर्वाह गरे। यो नै उनले नेपालमा गरेका राजनीतिमा सक्रिय भूमिकाको पहिलो कदम थियो। वि. सं. २००३ सालमा उनी [[नेपाली राष्ट्रिय कांग्रेस]]को संस्थापक अध्यक्ष बने। २००६ सालमा [[नेपाली कांग्रेस]]को संस्थापक सदस्य र पहिलो निर्वाचित सभापति बने।
==प्रधानमन्त्री कार्यकाल ==
{{मुख्य|पहिलो मातृकाप्रसाद कोइराला मन्त्रिपरिषद्}}
उनी वि. सं. २००७ सालको क्रान्तिपछि गठित पहिलो नागरिक सरकारको प्रधानमन्त्री (२००८ सालमा) भए। वि. सं. २००८ सालमा [[मोहन शमशेर जङ्गबहादुर राणा|मोहनशमशेर]]को राजीनामासँगै भारतीय प्रधानमन्त्री [[जवाहरलाल नेहरू|जवाहरलाल नेहरू]]को सल्लाहमा राजा त्रिभुवनले २००७ सालको क्रान्तिको सरगमबाट भर्खरै बाहिर आएको ठुलो दल कांग्रेसका तत्कालीन सभापति मातृकाप्रसाद कोइरालालाई प्रधानमन्त्रीमा नियुक्त गरे। मातृकाप्रसाद कोइराला प्रधानमन्त्री भएपछि नेपाली कांग्रेसमा घरझगडा सुरु भयो। [[नेपाली कांग्रेस]]भित्र प्रधानमन्त्री ठुलो कि पार्टी सभापति ठुलो भन्ने बहसले निकै व्यापकता पायो। कांग्रेसको कलह घरझगडा अन्तत: पार्टी फुटमा नै पुग्यो।&lt;ref&gt;[[मातृकालाई नेहरूको पत्रhttp://bit.ly/2FD5ZJg|मातृकालाई नेहरूको पत्र]]

[[मातृकालाई नेहरूको पत्रhttp://bit.ly/2FD5ZJg|http://bit.ly/2FD5ZJg]]&lt;/ref&gt; 
===विवादित कार्यहरू===
* भारतीय सैनिक मिसनको आगमन एक वर्षका लागि भएको थियो। तर उसको बसाइ लामो समयसम्म रहने छाँटकाँट देखियो। उसले [[नेपाली सेना]]को पुनर्गठन गर्‍यो र २५ हजारबाट घटाएर ६ हजारमा सीमित गरिदियो।
* नेपाली जनशक्तिले यहाँको प्रशासन चलाउन सक्तैन भनेर सरकारको गृह, सामान्य प्रशासन, अर्थ, रक्षा, परराष्ट्रलगायत विभागहरूमा भारतीय प्रशासकहरूलाई सल्लाहकार बनाएर राखियो। भारतीय प्रशासनविज्ञ मि.बुचको नेतृत्वको कमिसनले बुझाएको रिपोर्टका आधाररमा प्रहरी र निजामती सेवाका वरिष्ठ अधिकृत लगायतका तीन सयभन्दा धेरै जनशक्ति प्रधानमन्त्री मातृकाप्रसादले भारतीय प्रधानमन्त्रीलाई अनुरोध गरेर यहाँ जिम्मेवारीमा राखेका थिए।
* त्यतिखेरको राजनीतिक वातावरणलाई हेर्दा यहाँको राज्य सञ्चालनमा भारतीयहरूकै हालीमुहाली थियो। मन्त्रिमण्डलको बैठकको कार्यसूची बनाएर बैठक बसाल्ने, निर्णय गराउने कार्य भारतीय सल्लाहकार [[गोविन्द नारायण]] र हिन्द राजदूतले गर्थे। यस्तो लाग्थ्यो, यो कुनै भारतीय राज्यकै अङ्ग हो। कतिसम्म भन्नु त्यतिखेरको प्रधान न्यायालयको प्रधानन्यायाधीश र एटर्नी जनरल भारतीय थिए। मातृकाप्रसाद र उनका मन्त्रीहरू बेलाबखत आफ्नो आन्तरिक विषयमा पनि परामर्श र मार्गदर्शनका लागि दिल्ली गइरहन्थे। त्यतिखेर एउटा ठट्टा निकै प्रचलित थियो- पं. नेहरूलाई रुघा लाग्यो भने यहाँ प्रधानमन्त्री मातृकालाई हाच्छ्यूँ आउँछ।
* २००९ सालमा भारतीय सैनिकको सञ्चार सेटसहितको चेकपोस्ट नेपालको उत्तरी सिमानामा पश्चिम दार्चुलादेखि पूर्वमा तप्लेजुङसम्म १८ ठाउँमा स्थापना गरिएको थियो। संक्षेपमा भन्नुपर्दा नेपालको स्वतन्त्र अस्तित्व जोगाउने ठुलो चुनौती उपस्थित थियो।
===राजीनामा ===
मातृकाप्रसाद र विश्वेश्वरप्रसादबीचको द्वन्द्वका कारण नेपाली कांग्रेसको यो सरकार एक वर्ष पनि टिकेन। २६ साउन २००९ मा मातृकाले प्रधानमन्त्रीबाट राजीनामा दिए। राजा त्रिभुवनले [[केशर शमशेर राणा]]सहितको ६ सदस्यीय परामर्शदाताबाट ११ महिना जति शासन सत्ता चलाए।

==दोश्रो प्रधानमन्त्री कार्यकाल ==
{{मुख्य|दोस्रो मातृकाप्रसाद कोइराला मन्त्रिपरिषद्}}
मातृकाप्रसादले नेपाली कांग्रेस परित्याग गरि नेपाल प्रजा पार्टी गठन गरे। २ असार २०१० मा फेरि मातृकाप्रसादकै प्रधानमन्त्रीत्वमा ५ सदस्यीय मन्त्रिमण्डल गठन भयो।&lt;ref&gt;[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=437 शाही घोषणा]&lt;/ref&gt; त्यो सरकार राष्ट्रिय प्रजा पार्टीको थियो। १९ फागुन २०११ मा युवराजाधिराजको हैसियतमा तत्कालीन प्रमुख राज-प्रतिनिधि महेन्द्रले मातृकाप्रसादको सरकार विघटन गरे।&lt;ref&gt;[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=2522 महेन्द्र बिरबिक्रम शाहदेवबाट बक्सेको शाहि घोषणा]&lt;/ref&gt;

==प्रधानमन्त्री पछिको जीवन==
वि. सं. २०१७ सालको राजनीतिक घटनाक्रममा उनले एक महिनासम्म जेल जीवन बिताउनुपर्‍यो।

== कुटनीति ==
[[चित्र:JFKWHP-KN-C18540.jpg|thumb|राष्ट्रपति [[जोन एफ. केनेडी|जोन एफ केनेडी]] र अमेरिकाका लागि शाही नेपाली राजदूत मातृकाप्रसाद कोइराला]]
वि. सं. २०१८ सालमा [[संयुक्त राज्य अमेरिकाको लागि नेपाली राजदुत|अमेरिकाका लागि शाही नेपाली राजदूत]] हुनुका साथै [[संयुक्त राष्ट्र|संयुक्त राष्ट्रसङ्घ]]का लागि स्थायी प्रतिनिधिमा नियुक्त भए। उनी वि. सं. २०३० सालमा राष्ट्रिय विकास परिषद् मा मनोनित भए। वि. सं. २०३१ सालमा विश्व शान्ति सम्मेलनको नेतृत्व गरेका थिए।

वि. सं. २०३४ सालमा [[राष्ट्रिय पञ्चायत]] सदस्यमा मनोनित भए पनि वि. सं. २०३५ सालमा राजीनामा दिए। २०३६ सालमा [[मोरङ जिल्ला]]बाट [[राष्ट्रिय पञ्चायत]] सदस्यमा पुनः निर्वाचित भए।

वि. सं. २०४६ सालमा प्रजातन्त्र पुनर्स्थापना पश्चात् वि. सं. २०४९ सालमा कोइरालाले प्रजातान्त्रिक पार्टीको अधिवेशन आह्वान गरे। उक्त अधिवेशनपछि प्रजातान्त्रिक पार्टी राष्ट्रिय जनता परिषद् बन्यो। उनी मरणोपरान्त सो पार्टीको अध्यक्ष रहे।

==प्रकाशनहरू==
मानार्थ ब्रीगेडियन जनरल (महारथी)को उपाधि प्राप्त कोइराला २००८ सालमा 'गोर्खाली' र 'जन्मभूमि' पत्रिकाको सम्पादक भए। उहाँका 'मेरो असम यात्रा', 'कोशीको कथा', 'मातृकाका कथा', 'पीपाको हबल्दार' जस्ता कृतिहरूलगायत विभिन्न पत्रिपत्रिकामा लेखरचनाहरू प्रकाशित छन्। उनी केही वर्षदेखि आफ्नो जीवनी लेखिरहेका थिए।

==मृत्यु==
उनको निधन वि. सं. २०५४ साल भदौ २६ गते काठमाडौँमा भयो।

== यो पनि हेर्नुहोस ==

* [[कोइराला परिवार]]

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}

==बाह्य कडीहरू==

{{नेपालका प्रधानमन्त्रीहरू}}

[[श्रेणी:नेपालका अर्थ मन्त्रीहरू]]
[[श्रेणी:नेपालका परराष्ट्र मन्त्रीहरू]]
[[श्रेणी:अमेरिकाको लागि नेपाली राजदुत]]
[[श्रेणी:कोइराला परिवार]]
[[श्रेणी:विराटनगरका मानिसहरू]]
[[श्रेणी:खस जाति]]</text>
      <sha1>dbhwe8xdm0jpsoldqp0kyo04662chy8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355370</id>
      <parentid>1355366</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T09:27:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <origin>1355370</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19730" sha1="ej1cz270zo5ptl68s7nl0yjlh7s8bs9" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
|name         = मातृका प्रसाद कोइराला
|image        = Matrika Prasad Koirala2.jpg
|office = [[संयुक्त राज्य अमेरिकाको लागि नेपाली राजदुत|अमेरिकाका लागि नेपाली राजदूत]]
|term_start =सन् १९६१
|term_end = १९६४
|predecessor = [[ऋषिकेश शाह]]
|successor = [[पद्म बहादुर खत्री]]

|office1 = [[नेपालका प्रधानमन्त्रीहरूको सूची|१८औँ प्रधानमन्त्री (नेपाल)]]
|monarch1 = [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]
|term_start1 = २०१० असार २&lt;ref&gt;[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=437 २०१० असार ४ को राजपत्र]&lt;/ref&gt;  
|term_end1 = २०११ फागुन १९ &lt;ref&gt;[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=2522 २०११ फागुन १९ मा श्री ५ युवाराजधिराज वीरविक्रम शाह देवबाट बक्सेको शाही घोसणा]&lt;/ref&gt;  १९५२
|predecessor1 = [[मोहन शमशेर जङ्गबहादुर राणा|मोहन शमशेर ज.ब.रा.]]
|successor1 = [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]को शासन 
|monarch2 = [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|त्रिभुवन]], [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|महेन्द्र]]
|term_start2 = १५ जून १९५३ 
|term_end2 = १४ अप्रिल १९५५
|predecessor2 = [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]को शासन 
|successor2 = [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]को शासन
|office3 = [[नेपाली काँग्रेसका अध्यक्षहरू|नेपाली काँग्रेसका प्रथम अध्यक्ष]]
|term_start3 = १२ अप्रिल १९५०	
|term_end3 = २६ मे  १९५२
|successor3=[[विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला]]
|party =नेपाली कांग्रेस&lt;br&gt;[[राष्ट्रिय प्रजा पार्टी]]
|birth_date   = {{birth date|1912|1|1|df=y}}
|birth_place = बनारस, [[बेलायती शासन]]
|death_date   = {{death date and age|1997|9|11|1912|1|1|df=y}}
|death_place  = [[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]], [[नेपाल]]
|parents      = [[कृष्णप्रसाद कोइराला|कृष्ण प्रसाद कोइराला]]&lt;br/&gt;मोहन कुमारी कोइराला
|relatives    = [[कोइराला परिवार]] हेर्नुहोस्
}}

'''मातृकाप्रसाद कोइराला''' प्रजातान्त्रिक [[नेपाल]]का प्रथम नागरिक प्रधानमन्त्री तथा राणाशाही शासनविरुद्ध भएको विक्रम सम्वत २००७ सालको जनक्रान्तिका अथक योद्धा मातृकाप्रसाद कोइरालाको जन्म वि. सं. १९६८ साल पुस १७ गते विराटनगरमा भएको थियो। उनी समाजसेवी [[कृष्णप्रसाद कोइराला]]का जेठा छोरा हुन्। कृष्णप्रसाद कोइरालाले दुई श्रीमती मध्ये जेठी श्रीमती मोहनकुमारी कोइरालाबाट मातृकाप्रसाद [[कोइराला]] एक छोरा मात्र जन्म भयो। कान्छी श्रीमती दिव्या कोइरालाबाट भने चार छोराहरू - पूर्वप्रधान मन्त्रीद्वय [[विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला|विश्वेश्वर प्रसाद कोइराला]] र [[गिरिजाप्रसाद कोइराला|गिरिजा प्रसाद कोइराला]] एवं अन्य दुई छोराहरू - केशवप्रसाद कोइराला (उनी दिवंगत भएको र उनकी श्रीमती नोना कोइरालाको वि. सं. २०६३ मा निधन भयो।) र [[तारिणीप्रसाद कोइराला]] जन्मिएका थिए।

==राजनीतिक जीवन==
मातृकाप्रसाद कोइरालाको राजनीतिक जीवन [[भारत]]को स्वतन्त्रता सङ्ग्रामबाट सुरू भएको हो। भारतीय नेताहरू डा. राजेन्द्रप्रसाद, डा. मनोहर लोहिया र लालबहादुर शास्त्रीसँग सँगै सहभागी भएका कोइरालालाई गिरफ्तार गरी वि. सं. १९८७ सालमा [[भारत]]को [[बिहार]]स्थित मोतीहारी जेलमा राखिएको थियो। गान्धीवादी दर्शनबाट प्रभावित कोइरालाले उच्च शिक्षामा भारतबाट स्नातकसम्म अध्ययन गरेका थिए भने भारतबाटै विद्यालंकार समेत ग्रहण गरेका थिए। त्यसपछि सन् १९३० तिर मातृकाप्रसाद कोइराला नेपाल आए। सुरूमा उनले सरकारी जागिर खाए। वि. सं. २००४ सालमा भएको [[विराटनगर जुट मिल]]को श्रमिक आन्दोलनमा नेतृत्व तहको भूमिका निर्वाह गरे। यो नै उनले नेपालमा गरेका राजनीतिमा सक्रिय भूमिकाको पहिलो कदम थियो। वि. सं. २००३ सालमा उनी [[नेपाली राष्ट्रिय कांग्रेस]]को संस्थापक अध्यक्ष बने। २००६ सालमा [[नेपाली कांग्रेस]]को संस्थापक सदस्य र पहिलो निर्वाचित सभापति बने।
==प्रधानमन्त्री कार्यकाल ==
{{मुख्य|पहिलो मातृकाप्रसाद कोइराला मन्त्रिपरिषद्}}
उनी वि. सं. २००७ सालको क्रान्तिपछि गठित पहिलो नागरिक सरकारको प्रधानमन्त्री (२००८ सालमा) भए। वि. सं. २००८ सालमा [[मोहन शमशेर जङ्गबहादुर राणा|मोहनशमशेर]]को राजीनामासँगै भारतीय प्रधानमन्त्री [[जवाहरलाल नेहरू|जवाहरलाल नेहरू]]को सल्लाहमा राजा त्रिभुवनले २००७ सालको क्रान्तिको सरगमबाट भर्खरै बाहिर आएको ठुलो दल कांग्रेसका तत्कालीन सभापति मातृकाप्रसाद कोइरालालाई प्रधानमन्त्रीमा नियुक्त गरे। मातृकाप्रसाद कोइराला प्रधानमन्त्री भएपछि नेपाली कांग्रेसमा घरझगडा सुरु भयो। [[नेपाली कांग्रेस]]भित्र प्रधानमन्त्री ठुलो कि पार्टी सभापति ठुलो भन्ने बहसले निकै व्यापकता पायो। कांग्रेसको कलह घरझगडा अन्तत: पार्टी फुटमा नै पुग्यो।&lt;ref&gt;[[मातृकालाई नेहरूको पत्रhttp://bit.ly/2FD5ZJg|मातृकालाई नेहरूको पत्र]]

[[मातृकालाई नेहरूको पत्रhttp://bit.ly/2FD5ZJg|http://bit.ly/2FD5ZJg]]&lt;/ref&gt; 
===विवादित कार्यहरू===
* भारतीय सैनिक मिसनको आगमन एक वर्षका लागि भएको थियो। तर उसको बसाइ लामो समयसम्म रहने छाँटकाँट देखियो। उसले [[नेपाली सेना]]को पुनर्गठन गर्‍यो र २५ हजारबाट घटाएर ६ हजारमा सीमित गरिदियो।
* नेपाली जनशक्तिले यहाँको प्रशासन चलाउन सक्तैन भनेर सरकारको गृह, सामान्य प्रशासन, अर्थ, रक्षा, परराष्ट्रलगायत विभागहरूमा भारतीय प्रशासकहरूलाई सल्लाहकार बनाएर राखियो। भारतीय प्रशासनविज्ञ मि.बुचको नेतृत्वको कमिसनले बुझाएको रिपोर्टका आधाररमा प्रहरी र निजामती सेवाका वरिष्ठ अधिकृत लगायतका तीन सयभन्दा धेरै जनशक्ति प्रधानमन्त्री मातृकाप्रसादले भारतीय प्रधानमन्त्रीलाई अनुरोध गरेर यहाँ जिम्मेवारीमा राखेका थिए।
* त्यतिखेरको राजनीतिक वातावरणलाई हेर्दा यहाँको राज्य सञ्चालनमा भारतीयहरूकै हालीमुहाली थियो। मन्त्रिमण्डलको बैठकको कार्यसूची बनाएर बैठक बसाल्ने, निर्णय गराउने कार्य भारतीय सल्लाहकार [[गोविन्द नारायण]] र हिन्द राजदूतले गर्थे। यस्तो लाग्थ्यो, यो कुनै भारतीय राज्यकै अङ्ग हो। कतिसम्म भन्नु त्यतिखेरको प्रधान न्यायालयको प्रधानन्यायाधीश र एटर्नी जनरल भारतीय थिए। मातृकाप्रसाद र उनका मन्त्रीहरू बेलाबखत आफ्नो आन्तरिक विषयमा पनि परामर्श र मार्गदर्शनका लागि दिल्ली गइरहन्थे। त्यतिखेर एउटा ठट्टा निकै प्रचलित थियो- पं. नेहरूलाई रुघा लाग्यो भने यहाँ प्रधानमन्त्री मातृकालाई हाच्छ्यूँ आउँछ।
* २००९ सालमा भारतीय सैनिकको सञ्चार सेटसहितको चेकपोस्ट नेपालको उत्तरी सिमानामा पश्चिम दार्चुलादेखि पूर्वमा तप्लेजुङसम्म १८ ठाउँमा स्थापना गरिएको थियो। संक्षेपमा भन्नुपर्दा नेपालको स्वतन्त्र अस्तित्व जोगाउने ठुलो चुनौती उपस्थित थियो।
===राजीनामा ===
मातृकाप्रसाद र विश्वेश्वरप्रसादबीचको द्वन्द्वका कारण नेपाली कांग्रेसको यो सरकार एक वर्ष पनि टिकेन। २६ साउन २००९ मा मातृकाले प्रधानमन्त्रीबाट राजीनामा दिए। राजा त्रिभुवनले [[केशर शमशेर राणा]]सहितको ६ सदस्यीय परामर्शदाताबाट ११ महिना जति शासन सत्ता चलाए।

==दोश्रो प्रधानमन्त्री कार्यकाल ==
{{मुख्य|दोस्रो मातृकाप्रसाद कोइराला मन्त्रिपरिषद्}}
मातृकाप्रसादले नेपाली कांग्रेस परित्याग गरि नेपाल प्रजा पार्टी गठन गरे। २ असार २०१० मा फेरि मातृकाप्रसादकै प्रधानमन्त्रीत्वमा ५ सदस्यीय मन्त्रिमण्डल गठन भयो।&lt;ref&gt;[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=437 शाही घोषणा]&lt;/ref&gt; त्यो सरकार राष्ट्रिय प्रजा पार्टीको थियो। १९ फागुन २०११ मा युवराजाधिराजको हैसियतमा तत्कालीन प्रमुख राज-प्रतिनिधि महेन्द्रले मातृकाप्रसादको सरकार विघटन गरे।&lt;ref&gt;[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=2522 महेन्द्र बिरबिक्रम शाहदेवबाट बक्सेको शाहि घोषणा]&lt;/ref&gt;

==प्रधानमन्त्री पछिको जीवन==
वि. सं. २०१७ सालको राजनीतिक घटनाक्रममा उनले एक महिनासम्म जेल जीवन बिताउनुपर्‍यो।

== कुटनीति ==
[[चित्र:JFKWHP-KN-C18540.jpg|thumb|राष्ट्रपति [[जोन एफ. केनेडी|जोन एफ केनेडी]] र अमेरिकाका लागि शाही नेपाली राजदूत मातृकाप्रसाद कोइराला]]
वि. सं. २०१८ सालमा [[संयुक्त राज्य अमेरिकाको लागि नेपाली राजदुत|अमेरिकाका लागि शाही नेपाली राजदूत]] हुनुका साथै [[संयुक्त राष्ट्र|संयुक्त राष्ट्रसङ्घ]]का लागि स्थायी प्रतिनिधिमा नियुक्त भए। उनी वि. सं. २०३० सालमा राष्ट्रिय विकास परिषद् मा मनोनित भए। वि. सं. २०३१ सालमा विश्व शान्ति सम्मेलनको नेतृत्व गरेका थिए।

वि. सं. २०३४ सालमा [[राष्ट्रिय पञ्चायत]] सदस्यमा मनोनित भए पनि वि. सं. २०३५ सालमा राजीनामा दिए। २०३६ सालमा [[मोरङ जिल्ला]]बाट [[राष्ट्रिय पञ्चायत]] सदस्यमा पुनः निर्वाचित भए।

वि. सं. २०४६ सालमा प्रजातन्त्र पुनर्स्थापना पश्चात् वि. सं. २०४९ सालमा कोइरालाले प्रजातान्त्रिक पार्टीको अधिवेशन आह्वान गरे। उक्त अधिवेशनपछि प्रजातान्त्रिक पार्टी राष्ट्रिय जनता परिषद् बन्यो। उनी मरणोपरान्त सो पार्टीको अध्यक्ष रहे।

==प्रकाशनहरू==
मानार्थ ब्रीगेडियन जनरल (महारथी)को उपाधि प्राप्त कोइराला २००८ सालमा 'गोर्खाली' र 'जन्मभूमि' पत्रिकाको सम्पादक भए। उहाँका 'मेरो असम यात्रा', 'कोशीको कथा', 'मातृकाका कथा', 'पीपाको हबल्दार' जस्ता कृतिहरूलगायत विभिन्न पत्रिपत्रिकामा लेखरचनाहरू प्रकाशित छन्। उनी केही वर्षदेखि आफ्नो जीवनी लेखिरहेका थिए।

==मृत्यु==
उनको निधन वि. सं. २०५४ साल भदौ २६ गते काठमाडौँमा भयो।

== यो पनि हेर्नुहोस ==

* [[कोइराला परिवार]]

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}

==बाह्य कडीहरू==

{{नेपालका प्रधानमन्त्रीहरू}}

[[श्रेणी:नेपालका अर्थ मन्त्रीहरू]]
[[श्रेणी:नेपालका परराष्ट्र मन्त्रीहरू]]
[[श्रेणी:अमेरिकाको लागि नेपाली राजदुत]]
[[श्रेणी:कोइराला परिवार]]
[[श्रेणी:विराटनगरका मानिसहरू]]
[[श्रेणी:खस जाति]]</text>
      <sha1>ej1cz270zo5ptl68s7nl0yjlh7s8bs9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>जुटपानी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7259</id>
    <revision>
      <id>1355266</id>
      <parentid>1354264</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:45:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355266</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5439" sha1="bxzrj2vpw81en9rlvnyv655snyr31q8" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =File:साविक जुटपानी गाविस.png
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 18.01&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं २०७८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 16942
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.40|84.43|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या १६,९४२ रहेको थियो जसमध्ये ८,१६१ पुरुष र ८,७८१ महिला रहेका थिए भने यहाँ ४,१९७ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[कालिका नगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको ७-९ वडाहरू कालिका नगरपालिकाको वडा नम्बर १ हो भने १,२,५,६ वडाहरू वडा नम्बर ६ र ३-४ वडाहरू वडा नम्बर ७ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>bxzrj2vpw81en9rlvnyv655snyr31q8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355291</id>
      <parentid>1355266</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:52:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355291</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5439" sha1="tp1g2j9gvsdsujzge181ptshkhrqtdc" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =File:साविक जुटपानी गाविस.png
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 18.01&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं २०७८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 16942
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.73|84.55|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या १६,९४२ रहेको थियो जसमध्ये ८,१६१ पुरुष र ८,७८१ महिला रहेका थिए भने यहाँ ४,१९७ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[कालिका नगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको ७-९ वडाहरू कालिका नगरपालिकाको वडा नम्बर १ हो भने १,२,५,६ वडाहरू वडा नम्बर ६ र ३-४ वडाहरू वडा नम्बर ७ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>tp1g2j9gvsdsujzge181ptshkhrqtdc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>भरतपुर महानगरपालिका</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8894</id>
    <revision>
      <id>1355226</id>
      <parentid>1353476</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T15:46:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <origin>1355226</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="78432" sha1="01zfsu20n6d4y8noe4r59ekqg2le3kv" xml:space="preserve">{{विशेष लेख}}
{{Infobox settlement
| name = 
| native_name = 
| native_name_lang = 
| other_name = 
| settlement_type = [[महानगरपालिका]]&lt;br/&gt;[[मुख्यालय|सदरमुकाम]]
| image_skyline            = {{Photomontage
| photo1a = Gaindakot_and_Bharatpur_at_Narayani_River,_Nepal_2020_-1.jpg 
| photo2a = Narayanghat.JPG  
| photo2b = Survival_tree.jpg
| photo4a = Chitwan_2.jpg
| photo4b = Narayani_river.jpg
| spacing                   = 2
| color_border              = #000000
| color                     = #000000
| size                      = 320
}}
| image_alt                = 
| image_caption            = माथिबाट, बायाँबाट दायाँ: [[गैँडाकोट नगरपालिका|गैँडाकोट]] पहाडबाट भरतपुर क्षितिज, [[भरतपुर महानगरपालिका|नारायणगढ]] बजार, भरतपुरको बाटुली ​​पोखरी, [[बिसहजारी ताल]]।
| image_flag = 
| image_seal = 
| image_map = 
| map_caption = भरतपुर महानगरपालिकाको नक्सा
| pushpin_map = भरतपुर महानगरपालिका#चितवन जिल्ला#बागमती प्रदेश#नेपाल
| pushpin_label_position = bottom
| pushpin_mapsize = 300
| pushpin_map_caption = नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- Location --&gt;| coordinates = {{coord|27|41|N|84|26|E|display=inline}} 
| subdivision_type = देश
| subdivision_name = {{झन्डा|नेपाल}}
| subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
| subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
| subdivision_name1 = [[बागमती प्रदेश|बागमती प्रदेश]]
| subdivision_name2 = [[चितवन जिल्ला]]
| established_title = नगर पञ्चायत
| established_date = वि.सं. २०३५ माघ १५&lt;ref name=&quot;नगर&quot;&gt;{{cite news|title=नगर पञ्चायत ऐन २०१९ बमोजिम दाङ जिल्ला अन्तर्गत त्रिभुवन नगर पञ्चायतक्षेत्र घोषित गरेको |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=9927 |date=वि.सं. २०३५ माघ १५ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र}}&lt;/ref&gt;
| established_title1 = समावेश गाउँ पञ्चायतहरू
| established_date1 = भरतपुर र नारायणगढ (सबै भाग) र कल्याणपुर (आंशिक भाग)
| established_title2 = उपमहानगरपालिका
| established_date2 = वि.सं. २०७१ पुस २८&lt;ref name=&quot;उपमहानगर&quot;&gt;{{cite news|title=शङ्खरापुर लगायत विभिन्न नगरपालिका घोषणा |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634 |date=वि.सं. २०७१ पुस २८ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र}}&lt;/ref&gt;
| established_title3 = सम्मिलित ([[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]])
| established_date3 = [[मङ्गलपुर]], [[फुलबारी, चितवन|फुलबारी]], [[गीतानगर]], [[पटिहानी]] तथा [[शिवनगर, चितवन|शिवनगर]]
| established_title4 = महानगरपालिका
| established_date4 = वि.सं. २०७३ फागुन २७&lt;ref name=&quot;महानगर&quot;&gt;{{cite news|title=गाउँपालिका नगरपालिका उपमहानगरपालिका र महानगरपालिकाको क्षेत्र तोकी केन्द्र कायम गरेको  |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22690 |date=वि.सं. २०७३ फागुन २७ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र}}&lt;/ref&gt;
| established_title5 = सम्मिलित क्षेत्रहरू
| established_date5 = भरतपुर, [[नारायणी नगरपालिका|नारायणी]], [[चित्रवन नगरपालिका|चित्रवन]] र [[कविलास, चितवन|कविलास]]
| government_type = 
| governing_body = 
| leader_title = [[नगरप्रमुख|कावा प्रमुख]]
| leader_name = चित्रसेन अधिकारी ([[नेपाली काङ्ग्रेस|नेका]])
| leader_title1 =
| leader_name1 = 
| leader_title3 =
| area_total_km2 = 432.95
| elevation_footnotes = 
| elevation_m = 208
| population_footnotes            = &lt;ref name=&quot;नेपालको राष्ट्रिय जनगणना&quot;&gt;{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=3&amp;district=35&amp;municipality=4|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}&lt;/ref&gt;
| population_note                 = 
| population_total                =369268
| population_density_km2          = auto
| population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]
| population_footnotes = 
| population_density_km2 = auto
&lt;!-- General information  --&gt;| postal_code_type = हुलाकी सङ्केत
| postal_code = ४४२००, ४४२०७
| area_code = ०५६
| blank_name_sec1 = मौसम
| blank_info_sec1 = आर्द्र अर्ध-कटिबन्धीय जलवायु
| website = {{URL|http://www.bharatpurmun.gov.np/}}
| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय]]
| utc_offset = +५:४५
| timezone_DST = 
| utc_offset_DST = 
}}

'''भरतपुर''' नेपालको [[बागमती प्रदेश]]मा पर्ने [[चितवन जिल्ला]]को [[मुख्यालय|सदरमुकाम]]&lt;ref name=&quot;सदरमुकाम&quot;&gt;{{cite news|title=नेपाल अधिराज्यलाई १४ अञ्चल, ७५ जिल्लामा विभाजित |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=2685 |date=वि.सं. २०१९ पुष २ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |page=५ |publisher=नेपाल राजपत्र}}&lt;/ref&gt; तथा [[महानगरपालिका]] हो। नेपालको मध्य भूभागमा रहेको भरतपुर महानगर देशकै [[नेपालका सहरहरूको सूची|चौथौ ठुलो सहर]] हो। यो नेपालको सबैभन्दा तीव्र गतिले विकास भइरहेको सहरहरू मध्येको एक हो। [[गण्डकी नदी|नारायणी नदी]]को तटमा अवस्थित रहेको यो सहर चितवन लगायत केन्द्रीय नेपालको व्यापारिक केन्द्र हो। यो महानगरपालिका क्षेत्रभित्र पर्ने [[भरतपुर महानगरपालिका|नारायणगढ]] सहरमा मुख्य व्यापारिक पसल र ठुला होटेलहरू रहेका छन् भने अन्य आवश्यक पूर्वाधारका साधनहरू नगरको अन्य क्षेत्रहरूमा रहेका छन्। कुल २९ वटा वडा रहेको भरतपुरको जनसङ्ख्या [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं. २०७८ को जनगणना]] अनुसार ३,६९,२६८ रहेको छ भने यो सहर ४३२.९५ वर्ग किलोमिटरमा फैलिएको छ। यहाँको साक्षरता दर ८७.२० प्रतिशत रहेको छ जसमध्ये महिलाको साक्षरता दर ८२.६४% छ भने पुरुषको साक्षरता दर ९२.१२% रहेको छ। यहाँ ९६,५९१ घरघुरी रहेको छ।&lt;ref name=&quot;नेपालको राष्ट्रिय जनगणना&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=3&amp;district=35&amp;municipality=4|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}&lt;/ref&gt;

प्रत्येक पाँच वर्षमा हुने [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]को निर्वाचनको लागि भरतपुर महानगरपालिकालाई चितवन निर्वचन क्षेत्र २ र निर्वाचन क्षेत्र ३ मा विभाजन गरिएको छ भने [[बागमती प्रदेश सभा]]को लागि चितवन निर्वचन क्षेत्र २ (क), (ख) र चितवन निर्वचन क्षेत्र ३ (क), (ख) मा विभाजन गरिएको छ।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://saurahaonline.com/2017/09/32986/ |title=चितवनको निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण, प्रदेशको क्षेत्र निर्धारण प्रति नेकपा एमालेको असहमति |website=सौराहा अनलाइन |language=नेपाली |accessdate=2020-12-08 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210108170415/https://saurahaonline.com/2017/09/32986/ |date=2021-01-08 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://synergyfm.com.np/2017/12/17139/ |title=चितवनको कुन ठाउँ कुन निर्वाचन क्षेत्रमा, मतदाता कति ? |last=सिनर्जी एफएम |date=2017-12-07 |website=सिनर्जी एफएम |language=नेपाली |accessdate=2020-12-08 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210108151120/http://synergyfm.com.np/2017/12/17139/ |date=2021-01-08 }}&lt;/ref&gt; [[कृषि तथा वन विज्ञान विश्वविद्यालय|कृषि तथा वन विश्वविद्यालय]]ले [[धुर्मुस सुन्तली फाउण्डेशन|धुर्मुस सुन्तली फाउन्डेसन]]लाई सहयोग गरेको भरतपुरको वडा नं. १६ रामपुरस्थित २० विगाहा ८ कठ्ठा क्षेत्रफलमा [[गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रङ्गशाला]] बनिरहेको छ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://radionepal.gov.np/news-details/23295/2019-01-30|title=चितवनमा रङशाला बनाउने धुर्मुस सुन्तली फाउन्डेसनको घोषणा|author=परेश सापकोटा|date=|work=[[रेडियो नेपाल]]|accessdate=१६ माघ २०७५}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190201165840/http://radionepal.gov.np/news-details/23295/2019-01-30 |date=2019-02-01 }}&lt;/ref&gt;

== इतिहास ==
वि.सं. २००० को दशकसम्म घनाजङ्गलको रूपमा रहेको भरतपुरको बजार क्षेत्रमा [[थारू जाति|थारु]], बोटे, [[दराई जाति|दराई]] समुदायको मानिसहरूको बसोबास रहेको थियो।&lt;ref name=&quot;चितवन0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.onlinekhabar.com/2019/04/756087|title=बदलिँदो चितवन : ७० वर्षको कायाकल्प कथा|website=अनलाइन खबर|language=नेपाली|accessdate=2020-12-07}}&lt;/ref&gt;सानो नाकाको रूपमा रहेको भरतपुरको विकासमा वि.सं. २०१२ मा तत्कालीन सरकारद्वारा ल्याइएको ‘राप्ती दुन विकास योजना’ ले गर्दा बस्ती बसाउने कार्यको थालनी भएको थियो। [[संयुक्त राज्य अमेरिका|अमेरिकी]] सहयोगमा सुरु गरिएको सो आयोजनाको प्रमुख कृष्ण बम मल्ल थिए। योजनावद्ध रूपमा नभएता पनि यसै परियोजनाको फलस्वरूप भरतपुरमा अस्पताल, [[विद्यालय]] र सरकारी कार्यालयहरूको लागि जग्गा खाली राखेर सर्वसाधारणहरूलाई जग्गा बाँडी बसोबास गर्न प्रोत्साहित गरिएको थियो।&lt;ref name=&quot;चितवन0&quot;/&gt;

नगर पञ्चायत ऐन २०१९ बमोजिम तत्कालिन सरकारले वि.सं. २०३५ साल माघ १५ गते तत्कालीन भरतपुर गाउँ [[पञ्चायती व्यवस्था|पञ्चायत]] र नारायणगढ गाउँ पञ्चायतको सबै भाग र कल्याणपुर गाउँ पञ्चायतको आंशिक भागलाई मिलाएर भरतपुर नगर पञ्चायत बनाएको थियो। भरतपुर नगर पञ्चायतको पहिलो नगरप्रमुख मुक्तिलाल चुके थिए।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=मुक्तिलाल चुकेको निधनपछि आँखा दान|युआरएल=https://www.safalkhabar.com/news/27862|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=सफल खबर|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुरका संस्थापक मेयर मुक्तिलाल चुके रहेनन्|युआरएल=https://www.safalkhabar.com/news/27829|कार्य=|प्रकाशक=सफल खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; वि.सं. २०४७ सालमा देशमा [[नेपाल अधिराज्यको संविधान २०४७]] लागु भएपछि नगरपालिकाको लागि चाहिने आवश्यक पूर्वाधार तथा जनशक्ति भएको कारणले भरतपुर स्वतः नगरपालिका बन्न पुगेको थियो।&lt;ref name=&quot;चितवन0&quot;/&gt; यो नगर चितवन जिल्लाकै पहिलो नगरपालिका समेत हो। नगरपालिका बनेपछि यहाँ सडक विकासको काममा तीव्रता आएको थियो। वि.सं. २०७१ मङ्सिर १३ गते [[नेपालको मन्त्रिपरिषद्]] अन्तर्गतको सामाजिक समितिले ६१ वटा नगरपालिका थप गर्ने र ७ वटा नगरपालिकालाई उपमहानगरपालिका बनाउने सिफारिस गरे अनुरूप [[नेपाल सरकार]]को निर्णय बमोजिम वि.सं. २०७१ पुस २८ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार भरतपुर पनि नगरपालिकाबाट उपमहानगरपालिकामा विस्तार भएको थियो।&lt;ref name=&quot;उपमहानगर&quot;/&gt; उक्त समयमा भरतपुरलाई उपमहानगरपालिका घोषित गर्दा यसमा [[मङ्गलपुर]], [[फुलबारी, चितवन|फुलबारी]], [[गीतानगर]], [[पटिहानी]] तथा [[शिवनगर, चितवन|शिवनगर]] गाविसलाई समावेश गरिएको थियो। [[नेपालको संविधान २०७२]] अनुसार स्थानीय सरकारको गठन भएपछि वि.सं. २०७३ फागुन २७ गते भरतपुरलाई महानगरपालिकामा स्तरोन्नति गरेपछि हाल यस महानगरपालिकामा २९ वटा वडाहरू छन्।&lt;ref name=&quot;महानगर&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर महानगरपालिकाको सङ्क्षिप्त परिचय|युआरएल=https://bharatpurmun.gov.np/ne/node/26|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=भरतपुर महानगरपालिका|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

वि.सं. २०७३ फागुन २२ गते नेपाल सरकारको निर्णय तथा वि.सं. २०७३ फागुन २७ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार भरतपुरलाई महानगरपालिकामा स्तरोन्नति गर्दा साविकका भरतपुर क्षेत्र, [[नारायणी नगरपालिका]], [[चित्रवन नगरपालिका]] र [[कविलास, चितवन|कविलास]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाउँ विकास समिति]]लाई यसमा गाभिएको थियो।&lt;ref name=&quot;महानगर&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=स्थानीय निकायहरू - भरतपुर महानगरपालिका|युआरएल=https://lgisnepal.com/ne/body/377|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://thahakhabar.com/news/11620/|शीर्षक=यस्ता छन् नेपालका चार महानगरपालिका, कुन महानगरको विशेषता के?|वेबसाइट=थाहा खबर|भाषा=नेपाली|पहुँचमिति=2020-12-07}}&lt;/ref&gt;

वि.सं. २०७९ जेठ १० गतेको निर्वाचन परिणामअनुसार महनगरपालिकाको नगर प्रमुख पदमा [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा-माके]]की [[रेणु दाहाल]] र उप नगरप्रमुख पदमा [[नेपाली काङ्ग्रेस]]का चित्रसेन अधिकारी विजयी भएका थिए।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=भरतपुरको मेयरमा रेणु दाहाल र उपमेयरमा चित्रसेन अधिकारी विजयी |url=https://www.himalkhabar.com/news/130170 |accessdate=2023-03-31 |website=हिमाल खबर |language=नेपाली }}{{Dead link|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== अवस्थिति ==
यो सहर समुद्री सतहबाट १४० मिटरदेखि ३९० मिटर उचाइसम्म फैलिएको छ। यो नगर २७° ३२' ५८&quot; देखि २७° ४५' ४०&quot; उत्तरी अक्षांश र ८४° ९' ४१&quot; देखि ८४° २९' ५&quot; पूर्वी देशान्तरमा पर्दछ। यसको पूर्वमा [[रत्ननगर नगरपालिका]], [[कालिका नगरपालिका]], [[इच्छाकामना गाउँपालिका]] रहेका छन्&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=उत्तर फर्के हिमाल, दक्षिण हेरे फाँट, पहाडकी रानी – इच्छाकामना गाउँ|युआरएल=https://echitwanpost.com/81943/2019032408/36/01/|कार्य=|प्रकाशक=चितवन पोस्ट|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; भने पश्चिमतर्फ [[विश्व सम्पदा क्षेत्र]]मा सूचीकृत [[चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज]] र [[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) जिल्ला|नवलपुर जिल्ला]] उत्तरतर्फ [[तनहुँ जिल्ला]] र [[इच्छाकामना गाउँपालिका]] तथा दक्षिण तर्फ [[चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज]] नै पर्दछ।  यसको तल्लो समथर सतहमा वडा नं. १, २, ३ र ४ तथा ५ को भू-भागहरू पर्दछ।

== जलवायु ==
समुद्री सतहबाट कम उचाइमा, तल्लो समथर भू–भागमा र [[महाभारत पर्वत शृङ्खला|महाभारत पर्वत]]को नजिकै रहेको कारण भरतपुर क्षेत्रमा औसत [[तापक्रम]] बढी, [[आद्रता]]युक्त [[जलवायु परिवर्तन|जलवायु]] भएको पाइन्छ। यहाँ पुस, माघ महिनामा अत्यधिक जाडो हुन्छ भने सो समयमा न्यूनतम तापक्रम १० डिग्री सेल्सियस सम्म पुग्ने गर्दछ। यहाँ वैशाख, जेठ र असार महिनामा सर्वाधिक गर्मी हुन्छ भने उक्त समयमा यहाँको तापक्रम ४० डिग्री सेल्सियससम्म पुग्ने गरेको पाइन्छ। भरतपुरमा वार्षिक औसत [[वर्षा]] १,५०० मिलिमिटर  हुने गर्दछ। वि.सं. २०६८ साउन ३२ मा, यहाँ हालसम्मकै सर्वाधिक अर्थात् २४ घन्टामा लगभग ३११ मिलिमिटर पानी परेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=किन बढ्दै छ भरतपुरमा डुबान ?|युआरएल=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/52606/2020-10-07|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=नयाँ पत्रिका|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=६ डिसेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; साधारणतया वैशाख र जेठ याममा यहाँ बढी सुख्खा हुने गर्दछ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=जिल्लाको जानकारी|युआरएल=https://daochitwan.moha.gov.np/en/page/introduction-of-chitwan-1|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

== जनसङ्ख्या ==
नेपालको [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं. २०७८ को जनगणना]] अनुसार भरतपुरको जनसङ्ख्या ३,६९,२६८ रहेको थियो जसमध्ये [[पुरुष]]को जनसङ्ख्या १,७८,८९७ र [[महिला]] १,९०,३७१ रहेको थियो।&lt;ref name=&quot;नेपालको राष्ट्रिय जनगणना&quot;/&gt; भरतपुरमामा मुख्यतया [[थारू जाति|थारू]], [[दराई जाति|दराई]], बोटे, [[गुरुङ जाति|गुरुङ]], [[मगर जाति|मगर]], [[चेपाङ जाति|चेपाङ]], [[तामाङ जाति|तामाङ]] रहेका छन् भने यहाँ थोरै सङ्ख्यामा [[राई जाति|राई]], [[लिम्बू जाति|लिम्बू]] लगायत [[बराल]], [[पौडेल]], [[अधिकारी]], [[थापा]], [[बोहरा|बोहोरा]] थर भएका [[ब्राह्मण|बाहुन]] तथा [[क्षेत्री]] जाति बसोबास गर्छन्। यहाँ [[श्रेष्ठ]], प्रधान, [[महर्जन]], शाही लगायतका थर भएका [[नेवार जाति|नेवार]] जातिका मानिसहरूका साथै नेपालमा रहेका अन्य सबै जातजातिका मानिसहरू बसोबास गर्दछन्।&lt;ref name=चितवन&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भौगोलिक र जातीय विविधायुक्त भरतपुर|युआरएल=https://echitwanpost.com/50108/2017031409/18/53/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=चितवन पोस्ट|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

=== जनसङ्ख्या वर्गीकरण&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर महानगरपालिकाको विस्तृत तथ्याङ्क|युआरएल=https://bharatpurmun.gov.np/sites/bharatpurmun.gov.np/files/documents/%E0%A4%AD%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%B0%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%97%E0%A4%B0%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE%20Profile%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%AD%E0%A5%AC_0.pdf|कार्य=|प्रकाशक=भरतपुर महानगरपालिका|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; ===
{{Historical populations
|type = US
|source = [http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/contributions/pdf/CNAS_28_02_03.pdf सोधपत्र]
|वि.सं.२०३८ |२७६०२
|वि.सं.२०४८ |५४६७०
|वि.सं.२०५८ |१२५११२
|वि.सं.२०६८ |२८०५०२
|वि.सं.२०७८ |३६९२६८
}}

{{Bar chart
| title       = जातिगत जनसङ्ख्या विवरण, वि.सं.२०६८ जनगणना अनुसार
| label_type  = जाति
| data_type   = जनसङ्ख्या
| bar_width   = 35
| width_units = em
| data_max    = 100000
| label1   = ब्राह्मण
| data1    = ९६,२५५
| label2   = क्षेत्री
| data2    = ३५,३८५
| label3   = गुरुङ
| data3    = २४,४८५
| label4   = सार्की, कामी
| data4    = १८,९६३
| label5   = नेवार
| data5    = १७,२४२
| label6   = थारू
| data6    = १७,१५६
| label7   = मगर
| data7    = १४,४९०
| label8   = कुमाल
| data8    = ६,७७१
| label9   = दमाई
| data9    = ६,२७०
| label10   = घर्ती
| data10    = २,१०२
}}

== वडागत विवरण ==
भरतपुर महानगरपालिकाको वडा विभाजन, समावेश साविकका गाविस/नगरपालिकाहरू, जनसङ्ख्या र क्षेत्रफलको विवरण तलको तालिकामा दिइएको छ:&lt;ref&gt;{{Cite web|author=|title=बागमती प्रदेश वडा रिपोर्ट|url=https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fcensusnepal.cbs.gov.np%2Fresults%2Ffiles%2Fward%2FP3%2FWRD_Indv01-HouseholdAndPopulation.xlsx&amp;wdOrigin=BROWSELINK|work=|publisher=राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय|website=|language=नेपाली|date=२६ चैत २०८२}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+ भरतपुर महानगरपालिकाको वडागत विवरण
|-
! वडा नं. !! समावेश भएका साविकका नगरपालिका/गाविसहरू !! जनसङ्ख्या ([[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं २०७८]])!! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !!जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.)
|-
| १ || भरतपुर (१,३) || ९,१०९|| ३६.११
|२५२.२६
|-
| २ || भरतपुर (२)  ||१९,५६४|| १.३४
|१४,६००.०० 
|-
| ३ || भरतपुर (४)   ||१७,२२२|| ४.१९
|४,१०९.७४
|-
| ४ || भरतपुर (५,६) ||२०,८७१|| ८.२२
|२,५३९.०५
|-
| ५ || भरतपुर (१३,१४) ||१३,७१०|| ९.९१
|१,३८३.४५
|-
| ६ || [[गीतानगर]] (४-९) ||१३,३४९|| १२.२१
|१,०९३.२८
|-
| ७ || भरतपुर (७) ||  |१७,२११|| ४.१४
|४,१५७.२५
|-
| ८ || भरतपुर (८) || |११,४३८|| ६६.६६
|१७१.५९
|-
| ९ || भरतपुर (९) || |१५,१८३|| ५.३०
|२,८६४.७२
|-
| १० || भरतपुर (१०) || |२०,६३३|| ४.६४
|४,४४६.७७
|-
| ११ || भरतपुर (११) ||३५,६९२|| ९.११
|३,९१८.००
|-
| १२ || भरतपुर (१२) || १४,८२६|| १२.५३
|१,१८३.२४
|-
| १३ || [[गीतानगर]] (१-३), [[पटिहानी]] (७-८)  ||६,८९२|| ९.७०
|७१०.५२
|-
| १४ || [[शिवनगर, चितवन|शिवनगर]] (५-९), [[पटिहानी]] (४-५)||११,१३४|| १२.०७
|९२२.४५
|-
| १५ || [[मङ्गलपुर]] (१-३),  [[फुलबारी, चितवन|फूलबारी]] र [[शिवनगर, चितवन|शिवनगर]] (१-४) ||१५,८३३|| २०.५०
|७७२.३४
|-
| १६ || [[मङ्गलपुर]] (४-९) ||१७,८१८|| १७.०६
|१,०४४.४३
|-
| १७ || [[शारदानगर]] (२-४,६),  [[गुञ्जनगर]] (८) ||८,६०८|| ७.८७
|१,०९३.७७
|-
| १८ || [[गुञ्जनगर]] (२,५-७) ||१०,५७७|| १०.३३
|१,०२३.९१
|-
| १९ || [[शारदानगर]] (१,७-८),  [[गुञ्जनगर]] (१) ||८,४५४|| ६.२९
|१,३४४.०४
|-
| २० || [[शारदानगर]] (५,९),  [[गुञ्जनगर]] (३-४,९) ||८,४७०|| ११.८३
|७१६.००
|-
| २१ || [[पार्वतीपुर]] ||९,३८५|| १०.०२
|९३६.६३
|-
| २२ || [[पटिहानी]] (१-३, ६,९) ||६,६५२ || ८.७१
|७६३.७२
|-
| २३ || [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] (१-६) ||८,०३९|| १२.८५
|६२५.६०
|-
| २४ || [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] (७-९) ||५,४५९|| ५.२२
|१,०४५.७९
|-
| २५ || [[शुक्रनगर]] ||९,५१७|| १४.१६
|६७२.१०
|-
| २६ || [[दिव्यनगर]] ||१०,७३६|| १८.६३
|५७६.२७
|-
| २७ || [[मेघौली]] (५-९) ||९,०५८|| १७.७३
|५१०.८९
|-
| २८ || [[मेघौली]] (१-४) ||६,९०७|| १२.७०
|५४३.८६
|-
| २९ ||[[कविलास, चितवन|कविलास]] ||५,९२१|| ६२.९२
|९४.११
|-
! जम्मा !! !! ३,६९,२६८!! ४३२.९५
!८५२.९१
|}

== यातायात तथा सडक सञ्जाल ==
भरतपुर महानगर अन्तरर्गत [[महेन्द्र राजमार्ग|पूर्व-पश्चिम राजमार्ग]] तथा मुग्लिन नारायणगढ सडक खण्ड रहेको छ।
दुई ठुला राजमार्ग र देशको केन्द्र भएकाले यहाँबाट मुलुकको हरेक भागमा जानका लागि [[बस]], माइक्रो बस, भाडाको कार, [[ट्याक्सी]], लगायत लामो दुरीका यातायात साधन उपलब्ध छन्। महानगरले यातायात व्यवस्थापनमा समस्या देखिएको भन्दै बि.स. २०७६ जेठमा तीन पाङ्ग्रे सवारीलाई प्रमुख मार्गमा सञ्चालन हुनबाट रोकेको थियो&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुरका यी ठाउँमा चल्न नपाउने भए तीनपांग्रे|युआरएल=https://thahakhabar.com/news/23193/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=थाह खबर|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; भने यसको विरोधमा प्रदर्शन समेत भएको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=तीनपांग्रे साधन व्यवस्थापन गर्न खोज्दा भरतपुरमा तनाव‍,गाेली चल्याे|युआरएल=https://ujyaaloonline.com/story/3325|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=उज्यालो अनलाइन|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; यातायातको प्रमुख साधन सडक सञ्जालद्वारा भरतपुरबाट नेपालको पूर्व पश्चिम भागमा जान सकिने सहजता भएता पनि यहाँ रहेको [[भरतपुर विमानस्थल]]ले नेपालको प्रमुख सहर [[काठमाडौँ]] र [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]]लाई जोड्ने गर्दछ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर विमानस्थल आजदेखि १० दिन बन्द हुने|कार्य=बाग्मती खबर|प्रकाशक=|युआरएल=https://www.bagamatikhabar.com/country/5741|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; यस्तै सरकारले यहाँको सीमा सुरक्षा कार्यालय नजिकै यातायात व्यवस्था कार्यालय खोल्ने जनाएको थियो, तथापि यो हालसम्म सञ्चालनमा आएको छैन।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=यातायात व्यवस्था कार्यालय भरतपुरको कार्यालय आँपटारीमा|युआरएल=http://kalikanews.com/news/133745|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=कालिका समाचार|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

== उद्योग-धन्दा ==
भरतपुर महानगरपालिकामा चितवन उद्योग सङ्घमा दर्ता भएका जम्मा ४६४ उद्योगहरू रहेको छन्।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=संस्थागत सदस्यता|युआरएल=http://www.cainepal.org.np/institutional-membership|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=चितवन उद्योग सङ्घ|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;
भरतपुरमा [[कोका-कोला]]&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=कोक र सानमिगेल बियरले तिरेनन् स्थानीय विकास शुल्क|युआरएल=https://echitwanpost.com/26049/2015072902/35/40/|कार्य=|प्रकाशक=चितवन पोस्ट|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;, [[सान मिगेल बियर]]&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर आन्तरिक राजश्व कार्यालयको राजश्व स्रोत मदिरा मात्रै किन धेरै ?|युआरएल=http://sharelagani.com/%E0%A4%AD%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%B0-%E0%A4%86%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%95-%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B5-%E0%A4%95%E0%A4%BE/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=सेयर लगानी|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;, कृषि क्षेत्रको विकास र विस्तार गर्नको लागि डेरीका लागि आवश्यक सम्पूर्ण सामान उत्पादन गर्ने कम्पनी ह्वाइट हिमालयन इन्जिनियरिङ&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=दुग्ध अनुदान पाँच गुणा बढाउन कृषकको माग|युआरएल=https://www.ghatanarabichar.com/73702?amp_markup=1|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=घटना र विचार|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;,जस्ता दुईचार वटा बहुराष्ट्रिय [[अर्थव्यवस्थाको दोस्रो क्षेत्रको सार|उद्योग]]का साथै ठुलासाना अरू उद्योगहरू पनि रहेका छन्, तर यो सहर मुख्यतया सेवा उद्योगमा प्रसिद्धि कमाउँदै गइरहेको छ। महानगरपालिकाले उद्योग प्रवर्द्धन र अन्य प्रायोजनका लागि आर्थिक वर्ष वि.स. २०७७/०७८ को लागि ४ अर्ब १५ करोड ६४ लाख ८९ हजार आयव्ययको अनुमान प्रस्तुत गरेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर महानगरको बजेट चार अर्ब १५ करोड|युआरएल=http://www.ichchhakamanafm.org/news/1897|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=इच्छाकामना एफएम|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

== सञ्चार तथा सूचना क्षेत्र ==
=== एफएम स्टेसनहरू ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! रेडियोको नाम !! ठेगाना !! मेघाहर्ज !! प्रसारण संस्था
|-
| कालिका एफएम ९५.२ र कालिका ९१ || भरतपुर-१० || २००० वाट || कालिका एफएम प्रा.लि.
|-
| हाम्रो एफएम || भरतपुर-११ || २००० वाट || हाम्रो एफएम प्रा.लि.
|-
| रेडियो त्रिवेणी || भरतपुर-११ || २००० वाट || त्रिवेणी एफएम प्रा.लि.
|-
| सिनर्जी एफएम || भरतपुर-१० || २००० वाट || सिनर्जी एफएम प्रा.लि.
|-
| रेडियो सम्पदा ९०.५ || भरतपुर-६ || २५० वाट || रेडियो सम्पदा प्रालि
|-
| रेडियो भरतपुर १०५.२ || भरतपुर-७ || ५०० वाट || रेस नेपाल
|-
| रेडियो शिवशक्ति ९८.३ || भरतपुर-१४ || ५०० वाट || शिवशक्ति सामुदायिक संस्था
|-
| रेडियो प्रभाव ९२.४ || भरतपुर-२१ || २०० वाट || रेडियो प्रभाव प्रा.लि.
|-
| सेफर्ड एफएम ८९.२ || भरतपुर-२५ || १०० वाट || सेफर्ड मिडिया प्रा.लि.
|}

=== टेलिभिजन स्टेसनहरू ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! टेलिभिजनको नाम !! ठेगाना !! प्रसारण संस्था
|-
| बेसो || भरतपुर-२ || एकता सञ्चार नेपाल प्रा.लि.
|-
| कृस्टल || भरतपुर-१० || कृस्टल सञ्चार सहकारी संस्था लिमिटेड
|-
| आभाष || भरतपुर-२ || ग्रिनलाइन मिडिया प्रा.लि.
|-
| टिभी कालिका || भरतपुर-१० || टिभी कालिका प्रा.लि.
|-
| नमस्ते || भरतपुर-२ || सोनुसम्राट मिडिया प्रा.लि.
|}

==प्रमुख शैक्षिक प्रतिष्ठानहरू== 

===कृषि तथा वन विश्वविद्यालय===
[[त्रिभुवन विश्वविद्यालय|त्रिभुवन विश्वविद्यालय]] अन्तर्गतको [[कृषि तथा पशु विज्ञान अध्ययन संस्थान]]को [[रामपुर नगरपालिका|रामपुर]]स्थित केन्द्रीय क्याम्पस र [[हेटौँडा उपमहानगरपालिका|हेटौँडा]]मा रहेको [[कृषि तथा पशु विज्ञान अध्ययन संस्थान|कृषि तथा पशु विज्ञान अध्यान संस्थान]]को केन्द्रीय क्याम्पस तथा [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]] अवस्थित वन विज्ञान क्याम्पस मिलेर बनेको विश्वविद्यालय हो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=आङ्गिक क्याम्पस विस्तार गर्दै कृषि विश्वविद्यालय|युआरएल=https://www.kharibot.com/news-details/17661/kharibot|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=खरिबोट|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

===वीरेन्द्र बहुमुखी क्याम्पस===
{{मुख्य|वीरेन्द्र बहुमुखी क्याम्पस}}
[[नेपाल]]को [[चितवन जिल्ला]] स्थित [[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]] वडा नं. १० मा अवस्थित एक सरकारी तथा बहु-सङ्काय सञ्चालित क्याम्पस हो। यो क्याम्पसको स्थापना वि.सं. २०२२ सालमा भएको थियो। [[भरतपुर महानगरपालिका|नारायणगढ]] बजारबाट भरतपुर उकालोको देब्रेपट्टी पर्ने यो क्याम्पस भरतपुर सहरको केन्द्रमै अवस्थित छ। हाल ९-१० वर्षदेखि क्याम्पसले उसको स्नात्तकोतर तहको कक्षाहरू भरतपुरको वडा १०, ११ र १२ को बीचमा बाइपास सडकसँगै रहेको क्याम्पसको जग्गामा भवन बनाई सञ्चालन गर्दै आएको छ। यो क्याम्पस [[त्रिभुवन विश्वविद्यालय]]को आङ्गिक क्याम्पस हो।&lt;ref name=&quot;वीरेन्द्र बहुमुखी क्याम्पस&quot;&gt;{{वेब स्रोत|शीर्षक=वीरेन्द्र बहुमुखी क्याम्पस|युआरएल=http://bmc.ed.np|वेबसाइट= आधिकारिक वेबसाइट|प्रकाशक=|मिति=२४ नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

===बालकुमारी कलेज===
{{मुख्य|बालकुमारी कलेज}}
त्रिभुवन विश्वविद्यालयको सम्बन्धन रहेको यो सामुदायिक कलेज [[भरतपुर महानगरपालिका|नारायणगढ]]को क्याम्पाचौरमा रहेको छ। यहाँ मानविकी तथा व्यवस्थापनमा स्नातकोतर तथा स्नातक सम्मको अध्यापन हुने गरेको छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=बालकुमारी कलेज|युआरएल=https://www.balkumaricollege.edu.np/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

===सप्तगण्डकी बहुमुखी क्याम्पस===
{{मुख्य|सप्तगण्डकी बहुमुखी क्याम्पस}}
त्रिभुवन विश्वविद्यालयको सम्बन्धन रहेको यो दोस्रो सामुदायीक क्याम्पस [[भरतपुर अस्पताल]] नजिकै रहेको छ। यहा मानविकी तथा व्यवस्थापनमा स्नातकोतर तथा स्नातक सम्मको अध्यापन हुने गरेको छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=सप्तगण्डकी बहुमुखी क्याम्पसको कौशलता विकास सम्वन्धी तालिम|युआरएल=https://radiobharatpur.com/archives/1809|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=रेडियो भरतपुर|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

===पुरानो मेडिकल कलेज===
यो भरतपुरको पहिलो मेडिकल कलेज हो जसको स्थापना वि.सं. २०५० सालमा भएको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=पुरानो मेडिकल कलेज चितवनको प्राविधिक सहयोग|युआरएल=https://www.sunakharinews.com/31235/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=सुनाखरी|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

== प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्यहरू ==
=== चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज ===
{{मुख्य|चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज}}
चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज [[नेपाल]]को सबैभन्दा पहिलो तथा सबैभन्दा पुरानो राष्ट्रिय निकुञ्ज हो। यसको स्थापना सन् १९७३ मा गरिएको थियो। जैविक विविधताको धनी यो निकुञ्ज नेपालको मध्य [[तराई]]मा अवस्थित छ। यहाँ ३० भन्दा बढी ठुला जातका स्तनधारी जीवजन्तुहरू पाइन्छन्। चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज विश्वमै दुर्लभ मानिएका [[एकसिङ्गे गैँडा]] र ठुला [[हात्ती]]हरूको पनि बासस्थान हो। यस निकुञ्जको प्रधान कार्यालय कसरामा रहेको छ जसकारण सबै प्रकारका प्रशासनिक कामहरू कसराबाटै हुने गर्दछ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज नियमावली|युआरएल=http://www.moljpa.gov.np/wp-content/uploads/2019/06/%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A4%B5%E0%A4%A8-%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%AF-%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A5%81%E0%A4%9E%E0%A5%8D%E0%A4%9C-%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B2%E0%A5%80-%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A9%E0%A5%A6.pdf|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; यसलाई विश्व स्तरमै प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्यको रूपमा लिइन्छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=विश्व सम्पदा सुचिमा सुचिकृत ६३० मध्ये १०|युआरएल=https://loksewanepal.com/general-knowledge/19832|कार्य=|प्रकाशक=लोकसेवा सहयोगी|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

=== नारायणी नदी ===
{{मुख्य|गण्डकी नदी}}
यो सहरको उत्तर पश्चिम हुँदै बग्ने नारायणी नदी भरतपुरको प्रमुख जलधारा हो यो नदीको किनारामा सूर्योदय एवम् सूर्यास्त हेर्न तथा पवित्र देवघाट स्नानका लागि पर्यटक तथा भक्तजन यो नदी किनारमा पुगेका हुन्छन्।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=रङिन बन्दै नारायणी नदी किनार|युआरएल=https://hamrakura.com/news-details/90786/2020-11-20|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; यहाँ राफटिङ र डुङ्गा विहार पनि उपलब्ध छन्।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=नारायणी नदीमा 'स्पीड मोटरवोट' सञ्चालनमा|युआरएल=https://www.janatapati.com/news-detail/28024|कार्य=|प्रकाशक=जनपाटी|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; नारायणी नदीको किनारमा चितवन महोत्सव पनि हुने गर्दछ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=चितवन महोत्सवकाे अाकर्षण पर्यटक गाइड बुक|युआरएल=https://nagariknews.nagariknetwork.com/economy/168380-1546920180.html|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=नागरिक दैनिक|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

=== राप्ती नदी ===
{{मुख्य|राप्ती नदी}}
चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जको किनारामा बग्ने यो नदी पर्यटकमाझ लोकप्रिय छ। यो नदीको किनारामा सूर्योदय एवम् सूर्यास्त हेर्न तथा जल यात्राका लागि पर्यटकहरूलाई आकर्षित गर्दछ। यहाँ गोही संरक्षण क्षेत्र समेत रहेको छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=गोही संरक्षणमा चुनौती, राप्ति र नारायणीमा छाडिएका तीन गोहीको मृत्यु|युआरएल=https://www.hamropatro.com/news/details/5658976888684544?ns=|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=खबर हब|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

=== बीस हजारी ताल ===
{{मुख्य|बीस हजारी ताल}}
विश्वप्रसिद्ध सिमसार क्षेत्र विसहजारी ताल पन्छी प्रेमीहरू माझ प्रसिद्ध छ। यो क्षेत्र [[साइबेरिया]]देखि [[श्रीलङ्का]]सम्म चक्ककर लागउने फिरन्ता चराहरूको एक प्रमुख विश्रामस्थल हुनुका साथै स्थानीय चराहरू र गोहीको पनि केन्द्र हो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=चितवनको सुन्दर पर्यटकीय गन्तव्य बीस हजारी ताल|युआरएल=https://nepalpatra.com/visit/93904/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=नेपाल पत्र|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

=== मेघौली ===
मेघौली [[चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज]]को पश्चिमी प्रवेशद्वार हो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=रामशरण गैरे|शीर्षक=मेघौलीमा पर्यटकको चहलपहल|युआरएल=https://echitwanpost.com/116125/2020092808/01/54/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=चितवन पोस्ट|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; यसले हरेक वर्ष हजारौँ दर्शकहरूलाई आकर्षित गर्दछ। नारायणी र राप्तीको दोभान गोलाघाट (मेघौली) सूर्यास्तको अवलोकनका लागि नेपालमै ख्याति प्राप्त क्षेत्र मानिन्छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुरको मेघौलीमा आन्तरिक पर्यटक भित्रीन थाले|युआरएल=http://kalikanews.com/news/134587|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=कालिका एफएम|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; स्थानीय आदिवासी थारू व्यक्तिहरू बारे थप जान्नका लागि पनि यो एउटा रमाईलो ठाउँ हो। यो परम्परागत बस्तीको राम्रो संरक्षण उदाहरण हो। यहाँ [[हात्ती पोलो]] विश्वकप समेत हुने गरेको छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=शुरु भयो मेघौलीमा पाचौँ मेघौँली पर्यटन महोत्सब २०७६|युआरएल=https://www.londonkathmandu.com/2020/03/02/%E0%A4%B6%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A5%81-%E0%A4%AD%E0%A4%AF%E0%A5%8B-%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%98%E0%A5%8C%E0%A4%B2%E0%A5%80%E0%A4%AE%E0%A4%BE-%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%9A%E0%A5%8C%E0%A4%81-%E0%A4%AE/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=दश वर्षपछि मेघौली पर्यटन महोत्सव|युआरएल=https://www.radiotriveni.org/news/3273|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=रेडियो त्रिवेणी|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

=== विक्रम बाबा ===
विक्रम बाबा मेला चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज भित्र प्रत्येक वर्ष लाग्ने गर्दछ। सामान्यतया यो प्रत्येक वर्षको चैते दसैँबाट सुरु हुन्छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=सुरु भयो चितवनमा पवित्र बिक्रम बाबा मेला|युआरएल=https://www.cinepatra.com/holloy-bolloy/411/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=सिनेपत्र|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; मेलामा चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जभित्र अवस्थित सालको रुखको फेदमा पूजा गर्ने गरिन्छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=चितवनमा विक्रम बाबा मेला सुरु|युआरएल=https://www.onlinekhabar.com/2017/03/563024|कार्य=|प्रकाशक=अनलाइन खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; मेला हेर्न स्थानीय पर्यटकहरूका साथसाथै भारत तथा अन्य देशहरूबाट पनि भक्तजनहरू आउने गरेका छन्। वि.सं. २०७६ सालमा भने १५ दिनसम्म चल्ने मेला कोरोनाका कारण स्थगित गरिएको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=कोरोना भाइरसको कारण चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज भित्र लाग्ने बिक्रम बाबा मेला स्थगित|युआरएल=https://a2zsamachar.com/104186|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=ए टु जेट समाचार|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

== उल्लेखनीय भवनहरू ==
===दियालो बङ्गला राजदरबार===
{{मुख्य|दियालो बङ्गला राजदरबार}}
नेपालको तत्कालीन [[नेपालका राजाहरूको सूची|राजा]] [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|महेन्द्र]]ले निर्माण गर्न लगाएको यो दरबार शाह राजाहरूको सितकालीन दरबारको रूपमा रहेको थियो।  यो दरबार भरतपुर भएर बग्ने नारायणी नदी किनारमा अवस्थित छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=ओझेलमा दियालो बङ्गला|युआरएल=https://ratopati.com/story/5948|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=रातोपाटी|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; वि.सं. २०२६ मा निर्माण सम्पन्न भएको यो दरबारमा राजपरिवारका सदस्यहरूको विश्राम गर्ने मुख्य गन्तव्य बनेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=राजाले विश्राम गर्ने दियालो बङ्गला किन ओझेल पर्‍यो ?|युआरएल=http://newskoseli.com/archives/39844|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=न्युज कोशेली|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

===कसरा दरबार===
नेपालका [[राणा वंश|राणा शासक]]हरू यस क्षेत्रमा सिकार गर्ने भएकोले विश्रामस्थलको रूपमा यो दरबार बनाइएको थियो। वर्तमान समयमा यो दरबारभित्र [[चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज]]को कार्यलय हुनुका साथै सङ्ग्रहालय रहेको छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=आजीवन जङ्गलमा|युआरएल=https://nepalmag.com.np/miscellaneous/2017/06/12/20170612192416|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=नेपाल म्याग|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;
 	
===भरतपुर कभर्ड हल===
भरतपुरमा भित्री खेलहरू खेल्नका लागि बनाइएको यो कर्भडहल सहरको मध्य भागमा रहेको गेस्टहाउस मैदानको किनारमा रहेको छ। [[स्थानीय तह निर्वाचन, २०७४]]मा यहाँ मतपत्र गणना समेत गरिएको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर मत गणनास्थलभित्र ४६ जनाको टोली प्रवेश|युआरएल=https://nagariknews.nagariknetwork.com/politics/123206-1496307000.html|कार्य=|प्रकाशक=नागरिक दैनिक|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;  
 
==खेलकुद==
नगरका युवाहरू माझ [[भकुन्डो|फुटबल]], [[क्रिकेट]] र [[भलिबल]] खेल लोकप्रिय रहेको छ।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2019/02/742360 |title=प्रदेश ३ स्तरीय खेलकुद प्रतियोगिता चितवनमा हुने |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://stardainik.com/news/848 |title=भरतपुरमा प्रदेश स्तरीय खेलकुद प्रतियोगिता सुरु |website=स्टार दैनिक |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09 }}{{Dead link|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; जम्मा १५ वटा खेल मैदान रहेको यो नगरको मुख्य खेलहरू वर्तमान समयमा क्याम्पा चौर र कभर्ड हल, गेस्ट हाउस चौरमा हुने गरेको छ। क्रिकेट खेलको बढ्दो लोकप्रियताका कारण चौतर्फी सामाजिक प्रयासमा यस नगरमा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको क्रिकेट रङ्गशाला बनाउने कार्यलाई अघि सारिएको छ।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://ratopati.com/story/76593 |title=चितवनमा गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रंगशाला निर्माणको काम सुरु |website=रातोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.setopati.com/sports/cricket/198280/ |title=चितवन प्रिमियर लिग माघ १७ देखि |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; [[गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रङ्गशाला]] नाम राखिएको यो क्रिकेट रङशालालाई वि.सं. २०७८ सम्ममा पुरा गर्ने लक्ष्य राखिएको थियो।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.setopati.com/sports/cricket/196497/ |title=चितवनमा क्रिकेट रंगशाला बनाउन निजामती कर्मचारीले दिए ७ लाख |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; तथापि, आर्थिक समस्याका कारण निर्माण सम्पन्न हुन सकेको छैन।&lt;ref&gt;{{Cite web|author=|title=गौतमबुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रंगशाला दुई वर्षदेखि अलपत्र|url=https://www.kalikadainik.com/2023/01/20/71393/|access-date=२५ माघ २०८०|website=कालिका दैनिक|language=नेपाली}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240227064828/https://www.kalikadainik.com/2023/01/20/71393/ |date=2024-02-27 }}&lt;/ref&gt;
क्रिकेटमात्र नभएर फुटबल खेलमा समेत नाम कमाएको भरतपुरमा वि.सं. २०७६ देखि [[भरतपुर गोल्डकप]] आयोजना हुँदै आएको छ। यो चितवनकै सर्वाधिक पुरस्कार राशिको फुटबल प्रतियोगितासमेत हो।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://echitwanpost.com/26631/2015081601/20/58/ |title=भरतपुर गोल्ड कप हुने |date=2015-08-16 |website=चितवन पोस्ट दैनिक |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://thahakhabar.com/news/90592/ |title=फागुन २४ देखि भरतपुर गोल्डकप, विजेतालाई १० लाख |website=थाहा खबर |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09}}&lt;/ref&gt;

== उल्लेखनीय व्यक्तिहरू ==

* [[पुष्पकमल दाहाल]] - नेपाली राजनीतिज्ञ र पूर्व प्रधानमन्त्री
* [[सृष्टी श्रेष्ठ]] - मिस नेपाल २०१२ र नेपाली अभिनेत्री
* [[सन्दीप लामिछाने]] - अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट खेलाडी 
* कमलबहादुर अधिकारी - अन्तर्राष्ट्रिय भारोत्तोलक
* [[रेणु दाहाल]] - नेपाली राजनीतिज्ञ र पहिलो महिला मेयर
* [[मरिष्का पोखरेल]] - नेपाली चलचित्र अभिनेत्री 
* [[नीलकण्ठ उप्रेती]] - पूर्व प्रमुख निर्वाचन आयुक्त
* [[Sushant Subedi]] - Economist &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Gen-AI training |url=https://www.ukfinance.org.uk/news-and-insight/blog/gen-ai-training |access-date=2025-07-24 |website=UK Finance |language=en}}&lt;/ref&gt;

==चित्र दीर्घाहरू==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
चित्र:Narayani bridge in Gaindakot.jpg|नारायणी पुलको दृश्य
चित्र:Beautiful Bishazaari Lake.jpg|बीस हजारी ताल
चित्र:Hattipolo.jpg|हात्ती पोलोको विश्वकप प्रतियोगिता
चित्र:Chitwan national park. It was taken inside the chitwan national park. This was taken while safari.jpg|जङ्गल सफारी
चित्र:Wild Elephant (Ronaldo).jpg|thumb|चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज भित्र जङ्गली हात्ती(रोनाल्डो)

चित्र:Chitwan 8 April - (02) 2.jpg|भरतपुर विमानस्थल
&lt;/gallery&gt;

== सन्दर्भ सामग्रीहरू ==
{{सन्दर्भसूची}}

==यो पनि हेर्नुहोस्==
{{नेपालका ठुला सहरहरू}}
{{नेपालका महानगरीय नगरपालिकाहरू}}
{{चितवन जिल्लाका स्थानीय तहहरू}}

[[श्रेणी:नेपालका जिल्ला सदरमुकामहरू]]
[[श्रेणी:नेपालका महानगरपालिकाहरू]]
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका नगरपालिकाहरू]]
[[श्रेणी:वि.सं. २०३५ मा स्थापित नगरपालिकाहरू]]
[[श्रेणी:नेपालका पूर्व नगर पञ्चायतहरू]]
[[श्रेणी:नेपालका पूर्व नगरपालिकाहरू]]
[[श्रेणी:नेपालका पूर्व उपमहानगरपालिकाहरू]]</text>
      <sha1>01zfsu20n6d4y8noe4r59ekqg2le3kv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355343</id>
      <parentid>1355226</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T08:19:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* वडागत विवरण */</comment>
      <origin>1355343</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="80157" sha1="6nrematsb3vbgimkzdsh6ctad3la1p7" xml:space="preserve">{{विशेष लेख}}
{{Infobox settlement
| name = 
| native_name = 
| native_name_lang = 
| other_name = 
| settlement_type = [[महानगरपालिका]]&lt;br/&gt;[[मुख्यालय|सदरमुकाम]]
| image_skyline            = {{Photomontage
| photo1a = Gaindakot_and_Bharatpur_at_Narayani_River,_Nepal_2020_-1.jpg 
| photo2a = Narayanghat.JPG  
| photo2b = Survival_tree.jpg
| photo4a = Chitwan_2.jpg
| photo4b = Narayani_river.jpg
| spacing                   = 2
| color_border              = #000000
| color                     = #000000
| size                      = 320
}}
| image_alt                = 
| image_caption            = माथिबाट, बायाँबाट दायाँ: [[गैँडाकोट नगरपालिका|गैँडाकोट]] पहाडबाट भरतपुर क्षितिज, [[भरतपुर महानगरपालिका|नारायणगढ]] बजार, भरतपुरको बाटुली ​​पोखरी, [[बिसहजारी ताल]]।
| image_flag = 
| image_seal = 
| image_map = 
| map_caption = भरतपुर महानगरपालिकाको नक्सा
| pushpin_map = भरतपुर महानगरपालिका#चितवन जिल्ला#बागमती प्रदेश#नेपाल
| pushpin_label_position = bottom
| pushpin_mapsize = 300
| pushpin_map_caption = नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- Location --&gt;| coordinates = {{coord|27|41|N|84|26|E|display=inline}} 
| subdivision_type = देश
| subdivision_name = {{झन्डा|नेपाल}}
| subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
| subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
| subdivision_name1 = [[बागमती प्रदेश|बागमती प्रदेश]]
| subdivision_name2 = [[चितवन जिल्ला]]
| established_title = नगर पञ्चायत
| established_date = वि.सं. २०३५ माघ १५&lt;ref name=&quot;नगर&quot;&gt;{{cite news|title=नगर पञ्चायत ऐन २०१९ बमोजिम दाङ जिल्ला अन्तर्गत त्रिभुवन नगर पञ्चायतक्षेत्र घोषित गरेको |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=9927 |date=वि.सं. २०३५ माघ १५ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र}}&lt;/ref&gt;
| established_title1 = समावेश गाउँ पञ्चायतहरू
| established_date1 = भरतपुर र नारायणगढ (सबै भाग) र कल्याणपुर (आंशिक भाग)
| established_title2 = उपमहानगरपालिका
| established_date2 = वि.सं. २०७१ पुस २८&lt;ref name=&quot;उपमहानगर&quot;&gt;{{cite news|title=शङ्खरापुर लगायत विभिन्न नगरपालिका घोषणा |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634 |date=वि.सं. २०७१ पुस २८ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र}}&lt;/ref&gt;
| established_title3 = सम्मिलित ([[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]])
| established_date3 = [[मङ्गलपुर]], [[फुलबारी, चितवन|फुलबारी]], [[गीतानगर]], [[पटिहानी]] तथा [[शिवनगर, चितवन|शिवनगर]]
| established_title4 = महानगरपालिका
| established_date4 = वि.सं. २०७३ फागुन २७&lt;ref name=&quot;महानगर&quot;&gt;{{cite news|title=गाउँपालिका नगरपालिका उपमहानगरपालिका र महानगरपालिकाको क्षेत्र तोकी केन्द्र कायम गरेको  |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22690 |date=वि.सं. २०७३ फागुन २७ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र}}&lt;/ref&gt;
| established_title5 = सम्मिलित क्षेत्रहरू
| established_date5 = भरतपुर, [[नारायणी नगरपालिका|नारायणी]], [[चित्रवन नगरपालिका|चित्रवन]] र [[कविलास, चितवन|कविलास]]
| government_type = 
| governing_body = 
| leader_title = [[नगरप्रमुख|कावा प्रमुख]]
| leader_name = चित्रसेन अधिकारी ([[नेपाली काङ्ग्रेस|नेका]])
| leader_title1 =
| leader_name1 = 
| leader_title3 =
| area_total_km2 = 432.95
| elevation_footnotes = 
| elevation_m = 208
| population_footnotes            = &lt;ref name=&quot;नेपालको राष्ट्रिय जनगणना&quot;&gt;{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=3&amp;district=35&amp;municipality=4|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}&lt;/ref&gt;
| population_note                 = 
| population_total                =369268
| population_density_km2          = auto
| population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]
| population_footnotes = 
| population_density_km2 = auto
&lt;!-- General information  --&gt;| postal_code_type = हुलाकी सङ्केत
| postal_code = ४४२००, ४४२०७
| area_code = ०५६
| blank_name_sec1 = मौसम
| blank_info_sec1 = आर्द्र अर्ध-कटिबन्धीय जलवायु
| website = {{URL|http://www.bharatpurmun.gov.np/}}
| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय]]
| utc_offset = +५:४५
| timezone_DST = 
| utc_offset_DST = 
}}

'''भरतपुर''' नेपालको [[बागमती प्रदेश]]मा पर्ने [[चितवन जिल्ला]]को [[मुख्यालय|सदरमुकाम]]&lt;ref name=&quot;सदरमुकाम&quot;&gt;{{cite news|title=नेपाल अधिराज्यलाई १४ अञ्चल, ७५ जिल्लामा विभाजित |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=2685 |date=वि.सं. २०१९ पुष २ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |page=५ |publisher=नेपाल राजपत्र}}&lt;/ref&gt; तथा [[महानगरपालिका]] हो। नेपालको मध्य भूभागमा रहेको भरतपुर महानगर देशकै [[नेपालका सहरहरूको सूची|चौथौ ठुलो सहर]] हो। यो नेपालको सबैभन्दा तीव्र गतिले विकास भइरहेको सहरहरू मध्येको एक हो। [[गण्डकी नदी|नारायणी नदी]]को तटमा अवस्थित रहेको यो सहर चितवन लगायत केन्द्रीय नेपालको व्यापारिक केन्द्र हो। यो महानगरपालिका क्षेत्रभित्र पर्ने [[भरतपुर महानगरपालिका|नारायणगढ]] सहरमा मुख्य व्यापारिक पसल र ठुला होटेलहरू रहेका छन् भने अन्य आवश्यक पूर्वाधारका साधनहरू नगरको अन्य क्षेत्रहरूमा रहेका छन्। कुल २९ वटा वडा रहेको भरतपुरको जनसङ्ख्या [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं. २०७८ को जनगणना]] अनुसार ३,६९,२६८ रहेको छ भने यो सहर ४३२.९५ वर्ग किलोमिटरमा फैलिएको छ। यहाँको साक्षरता दर ८७.२० प्रतिशत रहेको छ जसमध्ये महिलाको साक्षरता दर ८२.६४% छ भने पुरुषको साक्षरता दर ९२.१२% रहेको छ। यहाँ ९६,५९१ घरघुरी रहेको छ।&lt;ref name=&quot;नेपालको राष्ट्रिय जनगणना&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=3&amp;district=35&amp;municipality=4|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}&lt;/ref&gt;

प्रत्येक पाँच वर्षमा हुने [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]को निर्वाचनको लागि भरतपुर महानगरपालिकालाई चितवन निर्वचन क्षेत्र २ र निर्वाचन क्षेत्र ३ मा विभाजन गरिएको छ भने [[बागमती प्रदेश सभा]]को लागि चितवन निर्वचन क्षेत्र २ (क), (ख) र चितवन निर्वचन क्षेत्र ३ (क), (ख) मा विभाजन गरिएको छ।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://saurahaonline.com/2017/09/32986/ |title=चितवनको निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण, प्रदेशको क्षेत्र निर्धारण प्रति नेकपा एमालेको असहमति |website=सौराहा अनलाइन |language=नेपाली |accessdate=2020-12-08 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210108170415/https://saurahaonline.com/2017/09/32986/ |date=2021-01-08 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://synergyfm.com.np/2017/12/17139/ |title=चितवनको कुन ठाउँ कुन निर्वाचन क्षेत्रमा, मतदाता कति ? |last=सिनर्जी एफएम |date=2017-12-07 |website=सिनर्जी एफएम |language=नेपाली |accessdate=2020-12-08 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210108151120/http://synergyfm.com.np/2017/12/17139/ |date=2021-01-08 }}&lt;/ref&gt; [[कृषि तथा वन विज्ञान विश्वविद्यालय|कृषि तथा वन विश्वविद्यालय]]ले [[धुर्मुस सुन्तली फाउण्डेशन|धुर्मुस सुन्तली फाउन्डेसन]]लाई सहयोग गरेको भरतपुरको वडा नं. १६ रामपुरस्थित २० विगाहा ८ कठ्ठा क्षेत्रफलमा [[गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रङ्गशाला]] बनिरहेको छ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://radionepal.gov.np/news-details/23295/2019-01-30|title=चितवनमा रङशाला बनाउने धुर्मुस सुन्तली फाउन्डेसनको घोषणा|author=परेश सापकोटा|date=|work=[[रेडियो नेपाल]]|accessdate=१६ माघ २०७५}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190201165840/http://radionepal.gov.np/news-details/23295/2019-01-30 |date=2019-02-01 }}&lt;/ref&gt;

== इतिहास ==
वि.सं. २००० को दशकसम्म घनाजङ्गलको रूपमा रहेको भरतपुरको बजार क्षेत्रमा [[थारू जाति|थारु]], बोटे, [[दराई जाति|दराई]] समुदायको मानिसहरूको बसोबास रहेको थियो।&lt;ref name=&quot;चितवन0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.onlinekhabar.com/2019/04/756087|title=बदलिँदो चितवन : ७० वर्षको कायाकल्प कथा|website=अनलाइन खबर|language=नेपाली|accessdate=2020-12-07}}&lt;/ref&gt;सानो नाकाको रूपमा रहेको भरतपुरको विकासमा वि.सं. २०१२ मा तत्कालीन सरकारद्वारा ल्याइएको ‘राप्ती दुन विकास योजना’ ले गर्दा बस्ती बसाउने कार्यको थालनी भएको थियो। [[संयुक्त राज्य अमेरिका|अमेरिकी]] सहयोगमा सुरु गरिएको सो आयोजनाको प्रमुख कृष्ण बम मल्ल थिए। योजनावद्ध रूपमा नभएता पनि यसै परियोजनाको फलस्वरूप भरतपुरमा अस्पताल, [[विद्यालय]] र सरकारी कार्यालयहरूको लागि जग्गा खाली राखेर सर्वसाधारणहरूलाई जग्गा बाँडी बसोबास गर्न प्रोत्साहित गरिएको थियो।&lt;ref name=&quot;चितवन0&quot;/&gt;

नगर पञ्चायत ऐन २०१९ बमोजिम तत्कालिन सरकारले वि.सं. २०३५ साल माघ १५ गते तत्कालीन भरतपुर गाउँ [[पञ्चायती व्यवस्था|पञ्चायत]] र नारायणगढ गाउँ पञ्चायतको सबै भाग र कल्याणपुर गाउँ पञ्चायतको आंशिक भागलाई मिलाएर भरतपुर नगर पञ्चायत बनाएको थियो। भरतपुर नगर पञ्चायतको पहिलो नगरप्रमुख मुक्तिलाल चुके थिए।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=मुक्तिलाल चुकेको निधनपछि आँखा दान|युआरएल=https://www.safalkhabar.com/news/27862|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=सफल खबर|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुरका संस्थापक मेयर मुक्तिलाल चुके रहेनन्|युआरएल=https://www.safalkhabar.com/news/27829|कार्य=|प्रकाशक=सफल खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; वि.सं. २०४७ सालमा देशमा [[नेपाल अधिराज्यको संविधान २०४७]] लागु भएपछि नगरपालिकाको लागि चाहिने आवश्यक पूर्वाधार तथा जनशक्ति भएको कारणले भरतपुर स्वतः नगरपालिका बन्न पुगेको थियो।&lt;ref name=&quot;चितवन0&quot;/&gt; यो नगर चितवन जिल्लाकै पहिलो नगरपालिका समेत हो। नगरपालिका बनेपछि यहाँ सडक विकासको काममा तीव्रता आएको थियो। वि.सं. २०७१ मङ्सिर १३ गते [[नेपालको मन्त्रिपरिषद्]] अन्तर्गतको सामाजिक समितिले ६१ वटा नगरपालिका थप गर्ने र ७ वटा नगरपालिकालाई उपमहानगरपालिका बनाउने सिफारिस गरे अनुरूप [[नेपाल सरकार]]को निर्णय बमोजिम वि.सं. २०७१ पुस २८ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार भरतपुर पनि नगरपालिकाबाट उपमहानगरपालिकामा विस्तार भएको थियो।&lt;ref name=&quot;उपमहानगर&quot;/&gt; उक्त समयमा भरतपुरलाई उपमहानगरपालिका घोषित गर्दा यसमा [[मङ्गलपुर]], [[फुलबारी, चितवन|फुलबारी]], [[गीतानगर]], [[पटिहानी]] तथा [[शिवनगर, चितवन|शिवनगर]] गाविसलाई समावेश गरिएको थियो। [[नेपालको संविधान २०७२]] अनुसार स्थानीय सरकारको गठन भएपछि वि.सं. २०७३ फागुन २७ गते भरतपुरलाई महानगरपालिकामा स्तरोन्नति गरेपछि हाल यस महानगरपालिकामा २९ वटा वडाहरू छन्।&lt;ref name=&quot;महानगर&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर महानगरपालिकाको सङ्क्षिप्त परिचय|युआरएल=https://bharatpurmun.gov.np/ne/node/26|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=भरतपुर महानगरपालिका|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

वि.सं. २०७३ फागुन २२ गते नेपाल सरकारको निर्णय तथा वि.सं. २०७३ फागुन २७ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार भरतपुरलाई महानगरपालिकामा स्तरोन्नति गर्दा साविकका भरतपुर क्षेत्र, [[नारायणी नगरपालिका]], [[चित्रवन नगरपालिका]] र [[कविलास, चितवन|कविलास]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाउँ विकास समिति]]लाई यसमा गाभिएको थियो।&lt;ref name=&quot;महानगर&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=स्थानीय निकायहरू - भरतपुर महानगरपालिका|युआरएल=https://lgisnepal.com/ne/body/377|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://thahakhabar.com/news/11620/|शीर्षक=यस्ता छन् नेपालका चार महानगरपालिका, कुन महानगरको विशेषता के?|वेबसाइट=थाहा खबर|भाषा=नेपाली|पहुँचमिति=2020-12-07}}&lt;/ref&gt;

वि.सं. २०७९ जेठ १० गतेको निर्वाचन परिणामअनुसार महनगरपालिकाको नगर प्रमुख पदमा [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा-माके]]की [[रेणु दाहाल]] र उप नगरप्रमुख पदमा [[नेपाली काङ्ग्रेस]]का चित्रसेन अधिकारी विजयी भएका थिए।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=भरतपुरको मेयरमा रेणु दाहाल र उपमेयरमा चित्रसेन अधिकारी विजयी |url=https://www.himalkhabar.com/news/130170 |accessdate=2023-03-31 |website=हिमाल खबर |language=नेपाली }}{{Dead link|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== अवस्थिति ==
यो सहर समुद्री सतहबाट १४० मिटरदेखि ३९० मिटर उचाइसम्म फैलिएको छ। यो नगर २७° ३२' ५८&quot; देखि २७° ४५' ४०&quot; उत्तरी अक्षांश र ८४° ९' ४१&quot; देखि ८४° २९' ५&quot; पूर्वी देशान्तरमा पर्दछ। यसको पूर्वमा [[रत्ननगर नगरपालिका]], [[कालिका नगरपालिका]], [[इच्छाकामना गाउँपालिका]] रहेका छन्&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=उत्तर फर्के हिमाल, दक्षिण हेरे फाँट, पहाडकी रानी – इच्छाकामना गाउँ|युआरएल=https://echitwanpost.com/81943/2019032408/36/01/|कार्य=|प्रकाशक=चितवन पोस्ट|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; भने पश्चिमतर्फ [[विश्व सम्पदा क्षेत्र]]मा सूचीकृत [[चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज]] र [[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) जिल्ला|नवलपुर जिल्ला]] उत्तरतर्फ [[तनहुँ जिल्ला]] र [[इच्छाकामना गाउँपालिका]] तथा दक्षिण तर्फ [[चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज]] नै पर्दछ।  यसको तल्लो समथर सतहमा वडा नं. १, २, ३ र ४ तथा ५ को भू-भागहरू पर्दछ।

== जलवायु ==
समुद्री सतहबाट कम उचाइमा, तल्लो समथर भू–भागमा र [[महाभारत पर्वत शृङ्खला|महाभारत पर्वत]]को नजिकै रहेको कारण भरतपुर क्षेत्रमा औसत [[तापक्रम]] बढी, [[आद्रता]]युक्त [[जलवायु परिवर्तन|जलवायु]] भएको पाइन्छ। यहाँ पुस, माघ महिनामा अत्यधिक जाडो हुन्छ भने सो समयमा न्यूनतम तापक्रम १० डिग्री सेल्सियस सम्म पुग्ने गर्दछ। यहाँ वैशाख, जेठ र असार महिनामा सर्वाधिक गर्मी हुन्छ भने उक्त समयमा यहाँको तापक्रम ४० डिग्री सेल्सियससम्म पुग्ने गरेको पाइन्छ। भरतपुरमा वार्षिक औसत [[वर्षा]] १,५०० मिलिमिटर  हुने गर्दछ। वि.सं. २०६८ साउन ३२ मा, यहाँ हालसम्मकै सर्वाधिक अर्थात् २४ घन्टामा लगभग ३११ मिलिमिटर पानी परेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=किन बढ्दै छ भरतपुरमा डुबान ?|युआरएल=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/52606/2020-10-07|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=नयाँ पत्रिका|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=६ डिसेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; साधारणतया वैशाख र जेठ याममा यहाँ बढी सुख्खा हुने गर्दछ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=जिल्लाको जानकारी|युआरएल=https://daochitwan.moha.gov.np/en/page/introduction-of-chitwan-1|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

== जनसङ्ख्या ==
नेपालको [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं. २०७८ को जनगणना]] अनुसार भरतपुरको जनसङ्ख्या ३,६९,२६८ रहेको थियो जसमध्ये [[पुरुष]]को जनसङ्ख्या १,७८,८९७ र [[महिला]] १,९०,३७१ रहेको थियो।&lt;ref name=&quot;नेपालको राष्ट्रिय जनगणना&quot;/&gt; भरतपुरमामा मुख्यतया [[थारू जाति|थारू]], [[दराई जाति|दराई]], बोटे, [[गुरुङ जाति|गुरुङ]], [[मगर जाति|मगर]], [[चेपाङ जाति|चेपाङ]], [[तामाङ जाति|तामाङ]] रहेका छन् भने यहाँ थोरै सङ्ख्यामा [[राई जाति|राई]], [[लिम्बू जाति|लिम्बू]] लगायत [[बराल]], [[पौडेल]], [[अधिकारी]], [[थापा]], [[बोहरा|बोहोरा]] थर भएका [[ब्राह्मण|बाहुन]] तथा [[क्षेत्री]] जाति बसोबास गर्छन्। यहाँ [[श्रेष्ठ]], प्रधान, [[महर्जन]], शाही लगायतका थर भएका [[नेवार जाति|नेवार]] जातिका मानिसहरूका साथै नेपालमा रहेका अन्य सबै जातजातिका मानिसहरू बसोबास गर्दछन्।&lt;ref name=चितवन&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भौगोलिक र जातीय विविधायुक्त भरतपुर|युआरएल=https://echitwanpost.com/50108/2017031409/18/53/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=चितवन पोस्ट|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

=== जनसङ्ख्या वर्गीकरण&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर महानगरपालिकाको विस्तृत तथ्याङ्क|युआरएल=https://bharatpurmun.gov.np/sites/bharatpurmun.gov.np/files/documents/%E0%A4%AD%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%B0%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%97%E0%A4%B0%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE%20Profile%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%AD%E0%A5%AC_0.pdf|कार्य=|प्रकाशक=भरतपुर महानगरपालिका|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; ===
{{Historical populations
|type = US
|source = [http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/contributions/pdf/CNAS_28_02_03.pdf सोधपत्र]
|वि.सं.२०३८ |२७६०२
|वि.सं.२०४८ |५४६७०
|वि.सं.२०५८ |१२५११२
|वि.सं.२०६८ |२८०५०२
|वि.सं.२०७८ |३६९२६८
}}

{{Bar chart
| title       = जातिगत जनसङ्ख्या विवरण, वि.सं.२०६८ जनगणना अनुसार
| label_type  = जाति
| data_type   = जनसङ्ख्या
| bar_width   = 35
| width_units = em
| data_max    = 100000
| label1   = ब्राह्मण
| data1    = ९६,२५५
| label2   = क्षेत्री
| data2    = ३५,३८५
| label3   = गुरुङ
| data3    = २४,४८५
| label4   = सार्की, कामी
| data4    = १८,९६३
| label5   = नेवार
| data5    = १७,२४२
| label6   = थारू
| data6    = १७,१५६
| label7   = मगर
| data7    = १४,४९०
| label8   = कुमाल
| data8    = ६,७७१
| label9   = दमाई
| data9    = ६,२७०
| label10   = घर्ती
| data10    = २,१०२
}}

== वडागत विवरण ==
=== उपमहानगरपालिका ===
वि.सं. २०७१ मङ्सिरमा साविक भरतपुर नगरपालिकामा मङ्गलपुर, फुलबारी, गीतानगर, पटिहानी तथा शिवनगर गरी ५ वटा गाविसहरूलाई गाभेर उपमहानगरपालिका स्तरोन्नति गरिएको थियो।
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ साविकका गाउँ विकास समिति/नगरपालिका र हालको वडा विभाजन
! क्र.सं !! साविक गाउँ विकास समिति/नगरपालिका !! गाविसको वडा नं. !! उमनपाको वडा नं.
|-
| १ || भरतपुर नगरपालिका || १ देखि १४ || १–१४
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | २ || rowspan=&quot;4&quot; | [[मङ्गलपुर]] || १-३ || १५
|-
| ४, ६ || १६
|-
| ५, ९ || १७
|-
| ७-८ || १८
|-
| २ || [[फूलबारी, चितवन|फूलबारी]] || १-९ || १९
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | ३ || rowspan=&quot;3&quot; | [[गीतानगर]] || १-३ || २०
|-
| ४-६ || २१
|-
| ७-९ || २२
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | ४ || rowspan=&quot;3&quot; | [[शिवनगर, चितवन|शिवनगर]] || १-४ || २३
|-
| ५-७ || २४
|-
| ८-९ || २५
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | ५ || rowspan=&quot;4&quot; | [[पटिहानी]] || १, ६, ९ || २६
|-
| २-३ || २७
|-
| ७-८ || २८
|-
| ४-५ || २९
|}


=== महानगरपालिका ===
भरतपुर महानगरपालिकाको वडा विभाजन, समावेश साविकका गाविस/नगरपालिकाहरू, जनसङ्ख्या र क्षेत्रफलको विवरण तलको तालिकामा दिइएको छ:&lt;ref&gt;{{Cite web|author=|title=बागमती प्रदेश वडा रिपोर्ट|url=https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fcensusnepal.cbs.gov.np%2Fresults%2Ffiles%2Fward%2FP3%2FWRD_Indv01-HouseholdAndPopulation.xlsx&amp;wdOrigin=BROWSELINK|work=|publisher=राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय|website=|language=नेपाली|date=२६ चैत २०८२}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+ भरतपुर महानगरपालिकाको वडागत विवरण
|-
! वडा नं. !! समावेश भएका साविकका नगरपालिका/गाविसहरू !! जनसङ्ख्या ([[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं २०७८]])!! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !!जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.)
|-
| १ || भरतपुर (१,३) || ९,१०९|| ३६.११
|२५२.२६
|-
| २ || भरतपुर (२)  ||१९,५६४|| १.३४
|१४,६००.०० 
|-
| ३ || भरतपुर (४)   ||१७,२२२|| ४.१९
|४,१०९.७४
|-
| ४ || भरतपुर (५,६) ||२०,८७१|| ८.२२
|२,५३९.०५
|-
| ५ || भरतपुर (१३,१४) ||१३,७१०|| ९.९१
|१,३८३.४५
|-
| ६ || [[गीतानगर]] (४-९) ||१३,३४९|| १२.२१
|१,०९३.२८
|-
| ७ || भरतपुर (७) ||  |१७,२११|| ४.१४
|४,१५७.२५
|-
| ८ || भरतपुर (८) || |११,४३८|| ६६.६६
|१७१.५९
|-
| ९ || भरतपुर (९) || |१५,१८३|| ५.३०
|२,८६४.७२
|-
| १० || भरतपुर (१०) || |२०,६३३|| ४.६४
|४,४४६.७७
|-
| ११ || भरतपुर (११) ||३५,६९२|| ९.११
|३,९१८.००
|-
| १२ || भरतपुर (१२) || १४,८२६|| १२.५३
|१,१८३.२४
|-
| १३ || [[गीतानगर]] (१-३), [[पटिहानी]] (७-८)  ||६,८९२|| ९.७०
|७१०.५२
|-
| १४ || [[शिवनगर, चितवन|शिवनगर]] (५-९), [[पटिहानी]] (४-५)||११,१३४|| १२.०७
|९२२.४५
|-
| १५ || [[मङ्गलपुर]] (१-३),  [[फुलबारी, चितवन|फूलबारी]] र [[शिवनगर, चितवन|शिवनगर]] (१-४) ||१५,८३३|| २०.५०
|७७२.३४
|-
| १६ || [[मङ्गलपुर]] (४-९) ||१७,८१८|| १७.०६
|१,०४४.४३
|-
| १७ || [[शारदानगर]] (२-४,६),  [[गुञ्जनगर]] (८) ||८,६०८|| ७.८७
|१,०९३.७७
|-
| १८ || [[गुञ्जनगर]] (२,५-७) ||१०,५७७|| १०.३३
|१,०२३.९१
|-
| १९ || [[शारदानगर]] (१,७-८),  [[गुञ्जनगर]] (१) ||८,४५४|| ६.२९
|१,३४४.०४
|-
| २० || [[शारदानगर]] (५,९),  [[गुञ्जनगर]] (३-४,९) ||८,४७०|| ११.८३
|७१६.००
|-
| २१ || [[पार्वतीपुर]] ||९,३८५|| १०.०२
|९३६.६३
|-
| २२ || [[पटिहानी]] (१-३, ६,९) ||६,६५२ || ८.७१
|७६३.७२
|-
| २३ || [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] (१-६) ||८,०३९|| १२.८५
|६२५.६०
|-
| २४ || [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] (७-९) ||५,४५९|| ५.२२
|१,०४५.७९
|-
| २५ || [[शुक्रनगर]] ||९,५१७|| १४.१६
|६७२.१०
|-
| २६ || [[दिव्यनगर]] ||१०,७३६|| १८.६३
|५७६.२७
|-
| २७ || [[मेघौली]] (५-९) ||९,०५८|| १७.७३
|५१०.८९
|-
| २८ || [[मेघौली]] (१-४) ||६,९०७|| १२.७०
|५४३.८६
|-
| २९ ||[[कविलास, चितवन|कविलास]] ||५,९२१|| ६२.९२
|९४.११
|-
! जम्मा !! !! ३,६९,२६८!! ४३२.९५
!८५२.९१
|}

== यातायात तथा सडक सञ्जाल ==
भरतपुर महानगर अन्तरर्गत [[महेन्द्र राजमार्ग|पूर्व-पश्चिम राजमार्ग]] तथा मुग्लिन नारायणगढ सडक खण्ड रहेको छ।
दुई ठुला राजमार्ग र देशको केन्द्र भएकाले यहाँबाट मुलुकको हरेक भागमा जानका लागि [[बस]], माइक्रो बस, भाडाको कार, [[ट्याक्सी]], लगायत लामो दुरीका यातायात साधन उपलब्ध छन्। महानगरले यातायात व्यवस्थापनमा समस्या देखिएको भन्दै बि.स. २०७६ जेठमा तीन पाङ्ग्रे सवारीलाई प्रमुख मार्गमा सञ्चालन हुनबाट रोकेको थियो&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुरका यी ठाउँमा चल्न नपाउने भए तीनपांग्रे|युआरएल=https://thahakhabar.com/news/23193/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=थाह खबर|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; भने यसको विरोधमा प्रदर्शन समेत भएको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=तीनपांग्रे साधन व्यवस्थापन गर्न खोज्दा भरतपुरमा तनाव‍,गाेली चल्याे|युआरएल=https://ujyaaloonline.com/story/3325|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=उज्यालो अनलाइन|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; यातायातको प्रमुख साधन सडक सञ्जालद्वारा भरतपुरबाट नेपालको पूर्व पश्चिम भागमा जान सकिने सहजता भएता पनि यहाँ रहेको [[भरतपुर विमानस्थल]]ले नेपालको प्रमुख सहर [[काठमाडौँ]] र [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]]लाई जोड्ने गर्दछ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर विमानस्थल आजदेखि १० दिन बन्द हुने|कार्य=बाग्मती खबर|प्रकाशक=|युआरएल=https://www.bagamatikhabar.com/country/5741|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; यस्तै सरकारले यहाँको सीमा सुरक्षा कार्यालय नजिकै यातायात व्यवस्था कार्यालय खोल्ने जनाएको थियो, तथापि यो हालसम्म सञ्चालनमा आएको छैन।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=यातायात व्यवस्था कार्यालय भरतपुरको कार्यालय आँपटारीमा|युआरएल=http://kalikanews.com/news/133745|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=कालिका समाचार|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

== उद्योग-धन्दा ==
भरतपुर महानगरपालिकामा चितवन उद्योग सङ्घमा दर्ता भएका जम्मा ४६४ उद्योगहरू रहेको छन्।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=संस्थागत सदस्यता|युआरएल=http://www.cainepal.org.np/institutional-membership|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=चितवन उद्योग सङ्घ|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;
भरतपुरमा [[कोका-कोला]]&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=कोक र सानमिगेल बियरले तिरेनन् स्थानीय विकास शुल्क|युआरएल=https://echitwanpost.com/26049/2015072902/35/40/|कार्य=|प्रकाशक=चितवन पोस्ट|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;, [[सान मिगेल बियर]]&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर आन्तरिक राजश्व कार्यालयको राजश्व स्रोत मदिरा मात्रै किन धेरै ?|युआरएल=http://sharelagani.com/%E0%A4%AD%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%B0-%E0%A4%86%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%95-%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B5-%E0%A4%95%E0%A4%BE/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=सेयर लगानी|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;, कृषि क्षेत्रको विकास र विस्तार गर्नको लागि डेरीका लागि आवश्यक सम्पूर्ण सामान उत्पादन गर्ने कम्पनी ह्वाइट हिमालयन इन्जिनियरिङ&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=दुग्ध अनुदान पाँच गुणा बढाउन कृषकको माग|युआरएल=https://www.ghatanarabichar.com/73702?amp_markup=1|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=घटना र विचार|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;,जस्ता दुईचार वटा बहुराष्ट्रिय [[अर्थव्यवस्थाको दोस्रो क्षेत्रको सार|उद्योग]]का साथै ठुलासाना अरू उद्योगहरू पनि रहेका छन्, तर यो सहर मुख्यतया सेवा उद्योगमा प्रसिद्धि कमाउँदै गइरहेको छ। महानगरपालिकाले उद्योग प्रवर्द्धन र अन्य प्रायोजनका लागि आर्थिक वर्ष वि.स. २०७७/०७८ को लागि ४ अर्ब १५ करोड ६४ लाख ८९ हजार आयव्ययको अनुमान प्रस्तुत गरेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर महानगरको बजेट चार अर्ब १५ करोड|युआरएल=http://www.ichchhakamanafm.org/news/1897|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=इच्छाकामना एफएम|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

== सञ्चार तथा सूचना क्षेत्र ==
=== एफएम स्टेसनहरू ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! रेडियोको नाम !! ठेगाना !! मेघाहर्ज !! प्रसारण संस्था
|-
| कालिका एफएम ९५.२ र कालिका ९१ || भरतपुर-१० || २००० वाट || कालिका एफएम प्रा.लि.
|-
| हाम्रो एफएम || भरतपुर-११ || २००० वाट || हाम्रो एफएम प्रा.लि.
|-
| रेडियो त्रिवेणी || भरतपुर-११ || २००० वाट || त्रिवेणी एफएम प्रा.लि.
|-
| सिनर्जी एफएम || भरतपुर-१० || २००० वाट || सिनर्जी एफएम प्रा.लि.
|-
| रेडियो सम्पदा ९०.५ || भरतपुर-६ || २५० वाट || रेडियो सम्पदा प्रालि
|-
| रेडियो भरतपुर १०५.२ || भरतपुर-७ || ५०० वाट || रेस नेपाल
|-
| रेडियो शिवशक्ति ९८.३ || भरतपुर-१४ || ५०० वाट || शिवशक्ति सामुदायिक संस्था
|-
| रेडियो प्रभाव ९२.४ || भरतपुर-२१ || २०० वाट || रेडियो प्रभाव प्रा.लि.
|-
| सेफर्ड एफएम ८९.२ || भरतपुर-२५ || १०० वाट || सेफर्ड मिडिया प्रा.लि.
|}

=== टेलिभिजन स्टेसनहरू ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! टेलिभिजनको नाम !! ठेगाना !! प्रसारण संस्था
|-
| बेसो || भरतपुर-२ || एकता सञ्चार नेपाल प्रा.लि.
|-
| कृस्टल || भरतपुर-१० || कृस्टल सञ्चार सहकारी संस्था लिमिटेड
|-
| आभाष || भरतपुर-२ || ग्रिनलाइन मिडिया प्रा.लि.
|-
| टिभी कालिका || भरतपुर-१० || टिभी कालिका प्रा.लि.
|-
| नमस्ते || भरतपुर-२ || सोनुसम्राट मिडिया प्रा.लि.
|}

==प्रमुख शैक्षिक प्रतिष्ठानहरू== 

===कृषि तथा वन विश्वविद्यालय===
[[त्रिभुवन विश्वविद्यालय|त्रिभुवन विश्वविद्यालय]] अन्तर्गतको [[कृषि तथा पशु विज्ञान अध्ययन संस्थान]]को [[रामपुर नगरपालिका|रामपुर]]स्थित केन्द्रीय क्याम्पस र [[हेटौँडा उपमहानगरपालिका|हेटौँडा]]मा रहेको [[कृषि तथा पशु विज्ञान अध्ययन संस्थान|कृषि तथा पशु विज्ञान अध्यान संस्थान]]को केन्द्रीय क्याम्पस तथा [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]] अवस्थित वन विज्ञान क्याम्पस मिलेर बनेको विश्वविद्यालय हो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=आङ्गिक क्याम्पस विस्तार गर्दै कृषि विश्वविद्यालय|युआरएल=https://www.kharibot.com/news-details/17661/kharibot|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=खरिबोट|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

===वीरेन्द्र बहुमुखी क्याम्पस===
{{मुख्य|वीरेन्द्र बहुमुखी क्याम्पस}}
[[नेपाल]]को [[चितवन जिल्ला]] स्थित [[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]] वडा नं. १० मा अवस्थित एक सरकारी तथा बहु-सङ्काय सञ्चालित क्याम्पस हो। यो क्याम्पसको स्थापना वि.सं. २०२२ सालमा भएको थियो। [[भरतपुर महानगरपालिका|नारायणगढ]] बजारबाट भरतपुर उकालोको देब्रेपट्टी पर्ने यो क्याम्पस भरतपुर सहरको केन्द्रमै अवस्थित छ। हाल ९-१० वर्षदेखि क्याम्पसले उसको स्नात्तकोतर तहको कक्षाहरू भरतपुरको वडा १०, ११ र १२ को बीचमा बाइपास सडकसँगै रहेको क्याम्पसको जग्गामा भवन बनाई सञ्चालन गर्दै आएको छ। यो क्याम्पस [[त्रिभुवन विश्वविद्यालय]]को आङ्गिक क्याम्पस हो।&lt;ref name=&quot;वीरेन्द्र बहुमुखी क्याम्पस&quot;&gt;{{वेब स्रोत|शीर्षक=वीरेन्द्र बहुमुखी क्याम्पस|युआरएल=http://bmc.ed.np|वेबसाइट= आधिकारिक वेबसाइट|प्रकाशक=|मिति=२४ नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

===बालकुमारी कलेज===
{{मुख्य|बालकुमारी कलेज}}
त्रिभुवन विश्वविद्यालयको सम्बन्धन रहेको यो सामुदायिक कलेज [[भरतपुर महानगरपालिका|नारायणगढ]]को क्याम्पाचौरमा रहेको छ। यहाँ मानविकी तथा व्यवस्थापनमा स्नातकोतर तथा स्नातक सम्मको अध्यापन हुने गरेको छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=बालकुमारी कलेज|युआरएल=https://www.balkumaricollege.edu.np/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

===सप्तगण्डकी बहुमुखी क्याम्पस===
{{मुख्य|सप्तगण्डकी बहुमुखी क्याम्पस}}
त्रिभुवन विश्वविद्यालयको सम्बन्धन रहेको यो दोस्रो सामुदायीक क्याम्पस [[भरतपुर अस्पताल]] नजिकै रहेको छ। यहा मानविकी तथा व्यवस्थापनमा स्नातकोतर तथा स्नातक सम्मको अध्यापन हुने गरेको छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=सप्तगण्डकी बहुमुखी क्याम्पसको कौशलता विकास सम्वन्धी तालिम|युआरएल=https://radiobharatpur.com/archives/1809|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=रेडियो भरतपुर|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

===पुरानो मेडिकल कलेज===
यो भरतपुरको पहिलो मेडिकल कलेज हो जसको स्थापना वि.सं. २०५० सालमा भएको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=पुरानो मेडिकल कलेज चितवनको प्राविधिक सहयोग|युआरएल=https://www.sunakharinews.com/31235/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=सुनाखरी|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

== प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्यहरू ==
=== चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज ===
{{मुख्य|चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज}}
चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज [[नेपाल]]को सबैभन्दा पहिलो तथा सबैभन्दा पुरानो राष्ट्रिय निकुञ्ज हो। यसको स्थापना सन् १९७३ मा गरिएको थियो। जैविक विविधताको धनी यो निकुञ्ज नेपालको मध्य [[तराई]]मा अवस्थित छ। यहाँ ३० भन्दा बढी ठुला जातका स्तनधारी जीवजन्तुहरू पाइन्छन्। चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज विश्वमै दुर्लभ मानिएका [[एकसिङ्गे गैँडा]] र ठुला [[हात्ती]]हरूको पनि बासस्थान हो। यस निकुञ्जको प्रधान कार्यालय कसरामा रहेको छ जसकारण सबै प्रकारका प्रशासनिक कामहरू कसराबाटै हुने गर्दछ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज नियमावली|युआरएल=http://www.moljpa.gov.np/wp-content/uploads/2019/06/%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A4%B5%E0%A4%A8-%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%AF-%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A5%81%E0%A4%9E%E0%A5%8D%E0%A4%9C-%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B2%E0%A5%80-%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A9%E0%A5%A6.pdf|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; यसलाई विश्व स्तरमै प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्यको रूपमा लिइन्छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=विश्व सम्पदा सुचिमा सुचिकृत ६३० मध्ये १०|युआरएल=https://loksewanepal.com/general-knowledge/19832|कार्य=|प्रकाशक=लोकसेवा सहयोगी|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

=== नारायणी नदी ===
{{मुख्य|गण्डकी नदी}}
यो सहरको उत्तर पश्चिम हुँदै बग्ने नारायणी नदी भरतपुरको प्रमुख जलधारा हो यो नदीको किनारामा सूर्योदय एवम् सूर्यास्त हेर्न तथा पवित्र देवघाट स्नानका लागि पर्यटक तथा भक्तजन यो नदी किनारमा पुगेका हुन्छन्।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=रङिन बन्दै नारायणी नदी किनार|युआरएल=https://hamrakura.com/news-details/90786/2020-11-20|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; यहाँ राफटिङ र डुङ्गा विहार पनि उपलब्ध छन्।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=नारायणी नदीमा 'स्पीड मोटरवोट' सञ्चालनमा|युआरएल=https://www.janatapati.com/news-detail/28024|कार्य=|प्रकाशक=जनपाटी|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; नारायणी नदीको किनारमा चितवन महोत्सव पनि हुने गर्दछ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=चितवन महोत्सवकाे अाकर्षण पर्यटक गाइड बुक|युआरएल=https://nagariknews.nagariknetwork.com/economy/168380-1546920180.html|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=नागरिक दैनिक|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

=== राप्ती नदी ===
{{मुख्य|राप्ती नदी}}
चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जको किनारामा बग्ने यो नदी पर्यटकमाझ लोकप्रिय छ। यो नदीको किनारामा सूर्योदय एवम् सूर्यास्त हेर्न तथा जल यात्राका लागि पर्यटकहरूलाई आकर्षित गर्दछ। यहाँ गोही संरक्षण क्षेत्र समेत रहेको छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=गोही संरक्षणमा चुनौती, राप्ति र नारायणीमा छाडिएका तीन गोहीको मृत्यु|युआरएल=https://www.hamropatro.com/news/details/5658976888684544?ns=|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=खबर हब|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

=== बीस हजारी ताल ===
{{मुख्य|बीस हजारी ताल}}
विश्वप्रसिद्ध सिमसार क्षेत्र विसहजारी ताल पन्छी प्रेमीहरू माझ प्रसिद्ध छ। यो क्षेत्र [[साइबेरिया]]देखि [[श्रीलङ्का]]सम्म चक्ककर लागउने फिरन्ता चराहरूको एक प्रमुख विश्रामस्थल हुनुका साथै स्थानीय चराहरू र गोहीको पनि केन्द्र हो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=चितवनको सुन्दर पर्यटकीय गन्तव्य बीस हजारी ताल|युआरएल=https://nepalpatra.com/visit/93904/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=नेपाल पत्र|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

=== मेघौली ===
मेघौली [[चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज]]को पश्चिमी प्रवेशद्वार हो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=रामशरण गैरे|शीर्षक=मेघौलीमा पर्यटकको चहलपहल|युआरएल=https://echitwanpost.com/116125/2020092808/01/54/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=चितवन पोस्ट|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; यसले हरेक वर्ष हजारौँ दर्शकहरूलाई आकर्षित गर्दछ। नारायणी र राप्तीको दोभान गोलाघाट (मेघौली) सूर्यास्तको अवलोकनका लागि नेपालमै ख्याति प्राप्त क्षेत्र मानिन्छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुरको मेघौलीमा आन्तरिक पर्यटक भित्रीन थाले|युआरएल=http://kalikanews.com/news/134587|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=कालिका एफएम|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; स्थानीय आदिवासी थारू व्यक्तिहरू बारे थप जान्नका लागि पनि यो एउटा रमाईलो ठाउँ हो। यो परम्परागत बस्तीको राम्रो संरक्षण उदाहरण हो। यहाँ [[हात्ती पोलो]] विश्वकप समेत हुने गरेको छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=शुरु भयो मेघौलीमा पाचौँ मेघौँली पर्यटन महोत्सब २०७६|युआरएल=https://www.londonkathmandu.com/2020/03/02/%E0%A4%B6%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A5%81-%E0%A4%AD%E0%A4%AF%E0%A5%8B-%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%98%E0%A5%8C%E0%A4%B2%E0%A5%80%E0%A4%AE%E0%A4%BE-%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%9A%E0%A5%8C%E0%A4%81-%E0%A4%AE/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=दश वर्षपछि मेघौली पर्यटन महोत्सव|युआरएल=https://www.radiotriveni.org/news/3273|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=रेडियो त्रिवेणी|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

=== विक्रम बाबा ===
विक्रम बाबा मेला चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज भित्र प्रत्येक वर्ष लाग्ने गर्दछ। सामान्यतया यो प्रत्येक वर्षको चैते दसैँबाट सुरु हुन्छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=सुरु भयो चितवनमा पवित्र बिक्रम बाबा मेला|युआरएल=https://www.cinepatra.com/holloy-bolloy/411/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=सिनेपत्र|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; मेलामा चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जभित्र अवस्थित सालको रुखको फेदमा पूजा गर्ने गरिन्छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=चितवनमा विक्रम बाबा मेला सुरु|युआरएल=https://www.onlinekhabar.com/2017/03/563024|कार्य=|प्रकाशक=अनलाइन खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; मेला हेर्न स्थानीय पर्यटकहरूका साथसाथै भारत तथा अन्य देशहरूबाट पनि भक्तजनहरू आउने गरेका छन्। वि.सं. २०७६ सालमा भने १५ दिनसम्म चल्ने मेला कोरोनाका कारण स्थगित गरिएको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=कोरोना भाइरसको कारण चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज भित्र लाग्ने बिक्रम बाबा मेला स्थगित|युआरएल=https://a2zsamachar.com/104186|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=ए टु जेट समाचार|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

== उल्लेखनीय भवनहरू ==
===दियालो बङ्गला राजदरबार===
{{मुख्य|दियालो बङ्गला राजदरबार}}
नेपालको तत्कालीन [[नेपालका राजाहरूको सूची|राजा]] [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|महेन्द्र]]ले निर्माण गर्न लगाएको यो दरबार शाह राजाहरूको सितकालीन दरबारको रूपमा रहेको थियो।  यो दरबार भरतपुर भएर बग्ने नारायणी नदी किनारमा अवस्थित छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=ओझेलमा दियालो बङ्गला|युआरएल=https://ratopati.com/story/5948|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=रातोपाटी|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; वि.सं. २०२६ मा निर्माण सम्पन्न भएको यो दरबारमा राजपरिवारका सदस्यहरूको विश्राम गर्ने मुख्य गन्तव्य बनेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=राजाले विश्राम गर्ने दियालो बङ्गला किन ओझेल पर्‍यो ?|युआरएल=http://newskoseli.com/archives/39844|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=न्युज कोशेली|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

===कसरा दरबार===
नेपालका [[राणा वंश|राणा शासक]]हरू यस क्षेत्रमा सिकार गर्ने भएकोले विश्रामस्थलको रूपमा यो दरबार बनाइएको थियो। वर्तमान समयमा यो दरबारभित्र [[चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज]]को कार्यलय हुनुका साथै सङ्ग्रहालय रहेको छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=आजीवन जङ्गलमा|युआरएल=https://nepalmag.com.np/miscellaneous/2017/06/12/20170612192416|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=नेपाल म्याग|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;
 	
===भरतपुर कभर्ड हल===
भरतपुरमा भित्री खेलहरू खेल्नका लागि बनाइएको यो कर्भडहल सहरको मध्य भागमा रहेको गेस्टहाउस मैदानको किनारमा रहेको छ। [[स्थानीय तह निर्वाचन, २०७४]]मा यहाँ मतपत्र गणना समेत गरिएको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर मत गणनास्थलभित्र ४६ जनाको टोली प्रवेश|युआरएल=https://nagariknews.nagariknetwork.com/politics/123206-1496307000.html|कार्य=|प्रकाशक=नागरिक दैनिक|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;  
 
==खेलकुद==
नगरका युवाहरू माझ [[भकुन्डो|फुटबल]], [[क्रिकेट]] र [[भलिबल]] खेल लोकप्रिय रहेको छ।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2019/02/742360 |title=प्रदेश ३ स्तरीय खेलकुद प्रतियोगिता चितवनमा हुने |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://stardainik.com/news/848 |title=भरतपुरमा प्रदेश स्तरीय खेलकुद प्रतियोगिता सुरु |website=स्टार दैनिक |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09 }}{{Dead link|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; जम्मा १५ वटा खेल मैदान रहेको यो नगरको मुख्य खेलहरू वर्तमान समयमा क्याम्पा चौर र कभर्ड हल, गेस्ट हाउस चौरमा हुने गरेको छ। क्रिकेट खेलको बढ्दो लोकप्रियताका कारण चौतर्फी सामाजिक प्रयासमा यस नगरमा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको क्रिकेट रङ्गशाला बनाउने कार्यलाई अघि सारिएको छ।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://ratopati.com/story/76593 |title=चितवनमा गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रंगशाला निर्माणको काम सुरु |website=रातोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.setopati.com/sports/cricket/198280/ |title=चितवन प्रिमियर लिग माघ १७ देखि |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; [[गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रङ्गशाला]] नाम राखिएको यो क्रिकेट रङशालालाई वि.सं. २०७८ सम्ममा पुरा गर्ने लक्ष्य राखिएको थियो।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.setopati.com/sports/cricket/196497/ |title=चितवनमा क्रिकेट रंगशाला बनाउन निजामती कर्मचारीले दिए ७ लाख |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; तथापि, आर्थिक समस्याका कारण निर्माण सम्पन्न हुन सकेको छैन।&lt;ref&gt;{{Cite web|author=|title=गौतमबुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रंगशाला दुई वर्षदेखि अलपत्र|url=https://www.kalikadainik.com/2023/01/20/71393/|access-date=२५ माघ २०८०|website=कालिका दैनिक|language=नेपाली}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240227064828/https://www.kalikadainik.com/2023/01/20/71393/ |date=2024-02-27 }}&lt;/ref&gt;
क्रिकेटमात्र नभएर फुटबल खेलमा समेत नाम कमाएको भरतपुरमा वि.सं. २०७६ देखि [[भरतपुर गोल्डकप]] आयोजना हुँदै आएको छ। यो चितवनकै सर्वाधिक पुरस्कार राशिको फुटबल प्रतियोगितासमेत हो।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://echitwanpost.com/26631/2015081601/20/58/ |title=भरतपुर गोल्ड कप हुने |date=2015-08-16 |website=चितवन पोस्ट दैनिक |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://thahakhabar.com/news/90592/ |title=फागुन २४ देखि भरतपुर गोल्डकप, विजेतालाई १० लाख |website=थाहा खबर |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09}}&lt;/ref&gt;

== उल्लेखनीय व्यक्तिहरू ==

* [[पुष्पकमल दाहाल]] - नेपाली राजनीतिज्ञ र पूर्व प्रधानमन्त्री
* [[सृष्टी श्रेष्ठ]] - मिस नेपाल २०१२ र नेपाली अभिनेत्री
* [[सन्दीप लामिछाने]] - अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट खेलाडी 
* कमलबहादुर अधिकारी - अन्तर्राष्ट्रिय भारोत्तोलक
* [[रेणु दाहाल]] - नेपाली राजनीतिज्ञ र पहिलो महिला मेयर
* [[मरिष्का पोखरेल]] - नेपाली चलचित्र अभिनेत्री 
* [[नीलकण्ठ उप्रेती]] - पूर्व प्रमुख निर्वाचन आयुक्त
* [[Sushant Subedi]] - Economist &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Gen-AI training |url=https://www.ukfinance.org.uk/news-and-insight/blog/gen-ai-training |access-date=2025-07-24 |website=UK Finance |language=en}}&lt;/ref&gt;

==चित्र दीर्घाहरू==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
चित्र:Narayani bridge in Gaindakot.jpg|नारायणी पुलको दृश्य
चित्र:Beautiful Bishazaari Lake.jpg|बीस हजारी ताल
चित्र:Hattipolo.jpg|हात्ती पोलोको विश्वकप प्रतियोगिता
चित्र:Chitwan national park. It was taken inside the chitwan national park. This was taken while safari.jpg|जङ्गल सफारी
चित्र:Wild Elephant (Ronaldo).jpg|thumb|चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज भित्र जङ्गली हात्ती(रोनाल्डो)

चित्र:Chitwan 8 April - (02) 2.jpg|भरतपुर विमानस्थल
&lt;/gallery&gt;

== सन्दर्भ सामग्रीहरू ==
{{सन्दर्भसूची}}

==यो पनि हेर्नुहोस्==
{{नेपालका ठुला सहरहरू}}
{{नेपालका महानगरीय नगरपालिकाहरू}}
{{चितवन जिल्लाका स्थानीय तहहरू}}

[[श्रेणी:नेपालका जिल्ला सदरमुकामहरू]]
[[श्रेणी:नेपालका महानगरपालिकाहरू]]
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका नगरपालिकाहरू]]
[[श्रेणी:वि.सं. २०३५ मा स्थापित नगरपालिकाहरू]]
[[श्रेणी:नेपालका पूर्व नगर पञ्चायतहरू]]
[[श्रेणी:नेपालका पूर्व नगरपालिकाहरू]]
[[श्रेणी:नेपालका पूर्व उपमहानगरपालिकाहरू]]</text>
      <sha1>6nrematsb3vbgimkzdsh6ctad3la1p7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355344</id>
      <parentid>1355343</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T08:21:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <origin>1355344</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="80140" sha1="lqttrd1tbw0jkrrg10kgek3g2ht7ks2" xml:space="preserve">{{विशेष लेख}}
{{Infobox settlement
| name = 
| native_name = 
| native_name_lang = 
| other_name = 
| settlement_type = [[महानगरपालिका]]&lt;br/&gt;[[मुख्यालय|सदरमुकाम]]
| image_skyline            = {{Photomontage
| photo1a = Gaindakot_and_Bharatpur_at_Narayani_River,_Nepal_2020_-1.jpg 
| photo2a = Narayanghat.JPG  
| photo2b = Survival_tree.jpg
| photo4a = Chitwan_2.jpg
| photo4b = Narayani_river.jpg
| spacing                   = 2
| color_border              = #000000
| color                     = #000000
| size                      = 320
}}
| image_alt                = 
| image_caption            = माथिबाट, बायाँबाट दायाँ: [[गैँडाकोट नगरपालिका|गैँडाकोट]] पहाडबाट भरतपुर क्षितिज, [[भरतपुर महानगरपालिका|नारायणगढ]] बजार, भरतपुरको बाटुली ​​पोखरी, [[बिसहजारी ताल]]।
| image_flag = 
| image_seal = 
| image_map = 
| map_caption = भरतपुर महानगरपालिकाको नक्सा
| pushpin_map = भरतपुर महानगरपालिका#चितवन जिल्ला#बागमती प्रदेश#नेपाल
| pushpin_label_position = bottom
| pushpin_mapsize = 300
| pushpin_map_caption = नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- Location --&gt;| coordinates = {{coord|27|41|N|84|26|E|display=inline}} 
| subdivision_type = देश
| subdivision_name = {{झन्डा|नेपाल}}
| subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
| subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
| subdivision_name1 = [[बागमती प्रदेश|बागमती प्रदेश]]
| subdivision_name2 = [[चितवन जिल्ला]]
| established_title = नगर पञ्चायत
| established_date = वि.सं. २०३५ माघ १५&lt;ref name=&quot;नगर&quot;&gt;{{cite news|title=नगर पञ्चायत ऐन २०१९ बमोजिम दाङ जिल्ला अन्तर्गत त्रिभुवन नगर पञ्चायतक्षेत्र घोषित गरेको |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=9927 |date=वि.सं. २०३५ माघ १५ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र}}&lt;/ref&gt;
| established_title1 = समावेश गाउँ पञ्चायतहरू
| established_date1 = भरतपुर र नारायणगढ (सबै भाग) र कल्याणपुर (आंशिक भाग)
| established_title2 = उपमहानगरपालिका
| established_date2 = वि.सं. २०७१ पुस २८&lt;ref name=&quot;उपमहानगर&quot;&gt;{{cite news|title=शङ्खरापुर लगायत विभिन्न नगरपालिका घोषणा |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634 |date=वि.सं. २०७१ पुस २८ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र}}&lt;/ref&gt;
| established_title3 = सम्मिलित ([[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]])
| established_date3 = [[मङ्गलपुर]], [[फुलबारी, चितवन|फुलबारी]], [[गीतानगर]], [[पटिहानी]] तथा [[शिवनगर, चितवन|शिवनगर]]
| established_title4 = महानगरपालिका
| established_date4 = वि.सं. २०७३ फागुन २७&lt;ref name=&quot;महानगर&quot;&gt;{{cite news|title=गाउँपालिका नगरपालिका उपमहानगरपालिका र महानगरपालिकाको क्षेत्र तोकी केन्द्र कायम गरेको  |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22690 |date=वि.सं. २०७३ फागुन २७ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र}}&lt;/ref&gt;
| established_title5 = सम्मिलित क्षेत्रहरू
| established_date5 = भरतपुर, [[नारायणी नगरपालिका|नारायणी]], [[चित्रवन नगरपालिका|चित्रवन]] र [[कविलास, चितवन|कविलास]]
| government_type = 
| governing_body = 
| leader_title = [[नगरप्रमुख|कावा प्रमुख]]
| leader_name = चित्रसेन अधिकारी ([[नेपाली काङ्ग्रेस|नेका]])
| leader_title1 =
| leader_name1 = 
| leader_title3 =
| area_total_km2 = 432.95
| elevation_footnotes = 
| elevation_m = 208
| population_footnotes            = &lt;ref name=&quot;नेपालको राष्ट्रिय जनगणना&quot;&gt;{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=3&amp;district=35&amp;municipality=4|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}&lt;/ref&gt;
| population_note                 = 
| population_total                =369268
| population_density_km2          = auto
| population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]
| population_footnotes = 
| population_density_km2 = auto
&lt;!-- General information  --&gt;| postal_code_type = हुलाकी सङ्केत
| postal_code = ४४२००, ४४२०७
| area_code = ०५६
| blank_name_sec1 = मौसम
| blank_info_sec1 = आर्द्र अर्ध-कटिबन्धीय जलवायु
| website = {{URL|http://www.bharatpurmun.gov.np/}}
| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय]]
| utc_offset = +५:४५
| timezone_DST = 
| utc_offset_DST = 
}}

'''भरतपुर''' नेपालको [[बागमती प्रदेश]]मा पर्ने [[चितवन जिल्ला]]को [[मुख्यालय|सदरमुकाम]]&lt;ref name=&quot;सदरमुकाम&quot;&gt;{{cite news|title=नेपाल अधिराज्यलाई १४ अञ्चल, ७५ जिल्लामा विभाजित |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=2685 |date=वि.सं. २०१९ पुष २ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |page=५ |publisher=नेपाल राजपत्र}}&lt;/ref&gt; तथा [[महानगरपालिका]] हो। नेपालको मध्य भूभागमा रहेको भरतपुर महानगर देशकै [[नेपालका सहरहरूको सूची|चौथौ ठुलो सहर]] हो। यो नेपालको सबैभन्दा तीव्र गतिले विकास भइरहेको सहरहरू मध्येको एक हो। [[गण्डकी नदी|नारायणी नदी]]को तटमा अवस्थित रहेको यो सहर चितवन लगायत केन्द्रीय नेपालको व्यापारिक केन्द्र हो। यो महानगरपालिका क्षेत्रभित्र पर्ने [[भरतपुर महानगरपालिका|नारायणगढ]] सहरमा मुख्य व्यापारिक पसल र ठुला होटेलहरू रहेका छन् भने अन्य आवश्यक पूर्वाधारका साधनहरू नगरको अन्य क्षेत्रहरूमा रहेका छन्। कुल २९ वटा वडा रहेको भरतपुरको जनसङ्ख्या [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं. २०७८ को जनगणना]] अनुसार ३,६९,२६८ रहेको छ भने यो सहर ४३२.९५ वर्ग किलोमिटरमा फैलिएको छ। यहाँको साक्षरता दर ८७.२० प्रतिशत रहेको छ जसमध्ये महिलाको साक्षरता दर ८२.६४% छ भने पुरुषको साक्षरता दर ९२.१२% रहेको छ। यहाँ ९६,५९१ घरघुरी रहेको छ।&lt;ref name=&quot;नेपालको राष्ट्रिय जनगणना&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=3&amp;district=35&amp;municipality=4|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}&lt;/ref&gt;

प्रत्येक पाँच वर्षमा हुने [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]को निर्वाचनको लागि भरतपुर महानगरपालिकालाई चितवन निर्वचन क्षेत्र २ र निर्वाचन क्षेत्र ३ मा विभाजन गरिएको छ भने [[बागमती प्रदेश सभा]]को लागि चितवन निर्वचन क्षेत्र २ (क), (ख) र चितवन निर्वचन क्षेत्र ३ (क), (ख) मा विभाजन गरिएको छ।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://saurahaonline.com/2017/09/32986/ |title=चितवनको निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण, प्रदेशको क्षेत्र निर्धारण प्रति नेकपा एमालेको असहमति |website=सौराहा अनलाइन |language=नेपाली |accessdate=2020-12-08 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210108170415/https://saurahaonline.com/2017/09/32986/ |date=2021-01-08 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://synergyfm.com.np/2017/12/17139/ |title=चितवनको कुन ठाउँ कुन निर्वाचन क्षेत्रमा, मतदाता कति ? |last=सिनर्जी एफएम |date=2017-12-07 |website=सिनर्जी एफएम |language=नेपाली |accessdate=2020-12-08 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210108151120/http://synergyfm.com.np/2017/12/17139/ |date=2021-01-08 }}&lt;/ref&gt; [[कृषि तथा वन विज्ञान विश्वविद्यालय|कृषि तथा वन विश्वविद्यालय]]ले [[धुर्मुस सुन्तली फाउण्डेशन|धुर्मुस सुन्तली फाउन्डेसन]]लाई सहयोग गरेको भरतपुरको वडा नं. १६ रामपुरस्थित २० विगाहा ८ कठ्ठा क्षेत्रफलमा [[गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रङ्गशाला]] बनिरहेको छ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://radionepal.gov.np/news-details/23295/2019-01-30|title=चितवनमा रङशाला बनाउने धुर्मुस सुन्तली फाउन्डेसनको घोषणा|author=परेश सापकोटा|date=|work=[[रेडियो नेपाल]]|accessdate=१६ माघ २०७५}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190201165840/http://radionepal.gov.np/news-details/23295/2019-01-30 |date=2019-02-01 }}&lt;/ref&gt;

== इतिहास ==
वि.सं. २००० को दशकसम्म घनाजङ्गलको रूपमा रहेको भरतपुरको बजार क्षेत्रमा [[थारू जाति|थारु]], बोटे, [[दराई जाति|दराई]] समुदायको मानिसहरूको बसोबास रहेको थियो।&lt;ref name=&quot;चितवन0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.onlinekhabar.com/2019/04/756087|title=बदलिँदो चितवन : ७० वर्षको कायाकल्प कथा|website=अनलाइन खबर|language=नेपाली|accessdate=2020-12-07}}&lt;/ref&gt;सानो नाकाको रूपमा रहेको भरतपुरको विकासमा वि.सं. २०१२ मा तत्कालीन सरकारद्वारा ल्याइएको ‘राप्ती दुन विकास योजना’ ले गर्दा बस्ती बसाउने कार्यको थालनी भएको थियो। [[संयुक्त राज्य अमेरिका|अमेरिकी]] सहयोगमा सुरु गरिएको सो आयोजनाको प्रमुख कृष्ण बम मल्ल थिए। योजनावद्ध रूपमा नभएता पनि यसै परियोजनाको फलस्वरूप भरतपुरमा अस्पताल, [[विद्यालय]] र सरकारी कार्यालयहरूको लागि जग्गा खाली राखेर सर्वसाधारणहरूलाई जग्गा बाँडी बसोबास गर्न प्रोत्साहित गरिएको थियो।&lt;ref name=&quot;चितवन0&quot;/&gt;

नगर पञ्चायत ऐन २०१९ बमोजिम तत्कालिन सरकारले वि.सं. २०३५ साल माघ १५ गते तत्कालीन भरतपुर गाउँ [[पञ्चायती व्यवस्था|पञ्चायत]] र नारायणगढ गाउँ पञ्चायतको सबै भाग र कल्याणपुर गाउँ पञ्चायतको आंशिक भागलाई मिलाएर भरतपुर नगर पञ्चायत बनाएको थियो। भरतपुर नगर पञ्चायतको पहिलो नगरप्रमुख मुक्तिलाल चुके थिए।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=मुक्तिलाल चुकेको निधनपछि आँखा दान|युआरएल=https://www.safalkhabar.com/news/27862|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=सफल खबर|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुरका संस्थापक मेयर मुक्तिलाल चुके रहेनन्|युआरएल=https://www.safalkhabar.com/news/27829|कार्य=|प्रकाशक=सफल खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; वि.सं. २०४७ सालमा देशमा [[नेपाल अधिराज्यको संविधान २०४७]] लागु भएपछि नगरपालिकाको लागि चाहिने आवश्यक पूर्वाधार तथा जनशक्ति भएको कारणले भरतपुर स्वतः नगरपालिका बन्न पुगेको थियो।&lt;ref name=&quot;चितवन0&quot;/&gt; यो नगर चितवन जिल्लाकै पहिलो नगरपालिका समेत हो। नगरपालिका बनेपछि यहाँ सडक विकासको काममा तीव्रता आएको थियो। वि.सं. २०७१ मङ्सिर १३ गते [[नेपालको मन्त्रिपरिषद्]] अन्तर्गतको सामाजिक समितिले ६१ वटा नगरपालिका थप गर्ने र ७ वटा नगरपालिकालाई उपमहानगरपालिका बनाउने सिफारिस गरे अनुरूप [[नेपाल सरकार]]को निर्णय बमोजिम वि.सं. २०७१ पुस २८ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार भरतपुर पनि नगरपालिकाबाट उपमहानगरपालिकामा विस्तार भएको थियो।&lt;ref name=&quot;उपमहानगर&quot;/&gt; उक्त समयमा भरतपुरलाई उपमहानगरपालिका घोषित गर्दा यसमा [[मङ्गलपुर]], [[फुलबारी, चितवन|फुलबारी]], [[गीतानगर]], [[पटिहानी]] तथा [[शिवनगर, चितवन|शिवनगर]] गाविसलाई समावेश गरिएको थियो। [[नेपालको संविधान २०७२]] अनुसार स्थानीय सरकारको गठन भएपछि वि.सं. २०७३ फागुन २७ गते भरतपुरलाई महानगरपालिकामा स्तरोन्नति गरेपछि हाल यस महानगरपालिकामा २९ वटा वडाहरू छन्।&lt;ref name=&quot;महानगर&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर महानगरपालिकाको सङ्क्षिप्त परिचय|युआरएल=https://bharatpurmun.gov.np/ne/node/26|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=भरतपुर महानगरपालिका|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

वि.सं. २०७३ फागुन २२ गते नेपाल सरकारको निर्णय तथा वि.सं. २०७३ फागुन २७ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार भरतपुरलाई महानगरपालिकामा स्तरोन्नति गर्दा साविकका भरतपुर क्षेत्र, [[नारायणी नगरपालिका]], [[चित्रवन नगरपालिका]] र [[कविलास, चितवन|कविलास]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाउँ विकास समिति]]लाई यसमा गाभिएको थियो।&lt;ref name=&quot;महानगर&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=स्थानीय निकायहरू - भरतपुर महानगरपालिका|युआरएल=https://lgisnepal.com/ne/body/377|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://thahakhabar.com/news/11620/|शीर्षक=यस्ता छन् नेपालका चार महानगरपालिका, कुन महानगरको विशेषता के?|वेबसाइट=थाहा खबर|भाषा=नेपाली|पहुँचमिति=2020-12-07}}&lt;/ref&gt;

वि.सं. २०७९ जेठ १० गतेको निर्वाचन परिणामअनुसार महनगरपालिकाको नगर प्रमुख पदमा [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा-माके]]की [[रेणु दाहाल]] र उप नगरप्रमुख पदमा [[नेपाली काङ्ग्रेस]]का चित्रसेन अधिकारी विजयी भएका थिए।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=भरतपुरको मेयरमा रेणु दाहाल र उपमेयरमा चित्रसेन अधिकारी विजयी |url=https://www.himalkhabar.com/news/130170 |accessdate=2023-03-31 |website=हिमाल खबर |language=नेपाली }}{{Dead link|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== अवस्थिति ==
यो सहर समुद्री सतहबाट १४० मिटरदेखि ३९० मिटर उचाइसम्म फैलिएको छ। यो नगर २७° ३२' ५८&quot; देखि २७° ४५' ४०&quot; उत्तरी अक्षांश र ८४° ९' ४१&quot; देखि ८४° २९' ५&quot; पूर्वी देशान्तरमा पर्दछ। यसको पूर्वमा [[रत्ननगर नगरपालिका]], [[कालिका नगरपालिका]], [[इच्छाकामना गाउँपालिका]] रहेका छन्&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=उत्तर फर्के हिमाल, दक्षिण हेरे फाँट, पहाडकी रानी – इच्छाकामना गाउँ|युआरएल=https://echitwanpost.com/81943/2019032408/36/01/|कार्य=|प्रकाशक=चितवन पोस्ट|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; भने पश्चिमतर्फ [[विश्व सम्पदा क्षेत्र]]मा सूचीकृत [[चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज]] र [[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) जिल्ला|नवलपुर जिल्ला]] उत्तरतर्फ [[तनहुँ जिल्ला]] र [[इच्छाकामना गाउँपालिका]] तथा दक्षिण तर्फ [[चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज]] नै पर्दछ।  यसको तल्लो समथर सतहमा वडा नं. १, २, ३ र ४ तथा ५ को भू-भागहरू पर्दछ।

== जलवायु ==
समुद्री सतहबाट कम उचाइमा, तल्लो समथर भू–भागमा र [[महाभारत पर्वत शृङ्खला|महाभारत पर्वत]]को नजिकै रहेको कारण भरतपुर क्षेत्रमा औसत [[तापक्रम]] बढी, [[आद्रता]]युक्त [[जलवायु परिवर्तन|जलवायु]] भएको पाइन्छ। यहाँ पुस, माघ महिनामा अत्यधिक जाडो हुन्छ भने सो समयमा न्यूनतम तापक्रम १० डिग्री सेल्सियस सम्म पुग्ने गर्दछ। यहाँ वैशाख, जेठ र असार महिनामा सर्वाधिक गर्मी हुन्छ भने उक्त समयमा यहाँको तापक्रम ४० डिग्री सेल्सियससम्म पुग्ने गरेको पाइन्छ। भरतपुरमा वार्षिक औसत [[वर्षा]] १,५०० मिलिमिटर  हुने गर्दछ। वि.सं. २०६८ साउन ३२ मा, यहाँ हालसम्मकै सर्वाधिक अर्थात् २४ घन्टामा लगभग ३११ मिलिमिटर पानी परेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=किन बढ्दै छ भरतपुरमा डुबान ?|युआरएल=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/52606/2020-10-07|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=नयाँ पत्रिका|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=६ डिसेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; साधारणतया वैशाख र जेठ याममा यहाँ बढी सुख्खा हुने गर्दछ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=जिल्लाको जानकारी|युआरएल=https://daochitwan.moha.gov.np/en/page/introduction-of-chitwan-1|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

== जनसङ्ख्या ==
नेपालको [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं. २०७८ को जनगणना]] अनुसार भरतपुरको जनसङ्ख्या ३,६९,२६८ रहेको थियो जसमध्ये [[पुरुष]]को जनसङ्ख्या १,७८,८९७ र [[महिला]] १,९०,३७१ रहेको थियो।&lt;ref name=&quot;नेपालको राष्ट्रिय जनगणना&quot;/&gt; भरतपुरमामा मुख्यतया [[थारू जाति|थारू]], [[दराई जाति|दराई]], बोटे, [[गुरुङ जाति|गुरुङ]], [[मगर जाति|मगर]], [[चेपाङ जाति|चेपाङ]], [[तामाङ जाति|तामाङ]] रहेका छन् भने यहाँ थोरै सङ्ख्यामा [[राई जाति|राई]], [[लिम्बू जाति|लिम्बू]] लगायत [[बराल]], [[पौडेल]], [[अधिकारी]], [[थापा]], [[बोहरा|बोहोरा]] थर भएका [[ब्राह्मण|बाहुन]] तथा [[क्षेत्री]] जाति बसोबास गर्छन्। यहाँ [[श्रेष्ठ]], प्रधान, [[महर्जन]], शाही लगायतका थर भएका [[नेवार जाति|नेवार]] जातिका मानिसहरूका साथै नेपालमा रहेका अन्य सबै जातजातिका मानिसहरू बसोबास गर्दछन्।&lt;ref name=चितवन&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भौगोलिक र जातीय विविधायुक्त भरतपुर|युआरएल=https://echitwanpost.com/50108/2017031409/18/53/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=चितवन पोस्ट|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

=== जनसङ्ख्या वर्गीकरण&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर महानगरपालिकाको विस्तृत तथ्याङ्क|युआरएल=https://bharatpurmun.gov.np/sites/bharatpurmun.gov.np/files/documents/%E0%A4%AD%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%B0%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%97%E0%A4%B0%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE%20Profile%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%AD%E0%A5%AC_0.pdf|कार्य=|प्रकाशक=भरतपुर महानगरपालिका|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; ===
{{Historical populations
|type = US
|source = [http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/contributions/pdf/CNAS_28_02_03.pdf सोधपत्र]
|वि.सं.२०३८ |२७६०२
|वि.सं.२०४८ |५४६७०
|वि.सं.२०५८ |१२५११२
|वि.सं.२०६८ |२८०५०२
|वि.सं.२०७८ |३६९२६८
}}

{{Bar chart
| title       = जातिगत जनसङ्ख्या विवरण, वि.सं.२०६८ जनगणना अनुसार
| label_type  = जाति
| data_type   = जनसङ्ख्या
| bar_width   = 35
| width_units = em
| data_max    = 100000
| label1   = ब्राह्मण
| data1    = ९६,२५५
| label2   = क्षेत्री
| data2    = ३५,३८५
| label3   = गुरुङ
| data3    = २४,४८५
| label4   = सार्की, कामी
| data4    = १८,९६३
| label5   = नेवार
| data5    = १७,२४२
| label6   = थारू
| data6    = १७,१५६
| label7   = मगर
| data7    = १४,४९०
| label8   = कुमाल
| data8    = ६,७७१
| label9   = दमाई
| data9    = ६,२७०
| label10   = घर्ती
| data10    = २,१०२
}}

== वडागत विवरण ==
=== उपमहानगरपालिका ===
वि.सं. २०७१ मङ्सिरमा साविक भरतपुर नगरपालिकामा मङ्गलपुर, फुलबारी, गीतानगर, पटिहानी तथा शिवनगर गरी ५ वटा गाविसहरूलाई गाभेर उपमहानगरपालिका स्तरोन्नति गरिएको थियो।
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ साविकका गाउँ विकास समिति/नगरपालिका र वडा विभाजन
! क्र.सं !! साविक गाउँ विकास समिति/नगरपालिका !! गाविसको वडा नं. !! उमनपाको वडा नं.
|-
| १ || भरतपुर नगरपालिका || १ देखि १४ || १–१४
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | २ || rowspan=&quot;4&quot; | [[मङ्गलपुर]] || १-३ || १५
|-
| ४, ६ || १६
|-
| ५, ९ || १७
|-
| ७-८ || १८
|-
| २ || [[फूलबारी, चितवन|फूलबारी]] || १-९ || १९
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | ३ || rowspan=&quot;3&quot; | [[गीतानगर]] || १-३ || २०
|-
| ४-६ || २१
|-
| ७-९ || २२
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | ४ || rowspan=&quot;3&quot; | [[शिवनगर, चितवन|शिवनगर]] || १-४ || २३
|-
| ५-७ || २४
|-
| ८-९ || २५
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | ५ || rowspan=&quot;4&quot; | [[पटिहानी]] || १, ६, ९ || २६
|-
| २-३ || २७
|-
| ७-८ || २८
|-
| ४-५ || २९
|}

=== महानगरपालिका ===
भरतपुर महानगरपालिकाको वडा विभाजन, समावेश साविकका गाविस/नगरपालिकाहरू, जनसङ्ख्या र क्षेत्रफलको विवरण तलको तालिकामा दिइएको छ:&lt;ref&gt;{{Cite web|author=|title=बागमती प्रदेश वडा रिपोर्ट|url=https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fcensusnepal.cbs.gov.np%2Fresults%2Ffiles%2Fward%2FP3%2FWRD_Indv01-HouseholdAndPopulation.xlsx&amp;wdOrigin=BROWSELINK|work=|publisher=राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय|website=|language=नेपाली|date=२६ चैत २०८२}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+ भरतपुर महानगरपालिकाको वडागत विवरण
|-
! वडा नं. !! समावेश भएका साविकका नगरपालिका/गाविसहरू !! जनसङ्ख्या ([[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं २०७८]])!! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !!जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.)
|-
| १ || भरतपुर (१,३) || ९,१०९|| ३६.११
|२५२.२६
|-
| २ || भरतपुर (२)  ||१९,५६४|| १.३४
|१४,६००.०० 
|-
| ३ || भरतपुर (४)   ||१७,२२२|| ४.१९
|४,१०९.७४
|-
| ४ || भरतपुर (५,६) ||२०,८७१|| ८.२२
|२,५३९.०५
|-
| ५ || भरतपुर (१३,१४) ||१३,७१०|| ९.९१
|१,३८३.४५
|-
| ६ || [[गीतानगर]] (४-९) ||१३,३४९|| १२.२१
|१,०९३.२८
|-
| ७ || भरतपुर (७) ||  |१७,२११|| ४.१४
|४,१५७.२५
|-
| ८ || भरतपुर (८) || |११,४३८|| ६६.६६
|१७१.५९
|-
| ९ || भरतपुर (९) || |१५,१८३|| ५.३०
|२,८६४.७२
|-
| १० || भरतपुर (१०) || |२०,६३३|| ४.६४
|४,४४६.७७
|-
| ११ || भरतपुर (११) ||३५,६९२|| ९.११
|३,९१८.००
|-
| १२ || भरतपुर (१२) || १४,८२६|| १२.५३
|१,१८३.२४
|-
| १३ || [[गीतानगर]] (१-३), [[पटिहानी]] (७-८)  ||६,८९२|| ९.७०
|७१०.५२
|-
| १४ || [[शिवनगर, चितवन|शिवनगर]] (५-९), [[पटिहानी]] (४-५)||११,१३४|| १२.०७
|९२२.४५
|-
| १५ || [[मङ्गलपुर]] (१-३),  [[फुलबारी, चितवन|फूलबारी]] र [[शिवनगर, चितवन|शिवनगर]] (१-४) ||१५,८३३|| २०.५०
|७७२.३४
|-
| १६ || [[मङ्गलपुर]] (४-९) ||१७,८१८|| १७.०६
|१,०४४.४३
|-
| १७ || [[शारदानगर]] (२-४,६),  [[गुञ्जनगर]] (८) ||८,६०८|| ७.८७
|१,०९३.७७
|-
| १८ || [[गुञ्जनगर]] (२,५-७) ||१०,५७७|| १०.३३
|१,०२३.९१
|-
| १९ || [[शारदानगर]] (१,७-८),  [[गुञ्जनगर]] (१) ||८,४५४|| ६.२९
|१,३४४.०४
|-
| २० || [[शारदानगर]] (५,९),  [[गुञ्जनगर]] (३-४,९) ||८,४७०|| ११.८३
|७१६.००
|-
| २१ || [[पार्वतीपुर]] ||९,३८५|| १०.०२
|९३६.६३
|-
| २२ || [[पटिहानी]] (१-३, ६,९) ||६,६५२ || ८.७१
|७६३.७२
|-
| २३ || [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] (१-६) ||८,०३९|| १२.८५
|६२५.६०
|-
| २४ || [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] (७-९) ||५,४५९|| ५.२२
|१,०४५.७९
|-
| २५ || [[शुक्रनगर]] ||९,५१७|| १४.१६
|६७२.१०
|-
| २६ || [[दिव्यनगर]] ||१०,७३६|| १८.६३
|५७६.२७
|-
| २७ || [[मेघौली]] (५-९) ||९,०५८|| १७.७३
|५१०.८९
|-
| २८ || [[मेघौली]] (१-४) ||६,९०७|| १२.७०
|५४३.८६
|-
| २९ ||[[कविलास, चितवन|कविलास]] ||५,९२१|| ६२.९२
|९४.११
|-
! जम्मा !! !! ३,६९,२६८!! ४३२.९५
!८५२.९१
|}

== यातायात तथा सडक सञ्जाल ==
भरतपुर महानगर अन्तरर्गत [[महेन्द्र राजमार्ग|पूर्व-पश्चिम राजमार्ग]] तथा मुग्लिन नारायणगढ सडक खण्ड रहेको छ।
दुई ठुला राजमार्ग र देशको केन्द्र भएकाले यहाँबाट मुलुकको हरेक भागमा जानका लागि [[बस]], माइक्रो बस, भाडाको कार, [[ट्याक्सी]], लगायत लामो दुरीका यातायात साधन उपलब्ध छन्। महानगरले यातायात व्यवस्थापनमा समस्या देखिएको भन्दै बि.स. २०७६ जेठमा तीन पाङ्ग्रे सवारीलाई प्रमुख मार्गमा सञ्चालन हुनबाट रोकेको थियो&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुरका यी ठाउँमा चल्न नपाउने भए तीनपांग्रे|युआरएल=https://thahakhabar.com/news/23193/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=थाह खबर|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; भने यसको विरोधमा प्रदर्शन समेत भएको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=तीनपांग्रे साधन व्यवस्थापन गर्न खोज्दा भरतपुरमा तनाव‍,गाेली चल्याे|युआरएल=https://ujyaaloonline.com/story/3325|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=उज्यालो अनलाइन|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; यातायातको प्रमुख साधन सडक सञ्जालद्वारा भरतपुरबाट नेपालको पूर्व पश्चिम भागमा जान सकिने सहजता भएता पनि यहाँ रहेको [[भरतपुर विमानस्थल]]ले नेपालको प्रमुख सहर [[काठमाडौँ]] र [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]]लाई जोड्ने गर्दछ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर विमानस्थल आजदेखि १० दिन बन्द हुने|कार्य=बाग्मती खबर|प्रकाशक=|युआरएल=https://www.bagamatikhabar.com/country/5741|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; यस्तै सरकारले यहाँको सीमा सुरक्षा कार्यालय नजिकै यातायात व्यवस्था कार्यालय खोल्ने जनाएको थियो, तथापि यो हालसम्म सञ्चालनमा आएको छैन।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=यातायात व्यवस्था कार्यालय भरतपुरको कार्यालय आँपटारीमा|युआरएल=http://kalikanews.com/news/133745|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=कालिका समाचार|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

== उद्योग-धन्दा ==
भरतपुर महानगरपालिकामा चितवन उद्योग सङ्घमा दर्ता भएका जम्मा ४६४ उद्योगहरू रहेको छन्।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=संस्थागत सदस्यता|युआरएल=http://www.cainepal.org.np/institutional-membership|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=चितवन उद्योग सङ्घ|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;
भरतपुरमा [[कोका-कोला]]&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=कोक र सानमिगेल बियरले तिरेनन् स्थानीय विकास शुल्क|युआरएल=https://echitwanpost.com/26049/2015072902/35/40/|कार्य=|प्रकाशक=चितवन पोस्ट|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;, [[सान मिगेल बियर]]&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर आन्तरिक राजश्व कार्यालयको राजश्व स्रोत मदिरा मात्रै किन धेरै ?|युआरएल=http://sharelagani.com/%E0%A4%AD%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%B0-%E0%A4%86%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%95-%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B5-%E0%A4%95%E0%A4%BE/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=सेयर लगानी|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;, कृषि क्षेत्रको विकास र विस्तार गर्नको लागि डेरीका लागि आवश्यक सम्पूर्ण सामान उत्पादन गर्ने कम्पनी ह्वाइट हिमालयन इन्जिनियरिङ&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=दुग्ध अनुदान पाँच गुणा बढाउन कृषकको माग|युआरएल=https://www.ghatanarabichar.com/73702?amp_markup=1|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=घटना र विचार|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;,जस्ता दुईचार वटा बहुराष्ट्रिय [[अर्थव्यवस्थाको दोस्रो क्षेत्रको सार|उद्योग]]का साथै ठुलासाना अरू उद्योगहरू पनि रहेका छन्, तर यो सहर मुख्यतया सेवा उद्योगमा प्रसिद्धि कमाउँदै गइरहेको छ। महानगरपालिकाले उद्योग प्रवर्द्धन र अन्य प्रायोजनका लागि आर्थिक वर्ष वि.स. २०७७/०७८ को लागि ४ अर्ब १५ करोड ६४ लाख ८९ हजार आयव्ययको अनुमान प्रस्तुत गरेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर महानगरको बजेट चार अर्ब १५ करोड|युआरएल=http://www.ichchhakamanafm.org/news/1897|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=इच्छाकामना एफएम|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

== सञ्चार तथा सूचना क्षेत्र ==
=== एफएम स्टेसनहरू ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! रेडियोको नाम !! ठेगाना !! मेघाहर्ज !! प्रसारण संस्था
|-
| कालिका एफएम ९५.२ र कालिका ९१ || भरतपुर-१० || २००० वाट || कालिका एफएम प्रा.लि.
|-
| हाम्रो एफएम || भरतपुर-११ || २००० वाट || हाम्रो एफएम प्रा.लि.
|-
| रेडियो त्रिवेणी || भरतपुर-११ || २००० वाट || त्रिवेणी एफएम प्रा.लि.
|-
| सिनर्जी एफएम || भरतपुर-१० || २००० वाट || सिनर्जी एफएम प्रा.लि.
|-
| रेडियो सम्पदा ९०.५ || भरतपुर-६ || २५० वाट || रेडियो सम्पदा प्रालि
|-
| रेडियो भरतपुर १०५.२ || भरतपुर-७ || ५०० वाट || रेस नेपाल
|-
| रेडियो शिवशक्ति ९८.३ || भरतपुर-१४ || ५०० वाट || शिवशक्ति सामुदायिक संस्था
|-
| रेडियो प्रभाव ९२.४ || भरतपुर-२१ || २०० वाट || रेडियो प्रभाव प्रा.लि.
|-
| सेफर्ड एफएम ८९.२ || भरतपुर-२५ || १०० वाट || सेफर्ड मिडिया प्रा.लि.
|}

=== टेलिभिजन स्टेसनहरू ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! टेलिभिजनको नाम !! ठेगाना !! प्रसारण संस्था
|-
| बेसो || भरतपुर-२ || एकता सञ्चार नेपाल प्रा.लि.
|-
| कृस्टल || भरतपुर-१० || कृस्टल सञ्चार सहकारी संस्था लिमिटेड
|-
| आभाष || भरतपुर-२ || ग्रिनलाइन मिडिया प्रा.लि.
|-
| टिभी कालिका || भरतपुर-१० || टिभी कालिका प्रा.लि.
|-
| नमस्ते || भरतपुर-२ || सोनुसम्राट मिडिया प्रा.लि.
|}

==प्रमुख शैक्षिक प्रतिष्ठानहरू== 

===कृषि तथा वन विश्वविद्यालय===
[[त्रिभुवन विश्वविद्यालय|त्रिभुवन विश्वविद्यालय]] अन्तर्गतको [[कृषि तथा पशु विज्ञान अध्ययन संस्थान]]को [[रामपुर नगरपालिका|रामपुर]]स्थित केन्द्रीय क्याम्पस र [[हेटौँडा उपमहानगरपालिका|हेटौँडा]]मा रहेको [[कृषि तथा पशु विज्ञान अध्ययन संस्थान|कृषि तथा पशु विज्ञान अध्यान संस्थान]]को केन्द्रीय क्याम्पस तथा [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]] अवस्थित वन विज्ञान क्याम्पस मिलेर बनेको विश्वविद्यालय हो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=आङ्गिक क्याम्पस विस्तार गर्दै कृषि विश्वविद्यालय|युआरएल=https://www.kharibot.com/news-details/17661/kharibot|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=खरिबोट|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

===वीरेन्द्र बहुमुखी क्याम्पस===
{{मुख्य|वीरेन्द्र बहुमुखी क्याम्पस}}
[[नेपाल]]को [[चितवन जिल्ला]] स्थित [[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]] वडा नं. १० मा अवस्थित एक सरकारी तथा बहु-सङ्काय सञ्चालित क्याम्पस हो। यो क्याम्पसको स्थापना वि.सं. २०२२ सालमा भएको थियो। [[भरतपुर महानगरपालिका|नारायणगढ]] बजारबाट भरतपुर उकालोको देब्रेपट्टी पर्ने यो क्याम्पस भरतपुर सहरको केन्द्रमै अवस्थित छ। हाल ९-१० वर्षदेखि क्याम्पसले उसको स्नात्तकोतर तहको कक्षाहरू भरतपुरको वडा १०, ११ र १२ को बीचमा बाइपास सडकसँगै रहेको क्याम्पसको जग्गामा भवन बनाई सञ्चालन गर्दै आएको छ। यो क्याम्पस [[त्रिभुवन विश्वविद्यालय]]को आङ्गिक क्याम्पस हो।&lt;ref name=&quot;वीरेन्द्र बहुमुखी क्याम्पस&quot;&gt;{{वेब स्रोत|शीर्षक=वीरेन्द्र बहुमुखी क्याम्पस|युआरएल=http://bmc.ed.np|वेबसाइट= आधिकारिक वेबसाइट|प्रकाशक=|मिति=२४ नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

===बालकुमारी कलेज===
{{मुख्य|बालकुमारी कलेज}}
त्रिभुवन विश्वविद्यालयको सम्बन्धन रहेको यो सामुदायिक कलेज [[भरतपुर महानगरपालिका|नारायणगढ]]को क्याम्पाचौरमा रहेको छ। यहाँ मानविकी तथा व्यवस्थापनमा स्नातकोतर तथा स्नातक सम्मको अध्यापन हुने गरेको छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=बालकुमारी कलेज|युआरएल=https://www.balkumaricollege.edu.np/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

===सप्तगण्डकी बहुमुखी क्याम्पस===
{{मुख्य|सप्तगण्डकी बहुमुखी क्याम्पस}}
त्रिभुवन विश्वविद्यालयको सम्बन्धन रहेको यो दोस्रो सामुदायीक क्याम्पस [[भरतपुर अस्पताल]] नजिकै रहेको छ। यहा मानविकी तथा व्यवस्थापनमा स्नातकोतर तथा स्नातक सम्मको अध्यापन हुने गरेको छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=सप्तगण्डकी बहुमुखी क्याम्पसको कौशलता विकास सम्वन्धी तालिम|युआरएल=https://radiobharatpur.com/archives/1809|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=रेडियो भरतपुर|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

===पुरानो मेडिकल कलेज===
यो भरतपुरको पहिलो मेडिकल कलेज हो जसको स्थापना वि.सं. २०५० सालमा भएको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=पुरानो मेडिकल कलेज चितवनको प्राविधिक सहयोग|युआरएल=https://www.sunakharinews.com/31235/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=सुनाखरी|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

== प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्यहरू ==
=== चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज ===
{{मुख्य|चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज}}
चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज [[नेपाल]]को सबैभन्दा पहिलो तथा सबैभन्दा पुरानो राष्ट्रिय निकुञ्ज हो। यसको स्थापना सन् १९७३ मा गरिएको थियो। जैविक विविधताको धनी यो निकुञ्ज नेपालको मध्य [[तराई]]मा अवस्थित छ। यहाँ ३० भन्दा बढी ठुला जातका स्तनधारी जीवजन्तुहरू पाइन्छन्। चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज विश्वमै दुर्लभ मानिएका [[एकसिङ्गे गैँडा]] र ठुला [[हात्ती]]हरूको पनि बासस्थान हो। यस निकुञ्जको प्रधान कार्यालय कसरामा रहेको छ जसकारण सबै प्रकारका प्रशासनिक कामहरू कसराबाटै हुने गर्दछ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज नियमावली|युआरएल=http://www.moljpa.gov.np/wp-content/uploads/2019/06/%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A4%B5%E0%A4%A8-%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%AF-%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A5%81%E0%A4%9E%E0%A5%8D%E0%A4%9C-%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B2%E0%A5%80-%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A9%E0%A5%A6.pdf|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; यसलाई विश्व स्तरमै प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्यको रूपमा लिइन्छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=विश्व सम्पदा सुचिमा सुचिकृत ६३० मध्ये १०|युआरएल=https://loksewanepal.com/general-knowledge/19832|कार्य=|प्रकाशक=लोकसेवा सहयोगी|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

=== नारायणी नदी ===
{{मुख्य|गण्डकी नदी}}
यो सहरको उत्तर पश्चिम हुँदै बग्ने नारायणी नदी भरतपुरको प्रमुख जलधारा हो यो नदीको किनारामा सूर्योदय एवम् सूर्यास्त हेर्न तथा पवित्र देवघाट स्नानका लागि पर्यटक तथा भक्तजन यो नदी किनारमा पुगेका हुन्छन्।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=रङिन बन्दै नारायणी नदी किनार|युआरएल=https://hamrakura.com/news-details/90786/2020-11-20|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; यहाँ राफटिङ र डुङ्गा विहार पनि उपलब्ध छन्।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=नारायणी नदीमा 'स्पीड मोटरवोट' सञ्चालनमा|युआरएल=https://www.janatapati.com/news-detail/28024|कार्य=|प्रकाशक=जनपाटी|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; नारायणी नदीको किनारमा चितवन महोत्सव पनि हुने गर्दछ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=चितवन महोत्सवकाे अाकर्षण पर्यटक गाइड बुक|युआरएल=https://nagariknews.nagariknetwork.com/economy/168380-1546920180.html|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=नागरिक दैनिक|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

=== राप्ती नदी ===
{{मुख्य|राप्ती नदी}}
चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जको किनारामा बग्ने यो नदी पर्यटकमाझ लोकप्रिय छ। यो नदीको किनारामा सूर्योदय एवम् सूर्यास्त हेर्न तथा जल यात्राका लागि पर्यटकहरूलाई आकर्षित गर्दछ। यहाँ गोही संरक्षण क्षेत्र समेत रहेको छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=गोही संरक्षणमा चुनौती, राप्ति र नारायणीमा छाडिएका तीन गोहीको मृत्यु|युआरएल=https://www.hamropatro.com/news/details/5658976888684544?ns=|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=खबर हब|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

=== बीस हजारी ताल ===
{{मुख्य|बीस हजारी ताल}}
विश्वप्रसिद्ध सिमसार क्षेत्र विसहजारी ताल पन्छी प्रेमीहरू माझ प्रसिद्ध छ। यो क्षेत्र [[साइबेरिया]]देखि [[श्रीलङ्का]]सम्म चक्ककर लागउने फिरन्ता चराहरूको एक प्रमुख विश्रामस्थल हुनुका साथै स्थानीय चराहरू र गोहीको पनि केन्द्र हो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=चितवनको सुन्दर पर्यटकीय गन्तव्य बीस हजारी ताल|युआरएल=https://nepalpatra.com/visit/93904/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=नेपाल पत्र|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

=== मेघौली ===
मेघौली [[चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज]]को पश्चिमी प्रवेशद्वार हो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=रामशरण गैरे|शीर्षक=मेघौलीमा पर्यटकको चहलपहल|युआरएल=https://echitwanpost.com/116125/2020092808/01/54/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=चितवन पोस्ट|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; यसले हरेक वर्ष हजारौँ दर्शकहरूलाई आकर्षित गर्दछ। नारायणी र राप्तीको दोभान गोलाघाट (मेघौली) सूर्यास्तको अवलोकनका लागि नेपालमै ख्याति प्राप्त क्षेत्र मानिन्छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुरको मेघौलीमा आन्तरिक पर्यटक भित्रीन थाले|युआरएल=http://kalikanews.com/news/134587|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=कालिका एफएम|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; स्थानीय आदिवासी थारू व्यक्तिहरू बारे थप जान्नका लागि पनि यो एउटा रमाईलो ठाउँ हो। यो परम्परागत बस्तीको राम्रो संरक्षण उदाहरण हो। यहाँ [[हात्ती पोलो]] विश्वकप समेत हुने गरेको छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=शुरु भयो मेघौलीमा पाचौँ मेघौँली पर्यटन महोत्सब २०७६|युआरएल=https://www.londonkathmandu.com/2020/03/02/%E0%A4%B6%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A5%81-%E0%A4%AD%E0%A4%AF%E0%A5%8B-%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%98%E0%A5%8C%E0%A4%B2%E0%A5%80%E0%A4%AE%E0%A4%BE-%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%9A%E0%A5%8C%E0%A4%81-%E0%A4%AE/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=दश वर्षपछि मेघौली पर्यटन महोत्सव|युआरएल=https://www.radiotriveni.org/news/3273|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=रेडियो त्रिवेणी|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

=== विक्रम बाबा ===
विक्रम बाबा मेला चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज भित्र प्रत्येक वर्ष लाग्ने गर्दछ। सामान्यतया यो प्रत्येक वर्षको चैते दसैँबाट सुरु हुन्छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=सुरु भयो चितवनमा पवित्र बिक्रम बाबा मेला|युआरएल=https://www.cinepatra.com/holloy-bolloy/411/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=सिनेपत्र|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; मेलामा चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जभित्र अवस्थित सालको रुखको फेदमा पूजा गर्ने गरिन्छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=चितवनमा विक्रम बाबा मेला सुरु|युआरएल=https://www.onlinekhabar.com/2017/03/563024|कार्य=|प्रकाशक=अनलाइन खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; मेला हेर्न स्थानीय पर्यटकहरूका साथसाथै भारत तथा अन्य देशहरूबाट पनि भक्तजनहरू आउने गरेका छन्। वि.सं. २०७६ सालमा भने १५ दिनसम्म चल्ने मेला कोरोनाका कारण स्थगित गरिएको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=कोरोना भाइरसको कारण चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज भित्र लाग्ने बिक्रम बाबा मेला स्थगित|युआरएल=https://a2zsamachar.com/104186|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=ए टु जेट समाचार|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

== उल्लेखनीय भवनहरू ==
===दियालो बङ्गला राजदरबार===
{{मुख्य|दियालो बङ्गला राजदरबार}}
नेपालको तत्कालीन [[नेपालका राजाहरूको सूची|राजा]] [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|महेन्द्र]]ले निर्माण गर्न लगाएको यो दरबार शाह राजाहरूको सितकालीन दरबारको रूपमा रहेको थियो।  यो दरबार भरतपुर भएर बग्ने नारायणी नदी किनारमा अवस्थित छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=ओझेलमा दियालो बङ्गला|युआरएल=https://ratopati.com/story/5948|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=रातोपाटी|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; वि.सं. २०२६ मा निर्माण सम्पन्न भएको यो दरबारमा राजपरिवारका सदस्यहरूको विश्राम गर्ने मुख्य गन्तव्य बनेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=राजाले विश्राम गर्ने दियालो बङ्गला किन ओझेल पर्‍यो ?|युआरएल=http://newskoseli.com/archives/39844|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=न्युज कोशेली|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

===कसरा दरबार===
नेपालका [[राणा वंश|राणा शासक]]हरू यस क्षेत्रमा सिकार गर्ने भएकोले विश्रामस्थलको रूपमा यो दरबार बनाइएको थियो। वर्तमान समयमा यो दरबारभित्र [[चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज]]को कार्यलय हुनुका साथै सङ्ग्रहालय रहेको छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=आजीवन जङ्गलमा|युआरएल=https://nepalmag.com.np/miscellaneous/2017/06/12/20170612192416|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=नेपाल म्याग|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;
 	
===भरतपुर कभर्ड हल===
भरतपुरमा भित्री खेलहरू खेल्नका लागि बनाइएको यो कर्भडहल सहरको मध्य भागमा रहेको गेस्टहाउस मैदानको किनारमा रहेको छ। [[स्थानीय तह निर्वाचन, २०७४]]मा यहाँ मतपत्र गणना समेत गरिएको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर मत गणनास्थलभित्र ४६ जनाको टोली प्रवेश|युआरएल=https://nagariknews.nagariknetwork.com/politics/123206-1496307000.html|कार्य=|प्रकाशक=नागरिक दैनिक|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;  
 
==खेलकुद==
नगरका युवाहरू माझ [[भकुन्डो|फुटबल]], [[क्रिकेट]] र [[भलिबल]] खेल लोकप्रिय रहेको छ।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2019/02/742360 |title=प्रदेश ३ स्तरीय खेलकुद प्रतियोगिता चितवनमा हुने |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://stardainik.com/news/848 |title=भरतपुरमा प्रदेश स्तरीय खेलकुद प्रतियोगिता सुरु |website=स्टार दैनिक |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09 }}{{Dead link|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; जम्मा १५ वटा खेल मैदान रहेको यो नगरको मुख्य खेलहरू वर्तमान समयमा क्याम्पा चौर र कभर्ड हल, गेस्ट हाउस चौरमा हुने गरेको छ। क्रिकेट खेलको बढ्दो लोकप्रियताका कारण चौतर्फी सामाजिक प्रयासमा यस नगरमा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको क्रिकेट रङ्गशाला बनाउने कार्यलाई अघि सारिएको छ।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://ratopati.com/story/76593 |title=चितवनमा गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रंगशाला निर्माणको काम सुरु |website=रातोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.setopati.com/sports/cricket/198280/ |title=चितवन प्रिमियर लिग माघ १७ देखि |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; [[गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रङ्गशाला]] नाम राखिएको यो क्रिकेट रङशालालाई वि.सं. २०७८ सम्ममा पुरा गर्ने लक्ष्य राखिएको थियो।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.setopati.com/sports/cricket/196497/ |title=चितवनमा क्रिकेट रंगशाला बनाउन निजामती कर्मचारीले दिए ७ लाख |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; तथापि, आर्थिक समस्याका कारण निर्माण सम्पन्न हुन सकेको छैन।&lt;ref&gt;{{Cite web|author=|title=गौतमबुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रंगशाला दुई वर्षदेखि अलपत्र|url=https://www.kalikadainik.com/2023/01/20/71393/|access-date=२५ माघ २०८०|website=कालिका दैनिक|language=नेपाली}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240227064828/https://www.kalikadainik.com/2023/01/20/71393/ |date=2024-02-27 }}&lt;/ref&gt;
क्रिकेटमात्र नभएर फुटबल खेलमा समेत नाम कमाएको भरतपुरमा वि.सं. २०७६ देखि [[भरतपुर गोल्डकप]] आयोजना हुँदै आएको छ। यो चितवनकै सर्वाधिक पुरस्कार राशिको फुटबल प्रतियोगितासमेत हो।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://echitwanpost.com/26631/2015081601/20/58/ |title=भरतपुर गोल्ड कप हुने |date=2015-08-16 |website=चितवन पोस्ट दैनिक |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://thahakhabar.com/news/90592/ |title=फागुन २४ देखि भरतपुर गोल्डकप, विजेतालाई १० लाख |website=थाहा खबर |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09}}&lt;/ref&gt;

== उल्लेखनीय व्यक्तिहरू ==

* [[पुष्पकमल दाहाल]] - नेपाली राजनीतिज्ञ र पूर्व प्रधानमन्त्री
* [[सृष्टी श्रेष्ठ]] - मिस नेपाल २०१२ र नेपाली अभिनेत्री
* [[सन्दीप लामिछाने]] - अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट खेलाडी 
* कमलबहादुर अधिकारी - अन्तर्राष्ट्रिय भारोत्तोलक
* [[रेणु दाहाल]] - नेपाली राजनीतिज्ञ र पहिलो महिला मेयर
* [[मरिष्का पोखरेल]] - नेपाली चलचित्र अभिनेत्री 
* [[नीलकण्ठ उप्रेती]] - पूर्व प्रमुख निर्वाचन आयुक्त
* [[Sushant Subedi]] - Economist &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Gen-AI training |url=https://www.ukfinance.org.uk/news-and-insight/blog/gen-ai-training |access-date=2025-07-24 |website=UK Finance |language=en}}&lt;/ref&gt;

==चित्र दीर्घाहरू==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
चित्र:Narayani bridge in Gaindakot.jpg|नारायणी पुलको दृश्य
चित्र:Beautiful Bishazaari Lake.jpg|बीस हजारी ताल
चित्र:Hattipolo.jpg|हात्ती पोलोको विश्वकप प्रतियोगिता
चित्र:Chitwan national park. It was taken inside the chitwan national park. This was taken while safari.jpg|जङ्गल सफारी
चित्र:Wild Elephant (Ronaldo).jpg|thumb|चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज भित्र जङ्गली हात्ती(रोनाल्डो)

चित्र:Chitwan 8 April - (02) 2.jpg|भरतपुर विमानस्थल
&lt;/gallery&gt;

== सन्दर्भ सामग्रीहरू ==
{{सन्दर्भसूची}}

==यो पनि हेर्नुहोस्==
{{नेपालका ठुला सहरहरू}}
{{नेपालका महानगरीय नगरपालिकाहरू}}
{{चितवन जिल्लाका स्थानीय तहहरू}}

[[श्रेणी:नेपालका जिल्ला सदरमुकामहरू]]
[[श्रेणी:नेपालका महानगरपालिकाहरू]]
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका नगरपालिकाहरू]]
[[श्रेणी:वि.सं. २०३५ मा स्थापित नगरपालिकाहरू]]
[[श्रेणी:नेपालका पूर्व नगर पञ्चायतहरू]]
[[श्रेणी:नेपालका पूर्व नगरपालिकाहरू]]
[[श्रेणी:नेपालका पूर्व उपमहानगरपालिकाहरू]]</text>
      <sha1>lqttrd1tbw0jkrrg10kgek3g2ht7ks2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355363</id>
      <parentid>1355344</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T09:05:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <origin>1355363</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="79931" sha1="aypf8yuxgu4c2xvm7ol8oupk6uhxjm2" xml:space="preserve">{{विशेष लेख}}
{{Infobox settlement
| name = 
| native_name = 
| native_name_lang = 
| other_name = 
| settlement_type = [[महानगरपालिका]]&lt;br/&gt;[[मुख्यालय|सदरमुकाम]]
| image_skyline            = {{Photomontage
| photo1a = Gaindakot_and_Bharatpur_at_Narayani_River,_Nepal_2020_-1.jpg 
| photo2a = Narayanghat.JPG  
| photo2b = Survival_tree.jpg
| photo4a = Chitwan_2.jpg
| photo4b = Narayani_river.jpg
| spacing                   = 2
| color_border              = #000000
| color                     = #000000
| size                      = 320
}}
| image_alt                = 
| image_caption            = माथिबाट, बायाँबाट दायाँ: [[गैँडाकोट नगरपालिका|गैँडाकोट]] पहाडबाट भरतपुर क्षितिज, [[भरतपुर महानगरपालिका|नारायणगढ]] बजार, भरतपुरको बाटुली ​​पोखरी, [[बिसहजारी ताल]]।
| image_flag = 
| image_seal = 
| image_map = 
| map_caption = भरतपुर महानगरपालिकाको नक्सा
| pushpin_map = भरतपुर महानगरपालिका#चितवन जिल्ला#बागमती प्रदेश#नेपाल
| pushpin_label_position = bottom
| pushpin_mapsize = 300
| pushpin_map_caption = नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- Location --&gt;| coordinates = {{coord|27|41|N|84|26|E|display=inline}} 
| subdivision_type = देश
| subdivision_name = {{झन्डा|नेपाल}}
| subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
| subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
| subdivision_name1 = [[बागमती प्रदेश|बागमती प्रदेश]]
| subdivision_name2 = [[चितवन जिल्ला]]
| established_title = नगर पञ्चायत
| established_date = वि.सं. २०३५ माघ १५&lt;ref name=&quot;नगर&quot;&gt;{{cite news|title=नगर पञ्चायत ऐन २०१९ बमोजिम दाङ जिल्ला अन्तर्गत त्रिभुवन नगर पञ्चायतक्षेत्र घोषित गरेको |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=9927 |date=वि.सं. २०३५ माघ १५ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र}}&lt;/ref&gt;
| established_title1 = समावेश गाउँ पञ्चायतहरू
| established_date1 = भरतपुर र नारायणगढ (सबै भाग) र कल्याणपुर (आंशिक भाग)
| established_title2 = उपमहानगरपालिका
| established_date2 = वि.सं. २०७१ पुस २८&lt;ref name=&quot;उपमहानगर&quot;&gt;{{cite news|title=शङ्खरापुर लगायत विभिन्न नगरपालिका घोषणा |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634 |date=वि.सं. २०७१ पुस २८ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र}}&lt;/ref&gt;
| established_title3 = सम्मिलित ([[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]])
| established_date3 = [[मङ्गलपुर]], [[फुलबारी, चितवन|फुलबारी]], [[गीतानगर]], [[पटिहानी]] तथा [[शिवनगर, चितवन|शिवनगर]]
| established_title4 = महानगरपालिका
| established_date4 = वि.सं. २०७३ फागुन २७&lt;ref name=&quot;महानगर&quot;&gt;{{cite news|title=गाउँपालिका नगरपालिका उपमहानगरपालिका र महानगरपालिकाको क्षेत्र तोकी केन्द्र कायम गरेको  |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22690 |date=वि.सं. २०७३ फागुन २७ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र}}&lt;/ref&gt;
| established_title5 = सम्मिलित क्षेत्रहरू
| established_date5 = भरतपुर, [[नारायणी नगरपालिका|नारायणी]], [[चित्रवन नगरपालिका|चित्रवन]] र [[कविलास, चितवन|कविलास]]
| government_type = 
| governing_body = 
| leader_title = [[नगरप्रमुख|कावा प्रमुख]]
| leader_name = चित्रसेन अधिकारी ([[नेपाली काङ्ग्रेस|नेका]])
| leader_title1 =
| leader_name1 = 
| leader_title3 =
| area_total_km2 = 432.95
| elevation_footnotes = 
| elevation_m = 208
| population_footnotes            = &lt;ref name=&quot;नेपालको राष्ट्रिय जनगणना&quot;&gt;{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=3&amp;district=35&amp;municipality=4|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}&lt;/ref&gt;
| population_note                 = 
| population_total                =369268
| population_density_km2          = auto
| population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]
| population_footnotes = 
| population_density_km2 = auto
&lt;!-- General information  --&gt;| postal_code_type = हुलाकी सङ्केत
| postal_code = ४४२००, ४४२०७
| area_code = ०५६
| blank_name_sec1 = मौसम
| blank_info_sec1 = आर्द्र अर्ध-कटिबन्धीय जलवायु
| website = {{URL|http://www.bharatpurmun.gov.np/}}
| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय]]
| utc_offset = +५:४५
| timezone_DST = 
| utc_offset_DST = 
}}

'''भरतपुर''' नेपालको [[बागमती प्रदेश]]मा पर्ने [[चितवन जिल्ला]]को [[मुख्यालय|सदरमुकाम]]&lt;ref name=&quot;सदरमुकाम&quot;&gt;{{cite news|title=नेपाल अधिराज्यलाई १४ अञ्चल, ७५ जिल्लामा विभाजित |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=2685 |date=वि.सं. २०१९ पुष २ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |page=५ |publisher=नेपाल राजपत्र}}&lt;/ref&gt; तथा [[महानगरपालिका]] हो। नेपालको मध्य भूभागमा रहेको भरतपुर महानगर देशकै [[नेपालका सहरहरूको सूची|चौथौ ठुलो सहर]] हो। यो नेपालको सबैभन्दा तीव्र गतिले विकास भइरहेको सहरहरू मध्येको एक हो। [[गण्डकी नदी|नारायणी नदी]]को तटमा अवस्थित रहेको यो सहर चितवन लगायत केन्द्रीय नेपालको व्यापारिक केन्द्र हो। यो महानगरपालिका क्षेत्रभित्र पर्ने [[भरतपुर महानगरपालिका|नारायणगढ]] सहरमा मुख्य व्यापारिक पसल र ठुला होटेलहरू रहेका छन् भने अन्य आवश्यक पूर्वाधारका साधनहरू नगरको अन्य क्षेत्रहरूमा रहेका छन्। कुल २९ वटा वडा रहेको भरतपुरको जनसङ्ख्या [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं. २०७८ को जनगणना]] अनुसार ३,६९,२६८ रहेको छ भने यो सहर ४३२.९५ वर्ग किलोमिटरमा फैलिएको छ। यहाँको साक्षरता दर ८७.२० प्रतिशत रहेको छ जसमध्ये महिलाको साक्षरता दर ८२.६४% छ भने पुरुषको साक्षरता दर ९२.१२% रहेको छ। यहाँ ९६,५९१ घरघुरी रहेको छ।&lt;ref name=&quot;नेपालको राष्ट्रिय जनगणना&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=3&amp;district=35&amp;municipality=4|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}&lt;/ref&gt;

प्रत्येक पाँच वर्षमा हुने [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]को निर्वाचनको लागि भरतपुर महानगरपालिकालाई चितवन निर्वचन क्षेत्र २ र निर्वाचन क्षेत्र ३ मा विभाजन गरिएको छ भने [[बागमती प्रदेश सभा]]को लागि चितवन निर्वचन क्षेत्र २ (क), (ख) र चितवन निर्वचन क्षेत्र ३ (क), (ख) मा विभाजन गरिएको छ।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://saurahaonline.com/2017/09/32986/ |title=चितवनको निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण, प्रदेशको क्षेत्र निर्धारण प्रति नेकपा एमालेको असहमति |website=सौराहा अनलाइन |language=नेपाली |accessdate=2020-12-08 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210108170415/https://saurahaonline.com/2017/09/32986/ |date=2021-01-08 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://synergyfm.com.np/2017/12/17139/ |title=चितवनको कुन ठाउँ कुन निर्वाचन क्षेत्रमा, मतदाता कति ? |last=सिनर्जी एफएम |date=2017-12-07 |website=सिनर्जी एफएम |language=नेपाली |accessdate=2020-12-08 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210108151120/http://synergyfm.com.np/2017/12/17139/ |date=2021-01-08 }}&lt;/ref&gt; [[कृषि तथा वन विज्ञान विश्वविद्यालय|कृषि तथा वन विश्वविद्यालय]]ले [[धुर्मुस सुन्तली फाउण्डेशन|धुर्मुस सुन्तली फाउन्डेसन]]लाई सहयोग गरेको भरतपुरको वडा नं. १६ रामपुरस्थित २० विगाहा ८ कठ्ठा क्षेत्रफलमा [[गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रङ्गशाला]] बनिरहेको छ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://radionepal.gov.np/news-details/23295/2019-01-30|title=चितवनमा रङशाला बनाउने धुर्मुस सुन्तली फाउन्डेसनको घोषणा|author=परेश सापकोटा|date=|work=[[रेडियो नेपाल]]|accessdate=१६ माघ २०७५}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190201165840/http://radionepal.gov.np/news-details/23295/2019-01-30 |date=2019-02-01 }}&lt;/ref&gt;

== इतिहास ==
वि.सं. २००० को दशकसम्म घनाजङ्गलको रूपमा रहेको भरतपुरको बजार क्षेत्रमा [[थारू जाति|थारु]], बोटे, [[दराई जाति|दराई]] समुदायको मानिसहरूको बसोबास रहेको थियो।&lt;ref name=&quot;चितवन0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.onlinekhabar.com/2019/04/756087|title=बदलिँदो चितवन : ७० वर्षको कायाकल्प कथा|website=अनलाइन खबर|language=नेपाली|accessdate=2020-12-07}}&lt;/ref&gt;सानो नाकाको रूपमा रहेको भरतपुरको विकासमा वि.सं. २०१२ मा तत्कालीन सरकारद्वारा ल्याइएको ‘राप्ती दुन विकास योजना’ ले गर्दा बस्ती बसाउने कार्यको थालनी भएको थियो। [[संयुक्त राज्य अमेरिका|अमेरिकी]] सहयोगमा सुरु गरिएको सो आयोजनाको प्रमुख कृष्ण बम मल्ल थिए। योजनावद्ध रूपमा नभएता पनि यसै परियोजनाको फलस्वरूप भरतपुरमा अस्पताल, [[विद्यालय]] र सरकारी कार्यालयहरूको लागि जग्गा खाली राखेर सर्वसाधारणहरूलाई जग्गा बाँडी बसोबास गर्न प्रोत्साहित गरिएको थियो।&lt;ref name=&quot;चितवन0&quot;/&gt;

नगर पञ्चायत ऐन २०१९ बमोजिम तत्कालिन सरकारले वि.सं. २०३५ साल माघ १५ गते तत्कालीन भरतपुर गाउँ [[पञ्चायती व्यवस्था|पञ्चायत]] र नारायणगढ गाउँ पञ्चायतको सबै भाग र कल्याणपुर गाउँ पञ्चायतको आंशिक भागलाई मिलाएर भरतपुर नगर पञ्चायत बनाएको थियो। भरतपुर नगर पञ्चायतको पहिलो नगरप्रमुख मुक्तिलाल चुके थिए।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=मुक्तिलाल चुकेको निधनपछि आँखा दान|युआरएल=https://www.safalkhabar.com/news/27862|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=सफल खबर|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुरका संस्थापक मेयर मुक्तिलाल चुके रहेनन्|युआरएल=https://www.safalkhabar.com/news/27829|कार्य=|प्रकाशक=सफल खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; वि.सं. २०४७ सालमा देशमा [[नेपाल अधिराज्यको संविधान २०४७]] लागु भएपछि नगरपालिकाको लागि चाहिने आवश्यक पूर्वाधार तथा जनशक्ति भएको कारणले भरतपुर स्वतः नगरपालिका बन्न पुगेको थियो।&lt;ref name=&quot;चितवन0&quot;/&gt; यो नगर चितवन जिल्लाकै पहिलो नगरपालिका समेत हो। नगरपालिका बनेपछि यहाँ सडक विकासको काममा तीव्रता आएको थियो। वि.सं. २०७१ मङ्सिर १३ गते [[नेपालको मन्त्रिपरिषद्]] अन्तर्गतको सामाजिक समितिले ६१ वटा नगरपालिका थप गर्ने र ७ वटा नगरपालिकालाई उपमहानगरपालिका बनाउने सिफारिस गरे अनुरूप [[नेपाल सरकार]]को निर्णय बमोजिम वि.सं. २०७१ पुस २८ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार भरतपुर पनि नगरपालिकाबाट उपमहानगरपालिकामा विस्तार भएको थियो।&lt;ref name=&quot;उपमहानगर&quot;/&gt; उक्त समयमा भरतपुरलाई उपमहानगरपालिका घोषित गर्दा यसमा [[मङ्गलपुर]], [[फुलबारी, चितवन|फुलबारी]], [[गीतानगर]], [[पटिहानी]] तथा [[शिवनगर, चितवन|शिवनगर]] गाविसलाई समावेश गरिएको थियो। [[नेपालको संविधान २०७२]] अनुसार स्थानीय सरकारको गठन भएपछि वि.सं. २०७३ फागुन २७ गते भरतपुरलाई महानगरपालिकामा स्तरोन्नति गरेपछि हाल यस महानगरपालिकामा २९ वटा वडाहरू छन्।&lt;ref name=&quot;महानगर&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर महानगरपालिकाको सङ्क्षिप्त परिचय|युआरएल=https://bharatpurmun.gov.np/ne/node/26|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=भरतपुर महानगरपालिका|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

वि.सं. २०७३ फागुन २२ गते नेपाल सरकारको निर्णय तथा वि.सं. २०७३ फागुन २७ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार भरतपुरलाई महानगरपालिकामा स्तरोन्नति गर्दा साविकका भरतपुर क्षेत्र, [[नारायणी नगरपालिका]], [[चित्रवन नगरपालिका]] र [[कविलास, चितवन|कविलास]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाउँ विकास समिति]]लाई यसमा गाभिएको थियो।&lt;ref name=&quot;महानगर&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=स्थानीय निकायहरू - भरतपुर महानगरपालिका|युआरएल=https://lgisnepal.com/ne/body/377|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://thahakhabar.com/news/11620/|शीर्षक=यस्ता छन् नेपालका चार महानगरपालिका, कुन महानगरको विशेषता के?|वेबसाइट=थाहा खबर|भाषा=नेपाली|पहुँचमिति=2020-12-07}}&lt;/ref&gt;

वि.सं. २०७९ जेठ १० गतेको निर्वाचन परिणामअनुसार महनगरपालिकाको नगर प्रमुख पदमा [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा-माके]]की [[रेणु दाहाल]] र उप नगरप्रमुख पदमा [[नेपाली काङ्ग्रेस]]का चित्रसेन अधिकारी विजयी भएका थिए।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=भरतपुरको मेयरमा रेणु दाहाल र उपमेयरमा चित्रसेन अधिकारी विजयी |url=https://www.himalkhabar.com/news/130170 |accessdate=2023-03-31 |website=हिमाल खबर |language=नेपाली }}{{Dead link|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== अवस्थिति ==
यो सहर समुद्री सतहबाट १४० मिटरदेखि ३९० मिटर उचाइसम्म फैलिएको छ। यो नगर २७° ३२' ५८&quot; देखि २७° ४५' ४०&quot; उत्तरी अक्षांश र ८४° ९' ४१&quot; देखि ८४° २९' ५&quot; पूर्वी देशान्तरमा पर्दछ। यसको पूर्वमा [[रत्ननगर नगरपालिका]], [[कालिका नगरपालिका]], [[इच्छाकामना गाउँपालिका]] रहेका छन्&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=उत्तर फर्के हिमाल, दक्षिण हेरे फाँट, पहाडकी रानी – इच्छाकामना गाउँ|युआरएल=https://echitwanpost.com/81943/2019032408/36/01/|कार्य=|प्रकाशक=चितवन पोस्ट|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; भने पश्चिमतर्फ [[विश्व सम्पदा क्षेत्र]]मा सूचीकृत [[चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज]] र [[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) जिल्ला|नवलपुर जिल्ला]] उत्तरतर्फ [[तनहुँ जिल्ला]] र [[इच्छाकामना गाउँपालिका]] तथा दक्षिण तर्फ [[चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज]] नै पर्दछ।  यसको तल्लो समथर सतहमा वडा नं. १, २, ३ र ४ तथा ५ को भू-भागहरू पर्दछ।

== जलवायु ==
समुद्री सतहबाट कम उचाइमा, तल्लो समथर भू–भागमा र [[महाभारत पर्वत शृङ्खला|महाभारत पर्वत]]को नजिकै रहेको कारण भरतपुर क्षेत्रमा औसत [[तापक्रम]] बढी, [[आद्रता]]युक्त [[जलवायु परिवर्तन|जलवायु]] भएको पाइन्छ। यहाँ पुस, माघ महिनामा अत्यधिक जाडो हुन्छ भने सो समयमा न्यूनतम तापक्रम १० डिग्री सेल्सियस सम्म पुग्ने गर्दछ। यहाँ वैशाख, जेठ र असार महिनामा सर्वाधिक गर्मी हुन्छ भने उक्त समयमा यहाँको तापक्रम ४० डिग्री सेल्सियससम्म पुग्ने गरेको पाइन्छ। भरतपुरमा वार्षिक औसत [[वर्षा]] १,५०० मिलिमिटर  हुने गर्दछ। वि.सं. २०६८ साउन ३२ मा, यहाँ हालसम्मकै सर्वाधिक अर्थात् २४ घन्टामा लगभग ३११ मिलिमिटर पानी परेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=किन बढ्दै छ भरतपुरमा डुबान ?|युआरएल=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/52606/2020-10-07|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=नयाँ पत्रिका|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=६ डिसेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; साधारणतया वैशाख र जेठ याममा यहाँ बढी सुख्खा हुने गर्दछ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=जिल्लाको जानकारी|युआरएल=https://daochitwan.moha.gov.np/en/page/introduction-of-chitwan-1|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

== जनसङ्ख्या ==
नेपालको [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं. २०७८ को जनगणना]] अनुसार भरतपुरको जनसङ्ख्या ३,६९,२६८ रहेको थियो जसमध्ये [[पुरुष]]को जनसङ्ख्या १,७८,८९७ र [[महिला]] १,९०,३७१ रहेको थियो।&lt;ref name=&quot;नेपालको राष्ट्रिय जनगणना&quot;/&gt; भरतपुरमामा मुख्यतया [[थारू जाति|थारू]], [[दराई जाति|दराई]], बोटे, [[गुरुङ जाति|गुरुङ]], [[मगर जाति|मगर]], [[चेपाङ जाति|चेपाङ]], [[तामाङ जाति|तामाङ]] रहेका छन् भने यहाँ थोरै सङ्ख्यामा [[राई जाति|राई]], [[लिम्बू जाति|लिम्बू]] लगायत [[बराल]], [[पौडेल]], [[अधिकारी]], [[थापा]], [[बोहरा|बोहोरा]] थर भएका [[ब्राह्मण|बाहुन]] तथा [[क्षेत्री]] जाति बसोबास गर्छन्। यहाँ [[श्रेष्ठ]], प्रधान, [[महर्जन]], शाही लगायतका थर भएका [[नेवार जाति|नेवार]] जातिका मानिसहरूका साथै नेपालमा रहेका अन्य सबै जातजातिका मानिसहरू बसोबास गर्दछन्।&lt;ref name=चितवन&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भौगोलिक र जातीय विविधायुक्त भरतपुर|युआरएल=https://echitwanpost.com/50108/2017031409/18/53/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=चितवन पोस्ट|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

=== जनसङ्ख्या वर्गीकरण&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर महानगरपालिकाको विस्तृत तथ्याङ्क|युआरएल=https://bharatpurmun.gov.np/sites/bharatpurmun.gov.np/files/documents/%E0%A4%AD%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%B0%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%97%E0%A4%B0%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE%20Profile%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%AD%E0%A5%AC_0.pdf|कार्य=|प्रकाशक=भरतपुर महानगरपालिका|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; ===
{{Historical populations
|type = US
|source = [http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/contributions/pdf/CNAS_28_02_03.pdf सोधपत्र]
|वि.सं.२०३८ |२७६०२
|वि.सं.२०४८ |५४६७०
|वि.सं.२०५८ |१२५११२
|वि.सं.२०६८ |२८०५०२
|वि.सं.२०७८ |३६९२६८
}}

{{Bar chart
| title       = जातिगत जनसङ्ख्या विवरण, वि.सं.२०६८ जनगणना अनुसार
| label_type  = जाति
| data_type   = जनसङ्ख्या
| bar_width   = 35
| width_units = em
| data_max    = 100000
| label1   = ब्राह्मण
| data1    = ९६,२५५
| label2   = क्षेत्री
| data2    = ३५,३८५
| label3   = गुरुङ
| data3    = २४,४८५
| label4   = सार्की, कामी
| data4    = १८,९६३
| label5   = नेवार
| data5    = १७,२४२
| label6   = थारू
| data6    = १७,१५६
| label7   = मगर
| data7    = १४,४९०
| label8   = कुमाल
| data8    = ६,७७१
| label9   = दमाई
| data9    = ६,२७०
| label10   = घर्ती
| data10    = २,१०२
}}

== वडागत विवरण ==
=== उपमहानगरपालिका ===
वि.सं. २०७१ मङ्सिरमा साविक भरतपुर नगरपालिकामा मङ्गलपुर, फुलबारी, गीतानगर, पटिहानी तथा शिवनगर गरी ५ वटा गाविसहरूलाई गाभेर उपमहानगरपालिका स्तरोन्नति गरिएको थियो।
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ साविकका गाउँ विकास समिति/नगरपालिका र वडा विभाजन
! क्र.सं !! साविक गाउँ विकास समिति/नगरपालिका !! गाविसको वडा नं. !! उमनपाको वडा नं.
|-
| १ || भरतपुर नगरपालिका || १ देखि १४ || १–१४
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | २ || rowspan=&quot;4&quot; | [[मङ्गलपुर]] || १-३ || १५
|-
| ४, ६ || १६
|-
| ५, ९ || १७
|-
| ७-८ || १८
|-
| २ || [[फूलबारी, चितवन|फूलबारी]] || १-९ || १९
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | ३ || rowspan=&quot;3&quot; | [[गीतानगर]] || १-३ || २०
|-
| ४-६ || २१
|-
| ७-९ || २२
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | ४ || rowspan=&quot;3&quot; | [[शिवनगर, चितवन|शिवनगर]] || १-४ || २३
|-
| ५-७ || २४
|-
| ८-९ || २५
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | ५ || rowspan=&quot;4&quot; | [[पटिहानी]] || १, ६, ९ || २६
|-
| २-३ || २७
|-
| ७-८ || २८
|-
| ४-५ || २९
|}

=== महानगरपालिका ===
भरतपुर महानगरपालिकाको वडा विभाजन, समावेश साविकका गाविस/नगरपालिकाहरू, जनसङ्ख्या र क्षेत्रफलको विवरण तलको तालिकामा दिइएको छ:&lt;ref&gt;{{Cite web|author=|title=बागमती प्रदेश वडा रिपोर्ट|url=https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fcensusnepal.cbs.gov.np%2Fresults%2Ffiles%2Fward%2FP3%2FWRD_Indv01-HouseholdAndPopulation.xlsx&amp;wdOrigin=BROWSELINK|work=|publisher=राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय|website=|language=नेपाली|date=२६ चैत २०८२}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+ भरतपुर महानगरपालिकाको वडागत विवरण
|-
! वडा नं. !! समावेश भएका साविकका नगरपालिका/गाविसहरू !! जनसङ्ख्या ([[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं २०७८]])!! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !!जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.)
|-
| १ || भरतपुर (१,३) || ९,१०९|| ३६.११
|२५२.२६
|-
| २ || भरतपुर (२)  ||१९,५६४|| १.३४
|१४,६००.०० 
|-
| ३ || भरतपुर (४)   ||१७,२२२|| ४.१९
|४,१०९.७४
|-
| ४ || भरतपुर (५,६) ||२०,८७१|| ८.२२
|२,५३९.०५
|-
| ५ || भरतपुर (१३,१४) ||१३,७१०|| ९.९१
|१,३८३.४५
|-
| ६ || [[गीतानगर]] (४-९) ||१३,३४९|| १२.२१
|१,०९३.२८
|-
| ७ || भरतपुर (७) ||  |१७,२११|| ४.१४
|४,१५७.२५
|-
| ८ || भरतपुर (८) || |११,४३८|| ६६.६६
|१७१.५९
|-
| ९ || भरतपुर (९) || |१५,१८३|| ५.३०
|२,८६४.७२
|-
| १० || भरतपुर (१०) || |२०,६३३|| ४.६४
|४,४४६.७७
|-
| ११ || भरतपुर (११) ||३५,६९२|| ९.११
|३,९१८.००
|-
| १२ || भरतपुर (१२) || १४,८२६|| १२.५३
|१,१८३.२४
|-
| १३ || [[गीतानगर]] (१-३), [[पटिहानी]] (७-८)  ||६,८९२|| ९.७०
|७१०.५२
|-
| १४ || [[शिवनगर, चितवन|शिवनगर]] (५-९), [[पटिहानी]] (४-५)||११,१३४|| १२.०७
|९२२.४५
|-
| १५ || [[मङ्गलपुर]] (१-३),  [[फुलबारी, चितवन|फूलबारी]] र [[शिवनगर, चितवन|शिवनगर]] (१-४) ||१५,८३३|| २०.५०
|७७२.३४
|-
| १६ || [[मङ्गलपुर]] (४-९) ||१७,८१८|| १७.०६
|१,०४४.४३
|-
| १७ || [[शारदानगर]] (२-४,६),  [[गुञ्जनगर]] (८) ||८,६०८|| ७.८७
|१,०९३.७७
|-
| १८ || [[गुञ्जनगर]] (२,५-७) ||१०,५७७|| १०.३३
|१,०२३.९१
|-
| १९ || [[शारदानगर]] (१,७-८),  [[गुञ्जनगर]] (१) ||८,४५४|| ६.२९
|१,३४४.०४
|-
| २० || [[शारदानगर]] (५,९),  [[गुञ्जनगर]] (३-४,९) ||८,४७०|| ११.८३
|७१६.००
|-
| २१ || [[पार्वतीपुर]] ||९,३८५|| १०.०२
|९३६.६३
|-
| २२ || [[पटिहानी]] (१-३, ६,९) ||६,६५२ || ८.७१
|७६३.७२
|-
| २३ || [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] (१-६) ||८,०३९|| १२.८५
|६२५.६०
|-
| २४ || [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] (७-९) ||५,४५९|| ५.२२
|१,०४५.७९
|-
| २५ || [[शुक्रनगर]] ||९,५१७|| १४.१६
|६७२.१०
|-
| २६ || [[दिव्यनगर]] ||१०,७३६|| १८.६३
|५७६.२७
|-
| २७ || [[मेघौली]] (५-९) ||९,०५८|| १७.७३
|५१०.८९
|-
| २८ || [[मेघौली]] (१-४) ||६,९०७|| १२.७०
|५४३.८६
|-
| २९ ||[[कविलास, चितवन|कविलास]] ||५,९२१|| ६२.९२
|९४.११
|-
! जम्मा !! !! ३,६९,२६८!! ४३२.९५
!८५२.९१
|}

== यातायात तथा सडक सञ्जाल ==
भरतपुर महानगर अन्तरर्गत [[महेन्द्र राजमार्ग|पूर्व-पश्चिम राजमार्ग]] तथा मुग्लिन नारायणगढ सडक खण्ड रहेको छ।
दुई ठुला राजमार्ग र देशको केन्द्र भएकाले यहाँबाट मुलुकको हरेक भागमा जानका लागि [[बस]], माइक्रो बस, भाडाको कार, [[ट्याक्सी]], लगायत लामो दुरीका यातायात साधन उपलब्ध छन्। महानगरले यातायात व्यवस्थापनमा समस्या देखिएको भन्दै बि.स. २०७६ जेठमा तीन पाङ्ग्रे सवारीलाई प्रमुख मार्गमा सञ्चालन हुनबाट रोकेको थियो&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुरका यी ठाउँमा चल्न नपाउने भए तीनपांग्रे|युआरएल=https://thahakhabar.com/news/23193/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=थाह खबर|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; भने यसको विरोधमा प्रदर्शन समेत भएको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=तीनपांग्रे साधन व्यवस्थापन गर्न खोज्दा भरतपुरमा तनाव‍,गाेली चल्याे|युआरएल=https://ujyaaloonline.com/story/3325|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=उज्यालो अनलाइन|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; यातायातको प्रमुख साधन सडक सञ्जालद्वारा भरतपुरबाट नेपालको पूर्व पश्चिम भागमा जान सकिने सहजता भएता पनि यहाँ रहेको [[भरतपुर विमानस्थल]]ले नेपालको प्रमुख सहर [[काठमाडौँ]] र [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]]लाई जोड्ने गर्दछ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर विमानस्थल आजदेखि १० दिन बन्द हुने|कार्य=बाग्मती खबर|प्रकाशक=|युआरएल=https://www.bagamatikhabar.com/country/5741|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; यस्तै सरकारले यहाँको सीमा सुरक्षा कार्यालय नजिकै यातायात व्यवस्था कार्यालय खोल्ने जनाएको थियो, तथापि यो हालसम्म सञ्चालनमा आएको छैन।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=यातायात व्यवस्था कार्यालय भरतपुरको कार्यालय आँपटारीमा|युआरएल=http://kalikanews.com/news/133745|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=कालिका समाचार|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

== उद्योग-धन्दा ==
भरतपुर महानगरपालिकामा चितवन उद्योग सङ्घमा दर्ता भएका जम्मा ४६४ उद्योगहरू रहेको छन्।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=संस्थागत सदस्यता|युआरएल=http://www.cainepal.org.np/institutional-membership|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=चितवन उद्योग सङ्घ|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;
भरतपुरमा [[कोका-कोला]]&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=कोक र सानमिगेल बियरले तिरेनन् स्थानीय विकास शुल्क|युआरएल=https://echitwanpost.com/26049/2015072902/35/40/|कार्य=|प्रकाशक=चितवन पोस्ट|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;, [[सान मिगेल बियर]]&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर आन्तरिक राजश्व कार्यालयको राजश्व स्रोत मदिरा मात्रै किन धेरै ?|युआरएल=http://sharelagani.com/%E0%A4%AD%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%B0-%E0%A4%86%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%95-%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B5-%E0%A4%95%E0%A4%BE/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=सेयर लगानी|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;, कृषि क्षेत्रको विकास र विस्तार गर्नको लागि डेरीका लागि आवश्यक सम्पूर्ण सामान उत्पादन गर्ने कम्पनी ह्वाइट हिमालयन इन्जिनियरिङ&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=दुग्ध अनुदान पाँच गुणा बढाउन कृषकको माग|युआरएल=https://www.ghatanarabichar.com/73702?amp_markup=1|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=घटना र विचार|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;,जस्ता दुईचार वटा बहुराष्ट्रिय [[अर्थव्यवस्थाको दोस्रो क्षेत्रको सार|उद्योग]]का साथै ठुलासाना अरू उद्योगहरू पनि रहेका छन्, तर यो सहर मुख्यतया सेवा उद्योगमा प्रसिद्धि कमाउँदै गइरहेको छ। महानगरपालिकाले उद्योग प्रवर्द्धन र अन्य प्रायोजनका लागि आर्थिक वर्ष वि.स. २०७७/०७८ को लागि ४ अर्ब १५ करोड ६४ लाख ८९ हजार आयव्ययको अनुमान प्रस्तुत गरेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर महानगरको बजेट चार अर्ब १५ करोड|युआरएल=http://www.ichchhakamanafm.org/news/1897|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=इच्छाकामना एफएम|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

== सञ्चार तथा सूचना क्षेत्र ==
=== एफएम स्टेसनहरू ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! रेडियोको नाम !! ठेगाना !! मेघाहर्ज !! प्रसारण संस्था
|-
| कालिका एफएम ९५.२ र कालिका ९१ || भरतपुर-१० || २००० वाट || कालिका एफएम प्रा.लि.
|-
| हाम्रो एफएम || भरतपुर-११ || २००० वाट || हाम्रो एफएम प्रा.लि.
|-
| रेडियो त्रिवेणी || भरतपुर-११ || २००० वाट || त्रिवेणी एफएम प्रा.लि.
|-
| सिनर्जी एफएम || भरतपुर-१० || २००० वाट || सिनर्जी एफएम प्रा.लि.
|-
| रेडियो सम्पदा ९०.५ || भरतपुर-६ || २५० वाट || रेडियो सम्पदा प्रालि
|-
| रेडियो भरतपुर १०५.२ || भरतपुर-७ || ५०० वाट || रेस नेपाल
|-
| रेडियो शिवशक्ति ९८.३ || भरतपुर-१४ || ५०० वाट || शिवशक्ति सामुदायिक संस्था
|-
| रेडियो प्रभाव ९२.४ || भरतपुर-२१ || २०० वाट || रेडियो प्रभाव प्रा.लि.
|-
| सेफर्ड एफएम ८९.२ || भरतपुर-२५ || १०० वाट || सेफर्ड मिडिया प्रा.लि.
|}

=== टेलिभिजन स्टेसनहरू ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! टेलिभिजनको नाम !! ठेगाना !! प्रसारण संस्था
|-
| बेसो || भरतपुर-२ || एकता सञ्चार नेपाल प्रा.लि.
|-
| कृस्टल || भरतपुर-१० || कृस्टल सञ्चार सहकारी संस्था लिमिटेड
|-
| आभाष || भरतपुर-२ || ग्रिनलाइन मिडिया प्रा.लि.
|-
| टिभी कालिका || भरतपुर-१० || टिभी कालिका प्रा.लि.
|-
| नमस्ते || भरतपुर-२ || सोनुसम्राट मिडिया प्रा.लि.
|}

==प्रमुख शैक्षिक प्रतिष्ठानहरू== 

===कृषि तथा वन विश्वविद्यालय===
[[त्रिभुवन विश्वविद्यालय|त्रिभुवन विश्वविद्यालय]] अन्तर्गतको [[कृषि तथा पशु विज्ञान अध्ययन संस्थान]]को [[रामपुर नगरपालिका|रामपुर]]स्थित केन्द्रीय क्याम्पस र [[हेटौँडा उपमहानगरपालिका|हेटौँडा]]मा रहेको [[कृषि तथा पशु विज्ञान अध्ययन संस्थान|कृषि तथा पशु विज्ञान अध्यान संस्थान]]को केन्द्रीय क्याम्पस तथा [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]] अवस्थित वन विज्ञान क्याम्पस मिलेर बनेको विश्वविद्यालय हो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=आङ्गिक क्याम्पस विस्तार गर्दै कृषि विश्वविद्यालय|युआरएल=https://www.kharibot.com/news-details/17661/kharibot|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=खरिबोट|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

===वीरेन्द्र बहुमुखी क्याम्पस===
{{मुख्य|वीरेन्द्र बहुमुखी क्याम्पस}}
[[नेपाल]]को [[चितवन जिल्ला]] स्थित [[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]] वडा नं. १० मा अवस्थित एक सरकारी तथा बहु-सङ्काय सञ्चालित क्याम्पस हो। यो क्याम्पसको स्थापना वि.सं. २०२२ सालमा भएको थियो। [[भरतपुर महानगरपालिका|नारायणगढ]] बजारबाट भरतपुर उकालोको देब्रेपट्टी पर्ने यो क्याम्पस भरतपुर सहरको केन्द्रमै अवस्थित छ। हाल ९-१० वर्षदेखि क्याम्पसले उसको स्नात्तकोतर तहको कक्षाहरू भरतपुरको वडा १०, ११ र १२ को बीचमा बाइपास सडकसँगै रहेको क्याम्पसको जग्गामा भवन बनाई सञ्चालन गर्दै आएको छ। यो क्याम्पस [[त्रिभुवन विश्वविद्यालय]]को आङ्गिक क्याम्पस हो।&lt;ref name=&quot;वीरेन्द्र बहुमुखी क्याम्पस&quot;&gt;{{वेब स्रोत|शीर्षक=वीरेन्द्र बहुमुखी क्याम्पस|युआरएल=http://bmc.ed.np|वेबसाइट= आधिकारिक वेबसाइट|प्रकाशक=|मिति=२४ नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

===बालकुमारी कलेज===
{{मुख्य|बालकुमारी कलेज}}
त्रिभुवन विश्वविद्यालयको सम्बन्धन रहेको यो सामुदायिक कलेज [[भरतपुर महानगरपालिका|नारायणगढ]]को क्याम्पाचौरमा रहेको छ। यहाँ मानविकी तथा व्यवस्थापनमा स्नातकोतर तथा स्नातक सम्मको अध्यापन हुने गरेको छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=बालकुमारी कलेज|युआरएल=https://www.balkumaricollege.edu.np/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

===सप्तगण्डकी बहुमुखी क्याम्पस===
{{मुख्य|सप्तगण्डकी बहुमुखी क्याम्पस}}
त्रिभुवन विश्वविद्यालयको सम्बन्धन रहेको यो दोस्रो सामुदायीक क्याम्पस [[भरतपुर अस्पताल]] नजिकै रहेको छ। यहा मानविकी तथा व्यवस्थापनमा स्नातकोतर तथा स्नातक सम्मको अध्यापन हुने गरेको छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=सप्तगण्डकी बहुमुखी क्याम्पसको कौशलता विकास सम्वन्धी तालिम|युआरएल=https://radiobharatpur.com/archives/1809|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=रेडियो भरतपुर|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

===पुरानो मेडिकल कलेज===
यो भरतपुरको पहिलो मेडिकल कलेज हो जसको स्थापना वि.सं. २०५० सालमा भएको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=पुरानो मेडिकल कलेज चितवनको प्राविधिक सहयोग|युआरएल=https://www.sunakharinews.com/31235/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=सुनाखरी|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

== प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्यहरू ==
=== चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज ===
{{मुख्य|चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज}}
चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज [[नेपाल]]को सबैभन्दा पहिलो तथा सबैभन्दा पुरानो राष्ट्रिय निकुञ्ज हो। यसको स्थापना सन् १९७३ मा गरिएको थियो। जैविक विविधताको धनी यो निकुञ्ज नेपालको मध्य [[तराई]]मा अवस्थित छ। यहाँ ३० भन्दा बढी ठुला जातका स्तनधारी जीवजन्तुहरू पाइन्छन्। चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज विश्वमै दुर्लभ मानिएका [[एकसिङ्गे गैँडा]] र ठुला [[हात्ती]]हरूको पनि बासस्थान हो। यस निकुञ्जको प्रधान कार्यालय कसरामा रहेको छ जसकारण सबै प्रकारका प्रशासनिक कामहरू कसराबाटै हुने गर्दछ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज नियमावली|युआरएल=http://www.moljpa.gov.np/wp-content/uploads/2019/06/%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A4%B5%E0%A4%A8-%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%AF-%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A5%81%E0%A4%9E%E0%A5%8D%E0%A4%9C-%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B2%E0%A5%80-%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A9%E0%A5%A6.pdf|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; यसलाई विश्व स्तरमै प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्यको रूपमा लिइन्छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=विश्व सम्पदा सुचिमा सुचिकृत ६३० मध्ये १०|युआरएल=https://loksewanepal.com/general-knowledge/19832|कार्य=|प्रकाशक=लोकसेवा सहयोगी|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

=== नारायणी नदी ===
{{मुख्य|गण्डकी नदी}}
यो सहरको उत्तर पश्चिम हुँदै बग्ने नारायणी नदी भरतपुरको प्रमुख जलधारा हो यो नदीको किनारामा सूर्योदय एवम् सूर्यास्त हेर्न तथा पवित्र देवघाट स्नानका लागि पर्यटक तथा भक्तजन यो नदी किनारमा पुगेका हुन्छन्।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=रङिन बन्दै नारायणी नदी किनार|युआरएल=https://hamrakura.com/news-details/90786/2020-11-20|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; यहाँ राफटिङ र डुङ्गा विहार पनि उपलब्ध छन्।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=नारायणी नदीमा 'स्पीड मोटरवोट' सञ्चालनमा|युआरएल=https://www.janatapati.com/news-detail/28024|कार्य=|प्रकाशक=जनपाटी|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; नारायणी नदीको किनारमा चितवन महोत्सव पनि हुने गर्दछ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=चितवन महोत्सवकाे अाकर्षण पर्यटक गाइड बुक|युआरएल=https://nagariknews.nagariknetwork.com/economy/168380-1546920180.html|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=नागरिक दैनिक|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

=== राप्ती नदी ===
{{मुख्य|राप्ती नदी}}
चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जको किनारामा बग्ने यो नदी पर्यटकमाझ लोकप्रिय छ। यो नदीको किनारामा सूर्योदय एवम् सूर्यास्त हेर्न तथा जल यात्राका लागि पर्यटकहरूलाई आकर्षित गर्दछ। यहाँ गोही संरक्षण क्षेत्र समेत रहेको छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=गोही संरक्षणमा चुनौती, राप्ति र नारायणीमा छाडिएका तीन गोहीको मृत्यु|युआरएल=https://www.hamropatro.com/news/details/5658976888684544?ns=|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=खबर हब|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

=== बीस हजारी ताल ===
{{मुख्य|बीस हजारी ताल}}
विश्वप्रसिद्ध सिमसार क्षेत्र विसहजारी ताल पन्छी प्रेमीहरू माझ प्रसिद्ध छ। यो क्षेत्र [[साइबेरिया]]देखि [[श्रीलङ्का]]सम्म चक्ककर लागउने फिरन्ता चराहरूको एक प्रमुख विश्रामस्थल हुनुका साथै स्थानीय चराहरू र गोहीको पनि केन्द्र हो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=चितवनको सुन्दर पर्यटकीय गन्तव्य बीस हजारी ताल|युआरएल=https://nepalpatra.com/visit/93904/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=नेपाल पत्र|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

=== मेघौली ===
मेघौली [[चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज]]को पश्चिमी प्रवेशद्वार हो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=रामशरण गैरे|शीर्षक=मेघौलीमा पर्यटकको चहलपहल|युआरएल=https://echitwanpost.com/116125/2020092808/01/54/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=चितवन पोस्ट|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; यसले हरेक वर्ष हजारौँ दर्शकहरूलाई आकर्षित गर्दछ। नारायणी र राप्तीको दोभान गोलाघाट (मेघौली) सूर्यास्तको अवलोकनका लागि नेपालमै ख्याति प्राप्त क्षेत्र मानिन्छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुरको मेघौलीमा आन्तरिक पर्यटक भित्रीन थाले|युआरएल=http://kalikanews.com/news/134587|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=कालिका एफएम|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; स्थानीय आदिवासी थारू व्यक्तिहरू बारे थप जान्नका लागि पनि यो एउटा रमाईलो ठाउँ हो। यो परम्परागत बस्तीको राम्रो संरक्षण उदाहरण हो। यहाँ [[हात्ती पोलो]] विश्वकप समेत हुने गरेको छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=शुरु भयो मेघौलीमा पाचौँ मेघौँली पर्यटन महोत्सब २०७६|युआरएल=https://www.londonkathmandu.com/2020/03/02/%E0%A4%B6%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A5%81-%E0%A4%AD%E0%A4%AF%E0%A5%8B-%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%98%E0%A5%8C%E0%A4%B2%E0%A5%80%E0%A4%AE%E0%A4%BE-%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%9A%E0%A5%8C%E0%A4%81-%E0%A4%AE/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=दश वर्षपछि मेघौली पर्यटन महोत्सव|युआरएल=https://www.radiotriveni.org/news/3273|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=रेडियो त्रिवेणी|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

=== विक्रम बाबा ===
विक्रम बाबा मेला चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज भित्र प्रत्येक वर्ष लाग्ने गर्दछ। सामान्यतया यो प्रत्येक वर्षको चैते दसैँबाट सुरु हुन्छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=सुरु भयो चितवनमा पवित्र बिक्रम बाबा मेला|युआरएल=https://www.cinepatra.com/holloy-bolloy/411/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=सिनेपत्र|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; मेलामा चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जभित्र अवस्थित सालको रुखको फेदमा पूजा गर्ने गरिन्छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=चितवनमा विक्रम बाबा मेला सुरु|युआरएल=https://www.onlinekhabar.com/2017/03/563024|कार्य=|प्रकाशक=अनलाइन खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; मेला हेर्न स्थानीय पर्यटकहरूका साथसाथै भारत तथा अन्य देशहरूबाट पनि भक्तजनहरू आउने गरेका छन्। वि.सं. २०७६ सालमा भने १५ दिनसम्म चल्ने मेला कोरोनाका कारण स्थगित गरिएको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=कोरोना भाइरसको कारण चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज भित्र लाग्ने बिक्रम बाबा मेला स्थगित|युआरएल=https://a2zsamachar.com/104186|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=ए टु जेट समाचार|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

== उल्लेखनीय भवनहरू ==
===दियालो बङ्गला राजदरबार===
{{मुख्य|दियालो बङ्गला राजदरबार}}
नेपालको तत्कालीन [[नेपालका राजाहरूको सूची|राजा]] [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|महेन्द्र]]ले निर्माण गर्न लगाएको यो दरबार शाह राजाहरूको सितकालीन दरबारको रूपमा रहेको थियो।  यो दरबार भरतपुर भएर बग्ने नारायणी नदी किनारमा अवस्थित छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=ओझेलमा दियालो बङ्गला|युआरएल=https://ratopati.com/story/5948|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=रातोपाटी|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; वि.सं. २०२६ मा निर्माण सम्पन्न भएको यो दरबारमा राजपरिवारका सदस्यहरूको विश्राम गर्ने मुख्य गन्तव्य बनेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=राजाले विश्राम गर्ने दियालो बङ्गला किन ओझेल पर्‍यो ?|युआरएल=http://newskoseli.com/archives/39844|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=न्युज कोशेली|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

===कसरा दरबार===
नेपालका [[राणा वंश|राणा शासक]]हरू यस क्षेत्रमा सिकार गर्ने भएकोले विश्रामस्थलको रूपमा यो दरबार बनाइएको थियो। वर्तमान समयमा यो दरबारभित्र [[चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज]]को कार्यलय हुनुका साथै सङ्ग्रहालय रहेको छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=आजीवन जङ्गलमा|युआरएल=https://nepalmag.com.np/miscellaneous/2017/06/12/20170612192416|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=नेपाल म्याग|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;
 	
===भरतपुर कभर्ड हल===
भरतपुरमा भित्री खेलहरू खेल्नका लागि बनाइएको यो कर्भडहल सहरको मध्य भागमा रहेको गेस्टहाउस मैदानको किनारमा रहेको छ। [[स्थानीय तह निर्वाचन, २०७४]]मा यहाँ मतपत्र गणना समेत गरिएको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर मत गणनास्थलभित्र ४६ जनाको टोली प्रवेश|युआरएल=https://nagariknews.nagariknetwork.com/politics/123206-1496307000.html|कार्य=|प्रकाशक=नागरिक दैनिक|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;  
 
==खेलकुद==
नगरका युवाहरू माझ [[भकुन्डो|फुटबल]], [[क्रिकेट]] र [[भलिबल]] खेल लोकप्रिय रहेको छ।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2019/02/742360 |title=प्रदेश ३ स्तरीय खेलकुद प्रतियोगिता चितवनमा हुने |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://stardainik.com/news/848 |title=भरतपुरमा प्रदेश स्तरीय खेलकुद प्रतियोगिता सुरु |website=स्टार दैनिक |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09 }}{{Dead link|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; जम्मा १५ वटा खेल मैदान रहेको यो नगरको मुख्य खेलहरू वर्तमान समयमा क्याम्पा चौर र कभर्ड हल, गेस्ट हाउस चौरमा हुने गरेको छ। क्रिकेट खेलको बढ्दो लोकप्रियताका कारण चौतर्फी सामाजिक प्रयासमा यस नगरमा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको क्रिकेट रङ्गशाला बनाउने कार्यलाई अघि सारिएको छ।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://ratopati.com/story/76593 |title=चितवनमा गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रंगशाला निर्माणको काम सुरु |website=रातोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.setopati.com/sports/cricket/198280/ |title=चितवन प्रिमियर लिग माघ १७ देखि |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; [[गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रङ्गशाला]] नाम राखिएको यो क्रिकेट रङशालालाई वि.सं. २०७८ सम्ममा पुरा गर्ने लक्ष्य राखिएको थियो।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.setopati.com/sports/cricket/196497/ |title=चितवनमा क्रिकेट रंगशाला बनाउन निजामती कर्मचारीले दिए ७ लाख |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; तथापि, आर्थिक समस्याका कारण निर्माण सम्पन्न हुन सकेको छैन।&lt;ref&gt;{{Cite web|author=|title=गौतमबुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रंगशाला दुई वर्षदेखि अलपत्र|url=https://www.kalikadainik.com/2023/01/20/71393/|access-date=२५ माघ २०८०|website=कालिका दैनिक|language=नेपाली}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240227064828/https://www.kalikadainik.com/2023/01/20/71393/ |date=2024-02-27 }}&lt;/ref&gt;
क्रिकेटमात्र नभएर फुटबल खेलमा समेत नाम कमाएको भरतपुरमा वि.सं. २०७६ देखि [[भरतपुर गोल्डकप]] आयोजना हुँदै आएको छ। यो चितवनकै सर्वाधिक पुरस्कार राशिको फुटबल प्रतियोगितासमेत हो।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://echitwanpost.com/26631/2015081601/20/58/ |title=भरतपुर गोल्ड कप हुने |date=2015-08-16 |website=चितवन पोस्ट दैनिक |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://thahakhabar.com/news/90592/ |title=फागुन २४ देखि भरतपुर गोल्डकप, विजेतालाई १० लाख |website=थाहा खबर |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09}}&lt;/ref&gt;

== उल्लेखनीय व्यक्तिहरू ==

* [[पुष्पकमल दाहाल]] - नेपाली राजनीतिज्ञ र पूर्व प्रधानमन्त्री
* [[सृष्टी श्रेष्ठ]] - मिस नेपाल २०१२ र नेपाली अभिनेत्री
* [[सन्दीप लामिछाने]] - अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट खेलाडी 
* कमलबहादुर अधिकारी - अन्तर्राष्ट्रिय भारोत्तोलक
* [[रेणु दाहाल]] - नेपाली राजनीतिज्ञ र पहिलो महिला मेयर
* [[मरिष्का पोखरेल]] - नेपाली चलचित्र अभिनेत्री 
* [[नीलकण्ठ उप्रेती]] - पूर्व प्रमुख निर्वाचन आयुक्त

==चित्र दीर्घाहरू==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
चित्र:Narayani bridge in Gaindakot.jpg|नारायणी पुलको दृश्य
चित्र:Beautiful Bishazaari Lake.jpg|बीस हजारी ताल
चित्र:Hattipolo.jpg|हात्ती पोलोको विश्वकप प्रतियोगिता
चित्र:Chitwan national park. It was taken inside the chitwan national park. This was taken while safari.jpg|जङ्गल सफारी
चित्र:Wild Elephant (Ronaldo).jpg|thumb|चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज भित्र जङ्गली हात्ती(रोनाल्डो)

चित्र:Chitwan 8 April - (02) 2.jpg|भरतपुर विमानस्थल
&lt;/gallery&gt;

== सन्दर्भ सामग्रीहरू ==
{{सन्दर्भसूची}}

==यो पनि हेर्नुहोस्==
{{नेपालका ठुला सहरहरू}}
{{नेपालका महानगरीय नगरपालिकाहरू}}
{{चितवन जिल्लाका स्थानीय तहहरू}}

[[श्रेणी:नेपालका जिल्ला सदरमुकामहरू]]
[[श्रेणी:नेपालका महानगरपालिकाहरू]]
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका नगरपालिकाहरू]]
[[श्रेणी:वि.सं. २०३५ मा स्थापित नगरपालिकाहरू]]
[[श्रेणी:नेपालका पूर्व नगर पञ्चायतहरू]]
[[श्रेणी:नेपालका पूर्व नगरपालिकाहरू]]
[[श्रेणी:नेपालका पूर्व उपमहानगरपालिकाहरू]]</text>
      <sha1>aypf8yuxgu4c2xvm7ol8oupk6uhxjm2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355365</id>
      <parentid>1355363</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T09:06:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* चित्र दीर्घाहरू */</comment>
      <origin>1355365</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="80222" sha1="tv1qnzrlf65g557zbykadyjxq8t4hzg" xml:space="preserve">{{विशेष लेख}}
{{Infobox settlement
| name = 
| native_name = 
| native_name_lang = 
| other_name = 
| settlement_type = [[महानगरपालिका]]&lt;br/&gt;[[मुख्यालय|सदरमुकाम]]
| image_skyline            = {{Photomontage
| photo1a = Gaindakot_and_Bharatpur_at_Narayani_River,_Nepal_2020_-1.jpg 
| photo2a = Narayanghat.JPG  
| photo2b = Survival_tree.jpg
| photo4a = Chitwan_2.jpg
| photo4b = Narayani_river.jpg
| spacing                   = 2
| color_border              = #000000
| color                     = #000000
| size                      = 320
}}
| image_alt                = 
| image_caption            = माथिबाट, बायाँबाट दायाँ: [[गैँडाकोट नगरपालिका|गैँडाकोट]] पहाडबाट भरतपुर क्षितिज, [[भरतपुर महानगरपालिका|नारायणगढ]] बजार, भरतपुरको बाटुली ​​पोखरी, [[बिसहजारी ताल]]।
| image_flag = 
| image_seal = 
| image_map = 
| map_caption = भरतपुर महानगरपालिकाको नक्सा
| pushpin_map = भरतपुर महानगरपालिका#चितवन जिल्ला#बागमती प्रदेश#नेपाल
| pushpin_label_position = bottom
| pushpin_mapsize = 300
| pushpin_map_caption = नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- Location --&gt;| coordinates = {{coord|27|41|N|84|26|E|display=inline}} 
| subdivision_type = देश
| subdivision_name = {{झन्डा|नेपाल}}
| subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
| subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
| subdivision_name1 = [[बागमती प्रदेश|बागमती प्रदेश]]
| subdivision_name2 = [[चितवन जिल्ला]]
| established_title = नगर पञ्चायत
| established_date = वि.सं. २०३५ माघ १५&lt;ref name=&quot;नगर&quot;&gt;{{cite news|title=नगर पञ्चायत ऐन २०१९ बमोजिम दाङ जिल्ला अन्तर्गत त्रिभुवन नगर पञ्चायतक्षेत्र घोषित गरेको |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=9927 |date=वि.सं. २०३५ माघ १५ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र}}&lt;/ref&gt;
| established_title1 = समावेश गाउँ पञ्चायतहरू
| established_date1 = भरतपुर र नारायणगढ (सबै भाग) र कल्याणपुर (आंशिक भाग)
| established_title2 = उपमहानगरपालिका
| established_date2 = वि.सं. २०७१ पुस २८&lt;ref name=&quot;उपमहानगर&quot;&gt;{{cite news|title=शङ्खरापुर लगायत विभिन्न नगरपालिका घोषणा |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634 |date=वि.सं. २०७१ पुस २८ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र}}&lt;/ref&gt;
| established_title3 = सम्मिलित ([[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]])
| established_date3 = [[मङ्गलपुर]], [[फुलबारी, चितवन|फुलबारी]], [[गीतानगर]], [[पटिहानी]] तथा [[शिवनगर, चितवन|शिवनगर]]
| established_title4 = महानगरपालिका
| established_date4 = वि.सं. २०७३ फागुन २७&lt;ref name=&quot;महानगर&quot;&gt;{{cite news|title=गाउँपालिका नगरपालिका उपमहानगरपालिका र महानगरपालिकाको क्षेत्र तोकी केन्द्र कायम गरेको  |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22690 |date=वि.सं. २०७३ फागुन २७ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र}}&lt;/ref&gt;
| established_title5 = सम्मिलित क्षेत्रहरू
| established_date5 = भरतपुर, [[नारायणी नगरपालिका|नारायणी]], [[चित्रवन नगरपालिका|चित्रवन]] र [[कविलास, चितवन|कविलास]]
| government_type = 
| governing_body = 
| leader_title = [[नगरप्रमुख|कावा प्रमुख]]
| leader_name = चित्रसेन अधिकारी ([[नेपाली काङ्ग्रेस|नेका]])
| leader_title1 =
| leader_name1 = 
| leader_title3 =
| area_total_km2 = 432.95
| elevation_footnotes = 
| elevation_m = 208
| population_footnotes            = &lt;ref name=&quot;नेपालको राष्ट्रिय जनगणना&quot;&gt;{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=3&amp;district=35&amp;municipality=4|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}&lt;/ref&gt;
| population_note                 = 
| population_total                =369268
| population_density_km2          = auto
| population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]
| population_footnotes = 
| population_density_km2 = auto
&lt;!-- General information  --&gt;| postal_code_type = हुलाकी सङ्केत
| postal_code = ४४२००, ४४२०७
| area_code = ०५६
| blank_name_sec1 = मौसम
| blank_info_sec1 = आर्द्र अर्ध-कटिबन्धीय जलवायु
| website = {{URL|http://www.bharatpurmun.gov.np/}}
| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय]]
| utc_offset = +५:४५
| timezone_DST = 
| utc_offset_DST = 
}}

'''भरतपुर''' नेपालको [[बागमती प्रदेश]]मा पर्ने [[चितवन जिल्ला]]को [[मुख्यालय|सदरमुकाम]]&lt;ref name=&quot;सदरमुकाम&quot;&gt;{{cite news|title=नेपाल अधिराज्यलाई १४ अञ्चल, ७५ जिल्लामा विभाजित |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=2685 |date=वि.सं. २०१९ पुष २ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |page=५ |publisher=नेपाल राजपत्र}}&lt;/ref&gt; तथा [[महानगरपालिका]] हो। नेपालको मध्य भूभागमा रहेको भरतपुर महानगर देशकै [[नेपालका सहरहरूको सूची|चौथौ ठुलो सहर]] हो। यो नेपालको सबैभन्दा तीव्र गतिले विकास भइरहेको सहरहरू मध्येको एक हो। [[गण्डकी नदी|नारायणी नदी]]को तटमा अवस्थित रहेको यो सहर चितवन लगायत केन्द्रीय नेपालको व्यापारिक केन्द्र हो। यो महानगरपालिका क्षेत्रभित्र पर्ने [[भरतपुर महानगरपालिका|नारायणगढ]] सहरमा मुख्य व्यापारिक पसल र ठुला होटेलहरू रहेका छन् भने अन्य आवश्यक पूर्वाधारका साधनहरू नगरको अन्य क्षेत्रहरूमा रहेका छन्। कुल २९ वटा वडा रहेको भरतपुरको जनसङ्ख्या [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं. २०७८ को जनगणना]] अनुसार ३,६९,२६८ रहेको छ भने यो सहर ४३२.९५ वर्ग किलोमिटरमा फैलिएको छ। यहाँको साक्षरता दर ८७.२० प्रतिशत रहेको छ जसमध्ये महिलाको साक्षरता दर ८२.६४% छ भने पुरुषको साक्षरता दर ९२.१२% रहेको छ। यहाँ ९६,५९१ घरघुरी रहेको छ।&lt;ref name=&quot;नेपालको राष्ट्रिय जनगणना&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=3&amp;district=35&amp;municipality=4|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}&lt;/ref&gt;

प्रत्येक पाँच वर्षमा हुने [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]को निर्वाचनको लागि भरतपुर महानगरपालिकालाई चितवन निर्वचन क्षेत्र २ र निर्वाचन क्षेत्र ३ मा विभाजन गरिएको छ भने [[बागमती प्रदेश सभा]]को लागि चितवन निर्वचन क्षेत्र २ (क), (ख) र चितवन निर्वचन क्षेत्र ३ (क), (ख) मा विभाजन गरिएको छ।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://saurahaonline.com/2017/09/32986/ |title=चितवनको निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण, प्रदेशको क्षेत्र निर्धारण प्रति नेकपा एमालेको असहमति |website=सौराहा अनलाइन |language=नेपाली |accessdate=2020-12-08 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210108170415/https://saurahaonline.com/2017/09/32986/ |date=2021-01-08 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://synergyfm.com.np/2017/12/17139/ |title=चितवनको कुन ठाउँ कुन निर्वाचन क्षेत्रमा, मतदाता कति ? |last=सिनर्जी एफएम |date=2017-12-07 |website=सिनर्जी एफएम |language=नेपाली |accessdate=2020-12-08 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210108151120/http://synergyfm.com.np/2017/12/17139/ |date=2021-01-08 }}&lt;/ref&gt; [[कृषि तथा वन विज्ञान विश्वविद्यालय|कृषि तथा वन विश्वविद्यालय]]ले [[धुर्मुस सुन्तली फाउण्डेशन|धुर्मुस सुन्तली फाउन्डेसन]]लाई सहयोग गरेको भरतपुरको वडा नं. १६ रामपुरस्थित २० विगाहा ८ कठ्ठा क्षेत्रफलमा [[गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रङ्गशाला]] बनिरहेको छ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://radionepal.gov.np/news-details/23295/2019-01-30|title=चितवनमा रङशाला बनाउने धुर्मुस सुन्तली फाउन्डेसनको घोषणा|author=परेश सापकोटा|date=|work=[[रेडियो नेपाल]]|accessdate=१६ माघ २०७५}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190201165840/http://radionepal.gov.np/news-details/23295/2019-01-30 |date=2019-02-01 }}&lt;/ref&gt;

== इतिहास ==
वि.सं. २००० को दशकसम्म घनाजङ्गलको रूपमा रहेको भरतपुरको बजार क्षेत्रमा [[थारू जाति|थारु]], बोटे, [[दराई जाति|दराई]] समुदायको मानिसहरूको बसोबास रहेको थियो।&lt;ref name=&quot;चितवन0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.onlinekhabar.com/2019/04/756087|title=बदलिँदो चितवन : ७० वर्षको कायाकल्प कथा|website=अनलाइन खबर|language=नेपाली|accessdate=2020-12-07}}&lt;/ref&gt;सानो नाकाको रूपमा रहेको भरतपुरको विकासमा वि.सं. २०१२ मा तत्कालीन सरकारद्वारा ल्याइएको ‘राप्ती दुन विकास योजना’ ले गर्दा बस्ती बसाउने कार्यको थालनी भएको थियो। [[संयुक्त राज्य अमेरिका|अमेरिकी]] सहयोगमा सुरु गरिएको सो आयोजनाको प्रमुख कृष्ण बम मल्ल थिए। योजनावद्ध रूपमा नभएता पनि यसै परियोजनाको फलस्वरूप भरतपुरमा अस्पताल, [[विद्यालय]] र सरकारी कार्यालयहरूको लागि जग्गा खाली राखेर सर्वसाधारणहरूलाई जग्गा बाँडी बसोबास गर्न प्रोत्साहित गरिएको थियो।&lt;ref name=&quot;चितवन0&quot;/&gt;

नगर पञ्चायत ऐन २०१९ बमोजिम तत्कालिन सरकारले वि.सं. २०३५ साल माघ १५ गते तत्कालीन भरतपुर गाउँ [[पञ्चायती व्यवस्था|पञ्चायत]] र नारायणगढ गाउँ पञ्चायतको सबै भाग र कल्याणपुर गाउँ पञ्चायतको आंशिक भागलाई मिलाएर भरतपुर नगर पञ्चायत बनाएको थियो। भरतपुर नगर पञ्चायतको पहिलो नगरप्रमुख मुक्तिलाल चुके थिए।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=मुक्तिलाल चुकेको निधनपछि आँखा दान|युआरएल=https://www.safalkhabar.com/news/27862|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=सफल खबर|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुरका संस्थापक मेयर मुक्तिलाल चुके रहेनन्|युआरएल=https://www.safalkhabar.com/news/27829|कार्य=|प्रकाशक=सफल खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; वि.सं. २०४७ सालमा देशमा [[नेपाल अधिराज्यको संविधान २०४७]] लागु भएपछि नगरपालिकाको लागि चाहिने आवश्यक पूर्वाधार तथा जनशक्ति भएको कारणले भरतपुर स्वतः नगरपालिका बन्न पुगेको थियो।&lt;ref name=&quot;चितवन0&quot;/&gt; यो नगर चितवन जिल्लाकै पहिलो नगरपालिका समेत हो। नगरपालिका बनेपछि यहाँ सडक विकासको काममा तीव्रता आएको थियो। वि.सं. २०७१ मङ्सिर १३ गते [[नेपालको मन्त्रिपरिषद्]] अन्तर्गतको सामाजिक समितिले ६१ वटा नगरपालिका थप गर्ने र ७ वटा नगरपालिकालाई उपमहानगरपालिका बनाउने सिफारिस गरे अनुरूप [[नेपाल सरकार]]को निर्णय बमोजिम वि.सं. २०७१ पुस २८ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार भरतपुर पनि नगरपालिकाबाट उपमहानगरपालिकामा विस्तार भएको थियो।&lt;ref name=&quot;उपमहानगर&quot;/&gt; उक्त समयमा भरतपुरलाई उपमहानगरपालिका घोषित गर्दा यसमा [[मङ्गलपुर]], [[फुलबारी, चितवन|फुलबारी]], [[गीतानगर]], [[पटिहानी]] तथा [[शिवनगर, चितवन|शिवनगर]] गाविसलाई समावेश गरिएको थियो। [[नेपालको संविधान २०७२]] अनुसार स्थानीय सरकारको गठन भएपछि वि.सं. २०७३ फागुन २७ गते भरतपुरलाई महानगरपालिकामा स्तरोन्नति गरेपछि हाल यस महानगरपालिकामा २९ वटा वडाहरू छन्।&lt;ref name=&quot;महानगर&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर महानगरपालिकाको सङ्क्षिप्त परिचय|युआरएल=https://bharatpurmun.gov.np/ne/node/26|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=भरतपुर महानगरपालिका|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

वि.सं. २०७३ फागुन २२ गते नेपाल सरकारको निर्णय तथा वि.सं. २०७३ फागुन २७ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार भरतपुरलाई महानगरपालिकामा स्तरोन्नति गर्दा साविकका भरतपुर क्षेत्र, [[नारायणी नगरपालिका]], [[चित्रवन नगरपालिका]] र [[कविलास, चितवन|कविलास]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाउँ विकास समिति]]लाई यसमा गाभिएको थियो।&lt;ref name=&quot;महानगर&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=स्थानीय निकायहरू - भरतपुर महानगरपालिका|युआरएल=https://lgisnepal.com/ne/body/377|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://thahakhabar.com/news/11620/|शीर्षक=यस्ता छन् नेपालका चार महानगरपालिका, कुन महानगरको विशेषता के?|वेबसाइट=थाहा खबर|भाषा=नेपाली|पहुँचमिति=2020-12-07}}&lt;/ref&gt;

वि.सं. २०७९ जेठ १० गतेको निर्वाचन परिणामअनुसार महनगरपालिकाको नगर प्रमुख पदमा [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा-माके]]की [[रेणु दाहाल]] र उप नगरप्रमुख पदमा [[नेपाली काङ्ग्रेस]]का चित्रसेन अधिकारी विजयी भएका थिए।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=भरतपुरको मेयरमा रेणु दाहाल र उपमेयरमा चित्रसेन अधिकारी विजयी |url=https://www.himalkhabar.com/news/130170 |accessdate=2023-03-31 |website=हिमाल खबर |language=नेपाली }}{{Dead link|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== अवस्थिति ==
यो सहर समुद्री सतहबाट १४० मिटरदेखि ३९० मिटर उचाइसम्म फैलिएको छ। यो नगर २७° ३२' ५८&quot; देखि २७° ४५' ४०&quot; उत्तरी अक्षांश र ८४° ९' ४१&quot; देखि ८४° २९' ५&quot; पूर्वी देशान्तरमा पर्दछ। यसको पूर्वमा [[रत्ननगर नगरपालिका]], [[कालिका नगरपालिका]], [[इच्छाकामना गाउँपालिका]] रहेका छन्&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=उत्तर फर्के हिमाल, दक्षिण हेरे फाँट, पहाडकी रानी – इच्छाकामना गाउँ|युआरएल=https://echitwanpost.com/81943/2019032408/36/01/|कार्य=|प्रकाशक=चितवन पोस्ट|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; भने पश्चिमतर्फ [[विश्व सम्पदा क्षेत्र]]मा सूचीकृत [[चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज]] र [[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) जिल्ला|नवलपुर जिल्ला]] उत्तरतर्फ [[तनहुँ जिल्ला]] र [[इच्छाकामना गाउँपालिका]] तथा दक्षिण तर्फ [[चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज]] नै पर्दछ।  यसको तल्लो समथर सतहमा वडा नं. १, २, ३ र ४ तथा ५ को भू-भागहरू पर्दछ।

== जलवायु ==
समुद्री सतहबाट कम उचाइमा, तल्लो समथर भू–भागमा र [[महाभारत पर्वत शृङ्खला|महाभारत पर्वत]]को नजिकै रहेको कारण भरतपुर क्षेत्रमा औसत [[तापक्रम]] बढी, [[आद्रता]]युक्त [[जलवायु परिवर्तन|जलवायु]] भएको पाइन्छ। यहाँ पुस, माघ महिनामा अत्यधिक जाडो हुन्छ भने सो समयमा न्यूनतम तापक्रम १० डिग्री सेल्सियस सम्म पुग्ने गर्दछ। यहाँ वैशाख, जेठ र असार महिनामा सर्वाधिक गर्मी हुन्छ भने उक्त समयमा यहाँको तापक्रम ४० डिग्री सेल्सियससम्म पुग्ने गरेको पाइन्छ। भरतपुरमा वार्षिक औसत [[वर्षा]] १,५०० मिलिमिटर  हुने गर्दछ। वि.सं. २०६८ साउन ३२ मा, यहाँ हालसम्मकै सर्वाधिक अर्थात् २४ घन्टामा लगभग ३११ मिलिमिटर पानी परेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=किन बढ्दै छ भरतपुरमा डुबान ?|युआरएल=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/52606/2020-10-07|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=नयाँ पत्रिका|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=६ डिसेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; साधारणतया वैशाख र जेठ याममा यहाँ बढी सुख्खा हुने गर्दछ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=जिल्लाको जानकारी|युआरएल=https://daochitwan.moha.gov.np/en/page/introduction-of-chitwan-1|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

== जनसङ्ख्या ==
नेपालको [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं. २०७८ को जनगणना]] अनुसार भरतपुरको जनसङ्ख्या ३,६९,२६८ रहेको थियो जसमध्ये [[पुरुष]]को जनसङ्ख्या १,७८,८९७ र [[महिला]] १,९०,३७१ रहेको थियो।&lt;ref name=&quot;नेपालको राष्ट्रिय जनगणना&quot;/&gt; भरतपुरमामा मुख्यतया [[थारू जाति|थारू]], [[दराई जाति|दराई]], बोटे, [[गुरुङ जाति|गुरुङ]], [[मगर जाति|मगर]], [[चेपाङ जाति|चेपाङ]], [[तामाङ जाति|तामाङ]] रहेका छन् भने यहाँ थोरै सङ्ख्यामा [[राई जाति|राई]], [[लिम्बू जाति|लिम्बू]] लगायत [[बराल]], [[पौडेल]], [[अधिकारी]], [[थापा]], [[बोहरा|बोहोरा]] थर भएका [[ब्राह्मण|बाहुन]] तथा [[क्षेत्री]] जाति बसोबास गर्छन्। यहाँ [[श्रेष्ठ]], प्रधान, [[महर्जन]], शाही लगायतका थर भएका [[नेवार जाति|नेवार]] जातिका मानिसहरूका साथै नेपालमा रहेका अन्य सबै जातजातिका मानिसहरू बसोबास गर्दछन्।&lt;ref name=चितवन&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भौगोलिक र जातीय विविधायुक्त भरतपुर|युआरएल=https://echitwanpost.com/50108/2017031409/18/53/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=चितवन पोस्ट|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

=== जनसङ्ख्या वर्गीकरण&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर महानगरपालिकाको विस्तृत तथ्याङ्क|युआरएल=https://bharatpurmun.gov.np/sites/bharatpurmun.gov.np/files/documents/%E0%A4%AD%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%B0%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%97%E0%A4%B0%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE%20Profile%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%AD%E0%A5%AC_0.pdf|कार्य=|प्रकाशक=भरतपुर महानगरपालिका|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; ===
{{Historical populations
|type = US
|source = [http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/contributions/pdf/CNAS_28_02_03.pdf सोधपत्र]
|वि.सं.२०३८ |२७६०२
|वि.सं.२०४८ |५४६७०
|वि.सं.२०५८ |१२५११२
|वि.सं.२०६८ |२८०५०२
|वि.सं.२०७८ |३६९२६८
}}

{{Bar chart
| title       = जातिगत जनसङ्ख्या विवरण, वि.सं.२०६८ जनगणना अनुसार
| label_type  = जाति
| data_type   = जनसङ्ख्या
| bar_width   = 35
| width_units = em
| data_max    = 100000
| label1   = ब्राह्मण
| data1    = ९६,२५५
| label2   = क्षेत्री
| data2    = ३५,३८५
| label3   = गुरुङ
| data3    = २४,४८५
| label4   = सार्की, कामी
| data4    = १८,९६३
| label5   = नेवार
| data5    = १७,२४२
| label6   = थारू
| data6    = १७,१५६
| label7   = मगर
| data7    = १४,४९०
| label8   = कुमाल
| data8    = ६,७७१
| label9   = दमाई
| data9    = ६,२७०
| label10   = घर्ती
| data10    = २,१०२
}}

== वडागत विवरण ==
=== उपमहानगरपालिका ===
वि.सं. २०७१ मङ्सिरमा साविक भरतपुर नगरपालिकामा मङ्गलपुर, फुलबारी, गीतानगर, पटिहानी तथा शिवनगर गरी ५ वटा गाविसहरूलाई गाभेर उपमहानगरपालिका स्तरोन्नति गरिएको थियो।
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ साविकका गाउँ विकास समिति/नगरपालिका र वडा विभाजन
! क्र.सं !! साविक गाउँ विकास समिति/नगरपालिका !! गाविसको वडा नं. !! उमनपाको वडा नं.
|-
| १ || भरतपुर नगरपालिका || १ देखि १४ || १–१४
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | २ || rowspan=&quot;4&quot; | [[मङ्गलपुर]] || १-३ || १५
|-
| ४, ६ || १६
|-
| ५, ९ || १७
|-
| ७-८ || १८
|-
| २ || [[फूलबारी, चितवन|फूलबारी]] || १-९ || १९
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | ३ || rowspan=&quot;3&quot; | [[गीतानगर]] || १-३ || २०
|-
| ४-६ || २१
|-
| ७-९ || २२
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | ४ || rowspan=&quot;3&quot; | [[शिवनगर, चितवन|शिवनगर]] || १-४ || २३
|-
| ५-७ || २४
|-
| ८-९ || २५
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | ५ || rowspan=&quot;4&quot; | [[पटिहानी]] || १, ६, ९ || २६
|-
| २-३ || २७
|-
| ७-८ || २८
|-
| ४-५ || २९
|}

=== महानगरपालिका ===
भरतपुर महानगरपालिकाको वडा विभाजन, समावेश साविकका गाविस/नगरपालिकाहरू, जनसङ्ख्या र क्षेत्रफलको विवरण तलको तालिकामा दिइएको छ:&lt;ref&gt;{{Cite web|author=|title=बागमती प्रदेश वडा रिपोर्ट|url=https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fcensusnepal.cbs.gov.np%2Fresults%2Ffiles%2Fward%2FP3%2FWRD_Indv01-HouseholdAndPopulation.xlsx&amp;wdOrigin=BROWSELINK|work=|publisher=राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय|website=|language=नेपाली|date=२६ चैत २०८२}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+ भरतपुर महानगरपालिकाको वडागत विवरण
|-
! वडा नं. !! समावेश भएका साविकका नगरपालिका/गाविसहरू !! जनसङ्ख्या ([[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं २०७८]])!! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !!जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.)
|-
| १ || भरतपुर (१,३) || ९,१०९|| ३६.११
|२५२.२६
|-
| २ || भरतपुर (२)  ||१९,५६४|| १.३४
|१४,६००.०० 
|-
| ३ || भरतपुर (४)   ||१७,२२२|| ४.१९
|४,१०९.७४
|-
| ४ || भरतपुर (५,६) ||२०,८७१|| ८.२२
|२,५३९.०५
|-
| ५ || भरतपुर (१३,१४) ||१३,७१०|| ९.९१
|१,३८३.४५
|-
| ६ || [[गीतानगर]] (४-९) ||१३,३४९|| १२.२१
|१,०९३.२८
|-
| ७ || भरतपुर (७) ||  |१७,२११|| ४.१४
|४,१५७.२५
|-
| ८ || भरतपुर (८) || |११,४३८|| ६६.६६
|१७१.५९
|-
| ९ || भरतपुर (९) || |१५,१८३|| ५.३०
|२,८६४.७२
|-
| १० || भरतपुर (१०) || |२०,६३३|| ४.६४
|४,४४६.७७
|-
| ११ || भरतपुर (११) ||३५,६९२|| ९.११
|३,९१८.००
|-
| १२ || भरतपुर (१२) || १४,८२६|| १२.५३
|१,१८३.२४
|-
| १३ || [[गीतानगर]] (१-३), [[पटिहानी]] (७-८)  ||६,८९२|| ९.७०
|७१०.५२
|-
| १४ || [[शिवनगर, चितवन|शिवनगर]] (५-९), [[पटिहानी]] (४-५)||११,१३४|| १२.०७
|९२२.४५
|-
| १५ || [[मङ्गलपुर]] (१-३),  [[फुलबारी, चितवन|फूलबारी]] र [[शिवनगर, चितवन|शिवनगर]] (१-४) ||१५,८३३|| २०.५०
|७७२.३४
|-
| १६ || [[मङ्गलपुर]] (४-९) ||१७,८१८|| १७.०६
|१,०४४.४३
|-
| १७ || [[शारदानगर]] (२-४,६),  [[गुञ्जनगर]] (८) ||८,६०८|| ७.८७
|१,०९३.७७
|-
| १८ || [[गुञ्जनगर]] (२,५-७) ||१०,५७७|| १०.३३
|१,०२३.९१
|-
| १९ || [[शारदानगर]] (१,७-८),  [[गुञ्जनगर]] (१) ||८,४५४|| ६.२९
|१,३४४.०४
|-
| २० || [[शारदानगर]] (५,९),  [[गुञ्जनगर]] (३-४,९) ||८,४७०|| ११.८३
|७१६.००
|-
| २१ || [[पार्वतीपुर]] ||९,३८५|| १०.०२
|९३६.६३
|-
| २२ || [[पटिहानी]] (१-३, ६,९) ||६,६५२ || ८.७१
|७६३.७२
|-
| २३ || [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] (१-६) ||८,०३९|| १२.८५
|६२५.६०
|-
| २४ || [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] (७-९) ||५,४५९|| ५.२२
|१,०४५.७९
|-
| २५ || [[शुक्रनगर]] ||९,५१७|| १४.१६
|६७२.१०
|-
| २६ || [[दिव्यनगर]] ||१०,७३६|| १८.६३
|५७६.२७
|-
| २७ || [[मेघौली]] (५-९) ||९,०५८|| १७.७३
|५१०.८९
|-
| २८ || [[मेघौली]] (१-४) ||६,९०७|| १२.७०
|५४३.८६
|-
| २९ ||[[कविलास, चितवन|कविलास]] ||५,९२१|| ६२.९२
|९४.११
|-
! जम्मा !! !! ३,६९,२६८!! ४३२.९५
!८५२.९१
|}

== यातायात तथा सडक सञ्जाल ==
भरतपुर महानगर अन्तरर्गत [[महेन्द्र राजमार्ग|पूर्व-पश्चिम राजमार्ग]] तथा मुग्लिन नारायणगढ सडक खण्ड रहेको छ।
दुई ठुला राजमार्ग र देशको केन्द्र भएकाले यहाँबाट मुलुकको हरेक भागमा जानका लागि [[बस]], माइक्रो बस, भाडाको कार, [[ट्याक्सी]], लगायत लामो दुरीका यातायात साधन उपलब्ध छन्। महानगरले यातायात व्यवस्थापनमा समस्या देखिएको भन्दै बि.स. २०७६ जेठमा तीन पाङ्ग्रे सवारीलाई प्रमुख मार्गमा सञ्चालन हुनबाट रोकेको थियो&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुरका यी ठाउँमा चल्न नपाउने भए तीनपांग्रे|युआरएल=https://thahakhabar.com/news/23193/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=थाह खबर|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; भने यसको विरोधमा प्रदर्शन समेत भएको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=तीनपांग्रे साधन व्यवस्थापन गर्न खोज्दा भरतपुरमा तनाव‍,गाेली चल्याे|युआरएल=https://ujyaaloonline.com/story/3325|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=उज्यालो अनलाइन|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; यातायातको प्रमुख साधन सडक सञ्जालद्वारा भरतपुरबाट नेपालको पूर्व पश्चिम भागमा जान सकिने सहजता भएता पनि यहाँ रहेको [[भरतपुर विमानस्थल]]ले नेपालको प्रमुख सहर [[काठमाडौँ]] र [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]]लाई जोड्ने गर्दछ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर विमानस्थल आजदेखि १० दिन बन्द हुने|कार्य=बाग्मती खबर|प्रकाशक=|युआरएल=https://www.bagamatikhabar.com/country/5741|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; यस्तै सरकारले यहाँको सीमा सुरक्षा कार्यालय नजिकै यातायात व्यवस्था कार्यालय खोल्ने जनाएको थियो, तथापि यो हालसम्म सञ्चालनमा आएको छैन।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=यातायात व्यवस्था कार्यालय भरतपुरको कार्यालय आँपटारीमा|युआरएल=http://kalikanews.com/news/133745|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=कालिका समाचार|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

== उद्योग-धन्दा ==
भरतपुर महानगरपालिकामा चितवन उद्योग सङ्घमा दर्ता भएका जम्मा ४६४ उद्योगहरू रहेको छन्।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=संस्थागत सदस्यता|युआरएल=http://www.cainepal.org.np/institutional-membership|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=चितवन उद्योग सङ्घ|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;
भरतपुरमा [[कोका-कोला]]&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=कोक र सानमिगेल बियरले तिरेनन् स्थानीय विकास शुल्क|युआरएल=https://echitwanpost.com/26049/2015072902/35/40/|कार्य=|प्रकाशक=चितवन पोस्ट|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;, [[सान मिगेल बियर]]&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर आन्तरिक राजश्व कार्यालयको राजश्व स्रोत मदिरा मात्रै किन धेरै ?|युआरएल=http://sharelagani.com/%E0%A4%AD%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%B0-%E0%A4%86%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%95-%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B5-%E0%A4%95%E0%A4%BE/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=सेयर लगानी|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;, कृषि क्षेत्रको विकास र विस्तार गर्नको लागि डेरीका लागि आवश्यक सम्पूर्ण सामान उत्पादन गर्ने कम्पनी ह्वाइट हिमालयन इन्जिनियरिङ&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=दुग्ध अनुदान पाँच गुणा बढाउन कृषकको माग|युआरएल=https://www.ghatanarabichar.com/73702?amp_markup=1|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=घटना र विचार|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;,जस्ता दुईचार वटा बहुराष्ट्रिय [[अर्थव्यवस्थाको दोस्रो क्षेत्रको सार|उद्योग]]का साथै ठुलासाना अरू उद्योगहरू पनि रहेका छन्, तर यो सहर मुख्यतया सेवा उद्योगमा प्रसिद्धि कमाउँदै गइरहेको छ। महानगरपालिकाले उद्योग प्रवर्द्धन र अन्य प्रायोजनका लागि आर्थिक वर्ष वि.स. २०७७/०७८ को लागि ४ अर्ब १५ करोड ६४ लाख ८९ हजार आयव्ययको अनुमान प्रस्तुत गरेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर महानगरको बजेट चार अर्ब १५ करोड|युआरएल=http://www.ichchhakamanafm.org/news/1897|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=इच्छाकामना एफएम|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

== सञ्चार तथा सूचना क्षेत्र ==
=== एफएम स्टेसनहरू ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! रेडियोको नाम !! ठेगाना !! मेघाहर्ज !! प्रसारण संस्था
|-
| कालिका एफएम ९५.२ र कालिका ९१ || भरतपुर-१० || २००० वाट || कालिका एफएम प्रा.लि.
|-
| हाम्रो एफएम || भरतपुर-११ || २००० वाट || हाम्रो एफएम प्रा.लि.
|-
| रेडियो त्रिवेणी || भरतपुर-११ || २००० वाट || त्रिवेणी एफएम प्रा.लि.
|-
| सिनर्जी एफएम || भरतपुर-१० || २००० वाट || सिनर्जी एफएम प्रा.लि.
|-
| रेडियो सम्पदा ९०.५ || भरतपुर-६ || २५० वाट || रेडियो सम्पदा प्रालि
|-
| रेडियो भरतपुर १०५.२ || भरतपुर-७ || ५०० वाट || रेस नेपाल
|-
| रेडियो शिवशक्ति ९८.३ || भरतपुर-१४ || ५०० वाट || शिवशक्ति सामुदायिक संस्था
|-
| रेडियो प्रभाव ९२.४ || भरतपुर-२१ || २०० वाट || रेडियो प्रभाव प्रा.लि.
|-
| सेफर्ड एफएम ८९.२ || भरतपुर-२५ || १०० वाट || सेफर्ड मिडिया प्रा.लि.
|}

=== टेलिभिजन स्टेसनहरू ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! टेलिभिजनको नाम !! ठेगाना !! प्रसारण संस्था
|-
| बेसो || भरतपुर-२ || एकता सञ्चार नेपाल प्रा.लि.
|-
| कृस्टल || भरतपुर-१० || कृस्टल सञ्चार सहकारी संस्था लिमिटेड
|-
| आभाष || भरतपुर-२ || ग्रिनलाइन मिडिया प्रा.लि.
|-
| टिभी कालिका || भरतपुर-१० || टिभी कालिका प्रा.लि.
|-
| नमस्ते || भरतपुर-२ || सोनुसम्राट मिडिया प्रा.लि.
|}

==प्रमुख शैक्षिक प्रतिष्ठानहरू== 

===कृषि तथा वन विश्वविद्यालय===
[[त्रिभुवन विश्वविद्यालय|त्रिभुवन विश्वविद्यालय]] अन्तर्गतको [[कृषि तथा पशु विज्ञान अध्ययन संस्थान]]को [[रामपुर नगरपालिका|रामपुर]]स्थित केन्द्रीय क्याम्पस र [[हेटौँडा उपमहानगरपालिका|हेटौँडा]]मा रहेको [[कृषि तथा पशु विज्ञान अध्ययन संस्थान|कृषि तथा पशु विज्ञान अध्यान संस्थान]]को केन्द्रीय क्याम्पस तथा [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]] अवस्थित वन विज्ञान क्याम्पस मिलेर बनेको विश्वविद्यालय हो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=आङ्गिक क्याम्पस विस्तार गर्दै कृषि विश्वविद्यालय|युआरएल=https://www.kharibot.com/news-details/17661/kharibot|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=खरिबोट|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

===वीरेन्द्र बहुमुखी क्याम्पस===
{{मुख्य|वीरेन्द्र बहुमुखी क्याम्पस}}
[[नेपाल]]को [[चितवन जिल्ला]] स्थित [[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]] वडा नं. १० मा अवस्थित एक सरकारी तथा बहु-सङ्काय सञ्चालित क्याम्पस हो। यो क्याम्पसको स्थापना वि.सं. २०२२ सालमा भएको थियो। [[भरतपुर महानगरपालिका|नारायणगढ]] बजारबाट भरतपुर उकालोको देब्रेपट्टी पर्ने यो क्याम्पस भरतपुर सहरको केन्द्रमै अवस्थित छ। हाल ९-१० वर्षदेखि क्याम्पसले उसको स्नात्तकोतर तहको कक्षाहरू भरतपुरको वडा १०, ११ र १२ को बीचमा बाइपास सडकसँगै रहेको क्याम्पसको जग्गामा भवन बनाई सञ्चालन गर्दै आएको छ। यो क्याम्पस [[त्रिभुवन विश्वविद्यालय]]को आङ्गिक क्याम्पस हो।&lt;ref name=&quot;वीरेन्द्र बहुमुखी क्याम्पस&quot;&gt;{{वेब स्रोत|शीर्षक=वीरेन्द्र बहुमुखी क्याम्पस|युआरएल=http://bmc.ed.np|वेबसाइट= आधिकारिक वेबसाइट|प्रकाशक=|मिति=२४ नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

===बालकुमारी कलेज===
{{मुख्य|बालकुमारी कलेज}}
त्रिभुवन विश्वविद्यालयको सम्बन्धन रहेको यो सामुदायिक कलेज [[भरतपुर महानगरपालिका|नारायणगढ]]को क्याम्पाचौरमा रहेको छ। यहाँ मानविकी तथा व्यवस्थापनमा स्नातकोतर तथा स्नातक सम्मको अध्यापन हुने गरेको छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=बालकुमारी कलेज|युआरएल=https://www.balkumaricollege.edu.np/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

===सप्तगण्डकी बहुमुखी क्याम्पस===
{{मुख्य|सप्तगण्डकी बहुमुखी क्याम्पस}}
त्रिभुवन विश्वविद्यालयको सम्बन्धन रहेको यो दोस्रो सामुदायीक क्याम्पस [[भरतपुर अस्पताल]] नजिकै रहेको छ। यहा मानविकी तथा व्यवस्थापनमा स्नातकोतर तथा स्नातक सम्मको अध्यापन हुने गरेको छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=सप्तगण्डकी बहुमुखी क्याम्पसको कौशलता विकास सम्वन्धी तालिम|युआरएल=https://radiobharatpur.com/archives/1809|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=रेडियो भरतपुर|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

===पुरानो मेडिकल कलेज===
यो भरतपुरको पहिलो मेडिकल कलेज हो जसको स्थापना वि.सं. २०५० सालमा भएको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=पुरानो मेडिकल कलेज चितवनको प्राविधिक सहयोग|युआरएल=https://www.sunakharinews.com/31235/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=सुनाखरी|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

== प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्यहरू ==
=== चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज ===
{{मुख्य|चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज}}
चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज [[नेपाल]]को सबैभन्दा पहिलो तथा सबैभन्दा पुरानो राष्ट्रिय निकुञ्ज हो। यसको स्थापना सन् १९७३ मा गरिएको थियो। जैविक विविधताको धनी यो निकुञ्ज नेपालको मध्य [[तराई]]मा अवस्थित छ। यहाँ ३० भन्दा बढी ठुला जातका स्तनधारी जीवजन्तुहरू पाइन्छन्। चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज विश्वमै दुर्लभ मानिएका [[एकसिङ्गे गैँडा]] र ठुला [[हात्ती]]हरूको पनि बासस्थान हो। यस निकुञ्जको प्रधान कार्यालय कसरामा रहेको छ जसकारण सबै प्रकारका प्रशासनिक कामहरू कसराबाटै हुने गर्दछ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज नियमावली|युआरएल=http://www.moljpa.gov.np/wp-content/uploads/2019/06/%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A4%B5%E0%A4%A8-%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%AF-%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A5%81%E0%A4%9E%E0%A5%8D%E0%A4%9C-%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B2%E0%A5%80-%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A9%E0%A5%A6.pdf|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; यसलाई विश्व स्तरमै प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्यको रूपमा लिइन्छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=विश्व सम्पदा सुचिमा सुचिकृत ६३० मध्ये १०|युआरएल=https://loksewanepal.com/general-knowledge/19832|कार्य=|प्रकाशक=लोकसेवा सहयोगी|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

=== नारायणी नदी ===
{{मुख्य|गण्डकी नदी}}
यो सहरको उत्तर पश्चिम हुँदै बग्ने नारायणी नदी भरतपुरको प्रमुख जलधारा हो यो नदीको किनारामा सूर्योदय एवम् सूर्यास्त हेर्न तथा पवित्र देवघाट स्नानका लागि पर्यटक तथा भक्तजन यो नदी किनारमा पुगेका हुन्छन्।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=रङिन बन्दै नारायणी नदी किनार|युआरएल=https://hamrakura.com/news-details/90786/2020-11-20|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; यहाँ राफटिङ र डुङ्गा विहार पनि उपलब्ध छन्।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=नारायणी नदीमा 'स्पीड मोटरवोट' सञ्चालनमा|युआरएल=https://www.janatapati.com/news-detail/28024|कार्य=|प्रकाशक=जनपाटी|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; नारायणी नदीको किनारमा चितवन महोत्सव पनि हुने गर्दछ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=चितवन महोत्सवकाे अाकर्षण पर्यटक गाइड बुक|युआरएल=https://nagariknews.nagariknetwork.com/economy/168380-1546920180.html|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=नागरिक दैनिक|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

=== राप्ती नदी ===
{{मुख्य|राप्ती नदी}}
चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जको किनारामा बग्ने यो नदी पर्यटकमाझ लोकप्रिय छ। यो नदीको किनारामा सूर्योदय एवम् सूर्यास्त हेर्न तथा जल यात्राका लागि पर्यटकहरूलाई आकर्षित गर्दछ। यहाँ गोही संरक्षण क्षेत्र समेत रहेको छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=गोही संरक्षणमा चुनौती, राप्ति र नारायणीमा छाडिएका तीन गोहीको मृत्यु|युआरएल=https://www.hamropatro.com/news/details/5658976888684544?ns=|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=खबर हब|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

=== बीस हजारी ताल ===
{{मुख्य|बीस हजारी ताल}}
विश्वप्रसिद्ध सिमसार क्षेत्र विसहजारी ताल पन्छी प्रेमीहरू माझ प्रसिद्ध छ। यो क्षेत्र [[साइबेरिया]]देखि [[श्रीलङ्का]]सम्म चक्ककर लागउने फिरन्ता चराहरूको एक प्रमुख विश्रामस्थल हुनुका साथै स्थानीय चराहरू र गोहीको पनि केन्द्र हो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=चितवनको सुन्दर पर्यटकीय गन्तव्य बीस हजारी ताल|युआरएल=https://nepalpatra.com/visit/93904/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=नेपाल पत्र|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

=== मेघौली ===
मेघौली [[चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज]]को पश्चिमी प्रवेशद्वार हो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=रामशरण गैरे|शीर्षक=मेघौलीमा पर्यटकको चहलपहल|युआरएल=https://echitwanpost.com/116125/2020092808/01/54/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=चितवन पोस्ट|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; यसले हरेक वर्ष हजारौँ दर्शकहरूलाई आकर्षित गर्दछ। नारायणी र राप्तीको दोभान गोलाघाट (मेघौली) सूर्यास्तको अवलोकनका लागि नेपालमै ख्याति प्राप्त क्षेत्र मानिन्छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुरको मेघौलीमा आन्तरिक पर्यटक भित्रीन थाले|युआरएल=http://kalikanews.com/news/134587|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=कालिका एफएम|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; स्थानीय आदिवासी थारू व्यक्तिहरू बारे थप जान्नका लागि पनि यो एउटा रमाईलो ठाउँ हो। यो परम्परागत बस्तीको राम्रो संरक्षण उदाहरण हो। यहाँ [[हात्ती पोलो]] विश्वकप समेत हुने गरेको छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=शुरु भयो मेघौलीमा पाचौँ मेघौँली पर्यटन महोत्सब २०७६|युआरएल=https://www.londonkathmandu.com/2020/03/02/%E0%A4%B6%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A5%81-%E0%A4%AD%E0%A4%AF%E0%A5%8B-%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%98%E0%A5%8C%E0%A4%B2%E0%A5%80%E0%A4%AE%E0%A4%BE-%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%9A%E0%A5%8C%E0%A4%81-%E0%A4%AE/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=दश वर्षपछि मेघौली पर्यटन महोत्सव|युआरएल=https://www.radiotriveni.org/news/3273|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=रेडियो त्रिवेणी|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

=== विक्रम बाबा ===
विक्रम बाबा मेला चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज भित्र प्रत्येक वर्ष लाग्ने गर्दछ। सामान्यतया यो प्रत्येक वर्षको चैते दसैँबाट सुरु हुन्छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=सुरु भयो चितवनमा पवित्र बिक्रम बाबा मेला|युआरएल=https://www.cinepatra.com/holloy-bolloy/411/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=सिनेपत्र|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; मेलामा चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जभित्र अवस्थित सालको रुखको फेदमा पूजा गर्ने गरिन्छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=चितवनमा विक्रम बाबा मेला सुरु|युआरएल=https://www.onlinekhabar.com/2017/03/563024|कार्य=|प्रकाशक=अनलाइन खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; मेला हेर्न स्थानीय पर्यटकहरूका साथसाथै भारत तथा अन्य देशहरूबाट पनि भक्तजनहरू आउने गरेका छन्। वि.सं. २०७६ सालमा भने १५ दिनसम्म चल्ने मेला कोरोनाका कारण स्थगित गरिएको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=कोरोना भाइरसको कारण चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज भित्र लाग्ने बिक्रम बाबा मेला स्थगित|युआरएल=https://a2zsamachar.com/104186|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=ए टु जेट समाचार|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

== उल्लेखनीय भवनहरू ==
===दियालो बङ्गला राजदरबार===
{{मुख्य|दियालो बङ्गला राजदरबार}}
नेपालको तत्कालीन [[नेपालका राजाहरूको सूची|राजा]] [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|महेन्द्र]]ले निर्माण गर्न लगाएको यो दरबार शाह राजाहरूको सितकालीन दरबारको रूपमा रहेको थियो।  यो दरबार भरतपुर भएर बग्ने नारायणी नदी किनारमा अवस्थित छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=ओझेलमा दियालो बङ्गला|युआरएल=https://ratopati.com/story/5948|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=रातोपाटी|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; वि.सं. २०२६ मा निर्माण सम्पन्न भएको यो दरबारमा राजपरिवारका सदस्यहरूको विश्राम गर्ने मुख्य गन्तव्य बनेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=राजाले विश्राम गर्ने दियालो बङ्गला किन ओझेल पर्‍यो ?|युआरएल=http://newskoseli.com/archives/39844|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=न्युज कोशेली|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;

===कसरा दरबार===
नेपालका [[राणा वंश|राणा शासक]]हरू यस क्षेत्रमा सिकार गर्ने भएकोले विश्रामस्थलको रूपमा यो दरबार बनाइएको थियो। वर्तमान समयमा यो दरबारभित्र [[चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज]]को कार्यलय हुनुका साथै सङ्ग्रहालय रहेको छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=आजीवन जङ्गलमा|युआरएल=https://nepalmag.com.np/miscellaneous/2017/06/12/20170612192416|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=नेपाल म्याग|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;
 	
===भरतपुर कभर्ड हल===
भरतपुरमा भित्री खेलहरू खेल्नका लागि बनाइएको यो कर्भडहल सहरको मध्य भागमा रहेको गेस्टहाउस मैदानको किनारमा रहेको छ। [[स्थानीय तह निर्वाचन, २०७४]]मा यहाँ मतपत्र गणना समेत गरिएको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर मत गणनास्थलभित्र ४६ जनाको टोली प्रवेश|युआरएल=https://nagariknews.nagariknetwork.com/politics/123206-1496307000.html|कार्य=|प्रकाशक=नागरिक दैनिक|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;  
 
==खेलकुद==
नगरका युवाहरू माझ [[भकुन्डो|फुटबल]], [[क्रिकेट]] र [[भलिबल]] खेल लोकप्रिय रहेको छ।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2019/02/742360 |title=प्रदेश ३ स्तरीय खेलकुद प्रतियोगिता चितवनमा हुने |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://stardainik.com/news/848 |title=भरतपुरमा प्रदेश स्तरीय खेलकुद प्रतियोगिता सुरु |website=स्टार दैनिक |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09 }}{{Dead link|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; जम्मा १५ वटा खेल मैदान रहेको यो नगरको मुख्य खेलहरू वर्तमान समयमा क्याम्पा चौर र कभर्ड हल, गेस्ट हाउस चौरमा हुने गरेको छ। क्रिकेट खेलको बढ्दो लोकप्रियताका कारण चौतर्फी सामाजिक प्रयासमा यस नगरमा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको क्रिकेट रङ्गशाला बनाउने कार्यलाई अघि सारिएको छ।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://ratopati.com/story/76593 |title=चितवनमा गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रंगशाला निर्माणको काम सुरु |website=रातोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.setopati.com/sports/cricket/198280/ |title=चितवन प्रिमियर लिग माघ १७ देखि |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; [[गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रङ्गशाला]] नाम राखिएको यो क्रिकेट रङशालालाई वि.सं. २०७८ सम्ममा पुरा गर्ने लक्ष्य राखिएको थियो।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.setopati.com/sports/cricket/196497/ |title=चितवनमा क्रिकेट रंगशाला बनाउन निजामती कर्मचारीले दिए ७ लाख |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; तथापि, आर्थिक समस्याका कारण निर्माण सम्पन्न हुन सकेको छैन।&lt;ref&gt;{{Cite web|author=|title=गौतमबुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रंगशाला दुई वर्षदेखि अलपत्र|url=https://www.kalikadainik.com/2023/01/20/71393/|access-date=२५ माघ २०८०|website=कालिका दैनिक|language=नेपाली}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240227064828/https://www.kalikadainik.com/2023/01/20/71393/ |date=2024-02-27 }}&lt;/ref&gt;
क्रिकेटमात्र नभएर फुटबल खेलमा समेत नाम कमाएको भरतपुरमा वि.सं. २०७६ देखि [[भरतपुर गोल्डकप]] आयोजना हुँदै आएको छ। यो चितवनकै सर्वाधिक पुरस्कार राशिको फुटबल प्रतियोगितासमेत हो।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://echitwanpost.com/26631/2015081601/20/58/ |title=भरतपुर गोल्ड कप हुने |date=2015-08-16 |website=चितवन पोस्ट दैनिक |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://thahakhabar.com/news/90592/ |title=फागुन २४ देखि भरतपुर गोल्डकप, विजेतालाई १० लाख |website=थाहा खबर |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09}}&lt;/ref&gt;

== उल्लेखनीय व्यक्तिहरू ==

* [[पुष्पकमल दाहाल]] - नेपाली राजनीतिज्ञ र पूर्व प्रधानमन्त्री
* [[सृष्टी श्रेष्ठ]] - मिस नेपाल २०१२ र नेपाली अभिनेत्री
* [[सन्दीप लामिछाने]] - अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट खेलाडी 
* कमलबहादुर अधिकारी - अन्तर्राष्ट्रिय भारोत्तोलक
* [[रेणु दाहाल]] - नेपाली राजनीतिज्ञ र पहिलो महिला मेयर
* [[मरिष्का पोखरेल]] - नेपाली चलचित्र अभिनेत्री 
* [[नीलकण्ठ उप्रेती]] - पूर्व प्रमुख निर्वाचन आयुक्त

==चित्र दीर्घाहरू==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
चित्र:Narayani bridge in Gaindakot.jpg|नारायणी पुलको दृश्य
चित्र:Beautiful Bishazaari Lake.jpg|बीस हजारी ताल
चित्र:Hattipolo.jpg|हात्ती पोलोको विश्वकप प्रतियोगिता
चित्र:भरतपुर नगरपालिका.png|साविक भरतपुर नगरपालिका
चित्र:Chitwan national park. It was taken inside the chitwan national park. This was taken while safari.jpg|जङ्गल सफारी
चित्र:Wild Elephant (Ronaldo).jpg|thumb|चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज भित्र जङ्गली हात्ती (रोनाल्डो)

चित्र:Chitwan 8 April - (02) 2.jpg|भरतपुर विमानस्थल
चित्र:भरतपुर उपमहानगरपालिका.png|साविक भरतपुर उपमहानगरपालिका
&lt;/gallery&gt;

== सन्दर्भ सामग्रीहरू ==
{{सन्दर्भसूची}}

==यो पनि हेर्नुहोस्==
{{नेपालका ठुला सहरहरू}}
{{नेपालका महानगरीय नगरपालिकाहरू}}
{{चितवन जिल्लाका स्थानीय तहहरू}}

[[श्रेणी:नेपालका जिल्ला सदरमुकामहरू]]
[[श्रेणी:नेपालका महानगरपालिकाहरू]]
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका नगरपालिकाहरू]]
[[श्रेणी:वि.सं. २०३५ मा स्थापित नगरपालिकाहरू]]
[[श्रेणी:नेपालका पूर्व नगर पञ्चायतहरू]]
[[श्रेणी:नेपालका पूर्व नगरपालिकाहरू]]
[[श्रेणी:नेपालका पूर्व उपमहानगरपालिकाहरू]]</text>
      <sha1>tv1qnzrlf65g557zbykadyjxq8t4hzg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>हलो</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9776</id>
    <revision>
      <id>1355412</id>
      <parentid>1316107</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T11:56:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-29298-96</username>
        <id>78635</id>
      </contributor>
      <comment>हलोका भागहरु थप गरिएको</comment>
      <origin>1355412</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5117" sha1="i6svrwr7z54nt4wx3l0pnfggg8d2dyd" xml:space="preserve">[[चित्र:Langol.jpg|right|thumb|200px|बङ्गलादेशमा गोरुको सहायताले हलो जोतिरहेको किसान]]
[[चित्र:Traditional Farming Methods and Equipments.jpg|thumb|200px|परम्परागत रूपमा हलोको प्रयोग गरिदैँ आएको छ । ]]
'''हलो''' (अन्य नाम: '''फाली''', अङ्ग्रेजी: Plough [UK], Plow [US])जमीन जोत्ने प्रयोग गरिने कृषि औजार हो । यसको सहायताले बीउ छर्नु भन्दा पहिले जमीनको आवश्यक तयारी गरिन्छ । [[कृषि]]मा प्रयुक्त औजारहरूमा हलो सबै भन्दा प्राचीन हो, हलो कुनै न कुनै रूपमा इतिहासमा प्रचलित पाइएको छ । हलोले जमिनको माथिल्लो सतहलाई पल्टाइन्छ । जसले नयाँ पोषक तत्व माथी आउने गर्छ तथा खर-पतिङ्गर एवं बालीका डाँठ आदि जमीनमा दबिन्छन् । यी दबिएका खर पतिङ्गरहरू कुहिएर मलको रूपमा परिवर्तन हुन्छन् । जमिन जोत्नाले जमीनमा हवाको प्रवेश पनि हुन्छ जसले गर्दा जमीनमा [[आद्रता]] (चिसोपना) बनाइ राख्ने शक्ति बढ्छ । हलो [[गोरु]] जोत्दा गोरुले तान्ने काठ या फलामबाट बनाइएको औजार हो जसको टुप्पामा सियो अथवा फाली रहेको हुन्छ । हलो ठाउँ अनुसार फरक फरक प्रकारको हुन्छ ।

हलो जोत्ने व्यक्तिलाई हली भन्दछन् । नेपालमा विशेष गरी गोरु अथवा राँगाले हलो तानेको पाइन्छ । धान रोप्ने खेतमा पहिलो पटक जोत्नुलाई बाँझो मार्नु, दोस्रो पटक जोत्नुलाई राँटा मार्नु, तेस्रो पटक जोत्नुलाई हिल्याउनु र चौथो पटक जोत्नुलाई दाँदे लाउनु भनिन्छ । पाखा बारीमा डल्ला फुटाउन लिडुल्को लाईन्छ । जुवामा लामो डोरी बाँधेर लिडुल्कामा अड्काइन्छ र त्यसमाथि हली चडेर गोरु अथवा राँगा धपाएपछि थिचिएर डल्ला फुट्छ ।

हल्लोको महत्व

(★) हल्लो बाली उब्ज्याउने आधारभूत औजार हो। यो बालीको लागि बिउ तयार गर्न प्रयोग गरिन्छ। कक्षा नौ का विद्यार्थीको भनाइ...

हल्लोको प्रयोग माटो पल्टाउन बालीको अवशेष गाड्न र झारपाक नियन्त्रण गर्न यसको प्रयोग गरिन्छ। जमिन जोत्नाले जमिनमा हावा प्रवेश हुन्छ जसले गर्दा जमिनमा आद्रात(चिसोपना) बनाइराख्ने शक्ति बढ्छ


== भागहरू ==
[[चित्र:हलो.jpg|right|thumb|300px|हलोको विभिन्न भागहरू]]
यो चित्रमा देखिएका हलोका विभिन्न भागहरूमा राखिएका सङ्ख्या तल क्रमबद्ध गरेर नामहरू राखिएका छन् । हलोको बनोट अनुसार हलोका भागहरूको बनोट पनि फरक फरक हुन्छन् । 
# [[जुवा]]
# [[हरिस]]
# [[हलो|अनौ]]
# [[ जोतारो ]]
# [[फाली ]]
# [[हल्लुडो]]
# पाटी
# सोइलो

==यो पनि हेर्नुहोस्==
{{कृषि औजारहरू}}

{{stub}}
{{Commonscat|Ploughs}}

[[श्रेणी:कृषि औजारहरू]]
कनारी
सोईलो 
पाटी 
मुन्द्रो</text>
      <sha1>i6svrwr7z54nt4wx3l0pnfggg8d2dyd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355416</id>
      <parentid>1355412</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T11:58:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-29298-96</username>
        <id>78635</id>
      </contributor>
      <origin>1355416</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5099" sha1="c1014uveb59jod0orkmboqnpr6sv74f" xml:space="preserve">[[चित्र:Langol.jpg|right|thumb|200px|बङ्गलादेशमा गोरुको सहायताले हलो जोतिरहेको किसान]]
[[चित्र:Traditional Farming Methods and Equipments.jpg|thumb|200px|परम्परागत रूपमा हलोको प्रयोग गरिदैँ आएको छ । ]]
'''हलो''' (अन्य नाम: '''फाली''', अङ्ग्रेजी: Plough [UK], Plow [US])जमीन जोत्ने प्रयोग गरिने कृषि औजार हो । यसको सहायताले बीउ छर्नु भन्दा पहिले जमीनको आवश्यक तयारी गरिन्छ । [[कृषि]]मा प्रयुक्त औजारहरूमा हलो सबै भन्दा प्राचीन हो, हलो कुनै न कुनै रूपमा इतिहासमा प्रचलित पाइएको छ । हलोले जमिनको माथिल्लो सतहलाई पल्टाइन्छ । जसले नयाँ पोषक तत्व माथी आउने गर्छ तथा खर-पतिङ्गर एवं बालीका डाँठ आदि जमीनमा दबिन्छन् । यी दबिएका खर पतिङ्गरहरू कुहिएर मलको रूपमा परिवर्तन हुन्छन् । जमिन जोत्नाले जमीनमा हवाको प्रवेश पनि हुन्छ जसले गर्दा जमीनमा [[आद्रता]] (चिसोपना) बनाइ राख्ने शक्ति बढ्छ । हलो [[गोरु]] जोत्दा गोरुले तान्ने काठ या फलामबाट बनाइएको औजार हो जसको टुप्पामा सियो अथवा फाली रहेको हुन्छ । हलो ठाउँ अनुसार फरक फरक प्रकारको हुन्छ ।

हलो जोत्ने व्यक्तिलाई हली भन्दछन् । नेपालमा विशेष गरी गोरु अथवा राँगाले हलो तानेको पाइन्छ । धान रोप्ने खेतमा पहिलो पटक जोत्नुलाई बाँझो मार्नु, दोस्रो पटक जोत्नुलाई राँटा मार्नु, तेस्रो पटक जोत्नुलाई हिल्याउनु र चौथो पटक जोत्नुलाई दाँदे लाउनु भनिन्छ । पाखा बारीमा डल्ला फुटाउन लिडुल्को लाईन्छ । जुवामा लामो डोरी बाँधेर लिडुल्कामा अड्काइन्छ र त्यसमाथि हली चडेर गोरु अथवा राँगा धपाएपछि थिचिएर डल्ला फुट्छ ।

हल्लोको महत्व

(★) हल्लो बाली उब्ज्याउने आधारभूत औजार हो। यो बालीको लागि बिउ तयार गर्न प्रयोग गरिन्छ। कक्षा नौ का विद्यार्थीको भनाइ...

हल्लोको प्रयोग माटो पल्टाउन बालीको अवशेष गाड्न र झारपाक नियन्त्रण गर्न यसको प्रयोग गरिन्छ। जमिन जोत्नाले जमिनमा हावा प्रवेश हुन्छ जसले गर्दा जमिनमा आद्रात(चिसोपना) बनाइराख्ने शक्ति बढ्छ


== भागहरू ==
[[चित्र:हलो.jpg|right|thumb|300px|हलोको विभिन्न भागहरू]]
यो चित्रमा देखिएका हलोका विभिन्न भागहरूमा राखिएका सङ्ख्या तल क्रमबद्ध गरेर नामहरू राखिएका छन् । हलोको बनोट अनुसार हलोका भागहरूको बनोट पनि फरक फरक हुन्छन् । 
# [[जुवा]]
# [[हरिस]]
# [[हलो|अनौ]]
# [[ जोतारो ]]
# [[फाली ]]
# [[हल्लुडो]]
# पाटी

==यो पनि हेर्नुहोस्==
{{कृषि औजारहरू}}

{{stub}}
{{Commonscat|Ploughs}}

[[श्रेणी:कृषि औजारहरू]]
कनारी
सोईलो 
पाटी 
मुन्द्रो</text>
      <sha1>c1014uveb59jod0orkmboqnpr6sv74f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>धनुष्टङ्कार</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13197</id>
    <revision>
      <id>1355299</id>
      <parentid>1311732</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:56:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1355299</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2588" sha1="b5znomtxc4cdee3hb7vxd9nn9bslxjx" xml:space="preserve">{{Orphan|date=जुन २०११}}

'''धनुष्टंकार'''

धनुष्टंकार क्लस्त्रिडिउम टिटानी नामक ब्यक्टेरियाको सङ्क्रमणले हुन्छ। धनुष्टंकार प्राय : बच्चालाई लाग्ने रोग हो। मानिस  , गाई , घोडा , बाख्रा जस्ता जनावरको दिसा , [[खिया]] लागेका हतियार , प्रदुशित माटो वा बच्चाको नाइटोबाट शरीरभित्र जीवाणु प्रवेश गर्दछ । 

==रोगको लक्षण==
(क) बच्चाले आमाको दुध चुस्न सक्दैन |

(ख) मुख र बङगराको वरीपरिको मासु कडा हुन्छ । 

(ग) शरीर पछाडितिर धनुष जस्ताइ बाङ्गिन्छ । 

(घ) खाना चपाउन र् निल्न सक्दैन , क्रमिक रूपमा श्वास प्रश्वासमा बाधा पुग्छ। 

(ङ) घाटीको मान्सपेशी खुम्चेर स्वर नखुल्ने हुन्छ। 

== सावधानी / बच्ने उपाय ==
(क) बच्चालाई डिपिटी खोप लगाउनु पर्छ । 

(ख) महिललाई टिटी खोप लगाउनु पर्छ। 

(ग) घाउ भएको बेलामा धुलो, माटो र गोबरमा चल्नु हुँदैन ।

(घ) घाउमा सफा कपडा लगाउनु पर्छ।

(ङ) खिया परेको हतियारले घाउ भएमा २४ घण्टाभित्र टिटी खोप लगाउनु पर्छ । 

(च) घाउलाई साबुन पानीले धुनुपर्छ । 

(छ) नवजात शिशुहरूको साल काट्दा निर्मलिक्रित औजार प्रयोग गर्नु पर्छ । 

==उपचार==
धनुष्टंकारको उपचार सम्भव छैन । यो रोग रेविज जस्तै लागेपछी निको हुँदैन । 
[[श्रेणी:रोग]]
{{stub}}</text>
      <sha1>b5znomtxc4cdee3hb7vxd9nn9bslxjx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>धातु</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13985</id>
    <revision>
      <id>1355302</id>
      <parentid>1354486</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:56:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* रासायनिक गुण */</comment>
      <origin>1355302</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5604" sha1="5ryd6m7r1mmg1v7uko1olfwg37xsmyd" xml:space="preserve">यो पृष्ठ सम्पादन कार्य भैरहेको छ।

[[रसायन शास्त्र|रसायनशास्त्र]]को अनुसार '''धातु''' त्यो [[तत्व]] हो जुन सरलता पूर्वक [[इलेक्ट्रोन]] त्याग गरेर धनायन बनाउन सक्तछ र परमाणु सँग धात्विक बन्ध बनाउँछ। 

[[image:Hot metalwork.jpg|thumb|250px|तातो पारिएको फलाम]]

सामान्यतः धातु चम्किलो, [[प्रत्यास्थ]], [[आघातवर्धनीय]] र साह्रो हुन्छ। धातु [[ताप]] र [[विद्युत]]को सुचालक हुन्छ जवकी [[अधातु]] सामान्यतः [[खस्रो]], चमकहीन र विद्युत तथा तापको [[कुचालक]] हुन्छ।

[[सुन]],
[[चाँदी]],
[[फलाम]],
[[तामा]],
[[पित्तल]],
[[टीन]],
[[निकल]],
[[प्लाटिनम]],
[[यूरेनियम]], आदि दैनिक जीवनमा प्रयोग हुने धातुहरू हुन्।

== रासायनिक गुण ==

धातु प्रायः रसायनिक रूपबाट क्रियाशील हुन्छ। हावामा अक्सिजन सँग संयोग गरेर यसले धात्विक अक्साईड बनाउँछ। सबैभन्दा बढी क्रियाशील अल्कली धातु ([[सोडियम]], [[लिथियम]], [[पोटासियम|पोटेशियम]] - वर्ग '''I'''को धातु) हुन्छ। त्यसपछि अल्काली धातु ([[ब्यारेलियम]], [[म्याग्नेसियम|म्याग्नेशियम]], [[क्याल्शियम]] - वर्ग II का धातु) पर्दछन्। उदाहरणार्थ - 

:४Na + O&lt;sub&gt;२&lt;/sub&gt; → २Na&lt;sub&gt;२&lt;/sub&gt;O (सोडियम अक्साईड)
:२Ca + O&lt;sub&gt;२&lt;/sub&gt; → २CaO (क्याल्सियम अक्साईड )
:४Al + ३O&lt;sub&gt;२&lt;/sub&gt; → २Al&lt;sub&gt;२&lt;/sub&gt;O&lt;sub&gt;३&lt;/sub&gt; (अल्यूमिनियम अक्साईड)

सङ्क्रमण धातुको का अक्सिकरण अपेक्षाकृत ढीलो हुन्छ। धात्विक अक्साईडले धातुमा एक तह पैदा गर्दछ - जस्तो कि फलाममा [[खिया]] लाग्नु। धात्विक अक्साईड क्षारीय हुन्छ जबकि अधात्विक अक्साईड मुख्यतया अम्लीय हुन्छ।

हेलोजन सँग प्रतिक्रिया गरेर धातुले धात्त्विक लवण बनाउँछ। उदाहरणार्थ - 

:२Na + Cl&lt;sub&gt;२&lt;/sub&gt; → २NaCl ([[सोडियम क्लोराइड]] - साधारण नमक)
:Ca + Cl&lt;sub&gt;२&lt;/sub&gt; → CaCl&lt;sub&gt;२&lt;/sub&gt; (क्याल्शियम क्लोराइड )
:२Li + F&lt;sub&gt;२&lt;/sub&gt; → २LiF (लिथियम फ्लोराइड )

अधिक क्रियाशील धातु पानीसँग प्रतिक्रिया गरेर क्षार बनाउँछन्। र हाइड्रोजन ग्यास मुक्त गर्छन्। 
:२Na + २H&lt;sub&gt;२&lt;/sub&gt;O → २NaOH + H&lt;sub&gt;२&lt;/sub&gt;

कम क्रियाशील धातु साधारण तापमा पानीसँग प्रतिक्रिया गर्दैनन् तर तातो अवस्थामा बाफ सँग प्रतिक्रिया गरेर धात्विक अक्साईड बनाउँछन्। 

:Mg + H&lt;sub&gt;२&lt;/sub&gt;O → MgO + H&lt;sub&gt;२&lt;/sub&gt;
:Zn + H&lt;sub&gt;२&lt;/sub&gt;O → ZnO + H&lt;sub&gt;२&lt;/sub&gt;

अम्ल सँग प्रतिक्रिया गरेर धातुले लवण बनाउँछ र हाईड्रोजन ग्यास मुक्त गर्दछ। - 
:Mg + H&lt;sub&gt;२&lt;/sub&gt;SO&lt;sub&gt;४&lt;/sub&gt; → MgSO&lt;sub&gt;४&lt;/sub&gt; + H&lt;sub&gt;२&lt;/sub&gt;

== भौतिक गुण ==
धातु आघातवर्धनीय हुन्छ- यसलाई घनले पीटेर लामो वा चेप्टो बनाउन सकिन्छ। यसलाई तन्काएर तार बनाउन पनि सकिन्छ। अधातुमा यो गुण हुँदैन। उदाहरणार्थ फस्फोरसलाई जतिसुकै तन्काएपनि तारको रूपमा ढाल्न सकिँदैन। धातुको घनत्त्व पनि धेरै हुन्छ र यसमा एक प्रकारको चमक हुन्छ त्यसलाई धातुजन्य चमक भनिन्छ। 

== धातुकर्म ==
== सन्दर्भ ==
&lt;references/&gt;
{{Commonscat|Metals}}

[[श्रेणी:रसायन शास्त्र]]</text>
      <sha1>5ryd6m7r1mmg1v7uko1olfwg37xsmyd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>फलाम</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13986</id>
    <revision>
      <id>1355324</id>
      <parentid>1345890</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T06:02:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1355324</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5457" sha1="kuwgkv6yyfnxoe4z6mb8dzgu7r3uemm" xml:space="preserve">{{Infobox iron}}

'''फलाम''' एक [[रसायनिक तत्व]] हो।अङ्रेजीमा यसलाई आइरन भनि्छ। सङ्क्रमणात्मक [[तत्व]] हो। यसको [[परमाणु सङ्ख्या ]] २६ र  पेरियोडिक तलिकको डि (d) ब्लक अन्तर्गत समूह ८ (VIII) मा पर्दछ। यो एक प्रकारको [[धातु]] हो ।&lt;ref&gt;http://www.iupac.org/fileadmin/user_upload/news/IUPAC_Periodic_Table-1May13.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150822234830/http://www.iupac.org/fileadmin/user_upload/news/IUPAC_Periodic_Table-1May13.pdf |date=2015-08-22 }}&lt;/ref&gt; यो [[तत्व]] पृथ्वीको बाहिर सतह तथा भित्रि भागमा पाइन्छ ।  यो पृथ्वीमा [[चौथो]] धरै पाइने [[धातु]] हो। यसको संयुज्यता २ र ३ हुन्छ।

==उत्पादन==
फलामको उत्पादन दुई मुख्य चरणमा हुन्छ। पहिलो चरणमा, फलामको धातुलाई ब्लास्ट फर्नेसमा कोकको (कोईला) साथ पगालिन्छ, र पग्लिएको धातुलाई [[सिलिकेट]] खनिज जस्ता दोषबाट अलग गरिन्छ। यस चरणले उत्पादनलाई पिग फलाम भनिन्छ किनाकि यसमा ठूलो मात्रामा कार्बन हुन्छ। दोस्रो चरणमा, फलाममा कार्बनको मात्रा घटाइन्छ।&lt;ref name=Greenwood1073&gt;Greenwood and Earnshaw, p. 1073&lt;/ref&gt;
===ब्लास्ट फर्नेसमा उत्पादन===
ब्लास्ट फर्नेस भनेको फलाम पगाल्ने भट्टी हो। यसमा हेमाटाइट (फलामको खनिज), कोक (कोईला) र तातो हावा (९०० डिग्रि )को प्रयोग गरि [[कार्बन मोनोअक्साइड]] निर्माण गरिन्छ।[[File:Melted raw-iron.jpg|thumb|right|फलाम पगाल्ने भट्टी]]
:2 C + O&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; → 2 CO
२००० डिग्रिमा  [[कार्बन मोनोअक्साइड]]ले फलामको खनिजलाई फलाममा परिणत गर्छ
:Fe&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt; + 3 CO → 2 Fe + 3 CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;

==प्रयोग==
===संरचना निर्माण===
विश्वव्यापी धातु उत्पादनको ९०% जति फलामले ओग्ट्छ। यसको कम लागत र उच्च शक्तिका कारणले शक्तिहरूको सामना गर्न यसको प्रयोग गरिन्छ, जस्तै मेसिनरी र मेशिन उपकरणहरू, रेलहरू, अटोमोबाइल्स, जहाज [[ढलान]], र भवनहरू। शुद्ध फलाम एकदम नरम भएकोले यसको शक्ति बढाउन प्राय: अरु तत्त्वहरू मिसाइन्छ। &lt;ref name=Greenwood10701&gt;Greenwood and Earnshaw, pp. 1070–71&lt;/ref&gt;
===पोषण===
फलाम शरिरलाई चाहिने एक मुख्य खनिज हो। रातो मासु, दाल, सिमी, कुखुरा, माछा, पात तरकारी, टोफु आदि यसका सोर्त हुन्।&lt;ref&gt;[http://www.eatwell.gov.uk/healthissues/irondeficiency/ Food Standards Agency – Eat well, be well – Iron deficiency] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060808184739/http://www.eatwell.gov.uk/healthissues/irondeficiency/ |date=8 August 2006 }}. Eatwell.gov.uk (5 March 2012). Retrieved on 27 June 2012.&lt;/ref&gt; फलामको पर्याप्त मात्रा नपुगेमा [[एनीमिया]] [[रक्तअल्पता]] हुन्छ।&lt;ref&gt;{{cite journal|author=CDC Centers for Disease Control and Prevention|title=Recommendations to Prevent and Control Iron Deficiency in the United States|journal=Morbidity and Mortality Weekly Report (MMWR)|date=3 April 1998|volume=47|issue=RR3|page=1|url=https://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/00051880.htm|accessdate=12 August 2014}}&lt;/ref&gt;

==यो पनि हेर्नुहोस्==
*[[रसायन शास्त्र]]
*[[भौतिक शास्त्र]]
*[[जीव शास्त्र]]

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{reflist}}

==बाह्य कडीहरू==
{{Commonscat|Iron|फलाम}}

{{सानो पेरियोडिक तालिका}}
{{एलेमेन्ट}}

[[श्रेणी:तत्व]]
[[श्रेणी:रसायन शास्त्र]]
[[श्रेणी:निर्माण सामग्रीहरू]]
[[श्रेणी:फलाम]]</text>
      <sha1>kuwgkv6yyfnxoe4z6mb8dzgu7r3uemm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>संस्कार</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16372</id>
    <revision>
      <id>1355305</id>
      <parentid>1312408</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:57:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* जीवनका संस्कार */</comment>
      <origin>1355305</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16949" sha1="plth3mq5d802bizsflanzhirmzbs55l" xml:space="preserve">{{Orphan|date=जुन २०११}}
'''संस्कार''' शब्दको ब्युत्पत्ति संस्कृतको 'सम' एवं कृञ धातुमा र्धञ प्रत्यय लगाएर भएको छ। [[वेद|ऋग्वेद]]मा संस्कारको ठाउँमा संस्कृत शब्दको प्रयोग पाइन्छ, जसको अर्थ शुद्ध गरिएको भन्ने हुन्छ। जैमिनी सूत्रमा संस्कार शब्दलाई [[यज्ञ]]लाई पवित्र र निर्मल बनाउने कार्यको अर्थमा प्रयोग गरेको छ(१)। 
==परिचय==
संस्कार, धर्म, सम्प्रदाय, परम्परा, संस्कृति इत्यादि समानार्थी रूपमा प्रयोग गरिन्छ । तर सबैमा फरक हुन्छ । संस्कार शब्दको अर्थ हो पूर्ण गराइएको, तलासिएको, परिष्कार गरिएको वा सफा गरिएको । संस्कारको अंग्रेजी समानान्तर शब्द हो कल्चर– यो कल्टबाट बनेको छ । यसबाट कृषि युग नै संस्कार र संस्कृतिको प्रारम्भ हो भन्ने स्पष्ट हुन्छ  । कृषिको मूल शब्द पनि कृ नै हो । जसले क्रियालाई जनाउंछ । यसरी संस्कृति र कल्चर दुवै शब्दको मूल एउटै हो ।  
&lt;br /&gt;
बर्बर र सभ्य संसारबाट टाढा रहेका जातिहरूको मानसिक क्षमता अविकसित नै रहन जान्छ किनभने उनीहरूमा संस्कारको अभाव हुन्छ । धेरै अघि लखनऊ नजीकको जंगलमा जंगली कुकुरको बथानमा शिकारीहरूलाई दुई केटीहरु भेटिएका थिए । उनीहरू चार खुटटाले दगुर्ने र कुकुर झैं गुर्कने गर्थे । किनभने उनीहरूलाई शैशवावस्थामा कुकुरहरूले लिएर पालेका रहेछन् । मानवीय संस्कार नपाए पछि उनीहरूको मानसिक विकास हुन सकेन । उनीहरू मानिस देखेर जंगली कुकुर झैं डराएर भाग्थे । यस घटनाले मानवीय संस्कारको महत्त्व स्पष्ट गर्छ । 
&lt;br /&gt;
बोलीचाली, पहिरन, धर्म, संस्कृति, श्रम, उत्पादन, वैज्ञानिक आविष्कार, आर्थिक क्रियाकलाप, शिष्टाचार आदि मानवीय सभ्यताका परिचायक हुन् । यी कुराहरु मानिसहरूले आफ्ना नजीकका मानिसहरूसँगै सिक्छ । यसलाई धार्मिक संस्कारसंग सम्बन्धित गराउनासाथ त्यसमा पवित्रता, त्याग र दिगोपन आउंछ  । पशु पक्षी पनि भाले पोथी बस्छन् सन्तान जन्माउंछन्, हुर्काउंछन् । यो क्रियाकलापमा उनीहरू पनि मानव समाजभन्दा कम छैनन् । एक जना पुरुष र एक जना महिला बिना कुनै संस्कार संगै बसोबास गर्न सक्छन् तर जब त्यसलाई विवाह संस्कारका साथ सम्बन्धित गरिन्छ अनि त्यसको धार्मिक, सामाजिक, आर्थिक, नैतिक, चारित्रिक सबै दृष्टिकोणले सार्थकता हुनजान्छ । 
==जीवनका संस्कार== 
&lt;br /&gt;
भविष्यद्रष्टा, गहन मनोविज्ञानवेत्ता ऋषिहरूलाई मानिस भित्रको यो मानसिक कमजोरी थाहा थियो । यसै मनोवैज्ञानिक अनुसन्धानको क्रममा अनेक प्रकारका संस्कारहरूको आविष्कार भएको छ । जसरी फलामको धाउलाई संस्कार र परिष्कार गरे पछि [[खिया]] नगाग्ने स्टील बन्छ । मणिलाई तलासिए पछि चमक आउंछ । मानिसमा पनि संस्कारले त्यस्तै गुण आउंछन् भन्ने विश्वास संस्कार दर्शनको छ । 
&lt;br /&gt;
स्मृति र पुराणहरूमा सामान्यता १६ संस्कार मानिएका छन् । जसलाई जन्म, शैक्षिक, विवाह र मृत्युका संस्कारमा विभाजन गर्न सकिन्छ । जसमा चारवटा प्रमुख छन्– नामकरण, यज्ञोपवीत, विवाह र अन्त्येष्टि । यज्ञोपवीत वा उपनयन संस्कार शैक्षिक संस्कार हो । 
&lt;br /&gt;
विश्वका प्रायः सबै सभ्य संस्कृतिहरूमा युवा अवस्था प्रवेशका संस्कारहरु पाइन्छन् । यी सबैको उद्देश्य युवालाई प्रतिभावान, अनुशासित र असल सामाजिक नागरिक बनाउनु हो । जो आफैं पनि सुखी रहन्छ र समाजमा पनि सुख शान्ति कायम राख्छ । मानिसहरूले यी संस्कारको मूलमा रहेको दर्शन बिर्संदै गए । पछि यी संस्कार केवल एक प्रचलन मात्र हुन पुगे । तर यस प्रचलनको मूलमा रहेको मनोवैज्ञानिक र सामाजिकताको वैज्ञानिक आधार आज पनि सान्दर्भिक छ । संस्कारको सूक्ष्म अध्ययन गर्ने जो कोहीले यस कुरालाई अनुभव गर्न सक्छ ।
&lt;br /&gt;
मानिसको वरिपरिका वातावरणमा असलभन्दा खराब तŒवहरु बढी पाइन्छन् । खराब तŒवहरूमा आकर्षण पनि अलि बढ्ता हुन्छ । तिनीहरूको प्रभाव बालकको मनमा छिटो पर्छ र विस्तारै यो प्रभाव मनमा जमेर बस्न थाल्छ । ठूलो भएपछि मानिसले यस प्रभावलाई हटाउन चाहेर पनि हटाउन सक्दैन । प्राचीन ऋषिहरूले यस कठिनाईलाई बुझेर एक अत्यन्त सुन्दर र वैज्ञानिक उपाय निकालेका थिए । त्यो हो प्रत्येक बालकलाई आमाबाबुका अतिरिक्त एक अन्य यस्तो सुसंस्कारित व्यक्तिको जिम्मा लगाउने जसलाई मनोविज्ञानका सूक्ष्मताको जानकारी होस् । बालक भित्र भएका राम्रा नराम्रा संस्कार तत्काल पत्ता लगाई व्यक्तिको प्रवृत्ति अनुसार सुधार गर्न सक्ने होस् । यस्तो मानसिक नियन्त्रणकर्तालाई उनीहरूले आचार्य भनेका थिए । 
&lt;br /&gt;
व्यक्तिलाई सभ्य बनाउनु, असल नागरिक बनाउनु, आफ्नो समाज, संस्कृति र आफ्ना देश प्रति जागरुक र गौरवान्वित बनाउनु निश्चय नै एक ठूलो घटना हो । त्यसैले आचार्य कहा“ पठाउनु अघि प्राचीनकालमा एक विशेष संस्कार सम्पन्न गर्ने  परम्परा रहेको थियो । जसलाई उपनयन वा यज्ञोपवीत संस्कार भनिन्छ । उचित संस्कार पाएपछि प्रत्येक व्यक्तिको नयां जन्म हुन्छ । अर्को शब्दमा संस्कारद्वारा परिष्कृत भएपछि मानिसको मनोवैज्ञानिक रुपान्तरण हुन्छ । त्यसैले यसरी संस्कारित भइसकेको मानिसलाई द्विज भनिन्छ । द्विजको अर्थ हो दोस्रो पटक जन्मनु । पर्सियन धर्ममा पनि उपनयनसंग मिल्दो जुल्दो संस्कार गरिन्छ जसलाई उनीहरूले द्विजात भन्दछन् । 
&lt;br /&gt;
हिन्दु विवाह संस्कारमा एक अर्का प्रति पूर्ण समर्पण अर्थात् गोत्र परिवर्तन, मातापिताद्वारा दानको रूपमा कन्या वरलाई प्रदान गर्नु, र पतिले सम्पूर्ण दायित्व वहन गर्ने कुराको प्रतिज्ञा गर्नु जस्ता कुराहरूको औपचारिकता पूरा गरिन्छ । पति पत्नी दुवैले केही संयुक्त प्रतिज्ञाहरु गर्नु पर्छ । 
&lt;br /&gt;
प्रत्येक संस्कारले मानिसलाई नैतिक, आदर्श जीवन बिताउंदै जीवनको अझ उच्चता पुग्न प्रेरित गर्छ । सभ्यताको विकाससंगै केही नयां संस्कार पनि थपिएका छन् । मानिसहरूले जन्म दिवस र विवाह दिवसको संस्कार मनाउन थालेका छन् । त्यसलाई मनाउंदा हिन्दु परम्परा अनुसार नै त्यो सार्थक र दिगो हुन्छ भन्ने कुरा ध्यानमा राख्नु पर्छ । उदाहरणका लागि जन्म दिवसमा बत्ती निभाउने युरोपियन परम्परा नेपाली समाजमा अशुभ मानिन्छ । त्यसैले अष्ट चिरंजीवीको पूजा गर्दै रातभरि ठूलो बत्ती बालेर नै जन्म दिवस मनाउनु उचित हुन्छ । संस्कार गराउंदा आफू पनि शुद्ध रहनु पर्छ र पुरोहित पनि शुद्ध आचरणको व्यक्तिलाई लिनु पर्छ । अन्यथा संस्कारले दिनु पर्ने प्रतिफल प्राप्त हुने छैन । 

==संस्कार संख्या==
जन्मदेखि मृत्युसम्ममा पूरा गरिने हिन्दू संस्कारलाई समाजशास्त्रीहरूले विभिन्न वर्गमा विभाजन गरेका छन्।गौतम सुत्रानुसार संस्कार -४० वटा हुन्छ|मनु एवं याज्ञवल्क्यले १३ संस्कार(गर्भाधान, पुंसवन, सीमंतोन्नयन, जातकर्म, नामकरण, निष्क्रमण, अन्नप्राशन, चूडाकर्म, उपनयन, केशान्त, समावर्तन, विवाह र श्मशान)मा सीमित गरेका छन| गौतम सुत्रले ब्याख्या गरेको ४० संस्कार देहाय बमोजिम छन |
१ [[गर्भाधान]],
२. पुंसवन,
३. सीमंतोन्नयन,
४. जातकर्म,
५. नामकरण,
६. अन्न प्राशन,
७ चौल,
८. उपनयन,
९-१२. वेदमा वर्णित चार व्रत,
१३. स्नान,
१४. विवाह,
१५-१९ पञ्च दैनिक महायज्ञ,
२०-२६सात पाकयज्ञ,
२७-३३सात हविर्यज्ञ,
३४-४० सात सोमयज्ञ।
&lt;br /&gt;
सामान्यतया सोह्र संस्कार मानिन्छ । 
&lt;br /&gt;
सबै सोह्र संस्कारहरु यस प्रकार छन्
* १. गर्भाधान
* २. पुंसवन
* ३. सीमन्तोन्नयन
* ४. जातकर्म
* ६. छैठी
* ७. नामकरण
* ८. अभि निष्क्रमण
* ९. अन्न प्राशन
* १०. चूडाकर्म
* ११. कर्णवेध
* १२. यज्ञोपवीत
* १३. केशान्त
* १४. समावर्तन
* १५. विवाह
* १६. अन्त्येष्टि
&lt;br /&gt;
जसमध्ये चार प्रचलित छन् 
नामकरण, &lt;br /&gt;
यज्ञोपवीत, &lt;br /&gt;
विवाह, &lt;br /&gt;
मृत्यु
&lt;br /&gt;अचेल जन्म दिन र विवाहोत्सव संस्कारको रूपमा रुढ भइसकेको छ । 


*[[विवाह संस्कार]]
*[[अन्तिम संस्कार|मृत्यु संस्कार]]
*[[जन्म संस्कार]]
*[[यज्ञोपवित संसार]]

==सन्दर्भ सामग्री==
वासु बराल, हिन्दू सामाजिक सङ्गठनको रूपरेखा, साझा प्रकाशन, २०४४, (पृष्ठ ३९)
*[http://tdil.mit.gov.in/CoilNet/IGNCA/ruh0021.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060115114906/http://tdil.mit.gov.in/CoilNet/IGNCA/ruh0021.htm |date=2006-01-15 }} संस्कार - राष्ट्रिय कला केन्द्र

[[श्रेणी:अपूर्ण लेखहरू]]</text>
      <sha1>plth3mq5d802bizsflanzhirmzbs55l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>अयोध्यापुरी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31742</id>
    <revision>
      <id>1355252</id>
      <parentid>1293886</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:41:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355252</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7091" sha1="2gvnkwmleijgmt8lo5k8y0sqm8yr3ao" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map                     = Nepal Bagmati Province#Nepal
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           =114.9  &lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 10693
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.40|84.43|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या १०६९३ रहेको थियो जसमध्ये ४९१४ पुरुष र ५७७९ महिला रहेका थिए भने यहाँ २५५५ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[माडी नगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको १-३ वडाहरू माडी नगरपालिकाको वडा नम्बर ७ हो भने ४,५,६ वडाहरू वडा नम्बर ८ र ७-९ वडाहरू वडा नम्बर ९ हो।

==चर्चा==
वि. सं. २०७७ मा प्रधानमन्त्री [[खड्गप्रसाद ओली|केपी ओली]]ले अनुसन्धाता लोकमणि पौडेल को अनुसन्धान का आधार मा अयोध्यापुरी नै भगवान रामको जन्मस्थान भएको दावी गरेपछि यो स्थान चर्चामा आएको थियो। पुरातत्व विभागले भने बाहिर आएका प्रमाणहरू भर पर्न योग्य नभएको भन्दै अयोध्यापुरीमा उत्खनन गरेपछि मात्रै भगवान रामको जन्मभूमि भए/नभएको यकिन हुने बताएको थियो। अयोध्यापुरी क्षेत्रमा महर्षि वाल्मीकिको आश्रम पनि छ। यस क्षेत्रमा भगवान रामसँग जोडिएको गुफा तथा अन्य प्राचिन सम्पदाहरू पनि भेटिन्छन्।&lt;ref name=&quot;Online&quot;&gt;{{cite news |last1=घिमिरे |first1=रवीन्द्र |title=अयोध्यापुरीमा उत्खनन गर्ने तयारीमा जुट्यो पुरातत्व विभाग |url=https://www.onlinekhabar.com/2020/07/881885 |accessdate=24 July 2020 |publisher=अनलाइन खबर |date=२०७७ असार ३१ गते}}&lt;/ref&gt; 

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]
[[श्रेणी:माडी उपत्यकाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>2gvnkwmleijgmt8lo5k8y0sqm8yr3ao</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>काउले, चितवन</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31743</id>
    <revision>
      <id>1355269</id>
      <parentid>1327883</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:45:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355269</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5266" sha1="62vu80qzs99m5b9tt1r14mtxawhtfex" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा काउलेको अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 39 &lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 5614
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.77|84.65|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''काउले''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या ५६१४ रहेको थियो जसमध्ये २८६० पुरुष र २७५४ महिला रहेका थिए भने यहाँ ९६३ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[इच्छाकामना गाउँपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको १-४ वडाहरू इच्छाकामना गाउँपालिकाको वडा नम्बर १ हो भने ५-९ वडाहरू नम्बर २ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>62vu80qzs99m5b9tt1r14mtxawhtfex</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>कुमरोज</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31744</id>
    <revision>
      <id>1355271</id>
      <parentid>1319138</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:45:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355271</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5309" sha1="ja1pgyzhoq8ilyhipaqe2yio6sovww7" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           =21.16 &lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 8082
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.40|84.43|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या ९२४१ रहेको थियो जसमध्ये ३७५८ पुरुष र ४३२४ महिला रहेका थिए भने यहाँ १७५० घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[खैरहनी नगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको ५,६,७,८,९ वडाहरू खैरहनी नगरपालिकाको वडा नम्बर १२ हो भने १-४ वडाहरू वडा नम्बर १३ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>ja1pgyzhoq8ilyhipaqe2yio6sovww7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355298</id>
      <parentid>1355271</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:55:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355298</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5309" sha1="e0nq5y5rs6utp8sk2g6kmv5cv3dpcqm" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           =21.16 &lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 8082
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.57|84.55|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या ९२४१ रहेको थियो जसमध्ये ३७५८ पुरुष र ४३२४ महिला रहेका थिए भने यहाँ १७५० घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[खैरहनी नगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको ५,६,७,८,९ वडाहरू खैरहनी नगरपालिकाको वडा नम्बर १२ हो भने १-४ वडाहरू वडा नम्बर १३ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>e0nq5y5rs6utp8sk2g6kmv5cv3dpcqm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>गर्दी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31746</id>
    <revision>
      <id>1355263</id>
      <parentid>1319491</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:45:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355263</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5291" sha1="2gi1qbqlwscp6137hqn0zjsvogq62ry" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 26.58&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 9241
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.40|84.43|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या ९२४१ रहेको थियो जसमध्ये ४०६१ पुरुष र ५१८० महिला रहेका थिए भने यहाँ २१६८ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[माडी नगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको १,४,६-९ वडाहरू माडी नगरपालिकाको वडा नम्बर १ हो भने २,३,५ वडाहरू वडा नम्बर २ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>2gi1qbqlwscp6137hqn0zjsvogq62ry</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355312</id>
      <parentid>1355263</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:58:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355312</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5290" sha1="ik2sfhhsscf6qealent4n5721rtu35i" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 26.58&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 9241
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.47|84.29|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या ९२४१ रहेको थियो जसमध्ये ४०६१ पुरुष र ५१८० महिला रहेका थिए भने यहाँ २१६८ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[माडी नगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको १,४,६-९ वडाहरू माडी नगरपालिकाको वडा नम्बर १ हो भने २,३,५ वडाहरू वडा नम्बर २ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>ik2sfhhsscf6qealent4n5721rtu35i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>गुञ्जनगर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31747</id>
    <revision>
      <id>1355265</id>
      <parentid>1319543</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:45:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355265</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5466" sha1="i8k97gywtcg7pgn2e0zdx9e1xv3umdu" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 22.77 &lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 15071
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.40|84.43|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या १५०७१ रहेको थियो जसमध्ये ६८२९ पुरुष र ८२४२ महिला रहेका थिए भने यहाँ ३५४६ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको १ नम्बर वडा भरतपुर महानगरपालिकाको वडा नम्बर १९ हो भने २,५,६,७ वडाहरू वडा नम्बर १८ र ३,४,९ वडाहरू वडा नम्बर २० र ८ नम्बर वडा वडा नम्बर १७ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>i8k97gywtcg7pgn2e0zdx9e1xv3umdu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355308</id>
      <parentid>1355265</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:57:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355308</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5465" sha1="93kh4osmhac3eupu572z791wplkd465" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 22.77 &lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 15071
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.65|84.30|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या १५०७१ रहेको थियो जसमध्ये ६८२९ पुरुष र ८२४२ महिला रहेका थिए भने यहाँ ३५४६ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको १ नम्बर वडा भरतपुर महानगरपालिकाको वडा नम्बर १९ हो भने २,५,६,७ वडाहरू वडा नम्बर १८ र ३,४,९ वडाहरू वडा नम्बर २० र ८ नम्बर वडा वडा नम्बर १७ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>93kh4osmhac3eupu572z791wplkd465</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>गीतानगर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31748</id>
    <revision>
      <id>1355264</id>
      <parentid>1339841</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:45:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355264</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5374" sha1="j2a0p4djt7xpg0vb31mwly3ozgeskub" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          = साविक गीतानगर गाविस.png
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 16.7 &lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 13929
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.40|84.43|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या १३९२९ रहेको थियो जसमध्ये ६५५३ पुरुष र ७३७६ महिला रहेका थिए भने यहाँ ३३७५ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको १-३ वडाहरू भरतपुर महानगरपालिकाको वडा नम्बर १३ हो भने ४-९ वडाहरू वडा नम्बर ६ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>j2a0p4djt7xpg0vb31mwly3ozgeskub</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355310</id>
      <parentid>1355264</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:58:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355310</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5372" sha1="3t994m1ciwb1d9bd1a9lzyoptbnh05a" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          = साविक गीतानगर गाविस.png
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 16.7 &lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 13929
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            = {{coord|27.61|84.40|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या १३९२९ रहेको थियो जसमध्ये ६५५३ पुरुष र ७३७६ महिला रहेका थिए भने यहाँ ३३७५ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको १-३ वडाहरू भरतपुर महानगरपालिकाको वडा नम्बर १३ हो भने ४-९ वडाहरू वडा नम्बर ६ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>3t994m1ciwb1d9bd1a9lzyoptbnh05a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>पदमपुर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31749</id>
    <revision>
      <id>1355275</id>
      <parentid>1354262</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:45:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355275</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5492" sha1="omi1tkw2w4ainec3b7tt67mpyefpach" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =File:साविक पदमपुर गाविस.png
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 28.21&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं २०७८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 19780
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.40|84.43|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या १९,७८० रहेको थियो जसमध्ये ९,६१९ पुरुष र १०,१६१ महिला रहेका थिए भने यहाँ ४,७६५ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[कालिका नगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको १-३ वडाहरू कालिका नगरपालिकाको वडा नम्बर २ हो भने ८ नम्बर वडा वडा नम्बर ३, ४,९ वडाहरू वडा नम्बर ४ र ५-७ वडाहरू वडा नम्बर ५ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>omi1tkw2w4ainec3b7tt67mpyefpach</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355290</id>
      <parentid>1355275</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:51:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355290</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5492" sha1="exjhkyzxk01omrbp4hjgmsl8lc20l9c" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =File:साविक पदमपुर गाविस.png
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 28.21&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं २०७८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 19780
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.73|84.52|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या १९,७८० रहेको थियो जसमध्ये ९,६१९ पुरुष र १०,१६१ महिला रहेका थिए भने यहाँ ४,७६५ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[कालिका नगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको १-३ वडाहरू कालिका नगरपालिकाको वडा नम्बर २ हो भने ८ नम्बर वडा वडा नम्बर ३, ४,९ वडाहरू वडा नम्बर ४ र ५-७ वडाहरू वडा नम्बर ५ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>exjhkyzxk01omrbp4hjgmsl8lc20l9c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>कोराक</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31750</id>
    <revision>
      <id>1355270</id>
      <parentid>1319288</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:45:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355270</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5508" sha1="061t6c43uamh3h54i88z0c298083c82" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 50.7 &lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 6550
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.40|84.43|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या ६५५० रहेको थियो जसमध्ये ३२९६ पुरुष र ३२५४ महिला रहेका थिए भने यहाँ ११६१ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यहाँ अधिकांश [[चेपाङ जाति]] समुदायको बसोबास रहेको छ। यो हाल [[राप्ती नगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको ५,८,९ वडाहरू राप्ती नगरपालिकाको वडा नम्बर १० हो भने १,३,७ वडाहरू वडा नम्बर ११ र २,४,६ वडाहरू वडा नम्बर १२ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>061t6c43uamh3h54i88z0c298083c82</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355300</id>
      <parentid>1355270</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:56:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355300</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5508" sha1="1vu1wmpkzy7xkx8nwywsh0w1clrxxz6" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 50.7 &lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 6550
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.66|84.69|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या ६५५० रहेको थियो जसमध्ये ३२९६ पुरुष र ३२५४ महिला रहेका थिए भने यहाँ ११६१ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यहाँ अधिकांश [[चेपाङ जाति]] समुदायको बसोबास रहेको छ। यो हाल [[राप्ती नगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको ५,८,९ वडाहरू राप्ती नगरपालिकाको वडा नम्बर १० हो भने १,३,७ वडाहरू वडा नम्बर ११ र २,४,६ वडाहरू वडा नम्बर १२ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>1vu1wmpkzy7xkx8nwywsh0w1clrxxz6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>चण्डीभञ्ज्याङ, चितवन</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31751</id>
    <revision>
      <id>1355258</id>
      <parentid>1319712</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:45:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355258</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5207" sha1="0u78qk0u1inl4do4824vmxi2c80gz3a" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा चण्डीभञ्ज्याङको अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 48.6&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = ४,९७८
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.82|84.57|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}

'''चण्डीभञ्ज्याङ''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन|पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार,
[[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्र, [[नारायणी अञ्चल]]को [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित गाँउ विकास समिति थियो। [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या ४,९७८ रहेको थियो भने यहाँ ४८७ घरधुरी रहेका थिए।&lt;ref&gt;{{cite web |author1=केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग, नेपाल|title=राष्ट्रिय जनसङ्ख्या तथा आवास गणना २०६८ (गाउँ विकास समिति/नगरपालिका) |url=http://mofald.gov.np/mofald/userfiles/docs_206.pdf |accessdate=14 July 2020 |page=55 |date=2012}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[इच्छाकामना गाउँपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको १-४ वडाहरू इच्छाकामना गाउँपालिकाको वडा नम्बर २ हो भने ५ नम्बर वडा वडा नम्बर ४ र  ६-९ वडाहरू वडा नम्बर ६ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}

[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]
{{चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू‎}}</text>
      <sha1>0u78qk0u1inl4do4824vmxi2c80gz3a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355317</id>
      <parentid>1355258</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T06:00:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355317</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5135" sha1="4cbzq0uvw058a3s7mq88drq1apimf4o" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा चण्डीभञ्ज्याङको अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 48.6&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = ४,९७८
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            = {{coord|27.82|84.57|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}

'''चण्डीभञ्ज्याङ''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन|पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार,
[[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्र, [[नारायणी अञ्चल]]को [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित गाँउ विकास समिति थियो। [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या ४,९७८ रहेको थियो भने यहाँ ४८७ घरधुरी रहेका थिए।&lt;ref&gt;{{cite web |author1=केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग, नेपाल|title=राष्ट्रिय जनसङ्ख्या तथा आवास गणना २०६८ (गाउँ विकास समिति/नगरपालिका) |url=http://mofald.gov.np/mofald/userfiles/docs_206.pdf |accessdate=14 July 2020 |page=55 |date=2012}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[इच्छाकामना गाउँपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको १-४ वडाहरू इच्छाकामना गाउँपालिकाको वडा नम्बर २ हो भने ५ नम्बर वडा वडा नम्बर ४ र  ६-९ वडाहरू वडा नम्बर ६ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}

[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]
{{चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू‎}}</text>
      <sha1>4cbzq0uvw058a3s7mq88drq1apimf4o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>पिठुवा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31753</id>
    <revision>
      <id>1355278</id>
      <parentid>1321598</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:45:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355278</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5378" sha1="l70s0nangrsernkcu1x0rcne21e34it" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 13.8&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 12579
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.40|84.43|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या १२५७९ रहेको थियो जसमध्ये ५६९६ पुरुष र ६८८३ महिला रहेका थिए भने यहाँ २८९८ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[रत्ननगर नगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको ३,५,६ वडाहरू रत्ननगर नगरपालिकाको वडा नम्बर १४ हो भने ७-९ वडाहरू वडा नम्बर १५ र १-२,४ वडाहरू वडा नम्बर १६ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>l70s0nangrsernkcu1x0rcne21e34it</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355287</id>
      <parentid>1355278</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:48:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355287</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5377" sha1="3odpae869nal1mkpdhwgc7xybxzxc29" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 13.8&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 12579
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.65|84.56|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या १२५७९ रहेको थियो जसमध्ये ५६९६ पुरुष र ६८८३ महिला रहेका थिए भने यहाँ २८९८ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[रत्ननगर नगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको ३,५,६ वडाहरू रत्ननगर नगरपालिकाको वडा नम्बर १४ हो भने ७-९ वडाहरू वडा नम्बर १५ र १-२,४ वडाहरू वडा नम्बर १६ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>3odpae869nal1mkpdhwgc7xybxzxc29</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>बछ्यौली</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31754</id>
    <revision>
      <id>1355253</id>
      <parentid>1292146</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:42:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355253</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5370" sha1="a58ils7jst8u2nmmrtrtagidyymib3c" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 19.25&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 10905
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.40|84.43|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या १०९०५ रहेको थियो जसमध्ये ५३८७ पुरुष र ५५१८ महिला रहेका थिए भने यहाँ २३२१ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[रत्ननगर नगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको ७-९ वडाहरू रत्ननगर नगरपालिकाको वडा नम्बर ५ हो भने २,५,६ वडाहरू वडा नम्बर ६ र १,३,४ वडाहरू वडा नम्बर ७ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>a58ils7jst8u2nmmrtrtagidyymib3c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355328</id>
      <parentid>1355253</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T06:06:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355328</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5368" sha1="t67gcxjvimtwyug69lx577yvx0bymzd" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 19.25&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 10905
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            = {{coord|27.60|84.50|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या १०९०५ रहेको थियो जसमध्ये ५३८७ पुरुष र ५५१८ महिला रहेका थिए भने यहाँ २३२१ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[रत्ननगर नगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको ७-९ वडाहरू रत्ननगर नगरपालिकाको वडा नम्बर ५ हो भने २,५,६ वडाहरू वडा नम्बर ६ र १,३,४ वडाहरू वडा नम्बर ७ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>t67gcxjvimtwyug69lx577yvx0bymzd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>पटिहानी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31755</id>
    <revision>
      <id>1355276</id>
      <parentid>1339842</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:45:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355276</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5453" sha1="srunxdjiwgddrvpgpumythc01izzy4t" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =साविक पटिहानी गाविस.png
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 18.7 &lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 11500
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.40|84.43|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}

'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या ११,५०० रहेको थियो जसमध्ये ५,२८२ पुरुष र ६,२१८ महिला रहेका थिए भने यहाँ २,८४५ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको १-३,६,९ वडाहरू भरतपुर महानगरपालिकाको वडा नम्बर २२ हो भने ७-८ वडाहरू वडा नम्बर १३ र ४-५ वडाहरू वडा नम्बर १४ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>srunxdjiwgddrvpgpumythc01izzy4t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355289</id>
      <parentid>1355276</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:49:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355289</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5452" sha1="4swcw83hfjmn4m5tqhpqt0qk59nrexc" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =साविक पटिहानी गाविस.png
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 18.7 &lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 11500
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.59|84.36|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}

'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या ११,५०० रहेको थियो जसमध्ये ५,२८२ पुरुष र ६,२१८ महिला रहेका थिए भने यहाँ २,८४५ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको १-३,६,९ वडाहरू भरतपुर महानगरपालिकाको वडा नम्बर २२ हो भने ७-८ वडाहरू वडा नम्बर १३ र ४-५ वडाहरू वडा नम्बर १४ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>4swcw83hfjmn4m5tqhpqt0qk59nrexc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>भण्डारा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31756</id>
    <revision>
      <id>1355255</id>
      <parentid>1293892</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:44:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355255</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5360" sha1="0rmthcx0djxzp9w9pa4x9uly0gto5ea" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = २२&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 16121
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.40|84.43|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या १६१२१ रहेको थियो जसमध्ये ७५२९ पुरुष र ८५९२ महिला रहेका थिए भने यहाँ ३४८९ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[राप्ती नगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको ८,९ वडाहरू राप्ती नगरपालिकाको वडा नम्बर ४ हो भने १ नम्बर वडा वडा नम्बर ५ र २-७ वडाहरू वडा नम्बर ६ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>0rmthcx0djxzp9w9pa4x9uly0gto5ea</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355321</id>
      <parentid>1355255</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T06:01:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355321</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5358" sha1="7rbb5butwbp0ead0339w3u44ud06b7v" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = २२&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 16121
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            = {{coord|27.65|84.58|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या १६१२१ रहेको थियो जसमध्ये ७५२९ पुरुष र ८५९२ महिला रहेका थिए भने यहाँ ३४८९ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[राप्ती नगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको ८,९ वडाहरू राप्ती नगरपालिकाको वडा नम्बर ४ हो भने १ नम्बर वडा वडा नम्बर ५ र २-७ वडाहरू वडा नम्बर ६ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>7rbb5butwbp0ead0339w3u44ud06b7v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355327</id>
      <parentid>1355321</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T06:03:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355327</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5358" sha1="npf2xkfxj3no70unmcek06a0goujg12" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = २२&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 16121
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            = {{coord|27.62|84.65|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या १६१२१ रहेको थियो जसमध्ये ७५२९ पुरुष र ८५९२ महिला रहेका थिए भने यहाँ ३४८९ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[राप्ती नगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको ८,९ वडाहरू राप्ती नगरपालिकाको वडा नम्बर ४ हो भने १ नम्बर वडा वडा नम्बर ५ र २-७ वडाहरू वडा नम्बर ६ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>npf2xkfxj3no70unmcek06a0goujg12</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>माडी कल्याणपुर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31757</id>
    <revision>
      <id>1355273</id>
      <parentid>1293885</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:45:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355273</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5462" sha1="fl3h0uy7e5g9vxmvw8d7aman7f7lmsz" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =माडी कल्याणपुर स्थित गा बि स को कार्यलय 2014-05-19 18-13.jpg
|image_caption          =साविकको गाविस भवन
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 34.3 &lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 6836
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.40|84.43|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या ६८३६ रहेको थियो जसमध्ये ३०४५ पुरुष र ३७९१ महिला रहेका थिए भने यहाँ १७०५ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[माडी नगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको १-४,६-७ वडाहरू माडी नगरपालिकाको वडा नम्बर ६ हो भने ५,८,९ वडाहरू वडा नम्बर ७ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>fl3h0uy7e5g9vxmvw8d7aman7f7lmsz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>वीरेन्द्रनगर, चितवन</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31758</id>
    <revision>
      <id>1355256</id>
      <parentid>1292136</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:45:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355256</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5176" sha1="qm73gw616oqbv4buvec64078af7yzcj" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा वीरेन्द्रनगरको अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 34.96&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 14934
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.40|84.43|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''वीरेन्द्रनगर''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या १३९३४ रहेको थियो जसमध्ये ६९०९ पुरुष र ८०२५ महिला रहेका थिए भने यहाँ ३३६४ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[राप्ती नगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको १-२ वडाहरू राप्ती नगरपालिकाको वडा नम्बर ७ हो भने ३-७ वडाहरू वडा नम्बर ८ र ८-९ वडाहरू वडा नम्बर ९ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>qm73gw616oqbv4buvec64078af7yzcj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355319</id>
      <parentid>1355256</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T06:01:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355319</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5174" sha1="hz78dtgmlnivms07w6sv5jispa8416z" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा वीरेन्द्रनगरको अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 34.96&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 14934
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            = {{coord|27.65|84.58|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''वीरेन्द्रनगर''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या १३९३४ रहेको थियो जसमध्ये ६९०९ पुरुष र ८०२५ महिला रहेका थिए भने यहाँ ३३६४ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[राप्ती नगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको १-२ वडाहरू राप्ती नगरपालिकाको वडा नम्बर ७ हो भने ३-७ वडाहरू वडा नम्बर ८ र ८-९ वडाहरू वडा नम्बर ९ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>hz78dtgmlnivms07w6sv5jispa8416z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मेघौली</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31759</id>
    <revision>
      <id>1355220</id>
      <parentid>1354882</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T15:29:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355220</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6323" sha1="89mon6b8s7bm5tunb98tdsgzptn31qa" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =File:साविक मेघौली गाविस.png
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map                     = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 30.43&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं २०७८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 15,965
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.40|84.43|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या १५,९६५ रहेको थियो जसमध्ये ७,४७१ पुरुष र ८,४९४ महिला रहेका थिए भने यहाँ ३,८९० घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref name=&quot;वडा रिपोर्ट&quot;&gt;{{cite news|title=नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०७८ (वडा रिपोर्ट)|url=https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fcensusnepal.cbs.gov.np%2Fresults%2Ffiles%2Fward%2FP3%2FWRD_Indv01-HouseholdAndPopulation.xlsx&amp;wdOrigin=BROWSELINK|accessdate=१२ असार २०८१|agency=नेपाल सरकार|publisher=[[राष्ट्रिय योजना आयोग (नेपाल)|राष्ट्रिय योजना आयोग]]|date=|ref=केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको ५-९ वडाहरू भरतपुर महानगरपालिकाको वडा नम्बर २७ हो भने १-४ वडाहरू वडा नम्बर २८ हो।

== वडा विभाजन ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; 
|+ मेघौली गाविसको वडा विभाजन र हालको समायोजन
|- style=&quot;background:#efefef;&quot;
! [[नारायणी नगरपालिका]]को साविक वडा नं. !! साविक गाविस !! साविक गाविसका वडाहरू !! हालको [[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]]को वडा नं. 
|-
| १ || मेघौली || १–४ || '''२७'''  
|-
| २ || मेघौली || ५–७ || '''२७ र २८''' 
|-
| ३ || मेघौली || ८–९ || '''२८'''  
|}

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>89mon6b8s7bm5tunb98tdsgzptn31qa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355221</id>
      <parentid>1355220</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T15:30:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355221</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6323" sha1="9as1ag3pggbrofx1bwd0oyo51t698zs" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =File:साविक मेघौली गाविस.png
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map                     = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 30.43&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं २०७८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 15,965
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.58|84.21|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या १५,९६५ रहेको थियो जसमध्ये ७,४७१ पुरुष र ८,४९४ महिला रहेका थिए भने यहाँ ३,८९० घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref name=&quot;वडा रिपोर्ट&quot;&gt;{{cite news|title=नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०७८ (वडा रिपोर्ट)|url=https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fcensusnepal.cbs.gov.np%2Fresults%2Ffiles%2Fward%2FP3%2FWRD_Indv01-HouseholdAndPopulation.xlsx&amp;wdOrigin=BROWSELINK|accessdate=१२ असार २०८१|agency=नेपाल सरकार|publisher=[[राष्ट्रिय योजना आयोग (नेपाल)|राष्ट्रिय योजना आयोग]]|date=|ref=केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको ५-९ वडाहरू भरतपुर महानगरपालिकाको वडा नम्बर २७ हो भने १-४ वडाहरू वडा नम्बर २८ हो।

== वडा विभाजन ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; 
|+ मेघौली गाविसको वडा विभाजन र हालको समायोजन
|- style=&quot;background:#efefef;&quot;
! [[नारायणी नगरपालिका]]को साविक वडा नं. !! साविक गाविस !! साविक गाविसका वडाहरू !! हालको [[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]]को वडा नं. 
|-
| १ || मेघौली || १–४ || '''२७'''  
|-
| २ || मेघौली || ५–७ || '''२७ र २८''' 
|-
| ३ || मेघौली || ८–९ || '''२८'''  
|}

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>9as1ag3pggbrofx1bwd0oyo51t698zs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मङ्गलपुर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31760</id>
    <revision>
      <id>1355274</id>
      <parentid>1293883</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:45:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355274</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5322" sha1="khgci4u4dx9w47er0hi57psbutvanog" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 25.4 &lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 19066
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.40|84.43|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या १९०६६ रहेको थियो जसमध्ये ८९७० पुरुष र १००९६ महिला रहेका थिए भने यहाँ ४५२७ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको १-३ वडाहरू भरतपुर महानगरपालिकाको वडा नम्बर १५ हो भने ४-९ वडाहरू वडा नम्बर १६ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>khgci4u4dx9w47er0hi57psbutvanog</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355294</id>
      <parentid>1355274</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:53:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355294</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5319" sha1="sx87ibda0c3emwy8dftudtpd2gd7l0p" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 25.4 &lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 19066
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.67|84.35|type:city_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या १९०६६ रहेको थियो जसमध्ये ८९७० पुरुष र १००९६ महिला रहेका थिए भने यहाँ ४५२७ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको १-३ वडाहरू भरतपुर महानगरपालिकाको वडा नम्बर १५ हो भने ४-९ वडाहरू वडा नम्बर १६ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>sx87ibda0c3emwy8dftudtpd2gd7l0p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355296</id>
      <parentid>1355294</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:54:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355296</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5320" sha1="k4tqfhgduk0ys6gvtkfee2ykp8kf9sk" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 25.4 &lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 19066
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.70|84.35|type:city_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या १९०६६ रहेको थियो जसमध्ये ८९७० पुरुष र १००९६ महिला रहेका थिए भने यहाँ ४५२७ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको १-३ वडाहरू भरतपुर महानगरपालिकाको वडा नम्बर १५ हो भने ४-९ वडाहरू वडा नम्बर १६ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>k4tqfhgduk0ys6gvtkfee2ykp8kf9sk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>लोथर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31761</id>
    <revision>
      <id>1355272</id>
      <parentid>1293888</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:45:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355272</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5294" sha1="foax9brh3zs0v2fd536dctx88vhflo9" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 62.1 &lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 5047
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.40|84.43|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या ५०४७ रहेको थियो जसमध्ये २५८३ पुरुष र २४६४ महिला रहेका थिए भने यहाँ ७६६ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[राप्ती नगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको १-३ वडाहरू राप्ती नगरपालिकाको वडा नम्बर १२ हो भने ४-९ वडाहरू वडा नम्बर १३ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>foax9brh3zs0v2fd536dctx88vhflo9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355297</id>
      <parentid>1355272</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:55:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355297</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5294" sha1="sb1j27pn4wzc7fyhnxoabtla7bhpziq" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 62.1 &lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 5047
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.70|84.75|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या ५०४७ रहेको थियो जसमध्ये २५८३ पुरुष र २४६४ महिला रहेका थिए भने यहाँ ७६६ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[राप्ती नगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको १-३ वडाहरू राप्ती नगरपालिकाको वडा नम्बर १२ हो भने ४-९ वडाहरू वडा नम्बर १३ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>sb1j27pn4wzc7fyhnxoabtla7bhpziq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>शुक्रनगर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31762</id>
    <revision>
      <id>1355213</id>
      <parentid>1355115</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T15:21:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355213</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9359" sha1="hzdeyjwf7hf5i2zrymfi8ej29si0g9g" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             = भरतपुर महानगरपालिका वडा नं २५
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =[[चित्र:शुक्रनगर.jpg|200px]]
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = शुक्रनगर#चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा शुक्रनगरको अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name1      = [[चितवन जिल्ला]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका स्थानीय तहहरू|स्थानीय तह]]
|subdivision_name2      = [[भरतपुर महानगरपालिका]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =&lt;ref name=&quot;निर्वाचन २०७९&quot;&gt;{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-3/district-chitwan/bharatpur?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://shilapatra.com/detail/86608|title=भरतपुर–२५काे वडाध्यक्षमा काङ्ग्रेसका बागी उम्मेदवार विजयी, एमालेसँग प्रतिस्पर्धा|author=|website=|date=२०७९ जेठ १०|accessdate=९ भदौ २०८१|language=नेपाली|work=शिलापत्र|publisher=}}&lt;/ref&gt;
|government_type        =
|leader_title           = वडाध्यक्ष
|leader_name            = छविलाल सापकोटा ([[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]])
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 14.16&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना २०७८|वि.सं २०७८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 9517
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.59|84.28|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =वडा कार्यालय
|blank_info             =शोशी
|website                = 
|footnotes              = 
}}

'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या ९,५१७ रहेको थियो जसमध्ये ४,५६८ पुरुष र ४,९४९ महिला रहेका थिए भने यहाँ २,३४८ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref name=&quot;वडा रिपोर्ट&quot;&gt;{{cite news|title=नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०७८ (वडा रिपोर्ट)|url=https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fcensusnepal.cbs.gov.np%2Fresults%2Ffiles%2Fward%2FP3%2FWRD_Indv01-HouseholdAndPopulation.xlsx&amp;wdOrigin=BROWSELINK|accessdate=१२ असार २०८१|agency=नेपाल सरकार|publisher=[[राष्ट्रिय योजना आयोग (नेपाल)|राष्ट्रिय योजना आयोग]]|date=|ref=केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग}}&lt;/ref&gt; वि.सं २०७१ मङ्सिर १६ मा,
साविकका शुक्रनगर, [[मेघौली]], [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] र [[पार्वतीपुर]] लगायतका गाविसहरू मिलेर [[नारायणी नगरपालिका]] बनेको थियो भने यो गाविस नारायणी नगरपालिकाको ४-६ मा विभाजित थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://www.ratopati.com/story/327369|शीर्षक=भरतपुर बन्यो महानगरपालिका| भाषा=नेपाली|प्रारूप= |कार्य=रातोपाटी}}&lt;/ref&gt;२०७३ फागुन २७ गते नारायणी नगरपालिका [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा गाभिएको थियो।&lt;ref name=&quot;नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०६८ (गाविस तह)&quot;&gt;{{cite news|title=नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०६८ (गाविस तह)|url=http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf|accessdate=नोभेम्बर २०१२|agency=नेपाल सरकार|publisher=[[राष्ट्रिय योजना आयोग (नेपाल)|राष्ट्रिय योजना आयोग]]|date=नोभेम्बर २०१२|ref=केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150213064822/http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf |date=2015-02-13 }}&lt;/ref&gt; साविकको शुकनगर गाविस हालको [[भरतपुर महानगरपालिका]]को वडा नंं. २५ हो। यहाँको क्षेत्रफल १४.१६ वर्ग किलोमिटर रहेको छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://www.bharatpurmun.gov.np/ne/content/%E0%A4%B5%E0%A4%A1%E0%A4%BE-%E0%A5%A8%E0%A5%AB|शीर्षक=वडा २५| प्रकाशक=[[भरतपुर महानगरपालिका]]}}&lt;/ref&gt;

== वडा विभाजन ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center; width:100%;&quot;
|+ शुक्रनगर गाविसको वडा विभाजन र हालको समायोजन
|- style=&quot;background:#efefef;&quot;
! [[नारायणी नगरपालिका]]को साविक वडा नं. !! साविक गाविस !! साविक गाविसका वडाहरू !! हालको [[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]]को वडा नं. 
|-
| ४ || शुक्रनगर || १–२ || '''२५'''  
|-
| ५ || शुक्रनगर || ४–६,९ || '''२५''' 
|-
| ६ || शुक्रनगर || ३,७–८ || '''२५'''  
|}

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>hzdeyjwf7hf5i2zrymfi8ej29si0g9g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355214</id>
      <parentid>1355213</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T15:21:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <origin>1355214</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9321" sha1="8n1u5xxgsfr5fox4bshcarwb657s2i9" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             = भरतपुर महानगरपालिका वडा नं २५
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =[[चित्र:शुक्रनगर.jpg|200px]]
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = शुक्रनगर#चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा शुक्रनगरको अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name1      = [[चितवन जिल्ला]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका स्थानीय तहहरू|स्थानीय तह]]
|subdivision_name2      = [[भरतपुर महानगरपालिका]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =&lt;ref name=&quot;निर्वाचन २०७९&quot;&gt;{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-3/district-chitwan/bharatpur?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://shilapatra.com/detail/86608|title=भरतपुर–२५काे वडाध्यक्षमा काङ्ग्रेसका बागी उम्मेदवार विजयी, एमालेसँग प्रतिस्पर्धा|author=|website=|date=२०७९ जेठ १०|accessdate=९ भदौ २०८१|language=नेपाली|work=शिलापत्र|publisher=}}&lt;/ref&gt;
|government_type        =
|leader_title           = वडाध्यक्ष
|leader_name            = छविलाल सापकोटा ([[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]])
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 14.16&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना २०७८|वि.सं २०७८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 9517
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.59|84.28|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =वडा कार्यालय
|blank_info             =शोशी
|website                = 
|footnotes              = 
}}

'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या ९,५१७ रहेको थियो जसमध्ये ४,५६८ पुरुष र ४,९४९ महिला रहेका थिए भने यहाँ २,३४८ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref name=&quot;वडा रिपोर्ट&quot;&gt;{{cite news|title=नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०७८ (वडा रिपोर्ट)|url=https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fcensusnepal.cbs.gov.np%2Fresults%2Ffiles%2Fward%2FP3%2FWRD_Indv01-HouseholdAndPopulation.xlsx&amp;wdOrigin=BROWSELINK|accessdate=१२ असार २०८१|agency=नेपाल सरकार|publisher=[[राष्ट्रिय योजना आयोग (नेपाल)|राष्ट्रिय योजना आयोग]]|date=|ref=केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग}}&lt;/ref&gt; वि.सं २०७१ मङ्सिर १६ मा,
साविकका शुक्रनगर, [[मेघौली]], [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] र [[पार्वतीपुर]] लगायतका गाविसहरू मिलेर [[नारायणी नगरपालिका]] बनेको थियो भने यो गाविस नारायणी नगरपालिकाको ४-६ मा विभाजित थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://www.ratopati.com/story/327369|शीर्षक=भरतपुर बन्यो महानगरपालिका| भाषा=नेपाली|प्रारूप= |कार्य=रातोपाटी}}&lt;/ref&gt;२०७३ फागुन २७ गते नारायणी नगरपालिका [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा गाभिएको थियो।&lt;ref name=&quot;नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०६८ (गाविस तह)&quot;&gt;{{cite news|title=नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०६८ (गाविस तह)|url=http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf|accessdate=नोभेम्बर २०१२|agency=नेपाल सरकार|publisher=[[राष्ट्रिय योजना आयोग (नेपाल)|राष्ट्रिय योजना आयोग]]|date=नोभेम्बर २०१२|ref=केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150213064822/http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf |date=2015-02-13 }}&lt;/ref&gt; साविकको शुकनगर गाविस हालको [[भरतपुर महानगरपालिका]]को वडा नंं. २५ हो। यहाँको क्षेत्रफल १४.१६ वर्ग किलोमिटर रहेको छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://www.bharatpurmun.gov.np/ne/content/%E0%A4%B5%E0%A4%A1%E0%A4%BE-%E0%A5%A8%E0%A5%AB|शीर्षक=वडा २५| प्रकाशक=[[भरतपुर महानगरपालिका]]}}&lt;/ref&gt;

== वडा विभाजन ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; 
|+ शुक्रनगर गाविसको वडा विभाजन र हालको समायोजन
|- style=&quot;background:#efefef;&quot;
! [[नारायणी नगरपालिका]]को साविक वडा नं. !! साविक गाविस !! साविक गाविसका वडाहरू !! हालको [[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]]को वडा नं. 
|-
| ४ || शुक्रनगर || १–२ || '''२५'''  
|-
| ५ || शुक्रनगर || ४–६,९ || '''२५''' 
|-
| ६ || शुक्रनगर || ३,७–८ || '''२५'''  
|}

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>8n1u5xxgsfr5fox4bshcarwb657s2i9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सिद्दी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31763</id>
    <revision>
      <id>1355282</id>
      <parentid>1292129</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:45:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355282</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5120" sha1="jhzgl62mbi2bnne8oaiykwzkiux7kwh" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 50.23&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 3827
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.40|84.43|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या ३८२७ रहेको थियो जसमध्ये १८९१ पुरुष र १९३६ महिला रहेका थिए भने यहाँ ६५१ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[कालिका नगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको २,७-९ वडाहरू कालिका नगरपालिकाको वडा नम्बर १० हो भने १,३-६ वडाहरू वडा नम्बर ११ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>jhzgl62mbi2bnne8oaiykwzkiux7kwh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355283</id>
      <parentid>1355282</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:46:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355283</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5119" sha1="f0tekqxv2wllntyvol2w97gz3avuk1i" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 50.23&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 3827
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.71|84.65|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या ३८२७ रहेको थियो जसमध्ये १८९१ पुरुष र १९३६ महिला रहेका थिए भने यहाँ ६५१ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[कालिका नगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको २,७-९ वडाहरू कालिका नगरपालिकाको वडा नम्बर १० हो भने १,३-६ वडाहरू वडा नम्बर ११ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>f0tekqxv2wllntyvol2w97gz3avuk1i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>शारदानगर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31764</id>
    <revision>
      <id>1355279</id>
      <parentid>1292151</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:45:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355279</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5214" sha1="gdveb7wl2zhtjh7iv86b66kzoy7tgll" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 13.54 &lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 11508
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.40|84.43|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या ११५०८ रहेको थियो जसमध्ये ५१८७ पुरुष र ६३२१ महिला रहेका थिए भने यहाँ २६९२ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको २,३,४,६ वडाहरू भरतपुर महानगरपालिकाको वडा नम्बर १७ हो भने १,७,८ वडाहरू वडा नम्बर १९ र ५,९ वडाहरू वडा नम्बर २० हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>gdveb7wl2zhtjh7iv86b66kzoy7tgll</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355286</id>
      <parentid>1355279</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:47:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355286</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5212" sha1="inn8d0crsf6rs9be273ux6ju4f7fj22" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 13.54 &lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 11508
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            = {{coord|27.64|84.34|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या ११५०८ रहेको थियो जसमध्ये ५१८७ पुरुष र ६३२१ महिला रहेका थिए भने यहाँ २६९२ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको २,३,४,६ वडाहरू भरतपुर महानगरपालिकाको वडा नम्बर १७ हो भने १,७,८ वडाहरू वडा नम्बर १९ र ५,९ वडाहरू वडा नम्बर २० हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>inn8d0crsf6rs9be273ux6ju4f7fj22</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>शक्तिखोर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31765</id>
    <revision>
      <id>1355280</id>
      <parentid>1292128</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:45:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355280</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5117" sha1="2uhfdm6u62y05s7j1ifr5pih0vrwgbt" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 52.63&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 9418
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.40|84.43|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या ९४१८ रहेको थियो जसमध्ये ४५९७ पुरुष र ४८२१ महिला रहेका थिए भने यहाँ १९०९ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[कालिका नगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको ४-७ वडाहरू कालिका नगरपालिकाको वडा नम्बर ८ हो भने १-३,५-६ वडाहरू वडा नम्बर ९ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>2uhfdm6u62y05s7j1ifr5pih0vrwgbt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355285</id>
      <parentid>1355280</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:47:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355285</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5117" sha1="tpn1i6oqad9xtq12rgo0y4lx1xx8l7h" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 52.63&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 9418
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.73|84.59|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या ९४१८ रहेको थियो जसमध्ये ४५९७ पुरुष र ४८२१ महिला रहेका थिए भने यहाँ १९०९ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[कालिका नगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको ४-७ वडाहरू कालिका नगरपालिकाको वडा नम्बर ८ हो भने १-३,५-६ वडाहरू वडा नम्बर ९ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>tpn1i6oqad9xtq12rgo0y4lx1xx8l7h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>बघौडा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31766</id>
    <revision>
      <id>1355254</id>
      <parentid>1297934</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:44:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355254</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5424" sha1="0vtkhr9jkc4zczh225pw3ypvbpq5b3p" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           =42.4 &lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 10913
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.44|84.31|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या १०९१३ रहेको थियो जसमध्ये ४८५६ पुरुष र ६०५७ महिला रहेका थिए भने यहाँ २५३२ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; वि.स. २०७१ पुसमा यो गाविसलाई [[माडी नगरपालिका]] गाभिएको थियो।

यसको साविकको २,३,५,६ वडाहरू माडी नगरपालिकाको वडा नम्बर ३ हो भने १,२,७ वडाहरू वडा नम्बर ४ र ८-९ वडाहरू वडा नम्बर ५ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>0vtkhr9jkc4zczh225pw3ypvbpq5b3p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355323</id>
      <parentid>1355254</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T06:02:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355323</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5422" sha1="dfladyvbgv4o6ws2cg77hyehs7oowvm" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           =42.4 &lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 10913
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            = {{coord|27.44|84.31|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या १०९१३ रहेको थियो जसमध्ये ४८५६ पुरुष र ६०५७ महिला रहेका थिए भने यहाँ २५३२ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; वि.स. २०७१ पुसमा यो गाविसलाई [[माडी नगरपालिका]] गाभिएको थियो।

यसको साविकको २,३,५,६ वडाहरू माडी नगरपालिकाको वडा नम्बर ३ हो भने १,२,७ वडाहरू वडा नम्बर ४ र ८-९ वडाहरू वडा नम्बर ५ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>dfladyvbgv4o6ws2cg77hyehs7oowvm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>कठार</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31768</id>
    <revision>
      <id>1355268</id>
      <parentid>1292143</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:45:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355268</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5297" sha1="7jika40e3ha8juppazlpuamvstu14rg" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           =16.98 &lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 9696
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.40|84.43|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या ९६९६ रहेको थियो जसमध्ये ४४१० पुरुष र ५२८६ महिला रहेका थिए भने यहाँ २०४० घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[खैरहनी नगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको १-७ वडाहरू खैरहनी नगरपालिकाको वडा नम्बर १० हो भने ८-९ वडाहरू वडा नम्बर ११ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>7jika40e3ha8juppazlpuamvstu14rg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355304</id>
      <parentid>1355268</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:56:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355304</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5297" sha1="gqat2jt2groxwdw5nmho49gghebx5t7" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           =16.98 &lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 9696
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.58|84.61|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या ९६९६ रहेको थियो जसमध्ये ४४१० पुरुष र ५२८६ महिला रहेका थिए भने यहाँ २०४० घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[खैरहनी नगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको १-७ वडाहरू खैरहनी नगरपालिकाको वडा नम्बर १० हो भने ८-९ वडाहरू वडा नम्बर ११ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>gqat2jt2groxwdw5nmho49gghebx5t7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>कविलास, चितवन</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31769</id>
    <revision>
      <id>1355267</id>
      <parentid>1318974</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:45:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355267</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5383" sha1="50ru5refg9jkr0u0gamhe1oo5cosber" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा चण्डीभञ्ज्याङको अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = ६२.९२ &lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं २०७८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = ५,९२१
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.79|84.48|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}

'''कविलास''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन|पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार,
[[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्र, [[नारायणी अञ्चल]]को [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित गाउँ विकास समिति थियो। [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] अनुसार यहाँको जनसङ्ख्या ५,९२१ रहेको थियो जसमध्ये २,८७८ पुरुष र ३,०४३ महिला रहेका थिए भने यहाँ १,४२२ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref name=&quot;वडा रिपोर्ट&quot;&gt;{{cite news|title=नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०७८ (वडा रिपोर्ट)|url=https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fcensusnepal.cbs.gov.np%2Fresults%2Ffiles%2Fward%2FP3%2FWRD_Indv01-HouseholdAndPopulation.xlsx&amp;wdOrigin=BROWSELINK|accessdate=१२ असार २०८१|agency=नेपाल सरकार|publisher=[[राष्ट्रिय योजना आयोग (नेपाल)|राष्ट्रिय योजना आयोग]]|date=|ref=केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा पर्दछ।

यो भरतपुर महानगरपालिकाको वडा नम्बर २९ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}

[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]
{{चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू‎}}</text>
      <sha1>50ru5refg9jkr0u0gamhe1oo5cosber</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>जगतपुर, चितवन</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31770</id>
    <revision>
      <id>1355217</id>
      <parentid>1346173</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T15:27:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* वडा विभाजन */</comment>
      <origin>1355217</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6037" sha1="tmfp0753h0k2g7dql0wb7krrtsvjly4" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          = साविक जगतपुर गाविस.png
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map                     = Nepal Bagmati Province#Nepal
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा जगतपुरको अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 18.07&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं २०७८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 13498
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.40|84.43|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''जगतपुर''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या १३,४९८ रहेको थियो जसमध्ये ६,५४० पुरुष र ६,९५८ महिला रहेका थिए भने यहाँ ३,३८१ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref name=&quot;वडा रिपोर्ट&quot;&gt;{{cite news|title=नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०७८ (वडा रिपोर्ट)|url=https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fcensusnepal.cbs.gov.np%2Fresults%2Ffiles%2Fward%2FP3%2FWRD_Indv01-HouseholdAndPopulation.xlsx&amp;wdOrigin=BROWSELINK|accessdate=१२ असार २०८१|agency=नेपाल सरकार|publisher=[[राष्ट्रिय योजना आयोग (नेपाल)|राष्ट्रिय योजना आयोग]]|date=|ref=केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको १-६ वडाहरू भरतपुर महानगरपालिकाको वडा नम्बर २३ हो भने ७-९ वडाहरू वडा नम्बर २४ हो।

== वडा विभाजन ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; 
|+ जगतपुर गाविसको वडा विभाजन र हालको समायोजन
|- style=&quot;background:#efefef;&quot;
! [[नारायणी नगरपालिका]]को साविक वडा नं. !! साविक गाविस !! साविक गाविसका वडाहरू !! हालको [[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]]को वडा नं. 
|-
| ४ || जगतपुर || १–२ || '''२३'''  
|-
| ५ || जगतपुर || ३–६ || '''२३''' 
|-
| ६ || जगतपुर || ७–९ || '''२४'''  
|}

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>tmfp0753h0k2g7dql0wb7krrtsvjly4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355219</id>
      <parentid>1355217</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T15:29:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355219</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6191" sha1="p517p45xr1s49fuynb8jebj7mbxa9ah" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          = साविक जगतपुर गाविस.png
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map                     = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा जगतपुरको अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 18.07&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं २०७८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 13498
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.40|84.43|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''जगतपुर''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या १३,४९८ रहेको थियो जसमध्ये ६,५४० पुरुष र ६,९५८ महिला रहेका थिए भने यहाँ ३,३८१ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref name=&quot;वडा रिपोर्ट&quot;&gt;{{cite news|title=नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०७८ (वडा रिपोर्ट)|url=https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fcensusnepal.cbs.gov.np%2Fresults%2Ffiles%2Fward%2FP3%2FWRD_Indv01-HouseholdAndPopulation.xlsx&amp;wdOrigin=BROWSELINK|accessdate=१२ असार २०८१|agency=नेपाल सरकार|publisher=[[राष्ट्रिय योजना आयोग (नेपाल)|राष्ट्रिय योजना आयोग]]|date=|ref=केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको १-६ वडाहरू भरतपुर महानगरपालिकाको वडा नम्बर २३ हो भने ७-९ वडाहरू वडा नम्बर २४ हो।

== वडा विभाजन ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; 
|+ जगतपुर गाविसको वडा विभाजन र हालको समायोजन
|- style=&quot;background:#efefef;&quot;
! [[नारायणी नगरपालिका]]को साविक वडा नं. !! साविक गाविस !! साविक गाविसका वडाहरू !! हालको [[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]]को वडा नं. 
|-
| ४ || जगतपुर || १–२ || '''२३'''  
|-
| ५ || जगतपुर || ३–६ || '''२३''' 
|-
| ६ || जगतपुर || ७–९ || '''२४'''  
|}

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>p517p45xr1s49fuynb8jebj7mbxa9ah</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355222</id>
      <parentid>1355219</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T15:30:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355222</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6191" sha1="5x0achyyuzqxupn0oxuvu80lmbpdav0" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          = साविक जगतपुर गाविस.png
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map                     = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा जगतपुरको अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 18.07&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं २०७८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 13498
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.57|84.31|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''जगतपुर''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या १३,४९८ रहेको थियो जसमध्ये ६,५४० पुरुष र ६,९५८ महिला रहेका थिए भने यहाँ ३,३८१ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref name=&quot;वडा रिपोर्ट&quot;&gt;{{cite news|title=नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०७८ (वडा रिपोर्ट)|url=https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fcensusnepal.cbs.gov.np%2Fresults%2Ffiles%2Fward%2FP3%2FWRD_Indv01-HouseholdAndPopulation.xlsx&amp;wdOrigin=BROWSELINK|accessdate=१२ असार २०८१|agency=नेपाल सरकार|publisher=[[राष्ट्रिय योजना आयोग (नेपाल)|राष्ट्रिय योजना आयोग]]|date=|ref=केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको १-६ वडाहरू भरतपुर महानगरपालिकाको वडा नम्बर २३ हो भने ७-९ वडाहरू वडा नम्बर २४ हो।

== वडा विभाजन ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; 
|+ जगतपुर गाविसको वडा विभाजन र हालको समायोजन
|- style=&quot;background:#efefef;&quot;
! [[नारायणी नगरपालिका]]को साविक वडा नं. !! साविक गाविस !! साविक गाविसका वडाहरू !! हालको [[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]]को वडा नं. 
|-
| ४ || जगतपुर || १–२ || '''२३'''  
|-
| ५ || जगतपुर || ३–६ || '''२३''' 
|-
| ६ || जगतपुर || ७–९ || '''२४'''  
|}

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>5x0achyyuzqxupn0oxuvu80lmbpdav0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>दारेचोक</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31771</id>
    <revision>
      <id>1355260</id>
      <parentid>1320668</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:45:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355260</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5534" sha1="qwxxpyzysk86womo5ad8tt83cnx9g0b" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =Trishuli Bridge, Mugling.jpg 
|image_caption          =मुग्लिङमा रहेको त्रिशूलीको पुल , दरेचोक
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           =39.2  &lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 9607
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.85|84.61|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या ९,६०७ रहेको थियो जसमध्ये ४,८३६ पुरुष र ४,७७१ महिला रहेका थिए भने यहाँ २,०२९ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[इच्छाकामना गाउँपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको १,२,५-९ वडाहरू इच्छाकामना गाउँपालिकाको वडा नम्बर ३ हो भने ३ नम्बर वडा वडा नम्बर ४ र ४ नम्बर वडा वडा नम्बर ५ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>qwxxpyzysk86womo5ad8tt83cnx9g0b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355315</id>
      <parentid>1355260</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:59:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355315</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5532" sha1="5isy3ar762bdv2kz8ysguuglv3rskbf" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =Trishuli Bridge, Mugling.jpg 
|image_caption          =मुग्लिङमा रहेको त्रिशूलीको पुल , दरेचोक
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           =39.2  &lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 9607
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            = {{coord|27.85|84.61|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या ९,६०७ रहेको थियो जसमध्ये ४,८३६ पुरुष र ४,७७१ महिला रहेका थिए भने यहाँ २,०२९ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[इच्छाकामना गाउँपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको १,२,५-९ वडाहरू इच्छाकामना गाउँपालिकाको वडा नम्बर ३ हो भने ३ नम्बर वडा वडा नम्बर ४ र ४ नम्बर वडा वडा नम्बर ५ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>5isy3ar762bdv2kz8ysguuglv3rskbf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>पिप्ले, चितवन</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31774</id>
    <revision>
      <id>1355277</id>
      <parentid>1321609</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:45:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355277</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5341" sha1="sfvk3jo7eo3y6j746wr2i5q08q3uo9b" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा पिप्लेको अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 42.46&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 15455
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.40|84.43|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''पिप्ले''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या १५४५५ रहेको थियो जसमध्ये ७४१२ पुरुष र ८०४३ महिला रहेका थिए भने यहाँ ३२६५ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[राप्ती नगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको २,४,५,६ वडाहरू राप्ती नगरपालिकाको वडा नम्बर १ हो भने ७ नम्बर वडा वडा नम्बर २ र १,३,८,९ वडाहरू वडा नम्बर ४ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>sfvk3jo7eo3y6j746wr2i5q08q3uo9b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355288</id>
      <parentid>1355277</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:48:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355288</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5340" sha1="6f0bi2eis6hmgb9r0xbjc9dlzu57d7q" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा पिप्लेको अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 42.46&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 15455
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.60|84.70|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''पिप्ले''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या १५४५५ रहेको थियो जसमध्ये ७४१२ पुरुष र ८०४३ महिला रहेका थिए भने यहाँ ३२६५ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[राप्ती नगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको २,४,५,६ वडाहरू राप्ती नगरपालिकाको वडा नम्बर १ हो भने ७ नम्बर वडा वडा नम्बर २ र १,३,८,९ वडाहरू वडा नम्बर ४ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>6f0bi2eis6hmgb9r0xbjc9dlzu57d7q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>फूलबारी, चितवन</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31775</id>
    <revision>
      <id>1355262</id>
      <parentid>1354500</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:45:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355262</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5152" sha1="7j5kr1wf7cnn56p58x2avoi7oj2vr8w" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा फूलबारीको अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           =11.53 &lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 3862
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.40|84.43|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''फूलबारी''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या ३८६२ रहेको थियो जसमध्ये १७९१ पुरुष र २०७१ महिला रहेका थिए भने यहाँ ९४५ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा पर्दछ।

यो भरतपुर महानगरपालिकाको वडा नम्बर १५ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>7j5kr1wf7cnn56p58x2avoi7oj2vr8w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355313</id>
      <parentid>1355262</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:58:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355313</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5150" sha1="jnpvamm5nuo6bxkvarcv6irc5s60pky" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा फूलबारीको अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           =11.53 &lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 3862
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            = {{coord|27.64|84.37|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''फूलबारी''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या ३८६२ रहेको थियो जसमध्ये १७९१ पुरुष र २०७१ महिला रहेका थिए भने यहाँ ९४५ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा पर्दछ।

यो भरतपुर महानगरपालिकाको वडा नम्बर १५ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>jnpvamm5nuo6bxkvarcv6irc5s60pky</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>शिवनगर, चितवन</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31776</id>
    <revision>
      <id>1355281</id>
      <parentid>1314257</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:45:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355281</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5103" sha1="6k32hv7u9thxbb9ezcdls5eb2mj6fq7" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा शिवनगरको अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 12.7 &lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 7674
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.62|84.35|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}

'''शिवनगर''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या ७,६७४ रहेको थियो जसमध्ये ३४२१ पुरुष र ४,२५३ महिला रहेका थिए भने यहाँ १,८६८ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको ५-९ वडाहरू भरतपुर महानगरपालिकाको वडा नम्बर १४ हो भने १-४ वडाहरू वडा नम्बर १५ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>6k32hv7u9thxbb9ezcdls5eb2mj6fq7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355284</id>
      <parentid>1355281</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:46:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355284</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5103" sha1="fszo0bom8d3uv2jtxy99mkc0rd9eomp" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा शिवनगरको अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 12.7 &lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 7674
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.62|84.37|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}

'''शिवनगर''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या ७,६७४ रहेको थियो जसमध्ये ३४२१ पुरुष र ४,२५३ महिला रहेका थिए भने यहाँ १,८६८ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको ५-९ वडाहरू भरतपुर महानगरपालिकाको वडा नम्बर १४ हो भने १-४ वडाहरू वडा नम्बर १५ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>fszo0bom8d3uv2jtxy99mkc0rd9eomp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>चैनपुर, चितवन</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31777</id>
    <revision>
      <id>1355257</id>
      <parentid>1319854</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:45:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355257</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5380" sha1="7m9cn941kvnbnzvbcnd9xvizof4x5yv" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा चैनपुरको अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           =29.58 &lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 16786
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.40|84.43|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''चैनपुर''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या १६७८६ रहेको थियो जसमध्ये ७७५२ पुरुष र ९०३४ महिला रहेका थिए भने यहाँ ३७७९ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[खैरहनी नगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको १-२ वडाहरू खैरहनी नगरपालिकाको वडा नम्बर १ हो भने ३-४ वडाहरू वडा नम्बर २, ४-६ वडाहरू वडा नम्बर ३ र ८-९ वडाहरू वडा नम्बर ४ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>7m9cn941kvnbnzvbcnd9xvizof4x5yv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355318</id>
      <parentid>1355257</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T06:00:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355318</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5378" sha1="r55h3e832wy1u44kc7dzlnvtmnuhlhr" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map = चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = नेपालको नक्सामा चैनपुरको अवस्थिति
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =
|leader_name            =
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           =29.58 &lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]]
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 16786
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            = {{coord|27.65|84.58|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            =
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''चैनपुर''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या १६७८६ रहेको थियो जसमध्ये ७७५२ पुरुष र ९०३४ महिला रहेका थिए भने यहाँ ३७७९ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|युआरएल=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2019/07/pulationandhousing-census-2011.pdf|शीर्षक=राष्ट्रिय जनगणना २०६८| प्रकाशक=[[नेपाल सरकार]] '''केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग'''|प्रारूप=पिडिएफ |कार्य=राष्ट्रिय योजना आयोग सचिवालय}}&lt;/ref&gt; यो हाल [[खैरहनी नगरपालिका]]मा पर्दछ।

यसको साविकको १-२ वडाहरू खैरहनी नगरपालिकाको वडा नम्बर १ हो भने ३-४ वडाहरू वडा नम्बर २, ४-६ वडाहरू वडा नम्बर ३ र ८-९ वडाहरू वडा नम्बर ४ हो।

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>r55h3e832wy1u44kc7dzlnvtmnuhlhr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>बियोन्से</title>
    <ns>0</ns>
    <id>34113</id>
    <revision>
      <id>1355206</id>
      <parentid>1345821</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T13:40:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>53012</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1355206</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="341611" sha1="l5112ll7dhtl1j571e9ru7tf59y8dx7" xml:space="preserve">{{short description|अमेरिकी गायिका, गीतकार, रेकर्ड निर्माता र अभिनेत्री}}
{{Infobox person
| name               = बियोन्से
| image              = Beyoncé at The Lion King European Premiere 2019.png
| alt                = बियोन्सेको तस्वीर
| caption            = सन् २०१९ मा ''[[द लायन किङ (२०१९ चलचित्र)|द लायन किङ]]''को प्रथम युरोपेली प्रदर्शनमा बियोन्से
| birth_name         = बियोन्से जिजेल नोल्स
| birth_date         = {{birth date and age|1981|9|4}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.india.com/entertainment/beyonce-knowles-birthday-the-sexy-singer-turns-34-today-533312/|title=Beyonce Knowles Birthday: The sexy singer turns 34 today!|trans-title=बियोन्से नोल्सको जन्मदिन: गायिका आज ३४ वर्ष पुगिन् !|publisher=इन्डिया डट कम}}&lt;/ref&gt;
| birth_place        = [[ह्युस्टन]], [[टेक्सस]], [[संयुक्त राज्य अमेरिका]]
| other_names        = {{plainlist|
* बी
* थर्ड वार्ड ट्रिल
* साशा फियर्स
}}
| occupation         = {{plainlist|
* गायिका
* गीतकार
* नायिका 
* रेकर्ड निर्माता 
* नर्तकी
* उद्यमी
}}
| organization       = {{plainlist|
* [[आइभी पार्क]] 
* [[पार्कवुड इन्टरटेनमेन्ट]]
}}
| years_active       = सन् १९९७ - अहिलेसम्म
| net_worth          = $४० करोड&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.forbes.com/profile/beyonce-knowles/|title=Beyoncé Knowles|trans-title=बियोन्से नोल्स|website=फोर्ब्स}}&lt;/ref&gt;
| spouse             = {{marriage|[[जे–जी (गायक)|जे-जी]]|April 4, 2008}}
| children           = ३ 
| parents            = {{plainlist|
* [[म्याथ्यू नोल्स]]
* [[टिना नोल्स]]
}}
| relatives          = [[सोलान्ज नोल्स]] (बहिनी)
| awards             = {{plainlist|
* [[अमेरिकी सङ्गीत पुरस्कार]]
* [[बिबिसी सङ्गीत पुरस्कार]]
* [[बिलबोर्ड सङ्गीत पुरस्कार]]
* [[ग्रामी पुरस्कार]]
}}
| module             = {{Infobox musical artist
| embed        = yes
| background   = solo_singer
| genre        = {{plainlist|
* [[आर एन्ड बी]]
* [[पप सङ्गीत]] 
* [[हिप हप सङ्गीत]]
}}
| instrument   = स्वर 
| label        = {{plainlist|
* [[म्यूजिक वर्ल्ड इन्टरटेन्मेन्ट]]
* [[पार्कवुड इन्टरटेनमेन्ट]]
* [[कोलम्बिया रेकर्ड्स]]
}}
| associated_acts     = {{plainlist|
* [[डेस्टिनीज चाइल्ड]] 
* [[जे–जी (गायक)|जे-जी]]
* [[द कार्टर्ज]]
}}
| website             = {{URL|beyonce.com/}}
}}
}}

'''बियोन्से जिजेल नोल्स-कार्टर''' ({{भाषा-अङ्ग्रेजी|Beyoncé Giselle Knowles-Carter}}) (जन्म: सेप्टेम्बर ४, १९८१)&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.boston.com/ae/celebrity/articles/2009/12/23/beyonce_knowles_name_change/|title=Beyoncé Knowles' name change|trans-title=बियोन्से नोल्सको नाम परिवर्तन|newspaper=द बोस्टन ग्लोब|date=डिसेम्बर २३, २००९}}&lt;/ref&gt; एक अमेरिकी गायिका, गीतकार, रेकर्ड निर्माता, नर्तकी, अभिनेत्री र चलचित्र निर्देशिका हुन् । सङ्गीत, नृत्य र फेसनको क्षेत्रमा उनले दिएका प्रभावकारी योगदानका कारणले उनी विश्वप्रख्यात छिन् ।&lt;ref&gt;{{Cite web|last=ओक्वोडु|first=जनेल|title=Beyoncé’s Style Evolution From Destiny’s Child to Mrs. Carter {{!}} Vogue|trans-title=डेस्टिनीज चाइल्ड देखि मिसेस कार्टर सम्ममा बियोन्सेको फेशन शैलीमा परिवर्तन {{!}} भोग|url=https://www.vogue.com/article/beyonce-style-evolution-destinys-child-solo-superstar|access-date=सेप्टेम्बर ८, २०२०|website=भोग}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Beyoncé Is More Than Just A Singer, Superstar &amp; Icon: She Is An Outspoken Humanitarian {{!}} Hollywood Insider – News Entertainment &amp; Culture|trans-title=बियोन्से गायिका, कलाकार र प्रेरणाकी स्रोत मात्रै होइनन्: उनी मानवतावाद पनि हुन् {{!}} इनसाइडर न्यूज - मनोरञ्जन र संस्कृति|url=https://www.hollywoodinsider.com/beyonce-humanitarian/amp/|access-date=2020-09-08|website=हलिउड इनसाइडर}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=डेभिस|first=क्याट्रियोना|title=Inside Beyonce's business empire: How she became a global brand|trans-title=बियोन्सेको व्यवसाय साम्राज्य भित्र: उनी कसरी एक विश्वप्रख्यात ब्र्यान्ड बनिन्|url=http://edition.cnn.com/2013/05/02/business/beyonce-business-global-brand/index.html|access-dateअगस्ट ८, २०२०|website=सिएनएन|language=अमेरिकी अङ्ग्रेजी}}&lt;/ref&gt; [[ह्युस्टन]], [[टेक्सस]]मा जन्मेकी र हुर्केकी बियोन्सेले सानैदेखि विभिन्न नाँचगान प्रतियोगिताहरूमा भाग लिने गरेकी थिइन् । सन् १९९० तिर [[डेस्टिनीज चाइल्ड]]को प्रमुख गायिकाको रूपमा उनले चर्चा बटुलेकी हुन् ।

डेस्टिनीज चाइल्डको अन्तरालमा बियोन्सेले सन् २००२ मा अमेरिकामा सर्वाधिक कमाई गर्ने चलचित्र ''[[अस्टिन पावर्स इन गोल्डमेम्बर]]''मा आफ्नो अभिनय कला देखाउँदै सन् २००३ मा आफ्नो पहिलो एकल गीति सङ्गालो ''[[डेन्जरस्ली इन लभ]]'' सार्वजनिक गरेकी थिइन् जसले अमेरिकाको [[बिलबोर्ड २००]] तालिकामा शीर्ष स्थान हासिल गरेको थियो ।&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/7350372/beyonce-earns-sixth-no-1-album-on-billboard-200-chart-with-lemonade|title=Beyonce Earns Sixth No. 1 Album on Billboard 200 Chart With 'Lemonade'|trans-title='लेमनेड' बियोन्सेको छैटौँ नम्बर १ एल्बम बन्न पुग्यो|last=कौलफील्ड|first=कीथ|work=बिलबोर्ड|accessdate=मे ३१, २०१८}}&lt;/ref&gt; यस एल्बममा [[बिलबोर्ड हट १००]] मा पहिलो स्थानमा पर्ने &quot;क्रेजी इन लभ&quot; र &quot;बेबी बोइ&quot; पनि समावेश गरिएको थियो । सन् २००६ मा डेस्टिनीज चाइल्डबाट छुट्टिएपछि उनले आफ्नो दोस्रो एकल गीति सङ्गालो ''बिडे'' सार्वजनिक गरिन्, जुन अमेरिकामा पहिलो स्थानमा परेको गीत &quot;इरिप्लेसेबल&quot; तथा बेलायतमा पहिलो स्थानमा परेका गीतहरू &quot;डेजा भु&quot; र &quot;ब्युटिफुल लायर&quot; पनि समावेश थियो । बियोन्सेले सन् २००६ को ''[[द पिङ्क प्यान्थर (२००६ चलचित्र)|द पिङ्क प्यान्थर]]'' र ''[[ड्रिमगर्ल्स]]'' तथा सन् २००९ को ''[[अब्सेस्ड]]''मा आफ्नो अभिनयलाई निरन्तरता दिएकी थिइन् । [[जे–जी (गायक)|जे-जी]]सँगको उनको विवाह र ''[[क्याडिल्याक रेकर्ड्स]]''मा [[एटा जेम्स]]को भूमिका खेलेकोले उनको सन् २००८ मा सार्वजनिक गरिएको तेस्रो गीति सङ्गालो ''[[आइ एम...सासा फियर्स]]''लाई प्रभावित गरेको थियो जसले सन् २०१० मा ६ वटा [[ग्रामी पुरस्कार]] प्राप्त गरेको थियो । यस एल्बममा बेलायतमा पहिलो स्थानमा परेको गीत &quot;इफ आइ वर अ बोइ&quot; र अमेरिकामा पहिलो स्थानमा परेको गीत &quot;सिङ्गल लेडिज (पुट अ रिङ अन इट)&quot; समावेश गरिएको थियो । यसमा बियोन्सेको सर्वोत्कृष्ट एकल &quot;हेलो&quot; पनि समावेश गरिएको थियो ।

सन् २०१० मा आफ्नो व्यवस्थापक र बुबा म्याथ्यु नोल्ससँग छुट्टिएपछि बियोन्सेले सन् २०११ मा ''[[४ (एल्बम)|४]]'' सार्वजनिक गरेकी थिइन् । सन् २०१३ मा कुनै विज्ञापन र घोषणा नगरी सार्वजनिक गरिएको ''[[बियोन्से (एल्बम)|बियोन्से]]''ले गर्दा उनले झन् बढी ख्याती प्राप्त गरेकी थिइन् । सन् २०१६ मा सार्वजनिक गरिएको नारीवाद र बेवफाइका विषयवस्तुलाई केन्द्रिकृत गरिएको ''[[लेमनेड]]'' त्यो सालको सबैभन्दा बढी बिक्री भएको साङ्गीतिक सङ्गालो बन्न सफल भएको थियो । सन् २०१८ मा आफ्नो श्रीमान [[जे–जी (गायक)|जे-जी]]सँग [[द कार्टर्स]] नामक समूहको स्थापना गरी ''[[एभ्रिथिङ इज लभ]]'' निकालेकी थिइन् । सन् २०१७ मा [[एड सिरन]]को &quot;पर्फेक्ट&quot; र सन् २०२० मा [[मेगन दी स्ट्यालियन]]को &quot;स्यभेज&quot; मा प्रमुख कलाकारको रूपमा बियोन्से [[बिलबोर्ड हट १००]] मा सूचिकृत भएकी थिइन् । सन् २०२० मा [[डिज्नी+]] मा ''[[ब्ल्याक इज किङ]]'' नामक साङ्गीतिक चलचित्र सार्वजनिक गरी बियोन्सेले सकारात्मक आलोचनात्मक प्रतिक्रिया प्राप्त गरेकी थिइन् ।

विश्वभर १० करोड भन्दा बढी रेकर्ड बिक्री गरेकी बियोन्से विश्वव्यापी रूपमा प्रख्यात छिन् ।&lt;ref&gt;{{cite news|last=व्यक्सम्यान|first=ओलिभिया|title=Beyoncé and Destiny's Child to Release Original Track for First Time in Eight Years|trans-title=बियोन्से र डेस्टिनीज चाइल्डले ८ वर्षमा पहिलो पटक मौलिक ट्र्याक सार्वजनिक गरिने|url=http://entertainment.time.com/2013/01/11/beyonce-and-destinys-child-to-release-original-track-for-first-time-in-eight-years/|work=टाइम|date=जनवरी ११, २०१३}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190622022958/http://entertainment.time.com/2013/01/11/beyonce-and-destinys-child-to-release-original-track-for-first-time-in-eight-years/ |date=2019-06-22 }}&lt;/ref&gt; उनको कार्यलाई ''[[बिलबोर्ड (पत्रिका)|बिलबोर्ड]]'' र [[रेकर्डिङ इन्डस्ट्री असोसिएसन अफ अमेरिका]]द्वारा सम्मान गरिएको छ ।&lt;ref name=&quot;RadioSongsArtist&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/charts-decade-end/hot-100-songs?year=2009&amp;begin=41&amp;order=position#/charts-decade-end/radio-songs-artists?year=2009|title=Radio Songs Artists of the Decade|trans-title=दशकका रेडियो गायकहरू|website=बिलबोर्ड|accessdate=अक्टोबर २०, २०१२|url-status=निष्क्रिय|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120915045919/http://www.billboard.com/charts-decade-end/hot-100-songs?year=2009&amp;begin=41&amp;order=position|archivedate=सेप्टेम्बर १५, २०१२}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.billboard.com/articles/news/266420/artists-of-the-decade|title=Artist of the Decade|trans-title=दशकको कलाकार|work=बिलबोर्ड|date=मार्च १२, २०१३}}&lt;/ref&gt; बियोन्से [[ग्रामी पुरस्कार]]को इतिहासकै सबैभन्दा बढी नामाङ्कित कलाकार हुन् र २२ चोटी विजयी भएकी बियोन्से इतिहासकै सबैभन्दा बढी पुरस्कृत व्यक्तिहरूको सूचीमा दोस्रो स्थानमा पर्छिन् ।&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |title=Beyoncé Knowles|trans-title=बियोन्से नोल्स|url=https://www.grammy.com/grammys/news/who-are-top-grammy-awards-winners-all-time-who-has-most-grammys |accessdate=अगस्ट १९, २०२० |website=ग्रामी|publisher=नेशनल एकेडेमी अफ रेकर्डिङ आर्ट्स एन्ड सायन्सेस}}&lt;/ref&gt; [[माइकल ज्याक्सन भिडियो भ्यानगार्ड पुरस्कार]] लगायत २४ वटा [[एमटिभी म्यूजिक भिडियो पुरस्कार]] जितेकी बियोन्से यो श्रेणीमा पनि सबैभन्दा बढी पुरस्कृत भएकी छिन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mtv.co.uk/beyonce/news/beyonce-wins-michael-jackson-vanguard-vma-2014-full-winners-list|title=Beyoncé wins Michael Jackson vanguard vma – see full winners list here|trans-title=बियोन्सेले माइकल ज्याक्सन भ्यानगार्ड पुरस्कार जितिन्|publisher=एमटिभी|date=अगस्ट २५, २०१४}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://pitchfork.com/news/67878-mtv-vmas-2016-beyonce-breaks-record-for-all-time-vma-wins/|title=MTV VMA 2016: Beyoncé Breaks Record for All-Time VMA Wins|trans-title=एमटिभी भिएमए - बियोन्सेले सबैभन्दा बढी पुरस्कार पाई रेकर्ड तोडिन् |website=पिचफोर्क|first=शेल्डन|last=पियर्स|date=अगस्ट २९, २०१६}}&lt;/ref&gt; सन् २०१४ मा बियोन्से संसारकै सबैभन्दा धनी अफ्रिकी मूलको सङ्गीतकार बनिन् । त्यही साल उनी दोस्रो वर्ष ''[[टाइम (पत्रिका)|टाइम]]'' पत्रिकाको सबैभन्दा प्रभावकारी व्यक्तिहरूको सूचीमा सूचिकृत भइन् ।&lt;ref name=&quot;highestearn2&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.mtv.co.uk/beyonce/news/beyonce-named-highestearning-black-artist-of-all-time|title=Beyoncé Named Highest-Earning Black Artist Of All Time|trans-title=बियोन्से संसारकै सबैभन्दा धनी अफ्रिकी मूलको कलाकार|date=अप्रिल २९, २०१४|publisher=एमटिभी}}&lt;/ref&gt; ''[[फोर्ब्स]]''ले सन् २०१५ र सन् २०१७ मा उनलाई मनोरञ्जन क्षेत्रमा लागेका प्रभावकारी महिलाहरूको सूचीमा सूचिकृत गर्यो । ''टाइम''ले सन् २०१६ मा बियोन्सेलाई &quot;वर्षको व्यक्ति&quot; मा छैटौँ स्थानमा राख्यो र सन् २०२० मा अघिल्लो शताब्दी परिभाषित गर्ने १०० महिलाहरूमा सूचिकृत गर्यो ।&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://time.com/time-person-of-the-year-2016-beyonce-runner-up/|title=Beyoncé: TIME Person of the Year Runner-up|trans-title=बियोन्से: टाइम वर्षको व्यक्ति|last=ह्यारिस-पेरी|first=मेल्लिसा|work=टाइम|accessdate=डिसेम्बर ११, २०१६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://time.com/5793791/beyonce-100-women-of-the-year/|title=Beyoncé: TIME 100 Women of the Year - 2014: Beyoncé Knowles-Carter|trans-title=टाइम वर्षका १०० महिलाहरू - २०१४: बियोन्से नोल्स-कार्टर|last=कूपर|first=ब्रिट्नी|work=टाइम|accessdate=मार्च ५, २०२०}} {{Webarchive|url=https://ghostarchive.org/archive/20211027/https://time.com/5793791/beyonce-100-women-of-the-year/ |date=2021-10-27 }}&lt;/ref&gt; मनोरञ्जन क्षेत्रमा बियोन्सेले पुर्याएका योगदानका लागि उनलाई सन् २०१९ मा ''[[इन्साइक्लोपिडिया ब्रिटानिका]]''को १०० महिलाहरूमा सूचिकृत गरिएको थियो ।&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.britannica.com/explore/100women/the-women/profiles|title=100 Women, Encyclopædia Britannica|trans-title=१०० महिलाहरू, इन्साइक्लोपिडिया ब्रिटानिका|work=इन्साइक्लोपिडिया ब्रिटानिका|accessdate=मार्च ३१, २०२०}}&lt;/ref&gt;

==प्रारम्भिक र कार्य जीवन==
===सन् १९८१ - सन् १९९६: प्रारम्भिक जीवन===
बियोन्से जिसेल नोल्सको जन्म [[ह्युस्टन]], [[टेक्सस]]मा केशप्रशाधक [[टिना नोल्स]] र [[जीरक्स]] बिक्री प्रबन्धक [[म्याथ्यू नोल्स]]को छोरीको रूपमा भएको थियो ।&lt;ref&gt;{{cite news|title=The Family Business|trans-title=पारिवारिक पेसा|url=http://www.mtv.com/bands/p/parent_managers_041115/index3.jhtml|publisher=MTV News|accessdate=जून ६, २०१३|url-status=निष्क्रिय|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140907214159/http://www.mtv.com/bands/p/parent_managers_041115/index3.jhtml|archivedate=सेप्टेम्बर ७, २०१४}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140907214159/http://www.mtv.com/bands/p/parent_managers_041115/index3.jhtml |date=2014-09-07 }}&lt;/ref&gt; बियोन्सेको नाम उनकी आमाको माइतीको थरको सम्मानमा राखिएको थियो ।&lt;ref name=&quot;FOX&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,204978,00.html?sPage=fnc/entertainment/beyonce|title=Beyoncé Knowles' Biography|trans-title=बियोन्से नोल्सको जीवनी|publisher=फक्स न्यूज च्यानल|date=अप्रिल १५, २००८|url-status=निष्क्रिय|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080307175108/http://www.foxnews.com/story/0,2933,204978,00.html?sPage=fnc%2Fentertainment%2Fbeyonce|archivedate=मार्च ७, २००८ |accessdate=नोभेम्बर ६, २०१८}}&lt;/ref&gt; बियोन्सेकी बहिनी [[सोलान्ज नोल्स]] पनि एक चर्चित गायिका र [[डेस्टिनीज चाइल्ड]]की भूतपूर्व पृष्ठभूमि नर्तकी हुन् । सोलान्ज र बियोन्से पहिलो स्थानमा एल्बम भएका प्रथम दिदीबहिनी हुन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.etonline.com/music/199983_beyonce_and_solange_knowles_become_first_sisters_to_have_number_1_albums/|title=Beyoncé and Solange Knowles Become First Sisters to Land No. 1 Albums|trans-title=बियोन्से र सोलान्ज पहिलो स्थानमा एल्बम हुने पहिलो दिदीबहिनीको जोडी बने|publisher=ईटी अनलाइन|accessdate=अक्टोबर १२, २०१६}}&lt;/ref&gt; म्याथ्यू [[अफ्रिकी-अमेरिकी]] हुन् भने टिना [[लुइजियाना क्रियोल]] (फ्रान्सेली, अमेरिकी मूल निवासी र अफ्रिकी) मूलको साथमा यहूदी, स्पेनी, चिनियाँ र इन्डोनेसियाई वंशकी हुन् ।&lt;ref name=&quot;FOX&quot; /&gt;&lt;ref name=smol1&gt;{{cite news|last=स्मोल्न्याक|first=मेगन|url=https://huffingtonpost.com/megan-smolenyak-smolenyak/a-peek-into-blue-ivy-cart_b_1200346.html|title=A Peek into Blue Ivy Carter's Past|trans-title=ब्लू आइभीका भूतपूर्व कार्यका झलकहरू|work=हफपोस्ट|date=जनवरी १२, २०१२|accessdate=जनवरी ३०, २०१२}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nanews&quot;&gt;{{cite web|title=Beyonce Touts L'Oreal Cosmetics That 'Match' Your Native American Shade|trans-title=अमेरिकी मूल निवासी चर्मको रङ्गको कस्मेटिक प्रोडक्ट बेच्न थालिन् बियोन्सेले|url=https://newsmaven.io/indiancountrytoday/archive/beyonce-touts-l-oreal-cosmetics-that-match-your-native-american-shade-6e1XWfaJnkie2VOZIFeamw/|website=इन्डियन कन्ट्री टुडे - डिजिटल इन्डीजिनस न्यूज|publisher=इन्डियन कन्ट्री टुडे|accessdate=जनवरी २७, २०१९|date=जनवरी १९, २०१२}}&lt;/ref&gt; आमाको पट्टिबाट बियोन्से [[अकादियन]] नेता [[जोसेफ ब्रूसार्ड]] र [[जोन-भिन्सेन्ट डबाडी द सेन्ट-कास्टिन]]का प्रत्यक्ष वंशज हुन् ।&lt;ref name=smol1/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ancestry of Beyoncé|trans-title=बियोन्सेको वंशज|url=https://famouskin.com/ahnentafel.php?name=26983+beyoncé}}&lt;/ref&gt; सन् २०१८ मा बियोन्सेले आफ्नो वंशजको अनुसन्धान गरी आफू दास मालिकहरूसँग सम्बन्धित भएको खुलासा गरिन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|title= Beyoncé in Her Own Words: Her Life, Her Body, Her Heritage|trans-title=बियोन्से आफ्नै शब्दमा: उनको जीवन, उनको शरीर, उनको विरासत|url=https://www.vogue.com/article/beyonce-september-issue-2018|website=भोग|date=अगस्ट ६, २०१८|quote=हालै मैले आफ्नो वंशजको अनुसन्धान गरी म एक दासीसँग प्रेममा परी विवाह गरेका दस मालिकको वंशज हुँ भन्ने थापा पाए ।}}&lt;/ref&gt;

बियोन्से सेन्ट मेरीज मोन्टेसरी स्कूल जान्थिन्, जहाँ उनले नृत्य सिक्न थालिन् । एक दिन उनकी नृत्य प्रशिक्षक डार्लेट जोनसनले गीत गाइरहँदा बियोन्सेले त्यो गीत पूरा गरी उच्च नोट गाउँदा उनको गायन क्षमता पत्ता लागिएको थियो ।&lt;ref name=&quot;danceclasses&quot;&gt;{{cite web|title=Beyoncé Thrilled By First Dance Teacher|trans-title=आफ्नो पहिलो नृत्य प्रशिक्षकलाई देख्दा बियोन्से उत्साहित|url=http://www.contactmusic.com/news/beyonce-thrilled-by-first-dance-teacher_1007391|publisher=कन्ट्याक्ट म्यूजिक|date=सेप्टेम्बर ६, २००६}}&lt;/ref&gt; सात वर्षको उमेरमा विद्यालयमा आयोजित प्रतिभा कार्यक्रममा [[जोन लेनन]]को &quot;इम्याजिन&quot; गाई १५ वर्षका गायकहरूलाई पराजित गरे पछि बियोन्सेको सङ्गीतमा रुचि बढ्यो ।&lt;ref name=&quot;Biography Today&quot;&gt;{{cite book|title=Biography Today|trans-title=बायोग्राफी टुडे|year=सन् २०१०|page=[https://archive.org/details/biographytodayge0000unse_h7i3/page/10 10]|publisher=ओम्नीग्राफिक्स|isbn=978-0-7808-1058-7|url-access=दर्ता|url=https://archive.org/details/biographytodayge0000unse_h7i3/page/10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;People&quot;&gt;{{cite web|title=Beyoncé Knowles: Biography – Part 1|trans-title=बियोन्से नोल्स: जीवनी - भाग १|url=http://www.people.com/people/beyonce_knowles/biography|website=पीपल|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070426055053/http://www.people.com/people/beyonce_knowles/biography|archivedate=अप्रिल २६, २००७|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt; सन् १९९० को शरदमा बियोन्से पार्कर एलिमेन्ट्री स्कूल नामक ह्युस्टनमा अवस्थित सङ्गीत विद्यालयमा भर्ना भइन्, जहाँ उनी समूहमा गाउँथिन् ।&lt;ref name=&quot;contactbio&quot;&gt;{{cite web|title=Beyoncé Knowles Biography|trans-title=बियोन्से नोल्सको जीवनी|url=http://www.contactmusic.com/info/beyonce_knowles|publisher=कन्ट्याक्ट म्यूजिक|accessdate=अगस्ट २८, २०१३}}&lt;/ref&gt; उनी [[हाइ स्कूल फर द पर्फोमिङ एन्ड भिजुअल आर्ट्स]]मा र पछि [[अलीफ एल्सिक हाइ स्कूल]]मा पनि भर्ना भइन् ।&lt;ref name=&quot;FOX&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=मौहन|first=जेनिफर|url=http://www.life123.com/arts-culture/pop-stars/beyonce/beyonce-knowles-childhood.shtml|title=Beyoncé Knowles Childhood|trans-title=बियोन्से नोल्सको बाल्यकाल|publisher=लाइफ १२३|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110713204458/http://www.life123.com/arts-culture/pop-stars/beyonce/beyonce-knowles-childhood.shtml|archivedate=जुलाई १३, २०११|url-status=निष्क्रिय}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://elsikalumni.com/FamousAlumni.asp|title=Famous Alumni|trans-title=प्रसिद्ध विद्यार्थीहरू|publisher= एल्सिक हाइ स्कूल|archiveurl=https://web.archive.org/web/20040814182317/http://www.elsikalumni.com/FamousAlumni.asp|archivedate=अगस्ट १४, २००४|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt; बियोन्सेले दुई वर्षको लागि सेन्ट जोन्स युनाइटेड मेथोडिस्ट चर्चको गायन दलमा एकल गायिकाको भूमिका निर्वाह गरेकी थिइन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Cameo: Fat Joe Interviews Beyoncé and Mike Epps|trans-title=क्यमियो: बियोन्से र माइक एप्ससँग फ्याट जोको अन्तर्वार्ता|url=http://www.mtv.com/onair/moviehouse/cameo/16/index.jhtml|publisher=एमटिभी न्यूज|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080224081629/http://www.mtv.com/onair/moviehouse/cameo/16/index.jhtml|archivedate=फेब्रुअरी २४, २००८}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080224081629/http://www.mtv.com/onair/moviehouse/cameo/16/index.jhtml |date=2008-02-24 }}&lt;/ref&gt;

८ वर्षको उमेरमा बियोन्से र उनका साथी [[केल्ली रोल्यान्ड|केली रोल्यान्ड]] महिला मनोरञ्जन समूहको प्रतिस्पर्धी छनोट गर्न जाँदा [[लटेभिया रबर्सन]]सँग चिनजान भयो ।&lt;ref name=&quot;Kaufman&quot;&gt;{{cite news|last=कौफम्यान|first=गिल|title=Destiny's Child's Long Road To Fame (The Song Isn't Called &quot;Survivor&quot; For Nothing)|trans-title=डेस्टिनीज चाइल्डको ख्यातीको बाटो|url=http://www.mtv.com/news/articles/1504044/20050613/destinys_child.jhtml|publisher=एमटिभी न्यूज|date=जून १३, २००५|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110624084104/http://www.mtv.com/news/articles/1504044/destinys-childs-long-road-fame.jhtml|archivedate=जून २४, २०११|url-status=सक्रिय}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080919165930/http://www.mtv.com/news/articles/1504044/20050613/destinys_child.jhtml |date=2008-09-19 }}&lt;/ref&gt; उनीहरूलाई तीन जना अन्य केटीहरूसँग ह्युस्टनको [[पप सङ्गीत]] र [[र्याप]] समूह [[डेस्टिनीज चाइल्ड|गर्ल्स टाइम]]मा राखिएको थियो ।&lt;ref&gt;{{cite news|title=Kelly Rowland|trans-title=केली रोल्यान्ड|url=http://articles.cnn.com/2006-02-27/travel/houston.kellyrowland_1_kelly-rowland-destiny-s-child-second-album?_s=PM:TRAVEL|publisher=सिएनएन|date=फेब्रुअरी २७, २००६|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130227180947/http://articles.cnn.com/2006-02-27/travel/houston.kellyrowland_1_kelly-rowland-destiny-s-child-second-album?_s=PM:TRAVEL|archivedate=फेब्रुअरी २७, २०१३|url-status=निष्क्रिय}}&lt;/ref&gt; चर्चित [[आर एन्ड बी]] रेकर्ड निर्माता आर्ने फ्रेजरले गर्ल्स टाइमलाई [[क्यालिफोर्निया|उत्तर क्यालिफोर्निया]]को स्टुडियोमा बोलाई ''[[स्टार सर्च]]''को लागि दर्ता गराए । दुर्भाग्यवश, उनीहरू पराजित भए जुन बियोन्से अनुसार नराम्रो गीतको छनोट थियो ।&lt;ref name=&quot;Farley&quot;&gt;{{cite news|last=फार्ली|first=क्रिस्टोफर जोन|title=Music: Call Of The Child|trans-title=सङ्गीत: चाइल्डको बुलावा|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,998976,00.html|work=टाइम|date=जनवरी १५, २००१|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071130020409/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,998976,00.html|archivedate=नोभेम्बर ३०, २००७|url-status=सक्रिय}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120128192900/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,998976,00.html |date=2012-01-28 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;J.R.&quot;&gt;{{cite news|last=रेनोल्ड्स|first=जे. आर.|title=All Grown Up|trans-title=सबै हुर्किसके|url=http://music.yahoo.com/read/interview/12027658|publisher=याहू ! म्यूजिक|date=मार्च ३, १९९८|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081216031102/http://music.yahoo.com/read/interview/12027658|archivedate=डिसेम्बर १६, २००८}}&lt;/ref&gt; सन् १९९५ मा बियोन्सेको बुबाले समूहको व्यवस्थापन गर्ने कामबाट राजिनामा दिए ।&lt;ref&gt;{{cite news|last=टाइरेन्जियल|first=जश|title=Destiny's Adult|trans-title=डेस्टिनीज अडल्ट|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1005114,00.html|work=टाइम|date=जून १३, २००३|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081216031053/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1005114,00.html|archivedate=डिसेम्बर १६, २००८|url-status=सक्रिय}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120130074739/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1005114,00.html |date=2012-01-30 }}&lt;/ref&gt; यसले गर्दा बियोन्सेको परिवारको आय आधा भई उनका आमाबुबा छुट्टाछुट्टै अपार्टमेन्टमा बस्न बाध्य भएका थिए ।&lt;ref name=&quot;FOX&quot; /&gt; म्याथ्यूले, फलस्वरूप, समूहबाट २ जनालाई निष्काशन गरे र बाँकी सदस्यलाई अन्य प्रचलित आर एन्ड बी समूहको कन्सर्टमा सहयोगीको रूपमा गाउन लगाए ।&lt;ref name=&quot;Kaufman&quot; /&gt; बियोन्से र उनका साथीहरूलाई [[इलेक्ट्रा रेकर्ड्स]]ले छान्नु भन्दा अगाडि उनीहरूले टन्नै रेकर्ड लेबलका लागि प्रस्तुति पेश गरेका थिए । पछि [[एट्लान्टा रेकर्ड्स]]ले एउटा गीत रेकर्ड गरेपछि साझेदारी रद्द गर्यो ।&lt;ref name=&quot;FOX&quot; /&gt; यसले गर्दा परिवारमा अझै तनाव पर्यो र बियोन्सेका आमाबुबा छुट्टिए । अक्टोबर ५, १९९५ मा [[ड्वेन विगिन्स]]को ग्रासरूट्स इन्टरटेनमेन्टले उनीहरूसँग साझेदारी गर्यो । सन् १९९६ मा उनीहरूले सोनी म्यूजिकको साझेदारीमा आफ्नो पहिलो गीति एल्बम सार्वजनिक गरे, नोल्स परिवारको पुनर्मिलन भयो र उनीहरूले [[कोलम्बिया रेकर्ड्स]]सँग साझेदारी गरे ।&lt;ref name=&quot;Biography Today&quot; /&gt;

===सन् १९९७ - सन् २००२: डेस्टिनीज चाइल्ड===
{{Main|डेस्टिनीज चाइल्ड}}
[[File:Destiny&amp;#039;s Child Tour.jpg|thumb|बियोन्से (बीच) सन् २००५ मा [[डेस्टिनी फुल्फिल्ड]]मा प्रस्तुति दिँदै]]

सन् १९९६ मा आइजेयाको पुस्तकमा आधारित भई उनको समूहको नाम डेस्टिनीज चाइल्ड राखियो ।&lt;ref&gt;{{cite news|last=डेकेल-डक्स|first=ट्याल|title=Ten Things About ... Destiny's Child|trans-title=डेस्टिनीज चाइल्डको बारेमा थाहा पाउनुपर्ने १० कुराहरू|url=http://www.digitalspy.co.uk/showbiz/news/a454691/ten-things-about-destinys-child.html|work=डिजिटल स्पाई|date=जनवरी २९, २०१३|accessdate=मार्च २२, २०१३}}&lt;/ref&gt; सन् १९९७ मा ''[[मेन इन ब्ल्याक]]''को साउन्डट्र्याकमा उनीहरूले आफ्नो प्रथम रेकर्ड लेबलको गीत &quot;किलिङ टाइम&quot; सार्वजनिक गरे ।&lt;ref name=&quot;J.R.&quot; /&gt; नोभेम्बरमा उनीहरूले आफ्नो प्रथम लोकप्रिय गीत &quot;नो, नो, नो&quot; सार्वजनिक गरे । फेब्रुअरी १९९८ मा उनीहरूले ''[[डेस्टिनीज चाइल्ड (एल्बम)|डेस्टिनीज चाइल्ड]]'' नामक एल्बम सार्वजनिक गरे जसले गर्दा उनीहरूको लोकप्रियता बढ्यो । सन् १९९९ मा उनीहरूले आफ्नो मल्टि-प्लेटिनम दोस्रो एल्बम ''[[द राइटिङ्स अन द वाल]]'' सार्वजनिक गरे जसमा &quot;बिल्स, बिल्स, बिल्स&quot;, समूहको पहिलो प्रथम स्थानमा परेको गीत &quot;जम्पिङ, जम्पिङ, जम्पिङ&quot; र उनीहरूको सबैभन्दा चर्चित एकल &quot;से माइ नेम&quot; समावेश गरिएको थियो । &quot;से माइ नेम&quot; ४३ औँ ग्रामी पुरस्कारमा सर्वोत्कृष्ट आर एन्ड बी गीत र समूहमा गाइएको सर्वोत्कृष्ट आर एन्ड बी गीतको श्रेणीमा विजयी भएको थियो ।&lt;ref name=&quot;Kaufman&quot; /&gt;  विश्वव्यापी स्तरमा ''द राइटिङ्स अन द वाल''को ८० लाख भन्दा बढी प्रति बेचिए ।&lt;ref name=&quot;Farley&quot; /&gt; यस बेला बियोन्सेले [[बोइज टु मेन]]का सदस्य [[मार्क नेल्सन]]सँग ''[[द बेस्ट म्यान]]'' नामक चलचित्रका लागि &quot;आफ्टर अल इज सेड एन्ड डन&quot; गाएकी थिइन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|title=The Best Man – Original Soundtrack|trans-title=द बेस्ट म्यान: साउन्डट्र्याक एल्बम|url=https://www.allmusic.com/album/the-best-man-mw0000256182|publisher=अल म्यूजिक|accessdate=अगस्ट २८, २०१३ }}&lt;/ref&gt;

म्याथ्यूले समूहको व्यवस्थापन गरेकोले असन्तुष्ट भएका [[लटोया लकेट]] र रबर्सनलाई [[फेरा फ्रयाङ्क्लिन]] र [[मिशेल विलियम्स (गायिका)|मिशेल विलियम्स]]द्वारा प्रतिस्थापित गरिएको थियो ।&lt;ref name=&quot;Kaufman&quot; /&gt; सामाजिक सञ्जालमा लकेट र रबर्सनको प्रतिस्थापनको प्रत्यक्ष कारण बियोन्से भएको हल्ला फैलिएका कारण बियोन्सेको मानसिक स्थिति बिग्रिएको थियो ।&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.contactmusic.com/news.nsf/article/beyonce%20i%20was%20depressed%20at%2019_1088171|title=Beyoncé: 'I was depressed at 19'|trans-title=बियोन्से: '१९ वर्षको उमेरमा मेरो मानसिक स्थिति खासै राम्रो थिएन'|publisher=कन्ट्याक्ट म्यूजिक|date=डिसेम्बर १, २००८|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120403064353/http://www.contactmusic.com/news/beyonce-i-was-depressed-at-19_1088171|archivedate=अप्रिल ३, २०१२|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt; यही बेला उनका प्रेमीले उनलाई छोडेका थिए ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.accesshollywood.com/beyonce-speaks-about-her-past-depression_article_3131|title=Beyoncé Speaks About Her Past Depression|trans-title=बियोन्सेले आफ्नो मानसिक स्थितिको बारेमा कुरा गर्छिन्|date=डिसेम्बर १५, २००६|website=एक्सेस हलिउड|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081216084348/http://www.accesshollywood.com/beyonce-speaks-about-her-past-depression_article_3131|archivedate=डिसेम्बर १६, २००८|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt; उनको मानसिक स्वास्थ्य समस्याले गर्दा उनलाई खाने विकार पनि भएको थियो । यो विकार र उनको मानसिक स्वास्थ्य ठिक हुन दुई-तीन वर्ष लाग्यो ।&lt;ref name=&quot;Depression&quot;&gt;{{cite news|last=Johnson|first=Caitlin A.|url=https://www.cbsnews.com/stories/2006/12/13/entertainment/main2258069.shtml|title=Beyoncé On Love, Depression, and Reality|trans-title=माया, मानसिक स्वास्थ्य र वास्तविकता प्रति बियोन्सेको सोच|publisher=सिबिएस न्यूज|date=डिसेम्बर १३, २००६|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081208151348/http://www.cbsnews.com/stories/2006/12/13/entertainment/main2258069.shtml|archivedate=डिसेम्बर ८, २००८|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt; बियोन्सेको मानसिक स्वास्थ्य समस्या र डिप्रेसनको बेला डेस्टिनीज चाइल्डले आफ्नो पहिलो [[ग्रामी पुरस्कार]] जितेका हुनाले उनले यसको बारेमा सार्वजनिक रूपमा आवाज उठाउन ठिक मानिनन् ।&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.femalefirst.co.uk/celebrity/BEYONCE+KNOWLES-12915.html|title=Beyoncé Knowles Opens Up About Depression|trans-title=बियोन्से नोल्स डिप्रेसन र मानसिक स्वास्थ्यको बारेमा कुरा गर्छिन्|date=डिसेम्बर १८, २००६|work=फीमेल फर्स्ट|publisher=सिबिएस इन्टरएक्टिभ|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081216031451/http://www.femalefirst.co.uk/celebrity/BEYONCE+KNOWLES-12915.html|archivedate=डिसेम्बर १६, २००८|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt; यस्तो स्थितिमा उनकी आमा उनको सहारा बनेकी थिइन् ।&lt;ref name=&quot;Depression&quot; /&gt; फ्रयाङ्क्लिनलाई पछि समूहबाट हटाइयो र अन्ततः बियोन्से, रोल्यान्ड र विलियम्स मात्रै बाँकी रहे ।&lt;ref name=&quot;DunnDate&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.theguardian.com/theobserver/2001/jun/10/life1.lifemagazine5|title=Date with destiny|trans-title=डेस्टिनीसँग अन्तर्वार्ता|last=डन|first=जेन्सी|date=जून १०, २००१|work=दी अब्जर्भर|accessdate=फेब्रुअरी २७, २००९|location=लन्डन}}&lt;/ref&gt;

बाँकी रहेका सदस्यहरूले सन् २००० को चलचित्र ''[[चार्लीज एन्जल्स]]''का लागि &quot;इन्डिपेन्डेन्ट विमेन पार्ट १&quot; रेकर्ड गरे जुन [[बिलबोर्ड हट १००]] मा ११ हप्ता प्रथम स्थानमा रही समूहको सबैभन्दा लोकप्रिय गीत बन्यो ।&lt;ref name=&quot;Kaufman&quot; /&gt; डेस्टिनीज चाइल्डले आफ्नो तेस्रो एल्बममा काम गरिरहँदा बियोन्सेले [[मेकई फाइफर]]सँग ''[[कार्मेन: अ हिप हपरा]]''मा प्रमुख भूमिका निर्वाह गर्ने अवसर प्राप्त गरिन् । [[फिलाडेल्फिया]]मा परिवेश रहेको यो चलचित्र फ्रान्सेली सङ्गीतज्ञ [[जोर्ज बिजेट]]को ''[[कार्मेन]]'' नामक गीति नाटकमा आधारित छ ।&lt;ref name=&quot;carmen&quot;&gt;{{cite news|last=ब्याशम|first=डेभिड|title=Beyoncé To Star In &quot;Carmen&quot; Remake|trans-title=बियोन्सेले &quot;कार्मेन&quot; को आधिकारिक रूपान्तरणमा प्रमुख भूमिका निर्वाह गर्ने|url=http://www.mtv.com/news/articles/1438067/20010118/destinys_child.jhtml|publisher=एमटिभी न्यूज|date=जनवरी १८, २००१|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110624083717/http://www.mtv.com/news/articles/1438067/beyonceacute-star-carmen-remake.jhtml|archivedate=जून २४, २०११|url-status=सक्रिय}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100428064707/http://www.mtv.com/news/articles/1438067/20010118/destinys_child.jhtml |date=2010-04-28 }}&lt;/ref&gt; मे २००१ मा डेस्टिनीज चाइल्डको तेस्रो एल्बम ''[[सर्भाइभर]]'' सार्वजनिक गरिएपछि लकेट र रबर्सनले उनीहरू माथि मुद्दा हाले ।&lt;ref name=&quot;Kaufman&quot; /&gt; चार्टमा प्रथम स्थानमा परेको &quot;बूटिलिशियस&quot; र ग्रामी पुरस्कार विजेता &quot;सर्भाइभर&quot; समावेश गरिएको र [[बिलबोर्ड २००]] मा प्रथम स्थानमा परेको यस एल्बमको सार्वजनिकीकरणको एक हप्तामा नै ६,६३,००० प्रति बेचिएको थियो ।&lt;ref name=&quot;Martens3&quot;&gt;{{cite news|last=टड|first=मार्टेन्स|title=Beyoncé, Branch Albums Storm The Chart|trans-title=बियोन्से, एल्बम चार्टको प्रथम स्थानमा|url=https://www.billboard.com/articles/news/70145/beyonce-branch-albums-storm-the-chart|work=बिलबोर्ड|date=जुलाई ३, २००३|accessdate=अप्रिल १, २००८}}&lt;/ref&gt; अक्टोबर २००१ मा ''[[८ डेज अफ क्रिसमस]]'' सार्वजनिक गरेपछि समूहको सार्वजनिकीकरण भई सबै सदस्यले एकल कार्य जीवनको सुरुवात गरे ।&lt;ref name=&quot;Kaufman&quot; /&gt;

बियोन्सेले जुलाई २००२ मा अमेरिकामा सर्वाधिक कमाई गर्ने चलचित्र ''[[अस्टिन पावर्स इन गोल्डमेम्बर]]''मा आफ्नो अभिनय कला देखाई प्रशंसा बटुलेकी थिइन् ।&lt;ref&gt;{{cite news|title=Austin Powers in Goldmember|trans-title=अस्टिन पावर्स इन गोल्डमेम्बर|work=शिकागो सन टाइम्स|url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20020726/REVIEWS/207260301/1023|first=रोजर|last=एबर्ट|date=जुलाई २६, २००२|accessdate=फेब्रुअरी २५, २०११}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120914170515/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20020726%2FREVIEWS%2F207260301%2F1023 |date=2012-09-14 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=austinpowers3.htm|title=Austin Powers in Goldmember|trans-title=अस्टिन पावर्स इन गोल्डमेम्बर|website=बक्स अफिस मोजो|accessdate=अक्टोबर २३, २०१२}}&lt;/ref&gt; यो चलचित्रको साउन्डट्र्याक एल्बममा समावेश गरिएको &quot;वर्क इट आउट&quot; बेलायत, नर्वे र बेल्जियममा सर्वोत्कृष्ट गीतको सूचीमा सूचिकृत भएको थियो ।&lt;ref&gt;{{cite news|last=Moss|first=Corey|title=Beyoncé, Britney Serve Up First Singles From 'Goldmember'|trans-title=बियोन्से, ब्रिट्नीद्वारा गाइएका 'गोल्डमेम्बर' गीतहरू|url=http://www.mtv.com/news/articles/1454495/beyonce-premiere-goldmember-single.jhtml|publisher=एमटिभी न्यूज|date=मे २३, २००२|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110624084148/http://www.mtv.com/news/articles/1454495/beyonce-premiere-goldmember-single.jhtml|archivedate=जून २४, २०११|url-status=सक्रिय}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131024193348/http://www.mtv.com/news/articles/1454495/beyonce-premiere-goldmember-single.jhtml |date=2013-10-24 }}&lt;/ref&gt; सन् २००३ मा बियोन्से [[क्युबा गुडिङ जुनियर]]का साथ ''[[द फाइटिङ टेम्प्टेशन्स]]''मा लिलीको भूमिकामा देखिएकी थिइन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|last=टोबी|first=म्याथ्यू|url=https://allmovie.com/work/the-fighting-temptations-282766|title=The Fighting Temptations|trans-title=द फाइटिङ टेम्प्टेशन्स|website=अल मूभी|accessdate=अक्टोबर २४, २०१२}}&lt;/ref&gt; यो चलचित्रमा सकारात्मक र नकारात्मक, दुबै प्रकारका आलोचनात्मक प्रतिक्रिया आए पनि संयुक्त राज्यमा $३ करोड कमायो ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://metacritic.com/movie/the-fighting-temptations|title=The Fighting Temptations|trans-title=द फाइटिङ टेम्प्टेशन्स|publisher=मेटाक्रिटिक]|accessdate=अक्टोबर २४, २०१२|archive-url=https://web.archive.org/web/20140411223338/http://www.metacritic.com/movie/the-fighting-temptations|archive-date=अप्रिल ११, २०१४|url-status=निष्क्रिय}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?page=&amp;country=AU&amp;id=fightingtemptations.htm&amp;sort=rank&amp;order=ASC&amp;p=.htm|title=The Fighting Temptations (2003)|trans-title=द फाइटिङ टेम्प्टेशन्स (सन् २००३)|website=बक्स अफिस मोजो|accessdate=अक्टोबर २४, २०१२}}&lt;/ref&gt; बियोन्सेले [[मिसी एलियट]], [[एमसी लाइट]] र [[फ्री]]को सहयोगमा चलचित्रको साउन्डट्र्याकमा समावेश गरिएको &quot;फाइटिङ टेम्प्टेशन&quot; सार्वजनिक गरेकी थिइन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://slantmagazine.com/music/review/the-fighting-temptations-original-soundtrack/318|title=The Fighting Temptations Original Soundtrack|trans-title=द फाइटिङ टेम्प्टेशन्सको साउन्डट्र्याक|first=एड|last=गोन्जालेज|website=स्ल्यान्ट|date=सेप्टेम्बर १४, २००३|accessdate=मार्च २२, २०११}}&lt;/ref&gt; साउन्डट्र्याकमा समावेश गरिएको बियोन्सेको &quot;समरटाइम&quot; नामक अर्को गीत चार्टमा समावेश गरिएको थियो ।&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://books.google.com/books?id=GREEAAAAMBAJ&amp;pg=PA20|title=Beyoncé Tempts Fans With More Movie Songs|trans-title=बियोन्सेका नयाँ गीतहरू सुनेर प्रशंसकहरू उत्साहित|work=बिलबोर्ड|date=अक्टोबर ११, २००३|accessdate=अगस्ट २८, २०१३}}&lt;/ref&gt;

===सन् २००३ - सन् २००५: ''डेन्जरस्ली इन लभ'' र ''डेस्टिनी फुल्फिल्ड''===
सन् २००२ मा एकल गायिकाको रूपमा जे-जीको &quot;'०३ बोनी एन्ड क्लाइड&quot; गाएकी बियोन्से [[बिलबोर्ड हट १००]] मा चौथो स्थानमा सूचिकृत भएकी थिइन् ।&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.billboard.com/song/beyonce/03-bonnie-clyde/4313277#/song/beyonce/03-bonnie-clyde/4313277|title='03 Bonnie &amp; Clyde|trans-title='०३ बोनी एन्ड क्लाइड|work=बिलबोर्ड|accessdate=अप्रिल २९, २०११|url-status=निष्क्रिय|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110623084134/http://www.billboard.com/song/beyonce/03-bonnie-clyde/4313277|archivedate=जून २३, २०११}}&lt;/ref&gt; जून १४, २००३ मा बियोन्सेको पहिलो एकल प्रस्तुति र कन्सर्टको बेला उनले आफ्नो प्रथम एकल एल्बम ''डेन्जरस्ली इन लभ''को घोषणा गरेकी थिइन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Beyoncé Knowles: Dangerously in Love|trans-title=बियोन्से नोल्स: डेन्जरस्ली इन लभ|url=https://www.theguardian.com/music/2003/jun/27/popandrock.artsfeatures8|date=जून २६, २००३|newspaper=द गार्डियन}}&lt;/ref&gt; जून २४, २००३ मा मिशेल विलियम्स र केली रोल्यान्डले आ-आफ्ना एकल गीत सार्वजनिक गरेपछि बियोन्सेले आफ्नो एल्बम सार्वजनिक गरिन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.allmusic.com/album/dangerously-in-love-mw0000598421|title=Dangerously in Love – Beyoncé|trans-title=डेन्जरस्ली इन लभ - बियोन्से|publisher=अल म्यूजिक|accessdate=अक्टोबर २४, २०१२}}&lt;/ref&gt; सार्वजनिकीकरणको पहिलो हप्तामा नै ३,१७,००० प्रति बिक्री गरी बिलबोर्ड २०० मा प्रथम स्थानमा सूचिकृत भएको यो एल्बमले यो एल्बमको विश्वभर १ करोड भन्दा बढी प्रति बेचिएका छन् ।&lt;ref&gt;{{cite news|last=टड|first=मार्टेन्स|title=Beyoncé, Branch Albums Storm The Chart|trans-title=बियोन्से, एल्बम चार्टको प्रथम स्थानमा|url=https://www.billboard.com/articles/news/70145/beyonce-branch-albums-storm-the-chart|work=बिलबोर्ड|date=जुलाई २, २००३|accessdate=मे ८, २००८}}&lt;/ref&gt; [[जे–जी (गायक)|जे-जी]]लाई सहयोगी कलाकारको रूपमा राखिएको यस एल्बमको प्रमुख एकल गीत &quot;क्रेजी इन लभ&quot; संयुक्त राज्यमा प्रथम स्थानमा समावेश भएको बियोन्सेको एकल साङ्गीतिक कार्य जीवनको प्रथम गीत थियो ।&lt;ref&gt;{{cite news|last=चान्ड्लर|first=डी. एल.|url=http://rapfix.mtv.com/2011/04/05/jay-z-and-beyonce-celebrate-three-years-of-wedded-bliss/|title=Jay-Z And Beyoncé Celebrate Three Years Of Wedded Bliss|trans-title=जे-जी र बियोन्से विवाहको ३ वर्ष मनाउँछन्|publisher=एमटिभी र्यापफिक्स, भायकम|date=अप्रिल ५, २०११|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110408000429/http://rapfix.mtv.com/2011/04/05/jay-z-and-beyonce-celebrate-three-years-of-wedded-bliss/|archivedate=अप्रिल ८, २०११|url-status=निष्क्रिय}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151019030701/http://rapfix.mtv.com/2011/04/05/jay-z-and-beyonce-celebrate-three-years-of-wedded-bliss/ |date=2015-10-19 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=मार्टेन्स|first=टड|title=Beyoncé, Jay-Z: 'Crazy' As Ever|trans-title=बियोन्से, जे-जी: सधैँझैँ 'क्रेजी'|url=https://www.billboard.com/articles/news/69469/beyonce-jay-z-crazy-as-ever|work=बिलबोर्ड|date=अगस्ट २१, २००३|accessdate=फेब्रुअरी १०, २०११}}&lt;/ref&gt; उनको एकल &quot;बेबी बोइ&quot; पनि प्रथम स्थानमा सूचिकृत भएको थियो भने &quot;मि, माइसेल्फ एन्ड आइ&quot; र &quot;नटी गर्ल&quot; पाँचौँ स्थानमा सूचिकृत भएका थिए ।&lt;ref name=&quot;BabyBoy1&quot;&gt;{{cite news|last=मार्टेन्स|first=टड|title='Stand Up' Ends 'Baby Boy' Reign|trans-title='स्ट्यान्ड अप' द्वारा 'बेबी बोइ' को शासनको अन्त्य|url=https://www.billboard.com/articles/news/67981/stand-up-ends-baby-boy-reign|work=बिलबोर्ड|date=नोभेम्बर २८, २००३|accessdate=अप्रिल २, २००८}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;beyoncehot100&quot;&gt;{{cite web|url={{BillboardURLbyName|artist=beyonce|chart=Hot 100}}|title=Beyoncé Album and Song Chart History: Hot 100|trans-title=बियोन्से एल्बम र गीति चार्ट इतिहास: हट १००|website=बिलबोर्ड|accessdate=जून २३, २०११}}&lt;/ref&gt; यो एल्बमले ५ ओटा वर्गमा ग्रामी पुरस्कार जितेर इतिहास बनाएको थियो । पुरस्कार समारोहमा उनले [[प्रिन्स]]सँग गीत गाएकी थिइन् ।&lt;ref name=&quot;2004 Grammys&quot;&gt;{{cite news|last=पटेल|first=जोसेफ|url=http://www.mtv.com/news/articles/1484884/beyonce-wins-most-50-shut-out-at-grammys.jhtml|title=Beyoncé Wins Most, Outkast Shine, 50 Cent Shut Out at Grammys|trans-title=बियोन्सेले आउटकास्ट र ५० सेन्टलाई पराजित गरी एकै चोटी सबैभन्दा धेरै ग्रामी पाउने कलाकार बन्छिन्|publisher=एमटिभी न्यूज|date=फेब्रुअरी ४, २००४|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110220032646/http://www.mtv.com/news/articles/1484884/beyonce-wins-most-50-shut-out-at-grammys.jhtml|archivedate=फेब्रुअरी २०, २०११|url-status=सक्रिय}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110220032646/http://www.mtv.com/news/articles/1484884/beyonce-wins-most-50-shut-out-at-grammys.jhtml |date=2011-02-20 }}&lt;/ref&gt;

नोभेम्बर २००३ मा [[डेन्जरस्ली इन लभ टूर]]मा युरोपमा प्रदर्शनी प्रस्तुत गरेकी बियोन्सेले पछि मिसी एलियट र [[एलिसिया किज]]का साथ [[भेराइजन लेडिज फर्स्ट टूर]]मा प्रस्तुति दिएकी थिइन् ।&lt;ref&gt;{{cite news|last=पटेल|first=जोसेफ|url=http://www.mtv.com/news/articles/1484659/beyonce-alicia-missy-plan-spring-tour.jhtml|title=Beyoncé, Alicia Keys And Missy Elliott Plan Spring Tour|trans-title=बियोन्से, एलिसिया किज र मिसी एलियटको वसन्त टूरको योजना|date=जनवरी २८, २००४|publisher=एमटिभी न्यूज|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121107140505/http://www.mtv.com/news/articles/1484659/beyonce-alicia-missy-plan-spring-tour.jhtml|archivedate=नोभेम्बर ७, २०१२|url-status=निष्क्रिय}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121107140505/http://www.mtv.com/news/articles/1484659/beyonce-alicia-missy-plan-spring-tour.jhtml |date=2012-11-07 }}&lt;/ref&gt; फेब्रुअरी १, २००४ मा बियोन्सेले [[ह्युस्टन]], [[टेक्सस]]मा अवस्थित रिलायन्ट स्टेडियममा आयोजित [[सुपर बोल]]मा अमेरिकी राष्ट्र गान गाएकी थिइन् ।&lt;ref&gt;{{cite news|last=अलेक्सिस|first=नादेस्का|url=http://www.mtv.com/news/articles/1695649/beyonce-super-bowl-xlvii-performance.jhtml|title=Beyoncé To Perform at Super Bowl XLVII Halftime Show|trans-title=सुपर बोलमा बियोन्सेको प्रस्तुति|publisher=एमटिभी न्यूज|date=अक्टोबर १६, २०१२|accessdate=अक्टोबर २४, २०१२}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20140912064445/http://www.mtv.com/news/1695649/beyonce-super-bowl-xlvii-performance/ |date=2014-09-12 }}&lt;/ref&gt; ''डेन्जरस्ली इन लभ''को सार्वजनिकीकरण पछि दोस्रो एल्बम बनाउने योजना गरेकी बियोन्सेले डेस्टिनीज चाइल्डको अन्तिम स्टुडियो एल्बम, ''[[डेस्टिनी फुल्फिल्ड]]''को रेकर्डिङका लागि पछि सारेकी थिइन् ।&lt;ref name=&quot;JPatel&quot;&gt;{{cite news|last=पटेल|first=जोसेफ|title=Beyoncé Puts Off Second Solo LP To Reunite Destiny's Child|trans-title=डेस्टिनीज चाइल्डको पुनर्मिलनका लागि बियोन्सेले आफ्नो दोस्रो एल्बमको योजनालाई पछि सारिन्|url=http://www.mtv.com/news/articles/1484202/20040107/knowles_beyonce.jhtml|publisher=एमटिभी न्यूज|date=जनवरी १, २००४|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080115070521/http://www.mtv.com/news/articles/1484202/20040107/knowles_beyonce.jhtml|archivedate=जनवरी १५, २००८}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080115070521/http://www.mtv.com/news/articles/1484202/20040107/knowles_beyonce.jhtml |date=2008-01-15 }}&lt;/ref&gt; नोभेम्बर १५, २००४ मा संयुक्त राज्यमा सार्वजनिक गरिएको र बिलबोर्ड २०० मा दोस्रो स्थानमा परेको यो एल्बममा बिलबोर्ड हट १०० मा परेका &quot;लूज माइ ब्रेथ&quot; र &quot;सोल्जर&quot; जस्ता गीतहरू समावेश गरिएको थियो ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.allmusic.com/album/destiny-fulfilled-mw0000261084|title=Destiny Fulfilled – Destiny's Child|trans-title=डेस्टिनी फुल्फिल्ड - डेस्टिनीज चाइल्ड|publisher=अल म्यूजिक|accessdate=अक्टोबर २४, २०१२}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=विटमायर|first=मार्गो|url=https://www.billboard.com/articles/news/65514/eminem-thankful-to-remain-no-1|title=Eminem Thankful To Remain No. 1|trans-title=प्रथम स्थानमा रहेकोमा एमिनेम कृतज्ञ|newspaper=बिलबोर्ड|date=नोभेम्बर २४, २००४|accessdate=अक्टोबर २४, २०१२}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;riaadestinyschild&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?table=SEARCH_RESULTS|title=Gold and Platinum – Destiny's Child|trans-title=गोल्ड र प्लेटिनम - डेस्टिनीज चाइल्ड|publisher=रेकर्डिङ असोसिएसन अफ अमेरिका|accessdate=नोभेम्बर १३, २००८|url-status=निष्क्रिय|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070626051113/http://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?table=SEARCH_RESULTS|archivedate=जून २६, २००७}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url={{BillboardURLbyName|artist=destiny's child|chart=all}}|title=Destiny's Child Album and Song Chart History|trans-title=डेस्टिनीज चाइल्ड एल्बम र गीति चार्ट इतिहास|website=बिलबोर्ड|accessdate=अक्टोबर २४, २०१२}}&lt;/ref&gt; म्याकडोनल्ड्सद्वारा प्रायोजित [[डेस्टिनी फुल्फिल्ड...लभिङ इट]]मा डेस्टिनीज चाइल्डले &quot;नो, नो, नो&quot;, &quot;सर्भाइभर&quot;, &quot;से माइ नेम&quot;, &quot;इन्डिपेन्डेन्ट विमेन&quot; र &quot;लूज माइ ब्रेथ&quot; जस्ता लोकप्रिय गीतहरू गाए ।&lt;ref&gt;{{cite press release|author=&lt;!--Staff writer(s); no by-line.--&gt;|title=Destiny's Child Debuts World Children's Day(TM) at McDonald's(R) Anthem|trans-title=विश्व बाल दिवसको अवसरमा डेस्टिनीज चाइल्डद्वारा म्याकडोनल्ड्सको लागि प्रस्तुति|url=http://www.prnewswire.com/news-releases/destinys-child-debuts-world-childrens-daytm-at-mcdonaldsr-anthem-55593902.html|location=Los Angeles|agency=पिआर न्यूजवायर|date=नोभेम्बर १५, २००५|accessdate=नोभेम्बर १५, २०१३|archive-url=https://web.archive.org/web/20141016203209/http://www.prnewswire.com/news-releases/destinys-child-debuts-world-childrens-daytm-at-mcdonaldsr-anthem-55593902.html|archive-date=अक्टोबर १६, २०१४|url-status=निष्क्रिय}}&lt;/ref&gt; यसका साथै उनीहरूले ''डेन्जरस्ली इन लभ'' र अन्य एकल गीतहरू पनि गाए । जून २५, २०११ मा [[बार्सिलोना]]मा हुँदा समूहको विघटनको घोषणा गरियो ।&lt;ref&gt;{{cite news|last=कोहेन|first=जोनाथन|title=Destiny's Child To Split After Fall Tour|trans-title=टूर पछि डेस्टिनीज चाइल्डको विघटन हुने रे|url=https://www.billboard.com/articles/news/62619/destinys-child-to-split-after-fall-tour|work=बिलबोर्ड|date=जून १५, २००५|accessdate=अप्रिल १, २००८}}&lt;/ref&gt; अक्टोबर २५, २००५ मा समूहले संयुक्त राज्यमा आफ्नो पहिलो गीत सङ्ग्रहको सार्वजनिकीकरण गरे र मार्च २००६ मा [[हलिउड वक अफ फेम]]मा स्थान स्वीकार गरे ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.allmusic.com/album/1s-mw0000178918|title=Number 1's – Destiny's Child|trans-title=नम्बर वान्स - डेस्टिनीज चाइल्ड|publisher=अल म्यूजिक|accessdate=अक्टोबर २४, २०१२}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://today.msnbc.msn.com/id/12064273/ns/today-entertainment/|title=Destiny's Child gets Walk of Fame star|trans-title=डेस्टिनीज चाइल्डको वक अफ फेम तारा|date=मार्च २९, २००६|website=टुडे|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110623072011/http://today.msnbc.msn.com/id/12064273/ns/today-entertainment/|archivedate=जून २३, २०११|url-status=निष्क्रिय|accessdate=जनवरी ९, २०११}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110623072011/http://today.msnbc.msn.com/id/12064273/ns/today-entertainment/ |date=2011-06-23 }}&lt;/ref&gt; डेस्टिनीज चाइल्डले विश्वव्यापी स्तरमा ६ करोड रेकर्ड बेचेका छन् ।&lt;ref&gt;{{cite journal|last1=हफम्यान|first1=मेलोडी के.|title='Ms. Kelly' Takes Charge Sings About Healing And Heartbreak in New Music|trans-title='मिस केली' हिलिङ र हार्टब्रेकको बारेमा|journal=जेट|date=जुलाई २, २००७|page=६१|url=https://books.google.com/books?id=CjsDAAAAMBAJ&amp;pg=PA61|accessdate=जुलाई १८, २०१४}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite magazine|first=एन्डी|last=वेल्च|title=Destiny's Child reunite on new Michelle Williams song 'Say Yes' – listen|trans-title=मिशेल विलियम्सको 'से येस' मा डेस्टिनीज चाइल्डको पुनर्मिलन|url=https://www.nme.com/news/destinys-child/77452|magazine=एनएमइ|date=मे २२, २०१४|accessdate=जुलाई १८, २०१४}}&lt;/ref&gt;

===सन् २००६ - सन् २००७: ''बीडे''===
[[File:Beyonce.jpg|thumb|left|150px|सन् २००७ मा बियोन्से [[द बियोन्से एक्स्पीरियन्स]] टूरमा प्रस्तुति दिइरहेको|alt=माइक्रोफोन समातेकी महिला]]
बियोन्सेको दोस्रो एकल गीति एल्बम ''बीडे'' उनको पच्चीसौँ जन्मदिनको दिन सेप्टेम्बर ४, २००६ मा सार्वजनिक गरिएको थियो ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.allmusic.com/album/bday-mw0000542181|title=''B'day'' – Beyoncé|trans-title=''बीडे'' - बियोन्से|publisher=अल म्यूजिक|accessdate=अक्टोबर २४, २०१२}}&lt;/ref&gt; सार्वजनिकीकरणको पहिलो हप्तामा नै ५,४१,००० प्रति बिक्री भई बिलबोर्ड २०० मा सूचिकृत यो एल्बम बियोन्सेको अमेरिकी चार्टमा प्रथम स्थानमा पर्ने दोस्रो एल्बम बनेको थियो ।&lt;ref&gt;{{cite web|last=हेस्टी|first=केटी|title=Beyoncé's ''B-Day'' Makes Big Bow at No.&amp;nbsp;1|trans-title=बियोन्सेको ''बीडे'' पहिलो नम्बरमा|url=https://www.billboard.com/articles/news/57265/beyonces-b-day-makes-big-bow-at-no-1|website=बिलबोर्ड|date=सेप्टेम्बर १३, २००६|accessdate=जनवरी ५, २००८}}&lt;/ref&gt; जे-जीलाई सहयोगी कलाकारको भूमिकामा राखिएको यो एल्बमको प्रमुख एकल &quot;डेजा भू&quot; बिलबोर्ड हट १०० मा पाँचौँ स्थानमा सूचिकृत भएको थियो ।&lt;ref name=&quot;beyoncehot100&quot;/&gt; अस्ट्रेलिया, हङ्गेरी, आयरल्यान्ड, न्यूजिल्यान्ड र संयुक्त राज्यमा पहिलो स्थानमा एल्बमको दोस्रो अन्तर्राष्ट्रिय एकल &quot;इरिप्लेसेबल&quot; विश्वव्यापी रूपमा लोकप्रिय बनेको थियो ।&lt;ref name=&quot;beyoncehot100&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://australian-charts.com/showitem.asp?interpret=Beyonc%E9&amp;titel=Irreplaceable&amp;cat=s |archive-url=https://archive.today/20120707024726/http://australian-charts.com/showitem.asp?interpret=Beyonc%E9&amp;titel=Irreplaceable&amp;cat=s |url-status=निष्क्रिय |archive-date=जुलाई ७, २०१२|title=Beyoncé – Irreplaceable|trans-title=बियोन्से - इरिप्लेसेबल|publisher=अस्ट्रेलियन चार्ट्स|accessdate=अक्टोबर २४, २०१२}}&lt;/ref&gt; ''बीडे''मा &quot;रिङ दी अलार्म&quot;, &quot;गेट मी बडीड&quot; र संयुक्त अधिराज्यमा मात्रै सार्वजनिक गरिएको &quot;ग्रीन लाइट&quot; समावेश गरिएको थियो जसले गर्दा उनी [[ग्रामी पुरस्कार]]मा पाँच श्रेणीमा नामाङ्कित भएकी थिइन् ।&lt;ref&gt;{{Cite news|last=होप|first=क्लोभर|title=Timberlake's 'Sexy' Fends Off Fergie For No. 1|trans-title=टिम्बरलेकको 'सेक्सी' द्वारा फर्जीलाई पहिलो स्थानबाट हटाइयो|url=https://www.billboard.com/articles/news/57249/timberlakes-sexy-fends-off-fergie-for-no-1|work=बिलबोर्ड|date=सेप्टेम्बर १४, २००६|accessdate=फेब्रुअरी ३, २००८}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Get Me Bodied|trans-title=गेट मी बडीड|url=https://www.billboard.com/bbcom/discography/more.jsp?tp=singles&amp;pid=317670&amp;aid=984115|website=बिलबोर्ड|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090205185505/http://www.billboard.com/bbcom/discography/more.jsp?tp=singles&amp;pid=317670&amp;aid=984115|archivedate=फेब्रुअरी ५, २००९}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Green Light the next single|trans-title=अर्को एकललाई ग्रीन लाइट|url=http://www.sonybmgmusic.co.uk/artists/Beyonce/6091/25/|publisher=सोनी बिएमजी म्यूजिक इन्टरटेनमेन्ट (संयुक्त अधिराज्य)|date=जुलाई २७, २००७|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090116021619/http://www.sonybmgmusic.co.uk/artists/Beyonce/6091/25/|archivedate=जनवरी १६, २००९}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;49thGr&quot;&gt;{{cite web|title=49th Annual Grammy Awards Winners List|trans-title=४९ औँ ग्रामी पुरस्कार विजेताको सूची|url=http://www.grammy.com/GRAMMY_Awards/49th_Show/list.aspx |archive-url=http://webarchive.loc.gov/all/20061220160454/http://www.grammy.com/GRAMMY_Awards/49th_Show/list.aspx |url-status=निष्क्रिय |archive-date=डिसेम्बर २०, २००६|publisher=ग्रामी पुरस्कार|accessdate=जनवरी १०, २००८}}&lt;/ref&gt; आगामी वर्ष बियोन्सेले ''बीडे''का लागि दुई नामाङ्कन र ''[[ड्रीमगर्ल्स: म्यूजिक फ्रम द मोशन पिक्चर]]''का लागि एउटा नामाङ्कन प्राप्त गरिन् ।&lt;ref name=&quot;50thGr&quot;&gt;{{cite web|title=50th Annual Grammy Award Winners List|trans-title=५० औँ ग्रामी पुरस्कार विजेताको सूची|url=http://www.grammy.com/GRAMMY_Awards/50th_show/list.aspx|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080404005333/http://www.grammy.com/GRAMMY_Awards/50th_show/list.aspx|archivedate=अप्रिल ४, २००८|publisher=ग्रामी पुरस्कार|accessdate=अप्रिल २१, २००८}}&lt;/ref&gt;

सन् २००६ मा बियोन्से [[स्टिभ मार्टिन]]को साथमा ''[[द पिङ्क प्यान्थर (२००६ चलचित्र)|द पिङ्क प्यान्थर]]'' नामक हास्य नाटकमा देखिएकी थिइन्, जसले विश्वव्यापी स्तरमा $१५ करोड ८८ लाखको कमाइ भित्र्यायो ।&lt;ref&gt;{{cite web|last=अटो|first=जेफ|title=Interview: Beyoncé Knowles|trans-title=अन्तर्वार्ता: बियोन्से नोल्स|url=http://movies.ign.com/articles/686/686598p1.html|website=आइजिएन|date=फेब्रुअरी ८, २००६|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110721081911/http://au.movies.ign.com/articles/686/686598p1.html|archivedate=जुलाई २१, २०११|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?page=main&amp;id=pinkpanther05.htm|title=The Pink Panther (2006)|trans-title=द पिङ्क प्यान्थर (सन् २००६)|website=बक्स अफिस मोजो|accessdate=अक्टोबर २४, २०१२}}&lt;/ref&gt; उनको दोस्रो चलचित्र ''[[ड्रीमगर्ल्स]]'' सन् १९८१ मा प्रदर्शित ब्रोडवे गीति नाटकको आधिकारिक रूपान्तरण थियो, जसले विश्वव्यापी स्तरमा $१५ करोड ४० लाख कमायो ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ibdb.com/production.php?id=4152|title=Dreamgirls|trans-title=ड्रीमगर्ल्स|publisher=इन्टरनेट ब्रोडवे डाटाबेस|accessdate=अप्रिल २५ , २०१३}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://metacritic.com/movie/dreamgirls|title=Dreamgirls|trans-title=ड्रीमगर्ल्स|publisher=मेटाक्रिटिक|accessdate=अक्टोबर २४, २०१२|archive-url=https://web.archive.org/web/20121024035105/http://www.metacritic.com/movie/dreamgirls|archive-date=अक्टोबर २४, २०१२|url-status=निष्क्रिय}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=dreamgirls.htm|title=Dreamgirls (2006)|trans-title=ड्रीमगर्ल्स (सन् २००६)|website=बक्स अफिस मोजो|accessdate=अक्टोबर २४, २०१२}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Dreamgirls (2006) – Daily Box Office – Box Office Mojo|trans-title=ड्रीमगर्ल्स (सन् २००६) - दैनिक बक्स अफिस - बक्स अफिस मोजो|url=https://boxofficemojo.com/movies/?page=daily&amp;id=dreamgirls.htm|website=बक्स अफिस मोजो|accessdate=मे १९, २०१३}}&lt;/ref&gt; [[जेनिफर हड्सन]], [[जेमी फक्स]] र [[एडी मर्फी]] भएका यस चलचित्रमा बियोन्सेले [[डायना रस]]को भूमिका निर्वाह गरेकी थिइन् ।&lt;ref&gt;{{cite AV media|people=कन्डन, बिल - निर्देशक|date=डिसेम्बर १५, २००६|title=Dreamgirls|trans-title=ड्रीमगर्ल्स|medium=चलचित्र|publisher=ड्रीमवर्क्स एसकेजी|location=संयुक्त राज्य}}&lt;/ref&gt; चलचित्रको प्रचारका लागि बियोन्सेले [[ड्रीमगर्ल्स: म्यूजिक फ्रम द मोशन पिक्चर|साउन्डट्र्याक एल्बम]]को प्रमुख एकल &quot;लिसन&quot; सार्वजनिक गरिन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Dreamgirls (Music from the Motion Picture)|trans-title=ड्रीमगर्ल्स (म्यूजिक फ्रम द मोशन पिक्चर)|url=https://www.allmusic.com/album/dreamgirls-music-from-the-motion-picture-mw0000444397|publisher=अल म्यूजिक|accessdate=अगस्ट २८, २०१३}}&lt;/ref&gt; अप्रिल २००७ मा बियोन्सेले आफ्नो प्रथम कन्सर्ट भ्रमण [[द बियोन्से एक्स्पीरियन्स]]को सुरुवात गरिन् जसले गर्दा उनले ९७ स्थलबाट $२ करोड ४० लाख कमाइन् ।&lt;ref&gt;{{cite news|first=डिएन|last=विटफिल्ड|url=http://www.thejakartapost.com/news/2007/10/27/malaysia039s-loss-indonesia039s-gain-beyonce-knowles-play-jakarta.html-0|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110705143856/http://www.thejakartapost.com/news/2007/10/27/malaysia039s-loss-indonesia039s-gain-beyonce-knowles-play-jakarta.html-0|archivedate=July 5, 2011|title=Malaysia's loss is Indonesia's gain: Beyoncé Knowles to play Jakarta|trans-title=मलेसियाको घाटा फेरि इन्डोनेसिया: बियोन्से नोल्सको जकार्तामा प्रत्यक्ष प्रस्तुति|work=द जकार्ता पोस्ट|date=अक्टोबर २७, २००४|accessdate=अक्टोबर २४, २०१२}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110705143856/http://www.thejakartapost.com/news/2007/10/27/malaysia039s-loss-indonesia039s-gain-beyonce-knowles-play-jakarta.html-0 |date=July 5, 2011 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;total&quot;&gt;{{cite news|url=https://books.google.com/books?id=EX4yD1pJCxUC&amp;pg=RA1-PA38&amp;q=The%20Beyonc%C3%A9%20Experience%20tour%20boxscore|title=Taking It Onstage|trans-title=मञ्चमा लाग्दै|work=बिलबोर्ड|first=मेरियल|last=कन्सेप्सियन|page=३८|volume=१२१|number=३९|date=अक्टोबर ३, २००९|issn=0006-2510|accessdate=जून ८, २०१३}}&lt;/ref&gt; बियोन्सेले प्रत्यक्ष प्रस्तुति अघि आफ्नो पादरी सेन्ट जोन र [[फीडिङ अमेरिका]]को सहयोगमा खाद्य सामग्री दान गरेकी थिइन् । यही बेला बियोन्सेले [[सकिरा|शकिरा]]सँगको &quot;ब्यूटिफुल लायर&quot; लगायत अन्य ४ गीत समावेश गरी ''बीडे''को डिलक्स संस्करण सार्वजनिक गरेकी थिइन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.allmusic.com/album/release/bday-deluxe-edition-mr0002778311|title=''B'Day'' (Deluxe Edition) – Beyoncé|trans-title=''बीडे'' (डिलक्स संस्करण) - बियोन्से|publisher=अल म्यूजिक|accessdate=अक्टोबर २४, २०१२}}&lt;/ref&gt;

===सन् २००८ - सन् २०१०: ''आइ एम...साशा फियर्स''===
[[File:Beyonce vancouver 10.jpg|thumb|upright|बियोन्से [[आइ एम...वर्ल्ड टूर]]मा &quot;सिङ्गल लेडिज (पुट अ रिङ अन इट)&quot; प्रस्तुत गर्दै|alt=भीडलाई हेरिरहेकी महिला]]
''आइ एम...साशा फियर्स'' संयुक्त राज्यमा नोभेम्बर १८, २००८ मा सार्वजनिक गरिएको थियो ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.allmusic.com/album/i-amsasha-fierce-mw0000801448|title=I Am ... Sasha Fierce|trans-title=आइ एम...साशा फियर्स|publisher=अल म्यूजिक|accessdate=अक्टोबर २२, २०१२}}&lt;/ref&gt; बियोन्सेको वैकल्पिक अहम साशाको अवधारणा सन् २००३ मा सार्वजनिक गरिएको &quot;क्रेजी इन लभ&quot; भिडियोको निर्माणको बेला नै सिर्जना भए पनि उनको पहिचान यो एल्बमको साथमा भएको थियो । समीक्षक र आलोचकहरूले खासै राम्रो समीक्षा नदिए पनि यो एल्बमले सार्वजनिकीकरणको पहिलो हप्तामा नै ४,८२,००० प्रति बिक्री गरी बिलबोर्ड २०० मा पहिलो स्थान पाउने तेस्रो एल्बम बनेको थियो ।&lt;ref&gt;{{cite web|date=अप्रिल १२, २००९|url=http://www.news.com.au/national/is-beyonce-beyond-her-best/story-e6frfkp9-1225697057494|title=Is Beyoncé beyond her best?|trans-title=के बियोन्सेले आफ्नो सर्वोत्कृष्ट प्रस्तुतिलाई पनि पार गरेकी छिन् ?|website=न्यूज डट कम अस्ट्रेलिया|accessdate=सेप्टेम्बर १५, २०१६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=जोनाथन|first=कोहेन|date=नोभेम्बर २६, २००८|title=Beyoncé Starts 'Fierce' Atop Album Chart|trans-title=एल्बम चार्टको प्रथम स्थानमा रहेकी बियोन्से अब 'फियर्स'|work=बिलबोर्ड|url=https://www.billboard.com/articles/news/266192/beyonce-starts-fierce-atop-album-chart|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081202232608/http://www.billboard.com/bbcom/news/beyonce-starts-fierce-atop-album-chart-1003916959.story|archivedate=डिसेम्बर २, २००८|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt; यस एल्बममा बेलायतमा पहिलो स्थानमा परेको गीत &quot;इफ आइ वर अ बोइ&quot; र अमेरिकामा पहिलो स्थानमा परेको गीत &quot;सिङ्गल लेडिज (पुट अ रिङ अन इट)&quot; समावेश गरिएको थियो । यसमा बियोन्सेको सर्वोत्कृष्ट एकल &quot;हेलो&quot; पनि समावेश गरिएको थियो ।&lt;ref name=&quot;beyoncehot100&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.billboard.biz/bbbiz/genre/randb-hip-hop/beyonce-starts-2009-atop-the-hot-100-1003926428.story|title=Beyoncé Starts 2009 Atop The Hot 100|trans-title=हट १०० को पहिलो स्थानबाट बियोन्सेको सन् २००९ को सुरुवात|last=कोहेन|first=जोनाथन|date=जनवरी १, २००९|work=बिलबोर्ड|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110813005523/http://www.billboard.biz/bbbiz/genre/randb-hip-hop/beyonce-starts-2009-atop-the-hot-100-1003926428.story|archivedate=अगस्ट १३, २०११|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://australian-charts.com/showitem.asp?interpret=Beyonc%E9&amp;titel=Halo&amp;cat=s |archive-url=https://archive.today/20130117083746/http://australian-charts.com/showitem.asp?interpret=Beyonc%E9&amp;titel=Halo&amp;cat=s |url-status=निष्क्रिय |archive-date=जनवरी १७, २०१३|title=Beyoncé – Halo|trans-title=बियोन्से - हेलो|publisher=अस्ट्रेलियन चार्ट्स|accessdate=अक्टोबर २२, २०१२}}&lt;/ref&gt; बियोन्सेको कार्य जीवनमा नै सबैभन्दा लामो समयसम्म हट १०० मा सूचिकृत भएको &quot;हेलो&quot; को सफलताले बियोन्सेलाई त्यो दशककै सबैभन्दा सफल गायिका बनायो ।&lt;ref&gt;{{cite news|url={{BillboardURLbyName|artist=beyoncé|chart=Hot 100}}|title=Beyoncé: Chart History by Weeks on Chart|trans-title=बियोन्से: चार्टमा बिताइएको समय अनुसार चार्ट इतिहास}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|title=Don Omar: The Reggaeton Starts Plugs In For Digital Sales With 'IDon' And An iPhone App|date=अप्रिल २५, २००९|trans-title=डन ओमार: आइफोन अनुप्रयोग र आइडनको घोषणाले रेगेटनको डिजिटल बिक्रीवितरण|journal=बिलबोर्ड|issn=0006-2510|volume=१२१|issue=१६|page=४१}}&lt;/ref&gt; यो एल्बममा &quot;स्वीट ड्रीम्स&quot;, &quot;डिभा&quot;, &quot;इगो&quot;, &quot;ब्रोकन-हार्टेड गर्ल&quot; र &quot;भिडियो फोन&quot; पनि समावेश गरिएको थियो ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://australian-charts.com/showitem.asp?interpret=Beyonc%E9&amp;titel=Sweet+Dreams&amp;cat=s|title=Beyoncé – Sweet Dreams|trans-title=बियोन्से - स्वीट ड्रीम्स|publisher=अस्ट्रेलियन चार्ट्स|accessdate=अक्टोबर २२, २०१२}}&lt;/ref&gt; &quot;सिङ्गल लेडिज&quot; को भिडियोलाई विश्वभर इन्टरनेटमा प्यारोडी बनाइएको छ जसले गर्दा ''[[टोरन्टो स्टार]]''ले भने अनुसार नयाँ इन्टरनेट नाँचको चलन चल्तीमा आएको थियो ।&lt;ref name=&quot;First dance craze&quot;&gt;{{Cite news|last=क्रफोर्ड|first=ट्रिश|title=Beyoncé's single an anthem for women|work=टोरन्टो स्टार|trans-title=बियोन्सेको एकल महिलाका लागि राष्ट्रिय गानझैँ|date=जनवरी २३, २००९|url=https://www.thestar.com/living/article/575705|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090202114052/http://www.thestar.com/living/article/575705|archivedate=फेब्रुअरी २, २००९|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt; उक्त भिडियोले सन् २००९ मा [[एमटिभी युरोप सङ्गीत पुरस्कार]], [[मोबो पुरस्कार]] र [[बिइटी पुरस्कार]] लगायत टन्नै पुरस्कार प्राप्त गरेको छ ।&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.nydailynews.com/entertainment/music-arts/beyonce-wows-racy-red-costume-mtv-europe-music-awards-article-1.414356|title=Beyoncé wows in racy red costume at MTV Europe Music Awards|trans-title=एमटिभी युरोप सङ्गीत पुरस्कारमा बियोन्सेले रातो लुगा लगाई सबैलाई आश्चर्यचकित बनाइन्|work=डेली न्यूज|location=न्यू योर्क|date=नोभेम्बर ६, २००९|accessdate=डिसेम्बर २७, २०११|first=ओलिभिया|last=स्मिथ}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=सिंह|first=अनिता|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/music/music-news/6095726/Mobo-Awards-2009-nominations-unveiled.html|title=Mobo Awards 2009 nominations unveiled|trans-title=मोबो पुरस्कार २००९ को नामाङ्कन सूची सार्वजनिक गरियो|work=द डेली टेलिग्राफ|date=अगस्ट २६, २००९|accessdate=डिसेम्बर १५, २०१०|location=लन्डन}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://randb.about.com/od/musicawardsshows/a/2009BETAwards.htm|title=2009 BET Awards|trans-title=२००९ बिइटी पुरस्कार|publisher=अबाउट|first=मार्क एडवार्ड|last=नेरो|accessdate=फेब्रुअरी २८, २०११}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20140912071724/http://randb.about.com/od/musicawardsshows/a/2009BETAwards.htm |date=2014-09-12 }}&lt;/ref&gt; २००९ [[एमटिभी भिडियो सङ्गीत पुरस्कार]]मा उपर्योक्त भिडियो ९ ओटा श्रेणीमा नामाङ्कित भएको थियो जसमध्ये ३ श्रेणीमा विजयी भयो ।&lt;ref name=&quot;VMA&quot; /&gt; सर्वोकृष्ट महिला भिडियोको श्रेणीमा यो भिडियोको सट्टा [[टेलर स्विफ्ट]]को &quot;यू बिलङ टु मि&quot; ले जित्दा [[कान्ये वेस्ट]]ले कार्यक्रमको अवरोध गरेका थिए । फलस्वरूप बियोन्सेले आफ्नो स्वीकृति भाषणको बेला स्विफ्टलाई बोल्ने अवसर दिएकी थिइन् ।&lt;ref name=&quot;VMA&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mtv.com/news/articles/1621389/kanye-west-crashes-vma-stage-during-taylor-swifts-award-speech.jhtml|publisher=एमटिभी न्यूज|title=Kanye West Crashes VMA Stage During Taylor Swift's Award Speech|trans-title=कान्ये वेस्टद्वारा टेलर स्विफ्टको पुरस्कार भाषणको अवरोध|first1=जेसन|last1=रोड्रिगेज|first2=जेम्स|last2=मन्टगोमेरी|first3=शाहीम|last3=रीड|date=सेप्टेम्बर १३, २००९|accessdate=जून ६, २०११}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20140912071844/http://www.mtv.com/news/1621389/kanye-west-crashes-vma-stage-during-taylor-swifts-award-speech/ |date=2014-09-12 }}&lt;/ref&gt; मार्च २००९ मा बियोन्सेले आफ्नो दोस्रो प्रत्यक्ष प्रस्तुति [[आइ एम...वर्ल्ड टूर]]को सुरुवात गरिन्, जसले १०८ प्रस्तुतिबाट $११ करोड ९५ लाखको कमाइ भित्र्यायो ।&lt;ref&gt;{{cite news|last=क्यासर्ली|first=मेगन|url=https://www.forbes.com/sites/meghancasserly/2012/12/10/beyonce-knowles-50-million-pepsi-deal-takes-creative-cues-from-jay-z/|title=Beyoncé's $50&amp;nbsp;Million Pepsi Deal Takes Creative Cues From Jay-Z|trans-title=बियोन्सेको $५ करोड पेप्सी साझेदारीको जे-जीद्वारा व्यवस्थापन|newspaper=फोर्ब्स|date=डिसेम्बर १०, २०१२|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121210211310/http://www.forbes.com/sites/meghancasserly/2012/12/10/beyonce-knowles-50-million-pepsi-deal-takes-creative-cues-from-jay-z/|archivedate=डिसेम्बर १०, २०१२|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt;

सन् २००८ मा ''[[क्याडिल्याक रेकर्ड्स]]''मा [[एटा जेम्स]]को भूमिका निर्वाह गरेकी बियोन्सेले आफ्नो प्रस्तुतिका लागि सकारात्मक आलोचनात्मक प्रतिक्रिया पाएकी थिइन् ।&lt;ref name=&quot;masterson&quot;&gt;{{cite news|last=मास्टरटन|first=लरी|url=http://www.dailytelegraph.com.au/entertainment/insider/is-beyonce-beyond-her-best/story-e6frewt9-1225697057494|title=Is Beyoncé Beyond Her Best?|trans-title=के बियोन्सेले आफ्नो सर्वोत्कृष्ट प्रस्तुतिलाई पनि पार गरेकी छिन् ?|work=द डेली टेलिग्राफ|date=अप्रिल १२, २००९ |accessdate=अक्टोबर २१, २०१२}}&lt;/ref&gt; जेम्सको चित्रणका लागि बियोन्सेले [[स्याटलाइट पुरस्कार]] र [[एनएएसिपी]] लगायत अन्य पुरस्कारका लागि नामाङ्कन प्राप्त गरेकी थिइन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.pressacademy.com/satawards/awards2008.shtml|title=2008 13th Annual Satellite Awards Nominees|trans-title=२००८ स्याटलाइट पुरस्कार नामाङ्कन|publisher=इन्टरनेशनल प्रेस एकेडेमी|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081202035312/http://www.pressacademy.com/satawards/awards2008.shtml|archivedate=डिसेम्बर २, २००८}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090117060158/http://www.pressacademy.com/satawards/awards2008.shtml |date=2009-01-17 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.naacpimageawards.net/40/nom_movies.php|title=The 40th NAACP Image Awards|trans-title=४० औँ एनएएसिपी इमेज पुरस्कार|publisher=एनएएसिपी इमेज पुरस्कार|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090211235604/http://www.naacpimageawards.net/40/nom_movies.php|archivedate=फेब्रुअरी ११, २०१९}}&lt;/ref&gt; बियोन्सेले यो चलचित्रबाट कमाएकी सबै आम्दानी लागु पदार्थ दुर्व्यसनीमा लागेका व्यक्तिको सहयोग गर्ने फीनिक्स हाउसमा दान गरेकी थिइन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bet.com/Music/News/musicnews_beyoncedonatesalary_1.05.09.htm|title=Beyoncé Donates Movie Salary To Drug Treatment Centers|trans-title=बियोन्सेले आफ्नो तलब लागु पदार्थ दुर्व्यसनीमा परेका मान्छेहरूलाई सहयोग गर्ने संस्थामा दान गरिन्|last=हार्लिङ|first=ड्यानिएल|date=जनवरी ५, २००७|publisher=ब्ल्याक इन्टरटेनमेन्ट टेलिभिजन |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090509164144/http://www.bet.com/Music/News/musicnews_beyoncedonatesalary_1.05.09.htm|archivedate=मे ९, २००९|url-status=निष्क्रिय}}&lt;/ref&gt; जनवरी २०, २००९ मा बियोन्सेले [[बाराक ओबामा|बराक]] र [[मिसेल ओबामा|मिशेल ओबामा]]को पहिलो बलमा जेम्सको &quot;एट लास्ट&quot; प्रस्तुत गरेकी थिइन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|last=कफम्यान|first=गिल|url=http://www.mtv.com/news/articles/1602866/beyonce-sing-obamas-first-dance-at-inaugural-ball.jhtml|title=Beyoncé To Sing For Obamas' First Dance at Inaugural Ball|trans-title=ओबामाको पहिलो बलमा बियोन्सेको प्रस्तुति|publisher=एमटिभी न्यूज|date=जनवरी १६, २००९|accessdate=जून १३, २०११}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20140912072114/http://www.mtv.com/news/1602866/beyonce-to-sing-for-obamas-first-dance-at-inaugural-ball/ |date=2014-09-12 }}&lt;/ref&gt; बियोन्से [[एली लार्टर]] र [[इड्रिस एल्बा]]सँग ''[[अब्सेस्ड]]''मा देखिएकी थिइन् जसमा उनी श्यारन चार्ल्सको भूमिका निर्वाह गर्छिन् । खासै राम्रो आलोचनात्मक प्रतिक्रिया नपाए पनि यस चलचित्रले $२ करोडको लगानीमा $६ करोड ८० लाख कमायो ।&lt;ref&gt;{{cite web|first=हिलरी|last=लुइस|url=http://articles.businessinsider.com/2009-04-25/entertainment/29979486_1_slow-weekend-movies-opening-million-weekend|archive-url=https://archive.today/20130118143013/http://articles.businessinsider.com/2009-04-25/entertainment/29979486_1_slow-weekend-movies-opening-million-weekend|url-status=निष्क्रिय|archive-date=जनवरी १८, २०१३|title=Box Office Preview: Audience ''Obsessed'' With Beyoncé|trans-title=बक्स अफिस प्रीभ्यू: दर्शक बियोन्सेसँग ''अब्सेस्ड''|website=बिजनेस इन्साइदर|date=अप्रिल २५, २००९|accessdate=अक्टोबर २२, २०१२}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20130118143013/http://articles.businessinsider.com/2009-04-25/entertainment/29979486_1_slow-weekend-movies-opening-million-weekend |date=2013-01-18 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=cadillacrecords.htm|title=Cadillac Records|trans-title=क्याडिल्याक रेकर्ड्स|website=बक्स अफिस मोजो|accessdate=अप्रिल २९, २०१३}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=obsessed.htm|website=बक्स अफिस मोजो|accessdate=अप्रिल २९, २०१३|title=Obsessed|trans-title=अब्सेस्ड}}&lt;/ref&gt; चलचित्रको अन्तिम दृश्यमा श्यारन र एली लार्टरको पात्रको बीचमा भएको झगडाले [[एमटिभी मूभी पुरस्कार]] जितेको थियो ।&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.mtv.com/news/articles/1640890/2010-mtv-movie-awards-complete-winners-list.jhtml|title=2010 MTV Movie Awards: Complete Winners List|trans-title=२०१० एमटिभी चलचित्र पुरस्कार: विजेताहरूको सूची|publisher=एमटिभी न्यूज|first=जश|last=विग्लर|date=जून ६, २०१०|accessdate=जुलाई १७, २०११}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20140912072542/http://www.mtv.com/news/1640890/2010-mtv-movie-awards-complete-winners-list/ |date=2014-09-12 }}&lt;/ref&gt;

बियोन्सेले ५२ औँ वार्षिक ग्रामी पुरस्कारमा १० नामाङ्कन प्राप्त गरेकी थिइन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/news/266527/beyonce-taylor-swift-peas-lead-grammy-award-nominations|title=Beyoncé, Taylor Swift, Peas Lead Grammy Award Nominations|trans-title=बियोन्से, टेलर स्विफ्ट र पीज ग्रामी नामाङ्कनको अगुवाईमा|last=डोनाह्यु|first=एन|date=डिसेम्बर २०, २००९|website=बिलबोर्ड|accessdate=डिसेम्बर ३, २००९}}&lt;/ref&gt; एकै वर्षमा सबैभन्दा बढी नामाङ्कन प्राप्त गरेकी गायिकाको रूपमा बियोन्से र [[लरिन हिल]] एउटै पदमा पर्छन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|last=ल्याम्ब|first=बिल|url=http://top40.about.com/b/2009/12/04/beyonce-tied-with-lauryn-hill-for-most-grammy-nominations-in-a-single-year-by-a-female-artist.htm|title=Beyoncé Tied With Lauryn Hill For Most Grammy Nominations in a Single Year by a Female Artist|trans-title=बियोन्से र लरिन हिल सबैभन्दा धेरै ग्रामीका लागि नामाङ्कित|publisher=अबाउट|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091207090310/http://top40.about.com/b/2009/12/04/beyonce-tied-with-lauryn-hill-for-most-grammy-nominations-in-a-single-year-by-a-female-artist.htm|archivedate=डिसेम्बर ७, २००९|url-status=सक्रिय}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091207090310/http://top40.about.com/b/2009/12/04/beyonce-tied-with-lauryn-hill-for-most-grammy-nominations-in-a-single-year-by-a-female-artist.htm |date=2009-12-07 }}&lt;/ref&gt; ती १० नामाङ्कन मध्ये ६ मा विजयी भई बियोन्सेले आफ्नो सन् २००४ को रेकर्ड तोडेकी थिइन् । सन् २०१० मा बियोन्से [[लेडी गागा]]को एकल &quot;टेलिफोन&quot; मा सहयोगी कलाकारको रूपमा देखिएकी थिइन् ।&lt;ref name=&quot;UKChartHistory&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/artist/_/beyonce/|title=Artist Chart History – Beyoncé|trans-title=कलाकार चार्ट इतिहास - बियोन्से|publisher=ओफिशियल चार्ट्स कम्पनी|accessdate=अक्टोबर २२, २०१२|url-status=निष्क्रिय|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121022203652/http://www.officialcharts.com/artist/_/beyonce/|archivedate=अक्टोबर २२, २०१२2}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://australian-charts.com/showitem.asp?interpret=Lady+GaGa+feat%2E+Beyonc%E9&amp;titel=Telephone&amp;cat=s|title=Lady Gaga feat. Beyoncé – &quot;Telephone&quot;|trans-title=लेडी गागा र बियोन्से - &quot;टेलिफोन&quot;|publisher=अस्ट्रेलियन चार्ट्स|accessdate=अक्टोबर २१, २०१२}}&lt;/ref&gt; यो गीत संयुक्त राज्यको पप चार्टमा पहिलो स्थानमा सूचिकृत भई दुबै बियोन्से र लेडी गागाको छैटौँ प्रथम स्थानमा परेको गीत बनेको थियो । यसले गर्दा बियोन्से र लेडी गागा सन् १९९२ मा नीलसेन टप ४० चार्टको स्थापना देखि सबैभन्दा बढी एकल पहिलो स्थानमा भएको कलाकारको रूपमा [[मारिया केरी|मराया केरी]]को स्तरमा पुगेका थिए ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/news/958963/lady-gaga-beyonce-match-mariahs-record|title=Lady Gaga, Beyoncé Match Mariah's Record|date=मार्च १५, २०१०|trans-title=लेडी गागा, बियोन्से मराया केरीको स्तरमा|accessdate=मार्च १८, २०१०|website=बिलबोर्ड|last=ट्रस्ट|first=गेरी}}&lt;/ref&gt; &quot;टेलिफोन&quot; ले सर्वोत्कृष्ट स्वर पप सहयोगको श्रेणीमा ग्रामी पुरस्कारमा नामाङ्कित भएको थियो ।&lt;ref&gt;{{cite news|last=डिक्रो|first=जेसन|url=https://www.usatoday.com/life/music/awards/grammys/2010-12-01-grammy-nominations-list_N.htm|title=Nominations list for the 53rd Annual Grammy Awards|trans-title=५३ औँ ग्रामी पुरस्कारको नामाङ्कन सूची|work=यूएसए टुडे|date=डिसेम्बर १, २०१०|accessdate=डिसेम्बर २, २०१०}}&lt;/ref&gt;

जनवरी २०१० मा आफ्नी आमाको सुझाव मानी बियोन्सेले आफ्नो व्यक्तिगत जीवनमा ध्यान केन्द्रित गर्न सङ्गीतबाट विश्राम लिने घोषणा गरिन् ।&lt;ref name=&quot;hiatus&quot;&gt;{{cite web|last=स्पर्लिङ|first=ड्यानिएल|title=Beyoncé: 'Career break saved my sanity'|trans-title=बियोन्से: 'सङ्गीतबाट विश्राम लिएको कारणले मेरो मानसिक स्थिति बिग्रिन सकेन'|url=http://www.digitalspy.co.uk/showbiz/news/a332509/beyonce-career-break-saved-my-sanity.html|website=डिजिटल स्पाइ|accessdate=फेब्रुअरी २३, २०१३}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.usatoday.com/life/music/news/2010-01-11-beyonce_N.htm|title=Beyoncé is poised to take a well-deserved break in 2010|trans-title=सन् २०१० मा बियोन्सेले योग्य विश्राम लिने रे|first=एलिसा|last=गार्डनर|accessdate=अगस्ट १, २०११|date=जनवरी २८, २०१०|work=यूएसए टुडे}}&lt;/ref&gt; यो समयमा उनी र उनका बुबाले व्यवसायिक साझेदारको भूमिका निर्वाह गर्न बन्द गरे ।&lt;ref&gt;{{cite news|last=केनेडी|first=गेरिक डी.|url=http://latimesblogs.latimes.com/music_blog/2011/03/beyonce-severes-ties-management-ties-with-father.html|title=Beyoncé Severs Management Ties with Father|trans-title=बियोन्सेले व्यवस्थापनको कामबाट बुबालाई विदा गरिन्|work=लस एन्जलस टाइम्स|date=मार्च २८, २०११|accessdate=अगस्ट १, २०११}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mtv.com/news/articles/1666719/beyonce-year-of-4.jhtml|title=Beyoncé Shrugs Off 'Fear' In 'Year Of 4'|trans-title=बियोन्सेले 'यर अफ ४' मा 'फियर' लाई विदा गरिन्|first=जस्लिन|last=भेना|publisher=एमटिभी न्यूज|date=जून २८, २०११|accessdate=अगस्ट १, २०११}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20140912073419/http://www.mtv.com/news/1666719/beyonce-year-of-4/ |date=2014-09-12 }}&lt;/ref&gt; यस बेला उनी [[चीनको विशाल पर्खाल]], [[मिश्रका पिरामिडहरू]], अस्ट्रेलिया, अमेरिकी र बेलायती सङ्गीत उत्सव, सङ्ग्रहालय र ब्याले प्रस्तुति हेर्न गएकी थिइन् ।&lt;ref name=&quot;hiatus&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=नोल्स|first=बियोन्से|title=Eat, Play, Love|trans-title=खाऊ, खेल, माया गर|url=http://www.essence.com/2012/05/03/beyonce-knowles-nyabj-award-essence-article-eat-play-love/|website=एसेन्स|accessdate=जून ३, २०१३}}&lt;/ref&gt;

===सन् २०११ - सन् २०१३: ''४'' र वृत्तचित्र===
[[File:Beyonce (New York 2011).jpg|left|thumb|upright|सन् २०११ मा सार्वजनिक गरिएको ''[[४ (एल्बम)|४]]'' अगस्ट २०११ मा बियोन्सेले [[४ इन्टिमेट नाइट्स विथ बियोन्से]]मा प्रस्तुत गर्दै|alt=माइक्रोफोनमा गीत गाइरहेकी महिला]]
जून २६, २०११ मा बियोन्से [[ग्लास्टनबेरी उत्सव]]को २० वर्षको अवधिमा प्रमुख पिरामिड मञ्चमा प्रस्तुति दिने पहिलो एकल गायिका बनेकी थिइन् ।&lt;ref&gt;{{cite press release|url=http://www.prnewswire.com/news-releases/beyonce-to-headline-glastonbury-festival-115756999.html|title=Beyoncé to Headline Glastonbury Festival|trans-title=ग्लास्टनबेरी उत्सवमा बियोन्सेले प्रस्तुति दिने|publisher=कोलम्बिया रेकर्ड्स|date=फेब्रुअरी १०, २०११|accessdate=फेब्रुअरी १२, २०११}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.theguardian.com/lifeandstyle/the-womens-blog-with-jane-martinson/2011/jun/28/beyonce-headlining-glastonbury-girl-power|title=Beyoncé headlining at Glastonbury was a great girl power moment|trans-title=ग्लास्टनबेरी उत्सवमा बियोन्सेको प्रस्तुतिमा महिला सशक्तिकरणको विषयवस्तु समावेश|newspaper=द गार्डियन|location=लन्डन|first=सेरा|last=फिलिप्स|date=जून २८, २०११}}&lt;/ref&gt; उनको चौथो स्टुडियो एल्बम ''[[४ (एल्बम)|४]]'' दुई दिन पछि संयुक्त राज्यमा सार्वजनिक गरिएको थियो ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.allmusic.com/album/4-mw0002136254|title=''4'' – Beyoncé|trans-title=''४'' - बियोन्से|publisher=अल म्यूजिक|accessdate=अक्टोबर २२, २०१२}}&lt;/ref&gt; &quot;रन द वर्ल्ड (गर्ल्स)&quot; र &quot;बेस्ट थिङ आइ नेभर ह्याड&quot; समावेश गरिएको ''४'' को सार्वजनिकीकरणको पहिलो हप्तामा नै ३,१०,००० प्रति बिक्री भयो र बिलबोर्ड २०० मा प्रथम स्थानमा पर्ने बियोन्सेको चौथो एल्बम बन्यो ।&lt;ref name=&quot;beyoncehot100&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;UKChartHistory&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://australian-charts.com/showitem.asp?interpret=Beyonc%E9&amp;titel=Run+The+World+%28Girls%29&amp;cat=s|title=बियोन्से - रन द वर्ल्ड (गर्ल्स)|publisher=अस्ट्रेलियन चार्ट्स|accessdate=अक्टोबर २२, २०१२}}&lt;/ref&gt; उनको चौथो एकल &quot;लभ अन टप&quot; ले हट आर एन्ड बी गीति चार्टको पहिलो स्थानमा ७ हप्ता बितायो भने बिलबोर्ड हट १०० को बीसौँ स्थानमा सूचिकृत भयो ।&lt;ref&gt;&quot;Love on Top&quot; [&quot;लभ अन टप&quot;]:
*{{cite web|url=http://music.yahoo.com/blogs/chart-watch/week-ending-march-4-2012-songs-song-tv-010205864.html|title=Week Ending March 4, 2012. Songs: The Song That TV Made Famous|trans-title=मार्च ४, २०१२ मा यो सप्ताहको अन्त्य हुँदै । गीतहरू: टिभीले लोकप्रिय बनाएका गीतहरू|publisher=याहू ! म्यूजिक|first=पौल|last=ग्रीन|date=मार्च ७, २०१२|accessdate=जून २०, २०१२}}
*{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/columns/the-juice/502582/chart-juice-mary-j-blige-notches-record-extending-top-10-single|title=Chart Juice: Mary J. Blige Notches Record-Extending Top 10 Single|website=बिलबोर्ड|trans-title=चार्ट जूस: मेरी जे. ब्लाइजको रेकर्ड तोड्ने एकल|first=करिना|last=सान्टिआगो|date=मार्च ९, २०१२|accessdate=जून २०, २०१२}}
*{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/columns/the-juice/47178/chart-juice-rihanna-usher-roar-into-top-10|title=Chart Juice: Rihanna, Usher Roar Into Top 10|trans-title=चार्ट जूस: रिहाना, अशर टप १० मा|website=बिलबोर्ड|first=करिना|last=सान्टिआगो|date=मार्च १६, २०१२|accessdate=जून २०, २०१२}}
*{{cite web|url=http://music.yahoo.com/blogs/chart-watch/week-ending-march-18-2012-songs-80s-party-004336988.html|title=Week Ending March 18, 2012. Songs: Your '80s Party Mix-Tape|trans-title=मार्च १८, २०१२ मा यो सप्ताहको अन्त्य हुँदै । गीतहरू: ८० दशकको पार्टी मिक्सटेप|publisher=याहू ! म्यूजिक|first=पौल|last=ग्रीन|date=मार्च २१, २०१२|accessdate=जून २०, २०१२}}
*{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/columns/the-juice/498685/chart-juice-loverance-rises-up-to-top-10|title=Chart Juice: LoveRance Rises 'Up!' to Top 10|trans-title=चार्ट जूस: लभरान्स टप १० मा|website=बिलबोर्ड|first=करिना|last=सान्टिआगो|date=मार्च ३०, २०१२|accessdate=जून २०, २०१२}}
*{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/columns/the-juice/497070/chart-juice-melanie-fiona-notches-first-no-1-on-rbhip-hop-albums|title=Chart Juice: Melanie Fiona Notches First No. 1 on R&amp;B/Hip-Hop Albums|trans-title=चार्ट जूस: मेलनी फिओना आर एन्ड बी र हिप हप श्रेणीमा पहिलो नम्बरमा |website=बिलबोर्ड|first=करिना|last=सान्टिआगो|date=अप्रिल ६, २०१२|accessdate=जून २०, २०१२}}
*{{cite web|url=https://www.billboard.com/charts/2012-04-21/r-b-hip-hop-songs|title=R&amp;B/Hip-Hop Songs: Week of April 21, 2012|trans-title=आर एन्ड बी र हिप हप गीतहरू: अप्रिल २१, २०१२ को सप्ताह|website=बिलबोर्ड|accessdate=अप्रिल २१, २०१२}}&lt;/ref&gt; ''४'' मा &quot;पार्टी&quot;, &quot;काउन्टडाउन&quot;, &quot;आइ केर&quot; र &quot;एन्ड अफ टाइम&quot; पनि समावेश गरिएको थियो । बियोन्सेले आफ्नो सन् २०१० को साङ्गीतिक जीवनबाट लिएको विश्रामको वर्णन गर्दै ''[[एसेन्स]]'' पत्रिकाको लागि लेखेको &quot;ईट, प्ले, लभ&quot; का लागि [[न्यू योर्क असोसिएसन अफ ब्ल्याक जर्नलिस्ट्स]]बाट लेखन पुरस्कार पाएकी थिइन् ।&lt;ref&gt;{{cite news|last=डिलन|first=नेन्सी|url=http://www.nydailynews.com/entertainment/music-arts/beyonce-set-win-writing-award-york-association-black-journalists-article-1.1071559|title=Beyoncé set to win a writing award from the New York Association of Black Journalists|trans-title=न्यू योर्क असोसिएसन अफ ब्ल्याक जर्नलिस्ट्सद्वारा बियोन्से पुरस्कृत|work=डेली न्यूज|date=मे २, २०१२|accessdate=मे ८, २०१२}}&lt;/ref&gt; सन् २०११ को पछिल्लो भागमा  बियोन्सेले न्यू योर्कको रोजल्यान्ड बलरूममा ४ इन्टिमेट नाइट्स विथ बियोन्से कन्सर्टमा ४ रात प्रत्यक्ष प्रस्तुति दिइन् ।&lt;ref name=&quot;beyonceonline1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.beyonceonline.com/us/news/beyonc%C3%A9-perform-4-intimate-nights-beyonc%C3%A9-concert-series-new-yorks-roseland-ballroom|title=Beyoncé To Perform '4 Intimate Nights With Beyoncé' At New York's Roseland Ballroom|trans-title=बियोन्सेद्वारा रोजल्यान्ड बलरूममा '४ इन्टिमेट नाइट्स विथ बियोन्से' प्रस्तुति|publisher=बियोन्से|date=अगस्ट ५, २०११|accessdate=अगस्ट २८, २०१३|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120217062541/http://www.beyonceonline.com/us/news/beyonc%C3%A9-perform-4-intimate-nights-beyonc%C3%A9-concert-series-new-yorks-roseland-ballroom|archivedate=फेब्रुअरी १७, २०१२}}&lt;/ref&gt; ''४'' को १० लाख प्रति बिक्री भएको उपलक्ष्यमा अगस्ट १, २०११ मा [[रेकर्डिङ इन्डस्ट्री असोसिएसन अफ अमेरिका]]ले उक्त एल्बमलाई प्लेटिनमको दर्जा दिएको थियो ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?table=SEARCH_RESULTS&amp;artist=Beyonce&amp;format=ALBUM&amp;go=Search&amp;perPage=50/|title=Beyoncé's 4 Certified Platinum|trans-title=बियोन्सेको ४ अब प्लेटिनम एल्बम|website=र्याप-अप|date=अगस्ट १, २०११|accessdate=अगस्ट २, २०११|url-status=निष्क्रिय|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070626051113/http://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?table=SEARCH_RESULTS|archivedate=जून २६, २००७}}&lt;/ref&gt; डिसेम्बर २०१५ भित्र संयुक्त राज्यमा यो एल्बमको १५ लाख प्रति बिक्री भैसकेको थियो ।&lt;ref name=&quot;4 US Sales&quot;&gt;{{cite web|url=https://music.yahoo.com/blogs/chart-watch/chart-watch-ed-sheerans-transatlantic-1-202342797.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140714231425/https://music.yahoo.com/blogs/chart-watch/chart-watch-ed-sheerans-transatlantic-1-202342797.html|archivedate=जुलाई १४, २०१४|title=Chart Watch: Ed Sheeran's Transatlantic #1|trans-title=चार्ट वाच: एड शिरनको ट्रान्सएटलान्टिक नम्बर १|publisher=याहू ! म्यूजिक|first=पौल|last=ग्रीन|date=जुलाई २, २०१४|accessdate=जुलाई २, २०१४}}&lt;/ref&gt; फेब्रुअरी ८, २०१५ भित्र यो एल्बमलाई [[स्पोटिफाई|स्पटिफाई]]मा १० करोड चोटी सुनिएको थियो जसले गर्दा बियोन्से ३ ओटा एल्बममा १० करोड सुनाई पुग्ने पहिलो गायिका बनेकी थिइन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mtv.co.uk/beyonce/news/beyonce-breaks-spotify-record-as-4-hits-a-billion-streams|title=Beyoncé Breaks Spotify Record as '4' Hits a Billion Streams|trans-title='४' मा १० करोड सुनाई पुगेपछि बियोन्सेले स्पटिफाईको रेकर्ड तोडिन्|publisher=एमटिभी|first=स्याम|last=प्रान्स|date=फेब्रुअरी ५, २०११|accessdate=फेब्रुअरी ६, २०११}}&lt;/ref&gt;

जून २०१२ मा [[रेभल एटलान्टिक सिटी]]को उद्घाटन मनाउन बियोन्सेले त्यहाँ [[रेभल प्रिजेन्ट्स: बियोन्से लाइभ|चार रातका लागि प्रस्तुति दिएकी थिइन्]] जुन उनले आफ्नी छोरी जन्माए पछिको प्रथम प्रत्यक्ष प्रस्तुति थियो ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.beyonce.com/news/fourth-show-added-at-revel|title=Fourth Show Added at Revel|trans-title=रेभलमा चौथो प्रस्तुति थपियो|publisher=बियोन्से|date=मे ७, २०१२|accessdate=मे ८, २०१२|url-status=निष्क्रिय|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120510025938/http://www.beyonce.com/news/fourth-show-added-at-revel|archivedate=मे १०, २०१२}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120510025938/http://www.beyonce.com/news/fourth-show-added-at-revel |date=2012-05-10 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=माकारेची|first=किया|url=https://huffingtonpost.com/2012/05/25/beyonce-revel-concert-new-atlantic-city_n_1545181.html|title=Beyoncé, Revel: Singer's Atlantic City Concerts Mark First Return To Stage Since Blue Ivy Carter Was Born|trans-title=बियोन्से, रेभल: ब्लू आइभीको जन्म पछि बियोन्सेको प्रथम प्रत्यक्ष प्रस्तुति|work=हफपोस्ट|date=मे २५, २०१२|accessdate=अक्टोबर २२, २०१२}}&lt;/ref&gt;

जनवरी २०१३ मा डेस्टिनीज चाइल्डले आफ्ना पुराना एल्बमहरूमा भएका प्रेम प्रसङ्गयुक्त गीतका साथै &quot;न्युक्लियर&quot; नामक गीत समावेश गरी आफ्नो तेस्रो सङ्ग्रहित एल्बम ''[[लभ सङ्स]]'' सार्वजनिक गरे ।&lt;ref&gt;{{cite news|last=ग्यारीबल्डी|first=क्रिस्टिना|url=http://www.mtv.com/news/articles/1700073/destinys-child-nuclear-single.jhtml|title=Destiny's Child Drop New Single 'Nuclear'|trans-title=डेस्टिनीज चाइल्डद्वारा 'न्युक्लियर' को सार्वजनिकीकरण|publisher=एमटिभी न्यूज|date=जनवरी ११, २०१३|accessdate=जनवरी १३, २०१३}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130114031230/http://www.mtv.com/news/articles/1700073/destinys-child-nuclear-single.jhtml |date=2013-01-14 }}&lt;/ref&gt; बियोन्सेले पहिले देखि रेकर्ड गरिएको ट्र्याकको प्रयोग गरी वाशिङटन डिसीमा आयोजित राष्ट्रपति ओबामाको दोस्रो उद्घाटनमा अमेरिकी राष्ट्रिय गान गाएकी थिइन् ।&lt;ref name=&quot;secondinauguration&quot;&gt;{{cite news|last=रिचार्ड्स|first=क्रिस|url=https://www.washingtonpost.com/national/inauguration/beyonce-to-sing-the-star-spangled-banner-at-inauguration/2013/01/09/f343e4e4-5a75-11e2-88d0-c4cf65c3ad15_story.html|title=Beyoncé to sing 'The Star-Spangled Banner' at inauguration|trans-title=बियोन्सेले उद्घाटनमा राष्ट्रिय गान गाउने|work=द वाशिङटन पोस्ट|date=जनवरी १०, २०१३|accessdate=जनवरी ११, २०१३}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.cbc.ca/news/arts/story/2013/01/31/beyonce-super-bowl-halftime.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130201002813/http://www.cbc.ca/news/arts/story/2013/01/31/beyonce-super-bowl-halftime.html|archivedate=फेब्रुअरी १, २०१३|title=Beyoncé answers lip-sync critics at Super Bowl presser|trans-title=बियोन्सेले लिप सिङ्क गरेको आलोचनाको जवाफ दिन्छिन्|agency=असोसिएटेड प्रेस|date=जनवरी ३१, २०१३|accessdate=फेब्रुअरी १, २०१३|publisher=सिबिसी न्यूज}}&lt;/ref&gt; अर्को महिना, बियोन्सेले [[न्यू ओर्लीन्स]]मा आयोजित [[सुपर बोल]]मा प्रस्तुति दिइन् ।&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=http://www.rap-up.com/2012/10/16/report-beyonce-to-perform-at-super-bowl-halftime-show/|title=Beyoncé to Perform at Super Bowl Halftime Show|trans-title=बियोन्सेले सुपर बोलमा प्रस्तुति दिने|magazine=र्याप-अप|date=अक्टोबर १६, २०१२|accessdate=अक्टोबर १७, २०१२}}&lt;/ref&gt; एक मिनेटमा २,६८,००० ट्विटको दरमा राखिएको यो प्रस्तुति [[ट्विटर]]को इतिहासमा नै दोस्रो सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण घटना बनेको छ ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mtv.com/news/articles/1713119/vma-ratings-record.jhtml|title=2013 VMAs Shatter Twitter Records|trans-title=२०१३ भिएमएद्वारा ट्विटरको रेकर्ड तोडियो|date=अगस्ट २६, २०१३|accessdate=अक्टोबर २९, २०१३}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20140913104053/http://www.mtv.com/news/1713119/vma-ratings-record/ |date=2014-09-13 }}&lt;/ref&gt; ५५ औँ वार्षिक [[ग्रामी पुरस्कार]]मा बियोन्सेले &quot;लभ अन टप&quot; को लागि पुरस्कार पाइन् ।&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=http://www.rap-up.com/2013/02/10/55th-annual-grammy-awards-list-of-winners/|title=List of winners at the 55th Grammy Awards|trans-title=५५ औँ वार्षिक ग्रामी पुरस्कार विजेताहरूको सूची|magazine=र्याप-अप|date=फेब्रुअरी १०, २०१३|accessdate=फेब्रुअरी ११, २०१३}}&lt;/ref&gt; फेब्रुअरी १६, २०१३ मा [[एचबिओ|एचबीओ]]मा पहिलो पटक प्रसारण गरिएको उनको वृत्तचित्र ''[[लाइफ इज बट अ ड्रीम]]''को निर्देशनमा बियोन्सेले पनि सहयोग गरेकी थिइन् ।&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=http://www.rap-up.com/2013/01/11/beyonce-reveals-herself-in-life-is-but-a-dream-hbo-documentary-trailer/|title=Beyoncé Reveals Herself in 'Life Is But a Dream' HBO Documentary (Trailer)|trans-title=एचबीओ वृत्तचित्र 'लाइफ इज बट अ ड्रीम' को ट्रेलरमा बियोन्सेले आफ्नो असलियतको खुलासा गर्छिन्|magazine=र्याप-अप|date=जनवरी ११, २०१३|accessdate=जनवरी १२, २०१३}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.businessinsider.com/hbos-thoughts-on-beyonce-co-directing-her-documentary-2013-1|title=HBO Wasn't 'Crazy in Love' With Beyoncé Co-Directing Her Documentary|trans-title=बियोन्से आफ्नो एचबीओ वृत्तचित्रको निर्देशनसँग खासै मायामा परेकी थिइनन्|last=अकुना|first=क्रिस्टेन|website=बिजनेस इन्साइडर|date=जनवरी २३, २०१३|accessdate=मे २०, २०१७}}&lt;/ref&gt;

==कलाकारिता==
===स्वर र साङ्गीतिक शैली===
{{quote box
 |quote = &quot;सिङ्गल लेडिज&quot; सार्वजनिक गरिएको बेला मेरो हालसालै विवाह भएको थियो र मान्छेहरूको दिनदिनै बिहे भइरहेको हुन्छ । त्यसपछि [[जस्टिन टिम्बरलेक]]ले ''[[स्याटरडे नाइट लाइभ]]''मा भिडियोको पुनर्निर्माण गरे । त्यही वर्ष [[युट्युब]] पनि लोकप्रिय भयो । &quot;इरिप्लेसेबल&quot; मा प्रयोग गरेको अकुस्टिक गिटार र ८०८ ड्रमको मिश्रण नयाँ किसिमको थियो, जसले गर्दा गीतको शैली पनि नवीन बन्यो । &quot;क्रेजी इन लभ&quot; पनि आशा नगरिएको ढङ्गले पप सङ्गीत जगतमा लोकप्रिय भयो । मेरो एल्बम सार्वजनिकीकरणको लागि पठाउने केही समय अघि नै मैले जे-जीलाई त्यो गीतमा सहयोग गर्न आग्रह गरेकी थिए । धन्न जे-जीले निसङ्कोच मानिहाले । त्यो गीत कहिल्यै नि पुरानो हुने छैन । मैले जति चोटी गाए पनि त्यो गीत चाहिँ पुरानो हुँदैन ।|source= — बियोन्से&lt;ref name=&quot;billboard q&amp;a&quot;&gt;{{cite web|title=Beyoncé Q&amp;A: The Billboard Music Awards Millennium Artist Discusses Her Career And New Album|trans-title=बियोन्से प्रश्नोत्तर: बिलबोर्ड सङ्गीत पुरस्कार मिलेनियम कलाकारले आफ्नो कार्य जीवन र नयाँ एल्बमको बारेमा बातचित गर्छिन्|website=बिलबोर्ड|first=रे|last=रोजर्स|url=https://www.billboard.com/articles/news/471650/beyonce-qa-the-billboard-music-awards-millennium-artist-discusses-her-career|date=मे ११, २०११|accessdate=मे १०, २०१२}}&lt;/ref&gt;
 |align = right
 |width = 35%
 |border = 1px
 |fontsize = 90%
}}

[[जोडी रोजेन]]ले &quot;लोकसङ्गीतमा प्रयोग गर्न सकिने सर्वोत्कृष्ट वाद्ययन्त्र&quot; भनी बियोन्सेको स्वर र लयको प्रशंसा गरेका छन् ।&lt;ref name=rosen2014&gt;{{cite news|last1=रोजेन|first1=जोडी|title=The Woman on Top of the World|trans-title=विश्वको सर्वोत्कृष्ट महिला|url=https://tmagazine.blogs.nytimes.com/2014/06/03/beyonce-the-woman-on-top-of-the-world/?_php=true&amp;_type=blogs|accessdate=जून २०, २०१४|work=द न्यू योर्क टाइम्स|date=जून ३, २०१४}}{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; उनको स्वर र गायनको कारणले नै उनी डेस्टिनीज चाइल्डकी प्रमुख गायिकाको रूपमा प्रख्यात छिन् ।&lt;ref&gt;{{cite news|last=कार्डवेल|first=डायान|title=Fame; In Sync|trans-title=ख्याती; सिङ्कमा|url=https://www.nytimes.com/2001/09/09/magazine/fame-in-sync.html|work=द न्यू योर्क टाइम्स|date=सेप्टेम्बर ९, २००१|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110426105048/http://www.nytimes.com/2001/09/09/magazine/fame-in-sync.html|archivedate=अप्रिल २६, २०११|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt; ''[[द न्यू योर्क टाइम्स]]''का जोन परेलेसले उनको स्वरको वर्णन गर्दा &quot;मखमली र टार्टको सम्मिश्रण, आक्रामक तथापि लोभ्याउने&quot; भनेका छन् ।&lt;ref name=&quot;Pareles&quot;&gt;{{cite news|last=परेलेस|first=जोन|title=Empowerment, Allure and a Runway's Flair|trans-title=सशक्तिकरण, आकर्षण र प्रतिभा|url=https://www.nytimes.com/2005/08/01/arts/music/01dest.html|work=द न्यू योर्क टाइम्स|date=अगस्ट १, २००५|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130227235347/http://www.nytimes.com/2005/08/01/arts/music/01dest.html|archivedate=फेब्रुअरी २७, २०१३|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt; रोजेनले बियोन्सेको सङ्गीतलाई आधुनिक र परम्परागतको सुमधुर सम्मिश्रण भनेका छन् ।&lt;ref name=&quot;rosen2014&quot;/&gt; बियोन्सेको स्वर र कलाको प्रशंसा गर्ने कयौँ आलोचक र समीक्षक मध्ये ''[[द वाशिङटन पोस्ट]]''का क्रिस रिचार्ड्स अनुसार बियोन्सेले कुनै पनि धुनलाई आफ्नो सुमधुर स्वर र शक्तिशाली गर्जनले सामञ्जस्यपूर्ण बनाउन सक्छिन् ।&lt;ref&gt;{{cite news|title=Beyoncé's 'B'Day' Is Nothing to Celebrate|trans-title=बियोन्सेको 'बीडे' मनाउन योग्य छैन|url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/09/05/AR2006090501475.html|work=द वाशिङटन पोस्ट|date=सेप्टेम्बर ६, २००६|first=क्रिस|last=रिचार्ड्स|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121104070148/http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/09/05/AR2006090501475.html|archivedate=नोभेम्बर ४, २०१२|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt;

बियोन्सेको सङ्गीतमा सामान्यतया [[आर एन्ड बी]], [[पप सङ्गीत|पप]] र [[हिप हप सङ्गीत|हिप हप]] शैलीका प्रयोग हुने भए पनि धेरै गीतहरूमा [[सोल सङ्गीत|सोल]] र [[फङ्क सङ्गीत|फङ्क]]को प्रयोग गरिएको पाइन्छ ।&lt;ref name=&quot;AllMusic12&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.allmusic.com/artist/beyonc%C3%A9-mn0000761179|title=Beyoncé, the Bio|trans-title=बियोन्से, जीवनी|first=एन्डी|last=केलम्यान|publisher=अल म्यूजिक|accessdate=अगस्ट २८, २०१८}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;AllMusic12&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/reviews/music-review-behold-beyonc-the-cybernetic-goddess-of-rb-8590792.html|title=Music review: Behold Beyoncé, the cybernetic goddess of R&amp;B|trans-title=सङ्गीत समिक्षा: बियोन्से, आर एन्ड बीकी देवी|first=निक|last=हेस्टेड|work=दी इन्डिपेन्डेन्ट|date=अप्रिल २६, २०१३|accessdate=जुलाई २६, २०१३|location=लन्डन}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=पेट्रिडिस|first=अलेक्सिस|title=Pop review: Beyoncé, I Am ... Sasha Fierce|trans-title=पप समीक्षा: बियोन्से, आइ एम...साशा फियर्स|url=https://www.theguardian.com/music/2008/nov/14/beyonce-i-am-sasha-fierce|work=द गार्डियन|accessdate=नोभेम्बर २, २०१२|location=लन्डन|date=नोभेम्बर १३, २००८}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;JayZ&amp;BeyonceTheKing&amp;QueenofHipHop&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goodtimes.com.pk/jay-z-beyonce-the-king-queen-of-hip-hop/|title=Jay Z &amp; Beyoncé the King &amp; Queen of Hip Hop|trans-title=जे-जी र बियोन्से हिप हपका राजारानी|work=गुड टाइम्स|last=लोन|first=मलिया|date=जून ३०, २०१७|accessdate=जनवरी १, २०१९}}&lt;/ref&gt; ''४'' मा बियोन्सेले अन्य स्टुडियो एल्बममा भन्दा बढी सन् १९९० को दशकको आर एन्ड बी, सोल र हिप हपको प्रयोग गरेकी थिइन् ।&lt;ref name=&quot;billboard q&amp;a&quot; /&gt; प्रायः अङ्ग्रेजी गीत निकाल्ने बियोन्सेले अमेरिकी रेकर्ड निर्माता रूडी पेरेजको सहयोगमा ''बीडे''को पुनः सर्वजनिकीकरणको बेला आफ्नो विस्तृत एल्बम ''[[इर्रेम्प्लाजाब्ले]]''मा स्पेनी भाषामा गीत गएकी थिइन् ।&lt;ref name=&quot;Vineyard1&quot;&gt;{{cite web|last=भिनयार्ड|first=जेनिफर|title=Beyoncé: Behind The B'Day Videos 1|trans-title=बियोन्से: बीडे भिडियोहरूको पर्दा पछाडि १|url=http://www.mtv.com/bands/b/beyonce/videos_07/news_feature_040207/index.jhtml|publisher=एमटिभी न्यूज|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070407000656/http://www.mtv.com/bands/b/beyonce/videos_07/news_feature_040207/index.jhtml|archivedate=अप्रिल ७, २००७|url-status=निष्क्रिय}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160819020647/http://www.mtv.com/bands/b/beyonce/videos_07/news_feature_040207/index.jhtml |date=2016-08-19 }}&lt;/ref&gt;

===गीत रचना र विवाद===
बियोन्सेले डेस्टिनीज चाइल्डको भाग हुँदा सार्वजनिक गरेको धेरैजसो गीत रचना गरेको श्रेय पाएकी छिन् ।&lt;ref name=&quot;Kaufman&quot; /&gt; आफ्नो एकल साङ्गीतिक कार्य जीवनमा निकालेको सबै गीतमा उनले रचनाको श्रेय पाए पनि पूर्ण श्रेय भने पाएकी छैनन् ।&lt;ref name=&quot;Fallon&quot;/&gt; उनका पुराना गीतहरूमा व्यक्तिगत धारणाको प्रचुरता देखिन्थ्यो र &quot;इन्डिपेन्डेन्ट विमेन&quot; तथा &quot;सर्भाइभर&quot; जस्ता गीतहरूले उनको नारीवादी विचार धारणाको पुष्टि गर्दछ । यद्यपि, उनले जे-जीसँग प्रेम सम्बन्ध सुरु गरेपछि उनका गीतहरूमा पनि प्रेम प्रसङ्ग सुनिन थालिए । यसको प्रमुख उदाहरणको रूपमा उनको गीत &quot;केटर फोर यू&quot; लाई लिन सकिन्छ ।&lt;ref name=&quot;Vineyard&quot;&gt;{{cite web|last=भिनयार्ड|first=जेनिफर|title=Beyoncé Shoots Down Jay-Z Marriage Rumors in Vanity Fair Interview|trans-title=भ्यानिटी फेयरमा बियोन्सेद्वारा जे-जीसँगको विवाहको हल्ला अस्वीकार|url=http://www.mtv.com/news/articles/1510890/beyonce-shoots-down-marriage-rumors-mag.jhtml|publisher=एमटिभी न्यूज|date=अक्टोबर ४, २००५|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110624083943/http://www.mtv.com/news/articles/1510890/beyonce-shoots-down-marriage-rumors-mag.jhtml|archivedate=जून ४, २०११|url-status=सक्रिय}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140203131656/http://www.mtv.com/news/articles/1510890/beyonce-shoots-down-marriage-rumors-mag.jhtml |date=2014-02-03 }}&lt;/ref&gt; बियोन्सेले ''डेन्जरस्ली इन लभ''को ताल आफैँ निर्माण नगरे तापनि लय निर्माणमा सहयोग गरेको हुनाले उनले सो एल्बमको सह-निर्माताको श्रेय पाएकी छिन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|last=मस|first=कोरी|title=Beyoncé: Genuinely in Love – Part 2|trans-title=बियोन्से: साँच्चिकै प्रेममा - भाग २|url=http://www.mtv.com/bands/b/beyonce/news_feature_062703/index2.jhtml|publisher=एमटिभी न्यूज|archiveurl=https://web.archive.org/web/20030704031430/http://www.mtv.com/bands/b/beyonce/news_feature_062703/index2.jhtml|archivedate=जुलाई ४, २००३|url-status=निष्क्रिय}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150517193403/http://www.mtv.com/bands/b/beyonce/news_feature_062703/index2.jhtml |date=2015-05-17 }}&lt;/ref&gt;

सन् २००१ मा बियोन्से वर्षको पप सङ्गीतकारको श्रेणीमा [[अमेरिकन सोसाइटी अफ कम्पोजर्स, अथर्स एन्ड पब्लिशर्स]] पप सङ्गीत पुरस्कार जित्ने प्रथम अफ्रिकी-अमेरिकी महिला र दोस्रो महिला सङ्गीतकार भएकी थिइन् ।&lt;ref name=&quot;FOX&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;CBS&quot;&gt;{{cite news|last=नील|first=रोम|title=Beyoncé Tries For Timeless|trans-title=कालजेयी बियोन्से|url=https://www.cbsnews.com/stories/2003/07/08/earlyshow/leisure/music/main562232.shtml|publisher=सिबिएस न्यूज|date=फेब्रुअरी ११, २००९|archiveurl=https://web.archive.org/web/20030814230342/http://www.cbsnews.com/stories/2003/07/08/earlyshow/leisure/music/main562232.shtml|archivedate=अगस्ट १४, २००३|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt; सन् १९७१ मा [[क्यारोल किङ]] र सन् १९९१ मा मराया केरी पछि ३ प्रथम स्थानमा सूचिकृत भएका गीतहरूको लेखन र रचनाको श्रेय पाउने तेस्रो महिला भएकी थिइन् बियोन्से । प्रथम स्थानमा सूचिकृत गीतहरू गनी ९ गीत रचना श्रेय भएकी बियोन्सेलाई धेरैले [[डायान वारेन]]सँग तुलना गरेका छन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|last=ब्रन्सन|first=फ्रेड|title=Chart Beat Chat|trans-title=चार्ट बीट गफ|url=https://www.billboard.com/articles/news/56489/chart-beat-chat|website=बिलबोर्ड|date=डिसेम्बर ६, २००६|accessdate=मार्च २९, २०११}}&lt;/ref&gt; बियोन्सेले पछि ''४'' को लागि [[सेप्टेम्बर ११ को हमला]]बाट प्रभावित भई &quot;आइ वज हियर&quot; लेखेकी थिइन् ।&lt;ref name=&quot;DianeWarren&quot;&gt;{{cite news|last=वीजलम्यान|first=ज्यारेट|url=http://www.nypost.com/p/blogs/popwrap/diane_warren_MvOyezmG2CwASoj6TUO1xL|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110603064442/http://www.nypost.com/p/blogs/popwrap/diane_warren_MvOyezmG2CwASoj6TUO1xL|archivedate=जून ३, २०११|title=Diane Warren talks greatest hits, Beyoncé &amp; Due Voci|trans-title=डायान वारेनले आफ्ना सर्वोत्कृष्ट गानाहरू, बियोन्से र ड्यू भोचीको बारेमा कुरा गर्छिन्|work=न्यू योर्क पोस्ट|date=जून १, २०११|accessdate=अगस्ट २, २०११}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110603064442/http://www.nypost.com/p/blogs/popwrap/diane_warren_MvOyezmG2CwASoj6TUO1xL |date=2011-06-03 }}&lt;/ref&gt; मे २०११ मा ''बिलबोर्ड''ले बियोन्सेलाई बिलबोर्ड हट १०० मा परेका ८ एकल गीतहरू लेखेको हुनाले सर्वोत्कृष्ट २० हट १०० गीतकारहरूको सुचीमा सत्रौँ स्थानमा सूचिकृत गरेको थियो । त्यो सूचीमा बियोन्से, [[एलिसिया किज]] र [[टेलर स्विफ्ट]] गरी तीन महिलाहरू मात्रै सूचिकृत भएका थिए ।&lt;ref&gt;{{cite web|last1=कौलफिल्ड|first1=कीथ|last2=ट्रस्ट|first2=गेरी|url=https://www.billboard.com/articles/list/471171/top-20-hot-100-songwriters-2000-2011|title=Top 20 Hot 100 Songwriters Performance|trans-title=सर्वोत्कृष्ट २० हट १०० गीतकारहरूको प्रस्तुति|website=बिलबोर्ड|date=मे २३, २०११|accessdate=सेप्टेम्बर १३, २०११}}&lt;/ref&gt;

बियोन्सेको गीत रचनाको श्रेयमा धेरै पत्रकार र सङ्गीतकारले प्रश्न उठाएका छन् ।&lt;ref name=&quot;Fallon&quot;/&gt; आफूले गीतको लेखनमा सानो भूमिका निभाए वा सहयोग मात्र गरे तापनि बियोन्सेले प्रमुख गीतकारको श्रेय पाउने कुरालाई लिएर धेरै विवाद भएको छ ।&lt;ref name=&quot;Fallon&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Kritselis&quot;/&gt; सन् २००५ को ''[[भ्यानिटी फेयर (पत्रिका)|भ्यानिटी फेयर]]''को प्रमुख लेखमा उनले डेस्टिनीज चाइल्डको कयौँ पहिलो स्थानमा परेका गीतहरू लेखेको बताएकी थिइन्, जसमा उनलाई सहयोगीको रूपमा श्रेय दिइएको थियो ।&lt;ref name=&quot;Kritselis&quot;&gt;{{cite news|last=क्रिटसेलिस|first=एलेक्स|date=मे ४, २०१४|url=https://www.pressreader.com/south-africa/the-sunday-independent/20140504/282235188670231|title=Beyonce is great, but... she steals from other artists|trans-title=बियोन्से राम्री छिन् तर...उनी अरू कलाकारहरूको श्रेय लिन्छिन्|newspaper=सन्डे इन्डिपेन्डेन्ट|accessdate=अगस्ट २४, २०२०|via=प्रेस रीडर डट कम}}&lt;/ref&gt; सन् २००७ मा [[बार्बरा वाल्टर्स]]सँग अन्तर्वार्ता गर्दा बियोन्सेले डेस्टिनीज चाइल्डको &quot;बूटिलिशियस&quot; गीतको धुन बनाएको दाबी गरेकी थिइन् जसले गर्दा उक्त गीतको निर्माता [[रब फुसारी]]ले बियोन्सेका पिता र तत्काल प्रबन्धक म्याथ्यू नोल्सको विरोधमा आवाज उठाएका थिए ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://theboombox.com/beyonce-bootylicious/|title=Beyonce Accused of Stealing Credit for 'Bootylicious'|trans-title=बियोन्से माथि 'बूटिलिशियस' को श्रेय चोरेको आरोप|website=द बूमबक्स|accessdate=अगस्ट २७, २०२०}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=मार्क्स|first=क्रेग|date=फेब्रुअरी २४, २०१०|url=https://www.billboard.com/articles/news/959293/producer-rob-fusari-dishes-on-lady-gaga-beyonce|title=Producer Rob Fusari Dishes on Lady Gaga, Beyoncé|trans-title=निर्माता रब फुसारीले लेडी गागा, बियोन्सेका बारेमा कुरा गर्छन्|magazine=बिलबोर्ड|accessdate=अगस्ट २१, २०२०}}&lt;/ref&gt; यद्यपि, सन् २०१६ मा ''इन्टरटेनमेन्ट वीक्ली''सँगको अन्तर्वार्तामा फुसारीले बियोन्सेलाई नै &quot;बूटिलिशियस&quot; को अवधारणा रचना गरेको श्रेय दिए ।&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Inside the making of Destiny's Child's 'Bootylicious' 15 years later|trans-title=१५ वर्ष पछि डेस्तिनीज चाइल्डको 'बूटिलिशियस' को निर्माण प्रक्रिया|url=https://ew.com/article/2016/05/20/destinys-child-bootylicious-15th-anniversary/|access-date=अगस्ट २४, २०२०|website=इन्टरटेनमेन्ट वीक्ली|language=अङ्ग्रेजी}}&lt;/ref&gt;

सन् २००७ मा [[एकेडेमी अफ मोशन पिक्चर्स एन्ड सायन्सेस]]ले सर्वोकृष्ट मौलिक गीतको श्रेणीमा मनोनित ''ड्रीमगर्ल्स''को &quot;लिसन&quot; बाट बियोन्सेलाई गीतकारको रूपमा मनोनित गरेन । त्यो बेला भर्खर अपनाइएको ३ गीतकारको सीमा भएकोले बियोन्सेको सो गीतको लेखनमा रहेको भूमिकालाई अरूहरूको भूमिका भन्दा कम महत्त्वपूर्ण मानिएको थियो ।&lt;ref name=&quot;Fallon&quot;/&gt; सन् २००९ मा रायन टेडरको &quot;हेलो&quot; गीतको मौलिक डेमो सार्वजनिक भएको थियो जसको धुन बियोन्सेले श्रेय पाएको &quot;हेलो&quot; सँग मिल्दोजुल्दो थियो । ''द गार्डियन''सँगको अन्तर्वार्तामा टेडरले बियोन्सेले गीतको अन्तरामा परिवर्तन गरेको हुनाले श्रेय पाउनु स्वभाविक नै थियो भने ।&lt;ref name=&quot;Kritselis&quot;/&gt; सन् २०१४ मा गीतकार [[लिन्डा पेरी]]ले धेरैजसो गायकहरू जस्तै बियोन्सेले पनि गीतको एक-दुई शब्द परिवर्तन गर्न साथै गीतकारको श्रेय खोज्छिन् भनिन्, जसको समर्थन [[फ्र्याङ्क ओशन]]ले पनि गरे ।&lt;ref name=&quot;Kritselis&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=वेबर|first=लिन्ड्जी|date=जुलाई १६, २०१४|url=https://www.vulture.com/2014/07/linda-perry-comments-on-beyonces-songwriting.html|title=Linda Perry Is Not Impressed with Beyoncé's 'Songwriting'|trans-title=लिन्डा पेरी बियोन्सेको 'गीत रचना' देखेर खुसी छैनन्|website=भल्चर|accessdate=अगस्ट २४, २०२०}}&lt;/ref&gt;

सन् २०१४ मा ''[[सन्डे इन्डिपेन्डेन्ट (आयरल्यान्ड)|सन्डे इन्डिपेन्डेन्ट]]''का पत्रकार अलेक्सिस क्रिटसेलिसले यो गीत रचनासँग सम्बन्धित विवादमा आधारित भई बियोन्सेका प्रशंसकहरू कुन हदसम्म उनको माया र सम्मानमा अन्धो छन् भन्ने कुरामा प्रकाश पार्न खोजेकी थिइन् ।&lt;ref name=&quot;Kritselis&quot;/&gt; पप संस्कृतिको आलोचक [[रोजर फ्रीडम्यान]] र ''[[द डेली बीस्ट]]''का केभिन फ्यालनले पनि पप सङ्गीतको जगतमा गायकको प्रसिद्धिको श्रेणी गायकको स्वरका साथै उनका गीतकारलाई पनि दिनुपर्ने भनेका छन् ।&lt;ref name=&quot;Fallon&quot;&gt;{{cite web|last=फ्यालन|first=केभिन |date=अप्रिल १३, २०१७|url=https://www.thedailybeast.com/does-beyonce-write-her-own-music-and-does-it-really-matter|title=Does Beyoncé Write Her Own Music? And Does It Really Matter?|trans-title=के बियोन्सेले आफ्ना गीतहरू आफैँ लेख्छिन् ? र के यो महत्त्वपूर्ण छ ?|website=द डेली बीस्ट|accessdate=अगस्ट २१, २०२०}}&lt;/ref&gt; ''भ्यानिटी फेयर''का जेम्स एस. मर्फीले भनेझैँ बियोन्से आफ्नो गीत लेखन र रचनाको लागि लोकप्रिय नभए पनि तर [[फ्र्याङ्क सिनाट्रा]] र [[बिली होलिडे]] जस्तै आफूलाई दिइएका शब्दहरूमा भावना ल्याउन सक्ने क्षमताको कारणले प्रसिद्ध छिन् ।&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=मर्फी|first=जेम्स एस.|date=अप्रिल २५, २०१६|url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2016/04/beyonce-songwriters|title=Here's Why Criticizing Beyoncé for Working with Songwriters Is Ignorant|trans-title=बियोन्सेलाई गीतकारहरूसँग काम गरेकोमा आलोचना दिनु किन समयको बर्बादी मात्रै हो|magazine=भ्यानिटी फेयर|accessdate=अगस्ट २४, २०२०}}&lt;/ref&gt;

===प्रभाव===
बियोन्सेले [[माइकल ज्याक्सन]]लाई आफ्नो प्रमुख साङ्गीतिक प्रभाव मान्छिन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Beyoncé, Top Stars Tip Their Hats to Michael Jackson|trans-title=बियोन्से, प्रमुख कलाकारहरूद्वारा माइकल ज्याक्सनलाई श्रद्धाञ्जली|url=http://www.people.com/people/package/article/0,,20287787_20288067,00.html|website=पीपल|date=जून २७, २००९|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090630051828/http://www.people.com/people/package/article/0,,20287787_20288067,00.html|archivedate=जून ३०, २००९|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt; पाँच वर्षको उमेरमा बियोन्सेले पहिलो पटक ज्याक्सनको प्रत्यक्ष प्रस्तुति हेर्न गई आफू पनि गायिका बन्ने सोच राखेकी थिइन् ।&lt;ref&gt;{{cite news|title=One-on-one with the great Beyoncé transcript|trans-title=महान् बियोन्सेसँग अन्तर्वार्ता|url=https://au.news.yahoo.com/sunday-night/transcripts/a/10444014/one-on-one-with-the-great-beyoncae-transcript/|accessdate=जून ७, २०१४|publisher=याहू !|date=अक्टोबर ११, २०११|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714113707/https://au.news.yahoo.com/sunday-night/transcripts/a/10444014/one-on-one-with-the-great-beyoncae-transcript/|archive-date=जुलाई १४, २०१४|url-status=निष्क्रिय}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714113707/https://au.news.yahoo.com/sunday-night/transcripts/a/10444014/one-on-one-with-the-great-beyoncae-transcript/ |date=2014-07-14 }}&lt;/ref&gt; सन् २००६ मा ज्याक्सनलाई [[विश्व सङ्गीत पुरस्कार]]ले सम्मानित गर्दा बियोन्सेले ज्याक्सन नभएको भए उनी कहिल्यै सङ्गीतमा नलाग्ने खुलासा गरेकी थिइन् ।&lt;ref&gt;{{cite news|title=Michael Jackson returns to stage|trans-title=माइकल ज्याक्सन मञ्चमा फिर्ता|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/6152976.stm|accessdate=जून ७, २०१४|work=बिबिसी न्यूज|date=नोभेम्बर १६, २००६}}&lt;/ref&gt; उनी [[डायना रस]]लाई सर्वोत्कृष्ट मनोरञ्जकको रूपमा सम्मान गर्छिन् ।&lt;ref name=&quot;Beyonce's Inspirations&quot;&gt;{{cite news|last=वाट्सन|first=मार्गो|title=Influences: Beyoncé|trans-title=प्रभावहरू: बियोन्से|url=https://ew.com/ew/article/0,,1449204,00.html|work=इन्टरटेनमेन्ट वीक्ली|date=अगस्ट २९, २००६|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070107160746/http://www.ew.com/ew/article/0,,1449204,00.html|archivedate=जनवरी ७, २००७|url-status=सक्रिय}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070107160746/http://www.ew.com/ew/article/0,,1449204,00.html |date=2007-01-07 }}&lt;/ref&gt; आफ्नो शक्तिलाई स्त्रीलिङ्गी र मोहक बनाउने [[टिना टर्नर]] र उनलाई आफ्नो काममा सधैँ प्रेरणा दिने [[ह्विट्नी ह्यूस्टन|ह्विट्नी ह्युस्टन]]लाई बियोन्सेले खुब मन पराउँछिन् ।&lt;ref&gt;{{cite news|first=रेबेका|last=कडवेल|url=https://quotefancy.com/quote/1277761/Beyonc-Knowles-Tina-Turner-is-someone-that-I-admire-because-she-made-her-strength|title=Beyoncé Knowles, &quot;Tina Turner is someone that I admire&quot;|trans-title=बियोन्से नोल्स, &quot;म टिना टर्नरलाई सम्मान गर्छु&quot;|work=क्वोटफेन्सी|accessdate=डिसेम्बर ८, २०१८}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|first=रेबेका|last=कडवेल|url=https://www.theglobeandmail.com/arts/destinys-child/article22400636/|title=Destiny's Child|trans-title=डेस्टिनीज चाइल्ड|work=द ग्लोब एन्ड मेल|publisher=द वुडब्रिज कम्पनी |location=टोरन्टो, ओन्टारियो, क्यानडा|date=जुलाई २१, २००१|accessdate=मे ९, २०१८|page=आर १}}&lt;/ref&gt; उनले बाल्यकालमा [[मारिया केरी|मराया केरी]]को &quot;भिजन अफ लभ&quot; सुनी गीत गाउनमा अझै बढी समय लगानी गरेकी हुन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.complex.com/music/2014/07/best-r-and-b-albums-of-the-90s/mariah-carey|title=The 50 Best R&amp;B Albums of the '90s|trans-title=सन् १९९० दशकका ५० सर्वोत्कृष्ट आर एन्ड बी एल्बमहरू|website=कम्प्लेक्स]|accessdate=जुलाई २४, २०१४}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151218205049/http://www.complex.com/music/2014/07/best-r-and-b-albums-of-the-90s/mariah-carey |date=2015-12-18 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;new yorker&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.newyorker.com/archive/2006/04/03/060403crmu_music|title=Mariah Carey's record-breaking career|trans-title=मराया केरीको रेकर्ड तोड्ने कार्य जीवन|last=फ्रियर-जोन्स|first=साशा|date=अप्रिल ३, २००६|accessdate=जुलाई २५, २०१०|work=द न्यू योर्कर}}&lt;/ref&gt; उनका अन्य साङ्गीतिक प्रभावमा [[प्रिन्स (सङ्गीतकार)|प्रिन्स]], [[लरिन हिल]], [[शाडे अडु]], [[डना समर]], [[मेरी जे. ब्लाइज]], [[अनिटा बेकर]] र [[रशेल फेरेल]] पर्छन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://giantmag.com/culture/music/giant-magazine-staff/exclusive-beyonce-talks-prince-i-was-so-scared/|title=Exclusive: Beyoncé Talks Prince: &quot;I Was So Scared!&quot;|trans-title=अनन्य: बियोन्सेले प्रिन्सको बारेमा बोल्छिन्: &quot;म अत्यन्तै तर्सेकी थिए !&quot;|website=जायन्ट|publisher=रेडियो वान|date=जून ७, २०१०|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100616104428/http://giantmag.com/culture/music/giant-magazine-staff/exclusive-beyonce-talks-prince-i-was-so-scared/|archivedate=जून १६, २०१०|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Beyonce's Inspirations&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=बिकेल|first=ब्रिट|url=http://1037litefm.radio.com/2012/04/06/beyonc-shares-personal-family-photos-thanks-sade-on-new-website/|title=Beyoncé Shares Personal Family Photos, Thanks Sade On New Website|trans-title=बियोन्सेले परिवारका तस्वीरहरू सार्वजनिक गर्छिन्, नयाँ वेबसाइटमा शाडे अडुलाई धन्यवाद दिन्छिन्|publisher=सिबिएस रेडियो|date=अप्रिल ६, २०१२|accessdate=अप्रिल ९, २०१२|url-status=निष्क्रिय|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120413151056/http://1037litefm.radio.com/2012/04/06/beyonc-shares-personal-family-photos-thanks-sade-on-new-website/|archivedate=अप्रिल १३, २०१२}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20140913172649/http://kvil.cbslocal.com/2012/04/06/beyonc-shares-personal-family-photos-thanks-sade-on-new-website/ |date=2014-09-13 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=बेन|first=बेकी|title=Beyoncé Pays Tribute To Donna Summer: &quot;She Was An Honest And Gifted Singer&quot;|trans-title=बियोन्सेद्वारा डना समरलाई श्रद्धाञ्जली: &quot;उनी असल र प्रतिभाशाली गायिका थिइन्&quot;|url=http://idolator.com/6487442/beyonce-pays-tribute-to-donna-summer|accessdate=जुलाई १५, २०१३|newspaper=आइडलेटर|date=मे १८, २०१३}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20140913172802/http://www.idolator.com/6487442/beyonce-pays-tribute-to-donna-summer |date=2014-09-13 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author1=गिब्सन, क्रिस्टिना|author2=एश्ली फल्ट्ज|lastauthoramp=yes|url=http://au.eonline.com/uberblog/hwood_party_girl/b220436_which_famous_friends_b-day_did_jay-z.html|title=Which Famous Friend's B-Day Did Jay-Z and Beyoncé Celebrate?|trans-title=जे-जी र बियोन्सेले कुन प्रख्यात साथीको जन्मदिन मनाए ?|publisher=ई !|date=जनवरी १४, २०११|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110805073410/http://www.eonline.com/news/hwood_party_girl/which_famous_friends_b-day_did_jay-z/220436|archivedate=अगस्ट ५, २०११|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt;

उनको दोस्रो एकल एल्बम ''बीडे''मा प्रदर्शित नारीवाद र महिला सशक्तिकरणका विषयवस्तुहरूका प्रेरणा उनको चलचित्र ''ड्रीमगर्ल्स'' र [[जोसेफिन बेकर]] थिए ।&lt;ref&gt;{{cite web|first=शाहीम|last=रीड|title=Beyoncé Asks Women To Battle Over Her For Backing-Band Roles|trans-title=बियोन्सेको ब्यान्डका लागि महिलाहरूको छनोट|url=http://www.mtv.com/news/articles/1534575/20060619/knowles_beyonce.jhtml|publisher=एमटिभी न्यूज|date=जुलाई १९, २००६|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110623191046/http://www.mtv.com/news/articles/1534575/beyonce-wants-women-battle-over-her.jhtml|archivedate=जून २३, २०११|url-status=सक्रिय}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110623191046/http://www.mtv.com/news/articles/1534575/beyonce-wants-women-battle-over-her.jhtml |date=2011-06-23 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://abcnews.go.com/GMA/SummerConcert/story?id=2404367&amp;page=1|title=Beyoncé Hits Milestone|trans-title=बियोन्सेको नयाँ उपलब्धि|publisher=एबिसी न्यूज|date=सेप्टेम्बर ७, २००६|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070218205021/http://abcnews.go.com/GMA/SummerConcert/story?id=2404367&amp;page=1|archivedate=फेब्रुअरी १८, २००७|url-status=निष्क्रिय}}&lt;/ref&gt; सन् २००६ को फेशन रक्स कन्सर्टमा &quot;डेजा भू&quot; बियोन्सेले बेकरको प्रसिद्ध नक्कली केरा टाँसिएको हुला जामा लगाई बेकरलाई सम्मान गरेकी थिइन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|first=फेरा|last=वाइनस्टाइन|title=Beyoncé, Jay-Z, Christina Put The Rock in Fashion Rocks Concert|trans-title=बियोन्से, जे-जी, क्रिस्टिना फेशन रक्स कन्सर्टमा|url=http://www.mtv.com/news/articles/1540510/beyonce-jayz-christina-rock-fashion-rocks-concert.jhtml?headlines=true|publisher=एमटिभी न्यूज|date=सेप्टेम्बर ८, २००६|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110623191004/http://www.mtv.com/news/articles/1540510/beyonce-jayz-christina-rock-fashion-rocks-concert.jhtml?headlines=true|archivedate=जून २३, २०११|url-status=सक्रिय}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110623191004/http://www.mtv.com/news/articles/1540510/beyonce-jayz-christina-rock-fashion-rocks-concert.jhtml?headlines=true |date=2011-06-23 }}&lt;/ref&gt; बियोन्सेको तेस्रो एकल एल्बम ''आइ एम...साशा फियर्स'' जे-जी र विशेष गरी एटा जेम्सद्वारा प्रभावित भएको थियो जसको आँटले बियोन्सेलाई नयाँ साङ्गीतिक शैलीमा गीत रचना गर्ने हौसला प्रदान गर्यो ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mtv.com/news/articles/1596573/beyonce-releases-two-tracks-from-i.jhtml|title=Beyoncé Releases Two Tracks From 'I Am ... ', Inspired By Jay-Z And Etta James|trans-title=बियोन्सेले जे-जी र एटा जेम्सद्वारा प्रभावित 'आइ एम...' को दुई ट्र्याक सार्वजनिक गरिन्|first=जेनिफर|last=भिनयार्ड|date=अक्टोबर ९, २००८|publisher=एमटिभी न्यूज|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111025174726/http://www.mtv.com/news/articles/1596573/beyonce-releases-two-tracks-from-i.jhtml|archivedate=अक्टोबर २५, २०११|url-status=सक्रिय}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120619051814/http://www.mtv.com/news/articles/1596573/beyonce-releases-two-tracks-from-i.jhtml |date=2012-06-19 }}&lt;/ref&gt; बियोन्सेको चौथो स्टुडियो एल्बम ''४'' [[फेला कुटी]], [[आर एन्ड बी|सन् १९९० दशकको आर एन्ड बी]], [[अर्थ, विन्ड एन्ड फायर]], [[डेबार्ज]], [[लायनेल रिची]], [[टिना मरी]], [[द ज्याक्सन ५]], [[न्यू एडिशन]], [[फ्लोरेन्स एन्ड द मशिन]] र [[प्रिन्स (सङ्गीतकार)|प्रिन्स]]द्वारा प्रभावित थियो ।&lt;ref name=&quot;billboard q&amp;a&quot; /&gt;

बियोन्सेले  [[मिसेल ओबामा|मिशेल ओबामा]] र [[ओपरा विनफ्रे|ओपरा विनफ्री]] प्रति आफ्नो आदर र सम्मान व्यक्त गरेकी छिन् ।&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=http://www.rap-up.com/2011/02/25/beyonce-inspired-by-michelle-obama/|title=Beyoncé Inspired by Michelle Obama|trans-title=बियोन्से मिशेल ओबामाद्वारा प्रेरित|magazine=र्याप-अप|date=फेब्रुअरी २५, २०११|accessdate=जून १२, २०११}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Beyonce's Inspirations&quot; /&gt; उनले जे-जीलाई आफ्नो सङ्गीत र व्यक्तिगत जीवनमा पनि निरन्तर प्रेरणाको स्रोत भनेकी छिन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.complex.com/music/2011/07/beyonce-2011-cover-story-gallery|title=Beyoncé: Mighty Fly (2011 Cover Story &amp; Gallery)|trans-title=बियोन्से: माइटी फ्लाइ (सन् २०११ आवरण कथा र तस्वीर)|first=गेब्रियल|last=आल्वरेज|website=कम्प्लेक्स|date=जुलाई १९, २०११|accessdate=अगस्ट १, २०११}}&lt;/ref&gt; बियोन्सेले [[जँ-मिशेल बास्क्या]]को सङ्गीतको पनि निकै प्रशंसा गरेकी छिन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Basquiat|trans-title=बास्क्या|url=http://www.beyonce.com/news/basquiat|publisher=बियोन्से|accessdate=जून ७, २०१३|url-status=निष्क्रिय|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130605063759/http://www.beyonce.com/news/basquiat|archivedate=जून ५, २०१३}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130605063759/http://www.beyonce.com/news/basquiat |date=2013-06-05 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|first=क्रिसी|last=माह्लमाइस्टर|title=Beyoncé Wears Custom Jean-Michel Basquiat-Inspired Minx Nails|trans-title=बियोन्सेद्वारा जँ-मिशेल बास्क्याद्वारा प्रेरित नङको पहिरन|url=http://style.mtv.com/2013/01/14/beyonce-jean-michel-basquiat-nails/|publisher=एमटिभी स्टाइल|accessdate=जून ७, २०१३}} {{Webarchive|url=https://ghostarchive.org/archive/20211027/http://style.mtv.com/2013/01/14/beyonce-jean-michel-basquiat-nails/ |date=2021-10-27 }}&lt;/ref&gt; फेब्रुअरी २०१३ मा बियोन्सेले [[म्याडोना (मनोरञ्जनकर्मी)|मडोना]]ले उनलाई आफ्नो कार्य जीवन आफ्नो नियन्त्रणमा लिन प्रेरित गरेको खुलासा गरिन् ।&lt;ref name=&quot;Beyoncé and Madonna&quot;&gt;{{Cite news|first=लुइस|last=कोर्नर|url=http://www.digitalspy.co.uk/music/news/a460040/beyonce-there-are-not-enough-independent-women-like-madonna.html|title=Beyoncé: 'There are not enough independent women like Madonna'|trans-title=बियोन्से: 'मडोना जस्तै स्वतन्त्र महिला धेरै छैनन्'|work=डिजिटल स्पाइ|location=लन्डन, इङ्ल्यान्ड|date=फेब्रुअरी १९, २०१३|accessdate=अप्रिल ११, २०१३}}&lt;/ref&gt; बियोन्सेले [[शेर]]लाई आफ्नो फेशनको प्रेरणा भनेकी छिन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|website=टुडे|title=Cher, Diana Ross inspire Beyoncé's fashions|trans-title=शेर, डायना रसले बियोन्सेको फेशनलाई प्रेरणा दिन्छन्|url=https://www.today.com/popculture/cher-diana-ross-inspire-beyonce-s-fashions-wbna27326595|date=अक्टोबर २२, २००८|accessdate=अगस्ट २३, २०२०|url-status=सक्रिय|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190227060138/https://www.today.com/popculture/cher-diana-ross-inspire-beyonce-s-fashions-wbna27326595|archivedate=फेब्रुअरी २७, २०१९}}&lt;/ref&gt;

===सङ्गीत भिडियो र मञ्च===
[[File:Beyonce MTV EMA 2009.png|thumb|right|upright=1.2|बियोन्से २००९ एमटिभी युरोप सङ्गीत पुरस्कारमा प्रस्तुति दिँदै]]
सन् २००६ मा बियोन्सेले आफ्नो महिला ब्यान्ड शुग मामाको परिचय दिएकी थिइन्, जसमा बेस वाधक, ड्रम वाधक, कीबोर्ड वाधक र पर्कशन वाधक समावेश गरिएको थियो ।&lt;ref&gt;{{cite web|title=For The Record: Quick News On Beyoncé, Madonna, Michael Jackson, Taylor Hicks, JC Chasez, Beth Orton, Slayer &amp; More|trans-title=रेकर्डको लागि: बियोन्से, मडोना, माइकल ज्याक्सन, टेलर हिक्स, जेसी चासेज, बेथ ओर्टन, स्लेयर र थपका समाचार|url=http://www.mtv.com/news/articles/1533901/beyonce-seeks-allgirl-band.jhtml|publisher=एमटिभी न्यूज|date=जून ८, २००६|accessdate=मार्च १२, २०१३}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120209075505/http://www.mtv.com/news/articles/1533901/beyonce-seeks-allgirl-band.jhtml |date=2012-02-09 }}&lt;/ref&gt;  उनका पृष्ठभूमि गायक, जसलाई द मामाज भनिन्छ, अन्तर्गत मोन्टिना कापर-डोनल, क्रिस्टल कलिन्स र टिफनी मोनिके रिड्डिक पर्छन् । २००६ बिइटी पुरस्कारमा प्रथम पटक देखिएको यो ब्यान्डले पछि &quot;इरिप्लेसेबल&quot; र &quot;ग्रीन लाइट&quot; प्रस्तुत गर्न मञ्चमा फर्केका थिए ।&lt;ref name=&quot;Vineyard1&quot; /&gt; यस ब्यान्डले द बियोन्से एक्स्पीरियन्स (सन् २००७), आइ एम...वर्ल्ड टूर (सन् २००९ - सन् २०१०), द मिसेस कार्टर शो वर्ल्ड टूर (सन् २०१३ - सन् २०१४) र द फोर्मेशन वर्ल्ड टूर (सन् २०१६) लगायत अन्य प्रत्यक्ष प्रस्तुतिहरूमा बियोन्सेको सहयोग गरेको छ ।

प्रत्यक्ष प्रस्तुतिमा बियोन्सेको मञ्चमा उपलब्धि र स्वरको निकै प्रशंसा गरिएको छ । ''[[न्यू योर्क पोस्ट]]''का ज्यारेट वीजलम्यानले पाँच सर्वोत्कृष्ट गायक/नर्तकहरूको सूचीमा बियोन्सेलाई पहिलो स्थानमा सूचिकृत गरेका थिए ।&lt;ref&gt;{{cite news|last=वीजलम्यान|first=ज्यारेट|title=पाँच सर्वोत्कृष्ट गायक/नर्तकहरू|url=http://pagesix.com/2011/03/04/the-five-best-singerdancers/|work=न्यू योर्क पोस्ट|date=मार्च ४, २०११|accessdate=जून ६, २०१६}}&lt;/ref&gt; ''द गार्डियन''की बार्बरा एलेन ''[[दी इन्डिपेन्डेन्ट]]''की एलिस जोनेसले बियोन्सेलाई मञ्चमा देखेको सबैभन्दा जोशिलो मनोरञ्जनकर्मीको दर्जा दिएका छन् ।&lt;ref&gt;{{cite news|last=एलेन|first=बार्बरा|url=https://www.theguardian.com/music/2009/may/24/beyonce|title=She's a woman of two-halves|trans-title=उनी दुई भागकी महिला हुन्|newspaper=द गार्डियन|date=मे २४, २००९|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090528123108/http://www.guardian.co.uk/music/2009/may/24/beyonce|archivedate=मे २८, २००९|location=लन्डन|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=जोन्स|first=एलिस|title=Beyoncé, 02 Arena, London: Diva who answers the call of booty|trans-title=बियोन्से, ०२ अरिना, लन्डन: बूटी कलको जवाफ दिने डिभा|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/reviews/beyonc-02-arena-london-1691069.html|work=दी इन्डिपेन्डेन्ट|date=मे २७, २००९|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090528232659/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/reviews/beyonc-02-arena-london-1691069.html|archivedate=मे २८, २००९|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt; [[डेफ जाम रेकर्डिङ्ज|डेफ जाम]]का भूतपूर्व अध्यक्ष [[एल.ए. रीड]]ले बियोन्सेलाई सर्वश्रेष्ठ जीवित मनोरञ्जनकर्मी भनेका छन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Music exec: 'Beyoncé is greatest entertainer alive'|trans-title=सङ्गीत अध्यक्ष: बियोन्से सर्वश्रेष्ठ जीवित मनोरञ्जनकर्मी हुन्|url=http://www.today.com/video/today/50692653|publisher=एमएसएन|accessdate=अगस्ट ३१, २०१३}}&lt;/ref&gt; ''[[डेली न्यूज (न्यू योर्क)|डेली न्यूज]]''का जिम फार्बर र ''[[द स्टार फीनिक्स]]''की स्टेफनी क्लासेनले उनको शक्तिशाली आवाज र मञ्चमा उपलब्धिको प्रशंसा गरेका छन् ।&lt;ref&gt;{{cite news|last=फार्बर|first=जिम|title=Beyoncé shows 'Fierce' and softer sides in tour kickoff at the Garden|trans-title=गार्डेन टूरमा बियोन्सेले आफ्नो 'फियर्स' र नरम पक्ष देखाउँछिन्|url=http://articles.nydailynews.com/2009-06-22/entertainment/17925311_1_fierce-character-tour|work=डेली न्यूज|location=न्यू योर्क|date=जून २१, २००९|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110311022417/http://articles.nydailynews.com/2009-06-22/entertainment/17925311_1_fierce-character-tour|archivedate=मार्च ११, २०११|url-status=सक्रिय}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111124155949/http://articles.nydailynews.com/2009-06-22/entertainment/17925311_1_fierce-character-tour |date=2011-11-24 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://thestarphoenix.com/Entertainment/REVIEW+Beyonce+ordinary+performer/1438494/story.html|title=Beyoncé no ordinary performer|trans-title=बियोन्से कुनै साधारण प्रस्तुतकर्ता होइनन्|date=मार्च २८, २००९|accessdate=मार्च ३१, २००९|last=क्लासेन|first=स्टेफनी|website=द स्टार फीनिक्स}}{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; बियोन्सेले मञ्चमा लगाउने लुगा छोटो भएको हुनाले मलेसियाको लुगा सम्बन्धि कडा नियमले गर्दा उनले केही प्रस्तुतिहरू स्थगित वा रद्द गर्नुपरेको थियो ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ew.com/news/celebs-banned-from-other-countries/beyonce-malaysia|title=24 Celebs Who Were Banned From Other Countries|trans-title=अन्य देशहरूबाट प्रतिबन्धित २४ हस्तीहरू|accessdate=अप्रिल ७, २०२०}} {{Webarchive|url=https://ghostarchive.org/archive/20211027/https://ew.com/news/celebs-banned-from-other-countries/beyonce-malaysia |date=2021-10-27 }}&lt;/ref&gt;

बियोन्सेले आफ्ना गीतहरूको भिडियो बनाउने क्रममा [[मेलिना मात्सूकस]], [[जोनस एकर्ल्यान्ड]] र [[जेक नाभा]] लगायत कयौँ चर्चित निर्देशकहरूसँग काम गरेकी छिन् । ''[[ब्यूटी एन्ड द बीस्ट (२०१७ चलचित्र)|ब्यूटी एन्ड द बीस्ट]]''का निर्देशक [[बिल कन्डन]]ले उक्त चलचित्रको लागि बियोन्सेको ''लेमनेड''बाट प्रेरणा लिएको खुलासा गरेका छन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://screenrant.com/beauty-and-the-beast-la-la-land-musical/|title=How La La Land Helped Live-Action Beauty and the Beast Remake|trans-title=ला ला ल्यान्डले कसरी ब्यूटी एन्ड द बीस्टको छायाङ्कनमा सहयोग गर्यो|date=मार्च १८, २०१७}}&lt;/ref&gt;

===वैकल्पिक अहम===
मञ्चमा प्रस्तुति दिँदा &quot;मोहक र उत्तेजक&quot; भनिएको बियोन्सेले आफ्नो असल पहिचान र मञ्चको पहिचानलाई अलग राख्न &quot;साशा फियर्स&quot; नामक वैकल्पिक अहमको सिर्जना गरेको बताइन् । उनले साशालाई आक्रामक, बलवान र मोहक भनी उनी असलमा त्यस्तो छैनन् भन्ने स्पष्ट पारिन् ।&lt;ref name=&quot;Depression&quot; /&gt; साशाको अवधारणा &quot;क्रेजी इन लभ&quot; भिडियोको निर्माणको बेला नै सिर्जना भए पनि उनको पहिचान सन् २००८ मा सार्वजनिक गरिएको एल्बम ''आइ एम...साशा फियर्स''को घोषणासँगै भएको थियो । फेब्रुअरी २०१० मा बियोन्सेले आफूसँग खुसी भई साशा फियर्सको आवश्यकता नपरेको ''[[अलोर]]'' पत्रिकालाई खुलासा गरिन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|last=क्रस्ली|first=हिलरी|url=http://www.mtv.com/news/articles/1632774/beyonce-killed-sasha-fierce.jhtml|title=Beyoncé Says She 'Killed' Sasha Fierce|trans-title=बियोन्सेले साशा फियर्सको हत्या गरिन् रे|publisher=एमटिभी न्यूज|date=फेब्रुअरी २६, २०१०|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110604063547/http://www.mtv.com/news/articles/1632774/beyonce-killed-sasha-fierce.jhtml|archivedate=जून ४, २०११|url-status=सक्रिय}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140424041851/http://www.mtv.com/news/articles/1632774/beyonce-killed-sasha-fierce.jhtml |date=2014-04-24 }}&lt;/ref&gt; मे २०१२ मा आगामी महिना आयोजित [[रेभल प्रिजेन्ट्स: बियोन्से लाइभ]]का लागि साशा फियर्सलाई फिर्ता ल्याउने घोषणा गरियो ।&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=http://www.rap-up.com/2012/05/25/beyonce-prepares-for-revel-concerts-part-2/|title=Beyoncé Prepares for Revel Concerts (Part 2)|trans-title=रेभल कन्सर्टहरू (भाग २) का लागि बियोन्सेको तयारी|magazine=र्याप-अप|date=मे २५, २०१२}}&lt;/ref&gt;

==प्रसिद्धि==
[[File:Beyonce Dreamgirls cropped.jpg|thumb|upright|left|सन् २००६ मा ''ड्रीमगर्ल्स''को प्रथम प्रदर्शनमा बियोन्से|alt=रातो गलैँचामा उभिएकी महिला जनतालाई सम्बोधन गर्दै]]
बियोन्सेलाई मोहक र उत्तेजक भनी वर्णन गरिने गरिन्छ र सङ्गीत पत्रकार [[टूरे]] अनुसार ''डेन्जरस्ली इन लभ''को सार्वजनिकीकरण देखि उनी प्रणय प्रतीक बनेकी छन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|author=टूरे|title=Cover Story: A Woman Possessed|trans-title=प्रमुख कथा: एक महिलाको अधीन|url=https://www.rollingstone.com/news/coverstory/beyonce_a_woman_possessed|website=रोलिङ स्टोन|date=मार्च ४, २००४|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090502172205/http://www.rollingstone.com/news/coverstory/beyonce_a_woman_possessed|archivedate=मे २, २००९}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071029050220/http://www.rollingstone.com/news/coverstory/beyonce_a_woman_possessed |date=2007-10-29 }}&lt;/ref&gt; बियोन्सेलाई राम्रो र उत्तेजक लुगा लगाउन मन लागे पनि उनले मञ्चमा लगाउने लुगाहरू मञ्चको लागि मात्रै हो भन्ने उनले स्पष्ट पारेकी छिन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Beyoncé Knowles|trans-title=बियोन्से नोल्स|url=http://www.glamourmagazine.co.uk/g-girls/default.aspx?id=32726|website=ग्ल्यामर|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080303102819/http://www.glamourmagazine.co.uk/g-girls/default.aspx?id=32726|archivedate=मार्च ३, २००८}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080303102819/http://www.glamourmagazine.co.uk/g-girls/default.aspx?id=32726 |date=2008-03-03 }}&lt;/ref&gt; बियोन्सेको बक्ररेखाका कारणले उनको वर्णन गर्दा सन् २००० को दशकमा मिडियाले &quot;बूटिलिशियस&quot; शब्दको प्रयोग गर्थ्यो ।&lt;ref&gt;{{cite web|last=बार्लेट|first=लियम|url=http://sixtyminutes.ninemsn.com.au/stories/liambartlett/259493/bootylicious-beyonce|title=Bootylicious Beyoncé|trans-title=बूटिलिशियस बियोन्से|publisher=६० मिनेट्स|date=मार्च ११, २००७|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110810145056/http://sixtyminutes.ninemsn.com.au/stories/liambartlett/259493/bootylicious-beyonce|archivedate=अगस्ट १०, २०११|url-status=निष्क्रिय}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120306032636/http://sixtyminutes.ninemsn.com.au/stories/liambartlett/259493/bootylicious-beyonce |date=2012-03-06 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=एसिञ्जर|first=एमी|url=http://www.nydailynews.com/gossip/2009/05/22/2009-05-22_bootylicious_beyonce_says_its_sexier_to_stay_out_of_the_gym.html|title='Bootylicious' Beyoncé says it's 'sexier' to stay out of the gym|trans-title='बूटिलिशियस' बियोन्सेले व्यायाम केन्द्रमा नजानु मोहक हुन्छ रे|work=डेली न्यूज|date=मे २२, २००९|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111124144010/http://articles.nydailynews.com/2009-05-22/gossip/17923090_1_sports-club-gym-jay-z|archivedate=नोभेम्बर २४, २०११|location=न्यू योर्क|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt; &quot;बूटी&quot; ({{translation|&quot;[[पुट्ठा]]&quot;}}) र &quot;डिलिशियस&quot; ({{translation|&quot;स्वादिलो&quot;}}) शब्दको संयोजन गरी बनेको यो शब्द डेस्टिनीज चाइल्डको त्यही नामको एकल गीतले गर्दा चलन चल्तीमा आएको हो । सन् २००६ मा यसलाई [[अक्सफोर्ड अङ्ग्रेजी शब्दकोश]]मा थपिएको थियो ।&lt;ref&gt;{{cite web|last=ल्याम्ब|first=बिल|url=http://top40.about.com/b/2006/03/17/beyonce-and-destinys-child-enter-the-dictionary-with-bootylicious.htm|title=Beyoncé and Destiny's Child Enter the Dictionary With Bootylicious|trans-title=बूटिलिशियसको साथमा बियोन्से र डेस्टिनीज चाइल्डको शब्दकोशमा प्रवेश|publisher=अबाउट|date=मार्च १७, २००६|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071204033252/http://top40.about.com/b/2006/03/17/beyonce-and-destinys-child-enter-the-dictionary-with-bootylicious.htm|archivedate=डिसेम्बर ४, २००७|url-status=निष्क्रिय}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111110012502/http://top40.about.com/b/2006/03/17/beyonce-and-destinys-child-enter-the-dictionary-with-bootylicious.htm |date=2011-11-10 }}&lt;/ref&gt;

सेप्टेम्बर २०१० मा बियोन्सेले [[टम फोर्ड]]को वसन्त/गृष्म २०११ फेशन शोमा प्रथम पटक रनवेमा मोडलिङ गरेकी थिइन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|last=ट्यालरिको|first=ब्रिट्नी|url=http://www.okmagazine.com/2011/01/watch-beyonce-julianne-moore-strut-down-tom-ford-catwalk/|title=WATCH: Beyoncé, Julianne Moore Strut Down Tom Ford Catwalk|trans-title=हेर्नुहोस्: बियोन्से, जुलियान मोर टम फोर्डको क्याटवकमा |website=ओके !|date=जनवरी ४, २०११|accessdate=जनवरी १२, २०११}}&lt;/ref&gt; उनलाई ''[[पीपल (अमेरिकी पत्रिका)|पीपल]]''द्वारा &quot;संसारको सबैभन्दा सुन्दर महिला&quot; र सन् २०१२ मा ''[[कम्प्लेक्स (पत्रिका)|कम्प्लेक्स]]''द्वारा &quot;इतिहासकै सर्वोत्कृष्ट गायिका&quot; घोषणा गरिएको थियो ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.people.com/people/package/article/0,,20360857_20589758,00.html|title=Motherhood Makes Beyoncé Feel 'More Beautiful Than Ever'|trans-title=मातृत्वले बियोन्सेलाई पहिला भन्दा सुन्दर महसुस गराउँछ|website=पीपल|date=अप्रिल २५, २०१२|first=अलेक्सिस|last=चिली|accessdate=मार्च ८, २०१३}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last2=प्याटरसन|first2=जुलियन|last1=नोस्ट्रो|first1=लरेन|url=http://www.complex.com/music/2012/12/the-100-hottest-female-singers-of-all-time/beyonce|title=1. Beyoncé – The 100 Hottest Female Singers of All Time|trans-title=१. बियोन्से: इतिहासकै १०० सर्वोत्कृष्ट गायिकाहरू|website=कम्प्लेक्स|date=डिसेम्बर १०, २०१२|accessdate=डिसेम्बर १२, २०१२}}&lt;/ref&gt; जनवरी २०१३ मा ''[[जीक्यू]]''ले बियोन्सेलाई &quot;२१ औँ शताब्दीको सबैभन्दा मोहक १०० महिलाहरू&quot; को सूचीमा प्रथम स्थानमा सूचिकृत गरेको थियो ।&lt;ref name=&quot;GQstory&quot;&gt;{{cite web|last=Wallace|first=Amy|url=https://www.gq.com/women/photos/201301/beyonce-cover-story-interview-gq-february-2013?currentPage=1|title=Miss Millennium: Beyoncé|trans-title=मिस मिलेनियम: बियोन्से|page=१|website=जीक्यू|date=जनवरी ९, २०१३|accessdate=जनवरी १९, २०१३}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130116133617/http://www.gq.com/women/photos/201301/beyonce-cover-story-interview-gq-february-2013?currentPage=1 |date=2013-01-16 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.gq.com/blogs/the-feed/2013/01/beyonce-gq-cover-february-2013.html|title=The Real Version of the Cover Everyone Is Talking About|trans-title=सबैले कुरा गरिरहेको आवरणको सक्कली संस्करण|website=जीक्यू|date=जनवरी ९, २०१३|accessdate=जनवरी १९, २०१३}} {{Webarchive|url=https://ghostarchive.org/archive/20211027/https://www.gq.com/blogs/the-feed/2013/01/beyonce-gq-cover-february-2013.html |date=2021-10-27 }}&lt;/ref&gt; [[भिएच १]] ले उनलाई १०० सर्वोत्कृष्ट कलाकारहरूको सूचीमा प्रथम स्थानमा सूचिकृत गरेको थियो ।&lt;ref&gt;{{cite web|last=भिएरा|first=बेने|title=VH1's 100 Sexiest Artists [Complete List]|trans-title=भिएच १ का १०० सर्वोत्कृष्ट कलाकारहरू [पूर्ण सूची] |url=http://www.vh1.com/music/tuner/2013-03-05/vh1-100-sexiest-artists-complete-list/100/|publisher=भिएच १|accessdate=मार्च १०, २०१३|url-status=निष्क्रिय|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130313090007/http://www.vh1.com/music/tuner/2013-03-05/vh1-100-sexiest-artists-complete-list/100|archivedate=मार्च १३, २०१३}}&lt;/ref&gt; न्यू योर्क, वाशिङटन डिसी, [[आम्स्टर्डम]], [[बैङ्कक]], हलिउड र सिड्नी लगायत अन्य प्रख्यात सहरहरूमा अवस्थित [[म्याडम टूसाड्स मैन सङ्ग्रहालय]]मा बियोन्सेका मैनका मूर्तिहरू सङ्ग्रह गरिएका छन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.madametussauds.com/NewYork/OurFigures/PopMusic/Beyonce/Default.aspx|title=Beyoncé's wax figure at Madame Tussauds New York|trans-title=म्याडम टूसाड्स न्यू योर्कमा बियोन्सेको मैनको मूर्ति|publisher=म्याडम टूसाड्स|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080813223454/http://www.madametussauds.com/NewYork/OurFigures/PopMusic/Beyonce/Default.aspx|archivedate=अगस्त १३, २००८|url-status=निष्क्रिय|accessdate=जनवरी १०, २०११}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080813223454/http://www.madametussauds.com/NewYork/OurFigures/PopMusic/Beyonce/Default.aspx |date=2008-08-13 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.madametussauds.com/Washington/OurFigures/PopMusic/Beyonce/Default.aspx|title=Beyoncé wax figure at Madame Tussauds Washington D.C|trans-title=म्याडम टूसाड्स वाशिङटन डिसीमा बियोन्सेको मैनको मूर्ति|publisher=म्याडम टूसाड्स|publisher=म्याडम टूसाड्स|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080815040524/http://www.madametussauds.com/Washington/OurFigures/PopMusic/Beyonce/Default.aspx|archivedate=अगस्ट १५, २००८|url-status=निष्क्रिय|accessdate=जनवरी १०, २०११}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.madametussauds.com/Amsterdam/OnzeBeelden/PopulaireMuzikanten/Beyonce/Default.aspx|title=Beyoncé wax figure at Amsterdam|trans-title=म्याडम टूसाड्स आम्स्टर्डममा बियोन्सेको मैनको मूर्ति|publisher=म्याडम टूसाड्स|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090302005740/http://www.madametussauds.com/Amsterdam/OnzeBeelden/PopulaireMuzikanten/Beyonce/Default.aspx|archivedate=मार्च २, २००९|url-status=निष्क्रिय}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.madametussauds.com/Bangkok/en/OurFigures/PopStars/BeyoncéKnowles.aspx|title=Beyoncé Knowles' wax figure at Madame Tussauds Bangkok|trans-title=म्याडम टूसाड्स बैङ्ककमा बियोन्से नोल्सको मैनको मूर्ति|publisher=म्याडम टूसाड्स|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110208211506/http://www.madametussauds.com/Bangkok/en/OurFigures/PopStars/Beyonc%C3%A9Knowles.aspx|archivedate=फेब्रुअरी ८, २०११|url-status=निष्क्रिय}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110208211506/http://www.madametussauds.com/Bangkok/en/OurFigures/PopStars/Beyonc%C3%A9Knowles.aspx |date=2011-02-08 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.madametussauds.com/Hollywood/OurFigures/PopStars/Beyonce.aspx|title=Beyoncé's wax figure at Madame Tussauds Hollywood|trans-title=म्याडम टूसाड्स हलिउडमा बियोन्सेको मैनको मूर्ति|publisher=म्याडम टूसाड्स|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090629171933/http://www.madametussauds.com/Hollywood/OurFigures/PopStars/Beyonce.aspx|archivedate=जून २९, २००९|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://ph.news.yahoo.com/photos/madame-tussauds-employee-moves-wax-figure-singer-beyonce-photo-001215917.html |archive-url=https://archive.today/20130412054732/http://ph.news.yahoo.com/photos/madame-tussauds-employee-moves-wax-figure-singer-beyonce-photo-001215917.html|url-status=निष्क्रिय |archive-date=अप्रिल १२, २०१३|title=A Madame Tussauds employee moves a wax figure of Beyoncé at the international airport in Sydney|trans-title=सिड्नी अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा म्याडम टूसाड्स कर्मचारीद्वारा बियोन्सेको मूर्तिको आयात|publisher=याहू ! न्यूज (फिलिपिन्स)|date=फेब्रुअरी २८, २०१३|accessdate=मार्च १, २०१३}}&lt;/ref&gt;

इटालियन फेशन डिजाइनर [[रोबेर्टो काभाली]]ले भने अनुसार बियोन्सेले आफ्नो सङ्गीतलाई प्राण दिनका लागि विभिन्न लुगा र फेशनको प्रयोग गर्छिन् ।&lt;ref&gt;{{cite news|title=Beyoncé wearing one of my dresses is harmony|trans-title=बियोन्सेले मैले बनाएको लुगा लगाउनु मेरो लागि ठूलो कुरा हो|url=http://women.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/women/fashion/article2216732.ece|work=द टाइम्स|date=अगस्ट ८, २००७|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110615200050/http://women.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/women/fashion/article2216732.ece|archivedate=जून १५, २०११|first1=प्याट्रिक|last1=होस्किङ|first2=डेभिड|last2=वाइटन|location=लन्डन}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110615200050/http://women.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/women/fashion/article2216732.ece |date=2011-06-15 }}&lt;/ref&gt; उनकी आमाले सन् २००२ मा ''डेस्टिनीज स्टाइल'' नामक पुस्तक लेख्न सहयोग गरेकी थिइन्, जसमा उनले फेशनले कसरी त्रयको सफलतामा प्रभाव पर्यो भनेर वर्णन गरेकी थिइन् ।&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Destiny's Style: Bootylicious Fashion, Beauty and Lifestyle Secrets From Destiny's Child|trans-title=डेस्टिनीज स्टाइल: डेस्टिनीज चाइल्डबाट बूटिलिशियस फेशन, सौन्दर्य र जीवनशैलीका कुराहरू|isbn=978-0756793517|last1=नोल्स|first1=टिना|last2=एलेक्जेन्डर|first2=जोई|date=जून २००५}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Book Excerpt: Destiny's Style|trans-title=पुस्तक सारांश: डेस्टिनीज स्टाइल|url=https://abcnews.go.com/GMA/WinterConcert/story?id=125692|publisher=एबिसी न्यूज|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060305014254/http://abcnews.go.com/GMA/WinterConcert/story?id=125692|archivedate=मार्च ५, २००६|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt; ''[[बीडे एन्थोलोजी भिडियो एल्बम]]''मा पनि उनीहरूको फेशनको बारेमा विस्तृत रूपमा छलफल गरिएको थियो ।&lt;ref&gt;{{cite web|last=भिनयार्ड|first=जेनिफर|title=Beyoncé: Behind The B'Day Videos 3|trans-title=बियोन्से: बीडे भिडियोहरूको पर्दा पछाडि ३|url=http://www.mtv.com/bands/b/beyonce/videos_07/news_feature_040207/index3.jhtml|publisher=एमटिभी न्यूज|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070418081601/http://www.mtv.com/bands/b/beyonce/videos_07/news_feature_040207/index3.jhtml|archivedate=अप्रिल १८, २००७|url-status=निष्क्रिय}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120619051652/http://www.mtv.com/bands/b/beyonce/videos_07/news_feature_040207/index3.jhtml |date=2012-06-19 }}&lt;/ref&gt; सन् २००७ मा ''[[स्पोर्ट्स इलस्ट्रेटेड]]''को स्विमसूट संस्करणको आवरणमा छापिएकी बियोन्से उक्त पत्रिकामा छापिने [[टायरा ब्याङ्क्स]] पछिको दोस्रो अफ्रिकी-अमेरिकी महिला बनेकी थिइन् ।&lt;ref name=&quot;People2&quot;&gt;{{cite web|title=Beyoncé Knowles: Biography – Part 2|trans-title=बियोन्से नोल्स: जीवनी - भाग २|url=http://www.people.com/people/beyonce_knowles/biography/0,,20004431_10,00.html|website=पीपल|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070504090034/http://www.people.com/people/beyonce_knowles/biography/0,,20004431_10,00.html|archivedate=मे ४, २००७|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt; त्यही वर्ष ''पीपल'' पत्रिकाले उनलाई सबैभन्दा राम्रो लुगाहरू लगाउने हस्ती घोषणा गरेको थियो ।&lt;ref&gt;{{cite news|last=गोल्डस्मिथ|first=बेलिन्डा|title=Beyoncé tops fashion list|trans-title=बियोन्से फेशन सूचीको पहिलो नम्बरमा|url=http://uk.reuters.com/article/entertainmentNews/idUKN1228002320070913?feedType=RSS&amp;feedName=entertainmentNews|agency=रूटर्स|date=सेप्टेम्बर १३, २००७|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110624050922/http://uk.reuters.com/article/2007/09/13/uk-celebrities-idUKN1228002320070913?feedType=RSS&amp;feedName=entertainmentNews|archivedate=जून २४, २०११|url-status=निष्क्रिय}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110624050922/http://uk.reuters.com/article/2007/09/13/uk-celebrities-idUKN1228002320070913?feedType=RSS&amp;feedName=entertainmentNews |date=2011-06-24 }}&lt;/ref&gt;

बियोन्सेका प्रशंसकहरूलाई &quot;बिहाइभ&quot; भनिन्छ । पहिले उनका प्रशंसकहरूलाई &quot;बियोन्से&quot; र &quot;अन्टूराज&quot; ({{translation|&quot;टोली&quot;}}) शब्दका संयोजन गरी &quot;बियोन्टूराज&quot; भनिन्थ्यो । प्रशंसकहरूलाई &quot;बिहाइभ&quot; भन्ने निर्णय [[ट्विटर]]मा आयोजित चुनावबाट सफल भएको थियो ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.beyonceonline.com/us/news/video-premiere-i-was-here-live-roseland|title=Video Premiere: 'I Was Here (Live At Roseland)'|trans-title='आइ वज हियर' (रोजल्यान्डमा प्रत्यक्ष प्रस्तुति): भिडियोको प्रथम प्रदर्शन|publisher=बियोन्से|date=नोभेम्बर १६, २०११|accessdate=जून १९, २०१२|url-status=निष्क्रिय|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120503015331/http://www.beyonceonline.com/us/news/video-premiere-i-was-here-live-roseland|archivedate=मे ३, २०१२}}&lt;/ref&gt;

सन् २००६ मा उनको फेशन लाइन [[हाउस अफ डेरेअन]]मा भुवाको प्रयोग गरेको हुनाले [[पीटा|पशुसँग नैतिक व्यवहारको पक्षमा मानिसहरू]]ले बियोन्सेको आलोचना गरेका थिए ।&lt;ref name=&quot;PETA&quot;&gt;{{cite web|url=http://today.msnbc.msn.com/id/13370421/ns/today-entertainment/|title=PETA surprises Beyoncé at New York dinner|trans-title=पीटाले न्यू योर्क भोज कार्यक्रममा बियोन्सेलाई छक्क पार्छ|publisher=असोसिएटेड प्रेस, टुडे|date=जून १६, २००६|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110609062631/http://today.msnbc.msn.com/id/13370421/ns/today-entertainment|archivedate=जून ९, २०११|url-status=निष्क्रिय|accessdate=जनवरी ११, २०११}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609062631/http://today.msnbc.msn.com/id/13370421/ns/today-entertainment |date=2011-06-09 }}&lt;/ref&gt; सन् २०११ मा उनी फ्रेन्च फेशन पत्रिका ''[[लोफिशिएल]]''मा आदिवासी शृङ्गारमा देखिएकी थिइन्, जसले गर्दा उनले मिडियाबाट प्रतिकूल प्रतिक्रिया पाएकी थिइन् । पत्रिकाको प्रवक्ताद्वारा सार्वजनिक गरिएको विज्ञप्तिमा बियोन्सेले आदिवासी शृङ्गारद्वारा उनको अफ्रिकी मूल झल्काउने प्रयास गरेको खुलासा गरेका थिए ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rollingstone.com/music/news/beyonce-criticized-for-blackface-photo-shoot-20110224|title=Beyoncé Criticized for 'Blackface' Photo Shoot|trans-title=आदिवासी शृङ्गारका लागि बियोन्से प्रति प्रतिकूल प्रतिक्रिया|website=रोलिङ स्टोन|date=फेब्रुअरी २४, २०११|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110227070817/http://www.rollingstone.com/music/news/beyonce-criticized-for-blackface-photo-shoot-20110224|archivedate=फेब्रुअरी २७, २०११|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt;

बियोन्सेको हल्का रङ्ग र लुगाले गर्दा उनले अफ्रिकी-अमेरिकी समुदायबाट पनि प्रतिकूल प्रतिक्रिया पाएकी छिन् ।&lt;ref name=&quot;Jones&quot; /&gt; नर्थइस्टर्न विश्वविद्यालयमा सङ्गीत प्राध्यापकको रूपमा काम गर्ने एमेट प्राइसले बियोन्सेको वर्णको कारणले गर्दा पनि उनले यस्तो नकारात्मक आलोचना पाएको हुन सक्छ भनेका छन् । बियोन्सेले जस्तै लुगा लगाउने कति गोरा जातका गायिकाहरूले प्रशंसा पाएको कुरामा पनि उनले प्रकाश परेका छन् ।&lt;ref name=&quot;Jones&quot;&gt;{{cite news|last=जोन्स|first=भनेसा इ.|title=Bewitched. Bothered. Beyoncé.|trans-title=मन्त्रमुग्ध । चिन्तित । बियोन्से ।|url=https://www.boston.com/ae/music/articles/2007/08/05/bewitched_bothered_beyonc/?page=1|work=द बोस्टन ग्लोब|date=अगस्ट ५, २००७|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081205071344/http://www.boston.com/ae/music/articles/2007/08/05/bewitched_bothered_beyonc/?page=1|archivedate=डिसेम्बर ५, २००८|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt; सन् २००८ मा [[लोरियाल]] माथि [[फेरिया]]को दिन सार्वजनिक गरिएको केश रङ्गको विज्ञापनमा बियोन्सेलाई गोरो बनाएको आरोप लागेको थियो, जसलाई उक्त कम्पनीले अस्वीकार गरेको थियो ।&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.theguardian.com/media/2008/aug/08/advertising.usa|title=Beyoncé Knowles: L'Oreal accused of 'whitening' singer in cosmetics ad|trans-title=बियोन्से नोल्स: कस्मेटिक विज्ञापनमा गायिकालाई गोरो बनाएको आरोपमा लोरियाल|work=द गार्डियन|location=लन्डन|first=मार्क|last=स्वीनी|date=अगस्ट ८, २००८}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://thegrio.com/2012/02/10/beyonce-describes-herself-as-african-american-native-american-french-in-new-loreal-ad/#s:beyonce-true-match-loreal-ad-jpg|title=Beyoncé L'Oreal ad controversy inspires black community backlash|trans-title=बियोन्सेको लोरियाल विज्ञापनको विवादको अफ्रिकी-अमेरिकी समुदायमा आलोचना|publisher=एनबिसी न्यूज}}&lt;/ref&gt; सन् २०१३ मा बियोन्सेले आफैँ एच एन्ड एमले उनको सम्पादित प्रचारक तस्वीरहरूको प्रयोग गरेकोमा गुनासो गरेकी थिइन् र ''[[भोग (पत्रिका)|भोग]]''मा छापिए अनुसार उनले सम्पादन गरिएका तस्वीरहरू प्रकाशन नगर्ने अनुरोध गरेकी छिन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|title=H&amp;M For All: A Healthy Start|trans-title=सबैका लागि एच एन्ड एम: एक स्वस्थ सुरुवात |url=http://www.vogue.co.uk/news/2013/05/30/hm-pledges-to-only-use-healthy-models---beyonce-rumours|accessdate=मे ३०, २०१३|last=एलेक्जेन्डर|first=एला|website=भोग}}&lt;/ref&gt;

बियोन्सेले [[ब्ल्याक लाइभ्स म्याटर]] आन्दोलनमा आफ्नो समर्थन जनाएकी छिन् । सन् २०१६ मा सुपर बोलमा उनले दिएको &quot;फोर्मेशन&quot; को प्रत्यक्ष प्रस्तुतिमा केही राजनीतिज्ञ र प्रहरीले प्रतिकूल प्रतिक्रिया दिएका थिए । केही प्रहरीहरूले बियोन्सेको फोर्मेशन वर्ल्ड टूरको सामाजिक बहिष्कार गर्न खोजेका थिए ।&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/news/arts-and-entertainment/wp/2016/07/10/beyonce-is-a-powerful-voice-for-black-lives-matter-some-people-hate-her-for-it/|title=Beyoncé is a powerful voice for Black Lives Matter. Some people hate her for it.|trans-title=बियोन्से ब्ल्याक लाइभ्स म्याटरको महत्त्वपूर्ण व्यक्ति हुन् । केही मानिसहरू उनलाई यसकारण मन पराउँदैनन् ।|newspaper=द वाशिङटन पोस्ट |accessdate=डिसेम्बर ३, २०१८}}&lt;/ref&gt; बियोन्से प्रहरीहरूको विरोधमा नभई प्रहरी क्रूरताको विरोधमा भएको उनले स्पष्ट पारेकी छिन् ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://time.com/4282452/beyonce-anyone-who-perceives-my-message-as-anti-police-is-completely-mistaken/|title=Beyoncé: 'Anyone Who Perceives My Message as Anti-Police Is Completely Mistaken'|trans-title=बियोन्से: 'मेरो सन्देशलाई प्रहरी विरोधी भन्ने मानिसहरू गलत हुन्'|website=टाइम|accessdate=डिसेम्बर ३, २०१८}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160405215730/http://time.com/4282452/beyonce-anyone-who-perceives-my-message-as-anti-police-is-completely-mistaken/ |date=2016-04-05 }}&lt;/ref&gt;

==व्यक्तिगत जीवन==
===विवाह र सन्तान===
सन् २००२ मा [[जे–जी (गायक)|जे-जी]]को एल्बम ''[[द ब्लूप्रिन्ट २: द गिफ्ट एन्ड द कर्स]]''को सातौँ ट्र्याकमा परेको &quot;'०३ बोनी एन्ड क्लाइड&quot; मा सहयोग गरेपछि बियोन्सेले जे-जीसँग प्रेमको सम्बन्ध गाँसिन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.capitalfm.com/artists/beyonce-knowles/photos/jay-z-relationship-best-moments/dating/|title=When Did Beyoncé and Jay-Z Start Dating?|trans-title=बियोन्से र जे-जीले कहिले आफ्नो सम्बन्ध सुरु गरे ?|website=क्यापिटल एफएम|accessdate=मे ८, २०१४|archive-url=https://web.archive.org/web/20180521130800/http://www.capitalfm.com/artists/beyonce-knowles/photos/jay-z-relationship-best-moments/dating/|archive-date=मे २१, २०१८|url-status=निष्क्रिय}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=च्यान्ड्लर|first=डी. एल.|title=Jay-Z and Beyoncé Celebrate Three Years of Wedded Bliss|trans-title=जे-जी र बियोन्से विवाहको तीन वर्ष मनाउँछन्|url=http://rapfix.mtv.com/2011/04/05/jay-z-and-beyonce-celebrate-three-years-of-wedded-bliss/|publisher=एमटिभी र्यापफिक्स|accessdate=मार्च २८, २०१३|url-status=निष्क्रिय|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110408000429/http://rapfix.mtv.com/2011/04/05/jay-z-and-beyonce-celebrate-three-years-of-wedded-bliss/|archivedate=अप्रिल ८, २०११}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151019030701/http://rapfix.mtv.com/2011/04/05/jay-z-and-beyonce-celebrate-three-years-of-wedded-bliss/ |date=2015-10-19 }}&lt;/ref&gt; बियोन्से सो गीतको भिडियोमा जे-जीको प्रेमिकाको भूमिकामा देखिइन्, जसले गर्दा उनीहरूको सम्बन्धको अनुमान जताततै मिडियामा गरियो ।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Beyoncé Knowles Biography|trans-title=बियोन्से नोल्सको जीवनी|url=http://www.people.com/people/beyonce_knowles/biography|website=पीपल|accessdate=मार्च २८, २०१३}}&lt;/ref&gt; अप्रिल ४, २००८ मा कुनै पूर्व घोषणा नगरी बियोन्से र जे-जीले विवाह गरे ।&lt;ref name=&quot;marriage&quot;&gt;{{cite news|last=हेल्लिङ|first=स्टिभ|title=Beyoncé and Jay-Z File Signed Marriage License|trans-title=बियोन्से र जे-जीको विवाह|url=http://www.people.com/people/article/0,,20194030,00.html|work=पीपल|date=अप्रिल २२, २००८|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080422232922/http://www.people.com/people/article/0,,20194030,00.html|archivedate=अप्रिल २२, २००८|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt; अप्रिल २०१४ को तथ्याङ्क अनुसार बियोन्से र जे-जीले कुल ३० करोड रेकर्ड बिक्री गरिसकेका थिए ।&lt;ref name=&quot;joint tour&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.prnewswire.com/news-releases/on-the-run-tour-beyonce-and-jay-z-256964531.html|title=On The Run Tour: Beyoncé and Jay-Z|trans-title=अन द रन टूर: बियोन्से र जे-जी|work=लाइभ नेशन इन्टरटेनमेन्ट|agency=पिआर न्यूजवायर|date=अप्रिल २९, २०१४|accessdate=मे ८, २०१४}}&lt;/ref&gt; आफ्नो सम्बन्ध निजी राख्ने हुनाले चासोको विषय भइरहने भए तापनि उनीहरूले हालै आफ्नो सम्बन्धको बारेमा खुला रूपमा बोल्न सुरु गरेका छन् ।&lt;ref&gt;{{cite news|first=युयोङ|last=ली|title=Beyoncé, Jay-Z Go On Date in New York, Watch ''Iron Man 3''|trans-title=बियोन्से, जे-जी सँगै ''आयरन म्यान ३'' हेर्न जान्छन्|url=https://huffingtonpost.com/2013/06/03/beyonce-jay-z-date_n_3377546.html|work=हफपोस्ट|accessdate=जून ६, २०१३|date=जून ३, २०१३}}&lt;/ref&gt; जे-जीले विवाहबाहक सम्बन्ध राखेर उनीहरूको सम्बन्धमा आएको समस्याका बारेमा दुबै जनाले खुला रूपमा बोलेका छन् ।&lt;ref&gt;{{cite news|first=अलिस्सा|last=बेली|url=https://www.elle.com/culture/celebrities/a19700877/jay-z-on-cheating-on-beyonce-david-letterman-interview/|title=Jay-Z on Overcoming Cheating: Beyoncé 'Knew I'm Not the Worst of What I've Done'|trans-title=विवाहबाहक सम्बन्धमा जे-जी: बियोन्सेलाई मेरो असलियत थाहा थियो|work=एल|publisher=हाशेट फिलिपाची मिडिया|location=न्यू योर्क सहर|date=अप्रिल ६, २०१८|accessdate=मे ९, २०१८}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|first=अनिका|last=रीड|url=https://www.usatoday.com/story/life/entertainthis/2017/11/29/jay-z-talks-infidelity-confirms-joint-album-beyonce-exists/906452001/|title=Jay-Z talks infidelity, confirms a joint album with Beyoncé exists|trans-title=जे-जीले व्यभिचारको बारेमा कुरा गर्छन्, बियोन्सेसँगको एल्बम पक्का गर्छन्|work=यूएसए टुडे|date=नोभेम्बर २९, २०१७|accessdate=मे ९, २०१८}}&lt;/ref&gt;

सन् २०१०/११ तिर बियोन्सेको गर्भपतन भयो, जसलाई उनले आफ्नो जीवनको सबैभन्दा दुखद घटना मान्छिन् ।&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/tv/news/beyonc-documentary-describing-pain-and-trauma-of-miscarriage-airs-on-bbc-8495450.html|title=Beyoncé documentary describing 'pain and trauma' of miscarriage airs on BBC – News – TV &amp; Radio|trans-title='दु:ख र आघात' वर्णन गर्ने बियोन्सेको वृत्तचित्र बिबिसीमा प्रसारण हुने - समाचार - टिभी र रेडियो|work=दी इन्डिपेन्डेन्ट|accessdate=सेप्टेम्बर २७, २०१४}}&lt;/ref&gt; यो पीडाबाट मुक्त हुन उनले स्टुडियो फर्की गीत रचना गर्न थालिन् । अप्रिल २०११ मा ''४'' को एल्बम आवरणको लागि तस्वीर खिच्न पेरिस जाँदा उनी अचानक गर्भवती भइन् ।&lt;ref&gt;{{cite news|last=माथुर|first=अदिति|title=You don't yet know what swag is / But you was made in Paris / And mama woke up the next day / And shot her album package.|trans-title=तिमीलाई अहिलेसम्म 'स्व्याग' को अर्थ थाहा छैन / तर तिमी पेरिसमा बनेकी थियौ / र तिम्री आमा अर्को बिहान उठिन् / र आफ्नो एल्बम प्याकेज खिचिन् ।|url=http://www.ibtimes.com/baby-blue-ivy-carter-was-conceived-paris-beyonce-jay-z-officially-announce-birth-girl-video-glory|work=इन्टरनेशनल बिजनेस टाइम्स|accessdate=अप्रिल १०, २०१३}}&lt;/ref&gt; त्यही साल अगस्ट महिनामा बियोन्सेले एमटिभी भिडियो सङ्गीत पुरस्कारमा &quot;लभ अन टप&quot; प्रस्तुत गरेपछि आफ्नो गर्भ संसारसामु पेश गरिन् ।&lt;ref name=&quot;mtv2011&quot;&gt;{{cite web|last=कौफम्यान|first=गिल|title=Beyoncé Puts 'Love On Top' At VMAs, Reveals Pregnancy|trans-title=बियोन्सेले भिएमएजमा 'लभ अन टप' गाइसकेर गर्भवती भएको घोषणा गर्छिन्|url=http://www.mtv.com/news/articles/1669858/beyonce-vma-performance.jhtml|publisher=एमटिभी न्यूज|accessdate=अप्रिल १०, २०१३}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20140913153004/http://www.mtv.com/news/1669858/beyonce-vma-performance/ |date=2014-09-13 }}&lt;/ref&gt; बियोन्सेको प्रस्तुतिले १ करोड २४ लाख दर्शक बटुली एमटिभीको इतिहासमा नै सर्वाधिक हेरिएको कार्यक्रम बन्यो ।&lt;ref name=&quot;Mitchell&quot;&gt;{{cite web|url=http://newsroom.mtv.com/2011/08/30/beyonce-pregnant-vmas-love-on-top-album-sales-surge/?xrs=share_twitter|title=Beyoncé's Album Sees Sales Surge After VMA Performance Of 'Love On Top'|date=August 30, 2011|trans-title='लभ अन टप' को भिएमए प्रस्तुति पछि बियोन्सेको एल्बमको बिक्रीमा वृद्धि|first=जोन|last=मिचेल|publisher=एमटिभी न्यूजरूम|accessdate=अगस्ट ३१, २०११|url-status=निष्क्रिय|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110927020025/http://newsroom.mtv.com/2011/08/30/beyonce-pregnant-vmas-love-on-top-album-sales-surge/?xrs=share_twitter|archivedate=सेप्टेम्बर २७, २०११}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927020025/http://newsroom.mtv.com/2011/08/30/beyonce-pregnant-vmas-love-on-top-album-sales-surge/?xrs=share_twitter |date=September 27, 2011 }}&lt;/ref&gt; प्रति सेकेन्ड ८,८६८ ट्विटको दरमा पोस्ट राखिएको यो घोषणालाई ''[[गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड्स]]''मा &quot;एकल घटनाको लागि रेकर्ड गरिएको सर्वाधिक ट्विट गरिएको पोस्ट&quot; भनी प्रकाशित गरिएको थियो ।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Beyoncé pregnancy announcement at MTV VMA's sparks Twitter world record|trans-title=एमटिभी भिएमएमा बियोन्सेको घोषणाले ट्विटर रेकर्ड तोड्यो|url=http://www.guinnessworldrecords.com/news/beyonce-pregnancy-announcement-at-mtv-vmas-sparks-twitter-world-record/|publisher=गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड्स|accessdate=मार्च २३, २०१३}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://huffingtonpost.com/2011/08/29/beyonce-pregnancy-twiter-record-mtv-vmas_n_941064.html|title=Beyoncé Pregnancy: New Twitter Record Set At MTV VMAs|trans-title=बियोन्सेको गर्भधारण: एमटिभी भिएमएजमा नयाँ ट्विटर रेकर्ड बन्यो |work=हफपोस्ट|date=अगस्ट २९, २०११|accessdate=अगस्ट ३०, २०११|first=क्याथरिन|last=स्मिथ}}&lt;/ref&gt; अगस्ट २९, २०११ मा गूगलले सार्वजनिक गरिएको तथ्याङ्क अनुसार &quot;बियोन्से गर्भवती&quot; सप्ताहको सर्वाधिक खोज गरिएको विषय थियो ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://ph.news.yahoo.com/news-beyonc-pregnancy-grips-google-users-us-open-125354734.html|title=News of Beyoncé's pregnancy grips Google users, US Open, ESPN popular|trans-title=बियोन्सेको गर्भधारणको घोषणाले गूगल प्रयोगकर्ताहरूलाई छक्क पार्छ|date=सेप्टेम्बर ५, २०११|publisher=याहू ! न्यूज (फिलिपिन्स)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131029205652/http://ph.news.yahoo.com/news-beyonc-pregnancy-grips-google-users-us-open-125354734.html|archivedate=अक्टोबर २९, २०१३|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt; जनवरी ७, २०१२ मा बियोन्सेले न्यू योर्क सहरको [[लेनोक्स हिल अस्पस्तल]]मा आफ्नी छोरी [[ब्लू आइभी कार्टर]]लाई जन्म दिइन् ।&lt;ref name=BlueBirth&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2012/01/10/nyregion/after-birth-by-beyonce-patients-protest-celebrity-security-at-lenox-hill-hospital.html|title=After Beyoncé Gives Birth, Patients Protest Celebrity Security at Lenox Hill Hospital|trans-title=बियोन्सेले जन्म दिएको खबर सुनी हस्ती सुरक्षाका लागि मानिसहरू लेनोक्स हिल अस्पतालको विरोध गर्दै|date=जनवरी ९, २०१२|work=द न्यू योर्क टाइम्स|first=निना|last=बर्नस्टीन}}&lt;/ref&gt;

सन् २०१६ मा ''[[लेमनेड]]''को सार्वजनिकीकरण पछि सो एल्बममा रहेको &quot;सरी&quot; गीतले गर्दा [[जे–जी (गायक)|जे-जी]]ले &quot;बेक्की&quot; को छद्मनामले बोलाइएको महिलासँग विवाहबाहक सम्बन्ध राखेको अनुमान गरिएको थियो । ''[[द न्यू योर्क टाइम्स]]''का [[जोन परेलेस]]ले बियोन्सेले ''लेमनेड''मा बियोन्सेले जे-जी माथि आरोप लगाएको स्पष्टिकरण गरेका थिए ।&lt;ref name=&quot;pareles&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2016/04/25/arts/music/beyonce-lemonade.html|title=Review: Beyoncé Makes 'Lemonade' Out of Marital Strife|trans-title=समीक्षा: बियोन्सेको 'लेमनेड' वैवाहिक समस्यामा आधारित|work=द न्यू योर्क टाइम्स|first=जोन|last=परेलेस|date=अप्रिल २५, २०१६|accessdate=जून २४, २०१६}}&lt;/ref&gt; त्यसैगरी ''रोलिङ स्टोन''का रब शेफील्डले पनि &quot;सक अन माइ बल्स, आइ ह्याभ ह्याड इनफ&quot; ({{translation|&quot;मैले धेरै सहिसके, मेरो गेडा चुस&quot;}}) जस्ता पङ्क्तिले पनि जे-जीको व्यभिचारलाई सङ्केत गर्ने अनुमान गरेका थिए ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/lemonade-204663/|title=Beyonce ''Lemonade'' Album Review|trans-title=बियोन्से ''लेमनेड'' एल्बम समीक्षा|last=शेफील्ड|first=रब|date=अप्रिल २५, २०१६|website=रोलिङ स्टोन|accessdate=सेप्टेम्बर १, २०१९}}&lt;/ref&gt;

फेब्रुअरी १, २०१७ मा बियोन्सेले जुम्ल्याहा बालबालिका जन्माउने भन्दै आफ्नो गर्भवती भएको तस्वीर इन्स्टाग्राममा सार्वजनिक गरेकी थिइन् । उनको तस्वीरले आठ घण्टामा ६ करोड ३० लाख लाइक पाई त्यसबेलाको इन्स्टाग्रामको सर्वाधिक लाइक पाएको पोस्ट बनेको थियो ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.guinnessworldrecords.com/news/2017/2/beyonces-pregnancy-announcement-shatters-world-record-for-most-liked-image-on-in-460816|title=Beyoncé's pregnancy announcement shatters world record for the Most liked image on Instagram|trans-title=बियोन्सेको गर्वधरणको घोषणा इन्स्टाग्रामको सर्वाधिक लाइक पाएको पोस्ट|first=क्रिस्टेन|last=अट|website=गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड्स|date=फेब्रुअरी २, २०१७|accessdate=फेब्रुअरी ४, २०१७}}&lt;/ref&gt; जुलाई १३, २०१७ मा एक महिना अगाडि जून १३, २०१७ को दिन उनका छोरा सर कार्टर र छोरी रुमी कार्टरको जन्म भएको घोषणा गर्दै त्रयको तस्वीर सार्वजनिक गरेकी थिइन्, जुन इन्स्टाग्रामको दोस्रो सर्वाधिक लाइक पाएको पोस्ट बन्न पुगेको थियो ।&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.theguardian.com/music/2017/jul/14/beyonce-photo-twins-instagram-sir-carter-rumi|title=Beyoncé publishes photo of her twins on Instagram|trans-title=बियोन्सेद्वारा आफ्ना जुम्ल्याहा सन्तानको तस्वीर इन्स्टाग्राममा प्रकाशित|first=स्टेफ|last=हार्मन|newspaper=द गार्डियन|date=जुलाई १४, २०१७|accessdate=जुलाई १४, २०१७}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.buzzfeed.com/kristinharris/heres-the-top-ten-most-liked-instagram-photos-of-2017|title=Here Are The Top 10 Most-Liked Instagram Photos Of 2017|trans-title=सन् २०१७ का सर्वाधिक लाइक पाएका इन्स्टाग्राम तस्वीरहरू|first=क्रिस्टिन|last=ह्यारिस|website=बजफीड|accessdate=अप्रिल २७, २०१९}}&lt;/ref&gt; बियोन्सेका जुम्ल्याहा सन्तान क्यालिफोर्नियास्थित [[रोनाल्ड रेगन यूसीएलए मेडिकल सेन्टर]]मा जन्मेका थिए । उनले आफ्नो गर्भावस्था र त्यसका असरहरूको बारेमा ''[[भोग (पत्रिका)|भोग]]''को सेप्टेम्बर २०१८ संस्करणमा लेखेकी थिइन्, जसको आवरण तस्वीर बियोन्सेको निर्देशनमा [[ह्यामरवुड पार्क]]मा छायाचित्रकार [[टाइलर मिचेल]]द्वारा खिचिएको थियो । &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-45082773|title=Beyonce in Vogue: 'I've been through hell and back'|trans-title=भोगमा बियोन्से: 'म नर्क पुगेर फर्केकी छु'|date=अगस्ट ६, २०१८|work=बिबिसी न्यूजबीट|accessdate=अगस्ट ६, २०१८}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.vogue.com/article/tyler-mitchell-beyonce-photographer-vogue-september-issue|title=Meet Tyler Mitchell, the Photographer Who Shot Beyoncé For Vogue's September Issue|trans-title=भोगको सेप्टेम्बर संस्करणमा बियोन्सेको तस्वीर खिच्ने छायाचित्रकार टाइलर मिचेललाई भेट्नुहोस्|work=भोग|accessdate=अगस्ट १३, २०१८}}&lt;/ref&gt;

===सम्पत्ति===
जून २००७ देखि जून २००८ को अवधिमा बियोन्सेले आफ्नो सङ्गीत, चलचित्र र फेशन ब्र्यान्डबाट $८ करोड कमाई सबैभन्दा बढी धनी महिला मनोरञ्जनकर्मीको पदबाट [[म्याडोना (मनोरञ्जनकर्मी)|मडोना]] र [[सेलिन डियोन]]लाई प्रतिस्थापन गरेको ''[[फोर्ब्स]]''ले सन् २००८ मा अनुमान गरेको थियो ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mtv.co.uk/artists/beyonce/news/90756-beyonce-jay-z-top-earning-couple|title=Beyoncé &amp; Jay-Z Top Earning Couple|trans-title=बियोन्से र जे-जी सबैभन्दा धनी दम्पति|publisher=एमटिभी न्यूज|date=नोभेम्बर २१, २००८|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121021150454/http://www.mtv.co.uk/news/beyonce/90756-beyonce-jay-z-top-earning-couple|archivedate=अक्टोबर २१, २०१२|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Forb&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.forbes.com/lifestyle/2008/09/19/music-beyonce-timberlake-forbeslife-cx_lr_0922lifestyle.html|title=World's Best-Paid Music Stars|trans-title=विश्वका सबैभन्दा धनी सङ्गीत कलाकारहरू|last=रोज|first=लेसी|date=सेप्टेम्बर २२, २००८|work=फोर्ब्स|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090407042329/http://www.forbes.com/2008/09/19/music-beyonce-timberlake-forbeslife-cx_lr_0922lifestyle.html|archivedate=अप्रिल ७, २००९}}&lt;/ref&gt; यसले गर्दा उनी सन् २००९ मा [[सिलेब्रिटी १००]] मा चौथो स्थान र सन् २०१० मा &quot;विश्वका सबैभन्दा शक्तिशाली महिलाहरू&quot; मा नवौँ स्थानमा सूचिकृत भइन् ।&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.forbes.com/forbes/2009/0622/celebrity-09-jay-z-sasha-fierce-inside-beyonce-empire.html|title=Inside Beyoncé's Entertainment Empire|trans-title=बियोन्सेको मनोरञ्जन साम्राज्य भित्र|work=फोर्ब्स|date=जून ३, २००९|first=लेसी|last=रोज|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090606100829/http://www.forbes.com/forbes/2009/0622/celebrity-09-jay-z-sasha-fierce-inside-beyonce-empire.html|archivedate=जून ६, २००९|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=कप्सी|first=रोबर्ट|url=http://www.digitalspy.co.uk/music/news/a280865/gaga-beyonce-among-most-powerful-women.html|title=GaGa, Beyoncé among most powerful women|trans-title=सबैभन्दा शक्तिशाली महिलाहरू मध्ये गागा, बियोन्से|website=डिजिटल स्पाइ|date=अक्टोबर ७, २०१०|accessdate=जून १८, २०११}}&lt;/ref&gt; त्यो वर्ष आफ्नो फेशन ब्य्रान्ड र संयुक्त उपक्रमहरूबाट $३ करोड ५० लाख कमाएकी बियोन्से आगामी वर्ष उनी &quot;३० वर्ष मुनिका सबैभन्दा बढी धनी हस्तीहरू&quot; मा आठौँ स्थानमा परेकी थिइन् । सन् २०११ मा $४ करोड कमाए पनि बियोन्सेलाई सन् २०१२ को &quot;सिलेब्रिटी १००&quot; सूचीमा सोह्रौँ स्थानमा राखिएको थियो, जुन ३ वर्ष अगाडिको सूची भन्दा १२ स्थान तल थियो ।&lt;ref&gt;{{cite news|last=आइज्याक|first=शेरिल|url=https://www.forbes.com/sites/worldviews/2012/05/18/5-personal-branding-lessons-learned-from-forbes-celebrity-100-women/2/|title=6 Personal Branding Lessons From Forbes Celebrity 100 Women|trans-title=फोर्ब्स सिलेब्रिटी १०० का महिलाहरूबाट लिनुपर्ने ६ व्यक्तिगत ब्र्यान्डिङ शिक्षा|work=फोर्ब्स|date=मे १८, २०१२|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120523234157/http://www.forbes.com/sites/worldviews/2012/05/18/5-personal-branding-lessons-learned-from-forbes-celebrity-100-women/2/|archivedate=मे २३, २०१२|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.forbes.com/profile/beyonce-knowles/|title=Profile: Beyoncé Knowles|trans-title=प्रोफाइल: बियोन्से नोल्स|work=फोर्ब्स|accessdate=मे २०, २०१२}}&lt;/ref&gt; त्यही वर्ष बियोन्से र जे-जीले कुल $७ करोड ८० लाख कमाई &quot;संसारकै सबैभन्दा धनी हस्तीको जोडी&quot; मा पहिलो स्थानमा परेका थिए ।&lt;ref&gt;{{cite news|last=एन्ट्यून्स |first=एन्डरसन|url=https://www.forbes.com/sites/andersonantunes/2012/08/06/the-worlds-highest-paid-celebrity-couples-2/|title=The World's Highest-Paid Celebrity Couples|trans-title=संसारकै सबैभन्दा धनी हस्तीको जोडी|work=फोर्ब्स|date=अगस्ट ६, २०१२|accessdate=अगस्ट १२, २०१२}}&lt;/ref&gt; सन् २००९ मा कुल $१२ करोड २० लाख कमाएका बियोन्से र जे-जीलाई गत वर्ष ''गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड्स''मा &quot;सबैभन्दा बढी धनी प्रभावकारी जोडी&quot; घोषणा गरिएको थियो ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.essence.com/2010/09/20/jay-z-and-beyonce-guinness-book-of-world-records/|title=Beyoncé and Jay-Z Are Guinness Book's 'Power Couple'|trans-title=बियोन्से र जे-जी गिनिज बुकका प्रभावकारी जोडी हुन्|website=एसेन्स|date=सेप्टेम्बर २०, २०१०|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121027140109/http://www.essence.com/2010/09/20/jay-z-and-beyonce-guinness-book-of-world-records/|archivedate=अक्टोबर २७, २०१२|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt; सन् २००९ देखि सन् २०११ को अन्तरालमा औसत $७ करोड प्रति वर्ष कमाएकी बियोन्सेले सन् २०१२ मा केवल $४ करोड कमाइन् ।&lt;ref&gt;{{cite news|first=ज्याक|last=ओम्याली ग्रीनबर्ग|date=फेब्रुअरी १, २०१३|accessdate=जून ३०, २०१३|url=https://www.forbes.com/sites/zackomalleygreenburg/2013/02/01/why-beyonce-isnt-getting-paid-for-her-super-bowl-halftime-gig/|title=Why Beyoncé Isn't Getting Paid For Her Super Bowl Halftime Gig|trans-title=बियोन्सेले किन आफ्नो सुपर बोल प्रस्तुतिको लागि पैसा पाइनन्|work=फोर्ब्स}}&lt;/ref&gt; सन् २०१३ का बियोन्सेको [[पेप्सी]] र एचएनएमका संयुक्त उपक्रमले गर्दा उनी र बियोन्से सङ्गीत उद्योगकै सर्वप्रथम अरबपति जोडी बने ।&lt;ref&gt;{{cite web|last=कर्माली|first=सेरा|title=Beyoncé and Jay-Z Are Music's First Billionaire Couple|trans-title=बियोन्से र जे-जी सङ्गीत उद्योगकै प्रथम अरबपति जोडी हुन्|url=http://www.vogue.co.uk/news/2013/04/17/beyonce-jay-z-billionaire-couple---total-earnings-from-mrs-carter-show|website=भोग|accessdate=मे ६, २०१३}}&lt;/ref&gt; त्यही साल बियोन्से ''फोर्ब्स''को चौथो सबैभन्दा शक्तिशाली र प्रभावकारी हस्ती बनिन् ।&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.forbes.com/celebrities/list/|title=The World's Most Powerful Celebrities|trans-title=विश्वका सबैभन्दा शक्तिशाली हस्तीहरू|work=फोर्ब्स|date=सन् २०१३|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120518033904/http://www.forbes.com/celebrities/list/|archivedate=मे १८, २०१२|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt;

सन् २०१४ को अन्त्य भित्र बियोन्से इतिहासको नै सबैभन्दा धनी अफ्रिकी-अमेरिकी सङ्गीतकार हुन्छिन् भनेर एमटिभीले अनुमान गरेको थियो ।&lt;ref&gt;{{cite news|title=Beyoncé Set To Become Highest Paid Black Musician|trans-title=बियोन्से इतिहासकै सबैभन्दा धनी अफ्रिकी-अमेरिकी सङ्गीतकार हुने अनुमान|url=http://www.vibe.com/article/beyonce-set-become-highest-paid-black-musician|accessdate=अप्रिल १३, २०१४|newspaper=भाइब|date=फेब्रुअरी १७, २०१४}}&lt;/ref&gt; यो अनुमान जून २०१४ मा सत्य भयो ।&lt;ref name=highestearn&gt;{{cite news|title=Beyoncé Named Highest-Earning Black Artist Of All Time|trans-title=बियोन्से इतिहासकै सबैभन्दा धनी अफ्रिकी-अमेरिकी कलाकार|url=http://www.mtv.co.uk/beyonce/news/beyonce-named-highestearning-black-artist-of-all-time|accessdate=अप्रिल २९, २०१४|publisher=एमटिभी|date=अप्रिल २९, २०१४}}&lt;/ref&gt; जून २०१३ देखि जून २०१४ सम्ममा $११ करोड ५० लाख कमाएकी बियोन्सेलाई जून २०१४ मा &quot;सिलेब्रिटी १००&quot; मा पहिलो स्थानमा राखिएको थियो । यो साल बियोन्से पहिलो पटक सिलेब्रिटी १०० मा प्रथम स्थानमा सूचिकृत भएकी थिइन् ।&lt;ref name=forbes14&gt;{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/dorothypomerantz/2014/06/30/beyonce-knowles-tops-the-forbes-celebrity-100-list/|title=Beyoncé Knowles Tops The FORBES Celebrity 100 List|trans-title=बियोन्से नोल्स फोर्ब्स सिलेब्रिटी १०० सूचीको पहिलो नम्बरमा|website=फोर्ब्स|first=डोरोथी|last=पोमेरान्ट्ज|date=जून ३०, २०१४|accessdate=जुलाई ११, २०१४}}&lt;/ref&gt; सन् २०१६ मा बियोन्सेले $५ करोड ४० लाख मात्रै कमाएको हुनाले उनी सिलेब्रिटी १०० मा ३४ औँ स्थानमा सूचिकृत भइन् । यद्यपि, कुल $१० करोड ७५ लाख कमाएका जे-जी र बियोन्से सबैभन्दा धनी हस्ती दम्पतिको सूचीमा पहिलो स्थानमा परे ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/zackomalleygreenburg/2016/07/11/beyonce-and-jay-z-are-the-worlds-highest-paid-celebrity-couple-of-2016/|title=Beyoncé and Jay-Z Are The World's Highest-Paid Celebrity Couple Of 2016|trans-title=बियोन्से र जे-जी सन् २०१६ को सबैभन्दा धनी हस्ती दम्पति हुन्|website=फोर्ब्स|first=ज्याक|last=ओम्याली ग्रीनबर्ग|date=जुलाई ११, २०१६|accessdate=जुलाई ११, २०१६}}&lt;/ref&gt; सन् २०१८ मा ''फोर्ब्स''ले बियोन्सेको जम्मा सम्पति $३५ करोड ५० लाख भएको अनुमान गरी त्यो वर्ष $६ करोड कमाएको हुनाले उनलाई सबैभन्दा धनी कलाकारहरूको सूचीको जून महिनाको संस्करणमा ३५ औँ स्थानमा सूचिकृत गर्यो । यो तथ्याङ्क अनुसार एकै वर्षमा दुई चोटी $१० करोड भन्दा बढी आय कमाउने कलाकारहरू मध्ये बियोन्से र मडोना एकै स्थानमा पर्छन् ।&lt;ref name=ForbesBey&gt;{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/natalierobehmed/2017/05/17/americas-richest-female-celebrities-2017-oprah-judge-judy-and-beyonce-rule/|title=America's Richest Female Celebrities 2017: Oprah, Judge Judy And Beyoncé Rule|trans-title=सन् २०१७ का सबैभन्दा धनी अमेरिकी महिला हस्तीहरू: ओपरा, जज जूडी र बियोन्सेको राज|date=मे १७, २०१७|first=नटाली|last=रोबेह्मेद|website=फोर्ब्स|accessdate=मे १७, २०१७}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/natalierobehmed/2017/06/12/celebrity-100-the-worlds-highest-paid-celebrities-of-2017/|title=Celebrity 100: The World's Highest-Paid Celebrities Of 2017|trans-title=सिलेब्रिटी १००: सन् २०१७ का सबैभन्दा धनी हस्तीहरू|website=फोर्ब्स|first=नटाली|last=रोबेह्मेद|date=जून १२, २०१७|accessdate=जून ७, २०१७}}&lt;/ref&gt; दम्पति बियोन्से र जे-जीको जम्मा सम्पति $१ अर्ब १६ करोड रहेको छ ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/zackomalleygreenburg/2017/05/17/beyonce-and-jay-z-are-officially-a-billion-dollar-couple/|title=Beyoncé and Jay-Z Are Officially A Billion-Dollar Couple|trans-title=बियोन्से र जे-जी आधिकारिक रूपमा अरबपति दम्पति हुन्|first=ज्याक|last=ओम्याली ग्रीनबर्ग|website=फोर्ब्स|date=मे १७, २०१७|accessdate=मे १७, २०१७}}&lt;/ref&gt; जुलाई २०१७ मा ''[[बिलबोर्ड (पत्रिका)|बिलबोर्ड]]''ले सन् २०१६ मा $६ करोड २१ लाख कमाएकी बियोन्से त्यो वर्षको सबैभन्दा धनी सङ्गीतकार भएको घोषणा गर्यो ।&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/photos/7865108/highest-paid-musicians-2016-money-makers|title=Billboard's Top 50 Money Makers of 2016|trans-title=बिलबोर्डको सन् २०१६ का सर्वोत्कृष्ट ५० धनी व्यक्तिहरू|magazine=बिलबोर्ड|date=जुलाई १३, २०१७|accessdate=जुलाई १४, २०१७}}&lt;/ref&gt;

==व्यापार र उद्यम==
सन् २०१० मा कोलम्बिया रेकर्ड्समा आधारित भई बियोन्सेले [[पार्कवुड इन्टरटेनमेन्ट]]को स्थापना गरिन्, जुन उनको चलचित्र र भिडियो निर्माण गर्ने प्रमुख मनोरञ्जन र व्यवस्थापन कम्पनी बन्यो । पार्कवुड इन्टरटेनमेन्ट पहिला बियोन्से बस्ने [[ह्युस्टन]]मा रहेको सडकको नाम पछि राखिएको हो ।&lt;ref name=&quot;Music World Ent&quot;&gt;{{cite web|url=http://musicworldent.com/artists/beyonce|title=Beyoncé|trans-title=बियोन्से|publisher=म्यूजिक वर्ल्ड इन्टरटेनमेन्ट|accessdate=अप्रिल ७, २०१२|archive-url=https://web.archive.org/web/20120331055639/http://musicworldent.com/artists/beyonce|archive-date=मार्च ३१, २०१२|url-status=निष्क्रिय}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120331055639/http://musicworldent.com/artists/beyonce |date=2012-03-31 }}&lt;/ref&gt; न्यू योर्कमा प्रमुख कार्यालय रहेको यस कम्पनीले बियोन्सेको सङ्गीत, चलचित्र, भिडियो र फेशनसँग सम्बन्धित उद्यमको व्यवस्थापन गर्छ । पार्कवुड इन्टरटेनमेन्टका कर्मचारीहरू कला र मनोरञ्जनका साथै चलचित्र निर्माण, भिडियो उत्पादन, फेशन डिजाइन, अर्थशास्त्र र बजारशास्त्रमा पनि सिपालु छन् । बियोन्सेद्वारा सहनिर्मित र बियोन्सेले एटा जेम्सको भूमिका निर्वाह गरेको सन् २००८ मा सार्वजनिक गरिएको ''क्याडिल्याक रेकर्ड्स'' पार्कवुड इन्टरटेनमेन्टको प्रथम उत्पादन थियो ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.allmovie.com/movie/cadillac-records-v429778|title=Cadillac Records (2008)|trans-title=क्याडिल्याक रेकर्ड्स (सन् २००८)|publisher=अल मूभी|first=जेसन|last=बुकानन}}&lt;/ref&gt; सन् २०१३ देखि बियोन्सेका स्टुडियो एल्बमहरूको निर्माण र सार्वजनिकीकरण यही कम्पनीको अधीनमा भइरहेको छ । पार्कवुड अन्तर्गत बियोन्सेले [[क्लोई x ह्याली]]सँग पनि साझेदारी गरेकी छिन् ।

===संयुक्त उपक्रम र साझेदारी===
सन् २००२ देखि [[पेप्सी]]सँग काम गरेकी बियोन्से सन् २००४ मा ब्रिट्नी स्पियर्स, [[पिङ्क (गायिका)|पिङ्क]] र [[एनर्रिके इग्लेसियास|एनरिके इग्लेसियास]]का साथ [[ग्ल्याडियेटर]]मा आधारित विज्ञापनमा देखिएकी थिइन् ।&lt;ref&gt;{{cite news|last=इवेस|first=न्याट|title=Pepsi Switches To a New Voice Of a Generation|trans-title=पेप्सी पुस्ताको नयाँ स्वरतर्फ लाग्छ|url=https://www.nytimes.com/2002/12/18/business/pepsi-switches-to-a-new-voice-of-a-generation.html|work=द न्यू योर्क टाइम्स|date=डिसेम्बर १८, २००२|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121116044537/http://www.nytimes.com/2002/12/18/business/pepsi-switches-to-a-new-voice-of-a-generation.html|archivedate=नोभेम्बर १६, २०१२|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Britney, Beyoncé, Pink star in Pepsi ad|trans-title=ब्रिट्नी, बियोन्से, पिङ्क पेप्सीको विज्ञापनमा|url=https://www.usatoday.com/life/music/news/2004-01-27-pepsi-ad_x.htm|work=यूएसए टुडे|date=जनवरी २७, २००४|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120628124843/http://www.usatoday.com/life/music/news/2004-01-27-pepsi-ad_x.htm|archivedate=जून २८, २०१२|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt; सन् २०१२ मा बियोन्सेले पेप्सीको समर्थन गर्ने $५ करोडको साझेदारी गरिन् ।&lt;ref name=&quot;pepsi2013&quot;&gt;{{cite news|last=सिसारियो|first=बेन|url=https://www.nytimes.com/2012/12/10/business/media/in-beyonce-deal-pepsi-focuses-on-collaboration.html|title=In Beyoncé Deal, Pepsi Focuses on Collaboration|trans-title=बियोन्सेसँगको साझेदारी, पेप्सीद्वारा संयुक्त उपक्रममा ध्यान|work=द न्यू योर्क टाइम्स|date=डिसेम्बर ९, २०१२|accessdate=डिसेम्बर ११, २०१२}}&lt;/ref&gt; संयुक्त राज्य अमेरिकाको सार्वजनिक हितमा विज्ञान केन्द्रले पेप्सीले गर्दा स्वास्थ्यमा नकारात्मक प्रभाव पर्ने हुनाले सो साझेदारी रद्द गर्न खुला पत्र सार्वजनिक गरेको थियो ।&lt;ref name=&quot;rumugam&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.forbes.com/sites/nadiaarumugam/2013/01/20/white-house-removes-petition-demanding-pepsi-spokesperson-beyonce-ousted-from-inauguration-lineup/|title=White House Removes Petition Demanding Pepsi Spokesperson Beyoncé Ousted From Inauguration Lineup|trans-title=ह्वाइट हाउसद्वारा बियोन्सेको पेप्सी साझेदारी रद्द गर्ने आवेदन रद्द गरियो|work=फोर्ब्स|accessdate=डिसेम्बर १८, २०१३|first=नादिया|last=अरुमुगम|date=जनवरी २०, २०१३}}&lt;/ref&gt; अप्रिल २०१३ मा सार्वजनिक गरिएको नेटबेसको तथ्याङ्क अनुसार बियोन्सेको पेप्सीको विज्ञापन सन् २०१३ को सबैभन्दा प्रख्यात विज्ञापन थियो, जसले ७०% दर्शकबाट सकारात्मक प्रतिक्रिया बटुल्यो ।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Pepsi/Beyoncé and Chanel/Brad Pitt Battle for Most Celebrity Spokesperson Chatter: NetBase Evaluates Endorsement Buzz Winners|trans-title=हस्ती प्रवक्ताका लागि बियोन्से/पेप्सी र ब्राड पिट/शनेलको लडाइ: नेटबेसद्वारा तथ्याङ्क सार्वजनिक|url=http://www.marketwire.com/press-release/pepsi-beyonce-chanel-brad-pitt-battle-most-celebrity-spokesperson-chatter-netbase-evaluates-1777400.htm|publisher=मार्केट वायर्ड|date=अप्रिल १०, २०१३|accessdate=अप्रिल २२, २०१३|archive-url=https://web.archive.org/web/20130530233917/http://www.marketwire.com/press-release/pepsi-beyonce-chanel-brad-pitt-battle-most-celebrity-spokesperson-chatter-netbase-evaluates-1777400.htm|archive-date=मे ३०, २०१३|url-status=निष्क्रिय}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20140914171439/http://www.marketwired.com/press-release/pepsi-beyonce-chanel-brad-pitt-battle-most-celebrity-spokesperson-chatter-netbase-evaluates-1777400.htm |date=2014-09-14 }}&lt;/ref&gt;

बियोन्सेले ट्रू स्टार र ट्रू स्टार गोल्ड अत्तरहरूको निर्माण गर्न [[टमी हिल्फिगर]]सँग काम गरेकी छिन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|author1=जेस्सेन, मोनिक|author2=सिल्भरम्यान, स्टिभन|lastauthoramp=yes|title=Beyoncé Launches New True Star Fragrance|trans-title=बियोन्सेले नयाँ ट्रू स्टार अत्तर सार्वजनिक गरिन्|url=http://www.people.com/people/article/0,,656036,00.html|website=पीपल|date=जून २२, २००४|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070513155821/http://www.people.com/people/article/0,,656036,00.html|archivedate=मे १३, २००७|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mtv.com/news/articles/1513363/lawsuit-against-britney-dismissed.jhtml|title=For The Record: Quick News On Britney Spears, Kevin Federline, Paris Hilton, Beyoncé, Beanie Sigel, Madonna &amp; More|trans-title=रेकर्डको लागि: ब्रिट्नी स्पियर्स, केभिन फेडरलाइन, पेरिस हिल्टन, बियोन्से, बीनी सिगल, मडोना र थपका समाचार|publisher=एमटिभी न्यूज|date=नोभेम्बर ९, २००५|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110624084029/http://www.mtv.com/news/articles/1513363/lawsuit-against-britney-dismissed.jhtml|archivedate=जून २४, २०११|url-status=सक्रिय}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110624084029/http://www.mtv.com/news/articles/1513363/lawsuit-against-britney-dismissed.jhtml |date=2011-06-24 }}&lt;/ref&gt; सन् २००७ मा उनले [[अरमानी|एम्पिरियो अरमानी]]को डायमन्ड्स अत्तरको विज्ञापन गरेकी थिइन् ।&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.usatoday.com/life/people/2007-08-08-beyonce-fragrance_N.htm|title=Beyoncé stars in new fragrance campaign|trans-title=बियोन्से नयाँ अत्तर अभियानमा|work=यूएसए टुडे|date=अगस्ट ८, २००७|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090208015433/http://www.usatoday.com/life/people/2007-08-08-beyonce-fragrance_N.htm|archivedate=फेब्रुअरी ८, २००९|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt; सन् २०१० मा बियोन्सेले आफ्नो प्रथम आधिकारिक अत्तर [[हीट (अत्तर)|हीट]]को सार्वजनिकीकरण गरिन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://stylenews.peoplestylewatch.com/2009/12/18/beyonc-launches-her-first-fragrance-beyonc-heat/|title=Beyoncé Launches Her First Fragrance: Beyoncé Heat|trans-title=बियोन्सेले आफ्नो प्रथम अत्तर सार्वजनिक गर्छिन्: बियोन्से हीट|date=डिसेम्बर १८, २००९|website=पीपल|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091219213657/http://stylenews.peoplestylewatch.com/2009/12/18/beyonc-launches-her-first-fragrance-beyonc-heat/|archivedate=डिसेम्बर १९, २००९|url-status=निष्क्रिय|accessdate=जून १८, २०११}}&lt;/ref&gt; अत्तरको विज्ञापन, जसमा सन् १९५६ को &quot;फीभर&quot; गीतको प्रयोग गरिएको थियो र जसमा बियोन्से वस्त्रहीन हुन्छिन्, संयुक्त अधिराज्यमा केवल राति प्रसारण गरिने अनुमति दिइएको थियो ।&lt;ref&gt;{{cite news|last=पोल्टर|first=शौन|url=http://www.heraldsun.com.au/entertainment/confidential/beyonces-heat-perfume-advertisement-deemed-too-sexy-for-uk-daytime-tv/story-e6frf96o-1225955456076|title=Beyoncé's Heat perfume advertisement deemed too sexy for UK daytime TV|trans-title=बियोन्सेको हीट अत्तरको विज्ञापन संयुक्त अधिराज्यमा दैनिक टेलिभिजनको लागि अत्यन्तै मोहक मानियो|date=नोभेम्बर १८, २०१०|accessdate=जनवरी ११, २०११|work=हेराल्ड सन}}&lt;/ref&gt; फेब्रुअरी २०११ मा बियोन्सेले आफ्नो दोस्रो अत्तर, [[हीट (अत्तर)|हीट रश]] निकालिन् ।&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.indianexpress.com/news/beyonces-scents-have-jayzs-approval/758931/|title=Beyoncé's scents have Jay-Z's approval|trans-title=बियोन्सेको अत्तरमा जे-जीको स्वीकृति|work=दी इन्डियन एक्सप्रेस|date=मार्च ७, २०११|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121116005702/http://www.indianexpress.com/news/beyonces-scents-have-jayzs-approval/758931/|archivedate=नोभेम्बर १६, २०१२|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt; बियोन्सेको तेस्रो अत्तर [[बियोन्से पल्स|पल्स]] सेप्टेम्बर २०११ मा सार्वजनिक गरियो ।&lt;ref&gt;{{Cite press release|title=Coty Beauty Introduces Beyoncé Pulse|trans-title=कोटी ब्यूटीद्वारा बियोन्से पल्सको परिचय|publisher=कोटी ब्यूटी|date=जून १६, २०११|url=http://www.prnewswire.com/news-releases/coty-beauty-introduces-beyonce-pulse-123994334.html|accessdate=जून १८, २०११}}&lt;/ref&gt; सन् २०१३ मा हीटको द मिसेस कार्टर शो सीमित संस्करण निकालिएको थियो ।&lt;ref name=&quot;heatsales&quot;&gt;{{cite news|last=कार्टर|first=हली|title=Beyoncé Has the No. 1 Selling Celebrity Fragrance Line – Let's Have a Dance Party!|trans-title=बियोन्सेको अत्तर सङ्ग्रह सबैभन्दा प्रख्यात हस्ती सङ्ग्रह|url=http://stylenews.peoplestylewatch.com/2013/08/09/beyonce-heat-pulse-fragrance/|archive-url=https://web.archive.org/web/20130811155200/http://stylenews.peoplestylewatch.com/2013/08/09/beyonce-heat-pulse-fragrance/|url-status=निष्क्रिय|archive-date=अगस्ट ११, २०१३|accessdate=अगस्ट ८, २०१३|newspaper=पीपल|date=अगस्ट ८, २०१३}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130811155200/http://stylenews.peoplestylewatch.com/2013/08/09/beyonce-heat-pulse-fragrance/ |date=2013-08-11 }}&lt;/ref&gt; $४० करोड माथिको नाफा कमाएका बियोन्सेका अत्तरहरू हस्तीहरूका अत्तरहरू मध्ये सबैभन्दा प्रख्यात छ ।&lt;ref name=&quot;heatsales&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.wwd.com/beauty-industry-news/fragrance/beyonc-wraps-tour-with-scent-success-7083541|title=Beyoncé Wraps Tour With Scent Success|website=विमेन्स वेयर डेली|publisher=फेयरचाइल्ड फेशन मिडिया|first=जूली|last=नटन|date=अगस्ट ९, २०१३|accessdate=अक्टोबर ९, २०१३}}&lt;/ref&gt;

गेटफाइभसँगको $१० करोडको साझेदारी रद्द गरी बियोन्सेले ''स्टारपावर: बियोन्से'' भिडियो खेलको सार्वजनिकीकरण रद्द गरेपछि उनले यो मुद्दा अदालतमा समाधान गर्नुपरेको थियो ।&lt;ref name=&quot;GateFive&quot;&gt;{{cite news|last=माइकल्स|first=शौन|url=https://www.theguardian.com/music/2011/apr/28/beyonce-sued-video-game-developer|title=Beyoncé sued for $100m by video game developer|trans-title=भिडियो खेल विकासकर्ताद्वारा बियोन्से माथि $१० करोडको मुद्दा|work=द गार्डियन|date=अप्रिल २८, २०११|accessdate=मे ६, २०११|location=लन्डन}}&lt;/ref&gt; गीतफाइभले आफ्ना वित्तीय समर्थक हराएपछि बियोन्सेले उक्त साझेदारी रद्द गरेको उनका वकिलहरूले खुलासा गरे ।&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.belfasttelegraph.co.uk/entertainment/news/beyonc-knowles-settles-with-gaming-company-29347315|title=Beyoncé Knowles settles with gaming company|trans-title=बियोन्से नोल्सले भिडियो खेल कम्पनीसँगको मुद्दा समाधान गर्छिन्|accessdate=मे १५, २०१३}}&lt;/ref&gt; बियोन्सेले १८ वर्षको उमेरमा लोरियालसँग साझेदारी गर्नुका साथै [[अमेरिकन एक्सप्रेस]] र [[निन्टेन्डो डीएस]]सँग पनि संयुक्त उपक्रम जारी गरेकी छिन् ।&lt;ref name=&quot;Forb&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/news/267200/beyonce-the-billboard-qa|title=Beyoncé: The Billboard Q&amp;A|trans-title=बियोन्से: बिलबोर्ड प्रश्नोत्तर|last=मिचेल|first=गेल|date=अक्टोबर २, २००९|website=बिलबोर्ड|accessdate=अक्टोबर ८, २००९}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=टोटिलो|first=स्टिभन|url=http://www.mtv.com/news/articles/1607344/beyonce-promotes-nintendo-game-admits-weakness-super-mario.jhtml|title=Beyoncé Promotes Nintendo Game, Admits Weakness For 'Super Mario'|trans-title=बियोन्सेले निन्टेन्डो खेलको प्रवर्धन गर्छिन्, 'सुपर मारियो' खेल्न मन पराउने खुलासा गर्छिन्|publisher=एमटिभी न्यूज|date=मार्च १९, २००९|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110624084152/http://www.mtv.com/news/articles/1607344/beyonce-promotes-nintendo-game-admits-weakness-super-mario.jhtml|archivedate=जून २४, २०११|url-status=सक्रिय}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110624084152/http://www.mtv.com/news/articles/1607344/beyonce-promotes-nintendo-game-admits-weakness-super-mario.jhtml |date=2011-06-24 }}&lt;/ref&gt;

मार्च २०१५ मा अन्य कलाकारहरूसँगै बियोन्से उच्च गुणस्तरीय श्रव्य साझेदारी मञ्च [[टाइडल]]की सहसंस्थापक र मालिक बनिन् । बियोन्सेका श्रीमान [[जे–जी (गायक)|जे-जी]]ले सन् २०१५ को पहिलो भागमा टाइडललाई नियन्त्रण गर्ने कम्पनी [[एस्पिरो]]को खरिद गरेका थिए ।&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2015/03/14/business/media/jay-z-buys-the-music-streaming-firm-aspiro.html|title=Jay-Z Buys the Music Streaming Firm, Aspiro|trans-title=जे-जीद्वारा श्रव्य साझेदारी मञ्च एस्पिरोको खरिद|newspaper=द न्यू योर्क टाइम्स|date=मार्च १३, २०१५|accessdate=मार्च ३१, २०१५}}&lt;/ref&gt; बियोन्से र जे-जीको साथमा [[कान्ये वेस्ट]], [[रियाना|रिहाना]], [[म्याडोना (मनोरञ्जनकर्मी)|मडोना]], [[क्रिस मार्टिन]] र [[निकी मिनाज]] लगायत १६ जना कलाकारहरूले ३% धितोमा टाइडलको स्वामित्व प्राप्त गरेका छन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/news/6509498/jay-z-tidal-launch-artist-stakeholders|title=It's Official: Jay-Z's Historic Tidal Launches With 16 Artist Stakeholders|trans-title=जे-जीले १६ अन्य कलाकारहरूको सहयोगमा टाइडल सार्वजनिक गर्छन्|website=बिलबोर्ड|first=एन्ड्र्यू|last=फ्लानागन|date=मार्च ३०, २०१५|accessdate=मार्च ३१, २०१५}}&lt;/ref&gt; यसरी धेरै कलाकारहरूको स्वामित्वमा रहेको श्रव्य साझेदारी मञ्चको सिर्जनाले सङ्गीत उद्योगमा छिटो परिवर्तन भइरहने मागको आपूर्तिमा सहयोग पुग्ने विश्वास राखिएको छ ।&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2015/03/31/business/media/jay-z-reveals-plans-for-tidal-a-streaming-music-service.html|title=Jay-Z Reveals Plans for Tidal, a Streaming Music Service|trans-title=जे-जीले श्रव्य साझेदारी मञ्च टाइडलका लागि आफ्नो योजनाको खुलासा गर्छन्|work=द न्यू योर्क टाइम्स|first=बेन|last=सिसारियो|date=मार्च ३०, २०१५|accessdate=मार्च ३१, २०१५}}&lt;/ref&gt;

===फेशन लाइन===
बियोन्से र उनकी आमाले सन् २००५ मा महिलाहरूको लागि [[हाउस अफ डेरेअन]] नामक फेशन कम्पनीको स्थापना गरेका थिए ।&lt;ref name=&quot;BusWire&quot; /&gt; बियोन्सेकी हजुरआमा एग्नेज डेरेअनको स्मृतिमा किशोरावस्था, व्यासक र प्रौढ गरी ३ पुस्ताका महिलालाई हुने खाले कपडा पाइन्थ्यो हाउस अफ डेरेअनमा ।&lt;ref&gt;{{cite web|last=सिल्भरम्यान|first=स्टिभन|title=Beyoncé Unveils Her New Fashion Line|trans-title=बियोन्सेको नयाँ फेशन लाइन|url=http://www.people.com/people/article/0,26334,1130999,00.html|website=पीपल|date=नोभेम्बर १६, २००५|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071011062357/http://www.people.com/people/article/0,26334,1130999,00.html|archivedate=अक्टोबर ११, २००७|url-status=निष्क्रिय}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://edition.cnn.com/2011/09/22/living/celebrity-fashion-labels|title=Celebrity fashion labels: The good, the bad and the ugly|trans-title=हस्तीहरूको फेशन लाइनहरू: राम्रो, नराम्रो र कुरूप|publisher=सिएनएन|accessdate=डिसेम्बर १८, २००३|date=सेप्टेम्बर २६, २०११}}&lt;/ref&gt; टिनाले भने अनुसार हाउस अफ डेरेअनको समग्र शैलीले उनको र बियोन्सेको फेशन शैलीलाई झल्काउथ्यो । हाउस अफ डेरेअनको कोषको रूपमा बियोन्से र उनकी आमाले बियोन्ड प्रोडक्शन्सको पनि स्थापना गरेका थिए ।&lt;ref name=&quot;BusWire&quot;&gt;{{cite press release|title=Beyoncé Fashion Diva Hits the Runway as the Most Stylish Game for Phones|trans-title=बियोन्से फेशन डिभा फोनको सबैभन्दा स्टाइलिश खेल|url=https://www.reuters.com/article/pressRelease/idUS195809+15-Jan-2008+BW20080115|publisher=बिजनेस वायर|date=जनवरी १५, २००८|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120212191420/http://www.reuters.com/article/2008/01/15/idUS195809+15-Jan-2008+BW20080115|archivedate=फेब्रुअरी १२, २०१२|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt; डेस्टिनीज चाइल्डको ''डेस्टिनी फुल्फिल्ड'' प्रत्यक्ष प्रस्तुतिमा हाउस अफ डेरेअनका लुगाहरू प्रदर्शन गरिएको थियो ।&lt;ref&gt;{{cite web|last=एडेनिटाइर|first=एडेनाइक|title=Destiny's Child Put on a Fashion Show at U.K. Concert|trans-title=बेलायतको प्रत्यक्ष प्रदर्शनमा डेस्टिनीज चाइल्डको फेशन शो|url=http://www.mtv.com/news/articles/1503790/destinys-child-bring-fashion-humor-london.jhtml|publisher=एमटिभी न्यूज|date=जून ८, २००५|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110624083824/http://www.mtv.com/news/articles/1503790/destinys-child-bring-fashion-humor-london.jhtml|archivedate=जून २४, २०११|url-status=सक्रिय}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110624083824/http://www.mtv.com/news/articles/1503790/destinys-child-bring-fashion-humor-london.jhtml |date=2011-06-24 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=मस|first=कोरी|title=Beyoncé In Talks For Potential 'Dream' Film Role|trans-title=बियोन्से सम्भव चलचित्र भूमिकाको कुरा गर्छिन्|url=http://www.mtv.com/news/articles/1499982/beyonce-talks-bigscreen-musical.jhtml|publisher=एमटिभी न्यूज|date=अप्रिल १२, २००५|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110624083955/http://www.mtv.com/news/articles/1499982/beyonce-talks-bigscreen-musical.jhtml|archivedate=जून २४, २०११|url-status=सक्रिय}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110624083955/http://www.mtv.com/news/articles/1499982/beyonce-talks-bigscreen-musical.jhtml |date=2011-06-24 }}&lt;/ref&gt; उक्त सङ्ग्रह अन्तर्गत स्पोर्ट्सवेयर, भुवा भएको डेनिम, आउटरवेयर र गौण पर्दछन् जुन अमेरिकी र क्यानाडेली बजारमा उपलब्ध छन् ।&lt;ref name=&quot;BusWire&quot; /&gt;

सन् २००५ मा बियोन्सेले हाउस अफ डेरेअनका लागि जुत्ता र फुटवेयर निकाल्नका लागि हाउस अफ ब्र्यान्ड नामक फुटवेयर ब्र्यान्डसँग साझेदारी गरेकी थिइन् ।&lt;ref&gt;{{cite news|last=बट्लर|first=मेरेडिथ|title=Rancho Bernardo company teams with singer|trans-title=रान्चो बर्नार्डो कम्पनीको गायिकासँग साझेदारी|url=http://www.nctimes.com/articles/2005/08/16/business/news/81505191949.txt|work=नोर्थ कन्ट्री टाइम्स|date=अगस्ट १५, २००५|archiveurl=https://www.webcitation.org/658aoN7hI?url=http://www.nctimes.com/business/rancho-bernardo-company-teams-with-singer/article_ac83a433-d59e-5d57-9f14-affcf7fc10e5.html|archivedate=फेब्रुअरी १, २०१२|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt; जनवरी २००८ मा स्टारवेभ मोबाइलले हाउस अफ डेरेअनका लुगा र फेशनलाई प्रवर्धन गर्न बियोन्से फेशन डिभा नामक मोबाइल खेल सार्वजनिक गरेको थियो ।&lt;ref name=&quot;BusWire&quot; /&gt; जुलाई २००९ मा बियोन्से र उनकी आमाले बालबालिकाका लागि हुने लुगा बिक्री गर्नका लागि साशा फियर्स फर डेरेअनको स्थापना गरे । उक्त सङ्ग्रहमा स्पोर्ट्सवेयर, आउटरवेयर, हातमा बोक्न मिल्ने झोला, जुत्ता, चश्मा, अधोवस्त्र र गौण उपलब्ध गराइएको थियो ।&lt;ref name=&quot;Sasha Fierce clothing line&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.wwd.com/markets-news/beyonce-and-tina-knowles-launch-sasha-fierce-2199134?src=bblast/070109|title=Beyoncé and Tina Knowles Launch Sasha Fierce|trans-title=बियोन्से र टिना नोल्सद्वारा साशा फियर्सको सार्वजनिकीकरण|website=विमेन्स वेयर डेली|date=जुलाई १, २००९|last=क्याप्ल्यान|first=जूली|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110806041556/http://www.wwd.com/markets-news/denim/beyonce-and-tina-knowles-launch-sasha-fierce-2199134|archivedate=अगस्ट ६, २०११|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt; मे २७, २०१० मा डेरेअनले उत्पादन गरेका सामानहरू ब्राजिलमा बेच्नका लागि बियोन्सेले [[सी एन्ड एम]]सँग साझेदारी गरेकी थिइन् ।&lt;ref name=&quot;fashion looks&quot; /&gt; उक्त सङ्ग्रहमा पनि विभिन्न प्रकारका लुगाहरू उपलब्ध गराइएको थियो ।&lt;ref name=&quot;fashion looks&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.thefashionlooks.com/2010/06/dereon-by-beyonce-for-ca.html|title=Dereon by Beyoncé for C&amp;A|trans-title=सी एन्ड एको लागि बियोन्सेको डेरेअन|publisher=फेशन लुक्स|date=जून २९, २०१०|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100817014502/http://www.thefashionlooks.com/2010/06/dereon-by-beyonce-for-ca.html|archivedate=अगस्ट १७, २०१०|url-status=निष्क्रिय|accessdate=जनवरी ११, २०११}}&lt;/ref&gt;

अक्टोबर २०१४ मा बियोन्सेले पार्कवुड इन्टरटेनमेन्टबाट [[टपशप]]सँग साझेदारी गरी एथ्लेटिक स्ट्रीटवेयरको निर्माण गर्न पार्कवुड टपशप एथ्लेटिक लिमिटेडको स्थापना गरिन् । दुबै कम्पनीले यो नयाँ ब्र्यान्डबाट आधा भाग पाउँछन् । आफ्नो कम्पनीको प्रवर्धन भइरहँदा साझेदारी गर्न टपशप बाहेक कुनै कम्पनी थाहा नभएको कुरा बियोन्सेले बताइन् ।&lt;ref name=&quot;Topshop&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.vogue.co.uk/news/2014/10/27/beyonce-knowles-collaboration-topshop-athletic|title=CONFIRMED: Beyoncé And Topshop Launch Activewear|trans-title=पुष्टि गरिएको: बियोन्से र टपशपको एक्टिभवेयरको सार्वजनिकीकरण|work=भोग|first=लरेन|last=मिलिगन|date=अक्टोबर २७, २०१४}}&lt;/ref&gt; नोभेम्बर २०१८ मा पार्कवुड इन्टरटेनमेन्टले सहसंस्थापक [[फिलिप ग्रीन]]को यौन दुर्व्यवहार र वर्णभेदको बारेमा थाहा पाएपछि आइभी पार्कको पूर्ण स्वामित्व प्राप्त गरेको खुलासा भयो । &lt;ref&gt;{{cite web |title=Beyoncé cuts ties with Philip Green|trans-title=बियोन्सेले फिलिप ग्रीनसँग कामको सम्बन्ध तोडिन्|url=https://www.bbc.co.uk/news/business-46220057 |website=बिबिसी न्यूज|date=नोभेम्बर १५, २०१८}}&lt;/ref&gt; अप्रिल ४, २०१९ मा बियोन्सेले आइभी पार्क र [[एडिडास]]को साझेदारीको घोषणा गरिन् ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.businessinsider.com/beyonce-partners-adidas-athleisure-ivy-park-2019-4|title=Beyoncé is partnering with Adidas to create new shoes and apparel and relaunch athleisure brand Ivy Park|trans-title=आइभी पार्कको पुनः सार्वजनिकीकरणको लागि बियोन्से र एडिडासको संयुक्त उपक्रम|last=टेलर|first=केट|website=बिजनेस इनसाइडर|date=अप्रिल ४, २०१९}}&lt;/ref&gt; खुद्रा व्यापारी टपशपसँगको साझेदारी तोडिएपछि यो साझेदारीले आइभी पार्क पुनः सार्वजनिकीकरणको चिनो बन्यो । आइभी पार्कको आधिकारिक वेबसाइटमा प्रकाशित लेखमा बियोन्सेले एडिडास प्रति आभार व्यक्त गर्दै उनीहरूको साझेदारीको सफलताको कामना गरिन् ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.beyonce.com/ivypark/|title=Ivy Park|trans-title=आइभी पार्क|website=बियोन्से|language=अङ्ग्रेजी|date=अप्रिल ४, २०१९}}&lt;/ref&gt; यो पुनः सार्वजनिकीकरणसँगै नयाँ जुत्ता, प्रदर्शन गियर र जीवनशैली पहिरन पनि उपलब्ध भए ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cnbc.com/2019/04/04/adidas-is-teaming-up-with-beyonce-on-sneakers-relaunch-of-ivy-park.html|title=Adidas is teaming with Beyonce on sneakers, relaunch of Ivy Park|trans-title=बियोन्से र एडिडासको संयुक्त उपक्रम, आइभी पार्कको पुनः सार्वजनिकीकरण|last=थोमस|first=लरेन|date=अप्रिल ४, २०१९|website=सिएनबिसी}}&lt;/ref&gt;

===परोपकार===
[[File:Beyoncé Cosmetology Center.jpg|right|thumb|मार्च ५, २०१० मा आयोजित बियोन्से कस्मेटोलजी सेन्टरको उद्घाटनमा बियोन्से (बीच) र उनकी आमा [[टिना नोल्स|टिना]] (देब्रे)|alt=सेतो टेप पछाडि एउटी महिलाका साथ अन्य मानिसहरू]]

सन् २००२ मा केली रोल्यान्ड र टिना नोल्सले डाउनटाउन ह्युस्टनमा युवाहरूका लागि नोल्स-रोल्यान्ड सेन्टरको स्थापना गरेका थिए । सन् २००५ को [[कट्रिना चक्रवात]]को प्रकोपमा परेका व्यक्तिहरूलाई घर निर्माण गर्नका लागि चाहिने रकमका साथै घर निर्माण प्रक्रिया चलिरहेको बेला बस्नका लागि आवश्यक छाप्रोको व्यवस्था मिलाउनका लागि बियोन्से र रोल्यान्डले मिलेर सर्भाइभर फाउन्डेशनको स्थापना गरेका थिए । यस फाउन्डेशनका लागि बियोन्सेले सुरुमा $२,५०,००० लगानी गरेकी थिइन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thefreelibrary.com/The+Survivor+Foundation+Established+by+Knowles+and+Rowland+Families...-a0136271142|title=The Survivor Foundation Established by Knowles and Rowland Families to Provide Transitional Housing for Hurricane Evacuees|trans-title=नोल्स र रोल्यान्ड परिवारले स्थापना गरेको सर्भाइभर फाउन्डेशनले चक्रवातमा परेका मानिसहरूलाई अस्थायी घरको व्यवस्था गर्ने|publisher=बिजनेस वायर|year=सन् २००५|accessdate=डिसेम्बर १८, २०१३}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20140914173603/http://www.thefreelibrary.com/The+Survivor+Foundation+Established+by+Knowles+and+Rowland+Families...-a0136271142 |date=2014-09-14 }}&lt;/ref&gt; त्यसबेला देखि यस फाउन्डेशनले अन्य परोपकारी संस्थाहरूसँग पनि काम गरेको छ ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://musicworldent.com/philanthropy|archive-url=https://web.archive.org/web/20100817224546/http://musicworldent.com/philanthropy|url-status=निष्क्रिय|archive-date=अगस्ट १७, २०१०|title=Philanthropy|trans-title=परोपकार|publisher=म्यूजिक वर्ल्ड|accessdate=डिसेम्बर १८, २०१३3}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20140914173712/http://www.musicworldent.com/philanthropy |date=2014-09-14 }}&lt;/ref&gt; ३ वर्ष पछि, सन् २००८ मा आएको [[आइक चक्रवात]]को बेला पनि सर्भाइभर फाउन्डेशनले राहत पुर्याउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको थियो ।&lt;ref name=“ike”&gt;{{cite web|url=http://newsroom.mtv.com/2008/10/15/beyonces-survivor-foundation-helps-hurricane-ike-victims/|title=Beyoncé's Survivor Foundation Helps Hurricane Ike Victims|trans-title=बियोन्सेको सर्भाइभर फाउन्डेशनले आइक चक्रवातमा परेका व्यक्तिहरूलाई राहत दिन्छ|last=भिना|first=जोसलिन|date=अक्टोबर १५, २००८|publisher=एमटिभी न्यूजरूम|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081017121850/http://newsroom.mtv.com/2008/10/15/beyonces-survivor-foundation-helps-hurricane-ike-victims/|archivedate=अक्टोबर १७, २००८|url-status=निष्क्रिय}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081017121850/http://newsroom.mtv.com/2008/10/15/beyonces-survivor-foundation-helps-hurricane-ike-victims/ |date=2008-10-17 }}&lt;/ref&gt; बियोन्सेले गल्फ कोस्ट आइक राहत कोषलाई पनि $१,००,००० दान गरेकी थिइन् ।&lt;ref name=“ike”/&gt; सन् २००७ मा ४३ घरबारविहीन व्यक्तिहरूलाई वासस्थानको व्यवस्था गर्न बियोन्सेले नोल्स-टेमेनोस प्लेस अपार्टमेन्ट्सको स्थापना गरेकी थिइन् । सन् २०१६ भित्र बियोन्सेले उक्त अपार्टमेन्टको मर्मतका लागि $७० लाख दान गरिसकेकी थिइन् ।&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The 10 Not-So-Publicized Times Jay Z and Beyonce Gave Back|trans-title=जे-जी र बियोन्सेले समाजलाई फिर्ता दिएका १० अप्रकाशित समयहरू|url=https://www.essence.com/lifestyle/do-good-brothers/10-not-so-publicized-times-jay-z-and-beyonce-gave-back/|access-date=सेप्टेम्बर ३, २०२०|website=एसेन्स|language=अमेरिकी अङ्ग्रेजी}}&lt;/ref&gt;

सन् २००९ मा ''क्याडिल्याक रेकर्ड्स''मा एटा जेम्सको भूमिका निर्वाह गरेर कमाएको सबै आम्दानी लागु पदार्थ दुर्व्यसनीमा लागेका व्यक्तिको सहयोग गर्ने फीनिक्स हाउसमा दान गरेकी थिइन् । बियोन्से र उनकी आमाले पछि बियोन्से कस्मेटोलजी सेन्टरको स्थापना गरिन् जसले फीनिक्स हाउसमा भर्ना भएका व्यक्तिहरूलाई कस्मेटिक्स र सौन्दर्यको बारेमा सिकाई उनीहरूको सिपको वृद्धि गर्छ ।&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Guest Blogger: Pop Superstar Beyoncé on Phoenix House's New Beyoncé Cosmetology Center {{!}} Phoenix House|trans-title=अतिथि ब्लगर: फीनिक्स हाउसको बियोन्से कस्मेटोलजी सेन्टरको बारेमा पप हस्ती बियोन्सेको भनाइ {{!}} फीनिक्स हाउस|url=https://www.phoenixhouse.org/news-and-views/our-perspectives/beyonce-cosmetology-center-2/,%20https://www.phoenixhouse.org/news-and-views/our-perspectives/beyonce-cosmetology-center-2/|access-date=सेप्टेम्बर ३, २०२०|language=अङ्ग्रेजी}}{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 

जनवरी २०१० मा बियोन्सेले [[जोर्ग क्लूनी|जोर्ज क्लूनी]] र [[वाइक्लेफ जँ]]को ''[[होप फर हाईटी]]'' टेलिथनमा प्रशस्त मात्रामा सम्पत्ति दान गरेको हुनाले उनलाई [[थ्योरी]]को सीमित &quot;फेशन फर हाईटी&quot; टी-शर्टमा छापिएको थियो जसको बिक्रीबाट कुल $१०,००,००० उठ्यो ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rap-up.com/2010/01/20/beyonce-added-to-haiti-telethon/|title=Beyoncé Added to Haiti Telethon|trans-title=हाईटी टेलिथनमा बियोन्से|website=र्याप-अप|date=जनवरी १०, २०१०|accessdate=अप्रिल ७, २०१०}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Beyonce Donated a Ton of Money to a Houston Charity &amp; Kept it Totally Under the Radar|trans-title=बियोन्सेले ह्युस्टन च्यारिटीमा टन्नै दान दिइन् र त्यसबारे केही ठूलो घोषणा गरिनन्|url=https://www.bustle.com/articles/31248-beyonce-donated-a-ton-of-money-to-a-houston-charity-kept-it-totally-under-the|access-date=सेप्टेम्बर ३, २०२०|website=बसल|language=अङ्ग्रेजी}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=ड्याली|first=ब्रिजेट|url=http://www.hollyscoop.com/style/beyonce/beyonce-named-face-of-fashion-for-haiti-t-shirt_1680.aspx|title=Beyoncé Named Face of Fashion for Haiti T-Shirt|trans-title=बियोन्से हाईटी शर्टमा छापिइन्|website=हलि स्कूप|date=फेब्रुअरी १०, २०१०|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111112072245/http://www.modamob.com/beyonce/beyonce-named-face-of-fashion-for-haiti-t-shirt.html|archivedate=नोभेम्बर १२, २०११|url-status=निष्क्रिय}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://cfda.com/the-latest/americas-fashion-industry-donates-1-million-to-the-clinton-bush-haiti-fund|title=CFDA|trans-title=सिएफडीए|website=सिएफडीए}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200925203631/https://cfda.com/the-latest/americas-fashion-industry-donates-1-million-to-the-clinton-bush-haiti-fund |date=2020-09-25 }}&lt;/ref&gt; अप्रिल २०११ मा बियोन्सेले तत्कालिन राष्ट्रपतिकी श्रीमती [[मिसेल ओबामा|मिशेल ओबामा]] र नेशनल असोसिएसन अफ ब्रोडकास्टर्स फाउन्डेशनसँग साझेदारी गरी आफ्नो गीत &quot;गेट मी बडीड&quot; को प्रयोग गरी बच्चाहरूमा हुने मोटोपनलाई कम गराउने अभियानमा भाग लिएकी थिइन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://abcnews.go.com/Health/beyonce-drops-music-video-fight-childhood-obesity/story?id=13482133|title=Beyoncé Joins Michelle Obama's Initiative To Fight Childhood Obesity|trans-title=मिशेल ओबामाको बच्चाहरूमा हुने मोटोपन कम गर्ने अभियानमा बियोन्सेको समर्थन |publisher=एबिसी|date=अप्रिल २९, २०११|first=माइकेला|last=कन्ली|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110502155310/http://abcnews.go.com/Health/beyonce-drops-music-video-fight-childhood-obesity/story?id=13482133|archivedate=मे २, २०११|url-status=सक्रिय}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=http://www.rap-up.com/2011/04/08/video-beyonce-wants-you-to-move-your-body/|title=Beyoncé Wants You to &quot;Move Your Body&quot;|trans-title=बियोन्सेले तपाईँले आफ्नो शरीर हल्लाएको हेर्न चाहन्छिन्|magazine=र्याप-अप|date=अप्रिल ८, २०११|accessdate=अप्रिल ९, २०११}}&lt;/ref&gt; [[ओसामा बिन लादेन]]को मृत्यु पछि बियोन्सेले [[ली ग्रीनवुड]]को &quot;गड ब्लेस दी यूएसए&quot; गीतलाई आफ्नो आवाजमा गएर सार्वजनिक गरिन् र यसबाट आएको सबै आय न्यू योर्कका प्रहरी तथा अग्नि नियन्त्रकका विधवा तथा बालबालिकालाई आर्थिक सहयोगको रूपमा दान गरेकी थिइन् ।&lt;ref name=&quot;God Bless the USA&quot;&gt;{{cite news|last=मार्टिन|first=ड्यान|url=https://www.theguardian.com/music/2011/may/06/beyonce-charity-single-god-bless-usa|title=Beyoncé debuts charity single God Bless the USA|trans-title=बियोन्सेद्वारा गड ब्लेस दी यूएसएको सार्वजनिकीकरण|newspaper=द गार्डियन|date=मे ६, २०११|accessdate=मे ६, २०११|location=लन्डन}}&lt;/ref&gt;

सन् २०१२ मा [[विश्व मानवता दिवस]]को अवसरमा बियोन्सेले [[संयुक्त राष्ट्र सङ्घ]]मा &quot;आइ वज हियर&quot; गीत प्रस्तुत गरिन् ।&lt;ref name=&quot;WHD2012&quot;&gt;{{cite web|last=हार्ट|first=टिना|url=http://www.musicweek.com/news/read/beyonce-helps-break-1bn-social-media-milestone-for-world-humanitarian-day/051440|title=Beyoncé helps break 1bn social media milestone for World Humanitarian Day|trans-title=विश्व मानवता दिवसको अवसरमा संयुक्त राष्ट्र सङ्घलाई सामाजिक सञ्जालमा १० करोडको रेकर्ड तोड्नमा बियोन्सेको सहयोग|website=म्यूजिक वीक|date=अगस्ट २०, २०१२|accessdate=अगस्ट २२, २०१२}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.un.org/en/events/humanitarianday/events.shtml|title=World Humanitarian Day – 19 August|trans-title=विश्व मानवता दिवस - अगस्ट १९|publisher=मानव मामिलाको समन्वयका लागि कार्यालय|accessdate=जुलाई २९, २०१२|url-status=निष्क्रिय|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120718152423/http://www.un.org/en/events/humanitarianday/events.shtml|archivedate=जुलाई १८, २०१२}}&lt;/ref&gt; सन् २०१३ मा बियोन्सेले [[सलमा हायेक]] र [[फ्रीडा जियानिनी]]का साथमा [[गूची]]को महिला सशक्तिकरणसम्बन्धि अभियानमा भाग लिने घोषणा गरिएको थियो । फेब्रुअरी २८ मा सार्वजनिक गरिएको यस अभियानमा बियोन्सेका नयाँ गीतहरूको प्रयोग गरिएको थियो ।&lt;ref&gt;{{cite web|last=कर्माली|first=सेरा|title=Beyoncé Leads New Gucci Empowerment Campaign|trans-title=बियोन्सेको नेतृत्वमा नयाँ गूची महिला सशक्तिकरण अभियान|url=http://www.vogue.co.uk/news/2013/02/28/beyonce-knowles-salma-hayek-gucci-chime-for-change-campaign-frida-giannini|website=भोग|date=फेब्रुअरी २८, २०१३|accessdate=मार्च १२, २०१३}}&lt;/ref&gt; यस अभियानको लागि [[एली गोल्डिङ]], [[फ्लोरेन्स एन्ड द मशिन]] र [[रिता ओरा]]का साथमा बियोन्सेले लन्डनमा प्रत्यक्ष प्रस्तुति दिइन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|last=टालरिको|first=ब्रिट्नी|title=Katy Perry, Blake Lively Join Beyoncé and Gucci to Empower Women|trans-title=केटी पेरी, ब्लेक लाइभलीद्वारा महिला सशक्तिकरणमा बियोन्से र गूचीलाई समर्थन|url=http://stylenews.peoplestylewatch.com/2013/04/17/katy-pery-blake-lively-beyonce-gucci-campaig/|website=पीपल|accessdate=अप्रिल २३, २०१३|date=अप्रिल १७, २०१३|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130424022452/http://stylenews.peoplestylewatch.com/2013/04/17/katy-pery-blake-lively-beyonce-gucci-campaig/|archivedate=अप्रिल २४, २०१३}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.chimeforchange.org/concert|title=Line Up|trans-title=लाइनमा लागौँ|publisher=चाइम फर चेन्ज|accessdate=डिसेम्बर १८, २०१३|url-status=निष्क्रिय|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131219115046/http://www.chimeforchange.org/concert|archivedate=डिसेम्बर १९, २०१३}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20140914174243/http://www.chimeforchange.org/concert |date=2014-09-14 }}&lt;/ref&gt; प्रस्तुति भन्दा अगाडि मे १५, २०१३ मा सार्वजनिक गरिएको अभियानको भिडियोमा [[क्यामरुन डियाज|क्यामरन डियाज]], [[जोन लेजेन्ड]] र [[काइली मिनोग]]का साथ आ-आफ्नी आमा र अन्य महिला कलाकारहरूबाट प्राप्त प्रेरणाको बारेमा वर्णन गरे । बियोन्सेले आफ्नी आमा टिनाबाट मानिसहरूको राम्रो गुणमा ध्यान दिन सक्ने क्षमता प्राप्त गरेको बताइन् । क्याटापुल्ट नामक अनलाइन मञ्चबाट दर्शकहरूले महिला सशक्तिकरणमा आफूले चाहेको भूमिका निर्वाह गर्न सक्ने अवसर दिइएको थियो ।&lt;ref&gt;{{cite web|last=म्याकनाइट|first=जेनी|title=Beyoncé reveals her biggest inspiration is her mother as she sees the 'best qualities' in everybody|trans-title=बियोन्सेले सबैमा देख्ने 'सर्वोत्कृष्ट गुण' बारे वर्णन गर्छन्|url=http://metro.co.uk/2013/04/08/beyonce-reveals-her-biggest-inspiration-is-her-mother-as-she-sees-the-best-qualities-in-everybody-3587904/|website=मेट्रो न्यूज|accessdate=फेब्रुअरी १६, २०१५|date=अप्रिल ८, २०१३}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://dev.chimeforchange.org/wp-content/uploads/2014/02/Who_do_you_chime_for__PSA_Announcement_English.pdf|title=Cameron Diaz, Evan Rachel Wood, Florence Welch, Freida Pinto, Gwyneth Paltrow, Jada Pinkett Smith, John Legend, Julia Roberts, Kylie Minogue, Olivia Wilde, Ziggy Marley And Zoe Saldana Join Chime For Change Co Founders Beyoncé Knowles – Carter, Frida Giannini And Salma Hayek Pinault To Celebrate The Most Inspirational Girls And Women in Their Lives|trans-title=क्यामरन डियाज, एभन रेचल वुड, फ्लोरेन्स वेल्च, फ्रीडा पिन्टो, ग्विनेथ पाल्ट्रो, जेडा पिङ्केट स्मिथ, जोन लेजेन्ड, जुलिया रोबर्ट्स, काइली मिनोग, ओलिभिया वाइल्ड, जिगी मार्ली र जोई सल्डाना चाइम फर चेन्जका सहसंस्थापक बियोन्से नोल्स-कार्टर, फ्रीडा जियानानी र सलमा हायेक पिनौल्टका साथ|date=मे १५, २०१३|website=चाइम फर चेन्ज|location=लन्डन, संयुक्त अधिराज्य|accessdate=फेब्रुअरी १६, २०१५|archive-url=https://web.archive.org/web/20140725165140/http://dev.chimeforchange.org/wp-content/uploads/2014/02/Who_do_you_chime_for__PSA_Announcement_English.pdf|archive-date=जुलाई २५, २०१४|url-status=निष्क्रिय}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140725165140/http://dev.chimeforchange.org/wp-content/uploads/2014/02/Who_do_you_chime_for__PSA_Announcement_English.pdf |date=2014-07-25 }}&lt;/ref&gt; बियोन्सेले &quot;मिस अ मील&quot; नामक खाद्य पदार्थ दान गर्ने अभियानमा भाग लिएकी थिइन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|title=About: Miss A Meal|trans-title=हाम्रो बारेमा: मिस अ मील|url=http://www.missameal.net/#!/about-us/|publisher=मिस अ मील|accessdate=अप्रिल १५, २०१३}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20140914174359/http://www.missameal.net/%23!/about-us/#!/about-us/ |date=2014-09-14 }}&lt;/ref&gt; बियोन्सेले युरोप र संयुक्त राज्यमा रोजगारी सिर्जना गर्नका लागि [[च्यारिटीबज]] नामक संस्थालाई सहयोग गरेकी थिइन् ।&lt;ref&gt;{{cite news|title=Beyoncé is Lending Her Voice for GOOD|trans-title=बियोन्सेले समाजसेवाको लागि आवाज उठाउँदै छिन्|url=https://www.reuters.com/article/2013/04/15/goodwill-beyonce-idUSnPnDC94242+160+PRN20130415 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130622061243/https://www.reuters.com/article/2013/04/15/goodwill-beyonce-idUSnPnDC94242%2B160%2BPRN20130415 |url-status=निष्क्रिय |archive-date=जून २२, २०१३|agency=रूटर्स|accessdate=अप्रिल १५, २०१३|date=अप्रिल १५, २०१३}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=charitybuzz|trans-title=च्यारिटीबज|url=http://www.beyonce.com/news/charity-buzz|publisher=बियोन्से|date=अप्रिल १५, २०१३|accessdate=अप्रिल १५, २०१३|url-status=निष्क्रिय|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130420012549/http://www.beyonce.com/news/charity-buzz|archivedate=अप्रिल २०, २०१३}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20140914174449/http://www.beyonce.com/charity-buzz-2/ |date=2014-09-14 }}&lt;/ref&gt; डिसेम्बर २०१६ मा बियोन्सेलाई वर्षको सबैभन्दा परोपकारी हस्ती घोषणा गरिएको थियो ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/beyonce-named-most-charitable-celeb-2016-w457809|title=See Which Star Was Named Most Charitable Celeb of 2016|trans-title=सन् २०१६ को सबैभन्दा परोपकारी हस्ती हेर्नुहोस्|accessdate=अगस्ट १५, २०१७}}&lt;/ref&gt;

अप्रिल २०२० मा बियोन्सेले [[२०१९-२० कोरोना भाइरस प्रकोप]]को बेला मानसिक स्वास्थ्यका लागि $६० लाख दान गरेकी थिइन् । उनले स्थानीय तहमा काला जातिका समुदायलाई मास्क, स्वच्छ खानेपानी तथा सुद्ध खानेकुरा प्रदान गर्न विभिन्न संस्थाहरूसँग साझेदारी गरिन् ।&lt;ref&gt;{{Cite web|date=अप्रिल २४, २०२०|title=Beyonce donates $6million to 'communities of colour' amid coronavirus crisis|trans-title=कोरोना भाइरस प्रकोपको बेला बियोन्सेले कालो समुदायलाई $६० लाख दान गर्छिन्|url=https://metro.co.uk/2020/04/24/beyonce-6million-communities-colour-coronavirus-12605429/|access-date=सेप्टेम्बर ३, २०२०|website=मेट्रो|language=अङ्ग्रेजी}}&lt;/ref&gt; त्यही महिना बियोन्सेले [[मेगन दी स्ट्यालियन]]को &quot;स्यभेज&quot; मा प्रमुख कलाकारको भूमिकामा भाग लिई ब्रेड फर लाइफ ह्युस्टनलाई कोरोना भाइरस प्रकोपमा परेका व्यक्तिहरूलाई सहयोग गरेकी थिइन् ।&lt;ref&gt;{{Cite web|last=आर्मेसिन|first=क्याथरिन|date=अप्रिल ३०, २०२०|title=Beyoncé, Megan Thee Stallion Drop ‘Savage’ Remix For Houston Coronavirus Relief|trans-title=ह्युस्टन कोरोना भाइरस राहतका लागि बियोन्से, मेगन दी स्ट्यालियनद्वारा स्यभेज रिमिक्सको सार्वजनिकीकरण|url=https://www.ibtimes.com/beyonce-megan-thee-stallion-drop-savage-remix-houston-coronavirus-relief-2967423|access-date=सेप्टेम्बर ३, २०२०|website=इन्टरनेशनल बिजनेस टाइम्स}}&lt;/ref&gt; मे २०२० मा अफ्रिकी-अमेरिकी समुदायमा कोरोना भाइरसको कारण धेरै जनाको मृत्यु भएपछि बियोन्सेले #ididmypart अभियान अन्तर्गत १,००० निःशुल्क टेस्ट किटका साथै १,००० निःशुल्क पञ्जा, मास्क, स्वच्छ खानेपानी तथा शुद्ध खानेकुरा, आवश्यक भिटामिन तथा घरेलु सामग्रीहरू दान गरिन् ।&lt;ref&gt;{{Cite web|last=स्पेनोस|first=ब्रिट्नी|date=मे ४, २०२०|title=Beyoncé's BeyGood, Tina Knowles Team Up for COVID-19 Testing Initiative|trans-title=बियोन्सेको बीगुड, टिना नोल्स कोरोना भाइरस टेस्ट किट अभियानमा अग्रसर|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/beyonces-beygood-tina-knowles-covid-19-testing-initiative-993488/|access-date=सेप्टेम्बर ३, २०२०|website=रोलिङ स्टोन|language=अमेरिकी अङ्ग्रेजी}}&lt;/ref&gt; जुलाई २०२० मा  [[जोर्ज फ्लोइड विरोधहरू]] पछि बियोन्सेले [[एनएएसिपी]]सँग साझेदारी गरी काला जातिले चलाएका व्यवसायलाई $१०,००० दान गर्ने उद्देश्यले &quot;ब्ल्याक-ओन्ड स्मल बिजनेस इम्प्याक्ट फन्ड&quot; को स्थापना गरिन् ।&lt;ref&gt;{{Cite web|date=जुलाई १०, २०२०|title=Beyonce teams up with NAACP to support black-owned businesses|trans-title=काला जातिले चलाएका व्यवसायको समर्थनमा बियोन्से र एनएएसिपीको साझेदारी|url=https://metro.co.uk/2020/07/10/beyonces-beygood-foundation-team-naacp-launch-grants-support-black-owned-businesses-12973730/|access-date=सेप्टेम्बर ३, २०२०|website=मेट्रो|language=अङ्ग्रेजी}}&lt;/ref&gt; बियोन्सेको एकल &quot;ब्ल्याक परेड&quot; बाट आएको सबै आम्दानी उक्त कोषमा जम्मा गरिएको थियो ।&lt;ref&gt;{{Cite web|last=क्रेप्स|first=ड्यानिएल|date=जून २०, २०२०|title=Beyoncé Drops Surprise New Song 'Black Parade' on Juneteenth|trans-title=जूनतीन्थको दिन बियोन्सेद्वारा अप्रत्याशित एकल 'ब्ल्याक परेड' सार्वजनिक |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/beyonce-new-song-black-parade-juneteenth-1018095/|access-date=सेप्टेम्बर ३, २०२०|website=रोलिङ स्टोन|language=अमेरिकी अङ्ग्रेजी}}&lt;/ref&gt; सेप्टेम्बर २०२० मा बियोन्सेले उक्त कोषबाट विभिन्न लघु व्यवसायहरूमा $१० लाख दान गरेको घोषणा गरिन् ।&lt;ref&gt;{{Cite web|date=September 3, 2020|title=Beyoncé donates $1 million to small Black-owned businesses|trans-title=बियोन्सेले लघु व्यवसायलाई $१० लाख दान गरिन्|url=https://thegrio.com/2020/09/03/beyonce-million-black-business/|access-date=सेप्टेम्बर ३, २०२०|website=द ग्रियो|language=अमेरिकी अङ्ग्रेजी}}&lt;/ref&gt;

==सङ्गीत==
* ''[[डेन्जरस्ली इन लभ]]'' (सन् २००३)
* ''[[बीडे]]'' (सन् २००६)
* ''[[आइ एम...साशा फियर्स]]'' (सन् २००८)
* ''[[४ (एल्बम)|४]]'' (सन् २०११)
* ''[[बियोन्से (एल्बम)|बियोन्से]]'' (सन् २०१३)
* ''[[लेमनेड]]'' (सन् २०१६)

==अभिनय==
{{col-begin}}
{{col-2}}
'''बियोन्सेद्वारा भूमिका निर्वाह गरिएका चलचित्रहरू'''
*''[[कार्मेन: अ हिप हपरा]]'' (सन् २००१)
*''[[अस्टिन पावर्स इन गोल्डमेम्बर]]'' (सन् २००२)
*''[[द फाइटिङ टेम्प्टेशन्स]]'' (सन् २००३)
*''[[फेड टु ब्ल्याक (२००४ चलचित्र)|फेड टु ब्ल्याक]]'' (सन् २००४)
*''[[द पिङ्क प्यान्थर (२००६ चलचित्र)|द पिङ्क प्यान्थर]]'' (सन् २००६)
*''[[ड्रीमगर्ल्स]]'' (सन् २००६)
*''[[क्याडिल्याक रेकर्ड्स]]'' (सन् २००८)
*''[[अब्सेस्ड]]'' (सन् २००९)
*''[[एपिक]]'' (सन् २०१३)
*''[[द लायन किङ (२०१९ चलचित्र)|द लायन किङ]]'' (सन् २०१९)
{{col-2}}
'''बियोन्सेद्वारा निर्देशित चलचित्रहरू'''
*''[[लाइफ इज बट अ ड्रीम]]'' (सन् २०१३)
*''[[बियोन्से: लेमनेड]]'' (सन् २०१६)
*''[[होमकमिङ (२०१९ चलचित्र)|होमकमिङ]]'' (सन् २०१९)
*''[[ब्ल्याक इज किङ]]'' (सन् २०२०)
{{col-end}}

==प्रत्यक्ष प्रस्तुति==
'''प्रमुख कलाकारको रूपमा प्रस्तुति'''
*[[डेन्जरस्ली इन लभ टूर]] (सन् २००३)
*[[द बियोन्से एक्स्पीरियन्स]] (सन् २००७)
*[[आइ एम...वर्ल्ड टूर]] (सन् २००९ - सन् २०१०)
*[[द मिसेस कार्टर शो वर्ल्ड टूर]] (सन् २०१३ - सन् २०१४)
*[[द फोर्मेशन वर्ल्ड टूर]] (सन् २०१६)

'''सहायक कलाकारको रूपमा प्रस्तुति'''
*[[भेराइजन लेडिज फर्स्ट टूर]] ([[एलिसिया किज]] र [[मिसी एलियट]]का साथमा) (सन् २००४)
*[[अन द रन टूर]] ([[जे–जी (गायक)|जे-जी]]को साथमा) (सन् २०१४)
*[[अन द रन २ टूर]] (जे-जीको साथमा) (सन् २०१८)

'''प्रत्यक्ष प्रस्तुति'''
*[[आइ एम...योर्स]] (सन् २००९)
*[[४ इन्टिमेट नाइट्स विथ बियोन्से]] (सन् २०११)
*[[रेभल प्रिजेन्ट्स: बियोन्से लाइभ]] (सन् २०१२)

==सन्दर्भ सामग्री==
{{reflist}}

==बाह्य कडी==
{{Commons|Beyoncé|बियोन्से}}
{{Sister project links |wikt=no |commons=Beyoncé |commonscat=yes |n=yes |q=yes |s=no |b=no |v=no |d=Q36153}} 
* {{Official website|https://beyonce.com/}}
* {{Britannica|971634}}
* {{Discogs artist|Beyoncé|बियोन्से}}
* {{IMDb name|461498|बियोन्से}}

[[श्रेणी:बियोन्से]]
[[श्रेणी:सन् १९८१ मा जन्म]]
[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]
[[श्रेणी:अमेरिकी चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:अमेरिकी टेलिभिजन अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:अमेरिकी आवाज अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:अफ्रिकी-अमेरिकी अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:अफ्रिकी-अमेरिकी गायिकाहरू]]
[[श्रेणी:अफ्रिकी-अमेरिकी व्यापारीहरू]]
[[श्रेणी:अमेरिकी पप गायिकाहरू]]
[[श्रेणी:ग्रामी पुरस्कार विजेताहरू]]
[[श्रेणी:२१औँ शताब्दीका अमेरिकी अभिनेत्रीहरू]]</text>
      <sha1>l5112ll7dhtl1j571e9ru7tf59y8dx7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>एल्मुनियम</title>
    <ns>0</ns>
    <id>42965</id>
    <revision>
      <id>1355301</id>
      <parentid>1345891</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:56:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* प्रयोग */</comment>
      <origin>1355301</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6369" sha1="3m6hfjbqiiyqfak4g6pch56xef2ha0v" xml:space="preserve">{{Infobox एल्युमिनियम}}
''''एल्युमिनियम'''' (हलुङ्गो) एक हलुको र चम्किलो धातु हो। यसलाई Al ले जनाइन्छ। यसलाई विभिन्न भाडावर्तन र हवाईजहाज लगायतका सवारीसाधनका पाटपुर्जा निर्माण गर्न उपयोगमा ल्याइन्छ।

==रसानिक गुणहरू==
==भौतिक गुणहरू==
एल्युमिनियम धातुको रंग चाँदीको समान सेतो देखि हल्के खैरो सम्म हुन्छ। सबै धातु ऐनाहरूमा  मध्य एल्युमिनियम मिररहरू पराबैंगनी र टाढा इन्फ्रारेड प्रकाशको लागि सबैभन्दा प्रतिबिम्बित हुन्छन्।

=== इलेक्ट्रोन शेल ===
एल्युमिनियम एटममा 13 [[इलेक्ट्रोन|इलेक्ट्रोनहरू]] छन्,  {{nowrap|{{bracket|[[Neon|Ne]]}} 3s&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; 3p&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;}} को इलेक्ट्रोन कन्फिगरेसन{{sfn|Dean|1999|p=4.2}} मा तीनवटा इलेक्ट्रोनहरू स्थिर नोबल ग्याँस कन्फिगरेसनभन्दा बाहिर छन्। तदनुसार, एल्युमिनियमको संयुक्त पहिलो तीन आयनीकरण ऊर्जाहरू मात्र चौथो आयनीकरण ऊर्जा भन्दा धेरै कम छन्।{{sfn|Dean|1999|p=4.6}}

== प्राकृतिक उपलब्धता ==

=== अन्तरिक्ष ===

=== पृथ्वी ===
समग्रमा, पृथ्वीको १.५९% द्रव्यमान एल्युमिनियमको छ। द्रव्यमानको हिसाबद्वारा प्रचुर मात्रामा सातौं हो।&lt;ref name=&quot;mit1&quot;&gt;William F McDonough [https://web.archive.org/web/20110928074153/http://quake.mit.edu/hilstgroup/CoreMantle/EarthCompo.pdf The composition of the Earth]. quake.mit.edu, archived by the Internet Archive Wayback Machine.&lt;/ref&gt;

== प्रयोग ==
एल्युमिनियमको प्रमुख उपयोगहरू निम्न छन् :{{sfn|Davis|1999|pp=17–24}}

* [[यातायात]] ([[मोटरगाडी|अटोमोबाइल]], [[वायुसेवा|विमान]], [[ट्रक]], [[रेल यातायात|रेल]] ,[[कार]], [[पानी जहाज|समुद्री जहाज]], [[साईकल|साइकल]], [[अन्तरिक्ष यान]], आदि)। एल्युमिनियमको कम [[घनत्व]]को कारण प्रयोग गरिन्छ;
* प्याकेजिङ (क्यान, पन्नी, फ्रेम, आदि)। एल्युमिनियम प्रयोग गरिन्छ किनभने यो विषाक्त रहित  र स्प्लिन्टर-प्रूफ हुन्छ;
* भवन र निर्माण (झ्याल्, ढोका, साइडिंग, भवन तार, म्यान, छत, आदि)। [[स्टिल|स्टील]] भन्दा सस्तो भएकोले, हल्कापन, [[खिया]] प्रतिरोध, वा इन्जिनियरिङ कार्यहरूमा महत्त्वपूर्ण हुँदा एल्युमिनियम प्रयोग गरिन्छ;
* बिजुली-सम्बन्धित प्रयोग (कंडक्टर [[मिश्रधातु|मिश्र धातु]], [[विद्युतीय मोटर|मोटर]]हरू, र [[विद्युत जेनरेटर|जेनेरेटरहरू]], [[ट्रान्सफर्मर|ट्रान्सफर्मरहरू]], [[क्यापासिटर|क्यापेसिटरहरू]], आदि)। एल्युमिनियम प्रयोग गरिन्छ किनभने यो तुलनात्मक रूपमा सस्तो, अत्यधिक प्रवाहकीय, पर्याप्त मेकानिकल बल र कम घनत्व छ, र क्षरण प्रतिरोध गर्दछ;
* खाना पकाउने भाँडादेखि फर्निचरसम्मका घरायसी वस्तुहरू। कम घनत्व, राम्रो टिकाउ, निर्माण गर्न सजिलो, र स्थायित्व एल्युमिनियम उपयोगको मुख्य कारक हो;
* मेसिनरी र उपकरण (प्रशोधन उपकरण, पाइप, उपकरण)। एल्युमिनियमको खिया प्रतिरोध, गैर-पाइरोफोरिसिटी, र मेकानिकल बलको कारण प्रयोग गरिन्छ।
{{सानो पेरियोडिक तालिका}}
{{एलेमेन्ट}}

== सन्दर्भ ==
&lt;references/&gt;

==यो पनि हेर्नुहोस्==
*[[रसायन शास्त्र]]
*[[भौतिक शास्त्र]]
*[[जीव शास्त्र]]
== Bibliography ==

* {{cite book |last=Davis|first=J. R.|url=https://books.google.com/books?id=iEeiQEeLOmYC|title=Corrosion of Aluminum and Aluminum Alloys|date=1999|publisher=ASM International|isbn=978-1-61503-238-9|language=en}}
{{stub}}
{{कमन्सश्रेणी|Aluminium}}
[[श्रेणी:एल्मुनियम]]
[[श्रेणी:तत्व]]
[[श्रेणी:निर्माण सामग्रीहरू]]</text>
      <sha1>3m6hfjbqiiyqfak4g6pch56xef2ha0v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>माक्सवेल समीकरण</title>
    <ns>0</ns>
    <id>43455</id>
    <revision>
      <id>1355223</id>
      <parentid>1315716</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T15:30:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>53012</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1355223</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6908" sha1="ogo247g1hokc1mq19tipipua4fxl605" xml:space="preserve">[[चित्र:James Clerk Maxwell big.jpg|thumb|right|जेम्स क्लर्क माक्सवेल]]

[[विद्युत्चुम्बकत्व]]का क्षेत्रमा ''' माक्सवेल समीकरण''' चार समीकरणहरूको एक समूह हो जो [[वैद्युत क्षेत्र]], [[चुम्बकीय क्षेत्र]], वैद्युत आवेश, एवं विद्युत धाराका अन्तर्सम्बधहरूको गणितीय व्याख्या गर्दछन्। यी समीकरण सन १८६१मा [[जेम्स क्लर्क माक्सवेल]]का शोधपत्रमा छपे थिए, जसको शीर्षक थियो - '''अन फिजिकल लाईन्स अफ फोर्स''' ।

मैक्सवेलको समीकरणहरूको आधुनिक स्वरूप निम्नवत छ :

{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;8&quot; cellspacing=&quot;0&quot; 
|[[गाउसको नियम]]
| &lt;math&gt;\nabla \cdot \mathbf{E} = \frac {\rho} {\epsilon_0}&lt;/math&gt;
|-
|[[चुम्बकत्व]]का लागि [[गाउसको नियम (चुम्बकत्व)|गाउसको  नियम]] 
| &lt;math&gt;\nabla \cdot \mathbf{B} = 0&lt;/math&gt;
|-
|[[फैराडेको प्रेरणको नियम]]
| &lt;math&gt;\nabla \times \mathbf{E} = -\frac{\partial \mathbf{B}} {\partial t}&lt;/math&gt;
|-
|[[एम्पीयरको नियम]] &lt;/br&gt;    मैक्सवेल द्वारा यसमा  [[विस्थापन धारा]] (displacement current)का समावेशका साथ  
| &lt;math&gt;\nabla \times \mathbf{B} = \mu_0 \mathbf{J} + \mu_0 \epsilon_0 \frac{\partial \mathbf{E}} {\partial t}&lt;/math&gt; &lt;math&gt;&lt;/math&gt;
|}

माथिोक्त समीकरणहरूमा [[लारहरुज बलको नियम]] पनि सम्मिलित गर्न लिनमा शास्त्रीय विद्युतचुम्बकत्वको सम्पूर्ण व्याख्या हुन पाउँछ।
&lt;/br&gt;

== यी पनि हेर्नुहोस् ==

* [[विद्युतचुम्बकीय तरङ्गको समीकरण]]
* [[लरहरुज बल]]
* [[एम्पीयरको नियम]]
* [[वैद्युत जनित्र]] (Electrical generator)
* [[ट्रान्सफार्मर]]

== वाह्य सूत्र ==
=== आधुनिक ===
* [http://www.lightandmatter.com/html_books/0sn/ch11/ch11.html Electromagnetism] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110603233123/http://www.lightandmatter.com/html_books/0sn/ch11/ch11.html |date=2011-06-03 }}, B. Crowell, Fullerton College
* [http://farside.ph.utexas.edu/~rfitzp/teaching/jk1/lectures/node6.html Lecture series: Relativity and electromagnetism] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030803151533/http://farside.ph.utexas.edu/~rfitzp/teaching/jk1/lectures/node6.html |date=2003-08-03 }}, R. Fitzpatrick, University of Texas at Austin
* [http://www.physnet.org/modules/pdfmodules/m210.pdf ''Electromagnetic waves from Maxwell's equations''] on [http://www.physnet.org Project PHYSNET].
* [http://ocw.mit.edu/OcwWeb/Physics/8-02Electricity-and-MagnetismSpring2002/VideoLectures/index.htm MIT Video Lecture Series (३० x ५० minute lectures)- Electricity and Magnetism] Taught by Professor [[Walter Lewin]].

=== ऐतिहासिक ===
* [http://posner.library.cmu.edu/Posner/books/book.cgi?call=537_M46T_1873_VOL._1 A Treatise on Electricity And Magnetism - Volume १ - १८७३] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070627013509/http://posner.library.cmu.edu/Posner/books/book.cgi?call=537_M46T_1873_VOL._1 |date=2007-06-27 }} - Posner Memorial Collection - Carnegie Mellon University
* [http://posner.library.cmu.edu/Posner/books/book.cgi?call=537_M46T_1873_VOL._2 A Treatise on Electricity And Magnetism - Volume २ - १८७३] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070627013446/http://posner.library.cmu.edu/Posner/books/book.cgi?call=537_M46T_1873_VOL._2 |date=2007-06-27 }} - Posner Memorial Collection - Carnegie Mellon University
* [http://www.zpenergy.com/modules.php?name=Downloads&amp;d_op=getit&amp;lid=60 Original Maxwell Equations] - Maxwell's २० Equations in २० Unknowns - PDF
* [https://web.archive.org/web/20081217035457/http://blazelabs.com/On%20Faraday%27s%20Lines%20of%20Force.pdf On Faraday's Lines of Force - १८५५/५६] Maxwell's first paper (Part १ &amp; २) - Compiled by Blaze Labs Research (PDF)
* [http://vacuum-physics.com/Maxwell/maxwell_oplf.pdf On Physical Lines of Force - १८६१] Maxwell's १८६१ paper describing magnetic lines of Force - Predecessor to १८७३ Treatise
* [http://books.google.com/books?vid=ISBN0486495604&amp;id=duyKrTNps_AC&amp;pg=PA526&amp;lpg=PA526&amp;dq=%22A+Dynamical+Theory+of+the+Electromagnetic+Field%22&amp;sig=twd-S431TklLmLLYbdZMKfl7H0g A Dynamical Theory Of The Electromagnetic Field - १८६५] Maxwell's १८६५ paper describing his २० Equations in २० Unknowns - Predecessor to the १८७३ Treatise
* http://www.zpenergy.com/downloads/Maxwell_1864_1.pdf
* http://www.zpenergy.com/downloads/Maxwell_1864_2.pdf
* http://www.zpenergy.com/downloads/Maxwell_1864_3.pdf
* http://www.zpenergy.com/downloads/Maxwell_1864_4.pdf
* http://www.zpenergy.com/downloads/Maxwell_1864_5.pdf
* http://www.zpenergy.com/downloads/Maxwell_1864_6.pdf
* [http://www.electromagnetism.demon.co.uk/z014.htm Catt, Walton and Davidson. &quot;The History of Displacement Current&quot;. ''Wireless World'', March १९७९.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080506120012/http://www.electromagnetism.demon.co.uk/z014.htm |date=2008-05-06 }}

=== फीनमान द्वारा मैक्सवेल समीकरणहरूको व्युत्पत्ति ===
* [http://uk.arxiv.org/abs/hep-ph/0106235 Feynman's derivation of Maxwell equations and extra dimensions] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150420061500/http://uk.arxiv.org/abs/hep-ph/0106235 |date=2015-04-20 }}

=== अन्य ===
[http://www.irregularwebcomic.net/1420.html Simple explanation of the equations and their physical implications] - David Morgan-Mar - [[Irregular Webcomic!]]
* [http://physicsweb.org/articles/world/17/10/2 According to an article in Physicsweb, the Maxwell equations rate as &quot;The greatest equations ever&quot;.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070714042750/http://physicsweb.org/articles/world/17/10/2 |date=2007-07-14 }}

{{Commonscat|Maxwell's equations}}

[[श्रेणी:भौतिकी]]</text>
      <sha1>ogo247g1hokc1mq19tipipua4fxl605</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>आयशा टाकिया</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47183</id>
    <revision>
      <id>1355383</id>
      <parentid>1308527</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T11:28:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:भारतीय महिला मोडलहरू]] हटाइयो; [[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]] जोडियो</comment>
      <origin>1355383</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7574" sha1="1m49zinoazv0g4bxaxn53zgdcv7qymi" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name                  = आयशा टाकिया
| image                 = Ayesha-Takia.jpg
| imagesize             = 223px
| caption               = 
| birth_date            = {{birth date and age|df=y|1986|04|10}}
| birth_place           = [[मुम्बई]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]]
| years_active          = २००४-वर्तमान
| parents               = 
| occupation            = [[मोडल (मानिस)|मोडल]], [[अभिनेत्री]]
| spouse                = फरहान आजमी (२००९-वर्तमान)
|height                 = {{height|ft=5|in=5}} &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.celebsheight.com/ayesha-takia-weight-height-bra-size-shoe-size-body-measurements-waist-hips/|title=Ayesha Takia Weight, Height, Bra Size, Shoe Size, Body, Measurements, Waist, Hips|publisher=Celebrity Measurements|date= |accessdate=2015-09-26}}&lt;/ref&gt;
| filmfareawards        = [[फिल्मफेयर उत्कृष्ट महिला पदार्पण पुरस्कार]]&lt;br /&gt; २००४ ''[[टार्जन: द वन्डर कार (२००४ चलचित्र)|टार्जन: द वन्डर कार]]''
| birth_name            = '''आयशा टाकिया'''
}}
'''आयशा टाकिया आजमी'''(जन्म: १० जनवरी, १९८६) एक भारतीय चलचित्र अभिनेत्री हुन जो मुख्यतः हिन्दी चलचित्रहरूमा अभिनय गर्छिन । उनले आफ्नो फिल्मी करियरको सुरुवात ''[[टार्जन: द वन्डर कार (२००४ चलचित्र)|टार्जन: द वन्डर कार]]'' (२००४)बाट गरिन जसको लागि उनलाई [[फिल्मफेयर उत्कृष्ट महिला पदार्पण पुरस्कार]]बाट सम्मानित गरियो । चलचित्र ''[[डोर (२००६ चलचित्र)|डोर]]'' (२००६)मा युवा विधवा पात्रको लागि उनलाई धेरै सारहाना गरियो । उनलाई बढी सफलता ''[[वान्टेड (२००९ चलचित्र)|वान्टेड]]'' (२००९)को कारण मिल्यो जो उनको अहिलेसम्मको सर्वाधिक व्यावसायिक दृष्टीबाट सफल चलचित्र हो ।&lt;ref&gt;[http://boxofficeindia.com/npages.php?page=shownews&amp;articleid=1146&amp;nCat=news Box Office India 2009] {{Webarchive|url=https://archive.ph/20120712140351/boxofficeindia.com/npages.php?page=shownews&amp;articleid=1146&amp;nCat=news |date=2012-07-12 }}&lt;/ref&gt;

==शुरूआती जीवन==
आयशाको जन्म [[चेम्बुर]] [[मुम्बई]], [[महाराष्ट्र]]मा [[गुजराती]] पिता निशित र मुस्लिम आमा फरीदाको परिवारमा भयो। उनले सेंट एंथोनी हाई स्कुलबाट आफ्नो पढाई पुरा गरिन । उनको एक सानि बहिनी छिन जसको नाम निशा हो ।

== चलचित्र यात्रा ==
==प्रमुख चलचित्रहरू==
{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; width=&quot;95%&quot; style=&quot;margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot;
|- bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot; align=&quot;center&quot;
! वर्ष !! चलचित्र !! चरित्र !! टिप्पणी
|-
|२००८ || [[दे ताली (२००८ चलचित्र)|दे ताली]] || अमृता ||
|-
|२००८ || [[सन्डे (२००८ चलचित्र)|सन्डे]] || ||
|-
|२००७ || [[फूल एन फाइनल (२००७ चलचित्र)|फूल एन फाइनल]] || ||
|-
|२००७ || [[नो स्मोकिङ (२००७ चलचित्र)|स्मोकिङ]] || ||
|-
|२००७ || [[सलाम-ए-इश्क (२००७ चलचित्र)|सलाम-ए-इश्क]] || जिया बख्शी ||
|-
|२००७ || [[क्यास (२००७ चलचित्र)|क्यास]] || ||
|-
|२००६ || [[डोर (२००६ चलचित्र)|डोर]] || मीना एस सिंह ||
|-
|२००६ || [[शादी से पहले (२००६ चलचित्र)|शादी से पहले]] || रानी भल्ला ||
|-
|२००६ || [[यु होता तो क्या होता (२००६ चलचित्र)|यु होता तो क्या होता]] || खुशबू मोदी ||
|-
|२००५ || [[सोचा ना था (२००५ चलचित्र)|सोचा ना था]] || अदिती ||
|-
|२००५ || [[होम डिलेभरी (२००५ चलचित्र)|होम डिलेभरी]] || जैनी ||
|-
|२००५ || [[शादी नम्बर वन (२००५ चलचित्र)|शादी नम्बर वन]] || भावना ||
|-
|२००४ || [[टार्जन: द वन्डर कार (२००४ चलचित्र)|टार्जन: द वन्डर कार]] || प्रिया राकेश कपूर ||
|-
|}

== नामाङ्कन र पुरस्कार ==
=== [[फिल्मफेयर पुरस्कार]] ===
* २००४ - [[फिल्मफेयर उत्कृष्ट महिला पदार्पण पुरस्कार]] - टार्जन: द वन्डर कार (२००४ चलचित्र)|टार्जन: द वन्डर कार

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{reflist}}

==बाह्य कडीहरू==
{{Commonscat|Ayesha Takia|आयशा टाकिया}}

==यो पनि हेर्नुहोस्==

{{फिल्मफेयर उत्कृष्ट नयाँ महिला कलाकारको लागि पुरस्कार}}
{{उत्कृष्ट नयाँ महिला कलाकारको लागि आइफा अवार्ड}}

[[श्रेणी:व्यक्तिगत जीवन]]
[[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]]
[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]
[[श्रेणी:सन् १९८६ मा जन्म]]
[[श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:तेलगु चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:फिल्मफेयर पुरस्कार विजेताहरू]]
[[श्रेणी:गुजराती मानिसहरू]]
[[श्रेणी:मुम्बईका अभिनेत्रीहरू]]</text>
      <sha1>1m49zinoazv0g4bxaxn53zgdcv7qymi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>आसा अकिरा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50139</id>
    <revision>
      <id>1355349</id>
      <parentid>1343978</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T08:35:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:ओन्लीफ्यान्स सिर्जनाकर्ताहरू]] जोडियो</comment>
      <origin>1355349</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21402" sha1="78ecyvekb7tq2zy35bim79tgl9ytdni" xml:space="preserve">{{Infobox adult biography
| name        = आसा अकिरा&lt;br&gt;Asa Akira
| image       = Asa Akira at AVN Awards 2016 (3).JPG
| caption     = सन् २०१६ मा अकिरा
| birth_name  = 
| birth_date  = {{birth date and age|1986|1|3}}&lt;ref name=&quot;Asa Akira Official Website&quot;&gt;{{cite web|last1=Akira|first1=Asa|title=Asa Akira Official Website|url=http://www.asaakira.com/|website=Asa Akira Official Page|publisher=Puba.com|accessdate=May 15, 2016}}&lt;/ref&gt;
| birth_place = [[न्युयोर्क सहर|न्यु योर्क]], [[संयुक्त राज्य अमेरिका|संयुक्त राज्य]]&lt;ref name=NewYorkPost&gt;{{cite news|url= https://nypost.com/2014/04/26/how-a-manhattan-prep-school-kid-became-a-millionaire-porn-star/|title= From prep-school kid to millionaire porn star|accessdate= September 8, 2014|author= [[Susannah Cahalan]]|date= April 26, 2014|newspaper= [[New York Post]]}}&lt;/ref&gt;
| death_date  = 
| death_place = 
| spouse      = {{marriage|[[टोनी रिबास]]|2012|2017|end=divorced}}
| height      = {{height|ft=5|in=2}}&lt;ref name=Vouyer/&gt;
| children    = १
| height      = {{height|ft=5|in=2}}&lt;ref name=iafd&gt;{{iafd name|id=AsaAkira|gender=female|name=Asa Akira}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Vouyer&gt;{{cite web|title=Vouyer Media Ships Asa Akira Release|author=Jared Rutter|publisher=AVN.com|url=http://business.avn.com/articles/30908.html|date=June 24, 2008|accessdate=December 23, 2008}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120619152435/http://business.avn.com/articles/Vouyer-Media-Ships-Asa-Akira-Release-53372.html |date=June 19, 2012 }}&lt;/ref&gt;
| alias       = 
| awards      = [[आसा अकिराद्वारा प्राप्त पुरस्कार र नामाङ्कनहरूको सूची|पूर्ण सूची]]
| website     = {{url|asaakira.com}}
}}

'''आसा अकिरा''', (एसा ताकिगामी नामले जन्म भएकी)  (जन्म ३ जनवरी, १९८६), एक अमेरिकी अश्लील अभिनेत्री र वयस्क चलचित्र निर्देशक हुन्। अकिरा मई २०१६ सम्म ५०५ भन्दा बढी नै वयस्क चलचित्रमा देखिएकी छन्। सन् २०१३ मा, उनी एवीएन फिमेल परफर्मर अफ द ईयर अवार्ड जित्ने तेस्रो एसियाली कलाकार (एसिया क्यारिरा र स्टेफनी स्विफ्ट पछी) बनेकी थिइन्। अकिरा दुई पटक पोर्नहब अवार्ड्स होस्ट भईसकेकी हुन्, उनले १ र २ को समारोहको होस्ट गरेकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://business.avn.com/articles/video/Vouyer-Media-Ships-Asa-Akira-Release-53372.html|title=Vouyer Media Ships Asa Akira Release|last=Jared Rutter|date=2008-06-24|work=AVN|accessdate=25 July 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110521092248/http://business.avn.com/articles/video/Vouyer-Media-Ships-Asa-Akira-Release-53372.html |date=2011-05-21 }}&lt;/ref&gt;

==प्रारम्भिक जीवन==
अकिरा को जन्म म्यानह्याट्न, न्यूयोर्कमा भएको थियो, जो जापानी आप्रवासी माता-पिताका एकमात्र सन्तान थिई। उनी सोहो मा बसोबास गर्ने गर्थी र नौ वर्षको उमेरमा टोक्यो गएकी थिइन्, त्यतिबेला उनको पिता, एक पोर्ट्रेट फोटोग्राफरका रुपमा त्यहाँ कामका लागि स्थानान्तरित भएका थिए। उनी १३ वर्षको उमेरमा, [[संयुक्त राज्य अमेरिका]]को डाउनटाउन ब्रुकलिनमा फिर्ता भएकी थिइन् र पछी क्लिन्टन हिल पुगेकी थिइन्। सन् २०१४ को एक अन्तर्वार्तामा, उनी आफ्नो बाल्यकाल &quot;एकदमै सामान्य&quot; रहेको कुरा बताएकी थिईन्। उनको परिवारले घरमा जापानी बात गर्ने र &quot;स्वास्थ्य प्रति सजग भएका व्यक्ति&quot; थिए जसले जङ्क फूड खान अस्वीकार गर्ने गर्दछन्। एक किशोरीका रूपमा, अकिराले बच्चाहरुको किताबको पसल, &quot;बुक्स अफ वन्डर&quot; मा एक खजाञ्चीका रूपमा काम गरिन्। 

अकिरा म्यानह्याट्नमा संयुक्त राष्ट्र इन्टरनेशनल स्कूलमा सहभागी हुनको लागि छात्रवृत्तिलाई सुरक्षित राख्नमा सक्षम थिइन् किन कि उनको हजुरबुबा ४५ वर्ष देखि एक जापानी राजनयिक थिए। आफ्नो खराब ग्रेडका कारण उनलाई आमन्त्रित गरिएको थिएन् त्यसैले उनी फर्केर ग्रामर्स्की पार्कमा वासिङ्गटन इरविङ्ग हाई स्कूलमा भर्ना लिएकी थिइन्। उनी आफ्ना वरिष्ठ वर्षका लागि सिटी-एस-स्कूलमा स्थानान्तरित भएकी थिइन्।

==करियर==
जब उनी १९ वर्षकी थिइन्, त्यतिबेला अकिराले एक डमीट्रिक्सका रूपमा काम गर्न शुरू गरिन्। पछी उनले न्यूयोर्कमा हसलर क्लबमा एक स्ट्रिपरका रूपमा काम गरिन्। सन् २००६-२००७ मा उनी &quot;बुब्बा द लव स्पन्ज रेडियो शो&quot; मा एक नियमित भएकी थिइन् र उनलाई &quot;शो होर&quot; का रूपमा परिचित थिइन्। उनी यस शो मा अश्लील अभिनेत्री जीना लिनसँग भेटेकी थिइन् र उनले उनलाई अश्लील काम गर्नलाई प्रस्ताव दिएकी थिइन्। गिना लिन प्रोडक्सन्सका लागि उनको पहिलो युवा-युवती दृश्य ट्रयाभिस नाइटका साथ थियो, पहिले देखि नै धेरै युवती-युवतीको दृश्यहरुमा, मुख्य रूपले लिन सँग कार्य गरिन्। फेरी उनले छ महिनापछी एक  फ्रिलान्सर बन्नु भन्दा पहिले भोएर मीडियाका साथ एक सम्झौतामा हस्ताक्षर गरिन्। उनको स्टेजको नाम &quot;आसा अकिरा&quot; यसरी रहन गएको थियो, आसा उनको असली पहिलो नाम हो, जसको अर्थ जापानीमा &quot;बिहानी&quot; हुन्छ, र अन्तिम नाम &quot;अकिरा&quot; एनिमेटेड चलचित्रबाट लिईएको थियो।&lt;ref name=Vouyer/&gt;

==मुख्यधारामा उपस्थिति==
अकिराले मुख्यधारामा चलचित्र, स्टारलेटमा एक क्यामियो गर्दै आआफ्नो उपस्थिति बनाएकी थिइन्। जनवरी २०१४ मा, अकिरा, ड्याना डेअर्मोन्ड, च्यानेल प्रेस्टन र जेसी एन्ड्रयूजको साथमा कस्मोपोलिटन पत्रिकाका एक लेखमा &quot;फोर पोर्न स्टार्स अन हाउ दे स्टे फिट&quot; शीर्षकबाट चित्रित गरिएकी थिइन्। यो लेख अभिनेत्री ग्याब्रिएल यूनियनको क्यानन ओ'ब्रायनको टक शो मा उनको जिममा देखिएकी पोर्न स्टार्सको फिटनेस रूटीनलाई पालन गर्नका लागि प्रयास गर्नबाट प्रेरित थियो। सन् २०१७ मा, अकिरा फ्यामिली गाय एपिसोड &quot;एमी-विनिङ्ग एपिसोड&quot; मा एक लाइव-एक्सन सेगमेन्टमा देखिएकी थिइन्।

==अन्य मिडिया==
सन् २०११ मा, कम्प्लेक्सले अकिरालाई &quot;द टप १०० हटेस्ट पोर्न स्टार्स राइट नाउ&quot; को सूचीमा चौथो स्थानमा र &quot;द टप ५० हटेस्ट एसियन पोर्न स्टार्स अफ अल टाइम&quot; को सूचीमा छैठौं स्थानमा राखेको थियो। एलए विकलीले सन् २०१३ मा &quot;१० इनोभेटिभ पोर्न स्टार्स द बीट द नेक्स्ट साशा ग्रे&quot; लाई सूचीमा तेस्रो स्थानमा राखेको थियो। उनलाई सन् २०१२, २०१३ र २०१४ मा सीएनबीसीको वार्षिक सूची &quot;द डर्टी डोजेन&quot; को सफल स्टारको सूचीमा राखिएको थियो, जो कि साइट मा वयस्क उद्योगको सबभन्दा लोकप्रिय र वार्षिक र्याङ्किङ् रहेको छ । सन् २०१३ मा अकिरा र कलाकार डेभिड चोयले ९० मिनेटको एपिसोडको एक पडकास्ट शुरू गरे, जसलाई DVDASA भनिएको थियो। यो एक युवा वयस्क दर्शकहरुका लागि लक्षित रहेको थियो, यसको लक्ष्य युवाहरुमा उनीहरुको कामुकता, करियर, सम्बन्ध, आदिबाट सम्बन्धित समस्याहरुमा सहयोग गर्नु हो। जून २०१४ मा, अकिरा एक युट्भियुबडियोमा भिलोगर क्यास्पर ली का साथ देखिएकी थिइन्। अकिराले इन्सेटेबल: पोर्न- ए लभ स्टोरी नामक एक वृत्तचित्र लेखेकी थिइन्, जो कि मई २०१४ मा ग्रोव प्रेस द्वारा जारी गरिएको थियो। जुलाई २०१५ मा, उनले आफ्नो अर्को पुस्तक प्रकाशित गर्नलाई क्लीस प्रेससँग एउटा सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेकी थिइन्, जसको शीर्षक थियो डर्टी थर्टी: ए मेमोरर, निबन्धहरुको एक संग्रह, जो सन् २०१६ को अन्त्यतिर जारी गरिएको थियो। सन् २०१५ मा, अकिराले एक रियलिटी शो, द सेक्स फ्याक्टरको होस्टका रूपमा बेले नक्सको स्थान लिएकी थिइन् ली, जहाँ आठ पुरुष र आठ महिला १ मिलियन डलरको पुरस्कार र तीन वर्षको अश्लील सम्झौताका लागि प्रतिस्पर्धा गरेकी थिइन्। ६ अप्रैल, २०१५ मा द हन्डरेडसले आसा अकिराका साथ एक श्रृङ्खलाका लागि एपिसोड जारी गर्न शुरू गरेको थियो, जसमा अकिरा ट्याटूइङ्, मुक्केबाजी, ट्याक्सीडर्मी र आइस स्कल्पिङ् जस्तो विभिन्न गतिविधिहरु गर्ने कोशिश गरेकी थिइन् ।

==व्यक्तिगत जीवन==
अकिराले बताएकी छन् कि उनी दुई पुरुष र &quot;केटी जो केटो जस्तो देखिने गर्दछिन्&quot; बाट आकर्षित हुने गर्द्छिन। उनी उभयलिङ्गि कहलाउन मन पराउँदैनन्, जो विषमलैङ्गिकता तिर झुकावको दाबी गर्द्छिन, तर अहिलेसम्म पनि अनिश्चित छ। उनी एक पटक अश्लील अभिनेता रोक्को रीडसँग इङ्गेजमेन्ट गरेकी थिइन्। उनलेले पोर्नोग्राफिक अभिनेता र निर्देशक टोनी रिबाससँग पनि विवाह गरेकी थिइन् र उनी भन्छिन् कि उनको अन-स्क्रीन कामबाट अलग, उनीहरुको सम्बन्ध एक पत्नीत्व र एक पतित्वमा आधारित थियो। मार्च २०१९ मा एक अझै सम्बन्धको माध्यमबाट उनको एउटा छोरा छन्।

==प्रकाशन==
* अकीरा, आसा (२०१४) (अतृप्त: पोर्न ए लभ स्टोरी) (ग्रुभ प्रेस) (आईएसबीएन-०८०२१२२५९०)
* अकीरा, आसा (२०१६) (डर्टी थर्टी: एक संस्मरण) (क्लीस प्रेस) (आईएसबीएन-१६२७७८१६४१)
* अकीरा, आसा, एड (२०१७) (असारोटिका) (क्लीस प्रेस) (आईएसबीएन-१६२७७८२२६५)

==पुरस्कारहरू==
*२००८ रोग अवार्ड (क्रिटिक) – स्टारलेट अफ इअर
*२०११ [[एभिएन पुरस्कार|एभिएन अवार्ड]] – बेस्ट अल-गर्ल थ्री-वे सेक्स सिन – ''बटवुमन भर्सेज स्लटवुमन''&lt;ref name=avn11win&gt;{{cite web| title = AVN Announces the Winners of the 2011 AVN Awards| publisher = AVN.com| url = http://business.avn.com/articles/video/AVN-Announces-the-Winners-of-the-2011-AVN-Awards-421782.html| date = 2011-01-09| accessdate = 2011-01-09| archiveurl = http://web.archive.org/web/20110110172712/http://business.avn.com/articles/video/AVN-Announces-the-Winners-of-the-2011-AVN-Awards-421782.html| archivedate = 10 January 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110110172712/http://business.avn.com/articles/video/AVN-Announces-the-Winners-of-the-2011-AVN-Awards-421782.html |date=2011-01-10 }}&lt;/ref&gt;
*२०११ एभिएन अवार्ड – उत्कृष्ट गुदा मैथुनको दृश्य – ''आसा अकिरा इज इन्सेटिबल''&lt;ref name=avn11win/&gt;
*२०११ [[अर्बान अवार्ड]] – उत्कृस्ट जोडीको यौन दृश्य&lt;ref name=&quot;2011urban&quot;&gt;Sanford, John. (2011-07-25) [http://www.xbiz.com/news/news_piece.php?id=136564 Urban X Award Winners Announced] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160401032236/http://www.xbiz.com/news/news_piece.php?id=136564 |date=2016-04-01 }}. XBIZ.com. Retrieved on 2012-04-12.&lt;/ref&gt;
*२०११ अर्बान एक्स अवार्ड – वर्षकी यौन अभिनेत्री&lt;ref name=&quot;2011urban&quot; /&gt;
*२०१२ एक्सबिज अवार्ड– वर्षकी महिला यौन अभिनेत्री&lt;ref&gt;Miller, Dan. (2012-01-12) [http://www.xbiz.com/news/news_piece.php?id=143012 2012 XBIZ Award Winners Announced] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131104191848/http://www.xbiz.com/news/news_piece.php?id=143012 |date=2013-11-04 }}. XBIZ.com. Retrieved on 2012-04-12.&lt;/ref&gt;
*२०१२ एभिएन अवार्ड – उत्कृष्ट टिज पर्फर्मेन्स&lt;ref name=&quot;2012avn&quot;&gt;{{cite web | title = AVN – AVN Announces the 2012 AVN Award Winners | accessdate = 2012-01-22 | date = 2012-01-22 | url = http://business.avn.com/articles/video/AVN-Announces-the-2012-AVN-Award-Winners-461715.html }} {{Webarchive|url=https://archive.ph/20120629195808/http://business.avn.com/articles/video/AVN-Announces-the-2012-AVN-Award-Winners-461715.html |date=2012-06-29 }}&lt;/ref&gt;
*२०१२ एभिएन अवार्ड – उत्कृष्ट एकल यौन दृश्य&lt;ref name=&quot;2012avn&quot; /&gt;
*२०१२ एभिएन अवार्ड – उत्कृष्ट गुदा मैथुनको दृश्य&lt;ref name=&quot;2012avn&quot; /&gt;
*२०१२ एभिएन अवार्ड – उत्कृष्ट सामुहिक यौन दृश्य&lt;ref name=&quot;2012avn&quot; /&gt;

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{reflist}}

==बाह्य कडीहरू==
{{commons|Asa Akira|आसा अकिरा}}
* {{Official website|http://www.asaakira.com}}
* {{IMDb name|2990250|आसा अकिरा}}
* {{iafd name|id=AsaAkira|gender=female|name=आसा अकिरा}}
* {{afdb name|48707|आसा अकिरा}}
* {{cite web |url=https://www.thirteen.org/openmind/arts-and-culture/sexuality-free-expression/5560/|title=Sexuality as Free Expression |last=Heffner |first=Alexander |last2=Akira |first2=Asa |date=October 21, 2016 |website= The Open Mind, Thirteen |access-date=December 26, 2018}}

{{AVN Female}}
{{XBIZ Best Supporting Actress}}
{{कमन्सश्रेणी|Asa Akira}}

[[श्रेणी:सन् १९८६ मा जन्म]]
[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]
[[श्रेणी:अमेरिकी अश्लील चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:अमेरिकी महिला वयस्क मोडलहरू]]
[[श्रेणी:अमेरिकी महिला कामुक नर्तकहरू]]
[[श्रेणी:सन् १९८५ मा जन्म]]
[[श्रेणी:अमेरिकी अश्लील चलचित्र निर्देशकहरू]]
[[श्रेणी:महिला अश्लील चलचित्र निर्देशकहरू]]
[[श्रेणी:एभिएन पुरस्कार विजेताहरू]]
[[श्रेणी:एक्सबिज पुरस्कार विजेताहरू]]
[[श्रेणी:अमेरिकी नारीवादीहरू]]
[[श्रेणी:२१औँ शताब्दीका अमेरिकी अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:ओन्लीफ्यान्स सिर्जनाकर्ताहरू]]</text>
      <sha1>78ecyvekb7tq2zy35bim79tgl9ytdni</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>जीनत अमान</title>
    <ns>0</ns>
    <id>53026</id>
    <revision>
      <id>1355387</id>
      <parentid>1309033</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T11:33:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <comment>[[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा + 6 श्रेणीहरू</comment>
      <origin>1355387</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2380" sha1="nnughmhey1c4ubpcnsau8iolom9npcp" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name    = जीनत अमान
| image    = Zeenat Aman still2.jpg
| caption   = एरोपागस स्पाको उद्घाटनमा जीनत अमान
| birth_name  =
| birth_date  = {{birth date|1951|11|19|df=yes}}
| birth_place  = बम्बई
| death_date  =
| death_place =
| othername  =
| years active = १९७१ - हाल
| spouse   =
| website  =
| occupation = [[अभिनेत्री]]
| spouse   = [[मज्हर खान (अभिनेता)|मज्हर खान]] (१९८५&amp;ndash;१९९८,मृत्यु)
}}
'''जीनत अमान''' ({{lang-hi|जीनत अमान}}, {{lang-ur|زینت امان}}) (जन्म १९ नोभेम्बर १९५१)एक [[बलिउड|भारतीय चलचित्र क्षेत्र]]का एक बहुप्रसिद्ध [[अभिनेत्री]] हुन ।
== बाल्यकाल ==
== व्यक्तिगत जीवन ==
== प्रमुख चलचित्रहरू==
== प्रसिद्धि ==
==अवार्ड तथा सम्मान==

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{reflist}}

==बाहिरी लिङ्कहरू==
*{{IMDb name|id=0023868|name=जीनत अमान}}
{{Commonscat|Zeenat Aman|जीनत अमान}}

==यी पनि हेर्नुहोस्==

{{FilmfareAwardBestSupportingActress}}
{{Commonscat|Zeenat Aman}}

{{ठुटो}}

[[श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:मुम्बईका अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:सन् १९५१ मा जन्म]]
[[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]]
[[श्रेणी:फेमिना मिस इन्डिया विजेताहरू]]
[[श्रेणी:भारतीय सौन्दर्य प्रतियोगिता विजेताहरू]]
[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]
[[श्रेणी:फिल्मफेयर पुरस्कार विजेताहरू]]</text>
      <sha1>nnughmhey1c4ubpcnsau8iolom9npcp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>विद्या बालन</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54838</id>
    <revision>
      <id>1355384</id>
      <parentid>1310147</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T11:29:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]] जोडियो</comment>
      <origin>1355384</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3212" sha1="91uj5w22yrl5muweythmmkjw1vky3to" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name          = विद्या बालन
| image         = Vidya at Chaplin exhibition.jpg
| alt           = 
| caption       = डर्टी पिक्चरको डिभिडी विमोचन कार्यक्रममा विद्या
| birth_date    = {{birth date|df=yes|1978|1|1}}
| birth_place   = [[अट्टापालम]], [[केरल|केरला]], भारत
| alma_mater    = [[मुम्बई विश्वविद्यालय]]
| occupation    = अभिनेत्री
| yearsactive   = २००३ – हाल
| spouse        = [[सिद्धार्थ राय कपूर]] &lt;small&gt;(२०१२–हाल)&lt;/small&gt;
}}
'''विद्या बालन ''' (उच्चारण {{IPA-hns|ʋɪd̪jaː baːlən|}}; जन्म १ जनवरी १९७८)&lt;ref&gt;{{cite news|title=Vidya Balan celebrates her 31st birthday|url=http://www.hindustantimes.com/Vidya-Balan-celebrates-her-31st-birthday/Article1-492473.aspx|date=31 December 2009|work=Hindustan Times|accessdate=25 August 2010}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110830180151/http://www.hindustantimes.com/Vidya-Balan-celebrates-her-31st-birthday/Article1-492473.aspx |date=30 August 2011 }}&lt;/ref&gt; [[बलिउड|भारतीय चलचित्र क्षेत्र]]का एक बहुप्रसिद्ध [[अभिनेत्री]] हुन्।

== बाल्यकाल ==
== व्यक्तिगत जीवन ==
== प्रमुख चलचित्रहरू==
== प्रसिद्धि ==
==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{Reflist|35em}}

==बाहिरी लिङ्कहरू==
{{Commons category|Vidya Balan|विद्या बालन}}
* {{IMDb name|id=1799038}}

==यी पनि हेर्नुहोस्==

{{फिल्मफेयर सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्री पुरस्कार}}
{{फिल्मफेयर उत्कृष्ट नयाँ महिला कलाकारको लागि पुरस्कार}}
{{उत्कृष्ट नयाँ महिला कलाकारको लागि आइफा अवार्ड}}
{{उत्कृष्ट नयाँ महिला कलाकारको लागि स्क्रिन अवार्ड}}

{{Persondata &lt;!-- Metadata: see Wikipedia:Persondata. --&gt;
| NAME = Balan, Vidya
| ALTERNATIVE NAMES =
| SHORT DESCRIPTION = Indian film actress
| DATE OF BIRTH = 1 January 1978
| PLACE OF BIRTH = [[Ottapalam]], [[Palakkad]], Kerala, India
| DATE OF DEATH =
| PLACE OF DEATH =
}}
[[श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]
[[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:सन् १९७९ मा जन्म]]
[[श्रेणी:मुम्बईका अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]]</text>
      <sha1>91uj5w22yrl5muweythmmkjw1vky3to</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सोनाली बेन्द्रे</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54840</id>
    <revision>
      <id>1355386</id>
      <parentid>1310507</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T11:32:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <comment>[[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा + 11 श्रेणीहरू</comment>
      <origin>1355386</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4819" sha1="8b882pwyl7h9p70fum155vgovktxmdz" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = सोनाली बेन्द्रे 
|image = SonaliBendre07.jpg
|image_size = 
|caption = २०१२ अगस्टमा सोनाली बेन्द्रे 
| birth_place = [[मुम्बई]], [[महाराष्ट्र]], भारत
| birth_date = {{Birth date|df=yes|1975|1|1}}
| years_active = १९९४ – २००४, २००९ – २०१३
| spouse = [[गोल्डी बहल]] (वि. २००२)&lt;ref name=&quot;son&quot;/&gt;
| occupation
}}
'''सोनाली बेन्द्रे''' (जन्म १ जनवरी १९७५ )&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://reviews.in.88db.com/index.php/movie/cine-events/14711-sonali-bendre-birthday-bash- |title=Sonali Bendre Birthday Bash |publisher=Reviews.in.88db.com |date= |accessdate=2012-07-10 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004235451/http://reviews.in.88db.com/index.php/movie/cine-events/14711-sonali-bendre-birthday-bash- |date=2013-10-04 }}&lt;/ref&gt;[[बलिउड|भारतीय चलचित्र क्षेत्र]]का एक प्रसिद्ध [[अभिनेत्री]] तथा मोडल हुन्। सन् १९९४ मा फिल्म आगबाट बलिउड चलचित्र क्षेत्रमा प्रवेश गरेकी हुन्।&lt;ref name=&quot;son&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.onlinekhabar.com/2018/07/690399|title=सोनाली बेन्द्रेलाई क्यान्सर, न्यूयोर्कमा उपचार गर्दै|accessdate=2019-03-07}}&lt;/ref&gt;

== बाल्यकाल ==
उनी १ जनवरी १९७५&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://reviews.in.88db.com/index.php/movie/cine-events/14711-sonali-bendre-birthday-bash- |title=Sonali Bendre Birthday Bash |publisher=Reviews.in.88db.com |date= |accessdate=2012-07-10 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131004235451/http://reviews.in.88db.com/index.php/movie/cine-events/14711-sonali-bendre-birthday-bash- |archivedate=4 October 2013 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004235451/http://reviews.in.88db.com/index.php/movie/cine-events/14711-sonali-bendre-birthday-bash- |date=2013-10-04 }}&lt;/ref&gt; मुम्बई मा एक महाराष्ट्रयन परिवारमा जन्मिएकी थिइन्।

== व्यक्तिगत जीवन ==
== प्रमुख चलचित्रहरू==
== प्रसिद्धि ==
==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{reflist|2}}

==बाहिरी लिङ्कहरू==
{{commons category|Sonali Bendre|सोनाली बेन्द्रे}}
* {{IMDb name|0007114}}

==यी पनि हेर्नुहोस्==
{{फिल्मफेयर उत्कृष्ट नयाँ महिला कलाकारको लागि पुरस्कार}}
{{स्क्रिन अवार्ड उत्कृष्ट नयाँ महिला कलाकारको लागि पुरस्कार}}

{{Persondata &lt;!-- Metadata: see Wikipedia:Persondata. --&gt;
| NAME              =Bendre, Sonali
| ALTERNATIVE NAMES =
| SHORT DESCRIPTION = Indian actor
| DATE OF BIRTH     =1 January 1975
| PLACE OF BIRTH    =[[Mumbai]], [[Maharashtra]], India
| DATE OF DEATH     =
| PLACE OF DEATH    =
}}
[[श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]
[[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:भारतीय हिन्दुहरू]]
[[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]]
[[श्रेणी:मुम्बईका अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:सन् १९७५ मा जन्म]]
[[श्रेणी:फिल्मफेयर पुरस्कार विजेताहरू]]
[[श्रेणी:तेलगु चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:हिन्दी टेलिभिजन अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:तमिल चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:कन्नड चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:मराठी चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:भारतीय टेलिभिजन अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:भारतीय टेलिभिजन प्रस्तुतकर्ताहरू]]</text>
      <sha1>8b882pwyl7h9p70fum155vgovktxmdz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>जेनिन लिन्डमल्डर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>61120</id>
    <revision>
      <id>1355350</id>
      <parentid>1324660</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T08:35:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:ओन्लीफ्यान्स सिर्जनाकर्ताहरू]] जोडियो</comment>
      <origin>1355350</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2335" sha1="d841qwl6uegl7nzjr3db4330alxepfu" xml:space="preserve">{{Infobox adult biography
| name            = जेनिन लिन्डमल्डर
| image           = Janine Lindemulder 2010.jpg
| caption         = २०१० मा जेनिन लिन्डमल्डर
| birth_name      = जेनिन मारिया लिन्डमल्डर
| birth_date      = {{birth date|mf=yes|1968|11|14}}
| birth_place     = [[ला मिराडा, क्यालिफोर्निया]], संराअ
| death_date      =
| death_place     =
| spouse          = [[Jesse James (customizer)|Jesse James]] (२००२–२००४)&lt;br /&gt;जेरेमी एक्म्यान (२००९-२०१०)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.radaronline.com/exclusives/2010/06/exclusive-jesse-james-ex-wife-splits-husband-pursue-custody-claim |title=EXCLUSIVE: Jesse James' Ex-Wife Splits With Husband To Pursue Custody Claim |publisher=Radar Online |date=2010-06-15 |accessdate=2012-11-08}}&lt;/ref&gt;
| height          = {{height|ft=5|in=8}}
| weight          = {{convert|125|lb|kg st|abbr=on}}
| eye_color       =
| hair_color      =
| ethnicity       = 
| alias           = Janine, Dakota, Janine Lindemuller
| number_of_films = ११५ (per IAFD)
| website         = http://www.freejanine.com
| spelling        = &lt;!-- US for color, UK for colour --&gt;
}}
'''जेनिन मारिया लिन्डमल्डर''' (जन्म: १४ नोबेम्बर १९६८) एक अमेरिकन [[अश्लील चलचित्रका कलाकार|अश्लील चलचित्र अभिनेत्री]] तथा कामुक नर्तकी हुन ।

==सन्दर्भ सूची==
{{reflist}}

{{Commons category|Janine Lindemulder|जेनिन लिन्डमल्डर}}

{{Commonscat|Janine Lindemulder}}

[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]
[[श्रेणी:अमेरिकी अश्लील चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:सन् १९६८ मा जन्म]]
[[श्रेणी:एभिएन पुरस्कार विजेताहरू]]
[[श्रेणी:ओन्लीफ्यान्स सिर्जनाकर्ताहरू]]
{{porn-actor-stub}}</text>
      <sha1>d841qwl6uegl7nzjr3db4330alxepfu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>अमृता अरोडा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>61705</id>
    <revision>
      <id>1355385</id>
      <parentid>1308451</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T11:29:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]] जोडियो</comment>
      <origin>1355385</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2389" sha1="6l6jafd1ikk97q1b2wemdpm55a0bwz5" xml:space="preserve">{{Infobox person
|name        = अमृता अरोडा लडक
|image       = Amrita arora kallista spa.jpg
|imagesize   =
|caption     = अमृता अरोडा एक कार्यक्रममा
|birth_date  = {{birth date|1981|1|31}}
|birth_place = [[चेम्बर]], [[मुम्बई]], महाराष्ट्र, भारत
|yearsactive = २००२&amp;nbsp;– वर्तमान
|occupation  = अभिनेत्री, [[:en:VJ (media personality)|भिजे]]
|spouse      = शकील लडक (२००९&amp;nbsp;– वर्तमान)
|children    = २ (अजान, रयान)
|relatives   =[[मलाइका अरोडा खान]](बहिनी)&lt;br&gt;[[अरबाज खान]](ज्वाईं)&lt;br&gt;[[सलमान खान]] (सोल्टी)

}}
'''अमृता अरोडा''' [[बलिउड|भारतीय चलचित्र क्षेत्र]]का एक [[अभिनेत्री]] हुन्।
== बाल्यकाल ==
== व्यक्तिगत जीवन ==
== प्रमुख चलचित्रहरू==
== प्रसिद्धि ==
==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
==बाहिरी कडीहरू==
* {{IMDb name|id=1147677}}
* {{Twitter|amuarora}}

==यो पनि हेर्नुहोस्==

{{Commonscat|Amrita Arora|अमृता अरोडा}}

{{Persondata &lt;!-- Metadata: see Wikipedia:Persondata. --&gt;
| NAME              = Arora, Amrita
| ALTERNATIVE NAMES = 
| SHORT DESCRIPTION = Indian actress
| DATE OF BIRTH     = 31 January 1981
| PLACE OF BIRTH    = [[Mumbai]], Maharashtra, India
| DATE OF DEATH     = 
| PLACE OF DEATH    = 
}}
[[श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]
[[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:सन् १९८१ मा जन्म]]
[[श्रेणी:मलयाली मानिसहरू]]
[[श्रेणी:पन्जाबी मानिसहरू]]
[[श्रेणी:मुम्बईका अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]]</text>
      <sha1>6l6jafd1ikk97q1b2wemdpm55a0bwz5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>अमृता राव</title>
    <ns>0</ns>
    <id>61785</id>
    <revision>
      <id>1355388</id>
      <parentid>1308454</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T11:38:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]] जोडियो</comment>
      <origin>1355388</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2159" sha1="feuh5yq160lljwiwlmt1xjvnuxxgpdm" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name          = अमृता राव
| image         = Amrita Rao during Thackeray interviews at Sun N Sand in Juhu (06).jpg
| caption       =
| birth_name    = अमृता राओ
| birth_date    = {{Birth date|1981|06|17}}
| birth_place   = [[मुम्बई]], भारत
| death_date    = &lt;!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} --&gt;
| death_place   =
| resting_place =
| occupation    = [[अभिनेत्री]],[[मोडल (मानिस)|मोडल]]
| language      =
| nationality   = [[भारतीय]]
| ethnicity     = [[भारतीय]]
| education     =  सोफिया कलेजबाट मनोविज्ञानमा डिग्री 
| period        = २००२ - वर्त्तमान
| relatives     = [[प्रीतिका राओ]] (बहिनी)
| website       = [http://www.twitter.com/Amritarao ट्विटर]
}}

'''अमृता राव''' [[बलिउड|भारतीय चलचित्र क्षेत्र]]का एक प्रसिद्ध [[अभिनेत्री]] हुन्।
== बाल्यकाल ==
== व्यक्तिगत जीवन ==
== प्रमुख चलचित्रहरू==
== प्रसिद्धि ==
==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
==बाहिरी लिङ्कहरू==
* {{IMDb name|id=1182255}}

==यी पनि हेर्नुहोस्==

{{उत्कृष्ट नयाँ महिला कलाकारको लागि आइफा अवार्ड}}
{{Commonscat|Amrita Rao}}

[[श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]
[[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:सन् १९८१ मा जन्म]]
[[श्रेणी:मुम्बईका अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]]</text>
      <sha1>feuh5yq160lljwiwlmt1xjvnuxxgpdm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>जेनेलिया डिसुजा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>61795</id>
    <revision>
      <id>1355389</id>
      <parentid>1339127</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T11:39:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:भारतीय महिला मोडलहरू]] हटाइयो; [[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]] जोडियो</comment>
      <origin>1355389</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2688" sha1="1h0443gp7rsruqck4m2dg2lhtf8xyyi" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = जेनेलिया डिसोजा
| image = Genelia_dsouza_love_big_and_cbs_press_meet.jpg
|alt=Young woman with dark eyes and long dark hair, wearing a glamorous black strapless dress
| imagesize =
| caption = २०१२मा जेनेलिया डिसोजा एक कार्यक्रममा
| birth_date = {{birth date|1987|08|05}}
| birth_place = [[मुम्बई]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]]
| birth_name = जेनेलिया डिसोजा
| othername   = 
| religion = 
| denomination =
| occupation = अभिनेत्री, मोडल
| years_active = २००४–वर्त्तमान
| parents = {{ubl|नील डिसोजा|Jeanette D'Souza}}
| relatives = निगल डिसोजा (भाई)
| spouse = {{married|[[रितेश देशमुख]]|2012}}   
}}
'''जेनेलिया डिसोजा ''' [[बलिउड|भारतीय चलचित्र क्षेत्र]]का एक प्रसिद्ध [[अभिनेत्री]] तथा मोडल हुन्।
[[File:Genelia_D'Souza_and_Ritesh_Deshmukh.jpg|right|200px]]
== बाल्यकाल ==
== व्यक्तिगत जीवन ==

== प्रमुख चलचित्रहरू==
== प्रसिद्धि ==
==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
==बाहिरी लिङ्कहरू==
{{commons category|Genelia D'Souza}}
*{{IMDb name|id=1299510}}
* {{Twitter|geneliad|Genelia D'Souza}}
* [http://in.movies.yahoo.com/artists/Genelia-DSouza/summary-4542.html Genelia D'Souza] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080617190719/http://in.movies.yahoo.com/artists/Genelia-DSouza/summary-4542.html |date=2008-06-17 }} at [[Yahoo! Movies]]

==यी पनि हेर्नुहोस्==

{{Persondata &lt;!-- Metadata: see Wikipedia:Persondata. --&gt;
| NAME              =Dsouza, Genelia
| ALTERNATIVE NAMES =
| SHORT DESCRIPTION = Indian actor
| DATE OF BIRTH     =1987-08-05
| PLACE OF BIRTH    =[[Mumbai]], [[Maharashtra]], India
| DATE OF DEATH     =
| PLACE OF DEATH    =
}}
[[श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]]
[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]
[[श्रेणी:सन् १९८७ मा जन्म]]
[[श्रेणी:मुम्बईका अभिनेत्रीहरू]]</text>
      <sha1>1h0443gp7rsruqck4m2dg2lhtf8xyyi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मलाइका अरोडा खान</title>
    <ns>0</ns>
    <id>61799</id>
    <revision>
      <id>1355390</id>
      <parentid>1309693</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T11:39:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:भारतीय महिला मोडलहरू]] हटाइयो; [[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]] जोडियो</comment>
      <origin>1355390</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2736" sha1="tw1lka341p8puyllxh593q9yx7ox70m" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = मलाइका अरोडा खान
| image = Malaika Arora launches the Taiwan Excellence campaign 06.jpg
| image_size = 
| caption = 
| birth_name = मलाइका अरोडा
| other_names = मलाइका खान
| birth_date = {{birth date|1973|10|23}}&lt;ref&gt;{{cite web|title=Birthday Special: Malaika Arora Khan turns 40|url=http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-birthday-special-malaika-arora-khan-turns-40/20131023.htm|accessdate=2013-12-17}}&lt;/ref&gt; 
| birth_place = [[चेम्बुर]], [[महाराष्ट्र]], भारत
| religion = 
| ethnicity = मलयाली
| occupation = [[अभिनेत्री]], [[नतर्की]], [[मोडल (मानिस)|मोडल]], टेलिभिजन प्रस्तोता
| spouse = {{married|[[अरबाज खान]]|1997}}
| parents = अनिल अरोरा &lt;br/&gt;जोएस पोलिकर्प
| relatives = {{ubl|[[अमृता अरोडा]] (बहिनी)|[[सलमान खान]] (जेठान)|[[सोहेल खान]] (जेठान)|[[सलिम खान]] (ससुरा)}}
| children = १
| website =
| years_active = १९९७-वर्तमान
}}
'''मलाइका अरोडा खान''' [[बलिउड|भारतीय चलचित्र क्षेत्र]]का एक प्रसिद्ध [[अभिनेत्री]] तथा मोडल हुन्।
== बाल्यकाल ==
== व्यक्तिगत जीवन ==
== प्रमुख चलचित्रहरू==
== प्रसिद्धि ==
==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{reflist|2}}

==बाहिरी लिङ्कहरू==
{{Commons category}}
*{{IMDb name|id=0037019|name=Malaika Arora}}

==यी पनि हेर्नुहोस्==

{{Commonscat|Malaika Arora Khan}}

{{Persondata
| NAME              = Khan, Malaika Arora
| ALTERNATIVE NAMES =
| SHORT DESCRIPTION = Indian actor
| DATE OF BIRTH     = &lt;!--the birthdate has been contested. do not add unless you provide a reliably published source.--&gt;
| PLACE OF BIRTH    = [[Mumbai]], [[Maharashtra]], [[भारत|India]]
| DATE OF DEATH     =
| PLACE OF DEATH    =
}}
[[श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]]
[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]
[[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:सन् १९७३ मा जन्म]]</text>
      <sha1>tw1lka341p8puyllxh593q9yx7ox70m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>चित्रवन नगरपालिका</title>
    <ns>0</ns>
    <id>64650</id>
    <revision>
      <id>1355227</id>
      <parentid>1355197</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T15:51:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* जनसङ्ख्या */</comment>
      <origin>1355227</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8945" sha1="ogeammj0803bgt2r1tzyhzvk6ekxbi2" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--&gt;
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;| name                     = 
| other_name               =
| native_name              = 
| nickname                 =
| settlement_type          = पूर्व [[नगरपालिका]]
| motto                    = &lt;!-- NepalChitawanDistrictmap.png --&gt;
| image_skyline            = 
| image_caption            =
| image_flag               =
| image_seal               =
| image_map                =
| pushpin_label_position = bottom
| pushpin_map_caption = बागमती प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
| pushpin_map = चित्रवन नगरपालिका#चितवन जिल्ला (साविक स्थानीय तह)#बागमती प्रदेश#नेपाल
&lt;!-- अवस्थिति--&gt;
| subdivision_type = [[देश]]
| subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}}
| subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
| subdivision_name1 = [[बागमती प्रदेश]]
| subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
| subdivision_name2 = [[चितवन जिल्ला|चितवन]]
|&lt;!-- राजनीति--&gt;
| government_footnotes     =
| government_type          = 
| leader_title             = 
| leader_name              = 

| leader_title1            = 
| leader_name1             = 
| established_title        = स्थापित
| established_date         = १६ मङ्सिर २०७१ 
| extinct_title            = खारेज
| extinct_date            =  २७ फागुन २०७३
| unit_pref                = &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
| area_footnotes           =
| area_total_km2           = ५४.९५&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|population_as_of         = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]
|population_footnotes     =&lt;ref name=&quot;जनगणना २०७८&quot;&gt;{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=6&amp;district=64&amp;municipality=8|accessdate=१५ असोज २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}&lt;/ref&gt;
| population_total         = 46845
| population_density_km2   = auto
| population_blank1_title  = Ethnicities
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;| timezone                 = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
| utc_offset               = +५:४५
| timezone_DST             =
| utc_offset_DST           =
| coordinates              = {{coord|27.59|84.28|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
| elevation_footnotes      = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
| elevation_m              = &lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
| postal_code_type         = 
| postal_code              = 
| area_code                = +९७७-०५६
| blank_name               = केन्द्र
| blank_info               = साविक [[गुञ्जनगर]] गाविसको कार्यालय
| website                  = [http://www.chitrawanmun.gov.np आधिकारिक वेबसाइट]
}}

'''चित्रवन नगरपालिका''' [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक नगरपालिका थियो। साविक [[गुञ्जनगर]] गाविसको वडा नम्बर ३ रहेको ठाउँलाई नगरपालिकाको केन्द्र बनाइएको थियो।&lt;ref name=&quot;new municipalities&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.mofald.gov.np/userfiles/news_186.xlsx | title=थप ७२ नयाँ नगरपालिका | accessdate=May 18,2014 }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; यो नगरपालिका १६ मङ्सिर २०७१ मा स्थापना भएको थियो। यसलाई नगरपालिका घोषणा गर्दा [[शारदानगर]] र [[गुञ्जनगर]] गाउँ विकास समितिहरू समावेश गरिएका थिए भने पछि [[दिव्यनगर]] गाविसलाई पनि यसमा गाभिएको थियो। चित्रवन नगरपालिकाको कार्यालय भरतपुरको चौबिसकोठिबाट कारीब १५ किलोमिटर पश्चिममा रहेको छ। यो पछि २७ फागुन २०७३ मा, [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा गाभिएको थियो। हाल पूर्व चित्रवन नगरपालिकाले भरतपुर महानगरपालिकाको वडा नम्बर १७,१८,१९,२० र २६ गरि ५ वटा वडाहरू ओगटेको छ।

==जनसङ्ख्या==
वि.सं.२०७८ को जनगणना अनुसार यहाँको जनसङ्ख्या ४६,८४५ रहेको थियो भने यहाँ ११,९०३ घरघुरी रहेका थिए।&lt;ref name=&quot;census&quot;&gt;{{cite web | url=http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf | title=नेपाल जनगणना बि.स.२०६८ | accessdate=November 2012 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150213064822/http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf |date=2015-02-13 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;जनगणना २०७८&quot;&gt;{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=6&amp;district=64&amp;municipality=8|accessdate=१५ असोज २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}&lt;/ref&gt;

== वडा विभाजन ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; 
|+ साविक चित्रवन नगरपालिकाको वडा विभाजन र हालको समायोजन
|- style=&quot;background:#efefef;&quot;
! साविक वडा नं. !! साविक गाविस !! साविक गाविसका वडाहरू !! हालको [[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]]का वडा नं. 
|-
| '''१''' || [[शारदानगर]] || ३–४,६ || '''१७''' 
|-
| '''२''' || [[शारदानगर]] || २ || '''१७''' 
|-
| '''३''' || [[शारदानगर]] || १ || '''१९''' 
|-
| '''४''' || [[शारदानगर]] || ७–८ || '''१९'''  
|-
| '''५''' || [[शारदानगर]] || ५,९ || '''२०''' 
|-
| '''६''' || [[गुञ्जनगर]] || १ || '''१९'''  
|-
| '''७''' || [[गुञ्जनगर]] || २ || '''१८'''  
|-
| '''८''' || [[गुञ्जनगर]] || ३–४,९ || '''२०''' 
|-
| '''९''' || [[गुञ्जनगर]] || ५ || '''१८''' 
|-
| '''१०''' || [[गुञ्जनगर]] || ६–७ || '''१८'''  
|-
| '''११''' || [[गुञ्जनगर]] || ८ || '''१७''' 
|-
| '''१२''' || [[दिव्यनगर]] || १,८–९ || '''२६'''
|-
| '''१३''' || [[दिव्यनगर]] || ६–७ || '''२६'''
|-
| '''१४''' || [[दिव्यनगर]] || २–५ || '''२६'''
|}

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}

{{चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}

[[श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू]]
[[श्रेणी:नेपालका पूर्व नगरपालिकाहरू]]</text>
      <sha1>ogeammj0803bgt2r1tzyhzvk6ekxbi2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355228</id>
      <parentid>1355227</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T15:53:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* वडा विभाजन */</comment>
      <origin>1355228</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9232" sha1="8pigxa0rd67ch7ap325delukbe5dude" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--&gt;
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;| name                     = 
| other_name               =
| native_name              = 
| nickname                 =
| settlement_type          = पूर्व [[नगरपालिका]]
| motto                    = &lt;!-- NepalChitawanDistrictmap.png --&gt;
| image_skyline            = 
| image_caption            =
| image_flag               =
| image_seal               =
| image_map                =
| pushpin_label_position = bottom
| pushpin_map_caption = बागमती प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
| pushpin_map = चित्रवन नगरपालिका#चितवन जिल्ला (साविक स्थानीय तह)#बागमती प्रदेश#नेपाल
&lt;!-- अवस्थिति--&gt;
| subdivision_type = [[देश]]
| subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}}
| subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
| subdivision_name1 = [[बागमती प्रदेश]]
| subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
| subdivision_name2 = [[चितवन जिल्ला|चितवन]]
|&lt;!-- राजनीति--&gt;
| government_footnotes     =
| government_type          = 
| leader_title             = 
| leader_name              = 

| leader_title1            = 
| leader_name1             = 
| established_title        = स्थापित
| established_date         = १६ मङ्सिर २०७१ 
| extinct_title            = खारेज
| extinct_date            =  २७ फागुन २०७३
| unit_pref                = &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
| area_footnotes           =
| area_total_km2           = ५४.९५&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|population_as_of         = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]
|population_footnotes     =&lt;ref name=&quot;जनगणना २०७८&quot;&gt;{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=6&amp;district=64&amp;municipality=8|accessdate=१५ असोज २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}&lt;/ref&gt;
| population_total         = 46845
| population_density_km2   = auto
| population_blank1_title  = Ethnicities
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;| timezone                 = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
| utc_offset               = +५:४५
| timezone_DST             =
| utc_offset_DST           =
| coordinates              = {{coord|27.59|84.28|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
| elevation_footnotes      = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
| elevation_m              = &lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
| postal_code_type         = 
| postal_code              = 
| area_code                = +९७७-०५६
| blank_name               = केन्द्र
| blank_info               = साविक [[गुञ्जनगर]] गाविसको कार्यालय
| website                  = [http://www.chitrawanmun.gov.np आधिकारिक वेबसाइट]
}}

'''चित्रवन नगरपालिका''' [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक नगरपालिका थियो। साविक [[गुञ्जनगर]] गाविसको वडा नम्बर ३ रहेको ठाउँलाई नगरपालिकाको केन्द्र बनाइएको थियो।&lt;ref name=&quot;new municipalities&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.mofald.gov.np/userfiles/news_186.xlsx | title=थप ७२ नयाँ नगरपालिका | accessdate=May 18,2014 }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; यो नगरपालिका १६ मङ्सिर २०७१ मा स्थापना भएको थियो। यसलाई नगरपालिका घोषणा गर्दा [[शारदानगर]] र [[गुञ्जनगर]] गाउँ विकास समितिहरू समावेश गरिएका थिए भने पछि [[दिव्यनगर]] गाविसलाई पनि यसमा गाभिएको थियो। चित्रवन नगरपालिकाको कार्यालय भरतपुरको चौबिसकोठिबाट कारीब १५ किलोमिटर पश्चिममा रहेको छ। यो पछि २७ फागुन २०७३ मा, [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा गाभिएको थियो। हाल पूर्व चित्रवन नगरपालिकाले भरतपुर महानगरपालिकाको वडा नम्बर १७,१८,१९,२० र २६ गरि ५ वटा वडाहरू ओगटेको छ।

==जनसङ्ख्या==
वि.सं.२०७८ को जनगणना अनुसार यहाँको जनसङ्ख्या ४६,८४५ रहेको थियो भने यहाँ ११,९०३ घरघुरी रहेका थिए।&lt;ref name=&quot;census&quot;&gt;{{cite web | url=http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf | title=नेपाल जनगणना बि.स.२०६८ | accessdate=November 2012 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150213064822/http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf |date=2015-02-13 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;जनगणना २०७८&quot;&gt;{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=6&amp;district=64&amp;municipality=8|accessdate=१५ असोज २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}&lt;/ref&gt;

== वडा विभाजन ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; 
|+ साविक चित्रवन नगरपालिकाको वडा विभाजन र हालको समायोजन&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22724 | title=नगरपालिका घोषणा गरि क्षेत्र तोकेको |work=राजपत्र| accessdate=३१ वैशाख २०८३|language=नेपाली}}&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;background:#efefef;&quot;
! साविक वडा नं. !! साविक गाविस !! साविक गाविसका वडाहरू !! हालको [[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]]का वडा नं. 
|-
| '''१''' || [[शारदानगर]] || ३–४,६ || '''१७''' 
|-
| '''२''' || [[शारदानगर]] || २ || '''१७''' 
|-
| '''३''' || [[शारदानगर]] || १ || '''१९''' 
|-
| '''४''' || [[शारदानगर]] || ७–८ || '''१९'''  
|-
| '''५''' || [[शारदानगर]] || ५,९ || '''२०''' 
|-
| '''६''' || [[गुञ्जनगर]] || १ || '''१९'''  
|-
| '''७''' || [[गुञ्जनगर]] || २ || '''१८'''  
|-
| '''८''' || [[गुञ्जनगर]] || ३–४,९ || '''२०''' 
|-
| '''९''' || [[गुञ्जनगर]] || ५ || '''१८''' 
|-
| '''१०''' || [[गुञ्जनगर]] || ६–७ || '''१८'''  
|-
| '''११''' || [[गुञ्जनगर]] || ८ || '''१७''' 
|-
| '''१२''' || [[दिव्यनगर]] || १,८–९ || '''२६'''
|-
| '''१३''' || [[दिव्यनगर]] || ६–७ || '''२६'''
|-
| '''१४''' || [[दिव्यनगर]] || २–५ || '''२६'''
|}

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}

{{चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}

[[श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू]]
[[श्रेणी:नेपालका पूर्व नगरपालिकाहरू]]</text>
      <sha1>8pigxa0rd67ch7ap325delukbe5dude</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355356</id>
      <parentid>1355228</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T08:46:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* वडा विभाजन */</comment>
      <origin>1355356</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8433" sha1="p4g7w6qy4kgl4o0ekadb9w6hltqn689" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--&gt;
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;| name                     = 
| other_name               =
| native_name              = 
| nickname                 =
| settlement_type          = पूर्व [[नगरपालिका]]
| motto                    = &lt;!-- NepalChitawanDistrictmap.png --&gt;
| image_skyline            = 
| image_caption            =
| image_flag               =
| image_seal               =
| image_map                =
| pushpin_label_position = bottom
| pushpin_map_caption = बागमती प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
| pushpin_map = चित्रवन नगरपालिका#चितवन जिल्ला (साविक स्थानीय तह)#बागमती प्रदेश#नेपाल
&lt;!-- अवस्थिति--&gt;
| subdivision_type = [[देश]]
| subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}}
| subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
| subdivision_name1 = [[बागमती प्रदेश]]
| subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
| subdivision_name2 = [[चितवन जिल्ला|चितवन]]
|&lt;!-- राजनीति--&gt;
| government_footnotes     =
| government_type          = 
| leader_title             = 
| leader_name              = 

| leader_title1            = 
| leader_name1             = 
| established_title        = स्थापित
| established_date         = १६ मङ्सिर २०७१ 
| extinct_title            = खारेज
| extinct_date            =  २७ फागुन २०७३
| unit_pref                = &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
| area_footnotes           =
| area_total_km2           = ५४.९५&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|population_as_of         = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]
|population_footnotes     =&lt;ref name=&quot;जनगणना २०७८&quot;&gt;{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=6&amp;district=64&amp;municipality=8|accessdate=१५ असोज २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}&lt;/ref&gt;
| population_total         = 46845
| population_density_km2   = auto
| population_blank1_title  = Ethnicities
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;| timezone                 = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
| utc_offset               = +५:४५
| timezone_DST             =
| utc_offset_DST           =
| coordinates              = {{coord|27.59|84.28|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
| elevation_footnotes      = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
| elevation_m              = &lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
| postal_code_type         = 
| postal_code              = 
| area_code                = +९७७-०५६
| blank_name               = केन्द्र
| blank_info               = साविक [[गुञ्जनगर]] गाविसको कार्यालय
| website                  = [http://www.chitrawanmun.gov.np आधिकारिक वेबसाइट]
}}

'''चित्रवन नगरपालिका''' [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक नगरपालिका थियो। साविक [[गुञ्जनगर]] गाविसको वडा नम्बर ३ रहेको ठाउँलाई नगरपालिकाको केन्द्र बनाइएको थियो।&lt;ref name=&quot;new municipalities&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.mofald.gov.np/userfiles/news_186.xlsx | title=थप ७२ नयाँ नगरपालिका | accessdate=May 18,2014 }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; यो नगरपालिका १६ मङ्सिर २०७१ मा स्थापना भएको थियो। यसलाई नगरपालिका घोषणा गर्दा [[शारदानगर]] र [[गुञ्जनगर]] गाउँ विकास समितिहरू समावेश गरिएका थिए भने पछि [[दिव्यनगर]] गाविसलाई पनि यसमा गाभिएको थियो। चित्रवन नगरपालिकाको कार्यालय भरतपुरको चौबिसकोठिबाट कारीब १५ किलोमिटर पश्चिममा रहेको छ। यो पछि २७ फागुन २०७३ मा, [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा गाभिएको थियो। हाल पूर्व चित्रवन नगरपालिकाले भरतपुर महानगरपालिकाको वडा नम्बर १७,१८,१९,२० र २६ गरि ५ वटा वडाहरू ओगटेको छ।

==जनसङ्ख्या==
वि.सं.२०७८ को जनगणना अनुसार यहाँको जनसङ्ख्या ४६,८४५ रहेको थियो भने यहाँ ११,९०३ घरघुरी रहेका थिए।&lt;ref name=&quot;census&quot;&gt;{{cite web | url=http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf | title=नेपाल जनगणना बि.स.२०६८ | accessdate=November 2012 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150213064822/http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf |date=2015-02-13 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;जनगणना २०७८&quot;&gt;{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=6&amp;district=64&amp;municipality=8|accessdate=१५ असोज २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}&lt;/ref&gt;

== वडा विभाजन ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ साविक चित्रवन नगरपालिकाको वडा विभाजन र हालको समायोजन
! क्र.सं !! साविक गाउँ विकास समितिहरू!! गाविसको वडा नं. !!साविक वडा नं!! हालको [[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]]का वडा नं. 
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | १ || rowspan=&quot;5&quot; | [[शारदानगर]] || ३-४,६
|१|| १७
|-
| २ 
|२|| १७
|-
| १
|३|| १९
|-
| ७-८
|३|| १९
|-
| ५,९
|३|| २०
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | २ || rowspan=&quot;5&quot; | [[गुञ्जनगर]] 
| १ 
|४|| २५
|-
| २ 
|५|| २५
|-
| ३-४,९
|६|| २५
|-
| ५
|६|| २५
|-
| ६-७ 
|६|| २५
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | ३ || rowspan=&quot;5&quot; | [[दिव्यनगर]] || १,८-९
|७|| २१
|-
| ६-७
|८|| २१
|-
| २-५
|९|| २१
|-
|}

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}

{{चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}

[[श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू]]
[[श्रेणी:नेपालका पूर्व नगरपालिकाहरू]]</text>
      <sha1>p4g7w6qy4kgl4o0ekadb9w6hltqn689</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355357</id>
      <parentid>1355356</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T08:48:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <origin>1355357</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8480" sha1="gghdzs7k7rkfbzimolhk5qity615t1v" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--&gt;
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;| name                     = 
| other_name               =
| native_name              = 
| nickname                 =
| settlement_type          = पूर्व [[नगरपालिका]]
| motto                    = &lt;!-- NepalChitawanDistrictmap.png --&gt;
| image_skyline            = 
| image_caption            =
| image_flag               =
| image_seal               =
| image_map                =
| pushpin_label_position = bottom
| pushpin_map_caption = बागमती प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
| pushpin_map = चित्रवन नगरपालिका#चितवन जिल्ला (साविक स्थानीय तह)#बागमती प्रदेश#नेपाल
&lt;!-- अवस्थिति--&gt;
| subdivision_type = [[देश]]
| subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}}
| subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
| subdivision_name1 = [[बागमती प्रदेश]]
| subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
| subdivision_name2 = [[चितवन जिल्ला|चितवन]]
|&lt;!-- राजनीति--&gt;
| government_footnotes     =
| government_type          = 
| leader_title             = 
| leader_name              = 

| leader_title1            = 
| leader_name1             = 
| established_title        = स्थापित
| established_date         = १६ मङ्सिर २०७१ 
| extinct_title            = खारेज
| extinct_date            =  २७ फागुन २०७३
| unit_pref                = &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
| area_footnotes           =
| area_total_km2           = ५४.९५&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|population_as_of         = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]
|population_footnotes     =&lt;ref name=&quot;जनगणना २०७८&quot;&gt;{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=6&amp;district=64&amp;municipality=8|accessdate=१५ असोज २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}&lt;/ref&gt;
| population_total         = 46845
| population_density_km2   = auto
| population_blank1_title  = Ethnicities
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;| timezone                 = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
| utc_offset               = +५:४५
| timezone_DST             =
| utc_offset_DST           =
| coordinates              = {{coord|27.59|84.28|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
| elevation_footnotes      = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
| elevation_m              = &lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
| postal_code_type         = 
| postal_code              = 
| area_code                = +९७७-०५६
| blank_name               = केन्द्र
| blank_info               = साविक [[गुञ्जनगर]] गाविसको कार्यालय
| website                  = [http://www.chitrawanmun.gov.np आधिकारिक वेबसाइट]
}}

'''चित्रवन नगरपालिका''' [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक नगरपालिका थियो। साविक [[गुञ्जनगर]] गाविसको वडा नम्बर ३ रहेको ठाउँलाई नगरपालिकाको केन्द्र बनाइएको थियो।&lt;ref name=&quot;new municipalities&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.mofald.gov.np/userfiles/news_186.xlsx | title=थप ७२ नयाँ नगरपालिका | accessdate=May 18,2014 }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; यो नगरपालिका १६ मङ्सिर २०७१ मा स्थापना भएको थियो। यसलाई नगरपालिका घोषणा गर्दा [[शारदानगर]] र [[गुञ्जनगर]] गाउँ विकास समितिहरू समावेश गरिएका थिए भने पछि [[दिव्यनगर]] गाविसलाई पनि यसमा गाभिएको थियो। चित्रवन नगरपालिकाको कार्यालय भरतपुरको चौबिसकोठिबाट कारीब १५ किलोमिटर पश्चिममा रहेको छ। यो पछि २७ फागुन २०७३ मा, [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा गाभिएको थियो। हाल पूर्व चित्रवन नगरपालिकाले भरतपुर महानगरपालिकाको वडा नम्बर १७,१८,१९,२० र २६ गरि ५ वटा वडाहरू ओगटेको छ।

==जनसङ्ख्या==
वि.सं.२०७८ को जनगणना अनुसार यहाँको जनसङ्ख्या ४६,८४५ रहेको थियो भने यहाँ ११,९०३ घरघुरी रहेका थिए।&lt;ref name=&quot;census&quot;&gt;{{cite web | url=http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf | title=नेपाल जनगणना बि.स.२०६८ | accessdate=November 2012 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150213064822/http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf |date=2015-02-13 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;जनगणना २०७८&quot;&gt;{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=6&amp;district=64&amp;municipality=8|accessdate=१५ असोज २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}&lt;/ref&gt;

== वडा विभाजन ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ साविक चित्रवन नगरपालिकाको वडा विभाजन र हालको समायोजन
! क्र.सं !! साविक गाउँ विकास समितिहरू!! गाविसको वडा नं. !!साविक वडा नं!! हालको [[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]]का वडा नं. 
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | १ || rowspan=&quot;5&quot; | [[शारदानगर]] || ३-४,६
|१|| १७
|-
| २ 
|२|| १७
|-
| १
|३|| १९
|-
| ७-८
|४|| १९
|-
| ५,९
|५|| २०
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | २ || rowspan=&quot;5&quot; | [[गुञ्जनगर]] 
| १ 
|६|| १९
|-
| २ 
|७|| १८
|-
| ३-४,९
|८|| २०
|-
| ५
|९|| १८
|-
| ६-७ 
|१०|| १८
|-
|
|
|८
|११
|१७
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | ३ || rowspan=&quot;5&quot; | [[दिव्यनगर]]|| १,८-९
|१२|| २६
|-
| ६-७
|१३|| २६
|-
| २-५
|१४|| २६
|-
|
|
|
|
|}

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}

{{चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}

[[श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू]]
[[श्रेणी:नेपालका पूर्व नगरपालिकाहरू]]</text>
      <sha1>gghdzs7k7rkfbzimolhk5qity615t1v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355358</id>
      <parentid>1355357</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T08:51:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* वडा विभाजन */</comment>
      <origin>1355358</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8471" sha1="dbjqbyw9rdhdh99ynah2a8k6q0pk2ed" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--&gt;
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;| name                     = 
| other_name               =
| native_name              = 
| nickname                 =
| settlement_type          = पूर्व [[नगरपालिका]]
| motto                    = &lt;!-- NepalChitawanDistrictmap.png --&gt;
| image_skyline            = 
| image_caption            =
| image_flag               =
| image_seal               =
| image_map                =
| pushpin_label_position = bottom
| pushpin_map_caption = बागमती प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
| pushpin_map = चित्रवन नगरपालिका#चितवन जिल्ला (साविक स्थानीय तह)#बागमती प्रदेश#नेपाल
&lt;!-- अवस्थिति--&gt;
| subdivision_type = [[देश]]
| subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}}
| subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
| subdivision_name1 = [[बागमती प्रदेश]]
| subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
| subdivision_name2 = [[चितवन जिल्ला|चितवन]]
|&lt;!-- राजनीति--&gt;
| government_footnotes     =
| government_type          = 
| leader_title             = 
| leader_name              = 

| leader_title1            = 
| leader_name1             = 
| established_title        = स्थापित
| established_date         = १६ मङ्सिर २०७१ 
| extinct_title            = खारेज
| extinct_date            =  २७ फागुन २०७३
| unit_pref                = &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
| area_footnotes           =
| area_total_km2           = ५४.९५&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|population_as_of         = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]
|population_footnotes     =&lt;ref name=&quot;जनगणना २०७८&quot;&gt;{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=6&amp;district=64&amp;municipality=8|accessdate=१५ असोज २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}&lt;/ref&gt;
| population_total         = 46845
| population_density_km2   = auto
| population_blank1_title  = Ethnicities
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;| timezone                 = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
| utc_offset               = +५:४५
| timezone_DST             =
| utc_offset_DST           =
| coordinates              = {{coord|27.59|84.28|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
| elevation_footnotes      = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
| elevation_m              = &lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
| postal_code_type         = 
| postal_code              = 
| area_code                = +९७७-०५६
| blank_name               = केन्द्र
| blank_info               = साविक [[गुञ्जनगर]] गाविसको कार्यालय
| website                  = [http://www.chitrawanmun.gov.np आधिकारिक वेबसाइट]
}}

'''चित्रवन नगरपालिका''' [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक नगरपालिका थियो। साविक [[गुञ्जनगर]] गाविसको वडा नम्बर ३ रहेको ठाउँलाई नगरपालिकाको केन्द्र बनाइएको थियो।&lt;ref name=&quot;new municipalities&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.mofald.gov.np/userfiles/news_186.xlsx | title=थप ७२ नयाँ नगरपालिका | accessdate=May 18,2014 }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; यो नगरपालिका १६ मङ्सिर २०७१ मा स्थापना भएको थियो। यसलाई नगरपालिका घोषणा गर्दा [[शारदानगर]] र [[गुञ्जनगर]] गाउँ विकास समितिहरू समावेश गरिएका थिए भने पछि [[दिव्यनगर]] गाविसलाई पनि यसमा गाभिएको थियो। चित्रवन नगरपालिकाको कार्यालय भरतपुरको चौबिसकोठिबाट कारीब १५ किलोमिटर पश्चिममा रहेको छ। यो पछि २७ फागुन २०७३ मा, [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा गाभिएको थियो। हाल पूर्व चित्रवन नगरपालिकाले भरतपुर महानगरपालिकाको वडा नम्बर १७,१८,१९,२० र २६ गरि ५ वटा वडाहरू ओगटेको छ।

==जनसङ्ख्या==
वि.सं.२०७८ को जनगणना अनुसार यहाँको जनसङ्ख्या ४६,८४५ रहेको थियो भने यहाँ ११,९०३ घरघुरी रहेका थिए।&lt;ref name=&quot;census&quot;&gt;{{cite web | url=http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf | title=नेपाल जनगणना बि.स.२०६८ | accessdate=November 2012 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150213064822/http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf |date=2015-02-13 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;जनगणना २०७८&quot;&gt;{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=6&amp;district=64&amp;municipality=8|accessdate=१५ असोज २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}&lt;/ref&gt;

== वडा विभाजन ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ साविक चित्रवन नगरपालिकाको वडा विभाजन र हालको समायोजन
! क्र.सं !! साविक गाउँ विकास समितिहरू!! गाविसको वडा नं. !!साविक वडा नं!! हालको [[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]]का वडा नं. 
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | १ || rowspan=&quot;5&quot; | [[शारदानगर]] || ३-४,६
|१|| १७
|-
| २ 
|२|| १७
|-
| १
|३|| १९
|-
| ७-८
|४|| १९
|-
| ५,९
|५|| २०
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | २ || rowspan=&quot;5&quot; | [[गुञ्जनगर]] 
| १ 
|६|| १९
|-
| २ 
|७|| १८
|-
| ३-४,९
|८|| २०
|-
| ५
|९|| १८
|-
| ६-७ 
|१०|| १८
|-
| ८ 
|११|| १७
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | ३ || rowspan=&quot;5&quot; | [[दिव्यनगर]]|| १,८-९
|१२|| २६
|-
| ६-७
|१३|| २६
|-
| २-५
|१४|| २६
|-
|}

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}

{{चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}

[[श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू]]
[[श्रेणी:नेपालका पूर्व नगरपालिकाहरू]]</text>
      <sha1>dbjqbyw9rdhdh99ynah2a8k6q0pk2ed</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355359</id>
      <parentid>1355358</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T08:52:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* वडा विभाजन */</comment>
      <origin>1355359</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8468" sha1="f98bq6b5p3msasp1sqfvyylnb33lqrv" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--&gt;
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;| name                     = 
| other_name               =
| native_name              = 
| nickname                 =
| settlement_type          = पूर्व [[नगरपालिका]]
| motto                    = &lt;!-- NepalChitawanDistrictmap.png --&gt;
| image_skyline            = 
| image_caption            =
| image_flag               =
| image_seal               =
| image_map                =
| pushpin_label_position = bottom
| pushpin_map_caption = बागमती प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
| pushpin_map = चित्रवन नगरपालिका#चितवन जिल्ला (साविक स्थानीय तह)#बागमती प्रदेश#नेपाल
&lt;!-- अवस्थिति--&gt;
| subdivision_type = [[देश]]
| subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}}
| subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
| subdivision_name1 = [[बागमती प्रदेश]]
| subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
| subdivision_name2 = [[चितवन जिल्ला|चितवन]]
|&lt;!-- राजनीति--&gt;
| government_footnotes     =
| government_type          = 
| leader_title             = 
| leader_name              = 

| leader_title1            = 
| leader_name1             = 
| established_title        = स्थापित
| established_date         = १६ मङ्सिर २०७१ 
| extinct_title            = खारेज
| extinct_date            =  २७ फागुन २०७३
| unit_pref                = &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
| area_footnotes           =
| area_total_km2           = ५४.९५&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|population_as_of         = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]
|population_footnotes     =&lt;ref name=&quot;जनगणना २०७८&quot;&gt;{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=6&amp;district=64&amp;municipality=8|accessdate=१५ असोज २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}&lt;/ref&gt;
| population_total         = 46845
| population_density_km2   = auto
| population_blank1_title  = Ethnicities
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;| timezone                 = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
| utc_offset               = +५:४५
| timezone_DST             =
| utc_offset_DST           =
| coordinates              = {{coord|27.59|84.28|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
| elevation_footnotes      = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
| elevation_m              = &lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
| postal_code_type         = 
| postal_code              = 
| area_code                = +९७७-०५६
| blank_name               = केन्द्र
| blank_info               = साविक [[गुञ्जनगर]] गाविसको कार्यालय
| website                  = [http://www.chitrawanmun.gov.np आधिकारिक वेबसाइट]
}}

'''चित्रवन नगरपालिका''' [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक नगरपालिका थियो। साविक [[गुञ्जनगर]] गाविसको वडा नम्बर ३ रहेको ठाउँलाई नगरपालिकाको केन्द्र बनाइएको थियो।&lt;ref name=&quot;new municipalities&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.mofald.gov.np/userfiles/news_186.xlsx | title=थप ७२ नयाँ नगरपालिका | accessdate=May 18,2014 }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; यो नगरपालिका १६ मङ्सिर २०७१ मा स्थापना भएको थियो। यसलाई नगरपालिका घोषणा गर्दा [[शारदानगर]] र [[गुञ्जनगर]] गाउँ विकास समितिहरू समावेश गरिएका थिए भने पछि [[दिव्यनगर]] गाविसलाई पनि यसमा गाभिएको थियो। चित्रवन नगरपालिकाको कार्यालय भरतपुरको चौबिसकोठिबाट कारीब १५ किलोमिटर पश्चिममा रहेको छ। यो पछि २७ फागुन २०७३ मा, [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा गाभिएको थियो। हाल पूर्व चित्रवन नगरपालिकाले भरतपुर महानगरपालिकाको वडा नम्बर १७,१८,१९,२० र २६ गरि ५ वटा वडाहरू ओगटेको छ।

==जनसङ्ख्या==
वि.सं.२०७८ को जनगणना अनुसार यहाँको जनसङ्ख्या ४६,८४५ रहेको थियो भने यहाँ ११,९०३ घरघुरी रहेका थिए।&lt;ref name=&quot;census&quot;&gt;{{cite web | url=http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf | title=नेपाल जनगणना बि.स.२०६८ | accessdate=November 2012 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150213064822/http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf |date=2015-02-13 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;जनगणना २०७८&quot;&gt;{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=6&amp;district=64&amp;municipality=8|accessdate=१५ असोज २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}&lt;/ref&gt;

== वडा विभाजन ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ साविक चित्रवन नगरपालिकाको वडा विभाजन र हालको समायोजन
! क्र.सं !! साविक गाउँ विकास समितिहरू!! गाविसको वडा नं. !!साविक वडा नं!! हालको [[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]]का वडा नं. 
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | १ || rowspan=&quot;5&quot; | [[शारदानगर]] || ३-४,६
|१|| १७
|-
| २ 
|२|| १७
|-
| १
|३|| १९
|-
| ७-८
|४|| १९
|-
| ५,९
|५|| २०
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | २ || rowspan=&quot;5&quot; | [[गुञ्जनगर]] 
| १ 
|६|| १९
|-
| २ 
|७|| १८
|-
| ३-४,९
|८|| २०
|-
| ५
|९|| १८
|-
| ६-७ 
|१०|| १८
|-
| ८ 
|११|| १७
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | ३ || rowspan=&quot;5&quot; | [[दिव्यनगर]]|| १,८-९
|१२|| २६
|-
| ६-७
|१३|| २६
|-
| २-५
|१४|| २६
|}

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}

{{चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}

[[श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू]]
[[श्रेणी:नेपालका पूर्व नगरपालिकाहरू]]</text>
      <sha1>f98bq6b5p3msasp1sqfvyylnb33lqrv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355360</id>
      <parentid>1355359</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T08:59:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* वडा विभाजन */</comment>
      <origin>1355360</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8468" sha1="a5bnmpeqg8gig2mihtrmukubxbpy446" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--&gt;
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;| name                     = 
| other_name               =
| native_name              = 
| nickname                 =
| settlement_type          = पूर्व [[नगरपालिका]]
| motto                    = &lt;!-- NepalChitawanDistrictmap.png --&gt;
| image_skyline            = 
| image_caption            =
| image_flag               =
| image_seal               =
| image_map                =
| pushpin_label_position = bottom
| pushpin_map_caption = बागमती प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
| pushpin_map = चित्रवन नगरपालिका#चितवन जिल्ला (साविक स्थानीय तह)#बागमती प्रदेश#नेपाल
&lt;!-- अवस्थिति--&gt;
| subdivision_type = [[देश]]
| subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}}
| subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
| subdivision_name1 = [[बागमती प्रदेश]]
| subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
| subdivision_name2 = [[चितवन जिल्ला|चितवन]]
|&lt;!-- राजनीति--&gt;
| government_footnotes     =
| government_type          = 
| leader_title             = 
| leader_name              = 

| leader_title1            = 
| leader_name1             = 
| established_title        = स्थापित
| established_date         = १६ मङ्सिर २०७१ 
| extinct_title            = खारेज
| extinct_date            =  २७ फागुन २०७३
| unit_pref                = &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
| area_footnotes           =
| area_total_km2           = ५४.९५&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|population_as_of         = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]
|population_footnotes     =&lt;ref name=&quot;जनगणना २०७८&quot;&gt;{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=6&amp;district=64&amp;municipality=8|accessdate=१५ असोज २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}&lt;/ref&gt;
| population_total         = 46845
| population_density_km2   = auto
| population_blank1_title  = Ethnicities
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;| timezone                 = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
| utc_offset               = +५:४५
| timezone_DST             =
| utc_offset_DST           =
| coordinates              = {{coord|27.59|84.28|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
| elevation_footnotes      = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
| elevation_m              = &lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
| postal_code_type         = 
| postal_code              = 
| area_code                = +९७७-०५६
| blank_name               = केन्द्र
| blank_info               = साविक [[गुञ्जनगर]] गाविसको कार्यालय
| website                  = [http://www.chitrawanmun.gov.np आधिकारिक वेबसाइट]
}}

'''चित्रवन नगरपालिका''' [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक नगरपालिका थियो। साविक [[गुञ्जनगर]] गाविसको वडा नम्बर ३ रहेको ठाउँलाई नगरपालिकाको केन्द्र बनाइएको थियो।&lt;ref name=&quot;new municipalities&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.mofald.gov.np/userfiles/news_186.xlsx | title=थप ७२ नयाँ नगरपालिका | accessdate=May 18,2014 }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; यो नगरपालिका १६ मङ्सिर २०७१ मा स्थापना भएको थियो। यसलाई नगरपालिका घोषणा गर्दा [[शारदानगर]] र [[गुञ्जनगर]] गाउँ विकास समितिहरू समावेश गरिएका थिए भने पछि [[दिव्यनगर]] गाविसलाई पनि यसमा गाभिएको थियो। चित्रवन नगरपालिकाको कार्यालय भरतपुरको चौबिसकोठिबाट कारीब १५ किलोमिटर पश्चिममा रहेको छ। यो पछि २७ फागुन २०७३ मा, [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा गाभिएको थियो। हाल पूर्व चित्रवन नगरपालिकाले भरतपुर महानगरपालिकाको वडा नम्बर १७,१८,१९,२० र २६ गरि ५ वटा वडाहरू ओगटेको छ।

==जनसङ्ख्या==
वि.सं.२०७८ को जनगणना अनुसार यहाँको जनसङ्ख्या ४६,८४५ रहेको थियो भने यहाँ ११,९०३ घरघुरी रहेका थिए।&lt;ref name=&quot;census&quot;&gt;{{cite web | url=http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf | title=नेपाल जनगणना बि.स.२०६८ | accessdate=November 2012 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150213064822/http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf |date=2015-02-13 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;जनगणना २०७८&quot;&gt;{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=6&amp;district=64&amp;municipality=8|accessdate=१५ असोज २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}&lt;/ref&gt;

== वडा विभाजन ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ साविक चित्रवन नगरपालिकाको वडा विभाजन र हालको समायोजन
! क्र.सं !! साविक गाउँ विकास समितिहरू!! गाविसको वडा नं. !!साविक वडा नं!! हालको [[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]]का वडा नं. 
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | १ || rowspan=&quot;5&quot; | [[शारदानगर]] || ३-४,६
|१|| १७
|-
| २ 
|२|| १७
|-
| १
|३|| १९
|-
| ७-८
|४|| १९
|-
| ५,९
|५|| २०
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | २ || rowspan=&quot;6&quot; | [[गुञ्जनगर]] 
| १ 
|६|| १९
|-
| २ 
|७|| १८
|-
| ३-४,९
|८|| २०
|-
| ५
|९|| १८
|-
| ६-७ 
|१०|| १८
|-
| ८ 
|११|| १७
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | ३ || rowspan=&quot;5&quot; | [[दिव्यनगर]]|| १,८-९
|१२|| २६
|-
| ६-७
|१३|| २६
|-
| २-५
|१४|| २६
|}

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}

{{चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}

[[श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू]]
[[श्रेणी:नेपालका पूर्व नगरपालिकाहरू]]</text>
      <sha1>a5bnmpeqg8gig2mihtrmukubxbpy446</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>काजल अग्रवाल</title>
    <ns>0</ns>
    <id>71671</id>
    <revision>
      <id>1355391</id>
      <parentid>1308720</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T11:39:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]] जोडियो</comment>
      <origin>1355391</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9420" sha1="brxlos44k7d3la4rjx64wpzt2inafmh" xml:space="preserve">{{Infobox person   
| name = काजल अग्रवाल
| image = Kajal Aggarwal at '100 Hearts'.jpg 
| image_size = 250px 
| caption =
| birth_date = {{Birth date and age|1985|06|19|df=y}}&lt;ref&gt;{{cite news|title=Kajal Agarwal takes a break on her birthday|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-19/news-interviews/32318773_1_kajal-agarwal-maatran-birthday-celebrations|accessdate=31 August 2012|newspaper=Times of India|date=19 June 2012}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
| birth_place = [[मुम्बई]] [[महाराष्ट्र]] [[भारत]]
| residence = [[मुम्बई]] [[महाराष्ट्र]] [[भारत]]
|alma_mater = किसिनचन्द चेल्लाराम कलेज
| Nationality = [[भारतिय नागरीक|भारतिय]]
| birth name = काजल अग्रवाल
| Ethnicity = [[मारवाडी]]
| occupation = [[अभिनेत्री]] [[मोडल (मानिस)|मोडल]]
| years active = २००४ - हाल सम्म
| relatives = {{Unbulleted list|[[निशा अग्रवाल]] (बहिनी)}}
| height = {{height|ft=5|in=5}} &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.celebsheight.com/kajal-agarwal-weight-height-bra-size-shoe-size-body-measurements-waist-hips/|title=Kajal Agarwal Weight, Height, Bra Size, Shoe Size, Body, Measurements, Waist, Hips|publisher=Celebrities Measurement|date= |accessdate=2015-11-24}}&lt;/ref&gt;
| website=
| education= बिएमएम
}}
'''काजल अग्रवाल''' एक [[बलिउड|भारतीय]] चलचित्र अभिनेत्री हुन । उनी प्रायजसो तेलुगु चलचित्रमा काम गर्छिन भने तमिल र हिन्दी चलचित्र क्षेत्रमा पनि उनको प्रवेश भइसकेको छ ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.outlookindia.com/printarticle.aspx?277580|title=If You’re Willing, She’s Reddy|author=T.S. SUDHIR|publisher=OutlookIndia.com|accessdate=Jul 18, 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-04-16/news-interviews/31345560_1_kannada-film-industry-indian-film-local-girl|title=South’s top earning heroines|author=Sunayana Suresh|accessdate=Apr 16, 2012|work=The Times Of India}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130712065731/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-04-16/news-interviews/31345560_1_kannada-film-industry-indian-film-local-girl |date=2013-07-12 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/Kajal-Most-wanted-imagegallery-tollywood-kcxsq9fghaf.html|title=Kajal: Most wanted|publisher=Sify}}&lt;/ref&gt; उनले सन् २००४ मा बलिउड चलचित्र ''क्युं हो गया ना''बाट आफ्नो अभिनय सुरूवात गरेकी थिइन् ।

==प्रारम्भिक जीवनी==
== प्रमुख फिल्म ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! साल !! फ़िल्म !! किरदार !! भाषा !! class=&quot;unsortable&quot; |टिप्पणी
|-
| २००४ || [[क्यों! हो गया ना...]] || दीया की बहन || [[हिन्दी भाषा|हिन्दी]] ||
|-
| २००७ || ''लक्ष्मी कल्याणम्'' || लक्ष्मी || तेलुगू || 
|-
| २००७ || ''चन्दामामा'' || महालक्ष्मी || तेलुगू || 
|-
| २००८ || ''पौरुडु'' || सम्युक्था || तेलुगू || 
|-
| २००८ || ''पझनी'' || दीप्ति || तमिल || 
|-
| २००८ || ''आटादिस्ता'' || सुनन्दा || तेलुगू || 
|-
| २००८ || ''सरोजा'' || पूजा || तमिल || 
|-
| २००८ || ''बोम्मलत्तम'' || अनीता || तमिल || 
|-
| २०१० || ''मोधी विलयडु'' || ईश्वरी || तमिल || 
|-
| २०१० || ''[[मगधीरा]]'' || युवरानी मित्रविन्दा || तेलुगू || 
|-
| २००९ || ''गणेश जस्ट गणेश'' || दिव्या || तेलुगू ||
|-
| २००९ || ''आर्या 2'' || गीतांजलि || तेलुगू ||
|-
| २०१० || ''ओम शान्ति'' || मेघना || तेलुगू ||
|-
| २०१० || ''डार्लिंग'' || नंदिनी || तेलुगू || फिल्मफेयर पुरस्कार के लिए नामित
|-
| २०१० || ''नान महान अल्ला'' || प्रिया सुधरसन || तमिल ||
|-
| २०१० || ''ब्रिन्दावनम'' || भूमि || तेलुगू || 
|-
| २०११ || ''मिस्टर परफेक्ट'' || प्रिया || तेलुगू || फिल्मफेयर पुरस्कार के लिए नामित
|-
| २०११ || ''वीरा (2011)'' || चित्ती || तेलुगू ||
|-
| २०११ || [[सिंघम]] || काव्या भोसले || हिन्दी || 
|-
| २०११ || ''ढाबा'' || रिया || तेलुगू ||
|-
| २०१२ || ''बिजनेसमैन'' || चित्रा || तेलुगू ||
|-
| २०१२ || ''मात्तरान'' || अंजलि || तमिल ||
|-
| २०१२ || ''थुप्पक्की'' || निशा || तमिल || 
|-
| २०१२ || ''सरोचारु'' || संध्या || तेलुगू ||
|-
| २०१३ || ''नायक'' || मधु || तेलुगू ||
|-
| २०१३ || ''[[स्पेशल 26]]'' || प्रिया || हिन्दी ||
|-
| २०१३ || ''बादशाह'' || जानकी || तेलुगू ||
|-
| २०१३ || ''आल इन आल अझगु राजा'' || चित्रा देवी प्रिया  || तमिल ||  
|-
| २०१४ || ''जिल्ला '' || शान्ति || तमिल || 
|-
| २०१४ || ''यवडु'' || दीप्ति || तेलुगू || विशेष उपस्थिति 
|-
| २०१४ || ''गोविंदुडु अंदरीवाडेले'' || सत्या || तेलुगू || 
|-
| २०१५ ||  ''टेम्पर'' || शानवी || तेलुगू || 
|-
| २०१५
| ''मारी'' || श्रीदेवी || तमिल || 
|-
| २०१५
| ''[[पायुम पूली (2015 फ़िल्म)|पायुम पूली]]'' || सौम्या || तमिल ||
|-
| २०१५ || ''साइज़ जीरो'' || rowspan=&quot;2&quot; |  स्वयं || तेलुगू || विशेष उपस्थिति 
|-
| २०१५ || ''साइज़ जीरो'' || तमिल || विशेष उपस्थिति 
|-
| २०१६ || ''[[सरदार गब्बर सिंह]]'' || आर्शी || तेलुगू || 
|-
| २०१६ ||  ''ब्रह्मोंत्सवम'' || || तेलुगू&lt;br&gt;तमिल || 29 अप्रैल 2016 को प्रदर्शित 
|-
| २०१६ ||[[दो लफ़्ज़ों की कहानी]] || || हिन्दी || 
|-
| २०१६ || style=&quot;background:Pink;&quot;| ''कवालई वेंदम'' || || तमिल || निर्माण में 
|-
| २०१६ ||style=&quot;background:Pink;&quot;| ''गरुड़''|| || तमिल || निर्माण में &lt;ref&gt;[http://www.newindianexpress.com/entertainment/तमिल/Garuda-Goes-on-Floors-Next-Month/2016/03/15/article3327190.ece&quot;Garuda Goes on Floors Next Month&quot;]{{Dead link|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१६ || style=&quot;background:Pink;&quot;| ''अनाम फिल्म''|| || तेलुगू ||
|}

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{reflist}}

==बाहिरी कडीहरू==
{{Commons category|Kajal Aggarwal|काजल अग्रवाल}}

==यो पनि हेर्नुहोस्==

[[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:तेलगु चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]
[[श्रेणी:तमिल चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:सन् १९८५ मा जन्म]]
[[श्रेणी:मुम्बईका अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:दक्षिण भारतीय अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार विजेताहरू]]
[[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]]</text>
      <sha1>brxlos44k7d3la4rjx64wpzt2inafmh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>श्रद्धा कपुर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>72384</id>
    <revision>
      <id>1355392</id>
      <parentid>1212849</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T11:39:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]] जोडियो</comment>
      <origin>1355392</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20266" sha1="lqhzn56ks9ftrcsgwmw7sl3ds4mmf2k" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name         = श्रद्धा कपुर&lt;br&gt;Shraddha Kapoor
| image        = Shraddha Kapoor promoting Street Dancer 3D.jpg
| caption      = सन् २०२० मा '[[स्ट्रिट डान्सर थ्रिडी|स्ट्रीट डान्सर थ्रीडी]]'को लागि एक कार्यक्रममा कपुर
| birth_date   = {{birth date and age|1987|03|03|df=y}}&lt;ref&gt;{{cite news|title=Happy Birthday Shraddha Kapoor: Rare childhood pics of 'Aashiqui' girl|url=http://indianexpress.com/photos/entertainment-gallery/happy-birthday-shraddha-kapoor-rare-childhood-pics-of-aashiqui-girl-2/2/|accessdate=13 November 2016|work=The Indian Express|date=3 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161114010230/http://indianexpress.com/photos/entertainment-gallery/happy-birthday-shraddha-kapoor-rare-childhood-pics-of-aashiqui-girl-2/2/|archive-date=14 November 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| birth_place  = [[मुम्बई|बम्बई]], [[महाराष्ट्र]], भारत
| years_active = सन् २०१०–वर्तमान
| occupation   = {{hlist|अभिनेत्री|गायिका}}
| father       = [[शक्ति कपुर]]
| relatives    = [[हिन्दी चलचित्र परिवारहरूको सूची#कपुर परिवार (शक्ति कपुरको)|कपुर परिवार]] हेर्नुहोस्
}}

'''श्रद्धा कपुर''' (जन्म ३ मार्च १९८७) एक भारतीय अभिनेत्री र गायिका हुन् जो [[बलिउड|हिन्दी चलचित्रहरू]]मा काम गर्छिन्। उनी भारतमा सबैभन्दा लोकप्रिय र सबैभन्दा बढी कमाई गर्ने अभिनेत्रीहरूको सूचीमा समावेश छिन्&lt;ref&gt;{{cite news|title=After 'Saaho',Prabhas and Shraddha Kapoor to be listed among the highest-paid Indian actors?|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/after-saahoprabhas-and-shraddha-kapoor-to-be-listed-among-the-highest-paid-indian-actors/articleshow/70533499.cms|work=Times of India.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=10 highest paid actresses in Bollywood.|url=https://www.filmfare.com/features/10-highest-paid-bollywood-actresses-29200-11.html|work=Filmfare.com}}&lt;/ref&gt; र उनलाई '[[फोर्ब्स|फोर्ब्स एसिया]]'द्वारा सन् २०१६ को [[फोर्ब्स ३० अन्डर ३०|३० अन्डर ३०]] सूचीमा चित्रित गरिएको थियो।

अभिनेता [[शक्ति कपुर]]की छोरी, उनले आफ्नो अभिनय करियरको सुरुवात सन् २०१० को हाइस्ट चलचित्र '[[तीन पत्ती (चलचित्र)|तीन पत्ती]]'मा एक संक्षिप्त भूमिकाबाट गरेकी थिइन् र त्यसपछि उनले किशोर नाटक '[[लभ का द इन्ड]]' (सन् २०११) मा आफ्नो पहिलो मुख्य भूमिका खेलेकी थिइन्। कपुरले व्यावसायिक रूपमा सफल प्रेमप्रसङ्गयुक्त नाटक '[[आशिकी २]]' (सन् २०१३) मा गायिकाको भूमिकाका लागि व्यापक मान्यता प्राप्त गरेकी थिइन्, जसका लागि उनलाई [[सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्रीको लागि फिल्मफेयर पुरस्कार]]को लागि नामाङ्कन प्राप्त भएको थियो। अर्को वर्ष, उनले [[विशाल भारद्वाज]]को आलोचनात्मक प्रशंसित नाटक '[[हैदर (चलचित्र)|हैदर]]' (सन् २०१४) मा [[ओफेलिया]]मा आधारित चरित्र चित्रण गरेकी थिइन्, जुन [[विलियम शेक्सपियर]]को त्रासदी '[[ह्याम्लेट]]'को एक रूपान्तरण थियो। प्रेमप्रसङ्गयुक्त थ्रिलर '[[एक भिलेन]]' (सन् २०१४), नृत्य नाटक '[[एबिसिडी २]]' (सन् २०१५) र एक्सन नाटक '[[बागी (२०१६ चलचित्र)‎|बागी]]' (सन् २०१६) मा अभिनय गर्दै कपुरले आफूलाई स्थापित गरेकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite news|last=Groves|first=Don|title=Bollywood Box Office: Tiger Shroff And Shraddha Kapoor A Hot Item in 'Baaghi'|url=https://www.forbes.com/sites/dongroves/2016/05/01/bollywood-box-office-tiger-shroff-and-shraddha-kapoor-a-hot-item-in-baaghi/#796b5c8bf7c4|accessdate=1 May 2016|work=Forbes|date=15 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160503120858/http://www.forbes.com/sites/dongroves/2016/05/01/bollywood-box-office-tiger-shroff-and-shraddha-kapoor-a-hot-item-in-baaghi/#796b5c8bf7c4|archive-date=3 May 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite web|title=Kangana Ranaut, Deepika Padukone, Shraddha Kapoor, Other Top 5 Actresses of 2015 So Far|date=2 July 2015|url=http://www.ibtimes.co.in/kangana-ranaut-deepika-padukone-shraddha-kapoor-other-top-5-actresses-2015-so-far-637842|publisher=ibtimes.co.in|accessdate=27 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20150909161251/http://www.ibtimes.co.in/kangana-ranaut-deepika-padukone-shraddha-kapoor-other-top-5-actresses-2015-so-far-637842|archive-date=9 September 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt; असफल चलचित्रहरूको शृङ्खला पश्चात्, उनको सबैभन्दा धेरै कमाई गर्ने चलचित्रहरूमा हास्य हरर चलचित्र '[[स्त्री (२०१८ चलचित्र)|स्त्री]]' (सन् २०१८), एक्सन थ्रिलर '[[साहो]]' (सन् २०१९), र हास्य नाटक '[[छिछोरे]]' (सन् २०१९) समावेश छ।

चलचित्रहरूमा अभिनय बाहेक, कपुरले आफ्ना धेरै चलचित्रहरूमा गीतहरू गाएकी छिन्। उनी धेरै ब्रान्ड र उत्पादनहरूका लागि सेलिब्रिटी प्रचारक हुन्, र उनले सन् २०१५ मा आफ्नै कपडाको शृङ्खला सुरु गरेकी थिइन्।

==प्रारम्भिक जीवन र पृष्ठभूमि==
कपुरको जन्म [[मुम्बई]]मा भएको थियो। उनको बुबाको पक्षमा, कपुर पञ्जाबी मूलकी हुन्, र उनकी आमाको पक्षमा, उनी मराठी र कोंकणी कुलकी हुन्। उनका मातृ हजुरबुवा पंढरीनाथ कोल्हापुरे ([[दीनानाथ मंगेशकर]]का भतिजा) [[कोल्हापुर]]का हुन् र उनको मातृ हजुरआमा [[पणजी]], [[गोवा]]की हुन्।&lt;ref&gt;{{cite news|title=Shraddha Kapoor has roots in goa|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/shraddha-kapoor-has-roots-in-goa/articleshow/61750222.cms}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;TOIFamily&quot;&gt;[http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/If-I-had-my-way-I-would-have-worked-with-Raj-Kapoor-all-my-life-Padmini-Kolhapure/articleshow/22516382.cms If I had my way, I would have worked with Raj Kapoor all my life: Padmini Kolhapure] Times of India 13 September 2013&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/I-was-most-upset-with-the-way-people-were-talking-about-my-dad-Shraddha/articleshow/19649087.cms|title=I was most upset with the way people were talking about my dad: Shraddha|website=[[The Times of India]]|author=Priya Gupta|date=21 April 2013|accessdate=4 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20171008201540/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/I-was-most-upset-with-the-way-people-were-talking-about-my-dad-Shraddha/articleshow/19649087.cms|archive-date=8 October 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==फिल्मोग्राफी==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+कुञ्जी
| style=&quot;background:#FFFFCC;&quot;| {{dagger|alt=चलचित्रहरू जुन अहिलेसम्म जारी गरिएको छैन}}
| चलचित्रहरू प्रदर्शन गर्दछ जुन अझै जारी गरिएको छैन
|}
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
! scope=&quot;col&quot;|वर्ष
! scope=&quot;col&quot;|चलचित्र
! scope=&quot;col&quot;|भूमिका
! class=&quot;unsortable&quot; scope=&quot;col&quot;|टिप्पणीहरू
|-
| २०१०
!scope=&quot;row&quot;| ''[[तीन पत्ती (चलचित्र)|तीन पत्ती]]''
| अपर्णा खन्ना
|
|-
| २०११
!scope=&quot;row&quot;| ''[[लभ का द इन्ड]]''
| रिया देलदास
|
|-
| २०१३
!scope=&quot;row&quot;| ''[[आशिकी २]]''
| आरोही केशव शिर्के
|
|-
| २०१३
!scope=&quot;row&quot;|''[[गोरी तेरे प्यार में]]''
| वसुधा
| विशेष उपस्थिति
|-
| २०१४
!scope=&quot;row&quot;| ''[[एक भिलेन]]''
| आइशा वर्मा
|
|-
| २०१४
!scope=&quot;row&quot;| ''[[हैदर (चलचित्र)|हैदर]]''
| अर्शिया लोन
|
|-
| २०१४
!scope=&quot;row&quot;|''[[उङ्ली]]''
| बसन्ती
| &quot;डान्स बसन्ती&quot; गीतमा विशेष उपस्थिति
|-
| २०१५
!scope=&quot;row&quot;| ''[[एबिसिडी २]]''
| विनी
|
|-
| २०१६
!scope=&quot;row&quot;| ''[[बागी (२०१६ चलचित्र)|बागी]]''
| सिया
|
|-
| २०१६
!scope=&quot;row&quot;| ''[[ए फ्लाइङ जट्ट]]''
| आफैं
| क्यामियो उपस्थिति
|-
| २०१६
!scope=&quot;row&quot;|''[[रक अन २]]''
| जिया शर्मा
|
|-
| २०१७
!scope=&quot;row&quot; | ''[[ओके जानु]]''
| तारा अग्निहोत्री
|
|-
| २०१७
!scope=&quot;row&quot; | ''[[हाफ गर्लफ्रेन्ड (चलचित्र)|हाफ गर्लफ्रेन्ड]]''
| रिया सोमानी
|
|-
| २०१७
!scope=&quot;row&quot; | ''[[हसीना पारकर]]''
| हसीना पारकर
|
|-
|२०१८
!scope=&quot;row&quot;| ''[[नवाबजादे]]''
| आफैं
| &quot;हाई रेटेड गबरू&quot; गीतमा विशेष उपस्थिति&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ndtv.com/entertainment/varun-dhawan-and-shraddha-kapoor-team-up-for-a-high-rated-performance-details-here-1793507|title=Varun Dhawan And Shraddha Kapoor Team Up For A 'High Rated' Performance. Details Here|date=29 December 2017|accessdate=29 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171230154804/https://www.ndtv.com/entertainment/varun-dhawan-and-shraddha-kapoor-team-up-for-a-high-rated-performance-details-here-1793507|archive-date=30 December 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|२०१८
!scope=&quot;row&quot;| ''[[स्त्री (२०१८ चलचित्र)|स्त्री]]''
|अज्ञात
|
|-
|२०१८
!scope=&quot;row&quot;| ''[[बत्ती गुल मिटर चालु]]''
|ललिता &quot;नौटी&quot; नौटियाल
|
|-
|२०१९
!scope=&quot;row&quot;| ''[[साहो]]''
|अमृता नायर
| त्रिभाषी चलचित्र (हिन्दी, तमिल, तेलुगु)
|-
|२०१९
!scope=&quot;row&quot;| ''[[छिछोरे]]''
|माया
|
|-
|२०२०
!scope=&quot;row&quot;| ''[[स्ट्रिट डान्सर थ्रिडी|स्ट्रीट डान्सर थ्रीडी]]''
| इनायत
| 
|-
|२०२०
!scope=&quot;row&quot;| ''[[बागी ३]]''
| सिया
|
|}

==डिस्कोग्राफी==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! वर्ष
! ट्र्याक
! एल्बम
! class=&quot;unsortable&quot; |सन्दर्भ
|-
| २०१४
| &quot;[[गलियाँ]]&quot;
| ''[[एक भिलेन#साउन्डट्र्याक|एक भिलेन]]''
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Musical-praises-for-Shraddha-Kapoor/articleshow/35951660.cms|title=Musical praises for Shraddha Kapoor – Times of India|publisher=|accessdate=24 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20171014124745/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Musical-praises-for-Shraddha-Kapoor/articleshow/35951660.cms|archive-date=14 October 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१४
| &quot;दो जहाँ&quot;
| ''[[हैदर (साउन्डट्र्याक)|हैदर]]''
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Shraddha-Kapoor-showered-with-praises-for-singing-Do-Jahaan-in-Haider/articleshow/43907051.cms|title=Shraddha Kapoor showered with praises for singing 'Do Jahaan' in Haider – Times of India|publisher=|accessdate=24 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180210192439/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Shraddha-Kapoor-showered-with-praises-for-singing-Do-Jahaan-in-Haider/articleshow/43907051.cms|archive-date=10 February 2018|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१५
| &quot;बेजुबान फिर से&quot;
| ''[[एबिसिडी २#साउन्डट्र्याक|एबिसिडी २]]''
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.news18.com/news/movies/shraddha-kapoor-sings-the-reprise-version-of-bezubaan-phirse-after-the-success-of-abcd-2-1015198.html|title=Shraddha Kapoor sings the reprise version of 'Bezubaan Phirse' after the success of 'ABCD 2'|publisher=|accessdate=24 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180210180928/http://www.news18.com/news/movies/shraddha-kapoor-sings-the-reprise-version-of-bezubaan-phirse-after-the-success-of-abcd-2-1015198.html|archive-date=10 February 2018|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१६
| &quot;सब तेरा&quot;
| ''[[बागी (२०१६ चलचित्र)#साउन्डट्र्याक|बागी]]''
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/bollywood-shraddha-kapoor-sab-tera-song-319898|title=Shraddha Kapoor turns singer again, this time for soulful love anthem 'Sab Tera'|date=18 March 2016|publisher=|accessdate=24 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180210235129/https://www.indiatvnews.com/entertainment/bollywood-shraddha-kapoor-sab-tera-song-319898|archive-date=10 February 2018|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१६
|&quot;तेरे मेरे दिल&quot;
| rowspan=&quot;4&quot; |''[[रक अन २#साउन्डट्र्याक|रक अन २]]''
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/music/news/Rock-On-2-song-Tere-mere-dil-is-about-lost-souls-and-broken-hearts/articleshow/54580970.cms|title='Rock On 2' song 'Tere mere dil' is about lost souls and broken hearts – Times of India|publisher=|accessdate=24 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180210193957/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/music/news/Rock-On-2-song-Tere-mere-dil-is-about-lost-souls-and-broken-hearts/articleshow/54580970.cms|archive-date=10 February 2018|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१६
|&quot;उडजा रे&quot;
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/music/music-reviews/Rock-On-2-Music/articleshow/54832014.cms|title=Music Review: 'Rock On 2' – Times of India|publisher=|accessdate=24 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180104013601/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/music/music-reviews/Rock-On-2-Music/articleshow/54832014.cms|archive-date=4 January 2018|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१६
|&quot;वो जहाँ&quot;
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/music/news/Rock-On-2-Song-Udja-Re-is-all-about-Shraddha-Kapoors-impressive-vocals/articleshow/55246588.cms|title='Rock On 2' Song 'Udja Re' is all about Shraddha Kapoor's impressive vocals – Times of India|publisher=|accessdate=24 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180604204041/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/music/news/Rock-On-2-Song-Udja-Re-is-all-about-Shraddha-Kapoors-impressive-vocals/articleshow/55246588.cms|archive-date=4 June 2018|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१६
|&quot;रक अन-रिभिजिटेड&quot;
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Farhan-Akhtar-Shraddha-Kapoor-Revisit-Rock-On-Title-Track/articleshow/54937969.cms|title=Farhan Akhtar, Shraddha Kapoor revisit 'Rock On' title track – Times of India|publisher=|accessdate=24 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180604205319/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Farhan-Akhtar-Shraddha-Kapoor-Revisit-Rock-On-Title-Track/articleshow/54937969.cms|archive-date=4 June 2018|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१७
|&quot;[[फिर भी तुमको चहुँगा|फिर भी तुमको चहुँगी]]&quot;
| ''[[हाफ गर्लफ्रेन्ड (चलचित्र)|हाफ गर्लफ्रेन्ड]]''
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/music/news/half-girlfriend-song-shraddha-kapoor-mesmerises-with-her-soulful-voice-in-phir-bhi-tumko-chaahungi/articleshow/58630436.cms|title='Half Girlfriend' song: Shraddha Kapoor mesmerises with her soulful voice in 'Phir Bhi Tumko Chaahungi' – Times of India|publisher=|accessdate=24 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180604194949/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/music/news/half-girlfriend-song-shraddha-kapoor-mesmerises-with-her-soulful-voice-in-phir-bhi-tumko-chaahungi/articleshow/58630436.cms|archive-date=4 June 2018|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{reflist}}

==बाह्य कडीहरू==
{{Commons category}}
*{{IMDb name|3601766}}
* {{Instagram|shraddhakapoor}}

[[श्रेणी:सन् १९८७ मा जन्म]]
[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]
[[श्रेणी:मराठी मानिसहरू]]
[[श्रेणी:पन्जाबी मानिसहरू]]
[[श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:भारतीय हिन्दुहरू]]
[[श्रेणी:मुम्बईका अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]]</text>
      <sha1>lqhzn56ks9ftrcsgwmw7sl3ds4mmf2k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>राडामेल फाल्काओ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>72584</id>
    <revision>
      <id>1355231</id>
      <parentid>1309954</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T17:13:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>53012</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1355231</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8576" sha1="4uksqvwv2dsjjrmcv9h5dvlha8fq1nf" xml:space="preserve">{{Infobox football biography
| name           = राडामेल फाल्काओ
| image          = FWC 2018 - Round of 16 - COL v ENG - Photo 026 (cropped).jpg
| image_size     = 205px
| caption        = राडामेल फाल्काओ [[२०१८ फिफा विश्वकप]]मा कोलम्बियाका लागि
| fullname       = राडामेल फाल्काओ गार्सिया जराते&lt;ref name=&quot;Premier League Clubs submit Squad Lists&quot;&gt;{{cite news
| title = Premier League Clubs submit Squad Lists
| url = http://www.premierleague.com/content/dam/premierleague/site-content/News/publications/squad-lists/Premier-League-squad-lists-September-2014.pdf
| publisher = Premier League
| format = PDF
| date = 3 September 2014
| page = 26
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20141022192726/http://www.premierleague.com/content/dam/premierleague/site-content/News/publications/squad-lists/Premier-League-squad-lists-September-2014.pdf
| archivedate = 22 October 2014
}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141022192726/http://www.premierleague.com/content/dam/premierleague/site-content/News/publications/squad-lists/Premier-League-squad-lists-September-2014.pdf |date=22 October 2014 }}&lt;/ref&gt;
| birth_date     = {{birth date and age|1986|2|10|df=y}}
| birth_place    = [[सान्टा मार्टा]], कोलम्बिया
| height         = १.७७ मिटर &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.uefa.com/teamsandplayers/players/player=250011928/profile/ |title=UEFA.COM Radamel Falcao |date=2014 |publisher=UEFA.com |accessdate=10 December 2014}}&lt;/ref&gt;
| position       = [[अग्रपङ्क्ति (फुटबल)|स्ट्राइकर]]
| currentclub    = [[ए एस मोनाको एफसी|मोनाको]]
| clubnumber     = ९
| youthyears1    = १९९९-२००२ | youthclubs1 = लानसेरोस बोयसा
| years1         = १९९९-२००१ | clubs1 = लानसेरोस बोयसा                                  |caps1 = ८  |goals1 = १
| years2         = २००१-२००९ | clubs2 = रिभर प्लेट             |caps2 = ९० |goals2 = ३४
| years3         = २००९-२०११ | clubs3 = पोर्टो क्लब                                  |caps3 = ५१ |goals3 = ४१
| years4         = २०११-२०१३ | clubs4 = [[एट्लेटिको म्याड्रिड|एटलेटिको म्याड्रिड]]                                   |caps4 = ६८ |goals4 = ५२
| years5         = २०१३–     | clubs5 =    [[ए एस मोनाको एफसी|मोनाको]]                   |caps5 = २० |goals5 = ११
| years6         = २०१४–२०१५     | clubs6 = → [[म्यानचेस्टर युनाइटेड फुटबल क्लब|म्यानचेस्टर युनाइटेड]] (ऋण) |caps6 = २६  |goals6 = ४
|years7=२०१५-२०१६
|clubs7=[[चेल्सी फुटबल क्लब|चेल्सी]]
|caps7=१०
|goals7=१
| nationalyears1 = २००५-२००७ |nationalteam1 = [[कोलम्बिया अन्डर २० राष्ट्रिय फुटबल टिम|कोलम्बिय यू-२०]] |nationalcaps1 = ११  |nationalgoals1 = ४
| nationalyears2 = २००७–     |nationalteam2 = [[कोलोम्बिया राष्ट्रिय फुटबल टोली|कोलम्बिया]]              |nationalcaps2 = ७७ |nationalgoals2 = ३०
| pcupdate       = ११ अगस्त २०१८
| ntupdate       = ३ जुलाई २०१८
}}
'''राडामेल फाल्काओ गार्सिया जराते''' ({{IPA-es|raðaˈmel falˈkao}}; १० फेब्रुअरी १९८६), '''राडामेल फाल्काओ'''को नामले जानिन्छन्, '''फाल्काओ गार्सिया'''&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.elpais.com.co/elpais/deportes/noticias/falcao-garcia-volvio-entrenamientos-tras-ultimar-su-fichaje-por-monaco|title=Falcao García volvió a los entrenamientos tras ultimar su fichaje por el Mónaco|language=Spanish|date=30 May 2013|work=El Pais}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.bbc.co.uk/mundo/ultimas_noticias/2013/05/130531_ultnot_futbol_falcao_monaco_jgc.shtml|title=Mónaco contrata a Radamel Falcao García|language=Spanish|date=31 May 2013|work=BBC Mundo}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.gazetaesportiva.net/noticia/2013/05/futebol-internacional/monaco-anuncia-acordo-de-cinco-anos-com-falcao-garcia.html|title=Monaco anuncia acordo de cinco anos com Falcao García|language=Portuguese|date=31 May 2013|work=Gazeta Esportiva}}&lt;/ref&gt; अथवा सामन्य रूपमा सोझै '''फाल्काओ''', कोलम्बियन फुटबल खेलाडी हुन् जो [[अग्रपङ्क्ति (फुटबल)|स्ट्राइकर]]को रूपमा वर्तमानमा [[कोलोम्बिया राष्ट्रिय फुटबल टोली|कोलम्बिया]] तथा प्रिमीयर लिग फुटबल [[म्यानचेस्टर युनाइटेड फुटबल क्लब|म्यानचेस्टर युनाइटेड]]बाट खेल्ने गर्छन । उनलाई युनाइटेडले ऋणमा एएस मोनाको क्लबबाट तानेको हो । उनलाई कहिलेकाहीं ''ए टिग्रे'' (स्पेनी भाषा: ''बाघ'') तथा ''[[यूइएफए युरोपा लिग]]को राजा'' भन्ने गरिन्छ ।&lt;ref&gt;{{cite web|author=Graham MacAree |url=http://www.sbnation.com/soccer/2012/5/11/3014138/radamel-falcao-europa-league |title=On Radamel Falcao, King Of The Europa League – |publisher=Sbnation.com |date=5 November 2012 |accessdate=2 January 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.talksport.co.uk/magazine/features/120510/where-next-europa-league-king-radamel-falcao-171739 |title=Magazine: Where next for Europa League king Radamel Falcao? &amp;#124; Radio talkSPORT |publisher=Talksport.co.uk |accessdate=2 January 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.leparisien.hxwin.info/flash-actualite-sports/europa-league-falcao-roi-des-buteurs-09-05-2012-1992313.php] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140502012644/http://www.leparisien.hxwin.info/flash-actualite-sports/europa-league-falcao-roi-des-buteurs-09-05-2012-1992313.php |date=2014-05-02 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last=Peck |first=Brooks |url=http://sports.yahoo.com/blogs/soccer-dirty-tackle/falcao-wins-europa-league-again-scores-more-beautiful-224239967.html |title=Falcao wins the Europa League again, scores more beautiful goals &amp;#124; Dirty Tackle – Yahoo! Sports |publisher=Yahoo! |date=9 May 2012 |accessdate=2 January 2013 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180922135713/https://sports.yahoo.com/blogs/soccer-dirty-tackle/falcao-wins-europa-league-again-scores-more-beautiful-224239967.html |date=22 September 2018 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last=Corrigan |first=Dermot |url=http://www.sport360.com/article/falcao-king-europa-atletico-madrid-down-athletic-bilbao |title=Falcao the king of Europa as Atletico Madrid down Athletic Bilbao |publisher=Sport360.com |date=10 May 2012 |accessdate=2 January 2013 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004212810/http://www.sport360.com/article/falcao-king-europa-atletico-madrid-down-athletic-bilbao |date=4 October 2013 }}&lt;/ref&gt;

==प्रारम्भिक जीवनी==
{{ठुटो}}

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{reflist}}

==बाह्य कडीहरू==
{{commonscat|Radamel Falcao|राडामेल फाल्काओ}}
* {{Official website|1=http://www.falcao.com.co}}
*{{UEFA player|250011928|राडामेल फाल्काओ}}
*{{FIFA player|229444|राडामेल फाल्काओ}}

[[श्रेणी:फुटबल खेलाडीहरू]]
[[श्रेणी:म्यानचेस्टर युनाइटेडका खेलाडीहरू]]
[[श्रेणी:सन् १९८६ मा जन्म]]</text>
      <sha1>4uksqvwv2dsjjrmcv9h5dvlha8fq1nf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>तमन्ना भाटिया</title>
    <ns>0</ns>
    <id>73488</id>
    <revision>
      <id>1355393</id>
      <parentid>1349787</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T11:39:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]] जोडियो</comment>
      <origin>1355393</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27391" sha1="deld770y5dl39jsrluru4o3716dgm3o" xml:space="preserve">{{Infobox person
|name=तमन्ना भाटिया
|image =Tamannaah Bhatia at a song launch from the film Vedaa (cropped).jpg
|caption = तमन्ना भाटिया २०२४ मा 
|birth_date = {{birth date and age|df=yes|१९८९|१२|२१}}
|birth_place = [[मुम्बई|बम्बई]], भारत
|occupation = [[अभिनेत्री]]
|notable_works =
|yearsactive = २००५–हालसम्म 
}}

'''तमन्ना भाटिया''' (जन्म २१ डिसेम्बर १९८९) एक भारतीय [[अभिनेत्री]] हुन् जो मुख्य रूपमा [[तेलगु भाषा|तेलगु]], [[तमिल भाषा|तमिल]] र [[हिन्दी भाषा|हिन्दी]] चलचित्रहरूमा देखा पर्छिन्। उनले ८९ वटा चलचित्रहरूमा अभिनय गरेकी छिन् र तीन सन्तोषम चलचित्र पुरस्कार, दुई सिम्मा पुरस्कार र कलाइममानी पुरस्कार सहित धेरै पुरस्कारहरू जितेकी छिन्। अभिनयको अतिरिक्त, उनी स्टेज शोहरूमा भाग लिन्छिन् र विभिन्न ब्रान्डहरूको लागि प्रसिद्ध सेलिब्रिटी समर्थनकर्ता हुन्।

== प्रारम्भिक जीवन ==
तमन्ना भाटिया{{efn|[[अङ्ग्रेजी भाषा|अङ्ग्रेजी]]: Tamannaah Bhatia, उच्चारण
{{IPA-all|/ˈtəmənːaː ˈbʱaːʈijaː/||Tamannaah Bhatia.oga}}; उनी सामान्यतया यो नामले चिनिन्छिन्, र उनको पूरा नाम तमन्ना सन्तोष भाटिया हो।&lt;ref&gt;{{cite web | title=Tamannaah Bejeweled Private Limited Company Profile, Tamannaah Bejeweled Private Limited News on The Economic Times | website=द इकॉनोमिक टाइम्स | date=२३ जनवरी २०१४ | url=https://economictimes.indiatimes.com/company/tamannaah-bejeweled-private-limited/U27310MH2014PTC252422?from=mdr | access-date=५ अगस्त २०२५}}&lt;/ref&gt;}} को जन्म २१ डिसेम्बर १९८९ मा बम्बई (हाल
[[मुम्बई]]) मा भएको थियो।&lt;ref&gt;{{Cite news |date=२१ डिसेम्बर २०२२ |title=Happy Birthday Tamannaah! Interesting landmarks in Baahubali actress' career |url=https://m.economictimes.com/news/new-updates/happy-birthday-tamannaah-interesting-landmarks-in-baahubali-actress-career/articleshow/96398377.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230520112948/https://m.economictimes.com/news/new-updates/happy-birthday-tamannaah-interesting-landmarks-in-baahubali-actress-career/articleshow/96398377.cms |archive-date=२० मे २०२३ |access-date=२५ मे २०२३ |work=द इकॉनोमिक टाइम्स}}&lt;/ref&gt; उनको माता-पिता सन्तोष र रजनी भाटिया हुन्।&lt;ref&gt;{{Cite news |date=१० मे २०२० |title=Exclusive: Tamannaah says she doesn't remember the last time she celebrated Mother's Day with her mom |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/exclusive-tamannaah-says-she-doesnt-remember-the-last-time-she-celebrated-mothers-day-with-her-mom/articleshow/75648552.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210709181231/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/exclusive-tamannaah-says-she-doesnt-remember-the-last-time-she-celebrated-mothers-day-with-her-mom/articleshow/75648552.cms |archive-date=९ जुलाई २०२१ |access-date=३० जून २०२१ |work=द टाइम्स अफ इन्डिया}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=२९ अक्टोबर २०२० |title=Exclusive! Tamannaah Bhatia thanks her father for managing her work! Says she's successful only because of her parents |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/exclusive-tamannaah-bhatia-thanks-her-father-for-managing-her-work-says-shes-successful-only-because-of-her-parents/articleshow/78906831.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211125095200/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/exclusive-tamannaah-bhatia-thanks-her-father-for-managing-her-work-says-shes-successful-only-because-of-her-parents/articleshow/78906831.cms |archive-date=२५ नोभेम्बर २०२१ |access-date=२५ नोभेम्बर २०२१ |work=द टाइम्स अफ इन्डिया}}&lt;/ref&gt; उनको एक दाजु आनन्द भाटिया छन्।&lt;ref&gt;{{Cite web |date=५ जुलाई २०१७ |title=Anand Bhatia and Kartika Chaudhary Mumbai Celebrity Wedding |url=https://www.weddingsutra.com/celebrity-weddings/celeb-weddings/anand-bhatia-and-kartika-chaudhary-mumbai/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210628094017/https://www.weddingsutra.com/celebrity-weddings/celeb-weddings/anand-bhatia-and-kartika-chaudhary-mumbai/ |archive-date=२८ जून २०२१ |access-date=२८ जून २०२१ |website=WeddingSutra}}&lt;/ref&gt; उनी सिन्धी हिन्दू वंशकी हुन् र उनले आफ्नो स्कूली शिक्षा मुम्बईको मानेकजी कूपर एजुकेशन ट्रस्ट स्कूलमा पूरा गरिन्।&lt;ref&gt;{{Cite web |title='I'm Sindhi': Tamannaah Bhatia Denies She Paid Twice Market Rate For New Flat |url=https://www.ndtv.com/entertainment/im-sindhi-tamannaah-bhatia-denies-she-paid-twice-market-rate-for-new-flat-2066862 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210709181917/https://www.ndtv.com/entertainment/im-sindhi-tamannaah-bhatia-denies-she-paid-twice-market-rate-for-new-flat-2066862 |archive-date=९ जुलाई २०२१ |access-date=३० जून २०२१ |publisher=NDTV}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=When Tamannaah turned student |url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/movie-news/when-tamannaah-turned-student-movies-bollywood-queen-1.2310157 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210709183257/https://english.mathrubhumi.com/movies-music/movie-news/when-tamannaah-turned-student-movies-bollywood-queen-1.2310157 |archive-date=९ जुलाई २०२१ |access-date=३० जून २०२१ |website=मरुभूमि}}&lt;/ref&gt; उनले १३ वर्षको उमेरमा अभिनय अध्ययन सुरु गरिन् र एक वर्षको लागि पृथ्वी थिएटरमा सामेल भइन्, जहाँ उनले रंगमञ्च प्रदर्शनमा भाग लिइन्।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Menon |first=Neelima |date=२७ जून २०१४ |title=The Tamannaah Bhatia Interview : Of Baahubali and Bollywood |url=https://silverscreenindia.com/movies/features/of-baahubali-and-bollywood-the-tamannaah-bhatia-interview/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210709181944/https://silverscreenindia.com/movies/features/of-baahubali-and-bollywood-the-tamannaah-bhatia-interview/ |archive-date=९ जुलाई २०२१ |access-date=३० जून २०२१ |website=सिल्वरस्क्रीन इन्डिया }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210709181944/https://silverscreenindia.com/movies/features/of-baahubali-and-bollywood-the-tamannaah-bhatia-interview/ |date=2021-07-09 }}&lt;/ref&gt;

== अभिनय करियर ==
तमन्ना भाटियाले आफ्नो अभिनय करियरको सुरुवात हिन्दी चलचित्र ''चाँद सा रोशन चेहरा'' (२००५) बाट गरिन्।&lt;ref&gt;{{Cite news |date=२६ मे २००८ |title=More Happy Days |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/More-Happy-Days/articleshow/3070781.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20150515101951/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/More-Happy-Days/articleshow/3070781.cms |archive-date=१५ मे २०१५ |access-date=१५ मे २०१५ |work=द टाइम्स अफ इन्डिया}}&lt;/ref&gt; उनले तेलुगु सिनेमामा ''श्री'' (२००५) र तमिल सिनेमामा ''केडी'' (२००६) बाट डेब्यू गरिन्। २००७ मा, ''ह्याप्पी डेज'' र ''कल्लोरी'' ले उनको अभिनय करियरमा महत्त्वपूर्ण मोड ल्यायो र दुवैमा एक कलेज विद्यार्थीको रूपमा उनको प्रदर्शनले समीक्षकहरूको प्रशंसा कमायो।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Rajamani |first=Radhika |date=३१ डिसेम्बर २००७ |title=I want to make a mark in the South |url=http://www.rediff.com/movies/report/sstam/20071231.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20150515102805/http://www.rediff.com/movies/report/sstam/20071231.htm |archive-date=१५ मे २०१५ |access-date=१५ मे २०१५ |website=Rediff.com}}&lt;/ref&gt; यी चलचित्रहरूको व्यावसायिक सफलताले उनको करियरलाई तेलुगु र तमिल सिनेमामा अग्रणी अभिनेत्रीको रूपमा स्थापित गर्यो।&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Aggarwal |first=Divya |date=२७ अप्रिल २००८ |title=South for Stardom |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/South-for-Stardom/articleshow/2986729.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20150515102851/http://timesofindia.indiatimes.com/india/South-for-Stardom/articleshow/2986729.cms |archive-date=१५ मे २०१५ |access-date=१५ मे २०१५ |work=द टाइम्स अफ इन्डिया}}&lt;/ref&gt;

उनका उल्लेखनीय तेलुगु चलचित्रहरूमा ''कोंचम इष्टम कोंचम कष्टम'' (२००९), ''१००% लभ'' (२०११), ''उसरवेल्लि'' (२०११), ''राचा'' (२०१२), ''तडखा'' (२०१३), ''[[बाहुबली: द बिगिनिङ]]'' (२०१५), ''बङ्गाल टाइगर'' (२०१५), ''ऊपिरी'' (२०१६), ''[[बाहुबली २: द कन्क्लुजन]]'' (२०१७), ''एफ२: फन एन्ड फ्रस्ट्रेशन'' (२०१९), ''सई रा नरसिम्हा रेड्डी'' (२०१९) र ''एफ३: फन एन्ड फ्रस्ट्रेशन'' (२०२२) छन्। उनको उल्लेखनीय तमिल चलचित्रहरूमा ''अयन'' (२००९), ''पैया'' (२०१०), ''सिरुथाई'' (२०११), ''वीरम'' (२०१४), ''धर्मा दुरई'' (२०१६), ''[[देवी (२०१६ चलचित्र)|देवी]]'' (२०१६), ''स्केच'' (२०१८) र ''जेलर'' (२०२३) छन्। साथै, उनले स्ट्रिमिङ परियोजनाहरू जस्तै ''११-तं अवर'' (२०२१), ''नोभेम्बर स्टोरी'' (२०२१), ''जी करदा'' (२०२३), ''आखिरी सच'' (२०२३) र ''डु यू वान्ना पार्टनर'' (२०२५) मा मुख्य अभिनेत्रीको रूपमा काम गरेकी छिन्।

== अभिनय सूची ==
{{main|:en:Tamannaah Bhatia filmography|l1=तमन्ना भाटिया अभिनय सूची}}

== पुरस्कार ==
{{main|:en:List of awards and nominations received by Tamannaah Bhatia|l1=तमन्ना भाटियालाई प्राप्त पुरस्कारहरू र मनोनयनहरूको सूची}}

== अन्य गतिविधिहरू ==
आफ्नो अभिनय करियर बाहेक, तमन्ना भाटिया धेरै अन्य उद्यमहरूमा संलग्न छिन्। उनले फ्यान्टा र चन्द्रिका आयुर्वेदिक साबुन जस्ता लोकप्रिय ब्रान्डहरूको टेलिभिजन विज्ञापनहरूमा देखिएर मोडलको रूपमा सफलता प्राप्त गरेकी छिन्।&lt;ref&gt;{{Cite web |date=२१ मे २०११ |title=Tamanna to endorse Chandrika soap - Telugu News |url=https://www.indiaglitz.com/tamanna-to-endorse-chandrika-soap-telugu-news-66916 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230903190741/https://www.indiaglitz.com/tamanna-to-endorse-chandrika-soap-telugu-news-66916 |archive-date=३ सेप्टेम्बर २०२३ |access-date=३ सेप्टेम्बर २०२३ |website=IndiaGlitz }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230903190741/https://www.indiaglitz.com/tamanna-to-endorse-chandrika-soap-telugu-news-66916 |date=2023-09-03 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=२३ अप्रिल २०१२ |title=Coca Cola signs up Tamil actor Tamanna Bhatia for Fanta |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/services/advertising/coca-cola-signs-up-tamil-actor-tamanna-bhatia-for-fanta/articleshow/12836317.cms?from=mdr |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230903190958/https://economictimes.indiatimes.com/industry/services/advertising/coca-cola-signs-up-tamil-actor-tamanna-bhatia-for-fanta/articleshow/12836317.cms?from=mdr |archive-date=३ सेप्टेम्बर २०२३ |access-date=३ सेप्टेम्बर २०२३ |work=द इकॉनोमिक टाइम्स}}&lt;/ref&gt; मार्च २०१५ मा, उनी जी तेलुगुको ब्रान्ड एम्बेसडर बनिन् र सोही महिनामा उनले आफ्नो गहना ब्रान्ड व्हाइट एन्ड गोल्ड सुरु गरिन्।&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Rajamani |first=Radhika |date=३१ मार्च २०१५ |title=Tamanaah is Zee Telugu's brand ambassador |url=https://www.rediff.com/movies/report/tamanaah-is-zee-telugus-brand-ambassador-south/20150331.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221119050900/https://www.rediff.com/movies/report/tamanaah-is-zee-telugus-brand-ambassador-south/20150331.htm |archive-date=१९ नोभेम्बर २०२२ |access-date=१९ नोभेम्बर २०२२ |work=Rediff}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=१६ जनवरी २०१७ |title=Tamannaah launches her jewellery brand |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/tamannaah-launches-her-jewellery-brand/articleshow/46767930.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210916060506/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/tamannaah-launches-her-jewellery-brand/articleshow/46767930.cms |archive-date=१६ सेप्टेम्बर २०२१ |access-date=१६ सेप्टेम्बर २०२१ |work=द टाइम्स अफ इन्डिया}}&lt;/ref&gt; उनी जनवरी २०१६ मा बेटी बचाओ, बेटी पढाओ अभियानमा पनि सामेल भइन्।&lt;ref&gt;{{Cite news |date=२१ जनवरी २०१६ |title=Tamannaah to endorse girl power |url=http://www.deccanchronicle.com/tollywood/200116/tamannaah-to-endorse-girl-power-1.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160121144520/http://deccanchronicle.com/tollywood/200116/tamannaah-to-endorse-girl-power-1.html |archive-date=२१ जनवरी २०१६ |access-date=२१ जनवरी २०१६ |work=डेक्कन क्रॉनिकल}}&lt;/ref&gt; उनको साहित्यिक यात्रा अगस्त २०२१ मा पेंगुइन र्यान्डम हाउस इन्डियाद्वारा प्रकाशित उनको पहिलो पुस्तक, ''ब्याक टु द रूट्स'' को विमोचनसँगै सुरु भयो।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Tamannaah to co-author book promoting ancient Indian wellness practices |url=https://www.newindianexpress.com/lifestyle/books/2021/aug/21/tamannaah-to-co-author-book-promoting-ancient-indian-wellness-practices-2347899.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210823131143/https://www.newindianexpress.com/lifestyle/books/2021/aug/21/tamannaah-to-co-author-book-promoting-ancient-indian-wellness-practices-2347899.html |archive-date=२३ अगस्त २०२१ |access-date=२३ अगस्त २०२१ |website=द न्यू इन्डियन एक्सप्रेस}}&lt;/ref&gt; आफ्नो उद्यमशीलता भावनाको प्रदर्शन गर्दै, उनी सेप्टेम्बर २०२२ मा शुगर कॉस्मेटिक्समा इक्विटी साझेदार बनिन्।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Paul |first=James |date=१ डिसेम्बर २०२२ |title=Tamannaah Bhatia Forays Into Entrepreneurship; Invests In Shark Tank India's Vineeta Singh's Cosmetic Brand |url=https://in.mashable.com/tech/42903/tamannaah-bhatia-forays-into-entrepreneurship-invests-in-shark-tank-indias-vineeta-singhs-cosmetic-b |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230605051945/https://in.mashable.com/tech/42903/tamannaah-bhatia-forays-into-entrepreneurship-invests-in-shark-tank-indias-vineeta-singhs-cosmetic-b |archive-date=५ जून २०२३ |access-date=५ जून २०२३ |website=Mashable India |language=en-in}}&lt;/ref&gt; उनले जनवरी २०२३ मा आईआईएफएल फाइनान्स र सोही वर्ष जुलाईमा वीएलसीसीको ब्रान्ड एम्बेसडरको रूपमा काम सुरु गरिन्।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=www.ETBrandEquity.com |title=IIFL Finance signs Tamannaah Bhatia as brand ambassador - ET BrandEquity |url=https://brandequity.economictimes.indiatimes.com/news/advertising/iifl-finance-signs-tamannaah-bhatia-as-brand-ambassador/97488751 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230702111614/https://brandequity.economictimes.indiatimes.com/news/advertising/iifl-finance-signs-tamannaah-bhatia-as-brand-ambassador/97488751 |archive-date=२ जुलाई २०२३ |access-date=२ जुलाई २०२३ |website=ETBrandEquity.com |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Hungama |first=Bollywood |date=१४ जुलाई २०२३ |title=Tamannaah Bhatia joins VLCC as Brand Ambassador; advocates complete skincare with facial kits : Bollywood News - Bollywood Hungama |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/tamannaah-bhatia-joins-vlcc-brand-ambassador-advocates-complete-skincare-facial-kits/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230903184131/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/tamannaah-bhatia-joins-vlcc-brand-ambassador-advocates-complete-skincare-facial-kits/ |archive-date=३ सेप्टेम्बर २०२३ |access-date=३ सेप्टेम्बर २०२३ |language=en}}&lt;/ref&gt; अक्टोबर २०२३ मा, उनी जापानी सौन्दर्य र सौन्दर्य प्रसाधन ब्रान्ड शिसेइडोको पहिलो भारतीय एम्बेसडर बनिन्।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Bhattacharya |first=Shreeja |date=११ अक्टोबर २०२३ |title=Tamannaah Bhatia Makes History As Shiseido's First Indian Ambassador, Details Inside |url=https://www.news18.com/lifestyle/tamannaah-bhatia-makes-history-as-shiseidos-first-indian-ambassador-details-inside-8612400.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231016043220/https://www.news18.com/lifestyle/tamannaah-bhatia-makes-history-as-shiseidos-first-indian-ambassador-details-inside-8612400.html |archive-date=१६ अक्टोबर २०२३ |access-date=१२ अक्टोबर २०२३ |website=न्यूज१८}}&lt;/ref&gt; जनवरी २०२४ मा, उनी सेलिकोर ग्याजेट्स लिमिटेड र मार्चमा, पेय पाउडर कम्पनी रसनाको ब्रान्ड एम्बेसडर बनिन्।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Tyagi |first=Amit |date=२६ जनवरी २०२४ |title=cellecor gadgets limited tamannaah bhatia as the dazzling new ambassador. |url=https://hindi.economictimes.com/markets/share-bazaar/cellecor-gadgets-limited-tamannaah-bhatia-as-the-dazzling-new-ambassador-/articleshow/107159119.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240126032917/https://hindi.economictimes.com/markets/share-bazaar/cellecor-gadgets-limited-tamannaah-bhatia-as-the-dazzling-new-ambassador-/articleshow/107159119.cms |archive-date=२६ जनवरी २०२४ |access-date=१४ फेब्रुअरी २०२४ |website=द इकॉनोमिक टाइम्स हिन्दी}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Hungama |first=Bollywood |date=१४ मार्च २०२४ |title=Tamannaah Bhatia becomes the brand ambassador of Rasna : Bollywood News |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/south-cinema/tamannaah-bhatia-becomes-brand-ambassador-rasna/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240314140657/https://www.bollywoodhungama.com/news/south-cinema/tamannaah-bhatia-becomes-brand-ambassador-rasna/ |archive-date=१४ मार्च २०२४ |access-date=१५ मार्च २०२४ |website=बलिउड हङ्गामा}}&lt;/ref&gt; मे २०२५ मा, उनलाई कर्नाटक सोप्स एन्ड डिटर्जेन्ट्स लिमिटेड (केएसडीएल) को ब्रान्ड एम्बेसडर नियुक्त गरियो, र उनी दुई वर्षसम्म मैसूर स्यान्डल साबुनको प्रतिनिधित्व गर्नेछिन्।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Devadiga |first=Yashaswi |date=२२ मे २०२५ |title=Mysore Sandal Soap: ಮೈಸೂರು ಸ್ಯಾಂಡಲ್ ಸೋಪ್‌ಗೆ ತಮನ್ನಾ ರಾಯಭಾರಿ! ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ಖರ್ಚು, ನೆಟ್ಟಿಗರಿಂದ ತೀವ್ರ ಆಕ್ರೋಶ! |url=https://kannada.news18.com/news/entertainment/tamannaah-bhatia-become-mysore-sandal-soap-new-brand-ambassador-but-troll-in-social-media-yda-ws-kl-2083375.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250522100948/https://kannada.news18.com/news/entertainment/tamannaah-bhatia-become-mysore-sandal-soap-new-brand-ambassador-but-troll-in-social-media-yda-ws-kl-2083375.html |archive-date=२२ मे २०२५ |access-date=२२ मे २०२५ |website=न्यूज१८ ಕನ್ನಡ |language=kn }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250522100948/https://kannada.news18.com/news/entertainment/tamannaah-bhatia-become-mysore-sandal-soap-new-brand-ambassador-but-troll-in-social-media-yda-ws-kl-2083375.html |date=2025-05-22 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Shetty |first=Bhavishya |date=२२ मे २०२५ |title=ಮೈಸೂರು ಸ್ಯಾಂಡಲ್ ಸೋಪ್‌ಗೆ ಅಧಿಕೃತ ರಾಯಭಾರಿ ತಮನ್ನಾ ಭಾಟಿಯಾ: 2 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಆಕೆ ಪಡೆಯುವ ಸಂಭಾವನೆ ಎಷ್ಟು ಗೊತ್ತಾ? |url=https://zeenews.india.com/kannada/karnataka/tamannaah-bhatia-the-official-ambassador-for-mysore-sandal-soap-do-you-know-how-much-she-will-be-paid-for-a-period-of-2-years-309403 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250522100720/https://zeenews.india.com/kannada/karnataka/tamannaah-bhatia-the-official-ambassador-for-mysore-sandal-soap-do-you-know-how-much-she-will-be-paid-for-a-period-of-2-years-309403 |archive-date=२२ मे २०२५ |access-date=२२ मे २०२५ |website=जी न्यूज कन्नड |language=kn}}&lt;/ref&gt;

== टिप्पणीहरू ==
{{notelist}}

== सन्दर्भहरू ==
{{reflist}}

== बाह्य कडीहरू ==
{{Commons category|Tamannaah Bhatia|तमन्ना भाटिया}}
*{{Instagram|tamannaahspeaks}}
*{{IMDb name|1961459}}
*{{Rotten Tomatoes person|tamanna}}
*[[बलिउड हङ्गामा]]मा [https://www.bollywoodhungama.com/celebrity/tamannaah-bhatia/ तमन्ना भाटिया]

{{DEFAULTSORT:भाटिया, तमन्ना}}
[[श्रेणी:सन् १९८९ मा जन्म]]
[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]
[[श्रेणी:तमिल चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:तेलगु चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:सिनेमा पुरस्कार विजेताहरू]]
[[श्रेणी:सिन्धी मानिसहरू]]
[[श्रेणी:भारतीय बाल अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:भारतीय हिन्दुहरू]]
[[श्रेणी:मुम्बईका अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]]</text>
      <sha1>deld770y5dl39jsrluru4o3716dgm3o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>इलियाना डी'क्रुज</title>
    <ns>0</ns>
    <id>74459</id>
    <revision>
      <id>1355394</id>
      <parentid>1308569</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T11:40:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]] जोडियो</comment>
      <origin>1355394</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6565" sha1="rdv62kzf7macdrbtqqwnzpyj5d3ki68" xml:space="preserve">{{infobox person 
| bgcolour =
| name = इलियाना डी' क्रुज
| image =IleanaDCruz01.jpg
| imagesize = 250px
| caption = 
| birthdate = {{birth date and age|1986|11|01}}&lt;ref name=&quot;birthdate&quot;&gt;{{cite web| title=''South Side Beauty - Ileana D'Cruz''| work=[http://www.bollybite.com BollyBite]| url=http://www.bollybite.com/2008/09/south-side-beauty-ileana-dcruz.html| accessdate=11 नवम्बर 2008}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081211085852/http://www.bollybite.com/2008/09/south-side-beauty-ileana-dcruz.html |date=2008-12-11 }}&lt;/ref&gt; 
| birth_place = [[मुम्बई]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]]&lt;ref name=&quot;ragalahari.com&quot;&gt;[http://www.ragalahari.com/stars/interviews/294/illeana-speaks-about-devdas.aspx &quot;Illeana speaks about DEVDAS&quot;], ''Ragalahari'' (2006-06-14).&lt;/ref&gt;
| occupation =  [[अभिनेत्री]], [[मोडल]]
| yearsactive = २००६-वर्तमान 
| height = 5'7
}}
'''इलियाना डी' क्रुज''' ({{en|Ileana D'Cruz}}) एक भारतीय मोडल तथा अभिनेत्री हुन् । उनी खास गरी [[दक्षिण भारत|दक्षिण भारतीय]] चलचित्रमा काम गर्छिन् भने हिन्दी चलचित्रमा पनि उनको प्रवेश भै सकेको छ । [[हिन्दी चलचित्र बर्फी|बर्फी]] जस्ता चलचित्रमा उनको निकै राम्रो अभिनय देख्न पाइन्छ ।

== चलचित्रहरु ==
{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin:1em 1em 1em 0;background:#f9f9f9;border:1px #aaa solid;border-collapse:collapse;font-size:95%&quot;
|- bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot; align=&quot;center&quot;
! वर्ष 
! फिल्म 
! भूमिका 
! भाषा 
! नोट्स 
|-
| rowspan=&quot;5&quot;|2006 
| ''देवदासु'' 
| भानुमति कटमराजू 
| [[तेलगु भाषा|तेलुगू]] 
| '''विजेता''', फ़िल्मफ़ेयर बेस्ट फिमेल डेबुट (दक्षिण)
|-
| ''पोक्किरी '' 
| श्रुति 
| तेलुगू 
| 
|-
| ''केडी'' 
| आरती 
| [[तमिल भाषा|तमिल]] 
| 
|-
| ''खतरनाक '' 
| नक्षत्र 
| तेलुगू 
| 
|-
| ''राखी'' 
| त्रिपुरा 
| तेलुगू 
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|2007 
| ''मुन्ना'' 
| निधि 
| तेलुगू 
| 
|-
| ''अटा '' 
| सत्या 
| तेलुगू 
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|2008 
| ''जलसा'' 
| भाग्यमाति 
| तेलुगू 
| '''विजेता''', संतोषम सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्री पुरस्कार&lt;br /&gt;नामज़द, तेलुगू फ़िल्मफ़ेयर सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्री पुरस्कार
|-
| ''भले दोंगालू'' 
| ज्योति 
| तेलुगू 
| 
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|2009 
| ''किक'' 
| नैना 
| तेलुगू 
| नामज़द, तेलुगू फ़िल्मफ़ेयर सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्री पुरस्कार
|-
| ''रेचिपो '' 
| कृष्ण वेणी 
| तेलुगू 
| 
|-
| ''सलीम'' 
| सत्यवति 
| तेलुगू 
| 
|-
| rowspan=&quot;1&quot;|2010 
| ''हुडुगा हुडुगी'' 
| स्वयं 
| [[कन्नड भाषा|कन्नड़]]
| विशेष उपस्थिति
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|2011 
| ''नेनू न रक्शासी'' 
| 
| तेलुगू 
| 
|-
| ''शक्ति'' 
| 
| तेलुगू 
| फिल्मांकन
|-
| rowspan=&quot;4&quot;|2012 
| ''नन्बन'' 
| 
| तमिल 
| 
|-
| ''जुलाई''
|
| तेलुगू 
|
|-
| ''देवुड़ू चेसीना मनुशुलु 
|
| तेलुगू 
|
|-
| ''[[बर्फी!]]'' 
| 
| [[हिन्दी भाषा|हिंदी]] 
| 
|- 
| rowspan=&quot;2&quot;|2013 
| ''[[फटा पोस्टर निकला हीरो]]''
|
| हिंदी
|
|-
| ''[[मैं तेरा हीरो]]''
| 
| हिंदी
|
|-
|2016
| ''[[रुस्तम (फ़िल्म)|रुस्तम]]''
| 
| हिंदी
|
|}

== पुरस्कार ==
=== विजिता ===

* फ़िल्मफ़ेयर बेस्ट फिमेल डेबुट (दक्षिण) - ''देवदासु'' (2006)
* संतोषम सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्री पुरस्कार - ''जलसा'' (2008)

=== नामांकन ===

; फ़िल्मफ़ेर अवॉर्ड्स साउथ
* 2008: सर्वश्रेष्ठ तेलुगू अभिनेत्री - ''जलसा'' 
* 2009: सर्वश्रेष्ठ तेलुगू अभिनेत्री - ''किक'' (2009)

==जीवनी==
==चलचित्र==
*2016 [[रुस्तम]]

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{reflist}}

==बाह्य कडीहरू==
 
==यो पनि हेर्नुहोस्==
{{फिल्मफेयर उत्कृष्ट नयाँ महिला कलाकारको लागि पुरस्कार}}
{{स्क्रिन अवार्ड उत्कृष्ट नयाँ महिला कलाकारको लागि पुरस्कार}}

{{कमन्सश्रेणी|Ileana D'Cruz}}

[[श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]
[[श्रेणी:तमिल चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:तेलगु चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:सन् १९८६ मा जन्म]]
[[श्रेणी:मुम्बईका अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]]</text>
      <sha1>rdv62kzf7macdrbtqqwnzpyj5d3ki68</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मारियो गोट्जे</title>
    <ns>0</ns>
    <id>74576</id>
    <revision>
      <id>1355225</id>
      <parentid>1309745</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T15:40:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>53012</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1355225</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24779" sha1="0kl34xdv44cepjk2q2swn4kdc2pni1x" xml:space="preserve">{{Infobox football biography
| playername = मारियो गोट्जे
| image =File:Mario_Götze,_Germany_national_football_team_(02).jpg
| fullname = मारियो गोट्जे
| nickname = जर्मन मेस्सी
| dateofbirth = {{birth date and age|1992|6|3|df=y}}
| height = {{convert|1.76|m}}&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.fcbayern.de/en/teams/first-team/mario-goetze/index.php | title = बायर्न प्रोफाइल मारियो गोट्जे | publisher = एफसी बायर्न | accessdate = 22 May 2014}}&lt;/ref&gt;
| cityofbirth =[[मेम्मीन्गेन]]
| countryofbirth = जर्मनी
| position = [[मध्यपङ्क्ति (फुटबल)|मिड फिल्डर]]&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.fcbayern.de/en/teams/first-team/mario-goetze/index.php | title = मारियो गोट्जे | publisher = एफसी बायर्न म्युनिख | accessdate = 8 February 2015}}&lt;/ref&gt;
| currentclub = [[बोरुसिया डर्टमन्ड|बोरूसिया डर्टमन्ड]]
| clubnumber = १०
| youthyears1 = १९९५-१९९८
| youthclubs1 = एससी रोन्सबर्ग
| youthyears2 = १९९८-२००१
| youthclubs2 = एफसी इन्ट्याच्ट होमब्रच
| youthyears3 = २००१-२००९
| youthclubs3 = [[बोरुसिया डर्टमन्ड|बोरूसिया डर्टमन्ड]]
| years1 = २००९-२०१३
| years2 = २०१३-२०१६
| years3 = २०१६-
| years4 = 
| clubs1 = [[बोरुसिया डर्टमन्ड|बोरूसिया डर्टमन्ड]] 
| clubs2 = [[एफसी बायर्न म्युनिख|बायर्न म्युनिख]]
| clubs3= [[बोरुसिया डर्टमन्ड|बोरूसिया डर्टमन्ड]]
| clubs4= 
| caps1 = ८३
| goals1 = २२
| caps2 = ७३
| goals2 = २२
| caps3 = ६०
| goals3 = १०
| caps4 = 
| goals4 = 
| totalcaps = 
| totalgoals = 
| nationalyears1 = २०१०-
| nationalteam1 = [[जर्मनी राष्ट्रिय फुटबल टोली|जर्मनी]]
| nationalcaps1 = ६३
| nationalgoals1 = १७
}}
'''मारियो गोट्जे''' ({{IPA-de|ˈɡœtsə}}; जन्म: ३ जुन १९९२) [[जर्मनी राष्ट्रिय फुटबल टोली|जर्मनी राष्ट्रिय फुटबल टिम]] र फुटबल क्लब [[बोरुसिया डर्टमन्ड|बोरूसिया डर्टमन्ड]]का आक्रामक मिडफिल्डर हुन् । [[प्लेमेकर|नम्बर १०]] मा आफ्नो दमदार भूमिकाको अलावा, गोट्जे बैकल्पिक ९ (फल्स नाइन) का रूपमा र बायाँ वा दायाँ विङ्गरका रूपमा पनि खेल्न सक्षम मानिन्छन् ।

२००९  देखि २०१३ सम्म [[बोरुसिया डर्टमन्ड|बोरूसिया डर्टमन्ड]]का लागि खेलेका उनले  [[२०१०-११ बुन्डेसलिगा]], २०११-१२ डिएफबी पोकल जिताएका थिए भने  २०१३ [[युइएफए च्याम्पियन्स लिग]] फाइनल सम्म टोलीलाई पुर्याएका थिए । अप्रिल २०१३ मा, €३७ मिलियन मा उनी बायर्न म्युनिख हानिएका थिए । यसले उनलाई [[मेसुट ओजिल]] पछीका सबभन्दा महँगा जर्मन फुटबलर बनायो ।&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/22261981|title=Mario Gotze to join Bayern Munich from Borussia Dortmund|date=23 April 2013|accessdate=22 June 2013|publisher=BBC}}&lt;/ref&gt;

राष्ट्रिय टोलीमा मात्र १८ वर्षको उमेरमा सन् २०१० मा राष्ट्रिय टोलीबाट डेब्यु गरेका गोट्जेले २ प्रमुख अन्तराष्ट्रिय प्रतियोगितामा पनि सहभागिता जनाएका छन् । उनी जर्मन टोलीका सदस्य थिए जुन टोलीले [[युइएफए युरो २०१२|यूइएफए यूरो २०१२]]मा सेमिफाइनल सम्मको यात्रा तय गरेको थियो भने [[२०१४ फिफा विश्वकप]] फाइनलमा उनले निर्णायक गोल गरेका थिए ।&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.espnfc.us/fifa-world-cup/story/1948310/germany-1-0-argentina-mario-gotze-seals-fourth-world-cup-triumph | title = Gotze goal hands Germany World Cup | publisher = ESPN FC | date = 13 July 2014 | accessdate = 14 July 2014 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141205013306/http://www.espnfc.us/fifa-world-cup/story/1948310/germany-1-0-argentina-mario-gotze-seals-fourth-world-cup-triumph |date=5 December 2014 }}&lt;/ref&gt;

==क्लब करियर==
==अन्तराष्ट्रिय करियर==
=== २०१४ फिफा विश्वकप ===

[[File:Götze kicks the match winning goal.jpg|thumb|280px|२०१४ फिफा विश्वकप फाइनलमा गोट्जेले जर्मनीका लागि निर्णायक गोल गर्दा [[एजीक्वील ग्यारे]] (देब्रे), [[मार्टीन डेमिचेलिस]] (बिच) र अर्जेन्टिनी गोलरक्षक [[सर्जियो रोमेरो]] [[२०१४ फिफा विश्वकप]] आफ्नो हातबाट चिप्लिएको महसुस गर्दै]]

==खेल्ने तरिका==
गोट्जे दाया विङ्ग, बाया विङ्ग, आक्रामक मध्यपंक्ति जहाँबाट पनि खेल्न सक्ने क्षमतावान खेलाडी हुन् । गोट्जेलाई विश्वका उत्कृष्ट युवा फुटबलरहरूमा गनिन्छ जसमा तीव्र वेग, तकनिकी कौसल, ड्रिब्लिङ कला, र प्लेमेकरको भुमिका राम्रोसँग निभाउन सक्ने खुबी छ । बोरूसिया डर्टमन्डमा जर्जेन क्लोपको प्रशिक्षणमा उनी टोलीको ४-२-३-१ संरचनामा फरक फरक भुमिकामा मैदानमा उत्रन्थे । जापानी प्लेमेकर सिन्जी कगावाको डर्टमन्ड सँगको करार अवधि सकिएपछी क्लोपले गोट्जेलाई २०१२-१३ सिजनका लागि आक्रामक मध्यपंक्ति को कमान सम्हाल्ने अवसर दिएका थिए । गोट्जेको प्रतिभालाई जोएचिम लो ले जर्मनी राष्ट्रिय टिममा फल्स ९ का रूपमा प्रयोग गरेका थिए ।

जर्मन फुटबल लेजेन्ड फ्रान्ज बेकेनबउरले गोट्जेलाई  “जर्मन मेस्सी&quot;को नाम दिएका थिए । सन् २०१० मा जर्मन फुटबल संघका तत्कालिन प्रबन्ध निर्देशक म्याथीअस सामरले भनेका थिए : &quot;गोट्जे जर्मनीले पाएको हालसम्मकै उत्कृष्ट खेलाडी हुन्&quot;।

==फुटबल बाहिर==

जर्मनीको [[मेम्मीनगेन]]मा जन्मिएका गोट्जेका पिता जर्जेन गोट्जे [[डर्टमन्ड प्राविधिक विश्वविद्यालय]] का प्राध्यापक हुन् ।&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.dt.e-technik.uni-dortmund.de/mitarbeiter/goetze/index.shtml | title = Prof. Dr.-Ing. Jürgen Götze | publisher = e-technik.uni-dortmund.de | date = 13 July 2011 | accessdate = 14 July 2014 | language = जर्मन }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141009184107/http://www.dt.e-technik.uni-dortmund.de/mitarbeiter/goetze/index.shtml |date=9 October 2014 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://www.stern.de/sport/fussball/mario-goetze-der-kleine-gott-des-deutschen-fussballs-1715582.html |title = Der &quot;kleine Gott&quot; des deutschen Fußballs | language = जर्मन | publisher = stern.de | date = 11 August 2011 | accessdate = 4 November 2011 | first = Dieter | last = Hoß}}&lt;/ref&gt; मारियो गोट्जेका दाजु [[फाबियन गोट्जे]] पनि फुटबलर हुन् ।&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.sueddeutsche.de/sport/bruder-von-mario-goetze-in-unterhaching-millionen-guenstiger-1.1697348 | title = 37 Millionen günstiger | language = जर्मन | publisher = [[Süddeutsche Zeitung]] | accessdate = 2 July 2013}}&lt;/ref&gt; उनका भाइ [[फेलिक्स गोट्जे]] बायर्न म्युनिख यू-१७ टिमबाट खेल्दछन् ।&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.sport1.de/de/fussball/fussball_bundesliga/newspage_922447.html | title = Bayern holt noch einen Götze | language = जर्मन | publisher = sport1.de | date = 16 July 2014 | accessdate = 17 July 2014 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141231051529/http://www.sport1.de/de/fussball/fussball_bundesliga/newspage_922447.html |date=31 December 2014 }}&lt;/ref&gt; गोट्जेको प्रेमिका एन क्याथरिन ब्रोमेल हुन् । &lt;ref&gt;{{cite news|last1=Tate|first1=Amethyst|title=Who Is Ann-Kathrin Brommel? Mario Gotze's Girlfriend Is German Lingerie Model|url=http://www.ibtimes.com/who-ann-kathrin-brommel-mario-gotzes-girlfriend-german-lingerie-model-1627136|accessdate=17 July 2014|work=International Business Times|date=14 July 2014}}&lt;/ref&gt; गोट्जे क्रिष्टियन धर्मावलम्बी हुन् ।&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.standard.co.uk/sport/worldcup/mario-gotze-germany-miracle-boy-world-cup-winning-goal-9604390.html | title = Mario Gotze: the story behind Germany's 'miracle boy' after his stunning World Cup-winning goal | publisher = London Evening Standard | date = 14 July 2014 | accessdate = 20 July 2014 | first1 = Benedict | last1 = Moore-Bridger | first2 = Miranda | last2 = Bryant}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ich danke Gott!|url=http://www.jesus.ch/magazin/sport_und_freizeit/fussball/258102-ich_danke_gott.html | language = German | publisher = jesus.ch | date = 26 June 2014 | accessdate = 26 June 2014 | first = Miriam | last = Hinrichs}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Götze dankt Gott bei Facebook|url=http://www.bild.de/sport/fussball/mario-goetze/dankt-gott-bei-facebook-32335554.bild.html | language = German | publisher = Bild | date = 26 June 2014 | accessdate = 26 June 2014}}&lt;/ref&gt;

==करियर तथ्याङ्क==
===क्लब===

{| class=&quot;wikitable&quot; Style=&quot;text-align: center&quot;
|-
!colspan=&quot;३&quot;| क्लब प्रदर्शन
!colspan=&quot;२&quot;| लिग
!colspan=&quot;२&quot;| कप
!colspan=&quot;२&quot;| महादेशिय
!colspan=&quot;२&quot;| अन्य
!colspan=&quot;२&quot;| जम्मा
!rowspan=&quot;३&quot;| {{Tooltip|Ref.|सन्दर्भ}}
|-
! क्लब
! लिग
! सिजन
! उपस्थिति
! गोल
! उपस्थिति
! गोल
! उपस्थिति
! गोल
! उपस्थिति
! गोल
! उपस्थिति
! गोल
|-
!colspan=&quot;३&quot;| जर्मनी
!colspan=&quot;२&quot;| लिग
!colspan=&quot;२&quot;| [[डिएफबी-पोकल]]
!colspan=&quot;२&quot;| [[यूइएफए|यूरोप]]
!colspan=&quot;२&quot;| अन्य{{ref|a|१}}
!colspan=&quot;२&quot;| जम्मा
|-
| rowspan=&quot;५&quot;| [[बोरुसिया डर्टमन्ड|बोरूसिया डर्टमन्ड]]
| rowspan=&quot;८&quot;| [[बुन्डेसलिगा|बुन्डेस लिगा]]
| [[2009–10 Bundesliga|२००९-१०]]
| ५
| ०
| ०
| ०
| colspan=&quot;२&quot;| —
| rowspan=&quot;२&quot; colspan=&quot;२&quot;| —
| ५
| ०
| &lt;ref&gt;{{cite web|title=Götze, Mario|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/vereine/2009-10/43592/vereinsspieler_mario-goetze.html|website=kicker.de|publisher=kicker|accessdate=18 August 2014|language=German}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[2010–11 Borussia Dortmund season|२०१०-११]]
| ३३
| ६
| २
| ०
| ६
| २
| ४१
| ८
| &lt;ref&gt;{{cite web|title=Götze, Mario|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/vereine/2010-11/43592/vereinsspieler_mario-goetze.html|website=kicker.de|publisher=kicker|accessdate=18 August 2014|language=German}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[2011–12 Borussia Dortmund season|२०११-१२]]
| १७
| ६
| २
| १
| ६
| ०
| १
| ०
| २६
| ७
| &lt;ref&gt;{{cite web|title=Götze, Mario|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/vereine/2011-12/43592/vereinsspieler_mario-goetze.html|website=kicker.de|publisher=kicker|accessdate=18 August 2014|language=German}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[2012–13 Borussia Dortmund season|२०१२-१३]]
| २८
| १०
| ४
| ४
| ११
| २
| १
| ९
| ४४
| १६
| &lt;ref&gt;{{cite web|title=Götze, Mario|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/vereine/2012-13/43592/vereinsspieler_mario-goetze.html|website=kicker.de|publisher=kicker|accessdate=18 August 2014|language=German}}&lt;/ref&gt;
|-
! जम्मा
! ८३
! २२
! ८
! ५
! २३
! ४
! २
! ०
! ११६
! ३१
! —
|-
| rowspan=&quot;३&quot;| [[एफसी बायर्न म्युनिख|बायर्न म्युनिख]]
| [[2013–14 FC Bayern Munich season|२०१३-१४]]
| २७
| १०
| ४
| १
| ११
| ३
| २
| १
| ४४
| १५
| &lt;ref&gt;{{cite web|title=Götze, Mario|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/vereine/2013-14/43592/vereinsspieler_mario-goetze.html|website=kicker.de|publisher=kicker|accessdate=18 August 2014|language=German}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Bayern im Finale – Guangzhou kein Prüfstein|url=http://www.kicker.de/news/fussball/intligen/intwettbewerbe/klub-weltmeisterschaft/2013/3/1888095/spielbericht_guangzhou-yiyao-12640_bayern-muenchen-14.html|accessdate=11 March 2014|newspaper=kicker|date=17 December 2013|language=German}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[2014–15 FC Bayern Munich season|२०१४-१५]]
| २९
| ९
| ४
| २
| १०
| ४
| १
| ०
| ४४
| १५
| &lt;ref&gt;{{cite web|title=Götze, Mario|url=http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/vereine/2014-15/43592/vereinsspieler_mario-goetze.html|website=kicker.de|publisher=kicker|accessdate= 6 May 2015 |language=German}}&lt;/ref&gt;
|-
! जम्मा
! ५६
! १९
! ८
! ३
! २१
! ७
! ३
! १
! ८८
! ३०
! —
|-
!colspan=&quot;३&quot;| करियर जम्मा
! १३९
! ४१
! १६
! ८
! ४४
! ११
! ५
! १
! २०४
! ६१
! —
|}

* १.{{note|a}}[[डिएफबी-सुपरकप]] र [[फिफा क्लब विश्वकप]] पनि समावेश छ ।

=== अन्तराष्ट्रिय ===

''सेप्टेम्बर २०१५ सम्म''

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=३ | [[जर्मनी राष्ट्रिय फुटबल टोली|जर्मनी राष्ट्रिय टिम]]
|-
!वर्ष!!उपस्थिति!!गोल
|-
| २०१० || १ || ०
|-
| २०११ || ११ || २
|-
| २०१२ || ८ || १
|-
| २०१३ || ६ || ३
|-
| २०१४ || १५ || ७
|-
| २०१५ || ५ || ३
|-
!जम्मा || ४६ || १६
|}

===अन्तराष्ट्रिय गोल===
:
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! गोल !! मिति !! स्थान !! विपक्षी !! स्कोर !! नतिजा !! प्रतिस्पर्धा
|-
| १. || १० अगस्ट २०११ || [[मर्सिडिज-बेन्ज एरिना]], [[स्टुटगार्ट]], जर्मनी || {{fb|BRA}} || '''२'''–० || ३–२ || [[मैत्रीपुर्ण]]
|-
| २. || २ सेप्टेम्बर २०११ || [[भेल्टीन्स-एरिना]], [[गेल्सेनकिर्चेन]], जर्मनी || {{fb|AUT}} || '''६'''–२ || ६–२ || [[युइएफए युरो २०१२|यूइएफए यूरो २०१२]]छनौट
|-
| ३. || ७ सेप्टेम्बर २०१२ || [[एडब्लुडी-एरिना]], [[हेनोभर]], जर्मनी || {{fb|FRO}} || '''१'''–० || ३–० || [[२०१४ फिफा विश्वकप]] छनौट
|-
| ४. || २२ मार्च २०१३ || [[एस्टाना एरिना]], [[एस्टाना]], काजख्स्तान || {{fb|KAZ}} || '''२'''–० || ३–० || [[२०१४ फिफा विश्वकप]] छनौट
|-
| ५. || २६ मार्च २०१३ || [[फ्रान्केनस्टेडीयन]], [[नुरेमबर्ग]], जर्मनी || {{fb|KAZ}} || '''२'''–० || ४–१ || [[२०१४ फिफा विश्वकप छनौट]]
|-
| ६. || १५ अक्टोबर २०१३ || [[फ्रेन्ड्स एरिना]], [[सोल्ना]], स्विडेन || {{fb|SWE}} || '''२'''–२ || ५–३ || [[२०१४ फिफा विश्वकप छनौट]]
|-
| ७. || ५ मार्च २०१४ || मर्सिडीज-बेन्ज एरिना, स्टुटगार्ट, जर्मनी || {{fb|CHI}} || '''१'''–० || १–० || [[मैत्रीपुर्ण]]
|-
| ८. || rowspan=2|6 June 2014 || rowspan=2|[[Coface Arena]], [[Mainz]], Germany || rowspan=2|{{fb|ARM}} || '''5'''–1 || rowspan=2|6–1 || rowspan=2|Friendly
|-
| ९. || '''6'''–1
|-
| १०. || 21 June 2014 || [[Castelão (Ceará)|Castelão]], [[Fortaleza]], Brazil || {{fb|GHA}} || '''1'''–0 || 2–2 || [[2014 FIFA World Cup]]
|-
| ११. || 13 July 2014 || [[Estádio do Maracanã]], [[Rio de Janeiro]], Brazil || {{fb|ARG}} || '''1'''–0 || [[2014 FIFA World Cup Final|1–0]] || [[2014 FIFA World Cup Final]]
|-
| १२. || 3 September 2014 || [[Esprit Arena]], [[Düsseldorf]], Germany || {{fb|ARG}} || '''2'''–4 || 2–4 || Friendly
|-
| १३. || 14 November 2014 || Frankenstadion, Nuremberg, Germany || {{fb|GIB}} || '''3'''–0 || 4–0 || [[UEFA Euro 2016 qualifying]]
|-
| १४. || 10 June 2015 || [[RheinEnergieStadion]], [[Cologne]], Germany || {{fb|USA}} || '''1'''–0 || 1–2 || Friendly
|-
| १५. || rowspan=2|4 September 2015 || rowspan=2|[[Commerzbank-Arena]], Frankfurt, Germany || rowspan=2|{{fb|POL}} || '''2'''–0 || rowspan=2|3–1 || rowspan=2|[[यूइएफए यूरो २०१६ छनौट]]
|-
| १६. || '''3'''–1
|}

==सम्मान==

=== क्लब ===

; बोरूसिया डर्टमन्ड&lt;ref name=&quot;Soccerway&quot;&gt;{{cite web |url=http://int.soccerway.com/players/mario-gotze/85098/|title= M. Götze | publisher = Soccerway | accessdate = 18 July 2014}}&lt;/ref&gt;
* [[बुन्डेसलिगा|बुन्डेस लिगा]]: [[२०१०-११]], [[२०११-१२]]
* [[डिएफबी-पोकल]]: [[२०११-१२]]
* [[यूइएफए च्याम्पियन्स लिग]] दोस्रो स्थान: [[२०१२-१३]]

; बायर्न म्युनिख&lt;ref name=&quot;Soccerway&quot; /&gt;
* [[बुन्डेसलिगा|बुन्डेस लिगा]]: [[२०१३-१४ बुन्डेस लिगा|२०१३-१४]], [[२०१४-१५ बुन्डेस लिगा|२०१४-१५]]
* [[डिएफबी-पोकल]]: [[२०१३-१४]]
* [[यूइएफए सुपर कप]]: [[सन २०१३|२०१३]]
* [[फिफा क्लब विश्वकप]]: [[२०१३ फिफा क्लब विश्वकप|२०१३]]

===अन्तराष्ट्रिय===

; जर्मनी
* [[फिफा विश्वकप]]: [[२०१४ फिफा विश्वकप|२०१४]]&lt;ref name=&quot;Soccerway&quot; /&gt;
* [[यूइएफए यूरोपियन यू-१७ च्याम्पियनशीप]]: [[वर्ष २००९|२००९]]&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.welt.de/sport/article116793792/Khedira-Oezil-Neuer-Aufstieg-der-Euro-Helden.html | title = Khedira, Özil, Neuer – Aufstieg der Euro-Helden | language = de | publisher = welt.de | date = 6 June 2013 | accessdate = 17 July 2014 | first = Lars | last = Gartenschläger}}&lt;/ref&gt;

=== व्यक्तिगत ===

* [[फ्रिट्ज वाल्टर मेडल]]: यू-१७ स्वर्ण पदक २००९&lt;ref name=&quot;kicker_1&quot;&gt;{{cite web | url = http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/startseite/572545/2/slideshow_ausgezeichnet-diese-jungstars-holten-gold.html | title = Ausgezeichnet! Diese Jungstars holten Gold | language = de | publisher = kicker.de | accessdate = 18 July 2014}}&lt;/ref&gt;
* [[फ्रिट्ज वाल्टर मेडल]]: यू-१८ स्वर्ण पदक २०१०&lt;ref name=&quot;kicker_1&quot; /&gt;
* [[बुन्डेसलिगा|बुन्डेस लिगा]] वर्षको युवा खेलाडी: [[२०१०-११ बुन्डेस लिगा|२०१०-११]]{{Citation needed|date=February 2015}}
* ''[[किकर (खेल पत्रिका)]]'' [[बुन्डेसलिगा]] टिम अफ द सिजन: [[२०१०-११ बुन्डेसलिगा|२०१०-११]], [[२०१२-१३ बुन्डेसलिगा|२०१२-१३]]{{Citation needed|date=February 2015}}
* [[गोल्डेन ब्वाइ अवार्ड]]: २०११&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.goal.com/en-us/news/1956/europe/2011/12/05/2789374/borussia-dortmunds-mario-gotze-lands-golden-boy-award-for | title = Borussia Dortmund's Mario Gotze lands 'Golden Boy' award for 2011 | publisher = goal.com | date = 5 December 2011 | accessdate = 11 December 2013 | first = Mark | last = Doyle}}&lt;/ref&gt;
* [[गोल अफ द मन्थ (जर्मनी)]]: जुलाई २०१४{{Citation needed|date=February 2015}}
* २०१४ फिफा विश्वकप:घाना विरूद्धको खेलमा म्यान अफ द म्याच
* २०१४ फिफा विश्वकप: अर्जेन्टिना विरूद्धको खेलमा म्यान अफ द म्याच

==यो पनि हेर्नुहोस्==
==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{reflist}}
==बाह्य कडीहरू==
{{Commonscat|Mario Götze|मारियो गोट्जे}}
* {{FIFA player|309316|मारियो गोट्जे}}
* {{UEFA player|250007605|मारियो गोट्जे}}

[[श्रेणी:जर्मनीका फुटबल खेलाडीहरू]]
[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]
[[श्रेणी:सन् १९९२ मा जन्म]]</text>
      <sha1>0kl34xdv44cepjk2q2swn4kdc2pni1x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>नारायणी नगरपालिका</title>
    <ns>0</ns>
    <id>75484</id>
    <revision>
      <id>1355211</id>
      <parentid>1355194</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T15:10:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* जनसङ्ख्या */</comment>
      <origin>1355211</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11337" sha1="4n8efnpepnljm061psy388x1qyw7utg" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--&gt;
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;| name                     = 
| other_name               =
| native_name              = 
| nickname                 =
| settlement_type          = पूर्व [[नगरपालिका]]
| motto                    = &lt;!-- NepalChitawanDistrictmap.png --&gt;
| image_skyline            = 
| image_caption            = 
| image_flag               =
| image_seal               =
| image_map                =
| pushpin_label_position = bottom
| pushpin_map_caption = बागमती प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
| pushpin_map = नारायणी नगरपालिका#चितवन जिल्ला (साविक स्थानीय तह)#बागमती प्रदेश#नेपाल
&lt;!-- अवस्थिति--&gt;
| subdivision_type = [[देश]]
| subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}}
| subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
| subdivision_name1 = [[बागमती प्रदेश]]
| subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
| subdivision_name2 = [[चितवन जिल्ला|चितवन]]
|&lt;!-- राजनीति--&gt;
| government_footnotes     =
| government_type          = 
| leader_title             = 
| leader_name              = 
| leader_title1            = 
| leader_name1             = 
| established_title        = स्थापना
| established_date         = १६ मङ्सिर २०७१ 
| extinct_title            = खारेज
| extinct_date            =  २७ फागुन २०७३
| unit_pref                = &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
| area_footnotes           =
| area_total_km2           = 72.68&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|population_as_of         = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]
|population_footnotes     =&lt;ref name=&quot;वडा रिपोर्ट&quot;/&gt;
| population_total         = 48,365
| population_density_km2   = auto
| population_blank1_title  = Ethnicities
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;| timezone                 = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
| utc_offset               = +५:४५
| timezone_DST             =
| utc_offset_DST           =
| coordinates              = {{coord|27.59|84.28|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
| elevation_footnotes      = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
| elevation_m              = &lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
| postal_code_type         = 
| postal_code              = 
| area_code                = +९७७-०५६
| blank_name               = केन्द्र
| blank_info               = साविक [[शुक्रनगर]] गाविसको कार्यालय
| website                  = [http://www.narayanimun.gov.np आधिकारिक वेबसाइट]
}}

'''नारायणी नगरपालिका''' [[नेपाल]]को [[बागमती प्रदेश]] अन्तर्गत [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[नगरपालिका]] थियो।&lt;ref name=&quot;स्थानीय प्रशासन र सामुदायिक विकास कार्यक्रम&quot;&gt;{{cite news|title=स्थानीय प्रशासन र सामुदायिक विकास कार्यक्रम|url=http://lgcdp.gov.np/home/map_new61mun/02_Other_New_Municipalities/24_Madi.jpg|accessdate=मंसिर २०७१|publisher=[[सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय (नेपाल)|स्थानीय विकास मन्त्रालय]]|date=मङ्सिर}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;६१ नयाँ नगरपालिका घोषणा&quot;/&gt; [[सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय (नेपाल)|स्थानीय विकास मन्त्रालय]]ले थप ६१ वटा नयाँ नगरपालिका थप्दा [[चितवन जिल्ला]]मा [[शुक्रनगर]], [[मेघौली]], [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] र [[पार्वतीपुर]] गरि चारवटा [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाउँ विकास समिति]]हरूलाई समेटेर नारायणी नगरपालिका घोषणा गरिएको थियो।&lt;ref&gt;{{cite news|title=नगरपालिका घोषणा गरि क्षेत्र तोकेको|url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634|publisher=राजपत्र|date=२७ वैशाख २०८२}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;६१ नयाँ नगरपालिका घोषणा&quot;&gt;{{cite news|title=६१ नयाँ नगरपालिका घोषणा|url=http://www.himalkhabar.com/?p=87898|accessdate=१६ मङ्सिर|publisher=हिमाल खबरपत्रिका|date=१६ मंसीर २०७१}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150824211749/http://www.himalkhabar.com/?p=87898 |date=2015-08-24 }}&lt;/ref&gt; नारायणी नगरपालिकाको केन्द्र साविकको [[शुक्रनगर]] गाविसको कार्यालयमा रहेको थियो।&lt;ref name=&quot;स्थानीय प्रशासन र सामुदायिक विकास कार्यक्रम&quot;/&gt; नेपाल सरकार मन्त्रिपरिषद्को मिति २०७३ साल फागुन २७ गतेको निर्णयले साविकको भरतपुर उपमहानगरपालिकामा नारायणी नगरपालिका , [[चित्रवन नगरपालिका]] र [[कविलास, चितवन|कविलास]] गाविस थप गरि [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा स्तरोन्नती गरेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=संक्षिप्त परिचय|युआरएल=https://bharatpurmun.gov.np/ne/node/3|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=भरतपुर महानगरपालिका|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=२८ अप्रिल २०२१}}&lt;/ref&gt; हाल पूर्व नारायणी नगरपालिकाले [[भरतपुर महानगरपालिका]]को वडा नम्बर २१,२३,२४,२५,२७ र २८ गरि ६ वटा वडाहरू ओगटेको छ।

==जनसङ्ख्या==
नारायणी नगरपालिका साविकका [[शुक्रनगर]], [[मेघौली]], [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] र [[पार्वतीपुर]] गाविसहरू मिलेर बनेको थियो। [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] अनुसार यहाँको कुल जनसङ्ख्या ४८,३६५ रहेको थियो भने यहाँ १२,०७० घरघुरी रहेका थिए।&lt;ref name=&quot;वडा रिपोर्ट&quot;&gt;{{cite news|title=नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०७८ (वडा रिपोर्ट)|url=https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fcensusnepal.cbs.gov.np%2Fresults%2Ffiles%2Fward%2FP3%2FWRD_Indv01-HouseholdAndPopulation.xlsx&amp;wdOrigin=BROWSELINK|accessdate=१२ असार २०८१|agency=नेपाल सरकार|publisher=[[राष्ट्रिय योजना आयोग (नेपाल)|राष्ट्रिय योजना आयोग]]|date=|ref=केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग}}&lt;/ref&gt;

== वडा विभाजन ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center; width:100%;&quot;
|+ साविक नारायणी नगरपालिकाको वडा विभाजन र हालको समायोजन
|- style=&quot;background:#efefef;&quot;
! साविक वडा नं. !! साविक गाविस !! साविक गाविसका वडाहरू !! हालको [[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]]का वडा नं. 
|-
| '''१''' || [[मेघौली]] || १–३ || '''२७''' 
|-
| '''२''' || [[मेघौली]] || ४–६ || '''२७ र २८''' 
|-
| '''३''' || [[मेघौली]] || ७–९ || '''२८''' 
|-
| '''४''' || [[शुक्रनगर]] || १–३ || '''२५'''  
|-
| '''५''' || [[शुक्रनगर]] || ४–६ || '''२५''' 
|-
| '''६''' || [[शुक्रनगर]] || ७–९ || '''२५'''  
|-
| '''७''' || [[पार्वतीपुर]] || १–३ || '''२१'''  
|-
| '''८''' || [[पार्वतीपुर]] || ४–६ || '''२१''' 
|-
| '''९''' || [[पार्वतीपुर]] || ७–९ || '''२१''' 
|-
| '''१०''' || [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] || १–३ || '''२३'''  
|-
| '''११''' || [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] || ४–६ || '''२३''' 
|-
| '''१२''' || [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] || ७–९ || '''२४'''
|}

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}

==यो पनि हेर्नुहोस् ==
*[[चित्रवन नगरपालिका]]

==बाह्य कडीहरू==
[http://www.ddcchitwan.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, चितवन] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150404025227/http://www.ddcchitwan.gov.np/ |date=2015-04-04 }}
{{चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू‎}}

[[श्रेणी:नेपालका पूर्व नगरपालिकाहरू]]
[[श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू]]</text>
      <sha1>4n8efnpepnljm061psy388x1qyw7utg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355212</id>
      <parentid>1355211</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T15:17:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <origin>1355212</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11353" sha1="c08wp2syzoeprr7h57napna9bq0dxfc" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--&gt;
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;| name                     = 
| other_name               =
| native_name              = 
| nickname                 =
| settlement_type          = पूर्व [[नगरपालिका]]
| motto                    = &lt;!-- NepalChitawanDistrictmap.png --&gt;
| image_skyline            = 
| image_caption            = 
| image_flag               =
| image_seal               =
| image_map                =
| pushpin_label_position = bottom
| pushpin_map_caption = बागमती प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
| pushpin_map = नारायणी नगरपालिका#चितवन जिल्ला (साविक स्थानीय तह)#बागमती प्रदेश#नेपाल
&lt;!-- अवस्थिति--&gt;
| subdivision_type = [[देश]]
| subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}}
| subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
| subdivision_name1 = [[बागमती प्रदेश]]
| subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
| subdivision_name2 = [[चितवन जिल्ला|चितवन]]
|&lt;!-- राजनीति--&gt;
| government_footnotes     =
| government_type          = 
| leader_title             = 
| leader_name              = 
| leader_title1            = 
| leader_name1             = 
| established_title        = स्थापना
| established_date         = १६ मङ्सिर २०७१ 
| extinct_title            = खारेज
| extinct_date            =  २७ फागुन २०७३
| unit_pref                = &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
| area_footnotes           =
| area_total_km2           = 72.68&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|population_as_of         = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]
|population_footnotes     =&lt;ref name=&quot;वडा रिपोर्ट&quot;/&gt;
| population_total         = 48,365
| population_density_km2   = auto
| population_blank1_title  = Ethnicities
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;| timezone                 = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
| utc_offset               = +५:४५
| timezone_DST             =
| utc_offset_DST           =
| coordinates              = {{coord|27.59|84.28|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
| elevation_footnotes      = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
| elevation_m              = &lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
| postal_code_type         = 
| postal_code              = 
| area_code                = +९७७-०५६
| blank_name               = केन्द्र
| blank_info               = साविक [[शुक्रनगर]] गाविसको कार्यालय
| website                  = [http://www.narayanimun.gov.np आधिकारिक वेबसाइट]
}}

'''नारायणी नगरपालिका''' [[नेपाल]]को [[बागमती प्रदेश]] अन्तर्गत [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[नगरपालिका]] थियो।&lt;ref name=&quot;स्थानीय प्रशासन र सामुदायिक विकास कार्यक्रम&quot;&gt;{{cite news|title=स्थानीय प्रशासन र सामुदायिक विकास कार्यक्रम|url=http://lgcdp.gov.np/home/map_new61mun/02_Other_New_Municipalities/24_Madi.jpg|accessdate=मंसिर २०७१|publisher=[[सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय (नेपाल)|स्थानीय विकास मन्त्रालय]]|date=मङ्सिर}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;६१ नयाँ नगरपालिका घोषणा&quot;/&gt; [[सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय (नेपाल)|स्थानीय विकास मन्त्रालय]]ले थप ६१ वटा नयाँ नगरपालिका थप्दा [[चितवन जिल्ला]]मा [[शुक्रनगर]], [[मेघौली]], [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] र [[पार्वतीपुर]] गरि चारवटा [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाउँ विकास समिति]]हरूलाई समेटेर नारायणी नगरपालिका घोषणा गरिएको थियो।&lt;ref&gt;{{cite news|title=नगरपालिका घोषणा गरि क्षेत्र तोकेको|url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634|publisher=राजपत्र|date=२७ वैशाख २०८२}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;६१ नयाँ नगरपालिका घोषणा&quot;&gt;{{cite news|title=६१ नयाँ नगरपालिका घोषणा|url=http://www.himalkhabar.com/?p=87898|accessdate=१६ मङ्सिर|publisher=हिमाल खबरपत्रिका|date=१६ मंसीर २०७१}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150824211749/http://www.himalkhabar.com/?p=87898 |date=2015-08-24 }}&lt;/ref&gt; नारायणी नगरपालिकाको केन्द्र साविकको [[शुक्रनगर]] गाविसको कार्यालयमा रहेको थियो।&lt;ref name=&quot;स्थानीय प्रशासन र सामुदायिक विकास कार्यक्रम&quot;/&gt; नेपाल सरकार मन्त्रिपरिषद्को मिति २०७३ साल फागुन २७ गतेको निर्णयले साविकको भरतपुर उपमहानगरपालिकामा नारायणी नगरपालिका , [[चित्रवन नगरपालिका]] र [[कविलास, चितवन|कविलास]] गाविस थप गरि [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा स्तरोन्नती गरेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=संक्षिप्त परिचय|युआरएल=https://bharatpurmun.gov.np/ne/node/3|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=भरतपुर महानगरपालिका|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=२८ अप्रिल २०२१}}&lt;/ref&gt; हाल पूर्व नारायणी नगरपालिकाले [[भरतपुर महानगरपालिका]]को वडा नम्बर २१,२३,२४,२५,२७ र २८ गरि ६ वटा वडाहरू ओगटेको छ।

==जनसङ्ख्या==
नारायणी नगरपालिका साविकका [[शुक्रनगर]], [[मेघौली]], [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] र [[पार्वतीपुर]] गाविसहरू मिलेर बनेको थियो। [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] अनुसार यहाँको कुल जनसङ्ख्या ४८,३६५ रहेको थियो भने यहाँ १२,०७० घरघुरी रहेका थिए।&lt;ref name=&quot;वडा रिपोर्ट&quot;&gt;{{cite news|title=नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०७८ (वडा रिपोर्ट)|url=https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fcensusnepal.cbs.gov.np%2Fresults%2Ffiles%2Fward%2FP3%2FWRD_Indv01-HouseholdAndPopulation.xlsx&amp;wdOrigin=BROWSELINK|accessdate=१२ असार २०८१|agency=नेपाल सरकार|publisher=[[राष्ट्रिय योजना आयोग (नेपाल)|राष्ट्रिय योजना आयोग]]|date=|ref=केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग}}&lt;/ref&gt;

== वडा विभाजन ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center; width:100%;&quot;
|+ साविक नारायणी नगरपालिकाको वडा विभाजन र हालको समायोजन
|- style=&quot;background:#efefef;&quot;
! साविक वडा नं. !! साविक गाविस !! साविक गाविसका वडाहरू !! हालको [[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]]का वडा नं. 
|-
| '''१''' || [[मेघौली]] || १–४ || '''२७''' 
|-
| '''२''' || [[मेघौली]] || ५–७ || '''२७ र २८''' 
|-
| '''३''' || [[मेघौली]] || ८–९ || '''२८''' 
|-
| '''४''' || [[शुक्रनगर]] || १–२ || '''२५'''  
|-
| '''५''' || [[शुक्रनगर]] || ४–६,९ || '''२५''' 
|-
| '''६''' || [[शुक्रनगर]] || ३,७–८ || '''२५'''  
|-
| '''७''' || [[पार्वतीपुर]] || १,५–६ || '''२१'''  
|-
| '''८''' || [[पार्वतीपुर]] || २–४,७ || '''२१''' 
|-
| '''९''' || [[पार्वतीपुर]] || ८–९ || '''२१''' 
|-
| '''१०''' || [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] || १–२ || '''२३'''  
|-
| '''११''' || [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] || ३–६ || '''२३''' 
|-
| '''१२''' || [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] || ७–९ || '''२४'''
|}

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}

==यो पनि हेर्नुहोस् ==
*[[चित्रवन नगरपालिका]]

==बाह्य कडीहरू==
[http://www.ddcchitwan.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, चितवन] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150404025227/http://www.ddcchitwan.gov.np/ |date=2015-04-04 }}
{{चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू‎}}

[[श्रेणी:नेपालका पूर्व नगरपालिकाहरू]]
[[श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू]]</text>
      <sha1>c08wp2syzoeprr7h57napna9bq0dxfc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355215</id>
      <parentid>1355212</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T15:22:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <origin>1355215</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11315" sha1="8l1dtwejj6pzmvyzvcb50e79qtx0h6r" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--&gt;
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;| name                     = 
| other_name               =
| native_name              = 
| nickname                 =
| settlement_type          = पूर्व [[नगरपालिका]]
| motto                    = &lt;!-- NepalChitawanDistrictmap.png --&gt;
| image_skyline            = 
| image_caption            = 
| image_flag               =
| image_seal               =
| image_map                =
| pushpin_label_position = bottom
| pushpin_map_caption = बागमती प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
| pushpin_map = नारायणी नगरपालिका#चितवन जिल्ला (साविक स्थानीय तह)#बागमती प्रदेश#नेपाल
&lt;!-- अवस्थिति--&gt;
| subdivision_type = [[देश]]
| subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}}
| subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
| subdivision_name1 = [[बागमती प्रदेश]]
| subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
| subdivision_name2 = [[चितवन जिल्ला|चितवन]]
|&lt;!-- राजनीति--&gt;
| government_footnotes     =
| government_type          = 
| leader_title             = 
| leader_name              = 
| leader_title1            = 
| leader_name1             = 
| established_title        = स्थापना
| established_date         = १६ मङ्सिर २०७१ 
| extinct_title            = खारेज
| extinct_date            =  २७ फागुन २०७३
| unit_pref                = &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
| area_footnotes           =
| area_total_km2           = 72.68&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|population_as_of         = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]
|population_footnotes     =&lt;ref name=&quot;वडा रिपोर्ट&quot;/&gt;
| population_total         = 48,365
| population_density_km2   = auto
| population_blank1_title  = Ethnicities
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;| timezone                 = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
| utc_offset               = +५:४५
| timezone_DST             =
| utc_offset_DST           =
| coordinates              = {{coord|27.59|84.28|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
| elevation_footnotes      = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
| elevation_m              = &lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
| postal_code_type         = 
| postal_code              = 
| area_code                = +९७७-०५६
| blank_name               = केन्द्र
| blank_info               = साविक [[शुक्रनगर]] गाविसको कार्यालय
| website                  = [http://www.narayanimun.gov.np आधिकारिक वेबसाइट]
}}

'''नारायणी नगरपालिका''' [[नेपाल]]को [[बागमती प्रदेश]] अन्तर्गत [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[नगरपालिका]] थियो।&lt;ref name=&quot;स्थानीय प्रशासन र सामुदायिक विकास कार्यक्रम&quot;&gt;{{cite news|title=स्थानीय प्रशासन र सामुदायिक विकास कार्यक्रम|url=http://lgcdp.gov.np/home/map_new61mun/02_Other_New_Municipalities/24_Madi.jpg|accessdate=मंसिर २०७१|publisher=[[सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय (नेपाल)|स्थानीय विकास मन्त्रालय]]|date=मङ्सिर}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;६१ नयाँ नगरपालिका घोषणा&quot;/&gt; [[सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय (नेपाल)|स्थानीय विकास मन्त्रालय]]ले थप ६१ वटा नयाँ नगरपालिका थप्दा [[चितवन जिल्ला]]मा [[शुक्रनगर]], [[मेघौली]], [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] र [[पार्वतीपुर]] गरि चारवटा [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाउँ विकास समिति]]हरूलाई समेटेर नारायणी नगरपालिका घोषणा गरिएको थियो।&lt;ref&gt;{{cite news|title=नगरपालिका घोषणा गरि क्षेत्र तोकेको|url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634|publisher=राजपत्र|date=२७ वैशाख २०८२}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;६१ नयाँ नगरपालिका घोषणा&quot;&gt;{{cite news|title=६१ नयाँ नगरपालिका घोषणा|url=http://www.himalkhabar.com/?p=87898|accessdate=१६ मङ्सिर|publisher=हिमाल खबरपत्रिका|date=१६ मंसीर २०७१}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150824211749/http://www.himalkhabar.com/?p=87898 |date=2015-08-24 }}&lt;/ref&gt; नारायणी नगरपालिकाको केन्द्र साविकको [[शुक्रनगर]] गाविसको कार्यालयमा रहेको थियो।&lt;ref name=&quot;स्थानीय प्रशासन र सामुदायिक विकास कार्यक्रम&quot;/&gt; नेपाल सरकार मन्त्रिपरिषद्को मिति २०७३ साल फागुन २७ गतेको निर्णयले साविकको भरतपुर उपमहानगरपालिकामा नारायणी नगरपालिका , [[चित्रवन नगरपालिका]] र [[कविलास, चितवन|कविलास]] गाविस थप गरि [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा स्तरोन्नती गरेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=संक्षिप्त परिचय|युआरएल=https://bharatpurmun.gov.np/ne/node/3|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=भरतपुर महानगरपालिका|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=२८ अप्रिल २०२१}}&lt;/ref&gt; हाल पूर्व नारायणी नगरपालिकाले [[भरतपुर महानगरपालिका]]को वडा नम्बर २१,२३,२४,२५,२७ र २८ गरि ६ वटा वडाहरू ओगटेको छ।

==जनसङ्ख्या==
नारायणी नगरपालिका साविकका [[शुक्रनगर]], [[मेघौली]], [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] र [[पार्वतीपुर]] गाविसहरू मिलेर बनेको थियो। [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] अनुसार यहाँको कुल जनसङ्ख्या ४८,३६५ रहेको थियो भने यहाँ १२,०७० घरघुरी रहेका थिए।&lt;ref name=&quot;वडा रिपोर्ट&quot;&gt;{{cite news|title=नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०७८ (वडा रिपोर्ट)|url=https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fcensusnepal.cbs.gov.np%2Fresults%2Ffiles%2Fward%2FP3%2FWRD_Indv01-HouseholdAndPopulation.xlsx&amp;wdOrigin=BROWSELINK|accessdate=१२ असार २०८१|agency=नेपाल सरकार|publisher=[[राष्ट्रिय योजना आयोग (नेपाल)|राष्ट्रिय योजना आयोग]]|date=|ref=केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग}}&lt;/ref&gt;

== वडा विभाजन ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; 
|+ साविक नारायणी नगरपालिकाको वडा विभाजन र हालको समायोजन
|- style=&quot;background:#efefef;&quot;
! साविक वडा नं. !! साविक गाविस !! साविक गाविसका वडाहरू !! हालको [[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]]का वडा नं. 
|-
| '''१''' || [[मेघौली]] || १–४ || '''२७''' 
|-
| '''२''' || [[मेघौली]] || ५–७ || '''२७ र २८''' 
|-
| '''३''' || [[मेघौली]] || ८–९ || '''२८''' 
|-
| '''४''' || [[शुक्रनगर]] || १–२ || '''२५'''  
|-
| '''५''' || [[शुक्रनगर]] || ४–६,९ || '''२५''' 
|-
| '''६''' || [[शुक्रनगर]] || ३,७–८ || '''२५'''  
|-
| '''७''' || [[पार्वतीपुर]] || १,५–६ || '''२१'''  
|-
| '''८''' || [[पार्वतीपुर]] || २–४,७ || '''२१''' 
|-
| '''९''' || [[पार्वतीपुर]] || ८–९ || '''२१''' 
|-
| '''१०''' || [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] || १–२ || '''२३'''  
|-
| '''११''' || [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] || ३–६ || '''२३''' 
|-
| '''१२''' || [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] || ७–९ || '''२४'''
|}

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}

==यो पनि हेर्नुहोस् ==
*[[चित्रवन नगरपालिका]]

==बाह्य कडीहरू==
[http://www.ddcchitwan.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, चितवन] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150404025227/http://www.ddcchitwan.gov.np/ |date=2015-04-04 }}
{{चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू‎}}

[[श्रेणी:नेपालका पूर्व नगरपालिकाहरू]]
[[श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू]]</text>
      <sha1>8l1dtwejj6pzmvyzvcb50e79qtx0h6r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355345</id>
      <parentid>1355215</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T08:29:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* वडा विभाजन */</comment>
      <origin>1355345</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10836" sha1="mef422r14cnn1gtk4snbf5y9lywzj69" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--&gt;
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;| name                     = 
| other_name               =
| native_name              = 
| nickname                 =
| settlement_type          = पूर्व [[नगरपालिका]]
| motto                    = &lt;!-- NepalChitawanDistrictmap.png --&gt;
| image_skyline            = 
| image_caption            = 
| image_flag               =
| image_seal               =
| image_map                =
| pushpin_label_position = bottom
| pushpin_map_caption = बागमती प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
| pushpin_map = नारायणी नगरपालिका#चितवन जिल्ला (साविक स्थानीय तह)#बागमती प्रदेश#नेपाल
&lt;!-- अवस्थिति--&gt;
| subdivision_type = [[देश]]
| subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}}
| subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
| subdivision_name1 = [[बागमती प्रदेश]]
| subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
| subdivision_name2 = [[चितवन जिल्ला|चितवन]]
|&lt;!-- राजनीति--&gt;
| government_footnotes     =
| government_type          = 
| leader_title             = 
| leader_name              = 
| leader_title1            = 
| leader_name1             = 
| established_title        = स्थापना
| established_date         = १६ मङ्सिर २०७१ 
| extinct_title            = खारेज
| extinct_date            =  २७ फागुन २०७३
| unit_pref                = &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
| area_footnotes           =
| area_total_km2           = 72.68&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|population_as_of         = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]
|population_footnotes     =&lt;ref name=&quot;वडा रिपोर्ट&quot;/&gt;
| population_total         = 48,365
| population_density_km2   = auto
| population_blank1_title  = Ethnicities
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;| timezone                 = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
| utc_offset               = +५:४५
| timezone_DST             =
| utc_offset_DST           =
| coordinates              = {{coord|27.59|84.28|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
| elevation_footnotes      = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
| elevation_m              = &lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
| postal_code_type         = 
| postal_code              = 
| area_code                = +९७७-०५६
| blank_name               = केन्द्र
| blank_info               = साविक [[शुक्रनगर]] गाविसको कार्यालय
| website                  = [http://www.narayanimun.gov.np आधिकारिक वेबसाइट]
}}

'''नारायणी नगरपालिका''' [[नेपाल]]को [[बागमती प्रदेश]] अन्तर्गत [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[नगरपालिका]] थियो।&lt;ref name=&quot;स्थानीय प्रशासन र सामुदायिक विकास कार्यक्रम&quot;&gt;{{cite news|title=स्थानीय प्रशासन र सामुदायिक विकास कार्यक्रम|url=http://lgcdp.gov.np/home/map_new61mun/02_Other_New_Municipalities/24_Madi.jpg|accessdate=मंसिर २०७१|publisher=[[सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय (नेपाल)|स्थानीय विकास मन्त्रालय]]|date=मङ्सिर}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;६१ नयाँ नगरपालिका घोषणा&quot;/&gt; [[सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय (नेपाल)|स्थानीय विकास मन्त्रालय]]ले थप ६१ वटा नयाँ नगरपालिका थप्दा [[चितवन जिल्ला]]मा [[शुक्रनगर]], [[मेघौली]], [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] र [[पार्वतीपुर]] गरि चारवटा [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाउँ विकास समिति]]हरूलाई समेटेर नारायणी नगरपालिका घोषणा गरिएको थियो।&lt;ref&gt;{{cite news|title=नगरपालिका घोषणा गरि क्षेत्र तोकेको|url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634|publisher=राजपत्र|date=२७ वैशाख २०८२}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;६१ नयाँ नगरपालिका घोषणा&quot;&gt;{{cite news|title=६१ नयाँ नगरपालिका घोषणा|url=http://www.himalkhabar.com/?p=87898|accessdate=१६ मङ्सिर|publisher=हिमाल खबरपत्रिका|date=१६ मंसीर २०७१}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150824211749/http://www.himalkhabar.com/?p=87898 |date=2015-08-24 }}&lt;/ref&gt; नारायणी नगरपालिकाको केन्द्र साविकको [[शुक्रनगर]] गाविसको कार्यालयमा रहेको थियो।&lt;ref name=&quot;स्थानीय प्रशासन र सामुदायिक विकास कार्यक्रम&quot;/&gt; नेपाल सरकार मन्त्रिपरिषद्को मिति २०७३ साल फागुन २७ गतेको निर्णयले साविकको भरतपुर उपमहानगरपालिकामा नारायणी नगरपालिका , [[चित्रवन नगरपालिका]] र [[कविलास, चितवन|कविलास]] गाविस थप गरि [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा स्तरोन्नती गरेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=संक्षिप्त परिचय|युआरएल=https://bharatpurmun.gov.np/ne/node/3|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=भरतपुर महानगरपालिका|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=२८ अप्रिल २०२१}}&lt;/ref&gt; हाल पूर्व नारायणी नगरपालिकाले [[भरतपुर महानगरपालिका]]को वडा नम्बर २१,२३,२४,२५,२७ र २८ गरि ६ वटा वडाहरू ओगटेको छ।

==जनसङ्ख्या==
नारायणी नगरपालिका साविकका [[शुक्रनगर]], [[मेघौली]], [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] र [[पार्वतीपुर]] गाविसहरू मिलेर बनेको थियो। [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] अनुसार यहाँको कुल जनसङ्ख्या ४८,३६५ रहेको थियो भने यहाँ १२,०७० घरघुरी रहेका थिए।&lt;ref name=&quot;वडा रिपोर्ट&quot;&gt;{{cite news|title=नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०७८ (वडा रिपोर्ट)|url=https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fcensusnepal.cbs.gov.np%2Fresults%2Ffiles%2Fward%2FP3%2FWRD_Indv01-HouseholdAndPopulation.xlsx&amp;wdOrigin=BROWSELINK|accessdate=१२ असार २०८१|agency=नेपाल सरकार|publisher=[[राष्ट्रिय योजना आयोग (नेपाल)|राष्ट्रिय योजना आयोग]]|date=|ref=केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग}}&lt;/ref&gt;

== वडा विभाजन ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ साविक नारायणी नगरपालिकाको वडा विभाजन र हालको समायोजन
! क्र.सं !! साविक गाउँ विकास समितिहरू!! गाविसको वडा नं. !! हालको [[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]]का वडा नं. 
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | १ || rowspan=&quot;3&quot; | [[मेघौली]] || १-४ || २७
|-
| ५-७ || २७ र २८
|-
| ८-९ || २८
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | २ || rowspan=&quot;3&quot; | [[शुक्रनगर]] 
| १-२ || २५
|-
| ४-६,९ || २५
|-
| ३,७-८ || २५
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | ३ || rowspan=&quot;3&quot; | [[पार्वतीपुर]] || १,५-६ || २१
|-
| २-४,७ || २१
|-
| ८-९ || २१
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | ४ || rowspan=&quot;3&quot; | [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] || १–२ || २३
|-
| ३-६ || २३
|-
| ७-९ || २४
|}

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}

==यो पनि हेर्नुहोस् ==
*[[चित्रवन नगरपालिका]]

==बाह्य कडीहरू==
[http://www.ddcchitwan.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, चितवन] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150404025227/http://www.ddcchitwan.gov.np/ |date=2015-04-04 }}
{{चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू‎}}

[[श्रेणी:नेपालका पूर्व नगरपालिकाहरू]]
[[श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू]]</text>
      <sha1>mef422r14cnn1gtk4snbf5y9lywzj69</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355347</id>
      <parentid>1355345</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T08:31:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <origin>1355347</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10939" sha1="a78gs1qkp4fvquoywgt694lv18uvj3x" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--&gt;
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;| name                     = 
| other_name               =
| native_name              = 
| nickname                 =
| settlement_type          = पूर्व [[नगरपालिका]]
| motto                    = &lt;!-- NepalChitawanDistrictmap.png --&gt;
| image_skyline            = 
| image_caption            = 
| image_flag               =
| image_seal               =
| image_map                =
| pushpin_label_position = bottom
| pushpin_map_caption = बागमती प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति
| pushpin_map = नारायणी नगरपालिका#चितवन जिल्ला (साविक स्थानीय तह)#बागमती प्रदेश#नेपाल
&lt;!-- अवस्थिति--&gt;
| subdivision_type = [[देश]]
| subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}}
| subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
| subdivision_name1 = [[बागमती प्रदेश]]
| subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
| subdivision_name2 = [[चितवन जिल्ला|चितवन]]
|&lt;!-- राजनीति--&gt;
| government_footnotes     =
| government_type          = 
| leader_title             = 
| leader_name              = 
| leader_title1            = 
| leader_name1             = 
| established_title        = स्थापना
| established_date         = १६ मङ्सिर २०७१ 
| extinct_title            = खारेज
| extinct_date            =  २७ फागुन २०७३
| unit_pref                = &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
| area_footnotes           =
| area_total_km2           = 72.68&lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|population_as_of         = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]
|population_footnotes     =&lt;ref name=&quot;वडा रिपोर्ट&quot;/&gt;
| population_total         = 48,365
| population_density_km2   = auto
| population_blank1_title  = Ethnicities
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;| timezone                 = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
| utc_offset               = +५:४५
| timezone_DST             =
| utc_offset_DST           =
| coordinates              = {{coord|27.59|84.28|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
| elevation_footnotes      = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
| elevation_m              = &lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
| postal_code_type         = 
| postal_code              = 
| area_code                = +९७७-०५६
| blank_name               = केन्द्र
| blank_info               = साविक [[शुक्रनगर]] गाविसको कार्यालय
| website                  = [http://www.narayanimun.gov.np आधिकारिक वेबसाइट]
}}

'''नारायणी नगरपालिका''' [[नेपाल]]को [[बागमती प्रदेश]] अन्तर्गत [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[नगरपालिका]] थियो।&lt;ref name=&quot;स्थानीय प्रशासन र सामुदायिक विकास कार्यक्रम&quot;&gt;{{cite news|title=स्थानीय प्रशासन र सामुदायिक विकास कार्यक्रम|url=http://lgcdp.gov.np/home/map_new61mun/02_Other_New_Municipalities/24_Madi.jpg|accessdate=मंसिर २०७१|publisher=[[सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय (नेपाल)|स्थानीय विकास मन्त्रालय]]|date=मङ्सिर}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;६१ नयाँ नगरपालिका घोषणा&quot;/&gt; [[सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय (नेपाल)|स्थानीय विकास मन्त्रालय]]ले थप ६१ वटा नयाँ नगरपालिका थप्दा [[चितवन जिल्ला]]मा [[शुक्रनगर]], [[मेघौली]], [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] र [[पार्वतीपुर]] गरि चारवटा [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाउँ विकास समिति]]हरूलाई समेटेर नारायणी नगरपालिका घोषणा गरिएको थियो।&lt;ref&gt;{{cite news|title=नगरपालिका घोषणा गरि क्षेत्र तोकेको|url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634|publisher=राजपत्र|date=२७ वैशाख २०८२}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;६१ नयाँ नगरपालिका घोषणा&quot;&gt;{{cite news|title=६१ नयाँ नगरपालिका घोषणा|url=http://www.himalkhabar.com/?p=87898|accessdate=१६ मङ्सिर|publisher=हिमाल खबरपत्रिका|date=१६ मंसीर २०७१}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150824211749/http://www.himalkhabar.com/?p=87898 |date=2015-08-24 }}&lt;/ref&gt; नारायणी नगरपालिकाको केन्द्र साविकको [[शुक्रनगर]] गाविसको कार्यालयमा रहेको थियो।&lt;ref name=&quot;स्थानीय प्रशासन र सामुदायिक विकास कार्यक्रम&quot;/&gt; नेपाल सरकार मन्त्रिपरिषद्को मिति २०७३ साल फागुन २७ गतेको निर्णयले साविकको भरतपुर उपमहानगरपालिकामा नारायणी नगरपालिका , [[चित्रवन नगरपालिका]] र [[कविलास, चितवन|कविलास]] गाविस थप गरि [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा स्तरोन्नती गरेको थियो।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=संक्षिप्त परिचय|युआरएल=https://bharatpurmun.gov.np/ne/node/3|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=भरतपुर महानगरपालिका|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=२८ अप्रिल २०२१}}&lt;/ref&gt; हाल पूर्व नारायणी नगरपालिकाले [[भरतपुर महानगरपालिका]]को वडा नम्बर २१,२३,२४,२५,२७ र २८ गरि ६ वटा वडाहरू ओगटेको छ।

==जनसङ्ख्या==
नारायणी नगरपालिका साविकका [[शुक्रनगर]], [[मेघौली]], [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] र [[पार्वतीपुर]] गाविसहरू मिलेर बनेको थियो। [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] अनुसार यहाँको कुल जनसङ्ख्या ४८,३६५ रहेको थियो भने यहाँ १२,०७० घरघुरी रहेका थिए।&lt;ref name=&quot;वडा रिपोर्ट&quot;&gt;{{cite news|title=नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०७८ (वडा रिपोर्ट)|url=https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fcensusnepal.cbs.gov.np%2Fresults%2Ffiles%2Fward%2FP3%2FWRD_Indv01-HouseholdAndPopulation.xlsx&amp;wdOrigin=BROWSELINK|accessdate=१२ असार २०८१|agency=नेपाल सरकार|publisher=[[राष्ट्रिय योजना आयोग (नेपाल)|राष्ट्रिय योजना आयोग]]|date=|ref=केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग}}&lt;/ref&gt;

== वडा विभाजन ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ साविक नारायणी नगरपालिकाको वडा विभाजन र हालको समायोजन
! क्र.सं !! साविक गाउँ विकास समितिहरू!! गाविसको वडा नं. 
!साविक वडा नं!! हालको [[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]]का वडा नं. 
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | १ || rowspan=&quot;3&quot; | [[मेघौली]] || १-४ 
|१|| २७
|-
| ५-७ 
|२|| २७ र २८
|-
| ८-९ 
|३|| २८
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | २ || rowspan=&quot;3&quot; | [[शुक्रनगर]] 
| १-२ 
|४|| २५
|-
| ४-६,९ 
|५|| २५
|-
| ३,७-८ 
|६|| २५
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | ३ || rowspan=&quot;3&quot; | [[पार्वतीपुर]] || १,५-६ 
|७|| २१
|-
| २-४,७ 
|८|| २१
|-
| ८-९ 
|९|| २१
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | ४ || rowspan=&quot;3&quot; | [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] || १–२ 
|१०|| २३
|-
| ३-६ 
|११|| २३
|-
| ७-९ 
|१२|| २४
|}

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}

==यो पनि हेर्नुहोस् ==
*[[चित्रवन नगरपालिका]]

==बाह्य कडीहरू==
[http://www.ddcchitwan.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, चितवन] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150404025227/http://www.ddcchitwan.gov.np/ |date=2015-04-04 }}
{{चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू‎}}

[[श्रेणी:नेपालका पूर्व नगरपालिकाहरू]]
[[श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू]]</text>
      <sha1>a78gs1qkp4fvquoywgt694lv18uvj3x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ह्युरन ताल</title>
    <ns>0</ns>
    <id>76815</id>
    <revision>
      <id>1355243</id>
      <parentid>1235872</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T22:24:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>53012</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1355243</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5892" sha1="de8j8mfz1nzvan66h7u8j26qg87gv6t" xml:space="preserve">{{Infobox lake
|name =ह्युरन ताल
|image = Brucesky.jpg
|caption =
|image_bathymetry =Lake-Huron.svg
|caption_bathymetry = ह्युरन ताल तथा अन्य [[विशाल तालहरू]]
|location = [[संयुक्त राज्य अमेरिका|संयुक्त राज्य]] तथा [[क्यानडा]]
|group = [[विशाल तालहरू]]
|coords = {{coord|44.8|N|82.4|W|type:waterbody_scale:5000000|display=inline,title}}
|lake_type = [[हिमताल]]
|inflow = [[Straits of Mackinac]], [[सेन्ट मारिज नदी (मिचिगन–ओन्टारियो)|सेन्ट मारिज नदी]]
|outflow = [[St. Clair River]]
|catchment = 51,700&amp;nbsp;sq&amp;nbsp;mi (134,100&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)&lt;ref name=&quot;EPAphysical&quot;/&gt;
|basin_countries = संयुक्त राज्य तथा क्यानडा
|length = {{convert|206|mi|abbr=on}}&lt;ref name=EPAphysical/&gt;
|width = {{convert|183|mi|abbr=on}}&lt;ref name=EPAphysical/&gt;
|area = २३,०००&amp;nbsp;वर्ग&amp;nbsp;माइल (५९,६००&amp;nbsp;किमी&lt;sup&gt;२&lt;/sup&gt;)&lt;ref name=&quot;EPAphysical&quot;/&gt;
|depth = {{convert|195|ft|abbr=on}}&lt;ref name=&quot;EPAphysical&quot;/&gt;
|max-depth = {{convert|750|ft|0|abbr=on}}&lt;ref name=&quot;EPAphysical&quot;/&gt;
|volume = {{convert|850|cumi|0|abbr=on}}&lt;ref name=EPAphysical/&gt;
| shore = {{convert|1850|mi|km|abbr=on}} plus {{convert|1980|mi|km|abbr=on}} for islands&lt;ref&gt;[https://www.michigan.gov/deq/0,4561,7-135-3313_3677-15959--,00.html Shorelines of the Great Lakes]&lt;/ref&gt;
|elevation = {{convert|577|ft|abbr=on}}&lt;ref name=EPAphysical/&gt;
|residence_time = २२ वर्ष
|islands = [[मनिटोलिन टापू|मनिटोलिन]]
|islands_category = विशाल तालका टापूहरू
|sections = [[Georgian Bay]], [[North Channel (Ontario)|North Channel]]
|cities = [[Bay City, Michigan|Bay City]], [[Alpena, Michigan|Alpena]], [[Cheboygan, Michigan|Cheboygan]], [[St. Ignace, Michigan|St. Ignace]], [[Port Huron, Michigan|Port Huron]] in Michigan; [[Goderich, Ontario|Goderich]], [[Sarnia]] in Ontario
|reference = &lt;ref name=nyt&gt;{{cite book | first=John W. (ed.) | last=Wright | coauthors=Editors and reporters of ''The New York Times'' | year=2006 | title=The New York Times Almanac | edition=2007 | publisher=Penguin Books | location=New York, New York | isbn=0-14-303820-6 | page=64}}&lt;/ref&gt;
}}
'''ह्युरन ताल''' ({{lang-fr|Lac Huron}}) [[उत्तर अमेरिका]]मा अवस्थित [[विशाल तालहरू]] मध्ये एक ताल हो । यस तालको पूर्वी भाग [[क्यानडा]]को [[ओन्टारियो]] राज्यमा र पश्चिमी भाग [[संयुक्त राज्य अमेरिका]]को [[मिचिगन]] राज्यमा पर्छ ।

==भौगोलिक विवरण==
ह्युरन तालको सतहको क्षेत्रफल २३,०००&amp;nbsp;वर्ग&amp;nbsp;माइल (५९,६००&amp;nbsp;किमी&lt;sup&gt;२&lt;/sup&gt;) रहेको छ । सतहको क्षेत्रफलको आधारमा यो ताल विशाल तालहरू मध्ये दोस्रो ठुलो ताल हो । त्यस्तै पानीको आयतनको आधारमा यो ताल विशाल तालहरू मध्ये तथा विश्वको तेस्रो ठुलो सफा पानीको ताल हो ।&lt;ref name=&quot;EPAphysical&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.epa.gov/greatlakes/atlas/gl-fact1.html |title=Great Lakes Factsheet No. 1 |accessdate=March 6, 2014 |date=June 25, 2012 |work= |publisher=U.S. Environmental Protection Agency}}&lt;/ref&gt;

{{ठुटो}}

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{reflist}}

==बाह्य कडीहरू==
{{commons category|Lake Huron}}
*[http://www.charts.noaa.gov/OnLineViewer/14860.shtml NOAA chart #14860 (Lake Huron)]
*[http://www.epa.gov/glnpo/atlas/index.html EPA's Great Lakes Atlas]
*[https://web.archive.org/web/20080206140109/http://www.seagrant.wisc.edu/greatlakesfish/textonly/LakeHuron.html Fish Species of Lake Huron]
*[http://www.coastwatch.msu.edu/ Great Lakes Coast Watch] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080511230142/http://www.coastwatch.msu.edu/ |date=2008-05-11 }}
*[http://www.epa.gov/glnpo/huron.html Lake Huron Binational Partnership Action Plan]
*[http://www.ndbc.noaa.gov/Maps/EastGL.shtml Lake Huron Data] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050515233722/http://www.ndbc.noaa.gov/Maps/EastGL.shtml |date=2005-05-15 }}
*[http://www.glfc.org/glgis/support_docs/html/lake_GISs/LHGIS_index.htm Lake Huron GIS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070310221710/http://www.glfc.org/glgis/support_docs/html/lake_GISs/LHGIS_index.htm |date=2007-03-10 }}
*[http://www.michigan.gov/documents/lake-trout-refuge-lake_huron_151628_7.pdf Michigan DNR map of Lake Huron]
*[http://www.ngdc.noaa.gov/mgg/greatlakes/huron.html Bathymetry of Lake Huron]
*[http://www.fondriest.com/news/in-the-depths-of-lake-huron-secrets-of-an-ancient-sea.htm In the Depths of Lake Huron, Secrets of an Ancient Sea] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140823215635/http://www.fondriest.com/news/in-the-depths-of-lake-huron-secrets-of-an-ancient-sea.htm |date=2014-08-23 }}

[[श्रेणी:संयुक्त राज्य अमेरिकाका तालहरू]]
[[श्रेणी:क्यानडाका तालहरू]]
[[श्रेणी:विकिपिडिया नेपाल परियोजनामा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]]</text>
      <sha1>de8j8mfz1nzvan66h7u8j26qg87gv6t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>जरीन खान</title>
    <ns>0</ns>
    <id>77164</id>
    <revision>
      <id>1355395</id>
      <parentid>1309003</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T11:40:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]] जोडियो</comment>
      <origin>1355395</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4478" sha1="g26d4zxw9kjwzw8ki3bzzvo301jhcfy" xml:space="preserve">{{Infobox actor
| name = जरीन खान
| image = Zareen Khan Trailer launch of Hate Story 3.jpg 
| imagesize = 
| othername = जरीन खान
| birth_date = {{Birth date and age|1987|5|14|df=y}}&lt;ref&gt;{{cite news|title=Zarine’s birthday wish|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-05-13/news-interviews/28276910_1_zarine-khan-birthday-animal|publisher=Times of India|date=13 मे 2010}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120826003749/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-05-13/news-interviews/28276910_1_zarine-khan-birthday-animal |date=2012-08-26 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Dhingra|first=Deepali|title=Old hero, young heroine?|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2008-12-18/news-interviews/27933573_1_deepika-padukone-aamir-khan-shah-rukh-khan|work=Times of India|date=18 डिसेम्बर 2008}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120915014934/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2008-12-18/news-interviews/27933573_1_deepika-padukone-aamir-khan-shah-rukh-khan |date=2012-09-15 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=Shah|first=Kunal|title=No need to be insecure about Salman Khan|url=http://www.ahmedabadmirror.com/article/13/2011050720110507014208252ef2b405d/No-need-to-be-insecure-about-Salman-Khan.html|work=Ahmedabad Mirror}}&lt;/ref&gt;
| height={{height|ft=5|in=9}} &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.celebheightweight.com/2015/09/zarine-khan-height-weight-bra-size-shoe-size-body-measurements-waist-hips/|title=Zarine Khan Height, Weight, Bra Size, Shoe Size, Body, Measurements, Waist, Hips|publisher=Celebrity Measurements|date= |accessdate=2015-09-27}}&lt;/ref&gt;
| birth_place = [[मुम्बई]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]]
| occupation = मोडल, अभिनेत्री
| yearsactive = २०१० - वर्तमान 
}}
[[File:Zareen Khan snapped at a clinic.jpg|thumb]]
'''जरीन खान''' भारतीय चलचित्र अभिनेत्री तथा मोडल हुन । उनले २०१० मा अभिनेता [[सलमान खान]]सँग हिन्दी चलचित्र ''वीर''बाट चलचित्र क्षेत्रमा प्रवेश गरेकी हुन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://hindi.filmibeat.com/celebs/zarine-khan/biography.html|title=जरीन खान जीवनी|accessdate=2019-02-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sajhapost.com/tag/%E0%A4%9C%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%A8-%E0%A4%96%E0%A4%BE%E0%A4%A8|title=सलमानबारे यसो भन्छिन् जरीन|accessdate=2019-02-23}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201126152102/https://www.sajhapost.com/tag/%E0%A4%9C%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%A8-%E0%A4%96%E0%A4%BE%E0%A4%A8 |date=2020-11-26 }}&lt;/ref&gt; उनलाई अभिनेत्री [[कटरिना कैफ|क्याटरिना कैफ]] जस्तै देखिने अभिनेत्री भनेर जनिन्छ । खानले बलिउडमा ''रेडी'', ''हाउसफुल २'', ''हेट स्टोरी ३'', ''विरप्पन'' जस्ता सफल चलचित्रहरूमा काम गरिसकेकी छिन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.saralpatrika.com/news-details/16277/2019-01-09|title=बलिउड नायिका जरीन खान नेपालमा|accessdate=2019-02-23}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 
==सन्दर्भ सामग्री==
{{reflist}}
==बाह्य कडीहरू==
*http://movies.ndtv.com/topic/zarine_khan

{{Commonscat|Zarine Khan}}

{{ठुटो}}

[[श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]
[[श्रेणी:भारतीय मुसलमानहरू]]
[[श्रेणी:सन् १९८७ मा जन्म]]
[[श्रेणी:पञ्जाबी चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:मुम्बईका अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]]</text>
      <sha1>g26d4zxw9kjwzw8ki3bzzvo301jhcfy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ऋशिता भट्ट</title>
    <ns>0</ns>
    <id>77226</id>
    <revision>
      <id>1355396</id>
      <parentid>1308607</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T11:40:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:भारतीय महिला मोडलहरू]] हटाइयो; [[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]] जोडियो</comment>
      <origin>1355396</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1803" sha1="4sn1yoz55242y5tqpzjcq1hy6ugwpjl" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = ऋषिता
| image              = Hrishitaa_Bhatt_during_trailer_launch_of_the_film_'Chal_Jaa_Bapu'.jpg
| caption            = 
| birth_date         = {{Birth date and age|df=yes|1981|05|10}}
| birth_place        = [[मुम्बई]], भारत
| occupation         = [[अभिनेत्री]], [[मोडल मानिस|मोडल]]
| years_active       = २००१  – वर्तमान
| nationality        = भारतीय
}}
'''ऋशिता भट्ट''' ({{lang-mr|ऋशिता भट}}) जन्म १० मे १९८१ मुम्बई [[महाराष्ट्र]] भारतमा भएको हो । उनी भारतीय चलचित्र अभिनेत्री तथा मोडल हुन । उनी खास गरी हिन्दी, उर्दू, मराठी, तेलुगु, पञ्जाबी, बङ्गाली चलचित्रमा अभिनय गर्दछिन् ।

==प्रारम्भिक जीवनी==
{{ठुटो}}

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{reflist}}

==यी पनि हेर्नुहोस्==
{{कमन्सश्रेणी|Hrishitaa Bhatt}}

[[श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]]
[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]
[[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:सन् १९८१ मा जन्म]]
[[श्रेणी:मुम्बईका अभिनेत्रीहरू]]</text>
      <sha1>4sn1yoz55242y5tqpzjcq1hy6ugwpjl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>एङ्गेलबर्ग फलाम कारखाना</title>
    <ns>0</ns>
    <id>78668</id>
    <revision>
      <id>1355333</id>
      <parentid>1138185</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T06:11:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* बाह्य कडीहरू */</comment>
      <origin>1355333</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2736" sha1="iwnnu4fxjey0u4qykaphonnx4umi38o" xml:space="preserve">{{Infobox UNESCO World Heritage Site
| image         = Engelsberg-Huettenwerk-01.jpg
| image_upright = 1.2
| caption       = 
| location      = [[एङ्गेलबर्ग]], [[फागेर्स्ता नगरपालिका]], [[स्विडेन]]
| criteria      = {{UNESCO WHS type|(iv)}}(iv)
| ID            = 556rev
| coordinates   = {{coord|59|58|00|N|16|00|30|E|display=title, inline|region:SE_type:landmark|format=dms}}
| year          = सन् १९९३
| area          = {{convert|9.596|ha|acre|abbr=on}}
| locmapin      = Sweden
| map_caption   = 
}}
'''एङ्गेलबर्ग फलाम कारखाना''' [[स्विडेन]]को वेस्टम्यानल्यान्डको फागेर्स्ता नगरपालिका अन्तर्गतको एङ्गेलबर्ग गाउँमा अवस्थित एक फलामको कारखाना हो। यस कारखानालाई पेर लार्सन गुइलनहोइकले सन् १६८१ मा स्थापना गरेर यसलाई सत्रौँ र अठारौँ शताब्दीको बीचमा संसारको सबैभन्दा आधुनिक फलाम कारखानाको रूपमा निर्माण गर्‍यो। यस कारखानालाई सन् १९९३ देखि [[युनेस्को]]को विश्व सम्पदा सूचीमा राखिएको छ।&lt;ref name=&quot;&quot;&gt;http://whc.unesco.org/en/list/556&lt;/ref&gt;

==चित्र दीर्घा==
&lt;gallery widths=160px heights=110px perrow=4&gt;
Engelsbergs bruk Herrgården med flyglar.JPG
Engelsbergs bruk Herrgården från trädgårdssidan.JPG
Engelsbergs bruk Västra flygeln 02.JPG
Engelsbergs bruk Slaggstenstornen.JPG
Engelsbergs bruk Herrsmedjan.JPG
Engelsbergs bruk brukskontoret.JPG
Engelsbergs bruk arkivet.JPG
Engelsbergs bruk, nya brukskontoret.JPG
Engelsberg 2009-08-16 (18).jpg
Engelsberg ironworks Sweden 011.JPG
Engelsberg ironworks Sweden 006.JPG
Engelsberg ironworks Sweden 005.JPG
&lt;/gallery&gt;

==यो पनि हेर्नुहोस्==

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{reflist}}

==बाह्य कडीहरू==
{{कमन्सश्रेणी|Engelsbergs bruk}}

[[श्रेणी:विश्वसम्पदाथन २०१५ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]]
[[श्रेणी:स्विडेनका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरू]]
[[श्रेणी:फलाम]]</text>
      <sha1>iwnnu4fxjey0u4qykaphonnx4umi38o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सना खान</title>
    <ns>0</ns>
    <id>79224</id>
    <revision>
      <id>1355397</id>
      <parentid>1310307</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T11:41:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <comment>[[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा + 10 श्रेणीहरू; ±[[श्रेणी:भारतीय महिला मोडलहरू]]→[[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]]</comment>
      <origin>1355397</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3045" sha1="hajzpk4zkguaeloxhialujys1fwgl5n" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name        = सना खान 
| image       = Sana Khan's bash.jpg
| image_size  = 250px
| caption     = 
| birth_date  = {{birth date and age|df=yes|1987|08|21}}&lt;ref&gt;{{cite web|title=Sana Khan Profile|url=http://www.filmyfolks.com/kmh/sana-khan-profile.shtml|accessdate=14 May 2014}}&lt;/ref&gt;
| birth_place = [[मुम्बई]], महाराष्ट्र, भारत
| nationality = [[भारतीय]]
| occupation  = अभिनेत्री, मोडल, नतर्की
| yearsactive = २००५ देखि वर्तमान
| website     = 
}}

'''सना खान''' (जन्म २१ अगस्त १९८७) एक भारतीय अभिनेत्री, मोडल र नतर्की हुन् । उहाँले आफ्नो करियरको सुरूवात मोडेलिङबाट गरिन र पछि विज्ञापन र चलचित्रहरूमा पनि काम गर्न सुरू गरिन । उनी दक्षिण भारतीय चलचित्रहरूमा पनि देखा परिन । उनले हालसम्म ५ भाषाको १४ वटा चलचित्रहरूमा अभिनय गरिसकेकी छिन ।&lt;ref name=firstbreak&gt;{{cite news|last=Kumar|first=S. R. Ashok|title=My First Break – Sana Khan|url=http://www.thehindu.com/arts/cinema/article108752.ece|accessdate=17 November 2012|newspaper=The Hindu|date=18 February 2010}}&lt;/ref&gt;

==प्रारम्भिक जीवनी==
{{ठुटो}}

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{reflist}}

==बाह्य कडीहरू==
{{commonscat|Sana Khan|सना खान}}

[[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]]
[[श्रेणी:भारतीय मुसलमानहरू]]
[[श्रेणी:सन् १९८८ मा जन्म]]
[[श्रेणी:मुम्बईका अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:मलयालम चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:तेलगु चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:भारतीय टेलिभिजन अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:कन्नड चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:हिन्दी टेलिभिजन अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:मलयाली मानिसहरू]]
[[श्रेणी:तमिल चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]
[[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]</text>
      <sha1>hajzpk4zkguaeloxhialujys1fwgl5n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मेघा गुप्ता</title>
    <ns>0</ns>
    <id>79230</id>
    <revision>
      <id>1355407</id>
      <parentid>1309812</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T11:49:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <comment>[[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा + 3 श्रेणीहरू; ±[[श्रेणी:भारतीय महिला मोडलहरू]]→[[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]]</comment>
      <origin>1355407</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1239" sha1="73zsdge5aororwglnx2ut1j1n6nrvy1" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name           = मेघा गुप्ता 
| image          = Megha_gupta.jpg
| caption        = 
| birth_name     = 
| birth_place    =       
| birth_date     = १९८५-०५-१३
| height         =             
| yearsactive    =         
| occupation     = [[अभिनेत्री]],  [[टि.भी. प्रसारिका]] 
| spouse         = [[आदित्य स्रोफ]] (२०१०-)
| imagesize = 
}}

'''मेघा गुप्ता''' एउटा भारतीय टि.भी. प्रसरिका र मोडेल हुन्।

==प्रारम्भिक जीवनी==
{{ठुटो}}

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{reflist}}

==बाह्य कडीहरू==

[[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]]
[[श्रेणी:मुम्बईका अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:भारतीय टेलिभिजन अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:हिन्दी टेलिभिजन अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]</text>
      <sha1>73zsdge5aororwglnx2ut1j1n6nrvy1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मुनमुन दत्त</title>
    <ns>0</ns>
    <id>79235</id>
    <revision>
      <id>1355406</id>
      <parentid>1314323</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T11:48:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <comment>[[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा + 5 श्रेणीहरू; ±[[श्रेणी:भारतीय महिला मोडलहरू]]→[[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]]</comment>
      <origin>1355406</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2139" sha1="5iccinb8043yad13i61fsk0nbrdm4ny" xml:space="preserve">{{Infobox person
 | name        =मुनमुन दत्त 
 | image       = MunmunDutta05.jpg
 | image_zie   =
 | alt         = 
 | caption     = मुनमुन दत्त सामसुङ यस४ को उद्घाटन समारोहमा
 | birth_name  = मुनमुन दत्त 
 | birth_place = [[दुर्गापुर, सिराहा|दुर्गापुर]], [[पश्चिम बङ्गाल]], भारत 
 | birth_date  =  
 | residence   = [[कोलकाता]], [[पश्चिम बङ्गाल]], [[भारत]]
 | occupation  = टेलिभिजन अभिनेत्री, चलचित्र अभिनेत्री, मोडेल 
 | networth    =
 | yearsactive = २००५ देखि हालसम्म 
 | website    =
 | spouse    = 
 | weight     = ६० किलो 
 | height     = ५.८ फिट
 | status  = बिबाहित 
}}
[[File:LL-Q9610 (ben)-Titodutta-মুনমুন দত্ত.wav|thumb|right]]
'''मुनमुन दत्त''' एक भारतीय चलचित्र, टेलिभिजन अभिनेत्री र मोडल हुन्।

==प्रारम्भिक जीवनी==
{{ठुटो}}

==सन्दर्भ&amp;nbsp;सामग्रीहरू==
{{reflist}}

==बाह्य कडीहरू==
{{commons cat}}
{{Commonscat|Munmun Dutta}}

[[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]]
[[श्रेणी:सन् १९८७ मा जन्म]]
[[श्रेणी:बङ्गाली मानिसहरू]]
[[श्रेणी:भारतीय टेलिभिजन अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:हिन्दी टेलिभिजन अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]</text>
      <sha1>5iccinb8043yad13i61fsk0nbrdm4ny</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>अञ्जली लावनिया</title>
    <ns>0</ns>
    <id>79533</id>
    <revision>
      <id>1355398</id>
      <parentid>1233987</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T11:42:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:भारतीय महिला मोडलहरू]] हटाइयो; [[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]] जोडियो</comment>
      <origin>1355398</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3971" sha1="d0df5lu4dq009tfjdq565kmo5ni1yu9" xml:space="preserve">{{orphan|date=जनवरी २०१६}}{{Infobox model
| name         = अञ्जली लावनिया
| eyecolor     = 
| website      = 
| shoesize     = 
| dress size   = 
| weight       = 
| occupation   = [[अभिनेत्री]], [[मोडल (मानिस)|मोडल]], [[टेलिभिजन प्रस्तोता|प्रस्तोता]], [[जीवन प्रशिक्षक]]
| measurements = 
| haircolor    = 
| image        = Anjali Lavania.jpg
| height       = 
| death_place  = 
| death_date   = 
| birth_place  = [[मुम्बई]], [[भारत]]
|birth_date    = {{birth date and age|df=yes|1986|05|15}}&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/celebs/anjali-lavania/biography.html|title=Exclusive biography of @anjalilavania and on her life.|website=FilmiBeat}}&lt;/ref&gt;
| caption      = अञ्जली लावानिया
| spouse       = 
}}'''अञ्जली लावनिया''' एक भारतीय [[मोडल (मानिस)|मोडल]] र [[अभिनेत्री|चलचित्र अभिनेत्री]] छिन्।&lt;ref name=&quot;thehindu12&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.thehindu.com/arts/cinema/article2482375.ece|title=Arts / Cinema : Girl of many interests|author=Y. Sunita Chowdhary|date=24 September 2011|work=The Hindu|accessdate=19 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111028035052/http://www.thehindu.com/arts/cinema/article2482375.ece|archive-date=28 October 2011|location=Chennai, India|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; उनले सन् २०११ मा [[तेलगु भाषा|तेलुगु भाषा]]को चलचित्र 'पञ्जा' मा [[तेलगु चलचित्र|तेलुगु चलचित्र]] क्षेत्रको लोकप्रिय नायक [[पवन कल्याण]]सँग अभिनय गरेकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite journal|author=ITGD Bureau|url=http://indiatoday.intoday.in/story/anjali-lavania-to-star-in-pawan-kalyan-film/1/136949.html|title=Anjali Lavania to star in Pawan Kalyan film : Gossip: News India Today|publisher=Indiatoday.intoday.in|date=3 May 2011|accessdate=19 October 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/Iamprsquom-classy-and-sexy-says-Anjali-Lavania/articleshow/11279989.cms|title=I'm classy and sexy, says Anjali Lavania - Times of India|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt;

== प्रारम्भिक जीवनी ==
अञ्जलीको जन्म [[महाराष्ट्र]]को [[मुम्बई]]मा भएको हो। उनकी आमा आफ्नो समयकी एक ज्ञात मोडल र मिस कोच्चि भइसकेकी छिन् भने उनको बुवा भारतीय नौसेनामा नौसैनिक चालक हुन्।&lt;ref name=&quot;thehindu12&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rediff.com/getahead/slide-show/slide-show-1-glamour-pics-bikini-model-anjali-lavania-opens-up/20110516.htm|title=PICS: Bikini model Anjali Lavania opens up - Rediff Getahead|date=16 May 2011|publisher=Rediff.com|accessdate=19 October 2011}}&lt;/ref&gt;

== सन्दर्भ सामग्रीहरू ==
{{reflist}}

== बाह्य कडीहरू ==
{{कमन्सश्रेणी|Anjali Lavania}}

[[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:सन् १९८६ मा जन्म]]
[[श्रेणी:तेलगु चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]]
[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]
[[श्रेणी:मुम्बईका अभिनेत्रीहरू]]</text>
      <sha1>d0df5lu4dq009tfjdq565kmo5ni1yu9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सी. जोसेफ विजय</title>
    <ns>0</ns>
    <id>80759</id>
    <revision>
      <id>1355376</id>
      <parentid>1355050</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T10:01:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-19005-53</username>
        <id>77778</id>
      </contributor>
      <origin>1355376</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2552" sha1="sjq2j1g3qlcwz86q0p5i5segpvybssf" xml:space="preserve">{{Infobox Actor
| name               = विजय
| image              = Vijay at the Nadigar Sangam Protest.jpg
| caption            = सुपर स्टार विजय
| othername          = इलाय थालाप्ति
| birthname          = जोसेफ विजय चन्द्रशेखर
| birthdate          = {{birth date and age|mf=yes|1974|6|22}}
| birthplace         = [[चेन्नई]], [[तमिलनाडु]], [[भारत]]
| other names        = 
| deathdate          = 
| deathplace         = 
| occupation         = चलचित्र [[अभिनेता]], [[पार्श्व गायक|पार्श्वगायक]]
| yearsactive        = 1992–वर्तमान
| spouse             = संगीता सोर्नालिङ्गम&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(१९९९–वर्तमान)&lt;/small&gt;
| domesticpartner    = 
| children           = २
| website            = www.vijaynet.com
| leader1_name       = चन्द्रशेखर जोसेफ विजय
| leader1_title      = मुख्यमन्त्री, तमिलनाडू सरकार
}}

'''जोसेफ विजय चन्द्रशेखर''' {{lang-en|Joseph Vijay Chandrasekhar}} (जन्म १९७४,२२ जुन, चेन्नई भारत) उनी दक्षिण भारतको प्रसिद्ध राज्य तमिलनाडूका मुख्यमन्त्री हुन् । नेपाल भारत पाकिस्तान लगायतका देशहरूमा निकै चर्चित उनि चलचित्र अभिनेता थिए । उनलाई '''सुपर स्टार विजय''' र '''विजय थालापति''' अर्थात सेनापति भनेर पनि भनिन्छ। उनी अभिनय अतिरिक्त पार्श्व गायन पनि गर्छन।&lt;ref&gt;http://www.filmibeat.com/celebs/vijay-tamil-actor/biography.html&lt;/ref&gt;

==जीवनी==
{{ठुटो}}

==सन्दर्भ सामग्री==
{{reflist}}

==बाह्य लिङ्क==
{{Commonscat|Vijay (actor)}}
* {{IMDb name|0897201}}
* {{twitter|actorvijay}}

[[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेताहरू]]
[[श्रेणी:विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]]</text>
      <sha1>sjq2j1g3qlcwz86q0p5i5segpvybssf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>फ्रिडा पिन्टो</title>
    <ns>0</ns>
    <id>80836</id>
    <revision>
      <id>1355399</id>
      <parentid>1190525</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T11:43:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]] जोडियो</comment>
      <origin>1355399</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5336" sha1="b5zngnspt6iz2vy3rv811cx0pwsuyq8" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name        = फ्रिडा पिन्टो
| image       = Freida Pinto - Youth For Change (cropped).jpg
| caption     = सन् २०१४ मा पिन्टो
| alt         = Freida Pinto at an event for 'Youth For Change' in 2014
| birth_name  = फ्रिडा सेलेना पिन्टो&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Lindzi |first=Scharf |date=May 2012 |title=What's now! Parties |magazine=[[InStyle]] |publisher=[[Time Inc.]] |page=108 |isbn=978-7-09-921064-0}}&lt;/ref&gt;
| birth_date  = {{Birth date and age|df=yes|1984|10|18}}
| birth_place = [[मुम्बई]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]]
| occupation  = अभिनेत्री
| yearsactive = सन् २००५–वर्तमान
| alma mater  = [[सेन्ट जेभियर्स कलेज, मुम्बई]]
| spouse      = {{marriage|कोरी ट्रान|2020}}
| children    = १
}}
'''फ्रिडा सेलेना पिन्टो''' (जन्म: सन् १९८४ अक्टोबर १८ )&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.deccanchronicle.com/131018/lifestyle-fashionbeauty/gallery/birthday-special-style-file-freida-pinto|title=Birthday Special: Style File with Freida Pinto|work=[[Deccan Chronicle]]|date=18 October 2013|accessdate=24 November 2013}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131202224602/http://www.deccanchronicle.com/131018/lifestyle-fashionbeauty/gallery/birthday-special-style-file-freida-pinto |date=2 December 2013 }}&lt;/ref&gt; एक भारतीय अभिनेत्री हुन् जो मुख्यतया अमेरिकी र बेलायती चलचित्रहरूमा देखा परेकी छिन्। उनको जन्म भारतको [[मुम्बई]]मा भएको हो।&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-slumdog-has-done-india-proud-says-frieda-s-father-1233560|title=Slumdog has done India proud, says Frieda's father|work=[[Daily News and Analysis]]|date=23 February 2009|accessdate=25 April 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.interviewmagazine.com/film/freida-pinto-1#_|title=Freida Pinto|work=[[Interview (magazine)|Interview]]|last=Blanks|first=Tim|accessdate=7 April 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.telegraph.co.uk/culture/film/film-news/8658314/Freida-Pinto-wants-to-undergo-DNA-test-to-prove-she-is-Indian.html|title=Freida Pinto wants to undergo DNA test to prove she is Indian|work=[[The Daily Telegraph]]|date=25 July 2011|accessdate=7 April 2013}}&lt;/ref&gt; उनको बाल्यकालदेखि नै अभिनयप्रति रुचि रहेको हुँदा विद्यालयमा अध्ययन गर्दा उनले नाटकहरूमा भाग लिने गर्थिन्। आफ्नो अध्ययन पुरा गरेर उनले चार वर्ष मोडलिङ गरिन् र पछि टेलिभिजन प्रस्तोताको रूपमा समेत कार्य गरिन्।&lt;ref name=daj&gt;{{cite web|url=http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=53994|title=The Newest Star on the Mangalorean Horizon-Freida Pinto|last=D'Mello|first=Gerry|publisher=[[Daijiworld Media]]|date=25 November 2008|accessdate=25 November 2008}}&lt;/ref&gt;

उनले ''[[स्लमडग मिलियनेयर]]'' (सन् २००८) नामक चलचित्रमा लातिकाको भूमिकाबाट लोकप्रियता प्राप्त गरेकी थिइन्।&lt;ref name=DailyMirror_1&gt;{{cite news|last1=Hamilton|first1=Sean|title=Slumdog Millionaire actress Freida dumps boyfriend|url=http://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/slumdog-millionaire-actress-freida-dumps-377046|accessdate=13 October 2015|work=[[Daily Mirror]]|date=14 February 2009}}&lt;/ref&gt; उनको सबैभन्दा ठूलो व्यावसायिक सफलता विज्ञान कथा चलचित्र ''[[राइज अफ द प्लानेट अफ द एप्स]]'' (सन् २०११) बाट आएको थियो।

==प्रारम्भिक जीवनी==
{{ठुटो}}

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{reflist}}

==बाह्य कडीहरू==
{{Commonscat|Freida Pinto|फ्रिडा पिन्टो}}
* {{amg name|598774}}
*{{iMDb name|2951768|फ्रिडा पिन्टो}}
*{{Twitter|BecauseImFreida|फ्रिडा पिन्टो}}

[[श्रेणी:सन् १९८४ मा जन्म]]
[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]
[[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:भारतीय टेलिभिजन अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]]
[[श्रेणी:मुम्बईका अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]]</text>
      <sha1>b5zngnspt6iz2vy3rv811cx0pwsuyq8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>बेला थोर्न</title>
    <ns>0</ns>
    <id>81037</id>
    <revision>
      <id>1355351</id>
      <parentid>1339896</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T08:35:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:ओन्लीफ्यान्स सिर्जनाकर्ताहरू]] जोडियो</comment>
      <origin>1355351</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13933" sha1="6es776tdrjazv4nzwfka4s8wuuehb99" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = बेला थोर्न&lt;br&gt;Bella Thorne
| image              =
| caption            = अगस्त २०१९ मा थोर्न
| birth_name         = एनाबेला एवरी थोर्न
| birth_date         = {{Birth date and age|1997|10|8}}
| birth_place        = [[पेम्ब्रोक पाइन्स, फ्लोरिडा]], संयुक्त राज्य अमेरिका
| occupation         = {{Flatlist|
* अभिनेत्री
* मोडल
* गायिका
* निर्देशक
}}
| years_active       = सन् २००३–वर्तमान
| module             = {{Infobox musical artist|embed=yes
| background      = solo_singer
| instrument      = भोकल
| genre           = {{Flatlist|
* [[पप सङ्गीत|पप]]
* [[हिप हप]]
* [[पप-र्‍याप]]
* [[किशोर पप]]
}}
| label           = {{Flatlist|
* [[वाल्ट डिज्नी रेकर्ड्स|वाल्ट रेकर्ड्स]]
* [[हलिउड रेकर्ड्स|हलिउड]]
* [[एपिक रेकर्ड्स|एपिक]]
}}
| associated_acts = &lt;!-- Other musicians significant and notable to Thorne's career --&gt;
| website         = {{URL|http://bellathorneofficial.com/}}
}}
}}
'''एनाबेला एवरी थोर्न''' (जन्म अक्टोबर ८, १९९७) एक अमेरिकी अभिनेत्री, मोडल, गायिका, र निर्देशक हुन्।&lt;ref name=&quot;Allmusic&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.allmusic.com/artist/bella-thorne-mn0002731953|title=Bella Thorne|last=Erlewine|first=Stephen Thomas|publisher=AllMusic.com|year=2016|accessdate=August 3, 2016}}&lt;/ref&gt; उनले डिज्नी च्यानल शृङ्खला '[[शेक इट अप (अमेरिकी टिभी शृङ्खला)|शेक इट अप]]'मा सिसी जोन्सको भूमिकाका लागि प्रसिद्धि प्राप्त गरेकी थिइन् जुन सन् २०१० देखि २०१३ सम्म चलेको थियो।&lt;ref&gt;{{cite web |first=Tehrene |last=Firman |title=Bella Thorne Refuses to Auto-Tune Her Music Like Other Disney Stars |url=http://www.j-14.com/posts/bella-thorne-refuses-to-auto-tune-her-music-like-other-disney-stars-38559 |publisher=J-14 |accessdate=September 28, 2014 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170302191911/http://www.j-14.com/posts/bella-thorne-refuses-to-auto-tune-her-music-like-other-disney-stars-38559 |date=March 2, 2017 }}&lt;/ref&gt; थोर्न '[[ब्लेन्डेड (चलचित्र)|ब्लेन्डेड]]' (सन् २०१४), '[[द डफ]]' (सन् २०१५), '[[एल्विन एन्ड द चिपमन्क्स: द रोड चिप]]' (सन् २०१५), '[[एमिटिभिले: द अवेकनिङ]]' (सन् २०१७), र '[[इन्फेमस (२०२० चलचित्र)|इन्फेमस]]' (सन् २०२०) सहित धेरै फिचर चलचित्रहरूमा देखा परेकी छिन्।

==प्रारम्भिक जीवन==
एनाबेला एवरी थोर्नको जन्म [[पेम्ब्रोक पाइन्स, फ्लोरिडा]]मा अक्टोबर ८, १९९७ मा तमारा थोर्न र डेलान्सी रेनाल्डो &quot;रे&quot; थोर्नकी छोरीको रूपमा भएको थियो।&lt;ref name=&quot;AllMusic Bio&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Disney Channel Medianet&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite magazine |url=http://www.belladogmagazine.com/dog-news/277-bella-thorne |title=Meet Young Star and Rescue Volunteer Bella Thorne |magazine=BellaDOG Magazine |accessdate=August 17, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141109030725/http://www.belladogmagazine.com/dog-news/277-bella-thorne |archive-date=November 9, 2014 |url-status=dead|quote=Daisy Rey is named after my dad, Delancey Rey who passed away }}&lt;/ref&gt; उनका तीन भाई बहिनीहरू छन् जो पनि अभिनेता हुन्।&lt;ref name=&quot;Disney Channel Medianet&quot;/&gt;&lt;ref name=TVG&gt;{{cite magazine|url= https://www.tvguide.com/celebrities/bella-thorne/bio/295369/| title= Bella Thorne Biography|magazine=[[TV Guide]]| accessdate=August 31, 2020|quote=Kaili Thorne — Sister; Tamara Thorne — Mother; Dani Thorne — Sister; Remy Thorne — Brother ... Reinaldo Thorne — Father}}&lt;/ref&gt; उनका बुबा क्युबा मूलका थिए, र उनीसँग अङ्ग्रेजी, जर्मन, आयरिस, र वेल्शका साथै इटालेली पुर्ख्यौली पनि छ।&lt;ref name=HuffPo-ShakeItUp-2012&gt;{{cite magazine|url=https://www.huffingtonpost.com/2012/06/27/shake-it-up-star-bella-thorne_n_1628476.html|title='Shake It Up' Star Bella Thorne On Being Cuban: 'A Lot Of People Think I'm Lying' (Exclusive)|last=Hernandez|first=Lee|work=[[HuffPost]]|date=June 27, 2012|accessdate=May 19, 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=InTouchWeekly-AboutDyingAlone-2017&gt;{{cite news|last=Isaac |first=Paulina Jayne |title=Bella Thorne Pens a Song &quot;About Dying Alone&quot; in Honor of Her Late Father |url=http://www.intouchweekly.com/posts/bella-thorne-dad-died-137374 |work=[[In Touch Weekly]] |date=July 21, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=USWeekly-AutumnFalls-2014&gt;{{cite magazine|url=https://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/bella-thorne-explains-sharing-her-fathers-death-and-more-in-new-book-20141311/|title=Bella Thorne Explains Sharing Her Father's Death and More in New Book|author=Yahoo! Celebrity Staff|work=[[Us Weekly]]|date=November 13, 2014|accessdate=July 2, 2019}}&lt;/ref&gt; उनका बुबा अप्रिल २००७ मा ट्राफिक दुर्घटनामा मरेका थिए।&lt;ref name=SunSentinel-Father-Obit-2007&gt;{{cite news |url=http://www.legacy.com/obituaries/sunsentinel/obituary.aspx?n=delancey-rey-thorne&amp;pid=87358682 |title=Delancey Rey Thorne's Obituary on Sun-Sentinel |work=[[Sun-Sentinel]] |date=April 20, 2007}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=MiamiHerald-AutumnFalls-2014&gt;{{cite news |last1=Marr |first1=Madeleine |title=Actress Bella Thorne signing copies of 'Autumn Falls' |url=http://www.miamiherald.com/entertainment/celebrities/article3931459.html |work=[[Miami Herald]] |date=November 14, 2014}}&lt;/ref&gt; उनले भनेकी छिन् कि उनलाई एक्लो आमाले हुर्काएकी थिइन् जसले चार बच्चाहरूलाई सहयोग गर्दै थिइन्, उनीहरू धेरै गरीब थिए र परिवारको सहायताका लागि उनले मूल रूपमा बाल अभिनेत्रीको रूपमा काम गर्न सुरु गरेकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.refinery29.com/en-us/2017/04/151182/bella-thorne-disney-family-homelessness|title=Bella Thorne Said She Took Her Disney Role To Save Her Family From Homelessness|last=Midkiff|first=Sarah|publisher=[[Refinery29]]|date=April 22, 2017|accessdate=May 20, 2019}}&lt;/ref&gt;

==व्यक्तिगत जीवन==
थोर्नले सन् २०१५ देखि अगस्त २०१६ सम्म अङ्ग्रेजी अभिनेता [[ग्रेग सुल्किन]]लाई डेट गरेकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite magazine |first=Mike|last= Vulpo |url=https://www.ibtimes.com/why-did-bella-thorne-gregg-sulkin-break-actors-say-theyll-always-love-each-other-2402210 |title=Why Did Bella Thorne and Gregg Sulkin Break Up? Actors Say They’ll 'Always Love Each Other'|work=International Business Times |date=June 28, 2016 |accessdate=June 28, 2019}}&lt;/ref&gt; ब्रेकअपको लगत्तै पछि उनी [[द्वियौनिकता|द्वियौनिक]]को रूपमा बाहिर आएकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite news |first=Mike|last= Vulpo |url=http://www.eonline.com/news/789636/bella-thorne-grateful-for-all-the-accepting-messages-after-revealing-she-is-bisexual |title=Bella Thorne Grateful for All the &quot;Accepting&quot; Messages After Revealing She Is Bisexual |publisher=E! News|date=August 23, 2016 |accessdate=August 23, 2016}}&lt;/ref&gt; उनले पछि सङ्गीतकार [[मोड सन]] र मिडिया व्यक्तित्व [[ताना मोंग्यु]] दुबैसँग [[बहुप्रेमी|बहुआयामी]] सम्बन्ध सुरु गरेकी थिइन्, जुन उत्तरार्द्धसँग सेप्टेम्बर २०१७ देखि फेब्रुअरी २०१९ सम्म रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/bella-thorne-tana-mongeau-split-after-year-long-open-relationship/|title=Bella Thorne Splits from YouTube Star Girlfriend Tana Mongeau After Year-Long Open Relationship|last=D'Aluisio|first=Alexandra|work=[[Us Weekly]]|date=February 27, 2019|accessdate=February 28, 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.eonline.com/news/1018864/bella-thorne-splits-from-youtube-star-tan-mongeau-after-1-year|title=Bella Thorne Splits From YouTube Star Tana Mongeau After 1 Year|last=Contreras|first=Cydney|publisher=E! News|date=February 26, 2019|accessdate=February 28, 2019}}&lt;/ref&gt; अप्रिल २०१९ देखि उनी इटालेली गायक बेन्जामिन मस्कोलोसँग सम्बन्धमा छिन्।&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://people.com/music/bella-thorne-kisses-boyfriend-after-mod-sun-wedding-video/|title=Bella Thorne Kisses Boyfriend Benjamin Mascolo After Sharing Faux Mod Sun Wedding Video|first=Rachel|last=DeSantis|work=People|date=August 12, 2019|accessdate=August 16, 2019}}&lt;/ref&gt; जुलाई २०१९ मा, उनले आफूलाई [[सर्वयौनिकता|सर्वयौनिक]]को रूपमा पहिचान गरेकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.goodmorningamerica.com/culture/story/bella-thorne-pansexual-opens-overcoming-abuse-bullying-64472878 |title=Bella Thorne says she is pansexual and opens up about overcoming abuse, bullying and more |last=Thorbecke|first=Catherine|work=[[Good Morning America]] |date=July 22, 2019 |accessdate=July 28, 2019}}&lt;/ref&gt;

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;Disney Channel Medianet&quot;&gt;{{cite press release |url=http://www.disneychannelmedianet.com/web/showpage/showpage.aspx?program_id=3129298&amp;type=thorne |title=Bella Thorne is &quot;CeCe Jones&quot; |accessdate=November 13, 2010 |publisher=[[Disney Channel]] |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141016014106/http://www.disneychannelmedianet.com/web/showpage/showpage.aspx?program_id=3129298&amp;type=thorne |archivedate=October 16, 2014 |url-status=dead |quote=Born October 8, 1997 in Pembroke Pines, Florida, Thorne is the youngest of four siblings, who are all actors. }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141016014106/http://www.disneychannelmedianet.com/web/showpage/showpage.aspx?program_id=3129298&amp;type=thorne |date=October 16, 2014 }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;AllMusic Bio&quot;&gt;{{cite web |url=https://allmusic.com/artist/bella-thorne-p2435050/biography |title=AllMusic Biography Bella Thorne |first=Chrysta |last=Cherrie |publisher=AllMusic.com |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130825113410/http://allmusic.com/artist/bella-thorne-p2435050/biography |archivedate=August 25, 2013 |url-status=dead |df=}}&lt;/ref&gt;
}}

==बाह्य कडीहरू==
{{Commons category|Bella Thorne|बेला थोर्न}}
* {{Official website}}
* {{IMDb name|2254074}}
*{{cite magazine|url=http://www.latina.com/entertainment/buzz/exclusive-bella-thorne-wants-her-shake-it-character-be-cuban|title=Exclusive: Bella Thorne Wants Her 'Shake It Up!' Character to be Cuban!|magazine=[[Latina (magazine)|Latina]]|accessdate= January 7, 2016|first=Lee |last=Hernandez|date=July 6, 2011}}

[[श्रेणी:सन् १९९७ मा जन्म]]
[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]
[[श्रेणी:अमेरिकी बाल अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:अमेरिकी बाल गायिकाहरू]]
[[श्रेणी:अमेरिकी पप गायिकाहरू]]
[[श्रेणी:अमेरिकी चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:अमेरिकी टेलिभिजन अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:अमेरिकी आवाज अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:अमेरिकी अश्लील चलचित्र निर्देशकहरू]]
[[श्रेणी:अमेरिकी महिला चलचित्र निर्देशकहरू]]
[[श्रेणी:विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]]
[[श्रेणी:फ्लोरिडाका अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:हलिउड रेकर्ड्सका कलाकारहरू]]
[[श्रेणी:ओन्लीफ्यान्स सिर्जनाकर्ताहरू]]</text>
      <sha1>6es776tdrjazv4nzwfka4s8wuuehb99</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>गुण कन्सरा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>81782</id>
    <revision>
      <id>1355400</id>
      <parentid>1336659</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T11:43:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:भारतीय महिला मोडलहरू]] हटाइयो; [[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]] जोडियो</comment>
      <origin>1355400</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2407" sha1="7lepncwjnrowqf346xfkyah1mp2um0i" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = गुण कन्सरा
| image = 
| caption = 
| birth_name = Gunn Kansara
| birth_date = {{birth date and age|df=yes|१९८२|१२|२२}}
| birth_place = 
| ethnicity   = [[भारतीय]]
| residence = [[मुम्बई|बम्बई]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]]
| other names = 
| occupation = [[मोडल (मानिस)|मोडल]]
| years_active = २०११ देखि वर्तमान सम्म
| spouse = 
| children = 
}}

'''गुण कन्सारा''' एउटा भारतीय मोडल र अभिनेत्री हुन् । उनको जन्म भारतको मुम्बईमा भएको हो । उनी अनेकौ टेलिभिजन धारावाहिकमा उपस्थिति जनाइसकेकी छिन र अहिले '''नादानिया'''मा काम गर्दै छिन । &lt;ref name = [Photos]&gt;{{cite web|url=http://photogallery.indiatimes.com/tv/shows/nadaniyaan-show-launch/articleshow/24575415.cms|title=Nadaniyaan: Show Launch|publisher=Indiatimes}}&lt;/ref&gt;

==टेलिभिजन==
* नादानियामा चाँदनीको भूमिका गर्दै छिन ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.tellychakkar.com/tv/tv-news/neetha-shetty-moves-out-gunn-kansara-re-enters-chandani-big-magics-nadaaniyaan-592|title=Neetha Shetty Moves Out Gunn Kansara re-enters Nadaniyaan|publisher=TellyChakkar}}&lt;/ref&gt;
* साजन घर जाना हे मा सुधा देवी 
* मिस कौशिक की पाँच बहुएमा गेहना उत्कर्ष कौशिक

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{reflist}}

==बाह्य कडीहरू==
*[http://tv.apnicommunity.com/celebrity/Gunn-kansara/1794 Gunn Kansara at ApniCommunity]
{{ठुटो}}

{{DEFAULTSORT:Kansara, Gunn}}
[[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]]
[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]
[[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:सन् १९५८ मा जन्म]]
[[श्रेणी:मुम्बईका अभिनेत्रीहरू]]</text>
      <sha1>7lepncwjnrowqf346xfkyah1mp2um0i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मेहर जेसिया</title>
    <ns>0</ns>
    <id>81868</id>
    <revision>
      <id>1355405</id>
      <parentid>1341069</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T11:46:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <comment>[[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा −[[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]; + 4 श्रेणीहरू</comment>
      <origin>1355405</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9684" sha1="t9na5934hpbtv6pnq7feciv8zbwv3bm" xml:space="preserve">{{Infobox pageant titleholder
| name            = मेहर जेसिया
| image           = Mehr jessia rampal.jpg
| caption         = 
| birth_name      = 
| birth_date      = {{Birth date and age|1970|11|30}}
| birth_place     = भारत
| death_date      = 
| occupation      = [[मोडल]]
| death_place     = 
| spouse          = [[अर्जुन रामपाल]]&lt;br/&gt; (१९९८- बर्तमान)
| height          = {{height|ft=5|in=10}}
| weight          = {{convert|108|lb|kg|abbr=on}}
| eye_color       = कलेजो
| hair_color      = कलेजो
| ethnicity       = 
| alias           = 
| number_of_films =
| title         = [[फेमिना मिस इन्डिया|फेमिना मिस युनिवर्स १९८६]]
| competitions  = [[फेमिना मिस इन्डिया|फेमिना मिस युनिवर्स १९८६]]&lt;br&gt;(बिजेता)&lt;br&gt;[[मिस युनिवर्स १९८६]] 
| website        = 
| spelling        = &lt;!-- US for color, UK for colour --&gt;
}}

'''मेहर जेसिया''' अर्को नाम '''मेहर जेसिया रामपाल''' को नामले पनि चिनिने गर्छिन । मेहर पूर्व [[फेमिना मिस इन्डिया|मिस इन्डिया]] र भारतीय [[मोडल (मानिस)|सुपरमोडल]] पनि हुन् । &lt;ref&gt;{{cite news |url=http://feminamissindia.indiatimes.com/articleshow/2699055.cms |title=Catch-Up With The Past Miss Indias |accessdate=10 February 2010 |work=The Times Of India }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090321175557/http://feminamissindia.indiatimes.com/articleshow/2699055.cms |date=21 March 2009 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/mp/2006/09/04/stories/2006090402010400.htm|title=Style wise|date=4 September 2006|work=The Hindu|accessdate=10 February 2010}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100918104820/http://www.hinduonnet.com/thehindu/mp/2006/09/04/stories/2006090402010400.htm |date=18 September 2010 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-08-03/news-interviews/28188454_1_auto-driver-autorickshaw-driver-arjun-rampal|title=Arjun's wife argues with auto driver|date=3 August 2009|work=[[Times of India]]|accessdate=10 February 2010}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110811034717/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-08-03/news-interviews/28188454_1_auto-driver-autorickshaw-driver-arjun-rampal |date=11 August 2011 }}&lt;/ref&gt;

==प्रारम्भिक जीवन र पृष्ठभूमि==
जेसियाको जन्म ३० नोभेम्बर १९७० मा [[पारसी मानिसहरू|पारसी]] परिवारमा भएको थियो।&lt;ref name=dna/&gt; उनले आफ्नो स्कूली शिक्षा जे बी वाच्चा हाई स्कूल फर पारसी गर्ल्स, दादर, मुम्बईबाट पूरा गरिन्। उनी मुम्बईको [[दादर पारसी कोलोनी]] मा हुर्किइन्।&lt;ref name=dna&gt;{{cite web| title = जीवन, मेहर जेसियाले यसलाई चिनेको रूपमा|publisher=DNA| url = http://www.dnaindia.com/mumbai/1191662/interview-life-as-mehr-jesia-knows-it|date=२० सेप्टेम्बर २००८| accessdate = 2013-09-24}}&lt;/ref&gt;

==करियर==
जेसियाले आफ्नो करियर १९८० को दशकमा सुरु गरिन्, र १९८६ मा [[फेमिना मिस इन्डिया]] को उपाधि जितिन्। चाँडै नै उनी [[मधु सप्रे]], [[फिरोज गुजराल]], श्यामोली वर्मा र अन्ना ब्रेडमेयर जस्ता भारतीय सुपरमोडलहरूको पहिलो पुस्ताको हिस्सा बनिन्।&lt;ref name=htsep13&gt;{{cite web| title = Memories of a master| newspaper = Hindustan Times| url = http://www.hindustantimes.com/Brunch/Brunch-Stories/Memories-of-a-master/Article1-1125196.aspx| लेखक = आशीष शर्मा| मिति = २१ सेप्टेम्बर २०१३| accessdate = २०१३-०९-२४| url-status = dead| archiveurl = https://web.archive.org/web/20130930061621/http://www.hindustantimes.com/Brunch/Brunch-Stories/Memories-of-a-master/Article1-1125196.aspx| archivedate = ३० सेप्टेम्बर २०१३}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130930061621/http://www.hindustantimes.com/Brunch/Brunch-Stories/Memories-of-a-master/Article1-1125196.aspx |date=2013-09-30 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| title = मेहरको जादू |publisher=India Today| url = http://indiatoday.intoday.in/story/The+magic+of+Mehr/1/38788.html|author= सुजाता असोमुल|date= २५ अप्रिल २००९|accessdate = २०१३-०९-२४}}&lt;/ref&gt;
===फिल्म करियर===
जेसिया र अर्जुन रामपालले आफ्नो निर्माण कम्पनी [[चेजिङ गणेशा]] मार्फत फिल्म ''[[आई सी यु (२००६ फिल्म)|आई सी यु]]'' (२००६) निर्माण गरेका थिए। फिल्ममा रामपाल, विपाशा अग्रवाल, [[सोनाली कुलकर्णी]] र [[बोमन इरानी]] ले अभिनय गरेका थिए।&lt;ref&gt;{{IMDb name|2510844}}&lt;/ref&gt;

==व्यक्तिगत जीवन==
उनले १९९८ मा पूर्व मोडेल तथा बलिउड अभिनेता [[अर्जुन रामपाल]] सँग विवाह गरिन्। उनीहरूका दुई छोरीहरू छन्। २८ मे २०१८ मा जोडीले २० वर्षको विवाह पछि संयुक्त विज्ञप्तिमा अलग हुने घोषणा गरे।&lt;ref&gt;{{cite news|title=अर्जुन रामपाल र मेहर जेसियाले २० वर्षको विवाह पछि अलग हुने घोषणा गरे|url=https://headlinestoday.org/entertainment/682/arjun-rampal-and-mehr-jessia-announce-their-separation-after-20-years-of-marriage/|accessdate=28 मे २०१८|agency=Headlines Today|archive-url=https://web.archive.org/web/20180727054630/https://headlinestoday.org/entertainment/682/arjun-rampal-and-mehr-jessia-announce-their-separation-after-20-years-of-marriage/|archive-date=२७ जुलाई २०१८|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180727054630/https://headlinestoday.org/entertainment/682/arjun-rampal-and-mehr-jessia-announce-their-separation-after-20-years-of-marriage/ |date=2018-07-27 }}&lt;/ref&gt; नोभेम्बर २०१९ मा [[बान्द्रा]] पारिवारिक अदालतले उनीहरूलाई सम्बन्ध विच्छेदको अनुमति दिएको थियो। दम्पतीका दुई छोरीहरू आफ्नी आमासँग बस्नेछन्। {{cite news |title=अर्जुन रामपाल र मेहर जेसियाले सम्बन्ध विच्छेदको अनुमति दिए, २१ वर्षको वैवाहिक जीवन समाप्त भयो |url=https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/arjun-rampal-and-mehr-jesia-granted-divorce-ending-21-years-of-marriage-1621132-2019-11-21 |access-date=२२ नोभेम्बर २०१९ |work=India Today |date=२१ नोभेम्बर २०१९ |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191122211812/https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/arjun-rampal-and-mehr-jesia-granted-divorce-ending-21-years-of-marriage-1621132-2019-11-21 |archive-date=२२ नोभेम्बर २०१९ |url-status=live }}&lt;ref&gt;{{cite news|title=Arjun Rampal and Mehr Jesia Get Divorced After 21 Years of Marriage, Daughters to Live with Mother|url=https://www.news18.com/news/movies/arjun-rampal-and-mehr-jesia-get-officially-divorced-daughters-to-live-with-the-mother-2394621.html|website=news18.com|access-date=22 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191122133608/https://www.news18.com/news/movies/arjun-rampal-and-mehr-jesia-get-officially-divorced-daughters-to-live-with-the-mother-2394621.html|archive-date=22 November 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{reflist}}

==बाह्य कडीहरू==

[[श्रेणी:सन् १९७० मा जन्म]]
[[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]]
[[श्रेणी:भारतीय सौन्दर्य प्रतियोगिता विजेताहरू]]
[[श्रेणी:फेमिना मिस इन्डिया विजेताहरू]]
[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]</text>
      <sha1>t9na5934hpbtv6pnq7feciv8zbwv3bm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>अमीषा पटेल</title>
    <ns>0</ns>
    <id>82131</id>
    <revision>
      <id>1355401</id>
      <parentid>1318397</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T11:43:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:भारतीय महिला मोडलहरू]] हटाइयो; [[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]] जोडियो</comment>
      <origin>1355401</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11020" sha1="swnb67g0cj2cnnnruhuuqgh0nu84go8" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = अमीषा पटेल
| image =  Ameesha Patel at Farah Khan 's store launch.jpg
| caption = अमीषा पटेल २०१५ मा
| birth_name = अमीषा अमित पटेल
| birth_date = {{birth date and age|df=yes|1975|6|9}}
| birth_place = [[मुम्बई]], [[भारत]]
| occupation = अभिनेत्री, निर्मात्री
| years_active = २०००– हाल
| nationality = भारतीय
| ethnicity = [[गुजराती जाति|गुजराती]]
| spouse =
| parents = [[आशा पटेल]]
| relatives = [[अस्मित पटेल]] (भाई)
| othername =
| website = {{URL|www.ameeshapatelproduction.com}}
}}

'''अमीषा पटेल''' ({{IPA-hns|əˈmiːʂaː pəˈʈeːl|pron}}; जन्म '''अमीषा अमित पटेल'''; ९ जुन १९७५) एक भारतीय चलचित्र [[अभिनेत्री]] तथा [[मोडल (मानिस)|मोडल]] हुन्। अमीषाले हिन्दी भाषाको चलचित्र बाहेक केही [[तेलगु चलचित्र|तेलुगु]] चलचित्रमा अभिनय गरेकी छिन्। उनले बलिउड चलचित्र 'कहो ना... प्यार है' (२०००)बाट अभिनय जीवनको पदार्पण गरेकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boxofficeindia.com/cpages.php?pageName=all_time_earners&amp;PHPSESSID=5362d07f223b238dbd9c54edcba55bed|title=All Time Earners Inflation Adjusted (Figures in Ind Rs)|publisher=BoxOfficeIndia.Com|accessdate=2007-02-03}}&lt;/ref&gt;

==जीवनी र करियर==
अमीषा अमित पटेल र आशा पटेलकी पुत्री र [[अस्मित पटेल]]की बहिनी हुन्। पटेलको जन्म एक गुजराती परिवारमा अमित पटेल र आशा पटेलको घरमा भएको थियो। उनी अस्मित पटेलको बहिनी र प्रसिद्ध वकिल, राजनीतिज्ञ र ब्यारिस्टर रजनी पटेलको नातिनी हुन्, जो मुम्बईको काङ्ग्रेस प्रदेश समिति अध्यक्ष थिए। हिन्दी चलचित्र बाहेक उनले केही तेलुगु र तमिल चलचित्रहरूमा समेत अभिनय गरेकी छिन्। आफ्नो अभिनयको कारण उनले हालसम्म एक [[फिल्मफेयर पुरस्कार]] जितेकी छिन्। पटेलले सन् २००० को ब्लकबस्टर रोमान्टिक थ्रिलर चलचित्र 'कहो ना ... प्यार है' बाट अभिनय जीवनको पदार्पण गरेकी थिइन्।

==चलचित्रहरू==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+सङ्केत
| style=&quot;background:#FFFFCC;&quot;| {{dagger|alt=Films that have not yet been released}}
| रिलिज हुन बाकी चलचित्र 
|}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष
! शिर्षक 
! भुमिका 
! class=&quot;unsortable&quot; | नोट
|-
| २०००
| ''[[कहो ना... प्यार है]]''
| सोनिया सक्सेना
|
|-
| २०००
| ''[[बद्री (२००० चलचित्र)|बद्री]]''
| सरयु
| [[तेलेगु भाषा|तेलेगु]] चलचित्र 
|-
| २००१
| ''[[गदर: एक प्रेम कथा]]''
| सकीना
| विशेष प्रस्तुतिका लागि फिल्म फेयर स्पेसल अवार्ड प्राप्त&lt;br&gt;फिल्म फेयर अवार्डमा उत्कृष्ट अभिनेत्रीको लागि छानिएको 
|-
| २००१
| ''[[येह जिन्दगीका सफर]]''
| सरिना देवन
|
|-
| २००२
| ''[[क्रान्ति (२००२ चलचित्र)|क्रान्ति]]''
| सन्जया रोय
|
|-
| २००२
| ''[[क्या यही प्यार है]]''
| सन्ध्या पटिल
|
|-
| २००२
| ''[[आँप मुझे अच्छे लग्ने लगे]]''
| सप्ना
|
|-
| २००२
| ''[[हमराज]]''
| प्रिया
| फिल्म फेयर अवार्डमा उत्कृष्ट अभिनेत्रीको लागि छानिएको
|-
| २००२
| ''[[येह है जल्वा]]''
| सोनिया सिंह
|
|-
| २००३
| ''[[पुढिया गीथाइ]]''
| जो
| [[तामिल भाषा|तामिल]] चलचित्र 
|-
| २००३
| ''[[परवाना (२००३ चलचित्र)|परवाना]]''
| पूजा
|
|-
| २००4
| ''[[सुनो ससुरजी]]''
| किरन सक्सेना
|
|-
| २००४
| ''[[शार्ट: द च्यालेन्ज]]''
| आफै
| विशेष उपस्थिति
|-
| २००४
| ''[[नानी (फुटबल खेलाडी)|नानी]]''
| प्रिया
| तेलेगु चलचित्र 
|-
| २००५
| ''[[वादा (चलचित्र)|भादा]]''
| पूजा शर्मा/बर्मा
|
|-
| २००५
| ''[[एलान (२००५ चलचित्र)|एलान]]''
| प्रिया
|
|-
| २००५
| ''[[जमीर: द फायर विथइन]]''
| पूजा खन्ना/चौहान
|
|-
| २००५
| ''[[नरसिंहउदु]]''
| सुब्बा लक्ष्मी 
| तेलेगु चलचित्र 
|-
| २००५
| ''[[मङ्गल पाण्डे: द राइजिङ]]''
| ज्वाला 
|
|-
| २००६
| ''[[मेरे जीवन साथी (२००६ चलचित्र)|मेरे जीवन साथी]]''
| अन्जली
|
|-
| २००६
| ''[[हम्को तुम्से प्यार है]]''
| दुर्गा
|
|-
| २००६
| ''[[तीस्री आंख: द हिडन क्यामरा]]''
| अमु
|
|-
| २००६
| ''[[तथास्तु]]''
| सरिता &quot;सरु&quot; राजपुत
|
|-
| २००६
| ''[[आंखी (२००६ चलचित्र)|आंखे]]''
| नन्दिता सक्सेना
|
|-
| २००६
| ''[[आपकी खातिर (२००६ चलचित्र)|आपकी खातिर]]''
| शिरानी खन्ना
|
|-
| २००७
| ''[[हनिमून ट्राभल्स प्राइभेट लिमिटेड]]''
| पिन्की कपूर
|
|-
| २००७
| ''[[हेइ बेबी]]''
| आफै
| हेइ बेबी गीतमा विशेष उपस्थिति
|-
| २००७
| ''[[भूल भूलैया]]''
| राधा
|
|-
| २००७
| ''[[ओम शान्ति ओम]]''
| आफै 
| विशेष उपस्थिति
|-
| २००८
| ''[[थोडा प्यार थोडा म्याजिक]]''
| मलैका
| विशेष भुमिका
|-
| २०११
| ''[[पारामा भीरा छक्रा]]''
| रागिनी
| तेलेगु चलचित्र
|-
| २०१1
| ''[[चतुर सिंह टु स्टार]]''
| सोनिया बर्मा
|
|-
| २०१3
| ''[[रेस २]]''
| चेर्री
| विशेष भुमिका 
|-
| २०१३
| ''[[सर्टकर्ट रोमियो]]''
| मोनिका
| 
|-
| २०१५
|style=&quot;background:#FFFFCC;&quot;| ''[[भइयाजी सुपरहिट]]''{{dagger|alt=Films that have not yet been released}}
|
| Filming&lt;ref name=&quot;Bhaiyyaji Superhitt&quot;&gt;{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-12-17/news-interviews/30528377_1_sunny-deol-ameesha-patel-tusshar|title=Ameesha, Sunny reunite after 10 years|accessdate=2011-12-17|date=17 December 2011|author=M Shah, Kunal|publisher=''[[Times of India]]''}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131102112507/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-12-17/news-interviews/30528377_1_sunny-deol-ameesha-patel-tusshar |date=2013-11-02 }}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१५
|style=&quot;background:#FFFFCC;&quot;| ''[[देसी म्याजिक]]''{{dagger|alt=Films that have not yet been released}}
| सोनिया सक्सेना / माहि देवल
| Filming&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-15/news-interviews/32675430_1_kaho-naa-kunal-goomer-ameesha-patel |title=Ameesha finds director for next film |publisher=Times of India |date=15 July 2012 |accessdate=2012-07-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131102112045/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-15/news-interviews/32675430_1_kaho-naa-kunal-goomer-ameesha-patel |date=2013-11-02 }}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१६
|style=&quot;background:#FFFFCC;&quot;| ''[[रन भोला रन]]''{{dagger|alt=Films that have not yet been released}}
|
| 
|}

==सन्दर्भ सामग्री==
{{reflist}}

==बाह्य कडीहरू==
{{Commonscat|Ameesha Patel|अमीषा पटेल}}
* {{IMDb name|0665349}}
* {{twitter|Ameesha_Patel}}

==यो पनि हेर्नुहोस्==

[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]
[[श्रेणी:सन् १९७५ मा जन्म]]
[[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]]
[[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]]
[[श्रेणी:तमिल चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:तेलगु चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:गुजराती मानिसहरू]]
[[श्रेणी:सिन्धी मानिसहरू]]
[[श्रेणी:मुम्बईका अभिनेत्रीहरू]]</text>
      <sha1>swnb67g0cj2cnnnruhuuqgh0nu84go8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>अनिता हस्सनन्दनी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>82746</id>
    <revision>
      <id>1355402</id>
      <parentid>1198956</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T11:43:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]] जोडियो</comment>
      <origin>1355402</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4049" sha1="hj8xd5ict74qhayffv72q35ax6j7yn6" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name       = अनिता हस्सनन्दनी
| image   = Anita Hassanandani Reddy snapped promoting the film Bareilly Ki Barfi (02) (cropped).jpg
| caption      =  अनिता समारोहमा 
| birth_date = {{birth date and age|1981|4|14}}
| birth name  =  
| birthplace   = {{flagicon|India}} [[मुम्बई]], [[भारत]]
| occupation =  मोडल, अभिनेत्री 
| yearsactive = २००३ - हाल सम्म
}}

'''अनिता हस्सनन्दनी''' ({{birth date and age|1981|4|14}}) एक [[भारत|भारतीय]] चलचित्र अभिनेत्री हुन्, जसलाई '''नताशा''' नामले पनि चिनिन्छ। जीवनमा सबैभन्दा ठुलो उपलब्धि उनीलाई बालाजी टेलिफिल्म्सको &quot;काव्याञ्जलि&quot;को अञ्जलि नन्दा नामक पत्रबाट मिल्यो।&lt;ref name=&quot;early life&quot;&gt;{{cite web|title=Anita's filmy  life|url=http://www.youtube.com/watch?v=QwZvwufCVTw|publisher=You Tube}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;timesofindia.indiatimes.com&quot;&gt;{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/love-matters/Anita-Hassanandani-ties-the-knot-with-Rohit-Reddy/articleshow/24239113.cms|title=Anita Hassanandani ties the knot with Rohit Reddy|date=16 October 2013|work=[[Times of India]]|accessdate=17 October 2013}}&lt;/ref&gt;

== जीवन ==
हस्सनन्दनीले आफ्नु करियरको शुभारम्भ बालाजी टेलीफिल्म्सको &quot;कभी सौतन कभी सहेली&quot; नामक धारावाहिकबट गरिन। हिन्दी चलचित्र कृष्णा कटेजमा जन - साधारणको आगाडि प्रथम उपस्थिति दिने हस्सनन्दनीले [[कन्नड (स्पष्टता)|कन्नड]], [[तमिल]] तथा [[तेलुगु]] अध्यवसायमा पनि सफल अभिनय गरेकी छिन्।&lt;ref name=newcomer&gt;{{cite web|title=debut on the television screen|url=http://www.indianexpress.com/news/back-to-the-start/755632/|publisher=indianexpress.com|accessdate=6 Jun 2012}}&lt;/ref&gt;
==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{reflist}}
==बाह्य कडीहरू==
{{Commons category|Anita Hasnandani}}
* {{IMDb name|1595109}}
{{कमन्सश्रेणी|Anita Hassanandani}}

[[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]]
[[श्रेणी:सन् १९८१ मा जन्म]]
[[श्रेणी:हिन्दी टेलिभिजन अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:कन्नड चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:तमिल चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:तेलगु चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:फियर फ्याक्टर: खतरों के खिलाडी सहभागीहरू]]
[[श्रेणी:भारतीय टेलिभिजन अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]
[[श्रेणी:सिन्धी मानिसहरू]]
[[श्रेणी:मुम्बईका अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]]</text>
      <sha1>hj8xd5ict74qhayffv72q35ax6j7yn6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>आरती छाबडीया</title>
    <ns>0</ns>
    <id>82848</id>
    <revision>
      <id>1355403</id>
      <parentid>1253298</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T11:43:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]] जोडियो</comment>
      <origin>1355403</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4136" sha1="ctt3ik879qtt2pd71snlq5y1okp1frg" xml:space="preserve">{{Infobox person
| image              = Aarti Chabria graces Stardust Awards 2016 (01).jpg
| imagesize          = 200px
| name               = आरती छाबडीया
| birth_date         = {{birth date and age|mf=yes|1982|11|21|f=y}}
| birth_place        = [[मुम्बई]], [[भारत]]
| height             = ५’५″ (१.७२ मीटर)
| death_date         = 
| birthname          = 
| othername          = आरती छाबडीया&lt;br /&gt;आरती छाबरिया
| occupation         = [[अभिनेत्री]], [[मोडेल]]
| weight             = ५६ केजी
| birth_name         = आरती छाबडीया
| nationality        = भारत
}}

'''आरती छाबडीया''' (जन्म २१ नोभेम्बर १९८२) एक भारतीय अभिनेत्री र पूर्व मोडल हुन्। उनले [[हिन्दी भाषा|हिन्दी]], [[तेलुगू]] र [[कन्नड (स्पष्टता)|कन्नड]] चलचित्रमा अभिनय गरेकी छिन्। उनले २०११ मा ''खत्रौ के खिलाडी''को चौथे संस्करणमा ''फियर फेक्टर -खत्रौ के खिलाडी'' जितिन्। उनले ''मिस इन्डिया वल्डवाइड''को उपाधि नोभेम्बर १९९९मा प्राप्त गरिन्।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Aarti Chhabria is KKK4 Winner|url=http://ibnlive.in.com/news/aarti-chhabria-is-khatron-ke-khiladi/169899-44.html|publisher=CNN-IBN|accessdate=2011-08-04|author=IANS}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111113072025/http://ibnlive.in.com/news/aarti-chhabria-is-khatron-ke-khiladi/169899-44.html |date=2011-11-13 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Aarti Chabria is the winner of Miss India Worldwide 2000|url=http://www.worldwidepageants.com/pastwinners.htm}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101031090210/http://www.worldwidepageants.com/pastwinners.htm |date=2010-10-31 }}&lt;/ref&gt;

== पूर्व जीवन ==
आरती छाबडीयाको जन्म [[मुम्बई]]मा भएको थियो। उनले एक हिन्दू परिवारमा जन्म लिएकी थिइन्।
==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{reflist}}
==बाह्य कडीहरू==
*{{IMDb name|1175188}}
*[http://www.designcenter3d.com/2015/09/aarti-chhabria-bioghraphy-and-beautiful.html आरती छाबडीयाको बारेमा थप] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304075725/http://www.designcenter3d.com/2015/09/aarti-chhabria-bioghraphy-and-beautiful.html |date=2016-03-04 }}
{{कमन्सश्रेणी|Aarti Chhabria}}

[[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]]
[[श्रेणी:सन् १९८२ मा जन्म]]
[[श्रेणी:कन्नड चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:तेलगु चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:फियर फ्याक्टर: खतरों के खिलाडी सहभागीहरू]]
[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]
[[श्रेणी:सिन्धी मानिसहरू]]
[[श्रेणी:पञ्जाबी चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:मुम्बईका अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]]</text>
      <sha1>ctt3ik879qtt2pd71snlq5y1okp1frg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>डायना पेन्टी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>82880</id>
    <revision>
      <id>1355404</id>
      <parentid>1320315</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T11:44:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <comment>[[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा +[[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]]; +[[श्रेणी:मलयालम चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]; +[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]</comment>
      <origin>1355404</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3993" sha1="ddxwr7s18w66tp8pbyde4jv4tcess6y" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name         = डायना पेन्टी
| image        = Diana Penty promotes 'Cocktail' 04.jpg
| imagesize    = 180px
| caption      = डायना पेन्टी ''[[ककटेल (२०१२ चलचित्र)|ककटेल]]''को प्रचार कार्यक्रममा, २०१२
| occupation   = मोडल, [[अभिनेत्री]]
| birth_place  = [[मुम्बई]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]]
| birth_date   = {{birth date and age|df=yes|1985|11|2}}
| nationality  = [[भारतीय]]
| othername   = डियाना पेन्टी
| years_active = २००५–हाल सम्म
}}

'''डायना पेन्टी''' (जन्म:{{birth date and age|df=yes|1985|11|2}}, '''डियाना पेन्टी'''को रूपमा पानि विख्यात् छिन्) एक भारतीय मोडल र अभिनेत्री हुन्। उनी [[बलिउड]]का चलचित्रमा काम गर्ने गर्छिन्। उनीले २००५बाट मोडलिङ्ग गर्न सुरु गरिन् र छिटै नै भारतको शीर्ष डिजाइनरहरूमा धेरैको लागि रेम्पमा हिनिन् र प्रमुख ब्राण्डको विज्ञापन गरे पछि उनीले मोडलको रूपमा सफल केरियरको स्थापना गरिन्। उनको पहलो चलचित्र हास्य प्रेमकहानी चलचित्र ''[[ककटेल (२०१२ चलचित्र)|ककटेल]]'' &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ratopati.com/story/27042|title=उमेर ४ दशक छुन लाग्दा पनि जोडी नभेटेका बलिउडका यी १२ अभिनेत्री|accessdate=2019-02-19}}&lt;/ref&gt; थियो जसमा उनी [[सैफअली खान|सैफ अली खान]] र [[दीपिका पादुकोण]]को साथमा थिइन्।
==जीवनी==
उनको जन्म २ नोभेम्बर १९८५मा [[भारत]]को [[मुम्बई]]मा एक पारसी बुबा र ईसाई आमाको घरमा भएको थियो।&lt;ref&gt;{{cite web|title=Diana Penty|url=http://www.fashionmodeldirectory.com/models/Diana_Penty/|publisher=[[Fashion Model Directory]]|accessdate=2 October 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=Agrawal|first=Rati|title=Bollywood Celebs with Inter-Faith Parents|url=http://idiva.com/photogallery-entertainment/bollywood-celebs-with-inter-faith-parents/21101/7|publisher=iDiva|date=27 April 2013|accessdate=4 February 2014}}&lt;/ref&gt;
==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{reflist}}
==बाह्य कडीहरू==
{{commons category|Diana Penty}}
* {{IMDb name|id=5069465|name=Diana Penty}}
* {{fashionmodel|id=Diana_Penty|name=Diana Penty}}
* {{Twitter|DianaPenty|Diana Penty}}

[[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]]
[[श्रेणी:सन् १९८५ मा जन्म]]
[[श्रेणी:मुम्बईका अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]]
[[श्रेणी:मलयालम चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]</text>
      <sha1>ddxwr7s18w66tp8pbyde4jv4tcess6y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>पूनम पाण्डेय</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83026</id>
    <revision>
      <id>1355408</id>
      <parentid>1309458</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T11:52:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]] जोडियो</comment>
      <origin>1355408</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5924" sha1="fiv7zmxux81jdd8fytlmegs8qq79tj6" xml:space="preserve">{{Infobox model
| name            =पूनम पाण्डेय
| gender          = female
| image           = Poonam pandey colors indian telly awards.jpg
| image_size      =200px
| caption         =
| alt             =
| birth_name      = 
| birth_place     = [[नयाँ दिल्ली|दिल्ली]], [[भारत]]
| death_date      =
| death_place     = 
| occupation         = {{hlist|अभिनेत्री|मोडल}}
| spouse          = 
| height          = ५ फीट, ७ इन्च
| measurements    = 
| weight          = 
| website         ={{URL|http://poonampandey.in/}}
}}
'''पूनम पाण्डेय''' (जन्म: ११ मार्च १९९१) एक [[अभिनेत्री]] र मोडल हुन्।&lt;ref&gt;[http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-06-17/news-interviews/40009325_1_nasha-poster-placards Poonam Pandey goes nude for bold 'Nasha' poster - द टाइम्स ऑफ़ इण्डिया &lt;!-- Bot generated title --&gt;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141226061852/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/Poonam-Pandey-goes-nude-for-bold-Nasha-poster/articleshow/20614916.cms?referral=PM |date=2014-12-26 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://indiatoday.intoday.in/gallery/poonam-pandey-gets-bold-in-nasha-trailer/1/9496.html Poonam Pandey at Nasha promo launch - | Photo1 | India Today |&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=K8kJP-qhxQc Jay Hind! official Youtube channel Episode 271 : Segment 4, Poonam Pandey Reveals All]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.bigbossupdate.com/why-poonam-pandey-said-no-to-bigg-boss-7/  why Poonam Pandey said no to Bigg Boss 7?  - BBU&lt;!-- Bot generated title --&gt;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131019114902/http://www.bigbossupdate.com/why-poonam-pandey-said-no-to-bigg-boss-7/ |date=2013-10-19 }}&lt;/ref&gt; ५ फीट ७ इन्चकी पूनम एक भारतीय मोडल&lt;ref&gt;[http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-07-22/tv/29802598_1_poonam-pandey-iims-extra-curricular-activities I dont mind trying for IIMs: Poonam Pandey - Times Of India&lt;!-- Bot generated title --&gt;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130723175503/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-07-22/tv/29802598_1_poonam-pandey-iims-extra-curricular-activities |date=2013-07-23 }}&lt;/ref&gt; र अभिनेत्री हुन्, जो सन् २००१को लागि किङ्गफिशर केलेन्डरका केटीहरूमा एक हुन्। पूनमले किङ्गफिशर केलेन्डरको लिए आफ्नु नग्न मुद्रा तस्वीर हलिन।&lt;ref&gt;[http://pages.rediff.com/photoalbum/preview/hot-photos/actress-hot-photos/3306390/39365278/202933/139/poonam-pandey-gladrags-magazine-cover-page-hot-stills Poonam Pandey Gladrags Magazine Cover Page Hot Stills : hot photos on Rediff Pages&lt;!-- Bot generated title --&gt;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150106061203/http://pages.rediff.com/photoalbum/preview/hot-photos/actress-hot-photos/3306390/39365278/202933/139/poonam-pandey-gladrags-magazine-cover-page-hot-stills |date=2015-01-06 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.sify.com/movies/meet-kingfisher-model-poonam-pandey-imagegallery-bollywood-kl4pEyaafgg.html Meet Kingfisher model Poonam Pandey&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Poonam Pandey's bold Nasha posters angers Mumbai, Delhi|url=http://www.indianexpress.com/picture-gallery/poonam-pandeys-bold-nasha-posters-angers-mumbai-delhi/2858-1.html|publisher=The Indian Express|accessdate=21 जुलाई 2013}}&lt;/ref&gt; [[विश्व कप क्रिकेट २०११]]को बेला, पूनम पाण्डेयले घोषणा गरिन्, [[भारतीय क्रिकेट टीम]]ले विश्व कप जित्यो भने उनी नग्न हुने छिन् तर उनीले यसो गरिनन्।&lt;ref&gt;{{cite web|title= FIR against Poonam Pandey who vowed to strip if India wins World Cup |url= http://www.ndtv.com/article/india/fir-against-poonam-pandey-who-vowed-to-strip-if-india-wins-world-cup-95775 |work= April 2, 2011|publisher=NDTV |accessdate= December 5, 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title= Silly Point: Poonam Pandey WILL strip on final day!|url= http://www.rediff.com/cricket/slide-show/slide-show-1-world-cup-2011-silly-point-poonam-pandey-will-go-nude-if-india-wins/20110401.htm|work= April 1, 2011|publisher= Rediff.com |accessdate= December 5, 2013}}&lt;/ref&gt;  पूनम पाण्डेयले आफ्नु कसम पूरा गरिनन्। उनीले धेरै [[बलिउड]] चलचित्रहरूमा पनि अभिनय गरिन्।

==जीवनी==
उनको जन्म ११ मार्च १९९१मा [[भारत]]को [[नयाँ दिल्ली|दिल्ली]]मा भएको थियो।
==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{reflist}}
==बाह्य कडीहरू==

[[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:सन् १९९१ मा जन्म]]
[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]
[[श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]]
[[श्रेणी:मुम्बईका अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]]</text>
      <sha1>fiv7zmxux81jdd8fytlmegs8qq79tj6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>शमिता सेट्टी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83043</id>
    <revision>
      <id>1355409</id>
      <parentid>1310208</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T11:52:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]] जोडियो</comment>
      <origin>1355409</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4076" sha1="lkzlait54iwpimzpxuyp19ayx7egcc9" xml:space="preserve">{{Infobox person
| image              = Shamita_Shetty_graces_the_red_carpet_of_Lakme_Fashion_Week_2018_(08)_(cropped).jpg
| imagesize          = 220px
| caption            = 
| name               = शमिता सेट्टी
| birth_name         = 
| birth_date         = {{birth date and age|df==y|1979|02|02}}&lt;ref name=&quot;b&quot; /&gt;
| birth_place        = [[मङ्गलोर]], [[कर्नाटक]], [[भारत]]
| height             = 
| occupation         = [[अभिनेत्री]], मोडल&lt;br /&gt; र इंटीरियर डिजाइनर
| yearsactive        = २०००–२०११
| spouse             = कोही छैन
}}
'''शमिता सेट्टी''' (जन्म:{{birth date and age|df==y|1979|02|02}}) भारतीय सिनेमाकी एक [[अभिनेत्री]], मोडल र इंटीरियर डिजाइनर हुन्। उनी [[बलिउड]]को अभिनेत्री [[शिल्पा सेट्टी]]को सानी बहिनी हुन्।

== कैरियर ==
शमिताको पहली चलचित्र यश राज फिल्म्सको आदित्य चोपडा द्वारा निर्देशित मोहब्बतें थियो। उनको किरदार इशिकाको लागि उनीलाई आफ्नु सहकर्मी किम शर्मा र प्रीति झंगियानीको आईफाको बेस्ट डेब्यू पुरस्कार मिलेको थियो। मेरे यार की शादी हे र साथियामा उनको आइटम नम्बरको प्रसंसा भएको थियो। जहर' र फरेब उनको केही आरु चलचित्र हुन्। बिग बस 3 में३मा उनी प्रतिभागी थिइन्।&lt;ref name=&quot;b&quot;&gt;{{cite web|title=B'SPECIAL: शमिता सेट्टीले बलिउडमा बोल्ड इमेजबाट पहिचान बनाईन्|date=2 फ़रवरी 2015|accessdate=16 मार्च 2015|publisher=पन्जाब केसरी|url=http://www.punjabkesari.in/detail.aspx?news_id=333719}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=उदय चोपड़ा- शमिता सेट्टी|date=7 नवंबर 2012|accessdate=16 मार्च 2015|publisher=अमर उजाला|url=http://www.amarujala.com/news/multiplex/bollywood/uday-chopra/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305022848/http://www.amarujala.com/news/multiplex/bollywood/uday-chopra/ |date=2016-03-05 }}&lt;/ref&gt; 
==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
==बाह्य कडीहरू==
{{commons category|Shamita Shetty}}
*{{IMDb name|0792906}}
*[http://www.designcenter3d.com/2015/09/shamita-shetty-beautiful-hd-wallpaper.html Shamita Shetty Biography]{{Dead link|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} at [http://www.designcenter3d.com/2015/09/shamita-shetty-beautiful-hd-wallpaper.html Design center database]{{Dead link|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{उत्कृष्ट नयाँ महिला कलाकारको लागि आइफा अवार्ड}}

[[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]
[[श्रेणी:सन् १९७९ मा जन्म]]
[[श्रेणी:मुम्बईका अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]]</text>
      <sha1>lkzlait54iwpimzpxuyp19ayx7egcc9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>शहनाज ट्रेजरीवाला</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83057</id>
    <revision>
      <id>1355410</id>
      <parentid>1310226</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T11:52:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]] जोडियो</comment>
      <origin>1355410</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4750" sha1="k31dypkx4mqh9ssz6b3z05238j9a5x0" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name                   = शहनाज ट्रेजरीवाला
| image            = Shenaz Treasuryvala at Blackberry curve's launch party (1).jpg
| imagesize       = 
| alt             = 
| caption         = ब्लेकबेरी कर्व लोंच पार्टीमा शहनाज़ ट्रेज़रीवाला
| birth_name             = 
| birth_date             = {{Birth date and age|df=yes|1981|06|29}}
| birth_place            = [[मुम्बई]], [[भारत]]
| occupation             = [[अभिनेत्री]], मोडल र यात्रा लेखक
| yearsactive            = २००१&amp;mdash;हाल सम्म
| religion               = [[पारसी धर्म|पारसी]]
| notable role           = 
| spouse                 = 
| domesticpartner        = 
| website                = 
}}

'''शहनाज ट्रेजरीवाला''' अथवा '''शहनाज ट्रेजरी''' (जन्म २९ जून १९८१) एक भारतीय मोडल, यात्रा लेखक र अभिनेत्री हुन्। कलेजमा आफ्नु पहले वर्षको बेला एक फोटोग्राफर द्वारा उनीलाई छानिएको थियो, उनको पहलो मोडलिंगम कार्य सफ्ट ड्रिंकको थियो।&lt;ref name=&quot;TIVV&quot;&gt;{{cite web
| url = http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/11128.cms
| title = Veejays with a vengeance!
| trans_title=
| accessdate = 2013-10-15
| date = 2003-06-08
| work = द टाइम्स अफ इण्डिया
}}&lt;/ref&gt; उनीले एमटीवी नेटवर्क्स एसियाको ''एमटीवीज मोस्ट वाण्टेड'' प्रोग्राममा विडियो जकी राखिनु भन्दा पहिले&lt;ref name=&quot;TIVV&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;TITMW&quot;&gt;{{cite web
| url = http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/484591.cms
| title = Treasured and most wanted!
| accessdate = 2013-10-15
| last = वशिष्ट
| first = पूजा
| date = 2004-02-09
| work = [[द टाइम्स ऑफ़ इण्डिया]]
}}&lt;/ref&gt; अकाई र [[फिलिप्स]]को लागि [[विज्ञापन]] पनि गरेकी थिइन्।&lt;ref name=&quot;WIT100&quot;&gt;{{cite web
| url=http://www.webindia123.com/personality/women/shenaz_treasurywala/shenaz.htm |title=Top 100 Beautiful Indian Women |trans_title=भारत की सौ सुन्दरतम महिलाएँ |accessdate = 2013-10-15 |publisher=सुनी सिस्टम लिमिटेड
}}&lt;/ref&gt;

उनीले अभिनयको क्षेत्रमा प्रवेश २००१को तेलुगू चलचित्र ''एढुरुलेनी मनिषि''बाट गरिन्,&lt;ref&gt;[http://www.youtube.com/watch?v=Ei_dnbzJByg Eduruleni Manishi - Nadumunu Chooste jarade Song - YouTube]&lt;/ref&gt; तर पहिचान २००३को [[बलिउड]] चलचित्र ''इश्क विश्क''बाट मिल्यो,&lt;ref name=&quot;TISA&quot;&gt;{{cite web
| url = http://timesofindia.indiatimes.com/ahmedabad-times/straight-answers/articleshow/2708.cms
| title = Straight Answers
| accessdate = 2013-10-15
| last = धत्तिवाला 
| first = राहील 
| date = 2003-06-03
| work = [[द टाइम्स ऑफ़ इण्डिया]]
}}&lt;/ref&gt; जसमा उनीले फिल्मफेयर पुरस्कारहरूमा सहायक अभिनेत्रीको रूपमा नामांकन पनि प्राप्त गरिन्।
==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{reflist}}
==बाह्य कडीहरू==
{{commons category|Shenaz Treasuryvala}}
* {{IMDb name|id=1376654|name=Shenaz Treasurywala}}

[[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]
[[श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]]
[[श्रेणी:मुम्बईका अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:सन् १९८१ मा जन्म]]
[[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]]</text>
      <sha1>k31dypkx4mqh9ssz6b3z05238j9a5x0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>स्वेता साल्वे</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83084</id>
    <revision>
      <id>1355414</id>
      <parentid>1310558</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T11:57:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <comment>+श्रेणीजोडियो</comment>
      <origin>1355414</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4124" sha1="pmm7o4zpbugxuju85z3o47p39y0py5o" xml:space="preserve">{{ infobox person
| name        = स्वेता साल्वे&lt;br /&gt;Shweta Salve
| image       = ShwetaSalve.jpg
| image size  = 
| alt         = 
| caption     = स्वेता साल्वे २०११ मा
| birth_date  = १२ नोभेम्बर 
| birth_place = 
| death_date  = 
| nationality = [[भारत|भारतीय]]
| years_active = १९९८-वर्तमान
| other_names = 
| known_for   = 
| occupation  = [[अभिनेत्री]], मोडल
| Spouse  = 
}}

'''स्वेता साल्वे''' भारतीय अभिनेत्री र मोडल हुन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|title=सेल के चक्कर में नहीं पड़ती : स्वेता साल्वे|date=23 फरवरी 2013|accessdate=8 जनवरी 2015|publisher=[[नवभारत टाइम्स]]|url=http://navbharattimes.indiatimes.com/other/home-and-relations/shopping/cell-is-not-involved-shweta-salve/articleshow/18624490.cms}}&lt;/ref&gt;

== करियर ==
स्वेताले आफ्नो करियरको आरम्भ [[जी टिभी]]को प्रसिद्ध कार्यक्रम ''हिप हिप हुर्रे''बाट गरेकी थिइन् । फेरी उनले ''प्यार में कभी-कभी'' चलचित्रमा अभिनय गरेकी थिइन् । ''लिपस्टिक'', ''सरकार'', ''लेफ्ट राइट लेफ्ट'', ''किट्टी पार्टी'' जस्ता डेलीसप सिरियलहरूमा उनले अभिनय गरेकी थिइन् । उनी [[झलक दिखला जा]]को पहिलो सिजनको सहभागी हुन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|title=बर्थडे स्पेशल: टीवी की हॉट एक्ट्रेस है स्वेता साल्वे|date=12 नवम्बर 2014|accessdate=8 जनवरी 2015|publisher=[[राजस्थान पत्रिका]]|url=http://www.patrika.com/news/happy-birthday-shweta-salve/1046368}}&lt;/ref&gt;

== टेलिभिजन ==
*जी टिभीमा [[डान्स इन्डिया डान्स]] (२०१०)
*[[खतरों के खिलाड़ी]] - २ सीजन (२००९) कलर्स टीवीमा
*जी टिभीमा हिप हिप हुर्रे (१९९८)
*[[झलक दिखला जा]] (सिजन १) (२००६)
*स्टार प्लसमा कहीं किसी रोज़ (२००१)
*जी टिभीमा किटी पार्टी (२००२)
*सब टिभीमा लेफ्ट राइट लेफ्ट (२००६)
*जी टिभीमा लिपस्टिक (२००२)
*सोनी टिभीमा इस दिल को कैसे समझाए (२००२)
*जी टिभीमा सरकार (२००५)
*थोडी सी जमीन थोडा सा आसमान (२००६)

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{reflist}}

==बाह्य कडीहरू==

[[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]]
[[श्रेणी:भारतीय टेलिभिजन अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:भारतीय टेलिभिजन प्रस्तुतकर्ताहरू]]
[[श्रेणी:हिन्दी टेलिभिजन अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:मराठी मानिसहरू]]
[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]
[[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]]</text>
      <sha1>pmm7o4zpbugxuju85z3o47p39y0py5o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355415</id>
      <parentid>1355414</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T11:58:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:मुम्बईका अभिनेत्रीहरू]] जोडियो</comment>
      <origin>1355415</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4209" sha1="dk67rjs1hcnm6iw8g2ta39ju646jy19" xml:space="preserve">{{ infobox person
| name        = स्वेता साल्वे&lt;br /&gt;Shweta Salve
| image       = ShwetaSalve.jpg
| image size  = 
| alt         = 
| caption     = स्वेता साल्वे २०११ मा
| birth_date  = १२ नोभेम्बर 
| birth_place = 
| death_date  = 
| nationality = [[भारत|भारतीय]]
| years_active = १९९८-वर्तमान
| other_names = 
| known_for   = 
| occupation  = [[अभिनेत्री]], मोडल
| Spouse  = 
}}

'''स्वेता साल्वे''' भारतीय अभिनेत्री र मोडल हुन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|title=सेल के चक्कर में नहीं पड़ती : स्वेता साल्वे|date=23 फरवरी 2013|accessdate=8 जनवरी 2015|publisher=[[नवभारत टाइम्स]]|url=http://navbharattimes.indiatimes.com/other/home-and-relations/shopping/cell-is-not-involved-shweta-salve/articleshow/18624490.cms}}&lt;/ref&gt;

== करियर ==
स्वेताले आफ्नो करियरको आरम्भ [[जी टिभी]]को प्रसिद्ध कार्यक्रम ''हिप हिप हुर्रे''बाट गरेकी थिइन् । फेरी उनले ''प्यार में कभी-कभी'' चलचित्रमा अभिनय गरेकी थिइन् । ''लिपस्टिक'', ''सरकार'', ''लेफ्ट राइट लेफ्ट'', ''किट्टी पार्टी'' जस्ता डेलीसप सिरियलहरूमा उनले अभिनय गरेकी थिइन् । उनी [[झलक दिखला जा]]को पहिलो सिजनको सहभागी हुन् ।&lt;ref&gt;{{cite web|title=बर्थडे स्पेशल: टीवी की हॉट एक्ट्रेस है स्वेता साल्वे|date=12 नवम्बर 2014|accessdate=8 जनवरी 2015|publisher=[[राजस्थान पत्रिका]]|url=http://www.patrika.com/news/happy-birthday-shweta-salve/1046368}}&lt;/ref&gt;

== टेलिभिजन ==
*जी टिभीमा [[डान्स इन्डिया डान्स]] (२०१०)
*[[खतरों के खिलाड़ी]] - २ सीजन (२००९) कलर्स टीवीमा
*जी टिभीमा हिप हिप हुर्रे (१९९८)
*[[झलक दिखला जा]] (सिजन १) (२००६)
*स्टार प्लसमा कहीं किसी रोज़ (२००१)
*जी टिभीमा किटी पार्टी (२००२)
*सब टिभीमा लेफ्ट राइट लेफ्ट (२००६)
*जी टिभीमा लिपस्टिक (२००२)
*सोनी टिभीमा इस दिल को कैसे समझाए (२००२)
*जी टिभीमा सरकार (२००५)
*थोडी सी जमीन थोडा सा आसमान (२००६)

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{reflist}}

==बाह्य कडीहरू==

[[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]]
[[श्रेणी:भारतीय टेलिभिजन अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:भारतीय टेलिभिजन प्रस्तुतकर्ताहरू]]
[[श्रेणी:हिन्दी टेलिभिजन अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:मराठी मानिसहरू]]
[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]
[[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]]
[[श्रेणी:मुम्बईका अभिनेत्रीहरू]]</text>
      <sha1>dk67rjs1hcnm6iw8g2ta39ju646jy19</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>स्वेता भारद्वाज</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83169</id>
    <revision>
      <id>1355411</id>
      <parentid>1310557</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T11:53:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <comment>[[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा −[[श्रेणी:भारतीय अभिनेत्रीहरू]]; + 3 श्रेणीहरू; ±[[श्रेणी:भारतीय महिला मोडलहरू]]→[[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]]</comment>
      <origin>1355411</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5946" sha1="1bqmwici718zleeuonu92mslldlda1p" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = स्वेता भारद्वाज 
| image = Shweta Bhardwaj provogue.jpg
| caption = स्वेता भारद्वाज
| birth_date = {{Birth date and age|१९८५|९|३०}}
| birth_place = [[मुम्बई]], भारत
| occupation = अभिनेत्री र मोडेल
| years_active = २००७-वर्तमान
| Attutude = Pagal hai
}}

'''स्वेता भारद्वाज ''' एक भारतीय मोडल र भारतीय चलचित्र अभिनेत्री हुन् जुन [[तमिल चलचित्र]] र [[बलिउड]]मा आफ्नो अभिनय कार्यको लागि प्रसिद्ध छिन् । उनले आफ्नो अभिनयको सुरुवात हिन्ही चलचित्र मिसन इस्तानबुल (२००८)बाट गरेकी छिन् ।

==जीवनी==
स्वेताको जन्म दिल्लीमा भएको हो । उनले आफ्नो प्राथमिक र उच्च माध्यमिक शिक्षा दिल्लीबाट नै प्राप्त गरेकी हुन् ।  &lt;ref name=&quot;apunkachoice1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.apunkachoice.com/titles/mis/mission-istanbul/mid_25167/cast_crew/ |title=Mission Istanbul Cast and Crew - Hindi Movie |publisher=Apunkachoice.com |date= |accessdate=2011-12-02}}&lt;/ref&gt;

==फिल्मोग्राफी==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-  style=&quot;background:#ccc; text-align:center;&quot;
! साल !! चलचित्र !! भुमिका !! भाषा !! टिप्पणी
|-
|| २००८ || ''[[मिशन इस्तानबुल]]'' ||लिसा लोबो|| [[हिन्दी]] || &lt;ref name=&quot;apunkachoice1&quot;/&gt;
|-
|| २००९ || ''इन्दुमती'' ||हनी|| [[तेलुगु भाषा|तेलगु]] ||&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.apunkachoice.com/titles/ind/indumathi/mid_34298/ |title=Indumathi movie Reviews, Trailers, Wallpapers, Songs, Telugu |publisher=Apunkachoice.com |date= |accessdate=2011-12-02}}&lt;/ref&gt;
|-
|| २०११ || ''[[बिन बुलाए बराती]]'' ||  || हिन्दी ||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=ReA23jipIfg |title=Shweta Bhardwaj's item song |publisher=youtube.com |date=2011-07-18 |accessdate=2011-12-02}}&lt;/ref&gt;
|-
|| २०११ || ''[[लुट (२०११ चलचित्र)|लुट]]'' || तान्या || हिन्दी ||&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.apunkachoice.com/dyn/movies/hindi/loot/ |title=Loot movie Reviews, Trailers, Wallpapers, Songs, Hindi |publisher=Apunkachoice.com |date= |accessdate=2011-12-02}}&lt;/ref&gt;
|-
|| २०११ || ''[[प्लेयर्स(२०११ चलचित्र)|प्लेयर्स]]'' || सयला || हिन्दी || &lt;ref&gt;{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-07-20/news-interviews/29794089_1_shweta-bhardwaj-glam-roles-guest-appearance |title=Many directors find me hot: Shweta Bhardwaj - Times of India |publisher=Articles.timesofindia.indiatimes.com |date=2011-07-20 |accessdate=2011-12-02 }} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120709191754/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-07-20/news-interviews/29794089_1_shweta-bhardwaj-glam-roles-guest-appearance |date=2012-07-09 }}&lt;/ref&gt;
|-
|| २०११ ||  ''रक्त - एक रिस्ता'' ||  || हिन्दी ||&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bollywoodtrade.com/trade-news/shweta-bhardwaj-hospitalized/index.htm |title=Shweta Bhardwaj hospitalized! - Trade News |publisher=BollywoodTrade.com |date=2011-10-10 |accessdate=2011-12-02}}&lt;/ref&gt;
|-
|| २०१२ || ''[[बिजनेशम्यान(चलचित्र)|बिजनेशम्यान]]'' ||पाहुनाको भुमिका|| तेलगु || 
|-
|| २०१२ || ''चालिस चौरासी ''||  || हिन्दी || &lt;ref&gt;{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-07-06/news-interviews/29742785_1_naseeruddin-shah-shweta-bhardwaj-film |title=Shweta Bhardwaj to groove with Naseeruddin Shah - Times of India |publisher=Articles.timesofindia.indiatimes.com |date=2011-07-06 |accessdate=2011-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110917070241/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-07-06/news-interviews/29742785_1_naseeruddin-shah-shweta-bhardwaj-film |date=2011-09-17 }}&lt;/ref&gt;
|-
|| २०१३ || ''[[अदा(चलचित्र)|अदा]]''&lt;ref&gt;{{cite web|url= http://postnoon.com/2013/03/26/adda-to-release-in-may/116201|title= Adda to release in May|publisher= postnoon.com|date= March 26, 2013|accessdate= March 30, 2013}} {{Webarchive|url=https://archive.is/20130411163336/http://postnoon.com/2013/03/26/adda-to-release-in-may/116201 |date=April 11, 2013 }}&lt;/ref&gt; ||  || तेलगु || 
|}
==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{reflist}}

==बाह्य कडीहरू==

[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]
[[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]]
[[श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]]
[[श्रेणी:सन् १९८५ मा जन्म]]
[[श्रेणी:मुम्बईका अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:तेलगु चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]</text>
      <sha1>1bqmwici718zleeuonu92mslldlda1p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>तुलिप जोशी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83177</id>
    <revision>
      <id>1355413</id>
      <parentid>1204466</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T11:56:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <comment>+श्रेणीजोडियो</comment>
      <origin>1355413</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4581" sha1="sn2vsuiu01y9uad69a94sj1wmd550h5" xml:space="preserve">{{Use Indian English|date=August 2014}}
{{Use dmy dates|date=July 2013}}
{{Infobox model
|name=तुलिप जोशी
|image=TulipJoshi.jpg
|imagesize=
|caption= तुलिप जोशी
|birth_name=
|birth_date= {{birth date and age|df=yes|१९७९|०९|११}}
|birth_place=[[मुम्बई]], [[महाराष्ट्र]], भारत
|death_date=
|death_place=
|occupation=अभिनेत्री र मोडेल
|height={{convert|५|ft|६|in|m}}
|haircolor=खैरो
|eyecolor=खैरो
|measurements=
|spouse = 
|weight=
|dress size=
|shoesize=
|website=
}}
'''तुलिप जोशी''' (जन्म ११ सेप्टेम्बर १९७९) एक भारतीय चलचित्र अभिनेत्री हुन् । उनी [[हिन्दी भाषा|हिन्दी]], [[कन्नड (स्पष्टता)|कन्नड]], [[मलायलम]] र [[तेलगु भाषा|तेलगु]]को चलचित्रहरूमा आफ्नो अभिनयको लागि प्रशिद्ध छिन् ।

==प्रारम्भिक जीवन==
तुलिप जोशीको जन्म [[मुम्बई]]&lt;ref name=dob&gt;{{cite web
|url=http://www.seasonsindia.com/modelwatch/tulip_sea.htm
|title=Seasons India :: Tulip Joshi
|accessdate=2006-09-07
}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20010724224919/http://seasonsindia.com/modelwatch/tulip_sea.htm |date=24 July 2001 }}&lt;/ref&gt; मा ११सेप्टेम्बर १९७९ मा भएको हो । उनको बुवा एक [[गुजराती परिवार|गुजराती]] भारतीय र आमा [[अर्मेनियन्स]] हुन् । उनले आफ्नो प्राथमिक र उच्च माध्यमिक सिक्षा मुम्बईको [[जमनाबती नर्सी स्कुल]]बाट प्राप्त गरेकी हुन् ।

==फिल्मोग्राफी==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-  style=&quot;background:#ccc; text-align:center;&quot;
! साल !! चलचित्र !! अभिनय !! भाषा !! टिप्पणी
|-
||२००२ || ''[[मेरे यार की सादी है]]'' || अन्जली सर्मा || [[हिन्दी भाषा|हिन्दी]] || 
|-
| रोवस्पन=&quot;२&quot;|२००३ || ''भिलेन'' || || [[तेलगु भाषा|तेलगु]] ||&lt;ref&gt;{{cite web|title=Villain Review|url=http://www.idlebrain.com/movie/archive/mr-villain.html|accessdate=20 May 2011}}&lt;/ref&gt;
|-
||२००४ || ''[[दिल मांगे मोर]]'' || सारा || हिन्दी|| 
|-
||२००६ || ''[[सुन्य]]'' || नेहा || हिन्दी ||&lt;ref&gt;{{cite web|title=Shoonya to premiere at india Film Festival|url=http://www.indiaglitz.com/channels/hindi/article/28934.html|date=3 February 2007|accessdate=20 May 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070205080217/http://www.indiaglitz.com/channels/hindi/article/28934.html |date=5 February 2007 }}&lt;/ref&gt;
|-
|}

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{reflist}}

==बाह्य कडीहरू==
{{Commons category}}
* {{IMDb name|1188140}}

[[श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]]
[[श्रेणी:सन् १९७९ मा जन्म]]
[[श्रेणी:पञ्जाबी चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:मुम्बईका अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:मलयालम चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:तेलगु चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू]]
[[श्रेणी:भारतीय टेलिभिजन अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:कन्नड चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]
[[श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]</text>
      <sha1>sn2vsuiu01y9uad69a94sj1wmd550h5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>प्रयोगकर्ता वार्ता:Bishaldev100</title>
    <ns>3</ns>
    <id>86189</id>
    <revision>
      <id>1355234</id>
      <parentid>1336873</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T18:05:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <comment>/* प्रयोगकर्ता पृष्ठ र स्वागत ढाँचाबारे जानकारी */ नयाँ खण्ड</comment>
      <origin>1355234</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="143141" sha1="eyiu0un53lbhcsm9ymjdba3i18iaxwn" xml:space="preserve">== विकी लभ्स मोन्युमेन्ट्स २०१६ मा स्वागत् छ ! ==

&lt;div style=&quot;border: solid 1px #333; border-radius: 0.2em; box-shadow: 0 4px 4px #999; margin-bottom: 1.5em; display: table; width: 100%; height: 125px; line-height: 1.2; text-align: center; cursor: pointer;&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;display: table-cell; vertical-align: middle;&quot;&gt;&lt;imagemap&gt;File:Wiki Loves Monuments Nepal Logo.png|110px|	
rect 10 20 2100 2200 [[Commons:Commons:Wiki Loves Monuments 2016 in Nepal|Commons:Wiki Loves Monuments 2016 in Nepal]]	
desc none	
&lt;/imagemap&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;display: table-cell; vertical-align: middle;&quot;&gt;
&lt;p style=&quot;font-size: 1.15em;&quot;&gt;'''नमस्ते {{BASEPAGENAME}}ज्यू,'''&lt;br/&gt;
नेपालका धार्मिक तथा सांस्कृतिक धरोहरलाई तस्विर मार्फत विश्व सामु उजागर गर्ने अभियानका साथ यहि सेप्टेम्बर १ देखि सेप्टेम्बर ३० सम्म
संचालन भइरहेको कार्यक्रम [[Commons:Commons:Wiki Loves Monuments 2016 in Nepal|विकी लभ्स मोन्युमेन्ट्स २०१६]] मा यहाँको उल्लेखनिय सहभागिताको लागि हार्दिक निमन्त्रण गर्दछौ ।
&lt;/p&gt;विकी लभ्स मोन्युमेन्ट्स २०१६ आयोजन समितिका सदस्यहरूको तर्फबाट [[प्रयोगकर्ता:Nabin K. Sapkota|Nabin K. Sapkota]] &lt;small&gt;([[प्रयोगकर्ता वार्ता:Nabin K. Sapkota|वार्ता]])&lt;/small&gt;-- [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) १८:५८, २ सेप्टेम्बर २०१६ (युटिसी(UTC))

&lt;span class=&quot;mw-ui-button mw-ui-progressive&quot;&gt;[[Commons:Commons:Wiki Loves Monuments 2016 in Nepal| &lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;अझ थप जानकारी...&lt;/span&gt;]]&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;display: table-cell; vertical-align: middle;&quot;&gt;[[File:Wikipedia-logo-v2-ne .svg|125px|right]]&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Nabin K. Sapkota@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Nabin_K._Sapkota/Mass_Message_Users_List&amp;oldid=561815 --&gt;


== June 2018 ==
[[File:Information.svg|25px|alt=Information icon]] Hello, I'm [[User:Biplab Anand|Biplab Anand]]. I wanted to let you know that one or more of [[Special:Contributions/Bishaldev100|your recent contributions]]&amp;nbsp;to [[:फ्राँस्वाँ ओलान्द]] have been undone because they did not appear constructive. If you would like to experiment, please use the [[WP:sandbox|sandbox]]. If you think a mistake was made, or if you have any questions, you can leave me a message on [[User_talk:Biplab Anand|my talk page]]. Thanks.&lt;!-- Template:uw-vandalism1 --&gt; [[Image:Star_प्रमुख.png|30px]][[User:बिप्लब आनन्द|'''&lt;font color=&quot;#008000&quot;&gt;&lt;b&gt;बिप्लब आनन्द&lt;/b&gt;&lt;/font&gt;''']] [[User_talk:बिप्लब आनन्द|(&lt;small&gt;'''म सँग कुरा गर्नुहोस'''&lt;/small&gt;)]] १७:५९, २४ जुन २०१८ (युटिसी(UTC))

== छलफलमा सहभागी हुन अनुरोध! ==

नमस्ते,&lt;br&gt;
नेपाली विकिपिडियाको [[विकिपिडिया:चौतारी|चौतारी]]मा निम्नलिखित विषयहरूमा भइरहेको छलफलमा कृपया आफ्नो मत राखिदिनुहुन अनुरोध गर्दछु ।&lt;br&gt;
# [[विकिपिडिया:चौतारी (प्रस्ताव)|लेख र लिगेसी सम्बन्धी छलफल]]
# [[विकिपिडिया:चौतारी (प्रस्ताव)| प्रमुख लेख सम्बन्धमा]]
# [[विकिपिडिया:चौतारी (प्राविधिक)|सम्भावित अनुलिपि पृष्ठहरू (२)]]
# [[विकिपिडिया:चौतारी (प्राविधिक)|क्याट-अ-लट टुल (ग्याजेट स्क्रिप्ट) असक्षम बनाउने सम्बन्धमा]]&lt;br&gt;
धन्यवाद--[[User:Biplab Anand|Biplab Anand]] ०४:०५, ३ जुलाई २०१८ (युटिसी(UTC))
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=651491 --&gt;

== विकी लभ्स मोन्युमेन्ट्स २०१८ ==

[[File:Wiki Loves Monuments Nepal Logo.png|विकी लभ्स मोन्युमेन्ट्स|right|75px]]
विकी लभ्स मोन्युमेन्ट्स २०१८ सम्बन्धमा भई रहेको छलफलमा [[विकिपिडिया:चौतारी (प्रस्ताव)#विकी लभ्स मोन्युमेन्ट्स २०१८|यहाँ]] गई आफ्नो विचार राख्नु हुन अनुरोध गर्दछु ।
&lt;!-- Message sent by User:Nabin K. Sapkota@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Nabin_K._Sapkota/Mass_Message_Users_List&amp;oldid=658128 --&gt;

== तपाईंको लागि एक बार्नस्टार! ==

{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[चित्र:Barnstar of Diligence Hires.png|100px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; | '''अथक मेहनती बार्नस्टार'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; | नेपाली विकिपिडियामा अनवरत रुपमा अथक मेहनत गरेकोले सो मेहनतको कदर स्वरुप तपाईंको पृष्ठमा यो बार्नस्टार राखिएको छ । [[File:Rp signature.jpg|40px|link=User:Ram Prasad Joshee]] &lt;big&gt;&lt;span style=&quot;border:1px solid #0000ff;padding:1px;&quot;&gt;[[User_talk:Ram Prasad Joshee|&lt;font style=&quot;color:red;background:silver;&quot;&gt; &amp;nbsp;वार्ता&amp;nbsp;&lt;/font&gt;]] &lt;/span&gt;&lt;/big&gt; ११:१२, २ सेप्टेम्बर २०१८ (युटिसी(UTC))
|}

== provide contact no ==

Please provide your ntc contact no . [[User:पर्वत सुबेदी|पर्वत सुबेदी]] ([[User talk:पर्वत सुबेदी|कुरा गर्ने]]) ०८:३०, १८ अक्टोबर २०१८ (युटिसी(UTC))

== [[विकिपिडिया:विकिपिडिया एसियाली महिना|विकिपिडिया एसियाली महिना २०१८]]मा सहभागिताको लागी आ ==

&lt;br clear=&quot;all&quot;&gt;
&lt;div  style=&quot;width: 99%; padding:15px; color: #111; {{box-shadow|0|0|6px|rgba(0, 0, 0, 0.55)}} {{border-radius|2px}}&quot;&gt;
[[चित्र:Wikipedia Asian Month Logo.svg|right|200px|]] '''[[विकिपिडिया:विकिपिडिया एसियाली महिना २०१८|विकिपिडिया एसियाली महिना]]'''मा तपाईलाई स्वागत छ र आज देखि यो कार्यक्रमको शुभारम्भ भई सकेको छ । यस कार्यक्रम सम्बन्धी केही जानकारी देहाय बमोजिम रहेको छ । 
* तपाईको लेखलाई '''[[toollabs:fountain/editathons/asian-month-2018-ne/add|यस औजार]]''' मार्फत पेश गर्नुहोला । कृपया माथि दाँयाको ''''लगइन''''मा थिच्नुहोला र OAuth ले बाँकी कार्य गर्नेछ । तपाईले 
इन्टरफेसको भाषालाई समेत माथि दाँयाबाट परिवर्तन गर्न सक्नुहुनेछ । 
* तपाईले आफ्नो लेख पेश गरे पश्चात उक्त औजारले लेखमा एउटा ढाँचा थप गरि दिनेछ तथा आयोजकहरूले पूनरावलोकनको लागी आवश्यक चिन्ह समेत थप गरि दिनेछ । तपाईले '''[[toollabs:fountain/editathons/asian-month-2018-ne|आफ्नो प्रगती लाई यस औजारको प्रयोगबाट]]''' हेर्न सक्नु हुनेछ, जसले तपाईको कतिवटा स्विकारयोग्य लेखहरू छन् भने देखाउने छ ।
* सहभागीहरू मध्ये जसको स्विकारयोग्य ४ लेखहरू भएको खण्डमा निजले विकिपिडिया एसियाली महिना पोस्टकार्ड प्राप्त गर्नेछन् । यदि तपाईले १५ वटा स्विकारयोग्य लेख बनाउनु भएको खण्डमा विशेष पोस्टकार्ड प्राप्त गर्नु हुनेछ । नेपाली विकिपिडियामा सर्वाधिक स्विकारयोग्य लेख तयार गर्ने विकिपिडियनलाई &quot;विकिपिडिया एसियाली राजदुत&quot;को रूपमा सम्मान गरिनेछ र निजलाई पोस्टकार्डको अलावा हस्तारक्ष भएको प्रमाणपत्र समेत प्रदान गरिनेछ । 
* यदि तपाईले औजारको पहुँचमा समस्या भएमा तपाईले '''[[विकिपिडिया:विकिपिडिया एसियाली महिना/सहभागीहरू|यस पृष्ठमा]]''' रहेको तपाईको प्रयोगकर्ता नामसँग पेश गर्न सक्नु हुनेछ । 
* यदि तपाईका कुनै प्रश्न भए, तपाईले [[विकिपिडिया:विकिपिडिया एसियाली महिना/प्रश्नउत्तर|प्रश्न तथा जबाफ]] पृष्ठ हेर्न सक्नुहुनेछ वा विकिपिडिया एसियाली महिनाको वार्ता पृष्ठमा राख्न सक्नु हुनेछ । 
'''कृपया नोट गर्नु होला १ नोभेम्बर २०१८ देखि ३० नोभेम्बर २०१८ (UTC) सम्म गरिएको सम्पादन मात्र गणना हुने छ ।'''
&lt;/br&gt;
&lt;span style=&quot;position: absolute; right: 0px;&quot;&gt;आयोजकहरूको तर्फबाट -- [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) १६:००, १ नोभेम्बर २०१८ (युटिसी(UTC))&lt;/span&gt;
&lt;/br&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Nirjal stha@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Nirjal_stha/list&amp;oldid=681744 --&gt;

== अनुवाद ==

[[नेपाल-बेलायत १९२३ को सन्धि]]  यो पृष्ठ केही सामग्रीहरू अनुवाद गर्छु भनेको निकै गाह्रो रहेछ, त्यसैले म अनुवाद गर्न असमर्थ रहेँ त्यसका लागि माफ गर्दिनु होला-[[User:हिमाल सुबेदी|हिमाल सुबेदी]] ([[User talk:हिमाल सुबेदी|कुरा गर्ने]]) ०९:२५, ३ जनवरी २०१९ (युटिसी(UTC))

== सामग्री अनुवाद सम्बन्धमा ==


== प्रमुख लेख आवेदन समीक्षा ==

&lt;h3&gt;आदरणिय सम्पादक साथीहरू,&lt;/h3&gt;
{{प्रमुख चिन्ह|100px}} '''मार्च, २०१९''' को प्रमुख लेखको लागि आवेदक '''[[User:हिमाल सुबेदी|हिमाल सुबेदी]]''' बाट '''[[डकडकगो]]''' लेख प्रमुख लेखको आवेदन प्राप्त भई '''[[विकिपीडिया:प्रमुख लेख/प्रमुख लेख समन्वय समिति|प्रमुख लेख समन्वय समिति]]''' बाट सो लेख '''[[विकिपीडिया:प्रमुख लेख/मापदण्ड|प्रमुख लेखका मापदण्ड]]''' अनुसार भए नभएको पूनरावलोकन गरि मतदातको लागि सिफारिस भएकोले, '''[[विकिपीडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू/डकडकगो]]''' मा आफ्नो मत प्रदान गरि निर्णयमा सहयोग गरि दिनु हुन अनुरोध गर्दछौं। 

'''[[विकिपीडिया:प्रमुख लेख/प्रमुख लेख समन्वय समिति|प्रमुख लेख समन्वय समिति]]''' को तर्फबाट - [[User:Biplab Anand|Biplab Anand]] ([[User talk:Biplab Anand|वार्ता]]) १०:४२, १४ जनवरी २०१९ (युटिसी(UTC))
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=700382 --&gt;

== प्रमुख लेख आवेदन समीक्षा ==

&lt;h3&gt;आदरणिय सम्पादक साथीहरू,&lt;/h3&gt;
{{प्रमुख चिन्ह|30px}} आवेदक '''[[User:हिमाल सुबेदी|हिमाल सुबेदी]]'''ले निम्नलिखित लेखहरूलाई प्रमुख लेख बन्नको लागि [[विकिपिडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू|आवेदन]] गरेको हुनाले '''[[विकिपीडिया:प्रमुख लेख/प्रमुख लेख समन्वय समिति|प्रमुख लेख समन्वय समिति]]''' बाट सो लेखहरू '''[[विकिपीडिया:प्रमुख लेख/मापदण्ड|प्रमुख लेखका मापदण्ड]]''' अनुसार भए नभएको पूनरावलोकन गरि मतदातको लागि सिफारिस भएकोले, निम्नलिखित लेखहरूमा आफ्नो मत प्रदान गरि निर्णयमा सहयोग गरि दिनु हुन अनुरोध गर्दछौं।&lt;br /&gt;
* [[विकिपिडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू/पानासोनिक]]
* [[विकिपिडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू/सेथ राेलिन्स]]
* [[विकिपिडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू/डिन एम्ब्राेज]]
* [[विकिपिडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू/लियाम पेन]]

'''[[विकिपीडिया:प्रमुख लेख/प्रमुख लेख समन्वय समिति|प्रमुख लेख समन्वय समिति]]''' को तर्फबाट -[[User:Biplab Anand|Biplab Anand]] ([[User talk:Biplab Anand|वार्ता]]) १०:२९, १६ जनवरी २०१९ (युटिसी(UTC))
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=700382 --&gt;

== अन्तरमोहडा सम्पादक अधिकार प्रदान गर्ने प्रक्रिया ==

[[विकिपिडिया:टिप्पणीको लागि अनुरोध/अन्तरमोहडा सम्पादक अधिकार प्रदान गर्ने प्रक्रिया|अन्तरमोहडा सम्पादक अधिकार प्रदान गर्ने प्रक्रिया]]बारे भइरहेको टिप्पणीमा सहभागी हुन् हार्दीक अनुरोध छ । धन्यवाद ! &amp;mdash;&amp;nbsp;[[User:Tulsi Bhagat|&lt;font color=&quot;black&quot;&gt;'''तुल्सी भगत'''&lt;/font&gt;]] &lt;small&gt;([[Special:Contributions/Tulsi Bhagat|&lt;font color=&quot;black&quot;&gt;योगदान&lt;/font&gt;]] &amp;#124; [[User talk:Tulsi Bhagat|&lt;font color=&quot;black&quot;&gt;वार्ता&lt;/font&gt;]])&lt;/small&gt; --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) ०५:५०, २५ जनवरी २०१९ (युटिसी(UTC))
&lt;!-- Message sent by User:Tulsi Bhagat@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Tulsi_Bhagat/Mass_Message_Users_List&amp;oldid=704022 --&gt;

== सन्दर्भ सामाग्रीहरू र श्रेणी ==

नमस्कार ! तपाईंले सम्पादन गरेका धेरैजसो लेखहरूमा सन्दर्भ सामाग्री देखाउने ढाँचा र लेखको श्रेणी नराखिएको पाइएको छ । त्यसैले लेख सम्पादन गरेपछि अथवा नयाँ लेख सृजना गरेपछि त्यो लेख कुन श्रेणी अन्तर्गत पर्छ । उपयुक्त श्रेणी छानेर राख्नुहोला । श्रेणी हटक्याको प्रयोग गरेर पनि राख्न सकिन्छ । हटक्याटको प्रयोग नगरेर लेखमा सिधै श्रेणी राख्दा सम्पादनको अन्तमा &lt;nowiki&gt;[[श्रेणी:.....]] राख्नुहोला । सन्दर्भ सामाग्रीहरू लेखि सकेपछि त्यो भन्दा तल यो ढाँचा👉 {{reflist}}&lt;/nowiki&gt; अवस्य राख्नुहोला । सन्दर्भ सामाग्री लगायत अन्य सामाग्रीहरू राख्नको सजिलोको लागि आफ्नो अभिरुचीमा गएर '''एडिट टुल'''लाई सक्रिय गर्नुहोला यसो गर्दा तपाईंको सम्पादन सन्दुकमा नै केही आवस्यक पर्ने टुलहरू देखा पर्छन् । लेख सम्पादन गर्ने क्रममा तपाईंले बारम्बार हातले लेखिरहनु पर्दैन । शुभ सम्पादन [[File:Rp signature.jpg|40px|link=User:Ram Prasad Joshee]] &lt;big&gt;&lt;span style=&quot;border:1px solid #0000ff;padding:1px;&quot;&gt;[[User_talk:Ram Prasad Joshee|&lt;font style=&quot;color:red;background:silver;&quot;&gt; &amp;nbsp;वार्ता&amp;nbsp;&lt;/font&gt;]] &lt;/span&gt;&lt;/big&gt; २२:१६, २२ फेब्रुअरी २०१९ (युटिसी(UTC))

== छिटो निर्णय लिनु पर्ने भएकोले ==

अप्रेल महिनामा प्रमुख लेख बनाउनको लागि परेका सबै लेखहरू अयोग्य ठहरिएका कारण हामीले आज तिन तारिख सम्म पनि प्रमुख लेख परिवर्तन गर्न सकेनौं । प्रमुख लेख समन्वय समितिका सदस्यका तर्फबाट प्रमुख लेखको लागि परेका आवेदनहरूबाट छानेर [[विकिपिडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू/ठूलो घाउँके हावासील|एक अर्को लेख]] मत दानको लागि सिफारिस गरिएको छ । अतः छिटो छलफल गरेर आजै प्रमुख लेख परिवर्तन गर्नु पर्ने भएकाले [[विकिपिडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू|यहाँ]] आफ्नो मत राखेर निर्णय लिनु होला भन्ने पूर्ण अनुरोध छ । [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) ०२:४९, ३ अप्रिल २०१९ (युटिसी(UTC))
&lt;!-- Message sent by User:Ram Prasad Joshee@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=700382 --&gt;

== छिटो निर्णय लिनु पर्ने भएकोले ==

अप्रेल महिनामा प्रमुख लेख बनाउनको लागि परेका सबै लेखहरू अयोग्य ठहरिएका कारण हामीले आज तिन तारिख सम्म पनि प्रमुख लेख परिवर्तन गर्न सकेनौं । प्रमुख लेख समन्वय समितिका सदस्यका तर्फबाट प्रमुख लेखको लागि परेका आवेदनहरूबाट छानेर [[विकिपिडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू/ठूलो घाउँके हावासील|एक अर्को लेख]] मत दानको लागि सिफारिस गरिएको छ । अतः छिटो छलफल गरेर आजै प्रमुख लेख परिवर्तन गर्नु पर्ने भएकाले [[विकिपिडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू|यहाँ]] आफ्नो मत राखेर निर्णय लिनु होला भन्ने पूर्ण अनुरोध छ । [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) ०२:५१, ३ अप्रिल २०१९ (युटिसी(UTC))
&lt;!-- Message sent by User:Ram Prasad Joshee@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Tulsi_Bhagat/Mass_Message_Users_List&amp;oldid=704022 --&gt;

== तपाईंको लागि एक बार्नस्टार! ==

{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[चित्र:Editors Barnstar Hires.png|100px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; | '''सम्पादक बार्नस्टार'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; | विगत लामो समय देखि अनवरत रुपमा नेपाली विकिपिडिया सम्पादन गर्दै आउनु भएकोमा तपाईंको कठोर सम्पादनको कदर स्वरुप तपाईंको पृष्ठमा यो सम्पादक बार्नस्टर प्रदान गरिएको छ, स्विकार्नुहोला । [[File:Rp signature.jpg|40px|link=User:Ram Prasad Joshee]] &lt;big&gt;&lt;span style=&quot;border:1px solid #0000ff;padding:1px;&quot;&gt;[[User_talk:Ram Prasad Joshee|&lt;font style=&quot;color:red;background:silver;&quot;&gt; &amp;nbsp;वार्ता&amp;nbsp;&lt;/font&gt;]] &lt;/span&gt;&lt;/big&gt; २०:२७, ४ मे २०१९ (युटिसी(UTC))
|}

== Wikicamp Nepal 2018/19 ==

'''Hello {{BASEPAGENAME}},'''&lt;br /&gt;
&lt;small&gt;'''Sorry for writing in English.'''&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;

We are glad, you are the part of [[:m:WCN2018|WCN2018]]. So, you are WCNian. Congratulations! \o/

The Wikicamp Nepal team is currently discussing on the value and planning process of Wikicamp Nepal 2018/19, and is open until 31 May 2019. The goals are to (1) build a shared understanding of the value of Wikicamp Nepal to help guide camp planning and evaluation, and (2) gather broad community input on what new form(s) Wikicamp Nepal 2019 could take.

We'd like to hear from you on [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdymN5vLn4CNYu_sz_2pvdV380eigXqRwy-u5NK2xt6_X8BPw/viewform this multilingual survey form]. Select your language and please send us your response!

If you have any question(s), feel free to contact: wikicampnepal[at]gmail.com or leave a message at: [[:m:Talk:Wikicamp Nepal 2018|Talk:Wikicamp Nepal 2018]]. Kindly help us spread and translate this message!

Many thanks,&lt;br /&gt;
&amp;mdash;&amp;nbsp;[[User:Tulsi Bhagat|&lt;font color=&quot;black&quot;&gt;'''Tulsi Bhagat'''&lt;/font&gt;]] &lt;small&gt;([[Special:Contributions/Tulsi Bhagat|&lt;font color=&quot;black&quot;&gt;contribs&lt;/font&gt;]] &amp;#124; [[User talk:Tulsi Bhagat|&lt;font color=&quot;black&quot;&gt;talk&lt;/font&gt;]])&lt;/small&gt;,&lt;br /&gt;
[[:m:Wikicamp Nepal 2018/Team|WCN2018 Organizing Team]]; Message sent using [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) ०४:४३, १७ मे २०१९ (युटिसी(UTC))
&lt;!-- Message sent by User:Tulsi Bhagat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tulsi_Bhagat/Mass_Message_Users_List&amp;oldid=19103078 --&gt;
==[[:रविन्द्र भट्टराई]] पृष्ठ [[विकिपिडिया:शीघ्र मेट्नुपर्ने आधार|चाँडै मेटाउनु पर्ने]]मा मनोनित==
[[Image:Information icon4.svg|48px|left|alt=|link=]]
{{Quote box|quote=&lt;p&gt;यदि यो तपाईले सिर्जना गरेको पहिलो लेख हो भने, तपाई यो [[विकिपिडिया:पञ्च स्तम्भ|लेख लेख्न सहयोग गर्ने पुस्तिका]]पढ्न सक्नुहुन्छ ।&lt;/p&gt;&lt;p&gt;तपाई लेख सिर्जना गर्न मद्दत गर्ने [[विकिपिडिया:लेख विजार्ड|लेख विजार्ड]]को पनि प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ ।&lt;/p&gt;|width=20%|align=right}}
नमस्कार, विकिपिडियामा तपाईलाई [[विकिपिडिया:स्वागत/नव आगन्तुक|स्वागत]] छ । यस [[:रविन्द्र भट्टराई]] लेखलाई विकिपिडिया देखि [[विकिपिडिया:पृष्ठ हटाउने नीति|चाँडैनै मेटिने]] भनेर एउटा ट्याग राखिएको छ । यो लेखले [[WP:CSD|ले१]] मापदण्ड अन्तर्गत '''कुनै सन्दर्भ नभएको''' वा '''विषय पहिचान गर्न पर्याप्त सन्दर्भको कमी भएको'''लाई जनाउदछ । [[विकिपिडिया:प्रमानिकता|कुनै सन्दर्भ नभएका]] सम्पूर्ण सामग्रीलाई [[विकिपिडिया:शीघ्र मेट्नुपर्ने आधार|शीघ्र मेट्नुपर्ने मापदण्ड]]को आधारमा कुनै पनि समयमा मेटिन सक्छ । 

यदी तपाईलाईउल्लेखित कारणले यो पृष्ठ मेटाउनु उपयुक्त हुन्न भन्ने लागेमा, तपाई [[:रविन्द्र भट्टराई|उक्त पृष्ठमा गएर]] &quot;आफ्नो विचार राख्न यहाँ थिनुहोस&quot;मा क्लिक गरी आफ्नो विचार राख्न सक्नु हुन्छ । याद राख्नुहोस्: '''मेटाउनु पर्ने ट्याग'''लाई आफै नहटाउनु होला । साथै यो ट्याग राखिए पछि उक्त लेख कुनैपनि बेला मेटिन सक्छ । यदी मेटिएको भएमा उपयुक्त सन्दर्भ तथा कारण सहित मेटाएको उल्ट्याउनको लागि प्रवन्धकहरूलाई अनुरोध गर्नुहोस् । &lt;!-- Template:Db-nocontext-notice --&gt; &lt;!-- Template:Db-csd-notice-custom --&gt; &lt;b&gt;[[File:Krish Signature.png|50px|link=User:Krish Dulal]][[User:Krish Dulal|&lt;font color=&quot;#0000FF&quot;&gt;'''DU'''&lt;/font&gt;]][[User:Krish Dulal|&lt;font color=&quot;#FF0000&quot;&gt;'''LAL'''&lt;/font&gt;]] ([[User talk:Krish Dulal|मसँग कुरा गर्नुहोस्]])&lt;/b&gt;  १४:०७, १ जुलाई २०१९ (युटिसी(UTC))

== तपाई लागि एक बार्नस्टार! ==

{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; | '''अथक योगदानकर्ता बार्नस्टार'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; | नेपाली विकिपीडियामा अनवरत रुपमा अथक योगदान प्रदान गर्नु भएकोले तपाईंको सम्मान स्वरुप तपाईंको पृष्ठमा यो बार्नस्टार राखिएको छ  । --[[User:Nirjal stha|Nirjal stha]] ([[User talk:Nirjal stha|कुरा गर्ने]]) १५:३१, २९ जुलाई २०१९ (युटिसी(UTC))
|}

== विकी क्याम्प नेपाल आयोजक सम्बन्धमा ==

विकी क्याम्प नेपाल आयोजनमा एक गैह्रसरकारी संस्थाको संलग्नता भएको भन्ने सम्बन्धमा भई रहेको छलफलमा [[विकिपिडिया:चौतारी_(विविध)#विकी_क्याम्प_नेपाल_आयोजक_सम्बन्धमा|यहाँ]] गई आफ्नो विचार राख्नु हुन अनुरोध गर्दछु ।-[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) १८:४२, १० अगस्त २०१९ (युटिसी(UTC))
&lt;!-- Message sent by User:Nabin K. Sapkota@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Nabin_K._Sapkota/Mass_Message_Users_List&amp;oldid=740008 --&gt;

== छलफल: मेटाउनको लागि नामाङ्कन ==

नमस्ते, [[विकिपिडिया:चौतारी (विविध)#मेटाउनको लागि नामाङ्कन|मेटाउनको लागि नामाङ्कन]]बारे भइरहेको छलफलमा सहभागी भई टिप्पणी राखिदिनु हुन् हार्दीक अनुरोध गर्द छु। धन्यवाद! --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) ०६:२६, २४ अगस्त २०१९ (युटिसी(UTC))
&lt;!-- Message sent by User:Tulsi Bhagat@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Tulsi_Bhagat/Mass_Message_Users_List&amp;oldid=741365 --&gt;

== Community Insights Survey ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

'''Share your experience in this survey'''

Hi {{PAGENAME}},

The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation.

Please take 15 to 25 minutes  to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(asiawps,act5) give your feedback through this survey]'''.  It is available in various languages.

This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English).

Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey.

Sincerely,
&lt;/div&gt; [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] १४:३३, ६ सेप्टेम्बर २०१९ (युटिसी(UTC))
&lt;!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(asia_wps,act5)&amp;oldid=19352606 --&gt;

== Reminder: Community Insights Survey ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

'''Share your experience in this survey'''

Hi {{PAGENAME}},

A couple of weeks ago, we invited you to take the Community Insights Survey. It is the Wikimedia Foundation’s annual survey of our global communities. We want to learn how well we support your work on wiki. We are 10% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! '''Your voice matters to us.'''

Please take 15 to 25 minutes  to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(asiawps,act5) give your feedback through this survey]'''.  It is available in various languages.

This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English).

Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey.

Sincerely,
&lt;/div&gt; [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] १५:०९, २० सेप्टेम्बर २०१९ (युटिसी(UTC))
&lt;!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(asia_wps,act5)&amp;oldid=19395159 --&gt;

== '''विकिथन-८''' ==

{{fmbox
| image     = [[चित्र:Wikithon 2018.png|90px|link=]]	
| imageright= [[File:Wikipedia-logo-ne.png|60px|link=]]	
| style     =
| textstyle =	
| text      = &lt;center&gt;
२०७६ सालको दशैं-तिहार-छठको अवसर पारेर नेपाली विकिपिडियाले २०७६ असोज १५ गतेदेखि कार्तिक १६ (छठ) सम्म आठौँ &lt;big&gt;'''नेपाली [[विकिपिडिया:विकिथन|विकिथन]] कार्यक्रम'''&lt;/big&gt; आयोजना गरेको छ। ,  सहभागी हुन चाहने विकिपिडियनहरूले '''[[विकिपिडिया:विकिथन-८/सहभागीहरू|सहभागीताको लागि आफ्नो नाम दर्ता]] गराउनको लागी अनुरोध गरिन्छ । थप जानकारीको लागी [[विकिपिडिया:विकिथन-८|विकिथन-८]] मा हेर्नुहोस् ।&lt;/center&gt;	
}}
&lt;!-- Message sent by User:Nabin K. Sapkota@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Nabin_K._Sapkota/Mass_Message_Users_List&amp;oldid=740008 --&gt;

== Reminder: Community Insights Survey ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

'''Share your experience in this survey'''

Hi {{PAGENAME}},

There are only a few weeks left to take the Community Insights Survey! We are 30% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal!
With this poll, the Wikimedia Foundation gathers feedback on how well we support your work on wiki. It only takes 15-25 minutes to complete, and it has a direct impact on the support we provide.

Please take 15 to 25 minutes  to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(asiawps,act5) give your feedback through this survey]'''.  It is available in various languages.

This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English).

Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey.

Sincerely,
&lt;/div&gt; [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] १९:०१, ३ अक्टोबर २०१९ (युटिसी(UTC))
&lt;!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(asia_wps,act5)&amp;oldid=19433228 --&gt;

== विकिपिडिया एसियाली महिना आमन्त्रण ==

&lt;div style=&quot;width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|0|6px|rgba(0, 0, 0, 0.55)}} {{border-radius|2px}}&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;overflow:hidden; height:auto; background: #fff; width: 100%; padding-bottom:18px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 36px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 1.2em;&quot;&gt;[[विकिपिडिया:विकिपिडिया एसियाली महिना २०१९‎|विकिपिडिया एसियाली महिना]]&lt;div style=&quot;margin-right:1em; float:right;&quot;&gt;[[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|right|200px|link=]]&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 24px; padding-top: 0px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; color: #666; &quot;&gt;
विकिपिडिया एसियाली महिना २०१९‎ सुरु भयो । म तपाईंलाई कार्यक्रमको लागि हाम्रो अनलाइन सम्पादनथनमा सामेल हुन आमन्त्रित गर्न चाहन्छु । यदि तपाईंले ४ लेख बनाउनु भयो भने पोस्टकार्ड प्राप्त गर्नुहुनेछ । लेखहरू ३,००० बाइट्स र ३०० शब्दहरू भन्दा बढी हुनु आवश्यक छ । हामी हाम्रो पोष्टकार्ड पठाउने प्रक्रियामा पनि सुधार गर्दैछौं, उदाहरणका लागि अहिले पोष्टकार्ड बनाउँदैछौं, र अन्य भाषाको प्रतीक्षा नगरीकन कार्यक्रम समाप्त भएपछि ठेगाना संकलन गर्दैछौं । प्रत्येक विकिपिडियामा सबैभन्दा धेरै लेखहरू बनाउने विकिपिडियनहरूलाई &quot;विकिपिडिया एसियाली राजदूतहरू&quot; भनेर सम्मान गरिनेछ । हामी राजदूत प्रमाणपत्रको दुबै डिजिटल प्रतिलिपि र कागज प्रतिलिपि पठाउनेछौं ।

पछिल्ला चार बर्षमा २,००० भन्दा बढी विकिपिडिया सम्पादकहरू द्वारा ६० भन्दा बढी भाषा-विशिष्ट विकिपिडियामा २८,००० भन्दा बढी उच्च-गुणका लेखहरू थपिएका छन् । निस्सन्देह, विकिपिडिया एसियाली महिना सबैभन्दा ठूलो वार्षिक विकिपिडिया अनलाइन सम्पादन कार्यक्रम हो । हामी आशा गर्दछौं कि तपाईं उत्साहित हुनुहुन्छ र यस यात्रामा हामीसँग सामेल हुनुहुनेछ ।

&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;
&lt;!-- Please edit the &quot;URL&quot; accordingly, especially the &quot;section&quot; number; thanks --&gt;
{{Clickable button 2|साइन अप गर्नुहोस्|url={{fullurl:{{{link|विकिपिडिया:विकिपिडिया एसियाली महिना २०१९/सहभागीहरू}}}|action=edit}} |class=mw-ui-progressive}}
&lt;/div&gt;
विचारका लागि धन्यवाद! --[[User:Saroj Uprety|सरोज उप्रेती]] ([[User talk:Saroj Uprety|कुरा गर्ने]])&lt;br /&gt;

&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
— [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) ०१:०८, १ नोभेम्बर २०१९ (युटिसी(UTC))
&lt;!-- Message sent by User:Saroj Uprety@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Saroj_Uprety/SampleInvitation&amp;oldid=19511773 --&gt;

== प्रमुख लेख आवेदन सम्बन्धमा ==

नमस्ते {{USERPAGE}}ज्यू,&lt;br&gt;
नेपाली विकिपिडियामा प्रमुख लेखको लागि प्राप्त [[विकिपिडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू|आवेदनहरू]]लाई समीक्षा गरि आफ्नो मात राख्नुहुन अनुरोध गर्दछु। प्रमुख लेख समन्वय समितिको तर्फबाट--[[User:Biplab Anand|Biplab Anand]] ०९:०६, ११ फेब्रुअरी २०२० (युटिसी(UTC))
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=770358 --&gt;

== प्रस्तावित विकि क्याम्प नेपाल २०२० ==

विकिमिडियन मित्रहरू बीच छलफल, अन्तर विकि समन्वय तथा विकि समुदायको प्राथमिकता तथा चुनौतीहरूको बारेमा सहकार्यको लागी नेपालमा बोलिने भाषाहरूको समुदायहरूको सम्मेलन '''विकि क्याम्प नेपालको दोश्रो संस्करण'''-'''विकि क्याम्प नेपाल २०२०''' यही नोभेम्बर २०२० मा आयोजनाको लागी [https://meta.wikimedia.org/wiki/Grants:Conference/WikiCamp_Nepal_2020#Discussion मेटा]मा प्रस्ताव राखिएकोले कृपया सो प्रस्वातमा तपाईको सहमति राखि दिनु हुन अनुरोध गर्दछौं । - आयोजक समुह
&lt;!-- Message sent by User:Nirjal stha@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Nirjal_stha/list&amp;oldid=771238 --&gt;

== &lt;big&gt;'''विकिकार्यशाला नेपाल २०२० समुदाय संलग्नता सर्वेक्षण'''मा सहभागिताको लागि निमन्त्रणा&lt;/big&gt; ==

यो समुदाय संलग्नता सर्वेक्षणमा सहभागिताको लागि निमन्त्रणा हो, जुन विकिकार्यशाला नेपाल २०२० को आयोजनाको लागि विकिमिडिया फाउण्डेसनमा पेश गरिने आवेदनको मुख्य अङ्ग हो। यी प्रश्नहरूले विकिमिडियामा तपाईँको अनुभव, आवश्यकता, चुनौती, तथा विकिकार्यशाला नेपाल २०२० बाट अपेक्षाहरू सम्बन्धी जानकारीहरू हासिल गर्न सहयोग गर्नेछन्। यी प्रतिक्रियाहरूले विकिकार्यशालाको उद्देश्य तथा कार्यक्रमको प्रारूप थप स्पष्ट पार्न मद्दत गर्नेछ। 

&lt;div class=&quot;notice metadata&quot; id=&quot;stub&quot; style=&quot;margin:auto; padding:5px; text-align: center; background-color: #ffffff; border: solid 1px #99CCFF; border-left: 8px solid #99CCFF;&quot;&gt;
[[File:Form OneDrive icon.svg|25px]] '''सर्वेक्षण फाराम [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeJE3o-lTsCalCrKU3TDRr1jGYZZ1qp6GNagC3Y2GAXy1muVQ/viewform यहाँ] उपलब्ध छ'''। &lt;span style=&quot;padding-left:250px;&quot;&gt;सर्वेक्षण फाराम '''२५ फेब्रुअरी २०२०''' सम्म खुला रहनेछ।&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
आयोजक समूह
&lt;!-- Message sent by User:Nirjal stha@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Nirjal_stha/list&amp;oldid=771359 --&gt;
==[[:क्युबा मिसाइल संकट]] पृष्ठ [[विकिपिडिया:शीघ्र मेट्नुपर्ने आधार|चाँडै मेटाउनु पर्ने]]मा मनोनित==
[[Image:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]]
{{Quote box|quote=&lt;p&gt;यदि यो तपाईले सिर्जना गरेको पहिलो लेख हो भने, तपाई यो [[विकिपिडिया:पञ्च स्तम्भ|लेख लेख्न सहयोग गर्ने पुस्तिका]]पढ्न सक्नुहुन्छ ।&lt;/p&gt;&lt;p&gt;तपाई लेख सिर्जना गर्न मद्दत गर्ने [[विकिपिडिया:लेख विजार्ड|लेख विजार्ड]]को पनि प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ ।&lt;/p&gt;|width=20%|align=right}}
विकिपिडियाको [[विकिपिडिया:शीघ्र मेट्नुपर्ने आधार|शीघ्र मेट्नुपर्ने मापदण्ड]]को [[WP:CSD|सा१.]] अन्तर्गत [[:क्युबा मिसाइल संकट]] पृष्ठलाई शीघ्र मेट्नुपर्ने ट्याग राखिएको छ । यसलाई मेटाउनको लागि दिइएको कारण छ: 

यदी तपाईलाईउल्लेखित कारणले यो पृष्ठ मेटाउनु उपयुक्त हुन्न भन्ने लागेमा, तपाई [[:क्युबा मिसाइल संकट|उक्त पृष्ठमा गएर]] &quot;आफ्नो विचार राख्न यहाँ थिनुहोस&quot;मा क्लिक गरी आफ्नो विचार राख्न सक्नु हुन्छ । याद राख्नुहोस्: '''मेटाउनु पर्ने ट्याग'''लाई आफै नहटाउनु होला । साथै यो ट्याग राखिए पछि उक्त लेख कुनैपनि बेला मेटिन सक्छ । यदी मेटिएको भएमा उपयुक्त सन्दर्भ तथा कारण सहित मेटाएको उल्ट्याउनको लागि प्रवन्धकहरूलाई अनुरोध गर्नुहोस् । &lt;!-- Template:Db-nonsense-notice --&gt;&lt;!-- Template:Db-csd-notice-custom --&gt; [[User:पर्वत सुबेदी|पर्वत सुबेदी]] ([[User talk:पर्वत सुबेदी|कुरा गर्ने]]) १४:२०, १९ मार्च २०२० (नेपाली समय)

== विकिपिडिया नीति सम्बन्धमा ==

नमस्ते विकी मित्र,&lt;br&gt;
विकिपिडियाको नीति र दिशानिर्देशभित्र पर्ने एक महत्वपूर्ण नीति— [[विकिपिडिया:लेख शीर्षकहरू]] तैयारी अवस्थामा रहेकोले सो पृष्ठमा प्रस्ताव गरिएका बुँदाहरूलाई अध्ययन गरि कृप्या आफ्नो धारणा [[विकिपिडिया:चौतारी (नीति)#विकिपिडिया:लेखशीर्षकहरू|यहाँ]] व्यक्त गर्न अनुरोध गर्दछु। धन्यवाद--[[User:Biplab Anand|बिप्लब आनन्द]] ०८:५७, १८ अप्रिल २०२० (नेपाली समय)
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=791027 --&gt;

== विकिपिडिया नीति सम्बन्धमा ==

नमस्ते विकी मित्र,&lt;br&gt;
विकिपिडिया चौतारीमा प्रस्ताव गरिएको निम्न नीति सुधार प्रस्तावहरू— [[विकिपिडिया:चौतारी_(नीति)#अन्य_प्रयोगकर्ता_अधिकारको_लागि_निवेदनको_लागि_समयसीमा|अन्य प्रयोगकर्ता अधिकारको लागि निवेदनको लागि समयसीमा]] र [[विकिपिडिया:चौतारी_(नीति)#पृष्ठ_स्थानान्तरण_सम्बन्धी_सहायता_पृष्ठको_आवश्यकता|पृष्ठ स्थानान्तरण सम्बन्धी सहायता पृष्ठको आवश्यकता]] माथि कृप्या आफ्नो धारणा व्यक्त गर्न अनुरोध गर्दछु। धन्यवाद--[[User:Biplab Anand|बिप्लब आनन्द]] ०८:१५, ७ मे २०२० (नेपाली समय)
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=791027 --&gt;
{{subst:db-movedab-notice|Khea|nowelcome=|{{{key1}}}={{{value1}}}}}&lt;!-- Template:Db-csd-notice-custom --&gt; [[User:Pitambar Bhattarai|Pitambar Bhattarai]] ([[User talk:Pitambar Bhattarai|कुरा गर्ने]]) १२:१०, ९ मे २०२० (नेपाली समय)
==[[:ढाँचा:Infobox Library]] [[विकिपिडिया:शीघ्र मेट्नुपर्ने आधार|शीघ्र मेट्नुपर्ने]]मा मनोनित==
[[File:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]]

यस [[:ढाँचा:Infobox Library]] पृष्ठलाई शीघ्र मेटाउन अनुरोध गर्दै एक चिनो राखिएको छ। यो निम्न कारणका लागि गरिएको छ:

&lt;blockquote&gt;{{{2}}}&lt;/blockquote&gt;

[[विकिपिडिया:शीघ्र मेट्नुपर्ने आधार|शीघ्र मेटाउने मापदण्ड]] अन्तर्गत, केहि मापदण्ड पूरा गर्ने पृष्ठ कुनै पनि समय मेटिनेछ। 

यदि तपाईँलाई लाग्छ पृष्ठलाई यस कारणले मेटाउनु हुँदैन, तपाईँ '''नामाङ्कन विरोध गर्न''' [[:ढाँचा:Infobox Library|पृष्ठमा गएर]] आफ्नो विचार राख्नुहोला। यसले तपाईँलाई पृष्ठ किन मेटाउनु हुँदैन वर्णन गर्ने अवसर दिनेछ। यद्यपि, याद रहोस्, एक पटक पृष्ठ शीघ्र मेटाउन अङ्कित भएमा, यो तत्काल मेटाइनेछ। कृपया पृष्ठबाट शीघ्र मेटाउने चिनो आफैंले नहटाउनुहोला, तर विकिपिडियाको [[विकिपिडिया:नीति तथा दिशानिर्देशहरूको सूची|नीति तथा दिशानिर्देशहरू]] अनुरूप जानकारी थप्न नहिचकिचाउनुहोला। यदि पृष्ठ मेटिसकिएको, र भविष्यका सन्दर्भ वा सुधारको लागि तपाईँ मेटाइएको सामग्री पुनःप्राप्त गर्न चाहनुहुन्छ भने, कृपया {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&amp;page=%E0%A4%A2%E0%A4%BE%E0%A4%81%E0%A4%9A%E0%A4%BE%3AInfobox+Library|मेटाउने प्रशासकलाई सम्पर्क गर्न सक्नुहुन्छ}}, वा यदि तपाईँले पहिल्यै त्यसो गरिसक्नुभएमा, एउटा अनुरोध तपाईँ [[विकिपिडिया:मेटाइएको संशोधन|यहाँ राख्न सक्नुहुन्छ]]। &lt;!-- Template:Db-reason-notice --&gt;&lt;!-- Template:Db-csd-notice-custom --&gt; [[User:Biplab Anand|'''&lt;font color=&quot;#008000&quot;&gt;&lt;b&gt;बिप्लब आनन्द&lt;/b&gt;&lt;/font&gt;''']] [[User_talk:Biplab Anand|(&lt;small&gt;'''म सँग कुरा गर्नुहोस'''&lt;/small&gt;)]] ०७:२४, १५ जुन २०२० (नेपाली समय)

== पृष्ठ सार्ने सम्बन्धमा ==

विशालदेव ज्यू,&lt;br&gt;
यो [[वार्तालाप:ब्रिटिस लाइब्रेरी|छलफल]]को निष्कर्ष नआइकनै तपाईँले पृष्ठ सार्नुभयो जुन क्रिया नीतिसङ्गत छैन तसर्थ अब उपरान्त छलफलको निष्कर्ष नआएसम्म पृष्ठ नसार्नु होला। पृष्ठ सारिसक्नुभएकोले अब सो वार्तालाप पृष्ठलाई समेत वर्तमान शीर्षकको वार्तालाप पृष्ठमा सारेर छलफलको निष्कर्ष लेखेर त्यसलाई बन्द गर्नुहोस्। [[वार्तालाप:नरिल्स्कमा तेल चुहावट|उदाहरण]] -धन्यवाद--[[User:Biplab Anand|'''&lt;font color=&quot;#008000&quot;&gt;&lt;b&gt;बिप्लब आनन्द&lt;/b&gt;&lt;/font&gt;''']] [[User_talk:Biplab Anand|(&lt;small&gt;'''म सँग कुरा गर्नुहोस'''&lt;/small&gt;)]] १०:०१, १५ जुन २०२० (नेपाली समय)

== [[२०२० बेरुत विस्फोट]]को लागि प्रमुख समाचार मान्यता  ==
{{ivmbox
  |1=५ अगस्त २०२० मा '''[[विकिपिडिया:प्रमुख समाचार|प्रमुख समाचार]]'''लाई अद्यावधिक गरिएको छ जुन लेख '''[[२०२० बेरुत विस्फोट]]'''बाट लिइएको हो जसलाई तपाईँले बनाउनुभएको वा व्यापक सुधार गर्नुभएको थियो। यदि तपाईँको ध्यानमा प्रमुख समाचारको लागि कुनै उपयुक्त हालसालै सिर्जना गरिएको वा अद्यावधिक गरिएको [[विकिपिडिया:प्रमुख समाचार/मापदण्ड|लेख]]को बारेमा थाहा छ भने कृपया त्यस लेखलाई [[विकिपिडिया:प्रमुख समाचार/उम्मेदवार]]मा नामाङ्कन गर्नुहोला।--[[User:Saroj Uprety|Saroj Uprety]] ([[User talk:Saroj Uprety|कुरा गर्ने]]) १४:१४, १० अगस्त २०२० (नेपाली समय)
  |2=[[Image:Gnome globe current event.svg|50px|Current events globe]]
  |imagesize=50px
 }}

== श्रेणी सम्बन्धमा  ==

Bishaldev100 जी, नेपाली विकिपिडियामा एकै विषयमा धेरै श्रेणी रहेका छन्। जस्तैः जन्म सम्बन्धित लेखमा '१९९० जन्म' छन् भने मृत्यु सम्बन्धित लेखमा 'सन् २०२० मा मृत्यु' जसले अलि भ्रम बनाउन सक्छ। यस्ता श्रेणीमा सन् प्रयोग नगरेर सिर्फ '२०२० मृत्यु' राख्दा उचित रहनेछ। हालको नजरमा सन् नभएका लेख ज्यादा छन् त्यसैले हामीले मृत्युमा पनि सोही प्रयोग गर्नुपर्नेछ। कृपया श्रेणीलाई सुधार गर्नुहोला।--[[User:Saroj Uprety|Saroj Uprety]] ([[User talk:Saroj Uprety|कुरा गर्ने]]) २१:१३, ७ अगस्त २०२० (नेपाली समय)
{{subst:Cfd notice|1=श्रेणी:संयुक्त राष्ट्र संघका विशेषज्ञ समितिहरु|action=renaming}} [[User:सरोज कुमार ढकाल|सरोज(Saroj)]] ([[User talk:सरोज कुमार ढकाल|कुरा गर्ने]]) १७:४५, २४ अगस्त २०२० (नेपाली समय)

== तपाईँको लेख [[रुवान्डा नरसंहार]]==
[[Image:Information.svg|25px|alt=Information icon]] तपाईलाई स्वागत छ र विकिपिडियामा [[Special:Contributions/Bishaldev100|हजुरको योगदान]]का the page [[:रुवान्डा नरसंहार]] लागि धन्यवाद ! तपाईले विकिपिडियामा थप गर्नुभएको पृष्ठ ''नेपाली'' संस्करणमा छ । यो नेपाली भाषाको लेख होइन । यस लेखलाई नेपालीमा अनुवाद गर्न हामी तपाईंलाई अनुरोध गर्दछौं । यसलाई [[विकिपिडिया:नेपालीमा अनुवाद गर्नु आवश्यक पृष्ठहरू|नेपालीमा अनुवाद गर्नु आवश्यक पृष्ठहरू]]मा सूचीबद्ध गरिएको छ र अर्को दुई हप्ता भित्र अनुवाद नगिरएमा लेख मेटिनेछन् । धन्यवाद ! &lt;!-- Template:uw-notenglish --&gt; [[User:Biplab Anand|'''&lt;font color=&quot;#008000&quot;&gt;&lt;b&gt;बिप्लब आनन्द&lt;/b&gt;&lt;/font&gt;''']] [[User_talk:Biplab Anand|(&lt;small&gt;'''म सँग कुरा गर्नुहोस'''&lt;/small&gt;)]] १८:३७, २७ अगस्त २०२० (नेपाली समय)

== सम्पादन उल्टाइएको विषयमा ==

विशालदेव ज्यू नमस्कार, तपाईले नेपाली साहित्यको इतिहास नामक पृष्ठमा मैले गरेको सम्पादन उल्टाउनु भएको छ। यसो गर्नु अघि मैले त्यस पृष्ठमा स्रोत नभएका कारण सुधार गर्नका लागि १ हप्ताको समयसीमा तोकेको थिएँ भने आज समयसीमा कट्ने दिनसम्म पनि सुधार नभएका कारण मैले त्यहाँ भएको भ्रामक तथा प्रचारबाजी सामग्री हटाएको थिएँ जुन जसलाई म नीति भित्र बसेर काम गरेको हुँ। सम्पादन उल्टाउनुको कारण के थियो होला? आजबाट मैले तपाईद्वारा बनाइएका पृष्ठहरूमा पनि समीक्षा गर्दैछु जहाँ मैले सामग्री चरम दुरुपयोगको भएको देखेको छु। अब म यही ढाँचा तपाईद्वारा निर्मित पृष्ठहरूमा राख्दैछु, हेरेर सुधार गर्नुहोला। सुधार नभएको खण्डमा गलत सामग्री अनुवाद गरिएका बनाइएका लेखका खण्डहरू हटिइनेछन्। धन्यवाद[[प्रयोगकर्ता:हिमाल सुबेदी|ہیمال سُبےدی]] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:हिमाल सुबेदी|چلو بات کرتے ہیں]] १२:५९, ३० अगस्त २०२० (नेपाली समय)

== लेख सुधार सम्पादनथन प्रतियोगितामा सहभागिताको लागि आमन्त्रण ==

{{fmbox
| image     = [[File:Article Improvement Edit-a-thon logo.svg|110px|link=]]	
| imageright= [[File:Wikipedia-logo-v2-ne.svg|110px|link=]]	
| style     =
| textstyle =	
| text      = &lt;center&gt;
नेपाली विकिपिडियामा वि.सं. २०७७ असोज १ गतेदेखि वि.सं. २०७७ असोज ३० गतेसम्म यस विकिपिडियाको लेखहरू सुधार गर्न &lt;big&gt;'''[[विकिपिडिया:लेख सुधार सम्पादनथन|लेख सुधार सम्पादनथन]]'''&lt;/big&gt; प्रतियोगिता सञ्चालन हुन गइरहेकोले प्रतियगितामा सहभागी हुनका लागि आफ्नो नाम '''[[विकिपिडिया:लेख सुधार सम्पादनथन/सहभागीहरू|सहभागी सूचीमा]]''' राख्न हार्दिक अनुरोध गर्दछौँ।&lt;/center&gt;--आयोजन समितिको तर्फबाट [[User:Biplab Anand|बिप्लब आनन्द]] ([[प्रयोगकर्ता_वार्ता:Biplab Anand|वार्ता]])
}}
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=910906 --&gt;

== लेख सुधार सम्पादनथन प्रतियोगितामा सहभागिताको लागि आमन्त्रण ==

{{fmbox
| image     = [[File:Article Improvement Edit-a-thon logo.svg|110px|link=]]	
| imageright= [[File:Wikipedia-logo-v2-ne.svg|110px|link=]]	
| style     =
| textstyle =	
| text      = &lt;center&gt;
नेपाली विकिपिडियामा वि.सं. २०७७ असोज १ गतेदेखि वि.सं. २०७७ असोज ३० गतेसम्म यस विकिपिडियाको लेखहरू सुधार गर्न &lt;big&gt;'''[[विकिपिडिया:लेख सुधार सम्पादनथन|लेख सुधार सम्पादनथन]]'''&lt;/big&gt; प्रतियोगिता सञ्चालन हुन गइरहेकोले प्रतियगितामा सहभागी हुनका लागि आफ्नो नाम '''[[विकिपिडिया:लेख सुधार सम्पादनथन/सहभागीहरू|सहभागी सूचीमा]]''' राख्न हार्दिक अनुरोध गर्दछौँ।&lt;/center&gt;--आयोजन समितिको तर्फबाट [[User:Biplab Anand|बिप्लब आनन्द]] ([[प्रयोगकर्ता_वार्ता:Biplab Anand|वार्ता]])
}}
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=910906 --&gt;

== We sent you an e-mail ==

Hello {{PAGENAME}},

Really sorry for the inconvenience. This is a gentle note to request that you check your email. We sent you a message titled &quot;The Community Insights survey is coming!&quot;. If you have questions, email surveys@wikimedia.org. 

You can [[:m:Special:Diff/20479077|see my explanation here]].

[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) ००:३८, २६ सेप्टेम्बर २०२० (नेपाली समय)
&lt;!-- Message sent by User:Samuel (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/Community_Insights_survey/other-languages&amp;oldid=20479295 --&gt;

== लेख सुधार सम्पादनथन प्रतियोगिताको तथ्याङ्क अद्यावधिक ==

{{fmbox
| image     = [[File:Article Improvement Edit-a-thon logo.svg|110px|link=]]	
| imageright= [[File:Wikipedia-logo-v2-ne.svg|110px|link=]]	
| style     =
| textstyle =	
| text      = &lt;center&gt;
नेपाली विकिपिडियामा सञ्चालन भइरहेको &lt;big&gt;'''[[विकिपिडिया:लेख सुधार सम्पादनथन|लेख सुधार सम्पादनथन]]'''&lt;/big&gt; प्रतियोगितामा सहभागी भइ योगदान दिनुभएकोले यहाँलाई हार्दिक धन्यवाद दिन चाहन्छौँ। प्रतियोगितामा हालसम्म भएको योगदानको आधारमा [[विकिपिडिया:लेख सुधार सम्पादनथन/नतिजा|तथ्याङ्क तालिका]] अद्यावधिक गरिएकोले यहाँले योगदान गर्नुभएको लेखमा कुनै किसिमको समस्या भएमा त्यसलाई समीक्षा गरी यथाशीघ्र सुधार गर्नुहोला। धन्यवाद&lt;/center&gt;--आयोजन समितिको तर्फबाट [[User:Biplab Anand|बिप्लब आनन्द]] ([[प्रयोगकर्ता_वार्ता:Biplab Anand|वार्ता]])
}}
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=937052 --&gt;

== यान्त्रिक अनुवाद सम्बन्धमा ==

नमस्ते विशालदेव ज्यू,&lt;br&gt;
यहाँ नेपाली विकिपिडियाको सक्रिय प्रयोगकर्ताहरू मध्ये एक हुनुका साथै केही विशेषाधिकारप्राप्त प्रयोगकर्ता हुनुहुन्छ। यहाँले नेपाली विकिपिडियामा योगदान गर्नुभएको पनि निक्कै समय भयो तर हाल आएर यहाँको योगदानहरूमा यान्त्रिक अनुवादको प्रयोग बढ्दै गएको पाएको छु। यहाँ जस्तो अनुभवी प्रयोगकर्ताले यान्त्रिक अनुवादमा जोड दिनु पक्कैपनि तार्किक छैन तसर्थ यान्त्रिक अनुवादद्वारा सिर्जना गर्नुभएको लेख तथा सामग्री जोड्नुभएको लेखहरूलाई आजैबाट सुधार गरी पाठकद्वारा पढ्न सक्ने बनाउन आग्रह गर्दछु साथै यहाँले यो कार्य यथाशीघ्र गर्नुहोला। थप जानकारीको लागि प्रस्तावित [[विकिपिडिया:सामग्री अनुवादका सीमितताहरू|सामग्री अनुवादका सीमितताहरू]] दिशानिर्देश, नीति पृष्ठ हेर्नुहोला। नीति पारित भएपछि यान्त्रिक अनुवाद देखिने सम्पूर्ण सामग्री हटाउन हामी वाध्य हुने जानकारी गराउन चाहन्छु। धन्यवाद--[[User:Biplab Anand|'''&lt;font color=&quot;#008000&quot;&gt;&lt;b&gt;बिप्लब आनन्द&lt;/b&gt;&lt;/font&gt;''']] [[User_talk:Biplab Anand|(&lt;small&gt;'''म सँग कुरा गर्नुहोस'''&lt;/small&gt;)]] १०:०१, ६ नोभेम्बर २०२० (नेपाली समय)

== विकिमिडिया रणनीति कार्यशाला- नेपालमा उपस्थिति सम्बन्धमा ==

नमस्ते {{PAGENAME}} ज्यू,&lt;br&gt;
विकिमिडिया रणनीति अभियानको [[:m:Strategy/Wikimedia movement/2018-20/Transition/Global Conversations|विश्वव्यापी वार्तालाप]] यहि नोभेम्बर २१ र २२ (पहिलो चरण) तथा डिसेम्बर ५ र ६ (दोस्रो चरण)मा हुन गइरहेको यहाँलाई जानकारी नै होला। यसै सन्दर्भमा सो विश्वव्यापी वार्तालापमा नेपाली विकिपिडिया समुदायको तर्फबाट सहभागी हुने प्रयोगकर्ताहरूले विश्वव्यापी विकिमिडिया अभियानमा नेपाली विकिपिडिया समुदायको उपस्थिति स्तरीय तरिकाले प्रस्तुत गर्नुपर्ने हुन्छ। यसकारण नेपाली विकिपिडिया समुदाय तथा दक्षिण एसियाली विकिमिडिया रणनीति अभियानका सदस्य [[:m:User:Marajozkee|राजीव दत्त]]सँगको सहकार्यमा नेपाली विकिपिडियाका सदस्यहरू सम्मिलित अनलाइन विकिमिडिया रणनीति कार्यशाला आयोजना गरेर यो समुदायको विभिन्न पक्ष तथा विकिमिडिया रणनीति अभियानसँग सम्बन्धित बुँदाहरूमाथि छलफल गर्नको लागि यहाँको उपस्थितिको लागि यो सूचना पठाइएको जानकारी गराउन चाहन्छु।&lt;br&gt;
* मिति: सन् २०२० नोभेम्बर २० बेलुका ७ बजे
* दर्ता गर्नुहोस्: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdqF5iHzdcth-bxAqNT-sXmaS4jHn4rdKVQ3yU86bT5CbF0wQ/viewform?vc=0&amp;c=0&amp;w=1&amp;flr=0&amp;urp=gmail_link&amp;gxids=7628 गुगल फर्म]
नेपाली विकिपिडिया समुदायको तर्फबाट- [[User:Biplab Anand|बिप्लब आनन्द]]
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=937052 --&gt;

== सम्पादन उल्टाएको विषयमा ==

विशालदेव ज्यू नमस्कार, नेपाली विकिपिडियामा सम्पादन गर्दै आउनु भएकोमा धन्यवाद दिन चाहन्छु तर तपाईद्वारा निर्मित अधिकांश लेखहरू यान्त्रिक अनुवाद गरी सृजना गरिएको छ जसमा अत्याधिक लेखन गलती र बुझ्दै नबुझिने खण्डहरू रहेका छन् जसले गर्दा हाल पाठकहरू अत्याधिक रूपमा भ्रमती भैरहेका छन्। तपाईद्वारा निर्मित अधिकांश लेखहरूमा यस्तो सामग्रीहरू छ जसलाई कसैले पनि बुझ्न सक्दैन। यस्ता खराब अनुवादित लेखको सामग्रीहरूलाई [[विकिपिडिया:सामग्री अनुवादका सीमितताहरू|यस]] नीतिहरू हटाउने निर्णयलाई पारित गरिसकिएको छ। मैले नीति अनुसार लेखहरूबाट सामग्री हटाउँदा तपाईले कुनै कारण बिनानै उल्टाउनु भएको छ, अबका दिनहरूमा यस्तो कार्यहरू गर्दै नगर्नुहोला, बरू त्यसको साटो सामग्री हटाइएका लेखहरूमा सामग्री थप गर्ने काम गर्नुहोस्। सम्पादन उल्टाउँदा तपाई नीतिको विपरीतमा जानु भएको छ, स्मरण होस्। अबका दिनहरूमा प्रशोधन नगरी खराब अनुवाद गरिएको देखिएका जोकसैले पनि ती सामग्रीहरू हटाउन सक्छन्। समुदायद्वारा पारित गरिसकिएको नीतिको विपरीत नजान सल्लाह दिन्छु।[[प्रयोगकर्ता:हिमाल सुबेदी|हिमाल सुबेदी]] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:हिमाल सुबेदी|कुरा गर्ने]] १५:४४, २९ नोभेम्बर २०२० (नेपाली समय)

== यान्त्रिक अनुवाद तथा सम्पादन फर्काएको सम्बन्धमा ==

नमस्ते विशालदेव जी,&lt;br&gt;
नेपाली विकिपिडियामा हालसालै [[विकिपिडिया:सामग्री अनुवादका सीमितताहरू|सामग्री अनुवादका सीमितताहरू]] नीति समुदायद्वारा पारित भइसकेकोले यान्त्रिक अनुवाद वा अप्रशोधित अनुवाद भएका सामग्रीलाई लेखबाट हटाउन सकिनेछ। नेपाली विकिपिडियामा भए भरका जुनसुकै लेखमा त्यस्ता सामग्री रहेको पाइएमा त्यसलाई हटाउने कार्य भइरहेको यहाँलाई थाहा हुनुपर्छ तसर्थ यसलाई व्यक्तिगत रूपमा नलिई त्यस्ता सामग्रीलाई सुधार गर्न पहल गर्नुहोला न कि कुनै प्रयोगकर्ताद्वारा त्यस्ता सामग्री हटाइएमा तीनको सम्पादनलाई उल्टाउनुहोला। पाठकवर्गलाई सकेसम्म स्तरीय जानकारी उपलब्ध गराउने ध्येयले नै हामी यहाँ सम्पादन गरिरहेकोले यस विषयलाई गम्भीरतापूर्वक लिइ वातावरण सहज बनाउन प्रयास गर्नुहोला। यहाँद्वारा पछिल्ला केही सम्पादन फर्काउने कार्य नियमसम्मत नदेखिएकोले विशेष सतर्कर्ता अपनाउनुहोला। धन्यवाद--[[User:Biplab Anand|'''&lt;font color=&quot;#008000&quot;&gt;&lt;b&gt;बिप्लब आनन्द&lt;/b&gt;&lt;/font&gt;''']] [[User_talk:Biplab Anand|(&lt;small&gt;'''म सँग कुरा गर्नुहोस'''&lt;/small&gt;)]] ०७:४७, १ डिसेम्बर २०२० (नेपाली समय)
==[[:कुरुक्षेत्र युद्धको पहिलो दिन]] [[विकिपिडिया:शीघ्र मेट्नुपर्ने आधार|शीघ्र मेट्नुपर्ने]]मा मनोनित==
[[File:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]]

यस [[:कुरुक्षेत्र युद्धको पहिलो दिन]]लाई विकिपिडिया देखि [[विकिपिडिया:पृष्ठ हटाउने नीति|शीघ्र मेटिने]] भनेर एउटा चिनो राखिएको छ। किनकि यसले [[विकिपिडिया:शीघ्र मेट्नुपर्ने आधार#सा६. प्राविधिक मेट्ने आधार|शीघ्र मेट्नुपर्ने मापदण्डको सा६]], अन्तर्गत [[विकिपिडिया:अनाथ|अनाथ]] वा अस्पष्ट पृष्ठ जुन: '''प्राविधिक मेट्ने आधार'''मा रहेको छ।
:::*अस्पष्टता दुई वा धेरै विकिपिडिया पृष्ठहरू र जसको शीर्षक &quot;(अस्पष्टता)&quot; मा समाप्त हुन्छन् अथवा,
:::* यसको शीर्षकको बावजूद कुनै (शून्य) विकिपिडियामा अवस्थित पृष्ठहरू अस्वीकार गर्दछ।
[[विकिपिडिया:शीघ्र मेट्नुपर्ने आधार#लेखहरू|शीघ्र मेट्नुपर्ने मापदण्ड]] अन्तर्गत यस्तो पृष्ठहरू कुनै पनि समयमा मेटिन सक्छ। कृपया, अधिक सूचनाको लागि, [[विकिपिडिया:अस्पष्ट लेखहरू|अस्पष्ट लेख दिशानिर्देशहरू]] हेर्नुहोस्। 

यदि तपाईँलाई लाग्छ पृष्ठलाई यस कारणले मेटाउनु हुँदैन, तपाईँ '''नामाङ्कन विरोध गर्न''' [[:कुरुक्षेत्र युद्धको पहिलो दिन|पृष्ठमा गएर]] आफ्नो विचार राख्नुहोला। यसले तपाईँलाई पृष्ठ किन मेटाउनु हुँदैन वर्णन गर्ने अवसर दिनेछ। यद्यपि, याद रहोस्, एक पटक पृष्ठ शीघ्र मेटाउन अङ्कित भएमा, यो तत्काल मेटाइनेछ। कृपया पृष्ठबाट शीघ्र मेटाउने चिनो आफैंले नहटाउनुहोला, तर विकिपिडियाको [[विकिपिडिया:नीति तथा दिशानिर्देशहरूको सूची|नीति तथा दिशानिर्देशहरू]] अनुरूप जानकारी थप्न नहिचकिचाउनुहोला। &lt;!-- Template:Db-disambig-notice --&gt; &lt;!-- Template:Db-csd-notice-custom --&gt; [[प्रयोगकर्ता:हिमाल सुबेदी|हिमाल सुबेदी]] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:हिमाल सुबेदी|कुरा गर्ने]] २२:५३, १० डिसेम्बर २०२० (नेपाली समय)

== विश्वव्यापी आचार संहिता (छोटकरी रूप: युसिओसी)को दोस्रो चरण सम्बन्धमा ==

{{fmbox
| image     =[[File:Wikipedia-logo-v2-ne.svg|60px|link=]]
| imageright= 
| style     = 
| textstyle = 
| text      = &lt;center&gt;'''सबै विकिमिडिया परियोजना र अभियान भित्र स्वीकार्य व्यवहारको एउटा सार्वभौमिक मापदण्ड प्रदान गर्न र विकिपिडियालाई एउटा सुरक्षित स्थान बनाउनको लागि [[:m:Universal Code of Conduct/ne|विश्वव्यापी आचार संहिता]]लाई समुदायमा कसरी लागु गर्ने सम्बन्धमा यस विकिपिडियाको [[विकिपिडिया:चौतारी_(नीति)#विश्वव्यापी_आचार_संहिता_(छोटकरी_रूप:_युसिओसी)को_दोस्रो_चरण_सम्बन्धमा|चौतारी]]मा छलफल भइरहेकोले आफ्नो सुझाव राख्नुहुन अनुरोध गर्दछौँ।'''&lt;/center&gt;
}} --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) ११:१३, २० जनवरी २०२१ (नेपाली समय)
&lt;!-- Message sent by User:Saroj Uprety@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Saroj_Uprety/MassMessage&amp;oldid=985625 --&gt;

== विश्वव्यापी आचार संहिता (छोटकरी रूप: युसिओसी)को दोस्रो चरण सम्बन्धमा ==

{{fmbox
| image     =[[File:Wikipedia-logo-v2-ne.svg|60px|link=]]
| imageright= 
| style     = 
| textstyle = 
| text      = &lt;div class=&quot;center&quot;&gt;'''सबै विकिमिडिया परियोजना र अभियान भित्र स्वीकार्य व्यवहारको एउटा सार्वभौमिक मापदण्ड प्रदान गर्न र विकिपिडियालाई एउटा सुरक्षित स्थान बनाउनको लागि [[:m:Universal Code of Conduct/ne|विश्वव्यापी आचार संहिता]]लाई समुदायमा कसरी लागु गर्ने सम्बन्धमा यस विकिपिडियाको [[विकिपिडिया:चौतारी_(नीति)#विश्वव्यापी_आचार_संहिता_(छोटकरी_रूप:_युसिओसी)को_दोस्रो_चरण_सम्बन्धमा|चौतारी]]मा छलफल भइरहेकोले आफ्नो सुझाव राख्नुहुन अनुरोध गर्दछौँ।'''&lt;/div&gt;
}}
--[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) १९:२५, २६ जनवरी २०२१ (नेपाली समय)
&lt;!-- Message sent by User:Saroj Uprety@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/MassMessage&amp;oldid=988353 --&gt;

== युसिओसी सम्बन्धी अनलाइन सामुदायिक बैठक सम्बन्धमा ==

नमस्ते&lt;br&gt;
सबै विकिमिडिया परियोजना र अभियान भित्र स्वीकार्य व्यवहारको एउटा सार्वभौमिक मापदण्ड प्रदान गर्न र विकिपिडियालाई एउटा सुरक्षित स्थान बनाउनको लागि [[:m:Universal Code of Conduct/ne|विश्वव्यापी आचार संहिता]]लाई समुदायमा कसरी लागु गर्ने सम्बन्धमा सन् २०२१ फेब्रुअरी ११ मा अनलाइन सामुदायिक बैठक हुने भएकोले सहभागी हुनको लागि कृपया यो [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScOrPrBMFBqVozzWc2zsE53xrCJdQpVKQMK6QZI3zLhB8gWmQ/viewform गुगल फारम] भर्नहुन अनुरोध गर्दछु।--[[User:BAnand (WMF)|BAnand (WMF)]] ([[User_talk:BAnand (WMF)|talk]]) 02:47, 10 February 2021 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:BAnand (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=MassMessage/Lists/Nepali_Community&amp;oldid=21091650 --&gt;

== विश्वव्यापी आचार संहिता सर्वेक्षण फारम ==
नमस्ते,&lt;br&gt;
सबै विकिमिडिया परियोजना र अभियान भित्र स्वीकार्य व्यवहारको एउटा सार्वभौमिक मापदण्ड प्रदान गर्न र विकिपिडियालाई एउटा सुरक्षित स्थान बनाउनको लागि [[:m:Universal Code of Conduct/ne|विश्वव्यापी आचार संहिता]]लाई समुदायमा कसरी लागु गर्ने सम्बन्धमा सर्वेक्षण भइरहेकोले आजै [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfi47HhE6cieY_BGETK9lMSy32uJ9ArtJ3y3BbNaAWjOFiliQ/viewform यो फारम] भर्नहुन अनुरोध गर्दछु।--[[User:BAnand (WMF)|BAnand (WMF)]] ([[User talk:BAnand (WMF)|talk]])
&lt;!-- Message sent by User:BAnand (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=MassMessage/Lists/Nepali_Community&amp;oldid=21129898 --&gt;
:सर्वेक्षण फारम भर्नहुन अनुरोध गर्दछु।--[[User:BAnand (WMF)|BAnand (WMF)]] ([[User talk:BAnand (WMF)|कुरा गर्ने]]) ०७:५९, २ मार्च २०२१ (नेपाली समय)

== विकिमिडिया फाउन्डेसन सामुदायिक समिति सिट: प्रतिक्रियाको लागि बैठक ==

विकिमिडिया फाउन्डेसन न्यासी समितिले सन् २०२१ फेब्रुअरी १ देखि मार्च १ सम्म सामुदायिक चयन प्रक्रियाहरूको बारेमा प्रतिक्रियाको लागि बैठकको आयोजना गरिरहेको छ। विकिमिडिया फाउन्डेसन र विकिमिडिया अभियान विगत १० बर्षमा लगभग पाँच गुणाले वृद्धि भएको छ भने यसको समितिको संरचना र प्रक्रियाहरू मूल रूपमा उस्तै रहिरहेको छ। वर्तमान समितिको संरचनामा हाम्रो क्षमता, प्रदर्शन, र अभियानको विविधता अनुसार प्रतिनिधित्वको अभाव एउटा समस्याको रूपमा रहेको छ। प्रत्यक्ष निर्वाचनले गर्दा अग्रणी भाषा समुदायका उम्मेदवारहरूको पक्ष लिने गरेको छ र उनीहरूको सीप र अनुभवद्वारा समिति सदस्यको रूपमा सेवा दिन कतिको सान्दर्भिक हुन सक्छ वा समितिको विशिष्ट उत्तरदायित्वहरू निर्वाह गर्ने क्षमतामा योगदान पुर्‍याइरहेको छ। तथ्यहरूलाई नियाल्दा वर्तमान प्रक्रियाहरूले उत्तर अमेरिका र पश्चिम युरोपका स्वयंसेवकहरूको पक्ष लिएको छ। वास्तवमा भन्ने हो भने, दक्षिण एसियाबाट अहिलेसम्मको इतिहासमा हेर्दा जम्मा एक जना सदस्यले मात्र समितिमा स्थान बनाउन सकेको छ।

आउँदो महिनाहरूमा हामीलाई तीन सामुदायिक सिटहरू नवीकरण गर्नुपर्नेछ र नयाँ सिटमा तीन थप समुदायिक सदस्यहरू नियुक्त गर्नुपर्नेछ। यो प्रतिक्रियात्मक बैठकमा हामीहरू सबै मिलेर हाम्रो अभियानलाई कसरी प्रतिनिधित्व गर्ने र अनुभव, सीप, र विश्वासका साथ अन्तरदृष्टिसहित तैयार भएका उम्मेदवारहरू छनौट गर्न प्रारूप रेखा तयार गर्न सक्छौं? यस सम्बन्धमा, प्रस्तावित विचारहरूमाथि छलफल गर्न र हामी हाम्रो विचारहरू साझा गर्न, प्रतिक्रिया दिन र प्रक्रियामा योगदान दिनको लागि सामुदायिक छलफल गर्नु राम्रो हुनेछ। यसै विषयमा छलफल गर्न, हामीले यही मार्च १३ को साँझ ७ बजे देखि ८ बजेसम्म बैठक आयोजित भइरहेको छ। बैठकको कडी निम्नलिखित रहेको छ:
https://meet.google.com/ugf-xyyk-ifi

नेपालसँग सम्बन्धित भाषाहरूमा योगदान पुर्‍याइरहेका सम्पूर्ण भाषाका विकिपिडियन र विकिमिडियनलाई यो बैठकमा आफ्नो विचार राख्न स्वागत गरिन्छ। धन्यवाद, [[User:KCVelaga (WMF)]], ११:४२, ७ मार्च २०२१ (नेपाली समय)
&lt;!-- Message sent by User:KCVelaga (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&amp;oldid=21193233 --&gt;

== महत्वपूर्ण सामुदायिक छलफलमा सहभागिताको लागि आह्वान ==

नमस्ते, आदरणीय नेपाली विकिपिडिया सम्पादनकर्ता मित्र&lt;br&gt;
नेपाली विकिपिडियाको [[विकिपिडिया:चौतारी_(नीति)#फाउन्डेसन_अनुदान_सम्बन्धमा_सामुदायिक_परामर्श|चौतारी]]मा महत्वपूर्ण सामुदायिक छलफल भइरहेकोले कृपया सहभागी भई आफ्नो महत्वपूर्ण मत राख्नुहोला। धन्यवाद
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/MassMessage&amp;oldid=988353 --&gt;

== May 2021 ==

[[Image:Copyright-problem.svg|30px|alt=Copyright problem icon]] Your addition to [[:खड्गप्रसाद ओली]] has been removed, as it appears to have added [[Wikipedia:Copyrights|copyrighted]] material to Wikipedia without evidence of [[Wikipedia:Requesting copyright permission|permission]] from the copyright holder. If you are the copyright holder, please read [[Wikipedia:Donating copyrighted materials]] for more information on uploading your material to Wikipedia.  For legal reasons, Wikipedia cannot accept copyrighted material, including text or images from print publications or from other websites, without an appropriate and verifiable license. All such contributions will be deleted. You may use external websites or publications as a source of ''information'', but not as a source of ''content'', such as sentences or images&amp;mdash;you must write using your own words. Wikipedia takes copyright violations very seriously and persistent violators '''will be [[Wikipedia:Blocking policy|blocked from editing]]'''. See [[Wikipedia:Copying text from other sources]] for more information. &lt;!-- Template:uw-copyright --&gt; [[User:Saroj Uprety|Saroj Uprety]] ([[User talk:Saroj Uprety|कुरा गर्ने]]) २२:३७, १० मे २०२१ (नेपाली समय)

[[Image:Copyright-problem.svg|30px|alt=Copyright problem icon]] Your addition to [[:नेपालको पहिलो सङ्घीय संसद]] has been removed, as it appears to have added [[Wikipedia:Copyrights|copyrighted]] material to Wikipedia without evidence of [[Wikipedia:Requesting copyright permission|permission]] from the copyright holder. If you are the copyright holder, please read [[Wikipedia:Donating copyrighted materials]] for more information on uploading your material to Wikipedia.  For legal reasons, Wikipedia cannot accept copyrighted material, including text or images from print publications or from other websites, without an appropriate and verifiable license. All such contributions will be deleted. You may use external websites or publications as a source of ''information'', but not as a source of ''content'', such as sentences or images&amp;mdash;you must write using your own words. Wikipedia takes copyright violations very seriously and persistent violators '''will be [[Wikipedia:Blocking policy|blocked from editing]]'''. See [[Wikipedia:Copying text from other sources]] for more information. &lt;!-- Template:uw-copyright --&gt; [[User:Saroj Uprety|Saroj Uprety]] ([[User talk:Saroj Uprety|कुरा गर्ने]]) १४:५८, २३ मे २०२१ (नेपाली समय)

== अनुदान विषयमा केन्द्रीय नीति नियम ==

नमस्ते आदरणीय सम्पादक मित्र,&lt;br&gt;
'''[[विकिपिडिया:चौतारी_(नीति)#अनुदान_विषयमा_केन्द्रीय_नीति_नियम|अनुदान]]'''को विषयमा एउटा केन्द्रीय नीति नियम बनाउनको लागि नेपाली विकिपिडियाको चौतारीमा छलफल भइरहेकोले कृपया आफ्नो अमूल्य सुझाव राख्नहुन अनुरोध गर्दछु। धन्यवाद
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/MassMessage&amp;oldid=1005419 --&gt;

== अनुदान विषयमा केन्द्रीय नीति नियम ==

नमस्ते आदरणीय सम्पादक मित्र,&lt;br&gt;
'''[[विकिपिडिया:चौतारी_(नीति)#अनुदान_विषयमा_केन्द्रीय_नीति_नियम|अनुदान]]'''को विषयमा एउटा केन्द्रीय नीति नियम बनाउनको लागि नेपाली विकिपिडियाको चौतारीमा छलफल भइरहेकोले कृपया आफ्नो अमूल्य सुझाव राख्नहुन अनुरोध गर्दछु। धन्यवाद --समुदायको तर्फबाट [[User:Biplab Anand|बिप्लब आनन्द]] ११:१०, ९ जुन २०२१ (नेपाली समय)
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/MassMessage&amp;oldid=1005419 --&gt;

== [Wikimedia Foundation elections 2021] Candidates meet with South Asia + ESEAP communities ==

Hello,

As you may already know, the [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021|2021 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections]] are from 4 August 2021 to 17 August 2021. Members of the Wikimedia community have the opportunity to elect four candidates to a three-year term. After a three-week-long Call for Candidates, there are [[:m:Template:WMF elections candidate/2021/candidates gallery|20 candidates for the 2021 election]]. 

An &lt;u&gt;event for community members to know and interact with the candidates&lt;/u&gt; is being organized. During the event, the candidates will briefly introduce themselves and then answer questions from community members. The event details are as follows:
*Date: 31 July 2021 (Saturday)
*Timings: [https://zonestamp.toolforge.org/1627727412 check in your local time]
:*Bangladesh: 4:30 pm to 7:00 pm
:*India &amp; Sri Lanka: 4:00 pm to 6:30 pm
:*Nepal: 4:15 pm to 6:45 pm
:*Pakistan &amp; Maldives: 3:30 pm to 6:00 pm
* Live interpretation is being provided in Hindi.
*'''Please register using [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSflJge3dFia9ejDG57OOwAHDq9yqnTdVD0HWEsRBhS4PrLGIg/viewform?usp=sf_link this form]

For more details, please visit the event page at [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP|Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP]].

Hope that you are able to join us, [[:m:User:KCVelaga (WMF)|KCVelaga (WMF)]], १२:१७, २३ जुलाई २०२१ (नेपाली समय)
&lt;!-- Message sent by User:KCVelaga (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&amp;oldid=21774692 --&gt;

== Request ==

Hello.

An IP user has uploaded the article [[अजरबैजानी भाषा]], but some sections remain untranslated. Can you translate them from English into Nepali?

Yours sincerely, [[User:Multituberculata|Multituberculata]] ([[User talk:Multituberculata|कुरा गर्ने]]) १६:२७, २ नोभेम्बर २०२१ (नेपाली समय)

== अनुरोध! ==

[[जीवनबहादुर शाही]] र [[मुख्यमन्त्री]] गरी दुई आर्टिकल बनाउन अनुरोध छ। यहाँकोकार्य देख्दा एकदमैखुसी लाग्यो।[[User:Kmishra1024|Kmishra1024]] ([[User talk:Kmishra1024|कुरा गर्ने]]) ०१:४१, ३ नोभेम्बर २०२१ (नेपाली समय)

धन्यवाद [[User:Kmishra1024|Kmishra1024]] ([[User talk:Kmishra1024|कुरा गर्ने]]) २२:५८, ३ नोभेम्बर २०२१ (नेपाली समय)

== विक्रम पाण्डे निर्माण ==

मैले अङ्ग्रेजी विकिपीडियामा Bikram pandey बनाएको छु। कृपया अनुवाद गरी सहयोग गर्नुहोस्।[[Special:Contributions/103.121.173.172|103.121.173.172]] ([[User talk:103.121.173.172|कुरा गर्ने]]) ०३:४८, ८ डिसेम्बर २०२१ (नेपाली समय)
साथै नेपाली कांग्रेसको १४औं महाधिवेशन पानाको पनि अङ्ग्रेजी विकिपीडियाबाट हेरेर विकास गर्न पनि अनुरोध छ।

== WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open ==

Dear Wikimedian, 

We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. 

We also have exciting updates about the Program and Scholarships. 

The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. 

For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]].

‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. 

Regards 

[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) १७:१०, १६ नोभेम्बर २०२२ (नेपाली समय) 

(on behalf of the WCI Organizing Committee)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&amp;oldid=24082246 --&gt;

== WikiConference India 2023: Help us organize! ==

Dear Wikimedian,

You may already know that the third iteration of [[:m:WikiConference_India_2023|WikiConference India]] is happening in March 2023. We have recently opened [[:m:WikiConference_India_2023/Scholarships|scholarship applications]] and [[:m:WikiConference_India_2023/Program_Submissions|session submissions for the program]]. As it is a huge conference, we will definitely need help with organizing. As you have been significantly involved in contributing to Wikimedia projects related to Indic languages, we wanted to reach out to you and see if you are interested in helping us. We have different teams that might interest you, such as communications, scholarships, programs, event management etc. 

If you are interested, please fill in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdN7EpOETVPQJ6IG6OX_fTUwilh7MKKVX75DZs6Oj6SgbP9yA/viewform?usp=sf_link this form]. Let us know if you have any questions on the [[:m:Talk: WikiConference_India_2023|event talk page]]. Thank you [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) २१:०६, १८ नोभेम्बर २०२२ (नेपाली समय)

(on behalf of the WCI Organizing Committee)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&amp;oldid=24094749 --&gt;

== WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline ==

Dear Wikimedian,

Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]].

COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. 

Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call 

* '''WCI 2023 Open Community Call'''
* '''Date''': 3rd December 2022
* '''Time''': 1800-1900 (IST)
* '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx

Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) २२:०६, २ डिसेम्बर २०२२ (नेपाली समय)

On Behalf of,
WCI 2023 Core organizing team.
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&amp;oldid=24083503 --&gt;

== WikiConference India 2023:WCI2023 Open Community call on 18 December 2022 ==

Dear Wikimedian,

As you may know, we are hosting regular calls with the communities for [[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]. This message is for the second Open Community Call which is scheduled on the 18th of December, 2022 (Today) from 7:00 to 8:00 pm to answer any questions, concerns, or clarifications, take inputs from the communities, and give a few updates related to the conference from our end. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call.

* [WCI 2023] Open Community Call
* Date: 18 December 2022
* Time: 1900-2000  [7 pm to 8 pm] (IST)
* Google Link: https://meet.google.com/wpm-ofpx-vei

Furthermore, we are pleased to share the telegram group created for the community members who are interested to be a part of WikiConference India 2023 and share any thoughts, inputs, suggestions, or questions. Link to join the telegram group: https://t.me/+X9RLByiOxpAyNDZl. Alternatively, you can also leave us a message on the [[:m:Talk:WikiConference India 2023|Conference talk page]]. Regards [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) १३:५६, १८ डिसेम्बर २०२२ (नेपाली समय)

&lt;small&gt;
On Behalf of,
WCI 2023 Organizing team
&lt;/small&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&amp;oldid=24099166 --&gt;

== तपाईंको लागि एउटा घोर्ले खसी! ==

[[चित्र:Boer Goat (8742860752).jpg|left|150px]]
नेपालको इतिहास सम्बन्धी लेखहरू सुधार्नु भएकोमा धन्यवाद। [[प्रयोगकर्ता:बडा काजी|&lt;span style=&quot;color:#008080&quot;&gt;'''बडा काजी'''&lt;/span&gt;]] &lt;sup&gt;([[प्रयोगकर्ता वार्ता:बडा काजी|'''कुरा गर्नुहोस्''']])&lt;/sup&gt; ०१:३०, १० फेब्रुअरी २०२३ (नेपाली समय)
&lt;br style=&quot;clear: both;&quot;/&gt;

== Translation request ==

Hello.

Can you create the article [[:en:Laacher See]], which is the third most powerful volcano in Europe after Campi Flegrei and Santorini, in Nepali Wikipedia?

Yours sincerely, [[User:Multituberculata|Multituberculata]] ([[User talk:Multituberculata|कुरा गर्नुहोस्]]) १४:५२, २ जुन २०२३ (नेपाली समय)

== ५०,००० लेख प्रतियोगिता ==

&lt;div style=&quot;color:#c9c6bd; box-shadow: 0 20px 20px rgba(0, 0, 0, 0.900); border-radius: 20px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;position: relative; background: #DC143C; width: 100%; padding:5px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align:center; font-size: 36px; margin-top: 15px;margin-left: 26px; font-family: 'Verdana'; line-height: 1.5em;&quot;&gt;नमस्ते, &lt;span style=&quot;color: #ebe6d8&quot;&gt;'''{{safesubst:&lt;noinclude /&gt;BASEPAGENAME}}'''ज्यू!&lt;/span&gt; तपाईंलाई नयाँ '''{{Uline|c=#ebe6d8|{{Coloredlink|#ebe6d8|विकिपिडिया:५० हजार लेखहरू|५०,००० लेख प्रतियोगिता}}}}'''मा सामेल हुन हार्दिक निमन्त्रणा गरिन्छ&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:20px; color: #c9c6bd; padding: 20px;margin-left: 26px; text-align: center;&quot;&gt;सबैभन्दा पहिले, नेपाली विकिपिडियामा योगदान गर्नुभएकोमा धन्यवाद। तपाईंलाई नयाँ ५०,००० लेख प्रतियोगितामा सामेल हुन आमन्त्रित गरिएको छ, एउटा चुनौतीपूर्ण प्रतिस्पर्धा जसले लगभग १७,८०० लेख सिर्जनाहरू गर्ने लक्ष्य राखेको छ। सबै विषयहरूका लेखहरू स्वागत छन्। यदि इच्छुक हुनुहुन्छ भने '''{{Coloredlink|#ebe6d8|विकिपिडिया:५० हजार लेखहरू|यो पृष्ठमा}}''' सामेल हुनुहोस् र योगदान गर्न सुरु गर्नुहोस्!&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
धन्यवाद - [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) १९:१९, ३ अक्टोबर २०२३ (नेपाली समय)
&lt;!-- Message sent by User:बडा काजी@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:%E0%A4%AC%E0%A4%A1%E0%A4%BE_%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A5%80/%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A5%E0%A4%B2%E0%A5%AD&amp;oldid=1171544 --&gt;

== तपाईको लागी एउटा सम्मान ==

{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[चित्र:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; | '''निरन्तर गतिशील बार्नस्टार'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; | निरन्तर लगातार नेपाली विकिपीडियामा मिहिनेतका साथ सम्पादन गरिरहुनुभएकोले तपाईलाई यो स्टार...   &lt;span style=&quot;color:green;&quot;&gt;&lt;sup&gt;:) &lt;/sup&gt;&lt;/span&gt;'''[[user:Learnerktm|लर्नर]]'''&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;&lt;sup&gt;ktm&lt;/sup&gt;&lt;/span&gt; १९:४५, २१ फेब्रुअरी २०२४ (नेपाली समय)
|}

== Translation request ==

Hello, Bishaldev100.

Can you translate and upload the articles [[:en:Azerbaijani manat sign]] and [[:en:Dani Rodrik]] in Nepali Wikipedia?

Yours sincerely, [[User:Oirattas|Oirattas]] ([[User talk:Oirattas|कुरा गर्नुहोस्]]) ०५:२०, २१ सेप्टेम्बर २०२४ (नेपाली समय)

:Hi, greetings
:Thank you for reaching out to me. It would be my pleasure to help translate the article into Nepali. Bishaldev १९:४५, २४ सेप्टेम्बर २०२४ (नेपाली समय) Bishaldev १९:४५, २४ सेप्टेम्बर २०२४ (नेपाली समय)

::Thank you for the reply and I apologize for my very late reply. When you have the time, can you create the article in Nepali Wikipedia? [[User:Oirattas|Oirattas]] ([[User talk:Oirattas|कुरा गर्नुहोस्]]) १०:५२, १७ अक्टोबर २०२४ (नेपाली समय)

== Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey ==

Dear Community Members,

I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity.

We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal.

This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference.

Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6

We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations.

Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025

Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input.

Warm regards,&lt;br&gt;
[[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]]
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=28078122 --&gt;

== विकी विमिन एडिटाथन २०२५ मा सहभागी हुने सम्बन्धमा ==

{{fmbox
| image     = [[File:Wiki Women-Nepal 2015.png|90px|link=https://ne.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A4%BF%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE:%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A5%80_%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%AE%E0%A4%BF%E0%A4%A8_%E0%A4%8F%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%9F%E0%A4%BE%E0%A4%A5%E0%A4%A8_%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A8%E0%A5%AB]]  
| imageright= [[File:Wikipedia-logo-v2-ne.svg|80px|link=]]  
| style     =
| textstyle =  
| text      = &lt;center&gt;
[[नेपाली विकिपिडिया]]मा ०५ अगस्ट २०२५ देखि ३१ अगस्ट २०२५ सम्म नारी सम्मानमा समर्पित '''&quot;महिला स्वास्थ तथा स्वच्छता सम्बन्धी जागरूकता&quot;''' नाराको साथ [[विकिपिडिया:विकी विमिन एडिटाथन २०२५|विकी विमिन एडिटाथन २०२५]] सञ्चालन भइरहेको छ, सहभागी हुनका लागि सहभागीहरूले '''[[विकिपिडिया:विकी विमिन एडिटाथन २०२५/सहभागीहरू|यहाँ]]''' आफ्नो नाम दर्ता गर्नको लागि अनुरोध गरिन्छ।&lt;br&gt; &lt;span class=&quot;mw-ui-button mw-ui-progressive&quot;&gt;[[विकिपिडिया:विकी विमिन एडिटाथन २०२५|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;अझ थप जानकारी...&lt;/span&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/br&gt;&lt;/center&gt; 
}}
&lt;!-- Message sent by User:पर्वत सुबेदी@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Nabin_K._Sapkota/Mass_Message_Users_List&amp;oldid=1299914 --&gt;

== सावधान ==

[[प्रयोगकर्ता:Bishaldev100|विशालदेव]] ज्यू नमस्कार, सर्वप्रथम विकीमा सम्पादकहरूले पालना गर्नुपर्ने [[विकिपिडिया:नीति तथा दिशानिर्देशहरूको सूची|नीति तथा दिशानिर्देशहरू]] राम्रोसँग बुझ्नुहोला। नेपाली विकिपिडियामा देखिएका विद्यामान समस्यहरू मध्ये सबैभन्दा गहन र सबैभन्दा छिटो सुल्झाउनु पर्ने समस्या यान्त्रिक अनुवादको दुरुपयोग हो। विशेषगरी विकी सम्पादकहरूकै सहायताका लागि ल्याइएको सेवाको सही प्रयोग गर्न नजान्नुले नै यी समस्याहरू हामीले लगभग एक दशक अगाडिदेखि देख्दै आइरहेका छौँ र नेपाली विकीमा यस्ता लेखहरू १० हजारको हारहारीमा छन् जुन हामीजस्तै प्रयोगकर्ताको लापरबाहीका कारण निम्तिएको हो। इमान्दारी पूर्वक भन्नुपर्दा तपाईद्वारा निर्मित र सम्पादित अनेकौँ लेखका धेरै जसो अंशहरू मैले अनेकौँ कोसिसको बाबजुद पनि बुझ्न सकिरहेको छैन। तपाईलाई फेरि पनि जानकारी गराउन चाहन्छु,[[विकिपिडिया:सामग्री अनुवादका सीमितताहरू|यो नीति]] कृपया यी कार्यहरू तत्कालै बन्द गर्नुहोला। [[प्रयोगकर्ता:हिमाल सुबेदी|हिमाल सुबेदी]] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:हिमाल सुबेदी|कुरा गर्ने]] १५:०१, १७ अक्टोबर २०२५ (नेपाली समय)

== विकिपिडिया एसियाली महिना २०२५ मा सहभागिता ==

[[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|right|200px]]

नमस्ते {{BASEPAGENAME}} ज्यू!&lt;br /&gt;

तपाईंलाई '''[[विकिपिडिया:विकिपिडिया एसियाली महिना २०२५|विकिपिडिया एसियाली महिना २०२५]]''' मा सहभागी हुन हार्दिक निमन्त्रणा गर्दछौं।

नोभेम्बर महिनाभर सञ्चालन हुने अनलाइन सम्पादन–थन प्रतियोगिताको उद्देश्य नेपाली विकिपिडियामा नेपालबाहेकका एसियाली देशहरूको लेख संख्या र गुणस्तर बढाउनु हो।

चार वा सोभन्दा बढी योग्य लेख सिर्जना गर्ने सहभागीहरूले विशेष '''डिजिटल बार्नस्टार''' पाउनुहुनेछ।

सहभागी हुन [[विकिपिडिया:विकिपिडिया एसियाली महिना २०२५/सहभागीहरू|यहाँ क्लिक गर्नुहोस्]]।

आउनुहोस्, योगदान गरेर एसियाली विकिपिडिया समुदायबीच मित्रता र सहकार्य बढाऔं! --[[प्रयोगकर्ता:Saroj|Saroj]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:Saroj|कुरा गर्नुहोस्]]) २०:४८, २५ अक्टोबर २०२५ (नेपाली समय)
&lt;!-- Message sent by User:Saroj@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Saroj/SampleInvitation&amp;oldid=29506389 --&gt;

== गलत सम्पादन तथा उत्पातपूर्ण व्यवहार सम्बन्धमा ==

सर्वप्रथम तपाईद्वारा गरिएका हालैका वा तपाईले नेपाली विकिपिडियामा सम्पादन गर्न सुरु गरेदेखिका लेख, ढाँचा, आदि लेखहरूलाई हेर्नुस्, पढ्नुस् र बुझ्ने कोसिस गर्नुस्। ती मध्ये पढ्न लायक र राम्रोसँग जोकसैले बुझ्ने खालका लेखहरू कति भेट्नुभयो? हामीले सामग्री अनुवादको दुरुपयोग र योसँग सम्बन्धित समस्याहरूलाई समाधान गर्नका लागि नीति निर्माण गरेको धेरै वर्ष भइसक्यो र यो नीति ल्याउनुको पछाडिको कारण पनि प्रमुख रूपमा तपाईद्वारा गरिएको सम्पादन (अभिलेखहरूबाट हेर्नुहोला) नै थिए। विगतका वर्षहरूमा म बाहेक अन्य प्रयोगकर्ताहरूले पनि तपाईद्वारा गरिएका खराब अनुवादका सम्पादनहरूको बारेमा कुरा उठाइरहेको भेटिन्छ, (आफ्नो वार्ता पृष्ठमा हेर्नुहोस्)। म तपाईलाई तपाईद्वारा गरिएका गतल, अर्थहीन, नबुझिने, प्रतिलिपी साभार, मूल अनुसन्धानका (अन्य धेरै) उदाहरण दिन सक्दिनँ जुन हजारमा नभई दसौँ हजारको हारहारमा छन्। एउटै कुरा र एउटै छलफल कतिपटक सम्म चलाउने? पटकपटक आग्रह गरिरहँदा पनि तपाईको व्यवहारमा कुनै परिवर्तन छैन। [[प्रयोगकर्ता:हिमाल सुवेदी|हिमाल सुवेदी]] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:हिमाल सुवेदी|कुरा गर्ने]] १०:०८, १५ डिसेम्बर २०२५ (नेपाली समय)

== अन्तिम चेतावनी ==

तपाईँद्वारा सृजना गरिएका सामग्रीहरूमा बारम्बार खराब वा अस्वाभाविक अनुवाद, अर्थ नखुल्ने वाक्य, तथा यान्त्रिक अनुवादको प्रयोग देखिँदै आएको छ। यस सम्बन्धमा यसअघि पनि विस्तृत चेतावनी दिइसकिएको छ।
विकिपिडियामा यान्त्रिक अनुवाद प्रयोग गर्न सकिन्छ, तर त्यसलाई पूर्ण रूपमा पुनर्लेखन गरी [[:विकिपिडिया:सामग्री अनुवादका सीमितताहरू|सामग्री अनुवादका सीमितताहरू सम्बन्धी नीति]] अनुरूप स्वाभाविक र विश्वकोशीय नेपाली बनाउनु अनिवार्य छ। हालको अवस्था स्वीकार्य छैन।
यस चेतावनीपछि पनि यस्तै प्रकारका सम्पादन जारी रहेमा, थप चेतावनी नदिई तपाईँलाई निषेध गर्न सकिन्छ। कृपया अबदेखि सबै सम्पादनहरू केवल उच्च गुणस्तरका र नीति अनुसारको मात्र गर्नुहोस्। [[User:Saroj|Saroj]] ([[User talk:Saroj|कुरा गर्नुहोस्]]) ००:१९, २९ डिसेम्बर २०२५ (नेपाली समय)
==[[:ढाँचा:HVAC]] [[विकिपिडिया:शीघ्र मेट्नुपर्ने आधार|शीघ्र मेट्नुपर्ने]]मा मनोनित==
[[File:Information icon4.svg|48px|left|alt=|link=]]
{{Quote box|quote=&lt;p&gt;यदि यो तपाईँले सृजना गर्नुभएको पहिलो लेख हो भने, तपाईँ [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा|लेखन सहयोग स्वशिक्षा]] पढ्न सक्नुहुन्छ।&lt;/p&gt;&lt;p&gt;लेख सृजना गर्न मद्दत गर्ने [[विकिपिडिया:लेख विजार्ड|लेख सहायिका]] पनि तपाईँ प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ।&lt;/p&gt;|width=20%|align=right}}
नमस्कार, तथा तपाईँलाई विकिपिडियामा स्वागत छ। तपाईँद्वारा सृजित पृष्ठ, [[:ढाँचा:HVAC]], परिक्षण पृष्ठ सरह, [[वि:शीमे#सा२|सा२]] अन्तर्गत चिह्नित गरिएकोले मेटाइयो वा शीघ्र मेटाइनेछ भनि यो सूचित गरिन्छ। तपाईँले गर्न चाहनुहुने कुनै पनि अन्य परीक्षणहरूको लागि कृपया [[विकिपिडिया:प्रयोगस्थल|प्रयोगस्थल]]को प्रयोग गर्नुहोला। यदि तपाईँ हाम्रो ज्ञानकोशमा योगदान पुर्‍याउने बारेमा बढी जान्न चाहानुहुन्छ भने [[विकिपिडिया:स्वागत/नव आगन्तुक|स्वागत]] पृष्ठमा हेर्नुहोस्। 

यदि तपाईँलाई लाग्छ पृष्ठलाई यस कारणले मेटाउनु हुँदैन, तपाईँ '''नामाङ्कन विरोध गर्न''' [[:ढाँचा:HVAC|पृष्ठमा गएर]] आफ्नो विचार राख्नुहोला। यसले तपाईँलाई पृष्ठ किन मेटाउनु हुँदैन वर्णन गर्ने अवसर दिनेछ। यद्यपि, याद रहोस्, एक पटक पृष्ठ शीघ्र मेटाउन अङ्कित भएमा, यो तत्काल मेटाइनेछ। कृपया पृष्ठबाट शीघ्र मेटाउने चिनो आफैंले नहटाउनुहोला, तर विकिपिडियाको [[विकिपिडिया:नीति तथा दिशानिर्देशहरूको सूची|नीति तथा दिशानिर्देशहरू]] अनुरूप जानकारी थप्न नहिचकिचाउनुहोला। यदि पृष्ठ मेटिसकिएको, र भविष्यका सन्दर्भ वा सुधारको लागि तपाईँ मेटाइएको सामग्री पुनःप्राप्त गर्न चाहनुहुन्छ भने, कृपया {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&amp;page=%E0%A4%A2%E0%A4%BE%E0%A4%81%E0%A4%9A%E0%A4%BE%3AHVAC|मेटाउने प्रशासकलाई सम्पर्क गर्न सक्नुहुन्छ}}, वा यदि तपाईँले पहिल्यै त्यसो गरिसक्नुभएमा, एउटा अनुरोध तपाईँ [[विकिपिडिया:मेटाइएको संशोधन|यहाँ राख्न सक्नुहुन्छ]]। &lt;!-- Template:Db-test-notice --&gt;&lt;!-- Template:Db-csd-notice-custom --&gt; [[प्रयोगकर्ता:हिमाल सुवेदी|हिमाल सुवेदी]] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:हिमाल सुवेदी|कुरा गर्ने]] २३:५५, ३० डिसेम्बर २०२५ (नेपाली समय)
{{subst:db-copyvio-deleted|द्वन्द्वात्मक भौतिकवाद|nowelcome=|{{{key1}}}={{{value1}}}|{{{key2}}}={{{value2}}}|{{{key3}}}={{{value3}}}}}&lt;!-- Template:Db-csd-deleted-custom --&gt; [[User:Saroj|Saroj]] ([[User talk:Saroj|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:३८, २२ जनवरी २०२६ (नेपाली समय)

== January 2026 ==
&lt;div class=&quot;user-block&quot; style=&quot;min-height: 40px&quot;&gt;[[File:Stop x nuvola with clock.svg|40px|left|alt=Stop icon with clock]]&lt;div style=&quot;margin-left:45px&quot;&gt;तपाईँले  गर्नुभएको [[वि:विघटनकारी सम्पादन|सम्पादन विशेषाधिकारको दुरुपयोग]]को कारणले तपाईँलाई अस्थायी रूपले सम्पादन गर्नबाट '''[[विकिपिडिया:निषेध नीति|रोक]]''' लगाइएको छ।  निषेध अवधि समाप्त भइसकेपछि, विकिपिडियामा [[विकिपिडिया:पञ्च स्तम्भ|सार्थक योगदान]] दिनको लागि यहाँलाई स्वागत छ। &lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;margin-left:45px&quot;&gt;यदि तपाईँलाई तपाईँमाथि लागेको निषेध हटाउन सकिन्छ जस्तो लागेमा र यसको लागि तपाईँसँग उचित कारण छ भने तपाईँले यस ढाँचामुनी निम्नलिखित पाठ जोडेर यो निषेध फुकुवा गर्न अनुरोध गर्न सक्नुहुन्छ:  &lt;!-- Copy the text as it appears on your page, not as it appears in this edit area. Do not include the &quot;tlx|&quot; code. --&gt;{{tlx|unblock|2=reason='कारण दिनुहोस् &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;'}}। &amp;nbsp;[[User:Saroj|Saroj]] ([[User talk:Saroj|कुरा गर्नुहोस्]]) १३:४१, २२ जनवरी २०२६ (नेपाली समय)&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;!-- Template:uw-block --&gt;

== प्रयोगकर्ता पृष्ठ र स्वागत ढाँचाबारे जानकारी ==

नमस्कार। प्रयोगकर्ता पृष्ठ सामान्यतया सम्बन्धित प्रयोगकर्ताले आफैं बनाउने गरिन्छ। स्वागत ढाँचा प्रयोगकर्ता वार्ता पृष्ठमा राखिन्छ। कृपया आगामी दिनमा अन्य प्रयोगकर्ताको प्रयोगकर्ता पृष्ठ सिर्जना नगर्नुहोला। धन्यवाद। [[User:Saroj|Saroj]] ([[User talk:Saroj|कुरा गर्नुहोस्]]) २३:५०, १४ मे २०२६ (नेपाली समय)</text>
      <sha1>eyiu0un53lbhcsm9ymjdba3i18iaxwn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मुलुकी बन्दोबस्त अड्डा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>87570</id>
    <revision>
      <id>1355230</id>
      <parentid>1355184</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T16:53:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1355230</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10516" sha1="k2jbyxt3kfanrz7tlhhin4ndqb5zh1a" xml:space="preserve">'''मुलुकी बन्दोबस्त अड्डा''' [[राणाकालीन सरकारी कार्यालयहरू|राणाकालीन सरकारी कार्यालयहरु]] मध्यको आन्तरिक मामिला, शान्ति सुव्यवस्था सम्बन्धि  कार्यालय हो।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Gautam |first=Murari Krishana |date=2024-03-20 |title=राणाकालमा मुलुकी बन्दोवस्त अड्डाको संक्षिप्त सिंहावलोकन |url=https://www.nepjol.info/index.php/hj/article/view/63979/48447 |journal=Historical Journal |volume=15 |pages=1 |via=Tribhuvan University}}&lt;/ref&gt; अड्डाको स्थापना [[जङ्गबहादुर राणा|जंगबहादर राणा]]ले गराएका थिए। [[राणा वंश|राणाकालीन]] मुलुकी बन्दोवस्त अड्डा वर्तमान सन्दर्भमा [[गृह मन्त्रालय (नेपाल)|गृहमन्त्रालय]] सरहको दायित्व निर्वाह गर्ने कार्यालय थियो । निजामती प्रशासन सञ्चालनार्थ मुलुकी बन्दोवस्त अड्डा स्थापना गरिएको थियो। त्यसबेला यस अड्डाको नाम 'मुलुकी अड्डा’ राखिएको थियो । 

== काम ==
आन्तरिक मामिलामा यसको क्षेत्राधिकार विशाल थियो। 

यसले देशमा शान्ति सुरक्षा कायम गर्ने, मालपोत सङ्कलनमा भूमिका खेल्ने र प्रशासनिक यन्त्रहरूमाथि नियन्त्रण गर्ने मुख्य कामहरू सम्पन्न गर्नुपर्दथ्यो । सम्पूर्ण कर्मचारीहरू सम्बन्धी नियम, ऐन, कानुन, आदि यस कार्यालयको स्वीकृतिपछि मात्र कार्यान्वयनमा ल्याउन सकिन्थ्यो । जिल्ला स्तरीय वडाहाकिम यसै अड्डाद्वारा नियुक्त हुन्थे । जिल्लाको शान्ति सुरक्षाको अवस्था मालपोतसम्बन्धी विवरणहरू प्रत्येक जिल्लाले मुलुकी वन्दोवस्त अड्डा समक्ष नियमित रूपमा प्रस्तुत गर्नुपर्दथ्यो । जिल्ला स्तरीय हाकिमहरूलाई आवश्यक निर्देशन, आदेश प्रदान गर्ने प्रक्रियामा पनि यस अड्डाको भूमिका रहन्थ्यो । नागरिकहरूले शान्ति सुरक्षा तथा मालपोतसम्बन्धी विषयहरूमा उत्पन्न विवाद, गुनासा, पीर मर्काहरू मुलुकी बन्दोवस्त अड्डा समक्ष प्रस्तुत गर्दथे र ती समस्याहरूलाई पहिचान गरी सिफारिससहित श्री ३ महाराज प्राइमिनिस्टर समक्ष पेश गरिन्थ्यो । प्रधानमन्त्रीले पनि यसै अड्डाको राय, सुझाव र सिफारिस अनुरूप आवश्यक कार्यवाही अगाडि बढाउने गर्दथे (पाण्डे, २०४२) । यसका साथै मुलुकको व्यापार–वाणिज्य, शिक्षा, कृषि तथा वन सुरक्षा सम्बन्धी आवश्यक व्यवस्था गर्ने क्रममा समेत यस अड्डाको प्रमुख हात रहने गर्दथ्यो (थापा, इ. १९९५) ।

यसले सरकारी कर्मचारीहरूको आचारसंहिता र जनताका लागि जारी गरिने कानूनहरू प्रधानमन्त्रीलाई सिफारिस गर्थ्यो। यसले यी कानूनहरू कार्यान्वयन पनि गर्थ्यो। यसले जनताबाट निवेदन र अपीलहरू प्राप्त गर्थ्यो र प्रधानमन्त्री समक्ष राख्थ्यो। यसले जिल्लाहरूबाट कानून व्यवस्था, राजस्व आदि बारे रिपोर्टहरू प्राप्त गर्थ्यो र सम्बन्धित अधिकारीहरूलाई निर्देशनहरू जारी गर्थ्यो। यसले राजस्व सङ्कलन र यसको अभिलेखहरूको मर्मतसम्भारको निरीक्षण र नियन्त्रण गर्थ्यो।&lt;ref&gt;{{cite book|title=Rana Polity In Nepal|author=Satish Kumar|page=101|date=1933|publisher=|isbn=|url=https://ignca.gov.in/Asi_data/76182.pdf}}&lt;/ref&gt; 

जिल्लाका  वडाहाकिमको  सिफारिसमा  [[पँजनी|पजनी]]–कागज  यसै  अड्डाले  तयार पार्दथ्यो र दरबारको खर्चवर्चको हेरविचारसमेत यसै अड्डाले गर्ने गरेको हुनाले यो अड्डा राणाकालीन प्रशासनिक व्यवस्थाको ज्यादै महत्त्वपूर्ण साङ्गठनिक निकाय थियो ।

== शाखा ==
चन्द्र शमशेरको पालामा केन्द्रीय स्तरमा यस अड्डा अन्तर्गत निम्न शाखाहरु रहेका थिए :&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=जोशी |first=कृष्ण |title=नेपालको जिल्ला प्रशासन ऐतिहासिक अवलोकन |url=http://elibrary.mofaga.gov.np/elibrary/pages/download_progress.php?ref=1475&amp;size=&amp;ext=pdf&amp;k= |journal=नेपालको जिल्ला प्रशासन ऐतिहासिक अवलोकन |pages=104}}&lt;/ref&gt;
* मुलुकी अड्डा रिपोर्ट निकसारी फाँट,
* ऐन सवाल फाँट, &lt;ref&gt;{{Cite web |title=मन्त्रालयको परिचय |url=https://www.moljpa.gov.np/about/overview |access-date=2026-05-04 |website=www.moljpa.gov.np}}&lt;/ref&gt; 
* मुलुकी अड्डा पुर्जी फाँट

र जिल्ला तर्फबाट आएको मासिक रिपोट्को लेखाजोखा अनि परीक्षण गर्नको लागि निम्न फाँटहरूको व्यवस्था मिलाए । 
* मास्केबारी फाँट, 
* नेपाल पहाड बन्दोबस्त फाँट
* मधेश बन्दोबस्त फाँट 
* रकम बन्दोबस्त फाँट काठ महल निकसारी फाँट 
[[कमान्डर-इन-चिफ|कमान्डर–इन–चीफ]]को मातहतमा [[मुलुकी बन्दोबस्त अड्डा|मुलुकी अड्डा]] ([[गृह मन्त्रालय (नेपाल)|गृह]] तथा साधारण) [[कुमारी चोक|कुमारीचोक]] (लेखा तथा लेखा परीक्षण), ऐन खाना (कानुन), कौशल भारदारी, तोषाखाना, किताबखाना (निजामती तथा सैनिक दर्जा), मुलुकी खाना र कौषी (राष्ट्रिय ढुकुटी) बिन्तीपत्र निक्सारी अड्डा, [[मुलुकी बन्दोबस्त अड्डा|मुलुकी बन्दोवस्त अड्डा]] थिए।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=पोखरेल |first=शोभा |date=SEPT. 2009 |title=नेपालको प्रशासनिक सुधारका आयामहरू |url=https://www.nepjol.info/index.php/TUJ/article/view/2801/2485 |journal=TUJ |volume=XXVI |issue=1 |pages=169}}&lt;/ref&gt; 

राणाकालीन शासन व्यवस्थाको अन्त्यपछि यस अड्डालाई [[गृह मन्त्रालय (नेपाल)|गृह मन्त्रालय]]मा परिणत गरियो।

==यो पनि हेर्नुहोस्==
*[[राणाकालीन सरकारी कार्यालयहरू|राणाकालीन सरकारी कार्यालयहरु]]
*[[खड्ग निशान अड्डा]]
*[[नेपाली जङ्गी अड्डा|जंगी अड्डा]]
*[[जङ्गबहादुर राणा|जंगबहादुर राणा]]
*[[मुन्सी खाना|मुन्शी खाना]] 
*[[कुमारी चोक|कुमारीचोक]]
[[श्रेणी:राणाकालीन प्रशासन]]
==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{reflist}}</text>
      <sha1>k2jbyxt3kfanrz7tlhhin4ndqb5zh1a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सावित्रा भण्डारी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>90453</id>
    <revision>
      <id>1355240</id>
      <parentid>1354730</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T20:56:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>53012</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1355240</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="139342" sha1="72o0frqutcw8aakopwqv6xp2136ytjn" xml:space="preserve">{{विशेष लेख}}
{{Infobox football biography
| name = सावित्रा भण्डारी
| image = Sabitra Bhandari 03.jpg
| image_size = 300px
| caption = विसं २०७६ मा भण्डारी
| fullname = सावित्रा भण्डारी
| birth_date = {{Birth date and age|1997|5|26|df=y}}
| birth_place = मनाङ, नेपाल
गृहसहर: लमजुङ
| height = 
| currentclub = [[अँ आभोँ गेँगोँ (महिला)|गेँगोँ]]
| clubnumber = ९
| position = [[अग्रपङ्क्ति (फुटबल)|अग्रपङ्क्ति]]
| years1 = सन् २०१४–२०१९
| clubs1 = [[सशस्त्र प्रहरी बल क्लब|एपिएफ]]
| caps1 = 
| goals1 = 
| years2 = सन् २०१९
| clubs2 = [[सेतु क्लब|सेतु]]
| goals2 = १५
| caps2 = ७
| clubs3 = [[गोकुलम केरल एफसी (महिला)|गोकुलम केरल]]
| years3 = सन् २०१९–२०२०
| caps3 = ७
| goals3 = १६
| clubs4 = [[गोकुलम केरल एफसी (महिला)|गोकुलम केरल]]
| years4 = सन् २०२३
| caps4 = १०
| goals4 = ३१
| clubs5 = [[हापोएल राआनाना एएफसी (महिला)|हापोएल राआनाना एएफसी]]
| years5 = सन् २०२३
| caps5 = २
| goals5 = ५
| clubs6 = [[अँ आभोँ गेँगोँ (महिला)|गेँगोँ]]
| years6 = सन् २०२४ –
| caps6 = ९
| goals6 = २
| nationalyears1 = सन् २०१४ –
| nationalteam1 = {{flagicon|NEP}} [[नेपाल महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|नेपाल]]
| nationalcaps1 = ५५
| nationalgoals1 = ६२
| club-update = २०८१ असार ३
| ntupdate = २०८१ कार्तिक ११
| medaltemplates = {{MedalCountry |  {{NEP}} }}
{{MedalCompetition|[[दक्षिण एसियाली फुटबल सङ्घ|साफ च्याम्पियनसिप]]}}
{{Medal|RU|[[दक्षिण एसियाली फुटबल सङ्घ|साफ च्याम्पियनसिप-पाकिस्तान]]|१०१४}}
{{Medal|RU|[[दक्षिण एसियाली फुटबल सङ्घ|साफ च्याम्पियनसिप-नेपाल]]|१०१९}}
{{MedalCompetition|[[दक्षिण एसिया खेलकुद]]}}
{{Medal|Silver|[[दक्षिण एसियाली खेलकुद|साग खेल-भारत]]|२०१६}}
{{MedalSilver|[[दक्षिण एसियाली खेलकुद|साग खेल-नेपाल]]|२०१९}}
{{MedalCompetition|[[२०१९ हिरो महिला गोल्डकप (भारत)|हिरो गोल्डकप]]}}
{{Medal|RU|[[२०१९ हिरो महिला गोल्डकप (भारत)|हिरो गोल्डकप]]|२०१९}}
{{MedalCompetition| नेइझ्डा कप }}
{{Medal| RU | नेइझ्डा कप |२०१९}}
{{MedalCompetition|[[सशस्त्र प्रहरी बल क्लब|एपीएफ क्लब]] का लागी}}
{{Medal|Gold|[[सातौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७३|सातौँ राष्ट्रिय खेलकुद]]|[[सातौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७३|२०७३]]}}
{{Medal|Gold|[[राखेप च्याम्पियनसिप]]|२०७४}}
{{Medal|Gold|[[आठौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७५|आठौँ राष्ट्रिय खेलकुद]]|[[आठौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७५|२०७५]]}}
}}

'''साबित्रा भण्डारी''' (जन्म: १० जेठ २०५४) एक नेपाली महिला व्यावसायिक फुटबल खेलाडी हुन्। उनी हाल फ्रान्सेली लिग प्रोमियरको अँ आभोँ गेँगोँ नामक फुटबल क्लब र [[नेपाल महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली]]मा [[अग्रपङ्क्ति (फुटबल)|अग्रपङ्क्ति]]को रूपमा खेल्दै आएकी छिन्। &lt;ref&gt;{{cite web|title=चिन्नुहोस नेपाली टोली (सम्पूर्ण तथ्यांकसहित)|url=https://www.hamrokhelkud.com/football/49799 website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=सोमवार, फाल्गुन २७, २०७५}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190331181323/https://www.hamrokhelkud.com/football/49799 |date=2019-03-31 }}&lt;/ref&gt; सावित्रा भण्डारीको बुबाको नाम फम बहादुर भण्डारी तथा आमाको नाम मुना भण्डारी हो।&lt;ref&gt;{{cite web |title=हट–शट (सावित्रा भण्डारी) |url=https://www.khelpati.com/hot-shot/6|website=khelpati|accessdate=}}&lt;/ref&gt;

उनले यस अघि [[सशस्त्र प्रहरी बल क्लब]]बाट पनि व्यावसायिक फुटबल खेलेकी थिइन्। उनी फुटबल मैदानमा [[अग्रपङ्क्ति (फुटबल)|अग्रपङ्क्ति]]बाट खेल्छिन्। नेपाली फुटबल क्षेत्रमा '''साम्बा''' उपनामले समेत परिचित साबित्रा नेपाली महिला टोलीका लागि हालसम्म ५० भन्दा बढी गोल गरिसकेकी छिन्।&lt;ref name=खेलपाटी/&gt; सावित्रा भण्डारी हाल नेपाली महिला फुटबल टोलीको सर्वाधिक उच्च गोलकर्ता हुन्।&lt;ref&gt;{{cite web |title=पाँचौं साफ वुमेन्स च्याम्पियनसिप : नेपाल र भारत फेरि भिड्ने |url=https://www.kantipurdaily.com/sports/2019/03/21/155313363966084700.html|website=kantipurdaily|accessdate=७ चैत्र, २०७५}}&lt;/ref&gt; उनले [[अनु लामा]]को ३५ अन्तर्राष्ट्रिय गोलको किर्तिमान भङ्ग गर्दै यो सफलता हात पारेकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Sabitra Bhandari Levels Record Hold By Anu Lama |url=https://goalnepal.com/news/detail/7369|website=GoalNepal|accessdate=
Sep 12, 2019 18:50}}&lt;/ref&gt; साथै साबित्रा कुनै पनि एउटा अन्तर्राष्ट्रिय  प्रतियोगितामा सर्वाधिक गोल गर्ने नेपाली खेलाडी हुन्। यसो त साबित्रा नेपाली राष्ट्रिय महिला टोलीमा आउनु भन्दा पहिले [[भलिबल]] खेलमा आबद्ध रहेकी थिइन्, भने उनी एथलेटिक्स खेलमा पनि उत्तिकै सक्रिय अनि सफल रहेकी थिइन्&lt;ref&gt;{{cite web |title=सावित्रा भन्छन्–खेलमा अनुशासन र महेनत नै महत्त्वपूर्ण सावित्राः द बर्निङ स्टार|url=https://suvadin.com/news/sports/news-of-football|website=suvadin.com|accessdate=असार ४, २०७५}}&lt;/ref&gt;

सन् २०१९ मा भारतमा आयोजना भएको [[२०१९ हिरो महिला गोल्डकप (भारत)|२०१९ हिरो महिला गोल्डकप]]मा नेपालले दोस्रो स्थान हासिल गर्दा सावित्राले प्रतियोगिताको सर्वाधिक उच्च गोलकर्ताको पुरस्कार जित्न सफल भएकी थिइन्। उनले उक्त प्रतियोगिता अन्तर्गत नेपालले इतिहासमै पहिलोपटक भारतलाई हराएउने क्रममा २ गोल गरेकी थिइन् भने बाँकी दुई गोल भने इरान विरूद्व गरेकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Hero Women’s Gold Cup: Sabitra Bhandari steers Nepal to maiden win over India|url=https://goalnepal.com/news/detail/7369|website=thehimalayantimes.com|accessdate=February 11, 2019 10:47 pm }}&lt;/ref&gt; उनलाई हाल नेपाली राष्ट्रिय महिला टोलीको मुख्य अग्रपङ्क्तिको खेेलाडीको रूपमा लिइने गरिन्छ भने वर्तमानमा नेपाली टोलीका लागि उनलाई सदावहार गोल यन्त्रमा रूपमा पनि लिने गरिन्छ।

सावित्रा भण्डारी सन् २०१९ का लागि भारतीय महिला फुटबल लिगका लागि नेपाली अर्कि महिला खेलाडी [[अनिता बस्नेत]]सँग  [[सेतु क्लब]]मा अनुबन्ध भएकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite web|title=सावित्रा भण्डारी: भारतीय लिगमा उत्कृष्ट 'डेब्यु' गरेकी नेपाली खेलाडीको रोमाञ्चक यात्रा|url=https://bbc.com/nepali/amp/48182725l|website=BBC Nepal|accessdate=7 May 2019}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; सेतुसँग अनुबन्ध पछि क्लबको पहिलो खेलमा अनिता बस्नेत भन्दा अगाडि नै प्रदापण गरेका कारण सावित्रा पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय क्षेत्रमा आधिकारिक व्यवसायीक महिला फुटबल लिग खेल्ने प्रथम महिला बनेकी थिइन्। यस अघि उनले देशबाहिर [[माल्दिभ्स|माल्दिभ्स यरपोर्ट कम्पनी]] तथा  [[माल्दिभ्स|माल्दिभ्स पुलिस क्लब ]] क्लबबाट माल्दिभ्स महिला फुटसल लिगमा सहभागीता जनाए पनि उक्त प्रतियोगिता आधिकारिक फुटबल प्रतियोगिता भने थिएन। उनले सेथु क्लबको तर्फबाट २०१९ भारतीय महिला लिगको उपाधि जितेकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite web |title= सेथुले जित्यो भारतीय महिला लिग फुटबलको उपाधि
|website=https://www.hamropatro.com/news/details/5666112891650048?ns= |accessdate=may, 2019 10:47 pm }}&lt;/ref&gt; उनले उक्त प्रतियोगितामा कुल ७ खेलमा जम्मा १५ गोल गर्न सफल भएकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite web |title=सावित्रा भण्डारीको टोली सेथुले जित्यो भारतीय महिला लिग फुटबलको उपाधि|url=https://ujyaaloonline.com/story/20536/2019/5/22/indian-women-league-football-|website=ujyaaloonline.com|accessdate=जेठ ०८, २०७५}}&lt;/ref&gt;

सावित्रा भण्डारी २०७५ सालमा उत्कृष्ट प्रदर्शनी गरेको कारण नेपाली खेलकुद जगतको सर्वाधिक उच्च पुरस्कार [[पल्सर स्पोर्ट्स अवार्ड २०७५]] उत्कृष्ट महिला वर्ष खेलाडीबाट सम्मानित भएकी थिइन्। यस्तै उनले [[पल्सर स्पोर्ट्स अवार्ड २०७५]] अन्तर्गत पिपुल च्वाइस अवार्डमा दोस्रो भएकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite web |title=मोजाको फुटबल खेल्दै हुर्केकी महिला फुटबलकी सनसनी |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/55015 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=मंगलबार, अषाढ ३, २०७६ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190703024458/https://www.hamrokhelkud.com/football/55015 |date=2019-07-03 }}&lt;/ref&gt; उनले २०७६ सालको संविधान दिवसको अवसरमा राष्ट्रपति मार्फत जन सेवा श्री पञ्चम श्रेणी पदक प्राप्त गरेकी थिइन्। अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलमा गरेको उत्कृष्ट प्रदर्शनलाई मध्यनजर गर्दै नेपाल सरकारले २०५६ सालमा साबित्रा भण्डारीलाई राष्ट्रिय प्रतिभा पुरस्कारबाट सम्मान गरेको थियो।

==प्रारम्भिक जीवन==
सावित्रा भण्डारीको जन्म [[लमजुङ जिल्ला]]को सिमपानी भन्ने गाउँमा भएको थियो&lt;ref&gt;{{cite web |title=साम्बाको दशैं गिफ्ट : 'देशका लागि गोल दिने हो' |url=http://www.pahilopost.com/content/20181016132058.html|website=पहिलो पोष्ट|accessdate=१६ अक्टोबर २०१८ }}&lt;/ref&gt;। मध्यम वर्गीय परिवारमा जन्मिएकी साबित्रा भण्डारीले गाउँकै स्थानीय विद्यालयबाट प्रवेशिका परिक्षा उतिर्ण गरेकी थिइन्। उनका बुवा थमबहादुर भण्डारी भने एक सरकारी जागिरे थिए।&lt;ref&gt;{{cite web|title=ह्याट्रिक गर्ल|url=http://himalkhabar.com/news/1791|website=himalkhabar.com|accessdate=१ माघ , २०७३ खेलकुद}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190401040619/http://himalkhabar.com/news/1791 |date=2019-04-01 }}&lt;/ref&gt;। साबित्राको पनि बाल्यावस्थामा अन्य महिलाहरूको जस्तै दैनिकी बित्ने गर्दथ्यो। आमाबुवालाई घरायसी काममा सहयोग गर्ने, गाउँमै घाँस दाउरा गर्दै, उनले आफ्नो पढाईलाई अघि बढाएकी थिइन्। साबित्राले फुर्सदमा कपडाको फुटबल बनाएर खेल्ने गर्थिन्।&lt;ref&gt;{{cite web|title=भिडिओ स्टोरी : केटाहरूसँगै फुटबल खेल्दै हुर्केकी साम्बा|url=https://setopati.com/sports/football/1778561|website=setopati.com|accessdate=चैत १५ , २०७५ खेलकुद}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;।

[[File:Sabitra Bhandari 02.jpg|thumb|
२०७८ सालमा भण्डारी]]

दशैँताका गाउँमा हुने खसी तथा भाले कप फुटबल प्रतियोगिताहरूले उनको फुटबल प्रतिको आकर्षण तथा रूचिमा भर्‍याङको रूपमा काम गरेको थियो। स्थानीय प्रतियोगिताहरूमा उनी गाउँकै ठूला दाइहरूको टोलीमा मिसिएर खेल्ने गर्दथिन्। त्यसपछि पनि उनलाई फुटबलमा लाग्न थप हौसला मिलेको थियो र दशैँ बाहेक पनि उनी दाईहरूसँगै फुटबल खेलहरू खेल्न थालेकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite web |title=साबित्राः नेपाली महिला फुटबलकी शान |url=https://suvadin.com/news/sports/nepal-inspirer-sabitra-bhandari|website=suvadin.com|accessdate=जेठ ७, २०७५ }}&lt;/ref&gt;। २०७१ को दशैंअघि [[लमजुङ जिल्ला]]को [[धनपोखरा]]मा [[नेपाली फुटबल प्रतियोगिताहरू|महिला फुटबल प्रतियोगिता ]]आयोजना भएको थियो। उक्त प्रतियोगितामा साबित्राले पनि सहभागीता जनाएकि थिइन् र उनको टोलीले उक्त प्रतियोगिताको उपाधि जित्न सफल पनि भयो।&lt;ref&gt;{{cite web |title=साम्बाको दशैं गिफ्ट : 'देशका लागि गोल दिने हो' |url=http://www.pahilopost.com/content/20181016132058.html|website=पहिलो पोष्ट|accessdate=१६ अक्टोबर २०१८ }}&lt;/ref&gt;। विजेता भएसँगै उनको टोलीले १५ हजार रूपैयाँ जितेको थियो। त्यस पछि उनी एपीएफको छनोटमा पर्द‌ै उत्कृष्ट प्रदर्शनहरू गरेकी थिइन्। पछि उनी काठमाडौँ प्रशिक्षणका लागि आएकी थिइन्।

==व्यक्तिगत जीवन==

साबित्राको स्थानीय घर [[लमजुङ जिल्ला|लमजुङ जिल्लामा]] रहेको छ। उनी मध्यम स्तरको पारिवारको एक सदस्य थिइन्, भने पहिले उनको परिवार खेलकुद पृष्ठभूमि भएको परिवार पनि रहेको थिएन। उनको परिवारको चार दिदीबहिनी र दुई भाइहरूमध्ये उनी माइली हुन्।&lt;ref&gt;{{cite web |title=दुई वर्षभित्रै महिला फुटबलमा सावित्राको छलाङ |url=https://www.onlinekhabar.com/2016/06/435791 |website=अनलाइन खबर |accessdate= २०७३ जेठ २१ गते २०:२६ }}&lt;/ref&gt;। उनी सानैदेखि सामान्य केटीहरू भन्दा फरक स्वभावकि थिइन् अथवा खेलकुदमा अत्याधिक रुचि राख्ने खालकी थिइन्। त्यसै कारणले गर्दानै उनले नेपाली फुटबल जगतमा छोटो समयमा नै धेरै सफलता प्राप्त गर्न सफल भएकी छिन्।

यस्तै उनी वर्तमान समयमा धेरै समर्थक हुने नेपाली महिला खेलाडी हुन्। उनी आफ्नो कपाल कटाइ तरिका पनि विशेष खालको गराउन रूचाउछिन्। उनको कपालको शैली, गोलपछिको सेलिब्रेसन र निडर व्यक्तित्वपनले थप उनको व्यक्तिगत पहिचान दिएको छ।&lt;ref&gt;{{cite web |title=सावित्रा भण्डारी अर्थात साम्बा |url=http://www.kantipurtv.com/news/2019-03-21/20190321141216.html |website=kantipurtv |accessdate= चैत्र ७, २०७५ }}&lt;/ref&gt;। हाल उनलाई नेपाली फुटबल जगतमा उनका समर्थकहरूले '''साम्बा''' उपनामले पनि चिन्नने गर्दछन्। उनी विश्व फुटबल जगत् पुर्तुगाली फुटबल खेलाडी [[क्रिस्टियानो रोनाल्डो|क्रिष्टियानो रोनाल्डो]]को समर्थक रहेको बताएकी थिइन्। त्यसैले पनि उनले राष्ट्रिय टोलीबाट खेल्दा गोल गरिसकेपछि रोनाल्डोको जस्तै गोल सेलिब्रेसन गर्ने गर्दछिन्।

==क्लब जीवन==
===एपीएफ क्लब===
साबित्रा भण्डारी एपिएफ क्लबका लागि १६ वर्षकै उमेरमा अनुबन्धित भएकी थिइन्।
साबित्रा भण्डारी [[सशस्त्र प्रहरी बल क्लब|एपीएफ क्लब]] कि एक मुख्य खेलाडी हुन्।&lt;ref&gt;{{cite web|title=साताका चर्चित (सावित्रा भण्डारी)|url=http://nepal.ekantipur.com/news/2018-08-05/20180805145535.html|website=कान्तिपुर|accessdate=}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190402051552/http://nepal.ekantipur.com/news/2018-08-05/20180805145535.html |date=2019-04-02 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Women's Tournament Best Forward|url=http://www.goalnepal.com/news.php?id=27124|accessdate=27 December 2016|work=GoalNepal|date=3 May 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161227200537/http://www.goalnepal.com/news.php?id=27124 |date=27 December 2016 }}&lt;/ref&gt;। उनी वर्तमान समयमा एपीएफका प्रमुख अग्रपङ्क्तिकी खेलाडी समेत हुन्। उनकै उच्च र उत्कृष्ट प्रदर्शनकै कारणले एपीएफ क्लबले अनेक घरेलु महिला उपाधिहरू जित्न सफल भएको छ। साबित्रा भण्डारी सम्मीलित एपिएए टोलीले लगातार चार पटक [[प्रधान सेनापति कप]]को उपाधि समेत जित्न सफल भएको थियो। साथै महिला राष्ट्रिय लिगको उपाधि पनि जित्न सफल भएको थियो। एपीएफले २०७३ मा प्रधान सेनापति कप जित्दा उनी उत्कृष्ट खेलाडी समेत घोषित भएकी थिइन्। भने त्यहीँ वर्षको राष्ट्रिय लिग जित्दा पनि उनी उत्कृष्ट खेलाडी भएकी थिइन्। यस्तै २०७५ सालको प्रधान सेनापति कप जित्दा उनी उत्कृष्ट अग्रपङ्क्तिकी खेलाडी हुन सफल भएकी थिइन्।

२०७४ सालमा एपीएफ क्लबले राष्ट्रिय लिग जित्दा सुपर लिगको अन्तिम खेलमा साबित्राले १ गोल गरेकी थिइन् भने एपीएफले समग्रमा पुलिस क्लबलाई २-१ गोल अन्तरले पराजित गर्दै लिग उपाधि जितेको थियो। यो लिगमा साबित्राले जम्मा ६ खेलमा २९ गोल गर्दै लिगको नयाँ किर्तिमानी समेत राखेकी थिइन्। साथै २०७४ महिला राष्ट्रिय लिगमा उनी उत्कृष्ट अग्रपङ्क्तिको खेलाडी र सर्वाधिक गोलकर्ता समेत भएकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite web |title=राष्ट्रिय लिग महिला फुटबलको उपाधि सशस्त्र प्रहरीलाई |url=https://www.kathmandupati.com/news/chief-international-football-apf/34648/ |website=kathmandupati.com|accessdate= २८ पुष २०७४, शुक्रबार ०७:२६}}&lt;/ref&gt;। २०७५ सालमा पनि एपिएफलाई महिला राष्ट्रिय लिग २०७५ वा उपराष्ट्रपति कप जिताउन साबित्राको भूमिका उल्लेखनीय रहेको थियो। प्रतियोगिता भर उत्कृष्ट प्रदर्शनी गरेकी उनले प्रतियोगितामा सर्वोत्कृष्ट खेलाडी हुँदै २५ हजार नगद हात पार्न सफल भएकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite web |title=प्रधानसेनापति अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलको उपाधि एपिएफलाई |url=http://annapurnapost.com/news/104419|website=कान्तिपुर पोष्ट|accessdate= २०७५, १२ मंसिर बुधबार २०:१८}}&lt;/ref&gt;। प्रतियोगिताको अन्तिम खेलमा एपीएफले चिरपरिचीत प्रतिद्वन्द्वी नेपाल आर्मी क्लबलाई ३-१ गोलअन्तरले पराजित गर्दा उनले ह्याटि्रक समेत गर्न सफल भएकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite web |title=राष्ट्रिय महिला लिग : एपीएफ च्याम्पियन|url=http://annapurnapost.com/news/104419|website=कान्तिपुर पोष्ट|accessdate=१६ साउन २०७५  }}&lt;/ref&gt;।

२०७५ सालमा पनि सावित्रा भण्डारी सम्मिलित एपीएफ क्लबले [[आठौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७५]] मा महिला फुटबल तर्फको स्वर्ण पदक जित्न सफल भएको थियो। यस आठौँ राष्ट्रिय खेलकुदमा पनि सावित्राको व्यक्तिगत प्रदर्शनी निकै उत्कृष्ट रहन गएको थियो। एपीएफले फाइनलमा अर्को विभागीय टोली नेपाल आर्मी क्लबलाई टाइब्रेकरमा ४-३ गोल अन्तरले पराजित गर्दा सावित्राले पनि गोल गर्न सफल भएकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite web |title=आठौँ राष्ट्रिय खेलकुदको महिला फुटबलको उपाधि एपीएफले जित्यो|url=https://www.kharibot.com/news-details/32376/kharibot |website=kharibot.com|accessdate=११ वैशाख २०७६  }}&lt;/ref&gt;।

====राष्ट्रिय महिला फुटबल लिग २०७७====
साबित्रा भण्डारी सम्मिलित सशस्त्र प्रहरी बलको टोली २०७७ सालको राष्ट्रिय महिला फुटवल लिगको विजेता बनेको थियो। २०७७ फागुन ४ गते साबित्रा प्रतियोगिताको दशौं खेलमा पुलिसविरुद्ध खेलमा गम्भिर चोटका कारण घाइते भएकि थिइन्, चोट कै कारण खेलको ७९ औं मिनेटमा साबित्राले मैदान छाडेकी थिइन्&lt;ref&gt;{{cite web |title=सावित्राको चोट गम्भीर, १ वर्ष मैदानबाहिर
|url=https://www.hamrokhelkud.com/football/83888.html|website=hamrokhelkud.com|accessdate=मंगलबार, फागुन ४, २०७७  }}&lt;/ref&gt;। उनको ठाँउमा मैदान प्रवेश गरेकी [[रविना गोले]]ले ८६ औं मिनेटमा गोल गर्दै एएिफलाई जित दिलाएकी थिइन्। साबित्राले गोलको लागि प्रयास गर्दा उनलाई चोट लागेको थियो। विपक्षी गोलकिपर अघि बढेको मौकामा बल चिप गर्ने प्रयासमा ल्यान्डिङका क्रममा उनको घुडाँमा चोट लागेको थियो&lt;ref&gt;{{cite web |title=सावित्रा, चोट अनि अबको बाटो
|url=https://www.hamrokhelkud.com/football/83916.html |website=hamrokhelkud.com|accessdate=मंगलबार, फागुन ४, २०७७  }}&lt;/ref&gt;। उनी यस राष्ट्रिय लिगमा सर्वाधिक गोलकर्तासगै सर्वोत्कृष्ट फर्वार्डको समेत पुरस्कार जितेकी थिइन्&lt;ref&gt;{{cite web |title=के भन्छन् महिला लिगका उत्कृष्ट खेलाडी ?
|url=https://www.khelpati.com/football/23375|website=khelpati.com|accessdate=मंगलबार, फागुन ७, २०७७  }}&lt;/ref&gt;।

===माल्दिभ्स लिग===

====माल्दिभ्स यरपोर्ट कम्पनी====
सावित्राले २०१७ माल्दिभस् महिला लिगमा माल्दिभ्स यरपोर्ट कम्पनीबाट खेलेकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite web|title=माल्दिभ्समा सावित्रा र अनिता दुवैको ह्याट्रिक|url=http://headlinenepal.com/archives/109494|website=headlinenepal.com|accessdate=: १८ चैत्र २०७४, आईतवार १५:५४}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190401003104/http://headlinenepal.com/archives/109494 |date=2019-04-01 }}&lt;/ref&gt;। दक्षिण एसियाकी उत्कृष्ट अग्रपङ्क्तिको खेलाडी मध्येकी एक सावित्रा २०१७ सालको संस्करणमा प्रतियोगितामा उत्कृष्ट खेलाडी घोषित भएकी थिइन्। सावित्राले उक्त वर्षको प्रतियोगितामा ४ खेलमा १३ गोल गरेकी थिइन्।

====माल्दिभ्स पुलिस====

फेब्रुअरी २०१७ मा साबित्रालाई माल्दिभ्स महिला राष्ट्रिय लिग खेल्नका लागि माल्दिभ्सबाट बोलाइएको थियो&lt;ref&gt;{{cite web |title=सावित्रा र अनिता सम्मिलित माल्दिभ्स एयरपोर्टको जित |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/19053 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=: सोमवार, चैत्र २८, २०७३ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190401003059/https://www.hamrokhelkud.com/football/19053 |date=2019-04-01 }}&lt;/ref&gt;। साथै उनी उक्त माल्दिभ्स राष्ट्रिय लिगमा उत्कृष्ट अग्रपङ्क्तिको खेलाडी समेत हुन सफल भएकी थिइन् भने अर्की नेपाली महिला फुटबल खेलाडी [[अनिता बस्नेत]]सँगै उनी माल्दिभ्स गएकी थिइन्। उनको त्यो माल्दिभ्समा दोस्रो व्यवसायिक फुटबल खेल रहेको थियो&lt;ref&gt;{{cite web |title=माल्दिभ्समा चम्किँदै सावित्रा, भन्छिन्– बिदेसिन बाध्य नबनाऊ |url=http://baahrakhari.com/news-details/51433/2018-03-23|website=baahrakhari.com|accessdate= : २०७४ चैत ९ शुक्रबार १३:५२:०}}&lt;/ref&gt;। उनले माल्दिभ्समा पुलिस टोलीबाट ''माल्दिभ्स फुटसल फिस्टा'' का लागि व्यवसायीक फुटबल खेलेकी थिइन्। पुलिस टोलीबाट माल्दिभ्स फुटसल फिस्टा खेलेका साबित्रासँगै अर्की नेपाली खेलाडी अनिताको उत्कृष्ट प्रदर्शनीले आफ्नो टोलीलाई फाइनल सम्म पुर्‍याउन सफल भएका थिए।&lt;ref&gt;{{cite web |title=सावित्रा भण्डारी र निरु थापालाई माल्दिभ्सबाट आमन्त्रण |url=http://www.kheldainik.com/football/3757/|website=kheldainik.com|accessdate= : फाल्गुन ११, २०७३}}&lt;/ref&gt;। तर माल्दिभ्स पुलिस क्लब फाइनलमा भने एमपिएलसँग पराजित हुँदै उपविजेता बनेको थियो। प्रतियोगिता भर उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेकी साबित्राले प्रतियोगितामा कुल १९ गोल गरेकी थिइन् भने अनिताले ११ गोल गरेकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite web |title=माल्दिभ्समा नेपाली खेलाडी सावित्रा भण्डारी ‘सर्वोत्कृष्ट खेलाडी’ |url=http://www.nayapage.com/archives/45429 |website=नयाँ पेज |accessdate=: 18 April, 2018 2:23 pm }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190323164454/http://www.nayapage.com/archives/45429 |date=2019-03-23 }}&lt;/ref&gt;। साबित्रा भण्डारी उक्त प्रतियोगिताको उच्च गलकर्ता तथा क्वीन अफ द टुर्नामेन्ट समेत घोषित भएकी थिइन्&lt;ref&gt;{{cite web |title=माल्दिभ्समा व्यवसायिक फुटबल खेलेर स्वदेश फर्किए साबित्रा र अनिता |url=http://www.kheldainik.com/football/23062/ |website=खेलकुद दैनिक |accessdate=बैशाख ९, २०७५}}&lt;/ref&gt;।

===सेतु क्लब===
सावित्रा भण्डारी [[२०१९ भारतीय महिला लिग|२०१९ भारतीय महिला लिगका]] भारतीय क्लब [[सेतु क्लब|सेतु एफसी महिला टोलीबाट]] अनुबन्धित भएकी थिइन्&lt;ref&gt;{{cite web |title=सावित्रा र अनिता भारत प्रस्थान |url=https://www.khelpati.com/football/8150 |website=deshsanchar.com |accessdate=बैशाख १६, २०७६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=पहिलो पटक इन्डियन लिग खेल्न जाँदै सावित्रा र अनिता |url=https://www.khelpati.com/football/8150 |website=deshsanchar.com |accessdate=बैशाख १५, २०७६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=भारतमा सावित्रा र अनिता |url=https://baahrakhari.com/news-details/193245/2019-05-03 |website=baahrakhari.com |accessdate=बैशाख २०, २०७६ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210620044715/https://baahrakhari.com/news-details/193245/2019-05-03 |date=2021-06-20 }}&lt;/ref&gt;। यस प्रतियोगिताका लागि सेतु एफसीबाट भारतीय ७० हजार रुपैयाँमा अनुबन्धन भएकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite web |title=नेपाली महिला फुटबलरद्वय साम्बा र अनिताको छलाङ, ब्यावसायिक लिग खेल्न सोमबार भारत जाँदै |url=https://kathmandutoday.com/2019/04/379308.html |website=kathmandutoday.com |accessdate=बैशाख १५, २०७६}}&lt;/ref&gt;। उनी अर्की नेपाली महिला फुटबल खेलाडी [[अनिता बस्नेत]]सँगै उक्त सेतु क्लबमा अनुबन्धित भएकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite web |title=इतिहास रच्दै सावित्रा र अनिता |url=https://pahilopost.com/content/20190428144706.html |website=pahilopost.com |accessdate=बैशाख १५, २०७६}}&lt;/ref&gt; भने अनिता र सावित्रा अन्तर्राष्ट्रिय व्यवसायीक फुटबल खेल खेल्ने पहिलो महिला खेलाडी बन्न समेत सफल भएका थिए। &lt;ref&gt;{{cite web |title=सावित्रा र अनिता भोलि भारत जाँदै |url=https://baahrakhari.com/news-details/192417/2019-04-28|website=baahrakhari.com |accessdate=बैशाख १५, २०७६}}&lt;/ref&gt;

सावित्राले सेतु क्लबका लागि मे ६ को लिग समुह चरणको पहिलो खेलमान‌ै प्रदापण गरेकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite web |title=सावित्रा सुरुवाती रोजाईमा, अनिता बेन्चमा |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/52675 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=बैशाख २३, २०७६ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190506155119/https://www.hamrokhelkud.com/football/52675 |date=2019-05-06 }}&lt;/ref&gt; मनिपुर पुलिस स्पोर्ट्स क्लबसँग भएको पहिलो खेलबाट उनले आफ्नो पहिलो खेल पस्किएकी थिइन्। यस खेलमा अनिता बस्नेतले प्रदापण गर्ने मौका नपाएको अवसरमा सावित्राले प्रदापण गरेसँगै आधिकारिक व्यावसायिक अन्तर्राष्ट्रिय क्लब फुटबलमा पहिलोपटक खेल्ने नेपाली महिला खेलाडी हुन समेत सफल भएकी थिइन्। यस खेलमा सेतु क्लबले मनिपुर पुलिस स्पोर्ट्स क्लबलाई ६-४ गोल अन्तरले पराजित गर्दा सावित्राले उत्कृष्ट खेल प्रदर्शनी गर्दै ४ गोल तथा एक गोलका लागि अवसर पनि निर्माण गरेकि थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite web |title=भारतीय लिगमा सावित्राको गोल वर्षा ! |url=https://www.khelpati.com/football/8369 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २३, २०७६}}&lt;/ref&gt; उनले उक्त खेलको २९ सेकेन्डमा नै गोल गरी टोलीलाई अग्रता दिलाएकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite web |title=सावित्राको २९ सेकेन्डमै गोल ! |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/52679 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=बैशाख २३, २०७६ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190506155116/https://www.hamrokhelkud.com/football/52679 |date=2019-05-06 }}&lt;/ref&gt; त्यसपछि १६ औँ मिनेटमा दोस्रो गोल गरेकी सावित्राले ३४ औँ मिनेटमा ह्याटि्रक पूरा गरेकी थिइन् भने चौथो गोल पहिलो हाफको थप समयमा गर्न सफल भएकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite web |title=पहिलो हाफमै सावित्राको ४ गोल ! |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/52680 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=बैशाख २३, २०७६ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190506155119/https://www.hamrokhelkud.com/football/52680 |date=2019-05-06 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=सावित्राको उत्कृष्ट प्रदर्शनमा सेथुको विजयी सुरुवात |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/52684 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=बैशाख २३, २०७६ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190506155117/https://www.hamrokhelkud.com/football/52684 |date=2019-05-06 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title='डेब्यु' खेलमै सावित्राको ह्याट्रिक ! |url=https://www.khelpati.com/football/8368 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २३, २०७६}}&lt;/ref&gt;। उनी भारतीय महिला लिगको  पहिलो खेलमानै उत्कृष्ट खेल प्रदर्शनी गरेबापत खेलको विमन अफ द म्याच भएकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite web |title=डेब्यु खेलमा सावित्रालाई ‘वुमन अफ द म्याच’ |url=https://www.khelpati.com/football/8373 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २३, २०७६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=सावित्राको ह्याट्रिकमा सेथुको प्रभावशाली सुरुवात |url=https://www.khelpati.com/football/8371 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २३, २०७६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=सावित्रा भन्छिन् – ‘लिग जिताउने लक्ष्य छ ‘ |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/52760 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=बैशाख २४, २०७६ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190508015024/https://www.hamrokhelkud.com/football/52760 |date=2019-05-08 }}&lt;/ref&gt; प्रतियोगिताको दोस्रो खेलमा क्लबले बेङ्गलोर युनाइटेडलाई ३-० ले पराजित गर्दा सावित्राले १ गोल गरेकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite web |title=सेथुको जितमा सावित्रा र अनिताको गोल |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/52796 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=बैशाख २५, २०७६ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190508104429/https://www.hamrokhelkud.com/football/52796 |date=2019-05-08 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=सावित्रा र अनिताको गोलमा सेथुको सहज जित |url=https://www.khelpati.com/football/8400 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २५, २०७६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=डेब्यु खेलमा अनिताको गोलमा |url=https://www.khelpati.com/football/8400 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २५, २०७६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=सावित्राको गोलमा सेथुलाई अग्रता |url=https://www.khelpati.com/football/8399 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २५, २०७६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=दोस्रो खेलमा समेत सावित्राको गोल |url=https://www.khelpati.com/football/8398 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २५, २०७६}}&lt;/ref&gt; प्रतियोगिता अन्तर्गतको तेस्रो खेलमा पनि सावित्रा टोलीको सुरुवाती पहिलो ११ पर्न असफल रहेकि थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite web |title=सावित्रा बेन्चमा, अनितलाई मौका |url=https://www.khelpati.com/football/8432 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २७, २०७६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=सावित्रा बेन्चमा, अनितलाई मौका |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/52852 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=बैशाख २७, २०७६ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190510030617/https://www.hamrokhelkud.com/football/52852 |date=2019-05-10 }}&lt;/ref&gt; दोस्रो हाफमा नेपाली खेलाडी [[अनिता बस्नेत]]क‍ो स्थानमा मैदान प्रवेश गरेकी उनले १ गोल गर्दा सेथुले समग्रमा स्पोर्टस् एकडेमी अफ इन्डिया (एसएआई) क्लबलाई ९-० को फराकिलो गोल अन्तरले पराजित गरेको थियो।&lt;ref&gt;{{cite web |title=सेथुको फराकिलो जित, सावित्राको निरन्तर गोल |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/52891 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=बैशाख २७, २०७६ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190513084029/https://www.hamrokhelkud.com/football/52891 |date=2019-05-13 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=सावित्राको गोलमा सेथुको गोल वर्षा |url=https://www.khelpati.com/football/8433 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २७, २०७६}}&lt;/ref&gt;

सेथु क्लबले चौथो खेलमा कोल्हापुर सिटीलाई ९–० ले हराउँदा सावित्राले ३ गोल तथा प्रतियोगितामा व्यक्तिगत दोस्रो ह्याटि्रक गर्न सफल भएकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite web |title=सावित्रा सेथुको प्लेईङ सेटमा |url=https://www.khelpati.com/football/8487 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २९, २०७६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=कोल्हापुरविरुद्ध सावित्राको ह्याट्रिक |url=https://www.khelpati.com/football/8494 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २९, २०७६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=सावित्राको ह्याट्रिकमा सेथुको फराकिलो जित |url=https://www.khelpati.com/football/8495 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २९, २०७६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=सेथुका लागि सावित्राको ह्याट्रिक |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/52990 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=बैशाख २९, २०७६ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190513084110/https://www.hamrokhelkud.com/football/52990 |date=2019-05-13 }}&lt;/ref&gt; उनले बरोडा फुटबल एकेडेमीविरुद्धको पाचौँ खेलमा भने कुनै गोल गर्न नसक्दा समेत उक्त खेल सेथु क्लबले ७-० ग‍ोल अन्तरले जित्दै सेमिफाइनलमा स्थान बनाएको थियो।&lt;ref&gt;{{cite web |title=लगातार पाँचौ जितसँगै सेथु सेमिफाइनलमा |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/53263 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=जेठ ४, २०७६ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190518100747/https://www.hamrokhelkud.com/football/53263 |date=2019-05-18 }}&lt;/ref&gt; सेथु समूह ख को विजेता बन्दै सेमिफाइनल प्रवेश गरेको थियो।&lt;ref&gt;{{cite web |title=सावित्राको सेथु समूह विजेता बन्दै सेमिफाइनलमा |url=https://www.khelpati.com/football/8648 |website=khelpati.com |accessdate= जेठ ०४, २०७६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=कोल्हापुरविरुद्ध सावित्राको ह्याट्रिक |url=https://www.khelpati.com/football/8494 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २९, २०७६}}&lt;/ref&gt; सेमिफाइनलमा सेन्ट्रल एमएसबी क्लब विरुद्ध उनले उत्कृष्ट प्रदर्शनी गर्दै टोलीलाई फाइनल सम्म पुराउन सफल भएकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite web |title=सावित्रा र अनिताको टोली सेथु फाइनल प्रवेशका लागि खेल्दै |url=https://www.khelpati.com/football/87018 |website=khelpati.com |accessdate=जेठ ०६, २०७६ }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=सावित्रा पहिलो रोजाईमा |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/53379 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=जेठ ६, २०७६ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190527051853/https://www.hamrokhelkud.com/football/53379 |date=2019-05-27 }}&lt;/ref&gt; उक्त खेलमा सेथु क्लबले ७-० को जित दर्ता गर्दा सावित्राले ह्याटि्रक सहित कुल ४ गोल गरेकि थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite web |title=सेथुको अग्रतामा सावित्राको पनि गोल |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/53379 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=जेठ ६, २०७६ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190527051853/https://www.hamrokhelkud.com/football/53379 |date=2019-05-27 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=सेथु आइडब्लूएलको फाइनलमा, सावित्राको ४ गोल |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/53379 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=जेठ ६, २०७६ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190527051853/https://www.hamrokhelkud.com/football/53379 |date=2019-05-27 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=सेमिफाइनलमा सावित्राको ह्याट्रिक |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/53379 |website=khelpati.com |accessdate=जेठ ६, २०७६ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190527051853/https://www.hamrokhelkud.com/football/53379 |date=2019-05-27 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=कोल्हापुरविरुद्ध सावित्राको ह्याट्रिक |url=https://www.khelpati.com/football/8494 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २९, २०७६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=कोल्हापुरविरुद्ध सावित्राको ह्याट्रिकज |url=https://www.khelpati.com/football/8494 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २९, २०७६}}&lt;/ref&gt;  साथै फाइनलमा समेत उनले मनिपुर पुलिस विरुद्ध २ गोल गर्दै सेथुलाई ऐतिहासिक रूपमा उपाधि जिताउन महत्त्वपूर्ण भुमिका खेलेकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite web |title=सावित्रा चम्केपछि सेथु च्याम्पियन |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/53488 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=८ जेठ , २०७६ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190527053417/https://www.hamrokhelkud.com/football/53488 |date=2019-05-27 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=फाइनलमा सावित्राको गोल |url=https://www.khelpati.com/football/8494 |website=khelpati.com |accessdate=०८ जेठ, २०७६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=फाइनलमा सावित्राको दोस्रो गोल |url=https://www.khelpati.com/football/8494 |website=khelpati.com |accessdate=०८ जेठ, २०७६}}&lt;/ref&gt; उनी फाइनल खेलको महत्त्वपूर्ण खेलाडीको पुरस्कार समेत जित्न सफल भएकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite web |title=सावित्राको नायकत्वमा सेथु लिग च्याम्पियन |url=https://www.khelpati.com/football/8494 |website=khelpati.com |accessdate=०८ जेठ, २०७६}}&lt;/ref&gt;।

==अन्तर्राष्ट्रिय खेल जीवन==
सावित्रा भण्डारीले सन् २०१४ को साफ च्याम्पियनसिपमा भुटानविरुद्धको खेलबाट अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलमा प्रदापण गरेकी थिइन्। उनले नेपालका लागि हालसम्म ३० भन्दा बढी अन्तर्राष्ट्रिय गोल गरेकी सकेकी छिन्। उनले भुटान विरूद्धको आफ्नो पहिलो खेलमै १ गोल गरेकी थिइन्। यसबाहेक आसामको सिलोङमा आयोजना भएको १२ औँ सागमा उनले श्रीलङ्काविरुद्ध २ गोल गरेकी थिइन्। सावित्राले भारतको पश्चिम बङ्गालस्थित सिलिगुढीमा भएको चौथो महिला साफ च्याम्पियनसिपको तीन खेलमा ११ गोल गरेकी थिइन्। उनी नेपाली फुटबल इतिहासमा एउटै प्रतियोगितामा सर्वाधिक गोल गर्ने खेलाडी मात्र नभई, एउटै खेलमा दोहोरो ह्याट्रिक गर्ने महिला तथा पुरूष खेलाडी पनि बन्न पुगेकी थिइन्।

१७ फेब्रुअरी २०१६, मा नेपाल भन्दा २६ स्थान माथिको मलेसियासँग भएको काठमाडौँमा भएको खेलमा उनले १ गोल गरेकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite news|title=Bhandari’s goal ensures Nepal victory over Malaysia|url=http://thehimalayantimes.com/sports/nepal-football-eves-win-malaysia-friendly-sabitra-bhandari/|accessdate=27 December 2016|work=The Himalayan Times|date=17 December 2016}}&lt;/ref&gt; उनको गोलसँगै नेपाली महिला टोलीले पहिलोपटक मलेसिया महिला टोलीलाई हराएर एक नयाँ इतिहास रचेको थियो। यस्तै सावित्राले २२ मे २०१७ का दिन मलेसियाको घरेलु मैदानमा भएको खेलमा समेत मलेसिया विरुद्ध गोल गर्न सफल भएकी थिइन्।

===२०१४ साफ महिला च्याम्पियनसिप===

सन २०१४ मा पाकिस्तानमा भएको [[२०१४ साफ महिला च्याम्पियनसिप]]मा भुटानसँगको खेलमा सावित्राले राष्ट्रिय टोलीबाट प्रदापण गरेकी थिइन्। उक्त खेलको ८६ औँ मिनेटमा [[अनु लामा]]को स्थानमा मैदान प्रवेश गरेको दुइ मिनेटपछि नै सावित्राले गोल गरेकी थिइन्। उनको यो पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय खेलमा पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय गोल थियो।&lt;ref&gt;{{cite web |title=सावित्रा भण्डारी अर्थात साम्बा |url=http://www.kantipurtv.com/news/2019-03-21/20190321141216.html |website=kantipurtv |accessdate= चैत्र ७, २०७५ }}&lt;/ref&gt;

===२०१६ साग खेल===
२०१६ दक्षिण एसियाली खेलकुद अन्तर्गत उनले कुल ४ खेल खेल्दै २ गोल गर्न सफल भएकी थिइन्। समूह चरण अन्तर्गत श्रीलङ्कासँग २६ डिसेम्बर २०१६  मा भएको खेलमा उनले २ गोल गरेकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite news|title=SAG: Kamala Devi stars in India’s title triumph|url=http://www.thehindu.com/sport/football/south-asian-games-kamala-devi-stars-in-indias-title-triumph/article8241390.ece|accessdate=27 December 2016|work=The Hindu|date=15 February 2016}}&lt;/ref&gt; उनले खेलको दोस्रो र तेस्रो गोल गरेकी थिइन्, र उक्त खेलमा नेपालले श्रीलङ्कालाई ८-० गोलअन्तरले पराजित गरेको थियो। साथै नेपालले प्रतियोगितामा दोस्रो हुँदै साफ खेलमा रजत पदक जितेको थियो। फाइनलमा नेपाल दक्षिण एसियाली प्रतिस्पर्धी भारतसँग पराजित भएको थियो। समूह चरण तथा लिग चरणमा नेपाल पहिलो र भारत दोस्रो हुँदै फाइनल प्रवेश गरेको थियो। फाइनलमा पराजित नेपालले भारतलाई लिग चरणमा बराबरीमा रोकेको थियो।

===२०१६ साफ महिला च्याम्पियनसिप===
{{quote box|width=32%|align=right|quote='''२०१६ साफ च्याम्पियनसिपमा साबित्रा भण्डारीको खेल कौशल तथा गोल क्षमता देखेर नेपालको सबैभन्दा ठूलो प्रतिद्वन्द्वी भारतका प्रशिक्षक सजत धरले समेत उनको निकै प्रशंसा गरेका थिए।'''
|}}

[[२०१६ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] अन्तर्गत सावित्राले भुटानविरुद्धको पहिलो खेलमा ६ गोल गरेकी थिइन् जसका कारण नेपाल ८–० ले विजयी हुन सफल भएको थियो। साथै उनी नेपाली फुटबल इतिहासमा एकै खेलमा दोहोरो ह्याट्रिक गर्ने पहिलो खेलाडी समेत बनेकी थिइन्। साथै उनले नेपालले माल्दिभ्सलाई ९– ० ले पराजित गरेको खेलमा एक्लैले ५ गोल गरेकी थिइन्। उक्त प्रतियोगिताको सेमिफाइनलमा भारत विरूद्व नेपाल पराजित भएपनि उनले भारतलाई १ गोल फर्काएकी थिइन्। २-० ले पछाडि परेको नेपालका लागि ७५औँ मिनेटमा उनले भारत विरूद्व १ गोल गरेकी थिइन्। तर पनि नेपालले खेलको अन्तिम समय तिर पुन: १ गोल खादै समग्रमा ३-१ गोल अन्तरको हारसँगै प्रतियोगिताबाट बाहिरिएको थियो.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Sabitra inspired Nepal routs Bhutan|url=http://the-anfa.com/newspage-726-sabitra+inspired+nepal+routs+bhutan|accessdate=27 December 2016|work=The All Nepal Football Association|date=26 December 2016}}&lt;/ref&gt; भारतमा भएको यस महिला साफ च्याम्पियनसिपमा नेपाली टोलीले सफल हुन नसके पनि व्यक्तिगत प्रर्दशनीको आधारमा भने सावित्र अगाडि रहन सफल भएकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite news|title=अन्तिम प्रशिक्षणका लागि महिला फुटबल टोली झापामा, साफ च्याम्पियनसिप जित्ने लक्ष्य (फोटोफिचर सहित)|url=http://epurwa.com/?p=12698|accessdate=27 December 2016|work=The All Nepal Football Association|date=२०७३ माघ २०}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190207231255/http://epurwa.com/?p=12698 |date=7 February 2019 }}&lt;/ref&gt; उनले प्रतियोगिता अवधीभर १२ गोल गर्न सफल भएकी थिइन्। यहि प्रतियोगितामा गोल गरेको देखेर भण्डारीलाई नेपाली महिला फुटबलको सदावहार गोल यन्त्र समेतका रूपमा लिइने गरिन्छ।&lt;ref&gt;{{cite web |title=सावित्रा भन्छन्–खेलमा अनुशासन र महेनत नै महत्त्वपूर्ण
सावित्राः द बर्निङ स्टार |url=https://suvadin.com/news/sports/news-of-football |website=suvadin.com |accessdate= काठमाडौ, २०७२ असार ४  }}&lt;/ref&gt;

===२०२० ओलम्पिक छनोट पहिलो चरण २०१८===
नेपाली महिला फुटबल टोलीले [[२०२० ग्राषमकालीन ओलम्पिक]] फुटबल खेल अन्तर्गत छनोट अन्तर्गतको पहिलो चरण पार गरी दोस्रो चरणमा पुग्दा साबित्रा भण्डारीको योगदान र भूमीका पनि अतुलनीय रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{cite web |title=नेपाली महिला फुटबल टोली एएफसी महिला ओलम्पिक खेलमा छनोट |url=https://kanchanrup.news/ne_NP/नेपाली-महिला-फुटबल-टोली-एए/ |website=कञ्चनरूप न्युज |accessdate=१३ नोभेम्बर २०१८ }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; म्यानमामा ८ नोभेम्बर २०१८ देखि १३ नोभेम्बर सम्म सञ्चालन भएको समूह चरणका खेलहरूमा नेपालले तीनै वटा खेल बराबरीमा खेलेको थियोे। तीन खेलमा तीन गोल खाएको र तीन गोल गरेको नेपाली टोलीका लागि एक महत्त्वपूर्ण गोल साबित्रा भण्डारीले पनि गरेकी थिइन्। आयोजक म्यानमारसँग ११ नोभेम्बरमा भएको समुह चरणको दोस्रो खेलको तेस्रो मिनेटमा उनले पेनाल्टी मार्फत गोल गरिकी थिइन् भने खेलमा उनकै गोलबाट अग्रता लिएको नेपालले पछि १४ मिनेटमा गोल व्यहोर्नुपरेको परेको थियो। छनोट चरणमा अन्य दुई गोल भने भारत र बङ्गलादेश विरूद्व [[मीरा थापा]]ले गरेकी थिइन्। समुहमा उत्कृष्ट तीनले अघिल्लो चरणमा प्रवेश पाउने निर्णय अन्तर्गत नेपाल दोस्रो चरण प्रवेश गर्न सफल थियो।

===२०२९ हिरो महिला गोल्डकप===
[[नेपाल महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली]]ले ११ फेब्रुअरी २०१९ मा [[२०१९ हिरो महिला गोल्डकप (भारत)|हिरो गोल्डकप]]अन्तर्गत समूह चरणको दोस्रो खेलमा आयोजक भारतलाई २-१ ले पराजित गर्दै ऐतिहासिक जित दर्ता गर्दा नेपालका लागि दुवै गोल सावित्रा भण्डारीले गरेकी थिइन्। &lt;ref&gt;{{cite web |title=सारा नेपालीलाई सम्झिएर रुन पुगे : सावित्रा भण्डारी (अन्तरवार्ता)
|url=https://www.khelpati.com/interview/5858/|website=खेलपाती|accessdate=सोमवार, माघ २८, २०७५ }}&lt;/ref&gt; खेलको पाँचौ मिनेटमा [[हिराकुमारी भुजेल]]को लामो पासमा सावित्राले गरेको प्रहार भारतकी गोलरक्षक [[अदिति चौहान]]ले छोएपनि पोस्टको दिशा लिँदै गोल भएको थियो भने त्यसको दुई मिनेटमै सावित्राले दोस्रो गोल गरेकी थिइन्। [[मनमाया लिम्बू]]ले पेनाल्टी क्षेत्रभित्र दायाँ भागबाट दिएको क्रस गोलरक्षक अदितिले खुट्टामुनिबाट फुत्काएपछि सावित्राले गोललाइनबाट खाली पोस्टमा गोल गरेकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite web|title=‘भारतविरुद्ध नेपालको पहिलो जित !|url=https://www.hamrokhelkud.com/football/48676|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=मंगलबार, माघ २९, २०७५ }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; जित पछि उनले भारतलाई उसकै घरेलु मैदानमा पराजित गर्न पाउँदा खुसी भएको भावना व्यक्त समेत गरिकी थिइन्। सावित्राले खेलको पाँचौ र सातौँ मिनेटमा गोल गरेपछि नेपालले इतिहासमै पहिलो पटक [[भारत महिला राष्ट्रिय टोली|भारतीय टोली]]विरुद्ध जित दर्ता गरेको थियो।&lt;ref&gt;{{cite web|title=‘भारतलाई उसकै मैदानमा दबाबमा राख्यौं’ – फरवार्ड सावित्रा भण्डारी|url=https://www.hamrokhelkud.com/football/48705|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=मंगलबार, माघ २९, २०७५ }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; यस्तै प्रतियोगिताको तेस्रो तथा समुह चरणको अन्तिम खेलमा नेपालले [[इरान]]लाई ३-१ गोल अन्तरले हराएको खेलमा सावित्राले दुई गोल गरेकी थिइन्। उक्त खेलमा नेपालकालागि [[अनिता बस्नेत]]ले सुरूवाती अग्रता दिलाएकी थिइन्। साथै सावित्राले दोस्रो हाफको ५९औँ मिनेटमा नेपालको अग्रता दोब्बर पारेकि थिइन् खेलको अन्तिम मिनेटमा व्यक्तिगत दोस्रो गोल गरेकि थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite web|title=नेपालले इरानलाई पनि हरायो|url=https://www.hamrokhelkud.com/football/48705|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=बुधबार , फागुन २०७५ }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=उपाधि, सावित्रा र एन्फा|url=https://www.khelpati.com/womens-saff/6961/|website=khelpati.com|accessdate=शुक्रवार, चैत्र ८, २०७५}}&lt;/ref&gt; प्रतियोगितामा नेपालले दोस्रो स्थान हात परेको थियो भने सावित्राले प्रतियोगिता भरकै सर्वाधिक उच्च गोलकर्ताको पुरस्कार जित्न सफल भएकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite web|title=नेपाल हिरो गोल्डकपको उपविजेतामा सिमित !|url=https://www.hamrokhelkud.com/football/48819|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=शुक्रबार, फाल्गुन ३, २०७५}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

===२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप===

सावित्रा भण्डारीले [[२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप]]को समुहचरण देखि फाइनल खेल सम्मको प्रत्येक खेलमा कम्तीमा एक गोल गर्न सफल भएकी थिइन्। उनी यस प्रतियोगिताको सर्वाधिक गोलकर्ता हुन सफल भएकी थिइन्। सावित्राले प्रतियोगिताको सबै खेलमा १-१ गोल गरेकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Bhandari on course of becoming all-time best
|url=http://kathmandupost.ekantipur.com/news/2019-03-21/bhandari-on-course-of-becoming-all-time-best.html|website=kathmandupost.ekantipur|accessdate=Mar 21, 2019}}&lt;/ref&gt; उनले भुटान, बङ्गलादेश, श्रीलङ्का र भारतविरुद्ध गोल गर्न सफल भएकी थिइन्। सावित्राले भारतकी इन्दुमतिसँगै प्रतियोगिताको सर्वाधिक गोलकर्ताको पुरस्कार ग्रहण गरेकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite web|title=सावित्रा भण्डारी र इन्दुमतिलाई सर्वाधिक गोलकर्ताको अवार्ड|url=https://nepalkhabar.com/np/news/sports/58150/|website=नेपालखबर|accessdate=२०७५ चैत ८}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190401040325/https://nepalkhabar.com/np/news/sports/58150/ |date=2019-04-01 }}&lt;/ref&gt; सावित्राले यस प्रतियोगितामा गरेको ४ गोल सहित यो प्रतियोगिता सम्म उनले नेपालका लागि कुल २६ गोल गरेकी थिइन्। कुल २६ अन्तर्राष्ट्रिय गोलसँगै उनी नेपाली राष्ट्रिय महिला फुटबल टोलीका लागि सर्वाधिक गोलगर्ने खेलाडीका रूपमा दोस्रो स्थानमा उक्लिएकी थिइन्।

===२०२० ओलम्पिक छनोट दोस्रो चरण २०१९===

सन् २०२० ओलम्पिक छनोट दोस्रो चरण अन्तर्गतको कुल तीन खेलहरूमा सावित्रा भण्डारीले जम्मा १ गोल गर्न सफल भएकी थिइन्। उनले इन्डोनेसिया विरूद्वको तेस्रो खेलमा २ गोल गर्न सफल भएकी थिइन्। उक्त खेलमा नेपाल २-१ गोलअन्तरले विजयी भएको थियोे।&lt;ref&gt;{{cite web |title=WOMEN`S OLYMPIC FOOTBALL TOURNAMENT 2020
Qualifiers Round 2 |url=http://stats.the-afc.com/match_report/15308 |website=the-afc.com |accessdate= }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

===२०१९ नादेझ्दा कप===

किर्गिस्तानमा आयोजना भएको २०१९ नादेझ्दा कप फुटबल प्रतियोगितामा नेपाले दोस्रो स्थान हात पार्दा सावित्रा भण्डारीले ७ गोल सहित प्रतियोगिताको सर्वाधिक गोलकर्ताको पुरस्कार जित्न सफल भएकी थिइन्&lt;ref&gt;{{cite web |title=नेपाल नादेझ्दा कपको उपविजेता!
|url=https://www.hamrokhelkud.com/football/58965.html|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=२०७६ भदौ २६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=स्वदेश फर्किए उपविजेता महिला टोली
|url=https://www.khelpati.com/football/11970|website=khelpati.com|accessdate=२०७६ भदौ २७}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=नादेझ्दा कपमा सावित्रा सर्वाधिक गोलकर्ता
|url=https://www.khelpati.com/football/11950|website=khelpati.com|accessdate=२०७६ भदौ २७}}&lt;/ref&gt; उनले पहिलो खेलमा किर्गिस्तानविरूद्व ४ गोल गर्न सफल भएकी थिइन्। सावित्राले ४ गोल गरेको उक्त खेल नेपालले ८-२ को फराकिलो अन्तरले जित्न सफल भएको थियो।&lt;ref&gt;{{cite web |title=नेपालको गोलवर्षामा सावित्राको ४ गोल
|url=https://www.hamrokhelkud.com/football/58768.html|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=२०७६ भदौ २२}}&lt;/ref&gt; ह्याट्रिक सहित ४ गोल गरेकी सावित्राले उक्त खेलको ३औँ, १५औँ, ३०औँ र ५३औँ मिनेटमा गोल गर्न सफल भएकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite web |title=नेपालको आधा दर्जन गोलमा सावित्राको ह्याट्रिक
|url=https://www.hamrokhelkud.com/football/58766.html|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=२०७६ भदौ २२}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=३० मिनेटमै ‘साम्बा’को ह्याट्रिक
|url=https://www.hamrokhelkud.com/football/58765.html|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=२०७६ भदौ २२}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=१५ मिनेटमै ‘साम्बा’को २ गोल
|url=https://www.hamrokhelkud.com/football/58764.html|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=२०७६ भदौ २२}}&lt;/ref&gt; खेलको ५३औँ मिनेटमा सावित्राले पेनाल्टी क्षेत्रको ठिक बाहिर प्राप्त फ्रिकिकलाई सिधै गोलमा परिणत गर्दै नेपाललाई ५ गोलको स्थितिमा पुर्‍याएकी। यस्तै उनले प्रतियोगिताको तेस्रो खेलमा निर्णायक १ गोल गर्न सफल भएकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite web|title=ताजकिस्तानलाई हराउँदै नेपाल फाइनलमा|url=https://www.setopati.com/sports/football/189528|website=setopati|accessdate=२०७६ भदौ २४}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ताजिकिस्तान विरुद्धको खेलमा उनले ८५औँ मिनेटमा [[गिता राना]]को प्रिकीकमा हेड गर्दै गोल गर्न सफल भएकी थिइन्। सावित्राको उक्त निर्णायक गोल सहित नेपालले ताजिकिस्तानलाई १-० ले पराजित गर्दै प्रतियोगिताको फाइनलमा पुग्न सफल भएको थियो&lt;ref&gt;{{cite web |title=नेपाल नादेझ्दा कपको फाइनलमा, सावित्राको गोल
|url=https://www.hamrokhelkud.com/football/58850.html|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=२०७६ भदौ २४}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=नेपाल र ताजिकस्तान – पहिलो हाफमा गोलरहित बराबरी
|url=https://www.hamrokhelkud.com/football/58848.html|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=२०७६ भदौ २४}}&lt;/ref&gt; भने बाँकी दुई गोल उज्बेकिस्तान विरूद्व फाइनल खेलमा गरेकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite web |title=पहिलो हाफमा नेपाल पछाडि
|url=https://www.hamrokhelkud.com/football/58960.html|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=२०७६ भदौ २६}}&lt;/ref&gt; फाइनलमा नेपाल २-३ गोल अन्तरले पराजित हुँदै आठौँ पटक अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा उपाधि बिहिन हुन पुगेको थियो।&lt;ref&gt;{{cite web |title=महिला टोलीलाई पहिलो उपाधि जित्ने अवसर
|url=https://www.hamrokhelkud.com/football/58944.html|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=२०७६ भदौ २६}}&lt;/ref&gt; उज्बेकिस्तानसँगको खेलमा दुई गोल गरेसँगै उनले पुर्व नेपाली टोलीकी कप्तान [[अनु लामा]]को ३५ अन्तर्राष्ट्रिय गोलको किर्तिमानसँग बराबर गर्न सफल भएकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite web |title=अनुको कीर्तिमानमा सावित्राको बराबरी
|url=https://www.khelpati.com/football/11947|website=khelpati.com|accessdate=२०७६ भदौ २६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=सावित्राद्वारा अनुको कीर्तिमान बराबरी!
|url=https://www.hamrokhelkud.com/football/58966.html|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=२०७६ भदौ २६}}&lt;/ref&gt; सावित्राले उक्त सफलता मात्र ३६ अन्तर्राष्ट्रिय खेलमा प्राप्त गरेकी थिइन्।

===साग खेल २०१९===
साग गेम २०१९ अन्तर्गतको नेपाली टोली माल्दिभ्स विरूद्ध ०-३ गोल अन्तरले विजयी भएको दोस्रो खेलमा सावित्रा भण्डारीले ह्याटि्रक पुरा गरी नेपाली महिला फुटबलको सर्वाधिक उच्च अन्तर्राष्ट्रिय गोलकर्ताको कीर्तिमान बनाउन सफल भएकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite web |title=सावित्रा नेपालका लागि सर्वाधिक गोल गर्ने खेलाडी बनिन्|url=https://www.hamrokhelkud.com/football/63613.html|website=hamrokhelkud.com|accessdate=१९, मंसिर २०७६}}&lt;/ref&gt; उनले उक्त सफलता मात्र ३८ अन्तर्राष्ट्रिय खेलहरूमा पुरा गरेकी थिइन्। उक्त खेलको १८औँ, २२औँ र इन्जुरी समयको पहिलो मिनेटमा गोल गर्न सफल भएकी थिइन्&lt;ref&gt;{{cite web |title=साग महिला फुटबल – नेपालको फाइनल यात्रामा सावित्राको कीर्तिमान|url=https://www.hamrokhelkud.com/football/63627.html|website=hamrokhelkud.com|accessdate=१९, मङ्सिर २०७६}}&lt;/ref&gt;। यस्तै यस खेलको पहिलो गोलले उनलाई नेपाली महिला फुटबल टोलीको सर्वाधिक अन्तर्राष्ट्रिय गोलकर्ता बनाएको थियो। यसो त उनले साग खेल अन्तर्गतको श्रीलङ्का विरूद्धको पहिलो खेलमा उत्कृष्ट प्रदर्शनी गरे पनि गोल गर्न भने सकेकी थिइनन्।

===२०२२ महिला साफ च्याम्पियनसिप===

==अन्तर्राष्ट्रिय विवरणहरू==
===अन्तर्राष्ट्रिय खेलहरू===

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
!colspan=2|सङ्केत 
|-
|bgcolor=#ccffcc style=&quot;width: 20px;&quot;|
|align=left|सावित्रा भण्डारीले खेलेका अन्तर्राष्ट्रिय खेलहरूमा अन्तर्राष्ट्रिय गोल गर्न सफल खेलहरू
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:100%;&quot;
! खेल नम्बर. !! मिति !! विपक्ष !! टोली नतिजा !! खेल अङ्क !! स्थान !! प्रतियोगिता !! गरेको गोल
|-style=&quot;background:#dfd&quot;
|'''१.'''
|१२ नोभेम्बर २०१४
|{{fbw|BHU}}
|जित
|८-०
|{{flagicon|PAK}} जिन्ना खेलकुद रङ्गशाला
|२०१४ महिला साफ च्याम्पियनसिप
|१
|-
|'''२.'''
|१४ नोभेम्बर २०१४
|{{fbw|PAK}}
|जित
|२-०
|{{flagicon|PAK}} जिन्ना खेलकुद रङ्गशाला
|२०१४ महिला साफ च्याम्पियनसिप
|०
|-
|'''३.'''
|१६ नोभेम्बर २०१४
|{{fbw|PAK}}
|जित
|३-०
|{{flagicon|PAK}} जिन्ना खेलकुद रङ्गशाला
|२०१४ महिला साफ च्याम्पियनसिप
|०
|-
|'''४.'''
|१९ नोभेम्बर २०१४
|{{fbw|BAN}}
|जित
|१-०
|{{flagicon|PAK}} जिन्ना खेलकुद रङ्गशाला
|२०१४ महिला साफ च्याम्पियनसिप (सेमिफाइनल)
|०
|-
|'''५.'''
|२१ नोभेम्बर २०१४
|{{fbw|IND}}
|हार
|०-६
|{{flagicon|PAK}} जिन्ना खेलकुद रङ्गशाला
|२०१४ महिला साफ च्याम्पियनसिप (फाइनल)
|०
|-
|'''६.'''
|५ फेब्रुअरी २०१६
|{{fbw|BAN}}
|जित
|३-०
|{{Flagicon|IND}} जवाहरलाल नेहरु रङ्गशाला
|दक्षिण एसियाली खेलकुद
|०
|-
|'''७.'''
|५ फेब्रुअरी २०१६
|{{fbw|BAN}}
|जित
|३-०
|{{Flagicon|IND}} जवाहरलाल नेहरु रङ्गशाला
|दक्षिण एसियाली खेलकुद
|०
|-
|'''८.'''
|७ फेब्रुअरी २०१६
|{{fbw|MDV}}
|जित
|२-०
|{{Flagicon|IND}} जवाहरलाल नेहरु रङ्गशाला
|दक्षिण एसियाली खेलकुद
|०
|-
|'''९.'''
|११ फेब्रुअरी २०१६
|{{fbw|IND}}
|बराबर
|०-०
|{{Flagicon|IND}} जवाहरलाल नेहरु रङ्गशाला
|दक्षिण एसियाली खेलकुद
|०
|-style=&quot;background:#dfd&quot;
|'''१०.'''
|१३ फेब्रुअरी २०१६
|{{fbw|SRI}}
|जित
|४-०
|{{Flagicon|IND}} जवाहरलाल नेहरु रङ्गशाला
|दक्षिण एसियाली खेलकुद
|२
|-
|'''११.'''
|१५ फेब्रुअरी २०१६
|{{fbw|IND}}
|जित
|०-४
|{{Flagicon|IND}} जवाहरलाल नेहरु रङ्गशाला
|दक्षिण एसियाली खेलकुद (फाइनल)
|०
|-style=&quot;background:#dfd&quot;
|'''१२.'''
|१७ डिसेम्बर २०१६
|{{fbw|MAS}}
|जित
|१-०
|{{Flagicon|NEP}} एन्फा कम्प्लेक्स सातदोबाटो, ललितपुर, नेपाल 
|अन्तर्राष्ट्रिय मैत्रीपूर्ण खेल
|१
|-style=&quot;background:#dfd&quot;
|'''१३.'''
|२६ डिसेम्बर २०१६
|{{fbw|BHU}}
|जित
|८-०
|{{Flagicon|IND}} कञ्चनजङ्घा रंगशाला, सिलिगुरी, भारत
|[[२०१६ साफ महिला च्याम्पियनसिप]]
|६
|-style=&quot;background:#dfd&quot;
|'''१४.'''
|२८ डिसेम्बर २०१६
|{{fbw|MDV}}
|जित
|९-०
|{{Flagicon|IND}} कञ्चनजङ्घा रंगशाला, सिलिगुरी, भारत
|[[२०१६ साफ महिला च्याम्पियनसिप]]
|५
|-
|'''१५.'''
|३१ डिसेम्बर २०१६
|{{fbw|SRI}}
|जित
|१-०
|{{Flagicon|IND}} कञ्चनजङ्घा रंगशाला, सिलिगुरी, भारत
|[[२०१६ साफ महिला च्याम्पियनसिप]]
|०
|-style=&quot;background:#dfd&quot;
|'''१६.'''
|२ जनवरी २०१७
|{{fbw|IND}}
|हार
|१-३
|{{Flagicon|IND}} कञ्चनजङ्घा रंगशाला, सिलिगुरी, भारत
|[[२०१६ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] (सेमिफाइनल)
|१
|-style=&quot;background:#dfd&quot;
|'''१७.'''
|२२ मे २०१७
|{{fbw|MAS}}
|बराबर
|१-१
|{{Flagicon|MAS}} लिकस रंगशाला, मलेसिया
|अन्तर्राष्ट्रिय मैत्रीपूर्ण खेल
|१
|-
|'''१८.'''
|२४ मे २०१७
|{{fbw|MAS}}
|हार
|१-४
|{{Flagicon|MAS}} युएमएस रंगशाला, मलेसिया
|अन्तर्राष्ट्रिय मैत्रीपूर्ण खेल
|०
|-
|'''१९.'''
|८ नोभेम्बर २०१८
|{{fbw|IND}}
|बराबर
|१-१
|{{Flagicon|MYA}} थुउन्ना रंगशाला, म्यानमार
|२०२० ओलम्पिक एएफसी छनोट - पहिलो चरण
|०
|-style=&quot;background:#dfd&quot;
|'''२०.'''
|११ नोभेम्बर २०१८
|{{fbw|MYA}}
|बराबर
|१-१
|{{Flagicon|MYA}} थुउन्ना रंगशाला, म्यानमार
|२०२० ओलम्पिक एएफसी छनोट - पहिलो चरण
|१
|-
|'''२१.'''
|१३ नोभेम्बर २०१८
|{{fbw|BAN}}
|बराबर
|१-१
|{{Flagicon|MYA}} थुउन्ना रंगशाला, म्यानमार
|२०२० ओलम्पिक एएफसी छनोट - पहिलो चरण
|०
|-
|'''२२.'''
|९ फेब्रुअरी २०१९
|{{fbw|MYA}}
|हार
|३-०
|{{Flagicon|IND}} कालिङ्गा रंगशाला, भुवनेश्वर, भारत
|[[हिरो महिला गोल्डकप (भारत)|२०१९ हिरो गोल्डकप]]
|०
|-style=&quot;background:#dfd&quot;
|'''२३.'''
|११ फेब्रुअरी २०१९
|{{fbw|IND}}
|जित
|२-१
|{{Flagicon|IND}} कालिङ्गा रंगशाला, भुवनेश्वर, भारत
|[[हिरो महिला गोल्डकप (भारत)|२०१९ हिरो गोल्डकप]]
|२
|-style=&quot;background:#dfd&quot;
|'''२४.'''
|१३ फेब्रुअरी २०१९
|{{fbw|IRN}}
|जित
|३-०
|{{Flagicon|IND}} कालिङ्गा रंगशाला, भुवनेश्वर, भारत
|[[हिरो महिला गोल्डकप (भारत)|२०१९ हिरो गोल्डकप]]
|२
|-
|'''२५.'''
|१५ फेब्रुअरी २०१९
|{{fbw|MYA}}
|हार
|०-३
|{{Flagicon|IND}} कालिङ्गा रंगशाला, भुवनेश्वर, भारत
|[[हिरो महिला गोल्डकप (भारत)|२०१९ हिरो गोल्डकप]]
|०
|-style=&quot;background:#dfd&quot;
|'''२६.'''
|१२ मार्च २०१९
|{{fbw|BHU}}
|जित
|३-०
|{{Flagicon|NEP}} [[सहिद रङ्गशाला]], [[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]], [[नेपाल]]
|[[२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप]]
|१
|-style=&quot;background:#dfd&quot;
|'''२७.'''
|१६ मार्च २०१९
|{{fbw|BAN}}
|जित
|३-०
|{{Flagicon|NEP}} [[सहिद रङ्गशाला]], [[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]], [[नेपाल]]
|[[२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप]]
|१
|-style=&quot;background:#dfd&quot;
|'''२८.'''
|२० मार्च २०१९
|{{fbw|SRI}}
|जित
|४-०
|{{Flagicon|NEP}} [[सहिद रङ्गशाला]], [[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]], [[नेपाल]]
|[[२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] (सेमिफाइनल)
|१
|-style=&quot;background:#dfd&quot;
|'''२९.'''
|२२ मार्च २०१९
|{{fbw|IND}}
|हार
|१-२
|{{Flagicon|NEP}} [[सहिद रङ्गशाला]], [[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]], [[नेपाल]]
|[[२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] (फाइनल)
|१
|-
|'''३०.'''
|३ अप्रिल २०१९
|{{fbw|MYA}}
|हार
|१-३
|{{Flagicon|MYA}} मन्दलर्थीरी रंगशाला, म्यानमार
|२०२० ओलम्पिक एएफसी छनोट - दोस्रो चरण
|०
|-
|'''३१.'''
|६ अप्रिल २०१९
|{{fbw|IND}}
|हार
|१-३
|{{Flagicon|MYA}} मन्दलर्थीरी रंगशाला, म्यानमार
|२०२० ओलम्पिक एएफसी छनोट - दोस्रो चरण
|०
|-style=&quot;background:#dfd&quot;
|'''३२.'''
|९ अप्रिल २०१९
|{{fbw|IDN}}
|जित
|२-१
|{{Flagicon|MYA}} बहोट्टो रंगशाला, म्यानमार
|२०२० ओलम्पिक एएफसी छनोट - दोस्रो चरण
|२
|-style=&quot;background:#dfd&quot;
|'''३३.'''
|०८ सेप्टेम्बर २०१९
|{{fbw|KZG}}
|जित
|८-२
|{{Flagicon|KZG}} कराकोल, किर्गिस्तान
|२०१९ नादेझ्दा कप
|४
|-
|'''३४.'''
|०९ सेप्टेम्बर २०१९
|{{fbw|UZB}}
|हार
|०-२
|{{Flagicon|KZG}} कराकोल, किर्गिस्तान
|२०१९ नादेझ्दा कप
|०
|-style=&quot;background:#dfd&quot;
|'''३५.'''
|१० सेप्टेम्बर २०१९
|{{fbw|TJK}}
|जित
|१-१
|{{Flagicon|KZG}} कराकोल, किर्गिस्तान
|२०१९ नादेझ्दा कप
|१
|-style=&quot;background:#dfd&quot;
|'''३६.'''
|१२ सेप्टेम्बर २०१९
|{{fbw|UZB}}
|हार
|२-३
|{{Flagicon|KZG}} कराकोल, किर्गिस्तान
|२०१९ नादेझ्दा कप (फाइनल)
|२
|-
|'''३७'''
|०३ डिसेम्बर २०१९
|{{fbw|SRI}}
|जित
|१-०
|{{Flagicon|NEP}} [[पोखरा रङ्गशाला]], [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]], [[नेपाल]]
|[[दक्षिण एसियाली खेलकुद]]
|०
|-style=&quot;background:#dfd&quot;
|'''३८'''
|०५ डिसेम्बर २०१९
|{{fbw|MDV}}
|जित
|३-०
|{{Flagicon|NEP}} [[पोखरा रङ्गशाला]], [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]], [[नेपाल]]
|[[दक्षिण एसियाली खेलकुद]]
|३
|-
|'''३९'''
|०७ डिसेम्बर २०१९
|{{fbw|IND}}
|हार
|०-१
|{{Flagicon|NEP}} [[पोखरा रङ्गशाला]], [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]], [[नेपाल]]
|[[दक्षिण एसियाली खेलकुद]]
|०
|-
|'''४०'''
|०९ डिसेम्बर २०१९
|{{fbw|IND}}
|हार
|०-२
|{{Flagicon|NEP}} [[पोखरा रङ्गशाला]], [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]], [[नेपाल]]
|[[दक्षिण एसियाली खेलकुद]] फाइनल
|०
|-style=&quot;background:#dfd&quot;
|'''४१.'''
|०६ सेप्टेम्बर २०२२
|{{fbw|BHU}}
|जित
|४-०
|{{flagicon|NEP}} [[दशरथ रङ्गशाला|दशरथ रंगशाला]], [[काठमाडौँ|काठमाडौं]], [[नेपाल]]
|[[२०२२ महिला साफ च्याम्पियनसिप]]
|२
|-
|'''४२.'''
|१९ सेप्टेम्बर २०२२
|{{fbw|BAN}}
|हार
|१-३
|{{flagicon|NEP}} [[दशरथ रङ्गशाला|दशरथ रंगशाला]], [[काठमाडौँ|काठमाडौं]], [[नेपाल]]
|[[२०२२ महिला साफ च्याम्पियनसिप]](फाइनल)
|०
०
|-style=&quot;background:#dfd&quot;
|'''४३'''
|१५ फेब्रुअरी २०२३
|{{fbw|IND}}
|हार
|२-२
|{{Flagicon|IND}} भारत
|मैत्रिपूर्ण खेल
|२
|-
|'''४३'''
|१८ फेब्रुअरी २०२३
|{{fbw|IND}}
|बराबर
|०-०
|{{Flagicon|IND}} भारत
|मैत्रिपूर्ण खेल
|०
|-
|'''४४'''
|५ अप्रिल २०२३
|{{fbw|VIT}}
|हार
|१-५
|{{Flagicon|IND}} भारत
|ओलम्पिक गेम-छनोट चरण
|१
|}

===अन्य खेल विवरण===
अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता प्राप्त बाहेक अन्य टोलीसँग नेपालले प्रतिस्पर्धा गर्दा सावित्रा भण्डारीले नेपालका लागि सहभागी जनाएका खेलहरू :- 

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:100%;&quot;
! खेल नम्बर. !! मिति !! विपक्ष !! टोली नतिजा !! खेल स्कोर !! स्थान !! प्रतियोगिता 
|-
|'''१.'''
|२९ अक्टोबर २०१८
|{{flagicon|CHN}} बेइजिङ बिजी फोनीक्स एफसी
| हार
|१-४
||{{flagicon|CHN}} छिन्नानोङ्टान, बेइजिङ्, चाइना
|मैत्रीपुर्ण खेल&lt;ref name=&quot;TKP&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;GN&quot;/&gt;
|-
|'''२.'''
|३० अक्टोबर २०१८
|{{flagicon|CHN}} बेइजिङ खेलकुद विश्वविद्यालय 
| जित
|३-०
|{{flagicon|CHN}} छिन्नानोङ्टान, बेइजिङ्, चाइना
|मैत्रीपुर्ण खेल&lt;ref name=&quot;TKP&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;GN&quot;&gt;{{cite web |title=Nepal Women's Team Suffers Defeat Against Beijing Phoenix; Beats Beijing Sports University |url=https://goalnepal.com/news/detail/3916 |publisher=Goal Nepal |accessdate=30 October 2018 |date=30 October 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
|'''३.'''
|३१ अक्टोबर २०१
|{{flagicon|CHN}} बेइजिङ बिजी फोनीक्स एफसी
| हार
|१-२
|{{flagicon|CHN}} छिन्नानोङ्टान, बेइजिङ्, चाइना
|मैत्रीपुर्ण खेल&lt;ref name=&quot;TKP&quot;&gt;{{cite web |title=Olympic Qualifier: Nepal women to fine tune preparations |url=http://kathmandupost.ekantipur.com/news/2018-10-26/nepal-women-to-fine-tune-preparations.html |publisher=The Kathmandu Post |accessdate=30 October 2018 |date=26 October 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Nepal Women's Team Loses To Beijing Phoenix In 3rd Friendly Match |url=https://goalnepal.com/news/detail/3926 |publisher=Goal Nepal |accessdate=1 November 2018 |date=31 October 2018}}&lt;/ref&gt;
|}

===अन्तर्राष्ट्रिय गोलहरू===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:100%;&quot;
! नम्बर. !! मिति !! स्थान !! विपक्ष !! गोल अवस्था !! अन्तिम नतिजा !! प्रतियोगिता
|-
| १. || ६ सेप्टेम्बर २०१४ ||जीनाह स्पोर्ट्स रंगशाला, [[इस्लामाबाद|इस्लामावाद]], [[पाकिस्तान]] || {{fbw|BHU}} || '''८'''–० || ८–० || [[२०१४ साफ महिला च्याम्पियनसिप]]
|-
| २./३. || १३ फेब्रुअरी २०१६ || नेहरू रंगशाला, [[भारत]] || {{fbw|SRI}} || '''२'''–०&lt;br&gt;'''३'''–० 
|| ८–० || [[दक्षिण एसियाली खेलकुद २०१६|२०१६ दक्षिण एसियाली खेलकुद]]
|-
|४. || १७ डिसेम्बर २०१६ ||[[एन्फा कम्प्लेक्स हल, सातदोबाटो]], [[नेपाल]] || {{fbw|MAS}} ||'''१'''–०|| १–० || मैत्रीपूर्ण खेल
|-
| ५./६./७./८./९./१०. || २६ डिसेम्बर २०१६ || कञ्चनजङ्गा रंगशाला, सिलिगुडी, [[भारत]] || {{fbw|BHU}} || '''१'''–०&lt;br&gt;'''२'''–०&lt;br&gt;'''३'''–०&lt;br&gt;'''४'''–०&lt;br&gt;'''५'''–०&lt;br&gt;'''६'''–०|| ८–० || [[२०१६ साफ महिला च्याम्पियनसिप]]
|-
| ११./१२./१३./१४./१५. || २८ डिसेम्बर २०१६ || कञ्चनजङ्गा रंगशाला, सिलिगुडी, [[भारत]] || {{fbw|MDV}} || '''१'''–०&lt;br&gt;'''२'''–०&lt;br&gt;'''३'''–०&lt;br&gt;'''४'''–०&lt;br&gt;'''५-०'''|| ९–० || [[२०१६ साफ महिला च्याम्पियनसिप]]
|-
| १६. || २ जनवरी २०१७ || कञ्चनजङ्गा रंगशाला, सिलिगुडी, [[भारत]] || {{fbw|IND}} ||align=center | '''१'''-२||align=center | १–३ || [[२०१६ साफ महिला च्याम्पियनसिप]]-सेमिफाइनल
|-
| १७.&lt;ref&gt;{{cite web |title=नेपाली महिला फुटबल टोलीले पहिलो मैत्रीपूर्णमा मलेसियालाई बराबरीमा रोक्यो
|url=http://baahrakhari.com/news-details/26499/12khari|website=baahrakhari.com|accessdate=२०७४ जेठ ९ मंगलबार ०६:२९:००}}&lt;/ref&gt; || २२ मे २०१७ || लिकास रंगशाला, सिलिगुडी, [[मलेसिया]] || {{fbw|MAS}} ||align=center | '''१'''-१||align=center | १–१ || मैत्रीपुर्ण खेल
|-
| १८. || ११ नोभेम्बर २०१८|| थुवान्ना रंगशाला, याङ्गोङ, [[म्यानमार]] || {{fbw|MYA}} ||align=center | '''१'''-०||align=center | १–१ || २०२० ओलम्पिक छनोट-पहिलो चरण
|-
| १९./२०. || ११ फेब्रुअरी २०१९ || [[भारत|कालीङ्गा रङ्गशाला, भुबनेश्वर, भारत]] || {{fbw|IND}} ||align=center | '''१'''-०&lt;br&gt; '''२'''-० ||align=center | २-१ || [[२०१९ हिरो महिला गोल्डकप (भारत)|हिरो गोल्डकप]]
|-
| २१./२२. || १३ फेब्रुअरी २०१९ || [[भारत|कालीङ्गा रङ्गशाला, भुबनेश्वर, भारत]] || {{fbw|IRN}} ||align=center | '''२'''-०&lt;br&gt; '''३'''-० ||align=center | ३-० || [[२०१९ हिरो महिला गोल्डकप (भारत)|हिरो गोल्डकप]]
|-
|२३. || १२ मार्च २०१९ || [[सहिद रङ्गशाला]], [[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]] || {{fbw|BHU}} || '''२'''-० || ३-० || [[२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप]]
|-
|२४. || १६ मार्च २०१९ || [[सहिद रङ्गशाला]], [[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]] || {{fbw|BAN}} || '''२'''-० || ३-० || [[२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप]]
|-
|२५. || २० मार्च २०१९ || [[सहिद रङ्गशाला]], [[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]] || {{fbw|SRI}} || '''३'''-० || ४-० || [[२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप]]&lt;br&gt;सेमिफाइनल
|-
|२६. || २२ मार्च २०१९ || [[सहिद रङ्गशाला]], [[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]] || {{fbw|IND}} || '''१'''-१ || १-३ || [[२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप]]&lt;br&gt;फाइनल
|-
|२७./२८.&lt;ref&gt;http://stats.the-afc.com/match_report/15308{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;|| ०९ अप्रिल २०१९ || बाह्ट्ओ रङ्गशाला, मन्डेल्या, म्यानमार || {{fbw|IDN}} || '''१'''-०&lt;br&gt;'''२'''-० || २-१ || २०२० ओलम्पिक छनोट-दोस्रो चरण
|-
|२९./३०./३१./३२.&lt;ref&gt;https://www.hamrokhelkud.com/football/58764.html&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Round 2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.the-afc.com/news/afcsection/qualifiers-round-2-draw-concluded|title=Qualifiers Round 2 draw concluded|publisher=AFC|date=13 February 2019|accessdate=13 February 2019}}&lt;/ref&gt;|| ०८ सेप्टेम्बर २०१९ || किर्गिस्तान राष्ट्रिय रङ्गशाला || {{fbw|KZG}} || '''१'''-०&lt;br&gt;'''२'''-१&lt;br&gt;'''४'''-२&lt;br&gt;'''७'''-२|| ८-२ || २०१९ नादेझ्दा कप
|-
|३३.|| १० सेप्टेम्बर २०१९ || किर्गिस्तान राष्ट्रिय रङ्गशाला || {{fbw|TJK}} || '''१'''-०|| १-० || २०१९ नादेझ्दा कप
|-
|३४./३५. || १२ सेप्टेम्बर २०१९ || किर्गिस्तान राष्ट्रिय रङ्गशाला || {{fbw|UZB}} || '''१'''-३&lt;br&gt;'''२'''-३|| २-३ || २०१९ नादेझ्दा कप (फाइनल)
|-
|३६./३७./३८. || ०९ अक्टोबर २०१९ || [[पोखरा रङ्गशाला]], पोखरा, नेपाल  || {{fbw|MDV}} || '''१'''-०&lt;br&gt;'''२'''-०&lt;br&gt;'''३'''-०|| ३-० || [[दक्षिण एसियाली खेलकुद|दक्षिण एसियाली खेलकुद २०१९]]
|-
|-
|३९./४० || ०६ सेप्टेम्बर २०२२ || [[दशरथ रङ्गशाला]], काठमाडौं, नेपाल  || {{fbw|BHU}} || '''१'''-०&lt;br&gt;'''२'''-०|| ४-० || [[२०२२ साफ महिला च्याम्पियनसिप]]
|}

===अन्तर्राष्ट्रिय तथ्याङ्क===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:100%;&quot;
!वर्ष !! खेल !! गोल 
|-
|२०१४
|५
|१
|-
|२०१५
|०
|०
|-
|२०१६
|१०
|१४
|-
|२०१७
|३
|२
|-
|२०१८
|३
|१
|-
|२०१९
|१८
|२१
|-
|२०२०
|०
|०
|-
|२०२१
|०
|०
|-
|२०२२
|२
|२
|-
|२०२३
|२
|३
|-
!जम्मा
!४४
!४३
|}

===प्रतियोगिता अनुसार गोल===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:100%;&quot;
!प्रतियोगिता !! खेल !! गोल 
|-
|साफ च्याम्पियनसिप
|१५
|१९
|-
|सााग गेम
|१०
|५
|-
|मैत्रीपूर्ण 
|४
|४
|-
|ओलम्पिक छनोट 
|७
|४
|-
|[[२०१९ हिरो महिला गोल्डकप (भारत)|हिरो गोल्डकप]]
|४
|४
|-
|२०१९ नादेझ्दा कप
|४
|७
|-
!जम्मा
!४४
!४३
|}

===विपक्ष विरुद्ध विवरण===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:100%;&quot;
!सङ्ख्या !! विपक्ष !! खेल !! गोल !! पहिलो खेल
|-
!१.
|{{fbw|BHU}}
|४
|१०
|१२ नोभेम्बर २०१४
|-
!२.
|{{fbw|PAK}}
|१
|०
|१४ नोभेम्बर २०१४
|-
!३.
|{{fbw|SRI}}
|५
|३
|१६ नोभेम्बर ?२०१४
|-
!४.
|{{fbw|BAN}}
|६
|१
|१९ नोभेम्बर २०१४
|-
!५.
|{{fbw|IND}}
|११
|६
|२१ नोभेम्बर २०१४
|-
!६.
|{{fbw|MDV}}
|३
|८
|७ फेब्रुअरी २०१६
|-
!७.
|{{fbw|MAS}}
|३
|२
|१७ डिसेम्बर २०१६
|-
!८.
|{{fbw|MYA}}
|४
|१
|११ नोभेम्बर २०१८
|-
!९.
|{{fbw|IRN}}
|१
|२
|१३ फेब्रुअरी २०१९
|-
!१०.
|{{fbw|IDN}}
|१
|२
|०९ अप्रिल २०१९
|-
!११.
|{{fbw|KZG}}
|१
|४
|०८ सेप्टेम्बर २०१९
|-
!१२.
|{{fbw|UZB}}
|२
|२
|०९ सेप्टेम्बर २०१९
|-
!१३.
|{{fbw|TJK}}
|१
|१
|१० सेप्टेम्बर २०१९
|-
!जम्मा
!कुल १३ राष्ट्र विरुद्ध
!४३
!४२
!डेब्यु '''१२ नोभेम्बर २०१४'''
{{fbw|BHU}} विरुद्ध
|}

===देश बाहिरका क्लबहरू===
*''सावित्रा नेपाली महिला फुटबल जगतमा सधैं सशस्त्र प्रहरी बलको महिला टोलीबाट खेल्ने गर्दछन्, त्यस बाहेक नेपाल बाहिर रहेर सावित्रा सहभागीता जनाएको क्लब तथा खेलेका खेल तथा गोलका विवरणहरू :-''

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:100%;&quot;
!वर्ष !! टोली !! खेल !! गोल 
|-
|-
|२०१७
|{{flagicon|MDV}} [[माल्दिभ्स|माल्दिभ्स महिला यरपोर्ट कम्पनी टोली]]
|४
|१३
|-
|२०१८
|{{flagicon|MDV}} [[माल्दिभ्स|माल्दिभ्स महिला पुलिस क्लब]]
|५
|१५
|-
|२०१९
|{{flagicon|IND}} [[भारत|सेतु महिला फुटबल क्लब]]
|७
|१५
|-
!जम्मा 
!२ देशका ३ क्लबहरू
!१६
!५३
|}

==उपाधिहरू==
===नेपाल===
*[[साफ महिला च्याम्पियनसिप]]
**उपविजेता (१):[[२०१४ साफ महिला च्याम्पियनसिप|२०१४]], [[२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप|२०१९]], [[२०२२ साफ महिला च्याम्पियनसिप|२०२२]]

*[[दक्षिण एसियाली खेलकुद]]
**उपविजेता (२):[[दक्षिण एसियाली खेलकुद २०१६|२०१६]], [[२०१९ दक्षिण एसियाली खेलकुद|२०१९]]

*[[२०१९ हिरो महिला गोल्डकप (भारत)|हिरो महिला गोल्डकप]]
**उपविजेता (१):[[२०१९ हिरो महिला गोल्डकप (भारत)|२०१९]]

*नादेझ्दा कप
**उपविजेता (१) : २०१९

===क्लब===
====एपीएफ क्लब====
'''[[सशस्त्र प्रहरी बल क्लब|एपीएफ क्लब]]बाट जितेका मुख्य उपाधिहरू:'''

*[[नेपाल राष्ट्रिय खेलकुद]]
**स्वर्ण पदक (२):[[सातौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७३|२०७३]], [[आठौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७५|२०७५-७६]]&lt;ref&gt;[https://www.kantipurdaily.com/sports/2019/04/24/155611303508337058.html महिला फुटबलको उपाधि एपीएफलाई (kantipurdaily.com) १२ वैशाख २०७६ बिहीबार]&lt;/ref&gt;, [[नवौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७९|२०७९]]&lt;ref&gt;[https://www.kantipurdaily.com/sports/2019/04/24/155611303508337058.html महिला फुटबलको उपाधि एपीएफलाई (kantipurdaily.com) १२ वैशाख २०७६ बिहीबार]&lt;/ref&gt;

*[[राखेप च्याम्पियनसिप]]
**स्वर्ण पदक (१):[[राखेप च्याम्पियनसिप २०७४|२०७४]]

*[[प्रधान सेनापति अन्तर्राष्ट्रिय आमन्त्रण महिला फुटबल प्रतियोगिता|प्रधान सेनापति कप]]
**विजेता :-२०७२, २०७३, २०७४, २०७५

*[[नेपाल राष्ट्रिय महिला लिग]]
**विजेता :-२०७२, २०७४, [[नेपाल राष्ट्रिय महिला लिग २०७५|२०७५]], [[नेपाल राष्ट्रिय महिला फुटबल लिग २०७७|२०७७]]&lt;ref&gt;[https://www.hamrokhelkud.com/football/83954.html  आर्मी र पुलिसको बराबरीसँगै एपिएफ च्याम्पियन (hamrokhelkud.com)
बुधबार, फागुन ५, २०७७]&lt;/ref&gt;, [[नेपाल राष्ट्रिय महिला फुटबल लिग २०७८|२०७८]]

====माल्दिभ्स पुलिस टोली====
*विमिन फुटसल फिस्टेल
**उपविजेता :- २०१७-१८

====सेथु क्लब====
*भारतीय महिला लिग
**विजेता :- २०१९

==पदक तथा सम्मानहरू==

===व्यक्तिगत सम्मानहरू===
*[[२०१६ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] सर्वाधिक गोलकर्ता,
*प्रधानसेनापती अन्तर्राष्ट्रिय आमन्त्रण महिला फुटबल प्रतियोगिता उत्कृष्ट खेलाडी २०७३,
*सातौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७३ महिला फुटबल उत्कृष्ट खेलाडी,
*सातौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७३ महिला फुटबल सर्वाधिक गोलकर्ता,
*२०१७ विमिन फुटसल फिस्टेल क्वीन अफ द  टुर्नामेन्ट,
*२०१७ विमिन फुटसल फिस्टेल सर्वाधिक गोलकर्ता,
*प्रधानसेनापती अन्तर्राष्ट्रिय आमन्त्रण महिला फुटबल प्रतियोगिता उत्कृष्ट स्ट्राइकर २०७५&lt;ref&gt;{{cite web|title=एपीएफले जित्यो प्रधानसेनापति कप महिला फुटबल अनलाइनखबर|url=https://www.onlinekhabar.com/2018/11/723174website=नागरिक न्युज|accessdate=२०७५ मंसिर १२ गते १८:२६}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;,
*महिला लिग फुटबल प्रतियोगिता २०७२ उत्कृष्ट खेलाडी,
*प्रधान सेनापति अन्तर्राष्ट्रिय आमन्त्रण महिला फुटबल प्रतियोगिता उत्कृष्ट स्ट्राइकर २०७२&lt;ref&gt;{{cite web |title=एपिएफ दोस्रोपल्ट च्याम्पियन |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/news/8608/|website=नागरिक न्युज|accessdate=बिहिबार, २५ कार्तिक २०७३, ०९ : ४३}}&lt;/ref&gt;,
*२०१८ विमिन फुटसल फिस्टेल क्वीन अफ द  टुर्नामेन्ट,
*२०१८ विमिन फुटसल फिस्टेल सर्वाधिक गोलकर्ता,
*महिला लिग फुटबल प्रतियोगिता २०७४ उत्कृष्ट खेलाडी,
*महिला लिग फुटबल प्रतियोगिता २०७४ उत्कृष्ट स्ट्राइकर,
*
*महिला लिग फुटबल प्रतियोगिता २०७४ सर्वाधिक गोलकर्ता (६ खेल २९ गोल),
*महिला राष्ट्रिय लिग २०७५ उत्कृष्ट खेलाडी,
*एनएनआइपी उत्कृष्ट फुटबल खेलाडी २०७४&lt;ref&gt;{{cite web|title=करातेकी अनु र भारोत्तोलनका कमल सर्वोत्कृष्ट खेलाडी , गुप्ता गजराज आदर्श खेल व्यक्तित्व|url=https://www.hamrokhelkud.com/associations/46331website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=शुक्रबार, पौष १३, २०७५}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;,
*२०१९ हिरो महिला गोल्डकप (भारत) सर्वाधिक गोलकर्ता&lt;ref&gt;{{cite web |title=Sabitra Bhandari Receives The Highest Goal Scorer Award |url=https://https://goalnepal.com/news/detail/4989/news/detail/4989 |website=goalnepal.com |accessdate=Feb 15, 2019 20:15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200625000000/https://https//udn.com/news/story/121424/4659358 |date=June 25, 2020 }}&lt;/ref&gt;,
*[[२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] सर्वाधिक गोलकर्ता&lt;ref&gt;{{cite web |title=सावित्रा र इन्दुमति सर्वाधिक गोलकर्ता, डालीमा सर्वोत्कृष्ट |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/50313 |website=हाम्रो खेलकुद |accessdate=शुक्रबार, चैत्र ८, २०७५ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190322141102/https://www.hamrokhelkud.com/football/50313 |date=2019-03-22 }}&lt;/ref&gt;,
*प्लेयर अफ दि फाइनल २०१९ भारतीय महिला लिग
*[[पल्सर स्पोर्ट्स अवार्ड २०७५]] वर्ष उत्कृष्ट  महिला खेलाडी&lt;ref&gt;{{cite web |title=सावित्राले जितिन् 'वर्ष महिला खेलाडी' अवार्ड |url=https://www.khelpati.com/football/9942?fbclid=IwAR17e0CuK8sctE4-h13vMqEyBv26Aurjmu5LghfN3wctdIzfQOlcGDVcERE |website=खेलपाटी|accessdate=मंगलबार, असर १७, २०७६}}&lt;/ref&gt;
*२०१९ नादेझ्दा कप सर्वाधिक गोलकर्ता&lt;ref&gt;{{cite web |title=‘सम्बा’ नादेझ्दा कपकी सर्वाधिक गोलकर्ता |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/58970.html|website=खेलपाटी|accessdate=२६ भदौ २०७६}}&lt;/ref&gt;
*[[पल्सर स्पोर्ट्स अवार्ड २०७५६]] वर्ष उत्कृष्ट  महिला खेलाडी
*महिला लिग फुटबल प्रतियोगिता २०७७ सर्वाधिक गोलकर्ता (१० खेल ४३ गोल),
*महिला लिग फुटबल प्रतियोगिता २०७७ उत्कृष्ट स्ट्राइकर
*मुख्यमन्त्री विवाइसी महिला गोल्ड कप फुटबल प्रतियोगिता २०८८ सर्वाधिक गोलकर्ता&lt;ref&gt;{{cite web |title=एपिएफलाई हराउँदै पुलिस महिला गोल्डकप च्याम्पियन |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/109573.html|website=hamrokhelkud|accessdate=शनिबार, वैशाख १०, २०७९}}&lt;/ref&gt;
*[[पल्सर स्पोर्टस अवार्ड]] दशक उत्कृष्ट महिला खेलाडी अवार्ड(२०७८/२०२०)&lt;ref&gt;{{cite web |title=राष्ट्रिय लिगमार्फत साबित्रा पूनरागमन गर्दै|url=https://www.hamrokhelkud.com/football/107437.html|website=hamrokhelkud|accessdate=शनिबार, वैशाख १०, २०७९}}&lt;/ref&gt;

===व्यक्तिगत पदकहरू===
*{{flagicon|NEP}}'''जन सेवा श्री पञ्चम श्रेणी''':[[संविधान दिवस|संविधान दिवस २०७६]]&lt;ref&gt;{{cite web |title=संविधान दिवस – सावित्रासहित खेलाडी र प्रशिक्षकलाई पदक|url=https://www.hamrokhelkud.com/racquet/59365.html|website=Hamrokhelkud.com|accessdate=शुक्रबार ०६, असोज २०७६}}&lt;/ref&gt;

*'''राष्ट्रिय प्रतिभा पुरस्कार-२०७६'''&lt;ref&gt;{{cite web |title=साबित्रा राष्ट्रिय प्रतिभा पुरस्कारबाट सम्मानित|url=https://baahrakhari.com/news-details/227393/2019-11-28#.Xd-RJg963tY.facebook|website=baahrakhari.com|accessdate=१३, मंसिर २०७६}}&lt;/ref&gt;

==कीर्तामानहरू==
*एकै खेलमा सर्वाधिक ६ अन्तर्राष्ट्रिय गोल गर्ने नेपाली महिला खेलाडी।
*एकै अन्तर्राष्ट्रिय खेलमा दोहोरो ह्याट्रिक गर्ने पहिलो नेपाली खेलाडी (महिला/पुरूष)।
*कुनै पनि अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा सर्वाधिक गोल गर्ने नेपाली खेलाड, (१२ गोल सन् २०१६ साफ च्याम्पियनसिप)।
*[[नेपाल महिला राष्ट्रिय लिग २०७५|नेपाल राष्ट्रिय महिला लिग]]को एकै संस्करणमा सबैभन्दा धेरै गोल गर्ने खेलाडी (६ खेल २९ गोल)।
*नेपाली फुटबलमा एकै वर्षमा सबैभन्दा धेरै गोल गर्ने खेलाडी (महिला/पुरूष)।
*हिरो महिला गोल्डकप (भारत)को सर्वाधिक गोलकर्ता (४ गोल)।
*सबैभन्दा पहिले अन्तर्राष्ट्रिय व्यवसायिक महिला प्रतियोगितामा सहभागिता जनाउने नेपाली खेलाडी।
*भारतीय महिला लिगमा सर्वाधिक छिटो गोल गर्ने खेलाडी (२९ सेकेन्ड)।
*नेपाली महिला फुटबल टोलीको सर्वाधिक उच्च गोलकर्ता (३८ गोल)।

==खेल्ने शैली==
सावित्रा भण्डारी मैदानमा नेपाली महिला फुटबल टोलीको महत्त्वपूर्ण अग्रपङ्क्तिको खेलाडीको रूपमा उत्रने गर्दछिन्। फुटबल मैदानमा उनको आक्रमक शैली र तीव्र गतिका कारण विपक्ष टोलीका [[रक्षापङ्क्ति (फुटबल)|रक्षापङ्क्ति]]का खेलाडी तथा गोलरक्षकहरू उनलाई रोक्न हम्मेहम्मे पर्ने गर्दछ। उनलाई नेपाली महिला फुटबल जगतमा सदावहार गोल यन्त्रको रूपमा पनि लिइने गरिन्छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|भाषा=(नेपाली |शीर्षक=गोल यन्त्र सावित्रा भण्डारी|युआरएल=https://narimag.com.np/ampnews/2020-02-13/20200213112552.html|प्रकाशक=नारी|कार्य=|मिति=|पहुँचमिति=१४ सेप्टेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=खेलपाटी&gt;{{वेब स्रोत|भाषा=नेपाली|शीर्षक='साम्बा' अर्थात् गोल यन्त्र|युआरएल=https://www.khelpati.com/khelpati-special/1582|प्रकाशक=खेलपाटी|कार्य=|मिति=|पहुँचमिति=१४ सेप्टेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; उनको तीव्र गति तथा कुसल खेल क्षमता एवम् शैलीकै कारण उनलाई दक्षिण एसियाकै उत्कृष्ट महिला फुटबल खेलाडीहरूको सूचीमा राखिने गरिन्छ।&lt;ref&gt;{{वेब स्रोत|भाषा=नेपाली|शीर्षक=दक्षिण एसियाली महिला फुटबल: नेपालको उपाधि आशा, भारत तगारो|युआरएल=https://www.bbc.com/nepali/news-47535011.amp|प्रकाशक=बिबिसी नेपाली|कार्य=|मिति=|पहुँचमिति=१४ सेप्टेम्बर २०२०}}&lt;/ref&gt; उनी विपक्षी खेलाडीहरूलाई आफ्नो कुशल खेल क्षमताको कारण फुटबल छलाउँदै आफ्नो खेलाडी साथीहरूलाई गोल हान्ने अवसर सिर्जना गर्न समेत माहिर रहेकी छन्। अझ उनी फ्रिकीक प्रहारका निम्ति पनि दक्ष रहेकी छिन् जस मार्फतै उनले कयौं पटक गोल गर्न सफल भएकी छिन्।

==अन्य खेलमा==
[[File:Sabitra Bhandari 01.jpg|thumb|फुटबल बाहिर साबित्रा]]

साबित्रा भण्डारी [[नेपाल महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली]]मा प्रवेश गर्नुभन्दा अगाडि [[भलिबल]] तथा [[एथलेटिक्स]] खेलमा सक्रिय रहेकी थिइन्। उनले प्रतिनिधित्व गरेकी भलिबल टोलीले जिल्ला र क्षेत्रको छनौट चरण पार गर्दै काठमाडौँमा प्रतिस्पर्धा गरी उनको टोलीले प्रतियोगिताको काश्य पदक प्राप्त गर्न सफल भएको थियो। साबित्राले एथलेटिक्समा पनि उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेकी थिइन्। मुख्य गरी उनी एथलेटिक्समा १०० र २०० मिटर दौडकी खेलाडी हुन्। उनले एथलेटिक्समा पनि केही पदकहरू जित्न सफल भएकी थिइन्। तर पछि भलिबल खेलतर्फ आकर्षित भएपछि उनको एथलेटिक्स खेल खस्किएको थियो।

== सन्दर्भ सामग्रीहरू ==
{{सन्दर्भसूची}}

== बाह्य कडीहरू ==
*[https://m.facebook.com/Sabitra-Bhandari-1030689970394351/?refid=46&amp;ref=opera_speed_dial&amp;__xts__%5B0%5D=12.%7B%22unit_id_click_type%22%3A%22graph_search_results_item_tapped%22%2C%22click_type%22%3A%22result%22%2C%22module_id%22%3A1%2C%22result_id%22%3A1030689970394351%2C%22session_id%22%3A%2207a80a1c04a53470b3e1f67f563ba97b%22%2C%22module_role%22%3A%22ENTITY_PAGES%22%2C%22unit_id%22%3A%22browse_rl%3Abb34d682-ab5c-8535-7675-46865b33f1e7%22%2C%22browse_result_type%22%3A%22browse_type_page%22%2C%22unit_id_result_id%22%3A1030689970394351%2C%22module_result_position%22%3A0%7D साबित्रा भण्डारीको आधिकारिक फेसबुक पृष्ठ]

*[https://m.facebook.com/sabitra.bhandari.9659?fref=nf&amp;pn_ref=story&amp;refid=17&amp;ref=opera_speed_dial&amp;_ft_=mf_story_key.1418498224946855%3Atop_level_post_id.1418498224946855%3Atl_objid.1418498224946855%3Acontent_owner_id_new.1030689970394351%3Athrowback_story_fbid.1418498224946855%3Apage_id.1030689970394351%3Aphoto_id.1418498208280190%3Astory_location.4%3Astory_attachment_style.photo%3Apage_insights.%7B%221030689970394351%22%3A%7B%22role%22%3A1%2C%22page_id%22%3A1030689970394351%2C%22post_context%22%3A%7B%22story_fbid%22%3A1418498224946855%2C%22publish_time%22%3A1543553174%2C%22story_name%22%3A%22EntStatusCreationStory%22%2C%22object_fbtype%22%3A266%7D%2C%22actor_id%22%3A1030689970394351%2C%22psn%22%3A%22EntStatusCreationStory%22%2C%22sl%22%3A4%2C%22dm%22%3A%7B%22isShare%22%3A0%2C%22originalPostOwnerID%22%3A0%7D%2C%22targets%22%3A%5B%7B%22page_id%22%3A1030689970394351%2C%22actor_id%22%3A1030689970394351%2C%22role%22%3A1%2C%22post_id%22%3A1418498224946855%2C%22share_id%22%3A0%7D%5D%7D%7D%3Athid.1030689970394351%3A306061129499414%3A2%3A0%3A1546329599%3A5007634625046429692&amp;__tn__=C-R साबित्रा भण्डारीको आधिकारिक फेसबुक प्रोफाइल पृष्ठ]

*[http://www.hamrokhelkud.com हाम्रो खेलकुदको आधिकारिक वेबसाइट]

*[http://www.khelpati.com खेलपातीको आधिकारिक वेबसाइट]

* [https://www.bbc.com/nepali/news-47535011 दक्षिण एसियाली महिला फुटबल: नेपालको उपाधि आशा, भारत तगारो-बीबीसी नेपाली सेवा]

*[https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=153346795279992&amp;id=150196122261726&amp;_rdr सावित्रा भण्डारी (साम्बा) को उत्कृष्ट फ्रि-कीक]

*[http://stats.the-afc.com/player/129419 एएफसीको आधिकारिक वेबसाइटमा सावित्रा भण्डारीको प्रोफाइल]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

{{Commonscat|Sabitra Bhandari|सावित्रा भण्डारी}}

{{२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप नेपाली टोली}}

[[श्रेणी:नेपाली महिला फुटबल खेलाडीहरू]]
[[श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१७ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]]
[[श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१९ मा बनाइएका तथा सुधारिएका लेखहरू]]</text>
      <sha1>72o0frqutcw8aakopwqv6xp2136ytjn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>झर्रा क्षेत्री</title>
    <ns>0</ns>
    <id>95238</id>
    <revision>
      <id>1355218</id>
      <parentid>1270661</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T15:28:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ramesh Deuba</username>
        <id>37151</id>
      </contributor>
      <origin>1355218</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4154" sha1="om8andl41gskh8f6cda8icf5g9y1prb" xml:space="preserve">{{infobox caste 
| caste_name             = झर्रा
| image                  = 
| caption                = 
| jati                   = 
| classification         = [[क्षेत्री]]क [[उपजाति]]
| gotra                  = 
| veda                   =
| kula_daivat            = 
| kula_devi              = 
| guru                   = 
| mantra                 =
| nishan                 =
| devak                  =
| religions              = [[हिन्दू धर्म]]
| languages              = [[नेपाली भाषा|नेपाली]], [[संस्कृत]]
| country                = [[नेपाल]], भारत
| state                  = 
| populated_states       = 
| region                 = 
| India_migration        = 
| population             =
| family_names           = [[बस्नेत]]/[[बस्न्यात]], [[बिष्ट]], [[बोहरा]], [[बुढाथोकी]], [[चौहान]], [[कार्की]], [[कटुवाल]], [[खड्का]], [[कुँवर]], [[महत]], [[रावल]], [[राणाभाट]], [[राउत]], [[थापा]]
| feudal_title           = [[काजी (नेपाल)|काजी]] साहेब, [[दिवान]] साहेब, [[मुख्तियार]], चौतरिया आदि। यी सबै उपाधिहरू फरक प्रशासनिक पद हुन्।
| heraldic_title         = 
| lineage                =
| color                  =
| throne                 =
| victory_weapon         = खुकुरी
| endogamous             = 
| notable_members        = [[थापा]], [[बस्न्यात परिवार]], [[कुँवर परिवार]], [[थापा वंश]], [[अमरसिंह थापा परिवार]]
| subdivisions           = बहुथरिया&lt;br /&gt;एकथरिया
| related                = ठकुरी, [[बाहुन]]
| historical_grouping    = [[टागाधारी]] जाति
| disputed_grouping      = 
| status                 = 
| education_reservation  = छैन (अगाडि जाति)
| employment_reservation = छैन
| other_reservation      = छैन
| original_kingdom       = [[खस राज्य]]
| other_kingdom          = [[गोरखा राज्य]], [[जुम्ला राज्य]]
| official_website       = 
| footnotes              = 
}}
[[File:Mathabar Simha Thapa.jpg|thumb|माथवरसिंह थापा, झर्रा क्षेत्री]]
'''झर्रा क्षेत्री''' वा '''कुलीन क्षेत्री''' नेपालको [[क्षेत्री]]हरूमध्ये शुद्ध कुलमा शुद्व क्षत्राणीका गर्भबाट जन्मेका क्षत्रिहरू हुन् । झर्राको अर्थ शुद्ध हो । झर्रा क्षेत्रीभित्र [[क्षत्रिय]] उत्पत्ति भएका क्षेत्रीहरूलाई लिइन्छ  । आफ्नाे रक्त शुद्धता कायम राख्नलाई झर्रा क्षत्रि कुलमा नै बिवाहाबारी चलाउने परम्परा छ ॥ केही परिचित झर्रा क्षेत्रीहरू मुख्तियार [[भीमसेन थापा]], बडाकाजी [[अमरसिंह थापा]], [[अभिमानसिंह बस्न्यात|अभिमान सिंह बस्न्यात]], काजी नरसिंह बोहरा, शिवराम सिंह बस्न्यात, सरदार [[रामकृष्ण कुँवर]], काजी रणराज सिंह बोहरा, [[ अभिमान रोकाया ]] आदि हुन् ॥

[[श्रेणी:खस जातिका थरहरू]]</text>
      <sha1>om8andl41gskh8f6cda8icf5g9y1prb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>उराँव भाषा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>97059</id>
    <revision>
      <id>1355329</id>
      <parentid>1355147</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T06:07:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Janak Bhatta</username>
        <id>10885</id>
      </contributor>
      <comment>चित्र जोडियो</comment>
      <origin>1355329</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10735" sha1="q3f7zzwss9yow006fw51abmm1qlvlwm" xml:space="preserve">{{Infobox language
| name             = उराँव
| altname          = कुडुख, ओराओन, उराँव
| nativename       = कुंड़ुख़्, কুড়ুখ্, କୁଡ଼ୁଖ୍
| image            = Kurukh in Kurukh Banna and Tolong Siki.png
| states           = [[भारत]], [[बङ्गलादेश]], र [[नेपाल]]
| region           = [[ओडिसा|ओडिशा]], [[झारखण्ड]], [[पश्चिम बङ्गाल]], [[छत्तीसगढ]], [[असम]], [[बिहार]], [[त्रिपुरा]]
| ethnicity        = {{unbulleted list|[[उराँव जाति|उराँव]]|[[किसान जाति|किसान]]}}
| speakers         = २२.८ लाख
| date             = २००२–२०११
| familycolor      = Dravidian
| fam1             = [[द्रविड भाषा परिवार]]
| fam2             = [[उत्तर द्रविड भाषाहरू|उत्तर द्रविड]]
| fam3             = कुडुख-माल्टो
| script           = [[देवनागरी लिपि|देवनागरी]]
| lc1              = kru
| lc2              = xis
| ld1              = Kurukh
| ld2              = Kisan
| glotto           = kuru1301
| nation           = {{flag|भारत}}
* [[झारखण्ड]] (अतिरिक्त)
* [[पश्चिम बङ्गाल]] (अतिरिक्त)
}}

'''उराँव''' [[पूर्वी भारत]]का उराँव र [[किसान जाति|किसान मानिसहरू]]द्वारा बोलिने एक [[द्रविड भाषा परिवार|द्रविड भाषा]] हो। यो भाषा भारतका [[झारखण्ड]], [[छत्तीसगढ]], [[ओडिसा|ओडिशा]], [[पश्चिम बङ्गाल]], [[असम]], [[बिहार]] र [[त्रिपुरा]]का करिब २० लाख, उत्तरी [[बङ्गलादेश]]का ६५,०००, [[नेपाल]]मा उराँव भनिने २८,६०० र [[भुटान]]का करिब ५,००० मानिसहरूले बोल्छन्। केही उराँव भाषीहरू [[अन्डमन र निकोबार द्वीपसमूह]]मा छन्। यो [[माल्टो भाषा]]सँग सबैभन्दा नजिकबाट सम्बन्धित छ। युनेस्कोको [[लोपोन्मुख भाषा|लोपोन्मुख भाषाहरू]]को सूचीमा यसलाई &quot;कमजोर&quot; अवस्थामा राखिएको छ। सन् २०११ मा किसान बोलि भाषामा २,०६,१०० वक्ताहरू छन्।&lt;ref name=&quot;guardian-unesco-list&quot;&gt;{{cite web |last1=Evans |first1=Lisa |date=15 April 2011 |title=Endangered Languages: The Full List |url=https://www.theguardian.com/news/datablog/2011/apr/15/language-extinct-endangered |work=The Guardian}}&lt;/ref&gt;
[[File:Fishing by Oraon people.jpg|thumb|right|उराँव समुदायले माछा मार्ने तरिका, सुनसरी, नेपाल]]
== वर्गीकरण ==
उराँव [[द्रविड भाषा परिवार|द्रविड परिवार भाषाहरू]]को उत्तरी द्रविड समूहसँग सम्बन्धित छ, र सौरिया पहरिया र कुमारभाग पहरियासँग नजिकको सम्बन्ध छ, जसलाई प्रायः माल्टो भनिन्छ।&lt;ref&gt;PS Subrahmanyam, &quot;Kurukh&quot;, in [[ELL2]]. ''[[Ethnologue]]'' assigns Nepali Kurux a separate iso code, ''kxl''.&lt;/ref&gt;

== भौगोलिक वितरण ==
उराँव भाषा मुख्यतया [[छत्तीसगढ]]को [[रायगढ जिल्ला|रायगढ]], [[सरगुजा जिल्ला|सरगुजा]], [[जशपुर जिल्ला|जशपुर]], [[झारखण्ड]]को [[गुमला जिल्ला|गुमला]], [[राँची जिल्ला|राँची]], [[लोहरदगा जिल्ला|लोहरदगा]], [[लातेहार जिल्ला|लातेहार]], [[सिमडेगा जिल्ला|सिमडेगा]], झारसुगुडा, सुन्दरगढ र [[ओडिसा|ओडिशा]]को सम्बलपुर जिल्लामा बोलिने गरिन्छ।

यो [[पश्चिम बङ्गाल]]को [[जलपाइगुडी जिल्ला]], [[असम]] र [[त्रिपुरा|त्रिपुरा राज्य]]हरूमा उराँवद्वारा पनि बोलिन्छ जो प्रायः [[चियाबारी|चिया बारी]]का श्रमिकहरू हुन्।&lt;ref name=&quot;Kurux&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.ethnologue.com/language/kru|title=Kurux|work=Ethnologue|access-date=2018-07-11|language=en}}&lt;/ref&gt;

== लेखन प्रणालीहरू ==
उराँव [[देवनागरी लिपि]]मा लेखिएको छ, यो लिपि [[संस्कृत]], [[हिन्दी भाषा|हिन्दी]], [[मराठी भाषा|मराठी]], [[नेपाली]] र अन्य [[आर्य भाषा परिवार|आर्य भाषाहरू]] पनि लेख्न प्रयोग गरिन्छ।

सन् १९९१ मा [[ओडिसा|ओडिशा]]का बासुदेव राम खल्खोले उराँव बन्ना लिपि सार्वजनिक गरेका थिए। ओडिशाको सुन्दरगढ जिल्लामा उराँव बन्ना वर्णमाला उराँव परहाद्वारा सिकाइन्छ र पदोन्नति गरिन्छ। फन्टहरू विकसित भएका छन् र मानिसहरूले यसलाई पुस्तकहरू, पत्रिकाहरू र अन्य सामग्रीहरूमा व्यापक रूपमा प्रयोग गरिरहेका छन्। यो वर्णमाला छत्तीसगढ, बङ्गाल, झारखण्ड र असमराज्यका उराँव मानिसहरूले पनि प्रयोग गर्छन्।&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Mandal |first1=Biswajit |title=Kurukh Banna |url=https://omniglot.com/writing/kurukhbanna.htm |website=Omniglot}}&lt;/ref&gt;

सन् १९९९ मा डाक्टर नारायण उराँवले विशेष गरी उराँवका लागि वर्णमाला तोलोङ सिकी लिपिको आविष्कार गरेका थिए। धेरै पुस्तकहरू र पत्रिकाहरू तोलोङ सिकी लिपिमा प्रकाशित भएका छन्, र यसलाई सन् २००७ मा झारखण्ड राज्यद्वारा आधिकारिक मान्यता दिइएको थियो। उराँव साहित्य समाजले उराँव साहित्यका लागि तोलोङ सिकी लिपिको प्रचार प्रसारमा महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ।&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Pandey |first1=Anshuman |date=8 April 2010 |title=Preliminary Proposal to Encode the Tolong Siki Script in the UCS |url=http://www.unicode.org/L2/L2010/10106-n3811-tolongsiki.pdf |access-date=19 December 2019}}&lt;/ref&gt;

== नमुना पाठ ==
उराँव भाषामा [[मानव अधिकार सम्बन्धी विश्वव्यापी घोषणा पत्र १९४८|मानव अधिकार सम्बन्धी विश्वव्यापी घोषणा पत्र]]को धारा १:&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Manipuri language and alphabets |url=https://omniglot.com/writing/manipuri.htm |access-date=12 August 2022 |website=omniglot.com}}&lt;/ref&gt;

==== देवनागरी लिपि ====
&lt;blockquote&gt;{{lang|kru|होर्मा आलारिन् हक् गहि बारे नू मल्लिन्ता अजादि अरा आण्टें मन्ना गहि हक़् ख़खर्कि रै। आरिन् लुर् अरा जिया गहि दव् बौसा ख़खकि रै अरा तम्है मझि नू मेल्-प्रें गहि बेव्हार् नन्ना चहि।}}&lt;/blockquote&gt;

==== अनुवाद नेपालीमा ====
&lt;blockquote&gt;सबै व्यक्तिहरू जन्मजात स्वतन्त्र हुन् ती सबैको समान अधिकार र महत्व छ। निजहरूमा विचार शक्ति र सद्विचार भएकोले निजहरूले आपसमा भातृत्वको भावनाबाट व्यवहार गर्नु पर्छ।&lt;/blockquote&gt;

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}

==बाह्य कडीहरू==
* [https://gorkhapatraonline.com/news/15388 गोरखापत्रमा उराँव भाषा]
 
{{भारतका भाषाहरू}}
{{नेपालमा बोलिने भाषाहरू}}
{{बङ्गलादेशमा बोलिने भाषाहरू}}

[[श्रेणी:द्रविड भाषा परिवार]]
[[श्रेणी:विषय–वस्तु–क्रिया भाषाहरू]]
[[श्रेणी:झारखण्डमा बोलिने भाषाहरू]]
[[श्रेणी:ओडिसामा बोलिने भाषाहरू]]
[[श्रेणी:देवनागरी लिपिमा लेखिने भाषाहरू]]</text>
      <sha1>q3f7zzwss9yow006fw51abmm1qlvlwm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>पार्वतीपुर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>98945</id>
    <revision>
      <id>1355216</id>
      <parentid>1355130</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T15:23:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>पर्वत सुवेदी</username>
        <id>31224</id>
      </contributor>
      <comment>/* वडा विभाजन */</comment>
      <origin>1355216</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6664" sha1="oeh24tpqn3q742bw00zf12zasi35efu" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- आधारभूत जानकारी  --&gt;
|name                   = 
|other_name             =
|native_name            =  
|nickname               =
|settlement_type        = पूर्व गाविस
|motto                  =
&lt;!-- चित्र र नक्सा--&gt;
|image_skyline          =
|image_caption          =
|image_flag             =
|image_seal             =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
| pushpin_map                     = पार्वतीपुर#चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize        = 300
|pushpin_map_caption    = 
&lt;!-- अवस्थिति --&gt;
|subdivision_type       = देश
|subdivision_name       = {{झण्डा|नेपाल}}
|subdivision_type1      = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]]
|subdivision_name1      = [[बागमती प्रदेश]]
|subdivision_type2      = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]]
|subdivision_name2      = [[चितवन जिल्ला]]
&lt;!-- राजनीति --&gt;
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           =वडाध्यक्ष
|leader_name            =कृष्णकुमार गुरुङ ([[नेपाली काङ्ग्रेस]])
|leader_title1          = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|established_title      = &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       =
&lt;!-- क्षेत्रफल    --&gt;
|unit_pref                =  &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
|area_total_km2           =10.02 &lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
|area_total_sq_mi         =
&lt;!-- जनसङ्ख्या   --&gt;
|population_as_of               = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं २०७८]]
|population_footnotes           =&lt;ref name=&quot;निर्वाचन २०७९&quot;&gt;{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-3/district-chitwan/bharatpur?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}&lt;/ref&gt;
|population_note                =
|population_total               = 9385
|population_density_km2         = auto
|population_blank1_title        = जातीयता
|population_blank2_title        = Religions
&lt;!-- साधारण जानकारी  --&gt;
|timezone               = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]]
|utc_offset             = +५:४५
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            =  
{{coord|27.60|84.33|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m            = 
&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --&gt;
|postal_code_type       =  &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
|postal_code            =
|area_code              =
|blank_name             =
|blank_info             =
|website                = 
|footnotes              = 
}}
'''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। 
[[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या ९,३८५ रहेको थियो जसमध्ये ४,४७० पुरुष र ४,९१५ महिला रहेका थिए भने यहाँ २,४५१ घरधुरी रहेको थियो।&lt;ref name=&quot;वडा रिपोर्ट&quot;&gt;{{cite news|title=नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०७८ (वडा रिपोर्ट)|url=https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fcensusnepal.cbs.gov.np%2Fresults%2Ffiles%2Fward%2FP3%2FWRD_Indv01-HouseholdAndPopulation.xlsx&amp;wdOrigin=BROWSELINK|accessdate=१२ असार २०८१|agency=नेपाल सरकार|publisher=[[राष्ट्रिय योजना आयोग (नेपाल)|राष्ट्रिय योजना आयोग]]|date=|ref=केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग}}&lt;/ref&gt; पार्वतीपुर बजार सदरमुकाम भरतपुर देखि १८ किमी दूरीमा अवस्थित छ। यो हाल [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा पर्दछ।

यो भरतपुर महानगरपालिकाको वडा नम्बर २१ हो।

== वडा विभाजन ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; 
|+ पार्वतीपुर गाविसको वडा विभाजन र हालको समायोजन
|- style=&quot;background:#efefef;&quot;
! [[नारायणी नगरपालिका]]को साविक वडा नं. !! साविक गाविस !! साविक गाविसका वडाहरू !! हालको [[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]]को वडा नं. 
|-
| ७ || पार्वतीपुर || १,५–६ || '''२१'''  
|-
| ८ || पार्वतीपुर || २–४,७ || '''२१''' 
|-
| ९ || पार्वतीपुर || ८–९ || '''२१'''  
|}

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}}
[[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]]</text>
      <sha1>oeh24tpqn3q742bw00zf12zasi35efu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मिया खलिफा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>99635</id>
    <revision>
      <id>1355352</id>
      <parentid>1314439</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T08:35:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:ओन्लीफ्यान्स सिर्जनाकर्ताहरू]] जोडियो</comment>
      <origin>1355352</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12836" sha1="9krqb8qyx23nn7z9eb4zjoxg5k3gqnq" xml:space="preserve">{{Infobox adult biography
| name               =  मिया खालिफा
| image               = Mia Khalifa in 2019.png
| caption             = मिया खलिफा
| native_name         = ميا خليفة
| native_name_lang    = ar
| birth_date          = {{birth date and age|1993|02|10}}
| birth_place         = [[बेरुत]], लेबनान
| alias               = मिया कलिस्टा
| occupation          = मिडिया व्यक्तित्व, खेल टिप्पणीकर्ता, वेबक्याम मोडल, अश्लील अभिनेत्री
| years_active        = सन् २०१४–वर्तमान
| height             = {{Height|ft=5|in=2}}&lt;ref name=DailyMirror/&gt;
| spouse             = अज्ञात&lt;br /&gt;(वि. २०११; सवि. २०१६)&lt;br /&gt;{{marriage|रोबर्ट स्यान्डबर्ग&lt;br /&gt;|2020}}
}}

'''मिया खालिफा''' ({{IPAc-en|m|iː|ə|_|k|ə|ˈ|l|iː|f|ə}}; {{lang-ar|ميا خليفة}}, {{IPA-apc|ˈmiːa xaˈliːfe}}; जन्म फेब्रुअरी १०, १९९३), '''मिया क्यालिस्टा'''को रूपमा पनि चिनिने,&lt;ref name=DailyMirror/&gt; एक लेबनानी-अमेरिकी मिडिया व्यक्तित्व, खेल टिप्पणीकर्ता, वेबक्याम मोडेल, र पूर्व अश्लील अभिनेत्री हुन्। अश्लील चलचित्र अभिनेत्रीको रूपमा उनी सन् २०१४ देखि २०१५ सम्म सक्रिय थिइन्।&lt;ref&gt;{{cite web |url= https://www.inquisitr.com/3435450/mia-khalifa-retired-see-what-the-adult-film-star-is-up-to-now/ |title= मिया खलिफाको अवकाश |work= इन्कुविस्टर |accessdate= अक्टोबर २३, २०१८ }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160821084459/https://www.inquisitr.com/3435450/mia-khalifa-retired-see-what-the-adult-film-star-is-up-to-now/ |date=2016-08-21 }}&lt;/ref&gt;

लेबनानको राजधानी [[बेरुत]]मा जन्मिएकी, खलिफा सन् २००१ मा संयुक्त राज्यमा बसाइसराइ गरेकी थिइन्।&lt;ref name=&quot;रातोपाटी&quot;/&gt; उनले अक्टोबर २०१४ मा अश्लील चलचित्रमा अभिनय गरेकी थिइन्, र डिसेम्बर २०१४ मा [[पोर्नहब]] नामक क्यानडेली अश्लील वेबसाइटले उनलाई शीर्ष स्थानकी प्रस्तुताको रूपमा स्थान दिएको थियो। उनको कर्यकाल बिबादास्पद रहेको थियो, विशेष गरी एक श्रव्य दृश्यको लागि उनले इस्लामी हिजाबमा लगाएर यौन कार्यहरू गरेकी थिइन्।&lt;ref name=&quot;रातोपाटी&quot;/&gt; तीन महिनापछि, खलिफाले आफुलाई शरीरमा धेरै पसिना आएर असहज भएको कार अश्‍लील उद्योग छाडेकी थिइन्।

==प्रारम्भिक जीवन==
मिया खलिफा, १० फेब्रुअरी १९९३ मा बेरूत, [[लेबनान]]मा जन्मिएकी थिइन्।&lt;ref name=&quot;DailyMirror&quot;&gt;{{Cite web |last=Fay Strang |date=January 5, 2015 |title=Who is Mia Khalifa? Everything you need to know about Lebanese beauty who's PornHub's number one porn star |url=https://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/who-mia-khalifa-everything-you-4921882 |access-date=January 7, 2015 |website=[[Daily Mirror]]}}&lt;/ref&gt; उनी र उनका परिवारले दक्षिण लेबनानको द्वन्द्वका कारण आफ्नो घर छोडि&lt;ref name=PBoy&gt;{{cite news|url= https://www.playboy.com/read/you-don-t-know-mia-khalifa|title=You Don't Know Mia Khalifa|accessdate=June 24, 2018|author=टिमोटि बेला|date=April 9, 2018|publisher=प्लेबोई}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=CNNNews&gt;{{cite news|url= http://www.cnn.com/2015/01/07/us/lebanon-porn-star-uproar/|title=Songs and death threats for Lebanese American porn star Mia Khalifa|accessdate= January 7, 2015|author= लौरा स्मिथ-स्पार्क र रोबा अलहिनवी|date= जनवरी ७, २०१५|publisher= सिएनएन}}&lt;/ref&gt; सन् २००१ मा [[संयुक्त राज्य अमेरिका]]मा बसाइसराई गरेका थिए।&lt;ref name=PBoy/&gt; उनको परिवार क्याथोलिक हुन् र उनी पनि सोही धर्ममा हुर्किएकी थिइन्  जसलाई उनले &quot;धेरै रूढीवादी&quot; भनेर वर्णन गर्दै त्यसको पालना गरेकी थिइनन्।&lt;ref name=PBoy/&gt; खलिफाले बेरूतको फ्रान्सेली निजी विद्यालय अध्यापन गरेकी थिइन् जहाँ उनले [[अङ्ग्रेजी भाषा|अङ्ग्रेजी]] बोल्न सिकेकी थिइन्। संयुक्त राज्य अमेरिका बसाइसराई पछि, उनी मोण्टगोमेरी काउण्टि, मेरील्याण्डमा बसोबास गर्थिन् जहाँ उनले उच्च विद्यालयमा लेक्रोस नामक खेल खेल्थिन्।&lt;ref name=&quot;The Washington Post&quot;&gt;{{cite news|url= https://www.washingtonpost.com/news/dc-sports-bog/wp/2016/07/13/a-former-porn-star-has-become-one-of-d-c-s-loudest-sports-fans-on-social-media/|title=A former porn star has become one of D.C.'s loudest sports fans on social media|accessdate= July 13, 2016|author=  ड्यान ष्टेनबर्ग|date= July 13, 2016|work=द वासिङ्टन पोष्ट}}&lt;/ref&gt; खलिफाले &quot;त्यहाँको सबैभन्दा काला र अनौठो केटि साथी&quot; भएका कारण उच्च विद्यालयमा बदमाशीको कुरा गरेकी थिइन् जून सेप्टेम्बर ११ को आक्रमण पछि झन् तिव्र भएको थियो।&lt;ref name=PBoy/&gt;

खलिफाले मसान्टेन मिलिटेरी एकेडेमीमा पढेकी थिइन् र त्यसपछि उच्च विद्यालय पढ्नका लागि [[टेक्सस]] गएकी थिइन्।&lt;ref name=PBoy/&gt; उनी टेक्सस विश्वविद्यालयबाट इतिहासमा स्नातक हासिल गरेकी थिइन्।&lt;ref name=Newsweek&gt;{{cite web|url= http://www.newsweek.com/meet-mia-khalifa-lebanese-porn-star-who-sparked-national-controversy-297023|title= Meet Mia Khalifa, the Lebanese Porn Star Who Sparked a National Controversy|accessdate= January 7, 2015|author= टेलर वफोर्ड|date= January 6, 2015|work=[[न्यूज विक]]}}&lt;/ref&gt;

==अश्लील भिडियो==
उच्च विद्यालयमा पढ्दै देखि खलिफा पुरुष साथीहरु सँग शारीरिक सम्बन्ध गर्ने गर्थिन् र उनले केही मोडलका कार्य पनि गर्दथिन्। उनी एक स्थानीय [[स्पेनी भाषा]]को डिल अर नो डिल जस्तै दूर्दशन खेल कार्यक्रममा &quot;ब्रिफकेस गर्ल&quot; थिइन्।&lt;ref name=PBoy/&gt; स्नातक पछि, उनी मियामीमा सरेकी थिइन् जहाँ उनलाई नग्न मोडल गर्न अनुरोध गरिएको थियोे जून उनले खुसी का साथ स्वीकार गरेकी थिइन्।&lt;ref name=PBoy/&gt;

खलिफाले अक्टोबर २०१४ मा अश्‍लील चलचित्र उद्योगमा प्रवेश गरेकी थिइन्।&lt;ref name=&quot;complex&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.complex.com/pop-culture/mia-khalifa-where-did-you-come-from|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160102074255/http://www.complex.com/pop-culture/mia-khalifa-where-did-you-come-from|archivedate=January 2, 2016|title=Inside Mia Khalifa's Mysterious Rise to Porn Superstardom|last=ओगिल्भ|first=जेसिका|date=July 24, 2015|work=कम्प्लेक्स|accessdate=December 8, 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160102074255/http://www.complex.com/pop-culture/mia-khalifa-where-did-you-come-from |date=January 2, 2016 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://nypost.com/2018/02/28/lance-armstrong-finds-a-kindred-spirit-in-former-porn-star/|title=Lance Armstrong finds a kindred spirit in former porn star|publisher= न्यू योर्क पोष्ट|date= February 28, 2018|accessdate= August 3, 2018}}&lt;/ref&gt; उनले यौन क्रियाकलापमा इस्लामी हिजाब लगाई हजारौं पुरुषहरु सँग यौन क्रियाकलाप गरेका कारण उनी सञ्चार माध्यममा व्यापक चर्चामा आएकी थिइन्।&lt;ref name=&quot;रातोपाटी&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ratopati.com/story/3004|title=पुनः चर्चामा छाइन् पोर्न स्टार मिया खलिफा, थाहा पाउनुहोस् १० रोचक तथ्य|author=|date=|work=रातोपाटी|accessdate=२६ असोज २०७६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=PBoy/&gt;
यो दृश्यले खलिफालाई लोकप्रिय बनाएको थियो।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ratopati.com/story/97258/2019/8/17/miya-khalif|title=विगतप्रति पछुताउँछिन् मिया खलिफा, वयस्क उद्योगले अभावग्रस्त महिलालाई जालमा पार्ने आरोप|author=|date=|work=रातो पाटी|accessdate=असोज २०७६}}&lt;/ref&gt;

दृश्यका निर्माताले खलिफाको जातीयताको शोषण गर्न कोशिस नगरेको र यसलाई अँगाल्न चाहेको बताएका थिए र कसैले पनि यसको नकारात्मकता अनुमान गर्न नसक्ने पनि उनले बताएका थिए।&lt;ref name=PBoy/&gt;

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{reflist}}

==बाह्य कडीहरू==
{{Commons category|Mia Khalifa|मिया खलिफा}}
* {{Official website|http://miakhalifa.com/}}
* {{IMDb name|7060064|मिया खलिफा}}
* {{IAFD name|id=MiaKhalifia|gender=f|name=मिया खलिफा}}
* {{afdb name|id=67486|gender=female|name=मिया खलिफा}}

[[श्रेणी:सन् १९९३ मा जन्म]]
[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]
[[श्रेणी:लेबनानी मानिसहरू]]
[[श्रेणी:अमेरिकी अश्लील चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:लेबनानी अश्लील चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:महिला टिकटक प्रयोगकर्ताहरू]]
[[श्रेणी:वेबक्याम मोडलहरू]]
[[श्रेणी:ओन्लीफ्यान्स सिर्जनाकर्ताहरू]]</text>
      <sha1>9krqb8qyx23nn7z9eb4zjoxg5k3gqnq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>संयुक्त अरब इमिरेट्स राष्ट्रिय फुटबल टोली</title>
    <ns>0</ns>
    <id>99751</id>
    <revision>
      <id>1355238</id>
      <parentid>1064896</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T19:55:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>53012</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1355238</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3677" sha1="lzsu6dfrkfa2rw6lsm6njnmivz0fqpk" xml:space="preserve">{{Infobox national football team 
| Name              =  संयुक्त अरब इमिरेट्स
| Badge             = UAE FA.png
| Badge_size        = 200px
| Nickname          = 
| Association       = 
| Sub-confederation = 
| Confederation     = 
| Coach             = 
| Captain           = 
| Most caps         =
| Top scorer        = 
| Home Stadium      = 
| FIFA Trigramme    = UAE
| FIFA Rank         = {{Nft rank|७७|steady||date=२० सेप्टेम्बर २०१८}}
| FIFA max          = ४०
| FIFA max date     = नोभेम्बर – डिसेम्बर १९९८
| FIFA min          = १३८
| FIFA min date     = जनवरी २०१२
| Elo Rank          = {{Nft rank|८०|down|५|date=२६ सेप्टेम्बर २०१८}} &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.eloratings.net/United_Arab_Emirates|title=विश्व फुटबल इएलआे रेटिङ: संयुक्त अरब इमिरेट्स|publisher=इएलआे रेटिङ्स डटनेट|date=५ जनवरी २०१८|accessdate=5 January 2018}}&lt;/ref&gt;
| Elo max           = २४
| Elo max date      = १५ जनवरी २०१५
| Elo min           = १४०
| Elo min date      = सेप्टेम्बर १९८१

| pattern_la1 = _fcb0809t
| pattern_b1  = _uae15h
| pattern_ra1 = _fcb0809t|pattern_sh1= _adidasonwhite|pattern_so1= _3_stripes_red
| leftarm1    = FFFFFF|body1=FFFFFF|rightarm1=FFFFFF|shorts1=FF0000|socks1=FFFFFF
| pattern_la2 = _uae15a|pattern_b2= _uae15a|pattern_ra2=_uae15a|pattern_sh2=_adidaswhite|pattern_so2= _3_stripes_white
| leftarm2    = FF0000|body2=FF0000|rightarm2=FF0000|shorts2=FF0000|socks2=FF0000
| First game               = {{flagicon|UAE}} संयुक्त अरब इमिरेट्स १–० {{fb-rt|QAT}} &lt;br /&gt; ([[रियाद]], [[साउदी अरब]]; १७ मार्च, १९७२)
| Largest win              = {{fb|BRU}} ०–१२ संयुक्त अरब इमिरेट्स {{flagicon|UAE}} &lt;br /&gt; ([[बन्दर सेरी बेगावान]], [[ब्रुनाई|ब्रुनेई]]; अप्रिल १४, २००१)
| Largest loss             = {{flagicon|UAE}} संयुक्त अरब इमिरेट्स ०–८ {{fb-rt|BRA}} &lt;br /&gt; ([[अबु धाबी]], [[संयुक्त अरब इमिरेट्स]]; नोभेम्बर १२, २००५)

| World cup apps           = 
| World cup first          = 
| World cup best   = 
| Regional name            =
| Regional cup apps        = 
| Regional cup first       = 
| Regional cup best        = 
| Confederations cup apps  = 
| Confederations cup first = 
| Confederations cup best  = 
}}

'''संयुक्त अरब इमिरेट्स राष्ट्रिय फुटबल टिम''' ({{lang-ar|منتخب الإمارات العربية المتحدة لكرة القدم}}) अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलमा [[संयुक्त अरब इमिरेट्स]]को प्रतिनिधित्व गर्ने टिम हो। 

==बाहिरी कडी==
*[http://www.uaefa.ae/ संयुक्त अरब इमिरेट्स फुटबल संघको आधिकारिक वेबसाईट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190427022244/http://www.uaefa.ae/ |date=2019-04-27 }}

==सन्दर्भ सामग्री==
[[श्रेणी:राष्ट्रिय फुटबल टोलीहरू]]</text>
      <sha1>lzsu6dfrkfa2rw6lsm6njnmivz0fqpk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>२००२ युइएफए च्याम्पियन्स लिग फाइनल</title>
    <ns>0</ns>
    <id>100538</id>
    <revision>
      <id>1355244</id>
      <parentid>1354864</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T22:27:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>53012</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1355244</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7235" sha1="2akpg4rw8tyjtdlua786udkbwpicx18" xml:space="preserve">{{Infobox football match
| title              = २००२ युइएफए च्याम्पियन्स लिग
| image              = 
| image_size = 200
| caption            = Match programme cover
| event              = [[२००१–०२ युइएफए च्याम्पियन्स लिग]]
| team1              = [[बायर ०४ लिभरकुसेन]]
| team1association   = {{flagicon|GER|size=30px}}
| team1score         = १
| team2              = [[रियल म्याड्रिड]]
| team2association   = {{flagicon|ESP|size=30px}}
| team2score         = २
| date               = १५ मे २००२
| stadium            = हाम्प्डेन पार्क
| city               = ग्लाज्गो&lt;ref name=&quot;hampdenpark&quot;&gt;{{cite news |first=सिन |last=स्मिथ|title=ग्लास्गो |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/champions_league/1984838.stm |work=बिबिसी स्पोर्ट्स |publisher=बिबिसी |date=13 May 2002 |accessdate=31 December 2010 }}&lt;/ref&gt;
| man_of_the_match1a = [[जिनेदीन जिदेन]] (रियल म्याड्रिड)&lt;ref name=&quot;attendance&quot;/&gt;
| referee            = युर्स मियर ([[स्विट्जरल्यान्ड]])&lt;ref name=&quot;ursmeier&quot;&gt;{{cite journal |first=म्याथ्युज |last=लिन्ड्से |title=Meier the man for job |journal=इभिनिङ टाइम्स |date=13 May 2002 |volume= |issue= |pages=52 |publisher=ProQuest Archiver |url=https://pqasb.pqarchiver.com/smgpubs/access/119493609.html?dids=119493609:119493609&amp;FMT=ABS&amp;FMTS=ABS:FT&amp;type=current&amp;date=May+13,+2002&amp;author=Matthew;+Lindsay&amp;pub=Evening+Times&amp;desc=Meier+the+man+for+job&amp;pqatl=google |accessdate=31 December 2010 }}{{subscription required}}&lt;/ref&gt;
| attendance         = ५०,४९९&lt;ref name=&quot;attendance&quot;&gt;{{cite book |year=2017 |chapter=2. Finals |chapter-url=https://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/EuroExperience/competitions/Publications/02/28/56/89/2285689_DOWNLOAD.pdf |chapter-format=पिडिएफ |title=युइएफए च्याम्पियन्स लिगको तथ्याङ्क |location= नियोन , स्विजरल्यान्ड|publisher=युरोपेली फुटबल महासङ्घ |page=1 |access-date=22 April 2017}}&lt;/ref&gt;
| weather            = हल्का बादल, &lt;br /&gt;{{convert|15|°C|°F}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.wunderground.com/history/airport/EGPF/2002/5/15/DailyHistory.html?req_city=NA&amp;req_state=NA&amp;req_statename=NA|title=मैसमको इतिहास|website=www.wunderground.com}}&lt;/ref&gt;
| previous           = [[२००१ युइएफए च्याम्पियन्स लिग फाइनल|२००१]]
| next               = [[२००३ युइएफए च्याम्पियन्स लिग फाइनल|२००३]]
}}
'''२००२ युइएफए च्याम्पियन्स लिग फाइनल''' २००१-२००२ च्याम्पियन्स लिग सिजनको अन्तिम खेल थियो । यो खेला स्विट्जरल्यान्डको ग्लाज्गो सहरमा अवस्थित हम्प्डेन पार्कमा भएको थियो । यो फाइनल खेलमा जर्मनीको बायर ०४ लिभरकुसेन र स्पेनी क्लब रियल म्याड्रिड बिच भएको थियो । यो खेल १५ जुन २००२ मा भएको थियो जसमा रियल म्याड्रिड लिभरकुसेनलाई २ को बिरुद्ध १ गोल अन्तरले हराएको थियो ।
==खेलको तथ्याङ्क==
{{col-begin}}
{{col-3}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center&quot;
|+पहिलो हाप&lt;ref name=&quot;half time report&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.uefa.com/newsfiles/ucl/2001/1025482_hr.pdf |title= पहिलो आधा समयको तथ्याङ्क |website=युइएफए डट कम |publisher=युरोपेली फुटबल महासङ्घ |format=पिडिएफ |date=15 May 2002 |access-date=31 December 2010}}&lt;/ref&gt;
|-पहिलो
!width=100 |तथ्याङ्क
!width=70 | बायर लिभरकुसेन
!width=70 | रियल म्याड्रिड
|-
|गरेका गोलहरू || १ || २
|-
|जम्मा सट || ५ || ६
|-
|लक्षमा लागेको सटहरू || ३ || ३
|-
|बलमा नियन्त्रण || ४२% || ५८%
|-
|कर्नक किक || ३ || १
|-
|फल || ८ ||१९
|-
|अफसाइड || ३ || २
|-
|पहेंलो कार्ड || ० || १
|-
|रातो कार्ड || ० || ०
|}
{{col-3}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center&quot;
|+दोश्रो हाप&lt;ref name=&quot;full time report&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.uefa.com/newsfiles/ucl/2001/1025482_fr.pdf |title=फुट टाइम रिपोर्ट |website=युइएफए डट कम |publisher=युरोपेली फुटबल महासङ्घ |format=पिडिएफ |date=15 May 2002 |access-date=1 September 2010}}&lt;/ref&gt;
|- दोस्रो हाप
!width=100 |तथ्याङ्क
!width=70 | बायर लिभरकुसेन
!width=70 | रियल म्याड्रिड
|-
|गरेका गोल || ० || ०
|-
|जम्मा सट || ८ || ६
|-
|लक्षमा लागेका सटहरू || ३ || ४
|-
|बलमा नियन्त्रण || ५४% || ४६%
|-
|कर्नर किक || ३ || ४
|-
|फल || ९ || २५
|-
|अफसाइड || ० || ०
|-
|पहेंलो कार्ड || ० || १
|-
|रातो कार्ड || ० || ०
|}
{{col-3}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center&quot;
|-
|+सबै
!width=100 |तथ्याङ्क
!width=70 | बायर ०४ लिभरमुसेन
!width=70 | रियल म्याड्रिड
|-
|गरेको गोल ||१ || २
|-
|जम्मा सट || १३ || १२
|-
|लक्षमा लागेका सटहरू || ६ || ९
|-
|Ball possession || ४८% || ५२%
|-
|कर्नर किक || ६ || ५
|-
|फल || १७ || ४४
|-
|अफसाइड || ३ || ३
|-
|पहेंलो कार्ड || ० || २
|-
|रातो कार्ड || ० || ०
|}
{{col-end}}
==सन्दर्भ सामग्री==
{{reflist}}
==बाह्य कडीहरू==
*[https://web.archive.org/web/20020606170756/http://www.uefa.com/competitions/UCL/INDEX.html २००१–०२ युइएफए च्याम्पियन्स लिग ] युइएफएमा

[[श्रेणी:विकिथन-७ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]]</text>
      <sha1>2akpg4rw8tyjtdlua786udkbwpicx18</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>राज्य रजौटा ऐन, २०१७</title>
    <ns>0</ns>
    <id>105221</id>
    <revision>
      <id>1355246</id>
      <parentid>1355180</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T03:48:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1355246</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3902" sha1="lsm6outo221v34oyo9jrhpysun28rgb" xml:space="preserve">{{Infobox legislation
|short_title         = राज्य रजौटा ऐन
|legislature         = राज्य रजौटा ऐन, २०१७
|image               = 
|imagesize           = 
|imagealt            = 
|caption             = 
|long_title          = राज्य र राजा रजौटाका सम्बन्धमा समयानकुल व्यवस्था गर्न बनेको ऐन
|citation            = &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Rajpatra |first=Nepal |date=2017 Chaitra 27 |title=राज्य रजौटा ऐन, २०१७ |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=2264 |access-date=2026-05-14 |website=rajpatra.dop.gov.np}}&lt;/ref&gt;
|enacted_by          = 
|date_enacted        = 
|date_passed         = 
|enacted_by2         = 
|date_enacted2       = 
|date_passed2        = 
|date_assented       = 
|royal_assent        =२०१७ चैत्र २७  
|date_commenced      = 
|bill                = 
|bill_citation       = 
|bill_date           = 
|introduced_by       =[[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]
|1st_reading         = 
|2nd_reading         = 
|3rd_reading         = 
|committee_report    = 
|bill2               = 
|bill_citation2      = 
|bill_date2          = 
|introduced_by2      = 
|1st_reading2        = 
|2nd_reading2        = 
|3rd_reading2        = 
|committee_report2   = 
|white_paper         = 
|amendments          = २०१९, २०२४, २०४४, २०६६ 
|repeals             = 
|related_legislation = 
|summary             = 
|keywords            = 
|status              = 
}}

[[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|श्री ५ महेन्द्र]]बाट विसं २०१७ मा राज्य रजौटा ऐन, २०१७ लागू गरियो । राज्य रजौटा ऐन, २०१७ र राज्य अदालत उन्मूलन ऐन, २०१७ लागू भएपछि सबै राज्यहरू खारेज भएका थिए । यद्यपि राज्य रजौटा ऐनले [[सल्यान राज्य|सल्यान]], [[बझाङ राज्य|बझाङ]], जाजरकोट, मुस्ताङ, भिर्कोट, माल्नेटा, दर्ना गरी १७ रजौटालाई मान्यता दिएको थियो ।&lt;ref&gt;[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=2264 राज्य रजौटा ऐन, २०१७]&lt;/ref&gt;
==पृष्ठभुमि ==
==प्रतिक्रिया ==
===बझाङ काण्ड===
बझाङी युवराज ओमजंगबहादुर सिंहले इलाका अदालतको विरोध गरेका थिए । राज्य अदालत कायमै राख्नुपर्ने उनको माग थियो । इलाका अदालत गठन पछि बझाङमा न्यायाधिश उत्तमकुमार पोखरेल आएका थिए । तर बझाङ पुगेका न्यायाधीश पोखरेललाई ओमजंगबहादुरले असहयोग गरेका थिए । ओमजंगले राज्य अदालतका कागजात न्यायाधीश पोखरेललाई नबुझाई बझाङ, झुटेडाको ज्यान मुद्दामा सिंह आफैँले फैसला गरेका थिए ।

==यो पनि हेर्नुहोस्==
==सन्दर्भ==
{{reflist}}

[[श्रेणी:नेपालका ऐन तथा कानुनहरू]]</text>
      <sha1>lsm6outo221v34oyo9jrhpysun28rgb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355247</id>
      <parentid>1355246</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T03:58:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* पृष्ठभुमि */</comment>
      <origin>1355247</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5232" sha1="bipcdpq6qubneuawqevgwy83fcoxjfj" xml:space="preserve">{{Infobox legislation
|short_title         = राज्य रजौटा ऐन
|legislature         = राज्य रजौटा ऐन, २०१७
|image               = 
|imagesize           = 
|imagealt            = 
|caption             = 
|long_title          = राज्य र राजा रजौटाका सम्बन्धमा समयानकुल व्यवस्था गर्न बनेको ऐन
|citation            = &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Rajpatra |first=Nepal |date=2017 Chaitra 27 |title=राज्य रजौटा ऐन, २०१७ |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=2264 |access-date=2026-05-14 |website=rajpatra.dop.gov.np}}&lt;/ref&gt;
|enacted_by          = 
|date_enacted        = 
|date_passed         = 
|enacted_by2         = 
|date_enacted2       = 
|date_passed2        = 
|date_assented       = 
|royal_assent        =२०१७ चैत्र २७  
|date_commenced      = 
|bill                = 
|bill_citation       = 
|bill_date           = 
|introduced_by       =[[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]
|1st_reading         = 
|2nd_reading         = 
|3rd_reading         = 
|committee_report    = 
|bill2               = 
|bill_citation2      = 
|bill_date2          = 
|introduced_by2      = 
|1st_reading2        = 
|2nd_reading2        = 
|3rd_reading2        = 
|committee_report2   = 
|white_paper         = 
|amendments          = २०१९, २०२४, २०४४, २०६६ 
|repeals             = 
|related_legislation = 
|summary             = 
|keywords            = 
|status              = 
}}

[[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|श्री ५ महेन्द्र]]बाट विसं २०१७ मा राज्य रजौटा ऐन, २०१७ लागू गरियो । राज्य रजौटा ऐन, २०१७ र राज्य अदालत उन्मूलन ऐन, २०१७ लागू भएपछि सबै राज्यहरू खारेज भएका थिए । यद्यपि राज्य रजौटा ऐनले [[सल्यान राज्य|सल्यान]], [[बझाङ राज्य|बझाङ]], जाजरकोट, मुस्ताङ, भिर्कोट, माल्नेटा, दर्ना गरी १७ रजौटालाई मान्यता दिएको थियो ।&lt;ref&gt;[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=2264 राज्य रजौटा ऐन, २०१७]&lt;/ref&gt;
==पृष्ठभुमि ==
२०१५ को आमनिर्वाचनको घोषणापत्रमा नेपाली कांग्रेसले जंगल संरक्षण, बिर्ताको राष्ट्रियकरण, रजौटा र जमिनदारी प्रथा अन्त्य, हदबन्दी बढी जमिनको पुनर्वितरणलाई एजेन्डा बनाएको थियो । त्यस्तै नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीले नेपाली मुद्रा प्रचलनमा ल्याइने तथा यातायात र सञ्चार क्षेत्रको विकास नेकपाको कृषि नीतिमा ‘राज्य रजौटा र बिर्ता प्रथा उन्मूलन’ गरिने उल्लेख थियो ।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=चुनावी घोषणापत्र: तत्कालीन नेपालको ऐना देखाउने २०१५ का घोषणापत्र |url=https://ekantipur.com/koseli/2026/01/31/the-2015-manifesto-shows-the-mirror-of-the-then-nepal-49-18.html |access-date=2026-05-15 |website=Ekantipur |language=ne}}&lt;/ref&gt; 

==प्रतिक्रिया ==
===बझाङ काण्ड===
बझाङी युवराज ओमजंगबहादुर सिंहले इलाका अदालतको विरोध गरेका थिए । राज्य अदालत कायमै राख्नुपर्ने उनको माग थियो । इलाका अदालत गठन पछि बझाङमा न्यायाधिश उत्तमकुमार पोखरेल आएका थिए । तर बझाङ पुगेका न्यायाधीश पोखरेललाई ओमजंगबहादुरले असहयोग गरेका थिए । ओमजंगले राज्य अदालतका कागजात न्यायाधीश पोखरेललाई नबुझाई बझाङ, झुटेडाको ज्यान मुद्दामा सिंह आफैँले फैसला गरेका थिए ।

==यो पनि हेर्नुहोस्==
==सन्दर्भ==
{{reflist}}

[[श्रेणी:नेपालका ऐन तथा कानुनहरू]]</text>
      <sha1>bipcdpq6qubneuawqevgwy83fcoxjfj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355248</id>
      <parentid>1355247</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T04:00:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* पृष्ठभुमि */</comment>
      <origin>1355248</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5336" sha1="9sjqzeom4jicbqnx96g0n21xmh3uoc0" xml:space="preserve">{{Infobox legislation
|short_title         = राज्य रजौटा ऐन
|legislature         = राज्य रजौटा ऐन, २०१७
|image               = 
|imagesize           = 
|imagealt            = 
|caption             = 
|long_title          = राज्य र राजा रजौटाका सम्बन्धमा समयानकुल व्यवस्था गर्न बनेको ऐन
|citation            = &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Rajpatra |first=Nepal |date=2017 Chaitra 27 |title=राज्य रजौटा ऐन, २०१७ |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=2264 |access-date=2026-05-14 |website=rajpatra.dop.gov.np}}&lt;/ref&gt;
|enacted_by          = 
|date_enacted        = 
|date_passed         = 
|enacted_by2         = 
|date_enacted2       = 
|date_passed2        = 
|date_assented       = 
|royal_assent        =२०१७ चैत्र २७  
|date_commenced      = 
|bill                = 
|bill_citation       = 
|bill_date           = 
|introduced_by       =[[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]
|1st_reading         = 
|2nd_reading         = 
|3rd_reading         = 
|committee_report    = 
|bill2               = 
|bill_citation2      = 
|bill_date2          = 
|introduced_by2      = 
|1st_reading2        = 
|2nd_reading2        = 
|3rd_reading2        = 
|committee_report2   = 
|white_paper         = 
|amendments          = २०१९, २०२४, २०४४, २०६६ 
|repeals             = 
|related_legislation = 
|summary             = 
|keywords            = 
|status              = 
}}

[[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|श्री ५ महेन्द्र]]बाट विसं २०१७ मा राज्य रजौटा ऐन, २०१७ लागू गरियो । राज्य रजौटा ऐन, २०१७ र राज्य अदालत उन्मूलन ऐन, २०१७ लागू भएपछि सबै राज्यहरू खारेज भएका थिए । यद्यपि राज्य रजौटा ऐनले [[सल्यान राज्य|सल्यान]], [[बझाङ राज्य|बझाङ]], जाजरकोट, मुस्ताङ, भिर्कोट, माल्नेटा, दर्ना गरी १७ रजौटालाई मान्यता दिएको थियो ।&lt;ref&gt;[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=2264 राज्य रजौटा ऐन, २०१७]&lt;/ref&gt;
==पृष्ठभुमि ==
[[आम निर्वाचन २०१५|२०१५ को आमनिर्वाचन]]को घोषणापत्रमा [[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]]ले जंगल संरक्षण, बिर्ताको राष्ट्रियकरण, रजौटा र जमिनदारी प्रथा अन्त्य, हदबन्दी बढी जमिनको पुनर्वितरणलाई एजेन्डा बनाएको थियो । त्यस्तै [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी]]ले नेपाली मुद्रा प्रचलनमा ल्याइने तथा यातायात र सञ्चार क्षेत्रको विकास नेकपाको कृषि नीतिमा ‘राज्य रजौटा र बिर्ता प्रथा उन्मूलन’ गरिने उल्लेख थियो ।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=चुनावी घोषणापत्र: तत्कालीन नेपालको ऐना देखाउने २०१५ का घोषणापत्र |url=https://ekantipur.com/koseli/2026/01/31/the-2015-manifesto-shows-the-mirror-of-the-then-nepal-49-18.html |access-date=2026-05-15 |website=Ekantipur |language=ne}}&lt;/ref&gt; 

==प्रतिक्रिया ==
===बझाङ काण्ड===
बझाङी युवराज ओमजंगबहादुर सिंहले इलाका अदालतको विरोध गरेका थिए । राज्य अदालत कायमै राख्नुपर्ने उनको माग थियो । इलाका अदालत गठन पछि बझाङमा न्यायाधिश उत्तमकुमार पोखरेल आएका थिए । तर बझाङ पुगेका न्यायाधीश पोखरेललाई ओमजंगबहादुरले असहयोग गरेका थिए । ओमजंगले राज्य अदालतका कागजात न्यायाधीश पोखरेललाई नबुझाई बझाङ, झुटेडाको ज्यान मुद्दामा सिंह आफैँले फैसला गरेका थिए ।

==यो पनि हेर्नुहोस्==
==सन्दर्भ==
{{reflist}}

[[श्रेणी:नेपालका ऐन तथा कानुनहरू]]</text>
      <sha1>9sjqzeom4jicbqnx96g0n21xmh3uoc0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355249</id>
      <parentid>1355248</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T04:22:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <comment>/* पृष्ठभुमि */</comment>
      <origin>1355249</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9052" sha1="qr4cy39vvgjzcqsusum86sv0spjc6uk" xml:space="preserve">{{Infobox legislation
|short_title         = राज्य रजौटा ऐन
|legislature         = राज्य रजौटा ऐन, २०१७
|image               = 
|imagesize           = 
|imagealt            = 
|caption             = 
|long_title          = राज्य र राजा रजौटाका सम्बन्धमा समयानकुल व्यवस्था गर्न बनेको ऐन
|citation            = &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Rajpatra |first=Nepal |date=2017 Chaitra 27 |title=राज्य रजौटा ऐन, २०१७ |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=2264 |access-date=2026-05-14 |website=rajpatra.dop.gov.np}}&lt;/ref&gt;
|enacted_by          = 
|date_enacted        = 
|date_passed         = 
|enacted_by2         = 
|date_enacted2       = 
|date_passed2        = 
|date_assented       = 
|royal_assent        =२०१७ चैत्र २७  
|date_commenced      = 
|bill                = 
|bill_citation       = 
|bill_date           = 
|introduced_by       =[[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]
|1st_reading         = 
|2nd_reading         = 
|3rd_reading         = 
|committee_report    = 
|bill2               = 
|bill_citation2      = 
|bill_date2          = 
|introduced_by2      = 
|1st_reading2        = 
|2nd_reading2        = 
|3rd_reading2        = 
|committee_report2   = 
|white_paper         = 
|amendments          = २०१९, २०२४, २०४४, २०६६ 
|repeals             = 
|related_legislation = 
|summary             = 
|keywords            = 
|status              = 
}}

[[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|श्री ५ महेन्द्र]]बाट विसं २०१७ मा राज्य रजौटा ऐन, २०१७ लागू गरियो । राज्य रजौटा ऐन, २०१७ र राज्य अदालत उन्मूलन ऐन, २०१७ लागू भएपछि सबै राज्यहरू खारेज भएका थिए । यद्यपि राज्य रजौटा ऐनले [[सल्यान राज्य|सल्यान]], [[बझाङ राज्य|बझाङ]], जाजरकोट, मुस्ताङ, भिर्कोट, माल्नेटा, दर्ना गरी १७ रजौटालाई मान्यता दिएको थियो ।&lt;ref&gt;[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=2264 राज्य रजौटा ऐन, २०१७]&lt;/ref&gt;
==पृष्ठभुमि ==
चौतारिया बहादुर शाहको नायबीकालामा पश्चिम नेपालका राज्य रजौटाहरूलाई नेपाल राज्यमा मिलाएर राज्य विस्तारको कार्य गरिएको थियो।&lt;ref name=&quot;:12&quot;&gt;{{cite book|author=चित्तरञ्जन नेपाली|title=श्री ५ रणबहादुर शाह (व्यक्तित्व र शासन)|url=|publisher=|isbn=|pages=६|date=बि.सं २०२०}}&lt;/ref&gt; [[जाजरकोट राज्य]]सँग [[पृथ्वीनारायण शाह]]को समयमै सन्धी भएकाले त्यहाँका राजा गजेन्द्र शाहसँग सन्धी नवीकरण गरियो। जाजरकोटले नेपाललाई वार्षिक रू. ७,००० र सैनिक सहयोग गर्ने शर्तमा आफ्नो समर्थक बनाएपछि [[भेरी नदी|भेरी नदि]] सम्म पुग्यो । वि सं १८४६ मा सरदार भक्ति थापा र कालु पाँडेले([[काजी]] [[कालु पाँडे|कालू पाँडे]] होइनन्) दैलेखमाथी आक्रमण गर्दा त्यहाँका राजा भागे भने [[दुल्लु राज्य|दुल्लु]]का राजा उत्तम शाहले नेपालको अधिनता स्विकार गरी अमरसिंह थापाको साथ दिए। [[बझाङ राज्य|बझाङी राजा]]ले पनि नेपालको अधीनता स्वीकार गरी वार्षिक रु ५००/- सिर्तो रकम तिर्न मञ्जुर गरे । त्यसपछि [[अमरसिंह थापा]]को नेतृत्वको फौजले [[कर्णाली नदी|कर्णाली नदि]] तरेर [[अछाम जिल्ला|अछाम]] तथा [[डोटी राज्य|डोटि राज्य]]माथी विजय गरेकाले नेपालको पश्चिमी सीमा [[महाकाली नदी|महाकाली नदि]]सम्म पुग्यो। डोटी राज्यलाई नेपालमा मिलाउन ज्यादै कठिन भएको समयमा त्यसलाई पराजित गर्नका लागि बझाङी राजा समुद्रसिंह तथा प्रतिमान शाहीको ठूलो भूमिका रहेको छ।&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[[राजाराम सुवेदी]], ´हिस्ट्री अफ बझाङ´ (काठमाडौँ : २०४४)&lt;/ref&gt; 

[[नेपालको एकीकरण|नेपाल एकीकरण]]मा सहयोग गरेको हुनाले विदेश सम्बन्ध, सैन्य मामिला बाहेक राज्य भित्रको प्रशासन र न्याय हेर्ने अख्तियार सहित राजा रजौटा अधिकार कायम गरिएको थियो। उनीहरूको विवाह राजपरिवार, राणाखलकसँग हुन्थ्यो । 

[[आम निर्वाचन २०१५|२०१५ को आमनिर्वाचन]]को घोषणापत्रमा [[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]]ले जंगल संरक्षण, बिर्ताको राष्ट्रियकरण, रजौटा र जमिनदारी प्रथा अन्त्य, हदबन्दी बढी जमिनको पुनर्वितरणलाई एजेन्डा बनाएको थियो । त्यस्तै [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी]]ले नेपाली मुद्रा प्रचलनमा ल्याइने तथा यातायात र सञ्चार क्षेत्रको विकास नेकपाको कृषि नीतिमा ‘राज्य रजौटा र बिर्ता प्रथा उन्मूलन’ गरिने उल्लेख थियो ।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=चुनावी घोषणापत्र: तत्कालीन नेपालको ऐना देखाउने २०१५ का घोषणापत्र |url=https://ekantipur.com/koseli/2026/01/31/the-2015-manifesto-shows-the-mirror-of-the-then-nepal-49-18.html |access-date=2026-05-15 |website=Ekantipur |language=ne}}&lt;/ref&gt; 

==प्रतिक्रिया ==
===बझाङ काण्ड===
बझाङी युवराज ओमजंगबहादुर सिंहले इलाका अदालतको विरोध गरेका थिए । राज्य अदालत कायमै राख्नुपर्ने उनको माग थियो । इलाका अदालत गठन पछि बझाङमा न्यायाधिश उत्तमकुमार पोखरेल आएका थिए । तर बझाङ पुगेका न्यायाधीश पोखरेललाई ओमजंगबहादुरले असहयोग गरेका थिए । ओमजंगले राज्य अदालतका कागजात न्यायाधीश पोखरेललाई नबुझाई बझाङ, झुटेडाको ज्यान मुद्दामा सिंह आफैँले फैसला गरेका थिए ।

==यो पनि हेर्नुहोस्==
==सन्दर्भ==
{{reflist}}

[[श्रेणी:नेपालका ऐन तथा कानुनहरू]]</text>
      <sha1>qr4cy39vvgjzcqsusum86sv0spjc6uk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>बुसु</title>
    <ns>0</ns>
    <id>106802</id>
    <revision>
      <id>1355207</id>
      <parentid>1317154</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T13:52:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>53012</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1355207</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24645" sha1="faxx9negjfbwtj1sqezofw7l6xoghv1" xml:space="preserve">{{Orphan|date=सेप्टेम्बर २०२०}}

{{Infobox website
| name         = बुसु लिमिटेड
| logo         = Busuu-landscape-logo.svg
| screenshot   = 
| caption      = 
| url          = {{url|busuu.com}}
| alexa        = {{IncreaseNegative}}[https://www.alexa.com/siteinfo/busuu.com १८,५५०] अक्टोबर २०१८&lt;ref name=&quot;alexa&quot;&gt;{{cite web |title=Alexa.com Traffic, Demographics and Competitors - Alexa |url=https://www.alexa.com/siteinfo/busuu.com |website=[[अलेक्सा इन्टरनेट|अलेक्सा डटकम]] |accessdate=१ जनवरी २०१९ |language=अङ्ग्रेजी }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190803104711/https://www.alexa.com/siteinfo/busuu.com |date=2019-08-03 }}&lt;/ref&gt;
| type         = भाषा सिकाई
| language     = [[अङ्ग्रेजी भाषा|अङ्ग्रेजी]], [[स्पेनी भाषा|स्पेनी]], [[फ्रान्सेली भाषा|फ्रान्सेली]], [[जर्मनेली भाषा|जर्मनेली]], [[इटालेली भाषा|इटालेली]], [[पोर्चुगाली भाषा|पोर्चुगाली]], [[चिनियाँ भाषा|चिनियाँ]], [[जापानी भाषा|जापानी]], [[पोल्याण्डि भाषा|पोल्याण्डि]], [[टुर्की भाषा|टुर्की]], [[रुसी भाषा|रूसी]], र [[अरबी भाषा|अरबी]]
| registration = आवश्यक (नि:शुल्क)
| owner        = बुसु अनलाइन एस एल
| founder      = बर्नहार्ड निजनर, सह-संस्थापक र एड्रिएन हिल्ति, सह-संस्थापक&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.busuu.com/enc/about|title=About the founders|publisher=बुसु डटकम|accessdate=2008-08-08|last=|first=}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150915221633/https://www.busuu.com/enc/about |date=2015-09-15 }}&lt;/ref&gt;
| launch_date  = १६ मे २००८ 
| location     = [[लन्डन]], इङ्ल्यान्ड&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.advantageaustria.org/gb/oesterreich-in-united-kingdom/news/lokal/2012-11-06-busuu.com-raises--3.5-million.en.html |title=busuu.com receives €3.5 million investment, moves its headquarters to London and welcomes lastminute.com co-founder Brent Hoberman as board adviser |last1= |first1= |last2= |first2= |date=६े नोभेम्बर २०१२ |website=www.advantageaustria.org/ |publisher= |accessdate=१३ मे २०१३ |mode=cs2 |postscript=. }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150601031848/http://www.advantageaustria.org/gb/oesterreich-in-united-kingdom/news/lokal/2012-11-06-busuu.com-raises--3.5-million.en.html |date=2015-06-01 }}&lt;/ref&gt;
| products     = 
}}

'''बुसु''' विश्वमा सर्वाधिक बोलिने तथा लोकप्रिय भाषाहरू सिक्नका लागि सृजना गरिएको एक अनलाइन मञ्च हो जून वेब, [[आइओएस]] र [[एन्ड्रोइड (सञ्चालन प्रणाली)|एण्ड्रोइड]]मा उपलब्ध छ। यसले उक्त भाषाहरूका मातृभाषीसँग विश्वभरि प्रयोगकर्ताहरूसँग अन्तर्क्रिया गर्न अनुमति दिन्छ।&lt;ref&gt;{{cite web |url= https://www.bloomberg.com/research/stocks/private/snapshot.asp?privcapId=98733745 |title=Busuu Online S.L.: Private Company Information - Businessweek|work=इन्भेष्टिङ डट बिजन्स विक डटकम|accessdate=22 October 2012}}&lt;/ref&gt; हो हाल १२ वटा भाषा पाठ्यक्रमहरू उपलब्ध छ जसमा [[अङ्ग्रेजी भाषा|अङ्ग्रेजी]], [[स्पेनी भाषा|स्पेनी]], [[फ्रान्सेली भाषा|फ्रान्सेली]], [[जर्मनेली भाषा|जर्मनेली]], [[इटालेली भाषा|इटालेली]], [[पोर्चुगाली भाषा|पोर्चुगाली]], [[चिनियाँ भाषा|चिनियाँ]], [[जापानी भाषा|जापानी]], [[पोल्याण्डि भाषा|पोल्याण्डि]], [[टुर्की भाषा|टुर्की]], [[रुसी भाषा|रूसी]] र [[अरबी भाषा|अरबी]] लगायतका भाषाहरूमा समावेश छन्। सबै पाठ्यक्रमहरू १५ वटा अन्तरमुखी भाषाहरूमा उपलब्ध छन्। एक वा अधिक पाठ्यक्रम भाषाहरूको लागि स्वयम् गति पाठको माध्यमबाट सिक्नेहरूले यसमा कार्य गर्दछन्। पाठमा शब्दावली र व्याकरण अध्ययन समावेश छ।  प्रत्येक पाठको अन्त्यमा, सिक्नेहरूले लिखित वा बोलेको कुराकानीमा उनीहरूले सिकेको भाषाको स्वदेशी मातृभाषी हरूसँग अभ्यास गर्न सक्दछन्।&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.busuu.com/en/it-works/busuu-methodology|title=The busuu methodology to language learning |publisher=बुसु डटमा|accessdate=२३ जनवरी २०१९}}&lt;/ref&gt;

जनवरी २०१९ सम्म, बुसुको समुदायमा ९ करोड भन्दा बढी दर्ता भएका प्रयोगकर्ताहरू रहेका थिए।&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://thepienews.com/news/busuu-real-world-english-courses/|title=busuu app offering &quot;real-world&quot; English|publisher=द पाइ न्युज डटकम|accessdate=१६ जनवरी २०१९}}&lt;/ref&gt;

== इतिहास ==	

बुसुलाई मे २००८ मा बर्नहार्ड निस्नर र एड्रियन हिल्तीले संयुक्त रूपमा स्थापना गरेका थिए। कम्पनीले आफ्नो वेबसाइट निःशुल्क संस्करणको साथ सुरू गरेको थियो र [[म्याड्रिड]]मा यसको पहिलो कार्यालयको स्थापना गरिएको थियो। सन् २००९ मा, भुक्तान सदस्यता मञ्चका सबै सुविधाहरूमा पहुँच गर्नका लागि परिचय गराइएको थियो र सन् २०१० मा, पहिलो बुसु मोबाइल अनुप्रयोगको सुरू गरिएको थियो।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/small-business-network/2017/mar/07/busuu-babble-language-learning-startups-adapt-thrive|title=From busuu to Babbel, language-learning startups adapt to thrive|last=जोलिन|first=लुसी|date=२०१७-०३-०७|website=द गार्जीयन|language=अङ्ग्रेजी|access-date=२०१८-०९-१२}}&lt;/ref&gt;

बुसु [[क्यामेरून]]मा बोलिने एक लोपोन्मुख भाषा बुसुमा आधारित नामाकरण गरिएको हो। सन् १९८० को दशकमा गरिएको एउटा जातीय अध्ययनका अनुसार त्यसबेला केवल आठ व्यक्तिहरूले यो भाषा बोल्न सक्षम थिए। &lt;ref name=&quot;Ltd2005&quot;&gt;{{cite book|last=Ltd|first=Hymns Ancient &amp; Modern|title=ThirdWay|url=https://books.google.com/books?id=teSrG5Vbc60C&amp;pg=PA33|accessdate=1 January 2011|date=March 2005|publisher=Hymns Ancient &amp; Modern Ltd|page=33}}&lt;/ref&gt; सन् २०१० मा बुसुले छोटो भाषाको पाठ्यक्रमको सृजना गरेको थियो जसले बुसु भाषा सिक्नका लागि प्रोत्साहित गर्दछ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.busuu.com/en/savebusuu|title=Save busuu|website=busuu.com|access-date=2019-01-12}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160818234423/https://www.busuu.com/en/savebusuu/ |date=2016-08-18 }}&lt;/ref&gt;

सन्,२०१२ मा प्रोफाउण्डर क्यापिटल र निजी लगानीकर्ताहरूबाट यसले ३ करोड ५० लाख युरोको कोष सङ्कलन श्रङ्खला बन्द गरेपछि बुसुले मञ्चको कार्यप्रणालीमा सुधार ल्याउँदै, विश्वव्यापी बजारमा यसको सेवा क्षेत्रलाई विस्तार गरेको थियो।&lt;ref&gt;{{cite web |url= https://techcrunch.com/2012/10/20/language-learning-platform-busuu-raises-e3-5m-series-a-round-moves-to-london-to-scale-up/ |title=Language Learning Platform busuu Raises €3.5M Series A Round, Moves to London To Scale Up|accessdate=20 October 2012}}&lt;/ref&gt; त्यस वर्षको अवधिमा कम्पनीले आफ्ना कार्यालयहरू र कर्मचारीहरूलाई [[लन्डन]] स्थित कार्यालयमा सारेको थियो। बुसुको प्रधान कार्यालय त्यस बेलादेखि नै लन्डनमा अवस्थित छ।

अप्रिल २०१४ मा, बुसुले शिक्षा कम्पनी पियरसनसँग साझेदारी गरेको थियो र प्रयोगकर्ताहरूले अङ्ग्रेजी मान्यता प्राप्त जिएसइटि प्रमाणपत्र प्राप्त गर्न सक्दछन्।&lt;ref&gt;{{cite web |url= https://www.pearson.com/corporate/news/media/news-announcements/2014/04/pearson-english-announcesmajorpartnershipwithworldslargestsocial.html |title=Pearson English announces major partnership|accessdate=30 April 2014}}&lt;/ref&gt; 
सन् २०१५ मा, विश्वव्यापी शिक्षा प्रकाशक म्याकग्र-हिल शिक्षा यस कम्पनीमा रणनीतिक लगानीकर्ता बनेको थियो। प्रयोगकर्ताहरूले त्यसपछि अङ्ग्रेजी, स्पेनी, फ्रान्सेली, जर्मनेली, इटालेली र पोर्चुगाली भाषामा सुरुवाती स्तर देखि माथिल्लो मध्यवर्ती स्तर सम्म म्याकग्रा-हिल शिक्षा प्रमाणपत्र प्राप्त गर्न सक्दछन्।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.busuu.com/en/how-to/mcgraw-hill-certificates|title=McGraw-Hill Education certificates|accessdate=10 January 2019}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190420033224/https://www.busuu.com/en/how-to/mcgraw-hill-certificates |date=20 April 2019 }}&lt;/ref&gt;

मे २०१६ मा, कम्पनीले संस्था, विश्वविद्यालय र व्यवसायहरूको लागि भाषा सिक्ने मञ्चको लागि बुसुको सुरू गरेको थियो।&lt;ref&gt;{{cite web |url= https://www.busuu.com/en/org |title=busuu for Organisations|accessdate=23 January 2019}}&lt;/ref&gt; मञ्चको प्रयोग गरि, सङ्गठनहरूले आफ्ना विद्यार्थी वा कर्मचारीहरूलाई बुसु भुक्तान सेवामा पहुँच प्रदान गर्दछन्। मञ्चले भाषा सिक्ने प्रयोगकर्ताहरूको प्रगति र समयको साथ अनुप्रयोगको प्रयोगको अवलोकन गर्न अनुमति दिन्छ। निजीकृत पाठ्यक्रमहरू उबर जस्तै सङ्गठनहरूका लागि सृजना गरिएको थियो।&lt;ref&gt;{{cite web |url= https://www.engadget.com/2017/02/16/uber-uk-drivers-busuu-offer-english-test/ |title=Uber offers UK drivers free English course|publisher=इनग्याजेट|accessdate=16 February 2017}}&lt;/ref&gt;

बुसु भाषा सिक्नको लागि नयाँ प्रविधिहरूको अन्वेषण गर्न कटिबद्ध छ। सन् २०१७ मा, स्पेनी भाषामा सक्रिय आवाजका पाठहरूको प्रदान गर्दै, यो [[गुगल गृह]] सहायकको लागि एक प्रक्षेपण साझेदार बनेको थियो।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://assistant.google.com/services/a/uid/0000005643111c52?hl=en-US|title=Learn Spanish with busuu on Google Assistant}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210425154116/https://assistant.google.com/services/a/uid/0000005643111c52?hl=en-US |date=2021-04-25 }}&lt;/ref&gt; सन् २०१७ मा यसले [[स्पेनी भाषा]] सिक्नका लागि एक आभासी वास्तविक अनुप्रयोगको सुरू गरेको थियो जुन [[ओकुलस गियर]] र [[ओकुलस गो]]को लागि उपलब्ध छ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.oculus.com/experiences/gear-vr/1644221912279007/|title=Learn Spanish in VR with busuu|date=4 May 2018}}&lt;/ref&gt; सन् २०१८ मा, बुसुले अमेजनको अलेक्सा मञ्चको लागि एक बोध परीक्षणको सुरु गरेको थियो।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thepienews.com/news/busuu-plugs-intelligent-personal-assistants/|title=busuu plugs into 'intelligent assistants'|date=4 May 2018}}&lt;/ref&gt;

== अवधारणा ==

=== भाषा पाठ्यक्रमहरू ===

बुसुले सामाजिक अध्ययनको सञ्चारात्मक तत्वहरूलाई स्व अध्ययनका मद्दतले भाषा सिक्नेमा समाहित गर्दछ। यसको वेबसाइट र मोबाइल अनुप्रयोगहरूको मार्फत, बुसुले १२ वटा भाषा पाठ्यक्रमहरू निःशुल्क र भुक्तान तरिका मार्फत पहुँच प्रदान गर्दछ। यसले समाहित १५ वटा अन्तरमुखी भाषाहरूको अध्ययनलाई समावेश गर्दछ।&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://blog.busuu.com/find-your-level/ |title=तपाईको तह पत्ता लगाउनु होस्}}&lt;/ref&gt;

अध्ययन सामग्री विषयवस्तु पाठमा विभाजित गरिएको छ। यो प्रत्येक साझा कुराकानी परिदृश्यहरूको वरिपरि आधारित छ। पाठमा शब्दावली, व्याकरण अभ्यास, उच्चारण अभ्यास, अन्तर्क्रियात्मक सामान्य ज्ञान र बुसु समुदायका सदस्य भएका देशीभाषीहरूसँग कुराकानीको अभ्यास हुन्छ।

सन् २०१९ मा, बुसुले तेस्रो-पक्षीय सामग्रीहरूको सुरूवात गरेको थियो जसमा श्रव्य दृश्य र लेखहरू [[द न्यू योर्क टाइम्स]] र [[द इकोनोमिष्ट]]बाट लेखिएको थियो जसले सिक्नेहरूलाई भाषा प्रयोगको वास्तविक जीवनका उदाहरणहरूबाट सिक्न अनुमति दिन्छ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://download.cnet.com/news/busuu-language-app-now-offers-new-york-times-and-economist-courses/|title=busuu language app now offers 'New York Times' and 'Economist' courses|accessdate=24 January 2019}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

म्याकग्र-हिल एजुकेसनको साथ उनीहरूको साझेदारीको माध्यमबाट, भाषा सिक्नेहरूले अङ्ग्रेजी, स्पेनी, फ्रान्सेली, जर्मनेली, इटालेली र पोर्तुगालीमा सुरुवाती तह क र मध्यवर्ती तह खको बीचको स्तर पूरा गर्ने प्रमाणपत्र प्राप्त गर्न सक्दछन्।&lt;ref&gt;[https://www.busuu.com/en/how-to/mcgraw-hill-certificates] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190420033224/https://www.busuu.com/en/how-to/mcgraw-hill-certificates |date=2019-04-20 }}&lt;/ref&gt; परिक्षाहरू संवाद, बोध र उत्पादक सीपमा केन्द्रित छ।

सबै पाठ्यक्रमहरू निःशुल्क पहुँच योग्य छ र भुक्तान गर्ने प्रयोगकर्ताहरूका लागि थप अतिरिक्त सुविधा समावेश छ। व्याकरण निर्देशन, कथित र लिखित कुराकानी, दूरी दोहोर्‍याउने शब्दावली प्रशिक्षण र अन्य सुविधाहरू जस्तै अफलाइन रिती, केवल भुक्तानी गर्ने प्रयोगकर्ताहरूका लागि मात्र उपलब्ध छ। &lt;ref name=subscriptionAug12&gt;{{cite web|url=http://www.busuu.com/enc/subscribe|title=Bussu Free versus Premium membership matrix|accessdate=20 August 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20111018231007/http://www.busuu.com/enc/subscribe#|archive-date=2011-10-18|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== समुदाय ===

मञ्चले सदस्यहरूलाई उनीहरूको लेखन र बोल्ने कलाको अभ्यास गर्न अनुमति दिई सहयोगी शिक्षालाई प्रोत्साहित गर्दछ जसमा उनीहरूले सिकिरहेको भाषाको मूल वक्ता वा मातृभाषीहरूको मद्दतले सबै विद्यार्थीहरूले एक अर्काको काम सच्याउँदछन्। &lt;ref&gt;[https://www.busuu.com/en/how-to/help-others]&lt;/ref&gt; तिनीहरू असमक्रमित आवाज रेकर्डिङ वा पाठ वार्ता मार्फत कुराकानी गर्न सक्दछन्। यस तरीकाले, प्रत्येक बुसुका प्रयोगकर्ता दुबै विदेशी भाषाका विद्यार्थी वा उनीहरूले पहिले नै बोल्न सक्ने भाषाहरूका शिक्षक पनि हुन्।

== मान्यता तथा पुरस्कारहरू ==

=== शैक्षिक अनुसन्धान ===

सन् २०१६ मा, न्यू योर्क सहरको विश्वविद्यालय र दक्षिण क्यारोलिना विश्वविद्यालयका अन्वेषकहरूले बुसुको पाठ्यक्रमहरूको प्रभावकारिताको बारेमा अध्ययन गरेका थिए। परिणामले २२ घण्टा भाषा सिक्नु १ महाविद्यालयको सेमेष्टरको बराबर थियो।&lt;ref&gt;[http://comparelanguageapps.com/documentation/The_busuu_Study2016.pdf The busuu efficacy study]&lt;/ref&gt;

पछि सन् २०१७ मा, बुसुले खुला विश्वविद्यालयका  एक वरिष्ठ प्राध्यापकसँग मञ्च भाषा सिक्नेहरूको व्यवहारको बारेमा जानकारी लिएको थियो। परिणामले, बुसुमा भाषा सिक्न आउने ८२% प्रयोगकर्ताहरूले उनीहरूकै भाषा सिक्न सुधार गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको देखाएको थियो।&lt;ref&gt;[http://oro.open.ac.uk/54354/ Autonomous language learning through a mobile application: a user evaluation of the busuu app]&lt;/ref&gt;

बुसुले दोस्रो भाषा अधिग्रहणको बारेमा चलिरहेको अध्ययनमा [[लन्डन]] विश्वविद्यालयसँग काम गरेको छ।&lt;ref&gt;[https://www.busuu.com/en/research]&lt;/ref&gt;

=== पुरस्कारहरू ===

सन् २००८ मा यस कम्पनीको स्थापना भएदेखि बुसु र यसका संस्थापकहरूले १९ वटा भन्दा बढी पुरस्कार जितेका छन्। यसले उपभोक्ता अध्ययनका लागि जर्मन सङ्घद्वारा सर्वश्रेष्ठ भाषा अनुप्रयोग, ब्लूमबर्ग नवप्रवर्तन पुरस्कार र [[गुगल प्ले]]द्वारा 'सन् २०१५' को सर्वश्रेष्ठ अनुप्रयोगको रूपमा चयन गरिएको थियो।&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.busuu.com/en/press/awards |title=Awards and accolades|accessdate=15 January 2019}}&lt;/ref&gt;

== यो पनि हेर्नुहोस् ==

== सन्दर्भ सामग्रीहरू ==
{{सन्दर्भसूची}}

[[श्रेणी:बहुभाषी वेबसाइटहरू]]
[[श्रेणी:सामाजिक सञ्जाल अन्तर्गतका भाषा शिक्षण वेबसाइटहरू]]
[[श्रेणी:विकिथन-८ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]]</text>
      <sha1>faxx9negjfbwtj1sqezofw7l6xoghv1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>स्पोटिफाई</title>
    <ns>0</ns>
    <id>113613</id>
    <revision>
      <id>1355241</id>
      <parentid>1273963</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T21:49:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>53012</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1355241</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16859" sha1="tkpjsihdc3trbm0nu1h0pbmlta197ar" xml:space="preserve">{{छोटो विवरण|स्विडेनी सङ्गीत प्रवाह सेवा}}
{{Infobox website
| name = स्पोटिफाई प्रविधि लिमिटेड 
| logo = 2024 Spotify Logo.svg
| logo_size = 270px
| logo_alt = स्फोटिफाईको लोगो
| country_of_origin = [[स्विडेन]]
| locations = १५ कार्यालयहरू&lt;ref name=&quot;Spotify about&quot;&gt;{{Cite web |title=About us |url=https://www.spotify.com/au/about-us/contact/ |access-date=29 June 2021 |website=Spotify |archive-date=7 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211007075654/https://www.spotify.com/au/about-us/contact/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| founder = {{Unbulleted list|[[डेनियल एक]]|[[मार्टिन लोरेन्टजोन]]}}
| key_people = डेनियल एक (अध्यक्ष र कार्यकारी)&lt;br&gt;मार्टिन लोरेन्टजोन (वित्त)
| industry = {{Unbulleted list|सङ्गीत प्रसारण|पोडकास्ट}}
| url = {{url|https://open.spotify.com}}
| registration = आवश्यक 
| company_type = सार्वजनिक कम्पनी 
| traded_as = 
| foundation = {{Start date and age|df=yes|2006|4|23}}
| launched = {{Start date and age|df=yes|2008|10|7}}
| location_city = [[लक्जेम्बर्ग सहर]], [[लक्जेम्बर्ग]] &lt;small&gt;(मुख्यालय)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;sec&quot;&gt;{{Cite web |title=20-F |url=https://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1639920/000163992021000006/0001639920-21-000006-index.htm |access-date=13 March 2021 |website=20-F |ref={{harvid|20-F|2020}} |archive-date=6 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210206000111/https://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1639920/000163992021000006/0001639920-21-000006-index.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
[[स्टकहोम]], [[स्विडेन]] &lt;small&gt;(सञ्चालन मुख्य कार्यालय)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;sec&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Spotify about&quot; /&gt;
| num_employees = ७,२४२ (सेप्टेम्बर २०२४)&lt;ref name=&quot;QFR&quot;&gt;{{Cite web |access-date=4 December 2023 |title=Spotify Technology S.A. Q3 2023 update |url=https://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1639920/000114036123049225/ef20012857_ex99-1.htm |publisher=U.S. Securities and Exchange Commission|archive-date=4 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231204124436/https://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1639920/000114036123049225/ef20012857_ex99-1.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| num_users = {{Unbulleted list
| '''नि:शुल्क''': ४०.२ करोड 
| '''स:शुल्क''': १५.२ करोड
| '''जम्मा (मासिक सक्रिय प्रयोगकर्ताहरू)''': ६४ करोड
}}({{As of
|2024
|09
|30
|alt                = सेप्टेम्बर २०२४}})&lt;ref name=&quot;20F2023&quot; /&gt;{{rp
|46}}
| revenue = {{increase}} €१३.२५&amp;nbsp;अर्ब (सन् २०२३)&lt;ref name=&quot;20F2023&quot;&gt;{{Cite web |date=8 February 2024 |title=Form 20-F |url=https://www.sec.gov/ix?doc=/Archives/edgar/data/1639920/000163992024000004/ck0001639920-20231231.htm |access-date=13 February 2024 |publisher=US Securities and Exchange Commission |archive-date=13 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240213071117/https://www.sec.gov/ix?doc=/Archives/edgar/data/1639920/000163992024000004/ck0001639920-20231231.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| operating_income = {{increasenegative}} −€४४.६&amp;nbsp;करोड (सन् २०२३)&lt;ref name=&quot;20F2023&quot; /&gt;
| net_income = {{decrease}} −€५३.२&amp;nbsp;करोड (सन् २०२३)&lt;ref name=&quot;20F2023&quot; /&gt;
| assets = {{increase}} €८.३५&amp;nbsp;अर्ब (सन् २०२३)&lt;ref name=&quot;20F2023&quot; /&gt;
| equity = {{increase}} €२.५२&amp;nbsp;अर्ब (सन् २०२३)&lt;ref name=&quot;20F2023&quot; /&gt;
| subsidiaries = {{Plainlist|
* स्पोटिफाई एबी&lt;ref name = &quot;Legal Entity Identifier Spotify AB&quot;&gt;{{Cite web |title=Spotify AB |url=https://lei.report/LEI/5493004INDUJX1TDHI57 |access-date=10 March 2021 |website=Legal Entity Identifier |archive-date=26 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210526130112/https://lei.report/LEI/5493004INDUJX1TDHI57 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;sec&quot; /&gt;{{rp|43}}
* स्पोटिफाई अमेरिका लिमिटेड&lt;ref name = &quot;sec&quot; /&gt;{{rp|43}}
* स्पोटिफाई लिमिटेड (संयुक्त अधिराज्य)&lt;ref name = &quot;sec&quot; /&gt;{{rp|43}}
* विभिन्न अन्य क्षेत्रीय सहायक कम्पनीहरू&lt;ref name = &quot;sec&quot; /&gt;{{rp|४३}}
* [[टेन्सेन्ट सङ्गीत]] (१६.९%)}}
}}

'''स्पोटिफाई''' एक [[स्विडेन|स्विडेनी]]&lt;ref name=&quot;spotify1&quot;&gt;{{Cite web |title=Contact |url=https://www.spotify.com/us/about-us/contact/ |access-date=20 February 2022 |publisher=Spotify |archive-date=9 July 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160709201431/https://www.spotify.com/us/about-us/contact/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; सङ्गीत प्रवाह तथा मिडिया सेवा प्रदायक हो जसलाई २३ अप्रिल २००६ मा डेनियल एक र मार्टिन लोरेन्टजोनद्वारा स्थापित गरिएको थियो।&lt;ref&gt;{{Cite web |date=14 October 2016 |title=Spotify UK revenues surge to almost £190m as mobile subscriptions take off |url=http://www.theguardian.com/media/2016/oct/14/spotify-uk-revenues-surge-to-almost-190m-as-mobile-subscriptions-take-off |access-date=6 August 2021 |website=The Guardian |language=en |archive-date=17 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220717195247/https://www.theguardian.com/media/2016/oct/14/spotify-uk-revenues-surge-to-almost-190m-as-mobile-subscriptions-take-off |url-status=live }}&lt;/ref&gt; सेप्टेम्बर २०२४ सम्ममा, यो सङ्गीत प्रसारण सेवाहरूको सबैभन्दा ठूलो प्रदायकहरू मध्ये एक थियो, जसमा ६४ करोड भन्दा बढी [[मासिक सक्रिय प्रयोगकर्ता]]हरू रहेका थिए भने यसमन २५.२ करोड भुक्तानी ग्राहकहरू समावेश थिए।&lt;ref name=&quot;Spotify company info2&quot;&gt;{{Cite web |date=31 March 2024 |title=Company Info |url=https://newsroom.spotify.com/company-info/ |access-date=2 February 2022 |website=Spotify For the Record |archive-date=30 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190930060609/https://newsroom.spotify.com/company-info/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; यो लक्जमबर्ग सहरमा-आधारित नियन्त्रक कम्पनी स्पोटिफाई प्रविधि लिमिटेड मार्फत [[न्युयोर्क स्टक एक्सचेन्ज]]मा सूचीबद्ध छ।

स्पोटिफाईले डिजिटल प्रतिलिपि अधिकार अन्तर्गत रेकर्ड गरिएको श्रव्य सामग्रीहरू प्रदान गर्दछ, जसमा [[रेकर्ड लेबल]] र मिडिया कम्पनीहरूबाट १० करोड भन्दा बढी गीतहरू र ६० लाख पोडकास्ट शीर्षकहरू समावेश छन्। भुक्तान सेवाको रूपमा सञ्चालन गर्दै, आधारभूत सुविधाहरू विज्ञापन र सीमित नियन्त्रणको साथ नि:शुल्क छन्। जबकि अतिरिक्त सुविधाहरू, जस्तै अफलाइन श्रवण र व्यावसायिक-मुक्त श्रवण, सशुल्क सदस्यता मार्फत प्रस्ताव गरिन्छ। प्रयोगकर्ताहरूले कलाकार, एल्बम, वा शैलीमा आधारित सङ्गीत खोजी गर्न सक्दछन्, र प्लेलिस्टहरू सिर्जना गर्न, सम्पादन गर्न र साझेदारी गर्न सक्दछन्। 

डिसेम्बर २०२२ सम्म, १८४ बजारहरूमा कुल उपलब्धताको साथ स्पोटिफाई [[युरोप]]का अधिकांश भू-भागहरू, साथै [[अफ्रिका]], [[अमेरिका]], [[एसिया]] र [[ओसिनिया]]मा उपलब्ध छ।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=About Spotify |url=https://newsroom.spotify.com/company-info/ |access-date=10 January 2022 |website=Spotify |language=en-US |archive-date=30 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190930060609/https://newsroom.spotify.com/company-info/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; यसको प्रयोगकर्ता र ग्राहकहरू मुख्यतया [[अमेरिका]] र [[युरोप]]मा आधारित छन् जसमा संयुक्त रूपमा कुल प्रयोगकर्ताको लगभग ५३% प्रयोगकर्ताहरू र राजस्वको लागि ६७% योगदान दिइरहेका छन्।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Spotify Q3 2022 investor presentation |url=https://s29.q4cdn.com/175625835/files/doc_financials/2022/q3/Q3-2022-Shareholder-Deck-FINAL-LOCKED.pdf |access-date=7 January 2023 |archive-date=23 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221123020252/https://s29.q4cdn.com/175625835/files/doc_financials/2022/q3/Q3-2022-Shareholder-Deck-FINAL-LOCKED.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt; [[मुख्यभूमि चीन]]मा यसको कुनै उपस्थिति छैन र यहाँको बजारमा [[क्युक्यु सङ्गीत]]को प्रभुत्व छ। यो सेवा [[विन्डोज]], [[म्याकओएस]] र [[लिनक्स]] कम्प्युटर, [[आइओएस]] र [[एन्ड्रोइड (सञ्चालन प्रणाली)|एन्ड्रोइड]] स्मार्टफोन र ट्याब्लेटहरू, स्मार्ट होम उपकरणहरू जस्तै अमेजन इको र गुगल नेस्ट शृङ्खलाकम उत्पादनहरू, र रोकु जस्ता डिजिटल मिडिया प्लेयरहरू सहित अधिकांश उपकरणहरूमा उपलब्ध छ।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Spotify Music |url=https://channelstore.roku.com/details/19977/spotify |access-date=12 November 2018 |website=Roku Channel Store |publisher=Roku |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928012717/https://channelstore.roku.com/details/19977/spotify |url-status=live }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200928012717/https://channelstore.roku.com/details/19977/spotify |date=28 September 2020 }}&lt;/ref&gt; डिसेम्बर २०२३ सम्ममा, स्पोटिफाई विश्वको [[सर्वाधिक लोकप्रिय वेबसाइटहरूको सूची|४७औँ सबैभन्दा बढी हेरिएको वेबसाइट]] थियो जसमा यसको ट्राफिकको २४.७८% [[संयुक्त राज्य अमेरिका]]बाट आएको थियो र [[सेमरस]]द्वारा प्रदान गरिएको तथ्याङ्क अनुसार [[ब्राजिल]] ६.५१% को साथ दोस्रो स्थानमा रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Top websites|url=https://www.semrush.com/trending-websites/global/all|website=Semrush|access-date=25 December 2023|archive-date=19 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231219181830/https://www.semrush.com/trending-websites/global/all|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.semrush.com/website/spotify.com/overview/?source=trending-websites|title=spotify.com|website=[[सेमरस]]|access-date=25 December 2023|archive-date=25 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231225141959/https://www.semrush.com/website/spotify.com/overview/?source=trending-websites|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

भौतिक वा डाउनलोड बिक्रीको विपरीत, जसले कलाकारहरूलाई प्रति गीत वा एल्बम बेचेको निश्चित मूल्य दिन्छ, स्पोटिफाईले कुल गीतहरूको अनुपातको रूपमा कलाकार प्रसारणहरूको सङ्ख्याको आधारमा रोयल्टी भुक्तान गर्दछ।&lt;ref name=&quot;:22&quot;&gt;{{Cite news |last=Sehgal |first=Kabir |date=26 January 2018 |title=Spotify and Apple Music should become record labels so musicians can make a fair living |publisher=CNBC |url=https://www.cnbc.com/2018/01/26/how-spotify-apple-music-can-pay-musicians-more-commentary.html |access-date=21 November 2018 |archive-date=24 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200224043025/https://www.cnbc.com/2018/01/26/how-spotify-apple-music-can-pay-musicians-more-commentary.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; यसले आफ्नो कुल राजस्वको लगभग ७०% अधिकार धारकहरू (प्रायः रेकर्ड लेबलहरू)लाई वितरण गर्दछ, जसले त्यसपछि व्यक्तिगत सम्झौताहरूको आधारमा कलाकारहरूलाई भुक्तानी गर्दछ। जबकि केही सङ्गीतकारहरूले स्पोटिफाईको रोयल्टी संरचना र रेकर्ड बिक्रीमा यसको प्रभावको बारेमा आपत्ति व्यक्त गरेका छन्। अरूले पाइरेसीसँग लड्नको लागि एक वैध विकल्प प्रदान गर्न र प्रत्येक पटक कलाकारहरूलाई उनीहरूको सङ्गीत बजाउँदा पारिश्रमिकको लागि यसको प्रशंसा पनि गरेका छन्।&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Swanson |first=Kate |year=2013 |title=A Case Study on Spotify: Exploring Perceptions of the Music Streaming Service |url=http://www.meiea.org/Journal/Vol13/Swanson |journal=Journal of the Music and Entertainment Industry Educators Association |volume=13 |issue=1 |pages=207–230 |doi=10.25101/13.10 |doi-access=free |access-date=5 November 2023 |archive-date=1 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231201024516/https://www.meiea.org/Journal/Vol13/Swanson |url-status=live  |issn = 1559-7334 }}&lt;/ref&gt;

== सन्दर्भ सामग्रीहरू ==
{{सन्दर्भसूची}}

== बाह्य कडीहरू ==
{{Commons category}}
* {{Official website}}
* {{Finance links
| symbol = SPOT
| sec_cik = SPOT
| google = SPOT:NYSE
| yahoo = SPOT
| bloomberg = SPOT:US
| reuters = SPOT
}}

{{Spotify}}
[[श्रेणी:स्पोटिफाई]]
[[श्रेणी:एन्ड्रोइड (सञ्चालन प्रणाली) सफ्टवेयर]]
[[श्रेणी:विन्डोज सफ्टवेयर]]
[[श्रेणी:आइओएस सफ्टवेयर]]
[[श्रेणी:सङ्गीत प्रवाह सेवाहरू]]
[[श्रेणी:लक्जेम्बर्ग सहरमा आधारित कम्पनीहरू]]</text>
      <sha1>tkpjsihdc3trbm0nu1h0pbmlta197ar</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>२०२० बेरुत विस्फोट</title>
    <ns>0</ns>
    <id>114928</id>
    <revision>
      <id>1355245</id>
      <parentid>1353766</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T22:37:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>53012</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1355245</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25418" sha1="cru1lb3somhfq589y3dc1f5iw7d4gq3" xml:space="preserve">{{Infobox event
| title                    = २०२० बेरुत विस्फोट
| image                    = [[File:Damages after 2020 Beirut explosions 1.jpg|300px|border]]
| caption                  = विस्फोटपछिको दृश्य{{-}}{{OSM Location map
| coord                    = {{coord|33.9010|35.5190}}
| zoom                     = 13
| width                    = 300
| height                   = 260
| float                    = center
| caption                  =
| minimap                  = file
| mini-file                = Lebanon adm location map.svg
| mini-width               = 75&lt;!-- All units for the mini-image are pixel units --&gt;
| mini-height              = 86 &lt;!-- height and width need to match the dimensions of the image file --&gt;
| minipog-x                = 25 &lt;!-- x and y co-ordinates are pixels numbered from a top-left origin --&gt;
| minipog-y                = 42  &lt;!-- They optionally place a red dot to show location of the main map --&gt;
| scalemark                = 100  &lt;!-- shifts the scalemark further to the left --&gt;
&lt;!-- Parameters for 1st mark --&gt;
| label                    = बेरुत बन्दरगाह
| mark                     = Legenda zabytek techniki.svg
| mark-coord               = {{coord|33.901|35.519}}
| label-pos                = left
| mark-title               = Port of Beirut
| mark-image               = File:Hafen von Beirut.jpg
| mark-description         = &lt;!-- | --&gt; 
}}
| time                     = १८:०८:१८ [[पूर्वी युरोपेली ग्रीष्म समय|इइएसटी]] (१५:०८:१८ [[अन्तर्राष्ट्रिय प्रमाणिक समय|युटिसी]]) (दोस्रो विस्फोट)
| duration                 = &lt;!-- {{duration|h=x|m=x|s=x}} or {{time interval|date1|date2|options}} --&gt;
| date                     = {{start date|2020|08|04|df=y}}
| venue                    = [[बेरुत बन्दरगाह]]
| location                 = [[बेरुत]], लेबनान
| coordinates              = {{coord|33.901|35.519|display=inline,title}}
| type                     = विस्फोट 
| cause                    = आगो
| reported deaths          = १७१ +&lt;!-- references do no go in the infobox--&gt;
| reported injuries        = ६,०००+
| reported missing         = ३०-४०
| reported property damage = [[United States dollar|US$]]15+&amp;nbsp;billion
| displaced                = ~३,००,००० 
}}

[[लेबनान|लेबनानको]] राजधानी [[बेरुत]]मा सन् २०२० अगस्ट ४ मा दुई शक्तिशाली विस्फोट भएको थियो।&lt;ref&gt;{{cite web|title=लेबनानको बेरुतमा शक्तिशाली विस्फोट : कम्तीमा १०० जनाको मृत्यु, करिब ४ हजार घाइते|url=https://ekantipur.com/world/2020/08/05/159658902372669245.html|website=कान्तिपुर|accessdate=५ अगस्ट २०२०}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.haaretz.com/middle-east-news/massive-explosion-shakes-lebanese-capital-buildings-near-beirut-port-damaged-1.9046138|title=Massive explosion shakes Lebanese capital, buildings near Beirut port reportedly damaged|last=Khoury|first=Jack|last2=Landou|first2=Noa|date=August 4, 2020|website=Haaretz|language=en|accessdate=4 August 2020}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sfchronicle.com/news/article/Massive-explosion-shakes-Lebanon-s-capital-Beirut-15457414.php|title=Massive explosion shakes Lebanon's capital Beirut|last=Mroue|first=Bassem|date=4 August 2020|website=San Francisco Chronicle|language=en-US|accessdate=4 August 2020}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2020/08/04/world/middleeast/beirut-explosion-blast.html|title=Explosions Rock East Beirut|last=Hubbard|first=Ben|date=4 August 2020|work=The New York Times|access-date=4 August 2020|language=en-US|issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; [[बेरुत बन्दरगाह]]मा भएको दुई विस्फोटमा परि कम्तिमा २२० भन्दा बढी व्यक्तिको मृत्यु भएको थियो भने&lt;ref name=&quot;guardian-count&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2020/aug/04/huge-explosion-beirut-lebanon-shatters-windows-rocks-buildings|title=Lebanon: at least 78 killed as huge explosion rocks Beirut|last=Chulov|first=Martin|date=4 August 2020|work=The Guardian|access-date=4 August 2020|last2=Safi|first2=Michael}}&lt;/ref&gt; ७,००० भन्दा बढी व्यक्ति घाइते, लगभग १५-२० बिलियन अमेरिकी डलरको क्षति र ३,००,००० परिवार घरबिहीन भएका थिए।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/world/live/2020/aug/04/beirut-explosion-huge-blast-port-lebanon-capital|title=Beirut explosion: dead and wounded among 'hundreds of casualties', says Lebanon Red Cross – live updates|last=Holmes|first=Oliver|last2=Beaumont|first2=Peter|date=4 August 2020|website=The Guardian|accessdate=August 4, 2020|last3=Safi|first3=Michael|last4=Chulov|first4=Martin}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2020/08/huge-explosion-rocks-lebanon-capital-beirut-live-updates-200804163620414.html|title=Dozens killed, thousands wounded in Beirut blast: Live updates|last=Gadzo|first=Mersiha|date=August 4, 2020|website=Al Jazeera|accessdate=2020-08-04}}&lt;/ref&gt; लेबनाली सुरक्षा महानिर्देशकले विस्फोटनको मुख्य कारण सरकारले बन्दरगाहमा जफत गरी राखेको करिब २,७५० टन एमोनियम नाइट्रेट थियो र विस्फोटको समय पछिल्लो ६ वर्षदेखि भण्डार गरी राखिएको बताएका छन्।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2020/08/huge-explosion-rocks-lebanon-capital-beirut-live-updates-200804163620414.html|title=Explosion 'caused by highly explosive material stored in warehouse': Official|last=Gadzo|first=Mersiha|date=4 August 2020|website=Al Jazeera|accessdate=4 August 2020}}&lt;/ref&gt;

==पृष्ठभूमि==
बेरुतमा विस्फोट हुनुपूर्व [[लेबनान]]को अर्थव्यवस्था सङ्कटको स्थितिमा थियो भने सरकार कर्जामा डुबिसकेको थियो। लेबनानी मुद्रा [[लेबनानी पाउन्ड]]को स्थिति कमजोर भइसकेको थियो भने त्यहाँको गरीबी दर ५०% भन्दा बढी रहेको थियो। [[लेबनान]]को राजधानी सहर [[बेरुत]]मा रहेको यो बन्दरगाहलाई देशको प्रमुख समुद्री प्रवेशद्वार र दुर्लभ वस्तुहरू आयात गर्ने प्रमुख नाका थियो। लेबनानी सरकारको स्वामित्वमा रहेको यो बन्दरगाहमा चार बेसिन र बाह्र गोदाम सामेल थियो।&lt;ref name=grzeszczak&gt;{{cite web |last1=Grzeszczak |first1=Jocelyn |title=What is the Port of Beirut? Everything We Know About the Site Following Deadly Explosion |url=https://www.newsweek.com/what-port-beirut-everything-we-know-about-site-following-deadly-explosion-1522830 |website=Newsweek |accessdate=5 August 2020 |date=4 August 2020}}&lt;/ref&gt;
[[File:دخان انفجار بيروت انتشر في كل سماء لبنان.webm|thumb|thumbtime=00:01|घटनाको भिडियो]]
स्थानीय समय अनुसार १८:०० बजे (युटिसी +०३:००) बेरुत बन्दरगाहमा रहेको एउटा गोदाममा लागेको आगोलाई निभाउन वारुणयन्त्रको अग्नी नियन्त्रक टोलीलाई पठाइएको थियो। सोही बन्दरगाहमा भण्डार गरेर राखिएको [[अमोनियम नाइट्रेट]]को गोदाममा भएको पहिलो विस्फोटले आगोको मुस्लोको निर्माण गरेको थियो भने त्यसै गोदाममा लगभग स्थानीय समय अनुसार १८:०८ बजे भएको दोस्रो विस्फोट शक्तिशाली थियो। यसले बेरुत सहरलाई हल्लाएको थियो र हावामा रातो रङ्गको बाक्लो धुँवाको बादल बनाएको थियो।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://baahrakhari.com/news-details/277484/2020-08-07 |title=बेरुत विस्फोट : कति खतरनाक हुन्छ ‘अमोनियम नाइट्रेट’ ? |website=बाह्रखरी |language=नेपाली |accessdate=2020-08-09 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201025071728/https://baahrakhari.com/news-details/277484/2020-08-07 |date=2020-10-25 }}&lt;/ref&gt; दोस्रो विस्फोट २४० किलोमिटर (१५० माइल) टाढा [[इजरायल|उत्तरी इजरायल]] र [[साइप्रस]]सम्म महसुस गरिएको थियो।&lt;ref name=&quot;:11&quot;&gt;{{Cite news|last=Hubbard|first=Ben|date=4 August 2020|title=Explosions Rock East Beirut|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2020/08/04/world/middleeast/beirut-explosion-blast.html|access-date=4 August 2020|issn=0362-4331|archive-url=https://web.archive.org/web/20200804193448/https://www.nytimes.com/2020/08/04/world/middleeast/beirut-explosion-blast.html|archive-date=4 August 2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;{{cite web|title=M 3.3 Explosion – 1&amp;nbsp;km ENE of Beirut, Lebanon|website=Earthquake Hazards Program|publisher=[[संयुक्त राज्य भूगर्भ सर्वेक्षण]]|url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eventpage/us6000b9bx/executive |access-date=5 August 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=|first=|title=Here’s what the videos of the Beirut blast tell us about the explosion|url=https://www.boston.com/news/world-news/2020/08/04/beirut-explosion-videos|access-date=4 August 2020|website=Washington Post}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Pickrell|first=Ryan|title=Shocking videos capture massive explosion that rocked the Lebanese capital of Beirut|url=https://www.businessinsider.com/videos-capture-massive-explosion-that-rocked-lebanons-beirut-2020-8|access-date=4 August 2020|website=Business Insider|archive-url=https://web.archive.org/web/20200805024832/https://www.businessinsider.com/videos-capture-massive-explosion-that-rocked-lebanons-beirut-2020-8|archive-date=5 August 2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/live/world-middle-east-53656328|title=Beirut explosion updates: Massive blast rocks Lebanese capital|publisher=[[बिबिसी]]|access-date=4 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200804175009/https://www.bbc.co.uk/news/live/world-middle-east-53656328|archive-date=4 August 2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|date=4 August 2020|title=Like an earthquake': Huge explosion rips through Beirut captured on video|url=https://www.hindustantimes.com/world-news/two-explosions-rocks-lebanon-s-beirut-dozens-wounded-videos-surface-online/story-wkCeUkZGBqxMPVtrneAnNI.html|access-date=4 August 2020|publisher=[[हिन्दुस्तान टाइम्स]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20200805062135/https://www.hindustantimes.com/world-news/two-explosions-rocks-lebanon-s-beirut-dozens-wounded-videos-surface-online/story-wkCeUkZGBqxMPVtrneAnNI.html|archive-date=5 August 2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Qiblawi |first=Tamara|title=Beirut's residents describe apocalyptic scenes after explosion rocks city |work=CNN |url=https://www.cnn.com/2020/08/04/middleeast/resident-beirut-blast-scenes-intl/index.html |access-date=5 August 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;arabnews&quot;&gt;{{Cite news |url=https://www.arabnews.com/node/1714831/middle-east |title=
Devastating: the terrible aftermath of the Beirut explosion |website=Arab News |access-date=5 August 2020 |date=5 August 2020 |language=en }}&lt;/ref&gt;

== क्षति ==

== दुर्घटना ==

== प्रतिक्रियाहरू ==
===आन्तरिक प्रतिक्रिया ===
लेबनानी प्रधानमन्त्री [[हसन दियाब]]ले घटना भएको भोलिपल्ट सन् २०२० अगस्ट ५ मा राष्ट्रिय शोकको घोषणा गरेका थिए।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Lebanon's Prime Minister Hassan Diab declares national day of mourning Wednesday, after Beirut blast |url=http://www.dailystar.com.lb/News/Lebanon-News/2020/Aug-04/509854-lebanons-prime-minister-hassan-diab-declares-national-day-of-mourning-wednesday-after-beirut.ashx |website=The Daily Star |accessdate=4 August 2020 |date=4 August 2020}}&lt;/ref&gt; लेबनान सरकारले घटनाको कारण देशमा दुई हप्ताको [[सङ्कटकाल]]को घोषणा गरेको थियो।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Lebanon Declares 2-Week State of Emergency After Deadly Blast |publisher=VOA News |date=6 August 2020 |url=https://www.voanews.com/middle-east/lebanon-declares-2-week-state-emergency-after-deadly-blast}}&lt;/ref&gt; राष्ट्रपति अओउनले सरकारले विस्थापित मानिसलाई सहयोग गर्ने र स्वास्थ्य मन्त्रालयले घाइतेको उपचारको खर्च व्यहोर्ने घोषणा गरेका थिए।&lt;ref name=&quot;nbcnews&quot;&gt;{{cite web |last1=Cheeseman |first1=Abbie |last2=Suliman |first2=Adela |last3=Mulligan |first3=Matthew |title=Massive explosion rocks Beirut, causing injuries and widespread damage |url=https://www.nbcnews.com/news/world/large-explosion-rocks-port-area-beirut-cause-unclear-n1235767 |website=NBC News |accessdate=4 August 2020 |date=4 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200804160912/https://www.nbcnews.com/news/world/large-explosion-rocks-port-area-beirut-cause-unclear-n1235767 |archive-date=4 August 2020 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;  [[हिजबुल्लाह|हिजबुल्लाहले]] ५ अगस्ट मा [[रक्तदान]] अभियान सुरु गर्यो। &lt;ref&gt;{{cite news|url=http://english.almanar.com.lb/1106272|title=Hezbollah launches a blood donation campaign in favor of those injured in Beirut explosion, calls for a wide participation|author=&lt;!--Not in source; presumably Al-Manar staff--&gt;|date=5 August 2020|work=Al-Manar|accessdate=6 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200805195908/http://english.almanar.com.lb/1106272|archive-date=5 August 2020|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200805195908/http://english.almanar.com.lb/1106272 |date=5 August 2020 }}&lt;/ref&gt;

बिरोध पछि कयौं लेबनानी सांसदले राजीनामा दिए ।,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2020/08/05/Beirut-blasts-Lebanese-MP-Marwan-Hamadeh-resigns-says-government-ineffective-.html|title=Beirut blasts: Lebanese MP Marwan Hamadeh resigns, says 'government ineffective'|date=5 August 2020|website=Al Arabiya English}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;jazeera.live.2020.08.08&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2020/08/60-missing-beirut-mega-blast-live-updates-200808061240497.html|title=Police fire tear gas to break up Beirut protest: Live updates|website=[[Al Jazeera]]|accessdate=8 August 2020}}&lt;/ref&gt; ,&lt;ref name=&quot;jazeera.live.2020.08.08&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;jazeera.live.2020.08.09&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2020/08/hundreds-protesters-injured-anger-simmers-beirut-live-200808234355971.html|title=Second day of protests as anger over Beirut explosion grows: Live|last=Najjar|first=Ted Regencia, Arwa Ibrahim, Farah|website=[[Al Jazeera]]|accessdate=10 August 2020}}&lt;/ref&gt; ,{{r|jazeera.live.2020.08.09}},&lt;ref name=&quot;resignation.jamali&quot;&gt;{{Cite web|url=https://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2020/08/09/Lebanese-government-on-verge-of-collapse-with-more-resignations-expected.html|title=Lebanese government on verge of collapse after 3 ministers, 8 MPs resign|date=9 August 2020|website=Al Arabiya English|accessdate=10 August 2020}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;jazeera.live.2020.08.10&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2020/08/beirut-police-fire-tear-gas-protesters-regroup-live-updates-200810010528285.html|title='Endemic corruption' caused Beirut blast, says Diab: Live updates|last=Allahoum|first=Ted Regencia, Linah Alsaafin, Ramy|website=[[Al Jazeera]]|accessdate=10 August 2020}}&lt;/ref&gt; जोर्डन को लागि लेबनानी राजदुत ले पनि राजिनामा दिए । &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2020/08/06/Lebanon-s-ambassador-to-Jordan-resigns-on-live-TV-after-Beirut-explosions.html|title=Lebanon's ambassador to Jordan resigns on live TV, cites rampant corruption|date=6 August 2020|website=Al Arabiya English}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;jazeera.live.2020.08.06&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2020/08/lebanon-orders-house-arrest-officials-beirut-blast-live-200805230752876.html|title=LIVE: France's Macron says Lebanon aid won't go to the 'corrupt'|last=Allahoum|first=Ted Regencia, Arwa Ibrahim, Ramy|website=[[Al Jazeera]]}}&lt;/ref&gt; ६ On the night of 6{{nbsp}}August, the protests against the government that had been [[:en:2019–2020_Lebanese_protests|ongoing since the previous October]] resumed, with dozens of protestors near the parliament building calling for the resignation of Lebanese government officials.{{r|jazeera.live.2020.08.06}}&lt;ref name=&quot;protests.bbc2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-53688975|title=Anti-government protests break out in Beirut|date=7 August 2020|website=[[BBC]]}}&lt;/ref&gt; &lt;!--PLEASE REFRAIN from adding too much detail about the protests here, lest this section become a [[WP:COATRACK]]. The place for detailed description of the protests is the article [[2019–2020 Lebanese protests]]. We must be careful not to attribute too much of the protests to the Beirut explosion considering that the protests started almost a year earlier.--&gt;

====विरोध====
सन् २०२० अगस्ट ६ तारिख राति हजारौ प्रदर्शनकारीहरूले सरकारको विरोधमा प्रदर्शन थालेका थिए। प्रदर्शनकारीहरूले लेबनानको संसद भवन नजिकै सुरु गरेको प्रदर्शनको मुख्य माग लेबनानका सरकारी अधिकारीहरूको राजीनामा रहेको थियो।&lt;ref name=&quot;protests.bbc&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-53688975|title=Anti-government protests break out in Beirut|date=7 August 2020|via=www.bbc.co.uk}}&lt;/ref&gt; प्रदर्शन उग्र भएपछि लेबनानी सुरक्षाकर्मीद्वारा अश्रु ग्यास प्रयोग गरिएको थियो जसबाट प्रदर्शनकारीहरू भागाभाग भएका थिए भने कयौँ प्रदर्शनकारी घाइते  भएका थिए।

८ अक्टोबर मा ,   प्रधानमन्त्री [[हसन दियाब]]ले प्रारम्भिक निर्वाचन को आह्वान गरे । उनले यसले देशलाई सङ्कटबाट मुक्त गर्ने एक मात्र माध्यम रहेको बताए ।{{r|jazeera.live.2020.08.08}}

९ अगस्ट मा, लेबनानी सुचना मन्त्री , मनाल अब्देल समाद र वातावरण मन्त्री ले राजीनामा दिए, जुन विस्फोटन यता सरकारको तर्फबाट पहिलो राजिनामा थियो ।&lt;ref&gt;{{cite_web|url=https://www.theguardian.com/world/2020/aug/09/lebanon-information-minister-manal-abdel-samad-quits-in-first-cabinet-resignation-explosion|title=Lebanon information minister quits in first cabinet resignation|website=The Guardian|accessdate=9 August 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2020/08/hundreds-protesters-injured-anger-simmers-beirut-live-200808234355971.html|title=Second day of protests as anger over Beirut explosion grows: Live|last=Regencia|first=Ted|last2=Ibrahim|first2=Arwa|date=9 August 2020|website=[[Al Jazeera]]|archive-url=|archive-date=|last3=Najja|first3=Farah|url-status=live|access-date=9 August 2020}}&lt;/ref&gt; १० अगस्ट मा, कानुनमन्त्री मारिया क्लाउड नाज्मले पनि राजीनामा दिए , त्यसपछी लेबनानको सबै मन्त्रीमण्डल ले राजिनामा दियो  ।{{r|jazeera.live.2020.08.10}}&lt;ref name=&quot;auto5&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.haaretz.com/middle-east-news/third-lebanese-minister-resigns-amid-political-fallout-from-beirut-explosion-1.9060949|title=Lebanese cabinet resigns amid political fallout from Beirut explosion|website=Haaretz.com|language=en|access-date=10 August 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.euronews.com/2020/08/10/beirut-blast-lebanese-government-resigns-over-explosion-says-health-minister|title=Beirut blast: Lebanese government resigns over explosion|date=10 August 2020|website=euronews|language=en|access-date=10 August 2020}}&lt;/ref&gt; क्याबिनेट को राजिनामा लगत्तै , लेबनानी प्रधानमन्त्री [[हसन दियाब]]ले ले राजिनमा दिए   ।&lt;ref name=&quot;auto4&quot;&gt;{{Cite web|url=https://apnews.com/598da05d3907aa58399c86ff85a9babc|title=Lebanese PM steps down in wake of Beirut explosion, protests|date=10 August 2020|website=AP NEWS|access-date=10 August 2020}}&lt;/ref&gt; राष्ट्रपति मीसेल आउनले सरकार र प्रधानमन्त्री को राजिनामा स्वीकृत गरे  र नयाँ सरकार नबनुन्जेल कामचलाउन सरकारका रूपमा अहिलेकै सरकारलाई काम गर्न भनेका छन्।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2020/08/lebanon-pm-hassan-diab-resigns-anger-beirut-blast-200810135202076.html|title=Lebanon's president accepts gov't resignation after Beirut blast|website=[[Al Jazeera]]|access-date=10 August 2020}}&lt;/ref&gt;

=== अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिक्रिया ===
[[File:Azadi Tower 2020 Beirut explosions.jpg|thumb|right|[[आजादी टावर]], [[इरान]]]]

धेरै राष्ट्रका [[राष्ट्रप्रमुख]] लगायत [[संयुक्त राष्ट्र|संयुक्त राष्ट्र सङ्घ]]का प्रतिनिधिहरूले,&lt;ref&gt;{{Cite web|date=4 August 2020|title=UNIFIL statement on the explosion in Beirut|url=https://unifil.unmissions.org/unifil-statement-explosion-beirut|access-date=5 August 2020|website=UNIFIL|language=en}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210204073635/https://unifil.unmissions.org/unifil-statement-explosion-beirut |date=4 February 2021 }}&lt;/ref&gt; घटनाप्रति श्रद्धाञ्जली व्यक्त गरेका थिए।

== यो पनि हेर्नुहोस् ==

== सन्दर्भ सामग्रीहरू ==
{{Reflist|2}}

[[श्रेणी:सन् २०२० का विपदाहरू]]</text>
      <sha1>cru1lb3somhfq589y3dc1f5iw7d4gq3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>स्वर्णिम वाग्ले</title>
    <ns>0</ns>
    <id>115634</id>
    <revision>
      <id>1355361</id>
      <parentid>1354331</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T09:00:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HomeofIR</username>
        <id>74704</id>
      </contributor>
      <origin>1355361</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10775" sha1="8m3llwf1e2kyflvntc89dbik0toco0p" xml:space="preserve">{{छोटो विवरण|नेपाली राजनीतिज्ञ तथा अर्थशास्त्री}}
{{Infobox officeholder
| name                = डा. स्वर्णिम वाग्ले
| native_name         = 
| native_name_lang    = 
| image               = File:Swarnim Wagle MP 2023.png
| caption             = आधिकारिक चित्र, २०८०
| birth_date          = 
| birth_place         = [[काठमाडौँ]], [[नेपाल]]
| nationality         = [[नेपाली]]
| alma_mater          = [[बुढानीलकण्ठ स्कूल]]&lt;br /&gt;[[लन्डन स्कुल अफ इकोनोमिक्स]] (अर्थशास्त्र)&lt;br /&gt;[[हार्भर्ड विश्वविद्यालय]] (सार्वजनिक प्रशासन)&lt;br /&gt;[[अस्ट्रेलियन नेसनल युनिभर्सिटी]] (विद्यावारिधि)
| occupation          = [[राजनीतिज्ञ]], [[अर्थशास्त्री]]
| other_party         = [[नेपाली काङ्ग्रेस]]&lt;br /&gt;{{small|(वि.सं २०८० सम्म)}}&lt;ref&gt;https://kathmandupost.com/national/2023/03/30/economist-swarnim-wagle-quits-nepali-congress&lt;/ref&gt;
| party               = [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]&lt;br /&gt;{{small|(वि.सं २०८०–वर्तमान)}}
| office              = [[अर्थ मन्त्रालय (नेपाल)|अर्थ मन्त्री]]
| term_start          = २०८२ चैत १३
| term_end            = 
| vice_president      = [[राम सहाय यादव]]
| president           = [[रामचन्द्र पौडेल]]
| prime_minister      = [[बालेन्द्र शाह]]
| predecessor         = [[रामेश्वर खनाल|रामेश्वर प्रसाद खनाल]]
| successor           = 
| office1             = [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा सदस्य]]
| term_start1         = २०८२ चैत १२
| term_end1           = 
| predecessor1        = ''आफैँ''
| constituency1       = [[तनहुँ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|तनहुँ १]]
| term_start2         = २०८० वैशाख १५
| term_end2           = २०८२ भदौ २७
| predecessor2        = [[रामचन्द्र पौडेल]]
| constituency2       = [[तनहुँ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|तनहुँ १]]
| honorific_suffix    = 
| citizenship         = नेपाल
| spouse              = शशी वाग्ले
| children            = १
| father              = जीवनराज वाग्ले
| website             = {{url|https://swarnimwagle.com.np/}}
| honorific_prefix    = [[माननीय]]
}}

'''डा. स्वर्णिम वाग्ले''' नेपाल सरकारका अर्थमन्त्री हुन् । विश्वविख्यात अर्थशास्त्रीका रूपमा चिनिएका डा.वाग्ले राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)का उपसभापति पनि हुन्। पार्टीमा तेश्रो वरियता र सरकारमा दोश्रो वरियता सहित उनी देशको महत्त्वपूर्ण जिम्मेवारी सम्हालीरहेका छन् । उनि यसअघि न्युयोर्क स्थित संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय विकास कार्यक्रमको एसिया र प्रशान्त क्षेत्रका लागि क्षेत्रीय ब्युरोमा मुख्य आर्थिक सल्लाहकारको रूपमा कार्यरत थिए।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Swarnim Waglé |url=http://swarnimwagle.com.np |access-date=2026-02-04 |website=Swarnim Waglé |language=en}}&lt;/ref&gt;

उनी २०८० वैशाख १० गते देखि २०८२ भदौसम्म [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]मा पहिलो पटक सदस्य थिए। तत्कालीन बहालवाला सांसद [[नेपालको राष्ट्रपति|राष्ट्रपति]]मा निर्वाचित भएपछि रिक्त रहेको [[तनहुँ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|तनहुँ १]] निर्वाचन क्षेत्रमा भएको [[तनहुँ–१ उपनिर्वाचन, २०८०|उपनिर्वाचन]]बाट उनी भारी मतले निर्वाचित भएका थिए।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Swarnim Wagle elected from Tanahun-1 |url=https://kathmandupost.com/national/2023/04/25/swarnim-wagle-elected-from-tanahun-1 |access-date=2023-04-26 |website=kathmandupost.com |language=अङ्ग्रेजी}}&lt;/ref&gt; उनी हाल [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]का उपसभापति हुन्।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Dr. Swarnim Waglé {{!}} Department of Economic and Social Affairs |url=https://sdgs.un.org/panelists/dr-swarnim-wagle-29731 |access-date=2025-11-17 |website=sdgs.un.org}}&lt;/ref&gt; र फेरि २०८२ फागुन २१ को निर्वाचनमा उनी तनहुँ-१ बाटै भारी मतले निर्वाचित भइ आफ्नै पार्टीको एकल सरकारका रणनीतिक व्यक्तित्वका रूपमा सरकार चलाइरहेका छन्।

== प्रारम्भिक जीवन र शिक्षा ==
वाग्लेले उच्च शिक्षा हार्वर्ड विश्वविद्यालयबाट स्नातकोत्तर (मास्टर) पूरा गरेका छन् र अस्ट्रेलियन नेशनल युनिभर्सिटीबाट अर्थशास्त्रमा पीएचडी गरेका छन्। 

== करियर ==
वाग्लेले नेपाल सरकारअन्तर्गत राष्ट्रिय योजना आयोगमा उपाध्यक्षको रूपमा सेवा गर्दै स्वास्थ्य, शिक्षा, र दिगो विकासका क्षेत्रमा काम गरेका छन्। UNDP मा वरिष्ठ आर्थिक सल्लाहकारका रूपमा, उनले एशिया प्रशान्त क्षेत्रका देशहरूको आर्थिक नीति निर्माणमा योगदान पुर्‍याएका थिए। 

== अनुसन्धान र अकादमिक योगदान ==
उनले सामाजिक समावेशीता र आर्थिक नीति सम्बन्धी अनुसन्धान गरेका छन् र विश्वभरका विभिन्न शैक्षिक जर्नलहरूमा लेख प्रकाशित गरेका छन्।

== राजनीतिक जीवन ==
===नेपाली काँग्रेस ===
===राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी===
२०२३ को मार्चमा, [[नेपाली कांग्रेस]]को दशकौंसम्म सदस्य रहेका वाग्लेले पार्टी सभापति [[शेरबहादुर देउवा]] र उनकी श्रीमती [[आरजु राणा देउवा]]को हातबाट ‘अपमान’ भएको आरोप लगाउँदै पार्टी परित्याग गरेका थिए। [[तनहुँ–१ उपनिर्वाचन, २०८०|तनहुँ १ को उपनिर्वाचनमा]] उनी [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]मा प्रवेश गरेका थिए।&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |title=Economist Wagle quits Congress ‘after constant humiliation by the Deubas’ |url=https://kathmandupost.com/politics/2023/03/31/economist-wagle-quits-congress-after-constant-humiliation-by-the-deubas |access-date=2023-04-12 |website=kathmandupost.com |language=English}}&lt;/ref&gt;

तनहुँ १ मा भएको उपनिर्वाचनमा वाग्लेले कांग्रेस उम्मेदवार गोविन्द भट्टराईलाई १४ हजार ७ सय ८७ मतले पराजित गर्दै ५४ प्रतिशतभन्दा बढी मत प्राप्त गरेका थिए।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Republica |title=RSP's Dr Swarnim Wagle wins by-election in Tanahun-1 with a wide margin |url=http://myrepublica.nagariknetwork.com/news/139700/ |access-date=2023-04-26 |website=My Republica |language=en }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230502050907/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/139700/ |date=2023-05-02 }}&lt;/ref&gt;

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}

==बाह्य कडीहरू==
* [https://swarnimwagle.com.np/ स्वर्णिम वाग्लेको आधिकारिक वेबसाइट]

[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]
[[श्रेणी:नेपाली अर्थशास्त्रीहरू]]
[[श्रेणी:गोरखा जिल्लाका मानिसहरू]]
[[श्रेणी:राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका राजनीतिज्ञहरू]]
[[श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०७९–२०८२]]
[[श्रेणी:नेपालका अर्थ मन्त्रीहरू]]</text>
      <sha1>8m3llwf1e2kyflvntc89dbik0toco0p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>विकिपिडिया:स्वतन्त्र लेख योग्य सम्भावित नेपाली महिलाहरूको सूची</title>
    <ns>4</ns>
    <id>120717</id>
    <revision>
      <id>1355224</id>
      <parentid>1353986</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T15:40:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>52294</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>1355224</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="48710" sha1="9sjilmjwh38r61heurzw437gmbuo16k" xml:space="preserve">{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item (COUNT(distinct ?sitelink) as ?count) WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q5 . ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?item wdt:P27 wd:Q837 . ?sitelink schema:about ?item . FILTER NOT EXISTS { ?wne schema:about ?item . ?wne schema:inLanguage &quot;ne&quot; }  MINUS {?item  wdt:P106 wd:Q10833314} }  GROUP BY ?item ORDER BY DESC(?count)
|columns=number:#,label:Article,description,p106,p569,p570,p18,item
|thumb=100
|links=red
}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! Article
! description
! व्यवसाय
! जन्म मिति
! देहान्त मिति
! तस्वीर
! item
|-
| style='text-align:right'| 1
| [[Shilshila Acharya]]
| 
| [[उद्यमी]]&lt;br/&gt;[[environmental scientist]]
| data-sort-value=&quot;1901&quot; | 20th century
| 
| [[चित्र:Shilshila acharya 2 cropped.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q131389521|Q131389521]]
|-
| style='text-align:right'| 2
| [[भूमिका गिरी]]
| एक नेपाली लोक गायिका हुन्
| [[गायक]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q94413431|Q94413431]]
|-
| style='text-align:right'| 3
| [[सपना रोका मगर]]
| 
| 
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-02-10
| 
| 
| [[:d:Q102271811|Q102271811]]
|-
| style='text-align:right'| 4
| [[दावा याङ्जुम शेर्पा]]
| नेपाली पर्वतारोही सहयोगी
| [[पर्वतारोही सहयोगी]]
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990
| 
| [[चित्र:Dawa Yangzum Sherpa 1.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q64406217|Q64406217]]
|-
| style='text-align:right'| 5
| [[गीता शाही]]
| नेपाली अभिनेत्री र मोडल
| [[अभिनेता]]&lt;br/&gt;[[मोडल (मानिस)|मोडल]]
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-02-03
| 
| [[चित्र:Gita Shahi 2.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q37467229|Q37467229]]
|-
| style='text-align:right'| 6
| [[तेजश्री थापा]]
| मानव अधिकारकर्मी, वकिल र खोजकर्ता
| [[मानव अधिकार कार्यकर्ता]]&lt;br/&gt;[[अधिवक्ता]]&lt;br/&gt;[[लेखक]]
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-11-10
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-03-26
| 
| [[:d:Q62581438|Q62581438]]
|-
| style='text-align:right'| 7
| [[शान्ति मिश्र]]
| नेपाली लाइब्रेरियन तथा लेखक (१९३८–२०१९)
| [[लेखक]]&lt;br/&gt;[[librarian]]&lt;br/&gt;[[अनुवादक]]&lt;br/&gt;[[lecturer]]
| data-sort-value=&quot;1938&quot; | 1938-06-22
| data-sort-value=&quot;2019&quot; | 2019-05-15
| [[चित्र:Shanti Mishra graduation.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q94508889|Q94508889]]
|-
| style='text-align:right'| 8
| [[पेम्बा डोमा शेर्पा]]
| नेपाली हिमाल आरोही
| [[पर्वतारोही]]
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-07-07
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-05-22
| [[चित्र:Pemba Doma Sherpa.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q4357604|Q4357604]]
|-
| style='text-align:right'| 9
| [[मोतिलक्ष्मी उपासिका]]
| 
| [[लेखक]]&lt;br/&gt;[[कवि]]
| data-sort-value=&quot;1909&quot; | 1909-06-30
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997
| [[चित्र:Moti laxmi upasika.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q16013979|Q16013979]]
|-
| style='text-align:right'| 10
| [[पासाङ ल्हामु शेर्पा अकिता]]
| नेपाली महिला पर्वतारोही
| [[पर्वतारोही]]
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984
| 
| 
| [[:d:Q27975671|Q27975671]]
|-
| style='text-align:right'| 11
| [[सङ्गीता मगर]]
| नेपाली महिला अधिकारकर्मी
| [[मानव अधिकार कार्यकर्ता]]
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1990s
| 
| 
| [[:d:Q63384810|Q63384810]]
|-
| style='text-align:right'| 12
| [[सरस्वती चौधरी]]
| नेपाली महिला एथलेटिक्स खेलाडी
| [[sprinter]]
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-02-12
| 
| 
| [[:d:Q68973687|Q68973687]]
|-
| style='text-align:right'| 13
| [[उषा शेरचन]]
| 
| [[कवि]]&lt;br/&gt;[[lyricist]]
| data-sort-value=&quot;1955&quot; | 1955-08-22
| 
| [[चित्र:Usha Sherchan1.JPG|center|100px]]
| [[:d:Q110983836|Q110983836]]
|-
| style='text-align:right'| 14
| [[केल्साङ चुकी तेथोङ]]
| अभिनेत्री र चलचित्र निर्देशक
| [[अभिनेता]]&lt;br/&gt;[[चलचित्र कलाकार]]&lt;br/&gt;[[गायक]]
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-11
| 
| [[चित्र:CHUCKIE KESLANG TETHONG.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q3194932|Q3194932]]
|-
| style='text-align:right'| 15
| [[अधिराजकुमारी प्रेरणा]]
| नेपाली अधिराजकुमारी
| [[शाही सदस्य]]
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-02-20
| 
| 
| [[:d:Q4202325|Q4202325]]
|-
| style='text-align:right'| 16
| [[नाङ्सल तामाङ]]
| ब्याडमिन्टन खेलाडी
| [[ब्याडमिन्टन खेलाडी]]
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-12-28
| 
| 
| [[:d:Q18175685|Q18175685]]
|-
| style='text-align:right'| 17
| [[करुणा भण्डारी]]
| नेपाली राष्ट्रिय महिला क्रिकेट टोलि को सदस्य
| [[क्रिकेट खेलाडी]]
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-11-24
| 
| 
| [[:d:Q47089258|Q47089258]]
|-
| style='text-align:right'| 18
| [[सङ्गीता श्रेष्ठ]]
| नेपाली महिला चलचित्र निर्देशक
| [[चलचित्र निर्देशक]]
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-10-16
| 
| [[चित्र:Sangita Shrestha 02.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q56190200|Q56190200]]
|-
| style='text-align:right'| 19
| [[उपासना सिंह ठकुरी]]
| 
| [[अभिनेता]]
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998-09-20
| 
| 
| [[:d:Q61778826|Q61778826]]
|-
| style='text-align:right'| 20
| [[धनकुमारी बज्राचार्य]]
| कुमारी
| [[कुमारी (जीवित देवी)|कुमारी]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q68005618|Q68005618]]
|-
| style='text-align:right'| 21
| [[सोनिया भट्ट]]
| नेपाली जुडो खेलाडी
| [[जुडोका]]
| data-sort-value=&quot;2002&quot; | 2002-01-04
| 
| 
| [[:d:Q107456052|Q107456052]]
|-
| style='text-align:right'| 22
| [[रेणु कुमारी यादव]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value=&quot;1963&quot; | 1963-06-19
| 
| 
| [[:d:Q3425614|Q3425614]]
|-
| style='text-align:right'| 23
| [[चन्द्रकला थापा]]
| नेपाली खेलाडी
| [[एथ्लेटिक्स प्रतियोगी]]
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-09-02
| 
| 
| [[:d:Q5071283|Q5071283]]
|-
| style='text-align:right'| 24
| [[मिङ किपा]]
| नेपाली हिमाल आरोही
| [[पर्वतारोही]]
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988
| 
| 
| [[:d:Q6864647|Q6864647]]
|-
| style='text-align:right'| 25
| [[नगमा श्रेष्ठ]]
| मिस नेपाल प्रतियोगी
| [[मोडल (मानिस)|मोडल]]&lt;br/&gt;[[सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी]]
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-11-10
| 
| 
| [[:d:Q6958877|Q6958877]]
|-
| style='text-align:right'| 26
| [[Chandra Kumari Gurung]]
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1956&quot; | 1956
| 
| 
| [[:d:Q16166617|Q16166617]]
|-
| style='text-align:right'| 27
| [[देवु थापा]]
| ओलम्पिक जुडो खेलाडी
| [[जुडोका]]
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-02-07
| 
| 
| [[:d:Q16215125|Q16215125]]
|-
| style='text-align:right'| 28
| [[Nimdoma Sherpa]]
| 
| [[पर्वतारोही]]
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991
| 
| 
| [[:d:Q16762305|Q16762305]]
|-
| style='text-align:right'| 29
| [[दिलमाया कार्की]]
| नेपाली महिला खेलाडी
| [[एथ्लेटिक्स प्रतियोगी]]
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-10-05&lt;br/&gt;1988-08-05
| 
| 
| [[:d:Q20895958|Q20895958]]
|-
| style='text-align:right'| 30
| [[Srijana Regmi]]
| 
| [[अभिनेता]]&lt;br/&gt;[[मोडल (मानिस)|मोडल]]&lt;br/&gt;[[सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी]]
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-12-28
| 
| 
| [[:d:Q23796629|Q23796629]]
|-
| style='text-align:right'| 31
| [[निशा रावल]]
| नेपाली तेक्वान्दो खेलाडी
| [[तेक्वान्दो खेलाडी]]
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-09-11
| 
| [[चित्र:Olynisharawal.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q24678840|Q24678840]]
|-
| style='text-align:right'| 32
| [[Samita Bajracharya]]
| 
| [[schoolchild]]
| 
| 
| [[चित्र:Kumari.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q27990214|Q27990214]]
|-
| style='text-align:right'| 33
| [[Laxmi Kunwar]]
| 
| [[पौडी खेलाडी]]
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-03-29
| 
| 
| [[:d:Q28718095|Q28718095]]
|-
| style='text-align:right'| 34
| [[रोनाली अमात्य]]
| नेपाली महिला मोडल
| [[मोडल (मानिस)|मोडल]]
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-12-18
| 
| [[चित्र:Ronali Amatya.png|center|100px]]
| [[:d:Q51757185|Q51757185]]
|-
| style='text-align:right'| 35
| [[Khandro Lhamo]]
| 
| [[चिकित्सक]]
| data-sort-value=&quot;1914&quot; | 1914
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-03-30
| [[चित्र:Dilgo Khyentse Family.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q59877941|Q59877941]]
|-
| style='text-align:right'| 36
| [[रवीना देसराज श्रेष्ठ]]
| नेपाली बैंकर तथा पब्लिक फिगर
| [[banker]]&lt;br/&gt;[[अभिनेता]]
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-04-27
| 
| 
| [[:d:Q62570956|Q62570956]]
|-
| style='text-align:right'| 37
| [[Bandana Nepal]]
| 
| [[dancer]]
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001
| 
| 
| [[:d:Q96059398|Q96059398]]
|-
| style='text-align:right'| 38
| [[Sonika Manandhar]]
| 
| [[environmentalist]]&lt;br/&gt;[[programmer]]
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-01-17
| 
| [[चित्र:Sonika Manandhar UN Award Speech.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q104420892|Q104420892]]
|-
| style='text-align:right'| 39
| [[रोशनी रसाइली]]
| नेपाली गायीका
| [[गायक]]
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-11-05
| 
| [[चित्र:Singer roshani rasaili.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q120496223|Q120496223]]
|-
| style='text-align:right'| 40
| [[प्रेक्ष्या शाह]]
| नेपाल शाह वंशीय सदस्य
| 
| data-sort-value=&quot;1952&quot; | 1952-01-19
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-11-12
| 
| [[:d:Q3910252|Q3910252]]
|-
| style='text-align:right'| 41
| [[मोनी मुलेपती]]
| नेपाली महिला पर्वतारोही
| [[पर्वतारोही]]
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980
| 
| [[चित्र:41214461 everestlarga.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q6899850|Q6899850]]
|-
| style='text-align:right'| 42
| [[सुष्मा जोशी]]
| नेपाली लेखिका
| [[लेखक]]
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-05-26
| 
| [[चित्र:Sushma Joshi.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q7648973|Q7648973]]
|-
| style='text-align:right'| 43
| [[बिभाश्वरी राई]]
| नेपाली महिला खेल सुटर
| [[खेल सुटर]]
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970-03-25
| 
| 
| [[:d:Q11854223|Q11854223]]
|-
| style='text-align:right'| 44
| [[सोफिया शाह]]
| पौडी खेलाडी
| [[पौडी खेलाडी]]
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-08-09
| 
| 
| [[:d:Q16239784|Q16239784]]
|-
| style='text-align:right'| 45
| [[मणिकला राई]]
| नेपाली अल्ट्राम्याराथन धावक
| [[अल्ट्राम्याराथन धावक]]
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-11-27
| 
| [[चित्र:Manikala Rai.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q20127296|Q20127296]]
|-
| style='text-align:right'| 46
| [[Princess Shanti Singh of Nepal]]
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1941&quot; | 1941-11-20
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-06-01
| 
| [[:d:Q21009742|Q21009742]]
|-
| style='text-align:right'| 47
| [[Princess Jayanti of Nepal]]
| 
| [[सामाजिक कार्यकर्ता]]
| data-sort-value=&quot;1946&quot; | 1946-08-04
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001-06-01
| 
| [[:d:Q21009741|Q21009741]]
|-
| style='text-align:right'| 48
| [[Princess Shova Shahi of Nepal]]
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1949&quot; | 1949-01-13
| 
| [[चित्र:Statiefoto van Koninklijke familie, voorste rij HM, Koning Nepal, Koningin Nepal, Bestanddeelnr 920-2634 (cropped).jpg|center|100px]]
| [[:d:Q21067412|Q21067412]]
|-
| style='text-align:right'| 49
| [[सोनी राजभण्डारी]]
| मिस नेपाल २०१४ प्रतियोगी
| [[मोडल (मानिस)|मोडल]]&lt;br/&gt;[[सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी]]
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989
| 
| 
| [[:d:Q23883481|Q23883481]]
|-
| style='text-align:right'| 50
| [[Raj Kumari Pandey]]
| 
| [[एथ्लेटिक्स प्रतियोगी]]
| data-sort-value=&quot;1969&quot; | 1969-12-13
| 
| 
| [[:d:Q29995877|Q29995877]]
|-
| style='text-align:right'| 51
| [[प्रिया सिग्देल]]
| सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी
| [[मोडल (मानिस)|मोडल]]
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-12-08
| 
| 
| [[:d:Q51756966|Q51756966]]
|-
| style='text-align:right'| 52
| [[कञ्चन अमात्य]]
| महिला मानव अधिकारकर्मी
| [[social entrepreneur]]
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996
| 
| 
| [[:d:Q53870564|Q53870564]]
|-
| style='text-align:right'| 53
| [[प्रदिप्ता अधिकारी]]
| नेपाली महिला सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी
| [[मोडल (मानिस)|मोडल]]
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-06-03
| 
| 
| [[:d:Q64009491|Q64009491]]
|-
| style='text-align:right'| 54
| [[Shova Kumari Lama]]
| 
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974-05-17
| 
| [[चित्र:Shova Kumari Lama (1) (cropped).jpg|center|100px]]
| [[:d:Q64015981|Q64015981]]
|-
| style='text-align:right'| 55
| [[करिमा बेगम]]
| 
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-03-23
| 
| [[चित्र:Karima Begam (cropped).jpg|center|100px]]
| [[:d:Q64063158|Q64063158]]
|-
| style='text-align:right'| 56
| [[रुबी कर्ण]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-07-06
| 
| [[चित्र:Rubi Karna (cropped).jpg|center|100px]]
| [[:d:Q64133042|Q64133042]]
|-
| style='text-align:right'| 57
| [[Prashna Shakya]]
| 
| [[गायक]]
| 
| 
| [[चित्र:Prashna Shakya.png|center|100px]]
| [[:d:Q64746550|Q64746550]]
|-
| style='text-align:right'| 58
| [[हसिमा खातुन]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
| 
| 
| [[चित्र:Hasima Khatun (1).jpg|center|100px]]
| [[:d:Q67911139|Q67911139]]
|-
| style='text-align:right'| 59
| [[सृजना सुब्बा]]
| नेपाली अभिनेत्री
| [[अभिनेता]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q93439703|Q93439703]]
|-
| style='text-align:right'| 60
| [[Sanu Siva]]
| 
| [[राजनीतिज्ञ]]
| 
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020
| 
| [[:d:Q107026786|Q107026786]]
|-
| style='text-align:right'| 61
| [[बेलमाया नेपाली]]
| 
| [[documentary filmmaker]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q109283523|Q109283523]]
|-
| style='text-align:right'| 62
| [[Preeti Rai]]
| 
| [[फुटबल खेलाडी]]
| data-sort-value=&quot;2004&quot; | 2004
| 
| [[चित्र:Preeti Rai Women’s National Football Team 1 (cropped).png|center|100px]]
| [[:d:Q125429179|Q125429179]]
|-
| style='text-align:right'| 63
| [[Manita Shrestha Pradhan]]
| 
| [[जुडोका]]
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-06-01
| 
| 
| [[:d:Q127690896|Q127690896]]
|-
| style='text-align:right'| 64
| [[सम्पदा घिमिरे]]
| नेपाली सौन्दर्य प्रतियोगिता विजेता
| [[सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी]]&lt;br/&gt;[[मोडल (मानिस)|मोडल]]&lt;br/&gt;[[marketer]]&lt;br/&gt;[[climate activist]]&lt;br/&gt;[[yogini]]
| data-sort-value=&quot;2001&quot; | 2001
| 
| 
| [[:d:Q130289252|Q130289252]]
|-
| style='text-align:right'| 65
| [[Luna Luitel]]
| 
| [[मोडल (मानिस)|मोडल]]
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-03-03
| 
| [[चित्र:Luna Luitel Miss Nepal World 2025 (cropped).jpg|center|100px]]
| [[:d:Q136031827|Q136031827]]
|-
| style='text-align:right'| 66
| [[जनक कुमारी चालिसे]]
| 
| [[राजनीतिज्ञ]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q6150649|Q6150649]]
|-
| style='text-align:right'| 67
| [[देविका बन्दना]]
| नेपाली गायिका
| [[गायक]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q16197783|Q16197783]]
|-
| style='text-align:right'| 68
| [[नयना शाक्य]]
| ओलम्पिक पौडी खेलाडी
| [[पौडी खेलाडी]]
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-05-10
| 
| 
| [[:d:Q16222041|Q16222041]]
|-
| style='text-align:right'| 69
| [[सम्पदा मल्ल]]
| 
| [[चलचित्र निर्माता]]&lt;br/&gt;[[लेखक]]
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-02-19
| 
| 
| [[:d:Q16231931|Q16231931]]
|-
| style='text-align:right'| 70
| [[Supriya Maskey]]
| 
| [[मोडल (मानिस)|मोडल]]
| data-sort-value=&quot;2000&quot; | 2000-06-17
| 
| 
| [[:d:Q16240366|Q16240366]]
|-
| style='text-align:right'| 71
| [[Lily Thapa]]
| 
| [[अभियानी]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q16886068|Q16886068]]
|-
| style='text-align:right'| 72
| [[प्रिन्सा श्रेष्ठ]]
| नेपाली महिला मोडल
| [[सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी]]
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-09-11
| 
| 
| [[:d:Q19661026|Q19661026]]
|-
| style='text-align:right'| 73
| [[सीता कुमारी राई]]
| नेपाली खेलाडी
| [[तेक्वान्दो खेलाडी]]
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-02-16
| 
| 
| [[:d:Q19830111|Q19830111]]
|-
| style='text-align:right'| 74
| [[Princess Princep Shah of Nepal]]
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1930&quot; | 1930-03-16
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-05-22
| 
| [[:d:Q21070386|Q21070386]]
|-
| style='text-align:right'| 75
| [[सुशीला सिंह]]
| 
| [[न्यायाधीश|न्यायधिश]]
| 
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-05-22
| 
| [[:d:Q21459157|Q21459157]]
|-
| style='text-align:right'| 76
| [[Nilu Doma Sherpa]]
| 
| [[चलचित्र निर्देशक]]
| data-sort-value=&quot;1985&quot; | 1985
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-07-01
| [[चित्र:Nilu Doma Sherpa, Filmmaker, IVLP participant from Nepal (27700381796).png|center|100px]]
| [[:d:Q23769975|Q23769975]]
|-
| style='text-align:right'| 77
| [[बिनिता बराल]]
| 
| [[अभिनेता]]
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-10-08
| 
| [[चित्र:Binita Baral actress.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q27924720|Q27924720]]
|-
| style='text-align:right'| 78
| [[अञ्जुकुमारी बिष्ट]]
| 
| [[अभिनेता]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q31314642|Q31314642]]
|-
| style='text-align:right'| 79
| [[देवीमाया पनेरू]]
| नेपाली महिला धावक
| [[sprinter]]
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-08-25
| 
| 
| [[:d:Q32381507|Q32381507]]
|-
| style='text-align:right'| 80
| [[Tisa Shakya]]
| 
| [[पौडी खेलाडी]]
| data-sort-value=&quot;2003&quot; | 2003-02-04
| 
| 
| [[:d:Q33320546|Q33320546]]
|-
| style='text-align:right'| 81
| [[कान्छीमाया कोजु]]
| नेपाली एथलेटिक्स खेलाडी
| [[खेलकुद विज्ञ]]&lt;br/&gt;[[एथ्लेटिक्स प्रतियोगी]]
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-02-03
| 
| 
| [[:d:Q42667977|Q42667977]]
|-
| style='text-align:right'| 82
| [[पार्वती थापा]]
| नेपाली महिला खेल सुटर
| [[खेल सुटर]]
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970
| 
| 
| [[:d:Q43120853|Q43120853]]
|-
| style='text-align:right'| 83
| [[दुर्गा पौडेल]]
| नेपालको संविधान सभा सदस्य
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971-09-21
| 
| 
| [[:d:Q44783325|Q44783325]]
|-
| style='text-align:right'| 84
| [[सुजाता परियार]]
| नेपालको दोश्रो संविधान सभा सदस्य
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-02-15
| 
| 
| [[:d:Q44802020|Q44802020]]
|-
| style='text-align:right'| 85
| [[सिता देवी यादव]]
| संबिधान सभा सदस्य
| [[राजनीतिज्ञ]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q45086943|Q45086943]]
|-
| style='text-align:right'| 86
| [[सोभा आले]]
| नेपाल महिला राष्ट्रिय क्रिकेट टिम
| [[क्रिकेट खेलाडी]]
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-06-29
| 
| 
| [[:d:Q47087984|Q47087984]]
|-
| style='text-align:right'| 87
| [[अनिता श्रेष्ठ]]
| नेपाली खेल सुटर
| [[खेलकुद विज्ञ]]&lt;br/&gt;[[खेल सुटर]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q48869417|Q48869417]]
|-
| style='text-align:right'| 88
| [[Nishma Gurung]]
| 
| [[पौडी खेलाडी]]
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-03-11
| 
| 
| [[:d:Q48869749|Q48869749]]
|-
| style='text-align:right'| 89
| [[रमा सिंह]]
| नेपाली टेलिभिजन व्यक्तित्व र महिला फुटबल खेलाडी
| [[फुटबल खेलाडी]]
| 
| 
| [[चित्र:Rama Singh.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q51655395|Q51655395]]
|-
| style='text-align:right'| 90
| [[शशिला महर्जन]]
| नेपाली जीवरासायनिक शास्त्री
| [[biochemist]]&lt;br/&gt;[[biotechnologist]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q51845108|Q51845108]]
|-
| style='text-align:right'| 91
| [[Anju Kumari]]
| 
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-02-12
| 
| [[चित्र:Anju Kumari (1) (cropped).jpg|center|100px]]
| [[:d:Q64015754|Q64015754]]
|-
| style='text-align:right'| 92
| [[भीमा यादव]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-06-29
| 
| [[चित्र:Bhima Yadav (1).jpg|center|100px]]
| [[:d:Q64039326|Q64039326]]
|-
| style='text-align:right'| 93
| [[निलम देवी भुमिहारनी]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954-05-08
| 
| [[चित्र:Nilam Devi Bhumiharin (cropped).jpg|center|100px]]
| [[:d:Q64117314|Q64117314]]
|-
| style='text-align:right'| 94
| [[शशिकला दाहाल]]
| 
| 
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-05-28
| 
| 
| [[:d:Q66486498|Q66486498]]
|-
| style='text-align:right'| 95
| [[अनिता कुमारी]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-08-13
| 
| 
| [[:d:Q67867869|Q67867869]]
|-
| style='text-align:right'| 96
| [[असिया देवी थरुनी]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-05-13
| 
| 
| [[:d:Q67868468|Q67868468]]
|-
| style='text-align:right'| 97
| [[गीता कुमारी यादव]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value=&quot;1971&quot; | 1971
| 
| [[चित्र:Gita Kumari Yadav.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q67871177|Q67871177]]
|-
| style='text-align:right'| 98
| [[जगतारेण देवी सुडिन]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
| 
| 
| [[चित्र:Jaktarain Devi Sah Sudin (2).jpg|center|100px]]
| [[:d:Q67911690|Q67911690]]
|-
| style='text-align:right'| 99
| [[मन्जु कुमारी]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q67915651|Q67915651]]
|-
| style='text-align:right'| 100
| [[मन्जु कुमारी यादव]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-01-11
| 
| 
| [[:d:Q67915719|Q67915719]]
|-
| style='text-align:right'| 101
| [[Chandra Kala Lamgade]]
| 
| [[एथ्लेटिक्स प्रतियोगी]]&lt;br/&gt;[[javelin thrower]]
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-09-10
| 
| 
| [[:d:Q80046291|Q80046291]]
|-
| style='text-align:right'| 102
| [[रानी कुमारी तिवारी]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-10-26
| 
| 
| [[:d:Q105942772|Q105942772]]
|-
| style='text-align:right'| 103
| [[Surita Kumari Shah]]
| 
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966-03-03
| 
| 
| [[:d:Q105942922|Q105942922]]
|-
| style='text-align:right'| 104
| [[गिता राना]]
| 
| [[फुटबल खेलाडी]]
| data-sort-value=&quot;1996&quot; | 1996-09-10
| 
| 
| [[:d:Q106003615|Q106003615]]
|-
| style='text-align:right'| 105
| [[Gyani Maiya Sen-Kusunda]]
| 
| [[किसान|कृषक]]
| data-sort-value=&quot;1937&quot; | 1937
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-01-25
| [[चित्र:Gyani Maiya Sen Kusunda-&quot;Gyani Maiya&quot; (2019 documentary).jpg|center|100px]]
| [[:d:Q106811256|Q106811256]]
|-
| style='text-align:right'| 106
| [[Sarita Neupane]]
| 
| [[राजनीतिज्ञ]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q107026755|Q107026755]]
|-
| style='text-align:right'| 107
| [[Chandra Kanta Devi Malla]]
| 
| [[शिक्षक]]&lt;br/&gt;[[educator]]
| data-sort-value=&quot;1897&quot; | 1897
| data-sort-value=&quot;1986&quot; | 1986
| 
| [[:d:Q109332415|Q109332415]]
|-
| style='text-align:right'| 108
| [[Saru Limbu]]
| 
| [[फुटबल खेलाडी]]
| data-sort-value=&quot;1999&quot; | 1999-03-06
| 
| 
| [[:d:Q113040053|Q113040053]]
|-
| style='text-align:right'| 109
| [[Sabita Dangol]]
| 
| [[कलाकार]]&lt;br/&gt;[[चित्रकार]]
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984
| 
| [[चित्र:Sabita Dangol Contemporary Artist from Nepal WikiProfile.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q116250871|Q116250871]]
|-
| style='text-align:right'| 110
| [[Bidya Chamling Rai]]
| 
| [[राजनीतिज्ञ]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q117471294|Q117471294]]
|-
| style='text-align:right'| 111
| [[Indu Kadariya]]
| 
| [[राजनीतिज्ञ]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q123382520|Q123382520]]
|-
| style='text-align:right'| 112
| [[Sony Pakhrin]]
| 
| [[क्रिकेट खेलाडी]]
| data-sort-value=&quot;2007&quot; | 2007-11-02
| 
| 
| [[:d:Q131698540|Q131698540]]
|-
| style='text-align:right'| 113
| [[सुजना श्रेष्ठ]]
| ब्याडमिन्टन खेलाडी
| [[ब्याडमिन्टन खेलाडी]]
| data-sort-value=&quot;1988&quot; | 1988-12-05
| 
| 
| [[:d:Q1342014|Q1342014]]
|-
| style='text-align:right'| 114
| [[Sara Devi Tamang]]
| ब्याडमिन्टन खेलाडी
| [[ब्याडमिन्टन खेलाडी]]
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-06-04
| 
| 
| [[:d:Q2224151|Q2224151]]
|-
| style='text-align:right'| 115
| [[अमिशा बस्नेत]]
| 
| [[अभिनेता]]&lt;br/&gt;[[मोडल (मानिस)|मोडल]]
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-04-19
| 
| 
| [[:d:Q4746814|Q4746814]]
|-
| style='text-align:right'| 116
| [[सरिता श्रेष्ठ]]
| नेपाली चिकित्सक
| [[चिकित्सक]]
| data-sort-value=&quot;1957&quot; | 1957-07-07
| 
| [[चित्र:Dr Sarita Shrestha.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q4794239|Q4794239]]
|-
| style='text-align:right'| 117
| [[दामा कुमारी शर्मा]]
| 
| [[राजनीतिज्ञ]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q5211861|Q5211861]]
|-
| style='text-align:right'| 118
| [[धर्मशिला चापागाईं]]
| 
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value=&quot;1973&quot; | 1973-01-18
| 
| 
| [[:d:Q5269249|Q5269249]]
|-
| style='text-align:right'| 119
| [[दुर्गा कुमारी बि.क]]
| 
| [[राजनीतिज्ञ]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q5316379|Q5316379]]
|-
| style='text-align:right'| 120
| [[हसिना मिया]]
| 
| [[राजनीतिज्ञ]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q5679156|Q5679156]]
|-
| style='text-align:right'| 121
| [[जुन कुमारी रोका]]
| 
| [[राजनीतिज्ञ]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q6311490|Q6311490]]
|-
| style='text-align:right'| 122
| [[लीला कुमारी भण्डारी]]
| 
| [[राजनीतिज्ञ]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q6547472|Q6547472]]
|-
| style='text-align:right'| 123
| [[निलम केसी खँड्का]]
| 
| [[राजनीतिज्ञ]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q7036868|Q7036868]]
|-
| style='text-align:right'| 124
| [[फूलमाया क्याप्छाकी]]
| 
| [[खेल सुटर]]
| data-sort-value=&quot;1980&quot; | 1980-11-24
| 
| 
| [[:d:Q7187340|Q7187340]]
|-
| style='text-align:right'| 125
| [[फूलमती देवी चौधरी]]
| 
| [[राजनीतिज्ञ]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q7188331|Q7188331]]
|-
| style='text-align:right'| 126
| [[पूर्णाकुमारी सुवेदी]]
| 
| [[राजनीतिज्ञ]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q7261334|Q7261334]]
|-
| style='text-align:right'| 127
| [[रेनु चन्द]]
| 
| [[राजनीतिज्ञ]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q7313568|Q7313568]]
|-
| style='text-align:right'| 128
| [[रुपा सोसी चौधरी]]
| 
| [[राजनीतिज्ञ]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q7380185|Q7380185]]
|-
| style='text-align:right'| 129
| [[सदिच्छा श्रेष्ठ]]
| 
| [[मोडल (मानिस)|मोडल]]&lt;br/&gt;[[सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी]]
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-11-23
| 
| 
| [[:d:Q7397907|Q7397907]]
|-
| style='text-align:right'| 130
| [[सरला रेग्मी]]
| 
| [[राजनीतिज्ञ]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q7423017|Q7423017]]
|-
| style='text-align:right'| 131
| [[सबकी देवी दास तात्मा]]
| 
| [[राजनीतिज्ञ]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q7442335|Q7442335]]
|-
| style='text-align:right'| 132
| [[सीतादेबी बौडेल]]
| 
| [[राजनीतिज्ञ]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q7531571|Q7531571]]
|-
| style='text-align:right'| 133
| [[सुष्मा शर्मा घिमिरे]]
| 
| [[राजनीतिज्ञ]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q7648977|Q7648977]]
|-
| style='text-align:right'| 134
| [[उर्मिला अर्याल]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q7900743|Q7900743]]
|-
| style='text-align:right'| 135
| [[सरिता डङ्गोल]]
| नेपाली चित्रकार
| [[चित्रकार]]
| data-sort-value=&quot;1974&quot; | 1974
| 
| 
| [[:d:Q11305353|Q11305353]]
|-
| style='text-align:right'| 136
| [[योग माया]]
| नेपाली अभियन्ता, समाजसेविका
| [[अभियानी]]
| data-sort-value=&quot;1861&quot; | 1861
| data-sort-value=&quot;1942&quot; | 1942
| 
| [[:d:Q12011003|Q12011003]]
|-
| style='text-align:right'| 137
| [[अप्साना गिरी]]
| नेपाली महिला एस्पेरान्तोभाषी
| [[Esperantist]]
| data-sort-value=&quot;1981&quot; | 1981-04-21
| data-sort-value=&quot;2008&quot; | 2008-01-02
| 
| [[:d:Q12345243|Q12345243]]
|-
| style='text-align:right'| 138
| [[मिनाक्षी झा]]
| संविधान सभा सदस्य
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value=&quot;1960&quot; | 1960-06-07
| 
| 
| [[:d:Q13184904|Q13184904]]
|-
| style='text-align:right'| 139
| [[काशी पौडेल]]
| 
| [[राजनीतिज्ञ]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q16191006|Q16191006]]
|-
| style='text-align:right'| 140
| [[सलमा खातुन मिकरानी]]
| 
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value=&quot;1976&quot; | 1976-01-25
| 
| 
| [[:d:Q16215941|Q16215941]]
|-
| style='text-align:right'| 141
| [[रुना प्रधान]]
| 
| [[पौडी खेलाडी]]
| data-sort-value=&quot;1984&quot; | 1984-12-05
| 
| 
| [[:d:Q16223375|Q16223375]]
|-
| style='text-align:right'| 142
| [[लिला कुमारी बगाले सोमई]]
| 
| [[राजनीतिज्ञ]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q16239920|Q16239920]]
|-
| style='text-align:right'| 143
| [[Sarita Gurung]]
| 
| [[philanthropist]]&lt;br/&gt;[[सामाजिक कार्यकर्ता]]
| 
| 
| [[चित्र:SaritaGurung.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q16256873|Q16256873]]
|-
| style='text-align:right'| 144
| [[ज्ञानकुमारी छन्त्याल]]
| 
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value=&quot;1953&quot; | 1953
| data-sort-value=&quot;2020&quot; | 2020-07-01
| 
| [[:d:Q17385735|Q17385735]]
|-
| style='text-align:right'| 145
| [[राधा ज्ञवाली]]
| 
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value=&quot;1954&quot; | 1954
| 
| 
| [[:d:Q17386003|Q17386003]]
|-
| style='text-align:right'| 146
| [[निज्मा खुतान]]
| नेपालको दोश्रो संविधान सभा सदस्य
| [[राजनीतिज्ञ]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q17386175|Q17386175]]
|-
| style='text-align:right'| 147
| [[शिक्षा श्रेष्ठ]]
| ब्याडमिन्टन खेलाडी
| [[ब्याडमिन्टन खेलाडी]]
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-01-09
| 
| 
| [[:d:Q18171093|Q18171093]]
|-
| style='text-align:right'| 148
| [[पुनम गुरुङ]]
| ब्याडमिन्टन खेलाडी
| [[ब्याडमिन्टन खेलाडी]]
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992-10-17
| 
| 
| [[:d:Q18175684|Q18175684]]
|-
| style='text-align:right'| 149
| [[Shashi Kumary Adhikary]]
| 
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q19917629|Q19917629]]
|-
| style='text-align:right'| 150
| [[पूर्ण शोभा चित्रकार]]
| नेपाली महिला शान्तिकर्मी
| 
| 
| 
| [[चित्र:4MSP Lusaka 2013 ©CMC (9967354346).jpg|center|100px]]
| [[:d:Q19921542|Q19921542]]
|-
| style='text-align:right'| 151
| [[Indu Devi Thapaliya]]
| 
| [[Esperantist]]
| data-sort-value=&quot;1962&quot; | 1962-06-20
| 
| [[चित्र:Indu Devi Thapaliya.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q20479334|Q20479334]]
|-
| style='text-align:right'| 152
| [[Nirjala Tamrakar]]
| 
| [[sport cyclist]]
| data-sort-value=&quot;1979&quot; | 1979-08-24
| 
| [[चित्र:Worldcup France 2012.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q24898424|Q24898424]]
|-
| style='text-align:right'| 153
| [[Bhagawati Khatri]]
| 
| [[खेल सुटर]]
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972
| 
| 
| [[:d:Q27907431|Q27907431]]
|-
| style='text-align:right'| 154
| [[रोजिना श्रेष्ठ]]
| 
| [[मोडल (मानिस)|मोडल]]
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994-03-19
| 
| [[चित्र:Rojina Shrestha.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q30110052|Q30110052]]
|-
| style='text-align:right'| 155
| [[सहारा बस्नेत]]
| नेपाली महिला मोडल
| [[मोडल (मानिस)|मोडल]]
| 
| 
| [[चित्र:Sahara Basnet.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q30110208|Q30110208]]
|-
| style='text-align:right'| 156
| [[मदन कुमारी शाह (गरिमा शाह)]]
| संबिधान सभा सदस्य
| [[राजनीतिज्ञ]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q44148576|Q44148576]]
|-
| style='text-align:right'| 157
| [[रञ्जु कुमारी झा]]
| नेपालको दोश्रो संविधान सभा सदस्य
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value=&quot;1965&quot; | 1965-09-07
| 
| [[चित्र:Ranju Kumari Jha.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q44271483|Q44271483]]
|-
| style='text-align:right'| 158
| [[निर्जला राउत]]
| नेपालको दोश्रो संविधान सभा सदस्य
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value=&quot;1968&quot; | 1968-10-13
| 
| 
| [[:d:Q44274982|Q44274982]]
|-
| style='text-align:right'| 159
| [[लक्ष्मी कुमारी चौधरी]]
| नेपालको दोश्रो संविधान सभा सदस्य
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-04-03
| 
| 
| [[:d:Q44279370|Q44279370]]
|-
| style='text-align:right'| 160
| [[दुलारी देवी]]
| नेपालको संविधान सभा सदस्य
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value=&quot;1970&quot; | 1970
| data-sort-value=&quot;2017&quot; | 2017-03-23
| 
| [[:d:Q44789020|Q44789020]]
|-
| style='text-align:right'| 161
| [[ईश्वरी न्यौपाने]]
| नेपालको संविधान सभा सदस्य
| [[राजनीतिज्ञ]]
| 
| 
| [[चित्र:सांसद ईश्वरी न्यौपाने Ishwari Neupane.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q45004136|Q45004136]]
|-
| style='text-align:right'| 162
| [[शोभा गौचन]]
| ब्याडमिन्टन खेलाडी
| [[ब्याडमिन्टन खेलाडी]]
| data-sort-value=&quot;1993&quot; | 1993-04-18
| 
| 
| [[:d:Q46902413|Q46902413]]
|-
| style='text-align:right'| 163
| [[सरस्वती कुमारी चौधरी]]
| नेपाली राष्ट्रिय महिला क्रिकेट टोलि को सदस्य
| [[क्रिकेट खेलाडी]]
| data-sort-value=&quot;1997&quot; | 1997-01-28
| 
| 
| [[:d:Q47087995|Q47087995]]
|-
| style='text-align:right'| 164
| [[Rejina Uprety]]
| 
| [[अभिनेता]]&lt;br/&gt;[[चलचित्र निर्माता]]
| 
| 
| [[चित्र:Rejina Uprety (cropped).jpeg|center|100px]]
| [[:d:Q47464928|Q47464928]]
|-
| style='text-align:right'| 165
| [[स्नेहा श्रेष्ठ]]
| 
| [[basketball player]]
| data-sort-value=&quot;1995&quot; | 1995-03-01&lt;br/&gt;1995-01-21
| 
| 
| [[:d:Q50717791|Q50717791]]
|-
| style='text-align:right'| 166
| [[Thinley Lhamo]]
| 
| [[अभिनेता]]
| 
| 
| [[चित्र:Shambhala (Premiere Berlinale 2024) 1.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q54958039|Q54958039]]
|-
| style='text-align:right'| 167
| [[Sabita Rajbhandari]]
| 
| [[तेक्वान्दो खेलाडी]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q56318222|Q56318222]]
|-
| style='text-align:right'| 168
| [[सुवेक्षा खड्का]]
| नेपाली महिला सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी
| [[मोडल (मानिस)|मोडल]]&lt;br/&gt;[[सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी]]
| data-sort-value=&quot;1994&quot; | 1994
| 
| [[चित्र:Subeksha Khadka.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q59656231|Q59656231]]
|-
| style='text-align:right'| 169
| [[नैनकला ओझा]]
| 
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q66370970|Q66370970]]
|-
| style='text-align:right'| 170
| [[Bodhmaya Kumari Yadav]]
| 
| [[राजनीतिज्ञ]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q66391512|Q66391512]]
|-
| style='text-align:right'| 171
| [[विना पोखरेल]]
| 
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q66606785|Q66606785]]
|-
| style='text-align:right'| 172
| [[कलिला खातुन]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
| 
| 
| [[चित्र:Kalila Khatun PP.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q66659072|Q66659072]]
|-
| style='text-align:right'| 173
| [[थारु, शिवानी सिंह]]
| 
| [[television presenter]]&lt;br/&gt;[[उपन्यासकार]]&lt;br/&gt;[[पत्रकार]]&lt;br/&gt;[[नाटककार]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q66860332|Q66860332]]
|-
| style='text-align:right'| 174
| [[बबिता कुमारी]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-07-18
| 
| 
| [[:d:Q67868805|Q67868805]]
|-
| style='text-align:right'| 175
| [[Bechi Lungeli]]
| 
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-10-28
| 
| 
| [[:d:Q67869573|Q67869573]]
|-
| style='text-align:right'| 176
| [[चमेली देवी दास]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value=&quot;1977&quot; | 1977-07-07
| 
| 
| [[:d:Q67870449|Q67870449]]
|-
| style='text-align:right'| 177
| [[Fuliya Devi Saday]]
| 
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-06-03
| 
| 
| [[:d:Q67871104|Q67871104]]
|-
| style='text-align:right'| 178
| [[किरण कुमारी राई]]
| नेपाल राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value=&quot;1978&quot; | 1978-10-01
| 
| 
| [[:d:Q67915184|Q67915184]]
|-
| style='text-align:right'| 179
| [[निरा कुमारी शाह]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value=&quot;1987&quot; | 1987-06-12
| 
| 
| [[:d:Q67935365|Q67935365]]
|-
| style='text-align:right'| 180
| [[दिलकुमारी रावल थापा]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q69524324|Q69524324]]
|-
| style='text-align:right'| 181
| [[केशरी चौधरी]]
| नेपाली महिला खेलाडी
| [[एथ्लेटिक्स प्रतियोगी]]
| data-sort-value=&quot;1991&quot; | 1991-07-25
| 
| 
| [[:d:Q96249806|Q96249806]]
|-
| style='text-align:right'| 182
| [[शेषकला पाण्डे]]
| समाजसेवी
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q106205604|Q106205604]]
|-
| style='text-align:right'| 183
| [[पूर्णिमा श्रेष्ठ]]
| 
| [[photographer]]&lt;br/&gt;[[photojournalist]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q109324620|Q109324620]]
|-
| style='text-align:right'| 184
| [[पल्पसा डङ्गोल]]
| नेपाली अभिनेत्री
| [[अभिनेता]]
| 
| 
| [[चित्र:Palpasa Dangol.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q109389899|Q109389899]]
|-
| style='text-align:right'| 185
| [[Monalisha Khamboo]]
| 
| [[chess player]]
| data-sort-value=&quot;1992&quot; | 1992
| 
| 
| [[:d:Q109419600|Q109419600]]
|-
| style='text-align:right'| 186
| [[आशा मगराती]]
| नेपाली कलाकार
| [[अभिनेता]]&lt;br/&gt;[[casting director]]&lt;br/&gt;[[चलचित्र निर्माता]]&lt;br/&gt;[[पटकथाकार]]
| 
| 
| [[चित्र:Actress Asha Magrati at 81st Venice International Film Festival for Pouja, Sir EDITED.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q110620940|Q110620940]]
|-
| style='text-align:right'| 187
| [[Kamala Panta]]
| 
| [[राजनीतिज्ञ]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q110700869|Q110700869]]
|-
| style='text-align:right'| 188
| [[Kamala Sen-Khatri]]
| 
| 
| 
| 
| 
| [[:d:Q113585474|Q113585474]]
|-
| style='text-align:right'| 189
| [[Nirmala Sharma]]
| 
| [[राजनीतिज्ञ]]&lt;br/&gt;[[पत्रकार]]
| data-sort-value=&quot;1958&quot; | 1958-08-29
| 
| [[चित्र:Nirmala Sharma2.JPG|center|100px]]
| [[:d:Q113729137|Q113729137]]
|-
| style='text-align:right'| 190
| [[Kanta Rizal]]
| 
| [[diplomat]]
| 
| 
| [[चित्र:Kanta Rizal (GPOHZ0 2834) (cropped).jpg|center|100px]]
| [[:d:Q115764140|Q115764140]]
|-
| style='text-align:right'| 191
| [[लक्ष्मी तिवारी]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q115857024|Q115857024]]
|-
| style='text-align:right'| 192
| [[Chanda Karki]]
| 
| [[राजनीतिज्ञ]]
| 
| 
| [[चित्र:Chanda Karki.png|center|100px]]
| [[:d:Q115857184|Q115857184]]
|-
| style='text-align:right'| 193
| [[Maya Panta]]
| 
| [[राजनीतिज्ञ]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q117471297|Q117471297]]
|-
| style='text-align:right'| 194
| [[Sabina Bajagain]]
| 
| [[राजनीतिज्ञ]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q117824504|Q117824504]]
|-
| style='text-align:right'| 195
| [[Nilam Karn]]
| 
| [[banker]]&lt;br/&gt;[[Wikimedian]]&lt;br/&gt;[[Wikipedian]]
| 
| 
| [[चित्र:Nilam Karn And Biplab Anand - Hyderabad 2023-04-28 7865 (cropped).jpg|center|100px]]
| [[:d:Q121503206|Q121503206]]
|-
| style='text-align:right'| 196
| [[सुनमाया बुढा]]
| नेपाली महिला धाविका
| [[धावक]]
| data-sort-value=&quot;1998&quot; | 1998
| 
| 
| [[:d:Q123690167|Q123690167]]
|-
| style='text-align:right'| 197
| [[Sheila Dixit Karki]]
| 
| [[राजनीतिज्ञ]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q123945408|Q123945408]]
|-
| style='text-align:right'| 198
| [[Nimsari Rajbanshi]]
| 
| [[राजनीतिज्ञ]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q124006702|Q124006702]]
|-
| style='text-align:right'| 199
| [[बबिना भट्टराई]]
| नेपाली गायिका
| [[गायक]]
| data-sort-value=&quot;1990&quot; | 1990-09-17
| 
| [[चित्र:Babina bhattarai.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q124396920|Q124396920]]
|-
| style='text-align:right'| 200
| [[बन्दना झाँगड]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q128784714|Q128784714]]
|-
| style='text-align:right'| 201
| [[शुक माया तामाङ]]
| 
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value=&quot;1975&quot; | 1975-07-09
| 
| [[चित्र:Hon'able Minister Shuk Maya Tamang.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q130266573|Q130266573]]
|-
| style='text-align:right'| 202
| [[Ashmina Ranjit]]
| 
| [[interdisciplinary artist]]
| data-sort-value=&quot;1966&quot; | 1966
| 
| 
| [[:d:Q133226301|Q133226301]]
|-
| style='text-align:right'| 203
| [[ᱠᱚᱢᱟᱞ ᱚᱞᱤ]]
| 
| [[मनोरञ्जनकर्ता]]&lt;br/&gt;[[contemporary folk singer]]&lt;br/&gt;[[रेडियो व्यक्तित्व]]&lt;br/&gt;[[समाचार प्रस्तोता]]&lt;br/&gt;[[राजनीतिज्ञ]]&lt;br/&gt;[[गायक]]
| 
| 
| [[चित्र:Komal oli.jpg|center|100px]]
| [[:d:Q133759654|Q133759654]]
|-
| style='text-align:right'| 204
| [[पुष्पा कुमारी चौधरी]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[Auxiliary nurse midwife]]&lt;br/&gt;[[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value=&quot;1989&quot; | 1989-11-20
| 
| 
| [[:d:Q138664900|Q138664900]]
|-
| style='text-align:right'| 205
| [[गौरी कुमारी]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ
| [[राजनीतिज्ञ]]
| data-sort-value=&quot;1972&quot; | 1972-01-19
| 
| 
| [[:d:Q138798005|Q138798005]]
|-
| style='text-align:right'| 206
| [[नीतिमा भण्डारी]]
| नेपाली राजनीतिज्ञ तथा उद्यमी
| [[राजनीतिज्ञ]]&lt;br/&gt;[[उद्यमी]]
| data-sort-value=&quot;1982&quot; | 1982-07-17
| 
| 
| [[:d:Q138798022|Q138798022]]
|-
| style='text-align:right'| 207
| [[Sahara Sharma]]
| 
| [[चलचित्र निर्माता]]
| 
| 
| 
| [[:d:Q139583451|Q139583451]]
|}
{{Wikidata list end}}</text>
      <sha1>9sjilmjwh38r61heurzw437gmbuo16k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>स्पोटिफाईमा सर्वाधिक सुनिएका कलाकारहरूको सूची</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122881</id>
    <revision>
      <id>1355242</id>
      <parentid>1331783</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T21:53:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>53012</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1355242</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="107178" sha1="kslyqjtuvsdgexayoi44xergqhqav9e" xml:space="preserve">{{Dynamic list}}
[[File:Taylor Swift at the 2023 MTV Video Music Awards (1).png|thumb|upright|अमेरिकी गायिका तथा गीतकार [[टेलर स्विफ्ट]] स्पोटिफाईको इतिहासमा सबैभन्दा धेरै पटक सुनिएकी कलाकार हुन्।]]
[[File:Drake July 2016.jpg|thumb|upright|क्यानडेली र्‍यापर [[ड्रेक]] स्पोटिफाईको इतिहास सबैभन्दा धेरै पटक सुनिएका पुरुष कलाकार हुन्।]]
[[File:‘LG Q7 BTS 에디션’ 예약 판매 시작 (42773472410) (cropped).jpg|thumb|upright|दक्षिण कोरियाली साङ्गीतिक समूह [[बिटिएस]] स्पोटिफाईको इतिहासमा सबैभन्दा धेरै पटक सुनिएका साङ्गीतिक समूह हुन्।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Most streamed male group on Spotify |url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/643081-most-streamed-act-on-spotify-group |access-date=2023-05-09 |website=गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड्स |date=March 3, 2023 |language=बेलायती अङ्ग्रेजी |archive-date=22 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210522205932/https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/643081-most-streamed-act-on-spotify-group |url-status=live }}&lt;/ref&gt;]]

निम्न सूचीमा अनलाइन सङ्गीत प्रसारण सेवा [[स्पोटिफाई]]मा सबैभन्दा धेरै सुनिएका कलाकारहरू समावेश छन्। फेब्रुअरी २०२४ सम्म, [[अमेरिका|अमेरिकी]] गायिका तथा गीतकार [[टेलर स्विफ्ट]] सबैभन्दा धेरै सुनिएकी कलाकार हुन्&lt;ref name=&quot;SpotifyMostStreamed&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Pétala |first=Isabela |date=February 23, 2024 |title=Taylor Swift ultrapassa Drake e se torna a cantora mais tocada na história do Spotify|url=https://billboard.com.br/taylor-swift-ultrapassa-drake-e-se-torna-a-cantora-mais-tocada-na-historia-do-spotify/ |access-date=August 22, 2024 |magazine=Billboard Brasil|language=पोर्तगाली |archive-date=March 1, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240301231914/https://billboard.com.br/taylor-swift-ultrapassa-drake-e-se-torna-a-cantora-mais-tocada-na-historia-do-spotify/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; र क्यानडेली र्‍यापर [[ड्रेक]] स्पोटिफाईको इतिहासमा सबैभन्दा धेरै सुनिएका पुरुष कलाकार हुन्।&lt;ref name=&quot;SpotifyMostStreamed&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=King |first=Ashley |date=September 17, 2022 |title=Who are the Most Streamed Spotify Artists of All-Time? |url=https://www.digitalmusicnews.com/2022/09/17/most-streamed-spotify-artists-of-all-time/ |access-date=August 22, 2024 |magazine=Digital Music News |archive-date=September 17, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220917093858/https://www.digitalmusicnews.com/2022/09/17/most-streamed-spotify-artists-of-all-time/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; सन् २०१२ देखि, स्पोटिफाईले यसको सबैभन्दा सुनिएका कलाकारहरूको वार्षिक सूची प्रकाशित गरेको थियो। ड्रेक र पोर्तो रिकी र्‍यापर [[ब्याड बनी]]ले तीन पटक सो कीर्तिमान कायम गरेका छन्। उनी लगातार वर्षहरूमा (२०२०-२०२२) त्यसो गर्ने एकमात्र कलाकार हुन्। स्विफ्ट एक मात्र महिला कलाकार हुन् जसले सूची (२०२३-२०२४) मा शीर्ष स्थान हासिल गरेकी छिन्।

==सर्वाधिक सुनिएका कलाकारहरू==

===वर्ष अनुसार===
उपलब्ध भएसम्म, सङ्ख्यालाई कोष्ठकहरूमा सूचीबद्ध गरिएको छ।
{| class=&quot;wikitable&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; | वर्ष
! colspan=&quot;5&quot; | कलाकार वरीयता
|-
! १
! २
! ३
! ४
! ५
|-

|-
| सन् २०१३&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=Rutherford|first=Kevin|url=https://www.billboard.com/articles/news/5812365/macklemores-cant-hold-us-spotifys-most-streamed-song-of-2013/|title=Macklemore's 'Can't Hold Us' Spotify's Most-Streamed Song of 2013|magazine=Billboard|date=December 3, 2013|access-date=December 3, 2019|archive-date=December 3, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191203230518/https://www.billboard.com/articles/news/5812365/macklemores-cant-hold-us-spotifys-most-streamed-song-of-2013|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| [[म्याकलमोरे एन्ड रायन लुइस]] || [[अभिची]] || [[डाफ्ट पङ्क]] || [[इमिनेम]] || [[इम्याजिन ड्र्यागन्स]]
|-
| सन् २०१४&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://time.com/3616091/spotify-most-streamed/|title=These Were Spotify's Most-Streamed Songs This Year|last=Luckerson|first=Victor|date=December 3, 2014|magazine=[[Time (magazine)|Time]]|access-date=December 4, 2019|archive-date=June 2, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170602140319/http://time.com/3616091/spotify-most-streamed/|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170602140319/http://time.com/3616091/spotify-most-streamed/ |date=June 2, 2017 }}&lt;/ref&gt;
| [[एड सिरन]] {{small|(८६ करोड)}} || [[इमिनेम]] || [[कोल्डप्ले]] || [[क्याल्भिन हेरिस]] || [[केटी पेरी]]
|-
| सन् २०१५&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=Brown|first=Eric Renner|url=https://ew.com/article/2015/12/01/drake-most-streamed-artist-spotify-2015/|title=Spotify names Drake most streamed artist in 2015|date=December 1, 2015|access-date=December 4, 2019|magazine=[[Entertainment Weekly]]|archive-date=December 5, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191205043613/https://ew.com/article/2015/12/01/drake-most-streamed-artist-spotify-2015/|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191205043613/https://ew.com/article/2015/12/01/drake-most-streamed-artist-spotify-2015/ |date=December 5, 2019 }}&lt;/ref&gt;
| [[ड्रेक]] {{small|(१.८ अर्ब)}} || [[एड सिरन]] || [[द विकएन्ड]] || [[मरुन फाइभ]] || [[कान्ये वेस्ट]]
|-
| सन् २०१६&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=Stutz|first=Colin|date=December 1, 2016|title=Drake &amp; Rihanna Top Spotify's Year-End Lists|url=https://www.billboard.com/articles/news/7596024/drake-rihanna-top-spotify-year-end-lists|magazine=Billboard|access-date=March 28, 2018|archive-date=April 25, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180425141223/https://www.billboard.com/articles/news/7596024/drake-rihanna-top-spotify-year-end-lists|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| [[ड्रेक]] {{small|(४.७ अर्ब)}} || [[जस्टिन बिबर]] || [[रियाना]] || [[ट्वान्टी वान पाइलट्स]] || [[कान्ये वेस्ट]]
|-
| सन् २०१७&lt;ref&gt;{{cite magazine|date=December 12, 2017|title=Ed sheeran Tops Spotify's 2017 Most-Streamed List|url=https://www.billboard.com/articles/news/8055138/ed-sheeran-tops-spotify-2017-most-streamed-list|magazine=Billboard|access-date=March 28, 2018|archive-date=April 26, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180426093533/https://www.billboard.com/articles/news/8055138/ed-sheeran-tops-spotify-2017-most-streamed-list|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| [[एड सिरन]] {{small|(६.३ अर्ब)}} || [[ड्रेक]] || [[द विकएन्ड]] || [[केन्ड्रिक लामार]] || [[द चेनस्मोकर्स]]
|-
| सन् २०१८&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://variety.com/2018/digital/news/drake-ariana-grande-top-spotifys-year-end-wrapped-charts-1203078820/|title=Drake, Ariana Grande Top Spotify's Year-End 'Wrapped' Charts|date=December 3, 2018|access-date=October 28, 2019|magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]|archive-date=October 28, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191028114304/https://variety.com/2018/digital/news/drake-ariana-grande-top-spotifys-year-end-wrapped-charts-1203078820/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| [[ड्रेक]] {{small|(८.२ अर्ब)}} || [[पोस्ट मेलोन]] || [[एक्सएक्सएक्स टेन्टासियोन]] || [[जे बाल्भिन]] || [[एड सिरन]]
|-
| सन् २०१९&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://variety.com/2019/music/news/post-malone-billie-eilish-spotify-year-end-charts-1203421524/|title=Post Malone, Billie Eilish Top Spotify's Year-End 'Wrapped' Charts|date=December 2, 2019|access-date=December 3, 2019|magazine=Variety|archive-date=December 3, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191203061348/https://variety.com/2019/music/news/post-malone-billie-eilish-spotify-year-end-charts-1203421524/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| [[पोस्ट मेलोन]] {{small|(६.५ अर्ब)}} || [[बिली आइलिस]] || [[अरियाना ग्रान्डे]] || [[एड सिरन]] || [[ब्याड बनी]]
|-
| सन् २०२०&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=Asward|first=Jem|url=https://variety.com/2020/music/news/spotify-wrapped-bad-bunny-the-weeknd-1234842495/|title=Bad Bunny, The Weeknd Top Spotify's Year-End 'Wrapped' Lists|date=November 30, 2020|access-date=December 1, 2020|magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]|archive-date=December 1, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201050832/https://variety.com/2020/music/news/spotify-wrapped-bad-bunny-the-weeknd-1234842495/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| [[ब्याड बनी]] {{small|(८.३ अर्ब)}} || [[ड्रेक]] || [[जे बाल्भिन]] || [[जुस वर्ल्ड]] || [[द विकएन्ड]]
|-
| सन् २०२१&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-59491101|title=Apple and Spotify reveal 2021's most-streamed songs|last=Savage|first=Mark|date=December 1, 2021|website=[[BBC]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20211201155429/https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-59491101|archive-date=December 1, 2021|url-status=live|access-date=December 1, 2021}}&lt;/ref&gt;
| [[ब्याड बनी]] {{small|(९.१ अर्ब)}} || [[टेलर स्विफ्ट]] || [[बिटिएस]] || [[ड्रेक]] || [[जस्टिन बिबर]]
|-
| सन् २०२२&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://variety.com/2022/music/news/spotify-wrapped-bad-bunny-taylor-swift-1235444491|title=Spotify Launches Wrapped 2022: Bad Bunny, Taylor Swift Are Most-Streamed Artists of the Year|last=Spangler|first=Todd|date=November 30, 2022|website=Variety|archive-url=https://web.archive.org/web/20221130153903/https://variety.com/2022/music/news/spotify-wrapped-bad-bunny-taylor-swift-1235444491/|archive-date=November 30, 2022|url-status=live|access-date=November 30, 2022}}&lt;/ref&gt;
| [[ब्याड बनी]] {{small|(१८.५ अर्ब)}} || [[टेलर स्विफ्ट]] || [[ड्रेक]] || [[द विकएन्ड]] || [[बिटिएस]]
|-
| सन् २०२३&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://newsroom.spotify.com/2023-11-29/top-songs-artists-podcasts-albums-trends-2023/|title=The Top Songs, Artists, Podcasts, and Listening Trends of 2023 Revealed|date=November 29, 2023|website=[[स्पोटिफाई]]|access-date=November 29, 2023|archive-date=29 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231129131742/https://newsroom.spotify.com/2023-11-29/top-songs-artists-podcasts-albums-trends-2023/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| [[टेलर स्विफ्ट]] {{small|(२६.१ अर्ब)}} || [[ब्याड बनी]] || [[द विकएन्ड]] || [[ड्रेक]] || [[पेसो प्लुमा]]
|-
| सन् २०२४&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Spangler |first=Todd |date=2024-12-04 |title=Spotify Wrapped 2024: Taylor Swift Is Most-Streamed Artist, Women Dominate Global Top 10 Albums Chart |url=https://variety.com/2024/music/news/spotify-wrapped-2024-taylor-swift-1236233812/ |access-date=2024-12-04 |magazine=Variety}}&lt;/ref&gt;
| [[टेलर स्विफ्ट]] {{small|(२६.६ अर्ब)}} || [[द विकएन्ड]]|| [[ब्याड बनी]]|| [[ड्रेक]] || [[बिली आइलिस]]
|}

===दशक अनुसार===
उपलब्ध भएसम्म, सङ्ख्यालाई कोष्ठकहरूमा सूचीबद्ध गरिएको छ।

{| class=&quot;wikitable&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; | दशक
! colspan=&quot;5&quot; | कलाकार वरीयता
|-
! १
! ३
! ३
! ४
! ५
|-
| सन् २०१० को दशक&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=Eggertsen|first=Chris|url=https://www.billboard.com/articles/business/streaming/8545219/drake-ed-sheeran-spotifys-most-streamed-decade-wrapped|title=Drake, ed sheeran Are Spotify's Most-Streamed Artists of the Decade|archive-url=https://web.archive.org/web/20191203173744/https://www.billboard.com/articles/business/streaming/8545219/drake-ed-sheeran-spotifys-most-streamed-decade-wrapped|archive-date=December 3, 2019|url-status=dead|date=December 3, 2019|access-date=December 3, 2019|magazine=Billboard}}&lt;/ref&gt;
| [[ड्रेक]] {{small|(२.८&amp;nbsp;करोड)}} || [[एड सिरन]] || [[पोस्ट मेलन]] || [[अरियाना ग्रान्डे]] || [[एमिनेम]]
|}

===पहिलो १० वर्ष===
स्पोटिफाईको अस्तित्वको पहिलो १० वर्षमा सबैभन्दा धेरै सुनिएका कलाकारहरू।

{| class=&quot;wikitable&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; | वर्ष
! colspan=&quot;5&quot; | कलाकार वरीयता
|-
! १
! ३
! ४
! ४
! ५
|-
| सन् २००८–२०१८&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/pro/news/drake-ed-sheeran-eminem-spotify-735527/|title=Drake, ed sheeran and Eminem Are Spotify's Biggest Artists Ever|date=October 10, 2018|access-date=December 8, 2022|magazine=Rolling Stone|archive-date=8 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221208210235/https://www.rollingstone.com/pro/news/drake-ed-sheeran-eminem-spotify-735527/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| [[ड्रेक]] || [[एड सिरन]] || [[एमिनेम]] || [[द विकएन्ड]] || [[रियाना]]
|}

== सर्वाधिक मासिक श्रोताहरू ==

फेब्रुअरी २०२५ सम्म, अमेरिकी गायक गीतकार [[ब्रुनो मार्स]] सबैभन्दा बढी मासिक श्रोताहरूको साथ शीर्ष कलाकार हुन्।&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=Franklin|first=McKinley|url=https://variety.com/2023/music/news/taylor-swift-spotify-record-monthly-listeners-1235707101/|title=Taylor Swift Becomes First Female Artist to Hit 100 Million Monthly Spotify Listeners|date=August 29, 2023|magazine=Variety|access-date=August 30, 2023|archive-date=29 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230829174827/https://variety.com/2023/music/news/taylor-swift-spotify-record-monthly-listeners-1235707101/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; उनीपछि क्यानडेली गायक-गीतकार [[द विकएन्ड]] छन्, जसको मासिक १० करोड श्रोताहरू पार गर्ने पहिलो कलाकार थिए।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Thomas |first=Carly |date=2024-06-16 |title=Billie Eilish Becomes the 3rd and Youngest Artist to Reach 100M Monthly Spotify Listeners |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/billie-eilish-100-million-monthly-spotify-listeners-record-1235923816/ |access-date=2024-06-16 |website=The Hollywood Reporter|language=en|archive-date=30 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240930210724/https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/billie-eilish-100-million-monthly-spotify-listeners-record-1235923816/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; अमेरिकी गायिका-गीतकार टेलर स्विफ्ट पहिलो महिला कलाकार र समग्रमा दोस्रो स्थानमा छिन्। बेलायती साङ्गीतिक समूह [[कोल्डप्ले]]ले ९.६ करोड मासिक श्रोताहरू छन्। उक्त साङ्गीतिक समूहको लागि ६, ७, ८ र ९ करोड प्राप्त गर्ने उनीहरूको श्रेणीमा पहिलो छन्।&lt;ref&gt;{{Cite web |date=14 October 2024 |title=Coldplay Moon Music Album Lands at No. 1 on Billboard 200 |url=https://www.music-news.com/news/UK/177532/Coldplay-Moon-Music-album-lands-at-no-1-on-Billboard-200 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20241014190605/https://www.music-news.com/news/UK/177532/Coldplay-Moon-Music-album-lands-at-no-1-on-Billboard-200 |archive-date=14 October 2024 |access-date=14 October 2024 |website=Music News}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! क्रम
! कलाकार
!{{Abbr|मासिक श्रोता&lt;br&gt;(करोड)}}
! class=&quot;unsortable&quot; | {{Abbr|परिवर्तन|क्रममा भएको परिवर्तन}}
! class=&quot;unsortable&quot; | {{Abbr|स्रोत(हरू)}}
|-
! १
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[ब्रुनो मार्स]] || १४.९३ || {{Steady}} ||&lt;ref&gt;{{cite web |title=Bruno Mars |url=https://open.spotify.com/artist/0du5cEVh5yTK9QJze8zA0C |access-date=January 31, 2025 |publisher=Spotify |archive-date=3 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110903003849/https://open.spotify.com/artist/0du5cEVh5yTK9QJze8zA0C |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
! २
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[द विकएन्ड]] || ११.७७ || {{Steady}} ||&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Weeknd |url=https://open.spotify.com/artist/1Xyo4u8uXC1ZmMpatF05PJ |access-date=January 31, 2025 |publisher=Spotify |archive-date=5 December 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111205001454/https://open.spotify.com/artist/1Xyo4u8uXC1ZmMpatF05PJ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
! ३
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[लेडी गागा]] || ११.७१ || {{Steady}} ||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/1HY2Jd0NmPuamShAr6KMms|title=Lady Gaga|publisher=Spotify|access-date=January 31, 2025|archive-date=29 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220529233052/https://open.spotify.com/artist/1HY2Jd0NmPuamShAr6KMms|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ४
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[बिली आइलिस]] || १०.४० || {{Steady}} ||&lt;ref&gt;{{cite web |title=Billie Eilish |url=https://open.spotify.com/artist/6qqNVTkY8uBg9cP3Jd7DAH |access-date=January 31, 2025 |publisher=Spotify |archive-date=12 August 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160812131650/https://open.spotify.com/artist/6qqNVTkY8uBg9cP3Jd7DAH |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
! ५
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[ब्याड बनी]] || ९.१३ || {{Up}}||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/4q3ewBCX7sLwd24euuV69X|title=Bad Bunny|publisher=Spotify|access-date=January 31, 2025|archive-date=31 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170831034614/https://open.spotify.com/artist/4q3ewBCX7sLwd24euuV69X|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- 
! ६
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[कोल्डप्ले]] || ९.१३ || {{Down}} ||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/4gzpq5DPGxSnKTe4SA8HAU|title=Coldplay|publisher=Spotify|access-date=January 31, 2025|archive-date=2 September 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110902030000/https://open.spotify.com/artist/4gzpq5DPGxSnKTe4SA8HAU|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ७
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[रियाना]] || ८.८३ || {{Steady}} ||&lt;ref&gt;{{cite web |title=Rihanna |url=https://open.spotify.com/artist/5pKCCKE2ajJHZ9KAiaK11H |access-date=January 31, 2025 |publisher=Spotify |archive-date=24 November 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071124023922/https://open.spotify.com/artist/5pKCCKE2ajJHZ9KAiaK11H |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
! ८
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[टेलर स्विफ्ट]] || ८.६७ || {{Steady}} ||&lt;ref&gt;{{cite web |title=Taylor Swift |url=https://open.spotify.com/artist/06HL4z0CvFAxyc27GXpf02 |access-date=January 31, 2025 |publisher=Spotify |archive-date=10 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111010010629/https://open.spotify.com/artist/06HL4z0CvFAxyc27GXpf02 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
! ९
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[अरियाना ग्रान्डे]] || ८.४५ || {{Steady}} ||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/66CXWjxzNUsdJxJ2JdwvnR|title=Ariana Grande|publisher=Spotify|access-date=January 31, 2025|archive-date=18 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318084009/https://open.spotify.com/artist/66CXWjxzNUsdJxJ2JdwvnR|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! १०
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[सिजा]] || ८.३६ || {{Steady}} ||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/7tYKF4w9nC0nq9CsPZTHyP|title=SZA|publisher=Spotify|access-date=January 31, 2025|archive-date=14 April 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140414180338/https://open.spotify.com/artist/7tYKF4w9nC0nq9CsPZTHyP|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ११
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[जस्टिन बिबर]] || ८.१९ || {{Steady}} ||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/1uNFoZAHBGtllmzznpCI3s|title=Justin Bieber|publisher=Spotify|access-date=January 31, 2025|archive-date=29 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111029130023/https://open.spotify.com/artist/1uNFoZAHBGtllmzznpCI3s|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! १२
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[केन्ड्रिक लामार]]|| ८.१४ || {{Steady}} ||&lt;ref&gt;{{cite web |title=Kendrick Lamar |url=https://open.spotify.com/artist/2YZyLoL8N0Wb9xBt1NhZWg |access-date=January 31, 2025 |publisher=Spotify |archive-date=17 February 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120217014545/https://open.spotify.com/artist/2YZyLoL8N0Wb9xBt1NhZWg |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
! १३
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[ड्रेक]] || ७.३७ || {{Steady}} ||&lt;ref&gt;{{cite web |title=Drake |url=https://open.spotify.com/artist/3TVXtAsR1Inumwj472S9r4 |access-date=January 31, 2025 |publisher=Spotify |archive-date=6 June 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110606061319/https://open.spotify.com/artist/3TVXtAsR1Inumwj472S9r4 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
! १४
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[एमिनेम]] || ७.३५ || {{Steady}} ||&lt;ref&gt;{{cite web |title=Eminem |url=https://open.spotify.com/artist/7dGJo4pcD2V6oG8kP0tJRR |access-date=January 31, 2025 |publisher=Spotify |archive-date=3 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110903003751/https://open.spotify.com/artist/7dGJo4pcD2V6oG8kP0tJRR |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
! १५
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[डेभिड गेटा]] || ७.२८ || {{Down}} ||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/1Cs0zKBU1kc0i8ypK3B9ai|title=David Guetta|publisher=Spotify|access-date=January 31, 2025|archive-date=10 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200310030208/https://open.spotify.com/artist/1Cs0zKBU1kc0i8ypK3B9ai|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! १६
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[सब्रिना कारपेन्टर]] || ७.०१ || {{Steady}} ||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/74KM79TiuVKeVCqs8QtB0B|title=Sabrina Carpenter|publisher=Spotify|access-date=January 31, 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
! १७
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[ट्राभिस स्कट]] || ६.९८ || {{Up}} ||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/0Y5tJX1MQlPlqiwlOH1tJY|title=Travis Scott|publisher=Spotify|access-date=January 31, 2025|archive-date=1 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141101075210/https://open.spotify.com/artist/0Y5tJX1MQlPlqiwlOH1tJY|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! १८
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[पोस्ट मेलन]] || ६.९२ || {{Down}} ||&lt;ref&gt;{{cite web |title=Post Malone |url=https://open.spotify.com/artist/246dkjvS1zLTtiykXe5h60 |access-date=January 31, 2025 |publisher=Spotify |archive-date=6 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150306035012/https://open.spotify.com/artist/246dkjvS1zLTtiykXe5h60 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
! १९
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[रोजे]]|| ६.९१ || {{Down}}||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/3eVa5w3URK5duf6eyVDbu9|title=ROSÉ|publisher=Spotify|access-date=January 31, 2025|archive-date=24 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210324193730/https://open.spotify.com/artist/3eVa5w3URK5duf6eyVDbu9|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! २०
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[एड सिरन]] || ६.७८ || {{Down}} ||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/6eUKZXaKkcviH0Ku9w2n3V|title=Ed Sheeran|publisher=Spotify|access-date=January 31, 2025|archive-date=6 July 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110706034202/https://open.spotify.com/artist/6eUKZXaKkcviH0Ku9w2n3V|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! २१
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[काान्ये वेस्ट]] || ६.५४ || {{Up}} ||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/5K4W6rqBFWDnAN6FQUkS6x|title=Kanye West|publisher=Spotify|access-date=January 31, 2025|archive-date=3 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210903010701/https://open.spotify.com/artist/5K4W6rqBFWDnAN6FQUkS6x|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! २२
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[डुवा लिपा]] || ६.४६ || {{Down}} ||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/6M2wZ9GZgrQXHCFfjv46we|title=Dua Lipa|publisher=Spotify|access-date=January 31, 2025|archive-date=15 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915002946/https://open.spotify.com/artist/6M2wZ9GZgrQXHCFfjv46we|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! २३
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[मरुन फाइभ]] || ६.३९ || {{Steady}}||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/04gDigrS5kc9YWfZHwBETP|title=Maroon 5|publisher=Spotify|access-date=January 31, 2025|archive-date=31 May 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110531060117/https://open.spotify.com/artist/04gDigrS5kc9YWfZHwBETP|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! २४
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[जे बाल्भिन]] || ६.३२ || {{Steady}} ||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/1vyhD5VmyZ7KMfW5gqLgo5|title=J Balvin|publisher=Spotify|access-date=January 31, 2025|archive-date=21 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140921042847/https://open.spotify.com/artist/1vyhD5VmyZ7KMfW5gqLgo5|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! २५
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[क्याल्भिन ह्यारिस]] || ६.१७ || {{Steady}} ||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/7CajNmpbOovFoOoasH2HaY|title=Calvin Harris|publisher=Spotify|access-date=January 31, 2025|archive-date=3 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220603184621/https://open.spotify.com/artist/7CajNmpbOovFoOoasH2HaY|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! २६
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[इम्याजिन ड्र्यागन्स]]|| ६.०२ || {{Steady}}||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/53XhwfbYqKCa1cC15pYq2q|title=Imagine Dragons|publisher=Spotify|access-date=January 31, 2025|archive-date=15 August 2021|archive-url=https://archive.today/20210815134837/https://open.spotify.com/artist/53XhwfbYqKCa1cC15pYq2q|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! २७
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[सकिरा]] || ५.९७ || {{Steady}}||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/0EmeFodog0BfCgMzAIvKQp|title=Shakira|publisher=Spotify|access-date=January 31, 2025|archive-date=31 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220531104137/https://open.spotify.com/artist/0EmeFodog0BfCgMzAIvKQp|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! २८
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[केटी पेरी]]|| ५.९० || {{Steady}} ||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/6jJ0s89eD6GaHleKKya26X|title=Katy Perry|publisher=Spotify|access-date=January 31, 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
! २९
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[लाना डेल रे]]|| ५.८१ || {{Up}}||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/00FQb4jTyendYWaN8pK0wa|title=Lana Del Rey|publisher=Spotify|access-date=January 31, 2025|archive-date=28 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230528200523/https://open.spotify.com/artist/00FQb4jTyendYWaN8pK0wa|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ३०
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[स्याम स्मिथ]]|| ५.८१ || {{Up}}||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/2wY79sveU1sp5g7SokKOiI|title=Sam Smith|publisher=Spotify|access-date=January 31, 2025|archive-date=14 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121014005016/https://open.spotify.com/artist/2wY79sveU1sp5g7SokKOiI|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ३१
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[एडेल]]|| ५.७८ || {{Up}}||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/4dpARuHxo51G3z768sgnrY|title=Adele|publisher=Spotify|access-date=January 31, 2025|archive-date=2 September 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110902033115/https://open.spotify.com/artist/4dpARuHxo51G3z768sgnrY|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ३२
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[सिया फुरलेर|सिया]]|| ५.७५ || {{Down}} ||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/5WUlDfRSoLAfcVSX1WnrxN|title=Sia|publisher=Spotify|access-date=January 31, 2025|archive-date=3 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220603184433/https://open.spotify.com/artist/5WUlDfRSoLAfcVSX1WnrxN|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ३३
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[फ्युचर (र्‍यापर)|फ्युचर]] || ५.७३ || {{Steady}} ||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/1RyvyyTE3xzB2ZywiAwp0i|title=Future|publisher=Spotify|access-date=January 31, 2025|archive-date=3 December 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241203083155/https://open.spotify.com/artist/1RyvyyTE3xzB2ZywiAwp0i|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ३४
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[बियोन्से]] || ५.६१ || {{Steady}} ||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/6vWDO969PvNqNYHIOW5v0m|title=Beyoncé|publisher=Spotify|access-date=January 31, 2025|archive-date=2 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220602042547/https://open.spotify.com/artist/6vWDO969PvNqNYHIOW5v0m|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ३५
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[कारोल जी]]|| ५.५८ || {{Steady}}||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/790FomKkXshlbRYZFtlgla|title=KAROL G|publisher=Spotify|access-date=January 31, 2025|archive-date=6 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220606000738/https://open.spotify.com/artist/790FomKkXshlbRYZFtlgla|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ३६
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[पिटबुल (गायक)|पिटबुल]]|| ५.५६ || {{Down}}||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/0TnOYISbd1XYRBk9myaseg|title=Pitbull|publisher=Spotify|access-date=January 31, 2025|archive-date=26 May 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240526072609/https://open.spotify.com/artist/0TnOYISbd1XYRBk9myaseg|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ३७
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[रोउ आलेहान्द्रो]]|| ५.५२ || {{Steady}}||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/1mcTU81TzQhprhouKaTkpq|title=Rauw Alejandro|publisher=Spotify|access-date=January 31, 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
! ३८
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[माइली साइरस]]|| ५.४६ || {{Steady}} ||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/5YGY8feqx7naU7z4HrwZM6|title=Miley Cyrus|publisher=Spotify|access-date=January 31, 2025|archive-date=10 December 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121210131212/https://open.spotify.com/artist/5YGY8feqx7naU7z4HrwZM6|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ३९
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[आर्टिक मङ्किज]]|| ५.४६ || {{Steady}}||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/7Ln80lUS6He07XvHI8qqHH|title=Arctic Monkeys|publisher=Spotify|access-date=January 31, 2025|archive-date=14 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110614211130/https://open.spotify.com/artist/7Ln80lUS6He07XvHI8qqHH|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ४०
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[मार्समेलो]]|| ५.४० || {{Steady}}||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/64KEffDW9EtZ1y2vBYgq8T|title=Marshmello|publisher=Spotify|access-date=January 31, 2025|archive-date=25 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220525000020/https://open.spotify.com/artist/64KEffDW9EtZ1y2vBYgq8T|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ४१
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[ड्याडी याङ्की]]|| ५.३३ || {{Steady}}||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/4VMYDCV2IEDYJArk749S6m|title=Daddy Yankee|publisher=Spotify|access-date=January 31, 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
! ४२
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[बान रिपब्लिक]]|| ५.२० || {{Steady}} ||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/5Pwc4xIPtQLFEnJriah9YJ|title=OneRepublic|publisher=Spotify|access-date=January 31, 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
! ४३
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[प्लेबोई कार्टी]]|| ५.१५ || {{Steady}}||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/699OTQXzgjhIYAHMy9RyPD|title=Playboi Carti|publisher=Spotify|access-date=January 31, 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
! ४४
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[ग्रासी आब्रम्स]]|| ५.१३ || {{Steady}}||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/4tuJ0bMpJh08umKkEXKUI5|title=Gracie Abrams|publisher=Spotify|access-date=January 31, 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
! ४५
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[टेडी स्विम्स]]|| ४.९८ || {{Steady}}||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/33qOK5uJ8AR2xuQQAhHump|title=Teddy Swims|publisher=Spotify|access-date=January 31, 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
! ४६
| style=&quot;text-align: left;&quot; |  [[खलिद]]  || ४.९७ || {{Up}} || &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/6LuN9FCkKOj5PcnpouEgny|title=Khalid|publisher=Spotify|access-date=January 31, 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
! ४७
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[होजियर]]|| ४.९७ || {{Down}} ||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/2FXC3k01G6Gw61bmprjgqS|title=Hozier|publisher=Spotify|access-date=January 31, 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
! ४८
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[ट्वान्टीवान स्याभेज]]|| ४.९७ || {{Steady}} ||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/1URnnhqYAYcrqrcwql10ft|title=21 Savage|publisher=Spotify|access-date=January 31, 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
! ४९
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[लिल वेन]]|| ४.९६ || {{Steady}}||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/55Aa2cqylxrFIXC767Z865|title=Lil Wayne|publisher=Spotify|access-date=January 31, 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
! ५०
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[टेलर, द क्रियटर]]|| ४.९३ || {{Steady}}||&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/4V8LLVI7PbaPR0K2TGSxFF|title=Tyler, The Creator|publisher=Spotify|access-date=January 31, 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
! colspan=&quot;5&quot; style=&quot;text-align:center; font-size: 85%;&quot; | ३१ जनवरी २०२५ सम्म
|}

==सर्वाधिक अनुसरण कलाकारहरू==
[[File:Arijit 5th GiMA Awards.jpg|thumb|upright=0.8|भारतीय पार्श्व गायक [[अरिजीत सिंह]] स्पोटिफाईमा सर्वाधिक अनुसरण गरिएका कलाकार हुन्।]]

अगस्ट २०२४ सम्म, भारतीय पार्श्व गायक [[अरिजीत सिंह]] स्पोटिफाईमा सर्वाधिक अनुसरण गरिएका पुरुष कलाकार हुन् भने [[टेलर स्विफ्ट]] सर्वाधिक अनुसरण गरिएका महिला कलाकार हुन्।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Peters |first=Daniel |date=2024-08-23 |title=Indian singer Arijit Singh overtakes Taylor Swift as most-followed artist on Spotify |url=https://www.nme.com/news/music/indian-singer-arijit-singh-overtakes-taylor-swift-as-most-followed-artist-on-spotify-3786331 |access-date=2024-08-24 |magazine=NME|language=en|archive-date=23 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240923023316/https://www.nme.com/news/music/indian-singer-arijit-singh-overtakes-taylor-swift-as-most-followed-artist-on-spotify-3786331 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! क्रम
! कलाकार&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web|title=Most followed artists on Spotify|url=https://volt.fm/most-followed-artists|website=volt.fm|access-date=May 10, 2023|archive-date=1 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230601162930/https://volt.fm/most-followed-artists|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=artist.tools — Bot Detection &amp; Submit To Playlists |url=https://www.artist.tools/ |access-date=2024-08-24 |website=artist.tools |language=en}}&lt;/ref&gt;
!{{Abbr|अनुयायीहरू&lt;br&gt;(करोड)}}
! class=&quot;unsortable&quot;| {{Abbr|स्रोत}}
|-
! १
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[अरिजीत सिंह]] || १३.४७|| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/4YRxDV8wJFPHPTeXepOstw|title=Arijit Singh|publisher=Spotify|access-date=July 26, 2024|archive-date=16 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150816151343/https://open.spotify.com/artist/4YRxDV8wJFPHPTeXepOstw|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! २
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[टेलर स्विफ्ट]] || १३.०७|| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/06HL4z0CvFAxyc27GXpf02|title=Taylor Swift|publisher=Spotify|access-date=July 26, 2024|archive-date=10 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111010010629/https://open.spotify.com/artist/06HL4z0CvFAxyc27GXpf02|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ३
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[एड सिरन]] || ११.८६|| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/6eUKZXaKkcviH0Ku9w2n3V|title=Ed Sheeran|publisher=Spotify|access-date=July 26, 2024|archive-date=6 July 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110706034202/https://open.spotify.com/artist/6eUKZXaKkcviH0Ku9w2n3V|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ४
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[बिली आइलिस]] || १०.५८|| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/6qqNVTkY8uBg9cP3Jd7DAH|title=Billie Eilish|publisher=Spotify|access-date=July 26, 2024|archive-date=12 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160812131650/https://open.spotify.com/artist/6qqNVTkY8uBg9cP3Jd7DAH|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ५
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[अरियाना ग्रान्डे]] || १०.३|| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/66CXWjxzNUsdJxJ2JdwvnR|title=Ariana Grande|publisher=Spotify|access-date=July 26, 2024|archive-date=18 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318084009/https://open.spotify.com/artist/66CXWjxzNUsdJxJ2JdwvnR|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ६
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[द विकएन्ड]]|| ९.८३|| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/1Xyo4u8uXC1ZmMpatF05PJ|title=The Weeknd|publisher=Spotify|access-date=July 26, 2024|archive-date=5 December 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111205001454/https://open.spotify.com/artist/1Xyo4u8uXC1ZmMpatF05PJ|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ७
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[एमिनेम]]|| ९.६३|| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://open.spotify.com/artist/7dGJo4pcD2V6oG8kP0tJRR |title=Eminem |publisher=Spotify |access-date=July 26, 2024 |archive-date=3 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110903003751/https://open.spotify.com/artist/7dGJo4pcD2V6oG8kP0tJRR |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ८
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[ड्रेक]]|| ९.५३|| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://open.spotify.com/artist/3TVXtAsR1Inumwj472S9r4 |title=Drake |publisher=Spotify |access-date=July 26, 2024 |archive-date=6 June 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110606061319/https://open.spotify.com/artist/3TVXtAsR1Inumwj472S9r4 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ९
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[ब्याड बनी]] || ८.९४|| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/4q3ewBCX7sLwd24euuV69X|title=Bad Bunny|publisher=Spotify|access-date=July 26, 2024|archive-date=31 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170831034614/https://open.spotify.com/artist/4q3ewBCX7sLwd24euuV69X|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! १०
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[जस्टिन बिबर]] || ८.०२|| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/1uNFoZAHBGtllmzznpCI3s|title=Justin Bieber|publisher=Spotify|access-date=July 26, 2024|archive-date=29 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111029130023/https://open.spotify.com/artist/1uNFoZAHBGtllmzznpCI3s|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ११
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[बिटिएस]] || ७.७२|| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/3Nrfpe0tUJi4K4DXYWgMUX|title=BTS|publisher=Spotify|access-date=July 26, 2024|archive-date=19 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150919043544/https://open.spotify.com/artist/3Nrfpe0tUJi4K4DXYWgMUX|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! १२
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[ब्रुनो मार्स]] || ६.६३|| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/0du5cEVh5yTK9QJze8zA0C|title=Bruno Mars|publisher=Spotify|access-date=July 26, 2024|archive-date=3 September 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110903003849/https://open.spotify.com/artist/0du5cEVh5yTK9QJze8zA0C|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! १३
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[रियाना]] || ६.४९|| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/5pKCCKE2ajJHZ9KAiaK11H|title=Rihanna|publisher=Spotify|access-date=July 26, 2024|archive-date=24 November 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071124023922/https://open.spotify.com/artist/5pKCCKE2ajJHZ9KAiaK11H|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! १४
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[एडेल]] || ६.१८|| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/4dpARuHxo51G3z768sgnrY|title=Adele|publisher=Spotify|access-date=July 26, 2024|archive-date=2 September 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110902033115/https://open.spotify.com/artist/4dpARuHxo51G3z768sgnrY|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! १५
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[ए आर रहमान]]|| ५.८४|| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/1mYsTxnqsietFxj1OgoGbG|title=A.R. Rahman|publisher=Spotify|access-date=July 26, 2024|archive-date=20 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231020070535/https://open.spotify.com/artist/1mYsTxnqsietFxj1OgoGbG|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! १६
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[कोल्डप्ले]]|| ५.६१|| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/4gzpq5DPGxSnKTe4SA8HAU|title=Coldplay|publisher=Spotify|access-date=July 26, 2024|archive-date=2 September 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110902030000/https://open.spotify.com/artist/4gzpq5DPGxSnKTe4SA8HAU|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! १७
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[इम्याजिन ड्र्यागन्स]]|| ५.६१|| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/53XhwfbYqKCa1cC15pYq2q|title=Imagine Dragons|publisher=Spotify|access-date=July 26, 2024|archive-date=15 August 2021|archive-url=https://archive.today/20210815134837/https://open.spotify.com/artist/53XhwfbYqKCa1cC15pYq2q|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! १८
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[कारोल जी]]|| ५.३९|| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://open.spotify.com/artist/790FomKkXshlbRYZFtlgla |title=Karol G |publisher=Spotify |access-date=July 26, 2024 |archive-date=6 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220606000738/https://open.spotify.com/artist/790FomKkXshlbRYZFtlgla |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! १९
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[क्विन (ब्यान्ड)|क्विन]]|| ५.२६|| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://open.spotify.com/artist/1dfeR4HaWDbWqFHLkxsg1d |title=Queen |publisher=Spotify |access-date=July 26, 2024 |archive-date=2 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110902033629/https://open.spotify.com/artist/1dfeR4HaWDbWqFHLkxsg1d |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! २०
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[ब्ल्याकपिङ्क]]|| ५.२६|| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://open.spotify.com/artist/41MozSoPIsD1dJM0CLPjZF |title=Blackpink |publisher=Spotify |access-date=July 26, 2024 |archive-date=3 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220603014803/https://open.spotify.com/artist/41MozSoPIsD1dJM0CLPjZF |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! २१
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[सेलेना गोमेज]]|| ५.१६|| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/0C8ZW7ezQVs4URX5aX7Kqx|title=Selena Gomez|publisher=Spotify|access-date=July 26, 2024|archive-date=4 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220604223742/https://open.spotify.com/artist/0C8ZW7ezQVs4URX5aX7Kqx|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! २२
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[एक्सएक्सएक्स टेन्टासियोन]]|| ४.८६|| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://open.spotify.com/artist/15UsOTVnJzReFVN1VCnxy4 |title=XXXTentacion |publisher=Spotify |access-date=July 26, 2024 |archive-date=11 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210311065246/https://open.spotify.com/artist/15UsOTVnJzReFVN1VCnxy4 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! २३
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[नेहा कक्कड]]|| ४.८|| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://open.spotify.com/artist/5f4QpKfy7ptCHwTqspnSJI |title=Neha Kakkar |publisher=Spotify |access-date=July 26, 2024 |archive-date=3 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220603114209/https://open.spotify.com/artist/5f4QpKfy7ptCHwTqspnSJI |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! २४
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[पोस्ट मेलन]] || ४.६१|| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/246dkjvS1zLTtiykXe5h60|title=Post Malone|publisher=Spotify|access-date=July 26, 2024|archive-date=6 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150306035012/https://open.spotify.com/artist/246dkjvS1zLTtiykXe5h60|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! २५
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[डुवा लिपा]] || ४.५४|| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/6M2wZ9GZgrQXHCFfjv46we|title=Dua Lipa|publisher=Spotify|access-date=July 26, 2024|archive-date=15 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915002946/https://open.spotify.com/artist/6M2wZ9GZgrQXHCFfjv46we|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! २६
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[प्रीतम]]||४.४६|| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://open.spotify.com/artist/1wRPtKGflJrBx9BmLsSwlU?si=CkSxfAVDRa2UTyzUoV1k8w |title=Pritam |publisher=Spotify |access-date=August 24, 2024 |archive-date=24 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240824172941/https://open.spotify.com/artist/1wRPtKGflJrBx9BmLsSwlU?si=CkSxfAVDRa2UTyzUoV1k8w |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! २७
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[सन मेन्डेज]] || ४.४१|| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/7n2wHs1TKAczGzO7Dd2rGr|title=Shawn Mendes|publisher=Spotify|access-date=July 26, 2024|archive-date=11 January 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150111200253/https://open.spotify.com/artist/7n2wHs1TKAczGzO7Dd2rGr|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! २८
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[लाना डेल रे]]|| ४.३८|| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://open.spotify.com/artist/00FQb4jTyendYWaN8pK0wa |title=Lana Del Rey |publisher=Spotify |access-date=July 26, 2024 |archive-date=28 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230528200523/https://open.spotify.com/artist/00FQb4jTyendYWaN8pK0wa |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! २९
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[मरुन फाइभ]] || ४.३८|| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://open.spotify.com/artist/04gDigrS5kc9YWfZHwBETP|title=Maroon 5|publisher=Spotify|access-date=July 26, 2024|archive-date=31 May 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110531060117/https://open.spotify.com/artist/04gDigrS5kc9YWfZHwBETP|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ३०
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[ओलिभिया रोद्रिगो]]|| ४.३||&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://open.spotify.com/artist/1McMsnEElThX1knmY4oliG |title=Olivia Rodrigo |publisher=Spotify |access-date=July 26, 2024 |archive-date=14 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190114000541/https://open.spotify.com/artist/1McMsnEElThX1knmY4oliG |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ३१
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[एलान वाकर]]|| ४.०१|| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://open.spotify.com/artist/7vk5e3vY1uw9plTHJAMwjN |title=Alan Walker |publisher=Spotify |access-date=July 26, 2024 |archive-date=31 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220531185451/https://open.spotify.com/artist/7vk5e3vY1uw9plTHJAMwjN |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ३२
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[आनुएल एए]]|| ४.०|| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://open.spotify.com/artist/2R21vXR83lH98kGeO99Y66 |title=Anuel AA |publisher=Spotify |access-date=July 26, 2024 |archive-date=22 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220522230517/https://open.spotify.com/artist/2R21vXR83lH98kGeO99Y66 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ३३
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[बियोन्से]]|| ३.९४||&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://open.spotify.com/artist/6vWDO969PvNqNYHIOW5v0m |title=Beyoncé |publisher=Spotify |access-date=July 26, 2024 |archive-date=2 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220602042547/https://open.spotify.com/artist/6vWDO969PvNqNYHIOW5v0m |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ३४
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[सिद्धू मूसे वाला]]|| ३.८८|| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://open.spotify.com/artist/4PULA4EFzYTrxYvOVlwpiQ |title=Sidhu Moosewala |publisher=Spotify |access-date=July 26, 2024 |archive-date=23 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240323140908/https://open.spotify.com/artist/4PULA4EFzYTrxYvOVlwpiQ |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ३५
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[वान डिरेक्सन]]|| ३.८४|| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://open.spotify.com/artist/4AK6F7OLvEQ5QYCBNiQWHq |title=One Direction |publisher=Spotify |access-date=July 26, 2024 |archive-date=1 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220601160803/https://open.spotify.com/artist/4AK6F7OLvEQ5QYCBNiQWHq |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ३६
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[जुस वर्ल्ड]]|| ३.८|| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://open.spotify.com/artist/4MCBfE4596Uoi2O4DtmEMz |title=Juice Wrld |publisher=Spotify |access-date=July 26, 2024 |archive-date=18 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220618025037/https://open.spotify.com/artist/4MCBfE4596Uoi2O4DtmEMz |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ३७
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[ओसुना]]|| ३.८|| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://open.spotify.com/artist/1i8SpTcr7yvPOmcqrbnVXY |title=Ozuna |publisher=Spotify |access-date=July 26, 2024 |archive-date=11 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220611044923/https://open.spotify.com/artist/1i8SpTcr7yvPOmcqrbnVXY |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ३८
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[जे बाल्भिन]]|| ३.७५|| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://open.spotify.com/artist/1vyhD5VmyZ7KMfW5gqLgo5 |title=J Balvin |publisher=Spotify |access-date=July 26, 2024 |archive-date=21 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140921042847/https://open.spotify.com/artist/1vyhD5VmyZ7KMfW5gqLgo5 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ३९
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[केन्ड्रिक लामार]]|| ३.६३|| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://open.spotify.com/artist/2YZyLoL8N0Wb9xBt1NhZWg?si=7tQusnAgTEafLWG9kxCTHQ |title=Kendrick Lamar |publisher=Spotify |access-date=August 24, 2024 |archive-date=24 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240824172942/https://open.spotify.com/artist/2YZyLoL8N0Wb9xBt1NhZWg?si=7tQusnAgTEafLWG9kxCTHQ |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ४०
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[सकिरा]]|| ३.६३|| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://open.spotify.com/artist/0EmeFodog0BfCgMzAIvKQp |title=Shakira |publisher=Spotify |access-date=July 26, 2024 |archive-date=31 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220531104137/https://open.spotify.com/artist/0EmeFodog0BfCgMzAIvKQp |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ४१
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[मारिलिया मेन्दोन्सा]]|| ३.५९ || &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://open.spotify.com/artist/1yR65psqiazQpeM79CcGh8 |title=Marília Mendonça |publisher=Spotify |access-date=July 26, 2024 |archive-date=16 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220516003024/https://open.spotify.com/artist/1yR65psqiazQpeM79CcGh8 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ४२
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[ड्याडी याङ्की]]|| ३.५८||&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://open.spotify.com/artist/4VMYDCV2IEDYJArk749S6m |title=Daddy Yankee |publisher=Spotify |access-date=July 26, 2024 |archive-date=15 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220615085959/https://open.spotify.com/artist/4VMYDCV2IEDYJArk749S6m |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ४३
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[ट्राभिस स्कट]]|| ३.५५|| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://open.spotify.com/artist/0Y5tJX1MQlPlqiwlOH1tJY?si=ENfrsSmQQyWdbiUe91qpaw |title=Travis Scott |publisher=Spotify |access-date=July 26, 2024}}&lt;/ref&gt;
|-
! ४४
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[केटी पेरी]]|| ३.५७|| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://open.spotify.com/artist/6jJ0s89eD6GaHleKKya26X |title=Katy Perry |publisher=Spotify |access-date=July 26, 2024 |archive-date=3 December 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203083041/https://open.spotify.com/artist/6jJ0s89eD6GaHleKKya26X |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ४५
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[मालुमा]]|| ३.५७|| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://open.spotify.com/artist/1r4hJ1h58CWwUQe3MxPuau |title=Maluma |publisher=Spotify |access-date=July 26, 2024 |archive-date=2 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220602202926/https://open.spotify.com/artist/1r4hJ1h58CWwUQe3MxPuau |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ४६
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[अनिरुद्ध रविचन्दर]]|| ३.६|| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://open.spotify.com/artist/4zCH9qm4R2DADamUHMCa6O |title=Anirudh Ravichander |publisher=Spotify |access-date=July 26, 2024 |archive-date=7 October 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007094204/https://open.spotify.com/artist/4zCH9qm4R2DADamUHMCa6O |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ४७
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[कामिला काबेयो]]|| ३.४४|| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://open.spotify.com/artist/4nDoRrQiYLoBzwC5BhVJzF |title=Camila Cabello |publisher=Spotify |access-date=July 26, 2024 |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530210828/https://open.spotify.com/artist/4nDoRrQiYLoBzwC5BhVJzF |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ४८
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[माइकल ज्याकसन]]|| ३.४३|| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://open.spotify.com/artist/3fMbdgg4jU18AjLCKBhRSm |title=Michael Jackson |publisher=Spotify |access-date=July 26, 2024 |archive-date=11 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220611234427/https://open.spotify.com/artist/3fMbdgg4jU18AjLCKBhRSm |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ४९
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[लेडी गागा]]|| ३.४१|| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://open.spotify.com/artist/1HY2Jd0NmPuamShAr6KMms |title=Lady Gaga |publisher=Spotify |access-date=December 23, 2024 |archive-date=23 December 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241223092655/https://open.spotify.com/artist/1HY2Jd0NmPuamShAr6KMms |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! ५०
| style=&quot;text-align: left;&quot; | [[मार्समेलो]]|| ३.४ || &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://open.spotify.com/artist/64KEffDW9EtZ1y2vBYgq8T |title=Marshmello |publisher=Spotify |access-date=July 26, 2024 |archive-date=25 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220525000020/https://open.spotify.com/artist/64KEffDW9EtZ1y2vBYgq8T |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:center; font-size: 85%;&quot; |२३ डिसेम्बर २०२४ सम्म
|}

== शिखर मासिक श्रोताहरूको समयरेखा ==
सेप्टेम्बर २०१५ देखि यो सुविधा सार्वजनिक गरिएपछि स्पोटिफाईमा सबैभन्दा बढी मासिक श्रोताहरू भएका कलाकारहरूको समयरेखा हो।

{{legend|#FFFF99|वर्षको सबैभन्दा बढी सुनिएका कलाकारलाई सङ्केत गर्दछ{{efn|सन् २०१९ देखि २०२२ र सन् २०२४ सम्म यस वर्षको सबैभन्दा बढी सुनिएका कलाकार मासिक श्रोताको सूचीमा शीर्ष स्थानमा रहन सकेनन्।}}}}
{{legend|#D0F2FF|स्पोटिफाई इतिहासमा अधिकांश मासिक श्रोताहरूलाई सङ्केत गर्दछ।&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://hip-hopvibe.com/news/the-weeknd-breaks-his-own-record-as-the-artist-with-the-most-monthly-listeners-in-spotify-history/ |title=The Weeknd breaks his own record as the artist with the most monthly listeners in Spotify history |date=जनवरी 12, 2024 |access-date=जनवरी 13, 2024 |publisher=Hip-Hop Vibe |archive-date=7 अक्टोबर 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007021703/https://hip-hopvibe.com/news/the-weeknd-breaks-his-own-record-as-the-artist-with-the-most-monthly-listeners-in-spotify-history/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;}}

=== सन् २०१५ ===
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
!महिना
!कलाकार
|-
| सेप्टेम्बर
| rowspan=&quot;2&quot; | [[द विकएन्ड]]&lt;ref&gt;*सेप्टेम्बर: {{cite web|url=http://musically.com/2015/09/17/the-weeknd-spotify-artists-24m-monthly-listeners/|title=The Weeknd tops Spotify artists chart with 24m listeners|date=सेप्टेम्बर 17, 2015|access-date=अक्टोबर 28, 2019|publisher=Musically.com|archive-date=डिसेम्बर 16, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191216194236/https://musically.com/2015/09/17/the-weeknd-spotify-artists-24m-monthly-listeners/|url-status=live}}
*अक्टोबर: {{cite web|url=https://time.com/4070038/ed-sheeran-spotify-record-thinking-out-loud/|title=Ed Sheeran Just Set a Big Spotify Record|date=अक्टोबर 12, 2015|publisher=Time Magazine|access-date=7 मे 2023|archive-date=7 मे 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230507112919/https://time.com/4070038/ed-sheeran-spotify-record-thinking-out-loud/|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230507112919/https://time.com/4070038/ed-sheeran-spotify-record-thinking-out-loud/ |date=2023-05-07 }}&lt;/ref&gt;
|-
| अक्टोबर
|-
| नोभेम्बर
| rowspan=&quot;2&quot; | [[जस्टिन बिबर]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://industriamusical.com/en-tan-solo-3-meses-purpose-de-justin-bieber-acumula-mas-de-2-446-millones-de-reproducciones-en-spotify-17-12m/|title=In just 3 months &quot;Purpose&quot; by Justin Bieber accumulates more than 2.446 million views on Spotify ($17.12m)|date=फेब्रुअरी 15, 2016|website=industriamusical.com|access-date=7 मे 2023|archive-date=7 मे 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230507115134/https://industriamusical.com/en-tan-solo-3-meses-purpose-de-justin-bieber-acumula-mas-de-2-446-millones-de-reproducciones-en-spotify-17-12m/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| डिसेम्बर
|}

=== सन् २०१६ ===
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
! महिना
! कलाकार
|-
| जनवरी
| rowspan=&quot;3&quot; | [[जस्टिन बिबर]]&lt;ref&gt;*जनवरी &amp; फेब्रुअरी: {{cite web|url=https://industriamusical.com/en-tan-solo-3-meses-purpose-de-justin-bieber-acumula-mas-de-2-446-millones-de-reproducciones-en-spotify-17-12m/|title=In just 3 months &quot;Purpose&quot; by Justin Bieber accumulates more than 2.446 million views on Spotify ($17.12m)|date=फेब्रुअरी 15, 2016|website=industriamusical.com|access-date=7 मे 2023|archive-date=7 मे 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230507115134/https://industriamusical.com/en-tan-solo-3-meses-purpose-de-justin-bieber-acumula-mas-de-2-446-millones-de-reproducciones-en-spotify-17-12m/|url-status=live}}
*मार्च: {{cite news|url=https://www.nytimes.com/2016/03/30/arts/music/gwen-stefani-truth-spotify-chart.html|title=Gwen Stefani Skips Spotify and Still Opens at No. 1|date=मार्च 29, 2016|newspaper=The New York Times}}&lt;/ref&gt;
|-
| फेब्रुअरी
|-
| मार्च
|-
| अप्रिल
| [[रियाना]]&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.musicbusinessworldwide.com/biggest-artist-spotify-shareholder-tidal/|title=THE BIGGEST ARTIST ON SPOTIFY IS A SHAREHOLDER IN TIDAL|date=अप्रिल 7, 2016|newspaper=Music Business Worldwide|access-date=7 मे 2023|archive-date=7 मे 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230507111051/https://www.musicbusinessworldwide.com/biggest-artist-spotify-shareholder-tidal/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| मे
| rowspan=&quot;7&quot; bgcolor=&quot;#ffff99&quot; | [[ड्रेक]]&lt;ref name=&quot;Spotify&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.musicbusinessworldwide.com/drake-finally-loses-his-crown-on-spotifys-to-record-breaking-the-weeknd/|title=Drake finally loses his Spotify crown to record-breaking the Weeknd|last=Ingham|first=Tim|date=डिसेम्बर 1, 2016|newspaper=Music Business Worldwide|access-date=मार्च 29, 2018|archive-date=जुन 23, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180623112827/https://www.musicbusinessworldwide.com/drake-finally-loses-his-crown-on-spotifys-to-record-breaking-the-weeknd/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| जुन
|-
| जुलाई
|-
| अगस्ट
|-
| सेप्टेम्बर
|-
| अक्टोबर
|-
| नोभेम्बर
|-
| डिसेम्बर
| [[द विकएन्ड]]&lt;ref name=&quot;Spotify&quot;/&gt;
|}

=== सन् २०१७ ===
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
! महिना
! कलाकार
|-
| जनवरी
| [[द विकएन्ड]]&lt;ref name=&quot;Spotify&quot; /&gt;
|-
| फेब्रुअरी
| rowspan=&quot;2&quot; bgcolor=&quot;#ffff99&quot; | [[एड सिरन]]&lt;ref&gt;
*फेब्रुअरी: {{cite web|url=https://www.musicbusinessworldwide.com/ed-sheeran-now-biggest-artist-spotify/|title=Ed Sheeran is now officially the biggest artist on Spotify worldwide|date=फेब्रुअरी 17, 2017|publisher=Music Business Worldwide|access-date=मार्च 29, 2018|archive-date=अप्रिल 1, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170401234438/http://www.musicbusinessworldwide.com/ed-sheeran-now-biggest-artist-spotify/|url-status=live}}
*मार्च: {{cite web|url=https://www.billboard.com/music/pop/ed-sheeran-divide-spotify-records-first-day-streams-7710253/|title=Ed Sheeran's 'Divide' Smashes Spotify Records For First-Day Streams|date=मार्च 6, 2017|publisher=Billboard}}&lt;/ref&gt;
|-
| मार्च
|-
| अप्रिल
| rowspan=&quot;3&quot; | [[द विकएन्ड]]
|-
| मे
|-
| जुन
|-
| जुलाई
| [[ड्याडी याङ्की]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.thefader.com/2017/07/09/daddy-yankee-number-one-artist-spotify|title=Daddy Yankee Is Now The Number One Artist On Spotify|date=जुलाई 9, 2017|publisher=The FADER|access-date=7 मे 2023|archive-date=7 मे 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230507095928/https://www.thefader.com/2017/07/09/daddy-yankee-number-one-artist-spotify|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| अगस्ट
| [[द विकएन्ड]]
|-
| सेप्टेम्बर
| rowspan=&quot;4&quot; bgcolor=&quot;#ffff99&quot; | [[एड सिरन]]&lt;ref&gt;*सेप्टेम्बर: {{cite web|url=https://themusicnetwork.com/ed-sheerans-shape-of-you-sets-new-spotify-record-with-138-billion-streams/|title=Ed Sheeran's 'Shape Of You' sets new Spotify record with 1.38 billion streams|date=सेप्टेम्बर 25, 2017|publisher=The Music Network}}
*अक्टोबर: {{cite web|url=https://www.vogue.com/article/j-balvin-mi-gente-fashion|title=It's J Balvin's World and We're All Just Living in It|date=अक्टोबर 12, 2017|publisher=Vogue|access-date=7 मे 2023|archive-date=7 मे 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230507124108/https://www.vogue.com/article/j-balvin-mi-gente-fashion|url-status=live}} 
*नोभेम्बर: {{cite web|url=https://sites.williams.edu/f18-engl117-01/uncategorized/from-homelessness-to-stardom-the-ed-sheeran-phenomenon/|title=From Homelessness to Stardom: The Ed Sheeran Phenomenon|date=नोभेम्बर 14, 2017|publisher=Williams College|access-date=7 मे 2023|archive-date=8 मे 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230508070503/https://sites.williams.edu/f18-engl117-01/uncategorized/from-homelessness-to-stardom-the-ed-sheeran-phenomenon/|url-status=live}} 
*डिसेम्बर: {{cite web|url=https://variety.com/2017/digital/news/ed-sheeran-rihanna-lead-spotifys-most-streamed-artists-of-2017-list-1202630294/|title=Ed Sheeran, Rihanna Lead Spotify's Most-Streamed Artists of 2017 List|date=डिसेम्बर 4, 2017|publisher=Variety Magazine|access-date=3 डिसेम्बर 2024|archive-date=8 सेप्टेम्बर 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240908024606/https://variety.com/2017/digital/news/ed-sheeran-rihanna-lead-spotifys-most-streamed-artists-of-2017-list-1202630294/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| अक्टोबर
|-
| नोभेम्बर
|-
| डिसेम्बर
|}

=== सन् २०१८ ===
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
!महिना
!कलाकार
|-
| जनवरी
| rowspan=&quot;4&quot; | [[द विकएन्ड]]
|-
| फेब्रुअरी
|-
| मार्च 
|-
| अप्रिल
|-
| मे
| bgcolor=&quot;#ffff99&quot; | [[ड्रेक]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://weraveyou.com/2018/05/spotify-announce-top-10-biggest-artists/|title=Spotify announce Top 10 biggest artists|date=मे 10, 2018|website=We Rave You}}&lt;/ref&gt;
|-
| जुन 
| [[जे बाल्भिन]]&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=Fernandez|first=Suzette|url=https://www.billboard.com/articles/columns/latin/8462494/j-balvin-most-streamed-artist-worldwide-spotify|title=J Balvin Is the Most Streamed Artist Worldwide on Spotify, Replacing Drake|date=जुन 25, 2018|access-date=अक्टोबर 28, 2019|magazine=Billboard|archive-date=अगस्ट 11, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200811081118/https://www.billboard.com/articles/columns/latin/8462494/j-balvin-most-streamed-artist-worldwide-spotify|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| जुलाई 
| rowspan=&quot;4&quot; | [[द विकएन्ड]]
|-
| अगस्ट
|-
| सेप्टेम्बर
|-
| अक्टोबर
|-
| नोभेम्बर
| rowspan=&quot;2&quot; | [[अरियाना ग्रान्डे]]&lt;ref&gt;*नोभेम्बर: {{cite magazine|url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/8487545/ariana-grande-most-streamed-spotify|title=Ariana Grande Is the Most Streamed Artist Worldwide On Spotify, Replacing Selena Gomez|last=Lukarcanin|first=Emina|date=नोभेम्बर 30, 2018|access-date=अक्टोबर 28, 2019|magazine=Billboard|archive-date=जुलाई 4, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190704005426/https://www.billboard.com/articles/columns/pop/8487545/ariana-grande-most-streamed-spotify|url-status=live}}
*डिसेम्बर: {{cite magazine|url=https://www.musicweek.com/talent/read/ariana-grande-drops-new-single-imagine/074776|title=Ariana Grande drops new single Imagine|date=डिसेम्बर 14, 2018|website=Music Week|access-date=8 मे 2023|archive-date=8 मे 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230508053421/https://www.musicweek.com/talent/read/ariana-grande-drops-new-single-imagine/074776|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| डिसेम्बर
|}

=== सन् २०१९ ===
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
! महिना
! कलाकार
|-
| जनवरी
| [[अरियाना ग्रान्डे]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://musically.com/2019/01/21/ariana-grande-takes-spotify-single-day-streams-record/|title=Ariana Grande takes Spotify single-day streams record|date=जनवरी 21, 2019|website=Music Ally|access-date=7 मे 2023|archive-date=7 मे 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230507131003/https://musically.com/2019/01/21/ariana-grande-takes-spotify-single-day-streams-record/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| फेब्रुअरी
| [[द विकएन्ड]]
|-
| मार्च
| [[अरियाना ग्रान्डे]]&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://kazimagazine.com/uncategorized/nicki-minaj-cardi-b-ariana-grande-lead-spotifys-top-20-female-artists/|title=Nicki Minaj, Cardi B, Ariana Grande Control Spotify's Top 20 Female Artists|date=मार्च 9, 2019|magazine=KAZI|access-date=7 मे 2023|archive-date=7 मे 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230507130721/https://kazimagazine.com/uncategorized/nicki-minaj-cardi-b-ariana-grande-lead-spotifys-top-20-female-artists/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| अप्रिल
| rowspan=&quot;2&quot; | [[खलिद]]&lt;ref&gt;*अप्रिल: {{cite web|url=https://www.musicbusinessworldwide.com/khalid-just-became-the-biggest-artist-in-the-world-on-spotify-with-over-50m-monthly-listeners/|title=Khalid Just Became The Biggest Artist in the World On Spotify, With Over 50m Monthly Listeners|last=Ingham|first=Tim|date=अप्रिल 28, 2019|publisher=Music Business worldwide|access-date=जुलाई 25, 2019|archive-date=जुन 13, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190613195250/https://www.musicbusinessworldwide.com/khalid-just-became-the-biggest-artist-in-the-world-on-spotify-with-over-50m-monthly-listeners/|url-status=live}}
*मे: {{cite web|url=https://www.bandwagon.asia/articles/find-out-which-artist-has-knocked-ariana-grande-off-the-number-one-spot-on-spotify|title=Find out which artist has knocked Ariana Grande off the number one spot on Spotify|date=मे 2, 2019|publisher=Bandwagon Asia|access-date=8 मे 2023|archive-date=8 मे 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230508054815/https://www.bandwagon.asia/articles/find-out-which-artist-has-knocked-ariana-grande-off-the-number-one-spot-on-spotify|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| मे
|-
| जुन
| [[द विकएन्ड]]
|-
| जुलाई
| [[एड सिरन]]&lt;ref name=&quot;Ed Sheeran जुन 2019&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/articles/business/8520530/ed-sheeran-spotify-monthly-listeners-playlists-no-6-album|title=Ed Sheeran Nears 70 Million Monthly Listeners on Spotify as 'No. 6' Lands on 800-Plus Playlists|date=जुलाई 18, 2019|magazine=Billboard|access-date=जुलाई 25, 2019|archive-date=जुलाई 22, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190722133222/https://www.billboard.com/articles/business/8520530/ed-sheeran-spotify-monthly-listeners-playlists-no-6-album|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| अगस्ट
| rowspan=&quot;2&quot; | [[द विकएन्ड]]
|-
| सेप्टेम्बर
|-
| अक्टोबर
| [[एड सिरन]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/newsround/50219299|title=How many records has Ed Sheeran broken?|date=अक्टोबर 29, 2019|website=BBC|access-date=3 डिसेम्बर 2024|archive-date=7 अक्टोबर 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241007064657/https://www.bbc.co.uk/newsround/50219299|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| नोभेम्बर
| rowspan=&quot;2&quot; | [[द विकएन्ड]]
|-
| डिसेम्बर
|}

=== सन् २०२० ===
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
! महिना
! कलाकार
|-
| जनवरी
| [[एड सिरन]]&lt;ref name=&quot;Ed Sheeran जुन 2019&quot;/&gt;
|-
| फेब्रुअरी
| rowspan=&quot;2&quot; | [[जस्टिन बिबर]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.usatoday.com/picture-gallery/entertainment/music/2020/03/05/spotify-artists-with-the-most-listeners/111391516/|title=Ahead of the Spotify Awards, which artists on the streaming service have the most listeners?|date=मार्च 5, 2020|access-date=अप्रिल 15, 2020|work=[[USA Today]]|archive-date=अप्रिल 3, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200403230746/https://www.usatoday.com/picture-gallery/entertainment/music/2020/03/05/spotify-artists-with-the-most-listeners/111391516/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| मार्च
|-
| अप्रिल
| rowspan=&quot;7&quot; | [[द विकएन्ड]]&lt;ref&gt;*अप्रिल: {{cite web |title=Is streaming or dubplate the saviour for dancehall amid COVID crisis? |url=https://jamaica.loopnews.com/content/streaming-or-dubplate-saviour-dancehall-amid-covid-crisis |website=Loop News |access-date=9 डिसेम्बर 2022 |date=30 अप्रिल 2020 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*मे: {{cite web|url=https://www.sporcle.com/games/hrush28/top-100-artists-by-spotify-monthly-listeners/results|title=Top 100 Artists by Spotify Monthly Listeners Stats|date=मे 12, 2020|website=Sporcle|archive-url=https://web.archive.org/web/20210521232959/https://www.sporcle.com/games/hrush28/top-100-artists-by-spotify-monthly-listeners/results|archive-date=मे 21, 2021|url-status=live|access-date=मार्च 13, 2023}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210521232959/https://www.sporcle.com/games/hrush28/top-100-artists-by-spotify-monthly-listeners/results |date=2021-05-21 }}
*जुन: {{Citation needed|date=नोभेम्बर 2024}}
*जुलाई: {{cite web |title=The Weeknd to Perform 'After Hours' Virtual Concert on TikTok |url=https://variety.com/2020/digital/news/the-weeknd-tiktok-after-hours-concert-livestream-1234720674/ |website=Variety |access-date=10 डिसेम्बर 2022 |date=30 जुलाई 2020 |archive-date=9 डिसेम्बर 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221209102115/https://variety.com/2020/digital/news/the-weeknd-tiktok-after-hours-concert-livestream-1234720674/ |url-status=live }}
*अगस्ट: {{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/newsround/53817170|title=Ariana Grande: Star breaks streaming record previously held by Rihanna|date=अगस्ट 18, 2020|publisher=[[BBC]]|access-date=मार्च 7, 2021|archive-date=नोभेम्बर 1, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201101043605/https://www.bbc.co.uk/newsround/53817170|url-status=live}}
*सेप्टेम्बर: {{cite web|url=https://www.apptuts.net/en/tutorial/android/most-popular-artists-on-spotify/|title=Top 20 most popular artists on Spotify in 2020!|date=सेप्टेम्बर 30, 2020|website=apptuts|archive-url=https://web.archive.org/web/20210521232959/https://www.apptuts.net/en/tutorial/android/most-popular-artists-on-spotify/|archive-date=मे 21, 2021|url-status=live|access-date=मार्च 13, 2023}}
*अक्टोबर: {{cite web|url=https://www.apptuts.net/es/tutorial/android/top-20-de-los-cantantes-mas-populares-en-spotify/|title=Top 20 of the most popular singers on Spotify|date=अक्टोबर 27, 2020|website=apptuts|archive-url=https://web.archive.org/web/20210521232959/https://www.apptuts.net/es/tutorial/android/top-20-de-los-cantantes-mas-populares-en-spotify/|archive-date=मे 21, 2021|url-status=live|access-date=मार्च 13, 2023}}&lt;/ref&gt;
|-
| मे
|-
| जुन
|-
| जुलाई
|-
| अगस्ट
|-
| सेप्टेम्बर
|-
| अक्टोबर
|-
| नोभेम्बर
| rowspan=&quot;2&quot; | [[अरियाना ग्रान्डे]]&lt;ref&gt;*नोभेम्बर: {{cite web|title=Ariana Grande passes Justin Bieber to become Spotify's most streamed artist|url=https://www.uai.com.br/app/noticia/musica/2020/11/19/noticias-musica,265073/ariana-grande-passa-justin-bieber-se-torna-artista-mais-ouvida-spotify.shtml|website=uai|access-date=9 डिसेम्बर 2022|date=19 नोभेम्बर 2020|archive-date=13 मार्च 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230313104533/https://www.uai.com.br/app/noticia/musica/2020/11/19/noticias-musica,265073/ariana-grande-passa-justin-bieber-se-torna-artista-mais-ouvida-spotify.shtml|url-status=live}}
*डिसेम्बर: {{cite web|title=A Ranking Of The Biggest Popstars Of 2020, According To Spotify Monthly Listeners|url=https://www.thethings.com/a-ranking-of-the-biggest-popstars-of-2020-according-to-spotify-monthly-listeners/|website=TheThings|access-date=9 डिसेम्बर 2022|date=29 डिसेम्बर 2020|archive-date=मार्च 12, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312200806/https://www.thethings.com/a-ranking-of-the-biggest-popstars-of-2020-according-to-spotify-monthly-listeners/|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230312200806/https://www.thethings.com/a-ranking-of-the-biggest-popstars-of-2020-according-to-spotify-monthly-listeners/ |date=2023-03-12 }}&lt;/ref&gt;
|-
| डिसेम्बर
|}

=== सन् २०२१ ===
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
! महिना
! कलाकार
|-
| जनवरी
| [[जस्टिन बिबर]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=Spotify: Justin Bieber surpasses Ariana Grande and resumes reign|url=https://portalpopline.com.br/spotify-justin-bieber-supera-ariana-grande-retoma-reinado/|website=POPline|access-date=13 मार्च 2023|date=22 जनवरी 2021|archive-date=13 मार्च 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230313084600/https://portalpopline.com.br/spotify-justin-bieber-supera-ariana-grande-retoma-reinado/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| फेब्रुअरी
| rowspan=&quot;2&quot; | [[द विकएन्ड]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://variety.com/2021/music/news/the-weeknd-super-bowl-chart-bump-birthday-1234908586/|title=The Weeknd Gets a Massive Post-Super Bowl Chart Bump|last=Aswad|first=Jem|date=फेब्रुअरी 16, 2021|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|access-date=मार्च 7, 2021|archive-date=मार्च 3, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303063524/https://variety.com/2021/music/news/the-weeknd-super-bowl-chart-bump-birthday-1234908586/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| मार्च
|-
| अप्रिल
| rowspan=&quot;9&quot; | [[जस्टिन बिबर]]&lt;ref&gt;*अप्रिल: {{cite web|url=https://moviecultists.com/on-spotify-who-has-the-most-monthly-listeners|title=On spotify who has the most monthly listeners?|last=Greenfelder|first=Lenora|date=अप्रिल 2, 2021|website=Movie Cultists|archive-url=https://web.archive.org/web/20220402110310/https://moviecultists.com/on-spotify-who-has-the-most-monthly-listeners|archive-date=अप्रिल 2, 2022|url-status=live|access-date=अप्रिल 2, 2022}}
*मे: {{cite web|url=https://hypebeast.com/2021/5/dababy-surpasses-drake-with-most-monthly-streams-on-spotify/|title=DaBaby Surpasses Drake With Most Monthly Streams on Spotify|last=Li|first=Joyce|date=मे 21, 2021|website=Hypebeast|archive-url=https://web.archive.org/web/20210521232959/https://hypebeast.com/2021/5/dababy-surpasses-drake-with-most-monthly-streams-on-spotify|archive-date=मे 21, 2021|url-status=live|access-date=जुन 2, 2021}}
*जुन: {{cite web|date=|title=Who has the most monthly listeners on Spotify 2021|url=https://associatedtelevision.com/bgjwus/who-has-the-most-monthly-listeners-on-spotify-2021|url-status=dead|access-date=डिसेम्बर 7, 2021|website=Associated Television|archive-date=डिसेम्बर 9, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211209195044/https://associatedtelevision.com/bgjwus/who-has-the-most-monthly-listeners-on-spotify-2021}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211209195044/https://associatedtelevision.com/bgjwus/who-has-the-most-monthly-listeners-on-spotify-2021 |date=2021-12-09 }}
*जुलाई: {{cite web|url=https://www.sonymusic.ca/press_release/the-kid-laroi-and-justin-bieber-team-up-in-the-long-awaited-new-song-stay|title=THE KID LAROI AND JUSTIN BIEBER TEAM UP IN THE LONG AWAITED NEW SONG &quot;STAY&quot;|date=जुलाई 9, 2021|website=Complex|archive-url=https://web.archive.org/web/20211028185006/https://www.sonymusic.ca/press_release/the-kid-laroi-and-justin-bieber-team-up-in-the-long-awaited-new-song-stay|archive-date=अक्टोबर 28, 2021|url-status=live|access-date=मार्च 13, 2023}}
*अगस्ट: {{cite web|url=https://www.complex.com/music/justin-bieber-spotify-listeners-record|title=Justin Bieber Breaks All-Time Spotify Record for Monthly Listeners|date=अगस्ट 28, 2021|website=Complex|archive-url=https://web.archive.org/web/20211028185006/https://www.complex.com/music/justin-bieber-spotify-listeners-record|archive-date=अक्टोबर 28, 2021|url-status=live|access-date=मार्च 13, 2023}}
*सेप्टेम्बर: {{cite web|url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/643272-most-monthly-listeners-on-spotify|title=Most monthly listeners on Spotify (male)|date=सेप्टेम्बर 28, 2021|website=Guinness World Records|archive-url=https://web.archive.org/web/20211028185006/https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/643272-most-monthly-listeners-on-spotify|archive-date=अक्टोबर 28, 2021|url-status=dead|access-date=नोभेम्बर 19, 2021}}
*अक्टोबर: {{cite web|url=https://www.hotnewhiphop.com/doja-cat-passes-drake-to-become-rapper-with-most-monthly-listeners-on-spotify-news.140971.html|title=Doja Cat Passes Drake To Become Rapper With Most Monthly Listeners On Spotify|last=Zidel|first=Alex|date=अक्टोबर 14, 2021|website=Hot New Hip Hop|access-date=नोभेम्बर 24, 2021|archive-date=नोभेम्बर 24, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211124162808/https://www.hotnewhiphop.com/doja-cat-passes-drake-to-become-rapper-with-most-monthly-listeners-on-spotify-news.140971.html|url-status=live}}
*नोभेम्बर: {{cite web|url=https://www.wellsfargocenterphilly.com/news/detail/justin-bieber-announces-jaden-teo-eddie-benjamin-and-harry-hudson-as-opening-acts-for-his-2022-world-tour|title=Justin Bieber Announces Jaden, ¿Téo?, Eddie Benjamin, And Harry Hudson As Opening Acts For His 2022 World Tour|date=नोभेम्बर 16, 2021|website=Wells Fargo Center Philly.com|access-date=3 डिसेम्बर 2024|archive-date=30 नोभेम्बर 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241130231640/https://www.wellsfargocenterphilly.com/news/detail/justin-bieber-announces-jaden-teo-eddie-benjamin-and-harry-hudson-as-opening-acts-for-his-2022-world-tour|url-status=live}}
*डिसेम्बर: {{cite web|url=https://www.nme.com/news/music/justin-bieber-becomes-first-artist-in-spotify-history-to-cross-90-million-monthly-listeners-3126153|title=Justin Bieber becomes first artist in Spotify history to cross 90 million monthly listeners|date=डिसेम्बर 24, 2021|website=NME|access-date=3 डिसेम्बर 2024|archive-date=30 नोभेम्बर 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241130233736/https://www.nme.com/news/music/justin-bieber-becomes-first-artist-in-spotify-history-to-cross-90-million-monthly-listeners-3126153|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| मे
|-
| जुन
|-
| जुलाई
|-
| अगस्ट
|-
|सेप्टेम्बर
|-
| अक्टोबर
|-
| नोभेम्बर
|-
| डिसेम्बर
|}

=== सन् २०२२ ===
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
! महिना
! कलाकार
|-
| जनवरी
| rowspan=&quot;2&quot; |[[द विकएन्ड]]&lt;ref&gt;
*जनवरी: {{cite web|url=https://www.nme.com/news/music/the-weeknd-breaks-justin-biebers-record-for-most-monthly-spotify-listeners-3144313|title=The Weeknd Passes Justin Bieber On Spotify For Most Monthly Listeners In The World|last=Richards|first=Will|date=जनवरी 23, 2022|website=NME|archive-url=https://web.archive.org/web/20220123180803/https://www.nme.com/news/music/the-weeknd-breaks-justin-biebers-record-for-most-monthly-spotify-listeners-3144313|archive-date=जनवरी 23, 2022|url-status=live|access-date=जनवरी 23, 2022}}
*फेब्रुअरी: {{cite web |title=Singer The Weeknd still tops music charts worldwide |url=https://en.hespress.com/35994-singer-the-weeknd-still-tops-music-charts-worldwide.html |website=[[Hespress]] |access-date=10 डिसेम्बर 2022 |date=9 फेब्रुअरी 2022}}&lt;/ref&gt;
|-
|फेब्रुअरी
|-
| मार्च 
| rowspan=&quot;8&quot; | [[एड सिरन]]&lt;ref&gt;*मार्च: {{cite web|last=Oyedeji|first=Miracle|date=मार्च 31, 2022|title=Top Artists on Spotify in 2022|url=https://usa.inquirer.net/97379/top-artists-on-spotify-in-2022|access-date=अप्रिल 2, 2022|website=Inquirer|archive-url=https://web.archive.org/web/20220331183405/https://usa.inquirer.net/97379/top-artists-on-spotify-in-2022|archive-date=मार्च 31, 2022|url-status=live}}
*अप्रिल: {{cite web|last=Oyedeji|first=Miracle|date=अप्रिल 11, 2022|title=Ed Sheeran ranks 1st worldwide as Spotify's most-streamed artist|url=https://en.hespress.com/39920-ed-sheeran-ranks-1st-worldwide-as-spotifys-most-streamed-artist.html|access-date=अप्रिल 2, 2022|website=Inquirer|archive-url=https://web.archive.org/web/20220331183405/https://en.hespress.com/39920-ed-sheeran-ranks-1st-worldwide-as-spotifys-most-streamed-artist.html|archive-date=मार्च 31, 2022|url-status=live}}
*मे: {{cite web|last=Nawaz Khan|first=Ali|date=मे 18, 2022|title=Ed Sheeran and Justin Bieber currently have the most monthly listeners of all artists on Spotify|url=https://www.musicbusinessworldwide.com/who-has-the-most-monthly-listeners-on-spotify-ed-sheeran-and-justin-bieber-currently-lead-the-rankings/|access-date=मे 21, 2022|website=Music Business Worldwide|archive-url=https://web.archive.org/web/20220518131537/https://www.musicbusinessworldwide.com/who-has-the-most-monthly-listeners-on-spotify-ed-sheeran-and-justin-bieber-currently-lead-the-rankings/|archive-date=मे 18, 2022|url-status=live}}
*जुन: {{cite web |title=THE MAJOR LABELS FACE AN UPHILL BATTLE FOR STREAMING MARKET SHARE. HERE'S HOW THEY MIGHT FIGHT BACK. |url=https://www.musicbusinessworldwide.com/podcast/the-major-labels-face-an-uphill-battle-for-streaming-market-share-heres-how-they-might-fight-back/ |website=Music Business Worldwide |access-date=डिसेम्बर 10, 2022 |date=जुन 6, 2022 |archive-date=10 डिसेम्बर 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221210172831/https://www.musicbusinessworldwide.com/podcast/the-major-labels-face-an-uphill-battle-for-streaming-market-share-heres-how-they-might-fight-back/ |url-status=live }}
*जुलाई: {{cite web |title=Ed Sheeran becomes first artist to hit 100million followers on Spotify |url=https://www.nme.com/news/music/ed-sheeran-becomes-first-artist-to-hit-100million-followers-on-spotify-3277611 |website=NME |access-date=डिसेम्बर 10, 2022 |date=जुलाई 27, 2022 |archive-date=10 डिसेम्बर 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221210172830/https://www.nme.com/news/music/ed-sheeran-becomes-first-artist-to-hit-100million-followers-on-spotify-3277611 |url-status=live }}
*अगस्ट: {{cite web |title=Spotify launches new concert tickets website |url=https://www.nme.com/news/music/spotify-launches-new-concert-tickets-website-3288047 |website=NME |access-date=डिसेम्बर 10, 2022 |date=अगस्ट 11, 2022 |archive-date=10 डिसेम्बर 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221210172831/https://www.nme.com/news/music/spotify-launches-new-concert-tickets-website-3288047 |url-status=live }}
*सेप्टेम्बर: {{cite web |title=Who are the Most Streamed Spotify Artists of All-Time? |url=https://www.digitalmusicnews.com/2022/09/17/most-streamed-spotify-artists-of-all-time/ |website=Digital Music News |access-date=10 डिसेम्बर 2022 |date=सेप्टेम्बर 17, 2022 |archive-date=10 डिसेम्बर 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221210172831/https://www.digitalmusicnews.com/2022/09/17/most-streamed-spotify-artists-of-all-time/ |url-status=live }}
*अक्टोबर: {{cite web |title=What Are Monthly Listeners on Spotify (and How Many Should You Have)? |url=https://twostorymelody.com/spotify-monthly-listeners-explained/ |website=Two Story Melody |access-date=डिसेम्बर 18, 2022 |date=अक्टोबर 19, 2022 |archive-date=18 डिसेम्बर 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221218120713/https://twostorymelody.com/spotify-monthly-listeners-explained/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| अप्रिल
|-
| मे
|-
| जुन
|-
| जुलाई
|-
| अगस्ट
|-
| सेप्टेम्बर
|-
| अक्टोबर
|-
| नोभेम्बर
| [[टेलर स्विफ्ट]]&lt;ref&gt;{{cite web |title=Spotify Wrapped Launch Has Internet Anxiously Awaiting: 'Where Is It' |url=https://www.newsweek.com/spotify-wrapped-launch-has-internet-anxiously-awaiting-where-it-1762865 |website=[[Newsweek]] |access-date=डिसेम्बर 9, 2022 |date=नोभेम्बर 28, 2022 |archive-date=9 डिसेम्बर 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221209161233/https://www.newsweek.com/spotify-wrapped-launch-has-internet-anxiously-awaiting-where-it-1762865 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| डिसेम्बर
| [[द विकएन्ड]]&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Weeknd Set to Pass Ed Sheeran for Spotify's Most-Streamed Song Ever |url=https://exclaim.ca/music/article/the_weeknd_set_to_pass_ed_sheeran_for_spotifys_most-streamed_song |website=Exclaim |access-date=डिसेम्बर 21, 2022 |date=डिसेम्बर 20, 2022 |archive-date=21 डिसेम्बर 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221221193655/https://exclaim.ca/music/article/the_weeknd_set_to_pass_ed_sheeran_for_spotifys_most-streamed_song |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|}

=== सन् २०२३ ===
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
! महिना
! कलाकार
|-
| जनवरी
| rowspan=&quot;10&quot; | [[द विकएन्ड]]&lt;ref&gt;*जनवरी: {{cite web |title=The Weeknd Breaks Spotify Monthly Streaming Record |url=https://boardroom.tv/headline-to-go/jan-13-2023-the-weeknd-spotify-monthly-streaming-record/ |website=Boardroom |access-date=जनवरी 16, 2023 |archive-date=16 जनवरी 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230116203439/https://boardroom.tv/headline-to-go/jan-13-2023-the-weeknd-spotify-monthly-streaming-record/ |url-status=live }}
*फेब्रुअरी: {{Cite web |title=The Weeknd Becomes First Artist to Reach 100 Million Monthly Listeners on Spotify |url=https://variety.com/2023/music/news/the-weeknd-spotify-record-monthly-listeners-1235537787/ |access-date=2023-02-28 |website=Variety |date=फेब्रुअरी 28, 2023 }}
*मार्च: {{cite web |title=The Weeknd is officially the world's most popular artist |url=https://www.guinnessworldrecords.com/news/2023/3/the-weeknd-is-officially-the-worlds-most-popular-artist-741774 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230330163408/https://www.guinnessworldrecords.com/news/2023/3/the-weeknd-is-officially-the-worlds-most-popular-artist-741774 |date=मार्च 20, 2023 |website=Guinness World Records |access-date=अप्रिल 2, 2023 |archive-date=मार्च 30, 2023 |url-status=live }}
*अप्रिल: {{cite web|title=20 Most Listened To Artists On Spotify In 2023|url=https://worldwidetune.com/most-listened-to-artists|archive-url=https://web.archive.org/web/20230506103240/https://worldwidetune.com/most-listened-to-artists|date=अप्रिल 25, 2023|access-date=मे 6, 2023|archive-date=मे 6, 2023}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230506103240/https://worldwidetune.com/most-listened-to-artists |date=2023-05-06 }}
*मे: {{cite press release|title=Blue Bottle Coffee and The Weeknd partner to launch &quot;Samra Origins&quot; in celebration of Ethiopian culture|url=https://www.prnewswire.com/news-releases/blue-bottle-coffee-and-the-weeknd-partner-to-launch-samra-origins-in-celebration-of-ethiopian-culture-301814101.html|date=मे 3, 2023|access-date=8 मे 2023|archive-date=8 मे 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230508071755/https://www.prnewswire.com/news-releases/blue-bottle-coffee-and-the-weeknd-partner-to-launch-samra-origins-in-celebration-of-ethiopian-culture-301814101.html|url-status=live}}
*जुन: {{cite web|title=Spotify Streams vs Spotify Monthly Listeners|url=https://soundcamps.com/blog/spotify-streams-vs-spotify-monthly-listeners/|date=जुन 29, 2023|access-date=जुलाई 2, 2023|archive-date=6 जुलाई 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240706020904/https://soundcamps.com/blog/spotify-streams-vs-spotify-monthly-listeners/|url-status=live}}
*जुलाई: {{cite web|title=The Weeknd takes the throne for World's Most Popular Entertainer in Guinness Worlds Records, check full list|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/hollywood/the-weeknd-takes-the-throne-for-worlds-most-popular-entertainer-in-guinness-worlds-records-check-the-list-1213514|date=जुलाई 3, 2023|access-date=जुलाई 29, 2023|archive-date=29 जुलाई 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230729155255/https://www.pinkvilla.com/entertainment/hollywood/the-weeknd-takes-the-throne-for-worlds-most-popular-entertainer-in-guinness-worlds-records-check-the-list-1213514|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230729155255/https://www.pinkvilla.com/entertainment/hollywood/the-weeknd-takes-the-throne-for-worlds-most-popular-entertainer-in-guinness-worlds-records-check-the-list-1213514 |date=2023-07-29 }}
*अगस्ट: {{cite web|title=The 15 Top Artists on Spotify Worldwide In 2023|url=https://agencymasala.com/lifestyle/music/the-15-top-artists-on-spotify-worldwide/4|date=अगस्ट 4, 2023|access-date=अगस्ट 17, 2023}}{{Dead link|date=डिसेम्बर 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*सेप्टेम्बर: {{cite web|title=The Weeknd reacts to Taylor Swift becoming only other artist with 100million Spotify listeners|website=[[NME]]|url=https://www.nme.com/news/music/the-weeknd-reacts-to-taylor-swift-becoming-only-other-artist-with-100million-spotify-listeners-3492773|date=सेप्टेम्बर 4, 2023|access-date=सेप्टेम्बर 17, 2023|archive-date=18 सेप्टेम्बर 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230918163633/https://www.nme.com/news/music/the-weeknd-reacts-to-taylor-swift-becoming-only-other-artist-with-100million-spotify-listeners-3492773|url-status=live}}
*अक्टोबर: {{cite web |title=Who Is The Most Popular Artist On Spotify Currently? |url=https://dailyinfographic.com/who-is-the-most-popular-artist-on-spotify-currently |date=अक्टोबर 10, 2023 |access-date=अक्टोबर 18, 2023 |archive-date=11 नोभेम्बर 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231111041423/https://dailyinfographic.com/who-is-the-most-popular-artist-on-spotify-currently |url-status=live }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231111041423/https://dailyinfographic.com/who-is-the-most-popular-artist-on-spotify-currently |date=2023-11-11 }}&lt;/ref&gt;
|-
| फेब्रुअरी
|-
| मार्च
|-
| अप्रिल
|-
| मे
|-
| जुन
|-
| जुलाई
|-
| अगस्ट
|-
| सेप्टेम्बर
|-
| अक्टोबर
|-
| नोभेम्बर
| rowspan=&quot;2&quot; bgcolor=&quot;#ffff99&quot; | [[टेलर स्विफ्ट]]&lt;ref&gt;*नोभेम्बर: {{cite web |title=Taylor Swift is the most listened to artist in the world on Spotify after overtaking The Weeknd |url=https://www.unilad.com/music/news/taylor-swift-is-the-most-listened-to-artist-in-the-world-on-spotify-163930-20231102 |website=[[UNILAD]] |access-date=नोभेम्बर 24, 2023 |date=नोभेम्बर 2, 2023 |archive-date=7 अक्टोबर 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007021416/https://www.unilad.com/music/news/taylor-swift-is-the-most-listened-to-artist-in-the-world-on-spotify-163930-20231102 |url-status=live }}
*डिसेम्बर: {{Citation needed|date=जनवरी 2024}}&lt;/ref&gt;
|-
| डिसेम्बर
|}

=== सन् २०२४ ===
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
! महिना
! कलाकार
|-
| जनवरी
| rowspan=&quot;7&quot; | [[द विकएन्ड]]&lt;ref&gt;*जनवरी: {{cite magazine |title=The Weeknd Is 'Humbled' as 'Blinding Lights' Becomes First Song to Hit 4 Billion Streams on Spotify |url=https://www.billboard.com/music/music-news/the-weeknd-blinding-lights-4-billion-streams-spotify-1235580557/ |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |access-date=जनवरी 13, 2024 |date=जनवरी 12, 2024 }}
*फेब्रुअरी: {{cite web |title=Spotify Stats 2024: 40 Fascinating Spotify Statistics |url=https://bloggerspassion.com/spotify-stats/ |website=BloggersPassion |access-date=फेब्रुअरी 22, 2024 |date=फेब्रुअरी 7, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240222231706/https://bloggerspassion.com/spotify-stats/ |archive-date=फेब्रुअरी 22, 2024 |url-status=live }}
*मार्च: {{cite web |title=Beyonce Reaches CAREER HIGH Monthly Listeners on Spotify |url=https://thatgrapejuice.net/2024/03/beyonce-reaches-career-high-monthly-listeners-on-spotify/ |website=ThatGrapeJuice |access-date=मार्च 16, 2024 |date=मार्च 8, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240310214536/https://thatgrapejuice.net/2024/03/beyonce-reaches-career-high-monthly-listeners-on-spotify/ |archive-date=मार्च 10, 2024 |url-status=live }}
*अप्रिल: {{cite web |title=How Many Monthly Listeners On Spotify Is Good In 2024? |url=https://www.qqtube.com/blog/how-many-monthly-listeners-on-spotify-is-good |website=qqtube |access-date=नोभेम्बर 5, 2024 |date=अप्रिल 12, 2024 |archive-date=23 जुलाई 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240723143449/https://www.qqtube.com/blog/how-many-monthly-listeners-on-spotify-is-good |url-status=live }}
*मे: {{cite web |title=Spotify reveals the artists with the most Spotify monthly listeners! |url=https://www.hifmradio.com/oman/trending/spotify-reveals-the-artists-with-the-most-spotify-monthly-listeners/ |website=HiFMradio |access-date=नोभेम्बर 5, 2024 |date=मे 28, 2024 |archive-date=28 मे 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240528100239/https://www.hifmradio.com/oman/trending/spotify-reveals-the-artists-with-the-most-spotify-monthly-listeners/ |url-status=live }}
*जुन: {{cite web |title=Who Has the Most Spotify Monthly Listeners? Top Artists |url=https://jassbianchi.com/who-has-the-most-spotify-monthly-listeners-top-artists/ |website=jassbianchi |access-date=नोभेम्बर 5, 2024 |date=जुन 21, 2024 }}{{Dead link|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*जुलाई: {{cite web |title=Kendrick Lamar Continues To Eclipse Drake As His Monthly Spotify Listeners Soar |url=https://hiphopdx.com/news/kendrick-lamar-drake-monthly-spotify-listeners |website=hiphopDX |access-date=नोभेम्बर 5, 2024 |date=जुलाई 17, 2024 |archive-date=4 अगस्ट 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240804140602/https://hiphopdx.com/news/kendrick-lamar-drake-monthly-spotify-listeners |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| फेब्रुअरी
|-
| मार्च
|-
| अप्रिल
|-
| मे
|-
| जुन
|-
| जुलाई
|-
| अगस्ट
| [[बिली आइलिस]]&lt;ref&gt;{{cite magazine|title=Billie Eilish Is Spotify's Most Streamed Monthly Artist|url=https://www.billboard.com/music/music-news/billie-eilish-spotify-most-streamed-monthly-artist-1235756520/|magazine=[[बिलबोर्ड (पत्रिका)|बिलबोर्ड]]|access-date=सेप्टेम्बर 14, 2024|date=अगस्ट 19, 2024|archive-date=14 सेप्टेम्बर 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240914194138/https://www.billboard.com/music/music-news/billie-eilish-spotify-most-streamed-monthly-artist-1235756520/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| सेप्टेम्बर
| rowspan=&quot;2&quot; | [[द विकएन्ड]]&lt;ref&gt;
*सेप्टेम्बर {{cite web |title=The Weeknd Regains Spotify Crown with Over 106 Million Monthly Listeners |url=https://thesource.com/2024/09/17/the-weeknd-regains-spotify-crown-with-over-106-million-monthly-listeners/ |website=The Source |access-date=नोभेम्बर 5, 2024 |date=सेप्टेम्बर 17, 2024}}
*अक्टोबर: {{cite web |title=The Weeknd Hits Record 120.5 Million Monthly Spotify Listeners, Breaks His Own Record |url=https://thesource.com/2024/10/10/the-weeknd-hits-record-120-5-million-monthly-spotify-listeners-breaks-his-own-record/ |website=The Source |access-date=अक्टोबर 11, 2024 |date=अक्टोबर 10, 2024}}&lt;/ref&gt;
|-
| अक्टोबर
|-
| नोभेम्बर
| rowspan=&quot;2&quot; | [[ब्रुनो मार्स]]&lt;ref&gt;
{{cite web |title=Bruno Mars Shatters Spotify Monthly Listeners Record with 2 Mega-hits |url=https://www.royaltyexchange.com/blog/bruno-mars-shatters-spotify-monthly-listeners-record-with-2-mega-hits |website=RoyaltyExchange |access-date=नोभेम्बर 5, 2024 |date=नोभेम्बर 4, 2024}}&lt;/ref&gt;
|-
| डिसेम्बर
|-
|}

=== सन् २०२५ ===
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
!महिना
!कलाकार
|-
| जनवरी
| [[ब्रुनो मार्स]]
|-

|}

== यो पनि हेर्नुहोस् ==
* [[सर्वाधिक सदस्यता भएका युट्युब च्यानलहरूको सूची]]
* [[सर्वाधिक अनुसरण गरिएका फेसबुक पृष्ठहरूको सूची]]
* [[सर्वाधिक अनुसरण गरिएका टिकटक खाताहरूको सूची]]
* [[सर्वाधिक अनुसरण गरिएका ट्विच च्यानलहरूको सूची]]
* [[सर्वाधिक अनुसरण गरिएका ट्विटर खाताहरूको सूची]]
* [[सर्वाधिक अनुसरण गरिएका इन्स्टाग्राम खाताहरूको सूची]]

== टिप्पणीहरू ==
&lt;references group=&quot;lower-alpha&quot;/&gt;

== सन्दर्भ सामग्रीहरू ==
{{सन्दर्भसूची}}

{{स्पोटिफाई}}

[[श्रेणी:इन्टरनेट सम्बन्धित विषयहरूको सूची]]
[[श्रेणी:सङ्गीत-सम्बन्धित सूचीहरू]]
[[श्रेणी:स्पोटिफाई]]</text>
      <sha1>kslyqjtuvsdgexayoi44xergqhqav9e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ढाँचा:Presidents of France</title>
    <ns>10</ns>
    <id>124869</id>
    <revision>
      <id>1355339</id>
      <parentid>1329211</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T07:44:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <origin>1355339</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2391" sha1="2qpk5r5zgd891485el3z6gzdzb6olfo" xml:space="preserve">{{navbox
| name =ढाँचा:Presidents of France
| title = [[फ्रान्सका राष्ट्रपतिहरूको सूची|फ्रान्सका राष्ट्रपतिहरू]]
| state = {{{state|autocollapse}}}
| groupstyle = line-height:1.4em;
| listclass = hlist
| image = &lt;!-- Commented out: [[File:Faisceau de licteur.svg|120px|French Presidential Seal]] --&gt;
| group1 = [[फ्रान्सेली दोस्रो गणतन्त्र|दोस्रो गणतन्त्र]] (1848–1852)
| list1 = 
* [[नेपोलियन तृतीय|लुई नेपोलियन बोनपार्ट]]
| group2 = [[फ्रान्सेली तेस्रो गणतन्त्र|तेस्रो गणतन्त्र]] (1870–1940)
| list2 = 
* [[Adolphe Thiers]]
* [[Patrice de MacMahon]]
* [[Jules Grévy]]
* [[Sadi Carnot (statesman)|Sadi Carnot]]
* [[Jean Casimir-Perier]]
* [[Félix Faure]]
* [[Émile Loubet]]
* [[Armand Fallières]]
* [[Raymond Poincaré]]
* [[Paul Deschanel]]
* [[Alexandre Millerand]]
* [[Gaston Doumergue]]
* [[Paul Doumer]]
* [[Albert Lebrun]]
| group3 = [[फ्रान्सेली चौथो गणतन्त्र|चौथो गणतन्त्र]] (1947–1958)
| list3 = 
* [[Vincent Auriol]]
* [[René Coty]]
| group4 = [[फ्रान्सेली पाँचौं गणतन्त्र|पाँचौं गणतन्त्र]] (1958–present)
| list4 = 
* [[चार्ल्स द गोल]]
* [[आलाँ पोअर]]*
* [[Georges Pompidou]]
* [[आलाँ पोअर]]*
* [[भालेरी जिस्कार देस्ताँ]]
* [[फ्रान्कोइस मिटर्यान्ड]]
* [[ज्याक्स सिराक]]
* [[निकोलस सारकोजी]]
* [[फ्रँस्वा ओलँद]]
* [[एमानुएल माक्रोँ]]
| below = [[कार्यवाहक (कानून)|कार्यबाहक]] [[राष्ट्रप्रमुख]]
}}&lt;noinclude&gt;

{{collapsible option}}
[[Category:France political leader navigational boxes|{{PAGENAME}}]]
[[Category:French people and person templates]]
[[Category:Presidents of France|τ]]
&lt;/noinclude&gt;
[[श्रेणी:फ्रान्सका राष्ट्रपतिहरू]]</text>
      <sha1>2qpk5r5zgd891485el3z6gzdzb6olfo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355340</id>
      <parentid>1355339</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T07:45:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1355340</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2406" sha1="om4ywe7sw01nd018521mbyxp8snctoh" xml:space="preserve">{{navbox
| name =ढाँचा:Presidents of France
| title = [[फ्रान्सका राष्ट्रपतिहरूको सूची|फ्रान्सका राष्ट्रपतिहरू]]
| state = {{{state|autocollapse}}}
| groupstyle = line-height:1.4em;
| listclass = hlist
| image = &lt;!-- Commented out: [[File:Faisceau de licteur.svg|120px|French Presidential Seal]] --&gt;
| group1 = [[फ्रान्सेली दोस्रो गणतन्त्र|दोस्रो गणतन्त्र]] (1848–1852)
| list1 = 
* [[नेपोलियन तृतीय|लुई नेपोलियन बोनपार्ट]]
| group2 = [[फ्रान्सेली तेस्रो गणतन्त्र|तेस्रो गणतन्त्र]] (1870–1940)
| list2 = 
* [[Adolphe Thiers]]
* [[Patrice de MacMahon]]
* [[Jules Grévy]]
* [[Sadi Carnot (statesman)|Sadi Carnot]]
* [[Jean Casimir-Perier]]
* [[Félix Faure]]
* [[Émile Loubet]]
* [[Armand Fallières]]
* [[Raymond Poincaré]]
* [[Paul Deschanel]]
* [[Alexandre Millerand]]
* [[Gaston Doumergue]]
* [[Paul Doumer]]
* [[Albert Lebrun]]
| group3 = [[फ्रान्सेली चौथो गणतन्त्र|चौथो गणतन्त्र]] (1947–1958)
| list3 = 
* [[Vincent Auriol]]
* [[रेने कोती]]
| group4 = [[फ्रान्सेली पाँचौं गणतन्त्र|पाँचौं गणतन्त्र]] (1958–present)
| list4 = 
* [[चार्ल्स द गोल]]
* [[आलाँ पोअर]]*
* [[Georges Pompidou]]
* [[आलाँ पोअर]]*
* [[भालेरी जिस्कार देस्ताँ]]
* [[फ्रान्कोइस मिटर्यान्ड]]
* [[ज्याक्स सिराक]]
* [[निकोलस सारकोजी]]
* [[फ्रँस्वा ओलँद]]
* [[एमानुएल माक्रोँ]]
| below = [[कार्यवाहक (कानून)|कार्यबाहक]] [[राष्ट्रप्रमुख]]
}}&lt;noinclude&gt;

{{collapsible option}}
[[Category:France political leader navigational boxes|{{PAGENAME}}]]
[[Category:French people and person templates]]
[[Category:Presidents of France|τ]]
&lt;/noinclude&gt;
[[श्रेणी:फ्रान्सका राष्ट्रपतिहरू]]</text>
      <sha1>om4ywe7sw01nd018521mbyxp8snctoh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355341</id>
      <parentid>1355340</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T07:46:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <origin>1355341</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2394" sha1="lx33guqg1im0r2qso5pk2ynq90j61wz" xml:space="preserve">{{navbox
| name =ढाँचा:Presidents of France
| title = [[फ्रान्सका राष्ट्रपतिहरूको सूची|फ्रान्सका राष्ट्रपतिहरू]]
| state = {{{state|autocollapse}}}
| groupstyle = line-height:1.4em;
| listclass = hlist
| image = &lt;!-- Commented out: [[File:Faisceau de licteur.svg|120px|French Presidential Seal]] --&gt;
| group1 = [[फ्रान्सेली दोस्रो गणतन्त्र|दोस्रो गणतन्त्र]] (1848–1852)
| list1 = 
* [[नेपोलियन तृतीय|लुई नेपोलियन बोनपार्ट]]
| group2 = [[फ्रान्सेली तेस्रो गणतन्त्र|तेस्रो गणतन्त्र]] (1870–1940)
| list2 = 
* [[Adolphe Thiers]]
* [[Patrice de MacMahon]]
* [[Jules Grévy]]
* [[Sadi Carnot (statesman)|Sadi Carnot]]
* [[Jean Casimir-Perier]]
* [[Félix Faure]]
* [[Émile Loubet]]
* [[Armand Fallières]]
* [[Raymond Poincaré]]
* [[Paul Deschanel]]
* [[Alexandre Millerand]]
* [[Gaston Doumergue]]
* [[Paul Doumer]]
* [[Albert Lebrun]]
| group3 = [[फ्रान्सेली चौथो गणतन्त्र|चौथो गणतन्त्र]] (1947–1958)
| list3 = 
* [[Vincent Auriol]]
* [[रेने कोती]]
| group4 = [[फ्रान्सेली पाँचौं गणतन्त्र|पाँचौं गणतन्त्र]] (1958–present)
| list4 = 
* [[चार्ल्स द गोल]]
* [[आलाँ पोअर]]*
* [[Georges Pompidou]]
* [[आलाँ पोअर]]*
* [[भालेरी जिस्कार देस्ताँ]]
* [[फ्रान्कोइस मिटर्यान्ड]]
* [[जाक सिराक]]
* [[निकोलस सारकोजी]]
* [[फ्रँस्वा ओलँद]]
* [[एमानुएल माक्रोँ]]
| below = [[कार्यवाहक (कानून)|कार्यबाहक]] [[राष्ट्रप्रमुख]]
}}&lt;noinclude&gt;

{{collapsible option}}
[[Category:France political leader navigational boxes|{{PAGENAME}}]]
[[Category:French people and person templates]]
[[Category:Presidents of France|τ]]
&lt;/noinclude&gt;
[[श्रेणी:फ्रान्सका राष्ट्रपतिहरू]]</text>
      <sha1>lx33guqg1im0r2qso5pk2ynq90j61wz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सानु शर्मा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>128577</id>
    <revision>
      <id>1355239</id>
      <parentid>1354370</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T20:46:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>53012</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1355239</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11111" sha1="qjtai4vwq80c4tjj4w341yvj0tzfqb9" xml:space="preserve"> {{Infobox person
| honorific_prefix   = 
| name               = सानु शर्मा
| honorific_suffix   = 
| native_name        = 
| native_name_lang   = नेपाली
| image              = Sanu Sharma.jpg
| caption            = 
| birth_name         = 
| birth_date         = 
| birth_place        = [[परोपकार प्रसूति तथा स्त्री रोग अस्पताल|प्रसूति गृह]], [[काठमाडौँ]], [[नेपाल]]
| death_date         = 
| death_place        = 
| death_cause        = 
| resting_place      = 
| resting_place_coordinates = 
| monuments          = 
| nationality        = नेपाली
| other_names        = 
| citizenship        = 
| education          = 
| alma_mater         = 
| occupation         = लेखन, नर्सिङ
| years_active       = 
| employer           = 
| organization       = 
| agent              = 
| known_for          = [[उपन्यास]], [[कथा]]
| notable_works      = ''अर्को देशमा''&lt;br/&gt;''उत्सर्ग''&lt;br/&gt;''एकादेशमा''&lt;br/&gt;''विप्लवी''
| style              = 
| height             = 
| weight             = 
| television         = 
| title              = 
| term               = 
| spouse             = 
| partner            = 
| children           = 
| parents            = 
| relatives          = 
| callsign           = 
| awards             = 
| signature          = 
| signature_alt      = 
| signature_size     = 
| website            = 
| footnotes          = 
}}
'''सानु शर्मा''' नेपाली भाषाकी कथाकार, उपन्यासकार तथा कवि हुन्। आफ्नो लेखनका माध्यमबाट [[नेपाली साहित्य]]मा स्पष्ट उपस्थितिसहित सिर्जनारत शर्माका [[कथा]] तथा उपन्यासका पुस्तक प्रकाशित रहेका छन्।&lt;ref name=&quot;baahrakhari1&quot;&gt;{{cite web|url=https://baahrakhari.com/detail/53165|title=लेख्ने हुटहुटी|last=शर्मा|first=सानु|date=2018-04-14|website=https://baahrakhari.com/|accessdate=2022-11-13|8=|9=}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221113042404/https://baahrakhari.com/detail/53165 |date=2022-11-13 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nagarik1&quot;&gt;{{cite web|url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/others/467221-1614396955.html|title=मानसिक विम्बमा प्रेम|last=निरौला|first=रञ्जना|date=2021-02-27|website=https://nagariknews.nagariknetwork.com|publisher=Nagarik News|accessdate=2022-11-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;kantipur1&quot;&gt;{{cite web|url=https://ekantipur.com/koseli/2017/11/25/20171125091934.html|title=नारी–पुरुष सम्बन्धबारे साहसिक दृष्टि|last=त्रिपाठी|first=गीता|date=2017-11-25|website=https://ekantipur.com|accessdate=2022-11-13}}&lt;/ref&gt;

== प्रारम्भिक जीवन ==
काठमान्डौको थापालथलीस्थित [[परोपकार प्रसूति तथा स्त्री रोग अस्पताल|प्रसूति गृह]]मा जन्मिएकी सानु शर्मा तराई र काठमाडौँमा हुर्किएकी हुन् । उनी पेसाले नर्स हुन्।&lt;ref name=&quot;baahrakhari1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;raman&quot;&gt;{{cite web|url=https://ekantipur.com/koseli/2022/09/24/166398411093383853.html|title=पृथक् गन्तव्य|first=रमण|last=घिमिरे|date=2022-09-24|website=https://ekantipur.com|accessdate=2022-11-13}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231104033420/https://ekantipur.com/koseli/2022/09/24/166398411093383853.html |date=2023-11-04 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;kantipur2&quot;&gt;{{cite web|url=https://ekantipur.com/koseli/2021/03/20/16162088920269896.html|title=एक्ला बालबालिकाका बेचैनी|first=ज्ञानु|last=अधिकारी|date=2021-03-20|website=https://ekantipur.com|accessdate=2022-11-13}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221114040759/https://ekantipur.com/koseli/2021/03/20/16162088920269896.html |date=2022-11-14 }}&lt;/ref&gt;

== लेखन जीवन ==
मूल लेखनका रूपमा उपन्यास तथा कथा विधामा कलम चलाउने सानु शर्माका फुटकररूपमा कविता तथा गजलहरू पनि प्रकाशित रहेका छन्। उनको पहिलो उपन्यास वि.सं. २०६० मा प्रकाशित ''अर्धविराम'' हो । उनको दोस्रो उपन्यास ''जीतको परिभाषा'' वि.सं. २०६६ मा प्रकाशित भएको हो । उनले आफ्नो तेस्रो उपन्यास ''अर्थ'' वि.सं. २०६७ मा प्रकाशित गराएकी हुन्। वि.सं. २०७४ मा उनको चौथो उपन्यास ''विप्लवी'' काठमाडौँ स्थित फिनिक्स बुकबाट प्रकाशित भयो ।&lt;ref name=&quot;sahityap2&quot;&gt;{{cite web|url= https://sahityapost.com/gair-aakhyan/gair-aakhyan-samicha/63400|title=कथाको मात लागेपछि|first=प्रतीक|last=ढकाल|date=2022-01-26|website=https://sahityapost.com|accessdate=2022-11-13}}&lt;/ref&gt;

'विप्लवी' प्रकाशन भएलगत्तै वि.सं. २०७४ मा उनले आफ्नो पाँचौँ पुस्तक तथा पहिलो कथासङग्रह ''एकादेशमा'' साँग्रिला बुक्स मार्फत् प्रकाशित गराइन्। सो कथासङ्ग्रह ''एकादेशमा'' ले निकै चर्चा पाउनुका साथै वि.सं. २०७४ का लागि [[मदन पुरस्कार]]का लागि मनोनयन भयो।&lt;ref name=&quot;break&quot;&gt;{{cite web|url=https://breaknlinks.com/nepali/news/35117737|title=जियाको कथा बोल्ने ‘अर्थ’|first=रुमु|last=न्यौपाने|date=2021-02-24|accessdate=2022-11-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;enepalese&quot;&gt;{{cite web|url= https://www.enepalese.com/2020/05/271716.html|title=दिमाग हल्लाइदिने एउटी कथाकार|first=|last=|date=2020-06-14|accessdate=2022-11-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;narad&quot;&gt;{{cite web|url=https://nepaldristi.com/read/post/1848|title=उही पुरानै प्रवृतिको वास्तविक चित्रण - 'एकादेशमा'|first=नारद|last=निष्ठूरी|date=|accessdate=2022-11-13}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221113150156/https://nepaldristi.com/read/post/1848 |date=2022-11-13 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;sahityap2&quot; /&gt;
 
सानु शर्माको पाँचौँ उपन्यास ''उत्सर्ग'' र छैटौँ उपन्यास ''फरक'' क्रमशः वि.सं. २०७७ र वि.सं. २०७८ मा साँग्रिला बुक्सबाट प्रकाशित भए। शर्माको आठौँ पुस्तक तथा सातौँ उपन्यास ''ती सात दिन' २०८० साल भदौमा [[रत्न पुस्तक भण्डार]]बाट प्रकाशित भयो । शर्माले २०८० साल चैतमा फाइन प्रिन्ट नामक प्रकाशन गृहबाट आफ्नो दोस्रो कथासङ्ग्रह ''अर्को देशमा'' प्रकाशित गराइन् । कविता, गीत र गजलमा पनि कलम चलाउने शर्माका बीसवटा गजलहरू ''कैफियत २'' शीर्षकको संयुक्त गजलसङ्ग्रहमा प्रकाशित छन् ।&lt;ref name=&quot;raman&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;sahityap&quot;&gt;{{cite web|url= https://sahityapost.com/gair-aakhyan/gair-aakhyan-samicha/29253|title=अभिभावकले पढ्नै पर्ने पुस्तक 'उत्सर्ग' |first=गीता|last=रेग्मी|date=2021-02-24|website=https://sahityapost.com|accessdate=2022-11-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;kantipur2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;baahrakhari2&quot;&gt;{{cite web|url=https://baahrakhari.com/detail/360528|title=नारी चरित्रहरूको उत्खनन|first=सुधा|last=शर्मा|date=2022-08-20|website=https://baahrakhari.com|accessdate=2022-11-13}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221114040801/https://baahrakhari.com/detail/360528 |date=2022-11-14 }}&lt;/ref&gt;

== मुख्य कृतिहरू ==
* ''अर्को देशमा'' (कथासङ्ग्रह) वि.सं. २०८०
* ''ती सात दिन'' (उपन्यास) वि.सं. २०८०
* ''फरक'' (उपन्यास) वि.सं. २०७८&lt;ref name=&quot;raman&quot;/&gt;
* ''उत्सर्ग'' (उपन्यास) वि.सं. २०७७&lt;ref name=&quot;sahityap&quot;/&gt;
* ''एकादेशमा'' (कथासङ्ग्रह) वि.सं. २०७४&lt;ref name=&quot;kantipur1&quot;/&gt;
* ''विप्लवी'' (उपन्यास) वि.सं. २०७४&lt;ref name=&quot;enepalese&quot;/&gt;
* ''अर्थ'' (उपन्यास) वि.सं. २०६७&lt;ref name=&quot;break&quot;/&gt; 
* ''जीतको परिभाषा'' (उपन्यास) वि.सं. २०६६&lt;ref name=&quot;enepalese&quot;/&gt; 
* ''अर्धविराम'' (उपन्यास) वि.सं. २०६०&lt;ref name=&quot;break&quot;/&gt;

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}

{{नेपाली भाषाका साहित्यकारहरू|state=collapsed}}

{{Authority control}}

[[श्रेणी:नेपाली भाषाका लेखकहरू]]
[[श्रेणी:नेपाली साहित्यकारहरू]]


[[श्रेणी:नेपाली साहित्यकारहरू]]
[[श्रेणी:काठमाडौँका मानिसहरू]]
[[श्रेणी:नेपाली महिला साहित्यकारहरू]]
[[श्रेणी:त्रिभुवन विश्वविद्यालयका पूर्व विद्यार्थीहरू]]</text>
      <sha1>qjtai4vwq80c4tjj4w341yvj0tzfqb9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>128714</id>
    <revision>
      <id>1355362</id>
      <parentid>1355058</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T09:02:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HomeofIR</username>
        <id>74704</id>
      </contributor>
      <comment>/* प्रतिनिधि सभा (वि.सं २०८२–हाल) */</comment>
      <origin>1355362</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="101880" sha1="moybb6asz199tb7o6aho7mko9qjczev" xml:space="preserve">{{छोटो विवरण|नेपालको एक मध्यमार्गी राजनीतिक दल}}
{{Infobox political party
| name = राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी
| native_name = रास्वपा
| logo = 500px-Logo of the Rastriya Swatantra Party.svg.png
| colorcode = {{party color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}}
| colours = {{colour box|{{party color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}}}} [[नीलो|आकाशे नीलो]]
| leader1_title = सभापति
| leader1_name = [[रवि लामिछाने]]
| leader2_title = वरिष्ठ नेता
| leader2_name = [[बालेन्द्र शाह]]
| leader3_title = उपसभापति
| leader3_name = [[स्वर्णिम वाग्ले]]
| leader4_title = महामन्त्री
| leader4_name = [[कविन्द्र बुर्लाकोटी]]
| leader5_title = पार्टी कोषाध्यक्ष
| leader5_name = लिमा अधिकारी
| membership = २,४१,७९९ (२०८२)&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.ratopati.com/story/522466/national-independent-party-members-241799 |title=राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सदस्य २ लाख ४१ हजार ७९९ |lang=ne}}&lt;/ref&gt;
| foundation = {{start date and age|2022|07|01|df=y}}
| ideology = [[सामाजिक उदारवाद]]&lt;ref name=&quot;GP&quot;/&gt;&lt;br /&gt;[[संवैधानिक समाजवाद]]&lt;ref name=&quot;JOL&quot;&gt;{{cite web |date=2023-04-02 |title=Mainstreaming of Social Protection Agenda in the Political Parties' Election Manifesto in Nepal |url=https://www.academia.edu/106495973/Mainstreaming_of_Social_Protection_Agenda_in_the_Political_Parties_Election_Manifesto_in_Nepal |access-date=2025-02-05 |publisher=Nepal Journals Online |language=en |quote=Rastriya Swatantra Party, was formed on 16 June 2022. The party supports constitutional socialism, participatory democracy, progressivism, and political freedom. The party is described as centre-left, centrist, and centre-right.}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;[[प्रगतिवाद]]&lt;ref name=&quot;JOL&quot;/&gt;
| position = देश कै सबैभन्दा ठूलो र २०१५ पछी शक्तिशाली दल
| slogan = ''अब जान्नेलाई छान्ने''
| symbol = [[File:Nepalese Election Symbol Bell no cirlce.svg{{!}}class=skin-invert|100px]]
| headquarters = च:मती, वनस्थली १६, [[काठमाडौँ]]
| country = नेपाल
| blank1_title = [[निर्वाचन आयोग (नेपाल)|निर्वाचन आयोग]]को स्थिति
| blank1 = [[नेपालका राजनीतिक दलहरूको सूची#राष्ट्रिय दलहरू|राष्ट्रिय दल (पहिलो ठूलो)]]
| seats1_title = [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]मा सिटहरू
| seats1 = {{Composition bar|182|275|hex={{party color|Rastriya Swatantra Party}}}}
| seats2_title = [[राष्ट्रिय सभा (नेपाल)|राष्ट्रिय सभा]]मा सिटहरू
| seats2 = {{Composition bar|0|59|hex={{party color|Rastriya Swatantra Party}}}}
| seats3_title = [[नेपालका नगर प्रमुखहरूको सूची|प्रमुख]]/[[नेपालका गाउँपालिका अध्यक्षहरूको सूची|अध्यक्ष]]
| seats3 = {{Composition bar|1|753|hex={{party color|Rastriya Swatantra Party}}}}
| seats4_title = [[प्रदेश सभा (नेपाल)|प्रदेश सभा]]मा सिटहरू
| seats4 = {{Composition bar|0|550|hex={{party color|Rastriya Swatantra Party}}}}
| seats5_title = [[नेपालमा स्थानीय सरकार|वडा सदस्यहरू]]
| seats5 = {{composition bar|12|35011|hex={{party color|Rastriya Swatantra Party}}}}
| website = {{URL|http://rspnepal.org/}}
| leader6_name = प्रवक्ता
| leader6_title = [[मनिष झा]]
| Ruling party = शक्तिशाली बहुमत प्राप्त सत्तारुढ दल
}}

'''राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी''' ('''रास्वपा''') नेपालको समतामूलक उन्नति, समाजिक न्याय सहितको उदार अर्थतन्त्रमा विश्वास गर्ने देश कै सबैभन्दा ठुलो बहुलवादी लोकतान्त्रिक राजनीतिक दल हो। यो दल [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] मा भारी जीत हासिल गरेसँगै नेपालको [[नेपालका राजनीतिक दलहरूको सूची|सबैभन्दा ठूलो राष्ट्रिय दल]] बनेको छ । एक मध्यमार्गी दलका रूपमा यसले आफ्ना निर्वाचित सांसदहरूका लागि 'प्रत्याह्वानको अधिकार', वि.सं. २०४७ देखि सार्वजनिक पद धारण गरेका व्यक्तिहरूको सम्पत्ति छानबिन गर्ने भ्रष्टाचार विरोधी अडान, सीमान्तकृत समुदायका लागि [[सामाजिक न्याय]], निजामती सेवामा योग्यता प्रणाली, एकीकृत स्वास्थ्य सेवाको पारदर्शिता, डिजिटल सुशासन र साना निक्षेपकर्ताहरूको सुरक्षाका लागि वित्तीय संस्थाहरूमाथि कडा निगरानी जस्ता मुद्दाहरूलाई आफ्नो राजनीतिक एजेन्डामा राखेको छ।&lt;ref&gt;{{cite web |date=२०८२ चैत १२|url=https://www.ratopati.com/story/549310/the-election-manifesto-of-the-first-party-to-emerge-as-the-rashtriya-swayamsevak-sangh-rss-includes-the-following-economic-reform-agenda |title=पहिलो दल बनेको रास्वपाको चुनावी वाचापत्रमा यस्ता छन् आर्थिक सुधारका ‘एजेन्डा’
|publisher=रातोपाटी |language=नेपाली}}&lt;/ref&gt;

यो दल २०८० फागुन २३ देखि २०८१ असार २८ सम्म [[प्रचण्ड]] नेतृत्वको सरकारमा चारवटा मन्त्राल यसहित सत्ता साझेदार थियो। यसअघि यो दल २०७९ पुस ११ देखि २०७९ माघ २२ सम्म पनि सरकारमा सहभागी भएको थियो। [[रवि लामिछाने]]ले २०७९ असारमा यस दलको घोषणा गरेका थिए र २०७९ असार १७ मा [[निर्वाचन आयोग (नेपाल)|निर्वाचन आयोग]]मा दर्ता भएको थियो। [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९]]पछि यो नेपालको चौथो ठूलो दल बनेको थियो भने प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२ पछि [[बालेन्द्र शाह]]को नेतृत्वमा यो १८२ सिट सहित पहिलो ठूलो दल बन्न सफल भएको थियो।&lt;ref&gt;{{cite web |date=२०८२ चैत १२|url=https://suryakhabar.com/2026/03/481538/ |title=रास्वपा बहुमतको सरकार बनाउने पहिलो दल बन्यो|publisher=सूर्य खबर|language=नेपाली}}&lt;/ref&gt;

== इतिहास ==
=== स्थापना र प्रारम्भिक वर्षहरू (२०७९–२०८२) ===
१६ जुन २०२२ मा, [[रवि लामिछाने]]ले [[ग्यालेक्सी फोरके टेलिभिजन]]को प्रबन्ध निर्देशक पदबाट राजीनामा दिँदै [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]को सदस्यका लागि [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९ को आम निर्वाचन]] लड्ने घोषणा थिए।&lt;ref&gt;{{Cite web|author=|title=चितवन २ बाट चुनाव लड्ने भए रवि लामिछाने|url=https://shilapatra.com/detail/96918|work=|publisher=|website=शिलापत्र|language=नेपाली|archive-date=|archive-url=|date=|accessdate=१७ कात्तिक २०७९}}&lt;/ref&gt; उनले यसभन्दा अगाडि ७ असार २०७९ मा, २१ सदस्यीय केन्द्रीय समिति सहित राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी गठनको घोषणा गरेका थिए।&lt;ref name=&quot;RL&quot;&gt;{{Cite web |title=Rabi Lamichhane announces National Independent Party |url=https://risingnepaldaily.com/news/12850 |website=गोरखापत्र}}&lt;/ref&gt; १ जुलाई २०२२ मा रवि लामिछाने संस्थापक सभापति र 'गोलाकार भित्रको घन्टी' निर्वाचन चिन्हसहित यो दल [[निर्वाचन आयोग (नेपाल)|निर्वाचन आयोग]]मा औपचारिक रूपमा दर्ता भएको थियो।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=यी हुन् रवि लामिछानेको पार्टीका २१ केन्द्रीय सदस्य |url=https://www.setopati.com/politics/275710/ |website=सेतोपाटी }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

यस दलले २०७९ को निर्वाचनमा १३१ निर्वाचन क्षेत्रमा उम्मेदवार उठाए पनि प्रदेश सभा निर्वाचनमा भने भाग लिएन। प्रतिनिधि सभामा यसले प्रत्यक्षतर्फ ७ र समानुपातिकतर्फ १३ सिट जित्न सफल भएको थियो।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Two new forces enter federal parliament as national parties |url=https://kathmandupost.com/politics/2022/11/30/two-new-forces-enter-federal-parliament-as-national-parties |website=kathmandupost.com}}&lt;/ref&gt; १०.७०% समानुपातिक मत प्राप्त गर्दै यो दल सङ्घीय संसदको सातवटा [[नेपालका राजनीतिक दलहरूको सूची|राष्ट्रिय दलहरू]] मध्ये एक बनेको थियो।&lt;ref name=&quot;s&quot;&gt;{{Cite web |title=प्रतिनिधिसभामा १२ दल, राष्ट्रिय पार्टी ७ मात्रै |url=https://ekantipur.com/news/2022/12/06/167034242099737230.html |website=कान्तिपुर}}&lt;/ref&gt; निर्वाचनपछि, दलका सभापति रवि लामिछाने उपप्रधानमन्त्रीको रूपमा [[पुष्पकमल दाहाल]] नेतृत्वको गठबन्धन सरकारमा सहभागी भएका थिए।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Nepal's former TV anchor Lamichhane becomes Deputy PM, Home minister |url=https://www.business-standard.com/article/international/nepal-s-former-tv-anchor-lamichhane-becomes-deputy-pm-home-minister-122122600906_1.html |website=Business Standard}}&lt;/ref&gt; दलकी [[इन्दिरा राना मगर]] प्रतिनिधि सभाको उपसभामुखमा निर्वाचित भएकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Indira Rana Magar elected as Deputy Speaker of HoR |url=https://risingnepaldaily.com/news/21711 |website=गोरखापत्र}}&lt;/ref&gt;

[[सर्वोच्च अदालत (नेपाल)|सर्वोच्च अदालत]]ले लामिछानेको नागरिकता अमान्य घोषित गरेपछि दल मन्त्रिपरिषद्बाट बाहिरिएको थियो तर सरकारलाई समर्थन भने कायमै राख्ने निर्णय गरेको थयो।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Court strips Lamichhane of all posts over citizenship|url=https://kathmandupost.com/national/2023/01/28/court-strips-lamichhane-of-all-posts-over-citizenship|website=kathmandupost.com}}&lt;/ref&gt; उक्त निर्णयपछि [[डोलप्रसाद अर्याल]] दलको कार्यवाहक सभापति बनेका थिए।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.onlinekhabar.com/2023/01/1254503|title=डोलप्रसाद बने राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीको कार्यवाहक सभापति|website=अनलाइन खबर|language=नेपाली|accessdate=2023-01-28}}&lt;/ref&gt; भ्रष्टाचारको आरोप लागेपछि दलले समानुपातिक सांसद ढाकाकुमार श्रेष्ठलाई निष्कासन गरी उनको ठाउँमा बिन्ध्यवासिनी कंसाकारलाई नयाँ सांसदको रूपमा नियुक्त गरेको थियो।

२०८० को उपनिर्वाचनमा रास्वपाले [[तनहुँ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|तनहुँ १]] मा एक सिट थप्न सफल भएको थियो भने लामिछाने [[चितवन २ (निर्वाचन क्षेत्र)|चितवन २]] बाट पुनः निर्वाचित भएका थिए।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=RSP's Dr Swarnim Wagle wins by-election in Tanahun-1 |url=https://republicaorigin.nagariknetwork.com/news/rsp-s-dr-swarnim-wagle-wins-by-election-in-tanahun-1-with-a-wide-margin |website=My Republica}}&lt;/ref&gt; २०८० फागुनमा यो दल पुनः दाहाल सरकारमा सहभागी भएको थियो, तर एक महिनापछि गठबन्धनमा आएको फेरबदलका कारण मन्त्रिपरिषद् विघटन हुन पुगेको थियो। दलको मर्यादा उल्लङ्घन गरेको भन्दै तात्कालीन महामन्त्री मुकुल ढकाललाई पार्टीबाट निष्कासन गरिएको थियो।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Rastriya Swatantra Party expels Mukul Dhakal |url=https://kathmandupost.com/national/2024/08/27/rastriya-swatantra-party-expels-mukul-dhakal-from-party |website=काठमाडौँ पोस्ट}}&lt;/ref&gt;

सहकारी ठगीको आरोपमा २०८० मा सभापति लामिछाने पक्राउ परेपछि डोलप्रसाद अर्यालले कार्यवाहक सभापतिको जिम्मेवारी सम्हालेका थिए। असार २०८१ मा कबिन्द्र बुर्लाकोटीलाई महामन्त्री र [[मनिष झा]]लाई प्रवक्ता नियुक्त गरिएको थियो।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=RSP appoint Kabindra Burlakoti as general secretary, Manish Jha as spokesperson |url=https://english.khabarhub.com/2025/21/479251/ |website=Khabarhub}}&lt;/ref&gt;

=== जेन्जी आन्दोलन र विस्तार (वि.सं २०८२–वर्तमान) ===
'जेन्जी' आन्दोलनपछि पूर्व सांसद [[सुमना श्रेष्ठ]]ले दलबाट राजीनामा दिएकी थिइन्। प्रमुख सचेतक सन्तोष परियारले पनि दल त्याग गरी [[प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टी (नेपाल)|प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टी]]मा आबद्ध भएका थिए। १४ मङ्सिर २०८२ मा [[विवेकशील साझा पार्टी]] रास्वपामा विलय भएको थियो।&lt;ref&gt;{{Cite web|title=मन जित्ने विवेकशील र मत जित्ने रास्वपा जोड्यो एकता सभाले
|url=https://www.onlinekhabar.com/2025/11/1816898/ekta-sabha-unites-rsp-which-wins-hearts-and-votes|access-date=१३ मङ्सिर २०८२|website=अनलाइन खबर}}&lt;/ref&gt; दलले [[काठमाडौँको नगर प्रमुख]] [[बालेन्द्र शाह]]लाई पार्टीमा ल्याउन र '[[उज्यालो नेपाल पार्टी]]'सँग एकता गर्ने सम्झौता गरे पनि उज्यालो नेपालसँगको एकता भने सफल हुन सकेन। २०८२ को आम निर्वाचनमा रास्वपाले २७५ मध्ये १८२ सिट जित्दै दुई-तिहाइ नजिकको बहुमत हासिल गरेको थियो र [[बालेन शाह]]ले १३ चैत २०८२ मा, प्रधानमन्त्रीको रूपमा शपथ लिएका थिए।

== सङ्गठन ==
दलले आफ्नो कुनै पनि [[भ्रातृ सङ्गठन]] नहुने र केवल सदस्यहरू मात्र हुने, कुनै पनि [[कार्यकर्ता (राजनीति)|कार्यकर्ता]] नहुने घोषणा गरेको थियो। दलका तर्फबाट निर्वाचनका लागि उम्मेदवार छनोट गर्न प्रारम्भिक निर्वाचन गरिने घोषणा पनि गरिएको थियो।&lt;ref name=&quot;JR&quot;&gt;{{Cite web |title=Journalist Rabi Lamichhane announces new political party |url=https://thehimalayantimes.com/nepal/journalist-rabi-lamichhane-announces-new-political-party |access-date=2022-07-01 |website=The Himalayan Times |date=22 June 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;RL&quot;/&gt; दलले २०७९ को प्रतिनिधि सभा निर्वाचनका लागि उम्मेदवारहरूको छनोट प्रारम्भिक निर्वाचन मार्फत नै गरेको थियो।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Rastriya Swatantra Party drawing public attention ahead of polls |url=https://kathmandupost.com/politics/2022/11/10/rastriya-swatantra-party-drawing-public-attention-ahead-of-polls |access-date=2022-11-18 |website=kathmandupost.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

== विचारधारा ==
दलले [[संवैधानिक समाजवाद]], [[प्रगतिवाद]], राजनीतिक व्यावहारिकता, [[सहभागितामूलक लोकतन्त्र]], [[कल्याणकारी राज्य]]सहितको [[आर्थिक उदारवाद]]&lt;ref name=&quot;GP&quot;&gt;{{Cite web |title=Rastriya Swatantra Party adopts 'pluralistic democracy' as its guiding principle |url=https://kathmandupost.com/politics/2023/11/30/rastriya-swatantra-party-adopts-pluralistic-democracy-as-its-guiding-principle |access-date=2024-07-21 |website=kathmandupost.com |language=English}}&lt;/ref&gt; र राजनीतिक स्वतन्त्रताको समर्थन गर्दछ।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=वाचा पत्र |url=https://rspnepal.org/rspmanifesto2079 |access-date=2022-12-02 |website=rspnepal.org |language=ne }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221103174754/https://rspnepal.org/rspmanifesto2079 |date=2022-11-03 }}&lt;/ref&gt; दलका विभिन्न सदस्यहरूले यसलाई एक [[मध्यमार्ग|मध्यमार्गी]] दलका रूपमा वर्णन गरेका छन्।&lt;ref name=&quot;RS&quot;&gt;{{Cite web |title=Rastriya Swatantra Party Manifesto |url=https://api.rspnepal.org/manifesto/download |access-date=2024-07-21 |website=Rastriya Swatantra Party}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=How serious is the Rastriya Prajatantra Party about promoting youth leaders and meritocracy? |url=https://kathmandupost.com/politics/2023/08/06/how-serious-is-the-rastriya-prajatantra-party-about-promoting-youth-leaders-and-meritocracy |access-date=2024-07-21 |website=kathmandupost.com |language=English}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=स्वतन्त्र पार्टीमा दुई धार : दायाँ जाने कि बायाँ ? |url=https://www.onlinekhabar.com/2022/12/1227209 |access-date=2022-12-01 |website=Online Khabar |language=ne}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=hi8yv2G7bS8 |title=अब आश्वासन बिक्दैन, मतदाता जागरुक भइसके |date=2022-11-27 |publisher=}}&lt;/ref&gt;

== नीतिगत अवधारणा ==
=== अर्थतन्त्रको प्राकृतिक स्वरूप ===
दलले व्यक्तिगत अधिकारसहितको अर्थतन्त्रको समर्थन गर्दछ, जहाँ औद्योगिक र व्यापारिक गतिविधिहरूमा सरकारको संलग्नता रहँदैन। व्यक्ति, समूह, वर्ग वा राष्ट्रहरूबीचको आर्थिक सम्बन्धमा सरकारले हस्तक्षेप गर्न नपाउने यसको मान्यता छ। [[आर्थिक स्वतन्त्रता]]ले अर्थतन्त्रलाई समृद्धितर्फ लैजाने र सरकारको योजना वा हस्तक्षेपले अर्थतन्त्रमा अवरोध पुर्‍याई प्रतिकूल असर पार्ने विचारलाई दलले समर्थन गर्दछ।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Swatantra Party leaders seek rewrite of political paper |url=https://kathmandupost.com/politics/2023/06/18/swatantra-party-leaders-seek-rewrite-of-political-paper |access-date=2024-03-27 |website=Kathmandu Post}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Can the Swatantra Party answer the bell? |url=https://kathmandupost.com/politics/2022/12/01/can-the-swatantra-party-answer-the-bell |website=Kathmandu Post}}&lt;/ref&gt;

=== निर्वाचन सुधार ===
रास्वपाले 'रिकल इलेक्सन' (निर्वाचित प्रतिनिधिलाई फिर्ता बोलाउने), 'राइट टु रिजेक्ट' (अस्वीकार गर्ने अधिकार) र 'एब्सेन्टी ब्यालेट' (अनुपस्थित मतदान) को व्यवस्थालाई समर्थन गर्दछ। दलले [[नेपालको प्रधानमन्त्री|प्रधानमन्त्री]] र सातै प्रदेशका [[मुख्यमन्त्री (नेपाल)|मुख्यमन्त्री]]को [[प्रत्यक्ष निर्वाचन|प्रत्यक्ष निर्वाचन]] हुनुपर्ने पक्षमा वकालत गर्दछ।&lt;ref name=&quot;RL&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=सांसदहरूलाई फिर्ता बोलाउन सकिने ‘राइट टू रिकल’ को फ्रेमवर्क बनाउँदै रास्वपा
 |url=https://www.onlinekhabar.com/2026/03/1895881/rsp-is-creating-a-framework-for-right-to-recall-that-can-be-used-to-recall-mps |access-date=२०८२ चैत १२ |website=अनलाइन खबर|language=नेपाली}}&lt;/ref&gt;

२०७९ को निर्वाचनको वाचा पत्रमा दलले वडा अध्यक्षदेखि सङ्घीय सांसदसम्म सम्मिलित विस्तारित निर्वाचक मण्डलद्वारा निर्वाचित गैर-दलीय [[नेपालको राष्ट्रपति|राष्ट्रपति]]को अवधारणा अघि सारेको थियो। साथै, [[राष्ट्रिय सभा (नेपाल)|राष्ट्रिय सभा]]को अध्यक्षले नै उपराष्ट्रपतिको रूपमा कार्य गर्ने प्रस्ताव गरेको थियो। संवैधानिक निकायहरूमा हुने राजनीतिक नियुक्ति अन्त्य गर्न संवैधानिक परिषद् खारेज गरी राष्ट्रिय सभाको सिफारिस र प्रतिनिधि सभाको अनुमोदनमा नियुक्ति गरिनुपर्ने यसको माग रहेको छ। दलले वर्तमान [[प्रदेश सभा (नेपाल)|प्रदेश सभा]] र [[जिल्ला समन्वय समिति]] खारेजीको माग गर्दै स्थानीय तहका प्रमुखहरूद्वारा निर्वाचित हुने 'प्रदेश परिषद्' को पक्षमा उभिएको छ।&lt;ref&gt;{{Cite web|author=|title=राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीको वाचापत्र : स्वतन्त्र व्यक्ति राष्ट्रपति, गैरदलीय राष्ट्रियसभा (पूर्णपाठ)|url=https://www.onlinekhabar.com/2022/11/1212699|work=|publisher=|website=अनलाइन खबर|language=नेपाली|archive-date=|archive-url=|date=|accessdate=१७ कात्तिक २०७९}}&lt;/ref&gt;

=== आर्थिक तथा सामाजिक कल्याण ===
दलले निजी क्षेत्र, सहकारी र सरकारी क्षेत्रलाई अर्थतन्त्रका तीन खम्बाका रूपमा हेर्दछ। जनतालाई सेवा प्रवाह र आर्थिक वृद्धिका लागि सरकारी क्षेत्रको विकल्पका रूपमा निजी क्षेत्रको बढ्दो भूमिका र प्रतिस्पर्धालाई यसले प्राथमिकता दिन्छ। देशको सबैभन्दा न्यून आय भएका व्यक्तिहरूको आयकर अन्त्य गर्ने र प्रत्येक वडामा 'फुड बैङ्क' स्थापना गरी गरिबीको रेखा मुनि रहेकाहरूलाई 'रासन कार्ड' मार्फत पोषण सहायता सुनिश्चित गर्ने यसको लक्ष्य राखेको छ।&lt;ref name=&quot;RSP&quot;&gt;{{Cite web |title=Rastriya Swatantra Party - RSP |url=https://rspnepal.org/ |website=Rastriya Swatantra Party - RSP}}&lt;/ref&gt;

=== स्वास्थ्य सेवा ===
दलले 'सिङ्गल-पेयर' स्वास्थ्य प्रणाली र सातै प्रदेशमा कम्तीमा एउटा प्रयोगशाला सहित ७५० शैयाको अस्पताल, ७७ वटै जिल्लामा ५० देखि १०० शैयाको अस्पताल, र प्रत्येक वडामा क्लिनिक स्थापना गर्ने लक्ष्य राखेको छ। केन्द्रिकृत राष्ट्रिय एम्बुलेन्स सेवा, खाद्य तथा औषधि विभाग र स्वास्थ्य नवप्रवर्तन बोर्ड जस्ता निकायहरू स्थापना गर्ने यसको योजना रहेको छ।&lt;ref name=&quot;RSP&quot; /&gt;

=== भ्रष्टाचार निवारण ===
भ्रष्टाचार विरुद्ध कठोर कदम चाल्न दलले सुराकीहरूको सुरक्षाका लागि कानुन ल्याउने र [[अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग, नेपाल|अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग]] मातहत भ्रष्टाचार विरोधी प्रहरी दस्ता स्थापना गर्ने प्रस्ताव गरेको छ।

=== महिला र यौनिक अल्पसङ्ख्यक ===
हिंसा पीडितहरूका लागि आश्रयस्थल निर्माण र मानव बेचबिखन, घरेलु हिंसा तथा [[तेजाब आक्रमण]]मा परेकाहरूको सहयोगका लागि कोष स्थापना गर्ने यसको नीति छ। महिला वा यौनिक अल्पसङ्ख्यकहरूको ६० प्रतिशत सेयर वा कर्मचारी रहेका व्यवसायहरूलाई प्रोत्साहन गर्न विशेष कोषमार्फत उद्यमशीलता प्रवर्द्धन गर्ने लक्ष्य दलले राखेको छ।&lt;ref name=&quot;RSP&quot; /&gt;

== जिम्मेवारी सम्हालेका मन्त्रालयहरू ==

=== दाहाल मन्त्रिपरिषद् अन्तर्गत ===
{{मुख्य|तेस्रो प्रचण्ड मन्त्रिपरिषद्}}

==== २०८० फागुन २३ देखि २०८१ असार २८ सम्म ====
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+
|-
! colspan=&quot;6&quot; |[[तेस्रो प्रचण्ड मन्त्रिपरिषद्|तेस्रो दाहाल मन्त्रिपरिषद्]]
|-
!क्र.सं.
!मन्त्री
!पदभार
!पदबहाली (वि.सं.)
!पदत्याग (वि.सं.)
!कार्यकाल
|-
|१.
|[[रवि लामिछाने]]
|[[गृह मन्त्रालय (नेपाल)|गृह मन्त्रालय]], [[नेपालको उपप्रधानमन्त्री|उपप्रधानमन्त्री]]
|२३ फागुन २०८०
|२८ असार २०८१
|१२८ दिन
|-
|२.
|[[सुमना श्रेष्ठ]]
|[[शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय (नेपाल)|शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय]]
|२३ फागुन २०८०
|२८ असार २०८१
|१२८ दिन
|-
|३.
|[[डोलप्रसाद अर्याल]] 
|[[श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालय (नेपाल)|श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालय]]
|२३ फागुन २०८०
|२८ असार २०८१
|१२८ दिन
|-
|४.
|[[विराजभक्त श्रेष्ठ]]
|[[युवा तथा खेलकुद मन्त्रालय (नेपाल)|युवा तथा खेलकुद मन्त्रालय]]
|२३ फागुन २०८०
|२८ असार २०८१
|१२८ दिन
|}

==== २०७९ माघ ३ देखि २०७९ माघ २२ सम्म ====
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+
|-
! colspan=&quot;7&quot; |[[तेस्रो प्रचण्ड मन्त्रिपरिषद्|तेस्रो दाहाल मन्त्रिपरिषद्]]
|-
!क्र.सं.
!मन्त्री
!पदभार
!पदबहाली (वि.सं.)
!पदत्याग (वि.सं.)
!कार्यकाल
!उत्तराधिकारी
|-
|१.
|[[डोलप्रसाद अर्याल]]
|[[श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालय (नेपाल)|श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालय]]
|३ माघ २०७९
|२२ माघ २०७९
|१९ दिन
|[[शरतसिंह भण्डारी]]
|-
|२. 
|[[शिशिर खनाल]]
|[[शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय (नेपाल)|शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय]]
|३ माघ २०७९
|२२ माघ २०७९
|१९ दिन
|[[अशोककुमार राई]]
|-
|३. 
|[[तोसिमा कार्की]]
| राज्यमन्त्री, [[स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालय (नेपाल)|स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालय]]
|३ माघ २०७९
|२२ माघ २०७९
|१९ दिन
|[[पुष्पकमल दाहाल]] ''(मन्त्रालय रिक्त)''
|}

== निर्वाचन परिणामहरू ==
&lt;graph&gt;{
	&quot;legends&quot;: [],
	&quot;scales&quot;: [
		{
			&quot;type&quot;: &quot;ordinal&quot;,
			&quot;name&quot;: &quot;x&quot;,
			&quot;zero&quot;: false,
			&quot;domain&quot;: {
				&quot;data&quot;: &quot;chart&quot;,
				&quot;field&quot;: &quot;x&quot;
			},
			&quot;padding&quot;: 0.2,
			&quot;range&quot;: &quot;width&quot;,
			&quot;nice&quot;: true
		},
		{
			&quot;type&quot;: &quot;linear&quot;,
			&quot;name&quot;: &quot;y&quot;,
			&quot;domain&quot;: {
				&quot;data&quot;: &quot;chart&quot;,
				&quot;field&quot;: &quot;y&quot;
			},
			&quot;zero&quot;: true,
			&quot;range&quot;: &quot;height&quot;,
			&quot;nice&quot;: true
		},
		{
			&quot;domain&quot;: {
				&quot;data&quot;: &quot;chart&quot;,
				&quot;field&quot;: &quot;series&quot;
			},
			&quot;type&quot;: &quot;ordinal&quot;,
			&quot;name&quot;: &quot;color&quot;,
			&quot;range&quot;: [
				&quot;#0095DA&quot;
			]
		}
	],
	&quot;version&quot;: 2,
	&quot;marks&quot;: [
		{
			&quot;type&quot;: &quot;rect&quot;,
			&quot;properties&quot;: {
				&quot;hover&quot;: {
					&quot;fill&quot;: {
						&quot;value&quot;: &quot;red&quot;
					}
				},
				&quot;update&quot;: {
					&quot;fill&quot;: {
						&quot;scale&quot;: &quot;color&quot;,
						&quot;field&quot;: &quot;series&quot;
					}
				},
				&quot;enter&quot;: {
					&quot;y&quot;: {
						&quot;scale&quot;: &quot;y&quot;,
						&quot;field&quot;: &quot;y&quot;
					},
					&quot;x&quot;: {
						&quot;scale&quot;: &quot;x&quot;,
						&quot;field&quot;: &quot;x&quot;
					},
					&quot;y2&quot;: {
						&quot;scale&quot;: &quot;y&quot;,
						&quot;value&quot;: 0
					},
					&quot;width&quot;: {
						&quot;scale&quot;: &quot;x&quot;,
						&quot;offset&quot;: -1,
						&quot;band&quot;: &quot;true&quot;
					},
					&quot;fill&quot;: {
						&quot;scale&quot;: &quot;color&quot;,
						&quot;field&quot;: &quot;series&quot;,
						&quot;value&quot;: &quot;steelblue&quot;
					}
				}
			},
			&quot;from&quot;: {
				&quot;data&quot;: &quot;chart&quot;
			}
		},
		{
			&quot;type&quot;: &quot;text&quot;,
			&quot;properties&quot;: {
				&quot;enter&quot;: {
					&quot;baseline&quot;: {
						&quot;value&quot;: &quot;middle&quot;
					},
					&quot;align&quot;: {
						&quot;value&quot;: &quot;right&quot;
					},
					&quot;text&quot;: {
						&quot;field&quot;: &quot;y&quot;
					},
					&quot;y&quot;: {
						&quot;scale&quot;: &quot;y&quot;,
						&quot;offset&quot;: 4,
						&quot;field&quot;: &quot;y&quot;
					},
					&quot;dy&quot;: {
						&quot;scale&quot;: &quot;x&quot;,
						&quot;mult&quot;: 0.5,
						&quot;band&quot;: true
					},
					&quot;x&quot;: {
						&quot;scale&quot;: &quot;x&quot;,
						&quot;field&quot;: &quot;x&quot;
					},
					&quot;angle&quot;: {
						&quot;value&quot;: -90
					},
					&quot;fontSize&quot;: {
						&quot;value&quot;: 11
					},
					&quot;fill&quot;: {
						&quot;value&quot;: &quot;white&quot;
					}
				}
			},
			&quot;from&quot;: {
				&quot;data&quot;: &quot;chart&quot;
			}
		}
	],
	&quot;height&quot;: 200,
	&quot;axes&quot;: [
		{
			&quot;type&quot;: &quot;x&quot;,
			&quot;title&quot;: &quot;Legislative election&quot;,
			&quot;scale&quot;: &quot;x&quot;,
			&quot;format&quot;: &quot;d&quot;,
			&quot;properties&quot;: {
				&quot;title&quot;: {
					&quot;fill&quot;: {
						&quot;value&quot;: &quot;#000000&quot;
					}
				},
				&quot;grid&quot;: {
					&quot;stroke&quot;: {
						&quot;value&quot;: &quot;#000000&quot;
					}
				},
				&quot;ticks&quot;: {
					&quot;stroke&quot;: {
						&quot;value&quot;: &quot;#000000&quot;
					}
				},
				&quot;axis&quot;: {
					&quot;strokeWidth&quot;: {
						&quot;value&quot;: 2
					},
					&quot;stroke&quot;: {
						&quot;value&quot;: &quot;#000000&quot;
					}
				},
				&quot;labels&quot;: {
					&quot;align&quot;: {
						&quot;value&quot;: &quot;right&quot;
					},
					&quot;angle&quot;: {
						&quot;value&quot;: -40
					},
					&quot;fill&quot;: {
						&quot;value&quot;: &quot;#000000&quot;
					}
				}
			},
			&quot;grid&quot;: false
		},
		{
			&quot;type&quot;: &quot;y&quot;,
			&quot;title&quot;: &quot;% of party vote&quot;,
			&quot;scale&quot;: &quot;y&quot;,
			&quot;properties&quot;: {
				&quot;title&quot;: {
					&quot;fill&quot;: {
						&quot;value&quot;: &quot;#000000&quot;
					}
				},
				&quot;grid&quot;: {
					&quot;stroke&quot;: {
						&quot;value&quot;: &quot;#000000&quot;
					}
				},
				&quot;ticks&quot;: {
					&quot;stroke&quot;: {
						&quot;value&quot;: &quot;#000000&quot;
					}
				},
				&quot;axis&quot;: {
					&quot;strokeWidth&quot;: {
						&quot;value&quot;: 2
					},
					&quot;stroke&quot;: {
						&quot;value&quot;: &quot;#000000&quot;
					}
				},
				&quot;labels&quot;: {
					&quot;fill&quot;: {
						&quot;value&quot;: &quot;#000000&quot;
					}
				}
			},
			&quot;grid&quot;: false
		}
	],
	&quot;data&quot;: [
		{
			&quot;format&quot;: {
				&quot;parse&quot;: {
					&quot;y&quot;: &quot;number&quot;,
					&quot;x&quot;: &quot;integer&quot;
				},
				&quot;type&quot;: &quot;json&quot;
			},
			&quot;name&quot;: &quot;chart&quot;,
			&quot;values&quot;: [
				{
					&quot;y&quot;: 10.7,
					&quot;series&quot;: &quot;y&quot;,
					&quot;x&quot;: 2022
				}
			]
		}
	],
	&quot;width&quot;: 280
}&lt;/graph&gt;
यस पार्टीले [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९]]मा [[पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन]] (प्रत्यक्ष) प्रणालीका लागि १३१ उम्मेदवारहरू मनोनयन गरेको थियो।&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://drive.google.com/file/d/1vL0CDaVGjp8kd7B_IDCjKlYzBaFkcN5Q/view | title=प्रतिनिधिसभा-उम्मेदवार-अन्तिम-सूची.PDF }}&lt;/ref&gt; त्यस्तै, [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]]का लागि पार्टीले प्रत्यक्ष प्रणालीतर्फ १६४ निर्वाचन क्षेत्रमा आफ्ना उम्मेदवारहरू मनोनयन गरेको थियो।&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.setopati.com/politics/380341|title=राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका यी हुन् १६४ उम्मेदवार
 |website=सेतोपाटी |access-date=१२ चैत २०८२|language=नेपाली }}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color:{{party color|Rastriya Swatantra Party}}; color:white;&quot;|निर्वाचन
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color:{{party color|Rastriya Swatantra Party}}; color:white;&quot;|नेता
! colspan=&quot;3&quot; style=&quot;background-color:{{party color|Rastriya Swatantra Party}}; color:white;&quot;|प्रत्यक्ष मत
! colspan=&quot;3&quot; style=&quot;background-color:{{party color|Rastriya Swatantra Party}}; color:white;&quot; |समानुपातिक मत
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color:{{party color|Rastriya Swatantra Party}}; color:white;&quot; |सिट संख्या
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color:{{party color|Rastriya Swatantra Party}}; color:white;&quot;| ±
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color:{{party color|Rastriya Swatantra Party}}; color:white;&quot; |स्थान
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color:{{party color|Rastriya Swatantra Party}}; color:white;&quot;|नतिजा
|-
!style=&quot;background-color:{{party color|Rastriya Swatantra Party}}; color:white;&quot;|मत सङ्ख्या
!style=&quot;background-color:{{party color|Rastriya Swatantra Party}}; color:white;&quot;|%
!style=&quot;background-color:{{party color|Rastriya Swatantra Party}}; color:white;&quot; | ±
!style=&quot;background-color:{{party color|Rastriya Swatantra Party}}; color:white;&quot;|मत सङ्ख्या
!style=&quot;background-color:{{party color|Rastriya Swatantra Party}}; color:white;&quot;|%
!style=&quot;background-color:{{party color|Rastriya Swatantra Party}}; color:white;&quot; | ±
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]]
| [[रवि लामिछाने]]
| rowspan=&quot;2&quot; |८,१५,०२३
| rowspan=&quot;2&quot; |७.७७
| rowspan=&quot;2&quot; |
| rowspan=&quot;2&quot; |११,३०,३४४
| rowspan=&quot;2&quot; |१०.७०
| rowspan=&quot;2&quot; |
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Infobox political party/seats|21|275|{{party color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}}}}
| rowspan=&quot;2&quot; bgcolor=&quot;lightgrey&quot;|
| rowspan=&quot;2&quot; |चौथो
|{{yes2|गठबन्धन सरकार}}
|-
| [[रवि लामिछाने]]
|{{no2|प्रतिपक्ष}}
|-
|[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|२०८२]]
|'''[[बालेन्द्र शाह]]'''
|'''४६,५०,६९७'''
|'''४४.१७'''
|{{Increase}} ३६.४०
|'''५१,८३,४९३'''
|'''४७.८४'''
|{{Increase}} ३७.१४
|'''{{Infobox political party/seats|182|275|{{party color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}}}}'''
|{{Increase}} १६१
|{{Increase}} प्रथम
|{{yes2|बहुमतको सरकार}}
|}

== नेतृत्व ==

=== पार्टी सभापति ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! style=&quot;background:{{party color|Rastriya Swatantra Party}}; color:white;&quot; |क्र.सं.
! style=&quot;background:{{party color|Rastriya Swatantra Party}}; color:white;&quot; |सभापति
! style=&quot;background:{{party color|Rastriya Swatantra Party}}; color:white;&quot; |तस्बिर 
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:{{party color|Rastriya Swatantra Party}}; color:white;&quot; |कार्यकाल (वि.सं.)
|-
!१
|[[रवि लामिछाने]] 
|[[File:Rabi Lamichhane.png|100x100px]]
|१७ असार २०७९ 
|१३ माघ २०७९
|-
!―
|[[डोलप्रसाद अर्याल]]
|[[File:Dol Prasad Aryal RSP (cropped).jpg|100x00px]]
|१३ माघ २०७९ 
|१५ माघ २०७९
|-
!(१)
|[[रवि लामिछाने]] 
|[[File:Rabi Lamichhane.png|100x100px]]
|१५ माघ २०७९&lt;ref name=&quot;IP&quot;&gt;{{Cite web |title=Ravi Lamichhane's National Independent Party registered at EC |url=http://myrepublica.nagariknetwork.com/news/128547/ |access-date=2022-12-02 |website=My Republica |language=en}}&lt;/ref&gt;
|बहालवाला
|}

=== उपसभापति ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! style=&quot;background:{{party color|Rastriya Swatantra Party}}; color:white;&quot; |क्र.सं.
! style=&quot;background:{{party color|Rastriya Swatantra Party}}; color:white;&quot; |उपसभापति
! style=&quot;background:{{party color|Rastriya Swatantra Party}}; color:white;&quot; |तस्बिर 
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:{{party color|Rastriya Swatantra Party}}; color:white;&quot; |कार्यकाल (वि.सं.)
|-
! rowspan=&quot;2&quot; |१
|[[डोलप्रसाद अर्याल]]
|[[File:Dol Prasad Aryal RSP (cropped).jpg|100x00px]]
|१७ असार २०७९&lt;ref name=&quot;rsp&quot;/&gt; 
|बहालवाला 
|-
|[[स्वर्णिम वाग्ले]] 
| 
|१३ मंसिर २०८०&lt;ref name=&quot;rsp&quot;&gt;{{Cite web |title=राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी |url=https://rspnepal.org/executive-members |access-date=2024-03-04 |website=आधिकारिक वेबसाइट}}&lt;/ref&gt;
|बहालवाला
|}

=== संसदीय दलको नेता ===
* [[बालेन्द्र शाह]] (२०८२ फागुन–वर्तमान)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=RSP to amend statute to make Balen Shah parliamentary party leader |url=https://en.setopati.com/political/166075/ |website=Setopati}}&lt;/ref&gt;

=== सह-महामन्त्री ===
* [[विपिनकुमार आचार्य]] (२०८१–वर्तमान)
* [[सुमना श्रेष्ठ]] (२०८०–२०८१)

=== संसदीय दलको उपनेता ===
* [[विराजभक्त श्रेष्ठ]] (२०७९–वर्तमान)

=== प्रमुख सचेतक ===
* [[निशा डाँगी]] (२०८१ फागुन–वर्तमान)
* [[सन्तोष परियार]] (२०७९–२०८१)

=== महामन्त्री ===
* [[कविन्द्र बुर्लाकोटी]] (२०८१ असार–वर्तमान)
* मुकुल ढकाल (२०७९ असार–२०८१ असार)

=== प्रवक्ता ===
* [[मनिष झा]] (२०८०–वर्तमान)

=== सह-प्रवक्ता ===
* प्रतिभा रावल (२०८१ फागुन–वर्तमान)

=== पार्टी कोषाध्यक्ष ===
* लिमा अधिकारी (२०८१ चैत–वर्तमान)

=== उपप्रधानमन्त्रीहरूको सूची ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:{{party color|Rastriya Swatantra Party}}; color:white;&quot; |क्र.सं.
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:{{party color|Rastriya Swatantra Party}}; color:white;&quot; |उपप्रधानमन्त्री
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:{{party color|Rastriya Swatantra Party}}; color:white;&quot; |तस्बिर
! colspan=&quot;3&quot; style=&quot;background:{{party color|Rastriya Swatantra Party}}; color:white;&quot; |कार्यकाल (वि.सं.)
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:{{party color|Rastriya Swatantra Party}}; color:white;&quot; |संसद
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:{{party color|Rastriya Swatantra Party}}; color:white;&quot; |निर्वाचन क्षेत्र
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:{{party color|Rastriya Swatantra Party}}; color:white;&quot; |प्रधानमन्त्री
|-
! style=&quot;background:{{party color|Rastriya Swatantra Party}}; color:white;&quot; |सुरुवात
! style=&quot;background:{{party color|Rastriya Swatantra Party}}; color:white;&quot; |अन्त्य
! style=&quot;background:{{party color|Rastriya Swatantra Party}}; color:white;&quot; |अवधि
|-
|१
|[[रवि लामिछाने]]
|[[File:Rabi Lamichhane.png|center|frameless|133x133px]]
|११ पुस २०७९
|१३ माघ २०७९
|३२ दिन
|[[नेपालको दोस्रो सङ्घीय संसद|दोस्रो सङ्घीय संसद]]
|[[चितवन २ (निर्वाचन क्षेत्र)|चितवन २]]
|[[पुष्पकमल दाहाल]]
|}

== संसद सदस्यहरू ==
=== प्रतिनिधि सभा (वि.सं २०८२–हाल) ===
{{Main|प्रतिनिधि सभा (नेपाल)}}

सांसदहरूको यो सूची दलको शक्ति सन्तुलन, मन्त्रीस्तरीय दर्जा र प्रतिनिधि सभाको कार्यकालका आधारमा क्रमबद्ध गरिएको छ।

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+
!क्रम
!सांसद
!तस्विर
!पदभार ग्रहण
!पद मुक्त
!कार्यकाल
!निर्वाचन क्षेत्र
!पूर्ववर्ती 
|-
|१.
|[[रवि लामिछाने]]
|[[चित्र:Rabi Lamichhane.png|अङ्गुठाकार|सभापति]]☢
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[चितवन २ (निर्वाचन क्षेत्र)|चितवन २]]
|[[कृष्णभक्त पोखरेल]]
|-
|२.
|[[बालेन शाह|बालेन्द्र शाह]]
| [[चित्र:Balen Shah3-cropped.png|अङ्गुठाकार|252x252पिक्सेल|वरिष्ठ नेता एवं प्रधानमन्त्री]]
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[झापा ५]]
|[[केपी शर्मा ओली]]
|-
|३.
|[[स्वर्णिम वाग्ले]]
| [[चित्र:Swarnim Wagle MP 2023.png|अङ्गुठाकार|उपसभापति एवं अर्थमन्त्री]]☢
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[तनहुँ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|तनहुँ १]]
|[[रामचन्द्र पौडेल]]
|-
|४.
|[[डोलप्रसाद अर्याल]]
|[[File:Dol Prasad Aryal RSP (cropped).jpg|center|frameless|117x117px]]पूर्व उपसभापति
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[काठमाडौँ ९ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ९]]
|[[कृष्णगोपाल श्रेष्ठ]]
|-
|५.
|[[कविन्द्र बुर्लाकोटी]]
|[[File:Rhodes Forum 2014 (15264202163).jpg|center|frameless|136x136px]]महामन्त्री
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[गोरखा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|गोरखा २]]
|[[पुष्पकमल दाहाल]]
|-
|६.
|[[मनिष झा]]
|[[File:Manish Jha - RSP.png|center|frameless|147x147px]]प्रवक्ता
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[धनुषा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|धनुषा ३]]
|[[जुलीकुमारी महतो]]
|-
|७.
|[[शिशिर खनाल]]
|[[File:ShishirKhanal.png|center|frameless|137x137px]]परराष्ट्रमंत्री
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[काठमाडौँ ६ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ६]]
|[[भिमसेनदास प्रधान]]
|-
|८.
|[[विराजभक्त श्रेष्ठ]]
|[[File:BirajBhaktaShrestha.png|center|frameless|117x117px]]उर्जामन्त्री
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[काठमाडौँ ८ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ८]]
|[[जीवनराम श्रेष्ठ]]
|-
|९.
|[[हरि ढकाल]]
|[[File:Hari Dhakal.gif|center|frameless|103x103px]]
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[चितवन १ (निर्वाचन क्षेत्र)|चितवन १]]
|[[सुरेन्द्र पाण्डे]]
|-
|१०.
|[[निशा डाँगी]]
| 
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[झापा १]]
|[[विश्वप्रकाश शर्मा]]
|-
|११.
|[[सोविता गौतम]]
| 
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[चितवन ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|चितवन ३]]
|[[विक्रम पाण्डे]]
|-
|१२.
|[[विपिन कुमार आचार्य]]
|[[File:Bipin Kumar Acharya RSP.png|center|frameless|116x116px]]
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[दाङ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|दाङ २]]
|[[रेखा शर्मा]]
|-
|१३.
|[[तोसिमा कार्की]]
| 
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[ललितपुर ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|ललितपुर ३]]
|[[पम्फा भुसाल]]
|-
|१४.
|[[इन्दिरा राना मगर]]
|[[File:Indira Ranamagar.png|center|frameless|116x116px]]
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[झापा २]]
|[[देवराज घिमिरे]]
|-
|१५.
|[[गणेश पराजुली]]
|[[File:GaneshParajuli.png|center|frameless|116x116px]]
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[काठमाडौँ ७ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ७]]
|[[रामवीर मानन्धर]]
|-
|१६.
|[[अमरेशकुमार सिंह]]
|[[File:Dr. Amresh Kumar Singh.jpg|center|frameless|124x124px]]
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[सर्लाही ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही ४]]
| -
|-
|१७.
|जगदीश खरेल
|[[File:Jagdish Kharel.jpg|center|frameless|116x116px]]
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[ललितपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|ललितपुर २]]
|[[प्रेमबहादुर महर्जन]]
|-
|१८.
|सस्मित पोखरेल
| 
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[काठमाडौँ ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ५]]
|[[प्रदिप पौडेल]]
|-
|१९.
|[[रन्जु दर्शना]]
| 
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[काठमाडौँ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ १]]
|[[प्रकाशमान सिंह]]
|-
|२०.
|[[बब्लु गुप्ता]]
|[[File:Bablu Gupta RSP.png|center|frameless|107x107px]]
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[सिराहा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिराहा १]]
|[[रामशङ्कर यादव]]
|-
|२१.
|राजुनाथ पाण्डे
|[[File:Rajunath Pandey.png|center|frameless|116x116px]]
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[काठमाडौँ ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ३]]
|[[सन्तोष चालिसे]]
|-
|२२.
|यज्ञमणि न्यौपाने
|[[File:Yagyamani Neupane RSP.png|center|frameless|117x117px]]
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[मोरङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ १]]
|[[डिगबहादुर लिम्बू]]
|-
|२३.
|[[केपी खनाल]]
|[[File:KP Khanal.jpg|center|frameless|117x117px]]
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[कैलाली २ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली २]]
|[[अरुण कुमार चौधरी]]
|-
|२४.
|पुकार बम
|[[File:Pukar Bam RSP.png|center|frameless|116x116px]]
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[काठमाडौँ ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ४]]
|[[गगन थापा]]
|-
|२५.
|दीपकराज बोहरा
|[[File:Deepak Raj Bohara RSP.png|center|frameless|117x117px]]
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[कञ्चनपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|कञ्चनपुर २]]
|[[नारायणप्रकाश साउद]]
|-
|२६.
|सुदन गुरुङ
| 
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[गोरखा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|गोरखा १]]
|[[राजेन्द्र बजगाईं]]
|-
|२७.
|अशोककुमार चौधरी
|[[File:Ashok Kumar Chaudhary RSP.png|center|frameless|117x117px]]
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[सुनसरी ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुनसरी ३]]
|[[भगवती चौधरी]]
|-
|२८.
|शिवशङ्कर यादव
|[[File:Shiv Shankar Yadav RSP.png|center|frameless|117x117px]]
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[सिराहा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिराहा २]]
|[[राजकिशोर यादव]]
|-
|२९.
|धनञ्जय रेग्मी
|[[File:Dhananjaya Regmi RSP.png|center|frameless|116x116px]]
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[स्याङ्जा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|स्याङ्जा १]]
|[[राजु थापा]]
|-
|३०.
|गणेश कार्की
|[[File:Ganesh Karki RSP.png|center|frameless|117x117px]]
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[मोरङ ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ ३]]
|[[सुनिलकुमार शर्मा|सुनिल शर्मा]]
|-
|३१.
|सागर ढकाल
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[गुल्मी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|गुल्मी १]]
|[[चन्द्र भण्डारी]]
|-
|३२.
|प्रदिप बिष्ट
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[काठमाडौँ १० (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ १०]]
|[[राजेन्द्रकुमार केसी]]
|-
|३३.
|राजिव खत्री
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[भक्तपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|भक्तपुर २]]
|[[दुर्लभ थापा क्षेत्री]]
|-
|३४.
|लेकजङ्ग थापा
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[रुपन्देही ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही ३]]
|[[दीपक बोहरा]]
|-
|३५.
|कृष्णहरि बुढाथोकी
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[रामेछाप १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रामेछाप १]]
|[[पूर्णबहादुर तामाङ]]
|-
|३६.
|सुनिल केसी
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[काठमाडौँ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ २]]
|[[सोबिता गौतम]]
|-
|३७.
|विश्वराज पोखरेल
|[[File:Bishwaraj Pokharel RSP.png|center|frameless|117x117px]]
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[ओखलढुङ्गा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|ओखलढुङ्गा १]]
|[[रामहरि खतिवडा]]
|-
|३८.
|[[आशिका तामाङ]]
| 
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[धादिङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|धादिङ १]]
|[[राजेन्द्रप्रसाद पाण्डे]]
|-
|३९.
|सुलभ खरेल
|[[File:Sulabh Kharel RSP.png|center|frameless|117x117px]]
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[रुपन्देही २ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही २]]
|[[विष्णुप्रसाद पौडेल]]
|-
|४०.
|प्रकाश पाठक
|[[File:Prakash Pathak RSP.png|center|frameless|116x116px]]
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[झापा ३]]
|[[राजेन्द्र लिङ्देन]]
|-
|४१.
|[[ताराप्रसाद जोशी]]
|[[File:Tara-Joshi.jpg|center|frameless|112x112px]]
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[डडेल्धुरा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|डडेल्धुरा १]]
|[[शेरबहादुर देउवा]]
|-
|४२.
|श्रीराम न्यौपाने
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[तनहुँ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|तनहुँ २]]
|[[शङ्कर भण्डारी]]
|-
|४३.
|आशा झा
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[मोरङ ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ ५]]
|[[योगेन्द्र मण्डल]]
|-
|४४.
|अरविन्द साह
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[बारा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|बारा ३]]
|[[ज्वालाकुमारी साह]]
|-
|४५.
|शम्भुप्रसाद ढकाल
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[झापा ४]]
|[[लालप्रसाद साँवा लिम्बू]]
|-
|४६.
|उत्तमप्रसाद पौडेल
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[कास्की २ (निर्वाचन क्षेत्र)|कास्की २]]
|[[विद्या भट्टराई]]
|-
|४७.
|जगदीश खरेल
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[दोलखा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|दोलखा १]]
|[[गङ्गा कार्की]]
|-
|४८.
|सुनिल लम्साल
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[रुपन्देही १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही १]]
|[[छबिलाल विश्वकर्मा]]
|-
|४९.
|हरिप्रसाद भुसाल
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[अर्घाखाँची १ (निर्वाचन क्षेत्र)|अर्घाखाँची १]]
|[[टोपबहादुर रायमाझी]]
|-
|५०.
|सूर्यबहादुर तामाङ
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[उदयपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|उदयपुर २]]
|[[अम्बरबहादुर रायमाझी]]
|-
|५१.
|सुशील खड्का
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[बागलुङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बागलुङ १]]
|[[चित्रबहादुर केसी]]
|-
|५२.
|आशिष गजुरेल
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[सिन्धुली २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुली २]]
|[[लेखनाथ दाहाल]]
|-
|५३.
|रुविना आचार्य
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[मोरङ ६ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ ६]]
|[[शेखर कोइराला]]
|-
|५४.
|बिना गुरुङ
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[कास्की ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|कास्की ३]]
|दामोदर प्रसाद वैरागी
|-
|५५.
|मधुकुमार चौलागाईं
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[काभ्रेपलाञ्चोक १ (निर्वाचन क्षेत्र)|काभ्रेपलाञ्चोक १]]
|[[सूर्यमान दोङ तामाङ]]
|-
|५६.
|ज्ञानेन्द्र सिंह महता
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[कञ्चनपुर ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|कञ्चनपुर ३]]
|[[रमेश लेखक]]
|-
|५७.
|सोम शर्मा
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[बागलुङ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|बागलुङ २]]
|[[देवेन्द्र पौडेल]]
|-
|५८.
|हरिमोहन भण्डारी
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[बैतडी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बैतडी १]]
|[[दामोदर भण्डारी]]
|-
|५९.
|सुरेश कुमार चौधरी
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[बाँके १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बाँके १]]
|[[सूर्यप्रसाद ढकाल]]
|-
|६०.
|खगेन्द्र सुनार
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[बाँके ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|बाँके ३]]
|[[किशोर सिंह राठौर]]
|-
|६१.
|गणेश धिमाल
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[बारा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बारा १]]
|[[अच्युतप्रसाद मैनाली]]
|-
|६२.
|रुकेश रञ्जित
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[भक्तपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|भक्तपुर १]]
|[[प्रेम सुवाल]]
|-
|६३.
|ठाकुर सिंह थारु
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[बर्दिया १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बर्दिया १]]
|[[सञ्जयकुमार गौतम]]
|-
|६४.
|रामजी यादव
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[सप्तरी २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सप्तरी २]]
|[[सीके राउत]]
|-
|६५.
|लालबिक्रम थापा
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[सुनसरी २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुनसरी २]]
|[[भिम आचार्य]]
|-
|६६.
|तपेश्वर यादव
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[सिराहा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिराहा ४]]
|[[वीरेन्द्रप्रसाद महतो]]
|-
|६७.
|भरतप्रसाद पराजुली
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[सिन्धुपाल्चोक १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुपाल्चोक १]]
|[[माधव सापकोटा]]
|-
|६८.
|नितिमा भण्डारी
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[सर्लाही १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही १]]
|[[रामप्रकाश चौधरी]]
|-
|६९.
|चन्दन कुमार सिंह
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[बारा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|बारा २]]
|[[उपेन्द्र यादव]]
|-
|७०.
|राहबार अन्सारी
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[बारा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|बारा ४]]
|[[कृष्णकुमार श्रेष्ठ]]
|-
|७१.
|श्रीधर पोखरेल
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[बर्दिया २ (निर्वाचन क्षेत्र)|बर्दिया २]]
|[[लालवीर चौधरी]]
|-
|७२.
|देवराज पाठक
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[दाङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|दाङ १]]
|[[मेटमणि चौधरी]]
|-
|७३.
|कमल सुवेदी
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[दाङ ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|दाङ ३]]
|[[दीपक गिरी]]
|-
|७४.
|बोधनारायण श्रेष्ठ
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[धादिङ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|धादिङ २]]
|[[रामनाथ अधिकारी]]
|-
|७५.
|रामविनोद शाह
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[धनुषा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|धनुषा २]]
|[[रामकृष्ण यादव]]
|-
|७६.
|राजकिशोर महतो
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[धनुषा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|धनुषा ४]]
|[[रघुवीर महासेठ]]
|-
|७७.
|गोविन्द पन्थी
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[गुल्मी २ (निर्वाचन क्षेत्र)|गुल्मी २]]
|[[गोकर्ण विष्ट]]
|-
|७८.
|कोमल ज्ञवाली
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[कैलाली १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली १]]
|[[रञ्जिता श्रेष्ठ]]
|-
|७९.
|जगतप्रसाद जोशी
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[कैलाली ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली ३]]
|[[गङ्गाराम चौधरी]]
|-
|८०.
|खेमराज कोइराला
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[कैलाली ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली ४]]
|[[वीरबहादुर बलायर]]
|-
|८१.
|आनन्दबहादुर चन्द
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[कैलाली ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली ५]]
|[[डिल्लीराज पन्त]]
|-
|८२.
|जनक सिंह धामी
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[कञ्चनपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कञ्चनपुर १]]
|[[तारा लामा तामाङ]]
|-
|८३.
|मोहनलाल आचार्य
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[कपिलवस्तु १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कपिलवस्तु १]]
|[[बलराम अधिकारी]]
|-
|८४.
|विक्रम थापा
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[कपिलवस्तु २ (निर्वाचन क्षेत्र)|कपिलवस्तु २]]
|[[सुरेन्द्रराज आचार्य]]
|-
|८५.
|खडकराज पौडेल
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[कास्की १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कास्की १]]
|[[मानबहादुर गुरुङ]]
|-
|८६.
|वदन कुमार भण्डारी
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[काभ्रेपलाञ्चोक २ (निर्वाचन क्षेत्र)|काभ्रेपलाञ्चोक २]]
|[[गोकुलप्रसाद बास्कोटा]]
|-
|८७.
|बुद्धरत्न तुलाधर
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[ललितपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|ललितपुर १]]
|[[उदयशमशेर राणा]]
|-
|८८.
|धर्मराज केसी
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[लमजुङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|लमजुङ १]]
|[[पृथ्वी सुब्बा गुरुङ]]
|-
|८९.
|प्रमोदकुमार महतो
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[महोत्तरी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|महोत्तरी १]]
|[[गिरीराजमणि पोखरेल]]
|-
|९०.
|दीपक कुमार साह
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[सुनसरी ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुनसरी ४]]
|[[ज्ञानेन्द्रबहादुर कार्की]]
|-
|९१.
|उज्ज्वलकुमार झा
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[महोत्तरी ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|महोत्तरी ३]]
|[[महन्थ ठाकुर]]
|-
|९२.
|गौरी कुमारी
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[महोत्तरी ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|महोत्तरी ४]]
|[[महेन्द्र कुमार राय]]
|-
|९३.
|प्रकाश गौतम
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[मकवानपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मकवानपुर १]]
|[[दीपकबहादुर सिंह]]
|-
|९४.
|प्रशान्त उप्रेती
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[मकवानपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|मकवानपुर २]]
|[[महेशकुमार बर्तौला]]
|-
|९५.
|कृष्णकुमार कार्की
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[मोरङ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ २]]
|[[ऋषिकेश पोखरेल]]
|-
|९६.
|सन्तोष राजवंशी
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[मोरङ ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ ४]]
|[[अमनलाल मोदी]]
|-
|९७.
|राजन् गौतम
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) १ (निर्वाचन क्षेत्र)|नवलपुर १]]
|[[शशाङ्क कोइराला]]
|-
|९८.
|मनिष खनाल
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) २ (निर्वाचन क्षेत्र)|नवलपुर २]]
|[[विष्णुकुमार कार्की]]
|-
|९९.
|विक्रम तिमिल्सिना
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[नुवाकोट १ (निर्वाचन क्षेत्र)|नुवाकोट १]]
|[[हितबहादुर तामाङ]]
|-
|१००.
|अच्युत लामिछाने
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[नुवाकोट २ (निर्वाचन क्षेत्र)|नुवाकोट २]]
|[[अर्जुननरसिंह केसी]]
|-
|१०१.
|माधवबहादुर थापा
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[पाल्पा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|पाल्पा २]]
|[[ठाकुरप्रसाद गैरे]]
|-
|१०२.
|विक्रम खनाल
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) १ (निर्वाचन क्षेत्र)|नवलपरासी १]]
|[[विनोद चौधरी]]
|-
|१०३.
|नरेन्द्र कुमार गुप्ता
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) २ (निर्वाचन क्षेत्र)|नवलपरासी २]]
|[[ध्रुवबहादुर प्रधान]]
|-
|१०४.
|सागर भुसाल
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[पर्वत १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्वत १]]
|[[पदम गिरी]]
|-
|१०५.
|बुद्धिप्रसाद पन्त
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[पर्सा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्सा १]]
|[[प्रदीप यादव (राजनीतिज्ञ)|प्रदीप यादव]]
|-
|१०६.
|सुशील कुमार कानु
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[पर्सा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्सा २]]
|[[अजय चौरसिया]]
|-
|१०७.
|रमाकान्त चौरसिया
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[पर्सा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्सा ३]]
|[[राजकुमार गुप्ता]]
|-
|१०८.
|टेकबहादुर शाक्य
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[पर्सा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्सा ४]]
|[[रमेश रिजाल]]
|-
|१०९.
|सुशान्त वैदिक
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[प्युठान १ (निर्वाचन क्षेत्र)|प्युठान १]]
|[[सूर्यबहादुर थापा क्षेत्री]]
|-
|११०.
|राजेश कुमार चौधरी
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[रौतहट १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रौतहट १]]
|[[माधवकुमार नेपाल]]
|-
|१११.
|रविन्द्र पटेल
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[रौतहट ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|रौतहट ३]]
|[[प्रभु साह]]
|-
|११२.
|गणेश पौडेल
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[रौतहट ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|रौतहट ४]]
|[[देव प्रसाद तिमिल्सेना]]
|-
|११३.
|[[कन्हैया बनिया]]
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[रुपन्देही ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही ४]]
|[[सर्वेन्द्रनाथ शुक्ल]]
|-
|११४.
|तौफिक अहमद खान
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[रुपन्देही ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही ५]]
|[[वासुदेव घिमिरे]]
|-
|११५.
|[[पुष्पा कुमारी चौधरी]]
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[सप्तरी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सप्तरी १]]
|[[नवलकिशोर साह]]
|-
|११६.
|[[अमरकान्त चौधरी]]
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[सप्तरी ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|सप्तरी ३]]
|[[दिनेशकुमार यादव]]
|-
|११७.
|[[सिताराम साह]]
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[सप्तरी ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सप्तरी ४]]
|[[तेजुललाल चौधरी]]
|-
|११८.
|नरेन्द्र साह कलवार
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[सर्लाही ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही ३]]
|[[रामेश्वर राय यादव]]
|-
|११९.
|धानन्द्र कार्की
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[सिन्धुली १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुली १]]
|[[श्यामकुमार घिमिरे]]
|-
|१२०.
|रविन महतो
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[सर्लाही २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही २]]
|[[महिन्द्र राय यादव]]
|-
|१२१.
|पाराशमणि गेलाल
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[उदयपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|उदयपुर १]]
|[[नारायण खड्का]]
|-
|१२२.
|झबिलाल डुम्रे
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[स्याङ्जा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|स्याङ्जा २]]
|[[धनराज गुरुङ]]
|-
|१२३.
|रमेश कुमार सापकोटा
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[सुर्खेत २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुर्खेत २]]
|[[हृदयराम थानी]]
|-
|१२४.
|शम्भु कुमार यादव
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[सिराहा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिराहा ३]]
|[[लिलानाथ श्रेष्ठ]]
|-
|१२५.
|दीपक कुमार साह
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[महोत्तरी २ (निर्वाचन क्षेत्र)|महोत्तरी २]]
|[[शरतसिंह भण्डारी]]
|}

==== समानुपातिक निर्वाचन प्रणाली (वि.सं २०८२–हाल) ====
{{Main|समानुपातिक निर्वाचन प्रणाली}}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+
!क्रम
!सांसद
!तस्विर
!पदभार ग्रहण
!पद मुक्त
!कार्यकाल
!समूह
|-
|१२६.
|प्रतिभा रावल
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
| rowspan=&quot;3&quot; |[[खस आर्य]]
|-
|१२७.
|लिमा अधिकारी
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१२८.
|रमेश प्रसाईं
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१२९.
|रिमा विश्वकर्मा
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
| rowspan=&quot;2&quot; |[[दलित]]
|-
|१३०.
|अमृता विक
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१३१.
|पुरुषोत्तम यादव
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|[[मधेशी]]
|-
|१३२.
|समिना मियाँ
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
| rowspan=&quot;3&quot; |[[नेपालमा इस्लाम|मुस्लिम]]
|-
|१३३.
|अफसाना बानु
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१३४.
|गलाजा समिम मिकरानी
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१३५.
|गीता चौधरी
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
| rowspan=&quot;4&quot; |[[थारू जाति|थारू]]
|-
|१३६.
|सुरेन्द्र चौधरी
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१३७.
|प्रेमलाल चौधरी
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१३८.
|करिश्मा कठरिया
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१३९.
|खगेन्द्र कर्ण
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
| rowspan=&quot;7&quot; |[[मधेशी]]
|-
|१४०.
|कामिनी कुमारी
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१४१.
|सरिता महतो
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१४२.
|अङ्किता ठाकुर
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१४३.
|ललिता कुमारी
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१४४.
|निशा मेहता
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१४५.
|पुनमकुमारी अग्रवाल
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१४६.
|बसुमाया तामाङ
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
| rowspan=&quot;16&quot; |[[आदिवासी जनजाति]]
|-
|१४७.
|गङ्गा छन्त्याल
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१४८.
|सुमरिमा उदास
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१४९.
|[[अनुष्का श्रेष्ठ]]
|[[File:Anushka Shrestha.jpg|center|frameless|116x116px]]
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१५०.
|ओजस्वी शेरचन
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१५१.
|सिर्जना श्रेष्ठ
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१५२.
|रजिनी श्रेष्ठ
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१५३.
|कुसुम महर्जन
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१५४.
|भूमिका श्रेष्ठ
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१५५.
|प्रमिला कुलुजु
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१५६.
|सुजाता तामाङ
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१५७.
|कृपा महर्जन
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१५८.
|अलिजा गुरुङ
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१५९.
|राम लामा
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१६०.
|खुश्बु श्रेष्ठ
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१६१.
|[[मिङ्मा ग्याबु शेर्पा]]
|[[File:Mingma Gyab Sherpa.jpg|center|frameless|116x116px]]
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१६२.
|प्रभा ढकाल
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
| rowspan=&quot;14&quot; |[[खस आर्य]]
|-
|१६३.
|ज्ञानु पौडेल
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१६४.
|रताकुमारी थापा
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१६५.
|शोभा खनाल
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१६६.
|प्रभा कार्की
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१६७.
|मञ्जु भुसाल
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१६८.
|सृष्टि भट्टराई
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१६९.
|आकृति अवस्थी
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१७०.
|क्रान्ति शिखा धिताल
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१७१.
|टीका संग्रौला
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१७२.
|श्रद्धा कुँवर 
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१७३.
|समीक्षा बास्कोटा
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१७४.
|विदुषी राणा
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१७५.
|रचना खतिवडा
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१७६.
|प्रकाशचन्द्र परियार
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
| rowspan=&quot;6&quot; |[[दलित]]
|-
|१७७.
|खिमा विक
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१७८.
|तारा विश्वकर्मा
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१७९.
|सुष्मा स्वर्णकार
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१८०.
|स्मृति सेन्चुरी
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|-
|१८१.
|सीता वादी
|
|१३ चैत २०८२
|
|{{Age in years and days|27 March 2026}}
|}

=== प्रतिनिधि सभा (२०७९–२०८२) ===
{{मुख्य|प्रतिनिधि सभा (नेपाल)}}

सांसदहरूको यो सूची दलको शक्ति सन्तुलन, मन्त्रीस्तरीय दर्जा र प्रतिनिधि सभाको कार्यकालका आधारमा क्रमबद्ध गरिएको छ।

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!क्रम
!सांसद
!तस्विर
!पदभार ग्रहण
!पद मुक्त
!कार्यकाल
!पूर्ववर्ती
!निर्वाचन क्षेत्र
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |१. 
| rowspan=&quot;2&quot; |[[रवि लामिछाने]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[File:Rabi Lamichhane RSP.jpg|center|frameless|119x119px]]
|१७ असार २०७९
||१३ माघ २०७९
|{{Age in years and days|1 July 2022|27 January 2023}}
|''पद सिर्जना''
| rowspan=&quot;2&quot; |[[चितवन २ (निर्वाचन क्षेत्र)|चितवन २]]
|-
|१५ माघ २०७९
| rowspan=&quot;21&quot; |''२७ भदौ २०८२''
|{{Age in years and days|29 January 2023|12 September 2025}}
|[[डोलप्रसाद अर्याल]]
|-
|२.
|[[स्वर्णिम वाग्ले]]
| 
|DTS|१५ वैशाख २०८०
|{{Age in years and days|28 April 2023|12 September 2025}}
|[[रामचन्द्र पौडेल]]
|[[तनहुँ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|तनहुँ १]]
|-
|३.
|[[सुमना श्रेष्ठ]]
| [[File:Sumana Shrestha.png|center|frameless|103x103px]]
| rowspan=&quot;3&quot; |७ पुस २०७९
| rowspan=&quot;3&quot; |{{Age in years and days|22 December 2022|12 September 2025}}
| rowspan=&quot;3&quot; | -
| rowspan=&quot;3&quot; |''समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीबाट निर्वाचित''
|-
|४. 
|[[डोलप्रसाद अर्याल]]
| [[File:Dol Prasad Aryal RSP (cropped).jpg|center|frameless|106x106px]]
|-
|५.
|[[मनिष झा]]
|[[File:Manish Jha - RSP.png|center|frameless|112x112px]]
|-
|६.
|[[विराजभक्त श्रेष्ठ]]
|[[File:Biraj Bhakta Shrestha.jpg|center|frameless|96x96px]]
|७ पुस २०७९
|{{Age in years and days|22 December 2022|12 September 2025}}
|[[जीवनराम श्रेष्ठ]]
|[[काठमाडौँ ८ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ८]]
|-
|७.
|[[तोसिमा कार्की]]
| [[File:Toshima Karki - RSP.jpg|center|frameless|140x140px]]
|७ पुस २०७९
|{{Age in years and days|22 December 2022|12 September 2025}}
|[[पम्फा भुसाल]]
|[[ललितपुर ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|ललितपुर ३]]
|-
|८.
|[[हरि ढकाल]]
|
|७ पुस २०७९
|{{Age in years and days|22 December 2022|12 September 2025}}
|[[सुरेन्द्र पाण्डे]]
|[[चितवन १ (निर्वाचन क्षेत्र)|चितवन १]]
|-
|९.
|[[शिशिर खनाल]]
|[[File:ShishirKhanal.png|center|frameless|138x138px]]
|७ पुस २०७९
|{{Age in years and days|22 December 2022|12 September 2025}}
|[[भिमसेनदास प्रधान]]
|[[काठमाडौँ ६ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ६]]
|-
|१०.
|[[सोविता गौतम]]
|[[File:SobitaGautam.png|center|frameless|130x130px]]
|७ पुस २०७९
|{{Age in years and days|22 December 2022|12 September 2025}}
|[[माधव कुमार नेपाल]]
|[[काठमाडौँ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ २]]
|-
|११.
|[[गणेश पराजुली]]
|
|७ पुस २०७९
|{{Age in years and days|22 December 2022|12 September 2025}}
|[[रामवीर मानन्धर]]
|[[काठमाडौँ ७ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ७]]
|-
|१२.
|[[सन्तोष परियार]]
|[[File:Santosh Pariyar संतोष परियार.jpg|center|frameless|117x117px]]
|७ पुस २०७९
|{{Age in years and days|22 December 2022|12 September 2025}}
| rowspan=&quot;9&quot; | -
| rowspan=&quot;10&quot; |''समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीबाट निर्वाचित''
|-
|१३.
|[[इन्दिरा राना मगर]]
| [[File:Indira Ranamagar.png|center|frameless|115x115px]]
|७ पुस २०७९
|{{Age in years and days|22 December 2022|12 September 2025}}
|-
|१४.
|[[चन्दा कार्की]]
| [[File:Chanda Karki.png|center|frameless|88x88px]]
|७ पुस २०७९
|{{Age in years and days|22 December 2022|12 September 2025}}
|-
|१५.
|[[निशा डाँगी]]
| [[File:Nisha Dangi.jpg|center|frameless|94x94px]]
|७ पुस २०७९
|{{Age in years and days|22 December 2022|12 September 2025}}
|-
|१६.
|[[असिम शाह]]
| [[File:Asim Shah.png|center|frameless|165x165px]]
|७ पुस २०७९
|{{Age in years and days|22 December 2022|12 September 2025}}
|-
|१७.
|[[शिव नेपाली]]
|[[File:Shiva Nepali.png|center|frameless|108x108px]]
|७ पुस २०७९
|{{Age in years and days|22 December 2022|12 September 2025}}
|-
|१८.
|[[अशोककुमार चौधरी]]
| 
|७ पुस २०७९
|{{Age in years and days|22 December 2022|12 September 2025}}
|-
|१९.
|[[विनीता कठायत]]
|
|७ पुस २०७९
|{{Age in years and days|22 December 2022|12 September 2025}}
|-
|२०.
|[[लक्ष्मी तिवारी]]
| 
|७ पुस २०७९
|{{Age in years and days|22 December 2022|12 September 2025}}
|-
|२१.
|[[बिन्दबासिनी कंसाकार]]
|
|७ पुस २०७९
|{{Age in years and days|22 December 2022|12 September 2025}}
|[[ढाकाकुमार श्रेष्ठ]]
|}

== सन्दर्भ सामग्रीहरू ==
{{सन्दर्भसूची}}

{{नेपालका राजनीतिक दलहरू}}

[[श्रेणी:राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी| ]]
[[श्रेणी:नेपालका राजनीतिक दलहरू]]</text>
      <sha1>moybb6asz199tb7o6aho7mko9qjczev</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मिश्रधातु</title>
    <ns>0</ns>
    <id>134770</id>
    <revision>
      <id>1355311</id>
      <parentid>1354641</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:58:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* गैर फलाम मिश्रधातु */</comment>
      <origin>1355311</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13710" sha1="fikopcx1auvxzaqs74p01fq4iovf985" xml:space="preserve">[[चित्र:A_brass_light.JPG|दायाँ|अङ्गुठाकार|267x267पिक्सेल|[[पित्तल]]को  दीपक]]
'''मिश्र धातु''' भनेको [[धातु|धातुहरूको]] मिश्रण; वा एक वा बढी अन्य संग [[रसायनिक तत्व|तत्व]] सँग मिसाइएको धातु हो। उदाहरण को लागी,  [[तामा]] र [[जस्ता]]को संयोजनबाट [[पित्तल]] बन्छ । फलामलाई [[कार्बन]] वा [[सिलिकन]]सँग मिसाउँदा [[स्टिल|इस्पात]] वा सिलिकॉन स्टील भनिने मिश्रण उत्पादन हुन्छ । यसरी धातुहरू मिश्रण गरेर प्राप्त हुने मिश्रधातुको गुण मूल शुद्ध धातुको भन्दा भिन्न हुन्छ, जस्तै मजबुती वृद्धि हुन्छ वा कडापन (Hardness) वृद्धि हुन्छ । धातुको आधार हुन तर धातुको रूपमा व्यवहार नगर्ने अन्य पदार्थहरूको, एल्युमिनियम अक्साइड (नीलमणि), बेरेलियम एल्युमिनियम सिलिकेट (पन्ना) वा सोडियम क्लोराइड (नुन), एक मिश्र धातुले परिणामस्वरूप सामग्रीमा धातुका सबै गुणहरू राख्नेछ।, जस्तै विद्युतीय चालकता, लचीलापन, अस्पष्टता, र चमक । मिश्रधातु वस्तुहरू बिभिन्न प्रकारका प्रयोगहरूमा उपयोग हुन्छ, स्टील मिश्र भवनहरू देखि अटोमोबाइलदेखि लिएर शल्य उपकरणहरूसम्म लिएर सबै चीजहरूमा , [[टाइटानियम|टाइटेनियम]] मिश्र एयरोस्पेस उद्योगमा, बेरेलियम-तामा मिश्र स्पार्किंग नहुने उपकरणहरूको लागि प्रयोग हुन्छ। कुनै मामिलाहरूमा, धातुहरूको संयोजनले महत्त्वपूर्ण गुणहरू संरक्षण गर्नुका साथै  समग्र लागत कम पनि गर्न सक्दछ। अन्य अवस्थाहरूमा, धातुहरूको संयोजनले क्षति प्रतिरोध वा मेकानिकल शक्ति जस्ता घटक धातु तत्वहरूमा सहन गर्ने गुणहरू प्रदान गर्दछ। मिश्र धातुका उदाहरणहरू स्टील, सोल्डर, [[पित्तल]], प्युटर, डुरल्युमिन, [[काँस (मिश्रधातु)|कांस]] र अमालगमहरू हुन् ।

'''मिश्र धातु''' भनेको एक वा बढी अन्य [[रसायनिक तत्व|तत्व]] सँग मिसाइएको [[धातु|धातुहरूको]] मिश्रण हो। उदाहरणको लागी, धातु तत्वहरुको संयोजनलाई [[सुन]] र [[तामा|तामाले]] रातो सुनको उत्पादन गर्दछ, सुन र [[चाँदी]]बााट सेतो सुन बन्छ, र  

== विशेषताहरू ==

== प्रमुख मिश्रधातुहरू ==
सब मिश्रधातुलाई साधारणतया फलाम तथा गैर फलाम मिश्रधातुमा विभाजित गरिन्छ । मिश्रधातुमा फलाम मिसाइएको छ भने फलाम मिश्रधातु भनिन्छ  ।

=== गैर फलाम मिश्रधातु ===
केही मुख्य  '''गैर फलाम मिश्रधातु''' निम्नलिखित छन् :
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!नाम
!रोमन नाम
!धातुको हिस्सा
!गुण/  उपयोग 
|-
|'''ऐल्युमिनियम-पीतल'''
|Aluminimum-brass
|
* तामा : ७१-५५%
* अल्मुनियम: २६-४२%
|पानी जहाज तथा वायुयानको प्रोपेलर (propeller) को निर्माण मा 
|-
|'''ऐल्युमिनियम-कांसा'''
|Aluminimum-Bronze
|
* तामा : ८९-९९%
* अल्मुनियम: १-११%
|अति कठोर तथा संक्षारण अवरोधक। भाँडा वर्तन बनाउन
|-
|'''बबिट () धातु'''
|'''Babit'''
|
* टिन : ८९%
* एन्टीमोनी: ७.३%
* तामा : ३.७%
|बल बियारिङ 
|-
|बेल मेटल 
|Bell Metal
|
* तामा: ७५-८०%
* टिन २०-२५%
|घण्टा बनाउन
|-
|[[पित्तल]]
|Brass
|
* तामा: ६६-७३%
* जस्ता: २७-३४%
|
|-
|'''कार्बोलाय''' 
|'''Carboloy'''
|
* टंग्स्टन कार्बाइड
* [[कोबाल्ट|कोबल्ट]] 
|
|-
|कन्सटेनटेन
|'''Constantan'''
|
* तामा: ४५-६०%
* निकेल: ४०-५५%
* म्यन्गनिज:०-१.४%
* कार्बन ०.१%
* बाँकी फलाम
|वैद्युत-तापमापक यंत्र Electric THermometer तथा ताप वैद्युत-युग्म (thermocouple) बनाउन , किनकी यो विद्युत्‌को  प्रबल प्रतिरोधक हुन्छ।
|-
|'''डेल्टा धातु'''
|'''Delta metal'''
|
* तामा : ५४-५६%
* जस्ता : ४०-४४%
* फलाम: ०.९-१.३%
* म्यागनिज:०.८-१.४%
* सिसा: ०.४-१.८%
|
* यो [[खिया]] प्रतिरोधी हुन्छ। 
* पानीजहाज बनाउन
|-
|'''डो धातु'''
|'''Dow metal'''
|
* म्याग्नेसियम: ९०-९६%
* [[एल्मुनियम]]:४ -१०%
* म्यांगनिज केही अंश
|मोटर तथा वायुयानको केही हिस्सा बनाउनमा प्रयोग हुन्छ।
|-
|'''जर्मन सिलवर'''
|
|
* तामा ५५%
* जस्ता २५%
* निकल : २०%
|केही वस्तु बनाउनमा चाँदीको ठाउँमा यसको उपयोग गरिन्छ, किनभने यसबाट बनेको वस्तु चाँदी समान हुन्छ।
|-
|'''ग्रिन गोल्ड'''
|'''Green gold'''
|
* सुन: ७५%
* चाँदी ११-२५%
* क्याडमियम: ०-१३%
|आभूषण
|-
|'''गन मेटल'''
|'''Gun metal'''
|
* तामा: ७१-९५ %
* टिन: ०-११%
* सिसा: ०-१३% 
* जस्ता: ०-५%
* फलाम : ०-१.४%
|[[गियर]] बनाउन
|-
|'''मैग्नेलियम''' 
|'''Magnalium'''
|
* अल्मुनियम: ७०-९०%
* म्याग्नेसियम:५-३०%
|
|-
|'''[[नाइक्रोम]]'''
|'''Nichrome'''
|
* निकल: ५४-८०%
* क्रोमियम: १०-२२%
* फलाम: ४.८-२७%
|
* यसको वैद्युत प्रतिरोध ELectrical Resistance उच्च हुन्छ। यसलाई हिटरको कोइल बनाउन प्रयोग गरिन्छ।
|-
|'''पालौ'''
|'''Palau'''
|
* सुन: ८० %
* प्यालेडीयम:२०%
|
|-
|'''पर्मलॉय''' 
|'''Permalloy'''
|
* निकल: ७८ %
* फलाम: २१ %
* कोबाल्ट ०.४%
* बाँकी म्यागानिक , तामा, सल्फर, सिलिकन
|[[टेलिफोन]]को तार बनाउन
|-
|'''सोल्डर'''
|'''Solder'''
|
* सिसा : ६७% 
* टिन: ३३%
|[[सोल्डरिङ]] दूई धातुलाई ([[वेल्डिङ]] जस्तै) आपसमा जोड्नको लागि 
|-
|'''शट मेटल'''
|'''Shot metal'''
|
* सिसा: ९९%
* आर्सेनिक : १%
|बन्दुकको गोली
|-
|टिन फोइल
|'''Tin foil'''
|
* टिन: ८८%
* सिसा:८%
* तामा: ४%
* एन्टीमोनी:०.५%
|
|-
|'''उड मेटल''' 
|'''Wood metal'''
|
* बिस्मुथ :५०%
* सिसा: २५%
* टिन:१३%
* क्याडमियम:१३%
|
|}

=== फलाम मिश्रधातु ===
आधुनिक युगमा फलामे मिश्रधातुको धेरै उपयोगिता छ। यस अन्तर्गत [[स्टिल|इस्पात]] र [[ढलट फलाम]] (cast iron) तथा [[पिटवा फलाम]] (wrought iron) पर्दछ। जब शुद्ध गलित फलामलाई चिसो गरिन्छ, तब १,५३५˚ सें मा तरल फलामबाट क्रिस्टलीय रूपमा यस प्रकारको फलाम उत्पादन गरिन्छ। यसलाई डेल्टा फलाम  (δ-Iron) भनिन्छ। यो फलाम अर्को प्रकारको क्रिस्टलमा १,४०४˚ सें मा परिवर्तित हुन्छ। यसलाई गामा फलाम (γ-फलाम) भनिन्छ। यो ९००˚सें भन्दा माथि स्थायी रहन्छ र यस तापमा ऐल्फा फलाममा परिवर्तित हुन्छ, जुन साधारण तापमा स्थायी हुन्छ। फलाम र कार्बनको एक यौगिक बन्छ, जुनमा कार्बनको प्रतिशत मात्रा ६.६७ हुन्छ। यस मिश्रधातुलाई सेमेन्टाइट (Sementite) भनिन्छ। यो मिश्रधातु गामा फलाम (y-फलाम) सँग ठोस विलयन बन्छ, जसलाई अस्टेनाइट (Austenite) भनिन्छ। इस्पातमा कार्बनको मात्रा ०.५ देखि १.५ प्रतिशत सम्म रहन्छ। जब पग्लेको इस्पात ठोस हुन्छ होता, तब अस्टेनाइटको ठोस विलयन-क्रिस्टल प्राप्त हुन्छ। यो क्रिस्टल मुलायम हुन्छ र यसमा चद्दरे, छड़ तथा तार सरलतासँग बनाइन्छ।

मोटर गाडीको  विकाससँगै, इस्पातसँग  मिश्रधातु बनाउने उपयोगमा आयो। यो इस्पात मिश्रधातु मोटर गाडिको इन्जिनका अंग बनाउन काम आयो । उदाहरणको लागी, म्यागनीज बाट इस्पातको मजबूती बढ्छ र यसले अक्सिजन र सल्फरलाई इस्पातबाट अलग गरिदिन्छ। निकल इस्पातको मजबूतीलाई बढाउँछ। क्रोमियमको कम मात्रा इस्पातलाई कठोरता प्रदान गर्छ  यसको अधिक मात्रा इस्पातलाई संक्षारणबाट बचाउँछ। स्टेनलेस स्टीलमा क्रोमियम हुन्छ। भ्यानेडियम-इस्पात (vanadium-steel) आघातसह (shock proof) हुन्छ र मोलिब्डेनम्‌-इस्पात (molybdenum-steel) अधिक कठोर तथा ऊष्मा अवरोधक हुन्छ। इस्पात-मिश्रधातुहरू केवल कार्बन-इस्पात भन्दा अधिक महँगो पर्न जान्छ।
[[श्रेणी:रसायन शास्त्र]]
[[श्रेणी:मिश्रधातु]]</text>
      <sha1>fikopcx1auvxzaqs74p01fq4iovf985</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>लौह युग</title>
    <ns>0</ns>
    <id>134912</id>
    <revision>
      <id>1355331</id>
      <parentid>1161708</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T06:10:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* सन्दर्भ सामग्रीहरू */</comment>
      <origin>1355331</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4247" sha1="kgh70o26jywlspzovahnire6msbtg2w" xml:space="preserve">[[चित्र:Korea-Silla-Iron.armor-01.jpg|अङ्गुठाकार|307x307पिक्सेल|[[कोरिया]]को [[सिल्ला]] राज्यको कालको फलामको कवच जुन कोरियली राष्ट्रीय संग्रहालय मा राखिएको छ।]]
'''लौह  युग / फलाम युग''' ({{lang-en|Iron Age}}) भनेको मानिसले [[फलाम|फलामको]] प्रयोग गर्न सुरु गरेको अवधि हो। [[इतिहास]]मा यो युग  [[ढुङ्गे युग|ढुंगे युग]] र कांस्य युग पछिको काल हो। ढुंगे युगमा मानिसले कुनै पनि [[धातु|धातुको]] उत्खनन गर्न असमर्थ थिए । कांस्य युगमा फलामको खोज भएको थिएन, तर फलाम युगमा, [[तामा]], [[काँस (मिश्रधातु)|कांस्य]] र फलाम बाहेक, मानवले केही अन्य ठोस धातुहरू पनि पत्ता लगाए र प्रयोग गर्न सिकेका थिए। 

विश्वका विभिन्न भागहरूमा फलामको प्रयोगको ज्ञानको क्रमशः फैलावट वा उदयको कारणले गर्दा यो युग विभिन्न भागमा  विभिन्न समयमा सुरु भएको मानिन्छ तर एनाटोलियादेखि [[भारतीय उपमहाद्वीप]]सम्म यसको सुरुवात ईसापूर्व १३०० तिर भएको थियो, यद्यपि केही स्रोतहरूका अनुसार, यसभन्दा पहिले पनि फलामको प्रयोगका केही संकेतहरू पाइन्छ। &lt;ref&gt;[http://books.google.co.uk/books?id=7VMVguiMmY0C&amp;pg=PA164 ''Archaeomineralogy'', p. 164] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130615193814/http://books.google.co.uk/books?id=7VMVguiMmY0C&amp;pg=PA164|date=15 जून 2013}}, George Robert Rapp, Springer, 2002&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[http://books.google.co.uk/books?id=DaAmwiJ4rnEC&amp;pg=PA125 ''Understanding materials science'', p. 125] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130615202949/http://books.google.co.uk/books?id=DaAmwiJ4rnEC&amp;pg=PA125|date=15 जून 2013}}, Rolf E. Hummel, Springer, 2004&lt;/ref&gt;

यस युगको विशेषता यो थियो  कि मानिसले विभिन्न भाषाका [[वर्णात्मक लिपि|अक्षरहरू]]को विकास गरे जसको सहायताले त्यस कालमा साहित्य र इतिहास लेख्न सकियो । यस युगमा [[संस्कृत]] र [[चिनियाँ भाषा|चिनियाँ]] भाषाहरूमा साहित्य फस्टाएको थियो। [[ऋग्वेद]] र [[अवेस्ताली भाषा|अवस्ताई]] गाथाहरू यसै समयमा लेखिएका थिए। यस युगमा [[कृषि]], धार्मिक विश्वास र कला शैलीहरूमा पनि ठूलो परिवर्तन भयो। &lt;ref name=&quot;TJEB&quot;&gt;The Junior Encyclopædia Britannica: A reference library of general knowledge. (1897). Chicago: E.G. Melvin.&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;C. J. Thomsen and Jens Jacob Asmussen Worsaae first applied the system to artifacts.&lt;/ref&gt;
==यो पनि हेर्नुहोस्==

* कांस्य युग
* [[ढुङ्गे युग]]

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{reflist}}
[[श्रेणी:ऐतिहासिक युगहरू]]
[[श्रेणी:फलाम]]</text>
      <sha1>kgh70o26jywlspzovahnire6msbtg2w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>टिन</title>
    <ns>0</ns>
    <id>135011</id>
    <revision>
      <id>1355306</id>
      <parentid>1204286</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:57:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* प्रयोग */</comment>
      <origin>1355306</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8399" sha1="ssojx5zsx477r4ig8zi43s1e2ltuhtu" xml:space="preserve">'''टिन''' एक रासायनिक तत्व हो। [[रोमन भाषा|ल्याटिनमा]] यसको नाम स्ट्यानम (Stannum) हो, जसबाट यसको [[रासायनिक सङ्केत|रासायनिक प्रतीक]] '''Sn''' लिइएको हो। यो [[आवर्त सारणी|आवधिक तालिकाको]] चौथो मुख्य समूहको [[धातु]] हो। कार्बनका दश स्थिर [[समस्थानिक|आइसोटोप]]हरू (द्रव्यमान संख्या  ११२, ११४, ११५, ११६, ११७, ११८, ११९, १२०, १२२ तथा १२४ ) फेला परेका छन्। यी बाहेक अन्य चारवटा रेडियोएक्टिभ [[समस्थानिक|आइसोटोप]] ( &lt;&lt;b&gt;द्रव्यमान संख्या&lt;/b&gt;  ११३, १२१, १२३ र १२५) पनि उत्पादन भएका छन्।

== इतिहास ==
'''टिन''' को [[मिश्रधातु|मिश्र धातु]] ५,०००  वर्ष पहिले पनि  प्रयोग गरिएको थियो। टिनबाट बनेको सबैभन्दा पुरानो बोतल [[इजिप्ट|इजिप्टको]] एउटा चिहानमा फेला परेको थियो, जुन ईसापूर्व  करिब १,५०० वर्षअघिको हो। टिनको अयस्क इजिप्टमा पाइँदैन। त्यसैले यो धातु बाहिरबाट आएको हुनुपर्छ। टिनको धातु विज्ञानका नमूनाहरू ईसापूर्व  करिब ३०० अघि इङ्गल्याण्डमा पाइन्छ। यहाँ टिनको खानीहरू थिए। त्यतिबेला यो धातु [[रोम]] जाने गर्दथ्यो । दक्षिण अमेरिकाका आदिवासीहरूलाई टिनको मिश्र धातुको ज्ञान थियो।

[[दक्षिण एसिया]]मा [[सिन्धु घाटीको सभ्यता|सिन्धु उपत्यका सभ्यता]]को समयको प्राप्त गरिएका धातुका वस्तुहरूमा टिन भेटिएको छ। त्यतिबेला टिन [[इरान|इरानबाट]] आएको अनुमान गरिएको छ । ईसा पूर्व पाँच शताब्दीअघि [[आयुर्वेद|आयुर्वेदिक]] कालमा  [[सुश्रुत|सुश्रुतमा]] त्रपु (टिन) वर्णन गरिएको छ र वाग्भटको अष्टाङ्गहृदयमा पनि टिनको यौगिकको वर्णन गरिएको छ। रसरत्नसमुचायमा टिन धातु र टिन भस्म दुवैका गुणहरूको चर्चा गरिएको छ।

== उपस्थिति ==
टिन मुक्त अवस्थामा प्राप्त हुँदैन। पृथ्वीको सतहमा यसको मात्रा लगभग ४० ग्राम प्रति टन छ। यसको मुख्य अयस्कहरू हुन् : क्यासिटेराइट, (SnO &lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; ) र सल्फाइड। वाङका मुख्य खानीहरू [[मलेसिया]], [[थाइल्यान्ड|थाइल्याण्ड]], [[इन्डोनेसिया]], [[कङ्गो]], [[नाइजेरिया]] र [[बोलिभिया]]मा छन्।

== प्रयोग ==
[[File:Ex Lead freesolder.jpg|thumb|left|A coil of lead-free [[solder]] wire]]

२०१८ मा, लगभग आधाजसो टिन सोल्डर मा प्रयोग भएको थियो। बाँकी टिनको जलप, टिनको यौगिक, [[पित्तल]] र [[काँस (मिश्रधातु)|काँस]] [[मिश्रधातु]] को लागि प्रयोग गरिन्छ । &lt;ref&gt;{{cite web |date=18 October 2019 |title=Tin demand to decline – International Tin Association |url=https://www.mining.com/tin-demand-to-decline-ita/ |access-date=3 July 2021 |website=Mining.com}}&lt;/ref&gt;

टिन गिल्डिङ र [[मिश्रधातु|मिश्र धातु]]को निर्माणमा प्रयोग गरिन्छ। फलाममा टिनको जलप लगाउँदा यसामा [[खिया]] लाग्दैन र [[अम्ल]] को असर चाडै देखिदैन। [[काँस (मिश्रधातु)|कांस्य]] यसको महत्त्वपूर्ण [[मिश्रधातु|मिश्र धातु]] हो।  टिनका धेरै यौगिकहरू कपडा उद्योग, रंगाई, गिलास र पोर्सिलेन उद्योगहरूमा प्रयोग गरिन्छ। टिन र [[सिसा]] बाट [[फ्युज]] पनि बनाइन्छ।
[[File:Inside of a tin platted can.jpg|thumb|Tin plated metal from a [[Tin can|can]].]]
टिन [[फलाम]] सजिलै सँग जोडिन्छ र [[सिसा]], जस्ता, र [[स्टिल]]लाई जलप गर्न प्रयोग हुन्छ। [[Tin plating|Tin-plated]] (or tinning) steel containers is widely used for [[food preservation]], and this forms a large part of the market for metallic tin. A tinplate canister for preserving food was first manufactured in London in 1812.&lt;ref&gt;{{cite magazine |last= Childs |first= Peter |date= July 1995 |title= The tin-man's tale |url= http://pubs.rsc.org/historical-collection/products/EIC#!issueid=EIC-1995-32-4 |url-access=subscription |magazine= [[Education in Chemistry]] |volume= 32 |issue= 4 |page= 92 |publisher= [[Royal Society of Chemistry]] |access-date= 19 June 2018 }}&lt;/ref&gt;&lt;!-- http://www.mirror.co.uk/news/top-stories/2006/02/09/a-canned-history-of-tinned-food-115875-16682285/ https://books.google.com/books?id=EmJRAAAAMAAJ Page 59 https://books.google.com/books?id=qz8rAAAAYAAJ --&gt; Speakers of British English call such containers &quot;tins&quot;, while speakers of U.S. English call them &quot;[[tin cans|cans]]&quot; or &quot;tin cans&quot;. One derivation of such use is the slang term &quot;[[tinnie]]&quot; or &quot;tinny&quot;, meaning &quot;can of beer&quot; in Australia. The [[tin whistle]] is so called because it was mass-produced first in tin-plated steel.&lt;ref&gt;{{cite book | url = {{google books |plainurl=y |id=IpuaAAAAIAAJ|page=13}} | pages = 10–15 | title = Tin Under Control | isbn = 978-0-8047-2136-3 | last1 = Control | first1 = Tin Under | date = 1945 | url-status = live | archive-url = https://web.archive.org/web/20160531012725/https://books.google.com/books?id=IpuaAAAAIAAJ&amp;pg=PA13 | archive-date = 2016-05-31 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book | url = {{google books |plainurl=y |id=IpuaAAAAIAAJ|page=10}} | pages = 10–22 | title = Trends in the use of tin | author1 = Panel On Tin, National Research Council (U.S.). Committee on Technical Aspects of Critical and Strategic Materials | date = 1970 | url-status = live | archive-url = https://web.archive.org/web/20160522102214/https://books.google.com/books?id=qz8rAAAAYAAJ&amp;pg=PA10 | archive-date = 2016-05-22 }}&lt;/ref&gt; 

Copper cooking vessels such as saucepans and frying pans are frequently lined with a thin plating of tin, by [[electroplating]] or by [[Kalai (process)|traditional chemical]] methods, since use of [[Copper toxicity|copper cookware with acidic foods]] can be toxic.

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{reflist}}
[[श्रेणी:तत्व]]</text>
      <sha1>ssojx5zsx477r4ig8zi43s1e2ltuhtu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>स्टिल</title>
    <ns>0</ns>
    <id>135014</id>
    <revision>
      <id>1355309</id>
      <parentid>1345894</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:57:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1355309</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15366" sha1="mi0o6tr5xbr82vohx9l1e4p0ros5jiy" xml:space="preserve">[[चित्र:Steel_wire_rope.JPG|अङ्गुठाकार|स्टिल केवल]]
'''स्टिल'''/ [[इस्पात]] [[फलाम]] र [[कार्बन|कार्बनको]] [[मिश्रधातु|मिश्र धातु]] हो। फलामका अन्य रूपको तुलनामा यसमा स्ट्रेन्थ र फ्र्याक्चर रेजिस्टेन्स सुधारिएको हुन्छ।  धेरै अन्य तत्वहरू पनि मिलाइएको हुन   सक्छ। स्टेनलेस स्टिल, जुन [[खिया]] प्रतिरोधी र अक्सीकरण प्रतिरोधी हुन्छ, सामान्यतया अतिरिक्त ११ % क्रोमियम चाहिन्छ। यसको उच्च तन्य शक्ति र कम लागतको कारण स्टिलको प्रयोग भवन, पूर्वाधार, उपकरण, जहाज, रेल, कार, [[साइकल]], मेसिन, विद्युतीय उपकरण, फर्निचर र हतियारहरूमा गरिन्छ। यसमा सजिलैसँग [[वेल्डिङ]] गर्न सकिन्छ ।

फलाम इस्पातको आधारभूत धातु हो। स्टिललाई [[फलाम]] र [[कार्बन|कार्बनको]] [[मिश्रधातु|मिश्र धातु]] मानिन्छ (अन्य तत्वहरू पनि भए वा नभए पनि ) &lt;ref&gt;Prawoto, Yunan (2013). Integration of Mechanics into Materials Science Research: A Guide for Material Researchers in Analytical, Computational and Experimental Methods. Lulu.com. ISBN 9781300712350.&lt;/ref&gt; कार्बनले फलामको गुणहरूलाई अन्य तत्वहरू भन्दा बढी प्रभावित गर्छ ; यसले अद्वितीय विस्ततारमा विभिन्न गुणहरू प्राप्त हुन्छ।अन्य धेरै साधारण तत्वहरू पनि थप्दा फलाम र इस्पातको गुणहरू परिवर्तन हुने भए पनि  यी मध्ये, कार्बन मुख्य तत्व हो। यसले फलामको कठोरता र शक्तिलाई समानुपातिक रूपमा बढाउँछ, विशेष गरी उचित [[गर्मी उपचार|ताप उपचार]] पछि। [[फलाम]]सँग कार्बन सबैभन्दा किफायती हुन्छ , तर आवश्यकता अनुसार, [[म्याङगनिज|म्यांगनीज]], [[क्रोमियम]], [[वैंनेडियम|भ्यानेडियम]] र [[टंग्सटन|टंगस्टन]] पनि मिलाइन्छ। कार्बन र अन्य पदार्थले मिश्र धातुलाई कठोरता प्रदान गर्दछ। फलाममा उपयुक्त मात्रामा मिश्रक थपेर फलामलाई आवश्यक कठोरता (Hardness), तन्यता (Tensile Strength) र लचकता (Flexibility) प्रदान गरिन्छ। फलाममा जति धेरै कार्बन थपिन्छ, स्टिल जति कडा हुँदै जान्छ, कठोरता बढ्दै जान्छ । फलाममा कार्बनको अधिकतम घुलनशीलता ११४९ डिग्री सेल्सियसमा २.१४ प्रतिशत हुन्छ। कम तापक्रममा, यदि फलाममा अधिक कार्बन मिलाइयो भने सिमेन्टाइट बन्छ।  

यदि फलाममा यो भन्दा बढी कार्बन छ भने यसलाई [[कास्ट आयरन]] भनिन्छ, किनभने यसको पग्लने बिन्दु घट्छ। स्टिल यो कारणले पनि कास्ट आइरन भन्दा फरक छ किनभने यसमा अन्य तत्वहरूको मात्रा धेरै कम हुन्छ अर्थात् लगभग १ देखि ३ प्रतिशत।

स्टिलको उत्पादन हजारौं वर्षसम्म ब्लोमरी भट्टीमा गरिएको थियो, तर यसको वृहत स्तरमा, औद्योगिक प्रयोग १७ औं शताब्दीमा ब्लास्ट फर्नेसको परिचय र क्रूसिबल स्टिलको उत्पादनको साथ थप कुशल उत्पादन विधिहरू बनाइएपछि मात्र सुरु भयो। १९ औं शताब्दीको मध्यमा [[बेलायत|इङ्गल्याण्डमा]] बेसेमर प्रक्रिया र त्यसपछि ओपन-हर्थ फर्नेस को बिकास भयो। बेसेमर  प्रक्रियाको आविष्कार संगै, स्टिलको  [[बृहत उत्पादन]] को एक नयाँ युग शुरू भयो। माइल्ड स्टिल(
[[:en:Mild_steel|Mild steel]])ले  रट आइरन([[:en:Wrought_iron|wrought iron]]) लाई प्रतिस्थापित गर्यो। जर्मन राज्य १९ औं शताब्दीमा युरोपमा ठूलो स्टिल शक्तिको रुपमा उदाए। &lt;ref&gt;{{Cite journal |last=R. |first=Allen |title=(1979). International Competition in Iron and Steel, 1850-1913 |url=http://www.jstor.org/stable/2120336 |publisher=Cambridge university |jstor=2120336 |access-date=November 13, 2020}}&lt;/ref&gt;

आज, स्टिल विश्वमा सबैभन्दा सामान्य रूपमा निर्मित सामग्रीहरू मध्ये एक हो। विश्वमा वार्षिक १.६ बिलियन &amp;nbsp;टन भन्दा बढी  उत्पादन हुन्छ। 

आधुनिक स्टिल सामान्यतया विभिन्न मानक संगठनहरू द्वारा परिभाषित विभिन्न ग्रेडहरू द्वारा पहिचान गरिन्छ। 

आधुनिक स्टिल उद्योग संसारको सबैभन्दा ठूलो उत्पादन उद्योगहरू मध्ये एक हो, तर सबैभन्दा ऊर्जा र हरितगृह ग्यास उत्सर्जन तीव्र उद्योगहरू मध्ये पनि एक हो, जसले विश्वव्यापी उत्सर्जनको ८% योगदान गर्दछ। &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Decarbonization in steel {{!}} McKinsey |url=https://www.mckinsey.com/industries/metals-and-mining/our-insights/decarbonization-challenge-for-steel |access-date=2022-05-20 |website=www.mckinsey.com }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240213111007/https://www.mckinsey.com/industries/metals-and-mining/our-insights/decarbonization-challenge-for-steel |date=2024-02-13 }}&lt;/ref&gt; यद्यपि, स्टिल धेरै पुन: प्रयोज्य पनि छ: यो विश्वको सबैभन्दा धेरै पुन: प्रयोग गरिने सामग्रीहरू मध्ये एक हो, विश्वव्यापी रूपमा ६०% भन्दा बढीको रिसाइकल दरको साथ। &lt;ref name=&quot;encarta-recycling&quot;&gt;{{Cite encyclopedia|title=Recycling|url=http://encarta.msn.com/encyclopedia_761556346/Recycling.html|archivedate=2008-04-14}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080414215636/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761556346/Recycling.html |date=2008-04-14 }}&lt;/ref&gt;

== गुणहरू ==
स्टिलको [[घनत्व]] [[मिश्रधातु|मिश्र धातु]]का घटकमा आधारित हुन्छ तर सामान्यतया {{Convert|7750|and|8050|kg/m3|lb/ft3|abbr=on}}   , वा {{Convert|7.75|and|8.05|g/cm3|oz/cuin|abbr=on}}  को बीचमा हुन्छ। &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Elert |first=Glenn |title=Density of Steel |url=http://hypertextbook.com/facts/2004/KarenSutherland.shtml |access-date=2009-04-23}}&lt;/ref&gt;

== उत्पादन ==
सन् २०२२ मा, विश्वको कुल कच्चा स्टिल उत्पादन लगभग १.९ अर्ब टन थियो। हाल सबैभन्दा ठूलो स्टिल उत्पादक देश [[चीन]] हो, जसले सन् २०२२ मा विश्वको इस्पात उत्पादनको ५४% ओगटेको थियो।&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.worldsteel.org/en/dam/jcr:976723ed-74b3-47b4-92f6-81b6a452b86e/World%2520Steel%2520in%2520Figures%25202021.pdf|title=World Steel in Figures 2021|access-date=2021-07-23|language=en}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210628083325/https://www.worldsteel.org/en/dam/jcr:976723ed-74b3-47b4-92f6-81b6a452b86e/World%20Steel%20in%20Figures%202021.pdf |date=2021-06-28 }}&lt;/ref&gt; सन् २०२० मा, [[२०१९-२० कोरोना भाइरस प्रकोप|कोरोना महामारी]]को बाबजुद, चीन एक अर्ब टन भन्दा बढी स्टील उत्पादन गर्ने पहिलो देश बनेको थियो।&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.hellenicshippingnews.com/chinas-steel-sector-sees-output-growth-in-2020|title=China's steel sector sees output growth in 2020|access-date=2021-03-07|language=en}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210209080415/https://www.hellenicshippingnews.com/chinas-steel-sector-sees-output-growth-in-2020/ |date=2021-02-09 }}&lt;/ref&gt; [[२००७-२००८ को वित्तीय सङ्कट|सन् २००८]], २००९, २०१५ र २०१६ मा [[आर्थिक मन्दी|विश्वव्यापी मन्दी]]को परिणामस्वरुप अधिकांश स्टिल उत्पादक देशहरूमा उत्पादन घटेको थियो भने सन् २०१० र २०१७ मा, यो फेरि बढेको थियोे।

== उपयोग ==

=== ऐतिहासिक ===
[[चित्र:Carbon_steel_knife.jpg|अङ्गुठाकार| एक कार्बन स्टील चक्कु]]
बेसेमर प्रक्रिया र अन्य आधुनिक उत्पादन प्रविधिहरूको विकास हुनु अघि, स्टिल महँगो थियो र सस्तो विकल्प नभएको ठाउँमा मात्र प्रयोग गरिन्थ्यो, विशेष गरी [[चक्कु]], छुरा, [[तरबार|तरवार]] र अन्य वस्तुहरूको काट्ने किनाराका लागि जहाँ कडा, धारिलो धार चाहिन्छ। यो घडीमा प्रयोग हुने स्प्रिङ्सका लगायतका लागि पनि प्रयोग गरिन्थ्यो। &lt;ref name=&quot;britannicaironandsteel&quot;&gt;{{Cite encyclopedia|title=Iron and steel industry|encyclopedia=Britannica|publisher=Encyclopædia Britannica|year=2007}}&lt;/ref&gt;

द्रुत र मितव्ययी उत्पादन विधिहरूको आगमन संगै, स्टिल बनाउन सजिलो र धेरै सस्तो भएको छ। यसले धेरै प्रायोजनमा रट आइरनलाई प्रतिस्थापन गरेको छ। यद्यपि, [[२० औं शताब्दी]]को उत्तरार्धमा प्लास्टिकको उपलब्धताले यी सामग्रीहरूलाई तिनको कम निर्माण लागत र तौलका कारण केही प्रयोगमा स्टिललाई प्रतिस्थापन गर्ने बाटो खुलेको छ। &lt;ref&gt;{{Cite book|title=Materials science|url=https://www.britannica.com/technology/materials-science}}&lt;/ref&gt; कार्बन फाइबरले केही लागत असंवेदनशील प्रयोजनहरूमा जस्तै खेलकुद उपकरणहरू र उच्च-अन्तको अटोमोबाइलहरूमा स्टिललाई प्रतिस्थापन गर्दैछ।

=== लामो ===
[[चित्र:The_viaduct_La_Polvorilla,_Salta_Argentina.jpg|अङ्गुठाकार| एउटा स्टिल पुल]]
[[चित्र:Steel_tower.jpg|अङ्गुठाकार| ओभरहेड पावर लाइनहरू झुन्डाइएको एउटा स्टिल पाइलन]]

* प्रबलित कंक्रीटमा प्रबलित बार र जालको रूपमा
* रेलमार्ग ट्र्याकहरू
* [[व्यापारिक भवन|आधुनिक भवन]] र पुलहरूमा संरचनात्मक इस्पात
* तारहरु
* रिफर्जिङ एपहरूमा इनपुट

=== सपाट कार्बन ===

* प्रमुख उपकरणहरू
* चुम्बकीय कोर
* अटोमोबाइल, रेल र जहाजको भित्री र बाहिरी भाग।

=== स्टेनलेस ===
[[चित्र:Sauce_boat.jpg|अङ्गुठाकार| एक स्टेनलेस स्टील ग्रेवी डुङ्गा]]
 
==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{reflist}}


[[श्रेणी:मिश्रधातु]]
[[श्रेणी:निर्माण सामग्रीहरू]]</text>
      <sha1>mi0o6tr5xbr82vohx9l1e4p0ros5jiy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>श्रेणी:मुम्बईका अभिनेत्रीहरू</title>
    <ns>14</ns>
    <id>136937</id>
    <revision>
      <id>1355381</id>
      <parentid>1189165</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T11:23:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <comment>+</comment>
      <origin>1355381</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="177" sha1="p1npnq34einz3tof651n2noxy9wjjif" xml:space="preserve">{{see also cat|मुम्बईका महिला मोडलहरू}}

[[श्रेणी:महाराष्ट्रका अभिनेत्रीहरू]]</text>
      <sha1>p1npnq34einz3tof651n2noxy9wjjif</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>राष्ट्रमण्डलका सदस्य राष्ट्रहरू</title>
    <ns>0</ns>
    <id>137036</id>
    <revision>
      <id>1355232</id>
      <parentid>1354711</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T17:29:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>53012</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1355232</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66516" sha1="ak9tlcs8uaihq1j52t6v0ne1tizft4l" xml:space="preserve">{{संक्षिप्त विवरण|राष्ट्रमण्डलका सदस्य राष्ट्रहरूको सूची}}

[[File:Carte des pays du Commonwealth.png|thumb|right|350px|
{{Legend|#000081|[[#वर्तमान सदस्य राष्ट्रहरू|वर्तमान सदस्य राष्ट्रहरू]]}}
{{Legend|lime|[[गाबाेन|निलम्बित सदस्य राष्ट्रहरू]]}}
{{Legend|#F57A00|[[#पूर्व सदस्य राष्ट्रहरू|पूर्व सदस्य राष्ट्रहरू]]}}
{{Legend|lightblue|[[बेलायती समुद्रपार क्षेत्र]] र [[किरीटाधीन क्षेत्र]]}}
]]

'''राष्ट्रमण्डल''' ५६ [[सार्वभौम राज्य|सार्वभौम राष्ट्र]]हरूको स्वैच्छिक सङ्गठन हो। तीमध्ये अधिकांश बेलायती उपनिवेशहरू वा ती उपनिवेशहरूको [[आश्रित क्षेत्र]]हरू थिए।

राष्ट्रमण्डलमा राजनीतिक सङ्घमा जस्तो कुनै पनि सरकारले अरूमाथि शक्ति प्रयोग गर्दैन। बरु, राष्ट्रमण्डल एक अन्तर्राष्ट्रिय सङ्गठन हो जसमा विविध सामाजिक, राजनीतिक र आर्थिक पृष्ठभूमि भएका देशहरूलाई स्थितिमा समान मानिन्छ, र साझा मूल्य र लक्ष्यहरूको ढाँचाभित्र सहयोग गर्दछ, जो सन् १९७१ मा जारी सिङ्गापुर घोषणापत्रमा उल्लिखित छ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thecommonwealth.org/FAQs/20706/faqs|title=FAQs|access-date=16 June 2008|publisher=Commonwealth Secretariat|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080514162902/http://www.thecommonwealth.org/FAQs/20706/faqs/|archive-date=14 May 2008}}&lt;/ref&gt;   यस्ता साझा मूल्य र लक्ष्यहरूमा लोकतन्त्र, मानव अधिकार, सुशासन, विधिको शासन, नागरिक स्वतन्त्रता, कानूनको सामु समानता, स्वतन्त्र व्यापार, बहुपक्षीयता र विश्व शान्तिको प्रवर्द्धन समावेश छ, जसलाई बहुपक्षीय परियोजनाह र बैठकहरू मार्फत बढावा दिइन्छ, जस्तै [[राष्ट्रमण्डल खेल]]हरू, प्रत्येक चार वर्षमा एक पटक आयोजना गरिन्छ।&lt;ref name=&quot;Singapore Declaration text&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.thecommonwealth.org/Internal/20723/32987/singapore_declaration_of_commonwealth_principles|title=Singapore Declaration of Commonwealth Principles 1971|access-date=12 June 2008|publisher=Commonwealth Secretariat|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080511174313/http://www.thecommonwealth.org/Internal/20723/32987/singapore_declaration_of_commonwealth_principles/|archive-date=11 May 2008}}&lt;/ref&gt;

यस स्वतन्त्र सङ्गठनको प्रतीक राजा [[चार्ल्स तृतीय]] हुन्, जो राष्ट्रमण्डलको प्रमुखको रूपमा सेवा गर्छन्। तथापि, यो स्थितिले उनलाई कुनै पनि राष्ट्रमण्डल सदस्य राष्ट्रहरूमाथि कुनै राजनीतिक वा कार्यकारी शक्ति प्रदान गर्दैन; स्थिति विशुद्ध प्रतीकात्मक छ। राष्ट्रमण्डलको महासचिव राष्ट्रमण्डलको मुख्य कार्यकारीको रूपमा रहेका छन्। &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thecommonwealth.org/Internal/150757/head_of_the_commonwealth |title=Head of the Commonwealth |access-date=16 June 2008 |publisher=Commonwealth Secretariat |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060930063803/http://www.thecommonwealth.org/Internal/150757/head_of_the_commonwealth/ |archive-date=30 September 2006 }}&lt;/ref&gt;

सन् १९२६ मा उपनिवेश सम्मेलनको बालफोर घोषणापत्रले प्रभुत्वको पूर्ण सार्वभौमिकतालाई मान्यता दिएपछि राष्ट्रमण्डलको आधिकारिक रूपमा गठन भएको थियो। &quot;बेलायती राष्ट्रमण्डल&quot;को रूपमा चिनिने, मूल र यसैले प्रारम्भिक सदस्यहरू अष्ट्रेलिया, क्यानडा, आयरल्यान्डेली स्वतन्त्र राज्य, न्युफाउन्डल्यान्ड, न्युजिल्यान्ड, दक्षिण अफ्रिका र संयुक्त अधिराज्य थिए। यसलाई सन् १९३० को सम्मेलनले पुन: उल्लेख गरेको थियो र अर्को वर्ष वेस्टमिन्स्टरको विधानमा समावेश गरिएको थियो (यद्यपि अस्ट्रेलिया र न्युजिल्यान्डले क्रमशः सन् १९४२ र १९४७ सम्म विधान अपनाएका थिएनन्)।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.commonwealth-of-nations.org/article.php?&amp;id=4&amp;subsection=3&amp;page=3|title=The Commonwealth–History–Dominion Status|access-date=16 June 2008|publisher=Commonwealth of Nations}}&lt;/ref&gt;  सन् १९४९ मा लन्डन घोषणापत्रले आधुनिक राष्ट्रमण्डलको जन्म र यसको वर्तमान नाम ग्रहण गरेको थियो।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thecommonwealth.org/Internal/34493/38150/modern_commonwealth|title=The Commonwealth–History–Modern Commonwealth|access-date=16 June 2008|publisher=Commonwealth Secretariat|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080511161917/http://www.thecommonwealth.org/Internal/34493/38150/modern_commonwealth/|archive-date=11 May 2008}}&lt;/ref&gt; सदस्यहरूको संयुक्त जनसङ्ख्या २.४ अर्ब रहेको छ, जुन विश्वको जनसङ्ख्याको लगभग एक तिहाइ हो, जसमध्ये १.२१ अर्ब भारतमा बसोबास गर्दछन्, र ९५% अफ्रिका र एसियामा संयुक्त रूपमा बसोबास गर्दछन्।&lt;ref name=&quot;CIA World Factbook population&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html|title=Country Comparisons – Population|access-date=22 March 2009|date=19 March 2009|work=[[द वर्ल्ड फ्याक्टबुक]]|publisher=[[केन्द्रीय गुप्तचर संस्था]]|archive-date=27 September 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110927165947/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927165947/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html |date=27 September 2011 }}&lt;/ref&gt;  २९ जुन २०२२ मा [[गाबाेन|गाबोन]] र [[टोगो]] लगायत [[फ्रान्सेली भाषा|फ्रान्सेली भाषी]] अफ्रिकी राष्ट्रहरू सामेल हुने सबैभन्दा भर्खरका सदस्यहरू थिए, जो [[मोजाम्बिक]] र [[रुवान्डा]]सँगै संयुक्त अधिराज्य वा अन्य राष्ट्रमण्डल राज्यहरूसँग ऐतिहासिक संवैधानिक सम्बन्ध नहुनुमा अद्वितीय छन्।

हाल, १५ सदस्य राष्ट्रहरू राष्ट्रमण्डल क्षेत्रहरू हुन्। राष्ट्रमण्डलका प्रमुखहरू उनीहरूको राज्यप्रमुखको रूपमा, अन्य पाँच आफ्नै व्यक्तिगत राजाहरू (ब्रुनेई, एस्वातिनी, लेसोथो, मलेसिया र टोङ्गा) सँग राजतन्त्र हुन्, र बाँकी गणतन्त्रात्मक राज्यहरू हुन्। [[गणतन्त्र आयरल्यान्ड]] (राष्ट्रमण्डलका अनुसार १९४९; आयरल्यान्डेली सरकारका अनुसार १९३६) र जिम्बाब्वे (२००३) राष्ट्रमण्डलका पूर्व सदस्यहरू हुन्।

== वर्तमान सदस्य राष्ट्रहरू ==
तलका सबै मितिहरू राष्ट्रमण्डलको राष्ट्र सचिवालय सदस्य सूची द्वारा प्रदान गरिएको छ,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://thecommonwealth.org/|title=The Commonwealth|publisher=Commonwealth Secretariat|access-date=7 November 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;!--- go to history to get dates, go to members to get list of countries ---&gt; र जनसङ्ख्या १ फेब्रुअरी २०२० सम्मको तथ्याङ्कमा आधारित छ।

{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
! scope=&quot;col&quot; | [[सार्वभौम सम्पन्न राष्ट्रहरूको सूची|देशहरू]]
! scope=&quot;col&quot; data-sort-type=&quot;date&quot; |आवद्ध 
! scope=&quot;col&quot; | संयुक्त राष्ट्रिय महादेशीय क्षेत्र 
! scope=&quot;col&quot; | संयुक्त राष्ट्र भौगोलिक उपक्षेत्र
! scope=&quot;col&quot; | [[जनसङ्ख्याको अनुसार देश तथा आश्रित क्षेत्रहरूको सूची|जनसङ्ख्या]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://countrymeters.info/en/|title=World population - Countrymeters|access-date=6 March 2018}}&lt;/ref&gt;
! scope=&quot;col&quot; | [[सरकारको शासन प्रणाली अनुसार देशहरूको सूची|शासन प्रणाली]]
! scope=&quot;col&quot; | टिप्पणीहरू{{ref|1|[A]}}
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|एन्टिगुआ र बर्बुडा}}
| १ नोभेम्बर १९८१
| [[महाअमेरिका]]
| [[क्यारिबियाली|क्यारिबियन]]
| align=&quot;right&quot; |९४,१९५
| [[एकात्मक राज्य|एकात्मक]] [[राष्ट्रमण्डल प्रजाभूमि]]
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|अस्ट्रेलिया}}
| १९ नोभेम्बर १९२६
| [[ओसिनिया]]
| [[अस्ट्रलेसिया|अस्ट्रेलिया र न्युजिल्यान्ड]]
| align=&quot;right&quot; |२५,७६६,६००
| [[सङ्घीयता|सङ्घीय]] राष्ट्रमण्डल प्रजाभूमि
| सन् १९२६ को बालफोर घोषणापत्र र वेस्टमिन्स्टरको विधान १९३१ को समयमा अस्ट्रेलिया मूल स्वतन्त्र उपनिवेशहरू मध्ये एक थियो, यद्यपि यो विधान सन् १९४२ सम्म अस्ट्रेलियामा अपनाइएको थिएन (१९३९ देखि रेट्रोएक्टिभ प्रभावको साथ)।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thecommonwealth.org/Templates/YearbookHomeInternal.asp?NodeID=138122|title=Australia|publisher=Commonwealth Secretariat|access-date=2008-02-15|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080214114035/http://www.thecommonwealth.org/Templates/YearbookHomeInternal.asp?NodeID=138122|archive-date=2008-02-14}}&lt;/ref&gt; अस्ट्रेलिया ऐन १९८६ ले बेलायतलाई अस्ट्रेलियामा लागू हुने गरी कानून बनाउन, बेलायतलाई अस्ट्रेलियाली सरकारमा सामेल हुन र कुनै पनि अस्ट्रेलियाली अदालतबाट बेलायती अदालतमा अपील गर्न बाँकी सम्भावनाहरू हटाइदिएको थियो।&lt;ref&gt;राष्ट्रमण्डलको रूपमा कुनै समान प्रावधान छैन। तथापि, राष्ट्रमण्डल र राज्यहरू दुवैका लागि, संवैधानिक सम्मेलनले प्रभावकारी रूपमा राजालाई सरकारी शक्तिको कुनै पनि व्यक्तिगत अभ्यासबाट बाहिर राख्दछ। सन् १९८६ को घोषणा एउटा अपवाद थियो, जसलाई अस्ट्रेलियाली मन्त्रीहरूले अनुमोदन गरेका थिए।&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|बहामस}}
| १० जुलाई १९७३
| [[महाअमेरिका]]
| [[क्यारिबियाली|क्यारिबियन]]
| align=&quot;right&quot; |४०२,५७६
| एकात्मक राष्ट्रमण्डल प्रजाभूमि
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|बङ्गलादेश}}
| १८ अप्रिल १९७२&lt;ref&gt;{{cite book|title=Secession|url=https://archive.org/details/secession00kohe|url-access=limited|last=Kohen|first=Marcelo G.|year=2006|publisher=Cambridge University Press|location=London|isbn=978-0-521-84928-9|page=[https://archive.org/details/secession00kohe/page/n159 122]}}&lt;/ref&gt;
| [[एसिया]]
| [[दक्षिण एसिया]]
| align=&quot;right&quot; |१६५,८६७,३०७
| एकात्मक [[वेस्टमिन्स्टर प्रणाली|वेस्टमिन्स्टर]] [[गणतन्त्र]]
| [[पाकिस्तान]]बाट सन् १९७१ मा, स्वतन्त्र भएको।&lt;ref name=&quot;Wind of Change&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.commonwealthofnations.org/commonwealth/history|title=Wind of Change|date=2016|publisher=Commonwealth of Nations|access-date=2016-10-15}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210318021512/https://www.commonwealthofnations.org/commonwealth/history/ |date=2021-03-18 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|बार्बाडोस}}
| ३० नोभेम्बर १९६६
| [[महाअमेरिका]]
| [[क्यारिबियाली|क्यारिबियन]]
| align=&quot;right&quot; |२८६,६१८
| एकात्मक वेस्टमिन्स्टर गणतन्त्र
| बार्बाडोसले [[एलिजाबेथ द्वितीय]]लाई आफ्नो राष्ट्रप्रमुखको रूपमा हटाएको थियो र ३० नोभेम्बर २०२१ मा गणतन्त्र बनेको थियो।&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Barbados to become a parliamentary republic by November 30|url=https://barbados.loopnews.com/content/barbados-become-parliamentary-republic-november-30|date=27 July 2021|website=Loop News Barbados|access-date=30 July 2021}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210729213734/https://barbados.loopnews.com/content/barbados-become-parliamentary-republic-november-30 |date=29 July 2021 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Barbados elects first ever president ahead of becoming गणतन्त्र|url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-58993728|date=21 October 2021|publisher=[[बिबिसी|बीबीसी]]|access-date=22 October 2021}}&lt;/ref&gt; 
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|बेलिज}}
| २१ सेप्टेम्बर १९८१
| [[महाअमेरिका]]
| [[मध्य अमेरिका]]
| align=&quot;right&quot; |३७९,६३६
| एकात्मक राष्ट्रमण्डल प्रजाभूमि
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|बोत्स्वाना}}
|data-sort-value=&quot;30 September 1966&quot;| ३० सेप्टेम्बर १९६६ &lt;!--- citation Commonwealth Secretariat at top of table ---&gt;
| [[अफ्रिका]]
| [[दक्षिणी अफ्रिका]]
| align=&quot;right&quot; |२,३७७,८३१
| एकात्मक [[सरकारको शासन प्रणाली अनुसार देशहरूको सूची|कार्यकारी राष्ट्रपतिसहितको संसदीय गणतन्त्र]]
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|ब्रुनाई}}
| ७ मे १९८४
| [[एसिया]]
| [[दक्षिणपूर्व एसिया|दक्षिणपूर्वी एसिया]]
| align=&quot;right&quot; |४३९,०२२
| एकात्मक [[इस्लामी राज्य|इस्लामी]] [[पूर्ण राजतन्त्र]]
| 
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|क्यामेरून}}
| १ नोभेम्बर १९९५&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Pondi |first=Jean-Emmanuel|date=October 1997|title=Cameroon and the Commonwealth of Nations |journal=[[The Round Table Journal|The Round Table]]|volume=86|issue=344|pages=563–570|doi=10.1080/00358539708454389}}&lt;/ref&gt;
| [[अफ्रिका]]
| [[मध्य अफ्रिका]]
| align=&quot;right&quot; |२४,८३६,६७४
| एकात्मक [[अर्ध-राष्ट्रपतीय गणतन्त्र]]
| देशको अधिकांश भाग क्यामरुनको पूर्व फ्रान्सेली जनादेश क्षेत्र (पछि संयुक्त राष्ट्र ट्रस्ट क्षेत्र) थियो, जसले १ जनवरी १९६० मा [[फ्रान्स]]बाट स्वतन्त्रता प्राप्त गरेको थियो। यो दक्षिणी क्यामरुनको धेरै सानो पूर्व बेलायती जनादेश / ट्रस्ट क्षेत्रसँग एकताबद्ध हुँदै १ अक्टोबर १९६१ मा संयुक्त अधिराज्यबाट स्वतन्त्रता प्राप्त गरेको थियो।
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|क्यानडा}}
| १९ नोभेम्बर १९२६
| [[महाअमेरिका]]
| [[उत्तर अमेरिका|उत्तरी अमेरिका]]
| align=&quot;right&quot; |४०,३६२,२७० 
| सङ्घीय राष्ट्रमण्डल प्रजाभूमि
| 
क्यानडा [[सन् १९२६ को बाल्फोर घोषणा]] र [[वेस्टमिन्स्टरको विधान १९३१]] को समयमा धेरै मूल स्वतन्त्र उपनिवेशहरू मध्ये पहिलो थियो।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thecommonwealth.org/YearbookInternal/145152/history|title=Canada – History|publisher=Commonwealth Secretariat|access-date=15 February 2008|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080418032915/http://www.thecommonwealth.org/YearbookInternal/145152/history/|archive-date=18 April 2008}}&lt;/ref&gt;३१ मार्च १९४९ न्युफाउन्डल्यान्ड नामक एक अन्य मूल स्वतन्त्र उपनिवेशको शामिल भएको।&lt;ref name=&quot;Dominion status&quot;/&gt; 
क्यानडाको सम्बन्धमा वेस्टमिन्स्टर १९३१ को विधानको &quot;अनुरोध र सहमति&quot; प्रावधानहरू औपचारिक रूपमा समाप्त भएको थियो, जसद्वारा बेलायती संसदलाई क्यानाडमा विस्तारित कानूनहरू पारित गर्ने सामान्य शक्ति थियो।
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|साइप्रस}}{{ref|4|[D]}}
| १३ मार्च १९६१&lt;ref&gt;{{cite journal|last=McIntyre|first=W. David|author-link=W. David McIntyre|date=January 2000|title=Britain and the creation of the Commonwealth Secretariat|journal=[[Journal of Imperial and Commonwealth History]]|volume=28|issue=1|pages=135–158|doi=10.1080/03086530008583082|s2cid=159673400}}&lt;/ref&gt;
| [[एसिया]]
| [[पश्चिमी एसिया]]
| align=&quot;right&quot; |१,१९७,६६७
| एकात्मक [[राष्ट्रपतिय प्रणाली|राष्ट्रपतीय]] गणतन्त्र
| १६ अगस्ट १९६० मा [[संयुक्त अधिराज्य]]बाट स्वतन्त्रता प्राप्त गरेको थियो। बेलायतले [[अक्रोटिरी र धेकेलिया]]मा सैन्य आधारहरू कायम राखेको छ। [[उत्तरी साइप्रस]] राष्ट्रमण्डलद्वारा मान्यता प्राप्त गरेको छैन।
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|डोमिनिका}}
| ३ नोभेम्बर १९७८
| [[महाअमेरिका]]
| [[क्यारिबियाली|क्यारिबियन]]
| align=&quot;right&quot; |७२,९७५
| एकात्मक वेस्टमिन्स्टर गणतन्त्र
| डोमिनिका स्वतन्त्र भएदेखि नै गणतन्त्र राज्यको रूपमा रहेको छ।
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|एस्वातिनी}}
| ६ सेप्टेम्बर १९६८
| [[अफ्रिका]]
| [[दक्षिणी अफ्रिका]]
| align=&quot;right&quot; | १,३३६,९३३
| एकात्मक पूर्ण राजतन्त्र
| स्वाजिल्यान्डको रूपमा आवद्ध भएको, १९ अप्रिल २०१८ मा देशको नाम परिवर्तन गरेर एस्वातिनी राखिएको।
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|फिजी}}{{ref|2|[B]}}
| १० अक्टोबर १९७०
| [[ओसिनिया]]
| [[मेलानेसिया]]
| align=&quot;right&quot; |९०९,०२४
| एकात्मक वेस्टमिन्स्टर गणतन्त्र
| सन् १९८७ मा निलम्बित; सन् १९९७ मा, पुन सामेल भएको र ६ जुन २००० मा, पुन निलम्बनमा परेको;&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Ingram|first=Derek|author-link=Derek Ingram (journalist)|date=July 2000|title=Commonwealth Update|journal=[[The Round Table Journal|The Round Table]]|volume=89|issue=355|pages=311–55|doi=10.1080/00358530050083406|s2cid=219626283}}&lt;/ref&gt; २० डिसेम्बर २००१ मा, निलम्बन फुकुवा गरिएको;&lt;ref name=&quot;Commonwealth Update Apr 2002&quot;&gt;{{cite journal|last=Ingram|first=Derek|author-link=Derek Ingram (journalist)|date=April 2002|title=Commonwealth Update|journal=[[The Round Table Journal|The Round Table]]|volume=91|issue=364|pages=131–59|doi=10.1080/00358530220144148|s2cid=219627051}}&lt;/ref&gt; फेरि ८ डिसेम्बर २००६ मा, सैन्य कू पश्चात् निलम्बनमा परेको।&lt;ref&gt;{{cite journal|last1=Ingram|first1=Derek|author-link=Derek Ingram (journalist)|date=February 2007|title=Commonwealth Update|journal=[[The Round Table Journal|The Round Table]]|volume=96|issue=388|pages=2–28|doi=10.1080/00358530701189734|last2=Soal|first2=Judith|s2cid=219623258}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.thecommonwealth.org/news/34580/34581/213088/010909fijisuspended.htm Fiji suspended from the Commonwealth] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110429161637/http://www.thecommonwealth.org/news/34580/34581/213088/010909fijisuspended.htm |date=2011-04-29 }}. Commonwealth Secretariat, 1 September 2009; retrieved 11 April 2011.&lt;/ref&gt; २६ सेप्टेम्बर २०१४ मा, निलम्बन फुकुवा।
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|गाबोन}}{{ref|2|[B]}}
| २५ जुन २०२२
| [[अफ्रिका]]
| [[मध्य अफ्रिका]]
| align=&quot;right&quot; | २,२३३,२७२
| एकात्मक राष्ट्रपतीय गणतन्त्र
| 
१७ अगस्ट १९६० मा, [[फ्रान्स]]बाट स्वतन्त्रता प्राप्त गरेको थियो। तेस्रो ([[मोजाम्बिक]] र [[रुवान्डा]] पछि) संयुक्त अधिराज्यसँग कुनै पूर्व औपनिवेशिक वा संवैधानिक सम्बन्ध बिना राष्ट्रमण्डलमा प्रवेश गरेको थियो।
&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Donmez |first1=Ahmet Emin |title=Gabon set to join British Commonwealth this year: President |url=https://www.aa.com.tr/en/africa/gabon-set-to-join-british-commonwealth-this-year-president/2464136 |access-date=6 February 2022 |agency=Anadolu Agency |date=3 January 2022}}&lt;/ref&gt;
राष्ट्रपति अली बोन्गोलाई अपदस्थ गर्ने सैन्य कू पछि १८ सेप्टेम्बर २०२३ मा आंशिक रूपमा निलम्बित गरिएको थियो, राष्ट्रमण्डल मन्त्री स्तरीय समूहले सदस्यताको पूर्ण निलम्बनको बारेमा विचार गर्नु अघि देशलाई नयाँ चुनाव गर्न दुई वर्षको समय दिएको थियो।
&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://thecommonwealth.org/news/gabon-partially-suspended-commonwealth-pending-restoration-democracy | title=Gabon partially suspended from the Commonwealth pending restoration of democracy | access-date=1 October 2023 | archive-date=30 September 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230930044928/https://thecommonwealth.org/news/gabon-partially-suspended-commonwealth-pending-restoration-democracy | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2023-09-20 |title=Gabon partially suspended from Commonwealth after coup |language=en |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-66861734 |access-date=2023-10-03 |archive-date=4 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231004115135/https://www.bbc.com/news/world-africa-66861734 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|गाम्बिया}}
| १८ फेब्रुअरी १९६५
| [[अफ्रिका]]
| [[पश्चिम अफ्रिका|पश्चिमी अफ्रिका]] 
| align=&quot;right&quot; | २,१५५,९५८
| एकात्मक राष्ट्रपतीय गणतन्त्र
| ३ अक्टोबर २०१३ मा, [[नवउपनिवेशवाद]]लाई उद्धृत गर्दै उध्रित गर्दै फिर्ता भएको।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://thecommonwealth.org/media/news/statement-commonwealth-secretary-general-kamalesh-sharma-gambia|title=Statement by Commonwealth Secretary-General Kamalesh Sharma on The Gambia|publisher=The Commonwealth|date=4 October 2013|access-date=6 October 2013}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231120165809/https://thecommonwealth.org/media/news/statement-commonwealth-secretary-general-kamalesh-sharma-gambia |date=20 November 2023 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2013/oct/03/gambia-quits-commonwealth-yahya-jammeh|title=Gambia quits the Commonwealth|work=The Guardian|date=2 October 2013|access-date= 5 October 2013}}&lt;/ref&gt; सन् २०१६ मा गाम्बियाको राष्ट्रपतिको रूपमा [[अडामा ब्यारो]]को [[गाम्बियाको राष्ट्रपति निर्वाचन, २०१६|निर्वाचन]] पछि, यसले २२ जनवरी २०१८ मा राष्ट्रमण्डलमा पुन: सामेल हुन आवेदन पेश गरेको थियो।&lt;ref&gt;{{cite news|title=The Gambia presents formal application to re-join the Commonwealth|url=http://thecommonwealth.org/media/news/gambia-presents-formal-application-re-join-commonwealth|access-date=24 January 2018|publisher=The Commonwealth|date=23 January 2018|format=Media Release}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180124135618/http://thecommonwealth.org/media/news/gambia-presents-formal-application-re-join-commonwealth |date=24 January 2018 }}&lt;/ref&gt;८ फेब्रुअरी २०१८ मा, पुन:आवद्ध भएको।&lt;ref name=gambia&gt;{{cite web|url=http://thecommonwealth.org/media/news/gambia-rejoins-commonwealth|title=The Gambia rejoins the Commonwealth|date=8 February 2018|publisher=Commonwealth Secretariat}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180714083101/http://thecommonwealth.org/media/news/gambia-rejoins-commonwealth |date=14 July 2018 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|घाना}}
| ६ मार्च १९५७
| [[अफ्रिका]]
| [[पश्चिम अफ्रिका|पश्चिमी अफ्रिका]]
| align=&quot;right&quot; | २९,०८८,८४९
| एकात्मक राष्ट्रपतीय गणतन्त्र
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|ग्रेनाडा}}
| ७ फेब्रुअरी १९७४
| [[महाअमेरिका]]
| [[क्यारिबियाली|क्यारिबियन]]
| align=&quot;right&quot; | १०७,८९४
| एकात्मक राष्ट्रमण्डल प्रजाभूमि
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|गयाना}}
| २६ मे १९६६
| [[महाअमेरिका]]
| [[दक्षिण अमेरिका]]
| align=&quot;right&quot; | ७७३,८०८
| एकात्मक राष्ट्रपतीय गणतन्त्र
| 
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|भारत}}
| १५ अगस्ट १९४७
| [[एसिया]]
| [[दक्षिण एसिया|दक्षिणी एसिया]]
| align=&quot;right&quot; | १,४२८,६२७,६६३
| सङ्घीय वेस्टमिन्स्टर गणतन्त्र
| पूर्व फ्रान्सेली भारत (२ मे १९५० देखि चन्दननगर र १ नोभेम्बर १९५४ देखि [[पुदुच्चेरी]], कराईकल, [[यनम जिल्ला|यनम]] र माहे), पूर्व पोर्तगाली भारत (१९ डिसेम्बर १९६१ देखि [[गोवा]], [[दमन]] र दीव र सन् १९६१ देखि [[दादरा र नगर हवेली]] औपचारिक रूपमा) र [[सिक्किम]] (१६ मे १९७५ देखि)।
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|जमैका}}
| 6 August 1962
| [[महाअमेरिका]]
| [[क्यारिबियाली|क्यारिबियन]]
| align=&quot;right&quot; | २,८१९,८८८
| एकात्मक राष्ट्रमण्डल प्रजाभूमि
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|केन्या}}
| १२ डिसेम्बर १९६३
| [[अफ्रिका]]
| [[पूर्वी अफ्रिका]]
| align=&quot;right&quot; | ४९,१६७,३८२
| एकात्मक राष्ट्रपतीय गणतन्त्र
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|किरिबाटी}}
| १२ जुलाई १९७९
| [[ओसिनिया]]
| [[माइक्रोनेसिया]]
| align=&quot;right&quot; | ११७,६३६
| कार्यकारी राष्ट्रपतिको साथ एकात्मक संसदीय गणतन्त्र
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|लेसोथो}}
| ४ अक्टोबर १९६६
| [[अफ्रिका]]
| [[दक्षिणी अफ्रिका]]
| align=&quot;right&quot; | २,१९९,४९२
| एकात्मक वेस्टमिन्स्टर राजतन्त्र{{ref|5|[E]}}
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|मलावी}}
| ६ जुलाई १९६४
| [[अफ्रिका]]
| [[पूर्वी अफ्रिका]]
| align=&quot;right&quot; | १८,५५८,७६८
| एकात्मक राष्ट्रपतीय गणतन्त्र
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|मलेसिया}}
| ३१ अगस्ट १९५७&lt;ref name=&quot;Federation of Malaya Independence Act&quot;&gt;{{sourcetext|source=Federation of Malaya Independence Act 1957}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Malaysia Act 1963&quot;&gt;{{sourcetext|source=Malaysia Act 1963}}&lt;/ref&gt;
| [[एसिया]]
| [[दक्षिणपूर्व एसिया|दक्षिणपूर्वी एसिया]]
| align=&quot;right&quot; | ३१,५०५,२०८
| सङ्घीय वेस्टमिन्स्टर राजतन्त्र{{ref|5|[E]}}
| सन् १९५७ मा मलय महासङ्घको रूपमा सामेल भएको; १६ सेप्टेम्बर १९६३ मा सिङ्गापुर (जुन ९ अगस्ट १९६५ मा एक अलग देश बनेको), उत्तर बोर्नियो र सारावाकसँग यसको सङ्घको साथ मलेसियाको रूपमा पुनर्गठित।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thecommonwealth.org/YearbookInternal/145165/history|title=Malaysia – History|publisher=Commonwealth Secretariat|access-date=15 February 2008|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080203015006/http://www.thecommonwealth.org/YearbookInternal/145165/history/|archive-date=3 February 2008}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|माल्दिभ्स}}
| ९ जुलाई १९८२
| [[एसिया]]
| [[दक्षिण एसिया|दक्षिणी एसिया]]
| align=&quot;right&quot; | ५१५,६९६
| एकात्मक राष्ट्रपतीय गणतन्त्र
| २६ जुलाई १९६५ मा, [[संयुक्त अधिराज्य]]बाट स्वतन्त्रता प्राप्त गरेको थियो।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thecommonwealth.org/YearbookInternal/145167/history|title=Maldives – History|publisher=Commonwealth Secretariat|access-date=15 February 2008|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080705060545/http://www.thecommonwealth.org/YearbookInternal/145167/history/|archive-date=5 July 2008}}&lt;/ref&gt; ९ जुलाई १९८२ देखि २० जुलाई १९८५ सम्म विशेष सदस्यको रूपमा रहेको थियो।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.maldiveshighcommission.org/?id_w=8|title=The Maldives and the Commonwealth|access-date=30 January 2009|publisher=republic of Maldives|archive-url=https://web.archive.org/web/20121203002638/http://www.maldiveshighcommission.org/?id_w=8|archive-date=3 December 2012|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121203002638/http://www.maldiveshighcommission.org/?id_w=8 |date=3 December 2012 }}&lt;/ref&gt; १३ अक्टोबर २०१६ मा, फिर्ता भएको।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://thecommonwealth.org/media/news/secretary-general-statement-maldives-decision-leave-commonwealth|title=Commonwealth Secretariat|date=2016-10-13|access-date=2016-10-13}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200517085315/https://thecommonwealth.org/media/news/secretary-general-statement-maldives-decision-leave-commonwealth |date=2020-05-17 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Safi|first=Michael|date=2016-10-13|title=Maldives quits Commonwealth over alleged rights abuses|language=en|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/world/2016/oct/13/maldives-quits-commonwealth-over-alleged-rights-abuses|access-date=2023-02-10|issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt; १ फेब्रुअरी २००० मा, पुनः जोडिएको।&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://thecommonwealth.org/media/news/maldives-becomes-54th-member-commonwealth-family |title=Maldives becomes 54th member of Commonwealth family |website=The Commonwealth |date=1 February 2020 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210314002257/https://thecommonwealth.org/media/news/maldives-becomes-54th-member-commonwealth-family |date=14 March 2021 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|माल्टा}}{{ref|6|[F]}}
| २१ सेप्टेम्बर १९६४
| [[युरोप]]
| [[दक्षिणी युरोप]]
| align=&quot;right&quot; | ४२२,२१२
| एकात्मक वेस्टमिन्स्टर गणतन्त्र
| २१ सेप्टेम्बर १९६४ मा, [[संयुक्त अधिराज्य]]बाट स्वतन्त्रा प्राप्त गरेको र १३ डिसेम्बर १९७४ मा, [[माल्टा राज्य]] बनेको थियो।
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|मौरिसस}}
| १२ मार्च १९६८
| [[अफ्रिका]]
| [[पूर्वी अफ्रिका]]
| align=&quot;right&quot; | १,२८६,२४०
| एकात्मक वेस्टमिन्स्टर गणतन्त्र
| १२ मार्च १९९२ मा गणतन्त्र बनेको।
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|मोजाम्बिक}}
| १३ नोभेम्बर १९९५&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Ingram|first=Derek|author-link=Derek Ingram (journalist)|date=April 1996|title=Commonwealth Update|journal=[[The Round Table Journal|The Round Table]]|volume=85|issue=338|pages=153–165|doi=10.1080/00358539608454302}}&lt;/ref&gt;
| [[अफ्रिका]]
| [[पूर्वी अफ्रिका]]
| align=&quot;right&quot; | २९,९७७,२३८
| एकात्मक अर्ध-राष्ट्रपतीय गणतन्त्र
|[[पोर्तगाली भारत]]को पूर्व निर्भरता सन् १७५२ सम्म। २५ जुन १९७५ मा, [[पोर्तगाल]] बाट स्वतन्त्रता प्राप्त गरेको थियो। [[संयुक्त अधिराज्य]]सँग कुनै पूर्व औपनिवेशिक वा संवैधानिक सम्बन्ध बिना राष्ट्रमण्डलमा प्रवेश गर्ने पहिलो देश हो।&lt;ref name=rwandajoins/&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|नामिबिया}}
| २१ मार्च १९९०
| [[अफ्रिका]]
| [[दक्षिणी अफ्रिका]]
| align=&quot;right&quot; | २,६००,८५७
| एकात्मक अर्ध-राष्ट्रपतीय गणतन्त्र
| [[दक्षिण अफ्रिका]]बाट स्वतन्त्रता प्राप्त गरेको थियो।&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Chronology of Namibian History|author=Klaus Dierks|url=https://www.klausdierks.com/Chronology/132.htm|date=2 January 2005|access-date=2023-02-10|website=www.klausdierks.com|at=Ch. 7: The period after Namibia'S independence}}&lt;/ref&gt; यसमा [[वाल्विस खाडी]] र [[पेन्गुइन टापु]] २८ फेब्रुअरी १९९४ मा, दक्षिण अफ्रिकाद्वारा स्थानान्तरण गरिएको थियो।
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|नाउरू}}{{ref|1|[B]}}
| २९ नोभेम्बर १९६८
| [[ओसिनिया]]
| [[माइक्रोनेसिया]]
| align=&quot;right&quot; | १०,३८७
| कार्यकारी राष्ट्रपतिको साथ एकात्मक संसदीय गणतन्त्र
| ३१ जनवरी १९६८ मा [[अस्ट्रेलिया]], [[न्यूजिल्याण्ड]] र संयुक्त अधिराज्यको संयुक्त ट्रस्टीशिपबाट स्वतन्त्रता प्राप्त भयो। A [[Special membership of the Commonwealth of Nations|special member]] from 29 November 1968 until 1 May 1999, when it became a full member,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.thecommonwealth.org/press/31555/34582/34786/nauru_accedes_to_full_membership_of_the_commonweal.htm |title=Nauru Accedes to Full Membership of the Commonwealth |access-date=30 January 2009 |publisher=[[Commonwealth Secretariat]] |date=12 April 1999 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090426051802/http://www.thecommonwealth.org/press/31555/34582/34786/nauru_accedes_to_full_membership_of_the_commonweeal.htm |archive-date=26 April 2009 }}&lt;/ref&gt; before reverting to special status in January 2006.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thecommonwealth.org/YearbookInternal/145172/history|title=Nauru–History|publisher=Commonwealth Secretariat|access-date=15 February 2008|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080903225217/http://www.thecommonwealth.org/YearbookInternal/145172/history/|archive-date=3 September 2008}}&lt;/ref&gt; A full member again since June 2011.&lt;ref name=&quot;RNZI_61413&quot;&gt;{{cite news|date=26 June 2011|title=Nauru back as full Commonwealth member|work=[[Radio New Zealand International]]|url=https://www.rnz.co.nz/international/pacific-news/197957/nauru-back-as-full-commonwealth-member|access-date=23 October 2011|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200724073148/https://www.rnz.co.nz/international/pacific-news/197957/nauru-back-as-full-commonwealth-member|archive-date=24 July 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|न्युजिल्यान्ड}}
| १९ नोभेम्बर १९२६
| [[पोलिनेसिया]]
| [[अस्ट्रालेसिया|अस्ट्रेलिया र न्युजिल्यान्ड]]
| align=&quot;right&quot; | ४,६०९,७५५
| एकात्मक राष्ट्रमण्डल प्रजाभूमि
| Granted nominal independence ([[Dominion]] status) on 26 September 1907. One of the original Dominions at the time of the [[Balfour Declaration of 1926]] and the [[Statute of Westminster 1931]], although the Statute was not adopted in New Zealand until [[Statute of Westminster Adoption Act 1947|1947]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thecommonwealth.org/YearbookInternal/145173/history|title=New Zealand – History|publisher=Commonwealth Secretariat|access-date=15 February 2008|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080302072940/http://www.thecommonwealth.org/YearbookInternal/145173/history/|archive-date=2 March 2008}}&lt;/ref&gt; Removed final links with the British Parliament in [[New Zealand Constitution Act 1986|1986]]. Removed the final link with the British legal system ([[Judicial Committee of the Privy Council]]) in [[Supreme Court Act 2003|2003]].
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|नाइजेरिया}}
| १ अक्टोबर १९६०
| [[अफ्रिका]]
| [[पश्चिम अफ्रिका]]
| align=&quot;right&quot; | १९४,६१५,०५४
| सङ्घीय राष्ट्रपतीय गणतन्त्र
| Incorporated the former British mandate/trust territory of [[British Cameroon|Northern Cameroons]] on 31 May 1961. Suspended in 1995, suspension lifted in 1999.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://thecommonwealth.org/our-member-countries/nigeria|title=Nigeria {{!}} The Commonwealth|website=thecommonwealth.org|language=en|access-date=2017-06-05}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|पाकिस्तान}}
| १४ अगस्ट १९४७{{ref|3|[C]}}
| [[एसिया]]
| [[दक्षिण एसिया|दक्षिणी एसिया]]
| align=&quot;right&quot; | २२९,४९४,४४१
| सङ्घीय वेस्टमिन्स्टर गणतन्त्र
| Includes the city of [[Gwadar]], transferred from [[Muscat and Oman]] on 8 September 1958. Included [[Bangladesh]] (then known as [[East Pakistan]]) until 1971.&lt;ref name=&quot;Wind of Change&quot;/&gt; Left Commonwealth in 1972, rejoined 1990, effective retroactively from October 1989; suspended in 1999, suspension lifted in 2004; again suspended in 2007,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thecommonwealth.org/news/34581/172911/221107cmag.htm|title=Pakistan suspended from the Commonwealth|date=22 November 2007|publisher=Commonwealth Secretariat|archive-url=https://web.archive.org/web/20120825155648/http://thecommonwealth.org/news/34581/172911/221107cmag.htm|archive-date=25 August 2012|url-status=dead|access-date=15 June 2008}}&lt;/ref&gt; suspension lifted in 2008.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thecommonwealth.org/news/34580/34581/179063/120508cmag.htm|title=Commonwealth lifts Pakistan suspension|date=12 May 2008|publisher=Commonwealth Secretariat|archive-url=https://web.archive.org/web/20120120014337/http://thecommonwealth.org/news/34580/34581/179063/120508cmag.htm|archive-date=20 January 2012|url-status=dead|access-date=15 June 2008}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|पपुवा न्युगिनी}}
| १६ सेप्टेम्बर १९७५
| [[ओसिनिया]]
| [[मेलानेसिया]]
| align=&quot;right&quot; | ८,०३४,६३०
| एकात्मक राष्ट्रमण्डल प्रजाभूमि
|[[अस्ट्रेलिया]]बाट स्वतन्त्र भएको।
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|रुवान्डा}}
| २९ नोभेम्बर २००९&lt;ref name=&quot;rwanda&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2009/11/29/world/africa/29rwanda.html|title=Rwanda Joins the Commonwealth|author=Josh Kron|newspaper=[[द न्युयोर्क टाइम्स]]|date=29 November 2009|access-date=29 November 2009}}&lt;/ref&gt;
| [[अफ्रिका]]
| [[पूर्वी अफ्रिका]]
| align=&quot;right&quot; | १२,३२२,९२०
| एकात्मक राष्ट्रपतीय गणतन्त्र
|१ जुलाई १९६२ मा, [[बेल्जियम]]बाट स्वतन्त्रता प्राप्त गरेको। मोजाम्बिक पछि [[संयुक्त अधिराज्य]]सँग कुनै पूर्व औपनिवेशिक वा संवैधानिक  स्थिति बिना राष्ट्रमण्डलमा प्रवेश गर्ने दोस्रो देश बनेको।&lt;ref name=rwandajoins&gt;{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/8384930.stm|title=Rwanda becomes a member of the Commonwealth|publisher=BBC News|date=29 November 2009|access-date=29 November 2009}}&lt;/ref&gt; Admitted despite the [[Commonwealth Human Rights Initiative]] (CHRI) finding that &quot;the state of governance and [[human rights in Rwanda]] does not satisfy Commonwealth standards&quot;, and that it &quot;does not therefore qualify for admission&quot;.&lt;ref name=chri&gt;{{Cite web|url=https://www.humanrightsinitiative.org/download/Rwanda%20application%20for%20membership.pdf|title=Rwanda's application for membership, Commonwealth Human Rights Initiative|access-date=27 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20180717172217/https://www.humanrightsinitiative.org/download/Rwanda%20application%20for%20membership.pdf|archive-date=17 July 2018|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180717172217/https://www.humanrightsinitiative.org/download/Rwanda%20application%20for%20membership.pdf |date=17 July 2018 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|सेन्ट किट्स र नेभिस}}{{ref|1|[B]}}
| १९ सेप्टेम्बर १९८३
| [[महाअमेरिका]]
| [[क्यारिबियाली|क्यारिबियन]]
| align=&quot;right&quot; | ५६,६२६
| सङ्घीय राष्ट्रमण्डल प्रजाभूमि
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|सेन्ट लुसिया}}
| २२ फेब्रुअरी १९७९
| [[महाअमेरिका]]
| [[क्यारिबियाली|क्यारिबियन]]
| align=&quot;right&quot; | १८९,०००
| एकात्मक राष्ट्रमण्डल प्रजाभूमि
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|सेन्ट भिन्सेन्ट र ग्रेनाडिन्स}}
| २७ अक्टोबर १९७९
| [[महाअमेरिका]]
| [[क्यारिबियाली|क्यारिबियन]]
| align=&quot;right&quot; | १०९,५०१
| एकात्मक राष्ट्रमण्डल प्रजाभूमि
|[[राष्ट्रमण्डलको विशेष सदस्यता|विशेष सदस्य]] २७ अक्टोबर १९७९ देखि १ जुन १९८५ सम्म।
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|सामोआ}}{{ref|2|[B]}}
| २८ अगस्ट १९७०
| [[ओसिनिया]]
| [[पोलिनेसिया]]
| align=&quot;right&quot; | १९६,९५४
| एकात्मक वेस्टमिन्स्टर गणतन्त्र
|१ जनवरी १९६२ मा, [[न्युजिल्यान्ड]]बाट स्वतन्त्रता हासिल गरेको र पश्चिमी सामोआको रूपमा सामेल भएको। ४ जुलाई १९९७ मा, नाम परिवर्तन गरेको।&lt;ref&gt;{{cite news|title=Constitution Amendment Act (No 2) 1997|url=http://www.paclii.org/ws/legis/num_act/caa21997295|access-date=27 November 2007}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210411062058/http://www.paclii.org/ws/legis/num_act/caa21997295/ |date=11 April 2021 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|सेसेल्स}}
|data-sort-value=&quot;28 June 1976&quot;| २८ जुन १९७६
| [[अफ्रिका]]
| [[पूर्वी अफ्रिका]]
| align=&quot;right&quot; | ९८,२४८
| एकात्मक राष्ट्रपतीय गणतन्त्र
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|सिएरा लियोन}}
| २७ अप्रिल १९६१
| [[अफ्रिका]]
| [[पश्चिम अफ्रिका]]
| align=&quot;right&quot; | ६,८१८,११७
| एकात्मक राष्ट्रपतीय गणतन्त्र
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|सिङ्गापुर}}{{ref|2|[B]}}
| १५ अक्टोबर १९६५ &lt;!--- as per Commonwealth Secretariat ---&gt;
| [[एसिया]]
| [[दक्षिणपूर्व एसिया|दक्षिणपूर्वी एसिया]] 
| align=&quot;right&quot; | ५,८८९,११७
| एकात्मक वेस्टमिन्स्टर गणतन्त्र
|[[संयुक्त अधिराज्य]]बाट स्वतन्त्रता हासिल गरेको र १६ सेप्टेम्बर १९६३ मा, [[मलेसिया]] महासङ्घमा सामेल भएको। ९ अगस्ट १९६५ मा, स्वतन्त्र बनेको।
&lt;ref&gt;{{cite news |title=Road to Independence |publisher=AsiaOne |access-date=28 June 2006 |url=http://ourstory.asia1.com.sg/merger/merger.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131013002423/http://ourstory.asia1.com.sg/merger/merger.html |archive-date=13 October 2013 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131013002423/http://ourstory.asia1.com.sg/merger/merger.html |date=13 October 2013 }}&lt;/ref&gt; While joining in 1966, the effective date is from its date of independence.&lt;ref name=&quot;Singapore Act 1966&quot;&gt;{{sourcetext|source=Singapore Act 1966}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|सोलोमोन द्वीप}}
| ७ जुलाई १९७८
| [[ओसिनिया]]
| [[मेलानेसिया]]
| align=&quot;right&quot; | ६१४,४९७
| एकात्मक राष्ट्रमण्डल प्रजाभूमि
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|दक्षिण अफ्रिका}}
| १९ नोभेम्बर १९२६
| [[अफ्रिका]]
| [[दक्षिणी अफ्रिका]]
| align=&quot;right&quot; | ५६,००७,४७९
| कार्यकारी राष्ट्रपतिको साथ एकात्मक संसदीय गणतन्त्र
|३१ मे १९१० मा, स्वतन्त्र उपनिवेशको रूपमा रहेको। [[१९२६ को बाल्फोर घोषणा]] र [[वेस्टमिन्स्टरको विधान १९३१]] को समयमा मूल उपनिवेश मध्ये एक थियो। ३१ मे १९६१ मा, हटेको र १ जुन १९९४ मा, पुनः सामेल भएको।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://thecommonwealth.org/our-member-countries/south-africa|title=South Africa|publisher=Commonwealth Secretariat|access-date=2016-01-25}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|श्रीलङ्का}}
| ४ फेब्रुअरी १९४८
| [[एसिया]]
| [[दक्षिण एसिया|दक्षिणी एसिया]]
| align=&quot;right&quot; | २०,९७९,८११
| एकात्मक अर्ध-राष्ट्रपतीय गणतन्त्र
| [[श्रीलङ्का|सिलोन]]को रूपमा सामेल भएको। पछि सन् १९७२ मा, नाम परिवर्तन गरेको र सोही वर्ष गणतन्त्र बनेको।
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|तान्जानिया}}
| ९ डिसेम्बर १९६१
| [[अफ्रिका]]
| [[पूर्वी अफ्रिका]]
| align=&quot;right&quot; | ५७,७९०,०६२
| एकात्मक राष्ट्रपतीय गणतन्त्र
|[[टाङ्गानिका (सन् १९६१-१९६४)|टाङ्गानिका] ९ डिसेम्बर १९६१ मा राष्ट्रमण्डलमा सामेल भएको थियो, पछि [[जान्जिबार]]सँग एकीकरण भएर २६ अप्रिल १९६४ मा [[तान्जनिया|तान्जानिया]]को गठन भएको थियो।&lt;ref name=&quot;Tanzania&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.thecommonwealth.org/YearbookInternal/145193/history|title=Tanzania – History|publisher=Commonwealth Secretariat|access-date=15 February 2008|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080903225028/http://www.thecommonwealth.org/YearbookInternal/145193/history/|archive-date=3 September 2008}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|टोगो}}{{ref|2|[B]}}
| २५ जुन २०२२
| [[अफ्रिका]]
| [[पश्चिम अफ्रिका]]
| align=&quot;right&quot; | ८,६०८,४४४
| एकात्मक राष्ट्रपतीय गणतन्त्र
| The country was the formerly French and British [[League of Nations Mandate|mandate]] territory (later [[United Nations Trust Territories|UN trust territory]]) of [[Togoland]] after the [[First World War]] in 1919; [[British Togoland]] (which would be attached to the [[Gold Coast (British colony)|Gold Coast]] in 1956 and become [[Ghana]] on 6 March 1957) and [[French Togoland]]. Independence of French Togoland as Togo from [[France]] on 27 April 1960.
&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://education.stateuniversity.com/pages/1535/Togo-HISTORY-BACKGROUND.html | title=Togo - History Background }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|टोङ्गा}}
| ४ जुन १९७०
| [[ओसिनिया]]
| [[पोलिनेसिया]]
| align=&quot;right&quot; | १०७,२२८
| एकात्मक [[संवैधानिक राजतन्त्र]]
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|ट्रिनिडाड र टोबागो}}
| ३१ अगस्ट १९६२
| [[महाअमेरिका]]
| [[क्यारिबियाली|क्यारिबियन]]
| align=&quot;right&quot; | १,३७६,८०१
| एकात्मक वेस्टमिन्स्टर गणतन्त्र
| ३१ अगस्ट १९६२ मा स्वतन्त्रता प्राप्त गरेको। ट्रिनिडाड र टोबागोको संसदले पारित गरेको ट्रिनिडाड र टोबागो संविधान ऐन १९७६ अन्तर्गत १ अगस्ट १९७६ मा गणतन्त्र बनेको।
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|टुभालु}}{{ref|1|[B]}}
| १ अक्टोबर १९७८
| [[ओसिनिया]]
| [[पोलिनेसिया]]
| align=&quot;right&quot; | १०,११६
| एकात्मक राष्ट्रमण्डल प्रजाभूमि
|[[राष्ट्रमण्डलको विशेष सदस्यता|विशेष सदस्य]] १ अक्टोबर १९७८ देखि १ सेप्टेम्बर २००० सम्म।
&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.thecommonwealth.org/press/31555/34582/141646/tuvalu_accedes_to_full_membership_of_the_commonwea.htm|title=Tuvalu Accedes to Full Membership of the Commonwealth|access-date=30 January 2009|publisher=[[Commonwealth Secretariat]]|date=14 August 2000|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20081011110022/http://www.thecommonwealth.org/press/31555/34582/141646/tuvalu_accedes_to_full_membership_of_the_commonwea.htm|archive-date=11 October 2008}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|युगान्डा}}
| ९ अक्टोबर १९६२
| [[अफ्रिका]]
| [[पूर्वी अफ्रिका]]
| align=&quot;right&quot; | ४२,२८८,९६२
| एकात्मक राष्ट्रपतीय गणतन्त्र
|
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|संयुक्त अधिराज्य}}
| १९ नोभेम्बर १९२६
| [[युरोप]]
| [[उत्तरी युरोप]]
| align=&quot;right&quot; | ६५,७४६,८५३
| एकात्मक राष्ट्रमण्डल प्रजाभूमि
| [[सन् १९२६ को बालफोर घोषणापत्र]] र [[संयुक्त अधिराज्य]]को संसदले [[वेस्टमिन्स्टरको विधान १९३१]] लागू गरेको थियो। संयुक्त अधिराज्य भित्र चार व्यक्तिगत राष्ट्रहरू छन्: [[बेलायत|इङ्ल्यान्ड]], [[उत्तरी आयरल्यान्ड]], [[स्कटल्यान्ड]], र [[वेल्स]] समावेश छन्।
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|भानुअटु}}{{ref|1|[B]}}
| ३० जुलाई १९८०
| [[ओसिनिया]]
| [[मेलानेसिया]]
| align=&quot;right&quot; | २७९,९५३
| एकात्मक वेस्टमिन्स्टर गणतन्त्र
| [[फ्रान्स]] र [[संयुक्त अधिराज्य]]बाट स्वतन्त्रता प्राप्त गरेको।
|-
! scope=&quot;row&quot; | {{flag|जाम्बिया}}
|data-sort-value=&quot;24 October 1964&quot;| २४ अक्टोबर १९६४&lt;!--- citation as per Commonwealth Secretariat ---&gt;
| [[अफ्रिका]]
| [[पूर्वी अफ्रिका]]
| align=&quot;right&quot; | १७,४७०,४७१
| एकात्मक राष्ट्रपतीय गणतन्त्र
| 
|}

{{note|1}}A. Unless otherwise noted, independence was gained from the United Kingdom on the date (shown in column 2) of joining the Commonwealth.&lt;br /&gt;
{{note|2}}B. Not a member of the [[Commonwealth Foundation]].&lt;br /&gt;
{{note|3}}C. Though Pakistan celebrates 14 August 1947 as its independence day, independence was officially granted at midnight, 15 August 1947. Therefore, its date of joining the Commonwealth would be 15 August 1947.&lt;br /&gt;
{{note|4}}D. Geographically a part of [[एसिया]], considered a [[युरोप]]an country in [[political geography]].&lt;br /&gt;
{{note|5}}E. Constitutional monarchy that operates under a Westminster system. The monarch is not the same individual as the [[monarchy of the United Kingdom|British monarch]], hence making it not a राष्ट्रमण्डल प्रजाभूमि.&lt;br /&gt;
{{note|6}}F. In [[geology]], the Maltese Islands is located on the [[African Plate]]. The island group lies approx. {{convert|200|km|abbr=on}} south of the boundary between the African Plate and the [[Eurasian Plate]].&lt;ref name=gal&gt;{{Cite journal |url=http://www.annalsofgeophysics.eu/index.php/annals/article/viewFile/3053/3096 |title=Seismic history of the Maltese Islands and considerations on seismic risk: Earthquakes in Malta |last=Galea |first=Pauline |year=2007 |journal=Annals of Geophysics |volume=50 |issue=6 |pages=725–740 |access-date=5 June 2015 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231118101958/https://www.annalsofgeophysics.eu/index.php/annals/article/viewFile/3053/3096 |date=18 November 2023 }}&lt;/ref&gt; In [[political geography]], Malta is considered a European country.

== सन्दर्भ सामग्रीहरू ==
{{सन्दर्भसूची}}

== बाह्य कडीहरू ==

{{commons category|Member countries of the Commonwealth of Nations|राष्ट्रमण्डलका सदस्य राष्ट्रहरू}}
{{wikisource|Territories forming part of the Commonwealth| बेलायती राष्ट्रियता विधान (१९८१ सि ६१) अनुलग्नक बी - राष्ट्रमण्डलका अंश बनेका क्षेत्रहरू}}
* [https://web.archive.org/web/20090425073548/http://www.thecommonwealth.org/Internal/34493/140633/timeline/ राष्ट्रमण्डलको समयरेखा]
* {{cite web|url=https://thecommonwealth.org/our-member-countries|title=सदस्यहरू|publisher=राष्ट्रमण्डल सचिवालय|access-date=2008-02-15}}
* {{cite web|url=http://www.commonwealth-of-nations.org/article.php|title=राष्ट्रमण्डल |publisher=राष्ट्रमण्डल |access-date=2008-02-15}}
* {{cite web|url=http://www.direct.gov.uk/Gtgl1/GuideToGovernment/InternationalBodies/InternationalBodiesArticles/fs/en?CONTENT_ID=4003092&amp;chk=JXlogH|title=राष्ट्रमण्डल|publisher=Directgov|access-date=2008-02-15}}

[[श्रेणी:राष्ट्रमण्डलका सदस्य राष्ट्रहरू| ]]
[[श्रेणी:अन्तर्राष्ट्रिय सङ्गठन अनुसार देशहरू]]</text>
      <sha1>ak9tlcs8uaihq1j52t6v0ne1tizft4l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>लोहार</title>
    <ns>0</ns>
    <id>138252</id>
    <revision>
      <id>1355332</id>
      <parentid>1354781</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T06:11:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* यो पनि हेर्नुहोस् */</comment>
      <origin>1355332</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1658" sha1="si7y22v9q1rot9kjxm63el46mk29zfl" xml:space="preserve">{{Infobox Occupation
| name= लोहार
| image= [[File:A blacksmith at work.jpg|250px]]
| caption= 
| official_names=
| type= व्यवसाय
| activity_sector= [[पेशा]]
| competencies= शारीरिक शक्ति, अवधारणा
| formation=
| employment_field= कलाकार, शिल्पकार
| related_occupation= 
}}'''लोहार''' भनेको [[फलाम]]को काम गर्ने व्यक्ति हो।  लोहार शब्दको अर्थ [[फलाम]] वा [[स्टिल]]को प्रयोग गरी विभिन्न वस्तुहरू बनाउने । हथौडा, छेनी, घण्टीजस्ता औजारहरू प्रयोग गरेर लोहारले ढोका, ग्रिल, रेलिङ, खेतीका औजार, भाँडाकुँडा र हतियार आदि बनाउँछन्। धातुलाई [[आरन]]मा तताएर, दबाएर पिटेर धातुलाई आकार दिने [[म्यानुफ्याक्चरिङ प्रक्रियाहरूको सूची|म्यानुफ्याक्चरिङ प्रक्रिया]]लाई [[फोर्जिङ]] भनिन्छ । 

==यो पनि हेर्नुहोस्==

* [[फलाम]]
* सोनार
* सिकर्मी
* [[फोर्जिङ]]
[[श्रेणी:व्यवसाय]]
[[श्रेणी:धातुकार्य]]
[[श्रेणी:फलाम]]</text>
      <sha1>si7y22v9q1rot9kjxm63el46mk29zfl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355334</id>
      <parentid>1355332</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T06:13:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1355334</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1662" sha1="rcfjs69pjcq0u7yt6agspn2km66awns" xml:space="preserve">{{Infobox Occupation
| name= लोहार
| image= [[File:A blacksmith at work.jpg|250px]]
| caption= 
| official_names=
| type= व्यवसाय
| activity_sector= [[पेशा]]
| competencies= शारीरिक शक्ति, अवधारणा
| formation=
| employment_field= कलाकार, शिल्पकार
| related_occupation= 
}}'''लोहार''' भनेको [[फलाम]]को काम गर्ने व्यक्ति हो।  लोहार शब्दको अर्थ [[फलाम]] वा [[स्टिल]]को प्रयोग गरी विभिन्न वस्तुहरू बनाउने । हथौडा, छेनी, घण्टीजस्ता औजारहरू प्रयोग गरेर लोहारले ढोका, ग्रिल, रेलिङ, खेतीका औजार, भाँडाकुँडा र हतियार आदि बनाउँछन्। धातुलाई [[आरन]]मा तताएर, दबाएर पिटेर धातुलाई आकार दिने [[म्यानुफ्याक्चरिङ प्रक्रियाहरूको सूची|म्यानुफ्याक्चरिङ प्रक्रिया]]लाई [[फोर्जिङ]] भनिन्छ । 

==यो पनि हेर्नुहोस्==

* [[फलाम]]
* [[सुनार]]
* सिकर्मी
* [[फोर्जिङ]]
[[श्रेणी:व्यवसाय]]
[[श्रेणी:धातुकार्य]]
[[श्रेणी:फलाम]]</text>
      <sha1>rcfjs69pjcq0u7yt6agspn2km66awns</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सुवर्ण शमशेर राणा मन्त्रिपरिषद्</title>
    <ns>0</ns>
    <id>140553</id>
    <revision>
      <id>1355367</id>
      <parentid>1316571</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T09:07:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* मन्त्रीहरू */</comment>
      <origin>1355367</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5012" sha1="0iyefr5tnvxjow3bca4tqpaonfxbsep" xml:space="preserve">{{Infobox government cabinet
|incumbent=
|jurisdiction = नेपाल
|flag = Flag of Nepal (1743–1962).svg
|total_number=६
|caption=सुवर्ण शमशेर राणा
|date_formed=२०१५ जेठ २
|date_dissolved=२०१६ जेठ १३
|government_head_title=प्रधानमन्त्री
|government_head=[[सुवर्ण शमशेर राणा]]
|state_head_title=राजा
|state_head=[[राजा महेन्द्र]]
|former_members_number=
|image=Subarna shumasher.jpg
| legislature_status      = [[नेपालको अन्तरिम सरकार]]
|political_party=[[नेपाली काङ्ग्रेस]]
|legislature_term=
|budget=
|election=
|last_election=
|opposition_party=
|opposition_leaders=
|previous=[[कुँवर इन्द्रजीत सिंह मन्त्रिपरिषद्]]
|successor=[[विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला मन्त्रिपरिषद्]]
}}

[[राजा महेन्द्र]]ले [[कुँवर इन्द्रजीत सिंह]] नेतृत्वको [[कुँवर इन्द्रजीत सिंह मन्त्रिपरिषद्|मन्त्रिपरिषद्]] विघटन गरेपछि&lt;ref&gt;{{Cite web|last=|first=|date=|title=शाही घोषणा|url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=1111|archive-url=|archive-date=|access-date=2021-01-01|website=rajpatra.dop.gov.np}}&lt;/ref&gt; २०१५ जेठ २ गते [[नेपाली काङ्ग्रेस]]का [[सुवर्ण शमशेर राणा]] [[नेपालको प्रधानमन्त्री]]मा नियुक्त भएका थिए।

[[विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला]]को निर्वाचित सरकारका लागि मार्ग प्रशस्त गर्न २०१६ जेठ १३ मा मन्त्रिपरिषद् विघटन गरिएको थियो।&lt;ref&gt;{{Cite report |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=706 |title=शूवर्ण शम्सेर जवरा समितिको मन्त्रिहरुको कार्य विभाजन |date=२०१५ जेठ २ |publisher=नेपाल गजेट|language=नेपाली}}&lt;/ref&gt;

==मन्त्रीहरू ==
{|class=&quot;wikitable&quot;
!मन्त्रालय
!मन्त्री
! colspan=&quot;2&quot; |दल
!पदभार सम्हालेको
!पदभार छोडेको 
|-
|[[नेपालको प्रधानमन्त्री|प्रधानमन्त्री]]
अर्थ तथा योजनासम्बन्धी मन्त्री
|[[सुवर्ण शमशेर राणा]]
|{{Party name with color|नेपाली काङ्ग्रेस|full=yes}}
|२०१५ जेठ २
|२०१६ जेठ १३
|-
|शिक्षा
स्थानीय स्वायत्त शासन
स्वास्थ्य
कानुन, संसदीय प्रवन्ध तथा उद्योग वाणिज्य मन्त्री

|[[रणधीर सुब्बा]]
|{{Party name with color|नेपाल राष्ट्रवादी गोर्खा परिषद्|full=yes}}
|२०१५ जेठ २
|२०१६ जेठ १३
|-
| गृह मन्त्री
|[[डिल्लीरमण रेग्मी]]
|{{Party name with color|नेपाली राष्ट्रिय काङ्ग्रेस|color=limegreen}}
|२०१५ जेठ २
|२०१६ जेठ १३
|-
|सार्वजनिक निर्माण तथा सञ्चार
|[[चन्द्रभूषण पाण्डे]]
|{{Party name with color|नेपाल प्रजा परिषद्|color=#bb70b8}}
|२०१५ जेठ २
|२०१६ जेठ १३
|-
|रक्षा तथा परराष्ट्र
|[[पुरेन्द्रविक्रम शाह]]
|{{Party name with color|स्वतन्त्र}}
|२०१५ जेठ २
|२०१६ जेठ १३
|-
|कृषि, खाद्य, वन र नहर मन्त्री
|[[भूपालमान सिंह कार्की]]
|{{Party name with color|स्वतन्त्र}}
|२०१५ जेठ २
|२०१६ जेठ १३
|}&lt;ref&gt;२०१५ साल जेठ १३ गतेको नेपाल गजेट&lt;/ref&gt;

== सन्दर्भ सामग्रीहरू ==
{{सन्दर्भसूची}}
{{नेपाली मन्त्रिपरिषद्हरू}}
[[श्रेणी:नेपाल सरकार]]
[[श्रेणी:नेपालका मन्त्रिपरिषद्हरू]]</text>
      <sha1>0iyefr5tnvxjow3bca4tqpaonfxbsep</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>आयकर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>140712</id>
    <revision>
      <id>1355335</id>
      <parentid>1333353</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T06:39:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1355335</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11460" sha1="kb0d3e2hvqnqf7cb2ge9ft126qfhy69" xml:space="preserve">'''आयकर''' भन्नाले कुनै पनि व्यक्ति तथा व्यवसायको आयमा लाग्ने प्रत्यक्ष करलाई जनाउँदछ। आयकर राज्यले व्यवस्था गरे अनुसारको दरमा लागू हुन्छ।

== इतिहास ==

=== प्रचीन इतिहास ===
पहिलो आयकर सामान्यतया [[इजिप्ट]] सुरु भएको मानिन्छ।&lt;ref&gt;{{cite book|last=Breasted|first=James Henry|author-link=James Henry Breasted|date=1906|title=Ancient Records of Egypt|url=https://archive.org/details/cu31924081208526/mode/2up|volume=II: The Eighteenth Dynasty|location=Chicago|publisher=The University of Chicago Press|at=paragraph 719-742}}&lt;/ref&gt; [[रोमन गणतन्त्र]]को प्रारम्भिक दिनहरूमा, सार्वजनिक करहरूमा स्वामित्वको सम्पत्ति र सम्पत्तिमा सामान्य मूल्याङ्कनहरू समावेश थिए। सामान्य परिस्थितिमा कर दर १% थियो र कहिलेकाहीँ [[युद्ध]] जस्ता परिस्थितिहरूमा ३% सम्म उच्च हुन्थ्यो। भूमि, घर र अन्य घरजग्गा, [[दासप्रथा|दास]], जनावर, व्यक्तिगत वस्तुहरू र मौद्रिक सम्पत्तिहरूमा [[कर]] लगाइन्थ्यो। जति धेरै सम्पत्ति थियो, उति धेरै कर तिर्न्थ्यो।&lt;ref&gt;{{cite web |title=Roman Taxes |url=http://www.unrv.com/economy/roman-taxes.php |access-date=April 12, 2014 |website=UNRV.com }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190505110103/https://www.unrv.com/economy/roman-taxes.php |date=May 5, 2019 }}&lt;/ref&gt; 

== देश अनुसार आयकर लागु गरेको साल  ==
* '''१७९९–१८०२''': {{flag|संयुक्त अधिराज्य}}
* '''१८०३–१८१६''': {{flag|संयुक्त अधिराज्य}}
* '''१८४०''': {{flag|स्विट्जरल्यान्ड}}&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://wifoe.tg.ch/public/upload/assets/34523/AnoutlineontheSwissTaxSystem2016.pdf |title=An outline of Swiss Tax System |access-date=May 6, 2019 |archive-date=May 6, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190506135739/https://wifoe.tg.ch/public/upload/assets/34523/AnoutlineontheSwissTaxSystem2016.pdf |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190506135739/https://wifoe.tg.ch/public/upload/assets/34523/AnoutlineontheSwissTaxSystem2016.pdf |date=May 6, 2019 }}&lt;/ref&gt;
* '''१८४२''': {{flag|संयुक्त अधिराज्य}}
* '''१८६०''': {{flag|भारत}},{{Flagicon|British Raj}} [[ब्रिटिस राज]] को शासनमा &lt;ref&gt;{{cite news |last=Pandey |first=T. N. |date=February 13, 2000 |title=The evolution of income-tax |url= https://www.thehindubusinessline.com/todays-paper/tp-others/article29052871.ece |work=The Hindu Business Line}}&lt;/ref&gt;{{efn|[[Income tax in India]]}}
* '''१८६१–१८७२''': {{flag|संयुक्त राज्य अमेरिका}}
* '''१८६४''': {{Flag|इटाली}}&lt;ref&gt;{{Cite web |title=1864 - 1973 Imposta di ricchezza mobile |url=https://www.finanze.gov.it/opencms/it/il-dipartimento/fisco-e-storia/i-tributi-nella-storia-ditalia/1864-1973-imposta-di-ricchezza-mobile/ |access-date=March 14, 2023 |website=Dipartimento Finanze |language=it}}&lt;/ref&gt;
* '''१८७२''': {{flag|फ्रान्स}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.europenowjournal.org/2019/02/04/top-incomes-in-france-in-the-twentieth-century-inequality-and-redistribution-1901-1998-by-thomas-piketty/ |title= Top Incomes in France in the Twentieth Century Inequality and Redistribution, 1901–1998 by Thomas Piketty |website=EuropeNow}}&lt;/ref&gt;
* '''१८८७''': {{flag|जापान}}&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Shiomi |first=Saburo |date=1935 |title=The Development of the Income Tax in Japan |url=https://www.jstor.org/stable/43216791 |jstor=43216791 |journal=Kyoto University Economic Review |volume=10 |issue=1 |pages=54–84}}
&lt;/ref&gt;
* '''१८९१''': {{flag|न्युजिल्यान्ड}},&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Vosslamber |first=Rob |date=2011 |title=Taxation for New Zealand's future: The introduction of New Zealand's progressive income tax in 1891 |url=https://www.researchgate.net/publication/254074481 |journal=Accounting History |volume=17 |issue=1 |pages=105–122 |doi=10.1177/1032373211424581 |s2cid=154949776 }}&lt;/ref&gt; at the time a [[Colony of New Zealand|colony]] of the United Kingdom
* '''१८९४–९५''': {{flag|संयुक्त राज्य अमेरिका}}
* '''१९००''': {{flag|स्पेन}}&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Jiménez-Valladolid de L´Hotellerie-Fallois |first1=Domingo Alberto |last2=Vega Borrego |first2=Félix |date=2013 |url=http://www.eatlp.org/uploads/public/2013/National%20report%20Spain.pdf |title=Corporate income tax subjects: Spain |access-date=May 6, 2019 |archive-date=December 12, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191212124900/http://www.eatlp.org/uploads/public/2013/National%20report%20Spain.pdf |url-status=dead |publisher=Ministry of Economy and Competitiveness of Spain }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212124900/http://www.eatlp.org/uploads/public/2013/National%20report%20Spain.pdf |date=December 12, 2019 }}&lt;/ref&gt;
* '''१९०३''': {{flag|डेनमार्क}},&lt;ref&gt;{{cite report |author=Organisation for Economic Co-operation and Development  |author-link=OECD |title=Tax Policy Reforms in Denmark |url= https://www.oecd.org/ctp/tax-policy/37154664.pdf}}&lt;/ref&gt; {{flag|स्विडेन}}
* '''१९०८''': {{flag|इन्डोनेसिया}}&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.rug.nl/research/portal/files/2800266/c5.pdf |title=Who pulled the strings? A comparative study of Indonesian and Vietnamese tax reform |access-date=May 6, 2019 |archive-date=May 6, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190506135734/https://www.rug.nl/research/portal/files/2800266/c5.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* '''१९११''': {{flag|नर्वे}}&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia |last=Zimmer |first=Frederik |author-link=Frederik Zimmer |editor-last=Wahlgren |editor-first=Peter |encyclopedia=Scandinavian Studies in Law |title=The Development of the Concept of Income in Nordic Tax Law |url=http://www.scandinavianlaw.se/pdf/44-24.pdf |date=2003 |publisher=The Stockholm University Law Faculty |volume=44: Tax Law |location=Stockholm |pages=393–410}}&lt;/ref&gt;
* '''१९१३''': {{flag|संयुक्त राज्य अमेरिका}}
* '''१९१६''': {{flag|अस्ट्रेलिया}},&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.austaxpolicy.com/income-tax-at-100-years-a-little-history/ |title= Income Tax at 100 Years: A Little History |last=Stewart |first=Miranda |date=June 6, 2016 |website=Tax and Transfer Policy Institute |publisher=Australian National University}}&lt;/ref&gt; {{flag|रुस|1914}}&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Bowman |first=Linda |date=1993 |title=Russia's First Income Taxes: The Effects of Modernized Taxes on Commerce and Industry, 1885-1914 |url=https://www.jstor.org/stable/2499922 |journal=Slavic Review |volume=52 |issue=2 |pages=256–282 |doi=10.2307/2499922|jstor=2499922 |s2cid=156258835 }}&lt;/ref&gt;
* '''१९१८''': {{flag|Canada}}
* '''१९२०''': {{flag|Finland}}, {{flag|Poland}}&lt;ref&gt;{{Cite Polish law |title=Ustawa z dnia 16 lipca 1920 r. o państwowym podatku dochodowym i podatku majątkowym |trans-title=Act on State Income Tax and Property Tax |year=1920 |volume=82 |number=550 |date=July 16, 1920}}&lt;/ref&gt;
* '''१९२१''': {{flag|Iceland}}
* '''१९२४''': {{flag|Brazil}},&lt;ref&gt;{{cite news |last=Rodriguez |first=Diogo |date=October 18, 2018 |title=Income tax in Brazil: past, present, and future |url=https://brazilian.report/money/2018/10/18/income-tax-brazil-future/ |url-access=subscription |work=The Brazilian Report }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190506135738/https://brazilian.report/money/2018/10/18/income-tax-brazil-future/ |date=May 6, 2019 }}&lt;/ref&gt; {{flag|Mexico}}&lt;ref&gt;{{cite book |last=Albertus |first=Michael |date=2015 |title=Autocracy and Redistribution: the politics of land reform |url=https://books.google.com/books?id=jJprCgAAQBAJ&amp;dq=mexico+1924+income+tax&amp;pg=PA76 |location=New York |publisher=Cambridge University Press |page=76 |isbn=978-1-107-10655-0}}&lt;/ref&gt;
* '''१९३२''': {{flag|Bolivia}},&lt;ref&gt;{{cite book |last=Contreras |first=Manuel E |date=1993 |title=The Bolivian Tin Mining Industry in the First Half of the Twentieth Century |url=https://sas-space.sas.ac.uk/3404/1/B14_-_The_Bolivian_Tin_Mining_Industry_in_the_First_Half_of_the_Twentieth_Century.pdf |series=Institute of Latin American Studies Research Papers |volume=32 |location=London |publisher=Institute of Latin American Studies |isbn=0-901145-85-8}}&lt;/ref&gt; {{flag|Argentina}}&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.helsinki.fi/iehc2006/papers3/Mitchell.pdf |title=Institutions and Factor Endowments: Income Taxation in Argentina and Australia |access-date=May 6, 2019 |archive-date=May 6, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190506135744/http://www.helsinki.fi/iehc2006/papers3/Mitchell.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* '''१९३४''': {{flag|Peru}}&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Basombrio Porras |first=Carlos |date=&lt;!--Unknown--&gt; |title=Collection Agencies and Systems in Peru |url=https://www.ciat.org/Biblioteca/AsambleasGenerales/1968/Ingles/assembly2_argentina1968_basombrio_peru.pdf |pages=129–132}}&lt;/ref&gt;
* '''१९३७''': {{flag|China|1928}}&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia |last=Pang Tim Tim |first=Terence |editor-last=Pak-Wah Leung |editor-first=Edwin |encyclopedia=Political Leaders of Modern China: A Biographical Dictionary |title=Kong Xiangxi, Chauncey |url=https://archive.org/details/politicalleaders0000unse_h4d2/page/76/mode/2up |url-access=registration |date=2002 |publisher=Greenwood Press |location=Westport, Connecticut |isbn=0-313-30216-2 |page=77}}&lt;/ref&gt;
* '''१९४२''': {{flag|Venezuela}}&lt;ref&gt;{{cite conference |last1=Moreno |first1=María Antonia |last2=Maita Bolívar |first2=Miriam Adriana |date=2014 |title=Tax elasticity in Venezuela: A dynamic cointegration approach |url= http://www.cemla.org/red/cbrn-xix-papers/cbrn-xix-papers-00036.pdf | conference=XIX Meeting of the Central Bank Researchers Network of the Americas}}&lt;/ref&gt;
* '''२००७''': {{flag|Uruguay}}&lt;ref&gt;{{cite web |url= https://www.dgi.gub.uy/wdgi/afiledownload?2,4,1360,O,S,0,29490%3BS%3B3%3B108 |title=6 años de IRPF, evaluación de la imposición a la renta personal |date=October 30, 2013 |publisher=Jornadas Tributarias |language=es |trans-title=Six years of IRPF, evaluation of the personal income tax |type=presentation}}&lt;/ref&gt;

==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{reflist}}
{{notelist}}
[[श्रेणी:कर]]</text>
      <sha1>kb0d3e2hvqnqf7cb2ge9ft126qfhy69</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सोह्रखुट्टे</title>
    <ns>0</ns>
    <id>141564</id>
    <revision>
      <id>1355336</id>
      <parentid>1253798</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T07:18:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1355336</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5634" sha1="2anm7f2pv5lmpkqbm8n426hjejizwzt" xml:space="preserve">
{{Infobox settlement
| name = सोह्रखुट्टे
| native_name = 
| native_name_lang = 
| settlement_type = [[काठमाडौँ|काठमाडौँको छिमेकी सहरी बस्ती]]
| image_skyline = Sorhakhutte Pati.JPG
| imagesize = 200px
| image_alt = 
| image_caption = प्राचीन सोह्रखुट्टे पाटी
| image_flag = 
| flag_alt = 
| image_seal = 
| seal_alt = 
| image_shield = 
| shield_alt = 
| nickname = 
| motto = 
| image_map = 
| map_alt = 
| map_caption = 
| pushpin_map = 
| pushpin_map_alt = 
| pushpin_map_caption = 
| pushpin_label_position = 
| coordinates = &lt;!-- {{coord|latitude|longitude|type:city|display=inline,title}} --&gt;
| coor_pinpoint = 
| coordinates_footnotes = 
| subdivision_type = देश
| subdivision_name = नेपाल
| subdivision_type1 = जिल्ला
| subdivision_name1 = [[काठमाडौँ जिल्ला|काठमाडौँ]]
| subdivision_type2 = स्थानीय तह
| subdivision_name2 = [[काठमाडौँ|काठमाडौँ महानगरपालिका]]
| subdivision_type3 = वडा नं.
| subdivision_name3 = १६
| established_title = 
| established_date = 
| founder = 
| seat_type = 
| seat = 
| government_footnotes = 
| government_type = 
| governing_body = 
| leader_party = 
| leader_title = 
| leader_name = 
| leader_title1 = 
| leader_name1 = 
| unit_pref = Metric
&lt;!-- ALL fields with measurements have automatic unit conversion --&gt;
&lt;!-- for references: use &lt;ref&gt; tags --&gt;| area_footnotes = 
| area_urban_footnotes = &lt;!-- &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; --&gt;
| area_rural_footnotes = &lt;!-- &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; --&gt;
| area_metro_footnotes = &lt;!-- &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; --&gt;
| area_note = 
| area_water_percent = 
| area_rank = 
| area_blank1_title = 
| area_blank2_title = &lt;!-- square kilometers --&gt;
| area_total_km2 = 
| area_land_km2 = 
| area_water_km2 = 
| area_urban_km2 = 
| area_rural_km2 = 
| area_metro_km2 = 
| area_blank1_km2 = 
| area_blank2_km2 = &lt;!-- hectares --&gt;
| area_total_ha = 
| area_land_ha = 
| area_water_ha = 
| area_urban_ha = 
| area_rural_ha = 
| area_metro_ha = 
| area_blank1_ha = 
| area_blank2_ha = 
| length_km = 
| width_km = 
| dimensions_footnotes = 
| elevation_footnotes = 
| elevation_m = 
| population_footnotes = 
| population_as_of = 
| population_total = 
| population_density_km2 = auto
| population_note = 
| population_demonym = 
| timezone1 = [[नेपालको प्रमाणिक समय|+०५:४५]]
| utc_offset1 = 
| timezone1_DST = 
| utc_offset1_DST = 
| postal_code_type = 
| postal_code = 
| area_code_type = 
| area_code = 
| iso_code = 
| website = &lt;!-- {{URL|example.com}} --&gt;
| footnotes = 
}}
'''सोह्रखुट्टे''' [[ठमेल]], [[स्वयम्भूनाथ]] र [[बालाजु]]को छेउमा अवस्थित [[काठमाडौँ]] सहरको पुरानो भागमा रहेको सहरी बस्ती हो। चौबाटोमा '''सोह्रखुट्टे''' नामक एउटा [[पाटी]] रहेको छ जसलाई करिब २०० वर्षअघि [[दामोदर पाँडे|काजी दामोदर पाँडे]]का सन्तानले निर्माण गरेका थिए।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=कथा |first=सुनिल उलक :: सोह्रखुटटे पाटीको |title=सोह्रखुटटे पाटीको कथा |url=https://www.nirmanpati.com/detail/2294/ |access-date=2026-05-15 |website=सोह्रखुटटे पाटीको कथा}}&lt;/ref&gt; सडक विस्तारका कारण क्षतिग्रस्त यो पाटी वि.सं. २०७२ को भूकम्पले झनै क्षतिग्रस्त भएको थियो।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Bajracharya |first=Srizu |title=Bulldozing development- Nepali Times Buzz -Nepali Times |url=https://archive.nepalitimes.com/article/Nepali-Times-Buzz/bulldozing-cultural-heritage,3525 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210711091808/https://archive.nepalitimes.com/article/Nepali-Times-Buzz/bulldozing-cultural-heritage,3525 |archive-date=2021-07-11 |accessdate=2021-07-11}}&lt;/ref&gt; १६ वटा काठका खाँबोको आधारमा यस [[पाटी]]को नाम राखिएको हो। ऐतिहासिक रूपमा, यो स्थान बृहत् हिमालय काठमाडौँ-नुवाकोट-केरुङ व्यापारिक मार्गको लागि महत्त्वपूर्ण स्थान थियो।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=A Tale of Two Paatis |url=https://kathmandupost.com/miscellaneous/2017/07/15/a-tale-of-two-paatis |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210711091807/https://kathmandupost.com/miscellaneous/2017/07/15/a-tale-of-two-paatis |archive-date=2021-07-11 |accessdate=2021-07-11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=A Tale of Two Paatis |url=https://kathmandupost.com/miscellaneous/2017/07/15/a-tale-of-two-paatis |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210711091807/https://kathmandupost.com/miscellaneous/2017/07/15/a-tale-of-two-paatis |archive-date=2021-07-11 |access-date=2021-07-11}}&lt;/ref&gt;

== सन्दर्भहरू ==
{{Reflist}}

[[श्रेणी:काठमाडौँका आवासीय क्षेत्रहरू]]</text>
      <sha1>2anm7f2pv5lmpkqbm8n426hjejizwzt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>जेलबाङ फलामखानी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>144233</id>
    <revision>
      <id>1355307</id>
      <parentid>1349764</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:57:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* जेलबाङ फलामखानिको इतिहास */</comment>
      <origin>1355307</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11987" sha1="3i0ggvc3vo43nvqyk1nget7wvlvaidy" xml:space="preserve">{{Infobox gem|gem_name=जेलबाङ फलामखानी|name=Jelbang Iron Ore|value=नतोकिएको|mine=फलाम|country=जेलबाङ, रोल्पा नेपाल|found=४ सय बर्षअघि बाट|image=Jelbang_iron.jpg|image2=Jelbang_ore_iron.jpg}}

ऐतिहासिक फलामखानी [[सुनछहरी गाउँपालिका]] वडा नं. ७ [[जेलवाङ|जेलबाङ]] रोल्पामा रहेको छ । लगभग ४ सय बर्षअघि अर्थात बि.सं. १६८७ देखि १७०८ सम्म शासन गरेका तत्कालीन गजुलकोट राज्यका राज्यका राजा कर्मपाल सेनका पालामा नै [[जेलवाङ|जेलबाङ]]को यो फलामखानी ब्यबस्थित रुपमा सञ्‍चालनमा आएको थियो भन्ने भनाइ छ ।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=प्रसिद्ध वृत्तचित्र ‘आग्रे’को रोल्पाको जेलबाङमा प्रदर्शनी |url=https://www.nayapatrikadaily.com/public/news-details/132747/2024-01-18 |access-date=2025-04-24 |website=Naya Patrika |language=en }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250425031823/https://www.nayapatrikadaily.com/public/news-details/132747/2024-01-18 |date=2025-04-25 }}&lt;/ref&gt;

== [[जेलवाङ|जेलबाङ]] फलामखानिको इतिहास ==
यहाँ वरिपरि अरु पनि फलामखानी रहेकोमा [[जेलवाङ|जेलबाङ]]को 'घम्चाँदे' फलामखानी बढी प्रचलनमा आएको थियो । त्यतिबेला [[जेलवाङ|जेलबाङ]]का मात्र होइन यस वरपरका धेरै गाउँका मान्छेले यहाँबाट फलाम निकाल्थे । नेपाल एकिकरणपछिको समयमा यो क्षेत्र [[प्युठान जिल्ला|प्यूठान]] अन्तर्गत पर्ने हुँदा यहाँ फलामखानी चलाए बापत खानी चलाउने सबै समूहको तर्फबाट करको रुपमा [[प्युठान जिल्ला|प्यूठान]] सदुरमुकाम खलङ्गामा बार्षिक १५२ धार्नी फलाम बुझाउनुपर्थ्यो ।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=समाचारदाता |first=इन्द्रेणी |date=2020-01-07 |title=कहिले होला उत्खनन जेलबाङ फलाम खानी |url=https://www.indrenionline.com/archives/53019 |access-date=2025-04-24 |website=Indrenionline.com |language=en-US}}&lt;/ref&gt; ती दिनहरुमा स्थानिय धेरै खानीहरुबाट निस्कने फलाममध्ये [[जेलवाङ|जेलबाङ]]को यो खानीबाट निस्कने फलामलाई सबैभन्दा उत्तम मानिन्थ्यो । त्यसमा [[खिया]] नलाग्ने र स्टीलजस्तो भएको हुँदा उम्दा खालका हातहतियार अथबा घरयाशि औजार निर्माणका लागि धेरै टाढाटाढाबाट [[जेलवाङ|जेलबाङ]]को फलाम माग हुन्थ्यो । सालसालै १५२ धार्नीका दरले खलङ्गामा जम्मा हुने फलाम अलि धेरै जम्मा भएपछि सार्बजनिक रुपमा लिलाम बढावढद्धारा बिक्री गरिन्थ्यो । त्यो खरिद गर्न निक्कै तछाडमछाड हुन्थ्यो भने तामाका डल्लासँग त्यो फलामका डल्ला साटिए पनि केही फरक नपर्ने भनी खरिदकर्ताले भन्ने गर्थे ।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Setopati |first=संगीता गिरी :: |title=फलाम खानीको कथा खोज्दै जाँदा अनिलले भेटे 'आग्रे' |url=https://www.setopati.com/art/art-activity/290684 |access-date=2025-04-24 |website=Setopati |language=en-US }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241207031420/https://www.setopati.com/art/art-activity/290684 |date=2024-12-07 }}&lt;/ref&gt;

== पञ्चायतकाल पछिको फलामखानी ==
अलिपछिको कुरा हो, खानी सञ्चालनका लागि चाहिने कोइला बनाउने जङ्गल मासिंदै गएपछि वरपरका धेरै गाउँलेहरुले फलाम निकाल्ने काममा रुचि देखाउन छाडे । फलामखानी झण्डैझण्डै बन्द हुने अबस्थामा पुग्यो । बि.सं. २०१८ सालमा [[प्युठान जिल्ला|प्यूठान]] र [[सल्यान जिल्ला|सल्यान]]बाट केही भूभाग छुट्टिएर जब [[रोल्पा जिल्ला]] बन्यो तब [[जेलवाङ|जेलबाङ]]का तत्कालीन प्रधानपञ्च जोखवीर बुढामगरले यहाँको फलामखानी कुनै हालतमा बन्द नगरौं भनेर पहल गरेपछि खानी सञ्‍चालन गर्न थाले । त्यसबेला [[जेलवाङ|जेलबाङ]] र वरिपरिका गाउँलेहरुले समूह बनाएर खानी सञ्चालन गर्न थाले । त्यसरी ६/७ वटा समूह बनाएर आ-आफना भट्टीसमेत बनाई खानी सञ्चालन गर्दा राम्रैसँग फलाम निस्किएको अनुभव गर्ने बुढापाकाहरु अहिले पनि छँदैछन् । त्यो समयमा खानी चलाएबापत् करको रुपमा एउटा भट्टीवाट बार्षिक ५० रुपैयाँ जिल्लामा बुझाउनुपर्थ्यो । बि.सं.२०४६/०४६ सम्म त्यसरी चलेको फलामखानी पछि एकाएक बन्द भयो । यसो हुनुका पछाडि गाउँलेहरुवीचमै फाटो आउनु र चुक्ली लाउनेदेखि मुद्दामामिला गर्नेसम्मका हरकतहरु जिम्मेवार रहे । जङ्गल बिनास गरेको भनेर एकले अर्कालाई मुद्दा लगाउँदा प्रशासनले दुःख दिन थाल्यो । बि.सं. २०५२ पछि त झन रोल्पाका गाउँहरुमा यस्ता खानी सञ्चालन गर्नका लागि अनुकूल बाताबरण नै रहेन ।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=जेलबाङ सेवा समाजले निर्माण गरेको फिल्म आग्रे कोरियामा प्रदर्शन हुँदै |url=https://samachardainik.com/news-details/135648/mail-to |access-date=2025-04-24 |website=Samachar Dainik |language=np }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=banijyanews.com |title=फलाम खानीबारे बन्यो फिल्म ‘आग्रे’ |url=https://publickura.com/main-news/50982/ |access-date=2025-04-24 |website=publickura.com |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== हाल [[जेलवाङ|जेलबाङ]] फलामखानीको अबस्था ==
जब शान्ति स्थापना भयो, त्यसपछि पछिल्लो समयमा आएर नयाँ पुस्ताले यो खानीप्रति पुनः रुचि देखाउन थालेको छ । प्रवासमा बस्ने [[जेलवाङ|जेलबाङ]]का यूबाहरुले '[[जेलवाङ|जेलबाङ]] सेवा समाज' नामको संस्था खोलेर साझा घर बनाउने र फलामखानीको त्यो इतिहासलाई बचाएर राख्ने प्रयासस्वरुप केही फलाम समेत निकालेर जम्मा गर्ने काम गरेका छन् । यही बिषयबस्तुलाई समेटेर सेवा समाजले 'आग्रे' नामको निक्कै राम्रो र चर्चित बृतचित्र पनि बनाएको छ । तर यस सन्दर्भमा सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा के छ भने यति राम्रोसँग पहिचान भएको र सञ्चालनका लागि त्यति धेरै असहजता पनि नभएको फलामखानी जो आजभन्दा ४ सय बर्षअघिका रजौटाले सञ्चालन गरेका थिए, अहिले राज्यले त्यसको उपयोग गर्न नसक्नु चाँहि दुखद् कुरा हो । यदि यो फलामखानीलाई राज्यले ब्यबस्थित रुपमा सञ्चालन गर्ने हो भने मुलुकको अर्थतन्त्र र स्थानिय जनताको जीवनस्तरमा चमत्कारिक परिवर्तन आउँनसक्ने देखिन्छ ।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=‘आग्रे’मा जेलबाङ फलाम खानीका अन्तिम जीवित उत्खनक रजबहादुर |url=https://breaknlinks.com/nepali/news/35183643 |access-date=2025-04-24 |website=Breaknlinks |language=en}}&lt;/ref&gt; जेलबाङको [[बुजू धुरी]] वरिपरि पनि प्रशस्त मात्रामा फलामखानी रहेको अनुमान छ । यतिमात्र नभै सुनखानी र तामाखानी पनि रहेको छ खोज अनुसन्धानको कमिले गर्दा यस्ता खानीहरु ओझेलमा पर्नु परेको छ ।

== सन्दर्भ सामग्रिहरु ==
[[श्रेणी:जेलबाङ]]
[[श्रेणी:जेलबाङ जलबिद्युत]]
[[श्रेणी:बुजू धुरी]]</text>
      <sha1>3i0ggvc3vo43nvqyk1nget7wvlvaidy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355330</id>
      <parentid>1355307</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T06:08:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* सन्दर्भ सामग्रिहरु */</comment>
      <origin>1355330</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12023" sha1="j56xlkm908hmwpz9lt0tbg6yx7mboiz" xml:space="preserve">{{Infobox gem|gem_name=जेलबाङ फलामखानी|name=Jelbang Iron Ore|value=नतोकिएको|mine=फलाम|country=जेलबाङ, रोल्पा नेपाल|found=४ सय बर्षअघि बाट|image=Jelbang_iron.jpg|image2=Jelbang_ore_iron.jpg}}

ऐतिहासिक फलामखानी [[सुनछहरी गाउँपालिका]] वडा नं. ७ [[जेलवाङ|जेलबाङ]] रोल्पामा रहेको छ । लगभग ४ सय बर्षअघि अर्थात बि.सं. १६८७ देखि १७०८ सम्म शासन गरेका तत्कालीन गजुलकोट राज्यका राज्यका राजा कर्मपाल सेनका पालामा नै [[जेलवाङ|जेलबाङ]]को यो फलामखानी ब्यबस्थित रुपमा सञ्‍चालनमा आएको थियो भन्ने भनाइ छ ।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=प्रसिद्ध वृत्तचित्र ‘आग्रे’को रोल्पाको जेलबाङमा प्रदर्शनी |url=https://www.nayapatrikadaily.com/public/news-details/132747/2024-01-18 |access-date=2025-04-24 |website=Naya Patrika |language=en }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250425031823/https://www.nayapatrikadaily.com/public/news-details/132747/2024-01-18 |date=2025-04-25 }}&lt;/ref&gt;

== [[जेलवाङ|जेलबाङ]] फलामखानिको इतिहास ==
यहाँ वरिपरि अरु पनि फलामखानी रहेकोमा [[जेलवाङ|जेलबाङ]]को 'घम्चाँदे' फलामखानी बढी प्रचलनमा आएको थियो । त्यतिबेला [[जेलवाङ|जेलबाङ]]का मात्र होइन यस वरपरका धेरै गाउँका मान्छेले यहाँबाट फलाम निकाल्थे । नेपाल एकिकरणपछिको समयमा यो क्षेत्र [[प्युठान जिल्ला|प्यूठान]] अन्तर्गत पर्ने हुँदा यहाँ फलामखानी चलाए बापत खानी चलाउने सबै समूहको तर्फबाट करको रुपमा [[प्युठान जिल्ला|प्यूठान]] सदुरमुकाम खलङ्गामा बार्षिक १५२ धार्नी फलाम बुझाउनुपर्थ्यो ।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=समाचारदाता |first=इन्द्रेणी |date=2020-01-07 |title=कहिले होला उत्खनन जेलबाङ फलाम खानी |url=https://www.indrenionline.com/archives/53019 |access-date=2025-04-24 |website=Indrenionline.com |language=en-US}}&lt;/ref&gt; ती दिनहरुमा स्थानिय धेरै खानीहरुबाट निस्कने फलाममध्ये [[जेलवाङ|जेलबाङ]]को यो खानीबाट निस्कने फलामलाई सबैभन्दा उत्तम मानिन्थ्यो । त्यसमा [[खिया]] नलाग्ने र स्टीलजस्तो भएको हुँदा उम्दा खालका हातहतियार अथबा घरयाशि औजार निर्माणका लागि धेरै टाढाटाढाबाट [[जेलवाङ|जेलबाङ]]को फलाम माग हुन्थ्यो । सालसालै १५२ धार्नीका दरले खलङ्गामा जम्मा हुने फलाम अलि धेरै जम्मा भएपछि सार्बजनिक रुपमा लिलाम बढावढद्धारा बिक्री गरिन्थ्यो । त्यो खरिद गर्न निक्कै तछाडमछाड हुन्थ्यो भने तामाका डल्लासँग त्यो फलामका डल्ला साटिए पनि केही फरक नपर्ने भनी खरिदकर्ताले भन्ने गर्थे ।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Setopati |first=संगीता गिरी :: |title=फलाम खानीको कथा खोज्दै जाँदा अनिलले भेटे 'आग्रे' |url=https://www.setopati.com/art/art-activity/290684 |access-date=2025-04-24 |website=Setopati |language=en-US }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241207031420/https://www.setopati.com/art/art-activity/290684 |date=2024-12-07 }}&lt;/ref&gt;

== पञ्चायतकाल पछिको फलामखानी ==
अलिपछिको कुरा हो, खानी सञ्चालनका लागि चाहिने कोइला बनाउने जङ्गल मासिंदै गएपछि वरपरका धेरै गाउँलेहरुले फलाम निकाल्ने काममा रुचि देखाउन छाडे । फलामखानी झण्डैझण्डै बन्द हुने अबस्थामा पुग्यो । बि.सं. २०१८ सालमा [[प्युठान जिल्ला|प्यूठान]] र [[सल्यान जिल्ला|सल्यान]]बाट केही भूभाग छुट्टिएर जब [[रोल्पा जिल्ला]] बन्यो तब [[जेलवाङ|जेलबाङ]]का तत्कालीन प्रधानपञ्च जोखवीर बुढामगरले यहाँको फलामखानी कुनै हालतमा बन्द नगरौं भनेर पहल गरेपछि खानी सञ्‍चालन गर्न थाले । त्यसबेला [[जेलवाङ|जेलबाङ]] र वरिपरिका गाउँलेहरुले समूह बनाएर खानी सञ्चालन गर्न थाले । त्यसरी ६/७ वटा समूह बनाएर आ-आफना भट्टीसमेत बनाई खानी सञ्चालन गर्दा राम्रैसँग फलाम निस्किएको अनुभव गर्ने बुढापाकाहरु अहिले पनि छँदैछन् । त्यो समयमा खानी चलाएबापत् करको रुपमा एउटा भट्टीवाट बार्षिक ५० रुपैयाँ जिल्लामा बुझाउनुपर्थ्यो । बि.सं.२०४६/०४६ सम्म त्यसरी चलेको फलामखानी पछि एकाएक बन्द भयो । यसो हुनुका पछाडि गाउँलेहरुवीचमै फाटो आउनु र चुक्ली लाउनेदेखि मुद्दामामिला गर्नेसम्मका हरकतहरु जिम्मेवार रहे । जङ्गल बिनास गरेको भनेर एकले अर्कालाई मुद्दा लगाउँदा प्रशासनले दुःख दिन थाल्यो । बि.सं. २०५२ पछि त झन रोल्पाका गाउँहरुमा यस्ता खानी सञ्चालन गर्नका लागि अनुकूल बाताबरण नै रहेन ।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=जेलबाङ सेवा समाजले निर्माण गरेको फिल्म आग्रे कोरियामा प्रदर्शन हुँदै |url=https://samachardainik.com/news-details/135648/mail-to |access-date=2025-04-24 |website=Samachar Dainik |language=np }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=banijyanews.com |title=फलाम खानीबारे बन्यो फिल्म ‘आग्रे’ |url=https://publickura.com/main-news/50982/ |access-date=2025-04-24 |website=publickura.com |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== हाल [[जेलवाङ|जेलबाङ]] फलामखानीको अबस्था ==
जब शान्ति स्थापना भयो, त्यसपछि पछिल्लो समयमा आएर नयाँ पुस्ताले यो खानीप्रति पुनः रुचि देखाउन थालेको छ । प्रवासमा बस्ने [[जेलवाङ|जेलबाङ]]का यूबाहरुले '[[जेलवाङ|जेलबाङ]] सेवा समाज' नामको संस्था खोलेर साझा घर बनाउने र फलामखानीको त्यो इतिहासलाई बचाएर राख्ने प्रयासस्वरुप केही फलाम समेत निकालेर जम्मा गर्ने काम गरेका छन् । यही बिषयबस्तुलाई समेटेर सेवा समाजले 'आग्रे' नामको निक्कै राम्रो र चर्चित बृतचित्र पनि बनाएको छ । तर यस सन्दर्भमा सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा के छ भने यति राम्रोसँग पहिचान भएको र सञ्चालनका लागि त्यति धेरै असहजता पनि नभएको फलामखानी जो आजभन्दा ४ सय बर्षअघिका रजौटाले सञ्चालन गरेका थिए, अहिले राज्यले त्यसको उपयोग गर्न नसक्नु चाँहि दुखद् कुरा हो । यदि यो फलामखानीलाई राज्यले ब्यबस्थित रुपमा सञ्चालन गर्ने हो भने मुलुकको अर्थतन्त्र र स्थानिय जनताको जीवनस्तरमा चमत्कारिक परिवर्तन आउँनसक्ने देखिन्छ ।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=‘आग्रे’मा जेलबाङ फलाम खानीका अन्तिम जीवित उत्खनक रजबहादुर |url=https://breaknlinks.com/nepali/news/35183643 |access-date=2025-04-24 |website=Breaknlinks |language=en}}&lt;/ref&gt; जेलबाङको [[बुजू धुरी]] वरिपरि पनि प्रशस्त मात्रामा फलामखानी रहेको अनुमान छ । यतिमात्र नभै सुनखानी र तामाखानी पनि रहेको छ खोज अनुसन्धानको कमिले गर्दा यस्ता खानीहरु ओझेलमा पर्नु परेको छ ।

== सन्दर्भ सामग्रिहरु ==
[[श्रेणी:जेलबाङ]]
[[श्रेणी:जेलबाङ जलबिद्युत]]
[[श्रेणी:बुजू धुरी]]
[[श्रेणी:फलाम]]</text>
      <sha1>j56xlkm908hmwpz9lt0tbg6yx7mboiz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>वधू दहन</title>
    <ns>0</ns>
    <id>146075</id>
    <revision>
      <id>1355237</id>
      <parentid>1302300</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T18:36:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>53012</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1355237</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44735" sha1="odmzheqx1ai2zavpidaew2xrib5uboq" xml:space="preserve">{{छोटो विवरण|घरेलु हिंसाको एक रूप}}
{{महिला विरुद्धका हिंसाहरू}}
'''वधू दहन''' [[भारतीय उपमहाद्वीप]] र वरपरीको क्षेत्रहरूमा प्रचलित यातना हत्याको एक रूप हो। [[दाइजोको कारण मृत्यु]]को एक रूपको यसलाई लिने गरिन्छ। यो कुप्रथामा जब कुनै महिलालाई उनको पति वा उनको परिवारले थप दाइजो तिर्न अस्वीकार गरेको कारण हत्या गरिन्छ। पत्नीलाई सामान्यतया मट्टितेल, पेट्रोल, वा अन्य ज्वलनशील तरल पदार्थले छर्किन्छ र आगो लगाइन्छ, जसले गर्दा उनको जलेर मृत्यु हुन्छ।&lt;ref name=&quot;autogenerated2003&quot;&gt;{{cite news |last=Ash |first=Lucy |title=India's dowry deaths |publisher=BBC |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/programmes/crossing_continents/3071963.stm |date=16 July 2003 |access-date=30 July 2007}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Bride Burning&quot;&gt;{{cite journal | last = Lakhani | first = Avnita | title = Bride-burning: the &quot;elephant in the room&quot; is out of control | journal = [[Pepperdine Dispute Resolution Law Journal]] | volume = 5 | issue = 2 | pages = 249–298 | date = 2005 | url = http://heinonline.org/HOL/LandingPage?handle=hein.journals/pepds5&amp;div=14&amp;id=&amp;page= }} [http://digitalcommons.pepperdine.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1103&amp;context=drlj pdf.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190224173650/http://digitalcommons.pepperdine.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1103&amp;context=drlj |date=2019-02-24 }}&lt;/ref&gt; मट्टितेल प्रायः साना पेट्रोल चुल्होको लागि खाना पकाउने इन्धनको रूपमा प्रयोग गरिन्छ, जसमध्ये केही खतरनाक हुन्छन्, त्यसैले यसले अपराध दुर्घटना हो भन्ने दाबीलाई अनुमति दिन्छ। यो भारतमा सबैभन्दा सामान्य छ र कम्तिमा सन् १९९३ देखि त्यहाँ एक प्रमुख समस्याको रूपमा रहेको छ।&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://articles.cnn.com/1996-08-18/world/9608_18_bride.burn_1_dowry-hindu-attitudes?_s=PM:WORLD |title=Brideburning claims hundreds in India – CNN |publisher=Articles.cnn.com |date=18 August 1996 |access-date=28 January 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120326011219/http://articles.cnn.com/1996-08-18/world/9608_18_bride.burn_1_dowry-hindu-attitudes?_s=PM:WORLD |archive-date=26 March 2012 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

सन् २००४ मा, भारतमा वधू दहनलाई एक महत्त्वपूर्ण समस्याको रूपमा मान्यता दिइएको थियो।&lt;ref name=&quot;Kumar&quot;&gt;{{cite journal | last1 = Kumar | first1 = Virendra | last2 = Kanth | first2 = Sarita | title = Bride burning | journal = [[The Lancet]] | volume = 364 | issue = special issue | pages = 18–19 | doi = 10.1016/S0140-6736(04)17625-3 | pmid = 15967137 | date = December 2004 | s2cid = 32625512 }}&lt;/ref&gt; सन् १९९५ मा, [[टाइम (पत्रिका)|टाइम]] पत्रिकाले भारतमा दाइजोको कारण मृत्यु सन् १९८० को दशकको सुरुवातमा प्रति वर्ष लगभग ४०० बाट बढेर सन् १९९० को दशकको मध्यसम्ममा प्रति वर्ष लगभग ५,८०० पुगेको जनाएको थियो।&lt;ref name=Pratap&gt;{{cite magazine | last = Pratap | first = Anita | author-link = Anita Pratap | title = Killed by greed and oppression |magazine=[[Time (magazine)|Time]] | volume = 146 | issue = 11 | date = 11 September 1995 }}&lt;/ref&gt; भारतीय राष्ट्रिय अपराध रेकर्ड ब्युरोका अनुसार, सन् २००८ मा दाइजो कारण मृत्युका घटनाहरूमा १,९४८ दोषी ठहर र ३,८७६ निर्दोष मुक्त भएका थिए।&lt;ref name=ncrb&gt;{{cite book |url=http://ncrb.nic.in/CII2008/cii-2008/Table%204.9.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20130527053603/http://ncrb.nic.in/CII2008/cii-2008/Table%204.9.pdf |archive-date=27 May 2013 |url-status=dead |title=Disposal of Cases by Courts |publisher=[[National Crime Records Bureau|National Crime Records Bureau, India]] |date=16 January 2010 |access-date=17 January 2011}}&lt;/ref&gt;

== इतिहास ==

=== दाइजोको कारण मृत्यु ===
{{मुख्य|दाइजोको कारण मृत्यु}}

दाइजोको कारण मृत्यु भनेको दक्षिण एसियाली देशहरू, विशेष गरी भारतमा, युवतीको मृत्यु हो जसको पतिले उनको हत्या गर्छ वा आत्महत्या गर्न बाध्य पार्छ। यो पति वा उसको परिवारले दुलही वा उसको परिवारबाट थप दाइजो उठाउन निरन्तर प्रयास गर्दा हुन्छ। दुलहीलाई जलाउनु दाइजो कारण मृत्युको एक रूप मात्र हो। तेजाब आक्रमण, विषाक्तता र अन्य प्रकारका घातक हिंसाहरू पनि यससँग सम्बन्धित छन्। दाइजो सामान्यतया वर्ग वा सामाजिक आर्थिक स्थितिमा निर्भर हुने भएकोले, महिलाहरू प्रायः आफ्नो भावी पति वा उनका आफन्तहरूको दबाबको शिकार हुन्छन्।&lt;ref name=&quot;Bride Burning&quot; /&gt;

=== वधू दहनको उत्पत्ति ===
दक्षिण एसियाली राष्ट्रहरूमा वधू दहन घटना किन भयो र यसको अस्तित्व कसरी व्याप्त छ भन्ने बारेमा कम्तिमा चार दृष्टिकोणहरू छन्, जसलाई अवनिता लखानीले &quot;द एलिफेन्ट इन द रुम इज आउट अफ कन्ट्रोल&quot; शीर्षकको वधू दहन सम्बन्धी आफ्नो रिपोर्टमा विस्तृत रूपमा वर्णन गरेकी छिन्। यी सिद्धान्तहरूले समग्रमा दाइजोको वृद्धिमा योगदान पुर्‍याउने अभ्यासहरूको वर्णन गर्दछ, जसले अन्ततः वधू दहनमा योगदान पुर्‍याउँछ। 

सांस्कृतिक रूपमा स्थापित सिद्धान्तहरू मध्ये एकले भारत जस्तो अत्यधिक पितृसत्तात्मक समाजमा, महिलाको भूमिका उनको जन्म हुनुभन्दा पहिले नै परिभाषित गरिन्छ, जसले अन्ततः उनलाई पुरुषहरू भन्दा कम राख्छ भन्ने बारे सुझाव दिन्छ।&lt;ref name=&quot;Nangia&quot;&gt;{{cite journal | last = Nangia | first = Anshu | title = Note: the tragedy of bride burning in India: how should the law address it? | journal = [[Brooklyn Journal of International Law]] | volume = 22 | pages = 637–694 | date = 1996–1997 | url = http://heinonline.org/HOL/LandingPage?handle=hein.journals/bjil22&amp;div=31&amp;id=&amp;page }} [https://litigation-essentials.lexisnexis.com/webcd/app?action=DocumentDisplay&amp;crawlid=1&amp;doctype=cite&amp;docid=22+Brooklyn+J.+Int%27l+L.+637&amp;srctype=smi&amp;srcid=3B15&amp;key=6a3e2417a95ef12fac702ce6549e7ea1 Lexis Nexis.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151208000228/https://litigation-essentials.lexisnexis.com/webcd/app?action=DocumentDisplay&amp;crawlid=1&amp;doctype=cite&amp;docid=22+Brooklyn+J.+Int%27l+L.+637&amp;srctype=smi&amp;srcid=3B15&amp;key=6a3e2417a95ef12fac702ce6549e7ea1 |date=8 December 2015 }}&lt;/ref&gt; उनलाई बोझ र &quot;खुवाउने अतिरिक्त मुख&quot;को रूपमा हेरिन्छ, आर्थिक दायित्वको रूपमा उनको स्थितिले यो विचारलाई बढावा दिन्छ। भौतिक सम्पत्ति मानिने पुरुषहरूले महिलाहरूलाई अधीनस्थको रूपमा व्यवहार गर्न सक्छन्।&lt;ref name=&quot;Bride Burning&quot; /&gt; एक पटक महिलाले विवाह गरेपछि, उनी आफ्नो पति र उनको इच्छाप्रति बाँधिन्छिन् किनभने &quot;समाजले आफ्नो पतिको आज्ञाकारितालाई अनिवार्य गर्दछ&quot;।&lt;ref name=&quot;Bride Burning&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Nangia&quot;/&gt;

अर्को सिद्धान्तले उपभोक्तावादले भारत जस्ता देशहरूलाई लोभी बनाएको दाबी गर्दछ।&lt;ref&gt;{{cite journal | last = Pardee | first = Laurel Remers | title = The dilemma of dowry deaths: domestic disgrace or international human rights catastrophe | journal = [[James E. Rogers College of Law|Arizona Journal of International and Comparative Law]] | volume = 13 | pages = 491–522 | date = 1996 | url = http://heinonline.org/HOL/LandingPage?handle=hein.journals/ajicl13&amp;div=19 }} [https://litigation-essentials.lexisnexis.com/webcd/app?action=DocumentDisplay&amp;crawlid=1&amp;srctype=smi&amp;srcid=3B15&amp;doctype=cite&amp;docid=13+Ariz.+J.+Int%27l+%26+Comp.+Law+491&amp;key=6ea9a61e42cea63ac6e5cbac4f0d6cd6 Lexis Nexis.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151208073516/https://litigation-essentials.lexisnexis.com/webcd/app?action=DocumentDisplay&amp;crawlid=1&amp;srctype=smi&amp;srcid=3B15&amp;doctype=cite&amp;docid=13+Ariz.+J.+Int%27l+%26+Comp.+Law+491&amp;key=6ea9a61e42cea63ac6e5cbac4f0d6cd6 |date=8 December 2015 }}&lt;/ref&gt; यस कारणले गर्दा, दाइजोलाई उच्च सामाजिक-आर्थिक स्थिति प्राप्त गर्ने माध्यमको रूपमा प्रयोग गरिन्छ। स्थिति निरन्तर प्राप्त हुँदै जाँदा, सामाजिक सिँढीमा माथि चढ्नको लागि दुलही माथि दाइजोको माग बढ्दै जान्छ।&lt;ref name=&quot;Nangia&quot;/&gt;

लखानीले ऐतिहासिक रूपमा भन्नुपर्दा, दाइजो प्रथालाई मुस्लिमलाई हिन्दु संस्कृतिबाट छुट्याउने तरिकाको रूपमा परिकल्पना गरिएको हुन सक्छ सुझाव दिन्छन् जसले गर्दा जातजाति भित्र थप विभाजन सिर्जना हुन्छ।&lt;ref name=&quot;Nangia&quot;/&gt; उच्च दाइजोले इस्लामबाट उच्च स्थिति र भिन्नतालाई सङ्केत गर्दछ, जसले गर्दा ठूलो दाइजो माग गर्न प्रोत्साहन मिल्छ। 

अन्तमा, केही विद्वानहरूको दाइजो प्रथा बेलायती शासन र भारतमा जातजातिहरू बीच &quot;विवाहका विभिन्न रूपहरू&quot; छुट्याउनको प्रभावबाट आएको तर्क गर्दछ।&lt;ref name=&quot;Bride Burning&quot; /&gt; जब उच्च जातभित्र दाइजो प्रथा स्थापित भयो, बेलायती सरकारले तल्लो जातिमा उनीहरूको बढी धार्मिक विवाहलाई उन्मूलन गर्ने माध्यमको रूपमा यसलाई सुदृढ पार्न खोजेको थियो। केवल उच्च जातिका विवाह प्रणालीहरूलाई मान्यता दिँदै यस्ता एकीकरणका रूपहरूलाई अपमानित गरिएको थियो।&lt;ref name=&quot;Bride Burning&quot; /&gt;

== दक्षिण एसियामा ==
सन् २०११ को अनुमान अनुसार, [[भारत]], [[पाकिस्तान]] र [[बङ्गलादेश]]मा प्रत्येक वर्ष ४,००० देखि २५,००० सम्मको मृत्यु वधू दहन घटनाबाट हुन्छ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.eupschools.org/cms/lib/MI17000134/Centricity/Domain/31/Bride-Burning%20in%20India.pdf|title=Bride Burning|date=18 August 2011|access-date=3 May 2020|archive-date=31 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201031160432/https://www.eupschools.org/cms/lib/MI17000134/Centricity/Domain/31/Bride-Burning%20in%20India.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== भारतमा ===
[[File:Say no to dowry.jpg|thumb|बैङ्गलोर, भारत मा दाइजो प्रथा विरुद्ध एक मुस्लिम सङ्गठनको पोस्टर]]
{{see also|भारतमा दाइजो प्रणाली|भारतमा दाइजो कानुन|भारतमा दाइजोको कारण मृत्यु}}
एस्ले के. जुटला र डेभिड हेम्बाखले वधू दहन कार्यको वर्णन गर्दै भन्छन्, &quot;पति र/वा सासु-ससुराले छोरीका आमाबाबुले पतिलाई दिएको उपहार, दाइजो अपर्याप्त भएको निर्धारण गरेका छन् र त्यसैले पतिलाई पुनर्विवाह गर्न वा दुलही र उनको परिवारलाई सजाय दिनको लागि नयाँ दुलहीको हत्या गर्ने प्रयास गर्छन्।&lt;ref&gt;{{cite journal | last1 = Jutla | first1 = Rajni K. | last2 = Heimbach | first2 = David | title = Love burns: an essay about bride burning in India | journal = Journal of Burn Care &amp; Rehabilitation | volume = 25 | issue = 2 | pages = 165–170 | pmid = 15091143 | date = March–April 2004 | doi=10.1097/01.bcr.0000111929.70876.1f}}&lt;/ref&gt; भारतमा, दाइजोको आकार धनको प्रतिबिम्ब हो। भारतीय लेखक राजेश तलवारले दाइजो मृत्युमा द ब्राइड हु उड नट बर्न शीर्षकको नाटक लेखेका छन्।&lt;ref&gt;{{cite web | title = Rajesh Talwar | url = https://www.amazon.com/author/rajeshtalwar | website = amazon.com }}&lt;/ref&gt;

सन् १९६१ मा, भारत सरकारले दाइजो निषेध ऐन पारित गरेको थियो, जसले गर्दा विवाह समारोहमा दाइजोको माग गैरकानूनी बन्न पुगेको थियो।&lt;ref name=&quot;Act&quot;&gt;{{cite web | title = The Dowry Prohibition Act, 1961 | url = http://www.wcd.nic.in/dowryprohibitionact.htm | archive-url = https://web.archive.org/web/20150909082421/http://www.wcd.nic.in/dowryprohibitionact.htm | website = wcd.nic.in | publisher = [[Ministry of Women and Child Development (India)]]  | date = 20 May 1961 | archive-date = 9 September 2015 }}&lt;/ref&gt;


सन् १९८६ मा, भारतीय संसदले दाइजो कारण मृत्युलाई नयाँ [[घरेलु हिंसा]] अपराधको रूपमा थपेको थियो। भारतीय दण्ड संहिताको नयाँ धारा ३०४-ख अनुसार, जहाँ एक दुलही &quot;विवाहको ७ वर्ष भित्र मारिन्छ र उनको मृत्यु हुनुभन्दा केही समय अघि, उनको पति, वा उनको पतिको कुनै आफन्त, वा दाइजोको कुनै मागको सम्बन्धमा क्रूरता वा उत्पीडनको शिकार भएको थियो, त्यस्तो मृत्युलाई 'दाइजो कारण मृत्यु' मानिने र त्यस्तो पति वा आफन्तले उनको मृत्यु गराएको मानिने छ भनेर अर्थ्याएको थियो।&lt;ref name=&quot;Act&quot; /&gt;

अपराधीहरूलाई कम्तिमा सात वर्ष जेलदेखि अधिकतम आजीवन कारावाससम्म जुनसुकै अवधिको सजाय हुन सक्छ। दाइजोसँग सम्बन्धित घरेलु हिंसा, आत्महत्या र हत्याका धेरै घटनाहरू बाहिर आएका छन्।&lt;ref&gt;{{cite book | contribution = Annex C: Legal framework surrounding domestic violence in India | editor-last1 = Johnson | editor-first1 = Cate | title = Domestic violence in India: recommendations of the women's rights team: report to USAID/India PROWID | date = October 1996 | pages = 28–42 |display-editors=etal}} (Explaining section 304-B of the Indian Penal Code.)&lt;/ref&gt; सन् १९९७ को एक प्रतिवेदनले प्रत्येक वर्ष कम्तिमा ५,००० महिला दाइजोको कारणले मर्छन् र कम्तिमा एक दर्जन 'भान्साको लगाइएको आगो'मा हरेक दिन मर्छन् जुन जानाजानी गरिएको मानिन्छ भनेर दाबी गरेको छ।&lt;ref&gt;{{cite news | last = Staff writer | title = Kitchen fires kill Indian brides with inadequate dowry | publisher = [[United Press International|UPI]] | location = New Delhi, India | date = 23 July 1997 }} [http://www.hartford-hwp.com/archives/52a/033.html Extract.]&lt;/ref&gt; बाहिर आएका दाइजोको कारण मृत्युको लगभग ३० प्रतिशत अदालतमा दोषी ठहरिन्छ।&lt;ref name=ncrb/&gt;

=== पाकिस्तानमा ===
[[पाकिस्तान]]मा, प्रगतिशील महिला सङ्घले प्रत्येक वर्ष ३०० महिलाहरूलाई उनीहरूको पतिको परिवारद्वारा जलाएर मारिन्छ र वधू दहन घटनाहरूलाई कहिलेकाहीँ दुर्घटनाको रूपमा लुकाइने जनाएको थियो।&lt;ref name=&quot;BBC_1999&quot;/&gt; सङ्घका अनुसार, डाक्टरहरू यी दुर्घटनाहरूबाट पीडितहरूलाई भान्सामा आगो लगाएर जलाउने कार्यसँग असङ्गत चोटपटक लागेको भनेर बताउने गरेका छन्। सन् १९९९ मा [[एम्नेस्टी इन्टरनेसनल]]को प्रतिवेदन अनुसार, १,६०० वधू दहन घटनाहरू बाहिर आएको भएता पनि, केवल ६० वटालाई मुद्दा चलाइएको थियो&lt;ref name=&quot;amnesty_honour_killings&quot;&gt;{{cite web
|title=Honour killings of girls and women (ASA 33/018/1999)
|url=https://www.amnesty.org/en/documents/asa33/013/1998/en/
|publisher=Amnesty International
|date=1 September 1999
|access-date=29 December 2006}}&lt;/ref&gt; र तीमध्ये केवल दुई जनालाई दोषी ठहराइएको थियो।&lt;ref name=&quot;BBC_1999&quot;&gt;{{cite news
|title=World:South Asia Bride burning 'kills hundreds'
|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/431607.stm
|access-date=11 June 2009
|publisher=BBC.co.uk
 | date=27 August 1999}}&lt;/ref&gt;

पाकिस्तानमा, सहनाज बुखारी लगायतका महिलाहरूले यस अभ्यास विरुद्ध सुरक्षात्मक कानुन, स्थापित महिला आश्रयस्थल र विशेष जलन वार्ड भएका अस्पतालहरूको लागि अभियान चलाइरहेका छन्।&lt;ref&gt;{{cite news
|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/3097469.stm
|title=Acid attack victim demands justice
|last=Ali
|first=Sahar
|publisher=BBC
|date=28 July 2003
|access-date=30 July 2007
}}&lt;/ref&gt; एम्नेस्टी इन्टरनेशनलले भित्रबाट र अन्तर्राष्ट्रिय मानव अधिकार समूहहरूबाट आएको दबाबले पाकिस्तानी सरकार भित्र जागरूकताको स्तर बढाइरहेको हुन सक्ने बताएको थियो।&lt;ref&gt;'Pakistan: Honour killings of girls and women' in Amnesty International Report 1999, (London: September 1999)&lt;/ref&gt; [[बीबीसी]]ले अनुमान गरे अनुसार सन् १९९९ मा लगभग ३०० पाकिस्तानी दुलहीहरूलाई जलाएर मारिएको थियो।&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/431607.stm |title=South Asia &amp;#124; Bride burning 'kills hundreds' |work=BBC News |date=27 August 1999 |access-date=28 January 2012}}&lt;/ref&gt;

सन् १९८८ मा गरिएको एक सर्वेक्षणले ८०० महिलालाई यसरी मारिएको देखाएको थियो भने सन् १९८९ मा यो सङ्ख्या बढेर १,१०० पुगेको थियो र सन् १९९० मा यो सङ्ख्या १,८०० अनुमानित हत्या भएको देखाएको थियो।&lt;ref name=Jilani&gt;{{citation | last = Jilani | first = Hina | contribution = Violence against women: the legal system and institutional responses in Pakistan | editor-last1 = Goonesekere | editor-first1 = Savitri | editor-last2 = Ahmed | editor-first2 = Eman M. | title = Violence, law and women's rights in South Asia |page=161 | publisher = [[SAGE Publications|SAGE]] | location = New Delhi Thousand Oaks, California | year = 2004 | isbn = 9780761997962 | postscript = .}} [https://books.google.com/books?id=QWUKUF1MAu8C&amp;pg=PA161 Preview.]&lt;/ref&gt; [[लाहोर]]का समाचारपत्रहरूले ६ महिनाको अवधिमा (सन् १९९७) प्रति महिना औसत १५ आक्रमणहरू बाहिर आएको जनाएका थिए। दक्षिण एसियामा मानव विकासको अनुमान अनुसार, प्रति महिना औसत १६ वटा वधू दहन घटनाहरू हुन्छन्।&lt;ref name=&quot;Ajmal 2012-04-25&quot;&gt;{{cite news|last=Ajmal|first=Umer Bin|title=Domestic violence|newspaper=Dawn|date=25 April 2012|url=http://dawn.com/2012/04/25/domestic-violence-2/|access-date=28 July 2012}}&lt;/ref&gt; विमिन्स इन्युजले आठ वर्षको अवधिमा [[इस्लामाबाद]] वरपर ४,००० महिलामाथि यसरी आक्रमण भएको&lt;ref name=Terzieff /&gt; र पीडितहरूको औसत उमेर १८ देखि ३५ वर्षका बीचमा रहेको र मृत्युको समयमा अनुमानित ३० प्रतिशत गर्भवती भएको जनाएको थियो।&lt;ref name=Terzieff /&gt; सहनाज बुखारीले यस्ता आक्रमणहरूको बारेमा भनेकी छिन्:&lt;ref name=&quot;Terzieff&quot;&gt;{{cite news | last = Terzieff | first = Juliette | title = Pakistan's fiery shame: women die in stove deaths | url = http://womensenews.org/story/domestic-violence/021027/pakistans-fiery-shame-women-die-stove-deaths | work = [[Women's eNews]] | date = 27 October 2002}}&lt;/ref&gt; &lt;blockquote&gt;या त पाकिस्तानमा घरमा राखिएका चुल्होहरू छन् जसले केवल युवा गृहिणीहरूलाई मात्र जलाउँछन्, र विशेष गरी यौनाङ्गहरू मन पराउँछन्, 
&lt;/blockquote&gt;

पाकिस्तानमा गृहिणीहरूलाई मात्र जलाउने र विशेष गरी यौन अङ्गप्रतिको रुचि राख्ने चुलोहरू छन्, वा यी घटनाहरू हुने आवृत्तिलाई हेर्दा यी महिलाहरू जानाजानी हत्याको शिकार भएको भयानक प्रवृत्ति देखिन्छ।

प्रगतिशील महिला सङ्घका अनुसार यस्ता आक्रमणहरू बढ्दो समस्या हुन् र सन् १९९४ मा [[अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवस]]मा विभिन्न गैरसरकारी संस्थाहरूले यस मुद्दाको बारेमा जागरूकता जगाउन सामेल हुने घोषणा गरेका थिए। पाकिस्तानमा घरेलु हिंसाको रूपमा प्रत्येक घण्टा एक महिलाको हत्या गरिन्छ, जसलाई वधू हदन अभ्यास भनिन्छ।&lt;ref name=Rappaport&gt;{{cite book | editor-last = Rappaport | editor-first = Helen | title = Encyclopedia of women social reformers, volume 1 | page = 115 | publisher = ABC-CLIO | location = Santa Barbara, California | year = 2001 | isbn = 9781576071014 }}&lt;/ref&gt; दाइजोको कारण हत्याको एक श्रेणी, जसको परिणामस्वरूप सम्भवतः सबैभन्दा भयानक मृत्युहरू मध्ये एक, जिउँदै जलाएर मारिन्छ।&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Farrukh |first=Rimal |date=30 June 2021 |title=Why Are Pakistani Women Setting Themselves On Fire? |language=en |work=Radio Free Europe/Radio Liberty |url=https://www.rferl.org/a/pakistani-women-self-immolation/31334338.html |access-date=6 September 2023}}&lt;/ref&gt;

== अन्य राष्ट्रहरूमा ==
कहिलेकाहीँ, [[संयुक्त राज्य अमेरिका]] जस्ता विश्वका अन्य भागहरूमा पुनर्वासित भारतीय, पाकिस्तानी र बङ्गलादेशी समुदायहरूमा वधू दहन घटनाहरू हुने गरेको पाइन्छ।

=== संयुक्त राज्य अमेरिकामा ===

अलेयम्मा म्याथ्यू [[टेक्सस]]को क्यारोलटनस्थित एक अस्पतालको नर्स थिइन्, जसको ५ अप्रिल १९९२ मा जलेको घाउबाट मृत्यु भएको थियो।&lt;ref name=&quot;jthomasniu.org&quot;&gt;{{cite journal | last = Parameswaran | first = Radhika | title = Coverage of &quot;Bride Burning&quot; in the &quot;Dallas Observer&quot;: a cultural analysis of the &quot;Other&quot; | journal = [[Frontiers: A Journal of Women Studies]] | volume = 16 | issue = 2–3 | pages = 69–100 | doi = 10.2307/3346804 | jstor = 3346804 | date = 1996 }} [http://jthomasniu.org/class/781/Assigs/otheriing111.pdf Pdf.]&lt;/ref&gt; उनी र उनका पति, म्याथ्यु भारुगेस, दुई दशक अघि भारतबाट बसाइँ सरेका थिए र संयुक्त राज्य अमेरिकामा उनका तीन छोरीहरू थिए। सन् १९८० को दशकको अन्त्यदेखि नै यो जोडीको वैवाहिक समस्याहरूमा फसेका थिए, जुन झगडामा परिणत हुन पुगेको थियो जसले अलेयम्माको मृत्यु निम्त्याएको थियो।&lt;ref name=&quot;jthomasniu.org&quot;/&gt; उनलाई उनका छोराछोरीहरूले पेट्रोल छर्केर आगोमा जलेको अवस्थामा फेला पारिएको थियो र त्यसको केही समयपछि नै उनको मृत्यु भएको थियो।&lt;ref name=&quot;jthomasniu.org&quot;/&gt;

घटनापछि द डलास मर्निङ न्युज र द एटलान्टा जर्नल-कन्स्टिट्युसनमा संक्षिप्त लेखहरू प्रकाशित भएका थिए। डलास अब्जर्भरले अलेयम्माको मृत्युलाई समेट्ने विस्तृत, नौ पृष्ठको लेख प्रकाशित गरेको थियो।&lt;ref name=&quot;jthomasniu.org&quot;/&gt; लेखले गैर-पश्चिमी देशहरूलाई पछाडि परेको वा अनुपयुक्तको रूपमा चित्रण गरेकोमा केही आलोचनाको सामना गरेको थियो।&lt;ref name=&quot;jthomasniu.org&quot;/&gt; आफ्नो पतिबाट कुटपिटको बाबजुद, अलेयम्म म्याथ्यु आफ्नो संस्कृतिप्रति वफादार रहँदै अन्ततः उनी यसको शिकार भइन्।&lt;ref name=&quot;jthomasniu.org&quot;/&gt;

== वधू दहनमा नियन्त्रण ==
वधू दहन कार्यलाई अपराधीकरण गर्न हाल सरकारी पहलहरू र यस कुप्रथा विरुद्ध लड्न काम गर्ने आधारभूत संस्थाहरू, साथै मानव अधिकार उल्लङ्घन विरुद्ध काम गर्ने अन्तर्राष्ट्रिय कानुनहरू छन्। विश्वव्यापी रूपमा वधू दहन कार्य अन्त्य गर्न धेरै प्रस्तावित पहलहरू छन्।

=== सरकारी पहलहरू ===

सन् १९६१ मा, भारतले दाइजोको कारण हत्या रोक्न दाइजो निषेध ऐन लागू गरेको थियो।&lt;ref&gt;{{cite journal | last = Greenberg | first = Judith G. | title = Criminalizing dowry deaths: the Indian experience | journal = Journal of Gender, Social Policy &amp; the Law | volume = 11 | issue = 2 | pages = 801–846 | date = 2003 | url = http://heinonline.org/HOL/LandingPage?handle=hein.journals/geoimlj7&amp;div=40&amp;id=&amp;page= }} [http://digitalcommons.wcl.american.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1410&amp;context=jgspl Pdf.]&lt;/ref&gt; सन् १९८० को दशकको सुरुमा &quot;धेरै अन्तर्निहित कमीकमजोरीहरूलाई सच्याउन&quot; यसलाई संशोधन गरिएको थियो&lt;ref name=&quot;Nangia&quot;/&gt; र यसमा पति वा उनका आफन्तहरूले &quot;विवाहको सात वर्ष भित्र र जहाँ दाइजोको सम्बन्धमा उनले क्रूरता र उत्पीडन भोगेको प्रमाण छ भने&quot; कुनै महिलालाई जलाएर वा शारीरिक चोटपटक वा अप्राकृतिक परिस्थितिबाट मृत्यु गराएमा&quot; यसलाई फौजदारी अपराध बनाइने भनेर उक्त ऐनलाई संशोधन गरेको थियो।&lt;ref name=&quot;Bride Burning&quot;/&gt; यद्यपि, यो कानुनले दाइजोको व्यापक परिभाषा प्रदान गर्दैन, जसले यसको माग र वितरण गर्ने तरिका परिवर्तन गर्न सक्छ। अन्ततः, यसले [[दाइजोको कारण मृत्यु]]को अदालतमा अपराधीहरूलाई थप लचिलोपन प्रदान गरेको छ। सात वर्षको धारा उत्तिकै समस्याग्रस्त छ, किनकि यसले पतिहरूलाई आफ्नी दुलहीलाई जलाउने वा अन्यथा मृत्यु गराउन त्यो अवधि समाप्त नभएसम्म पर्खन अनुमति दिन सक्छ।&lt;ref name=&quot;Bride Burning&quot;/&gt;

अर्को प्रमुख भारतीय कानुन, सन् १९८३ को &quot;क्रूरता विरोधी विधान&quot; ले पत्नीप्रति क्रूरतालाई निषेध गर्दछ र पति र/वा सासू-ससुरालाई पत्नीमाथि क्रूरता गरेमा जरिवाना वा कारावासको सजाय दिन्छ।&lt;ref name=&quot;Bride Burning&quot;/&gt; यद्यपि, यो कानून पनि उत्तिकै अस्पष्ट छ, जसले गर्दा वधू दहन गर्ने र दाइजोको कारण हत्याको अपर्याप्त कार्यान्वयन हुन्छ।&lt;ref name=&quot;Bride Burning&quot;/&gt; 

मानव अधिकारको विश्वव्यापी घोषणापत्रको धारा १ ले निम्न घोषणा गर्दछ: &quot;सबै मानवहरू स्वतन्त्र जन्मेका छन् र मर्यादा र अधिकारमा समान छन्। तिनीहरू तर्क र विवेकले सम्पन्न छन् र एक अर्काप्रति भ्रातृत्वको भावनाले व्यवहार गर्नुपर्छ&quot;। धारा ५ ले: &quot;कसैलाई पनि यातना दिइन नहुने वा क्रूर, अमानवीय वा अपमानजनक व्यवहार वा सजाय दिन नहुने घोषणा गर्दछ।&lt;ref name=&quot;un.org&quot;&gt;{{cite web | title = The Universal Declaration of Human Rights | url = https://www.un.org/en/documents/udhr/index.shtml | website = un.org | publisher = [[United Nations]] }} [http://www.ohchr.org/EN/UDHR/Documents/UDHR_Translations/eng.pdf Pdf.]&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;un.org&quot;/&gt;

=== गैर-सरकारी पहलहरू ===
भारतमा, जहाँ वधू दहनका अधिकांश घटनाहरू देखिन्छन्, घरेलु कानून सामान्यतया पर्याप्त रूपमा कार्यान्वयन हुँदैन। यसका कारण, तल्लो तहका सङ्गठनहरूले &quot;वधू दहन कार्य रोक्नको लागि मुद्दा उठाएका छन्&quot;। यसको एउटा उदाहरण सरकारद्वारा वित्त प्राप्त पारिवारिक परामर्श केन्द्र कोषहरू हुन्, जसको उद्देश्य पारिवारिक सम्बन्धलाई बलियो बनाउनु र कानुनी हस्तक्षेप कम गर्नु हो। यद्यपि, प्रायः यस्ता कोषहरूले &quot;महिलाहरूको तीव्र बोली&quot; र पुरुषहरूको &quot;हिर्काउने र पिट्ने&quot; शक्तिको धारणालाई मात्र बलियो बनाउँछन्।&lt;ref name=&quot;Bride Burning&quot;/&gt; यस्तै परिणामहरू भएका यस्ता समस्याहरू समाधान गर्न अन्य समान परामर्श शैलीका गैरसरकारी संस्थाहरू विकास गरिएका छन्।&lt;ref name=&quot;Nangia&quot;/&gt;

=== सम्भावित पहलहरू ===
मुख्यतया, वैकल्पिक पहलहरूले हालका त्रुटिपूर्ण, असफल कानूनहरूको सुधारको वरिपरि समाधान खोज्छन्। एउटा प्रस्तावले लैङ्गिक भेदभाव वा लैङ्गिक हत्याका पीडितहरूलाई शरण प्रदान गर्न अन्तर्राष्ट्रिय शरणार्थी कानून अन्तर्गत महिलाहरूको सुरक्षा विस्तार गर्न आह्वान गर्दछ।&lt;ref&gt;{{cite journal | last = Cipriani | first = Linda | title = Gender and persecution: protecting women under international refugee law | journal = Georgetown Immigration Law Journal | volume = 7 | pages = 511–548 | date = 1993 | url = http://heinonline.org/HOL/LandingPage?handle=hein.journals/geoimlj7&amp;div=39&amp;id=&amp;page= }}&lt;/ref&gt; यो हासिल गर्न सकिने एउटा तरिका भनेको &quot;पीडित सामाजिक समूह&quot;को परिभाषामा महिलाहरूलाई समावेश गर्नु हो,&lt;ref name=&quot;Bride Burning&quot;/&gt; जसले विश्वव्यापी रूपमा दाइजो सम्बन्धित उत्पीडनको डरमा उनीहरूको लिङ्गलाई अन्तर्राष्ट्रिय शरण खोज्न अनुमति दिनेछ।

अप्रिल १९८४ मा, युरोपेली संसदले अन्तर्राष्ट्रिय शरणार्थी कानूनहरूमा सुधार गरेर &quot;लिङ्गको आधारमा महिलाहरूलाई उत्पीडनबाट जोगाउने&quot; प्रस्ताव पेश गरेको थियो।&lt;ref name=&quot;Bride Burning&quot;/&gt; यद्यपि, उक्त प्रस्तावलाई अस्वीकार गरिएको थियो।&lt;ref name=&quot;Bride Burning&quot;/&gt;

अर्को समाधान भनेको महिलाहरूको सम्पत्ति अधिकार स्थापित गरेर आर्थिक हित बढाउनु हो। विवाहित हुँदा पनि, पति जीवित रहँदा उसको स्वामित्वमा रहेको सम्पत्तिमा कुनै अधिकार हुँदैन।&lt;ref&gt;{{cite journal | last = Gopal | first = Gita | title = Gender and economic inequality in India: the legal connection | journal = Boston College Third World Law Journal | volume = 13 | issue = 1 | pages = 63–86 | date = 1993 | url = http://heinonline.org/HOL/LandingPage?handle=hein.journals/bctw13&amp;div=7&amp;id=&amp;page= }} [http://lawdigitalcommons.bc.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1280&amp;context=twlj Pdf.]&lt;/ref&gt; महिलाहरूलाई सम्पत्तिको स्वामित्वको अधिकार दिँदा, महिलाहरूले आर्थिक वा कानुनी उद्देश्यका लागि विवाह गर्नुपर्दैन, यसरी दाइजो प्रथालाई बेवास्ता गर्न सकिन्छ।&lt;ref name=&quot;Bride Burning&quot;/&gt;

== सन्दर्भ सामग्रीहरू ==
{{सन्दर्भसूची}}

== बाह्य कडीहरू ==
*[https://web.archive.org/web/20051230085700/http://ncrb.nic.in/crime2003/cii.html भारतीय राष्ट्रिय अपराध रेकर्ड्स ब्युरो]
*[http://news.bbc.co.uk/2/hi/programmes/crossing_continents/3071963.stm भारतमा दाइजोको कारण मृत्यु, बीबीसी]

{{महिला विरुद्धका हिंसा}}
{{घरेलु हिंसा}}

[[श्रेणी:घरेलु हिंसा]]
[[श्रेणी:एसियामा महिला विरुद्धका हिंसा]]
[[श्रेणी:भारतमा महिला विरुद्धका हिंसा]]
[[श्रेणी:पाकिस्तानमा महिला विरुद्धका हिंसा]]
[[श्रेणी:एसियामा महिला अधिकार]]
[[श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०२५ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]]</text>
      <sha1>odmzheqx1ai2zavpidaew2xrib5uboq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>रे लिल ब्ल्याक</title>
    <ns>0</ns>
    <id>146276</id>
    <revision>
      <id>1355353</id>
      <parentid>1333140</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T08:35:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:ओन्लीफ्यान्स सिर्जनाकर्ताहरू]] जोडियो</comment>
      <origin>1355353</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26730" sha1="pxw7pyqrdegkveaqib4oa6th9z0nai5" xml:space="preserve">{{छोटो विवरण|पूर्व अश्लील चिचसत्र अभिनेत्री (जन्म:सन् १९९६)}}
{{Infobox person
| name               = रे लिल ब्ल्याक
| image              = Rae Lil Black 2021 (cropped).png
| caption            = सन् २०२१ मा, ब्ल्याक
| other_names        = {{hlist
  | नुरे इस्तिकबाल
  | रेवदी &lt;ref name=&quot;TEDx-2024&quot;&gt;{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=NT6sz9-bnDE |title=Unveiling the unheard message from Rae Lil Black to Raewadee {{pipe}} Raewadee Rae Lil Black {{pipe}} TEDxBangkok |date=July 5, 2024 |publisher=[[TED (conference)|TEDx Talks]] |via=[[युट्युब]] |accessdate=April 22, 2025 |archive-date=May 7, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250507230302/https://www.youtube.com/watch?v=NT6sz9-bnDE |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
  }}
| birth_name         = के आसाकुरा{{efn|name=Name}}
| birth_date         = {{birth date and age|1996|8|17}}
| birth_place        = [[ओसाका]], जापान
| occupation         = {{hlist
  | [[सामाजिक सञ्जाल व्यक्तित्व]]
  | [[अश्लील चलचित्र अभिनेत्री]] (पूर्व)
  }}
| height             = १५२ सेमी&lt;ref name=&quot;TEDx-2024&quot;/&gt;
| module             = {{Infobox YouTube personality|embed=yes
| channel_handle       = @RaeLilBlackOfficial
| channel_display_name = Nuray Istiqbal (Rae Lil Black) Official Channel 
| years_active         = सन् २०१८–हाल
| genre                = {{hlist|[[एएसएमआर]]|[[मुकबाङ]]|यात्रा|भ्लग}}
| subscribers          = ३,२२,०००
| views                = ९८ लाख
| stats_update         = १७ जुलाई २०२५ 
}}
}}

'''नुरे इस्तिकबाल'''&lt;ref name=&quot;Ghazali-2025&quot;&gt;{{Cite web |last=Ghazali |first=Rahmah |date=April 1, 2025 |title=Former porn star returns to TikTok with new Muslim name after converting to Islam |url=https://www.nationalworld.com/culture/celebrity/rae-lil-black-former-porn-star-kae-asakura-returns-to-tiktok-with-new-muslim-name-after-conversion-5062194 |access-date=April 12, 2025 |publisher=[[National World]] |archive-date=April 12, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250412014517/https://www.nationalworld.com/culture/celebrity/rae-lil-black-former-porn-star-kae-asakura-returns-to-tiktok-with-new-muslim-name-after-conversion-5062194 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;  (जन्म: '''के असाकुरा''' [[जापानी भाषा|जापानी]]:加江 朝倉; १७ अगस्ट १९९६), जसलाई उनको पूर्व स्टेज नाम '''रे लिल ब्ल्याक'''ले पनि चिनिन्छ, एक जापानी [[मोडल (मानिस)|मोडल]], सामाजिक सञ्जाल व्यक्तित्व तथा पूर्व [[अश्लील चलचित्रका कलाकार|अश्लील चलचित्र अभिनेत्री]] हुन्।

उनले [[युट्युब]], [[टिकटक]] र [[इन्स्टाग्राम]] लगायत विभिन्न [[सामाजिक सञ्जाल]]मा सामग्री पनि सिर्जना गर्ने गरेकी छिन्, जहाँ उनी गेमिङ सामग्री र भ्लगहरू साझा गर्छिन्। सन् २०२४ मा [[मलेसिया]]को भ्रमण पछि, उनले [[इस्लाम धर्म]] अपनाएकी थिइन्।

== जीवनवृत्ति ==

असाकुरा २० वर्षको उमेरमा [[अश्लील चलचित्र उद्योग]]मा प्रवेश गरेकी थिइन्। उनको पहिलो हार्डकोर (कठोर) भिडियो सन् २०१८ मा सार्वजनिक गरिएको थियो, जसको पहिलो हप्तामा लाखौँ भ्युहरू बटुल्न सफल भएको थियो&lt;ref name=&quot;Miller-2022&quot;/&gt; र [[पोर्नहब]]मा उक्त भिडियो भाइरल बनेको थियो। उनले सन् २०१९ मा आयोजित [[दोस्रो पोर्नहब पुरस्कार]]मा दुई पुरस्कारको लागि नामाङ्कनहरू प्राप्त गरेकी थिइन्&lt;ref name=&quot;Yagielowicz-2019&quot;/&gt; र [[एक्सबिज पुरस्कार]] र [[एभिएन पुरस्कार]]हरू सहित विभिन्न समारोहहरूबाट उनको अश्लील चलचित्र वृत्ति भरि थप नामाङ्कनहरू प्राप्त गर्न सफल भएकी थिइन्।&lt;ref name=&quot;XBIZ-2019&quot;/&gt;&lt;ref name=AVN-2021/&gt; सन् २०२० मा, एभिएनले उनलाई [[पोर्नहब]]मा शीर्ष ३० सबैभन्दा लोकप्रिय मोडलहरूमा स्थान दिएको थियो&lt;ref name=&quot;Roland-2020&quot;&gt;{{Cite web |last=Roland |first=John |date=September 8, 2020 |title=Rae Lil Black Debuts in Nutaku's 'Heavy Metal Babes' |url=https://avn.com/news/technology/nutaku-rae-lil-black-170148 |access-date=April 22, 2025 |website=[[AVN (magazine)|AVN]]}}&lt;/ref&gt; र सन् २०२२ मा, उनी १८औँ स्थानमा थिइन्।&lt;ref name=&quot;Miller-2022&quot;/&gt; सन् २०२० मा, उनलाई नुटाकुद्वारा प्रकाशित आलो पालोमा आधारित भूमिका खेल्ने खेल, हेभी मेटल बेब्समा खेल्न मिल्ने पात्रको रूपमा चित्रित गरिएको थियो।&lt;ref name=&quot;Roland-2020&quot;/&gt;  असाकुराले सन् २०२० देखि २०२४ सम्म जारी भएको भिक्सेन मिडिया ग्रुपद्वारा आठ चलचित्रहरूमा अभिनय गरेकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Thomas |first=Rick |date=December 6, 2024 |title=Rae Lil Black Stars in New Blacked Raw Scene |url=https://avn.com/press/video/rae-lil-black-stars-in-new-blacked-raw-scene-142246 |access-date=April 22, 2025 |website=[[AVN (magazine)|AVN]] |archive-date=May 4, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250504072306/https://avn.com/press/video/rae-lil-black-stars-in-new-blacked-raw-scene-142246 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; असाकुरा एक दुर्लभ कलाकारको रूपमा प्रख्यात थिइन्; सन् २०२२ मा, उनी अघिल्लो पाँच वर्षको अवधिमा ६० भन्दा कम व्यावसायिक दृश्यहरूमा देखा परेकी थिइन् र समयसँगै बुकिङमा बढी छनोटमा परेकी थिइन्।&lt;ref name=&quot;Miller-2022&quot;&gt;{{Cite web |last=Miller |first=Dan |date=September 1, 2022 |title=The Raemageddon Tour: Rae Lil Black Takes Content Worldwide |url=https://avn.com/news/video/rae-lil-black-september-cover-story-173891 |access-date=April 22, 2025 |website=[[AVN (magazine)|AVN]] |archive-date=April 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250423220203/https://avn.com/news/video/rae-lil-black-september-cover-story-173891 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; आफ्ना व्यावसायिक दृश्यहरूका अतिरिक्त, उनले व्यक्तिगत ओन्लीफ्यान्स खाता पनि खोलेकी थिइन्, जसमा थप अश्लील दृश्यहरू जारी गरिएको थियो। रिचर्डसनको अ सेक्स नामक पत्रिकाको २५औँ अङ्कको आवरणमा देखा पर्दै उनले एक गैर-अश्लील मोडलको रूपमा पनि काम गरेकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{Cite web |date=December 11, 2023 |title=Andrew Richardson on the Making of A11: The Agency Issue |url=https://officemagazine.net/andrew-richardson-making-a11-agency-issue |access-date=April 22, 2025 |website=[[Office Magazine]] |archive-date=April 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250423220156/https://officemagazine.net/andrew-richardson-making-a11-agency-issue |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

अश्लील चलचित्रहरूबाट टाढा भएपछि, उनी सामग्री सिर्जनामा ध्यान केन्द्रित गर्दै, युट्युब, टिकटक, इन्स्टाग्राम, र [[ट्विच]] जस्ता सामाजिक सञ्जालहरूमा धेरै अनुयायीहरू प्राप्त गर्न सफल भएकी थिइन् जहाँ उनी गेमिङ सत्रहरू स्ट्रिम गर्छिन् र व्यक्तिगत भ्लगहरू साझा गर्छिन्।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Bahrom |first=Shahril |date=October 20, 2024 |title=Rae Lil Black Dons Hijab While In Malaysia, Malaysian Muslim Men Face Most Challenging Jihad Of Their Lives |url=https://www.msn.com/en-my/lifestyle/other/rae-lil-black-dons-hijab-while-in-malaysia-malaysian-muslim-men-face-most-challenging-jihad-of-their-lives/ar-AA1rz40J |access-date=April 22, 2025 |website=[[The Rakyat Post]] |via=[[MSN]] |archive-date=June 21, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250621162126/https://www.msn.com/en-my/lifestyle/other/rae-lil-black-dons-hijab-while-in-malaysia-malaysian-muslim-men-face-most-challenging-jihad-of-their-lives/ar-AA1rz40J |url-status=live }}&lt;/ref&gt; उनका युट्युब भ्लगहरू खाना र यात्रा जस्ता विषयहरूमा केन्द्रित छन्। उनले मुकबाङ सामग्री पनि सिर्जना गर्ने गरेकी छिन्।&lt;ref name=&quot;Miller-2022&quot;/&gt; नोभेम्बर २०२३ मा, उनले थाइल्यान्डको बैङ्ककमा मञ्चमा गएर टेडको प्रस्तुति दिएकी थिइन्।&lt;ref name=&quot;TEDx-2024&quot;/&gt; अक्टोबर २०२४ मा, उनले आफूलाई हिजाब लगाएर र विनम्रतापूर्वक टिकटकमा सामग्री सार्वजनिक गरेकी थिइन्।&lt;ref name=&quot;Hunter-2025&quot;/&gt; फेब्रुअरी २०२५ मा, इस्तिकबलले सिङ्गापुरको मरीना बे स्यान्ड्स एक्सपोमा आयोजित स्निकरहेड कार्यक्रम, स्नीकर कोन साउथइस्ट एसियासँग सहकार्य गरिन्, जहाँ उनले भेटघाट र अभिवादनमा भाग लिएकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Yeow |first=Joycelyn |date=February 13, 2025 |title=Sneaker Con is back in Singapore this February featuring headliners Rae Lil Black, Culture Kicks and more |url=https://www.timeout.com/singapore/news/sneaker-con-is-back-in-singapore-this-february-featuring-headliners-rae-lil-black-culture-kicks-and-more-021325 |access-date=April 22, 2025 |website=[[Time Out (magazine)|Time Out]]}}&lt;/ref&gt; उनले कार्यक्रममा प्रार्थना सम्बन्धि सामग्रीहरू प्राप्त गरेकी थिइन्।&lt;ref&gt;{{Cite web |date=March 14, 2025 |title=Japanese ex-porn star Rae Lil Black shares her new journey after converting to Islam |url=https://pakobserver.net/japanese-ex-porn-star-rae-lil-black-shares-her-new-journey-after-converting-to-islam/ |access-date=April 22, 2025 |website=[[Pakistan Observer]] |archive-date=April 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250423114215/https://pakobserver.net/japanese-ex-porn-star-rae-lil-black-shares-her-new-journey-after-converting-to-islam/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; उनको सामाजिक सञ्जाल खाताहरूबाट सबै अश्लील सामग्री हटाएपछि र सार्वजनिक रूपमा [[इस्लाम धर्म]] परिवर्तनको घोषणा गरेपछि, टोरन्टो सनले उनलाई ती प्लेटफर्महरूमा अनुयायीहरू गुमाएको भन्दै उल्लेख गरेको थियो।&lt;ref name=&quot;Hunter-2025&quot;&gt;{{Cite news |last=Hunter |first=Brad |date=March 17, 2025 |title=From Porn to Piety: Adult film star Rae Lil Black's shock conversion to Islam |url=https://torontosun.com/entertainment/celebrity/from-porn-to-piety-adult-film-star-rae-lil-blacks-shock-conversion-to-islam |access-date=April 22, 2025 |work=[[Toronto Sun]] |archive-date=March 17, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250317172958/https://torontosun.com/entertainment/celebrity/from-porn-to-piety-adult-film-star-rae-lil-blacks-shock-conversion-to-islam |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== व्यक्तिगत जीवनी ==
इस्तिकबालको जन्म १७ अगस्ट १९९६ मा [[जापान]]को ओसाकामा के आसाकुराको रूपमा भएको थियो।{{efn|name=Name|केही स्रोतहरूले उनको इस्लाम धर्म परिवर्तन गर्नु अघि उनको नाम के असाकुरा भएको बताउँछन्,&lt;ref&gt;{{Cite web |date=March 13, 2025 |title=Japanese former porn star Rae Lil Black 'embraces Islam', fasts for Ramadan |url=https://www.newarab.com/news/japanese-former-porn-star-embraces-islam-fasts-ramadan |access-date=April 22, 2025 |website=[[The New Arab]] |archive-date=May 4, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250504072306/https://www.newarab.com/news/japanese-former-porn-star-embraces-islam-fasts-ramadan |url-status=live }}&lt;/ref&gt; जबकि अन्य स्रोतहरूले यससँग बाझिन्छन् र उनको धर्म परिवर्तन हुनु अघि उनको वास्तविक नाम '''आकिको मातासुजावा''' रहेको बताउँछन्।&lt;ref name=&quot;Coconuts-2023&quot;&gt;{{Cite web |date=January 4, 2023 |title=Adult star Rae Lil Black raises pulses across Thailand |url=https://coconuts.co/bangkok/news/adult-star-rae-lil-black-raises-pulses-across-thailand/ |access-date=April 22, 2025 |website=Coconuts Bangkok |publisher=[[Coconuts Media]] |archive-date=May 4, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250504072307/https://coconuts.co/bangkok/news/adult-star-rae-lil-black-raises-pulses-across-thailand/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;}}&lt;ref name=&quot;Miller-2022&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=December 30, 2024 |title=Is Rae Lil Black considering Islam? Recent Pakistan visit raises eyebrows |url=https://www.samaa.tv/2087326456-is-rae-lil-black-considering-islam-recent-pakistan-visit-raises-eyebrows |access-date=April 22, 2025 |publisher=[[Samaa TV]] |archive-date=May 4, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250504072306/https://www.samaa.tv/2087326456-is-rae-lil-black-considering-islam-recent-pakistan-visit-raises-eyebrows |url-status=live }}&lt;/ref&gt; सन् २०२३ मा थाइल्यान्डमा बसेपछि, उनले थाई उपनाम रेवदी अपनाएकी थिइन्।&lt;ref name=&quot;TEDx-2024&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Coconuts-2023&quot;/&gt;

मार्च २०२५ मा, इस्तिकबालले सन् २०२४ मा [[मलेसिया]]को भ्रमण पछि सार्वजनिक रूपमा इस्लाम धर्म परिवर्तनको घोषणा गरिन्, जहाँ उनी विशेष गरी क्वालालम्पुरको संस्कृति र धार्मिक वातावरणबाट गहिरो प्रभावित भएको बताइएको थियो।&lt;ref name=&quot;Azmi-2025&quot;&gt;{{Cite news |last=Azmi |first=Hadi |date=March 12, 2025 |title=Japanese ex-adult star Rae Lil Black raises eyebrows as 'Muslim convert' in Malaysia |url=https://www.scmp.com/week-asia/lifestyle-culture/article/3302118/japanese-ex-adult-star-rae-lil-black-raises-eyebrows-muslim-convert-malaysia |access-date=April 25, 2012 |work=[[South China Morning Post]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=March 14, 2025 |title=Japanese Adult Film Star Rae Lil Black converts to Islam after Kuala Lumpur visit |url=https://dailyausaf.com/en/life-style/japanese-adult-film-star-rae-lil-black-converts-to-islam-after-kuala-lumpur-visit/ |access-date=March 16, 2025 |website=[[Daily Ausaf]] |language=en|archive-date=April 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250423220157/https://dailyausaf.com/en/life-style/japanese-adult-film-star-rae-lil-black-converts-to-islam-after-kuala-lumpur-visit/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; उनले आफ्नो नाम पनि परिवर्तन गरेर नुरे इस्तिकबाल राखेकी थिइन्।&lt;ref name=&quot;Ghazali-2025&quot; /&gt; उनको धर्म परिवर्तनले चिनियाँहरूबाट मिश्रित प्रतिक्रिया प्राप्त गरेको थियो, जसमा मुस्लिम समुदायबाट समर्थनदेखि केही प्रशंसकहरूबाट शङ्कासम्म समावेश थियो&lt;ref name=&quot;Azmi-2025&quot; /&gt;

धर्म परिवर्तन भएदेखि, उनले इस्लामिक अभ्यासहरूको बारेमा थप जान्न रुचि व्यक्त गरेकी छिन् र कहिलेकाहीँ [[सामाजिक सञ्जाल]]मा आफ्नो यात्राका पक्षहरू साझा गर्छिन्।&lt;ref name=&quot;Ghazali-2025&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=March 11, 2025 |title=Kae Asakura berniqab, teruja solat di Masjid Sri Sendayan |trans-title=Kae Asakura wears niqab, excited to pray at Sri Sendayan Mosque |url=https://www.kosmo.com.my/2025/03/11/kae-asakura-rae-lil-black-teruja-solat-di-masjid-sri-sendayan/ |access-date=April 12, 2025 |work=[[Kosmo!]] |language=ms}}&lt;/ref&gt; अन्तर्वार्ताहरूमा, उनले व्यक्तिगत विकासप्रतिको आफ्नो प्रतिबद्धता र आफ्नो विगतको करियरबाट आफूलाई टाढा राख्न जोड दिएकी छिन्।&lt;ref name=&quot;Azmi-2025&quot; /&gt;

== पुरस्कारहरू ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; | वर्ष (सन्)
! कार्यक्रम
! scope=&quot;col&quot; | विधा
! scope=&quot;col&quot; | नतिजा
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | {{Abbr|स्रोत|स्रोत(हरू)}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | २०१९
| rowspan=&quot;2&quot; | [[दोस्रो पोर्नहब पुरस्कार]]
| सबैभन्दा लोकप्रिय प्रमाणित व्यावसायिक मोडल
| {{nom}}
| rowspan=&quot;2&quot; | &lt;ref name=&quot;Yagielowicz-2019&quot;&gt;{{Cite web |last=Yagielowicz |first=Stephen |date=August 27, 2019 |title=Pornhub Announces 2019 Award Nominees |url=https://www.xbiz.com/news/246446/pornhub-announces-2019-award-nominees |access-date=April 22, 2025 |publisher=[[एक्सबिज]] |archive-date=September 10, 2019 |archive-url=https://archive.today/20190910163324/https://www.xbiz.com/news/246446/pornhub-announces-2019-award-nominees |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| शीर्ष ब्लोजब प्रदर्शक 
| {{nom}}
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | २०२०
| [[एक्सबिज पुरस्कार]]
| वर्षको उत्कृष्ट महिला कलाकार
| {{nom}}
| &lt;ref name=&quot;XBIZ-2019&quot;&gt;{{Cite web |date=November 21, 2019 |title=XBIZ Announces Nominees for 2020 XBIZ Awards |url=https://www.xbiz.com/news/248496/xbiz-announces-nominees-for-2020-xbiz-awards |access-date=April 22, 2025 |publisher=[[एक्सबिज]] |archive-date=November 21, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191121093510/https://www.xbiz.com/news/248496/xbiz-announces-nominees-for-2020-xbiz-awards |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| [[एक्सबिज पुरस्कार|एक्सबिज क्याम पुरस्कार]]
| उत्कृष्ट महिला कलाकार
| {{nom}}
| &lt;ref&gt;{{Cite web |date=July 16, 2020 |title=2020 XBIZ Cam Awards Nominees Announced; Voting Now Live |url=https://www.xbiz.com/news/253342/20 |access-date=April 22, 2025 |publisher=[[एक्सबिज]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| तेस्रो [[पोर्नहब पुरस्कार]]
| ब्लोजब क्विन: शीर्ष ब्लोजब प्रदर्शक 
| {{nom}}
| &lt;ref&gt;{{Cite web |date=November 12, 2020 |title=2020 Pornhub Awards Nominees Announced, Webcast Set for Dec 15 |url=https://www.xbiz.com/news/255596/2020-pornhub-awards-nominees-announced-webcast-set-for-dec-15 |access-date=April 22, 2025 |publisher=[[एक्सबिज]] |archive-date=November 12, 2020 |archive-url=https://archive.today/20201112163633/https://www.xbiz.com/news/255596/2020-pornhub-awards-nominees-announced-webcast-set-for-dec-15 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | २०२१
| [[३८औँ एभिएन पुरस्कार]]
| सर्वश्रेष्ठ नयाँ विदेशी कलाकार
| {{nom}}
| &lt;ref name=&quot;AVN-2021&quot;&gt;{{Cite web |title=2021 Nominees |url=https://avn.com/awards/2021_nominees |access-date=April 22, 2025 |website=[[एभिएन]] |archive-date=November 20, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201120065709/https://avn.com/awards/2021_nominees |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| [[गेभिएन पुरस्कार]]
| उत्कृष्ट द्वियौनिक दृश्य
| {{nom}}
| &lt;ref&gt;{{Cite web |date=November 27, 2020 |title=2021 GayVN Awards Nominees Announced |url=https://avn.com/news/gay/2021-gayvn-awards-nominees-announced-170653 |access-date=April 22, 2025 |website=[[AVN (magazine)|AVN]] |archive-date=April 23, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250423220134/https://avn.com/news/gay/2021-gayvn-awards-nominees-announced-170653 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| २०२२
| चौथौ [[पोर्नहब पुरस्कार]]
| शीर्ष ब्लोजब प्रदर्शक 
| {{nom}}
| &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Greco |first=Ralph |date=February 25, 2022 |title=4th Annual Pornhub Awards Nominees Announced |url=https://www.xbiz.com/news/264993/4th-annual-pornhub-awards-nominees-announced |access-date=April 22, 2025 |publisher=[[एक्सबिज]] |archive-date=April 4, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220404203635/https://www.xbiz.com/news/264993/4th-annual-pornhub-awards-nominees-announced |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | २०२३
| rowspan=&quot;3&quot; | [[४०औँ एभिएन पुरस्कार]]
| सर्वश्रेष्ठ अन्तर्राष्ट्रिय पुरुष/महिला यौन दृश्य
| {{nom}}
| rowspan=&quot;3&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |title=2023 Nominees |url=https://avn.com/awards/2023_nominees |access-date=April 22, 2025 |website=[[एभिएन]] |archive-date=November 6, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221106183135/https://avn.com/awards/2023_nominees |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| वर्षको अन्तर्राष्ट्रिय महिला कलाकार
| {{nom}}
|-
| सबैभन्दा उग्र यौन दृश्य
| {{nom}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | २०२४
| rowspan=&quot;2&quot; | [[४१औँ एभिएन पुरस्कार]]
| सर्वश्रेष्ठ अन्तर्राष्ट्रिय महिला यौन दृश्य
| {{nom}}
| rowspan=&quot;2&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |title=2024 Nominees |url=https://avn.com/awards/2024_nominees |access-date=April 22, 2025 |website=[[एभिएन]] |archive-date=November 14, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231114170527/https://avn.com/awards/2024_nominees |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| सर्वश्रेष्ठ अन्तर्राष्ट्रिय महिला/पुरुष यौन दृश्य
| {{nom}}
|-
|}
== टिप्पणीहरू ==
&lt;references group=&quot;lower-alpha&quot;/&gt;

== सन्दर्भ सामग्रीहरू ==
{{सन्दर्भसूची}}

== बाह्य कडीहरू ==
{{कमन्सश्रेणी|Rae Lil Black}}
* {{IMDb name}}

[[श्रेणी:सन् १९९६ मा जन्म]]
[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]
[[श्रेणी:ओसाकाका अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:जापानी अश्लील चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०२५ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]]
[[श्रेणी:ओन्लीफ्यान्स सिर्जनाकर्ताहरू]]</text>
      <sha1>pxw7pyqrdegkveaqib4oa6th9z0nai5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>डक्ट (प्रवाह)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>146791</id>
    <revision>
      <id>1355303</id>
      <parentid>1353737</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:56:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ग्याल्वनाइज्ड स्टील */</comment>
      <origin>1355303</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4437" sha1="7ts9iytjlonjll40vo9muo8qn3l4lp2" xml:space="preserve">
[[चित्र:Regenerative_thermal_oxidizer.jpg|दायाँ|अङ्गुठाकार|वायु प्रदूषण नियन्त्रण को लागी एक 17000 मानक घन फुट प्रति मिनेट पुनर्जनन थर्मल ऑक्सीडाइजर (RTO) मा।पुनर्योजी थर्मल ऑक्सीडाइजर (आरटीओ) ]]
डक्ट भनेको [[तापन, वायुसञ्चार तथा वातानुकूलन|हिटिङ भेन्टिलेसन एन्ड एयर कन्डिसनिङ]]  (एचभीएसी) मा हावा वितरण गर्न र हटाउन प्रयोग गरिने बाटो वा नली हो। हावाको डक्ट हावाको गुणस्तर साथै थर्मल अनुकुलता सुनिश्चित गर्ने एउटा विधि हो।

डक्ट प्रणालीलाई ''डक्टवर्क'' पनि भनिन्छ। योजना आकारको हिसाब, अनुकूलन, विवरण, र डक्ट प्रणालीमा हुने प्रेसर लस पत्ता लगाउनु लाई &quot;डक्ट डिजाइन&quot; भनिन्छ।&lt;ref&gt;''HVAC Systems&amp;nbsp;– Duct Design'', 3rd Ed., [[SMACNA]], 1990&lt;/ref&gt;

== सामग्री ==
डक्ट निम्न सामग्रीबाट बनाउन सकिन्छः तिनीहरू हुन्:

=== ग्याल्वनाइज्ड स्टील ===
ग्याल्भनाइज्ड माइल्ड स्टिल मानक र सबैभन्दा आम प्रचलित सामग्री हो जुन डक्टवर्क बनाउन प्रयोग गरिन्छ  यस धातुको जिंक लेपनले [[खिया]] लाग्नबाट रोक्छ र पेन्ट गर्नुपर्ने लागत बचाउँछ। &lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Deshpande |first=Prachi |last2=Manjare |first2=Kajal |last3=Bhaisare |first3=Ashish |title=Review on Manufacturing Process Study of Ducting used in Industrial and Commercial Application |url=https://www.ijsdr.org/papers/IJSDR1904046.pdf |journal=International Journal of Scientific Development and Research |volume=4 |issue=4 |pages=210 |issn=2455-2631}}&lt;/ref&gt; 

इन्सुलेशन उद्देश्यका लागि, धातुको डक्टको बाहिरी सतहमा सामान्यतया फाइबरग्लास (डक्ट लाइनर) वा नाइट्रल रबर लपेटिन्छ।

=== एल्युमिनियम ===
[[एल्मुनियम|एल्युमिनियम]] डक्टवर्क हल्का र इन्स्टल गर्न छिटो हुन्छ।

== डक्ट प्रणाली अंगहरू ==

=== भाइब्रेसन आइसोलेटर ===

=== भोल्युम कन्ट्रोल ड्याम्परहरू ===

=== स्मोक ड्याम्पर तथा फायर ड्याम्पर ===

=== प्लेनम ===

== यो पनि हेर्नुहोस् ==

* केन्द्रीय भ्याकुम क्लीनर
* डक्ट (औद्योगिक निकास) 
* डार्सी घर्षण कारक
* फायर डम्पर
* [[तापन, वायुसञ्चार तथा वातानुकूलन|एचभीएसी]]
* बस नलिका
* दबाव नलिका कार्य
* दर्ता गर्नुहोस् (एयर र हीटिंग) 
* धुवाँ निकास डक्टवर्क
* धातु र वातानुकूलन ठेकेदारहरूको राष्ट्रिय संघ
* समान मेकानिकल कोड
==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
{{HVAC}}
[[श्रेणी:हिटिङ, भेन्टिलेसन एन्ड एयर कन्डिसनिङ]]</text>
      <sha1>7ts9iytjlonjll40vo9muo8qn3l4lp2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>श्रेणी:राष्ट्रियता अनुसार युट्युबरहरू</title>
    <ns>14</ns>
    <id>147708</id>
    <revision>
      <id>1355355</id>
      <parentid>1329825</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T08:45:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:सामाजिक सञ्जाल प्रभावकारीहरू]] जोडियो</comment>
      <origin>1355355</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="240" sha1="h3x2ynf26ouqs712gl1opjsk2ye5hbx" xml:space="preserve">{{Commons category}}
{{container category}}

[[श्रेणी:युट्युबरहरू| राष्ट्रियता]]
[[श्रेणी:सामाजिक सञ्जाल प्रभावकारीहरू]]</text>
      <sha1>h3x2ynf26ouqs712gl1opjsk2ye5hbx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>इस्कन्दर मुदा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>149850</id>
    <revision>
      <id>1355251</id>
      <parentid>1351901</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:01:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>144</id>
      </contributor>
      <comment>Iskandar_Muda,_potret_pada_2_April_2026.jpg हटाईंदै, कमन्समा [[c:User:Krd|Krd]]ले No ticket permission since 14 April 2026 को कारणले हटाएका कारण ।</comment>
      <origin>1355251</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3454" sha1="o23r8nn9eg7yvms8y4uw8h2k22ek63r" xml:space="preserve">'''इस्कन्दर मुदा''' (लगभग १५८३&lt;ref&gt;[http://www.aolsvc.worldbook.aol.com/wb/Article?id=ar724698 World Book article]{{dead link|date=November 2017|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}, accessed 4 January 2007&lt;/ref&gt;–२७ डिसेम्बर १६३६&lt;ref name=&quot;Yusra&quot;&gt;Yusra Habib Abdul Gani, [http://www.asnlf.net/asnlf_int/acheh/history/rulersofacheh/iskandarmuda/sultan_iskandar_muda.htm Sultan Iskandar Muda] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929214406/http://www.asnlf.net/asnlf_int/acheh/history/rulersofacheh/iskandarmuda/sultan_iskandar_muda.htm|date=29 September 2007}}, accessed on 4 January 2007&lt;/ref&gt;) आचे दारुस्सलामका १२औँ सुल्तान थिए। उनको शासनकालमा, सुल्तानतले आफ्नो सबैभन्दा ठूलो क्षेत्रीय विस्तार हासिल गर्‍यो, पश्चिमी इन्डोनेसिया र मलेका जलसन्धिमा सबैभन्दा शक्तिशाली सैन्य शक्ति र सबैभन्दा धनी राष्ट्र बन्यो।

&quot;इस्कान्दर मुदा&quot; को शाब्दिक अर्थ &quot;युवा अलेक्जेन्डर&quot; हो, र उनका विजयहरूलाई प्रायः महान् अलेक्जेन्डरका विजयहरूसँग तुलना गरिन्छ। &lt;ref name=&quot;Yusra2&quot;&gt;Yusra Habib Abdul Gani, [http://www.asnlf.net/asnlf_int/acheh/history/rulersofacheh/iskandarmuda/sultan_iskandar_muda.htm Sultan Iskandar Muda] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929214406/http://www.asnlf.net/asnlf_int/acheh/history/rulersofacheh/iskandarmuda/sultan_iskandar_muda.htm|date=29 September 2007}}, accessed on 4 January 2007&lt;/ref&gt; उनका प्रसिद्ध विजयहरूका अतिरिक्त, उनको शासनकालमा आचे अन्तर्राष्ट्रिय इस्लामी विद्वता र व्यापारको केन्द्र बन्यो। उनी आचे राज्यका संस्थापक अली मुघायत शाहका प्रत्यक्ष पुरुष वंशज भएका अन्तिम आचे सुल्तान थिए। इस्कन्दर मुदाको मृत्युले आचे राज्यको संस्थापक वंश, मेकुटा आलम वंशको अन्त्यको संकेत गर्‍यो, र यसलाई अर्को वंशले प्रतिस्थापन गर्‍यो।
[[चित्र:Flag_of_Aceh_Sultanate.svg|बायाँ|अङ्गुठाकार|250x250पिक्सेल|&quot;ओटोमन संरक्षित&quot; बनेपछि आचेह क्षेत्रको झण्डा।]]
[[चित्र:Letter_to_James_I_from_Sultan_Iskandar_Muda_of_Aceh_in_1615.jpg|बायाँ|अङ्गुठाकार|सन् 1615 मा इङ्गल्यान्डका जेम्स प्रथमलाई इस्कन्दर मुडाबाट पत्र]]

== सन्दर्भहरू ==</text>
      <sha1>o23r8nn9eg7yvms8y4uw8h2k22ek63r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>श्री ५</title>
    <ns>0</ns>
    <id>149890</id>
    <revision>
      <id>1355198</id>
      <parentid>1354855</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T12:43:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <comment>/* ऐतिहासिक महत्त्व */</comment>
      <origin>1355198</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13032" sha1="7uy6e5nw4x401uwzncoj9en445o8jkv" xml:space="preserve">{{छोटो विवरण|नेपालमा प्रयोग गरिने पूर्व राजकीय सम्मानबोधक शब्द}}

'''श्री ५''' [[शाह वंश]]को समयमा [[नेपालका राजाहरूको सूची|नेपालका राजा]] र राजपरिवारका सदस्यका लागि प्रयोग गरिने एक राजकीय सम्मानबोधक शब्द थियो। यस शब्दलाई राजाको पूर्ण नामको अगाडि प्रयोग गरिन्थ्यो। राजालाई सम्बोधन गर्दा &quot;श्री ५ महाराजाधिराज&quot; भनिन्थ्यो भने रानीलाई &quot;श्री ५ बडामहारानी&quot; भन्ने गरिन्थ्यो। वि.सं. २०६५ जेठ १५ गतेको संविधान सभाको पहिलो बैठकले नेपाललाई सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र घोषणा गरेपछि राजतन्त्रको अन्त्यसँगै यस उपाधि सरकारी र कानुनी रूपमा समेत खारेज भएको थियो।&lt;ref name=&quot;UjyaaloNepal&quot;&gt;{{Cite web 
|title=&quot;श्री ५&quot; वा &quot;श्री ५ महाराजाधिराज&quot; प्रयोग गर्नु कुनै कानुननः अपराध होइन 
|url=https://www.ujyaalonepal.com/2025/310419/ 
|website=उज्यालो नेपाल 
|date=2025-07-11 
|access-date=2026-04-25 
|language=ne}}&lt;/ref&gt;

[[चित्र:Prithvi Narayan Shah 1960 (restoration).png|thumb|right|alt=Restored painting of Prithvi Narayan Shah|[[पृथ्वीनारायण शाह]], [[गोरखा राज्य]]का राजा, जसको पालादेखि ''श्री ५'' सम्मानबोधक शब्दको प्रयोग सुरु भएको थियो।]]

''श्री ५'' शब्द दुईवटा [[संस्कृत]] शब्दहरू मिलेर बनेको छ: ''[[श्री]]'' जुन सामान्यतया सम्मानबोधक शब्दको रूपमा प्रयोग गरिन्छ र ''पञ्च'', जसको अर्थ &quot;पाँच&quot; हुन्छ। यी दुई शब्द मिलेर बनेको &quot;श्री ५&quot; शब्द राजा र राजपरिवारका सदस्यलाई प्रयोग हुन्थ्यो। (उदाहरण: &lt;ref&gt;{{Cite journal |last=महर्जन |first=पशुपतिभक्त |date=२०५८ जेठ २१ |title=राज्यसहायक श्री ५ अधिराजकुमार ज्ञानेन्द्र वीरविक्रम शाहबाट देशवासीका नाममा २०५८ जेठ २१ गते आइतबार बक्सेको सन्देश |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=19048 |journal=नेपाल राजपत्र |volume=खण्ड ५१ अतिरिक्ताङ्क १४ |pages=2}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book?ref=19715 राजदरबारको विज्ञप्ति]&lt;/ref&gt;) 

== शाह वंशका श्री ५ राजाहरूको सूची ==

शाह वंशका निम्न राजाहरूले 'श्री ५' को उपाधि धारण गरेका थिए:

* [[पृथ्वीनारायण शाह]] (नेपालको एकीकरणकर्ता)
* [[प्रतापसिंह शाह]]
* [[रणबहादुर शाह]]
* [[गीर्वाणयुद्ध विक्रम शाह]]
* [[राजेन्द्र विक्रम शाह]]
* [[सुरेन्द्र विक्रम शाह]]
* [[पृथ्वी वीर विक्रम शाह]]
* [[त्रिभुवन वीर विक्रम शाह]]
* [[महेन्द्र वीर विक्रम शाह]]
* [[वीरेन्द्र वीर विक्रम शाह]]
* [[ज्ञानेन्द्र वीर विक्रम शाह]] (अन्तिम श्री ५ राजा)

== ऐतिहासिक महत्त्व ==

[[मुलुकी ऐन]]को परिशिष्टमा राजा [[राम शाह]]लाई '''श्री ९ महाराजधिराज''' भनेर सम्बोधन गरिएको छ।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=मुलुकी ऐन, १९१० परिशिष्ट (क) |url=https://repository.lawcommission.gov.np/np/wp-content/uploads/2021/08/मुलुकी-ऐन-१९१०.pdf |website=नेपाल कानुन आयोग}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;सुवेदी2&quot;&gt;{{cite book|last=|first=|author-link=|year=2022 Jestha|title=श्री ५ सुरेन्द्रविक्रम शाहदेवका शासनकालमा बनेको मुलुकी ऐन|publisher=श्री ५ को सरकार, कानून तथा न्याय मन्त्रालय|url=https://archive.org/details/muluki-ain-1910_202201/page/n713/mode/2up|isbn=|pages=695}}&lt;/ref&gt; नेपालको एकीकरणपछि [[पृथ्वीनारायण शाह]]को पालादेखि यो उपाधि प्रयोगमा आएको मानिन्छ।&lt;ref name=&quot;RatnaPustak&quot;&gt;{{Cite book 
|last=आचार्य 
|first=बाबुराम 
|title=श्री ५ बडामहाराजाधिराज पृथ्वीनारायण शाहको जीवनी 
|publisher=रत्न पुस्तक भण्डार 
|year=२०३४ (विसं) 
|location=काठमाडौँ}}&lt;/ref&gt; 

सल्यानकोटको पृथ्वीनारायण शाहको पालाको अभिलेख
{| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-collapse:collapse;border-style:none;background-color:transparent;max-width:40em;width:60%;&quot;
| valign=&quot;top&quot; style=&quot;padding:0 1em;&quot; |&lt;center&gt;'''स्व स्ति श्रीसाके १६८७ संवत्'''
'''१८२२ मासे ३ सल्ह्यानकोट देव'''

'''ल बनायाको श्री ५ नृपपृथ्वीना'''

'''रायण साहा श्रीनरिन्द्रलक्ष्मी मा'''

'''हारानीसमयए कृति''' '''तथा दवार्‍या'''

'''सुर्जामआन्याधा विश्राम् राना चामु ष्'''

'''ड्का जेठाबुढा ननस्त् षंका बाकेसिं'''

'''राना शुभम् ।''' 
&lt;/center&gt;
|}
विशेषगरी हिन्दु परम्परामा राजालाई भगवान [[विष्णु]]को [[अवतार]] मानिने हुनाले पाँचपटक 'श्री' को प्रयोग गरेर राजाको ईश्वरीय र उच्च मर्यादालाई दर्शाउने गरिन्थ्यो। नेपाल सरकार र चीन सरकारबीच चिठी र खलितापत्रमामा चीन सम्राटलाई पनि &quot;''स्वस्तिश्री ५ चिन बादशाह''&quot; भनी सम्बोधन गरिन्थ्यो।&lt;ref&gt;{{cite book|title=श्री ५ रणबहादुर शाह (व्यक्तित्व र शासन )|author=[[चित्तरन्जन नेपाली]]|page=108-115|date=2020 BS|publisher=मेरी राजभण्डारी|isbn=|url=}}&lt;/ref&gt; चिनियाँ अम्बाले नेपाललाई लेखेको पत्रमा चिनका राजालाई श्री ५ र नेपालका राजालाई श्री ३ लेखेका छन्।&lt;ref&gt;{{cite book|title=जनरल भीमसेन थापा र तत्कालीन नेपाल|author=[[चित्तरञ्जन नेपाली]]|page=२३३|date=2020 BS|publisher=मेरी राजभण्डारी|isbn=|url=}}&lt;/ref&gt; &lt;!--End Quote--&gt;
{| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-collapse:collapse;border-style:none;background-color:transparent;max-width:40em;width:60%;&quot;
| valign=&quot;top&quot; style=&quot;color:{{{color|silver}}};font-size:{{{size|3.6em}}};font-family:serif;font-weight:bold;text-align:left;padding:10px 0;&quot; |“
| valign=&quot;top&quot; style=&quot;padding:0 1em;&quot; |&lt;center&gt;'''स्वस्तिश्री ५ चिन वादसाहका हुकुमले भोट लाहासाको कामकाज गर्न्या  श्री टुचाङ् ताठिन् सि अम्बा तथा श्री टुचान् ताठिन्  वो अम्बाले पठायाको पत्रम् स्वस्तिश्री ३ ऋर्तिनिवाङ गिर्वान युद्ध विक्रम साहदेवेषु....'''
'''...इति च्याछिन् वर्ष २० वैसाष वदि १२ मुकाम लाहासा शुभम्''' 
&lt;/center&gt;
| valign=&quot;bottom&quot; style=&quot;color:{{{color|silver}}};font-size:{{{size|3.6em}}};font-family:serif;font-weight:bold;text-align:right;padding:10px 0;&quot; |„
|}&lt;!--End Quote--&gt;
भीमसेन थापाको उदयपछि उनले थापा खलकलाई श्री ३ दिलाएका थिए। कागजपत्रमा भीमसेन थापालाई &quot;श्री श्री श्री बडा जर्नेल भीमसेन थापा&quot; र भाइ रणध्वज थापालाई &quot;श्री ३ काजी&quot; भनी सम्बोधन गरिएको भेटिन्छ।&lt;ref&gt;{{cite book|title=जनरल भीमसेन थापा र तत्कालीन नेपाल|author=[[चित्तरञ्जन नेपाली]]|page=२२९|date=2020 BS|publisher=रत्न पुस्तक भण्डार|location=काठमाडौँ|isbn=|url=}}&lt;/ref&gt; १८९२ मा राजा राजेन्द्रले भीमसेन थापालाई कमान्डर इन चिफ पदवी दिदाँ राजपरिवारका सदस्यहरूलाई &quot;श्री ६&quot; बाट सम्बोधन गरिएको छ। १०४ वर्षीय [[राणा शासन]]को समयमा प्रधानमन्त्रीहरूले आफ्ना लागि '''श्री ३''' को पदवी प्रयोग गर्दथे, जसले राजा (श्री ५) र कार्यकारी प्रमुख (श्री ३) बीचको पदीय मर्यादा र शक्ति सन्तुलनलाई स्पष्ट पार्दथ्यो।

राजा त्रिभुवनको समयसम्मको सिक्कामा राजाको नामको अगाडि श्री श्री श्री लगाइएको छ। राजा महेन्द्रदेखिको सिक्कामा मात्र श्री ५ महेन्द्र लेखिएको देखिन्छ।

२०६५ सालमा राजतन्त्रको अन्त्य भई [[नेपाल]] गणतन्त्र घोषित भएपछि, यो उपाधिको आधिकारिक राजकीय प्रयोग समाप्त भएको थियो। यद्यपि यसको औपचारिक प्रयोग बन्द भए तापनि, कतिपय अनौपचारिक वा परम्परागत समारोहहरूमा यो शब्द अझै पनि कहिलेकाहीँ प्रयोग हुने गरेको पाइन्छ।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Malla |first=Kamal P. |date=2003-06-01 |title=The king’s song |url=https://www.himalmag.com/comment/the-kings-song |access-date=2025-07-27 |website=Himal Southasian |language=en}}&lt;/ref&gt;

== सन्दर्भ सामग्रीहरू ==
{{सन्दर्भसूची}}</text>
      <sha1>7uy6e5nw4x401uwzncoj9en445o8jkv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355199</id>
      <parentid>1355198</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T12:45:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <comment>/* ऐतिहासिक महत्त्व */</comment>
      <origin>1355199</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13676" sha1="pfi1bpjaje7gky2tm503p2ykfb6alyi" xml:space="preserve">{{छोटो विवरण|नेपालमा प्रयोग गरिने पूर्व राजकीय सम्मानबोधक शब्द}}

'''श्री ५''' [[शाह वंश]]को समयमा [[नेपालका राजाहरूको सूची|नेपालका राजा]] र राजपरिवारका सदस्यका लागि प्रयोग गरिने एक राजकीय सम्मानबोधक शब्द थियो। यस शब्दलाई राजाको पूर्ण नामको अगाडि प्रयोग गरिन्थ्यो। राजालाई सम्बोधन गर्दा &quot;श्री ५ महाराजाधिराज&quot; भनिन्थ्यो भने रानीलाई &quot;श्री ५ बडामहारानी&quot; भन्ने गरिन्थ्यो। वि.सं. २०६५ जेठ १५ गतेको संविधान सभाको पहिलो बैठकले नेपाललाई सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र घोषणा गरेपछि राजतन्त्रको अन्त्यसँगै यस उपाधि सरकारी र कानुनी रूपमा समेत खारेज भएको थियो।&lt;ref name=&quot;UjyaaloNepal&quot;&gt;{{Cite web 
|title=&quot;श्री ५&quot; वा &quot;श्री ५ महाराजाधिराज&quot; प्रयोग गर्नु कुनै कानुननः अपराध होइन 
|url=https://www.ujyaalonepal.com/2025/310419/ 
|website=उज्यालो नेपाल 
|date=2025-07-11 
|access-date=2026-04-25 
|language=ne}}&lt;/ref&gt;

[[चित्र:Prithvi Narayan Shah 1960 (restoration).png|thumb|right|alt=Restored painting of Prithvi Narayan Shah|[[पृथ्वीनारायण शाह]], [[गोरखा राज्य]]का राजा, जसको पालादेखि ''श्री ५'' सम्मानबोधक शब्दको प्रयोग सुरु भएको थियो।]]

''श्री ५'' शब्द दुईवटा [[संस्कृत]] शब्दहरू मिलेर बनेको छ: ''[[श्री]]'' जुन सामान्यतया सम्मानबोधक शब्दको रूपमा प्रयोग गरिन्छ र ''पञ्च'', जसको अर्थ &quot;पाँच&quot; हुन्छ। यी दुई शब्द मिलेर बनेको &quot;श्री ५&quot; शब्द राजा र राजपरिवारका सदस्यलाई प्रयोग हुन्थ्यो। (उदाहरण: &lt;ref&gt;{{Cite journal |last=महर्जन |first=पशुपतिभक्त |date=२०५८ जेठ २१ |title=राज्यसहायक श्री ५ अधिराजकुमार ज्ञानेन्द्र वीरविक्रम शाहबाट देशवासीका नाममा २०५८ जेठ २१ गते आइतबार बक्सेको सन्देश |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=19048 |journal=नेपाल राजपत्र |volume=खण्ड ५१ अतिरिक्ताङ्क १४ |pages=2}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book?ref=19715 राजदरबारको विज्ञप्ति]&lt;/ref&gt;) 

== शाह वंशका श्री ५ राजाहरूको सूची ==

शाह वंशका निम्न राजाहरूले 'श्री ५' को उपाधि धारण गरेका थिए:

* [[पृथ्वीनारायण शाह]] (नेपालको एकीकरणकर्ता)
* [[प्रतापसिंह शाह]]
* [[रणबहादुर शाह]]
* [[गीर्वाणयुद्ध विक्रम शाह]]
* [[राजेन्द्र विक्रम शाह]]
* [[सुरेन्द्र विक्रम शाह]]
* [[पृथ्वी वीर विक्रम शाह]]
* [[त्रिभुवन वीर विक्रम शाह]]
* [[महेन्द्र वीर विक्रम शाह]]
* [[वीरेन्द्र वीर विक्रम शाह]]
* [[ज्ञानेन्द्र वीर विक्रम शाह]] (अन्तिम श्री ५ राजा)

== ऐतिहासिक महत्त्व ==

[[मुलुकी ऐन]]को परिशिष्टमा राजा [[राम शाह]]लाई '''श्री ९ महाराजधिराज''' भनेर सम्बोधन गरिएको छ।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=मुलुकी ऐन, १९१० परिशिष्ट (क) |url=https://repository.lawcommission.gov.np/np/wp-content/uploads/2021/08/मुलुकी-ऐन-१९१०.pdf |website=नेपाल कानुन आयोग}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;सुवेदी2&quot;&gt;{{cite book|last=|first=|author-link=|year=2022 Jestha|title=श्री ५ सुरेन्द्रविक्रम शाहदेवका शासनकालमा बनेको मुलुकी ऐन|publisher=श्री ५ को सरकार, कानून तथा न्याय मन्त्रालय|url=https://archive.org/details/muluki-ain-1910_202201/page/n713/mode/2up|isbn=|pages=695}}&lt;/ref&gt; नेपालको एकीकरणपछि [[पृथ्वीनारायण शाह]]को पालादेखि यो उपाधि प्रयोगमा आएको मानिन्छ।&lt;ref name=&quot;RatnaPustak&quot;&gt;{{Cite book 
|last=आचार्य 
|first=बाबुराम 
|title=श्री ५ बडामहाराजाधिराज पृथ्वीनारायण शाहको जीवनी 
|publisher=रत्न पुस्तक भण्डार 
|year=२०३४ (विसं) 
|location=काठमाडौँ}}&lt;/ref&gt; 

सल्यानकोटको पृथ्वीनारायण शाहको पालाको अभिलेख&lt;ref&gt;{{cite book|title=श्री ५ रणबहादुर शाह (व्यक्तित्व र शासन )|author=[[चित्तरन्जन नेपाली]]|page=108-115|date=2020 BS|publisher=मेरी राजभण्डारी|isbn=|url=}}&lt;/ref&gt;
{| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-collapse:collapse;border-style:none;background-color:transparent;max-width:40em;width:60%;&quot;
| valign=&quot;top&quot; style=&quot;padding:0 1em;&quot; |&lt;center&gt;'''स्व स्ति श्रीसाके १६८७ संवत्'''
'''१८२२ मासे ३ सल्ह्यानकोट देव'''&lt;br&gt;'''ल बनायाको श्री ५ नृपपृथ्वीना'''&lt;br&gt;'''रायण साहा श्रीनरिन्द्रलक्ष्मी मा'''&lt;br&gt;
'''हारानीसमयए कृति''' '''तथा दवार्‍या'''&lt;br&gt;
'''सुर्जामआन्याधा विश्राम् राना चामु ष्'''&lt;br&gt;
'''ड्का जेठाबुढा ननस्त् षंका बाकेसिं'''&lt;br&gt;
'''राना शुभम् ।''' 
&lt;/center&gt;
|}
विशेषगरी हिन्दु परम्परामा राजालाई भगवान [[विष्णु]]को [[अवतार]] मानिने हुनाले पाँचपटक 'श्री' को प्रयोग गरेर राजाको ईश्वरीय र उच्च मर्यादालाई दर्शाउने गरिन्थ्यो। नेपाल सरकार र चीन सरकारबीच चिठी र खलितापत्रमामा चीन सम्राटलाई पनि &quot;''स्वस्तिश्री ५ चिन बादशाह''&quot; भनी सम्बोधन गरिन्थ्यो।&lt;ref&gt;{{cite book|title=शाहकालका अभिलेख[पहिलो भाग)|author=धनवत्र वजाचार्य, टेकबहादुर श्रेष्ठ|page=|date=२०३७ भाद्र|publisher=नेपाल र एशियाली अनुसन्धान केन्द्र, त्रिभुवन विश्वविद्यालय
|isbn=|url=https://dn721602.ca.archive.org/0/items/shahakalaka-abhilekha-by-dhanavajra-vajracharya-and-tek-bahadur-shrestha/Shahakalaka%20Abhilekha%20by%20Dhanavajra%20Vajracharya%20and%20Tek%20Bahadur%20Shrestha.pdf}}&lt;/ref&gt; चिनियाँ अम्बाले नेपाललाई लेखेको पत्रमा चिनका राजालाई श्री ५ र नेपालका राजालाई श्री ३ लेखेका छन्।&lt;ref&gt;{{cite book|title=जनरल भीमसेन थापा र तत्कालीन नेपाल|author=[[चित्तरञ्जन नेपाली]]|page=२३३|date=2020 BS|publisher=मेरी राजभण्डारी|isbn=|url=}}&lt;/ref&gt; &lt;!--End Quote--&gt;
{| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-collapse:collapse;border-style:none;background-color:transparent;max-width:40em;width:60%;&quot;
| valign=&quot;top&quot; style=&quot;color:{{{color|silver}}};font-size:{{{size|3.6em}}};font-family:serif;font-weight:bold;text-align:left;padding:10px 0;&quot; |“
| valign=&quot;top&quot; style=&quot;padding:0 1em;&quot; |&lt;center&gt;'''स्वस्तिश्री ५ चिन वादसाहका हुकुमले भोट लाहासाको कामकाज गर्न्या  श्री टुचाङ् ताठिन् सि अम्बा तथा श्री टुचान् ताठिन्  वो अम्बाले पठायाको पत्रम् स्वस्तिश्री ३ ऋर्तिनिवाङ गिर्वान युद्ध विक्रम साहदेवेषु....'''
'''...इति च्याछिन् वर्ष २० वैसाष वदि १२ मुकाम लाहासा शुभम्''' 
&lt;/center&gt;
| valign=&quot;bottom&quot; style=&quot;color:{{{color|silver}}};font-size:{{{size|3.6em}}};font-family:serif;font-weight:bold;text-align:right;padding:10px 0;&quot; |„
|}&lt;!--End Quote--&gt;
भीमसेन थापाको उदयपछि उनले थापा खलकलाई श्री ३ दिलाएका थिए। कागजपत्रमा भीमसेन थापालाई &quot;श्री श्री श्री बडा जर्नेल भीमसेन थापा&quot; र भाइ रणध्वज थापालाई &quot;श्री ३ काजी&quot; भनी सम्बोधन गरिएको भेटिन्छ।&lt;ref&gt;{{cite book|title=जनरल भीमसेन थापा र तत्कालीन नेपाल|author=[[चित्तरञ्जन नेपाली]]|page=२२९|date=2020 BS|publisher=रत्न पुस्तक भण्डार|location=काठमाडौँ|isbn=|url=}}&lt;/ref&gt; १८९२ मा राजा राजेन्द्रले भीमसेन थापालाई कमान्डर इन चिफ पदवी दिदाँ राजपरिवारका सदस्यहरूलाई &quot;श्री ६&quot; बाट सम्बोधन गरिएको छ। १०४ वर्षीय [[राणा शासन]]को समयमा प्रधानमन्त्रीहरूले आफ्ना लागि '''श्री ३''' को पदवी प्रयोग गर्दथे, जसले राजा (श्री ५) र कार्यकारी प्रमुख (श्री ३) बीचको पदीय मर्यादा र शक्ति सन्तुलनलाई स्पष्ट पार्दथ्यो।

राजा त्रिभुवनको समयसम्मको सिक्कामा राजाको नामको अगाडि श्री श्री श्री लगाइएको छ। राजा महेन्द्रदेखिको सिक्कामा मात्र श्री ५ महेन्द्र लेखिएको देखिन्छ।

२०६५ सालमा राजतन्त्रको अन्त्य भई [[नेपाल]] गणतन्त्र घोषित भएपछि, यो उपाधिको आधिकारिक राजकीय प्रयोग समाप्त भएको थियो। यद्यपि यसको औपचारिक प्रयोग बन्द भए तापनि, कतिपय अनौपचारिक वा परम्परागत समारोहहरूमा यो शब्द अझै पनि कहिलेकाहीँ प्रयोग हुने गरेको पाइन्छ।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Malla |first=Kamal P. |date=2003-06-01 |title=The king’s song |url=https://www.himalmag.com/comment/the-kings-song |access-date=2025-07-27 |website=Himal Southasian |language=en}}&lt;/ref&gt;

== सन्दर्भ सामग्रीहरू ==
{{सन्दर्भसूची}}</text>
      <sha1>pfi1bpjaje7gky2tm503p2ykfb6alyi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355200</id>
      <parentid>1355199</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T12:45:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ऐतिहासिक महत्त्व */</comment>
      <origin>1355200</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13679" sha1="myqq9saasyz2z9lyoifku4n7s3jbwxf" xml:space="preserve">{{छोटो विवरण|नेपालमा प्रयोग गरिने पूर्व राजकीय सम्मानबोधक शब्द}}

'''श्री ५''' [[शाह वंश]]को समयमा [[नेपालका राजाहरूको सूची|नेपालका राजा]] र राजपरिवारका सदस्यका लागि प्रयोग गरिने एक राजकीय सम्मानबोधक शब्द थियो। यस शब्दलाई राजाको पूर्ण नामको अगाडि प्रयोग गरिन्थ्यो। राजालाई सम्बोधन गर्दा &quot;श्री ५ महाराजाधिराज&quot; भनिन्थ्यो भने रानीलाई &quot;श्री ५ बडामहारानी&quot; भन्ने गरिन्थ्यो। वि.सं. २०६५ जेठ १५ गतेको संविधान सभाको पहिलो बैठकले नेपाललाई सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र घोषणा गरेपछि राजतन्त्रको अन्त्यसँगै यस उपाधि सरकारी र कानुनी रूपमा समेत खारेज भएको थियो।&lt;ref name=&quot;UjyaaloNepal&quot;&gt;{{Cite web 
|title=&quot;श्री ५&quot; वा &quot;श्री ५ महाराजाधिराज&quot; प्रयोग गर्नु कुनै कानुननः अपराध होइन 
|url=https://www.ujyaalonepal.com/2025/310419/ 
|website=उज्यालो नेपाल 
|date=2025-07-11 
|access-date=2026-04-25 
|language=ne}}&lt;/ref&gt;

[[चित्र:Prithvi Narayan Shah 1960 (restoration).png|thumb|right|alt=Restored painting of Prithvi Narayan Shah|[[पृथ्वीनारायण शाह]], [[गोरखा राज्य]]का राजा, जसको पालादेखि ''श्री ५'' सम्मानबोधक शब्दको प्रयोग सुरु भएको थियो।]]

''श्री ५'' शब्द दुईवटा [[संस्कृत]] शब्दहरू मिलेर बनेको छ: ''[[श्री]]'' जुन सामान्यतया सम्मानबोधक शब्दको रूपमा प्रयोग गरिन्छ र ''पञ्च'', जसको अर्थ &quot;पाँच&quot; हुन्छ। यी दुई शब्द मिलेर बनेको &quot;श्री ५&quot; शब्द राजा र राजपरिवारका सदस्यलाई प्रयोग हुन्थ्यो। (उदाहरण: &lt;ref&gt;{{Cite journal |last=महर्जन |first=पशुपतिभक्त |date=२०५८ जेठ २१ |title=राज्यसहायक श्री ५ अधिराजकुमार ज्ञानेन्द्र वीरविक्रम शाहबाट देशवासीका नाममा २०५८ जेठ २१ गते आइतबार बक्सेको सन्देश |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=19048 |journal=नेपाल राजपत्र |volume=खण्ड ५१ अतिरिक्ताङ्क १४ |pages=2}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book?ref=19715 राजदरबारको विज्ञप्ति]&lt;/ref&gt;) 

== शाह वंशका श्री ५ राजाहरूको सूची ==

शाह वंशका निम्न राजाहरूले 'श्री ५' को उपाधि धारण गरेका थिए:

* [[पृथ्वीनारायण शाह]] (नेपालको एकीकरणकर्ता)
* [[प्रतापसिंह शाह]]
* [[रणबहादुर शाह]]
* [[गीर्वाणयुद्ध विक्रम शाह]]
* [[राजेन्द्र विक्रम शाह]]
* [[सुरेन्द्र विक्रम शाह]]
* [[पृथ्वी वीर विक्रम शाह]]
* [[त्रिभुवन वीर विक्रम शाह]]
* [[महेन्द्र वीर विक्रम शाह]]
* [[वीरेन्द्र वीर विक्रम शाह]]
* [[ज्ञानेन्द्र वीर विक्रम शाह]] (अन्तिम श्री ५ राजा)

== ऐतिहासिक महत्त्व ==

[[मुलुकी ऐन]]को परिशिष्टमा राजा [[राम शाह]]लाई '''श्री ९ महाराजधिराज''' भनेर सम्बोधन गरिएको छ।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=मुलुकी ऐन, १९१० परिशिष्ट (क) |url=https://repository.lawcommission.gov.np/np/wp-content/uploads/2021/08/मुलुकी-ऐन-१९१०.pdf |website=नेपाल कानुन आयोग}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;सुवेदी2&quot;&gt;{{cite book|last=|first=|author-link=|year=2022 Jestha|title=श्री ५ सुरेन्द्रविक्रम शाहदेवका शासनकालमा बनेको मुलुकी ऐन|publisher=श्री ५ को सरकार, कानून तथा न्याय मन्त्रालय|url=https://archive.org/details/muluki-ain-1910_202201/page/n713/mode/2up|isbn=|pages=695}}&lt;/ref&gt; नेपालको एकीकरणपछि [[पृथ्वीनारायण शाह]]को पालादेखि यो उपाधि प्रयोगमा आएको मानिन्छ।&lt;ref name=&quot;RatnaPustak&quot;&gt;{{Cite book 
|last=आचार्य 
|first=बाबुराम 
|title=श्री ५ बडामहाराजाधिराज पृथ्वीनारायण शाहको जीवनी 
|publisher=रत्न पुस्तक भण्डार 
|year=२०३४ (विसं) 
|location=काठमाडौँ}}&lt;/ref&gt; 

सल्यानकोटको पृथ्वीनारायण शाहको पालाको अभिलेख&lt;ref&gt;{{cite book|title=श्री ५ रणबहादुर शाह (व्यक्तित्व र शासन )|author=[[चित्तरन्जन नेपाली]]|page=108-115|date=2020 BS|publisher=मेरी राजभण्डारी|isbn=|url=}}&lt;/ref&gt;
{| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-collapse:collapse;border-style:none;background-color:transparent;max-width:40em;width:60%;&quot;
| valign=&quot;top&quot; style=&quot;padding:0 1em;&quot; |&lt;center&gt;'''स्व स्ति श्रीसाके १६८७ संवत्'''&lt;br&gt;'''१८२२ मासे ३ सल्ह्यानकोट देव'''&lt;br&gt;'''ल बनायाको श्री ५ नृपपृथ्वीना'''&lt;br&gt;'''रायण साहा श्रीनरिन्द्रलक्ष्मी मा'''&lt;br&gt;
'''हारानीसमयए कृति''' '''तथा दवार्‍या'''&lt;br&gt;
'''सुर्जामआन्याधा विश्राम् राना चामु ष्'''&lt;br&gt;
'''ड्का जेठाबुढा ननस्त् षंका बाकेसिं'''&lt;br&gt;
'''राना शुभम् ।''' 
&lt;/center&gt;
|}
विशेषगरी हिन्दु परम्परामा राजालाई भगवान [[विष्णु]]को [[अवतार]] मानिने हुनाले पाँचपटक 'श्री' को प्रयोग गरेर राजाको ईश्वरीय र उच्च मर्यादालाई दर्शाउने गरिन्थ्यो। नेपाल सरकार र चीन सरकारबीच चिठी र खलितापत्रमामा चीन सम्राटलाई पनि &quot;''स्वस्तिश्री ५ चिन बादशाह''&quot; भनी सम्बोधन गरिन्थ्यो।&lt;ref&gt;{{cite book|title=शाहकालका अभिलेख[पहिलो भाग)|author=धनवत्र वजाचार्य, टेकबहादुर श्रेष्ठ|page=|date=२०३७ भाद्र|publisher=नेपाल र एशियाली अनुसन्धान केन्द्र, त्रिभुवन विश्वविद्यालय
|isbn=|url=https://dn721602.ca.archive.org/0/items/shahakalaka-abhilekha-by-dhanavajra-vajracharya-and-tek-bahadur-shrestha/Shahakalaka%20Abhilekha%20by%20Dhanavajra%20Vajracharya%20and%20Tek%20Bahadur%20Shrestha.pdf}}&lt;/ref&gt; चिनियाँ अम्बाले नेपाललाई लेखेको पत्रमा चिनका राजालाई श्री ५ र नेपालका राजालाई श्री ३ लेखेका छन्।&lt;ref&gt;{{cite book|title=जनरल भीमसेन थापा र तत्कालीन नेपाल|author=[[चित्तरञ्जन नेपाली]]|page=२३३|date=2020 BS|publisher=मेरी राजभण्डारी|isbn=|url=}}&lt;/ref&gt; &lt;!--End Quote--&gt;
{| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-collapse:collapse;border-style:none;background-color:transparent;max-width:40em;width:60%;&quot;
| valign=&quot;top&quot; style=&quot;color:{{{color|silver}}};font-size:{{{size|3.6em}}};font-family:serif;font-weight:bold;text-align:left;padding:10px 0;&quot; |“
| valign=&quot;top&quot; style=&quot;padding:0 1em;&quot; |&lt;center&gt;'''स्वस्तिश्री ५ चिन वादसाहका हुकुमले भोट लाहासाको कामकाज गर्न्या  श्री टुचाङ् ताठिन् सि अम्बा तथा श्री टुचान् ताठिन्  वो अम्बाले पठायाको पत्रम् स्वस्तिश्री ३ ऋर्तिनिवाङ गिर्वान युद्ध विक्रम साहदेवेषु....'''
'''...इति च्याछिन् वर्ष २० वैसाष वदि १२ मुकाम लाहासा शुभम्''' 
&lt;/center&gt;
| valign=&quot;bottom&quot; style=&quot;color:{{{color|silver}}};font-size:{{{size|3.6em}}};font-family:serif;font-weight:bold;text-align:right;padding:10px 0;&quot; |„
|}&lt;!--End Quote--&gt;
भीमसेन थापाको उदयपछि उनले थापा खलकलाई श्री ३ दिलाएका थिए। कागजपत्रमा भीमसेन थापालाई &quot;श्री श्री श्री बडा जर्नेल भीमसेन थापा&quot; र भाइ रणध्वज थापालाई &quot;श्री ३ काजी&quot; भनी सम्बोधन गरिएको भेटिन्छ।&lt;ref&gt;{{cite book|title=जनरल भीमसेन थापा र तत्कालीन नेपाल|author=[[चित्तरञ्जन नेपाली]]|page=२२९|date=2020 BS|publisher=रत्न पुस्तक भण्डार|location=काठमाडौँ|isbn=|url=}}&lt;/ref&gt; १८९२ मा राजा राजेन्द्रले भीमसेन थापालाई कमान्डर इन चिफ पदवी दिदाँ राजपरिवारका सदस्यहरूलाई &quot;श्री ६&quot; बाट सम्बोधन गरिएको छ। १०४ वर्षीय [[राणा शासन]]को समयमा प्रधानमन्त्रीहरूले आफ्ना लागि '''श्री ३''' को पदवी प्रयोग गर्दथे, जसले राजा (श्री ५) र कार्यकारी प्रमुख (श्री ३) बीचको पदीय मर्यादा र शक्ति सन्तुलनलाई स्पष्ट पार्दथ्यो।

राजा त्रिभुवनको समयसम्मको सिक्कामा राजाको नामको अगाडि श्री श्री श्री लगाइएको छ। राजा महेन्द्रदेखिको सिक्कामा मात्र श्री ५ महेन्द्र लेखिएको देखिन्छ।

२०६५ सालमा राजतन्त्रको अन्त्य भई [[नेपाल]] गणतन्त्र घोषित भएपछि, यो उपाधिको आधिकारिक राजकीय प्रयोग समाप्त भएको थियो। यद्यपि यसको औपचारिक प्रयोग बन्द भए तापनि, कतिपय अनौपचारिक वा परम्परागत समारोहहरूमा यो शब्द अझै पनि कहिलेकाहीँ प्रयोग हुने गरेको पाइन्छ।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Malla |first=Kamal P. |date=2003-06-01 |title=The king’s song |url=https://www.himalmag.com/comment/the-kings-song |access-date=2025-07-27 |website=Himal Southasian |language=en}}&lt;/ref&gt;

== सन्दर्भ सामग्रीहरू ==
{{सन्दर्भसूची}}</text>
      <sha1>myqq9saasyz2z9lyoifku4n7s3jbwxf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355201</id>
      <parentid>1355200</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T12:46:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ऐतिहासिक महत्त्व */</comment>
      <origin>1355201</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13675" sha1="6rjii7clrb81lwehvxhp3tmu9w7f3gv" xml:space="preserve">{{छोटो विवरण|नेपालमा प्रयोग गरिने पूर्व राजकीय सम्मानबोधक शब्द}}

'''श्री ५''' [[शाह वंश]]को समयमा [[नेपालका राजाहरूको सूची|नेपालका राजा]] र राजपरिवारका सदस्यका लागि प्रयोग गरिने एक राजकीय सम्मानबोधक शब्द थियो। यस शब्दलाई राजाको पूर्ण नामको अगाडि प्रयोग गरिन्थ्यो। राजालाई सम्बोधन गर्दा &quot;श्री ५ महाराजाधिराज&quot; भनिन्थ्यो भने रानीलाई &quot;श्री ५ बडामहारानी&quot; भन्ने गरिन्थ्यो। वि.सं. २०६५ जेठ १५ गतेको संविधान सभाको पहिलो बैठकले नेपाललाई सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र घोषणा गरेपछि राजतन्त्रको अन्त्यसँगै यस उपाधि सरकारी र कानुनी रूपमा समेत खारेज भएको थियो।&lt;ref name=&quot;UjyaaloNepal&quot;&gt;{{Cite web 
|title=&quot;श्री ५&quot; वा &quot;श्री ५ महाराजाधिराज&quot; प्रयोग गर्नु कुनै कानुननः अपराध होइन 
|url=https://www.ujyaalonepal.com/2025/310419/ 
|website=उज्यालो नेपाल 
|date=2025-07-11 
|access-date=2026-04-25 
|language=ne}}&lt;/ref&gt;

[[चित्र:Prithvi Narayan Shah 1960 (restoration).png|thumb|right|alt=Restored painting of Prithvi Narayan Shah|[[पृथ्वीनारायण शाह]], [[गोरखा राज्य]]का राजा, जसको पालादेखि ''श्री ५'' सम्मानबोधक शब्दको प्रयोग सुरु भएको थियो।]]

''श्री ५'' शब्द दुईवटा [[संस्कृत]] शब्दहरू मिलेर बनेको छ: ''[[श्री]]'' जुन सामान्यतया सम्मानबोधक शब्दको रूपमा प्रयोग गरिन्छ र ''पञ्च'', जसको अर्थ &quot;पाँच&quot; हुन्छ। यी दुई शब्द मिलेर बनेको &quot;श्री ५&quot; शब्द राजा र राजपरिवारका सदस्यलाई प्रयोग हुन्थ्यो। (उदाहरण: &lt;ref&gt;{{Cite journal |last=महर्जन |first=पशुपतिभक्त |date=२०५८ जेठ २१ |title=राज्यसहायक श्री ५ अधिराजकुमार ज्ञानेन्द्र वीरविक्रम शाहबाट देशवासीका नाममा २०५८ जेठ २१ गते आइतबार बक्सेको सन्देश |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=19048 |journal=नेपाल राजपत्र |volume=खण्ड ५१ अतिरिक्ताङ्क १४ |pages=2}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book?ref=19715 राजदरबारको विज्ञप्ति]&lt;/ref&gt;) 

== शाह वंशका श्री ५ राजाहरूको सूची ==

शाह वंशका निम्न राजाहरूले 'श्री ५' को उपाधि धारण गरेका थिए:

* [[पृथ्वीनारायण शाह]] (नेपालको एकीकरणकर्ता)
* [[प्रतापसिंह शाह]]
* [[रणबहादुर शाह]]
* [[गीर्वाणयुद्ध विक्रम शाह]]
* [[राजेन्द्र विक्रम शाह]]
* [[सुरेन्द्र विक्रम शाह]]
* [[पृथ्वी वीर विक्रम शाह]]
* [[त्रिभुवन वीर विक्रम शाह]]
* [[महेन्द्र वीर विक्रम शाह]]
* [[वीरेन्द्र वीर विक्रम शाह]]
* [[ज्ञानेन्द्र वीर विक्रम शाह]] (अन्तिम श्री ५ राजा)

== ऐतिहासिक महत्त्व ==

[[मुलुकी ऐन]]को परिशिष्टमा राजा [[राम शाह]]लाई '''श्री ९ महाराजधिराज''' भनेर सम्बोधन गरिएको छ।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=मुलुकी ऐन, १९१० परिशिष्ट (क) |url=https://repository.lawcommission.gov.np/np/wp-content/uploads/2021/08/मुलुकी-ऐन-१९१०.pdf |website=नेपाल कानुन आयोग}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;सुवेदी2&quot;&gt;{{cite book|last=|first=|author-link=|year=2022 Jestha|title=श्री ५ सुरेन्द्रविक्रम शाहदेवका शासनकालमा बनेको मुलुकी ऐन|publisher=श्री ५ को सरकार, कानून तथा न्याय मन्त्रालय|url=https://archive.org/details/muluki-ain-1910_202201/page/n713/mode/2up|isbn=|pages=695}}&lt;/ref&gt; नेपालको एकीकरणपछि [[पृथ्वीनारायण शाह]]को पालादेखि यो उपाधि प्रयोगमा आएको मानिन्छ।&lt;ref name=&quot;RatnaPustak&quot;&gt;{{Cite book 
|last=आचार्य 
|first=बाबुराम 
|title=श्री ५ बडामहाराजाधिराज पृथ्वीनारायण शाहको जीवनी 
|publisher=रत्न पुस्तक भण्डार 
|year=२०३४ (विसं) 
|location=काठमाडौँ}}&lt;/ref&gt; 

सल्यानकोटको पृथ्वीनारायण शाहको पालाको अभिलेख&lt;ref&gt;{{cite book|title=श्री ५ रणबहादुर शाह (व्यक्तित्व र शासन )|author=[[चित्तरन्जन नेपाली]]|page=108-115|date=2020 BS|publisher=मेरी राजभण्डारी|isbn=|url=}}&lt;/ref&gt;
{| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-collapse:collapse;border-style:none;background-color:transparent;max-width:40em;width:60%;&quot;
| valign=&quot;top&quot; style=&quot;padding:0 1em;&quot; |&lt;center&gt;'''स्व स्ति श्रीसाके १६८७ संवत्'''&lt;br&gt;'''१८२२ मासे ३ सल्ह्यानकोट देव'''&lt;br&gt;'''ल बनायाको श्री ५ नृपपृथ्वीना'''&lt;br&gt;'''रायण साहा श्रीनरिन्द्रलक्ष्मी मा'''&lt;br&gt;'''हारानीसमयए कृति''' '''तथा दवार्‍या'''&lt;br&gt;'''सुर्जामआन्याधा विश्राम् राना चामु ष्'''&lt;br&gt;'''ड्का जेठाबुढा ननस्त् षंका बाकेसिं'''&lt;br&gt;'''राना शुभम् ।''' 
&lt;/center&gt;
|}
विशेषगरी हिन्दु परम्परामा राजालाई भगवान [[विष्णु]]को [[अवतार]] मानिने हुनाले पाँचपटक 'श्री' को प्रयोग गरेर राजाको ईश्वरीय र उच्च मर्यादालाई दर्शाउने गरिन्थ्यो। नेपाल सरकार र चीन सरकारबीच चिठी र खलितापत्रमामा चीन सम्राटलाई पनि &quot;''स्वस्तिश्री ५ चिन बादशाह''&quot; भनी सम्बोधन गरिन्थ्यो।&lt;ref&gt;{{cite book|title=शाहकालका अभिलेख[पहिलो भाग)|author=धनवत्र वजाचार्य, टेकबहादुर श्रेष्ठ|page=|date=२०३७ भाद्र|publisher=नेपाल र एशियाली अनुसन्धान केन्द्र, त्रिभुवन विश्वविद्यालय
|isbn=|url=https://dn721602.ca.archive.org/0/items/shahakalaka-abhilekha-by-dhanavajra-vajracharya-and-tek-bahadur-shrestha/Shahakalaka%20Abhilekha%20by%20Dhanavajra%20Vajracharya%20and%20Tek%20Bahadur%20Shrestha.pdf}}&lt;/ref&gt; चिनियाँ अम्बाले नेपाललाई लेखेको पत्रमा चिनका राजालाई श्री ५ र नेपालका राजालाई श्री ३ लेखेका छन्।&lt;ref&gt;{{cite book|title=जनरल भीमसेन थापा र तत्कालीन नेपाल|author=[[चित्तरञ्जन नेपाली]]|page=२३३|date=2020 BS|publisher=मेरी राजभण्डारी|isbn=|url=}}&lt;/ref&gt; &lt;!--End Quote--&gt;
{| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-collapse:collapse;border-style:none;background-color:transparent;max-width:40em;width:60%;&quot;
| valign=&quot;top&quot; style=&quot;color:{{{color|silver}}};font-size:{{{size|3.6em}}};font-family:serif;font-weight:bold;text-align:left;padding:10px 0;&quot; |“
| valign=&quot;top&quot; style=&quot;padding:0 1em;&quot; |&lt;center&gt;'''स्वस्तिश्री ५ चिन वादसाहका हुकुमले भोट लाहासाको कामकाज गर्न्या  श्री टुचाङ् ताठिन् सि अम्बा तथा श्री टुचान् ताठिन्  वो अम्बाले पठायाको पत्रम् स्वस्तिश्री ३ ऋर्तिनिवाङ गिर्वान युद्ध विक्रम साहदेवेषु....'''
'''...इति च्याछिन् वर्ष २० वैसाष वदि १२ मुकाम लाहासा शुभम्''' 
&lt;/center&gt;
| valign=&quot;bottom&quot; style=&quot;color:{{{color|silver}}};font-size:{{{size|3.6em}}};font-family:serif;font-weight:bold;text-align:right;padding:10px 0;&quot; |„
|}&lt;!--End Quote--&gt;
भीमसेन थापाको उदयपछि उनले थापा खलकलाई श्री ३ दिलाएका थिए। कागजपत्रमा भीमसेन थापालाई &quot;श्री श्री श्री बडा जर्नेल भीमसेन थापा&quot; र भाइ रणध्वज थापालाई &quot;श्री ३ काजी&quot; भनी सम्बोधन गरिएको भेटिन्छ।&lt;ref&gt;{{cite book|title=जनरल भीमसेन थापा र तत्कालीन नेपाल|author=[[चित्तरञ्जन नेपाली]]|page=२२९|date=2020 BS|publisher=रत्न पुस्तक भण्डार|location=काठमाडौँ|isbn=|url=}}&lt;/ref&gt; १८९२ मा राजा राजेन्द्रले भीमसेन थापालाई कमान्डर इन चिफ पदवी दिदाँ राजपरिवारका सदस्यहरूलाई &quot;श्री ६&quot; बाट सम्बोधन गरिएको छ। १०४ वर्षीय [[राणा शासन]]को समयमा प्रधानमन्त्रीहरूले आफ्ना लागि '''श्री ३''' को पदवी प्रयोग गर्दथे, जसले राजा (श्री ५) र कार्यकारी प्रमुख (श्री ३) बीचको पदीय मर्यादा र शक्ति सन्तुलनलाई स्पष्ट पार्दथ्यो।

राजा त्रिभुवनको समयसम्मको सिक्कामा राजाको नामको अगाडि श्री श्री श्री लगाइएको छ। राजा महेन्द्रदेखिको सिक्कामा मात्र श्री ५ महेन्द्र लेखिएको देखिन्छ।

२०६५ सालमा राजतन्त्रको अन्त्य भई [[नेपाल]] गणतन्त्र घोषित भएपछि, यो उपाधिको आधिकारिक राजकीय प्रयोग समाप्त भएको थियो। यद्यपि यसको औपचारिक प्रयोग बन्द भए तापनि, कतिपय अनौपचारिक वा परम्परागत समारोहहरूमा यो शब्द अझै पनि कहिलेकाहीँ प्रयोग हुने गरेको पाइन्छ।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Malla |first=Kamal P. |date=2003-06-01 |title=The king’s song |url=https://www.himalmag.com/comment/the-kings-song |access-date=2025-07-27 |website=Himal Southasian |language=en}}&lt;/ref&gt;

== सन्दर्भ सामग्रीहरू ==
{{सन्दर्भसूची}}</text>
      <sha1>6rjii7clrb81lwehvxhp3tmu9w7f3gv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355202</id>
      <parentid>1355201</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T12:46:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ऐतिहासिक महत्त्व */</comment>
      <origin>1355202</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13674" sha1="h149r6migh7wfc7btouvoumyw344wfi" xml:space="preserve">{{छोटो विवरण|नेपालमा प्रयोग गरिने पूर्व राजकीय सम्मानबोधक शब्द}}

'''श्री ५''' [[शाह वंश]]को समयमा [[नेपालका राजाहरूको सूची|नेपालका राजा]] र राजपरिवारका सदस्यका लागि प्रयोग गरिने एक राजकीय सम्मानबोधक शब्द थियो। यस शब्दलाई राजाको पूर्ण नामको अगाडि प्रयोग गरिन्थ्यो। राजालाई सम्बोधन गर्दा &quot;श्री ५ महाराजाधिराज&quot; भनिन्थ्यो भने रानीलाई &quot;श्री ५ बडामहारानी&quot; भन्ने गरिन्थ्यो। वि.सं. २०६५ जेठ १५ गतेको संविधान सभाको पहिलो बैठकले नेपाललाई सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र घोषणा गरेपछि राजतन्त्रको अन्त्यसँगै यस उपाधि सरकारी र कानुनी रूपमा समेत खारेज भएको थियो।&lt;ref name=&quot;UjyaaloNepal&quot;&gt;{{Cite web 
|title=&quot;श्री ५&quot; वा &quot;श्री ५ महाराजाधिराज&quot; प्रयोग गर्नु कुनै कानुननः अपराध होइन 
|url=https://www.ujyaalonepal.com/2025/310419/ 
|website=उज्यालो नेपाल 
|date=2025-07-11 
|access-date=2026-04-25 
|language=ne}}&lt;/ref&gt;

[[चित्र:Prithvi Narayan Shah 1960 (restoration).png|thumb|right|alt=Restored painting of Prithvi Narayan Shah|[[पृथ्वीनारायण शाह]], [[गोरखा राज्य]]का राजा, जसको पालादेखि ''श्री ५'' सम्मानबोधक शब्दको प्रयोग सुरु भएको थियो।]]

''श्री ५'' शब्द दुईवटा [[संस्कृत]] शब्दहरू मिलेर बनेको छ: ''[[श्री]]'' जुन सामान्यतया सम्मानबोधक शब्दको रूपमा प्रयोग गरिन्छ र ''पञ्च'', जसको अर्थ &quot;पाँच&quot; हुन्छ। यी दुई शब्द मिलेर बनेको &quot;श्री ५&quot; शब्द राजा र राजपरिवारका सदस्यलाई प्रयोग हुन्थ्यो। (उदाहरण: &lt;ref&gt;{{Cite journal |last=महर्जन |first=पशुपतिभक्त |date=२०५८ जेठ २१ |title=राज्यसहायक श्री ५ अधिराजकुमार ज्ञानेन्द्र वीरविक्रम शाहबाट देशवासीका नाममा २०५८ जेठ २१ गते आइतबार बक्सेको सन्देश |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=19048 |journal=नेपाल राजपत्र |volume=खण्ड ५१ अतिरिक्ताङ्क १४ |pages=2}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book?ref=19715 राजदरबारको विज्ञप्ति]&lt;/ref&gt;) 

== शाह वंशका श्री ५ राजाहरूको सूची ==

शाह वंशका निम्न राजाहरूले 'श्री ५' को उपाधि धारण गरेका थिए:

* [[पृथ्वीनारायण शाह]] (नेपालको एकीकरणकर्ता)
* [[प्रतापसिंह शाह]]
* [[रणबहादुर शाह]]
* [[गीर्वाणयुद्ध विक्रम शाह]]
* [[राजेन्द्र विक्रम शाह]]
* [[सुरेन्द्र विक्रम शाह]]
* [[पृथ्वी वीर विक्रम शाह]]
* [[त्रिभुवन वीर विक्रम शाह]]
* [[महेन्द्र वीर विक्रम शाह]]
* [[वीरेन्द्र वीर विक्रम शाह]]
* [[ज्ञानेन्द्र वीर विक्रम शाह]] (अन्तिम श्री ५ राजा)

== ऐतिहासिक महत्त्व ==

[[मुलुकी ऐन]]को परिशिष्टमा राजा [[राम शाह]]लाई '''श्री ९ महाराजधिराज''' भनेर सम्बोधन गरिएको छ।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=मुलुकी ऐन, १९१० परिशिष्ट (क) |url=https://repository.lawcommission.gov.np/np/wp-content/uploads/2021/08/मुलुकी-ऐन-१९१०.pdf |website=नेपाल कानुन आयोग}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;सुवेदी2&quot;&gt;{{cite book|last=|first=|author-link=|year=2022 Jestha|title=श्री ५ सुरेन्द्रविक्रम शाहदेवका शासनकालमा बनेको मुलुकी ऐन|publisher=श्री ५ को सरकार, कानून तथा न्याय मन्त्रालय|url=https://archive.org/details/muluki-ain-1910_202201/page/n713/mode/2up|isbn=|pages=695}}&lt;/ref&gt; नेपालको एकीकरणपछि [[पृथ्वीनारायण शाह]]को पालादेखि यो उपाधि प्रयोगमा आएको मानिन्छ।&lt;ref name=&quot;RatnaPustak&quot;&gt;{{Cite book 
|last=आचार्य 
|first=बाबुराम 
|title=श्री ५ बडामहाराजाधिराज पृथ्वीनारायण शाहको जीवनी 
|publisher=रत्न पुस्तक भण्डार 
|year=२०३४ (विसं) 
|location=काठमाडौँ}}&lt;/ref&gt; 

सल्यानकोटको पृथ्वीनारायण शाहको पालाको अभिलेख&lt;ref&gt;{{cite book|title=श्री ५ रणबहादुर शाह (व्यक्तित्व र शासन )|author=[[चित्तरन्जन नेपाली]]|page=108-115|date=2020 BS|publisher=मेरी राजभण्डारी|isbn=|url=}}&lt;/ref&gt;
{| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-collapse:collapse;border-style:none;background-color:transparent;max-width:40em;width:60%;&quot;
| valign=&quot;top&quot; style=&quot;padding:0 1em;&quot; |&lt;center&gt;'''स्वस्ति श्रीसाके १६८७ संवत्'''&lt;br&gt;'''१८२२ मासे ३ सल्ह्यानकोट देव'''&lt;br&gt;'''ल बनायाको श्री ५ नृपपृथ्वीना'''&lt;br&gt;'''रायण साहा श्रीनरिन्द्रलक्ष्मी मा'''&lt;br&gt;'''हारानीसमयए कृति''' '''तथा दवार्‍या'''&lt;br&gt;'''सुर्जामआन्याधा विश्राम् राना चामु ष्'''&lt;br&gt;'''ड्का जेठाबुढा ननस्त् षंका बाकेसिं'''&lt;br&gt;'''राना शुभम् ।''' 
&lt;/center&gt;
|}
विशेषगरी हिन्दु परम्परामा राजालाई भगवान [[विष्णु]]को [[अवतार]] मानिने हुनाले पाँचपटक 'श्री' को प्रयोग गरेर राजाको ईश्वरीय र उच्च मर्यादालाई दर्शाउने गरिन्थ्यो। नेपाल सरकार र चीन सरकारबीच चिठी र खलितापत्रमामा चीन सम्राटलाई पनि &quot;''स्वस्तिश्री ५ चिन बादशाह''&quot; भनी सम्बोधन गरिन्थ्यो।&lt;ref&gt;{{cite book|title=शाहकालका अभिलेख[पहिलो भाग)|author=धनवत्र वजाचार्य, टेकबहादुर श्रेष्ठ|page=|date=२०३७ भाद्र|publisher=नेपाल र एशियाली अनुसन्धान केन्द्र, त्रिभुवन विश्वविद्यालय
|isbn=|url=https://dn721602.ca.archive.org/0/items/shahakalaka-abhilekha-by-dhanavajra-vajracharya-and-tek-bahadur-shrestha/Shahakalaka%20Abhilekha%20by%20Dhanavajra%20Vajracharya%20and%20Tek%20Bahadur%20Shrestha.pdf}}&lt;/ref&gt; चिनियाँ अम्बाले नेपाललाई लेखेको पत्रमा चिनका राजालाई श्री ५ र नेपालका राजालाई श्री ३ लेखेका छन्।&lt;ref&gt;{{cite book|title=जनरल भीमसेन थापा र तत्कालीन नेपाल|author=[[चित्तरञ्जन नेपाली]]|page=२३३|date=2020 BS|publisher=मेरी राजभण्डारी|isbn=|url=}}&lt;/ref&gt; &lt;!--End Quote--&gt;
{| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-collapse:collapse;border-style:none;background-color:transparent;max-width:40em;width:60%;&quot;
| valign=&quot;top&quot; style=&quot;color:{{{color|silver}}};font-size:{{{size|3.6em}}};font-family:serif;font-weight:bold;text-align:left;padding:10px 0;&quot; |“
| valign=&quot;top&quot; style=&quot;padding:0 1em;&quot; |&lt;center&gt;'''स्वस्तिश्री ५ चिन वादसाहका हुकुमले भोट लाहासाको कामकाज गर्न्या  श्री टुचाङ् ताठिन् सि अम्बा तथा श्री टुचान् ताठिन्  वो अम्बाले पठायाको पत्रम् स्वस्तिश्री ३ ऋर्तिनिवाङ गिर्वान युद्ध विक्रम साहदेवेषु....'''
'''...इति च्याछिन् वर्ष २० वैसाष वदि १२ मुकाम लाहासा शुभम्''' 
&lt;/center&gt;
| valign=&quot;bottom&quot; style=&quot;color:{{{color|silver}}};font-size:{{{size|3.6em}}};font-family:serif;font-weight:bold;text-align:right;padding:10px 0;&quot; |„
|}&lt;!--End Quote--&gt;
भीमसेन थापाको उदयपछि उनले थापा खलकलाई श्री ३ दिलाएका थिए। कागजपत्रमा भीमसेन थापालाई &quot;श्री श्री श्री बडा जर्नेल भीमसेन थापा&quot; र भाइ रणध्वज थापालाई &quot;श्री ३ काजी&quot; भनी सम्बोधन गरिएको भेटिन्छ।&lt;ref&gt;{{cite book|title=जनरल भीमसेन थापा र तत्कालीन नेपाल|author=[[चित्तरञ्जन नेपाली]]|page=२२९|date=2020 BS|publisher=रत्न पुस्तक भण्डार|location=काठमाडौँ|isbn=|url=}}&lt;/ref&gt; १८९२ मा राजा राजेन्द्रले भीमसेन थापालाई कमान्डर इन चिफ पदवी दिदाँ राजपरिवारका सदस्यहरूलाई &quot;श्री ६&quot; बाट सम्बोधन गरिएको छ। १०४ वर्षीय [[राणा शासन]]को समयमा प्रधानमन्त्रीहरूले आफ्ना लागि '''श्री ३''' को पदवी प्रयोग गर्दथे, जसले राजा (श्री ५) र कार्यकारी प्रमुख (श्री ३) बीचको पदीय मर्यादा र शक्ति सन्तुलनलाई स्पष्ट पार्दथ्यो।

राजा त्रिभुवनको समयसम्मको सिक्कामा राजाको नामको अगाडि श्री श्री श्री लगाइएको छ। राजा महेन्द्रदेखिको सिक्कामा मात्र श्री ५ महेन्द्र लेखिएको देखिन्छ।

२०६५ सालमा राजतन्त्रको अन्त्य भई [[नेपाल]] गणतन्त्र घोषित भएपछि, यो उपाधिको आधिकारिक राजकीय प्रयोग समाप्त भएको थियो। यद्यपि यसको औपचारिक प्रयोग बन्द भए तापनि, कतिपय अनौपचारिक वा परम्परागत समारोहहरूमा यो शब्द अझै पनि कहिलेकाहीँ प्रयोग हुने गरेको पाइन्छ।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Malla |first=Kamal P. |date=2003-06-01 |title=The king’s song |url=https://www.himalmag.com/comment/the-kings-song |access-date=2025-07-27 |website=Himal Southasian |language=en}}&lt;/ref&gt;

== सन्दर्भ सामग्रीहरू ==
{{सन्दर्भसूची}}</text>
      <sha1>h149r6migh7wfc7btouvoumyw344wfi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355203</id>
      <parentid>1355202</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T12:48:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <comment>/* ऐतिहासिक महत्त्व */</comment>
      <origin>1355203</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13675" sha1="m71gkdqgmxg0o14uw9vd3bq087sugid" xml:space="preserve">{{छोटो विवरण|नेपालमा प्रयोग गरिने पूर्व राजकीय सम्मानबोधक शब्द}}

'''श्री ५''' [[शाह वंश]]को समयमा [[नेपालका राजाहरूको सूची|नेपालका राजा]] र राजपरिवारका सदस्यका लागि प्रयोग गरिने एक राजकीय सम्मानबोधक शब्द थियो। यस शब्दलाई राजाको पूर्ण नामको अगाडि प्रयोग गरिन्थ्यो। राजालाई सम्बोधन गर्दा &quot;श्री ५ महाराजाधिराज&quot; भनिन्थ्यो भने रानीलाई &quot;श्री ५ बडामहारानी&quot; भन्ने गरिन्थ्यो। वि.सं. २०६५ जेठ १५ गतेको संविधान सभाको पहिलो बैठकले नेपाललाई सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र घोषणा गरेपछि राजतन्त्रको अन्त्यसँगै यस उपाधि सरकारी र कानुनी रूपमा समेत खारेज भएको थियो।&lt;ref name=&quot;UjyaaloNepal&quot;&gt;{{Cite web 
|title=&quot;श्री ५&quot; वा &quot;श्री ५ महाराजाधिराज&quot; प्रयोग गर्नु कुनै कानुननः अपराध होइन 
|url=https://www.ujyaalonepal.com/2025/310419/ 
|website=उज्यालो नेपाल 
|date=2025-07-11 
|access-date=2026-04-25 
|language=ne}}&lt;/ref&gt;

[[चित्र:Prithvi Narayan Shah 1960 (restoration).png|thumb|right|alt=Restored painting of Prithvi Narayan Shah|[[पृथ्वीनारायण शाह]], [[गोरखा राज्य]]का राजा, जसको पालादेखि ''श्री ५'' सम्मानबोधक शब्दको प्रयोग सुरु भएको थियो।]]

''श्री ५'' शब्द दुईवटा [[संस्कृत]] शब्दहरू मिलेर बनेको छ: ''[[श्री]]'' जुन सामान्यतया सम्मानबोधक शब्दको रूपमा प्रयोग गरिन्छ र ''पञ्च'', जसको अर्थ &quot;पाँच&quot; हुन्छ। यी दुई शब्द मिलेर बनेको &quot;श्री ५&quot; शब्द राजा र राजपरिवारका सदस्यलाई प्रयोग हुन्थ्यो। (उदाहरण: &lt;ref&gt;{{Cite journal |last=महर्जन |first=पशुपतिभक्त |date=२०५८ जेठ २१ |title=राज्यसहायक श्री ५ अधिराजकुमार ज्ञानेन्द्र वीरविक्रम शाहबाट देशवासीका नाममा २०५८ जेठ २१ गते आइतबार बक्सेको सन्देश |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=19048 |journal=नेपाल राजपत्र |volume=खण्ड ५१ अतिरिक्ताङ्क १४ |pages=2}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book?ref=19715 राजदरबारको विज्ञप्ति]&lt;/ref&gt;) 

== शाह वंशका श्री ५ राजाहरूको सूची ==

शाह वंशका निम्न राजाहरूले 'श्री ५' को उपाधि धारण गरेका थिए:

* [[पृथ्वीनारायण शाह]] (नेपालको एकीकरणकर्ता)
* [[प्रतापसिंह शाह]]
* [[रणबहादुर शाह]]
* [[गीर्वाणयुद्ध विक्रम शाह]]
* [[राजेन्द्र विक्रम शाह]]
* [[सुरेन्द्र विक्रम शाह]]
* [[पृथ्वी वीर विक्रम शाह]]
* [[त्रिभुवन वीर विक्रम शाह]]
* [[महेन्द्र वीर विक्रम शाह]]
* [[वीरेन्द्र वीर विक्रम शाह]]
* [[ज्ञानेन्द्र वीर विक्रम शाह]] (अन्तिम श्री ५ राजा)

== ऐतिहासिक महत्त्व ==

[[मुलुकी ऐन]]को परिशिष्टमा राजा [[राम शाह]]लाई '''श्री ९ महाराजधिराज''' भनेर सम्बोधन गरिएको छ।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=मुलुकी ऐन, १९१० परिशिष्ट (क) |url=https://repository.lawcommission.gov.np/np/wp-content/uploads/2021/08/मुलुकी-ऐन-१९१०.pdf |website=नेपाल कानुन आयोग}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;सुवेदी2&quot;&gt;{{cite book|last=|first=|author-link=|year=2022 Jestha|title=श्री ५ सुरेन्द्रविक्रम शाहदेवका शासनकालमा बनेको मुलुकी ऐन|publisher=श्री ५ को सरकार, कानून तथा न्याय मन्त्रालय|url=https://archive.org/details/muluki-ain-1910_202201/page/n713/mode/2up|isbn=|pages=695}}&lt;/ref&gt; नेपालको एकीकरणपछि [[पृथ्वीनारायण शाह]]को पालादेखि यो उपाधि प्रयोगमा आएको मानिन्छ।&lt;ref name=&quot;RatnaPustak&quot;&gt;{{Cite book 
|last=आचार्य 
|first=बाबुराम 
|title=श्री ५ बडामहाराजाधिराज पृथ्वीनारायण शाहको जीवनी 
|publisher=रत्न पुस्तक भण्डार 
|year=२०३४ (विसं) 
|location=काठमाडौँ}}&lt;/ref&gt; 

सल्यानकोटको पृथ्वीनारायण शाहको पालाको अभिलेख&lt;ref&gt;{{cite book|title=शाहकालका अभिलेख[पहिलो भाग)|author=धनवत्र वजाचार्य, टेकबहादुर श्रेष्ठ|page=77|date=२०३७ भाद्र|publisher=नेपाल र एशियाली अनुसन्धान केन्द्र, त्रिभुवन विश्वविद्यालय
|isbn=|url=https://dn721602.ca.archive.org/0/items/shahakalaka-abhilekha-by-dhanavajra-vajracharya-and-tek-bahadur-shrestha/Shahakalaka%20Abhilekha%20by%20Dhanavajra%20Vajracharya%20and%20Tek%20Bahadur%20Shrestha.pdf}}&lt;/ref&gt; चिनियाँ अम्बाले नेपाललाई लेखेको पत्रमा चिनका राजालाई श्री ५ र नेपालका राजालाई श्री ३ लेखेका छन्।&lt;ref&gt;{{cite book|title=जनरल भीमसेन थापा र तत्कालीन नेपाल|author=[[चित्तरञ्जन नेपाली]]|page=२३३|date=2020 BS|publisher=मेरी राजभण्डारी|isbn=|url=}}&lt;/ref&gt;
{| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-collapse:collapse;border-style:none;background-color:transparent;max-width:40em;width:60%;&quot;
| valign=&quot;top&quot; style=&quot;padding:0 1em;&quot; |&lt;center&gt;'''स्वस्ति श्रीसाके १६८७ संवत्'''&lt;br&gt;'''१८२२ मासे ३ सल्ह्यानकोट देव'''&lt;br&gt;'''ल बनायाको श्री ५ नृपपृथ्वीना'''&lt;br&gt;'''रायण साहा श्रीनरिन्द्रलक्ष्मी मा'''&lt;br&gt;'''हारानीसमयए कृति''' '''तथा दवार्‍या'''&lt;br&gt;'''सुर्जामआन्याधा विश्राम् राना चामु ष्'''&lt;br&gt;'''ड्का जेठाबुढा ननस्त् षंका बाकेसिं'''&lt;br&gt;'''राना शुभम् ।''' 
&lt;/center&gt;
|}
विशेषगरी हिन्दु परम्परामा राजालाई भगवान [[विष्णु]]को [[अवतार]] मानिने हुनाले पाँचपटक 'श्री' को प्रयोग गरेर राजाको ईश्वरीय र उच्च मर्यादालाई दर्शाउने गरिन्थ्यो। नेपाल सरकार र चीन सरकारबीच चिठी र खलितापत्रमामा चीन सम्राटलाई पनि &quot;''स्वस्तिश्री ५ चिन बादशाह''&quot; भनी सम्बोधन गरिन्थ्यो।&lt;ref&gt;{{cite book|title=श्री ५ रणबहादुर शाह (व्यक्तित्व र शासन )|author=[[चित्तरन्जन नेपाली]]|page=108-115|date=2020 BS|publisher=मेरी राजभण्डारी|isbn=|url=}}&lt;/ref&gt;&lt;!--End Quote--&gt;
{| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-collapse:collapse;border-style:none;background-color:transparent;max-width:40em;width:60%;&quot;
| valign=&quot;top&quot; style=&quot;color:{{{color|silver}}};font-size:{{{size|3.6em}}};font-family:serif;font-weight:bold;text-align:left;padding:10px 0;&quot; |“
| valign=&quot;top&quot; style=&quot;padding:0 1em;&quot; |&lt;center&gt;'''स्वस्तिश्री ५ चिन वादसाहका हुकुमले भोट लाहासाको कामकाज गर्न्या  श्री टुचाङ् ताठिन् सि अम्बा तथा श्री टुचान् ताठिन्  वो अम्बाले पठायाको पत्रम् स्वस्तिश्री ३ ऋर्तिनिवाङ गिर्वान युद्ध विक्रम साहदेवेषु....'''
'''...इति च्याछिन् वर्ष २० वैसाष वदि १२ मुकाम लाहासा शुभम्''' 
&lt;/center&gt;
| valign=&quot;bottom&quot; style=&quot;color:{{{color|silver}}};font-size:{{{size|3.6em}}};font-family:serif;font-weight:bold;text-align:right;padding:10px 0;&quot; |„
|}&lt;!--End Quote--&gt;
भीमसेन थापाको उदयपछि उनले थापा खलकलाई श्री ३ दिलाएका थिए। कागजपत्रमा भीमसेन थापालाई &quot;श्री श्री श्री बडा जर्नेल भीमसेन थापा&quot; र भाइ रणध्वज थापालाई &quot;श्री ३ काजी&quot; भनी सम्बोधन गरिएको भेटिन्छ।&lt;ref&gt;{{cite book|title=जनरल भीमसेन थापा र तत्कालीन नेपाल|author=[[चित्तरञ्जन नेपाली]]|page=२२९|date=2020 BS|publisher=रत्न पुस्तक भण्डार|location=काठमाडौँ|isbn=|url=}}&lt;/ref&gt; १८९२ मा राजा राजेन्द्रले भीमसेन थापालाई कमान्डर इन चिफ पदवी दिदाँ राजपरिवारका सदस्यहरूलाई &quot;श्री ६&quot; बाट सम्बोधन गरिएको छ। १०४ वर्षीय [[राणा शासन]]को समयमा प्रधानमन्त्रीहरूले आफ्ना लागि '''श्री ३''' को पदवी प्रयोग गर्दथे, जसले राजा (श्री ५) र कार्यकारी प्रमुख (श्री ३) बीचको पदीय मर्यादा र शक्ति सन्तुलनलाई स्पष्ट पार्दथ्यो।

राजा त्रिभुवनको समयसम्मको सिक्कामा राजाको नामको अगाडि श्री श्री श्री लगाइएको छ। राजा महेन्द्रदेखिको सिक्कामा मात्र श्री ५ महेन्द्र लेखिएको देखिन्छ।

२०६५ सालमा राजतन्त्रको अन्त्य भई [[नेपाल]] गणतन्त्र घोषित भएपछि, यो उपाधिको आधिकारिक राजकीय प्रयोग समाप्त भएको थियो। यद्यपि यसको औपचारिक प्रयोग बन्द भए तापनि, कतिपय अनौपचारिक वा परम्परागत समारोहहरूमा यो शब्द अझै पनि कहिलेकाहीँ प्रयोग हुने गरेको पाइन्छ।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Malla |first=Kamal P. |date=2003-06-01 |title=The king’s song |url=https://www.himalmag.com/comment/the-kings-song |access-date=2025-07-27 |website=Himal Southasian |language=en}}&lt;/ref&gt;

== सन्दर्भ सामग्रीहरू ==
{{सन्दर्भसूची}}</text>
      <sha1>m71gkdqgmxg0o14uw9vd3bq087sugid</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355204</id>
      <parentid>1355203</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T12:49:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ऐतिहासिक महत्त्व */</comment>
      <origin>1355204</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13675" sha1="lgx784b9fz2uikc7o5dufn8c4hqbab3" xml:space="preserve">{{छोटो विवरण|नेपालमा प्रयोग गरिने पूर्व राजकीय सम्मानबोधक शब्द}}

'''श्री ५''' [[शाह वंश]]को समयमा [[नेपालका राजाहरूको सूची|नेपालका राजा]] र राजपरिवारका सदस्यका लागि प्रयोग गरिने एक राजकीय सम्मानबोधक शब्द थियो। यस शब्दलाई राजाको पूर्ण नामको अगाडि प्रयोग गरिन्थ्यो। राजालाई सम्बोधन गर्दा &quot;श्री ५ महाराजाधिराज&quot; भनिन्थ्यो भने रानीलाई &quot;श्री ५ बडामहारानी&quot; भन्ने गरिन्थ्यो। वि.सं. २०६५ जेठ १५ गतेको संविधान सभाको पहिलो बैठकले नेपाललाई सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र घोषणा गरेपछि राजतन्त्रको अन्त्यसँगै यस उपाधि सरकारी र कानुनी रूपमा समेत खारेज भएको थियो।&lt;ref name=&quot;UjyaaloNepal&quot;&gt;{{Cite web 
|title=&quot;श्री ५&quot; वा &quot;श्री ५ महाराजाधिराज&quot; प्रयोग गर्नु कुनै कानुननः अपराध होइन 
|url=https://www.ujyaalonepal.com/2025/310419/ 
|website=उज्यालो नेपाल 
|date=2025-07-11 
|access-date=2026-04-25 
|language=ne}}&lt;/ref&gt;

[[चित्र:Prithvi Narayan Shah 1960 (restoration).png|thumb|right|alt=Restored painting of Prithvi Narayan Shah|[[पृथ्वीनारायण शाह]], [[गोरखा राज्य]]का राजा, जसको पालादेखि ''श्री ५'' सम्मानबोधक शब्दको प्रयोग सुरु भएको थियो।]]

''श्री ५'' शब्द दुईवटा [[संस्कृत]] शब्दहरू मिलेर बनेको छ: ''[[श्री]]'' जुन सामान्यतया सम्मानबोधक शब्दको रूपमा प्रयोग गरिन्छ र ''पञ्च'', जसको अर्थ &quot;पाँच&quot; हुन्छ। यी दुई शब्द मिलेर बनेको &quot;श्री ५&quot; शब्द राजा र राजपरिवारका सदस्यलाई प्रयोग हुन्थ्यो। (उदाहरण: &lt;ref&gt;{{Cite journal |last=महर्जन |first=पशुपतिभक्त |date=२०५८ जेठ २१ |title=राज्यसहायक श्री ५ अधिराजकुमार ज्ञानेन्द्र वीरविक्रम शाहबाट देशवासीका नाममा २०५८ जेठ २१ गते आइतबार बक्सेको सन्देश |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=19048 |journal=नेपाल राजपत्र |volume=खण्ड ५१ अतिरिक्ताङ्क १४ |pages=2}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book?ref=19715 राजदरबारको विज्ञप्ति]&lt;/ref&gt;) 

== शाह वंशका श्री ५ राजाहरूको सूची ==

शाह वंशका निम्न राजाहरूले 'श्री ५' को उपाधि धारण गरेका थिए:

* [[पृथ्वीनारायण शाह]] (नेपालको एकीकरणकर्ता)
* [[प्रतापसिंह शाह]]
* [[रणबहादुर शाह]]
* [[गीर्वाणयुद्ध विक्रम शाह]]
* [[राजेन्द्र विक्रम शाह]]
* [[सुरेन्द्र विक्रम शाह]]
* [[पृथ्वी वीर विक्रम शाह]]
* [[त्रिभुवन वीर विक्रम शाह]]
* [[महेन्द्र वीर विक्रम शाह]]
* [[वीरेन्द्र वीर विक्रम शाह]]
* [[ज्ञानेन्द्र वीर विक्रम शाह]] (अन्तिम श्री ५ राजा)

== ऐतिहासिक महत्त्व ==

[[मुलुकी ऐन]]को परिशिष्टमा राजा [[राम शाह]]लाई '''श्री ९ महाराजधिराज''' भनेर सम्बोधन गरिएको छ।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=मुलुकी ऐन, १९१० परिशिष्ट (क) |url=https://repository.lawcommission.gov.np/np/wp-content/uploads/2021/08/मुलुकी-ऐन-१९१०.pdf |website=नेपाल कानुन आयोग}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;सुवेदी2&quot;&gt;{{cite book|last=|first=|author-link=|year=2022 Jestha|title=श्री ५ सुरेन्द्रविक्रम शाहदेवका शासनकालमा बनेको मुलुकी ऐन|publisher=श्री ५ को सरकार, कानून तथा न्याय मन्त्रालय|url=https://archive.org/details/muluki-ain-1910_202201/page/n713/mode/2up|isbn=|pages=695}}&lt;/ref&gt; नेपालको एकीकरणपछि [[पृथ्वीनारायण शाह]]को पालादेखि यो उपाधि प्रयोगमा आएको मानिन्छ।&lt;ref name=&quot;RatnaPustak&quot;&gt;{{Cite book 
|last=आचार्य 
|first=बाबुराम 
|title=श्री ५ बडामहाराजाधिराज पृथ्वीनारायण शाहको जीवनी 
|publisher=रत्न पुस्तक भण्डार 
|year=२०३४ (विसं) 
|location=काठमाडौँ}}&lt;/ref&gt; 

सल्यानकोटको पृथ्वीनारायण शाहको पालाको अभिलेख&lt;ref&gt;{{cite book|title=शाहकालका अभिलेख[पहिलो भाग)|author=धनवत्र वजाचार्य, टेकबहादुर श्रेष्ठ|page=77|date=२०३७ भाद्र|publisher=नेपाल र एशियाली अनुसन्धान केन्द्र, त्रिभुवन विश्वविद्यालय
|isbn=|url=https://dn721602.ca.archive.org/0/items/shahakalaka-abhilekha-by-dhanavajra-vajracharya-and-tek-bahadur-shrestha/Shahakalaka%20Abhilekha%20by%20Dhanavajra%20Vajracharya%20and%20Tek%20Bahadur%20Shrestha.pdf}}&lt;/ref&gt;
{| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-collapse:collapse;border-style:none;background-color:transparent;max-width:40em;width:60%;&quot;
| valign=&quot;top&quot; style=&quot;padding:0 1em;&quot; |&lt;center&gt;'''स्वस्ति श्रीसाके १६८७ संवत्'''&lt;br&gt;'''१८२२ मासे ३ सल्ह्यानकोट देव'''&lt;br&gt;'''ल बनायाको श्री ५ नृपपृथ्वीना'''&lt;br&gt;'''रायण साहा श्रीनरिन्द्रलक्ष्मी मा'''&lt;br&gt;'''हारानीसमयए कृति''' '''तथा दवार्‍या'''&lt;br&gt;'''सुर्जामआन्याधा विश्राम् राना चामु ष्'''&lt;br&gt;'''ड्का जेठाबुढा ननस्त् षंका बाकेसिं'''&lt;br&gt;'''राना शुभम् ।''' 
&lt;/center&gt;
|}
विशेषगरी हिन्दु परम्परामा राजालाई भगवान [[विष्णु]]को [[अवतार]] मानिने हुनाले पाँचपटक 'श्री' को प्रयोग गरेर राजाको ईश्वरीय र उच्च मर्यादालाई दर्शाउने गरिन्थ्यो। नेपाल सरकार र चीन सरकारबीच चिठी र खलितापत्रमामा चीन सम्राटलाई पनि &quot;''स्वस्तिश्री ५ चिन बादशाह''&quot; भनी सम्बोधन गरिन्थ्यो।&lt;ref&gt;{{cite book|title=श्री ५ रणबहादुर शाह (व्यक्तित्व र शासन )|author=[[चित्तरन्जन नेपाली]]|page=108-115|date=2020 BS|publisher=मेरी राजभण्डारी|isbn=|url=}}&lt;/ref&gt; चिनियाँ अम्बाले नेपाललाई लेखेको पत्रमा चिनका राजालाई श्री ५ र नेपालका राजालाई श्री ३ लेखेका छन्।&lt;ref&gt;{{cite book|title=जनरल भीमसेन थापा र तत्कालीन नेपाल|author=[[चित्तरञ्जन नेपाली]]|page=२३३|date=2020 BS|publisher=मेरी राजभण्डारी|isbn=|url=}}&lt;/ref&gt;&lt;!--End Quote--&gt;
{| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-collapse:collapse;border-style:none;background-color:transparent;max-width:40em;width:60%;&quot;
| valign=&quot;top&quot; style=&quot;color:{{{color|silver}}};font-size:{{{size|3.6em}}};font-family:serif;font-weight:bold;text-align:left;padding:10px 0;&quot; |“
| valign=&quot;top&quot; style=&quot;padding:0 1em;&quot; |&lt;center&gt;'''स्वस्तिश्री ५ चिन वादसाहका हुकुमले भोट लाहासाको कामकाज गर्न्या  श्री टुचाङ् ताठिन् सि अम्बा तथा श्री टुचान् ताठिन्  वो अम्बाले पठायाको पत्रम् स्वस्तिश्री ३ ऋर्तिनिवाङ गिर्वान युद्ध विक्रम साहदेवेषु....'''
'''...इति च्याछिन् वर्ष २० वैसाष वदि १२ मुकाम लाहासा शुभम्''' 
&lt;/center&gt;
| valign=&quot;bottom&quot; style=&quot;color:{{{color|silver}}};font-size:{{{size|3.6em}}};font-family:serif;font-weight:bold;text-align:right;padding:10px 0;&quot; |„
|}&lt;!--End Quote--&gt;
भीमसेन थापाको उदयपछि उनले थापा खलकलाई श्री ३ दिलाएका थिए। कागजपत्रमा भीमसेन थापालाई &quot;श्री श्री श्री बडा जर्नेल भीमसेन थापा&quot; र भाइ रणध्वज थापालाई &quot;श्री ३ काजी&quot; भनी सम्बोधन गरिएको भेटिन्छ।&lt;ref&gt;{{cite book|title=जनरल भीमसेन थापा र तत्कालीन नेपाल|author=[[चित्तरञ्जन नेपाली]]|page=२२९|date=2020 BS|publisher=रत्न पुस्तक भण्डार|location=काठमाडौँ|isbn=|url=}}&lt;/ref&gt; १८९२ मा राजा राजेन्द्रले भीमसेन थापालाई कमान्डर इन चिफ पदवी दिदाँ राजपरिवारका सदस्यहरूलाई &quot;श्री ६&quot; बाट सम्बोधन गरिएको छ। १०४ वर्षीय [[राणा शासन]]को समयमा प्रधानमन्त्रीहरूले आफ्ना लागि '''श्री ३''' को पदवी प्रयोग गर्दथे, जसले राजा (श्री ५) र कार्यकारी प्रमुख (श्री ३) बीचको पदीय मर्यादा र शक्ति सन्तुलनलाई स्पष्ट पार्दथ्यो।

राजा त्रिभुवनको समयसम्मको सिक्कामा राजाको नामको अगाडि श्री श्री श्री लगाइएको छ। राजा महेन्द्रदेखिको सिक्कामा मात्र श्री ५ महेन्द्र लेखिएको देखिन्छ।

२०६५ सालमा राजतन्त्रको अन्त्य भई [[नेपाल]] गणतन्त्र घोषित भएपछि, यो उपाधिको आधिकारिक राजकीय प्रयोग समाप्त भएको थियो। यद्यपि यसको औपचारिक प्रयोग बन्द भए तापनि, कतिपय अनौपचारिक वा परम्परागत समारोहहरूमा यो शब्द अझै पनि कहिलेकाहीँ प्रयोग हुने गरेको पाइन्छ।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Malla |first=Kamal P. |date=2003-06-01 |title=The king’s song |url=https://www.himalmag.com/comment/the-kings-song |access-date=2025-07-27 |website=Himal Southasian |language=en}}&lt;/ref&gt;

== सन्दर्भ सामग्रीहरू ==
{{सन्दर्भसूची}}</text>
      <sha1>lgx784b9fz2uikc7o5dufn8c4hqbab3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355208</id>
      <parentid>1355204</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T13:52:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ऐतिहासिक महत्त्व */</comment>
      <origin>1355208</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13675" sha1="3dfk6p2351la9ydr6qzaftqy3iyucxy" xml:space="preserve">{{छोटो विवरण|नेपालमा प्रयोग गरिने पूर्व राजकीय सम्मानबोधक शब्द}}

'''श्री ५''' [[शाह वंश]]को समयमा [[नेपालका राजाहरूको सूची|नेपालका राजा]] र राजपरिवारका सदस्यका लागि प्रयोग गरिने एक राजकीय सम्मानबोधक शब्द थियो। यस शब्दलाई राजाको पूर्ण नामको अगाडि प्रयोग गरिन्थ्यो। राजालाई सम्बोधन गर्दा &quot;श्री ५ महाराजाधिराज&quot; भनिन्थ्यो भने रानीलाई &quot;श्री ५ बडामहारानी&quot; भन्ने गरिन्थ्यो। वि.सं. २०६५ जेठ १५ गतेको संविधान सभाको पहिलो बैठकले नेपाललाई सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र घोषणा गरेपछि राजतन्त्रको अन्त्यसँगै यस उपाधि सरकारी र कानुनी रूपमा समेत खारेज भएको थियो।&lt;ref name=&quot;UjyaaloNepal&quot;&gt;{{Cite web 
|title=&quot;श्री ५&quot; वा &quot;श्री ५ महाराजाधिराज&quot; प्रयोग गर्नु कुनै कानुननः अपराध होइन 
|url=https://www.ujyaalonepal.com/2025/310419/ 
|website=उज्यालो नेपाल 
|date=2025-07-11 
|access-date=2026-04-25 
|language=ne}}&lt;/ref&gt;

[[चित्र:Prithvi Narayan Shah 1960 (restoration).png|thumb|right|alt=Restored painting of Prithvi Narayan Shah|[[पृथ्वीनारायण शाह]], [[गोरखा राज्य]]का राजा, जसको पालादेखि ''श्री ५'' सम्मानबोधक शब्दको प्रयोग सुरु भएको थियो।]]

''श्री ५'' शब्द दुईवटा [[संस्कृत]] शब्दहरू मिलेर बनेको छ: ''[[श्री]]'' जुन सामान्यतया सम्मानबोधक शब्दको रूपमा प्रयोग गरिन्छ र ''पञ्च'', जसको अर्थ &quot;पाँच&quot; हुन्छ। यी दुई शब्द मिलेर बनेको &quot;श्री ५&quot; शब्द राजा र राजपरिवारका सदस्यलाई प्रयोग हुन्थ्यो। (उदाहरण: &lt;ref&gt;{{Cite journal |last=महर्जन |first=पशुपतिभक्त |date=२०५८ जेठ २१ |title=राज्यसहायक श्री ५ अधिराजकुमार ज्ञानेन्द्र वीरविक्रम शाहबाट देशवासीका नाममा २०५८ जेठ २१ गते आइतबार बक्सेको सन्देश |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=19048 |journal=नेपाल राजपत्र |volume=खण्ड ५१ अतिरिक्ताङ्क १४ |pages=2}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book?ref=19715 राजदरबारको विज्ञप्ति]&lt;/ref&gt;) 

== शाह वंशका श्री ५ राजाहरूको सूची ==

शाह वंशका निम्न राजाहरूले 'श्री ५' को उपाधि धारण गरेका थिए:

* [[पृथ्वीनारायण शाह]] (नेपालको एकीकरणकर्ता)
* [[प्रतापसिंह शाह]]
* [[रणबहादुर शाह]]
* [[गीर्वाणयुद्ध विक्रम शाह]]
* [[राजेन्द्र विक्रम शाह]]
* [[सुरेन्द्र विक्रम शाह]]
* [[पृथ्वी वीर विक्रम शाह]]
* [[त्रिभुवन वीर विक्रम शाह]]
* [[महेन्द्र वीर विक्रम शाह]]
* [[वीरेन्द्र वीर विक्रम शाह]]
* [[ज्ञानेन्द्र वीर विक्रम शाह]] (अन्तिम श्री ५ राजा)

== ऐतिहासिक महत्त्व ==

[[मुलुकी ऐन]]को परिशिष्टमा राजा [[राम शाह]]लाई '''श्री ९ महाराजधिराज''' भनेर सम्बोधन गरिएको छ।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=मुलुकी ऐन, १९१० परिशिष्ट (क) |url=https://repository.lawcommission.gov.np/np/wp-content/uploads/2021/08/मुलुकी-ऐन-१९१०.pdf |website=नेपाल कानुन आयोग}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;सुवेदी2&quot;&gt;{{cite book|last=|first=|author-link=|year=2022 Jestha|title=श्री ५ सुरेन्द्रविक्रम शाहदेवका शासनकालमा बनेको मुलुकी ऐन|publisher=श्री ५ को सरकार, कानून तथा न्याय मन्त्रालय|url=https://archive.org/details/muluki-ain-1910_202201/page/n713/mode/2up|isbn=|pages=695}}&lt;/ref&gt; नेपालको एकीकरणपछि [[पृथ्वीनारायण शाह]]को पालादेखि यो उपाधि प्रयोगमा आएको मानिन्छ।&lt;ref name=&quot;RatnaPustak&quot;&gt;{{Cite book 
|last=आचार्य 
|first=बाबुराम 
|title=श्री ५ बडामहाराजाधिराज पृथ्वीनारायण शाहको जीवनी 
|publisher=रत्न पुस्तक भण्डार 
|year=२०३४ (विसं) 
|location=काठमाडौँ}}&lt;/ref&gt; 

सल्यानकोटको पृथ्वीनारायण शाहको पालाको अभिलेख&lt;ref&gt;{{cite book|title=शाहकालका अभिलेख[पहिलो भाग)|author=धनवत्र वजाचार्य, टेकबहादुर श्रेष्ठ|page=77|date=२०३७ भाद्र|publisher=नेपाल र एशियाली अनुसन्धान केन्द्र, त्रिभुवन विश्वविद्यालय
|isbn=|url=https://dn721602.ca.archive.org/0/items/shahakalaka-abhilekha-by-dhanavajra-vajracharya-and-tek-bahadur-shrestha/Shahakalaka%20Abhilekha%20by%20Dhanavajra%20Vajracharya%20and%20Tek%20Bahadur%20Shrestha.pdf}}&lt;/ref&gt;
{| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-collapse:collapse;border-style:none;background-color:transparent;max-width:40em;width:60%;&quot;
| valign=&quot;top&quot; style=&quot;padding:0 1em;&quot; |&lt;center&gt;'''स्वस्ति श्रीसाके १६८७ संवत्'''&lt;br&gt;'''१८२२ मासे ३ सल्ह्यानकोट देव'''&lt;br&gt;'''ल बनायाको श्री ५ नृपपृथ्वीना'''&lt;br&gt;'''रायण साहा श्रीनरिन्द्रलक्ष्मी मा'''&lt;br&gt;'''हारानीसमये कृति''' '''तथा दवार्‍या'''&lt;br&gt;'''सुर्जामआन्याधा विश्राम् राना चामु ष्'''&lt;br&gt;'''ड्का जेठाबुढा ननस्त् षंका बाकेसिं'''&lt;br&gt;'''राना शुभम् ।''' 
&lt;/center&gt;
|}
विशेषगरी हिन्दु परम्परामा राजालाई भगवान [[विष्णु]]को [[अवतार]] मानिने हुनाले पाँचपटक 'श्री' को प्रयोग गरेर राजाको ईश्वरीय र उच्च मर्यादालाई दर्शाउने गरिन्थ्यो। नेपाल सरकार र चीन सरकारबीच चिठी र खलितापत्रमामा चीन सम्राटलाई पनि &quot;''स्वस्तिश्री ५ चिन बादशाह''&quot; भनी सम्बोधन गरिन्थ्यो।&lt;ref&gt;{{cite book|title=श्री ५ रणबहादुर शाह (व्यक्तित्व र शासन )|author=[[चित्तरन्जन नेपाली]]|page=108-115|date=2020 BS|publisher=मेरी राजभण्डारी|isbn=|url=}}&lt;/ref&gt; चिनियाँ अम्बाले नेपाललाई लेखेको पत्रमा चिनका राजालाई श्री ५ र नेपालका राजालाई श्री ३ लेखेका छन्।&lt;ref&gt;{{cite book|title=जनरल भीमसेन थापा र तत्कालीन नेपाल|author=[[चित्तरञ्जन नेपाली]]|page=२३३|date=2020 BS|publisher=मेरी राजभण्डारी|isbn=|url=}}&lt;/ref&gt;&lt;!--End Quote--&gt;
{| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-collapse:collapse;border-style:none;background-color:transparent;max-width:40em;width:60%;&quot;
| valign=&quot;top&quot; style=&quot;color:{{{color|silver}}};font-size:{{{size|3.6em}}};font-family:serif;font-weight:bold;text-align:left;padding:10px 0;&quot; |“
| valign=&quot;top&quot; style=&quot;padding:0 1em;&quot; |&lt;center&gt;'''स्वस्तिश्री ५ चिन वादसाहका हुकुमले भोट लाहासाको कामकाज गर्न्या  श्री टुचाङ् ताठिन् सि अम्बा तथा श्री टुचान् ताठिन्  वो अम्बाले पठायाको पत्रम् स्वस्तिश्री ३ ऋर्तिनिवाङ गिर्वान युद्ध विक्रम साहदेवेषु....'''
'''...इति च्याछिन् वर्ष २० वैसाष वदि १२ मुकाम लाहासा शुभम्''' 
&lt;/center&gt;
| valign=&quot;bottom&quot; style=&quot;color:{{{color|silver}}};font-size:{{{size|3.6em}}};font-family:serif;font-weight:bold;text-align:right;padding:10px 0;&quot; |„
|}&lt;!--End Quote--&gt;
भीमसेन थापाको उदयपछि उनले थापा खलकलाई श्री ३ दिलाएका थिए। कागजपत्रमा भीमसेन थापालाई &quot;श्री श्री श्री बडा जर्नेल भीमसेन थापा&quot; र भाइ रणध्वज थापालाई &quot;श्री ३ काजी&quot; भनी सम्बोधन गरिएको भेटिन्छ।&lt;ref&gt;{{cite book|title=जनरल भीमसेन थापा र तत्कालीन नेपाल|author=[[चित्तरञ्जन नेपाली]]|page=२२९|date=2020 BS|publisher=रत्न पुस्तक भण्डार|location=काठमाडौँ|isbn=|url=}}&lt;/ref&gt; १८९२ मा राजा राजेन्द्रले भीमसेन थापालाई कमान्डर इन चिफ पदवी दिदाँ राजपरिवारका सदस्यहरूलाई &quot;श्री ६&quot; बाट सम्बोधन गरिएको छ। १०४ वर्षीय [[राणा शासन]]को समयमा प्रधानमन्त्रीहरूले आफ्ना लागि '''श्री ३''' को पदवी प्रयोग गर्दथे, जसले राजा (श्री ५) र कार्यकारी प्रमुख (श्री ३) बीचको पदीय मर्यादा र शक्ति सन्तुलनलाई स्पष्ट पार्दथ्यो।

राजा त्रिभुवनको समयसम्मको सिक्कामा राजाको नामको अगाडि श्री श्री श्री लगाइएको छ। राजा महेन्द्रदेखिको सिक्कामा मात्र श्री ५ महेन्द्र लेखिएको देखिन्छ।

२०६५ सालमा राजतन्त्रको अन्त्य भई [[नेपाल]] गणतन्त्र घोषित भएपछि, यो उपाधिको आधिकारिक राजकीय प्रयोग समाप्त भएको थियो। यद्यपि यसको औपचारिक प्रयोग बन्द भए तापनि, कतिपय अनौपचारिक वा परम्परागत समारोहहरूमा यो शब्द अझै पनि कहिलेकाहीँ प्रयोग हुने गरेको पाइन्छ।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Malla |first=Kamal P. |date=2003-06-01 |title=The king’s song |url=https://www.himalmag.com/comment/the-kings-song |access-date=2025-07-27 |website=Himal Southasian |language=en}}&lt;/ref&gt;

== सन्दर्भ सामग्रीहरू ==
{{सन्दर्भसूची}}</text>
      <sha1>3dfk6p2351la9ydr6qzaftqy3iyucxy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355369</id>
      <parentid>1355208</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T09:17:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <comment>/* ऐतिहासिक महत्त्व */</comment>
      <origin>1355369</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14193" sha1="sra8q9rak8pfb7f4940d98e6kmsjcnj" xml:space="preserve">{{छोटो विवरण|नेपालमा प्रयोग गरिने पूर्व राजकीय सम्मानबोधक शब्द}}

'''श्री ५''' [[शाह वंश]]को समयमा [[नेपालका राजाहरूको सूची|नेपालका राजा]] र राजपरिवारका सदस्यका लागि प्रयोग गरिने एक राजकीय सम्मानबोधक शब्द थियो। यस शब्दलाई राजाको पूर्ण नामको अगाडि प्रयोग गरिन्थ्यो। राजालाई सम्बोधन गर्दा &quot;श्री ५ महाराजाधिराज&quot; भनिन्थ्यो भने रानीलाई &quot;श्री ५ बडामहारानी&quot; भन्ने गरिन्थ्यो। वि.सं. २०६५ जेठ १५ गतेको संविधान सभाको पहिलो बैठकले नेपाललाई सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र घोषणा गरेपछि राजतन्त्रको अन्त्यसँगै यस उपाधि सरकारी र कानुनी रूपमा समेत खारेज भएको थियो।&lt;ref name=&quot;UjyaaloNepal&quot;&gt;{{Cite web 
|title=&quot;श्री ५&quot; वा &quot;श्री ५ महाराजाधिराज&quot; प्रयोग गर्नु कुनै कानुननः अपराध होइन 
|url=https://www.ujyaalonepal.com/2025/310419/ 
|website=उज्यालो नेपाल 
|date=2025-07-11 
|access-date=2026-04-25 
|language=ne}}&lt;/ref&gt;

[[चित्र:Prithvi Narayan Shah 1960 (restoration).png|thumb|right|alt=Restored painting of Prithvi Narayan Shah|[[पृथ्वीनारायण शाह]], [[गोरखा राज्य]]का राजा, जसको पालादेखि ''श्री ५'' सम्मानबोधक शब्दको प्रयोग सुरु भएको थियो।]]

''श्री ५'' शब्द दुईवटा [[संस्कृत]] शब्दहरू मिलेर बनेको छ: ''[[श्री]]'' जुन सामान्यतया सम्मानबोधक शब्दको रूपमा प्रयोग गरिन्छ र ''पञ्च'', जसको अर्थ &quot;पाँच&quot; हुन्छ। यी दुई शब्द मिलेर बनेको &quot;श्री ५&quot; शब्द राजा र राजपरिवारका सदस्यलाई प्रयोग हुन्थ्यो। (उदाहरण: &lt;ref&gt;{{Cite journal |last=महर्जन |first=पशुपतिभक्त |date=२०५८ जेठ २१ |title=राज्यसहायक श्री ५ अधिराजकुमार ज्ञानेन्द्र वीरविक्रम शाहबाट देशवासीका नाममा २०५८ जेठ २१ गते आइतबार बक्सेको सन्देश |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=19048 |journal=नेपाल राजपत्र |volume=खण्ड ५१ अतिरिक्ताङ्क १४ |pages=2}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book?ref=19715 राजदरबारको विज्ञप्ति]&lt;/ref&gt;) 

== शाह वंशका श्री ५ राजाहरूको सूची ==

शाह वंशका निम्न राजाहरूले 'श्री ५' को उपाधि धारण गरेका थिए:

* [[पृथ्वीनारायण शाह]] (नेपालको एकीकरणकर्ता)
* [[प्रतापसिंह शाह]]
* [[रणबहादुर शाह]]
* [[गीर्वाणयुद्ध विक्रम शाह]]
* [[राजेन्द्र विक्रम शाह]]
* [[सुरेन्द्र विक्रम शाह]]
* [[पृथ्वी वीर विक्रम शाह]]
* [[त्रिभुवन वीर विक्रम शाह]]
* [[महेन्द्र वीर विक्रम शाह]]
* [[वीरेन्द्र वीर विक्रम शाह]]
* [[ज्ञानेन्द्र वीर विक्रम शाह]] (अन्तिम श्री ५ राजा)

== ऐतिहासिक महत्त्व ==

[[मुलुकी ऐन]]को परिशिष्टमा राजा [[राम शाह]]लाई '''श्री ९ महाराजधिराज''' भनेर सम्बोधन गरिएको छ।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=मुलुकी ऐन, १९१० परिशिष्ट (क) |url=https://repository.lawcommission.gov.np/np/wp-content/uploads/2021/08/मुलुकी-ऐन-१९१०.pdf |website=नेपाल कानुन आयोग}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;सुवेदी2&quot;&gt;{{cite book|last=|first=|author-link=|year=2022 Jestha|title=श्री ५ सुरेन्द्रविक्रम शाहदेवका शासनकालमा बनेको मुलुकी ऐन|publisher=श्री ५ को सरकार, कानून तथा न्याय मन्त्रालय|url=https://archive.org/details/muluki-ain-1910_202201/page/n713/mode/2up|isbn=|pages=695}}&lt;/ref&gt; नेपालको एकीकरणपछि [[पृथ्वीनारायण शाह]]को पालादेखि यो उपाधि प्रयोगमा आएको मानिन्छ।&lt;ref name=&quot;RatnaPustak&quot;&gt;{{Cite book 
|last=आचार्य 
|first=बाबुराम 
|title=श्री ५ बडामहाराजाधिराज पृथ्वीनारायण शाहको जीवनी 
|publisher=रत्न पुस्तक भण्डार 
|year=२०३४ (विसं) 
|location=काठमाडौँ}}&lt;/ref&gt; 

सल्यानकोटको पृथ्वीनारायण शाहको पालाको अभिलेख&lt;ref&gt;{{cite book|title=शाहकालका अभिलेख[पहिलो भाग)|author=धनवत्र वजाचार्य, टेकबहादुर श्रेष्ठ|page=77|date=२०३७ भाद्र|publisher=नेपाल र एशियाली अनुसन्धान केन्द्र, त्रिभुवन विश्वविद्यालय
|isbn=|url=https://dn721602.ca.archive.org/0/items/shahakalaka-abhilekha-by-dhanavajra-vajracharya-and-tek-bahadur-shrestha/Shahakalaka%20Abhilekha%20by%20Dhanavajra%20Vajracharya%20and%20Tek%20Bahadur%20Shrestha.pdf}}&lt;/ref&gt;
{| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-collapse:collapse;border-style:none;background-color:transparent;max-width:40em;width:60%;&quot;
| valign=&quot;top&quot; style=&quot;padding:0 1em;&quot; |&lt;center&gt;'''स्वस्ति श्रीसाके १६८७ संवत्'''&lt;br&gt;'''१८२२ मासे ३ सल्ह्यानकोट देव'''&lt;br&gt;'''ल बनायाको श्री ५ नृपपृथ्वीना'''&lt;br&gt;'''रायण साहा श्रीनरिन्द्रलक्ष्मी मा'''&lt;br&gt;'''हारानीसमये कृति''' '''तथा दवार्‍या'''&lt;br&gt;'''सुर्जामआन्याधा विश्राम् राना चामु ष्'''&lt;br&gt;'''ड्का जेठाबुढा ननस्त् षंका बाकेसिं'''&lt;br&gt;'''राना शुभम् ।''' 
&lt;/center&gt;
|}
विशेषगरी हिन्दु परम्परामा राजालाई भगवान [[विष्णु]]को [[अवतार]] मानिने हुनाले पाँचपटक 'श्री' को प्रयोग गरेर राजाको ईश्वरीय र उच्च मर्यादालाई दर्शाउने गरिन्थ्यो। नेपाल सरकार र चीन सरकारबीच चिठी र खलितापत्रमामा चीन सम्राटलाई पनि &quot;''स्वस्तिश्री ५ चिन बादशाह''&quot; भनी सम्बोधन गरिन्थ्यो।&lt;ref&gt;{{cite book|title=श्री ५ रणबहादुर शाह (व्यक्तित्व र शासन )|author=[[चित्तरन्जन नेपाली]]|page=108-115|date=2020 BS|publisher=मेरी राजभण्डारी|isbn=|url=}}&lt;/ref&gt; चिनियाँ अम्बाले नेपाललाई लेखेको पत्रमा चिनका राजालाई श्री ५ र नेपालका राजालाई श्री ३ लेखेका छन्।&lt;ref&gt;{{cite book|title=जनरल भीमसेन थापा र तत्कालीन नेपाल|author=[[चित्तरञ्जन नेपाली]]|page=२३३|date=2020 BS|publisher=मेरी राजभण्डारी|isbn=|url=}}&lt;/ref&gt;&lt;!--End Quote--&gt;
{| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-collapse:collapse;border-style:none;background-color:transparent;max-width:40em;width:60%;&quot;
| valign=&quot;top&quot; style=&quot;color:{{{color|silver}}};font-size:{{{size|3.6em}}};font-family:serif;font-weight:bold;text-align:left;padding:10px 0;&quot; |“
| valign=&quot;top&quot; style=&quot;padding:0 1em;&quot; |&lt;center&gt;'''स्वस्तिश्री ५ चिन वादसाहका हुकुमले भोट लाहासाको कामकाज गर्न्या  श्री टुचाङ् ताठिन् सि अम्बा तथा श्री टुचान् ताठिन्  वो अम्बाले पठायाको पत्रम् स्वस्तिश्री ३ ऋर्तिनिवाङ गिर्वान युद्ध विक्रम साहदेवेषु....'''
'''...इति च्याछिन् वर्ष २० वैसाष वदि १२ मुकाम लाहासा शुभम्''' 
&lt;/center&gt;
| valign=&quot;bottom&quot; style=&quot;color:{{{color|silver}}};font-size:{{{size|3.6em}}};font-family:serif;font-weight:bold;text-align:right;padding:10px 0;&quot; |„
|}&lt;!--End Quote--&gt;
भीमसेन थापाको उदयपछि उनले थापा खलकलाई श्री ३ दिलाएका थिए। कागजपत्रमा भीमसेन थापालाई &quot;श्री श्री श्री बडा जर्नेल भीमसेन थापा&quot; र भाइ रणध्वज थापालाई &quot;श्री ३ काजी&quot; भनी सम्बोधन गरिएको भेटिन्छ।&lt;ref&gt;{{cite book|title=जनरल भीमसेन थापा र तत्कालीन नेपाल|author=[[चित्तरञ्जन नेपाली]]|page=२२९|date=2020 BS|publisher=रत्न पुस्तक भण्डार|location=काठमाडौँ|isbn=|url=}}&lt;/ref&gt; १८९२ मा राजा राजेन्द्रले भीमसेन थापालाई कमान्डर इन चिफ पदवी दिदाँ राजपरिवारका सदस्यहरूलाई &quot;श्री ६&quot; बाट सम्बोधन गरिएको छ। १०४ वर्षीय [[राणा शासन]]को समयमा प्रधानमन्त्रीहरूले आफ्ना लागि '''श्री ३''' को पदवी प्रयोग गर्दथे, जसले राजा (श्री ५) र कार्यकारी प्रमुख (श्री ३) बीचको पदीय मर्यादा र शक्ति सन्तुलनलाई स्पष्ट पार्दथ्यो।

[[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]को समयसम्मको सिक्कामा राजाको नामको अगाडि श्री श्री श्री लगाइएको छ। [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]देखिको सिक्कामा मात्र &quot;श्री ५ महेन्द्र&quot; लेखिएको देखिन्छ। [[नेपाल सरकार]]लाई वि.सं. २०१५ साल बैशाख देखि 'श्री ५ को सरकार' लेख्न थालिएको थियो। 

२०६३ जेठ ४ मा &quot;श्री ५ को सरकार&quot;लाई फेरी नेपाल सरकार लेख्न सुरु भयो । २०६५ सालमा राजतन्त्रको अन्त्य भई [[नेपाल]] गणतन्त्र घोषित भएपछि, यो उपाधिको आधिकारिक राजकीय प्रयोग समाप्त भएको थियो। यद्यपि यसको औपचारिक प्रयोग बन्द भए तापनि, कतिपय अनौपचारिक वा परम्परागत समारोहहरूमा यो शब्द अझै पनि कहिलेकाहीँ प्रयोग हुने गरेको पाइन्छ।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Malla |first=Kamal P. |date=2003-06-01 |title=The king’s song |url=https://www.himalmag.com/comment/the-kings-song |access-date=2025-07-27 |website=Himal Southasian |language=en}}&lt;/ref&gt;

== सन्दर्भ सामग्रीहरू ==
{{सन्दर्भसूची}}</text>
      <sha1>sra8q9rak8pfb7f4940d98e6kmsjcnj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>बोनी ब्लु</title>
    <ns>0</ns>
    <id>150138</id>
    <revision>
      <id>1355346</id>
      <parentid>1354980</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T08:31:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[विकिपिडिया:हटक्याट|हटक्याट]]द्वारा [[श्रेणी:ओन्लीफ्यान्स सिर्जनाकर्ताहरू]] जोडियो</comment>
      <origin>1355346</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4802" sha1="eh2o2m023pxhdvrpbg8mqeo4rc9nnp4" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = बोनी ब्लु
| image              = Bonnie Blue, July 2025 (cropped).jpg
| caption            = सन् २०२५ मा ब्लु
| birth_name         = टिया बिलिङ्गर
| birth_date         = सन् १९९९
| birth_place        = [[स्टेपलफोर्ड, नटिङ्घमसायर]], इङ्गल्यान्ड
| alma_mater         = 
| other_names        = 
| years_active       = २०२३–हालसम्म
| spouse             = 
| occupation         = [[अश्लील चलचित्रका कलाकार|अश्लील चलचित्रकी अभिनेत्री]]
}}
'''टिया बिलिङ्गर''' (जन्म सन् १९९९), व्यावसायिक रूपमा '''बोनी ब्लु''' भनेर परिचित, एक अङ्ग्रेजी अश्लील चलचित्रकी अभिनेत्री हुन्। सन् २०२३ स्कुलिज विकमा भाग लिएपछि, उनले क्यान्कुनमा स्प्रिङ ब्रेकमा र डर्बी तथा [[नटिङ्घम]]मा फ्रेसर्स विकमा ठूलो संख्यामा विद्यार्थीहरूसँग यौनसम्पर्क गरेकी थिइन् र जीके ब्यारीको पोडकास्ट ''सेभिङ ग्रेस'' मा आफ्नो यौन जीवनबारे छलफल गरेपछि भाइरल भइन्। यस अवधिमा उनलाई उनका सह-कलाकारहरूको उमेर (जसमा केही १८ वर्षका समेत थिए) र आलोचकहरूले महिलाद्वेष तथा महिलाहरूको यौन वस्तुकरणलाई प्रोत्साहन दिने भनी वर्णन गरेका टिप्पणीहरूका कारण आलोचना गरिएको थियो।

११ जनवरी २०२५ मा ब्लूले १२ घण्टामा १,०५७ पुरुषहरूसँग यौनसम्पर्क गरेकी थिइन्, जसका कारण उनी महिनौँसम्म सञ्चारमाध्यमको ध्यानको केन्द्र बनिन् र यसबाट प्रेरित भएर लिली फिलिप्स, एनी नाइट र ड्रेक भनले पनि यस्तै कार्यक्रमहरू आयोजना गरे। जुन महिनामा उनलाई [[ओन्लीफ्यान्स]]बाट प्रतिबन्ध लगाइएको थियो, जब उनले एक कार्यक्रमको घोषणा गरेकी थिइन् र पछि रद्द गरेकी थिइन्, जसमा उनलाई काँचको बक्सभित्र नग्न अवस्थामा बाँधेर २,००० पुरुषसँग यौन सम्बन्ध राख्ने लक्ष्य राखिएको थियो। त्यसपछि उनले आफ्नो सामग्री [[फ्यान्सली]]मा स्थानान्तरण गरिन्। त्यसपछि उनले फ्रेसर्स विकको भ्रमण आयोजना गरिन् र एकै दिनमा लगभग ४०० पुरुषहरूसँग असुरक्षित यौनसम्पर्क गरेको दाबी गरिन्। डिसेम्बर २०२५ मा [[पोर्नहब]]ले सार्वजनिक गरेको विवरणअनुसार, सो वर्ष ब्लु चौथो सबैभन्दा धेरै खोजिएकी पोर्न स्टार थिइन्।

==बाह्य कडीहरू==
{{कमन्सश्रेणी}}
* {{IMDb name|15800452}}

[[श्रेणी:सन् १९९९ मा जन्म]]
[[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]]
[[श्रेणी:अङ्ग्रेजी अश्लील चलचित्र अभिनेत्रीहरू]]
[[श्रेणी:वेबक्याम मोडलहरू]]
[[श्रेणी:ओन्लीफ्यान्स सिर्जनाकर्ताहरू]]</text>
      <sha1>eh2o2m023pxhdvrpbg8mqeo4rc9nnp4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मोड्युल:Location map/data/शिवसताक्षी नगरपालिका</title>
    <ns>828</ns>
    <id>150162</id>
    <revision>
      <id>1355205</id>
      <parentid>1355054</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T13:28:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <comment>सुधार गरियो</comment>
      <origin>1355205</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="234" sha1="azl6cge803pajgpu6ljqrr4jftskh0m" xml:space="preserve">return {
    name = 'शिवसताक्षी नगरपालिका',
    top = 26.74,
    bottom = 26.57,
    left = 87.77,
    right = 87.95,
    image = 'शिवसताक्षी नगरपालिका.png'
}</text>
      <sha1>azl6cge803pajgpu6ljqrr4jftskh0m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ग्राभिटी फल्स</title>
    <ns>0</ns>
    <id>150167</id>
    <revision>
      <id>1355371</id>
      <parentid>1355128</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T09:27:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21800-52</username>
        <id>78523</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355371</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7808" sha1="lrxiwdk2nxg0kjwq2szdbhtauy4044b" xml:space="preserve">{{Infobox television|image=Gravity Falls logo.png|genre={{plainlist|
* [[Adventure fiction|Adventure]]
* [[Mystery fiction|Mystery]]
* [[Surreal comedy]]
}}|creator=एलेक्स हिर्स|showrunner=Alex Hirsch|creative_director=[[Mike Rianda]] (season 1)|voices={{plainlist|
* [[Jason Ritter]]
* [[Kristen Schaal]]
* Alex Hirsch
* [[Linda Cardellini]]
* [[J. K. Simmons]]
}}|theme_music_composer=ब्राड  ब्रिक|open_theme=&quot;''Gravity Falls'' Theme&quot;|composer=ब्राड  ब्रिक|country=संयुक्त राज्य अमेरिका|language=अंग्रेजी|num_seasons=२|num_episodes=४०|list_episodes=List of Gravity Falls episodes|executive_producer=एलेक्स हिर्स|producer={{plainlist|
* Tobias Conan Trost (season 1)
* Brian Doell (season 2)
* Suzanna Olson (season 2)
}}|editor=केभिन लोकार्रो|runtime=२०–२४ मिनेट|company=[[Disney Television Animation]]|network={{plainlist|
* [[Disney Channel]] (season 1)
* [[Disney XD]] (season 2)
}}|first_aired={{Start date|2012|6|15}}|last_aired={{End date|2016|2|15}}|related={{plainlist|
* ''[[Gravity Falls: Journal 3|Journal 3]]''
* ''[[Gravity Falls: Lost Legends|Lost Legends]]''
* ''[[The Book of Bill]]''
}}}}

ग्राभिटी फल्स एलेक्स हिर्शले [[डिज्नी च्यानल]] र डिज्नी एक्सडीका लागि सिर्जना गरेको अमेरिकी एनिमेटेड रहस्यमय कमेडी टेलिभिजन शृङ्खला हो। यो शृङ्खला डिपर पाइन्स (जेसन रिटर) र उनकी जुम्ल्याहा बहिनी मेबेल (क्रिस्टेन स्काल) को साहसिक कार्यलाई पछ्याउँछ, जसलाई ओरेगनको ग्राभिटी फल्समा आफ्ना काका (वा &quot;ग्रन्कल&quot;) स्ट्यान (हिर्श) सँग गर्मी बिताउन पठाइन्छ, जुन अलौकिक घटनाहरू र अलौकिक प्राणीहरूले भरिएको रहस्यमय शहर हो। बच्चाहरूले स्टेनलाई &quot;मिस्ट्री श्याक&quot; चलाउन मद्दत गर्छन्, जुन उनको स्वामित्वमा रहेको पर्यटक जाल हो, साथै स्थानीय रहस्यहरूको पनि अनुसन्धान गर्छन्।

यो शृङ्खला जुन १५, २०१२ मा प्रिमियर भयो र फेब्रुअरी १५, २०१६ सम्म चल्यो। नोभेम्बर २०, २०१५ मा, हिर्शले यो शृङ्खलाको दोस्रो सिजनसँगै समाप्त हुने घोषणा गर्दै यो &quot;१००% [उनको] रोजाइ&quot; हो र &quot;शो रद्द भइरहेको छैन - यो समाप्त भइरहेको छ&quot; र यसको इच्छित निष्कर्षमा पुगिरहेको छ। यो शृङ्खला फेब्रुअरी १५, २०१६ मा एक घण्टाको समापन, &quot;अजीब मेगेडन ३: टेक ब्याक द फल्स&quot; सँग समाप्त भयो। पछि हिर्शले भने कि उनी थप एपिसोडहरू वा विशेष कार्यक्रमहरू सहित शृङ्खला जारी राख्न खुला छन्। शृङ्खलाको कथालाई २०१६ को जर्नल ३ को प्रतिकृति, २०१८ को ग्राफिक उपन्यास ग्रेभिटी फल्स: लस्ट लेजेन्ड्स, र २०२४ को किशोर-उन्मुख उपन्यास द बुक अफ बिलको साथ लिखित रूपमा जारी राखिएको छ।

ग्रेभिटी फल्सले यसको लेखन, पात्रहरू, आवाज अभिनय, एनिमेसन र हास्यको लागि आलोचनात्मक प्रशंसा प्राप्त गरेको छ। थप रूपमा, शृङ्खलाले दुई एमी अवार्ड, तीन एनी अवार्ड, र बाफ्टा चिल्ड्रेन्स अवार्ड, विभिन्न अन्य जीत र नामांकनहरू जित्यो। ग्रेभिटी फल्सले आफ्नो दौडको क्रममा बालबालिका, किशोरकिशोरीहरू र युवा वयस्कहरूमाझ उच्च दर्शकहरू बटुल्यो र २०१५ र २०१६ को सुरुमा डिज्नी एक्सडी को उच्चतम मूल्याङ्कन गरिएको कार्यक्रम थियो, जबकि नेटवर्कको लागि धेरै मूल्याङ्कन रेकर्डहरू पनि सेट गर्‍यो। यो शृङ्खलाले फराकिलो र जोशिलो फ्यान्डमलाई आकर्षित गरेको छ, यसलाई पछिल्ला धेरै एनिमेटेड कार्यक्रमहरूको प्रभाव मानिन्छ, र विभिन्न आधिकारिक व्यापारिक वस्तुहरू जन्माएको छ।

== सन्दर्भ सामग्रीहरू ==
{{reflist}}

[[Category:Gravity Falls| ]]
[[Category:2010s American animated television series]]
[[Category:2010s American comedy-drama television series]]
[[Category:2010s American mystery television series]]
[[Category:2010s American surreal comedy television series]]
[[Category:2012 American animated television series debuts]]
[[Category:2016 American television series endings]]
[[Category:American children's animated adventure television series]]
[[Category:American children's animated comedy television series]]
[[Category:American children's animated drama television series]]
[[Category:American children's animated fantasy television series]]
[[Category:American children's animated horror television series]]
[[Category:American children's animated mystery television series]]
[[Category:Animated television series about children]]
[[Category:Animated television series about siblings]]
[[Category:Animated television series about twins]]
[[Category:Annie Award–winning television shows]]
[[Category:Disney Channel original programming]]
[[Category:Disney XD original programming]]
[[Category:English-language American television shows]]
[[Category:Fiction about secret societies]]
[[Category:Identity theft in popular culture]]
[[Category:Culture of Oregon]]
[[Category:Television series about conspiracy theories]]
[[Category:Television series about vacationing]]
[[Category:Television series by Disney Television Animation]]
[[Category:Television series by Rough Draft Studios]]
[[Category:Television series created by Alex Hirsch]]
[[Category:Disney and LGBTQ]]
[[Category:Television shows set in Oregon]]</text>
      <sha1>lrxiwdk2nxg0kjwq2szdbhtauy4044b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355372</id>
      <parentid>1355371</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T09:49:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-21800-52|~2026-21800-52]] ([[User talk:~2026-21800-52|वार्तालाप]])द्वारा [[User:Saroj|Saroj]]द्वारा गरिएको पछिल्लो संशोधनतर्फ उल्टाइएका सम्पादनहरू</comment>
      <origin>1355128</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7912" sha1="bnatzio3eheon6t3o80wk12tquc7l7h" xml:space="preserve">{{अप्रशोधित यान्त्रिक अनुवाद|date=मे २०२६}}
{{Infobox television|image=Gravity Falls logo.png|genre={{plainlist|
* [[Adventure fiction|Adventure]]
* [[Mystery fiction|Mystery]]
* [[Surreal comedy]]
}}|creator=एलेक्स हिर्स|showrunner=Alex Hirsch|creative_director=[[Mike Rianda]] (season 1)|voices={{plainlist|
* [[Jason Ritter]]
* [[Kristen Schaal]]
* Alex Hirsch
* [[Linda Cardellini]]
* [[J. K. Simmons]]
}}|theme_music_composer=ब्राड  ब्रिक|open_theme=&quot;''Gravity Falls'' Theme&quot;|composer=ब्राड  ब्रिक|country=संयुक्त राज्य अमेरिका|language=अंग्रेजी|num_seasons=२|num_episodes=४०|list_episodes=List of Gravity Falls episodes|executive_producer=एलेक्स हिर्स|producer={{plainlist|
* Tobias Conan Trost (season 1)
* Brian Doell (season 2)
* Suzanna Olson (season 2)
}}|editor=केभिन लोकार्रो|runtime=२०–२४ मिनेट|company=[[Disney Television Animation]]|network={{plainlist|
* [[Disney Channel]] (season 1)
* [[Disney XD]] (season 2)
}}|first_aired={{Start date|2012|6|15}}|last_aired={{End date|2016|2|15}}|related={{plainlist|
* ''[[Gravity Falls: Journal 3|Journal 3]]''
* ''[[Gravity Falls: Lost Legends|Lost Legends]]''
* ''[[The Book of Bill]]''
}}}}

ग्राभिटी फल्स एलेक्स हिर्शले [[डिज्नी च्यानल]] र डिज्नी एक्सडीका लागि सिर्जना गरेको अमेरिकी एनिमेटेड रहस्यमय कमेडी टेलिभिजन शृङ्खला हो। यो शृङ्खला डिपर पाइन्स (जेसन रिटर) र उनकी जुम्ल्याहा बहिनी मेबेल (क्रिस्टेन स्काल) को साहसिक कार्यलाई पछ्याउँछ, जसलाई ओरेगनको ग्राभिटी फल्समा आफ्ना काका (वा &quot;ग्रन्कल&quot;) स्ट्यान (हिर्श) सँग गर्मी बिताउन पठाइन्छ, जुन अलौकिक घटनाहरू र अलौकिक प्राणीहरूले भरिएको रहस्यमय शहर हो। बच्चाहरूले स्टेनलाई &quot;मिस्ट्री श्याक&quot; चलाउन मद्दत गर्छन्, जुन उनको स्वामित्वमा रहेको पर्यटक जाल हो, साथै स्थानीय रहस्यहरूको पनि अनुसन्धान गर्छन्।

यो शृङ्खला जुन १५, २०१२ मा प्रिमियर भयो र फेब्रुअरी १५, २०१६ सम्म चल्यो। नोभेम्बर २०, २०१५ मा, हिर्शले यो शृङ्खलाको दोस्रो सिजनसँगै समाप्त हुने घोषणा गर्दै यो &quot;१००% [उनको] रोजाइ&quot; हो र &quot;शो रद्द भइरहेको छैन - यो समाप्त भइरहेको छ&quot; र यसको इच्छित निष्कर्षमा पुगिरहेको छ। यो शृङ्खला फेब्रुअरी १५, २०१६ मा एक घण्टाको समापन, &quot;अजीब मेगेडन ३: टेक ब्याक द फल्स&quot; सँग समाप्त भयो। पछि हिर्शले भने कि उनी थप एपिसोडहरू वा विशेष कार्यक्रमहरू सहित शृङ्खला जारी राख्न खुला छन्। शृङ्खलाको कथालाई २०१६ को जर्नल ३ को प्रतिकृति, २०१८ को ग्राफिक उपन्यास ग्रेभिटी फल्स: लस्ट लेजेन्ड्स, र २०२४ को किशोर-उन्मुख उपन्यास द बुक अफ बिलको साथ लिखित रूपमा जारी राखिएको छ।

ग्रेभिटी फल्सले यसको लेखन, पात्रहरू, आवाज अभिनय, एनिमेसन र हास्यको लागि आलोचनात्मक प्रशंसा प्राप्त गरेको छ। थप रूपमा, शृङ्खलाले दुई एमी अवार्ड, तीन एनी अवार्ड, र बाफ्टा चिल्ड्रेन्स अवार्ड, विभिन्न अन्य जीत र नामांकनहरू जित्यो। ग्रेभिटी फल्सले आफ्नो दौडको क्रममा बालबालिका, किशोरकिशोरीहरू र युवा वयस्कहरूमाझ उच्च दर्शकहरू बटुल्यो र २०१५ र २०१६ को सुरुमा डिज्नी एक्सडी को उच्चतम मूल्याङ्कन गरिएको कार्यक्रम थियो, जबकि नेटवर्कको लागि धेरै मूल्याङ्कन रेकर्डहरू पनि सेट गर्‍यो। यो शृङ्खलाले फराकिलो र जोशिलो फ्यान्डमलाई आकर्षित गरेको छ, यसलाई पछिल्ला धेरै एनिमेटेड कार्यक्रमहरूको प्रभाव मानिन्छ, र विभिन्न आधिकारिक व्यापारिक वस्तुहरू जन्माएको छ।

== सन्दर्भ सामग्रीहरू ==
{{reflist}}

[[Category:Gravity Falls| ]]
[[Category:2010s American animated television series]]
[[Category:2010s American comedy-drama television series]]
[[Category:2010s American mystery television series]]
[[Category:2010s American surreal comedy television series]]
[[Category:2012 American animated television series debuts]]
[[Category:2016 American television series endings]]
[[Category:American children's animated adventure television series]]
[[Category:American children's animated comedy television series]]
[[Category:American children's animated drama television series]]
[[Category:American children's animated fantasy television series]]
[[Category:American children's animated horror television series]]
[[Category:American children's animated mystery television series]]
[[Category:Animated television series about children]]
[[Category:Animated television series about siblings]]
[[Category:Animated television series about twins]]
[[Category:Annie Award–winning television shows]]
[[Category:Disney Channel original programming]]
[[Category:Disney XD original programming]]
[[Category:English-language American television shows]]
[[Category:Fiction about secret societies]]
[[Category:Identity theft in popular culture]]
[[Category:Culture of Oregon]]
[[Category:Television series about conspiracy theories]]
[[Category:Television series about vacationing]]
[[Category:Television series by Disney Television Animation]]
[[Category:Television series by Rough Draft Studios]]
[[Category:Television series created by Alex Hirsch]]
[[Category:Disney and LGBTQ]]
[[Category:Television shows set in Oregon]]</text>
      <sha1>bnatzio3eheon6t3o80wk12tquc7l7h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355379</id>
      <parentid>1355372</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T10:37:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-29196-64</username>
        <id>78630</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1355379</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7808" sha1="lrxiwdk2nxg0kjwq2szdbhtauy4044b" xml:space="preserve">{{Infobox television|image=Gravity Falls logo.png|genre={{plainlist|
* [[Adventure fiction|Adventure]]
* [[Mystery fiction|Mystery]]
* [[Surreal comedy]]
}}|creator=एलेक्स हिर्स|showrunner=Alex Hirsch|creative_director=[[Mike Rianda]] (season 1)|voices={{plainlist|
* [[Jason Ritter]]
* [[Kristen Schaal]]
* Alex Hirsch
* [[Linda Cardellini]]
* [[J. K. Simmons]]
}}|theme_music_composer=ब्राड  ब्रिक|open_theme=&quot;''Gravity Falls'' Theme&quot;|composer=ब्राड  ब्रिक|country=संयुक्त राज्य अमेरिका|language=अंग्रेजी|num_seasons=२|num_episodes=४०|list_episodes=List of Gravity Falls episodes|executive_producer=एलेक्स हिर्स|producer={{plainlist|
* Tobias Conan Trost (season 1)
* Brian Doell (season 2)
* Suzanna Olson (season 2)
}}|editor=केभिन लोकार्रो|runtime=२०–२४ मिनेट|company=[[Disney Television Animation]]|network={{plainlist|
* [[Disney Channel]] (season 1)
* [[Disney XD]] (season 2)
}}|first_aired={{Start date|2012|6|15}}|last_aired={{End date|2016|2|15}}|related={{plainlist|
* ''[[Gravity Falls: Journal 3|Journal 3]]''
* ''[[Gravity Falls: Lost Legends|Lost Legends]]''
* ''[[The Book of Bill]]''
}}}}

ग्राभिटी फल्स एलेक्स हिर्शले [[डिज्नी च्यानल]] र डिज्नी एक्सडीका लागि सिर्जना गरेको अमेरिकी एनिमेटेड रहस्यमय कमेडी टेलिभिजन शृङ्खला हो। यो शृङ्खला डिपर पाइन्स (जेसन रिटर) र उनकी जुम्ल्याहा बहिनी मेबेल (क्रिस्टेन स्काल) को साहसिक कार्यलाई पछ्याउँछ, जसलाई ओरेगनको ग्राभिटी फल्समा आफ्ना काका (वा &quot;ग्रन्कल&quot;) स्ट्यान (हिर्श) सँग गर्मी बिताउन पठाइन्छ, जुन अलौकिक घटनाहरू र अलौकिक प्राणीहरूले भरिएको रहस्यमय शहर हो। बच्चाहरूले स्टेनलाई &quot;मिस्ट्री श्याक&quot; चलाउन मद्दत गर्छन्, जुन उनको स्वामित्वमा रहेको पर्यटक जाल हो, साथै स्थानीय रहस्यहरूको पनि अनुसन्धान गर्छन्।

यो शृङ्खला जुन १५, २०१२ मा प्रिमियर भयो र फेब्रुअरी १५, २०१६ सम्म चल्यो। नोभेम्बर २०, २०१५ मा, हिर्शले यो शृङ्खलाको दोस्रो सिजनसँगै समाप्त हुने घोषणा गर्दै यो &quot;१००% [उनको] रोजाइ&quot; हो र &quot;शो रद्द भइरहेको छैन - यो समाप्त भइरहेको छ&quot; र यसको इच्छित निष्कर्षमा पुगिरहेको छ। यो शृङ्खला फेब्रुअरी १५, २०१६ मा एक घण्टाको समापन, &quot;अजीब मेगेडन ३: टेक ब्याक द फल्स&quot; सँग समाप्त भयो। पछि हिर्शले भने कि उनी थप एपिसोडहरू वा विशेष कार्यक्रमहरू सहित शृङ्खला जारी राख्न खुला छन्। शृङ्खलाको कथालाई २०१६ को जर्नल ३ को प्रतिकृति, २०१८ को ग्राफिक उपन्यास ग्रेभिटी फल्स: लस्ट लेजेन्ड्स, र २०२४ को किशोर-उन्मुख उपन्यास द बुक अफ बिलको साथ लिखित रूपमा जारी राखिएको छ।

ग्रेभिटी फल्सले यसको लेखन, पात्रहरू, आवाज अभिनय, एनिमेसन र हास्यको लागि आलोचनात्मक प्रशंसा प्राप्त गरेको छ। थप रूपमा, शृङ्खलाले दुई एमी अवार्ड, तीन एनी अवार्ड, र बाफ्टा चिल्ड्रेन्स अवार्ड, विभिन्न अन्य जीत र नामांकनहरू जित्यो। ग्रेभिटी फल्सले आफ्नो दौडको क्रममा बालबालिका, किशोरकिशोरीहरू र युवा वयस्कहरूमाझ उच्च दर्शकहरू बटुल्यो र २०१५ र २०१६ को सुरुमा डिज्नी एक्सडी को उच्चतम मूल्याङ्कन गरिएको कार्यक्रम थियो, जबकि नेटवर्कको लागि धेरै मूल्याङ्कन रेकर्डहरू पनि सेट गर्‍यो। यो शृङ्खलाले फराकिलो र जोशिलो फ्यान्डमलाई आकर्षित गरेको छ, यसलाई पछिल्ला धेरै एनिमेटेड कार्यक्रमहरूको प्रभाव मानिन्छ, र विभिन्न आधिकारिक व्यापारिक वस्तुहरू जन्माएको छ।

== सन्दर्भ सामग्रीहरू ==
{{reflist}}

[[Category:Gravity Falls| ]]
[[Category:2010s American animated television series]]
[[Category:2010s American comedy-drama television series]]
[[Category:2010s American mystery television series]]
[[Category:2010s American surreal comedy television series]]
[[Category:2012 American animated television series debuts]]
[[Category:2016 American television series endings]]
[[Category:American children's animated adventure television series]]
[[Category:American children's animated comedy television series]]
[[Category:American children's animated drama television series]]
[[Category:American children's animated fantasy television series]]
[[Category:American children's animated horror television series]]
[[Category:American children's animated mystery television series]]
[[Category:Animated television series about children]]
[[Category:Animated television series about siblings]]
[[Category:Animated television series about twins]]
[[Category:Annie Award–winning television shows]]
[[Category:Disney Channel original programming]]
[[Category:Disney XD original programming]]
[[Category:English-language American television shows]]
[[Category:Fiction about secret societies]]
[[Category:Identity theft in popular culture]]
[[Category:Culture of Oregon]]
[[Category:Television series about conspiracy theories]]
[[Category:Television series about vacationing]]
[[Category:Television series by Disney Television Animation]]
[[Category:Television series by Rough Draft Studios]]
[[Category:Television series created by Alex Hirsch]]
[[Category:Disney and LGBTQ]]
[[Category:Television shows set in Oregon]]</text>
      <sha1>lrxiwdk2nxg0kjwq2szdbhtauy4044b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355380</id>
      <parentid>1355379</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T10:47:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-29196-64|~2026-29196-64]] ([[User talk:~2026-29196-64|वार्तालाप]])द्वारा [[User:Saroj|Saroj]]द्वारा गरिएको पछिल्लो संशोधनतर्फ उल्टाइएका सम्पादनहरू</comment>
      <origin>1355128</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7912" sha1="bnatzio3eheon6t3o80wk12tquc7l7h" xml:space="preserve">{{अप्रशोधित यान्त्रिक अनुवाद|date=मे २०२६}}
{{Infobox television|image=Gravity Falls logo.png|genre={{plainlist|
* [[Adventure fiction|Adventure]]
* [[Mystery fiction|Mystery]]
* [[Surreal comedy]]
}}|creator=एलेक्स हिर्स|showrunner=Alex Hirsch|creative_director=[[Mike Rianda]] (season 1)|voices={{plainlist|
* [[Jason Ritter]]
* [[Kristen Schaal]]
* Alex Hirsch
* [[Linda Cardellini]]
* [[J. K. Simmons]]
}}|theme_music_composer=ब्राड  ब्रिक|open_theme=&quot;''Gravity Falls'' Theme&quot;|composer=ब्राड  ब्रिक|country=संयुक्त राज्य अमेरिका|language=अंग्रेजी|num_seasons=२|num_episodes=४०|list_episodes=List of Gravity Falls episodes|executive_producer=एलेक्स हिर्स|producer={{plainlist|
* Tobias Conan Trost (season 1)
* Brian Doell (season 2)
* Suzanna Olson (season 2)
}}|editor=केभिन लोकार्रो|runtime=२०–२४ मिनेट|company=[[Disney Television Animation]]|network={{plainlist|
* [[Disney Channel]] (season 1)
* [[Disney XD]] (season 2)
}}|first_aired={{Start date|2012|6|15}}|last_aired={{End date|2016|2|15}}|related={{plainlist|
* ''[[Gravity Falls: Journal 3|Journal 3]]''
* ''[[Gravity Falls: Lost Legends|Lost Legends]]''
* ''[[The Book of Bill]]''
}}}}

ग्राभिटी फल्स एलेक्स हिर्शले [[डिज्नी च्यानल]] र डिज्नी एक्सडीका लागि सिर्जना गरेको अमेरिकी एनिमेटेड रहस्यमय कमेडी टेलिभिजन शृङ्खला हो। यो शृङ्खला डिपर पाइन्स (जेसन रिटर) र उनकी जुम्ल्याहा बहिनी मेबेल (क्रिस्टेन स्काल) को साहसिक कार्यलाई पछ्याउँछ, जसलाई ओरेगनको ग्राभिटी फल्समा आफ्ना काका (वा &quot;ग्रन्कल&quot;) स्ट्यान (हिर्श) सँग गर्मी बिताउन पठाइन्छ, जुन अलौकिक घटनाहरू र अलौकिक प्राणीहरूले भरिएको रहस्यमय शहर हो। बच्चाहरूले स्टेनलाई &quot;मिस्ट्री श्याक&quot; चलाउन मद्दत गर्छन्, जुन उनको स्वामित्वमा रहेको पर्यटक जाल हो, साथै स्थानीय रहस्यहरूको पनि अनुसन्धान गर्छन्।

यो शृङ्खला जुन १५, २०१२ मा प्रिमियर भयो र फेब्रुअरी १५, २०१६ सम्म चल्यो। नोभेम्बर २०, २०१५ मा, हिर्शले यो शृङ्खलाको दोस्रो सिजनसँगै समाप्त हुने घोषणा गर्दै यो &quot;१००% [उनको] रोजाइ&quot; हो र &quot;शो रद्द भइरहेको छैन - यो समाप्त भइरहेको छ&quot; र यसको इच्छित निष्कर्षमा पुगिरहेको छ। यो शृङ्खला फेब्रुअरी १५, २०१६ मा एक घण्टाको समापन, &quot;अजीब मेगेडन ३: टेक ब्याक द फल्स&quot; सँग समाप्त भयो। पछि हिर्शले भने कि उनी थप एपिसोडहरू वा विशेष कार्यक्रमहरू सहित शृङ्खला जारी राख्न खुला छन्। शृङ्खलाको कथालाई २०१६ को जर्नल ३ को प्रतिकृति, २०१८ को ग्राफिक उपन्यास ग्रेभिटी फल्स: लस्ट लेजेन्ड्स, र २०२४ को किशोर-उन्मुख उपन्यास द बुक अफ बिलको साथ लिखित रूपमा जारी राखिएको छ।

ग्रेभिटी फल्सले यसको लेखन, पात्रहरू, आवाज अभिनय, एनिमेसन र हास्यको लागि आलोचनात्मक प्रशंसा प्राप्त गरेको छ। थप रूपमा, शृङ्खलाले दुई एमी अवार्ड, तीन एनी अवार्ड, र बाफ्टा चिल्ड्रेन्स अवार्ड, विभिन्न अन्य जीत र नामांकनहरू जित्यो। ग्रेभिटी फल्सले आफ्नो दौडको क्रममा बालबालिका, किशोरकिशोरीहरू र युवा वयस्कहरूमाझ उच्च दर्शकहरू बटुल्यो र २०१५ र २०१६ को सुरुमा डिज्नी एक्सडी को उच्चतम मूल्याङ्कन गरिएको कार्यक्रम थियो, जबकि नेटवर्कको लागि धेरै मूल्याङ्कन रेकर्डहरू पनि सेट गर्‍यो। यो शृङ्खलाले फराकिलो र जोशिलो फ्यान्डमलाई आकर्षित गरेको छ, यसलाई पछिल्ला धेरै एनिमेटेड कार्यक्रमहरूको प्रभाव मानिन्छ, र विभिन्न आधिकारिक व्यापारिक वस्तुहरू जन्माएको छ।

== सन्दर्भ सामग्रीहरू ==
{{reflist}}

[[Category:Gravity Falls| ]]
[[Category:2010s American animated television series]]
[[Category:2010s American comedy-drama television series]]
[[Category:2010s American mystery television series]]
[[Category:2010s American surreal comedy television series]]
[[Category:2012 American animated television series debuts]]
[[Category:2016 American television series endings]]
[[Category:American children's animated adventure television series]]
[[Category:American children's animated comedy television series]]
[[Category:American children's animated drama television series]]
[[Category:American children's animated fantasy television series]]
[[Category:American children's animated horror television series]]
[[Category:American children's animated mystery television series]]
[[Category:Animated television series about children]]
[[Category:Animated television series about siblings]]
[[Category:Animated television series about twins]]
[[Category:Annie Award–winning television shows]]
[[Category:Disney Channel original programming]]
[[Category:Disney XD original programming]]
[[Category:English-language American television shows]]
[[Category:Fiction about secret societies]]
[[Category:Identity theft in popular culture]]
[[Category:Culture of Oregon]]
[[Category:Television series about conspiracy theories]]
[[Category:Television series about vacationing]]
[[Category:Television series by Disney Television Animation]]
[[Category:Television series by Rough Draft Studios]]
[[Category:Television series created by Alex Hirsch]]
[[Category:Disney and LGBTQ]]
[[Category:Television shows set in Oregon]]</text>
      <sha1>bnatzio3eheon6t3o80wk12tquc7l7h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>प्रयोगकर्ता वार्ता:यकिना अगाध</title>
    <ns>3</ns>
    <id>150180</id>
    <revision>
      <id>1355209</id>
      <timestamp>2026-05-14T14:15:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>नेपाली विकिपिडिया स्वागत</username>
        <id>28168</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ढाँचा:नमस्ते|स्वागतम्]]</comment>
      <origin>1355209</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6353" sha1="it4w44xxz0kqaz40ihi0kz5o3cref3g" xml:space="preserve">==विकिपिडियामा स्वागत छ!==
&lt;div style=&quot;width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|1px|3px|rgba(0, 0, 0, 0.35)}} {{border-radius|2px}}&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;overflow:hidden; height:auto; background: #fff; width: 100%; padding-bottom:18px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 36px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 1.2em;&quot;&gt;नमस्ते, यकिना अगाधज्यू&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 24px; padding-top: 0px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; color: #666; &quot;&gt;
[[नेपाली विकिपिडिया]]मा हार्दिक [[विकिपिडिया:स्वागत|स्वागत]] छ!
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;vertical-align:middle; color: black; background-color:#fff&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;display: flex; flex-flow: row wrap; background-color:#EAECF0; padding: 10px; padding-left: 25px; &quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 18px; padding-top: 0px; margin-left: 0px; text-align: center; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.5em; color: #111; &quot;&gt;
हालसम्म नेपाली विकिपिडियामा [[विशेष:Statistics|२९,७२८]] लेखहरू छन्। यसलाई बढाउन तपाईंको योगदानको आवश्यकता रहेको छ। आउनुहोस् तपाईं हामी सबै मिलेर नेपाली विकिपिडियालाई विश्वका अन्य प्रमुख [[:meta:List_of_Wikipedias/ne|भाषाका विकिपिडिया जत्ति कै धनी]] बनाऔँ। विकिपिडियाले कुनै पनि व्यक्तिलाई सम्पादन गर्ने अधिकार दिन्छ। मलाई आशा छ कि तपाईंले यहाँ मन पराउनुहुन्छ र योगदान गर्ने निर्णय गर्नुहुन्छ।&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex: 1 1 300px;&quot;&gt;&lt;br/&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 17px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; font-weight:normal;&quot;&gt;[[चित्र:Symbol support2 vote.svg|25px|alt=|link=]] सुरुवात&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 15px;&quot;&gt;
* पहिले [[विकिपिडिया:विकिपिडियाको बारेमा|विकिपिडियाको परिचय पृष्ठ]] पढ्नुहोस्।
* तपाईंले कसरी [[मद्दत:सहायता विषयसूचि|विकिपिडियामा योगदान गर्न सक्नुहुन्छ]] जान्नुहोस्।
* आफ्नो परिचय दिनको लागि तपाईंको [[प्रयोगकर्ता:यकिना अगाध|प्रयोगकर्ता पृष्ठ]] बनाउनुहोला ताकि हामी तपाईंलाई अझ राम्रोसँग चिन्न सक्छौँ। (परिचय दिइरहनु आवश्यक नै भने छैन)
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex: 1 1 300px;&quot;&gt;&lt;br/&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 17px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; font-weight:normal;&quot;&gt;[[चित्र:Artículo bueno-blue.svg|25px|alt=|link=]] सुझावहरू&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 15px;&quot;&gt;
* कृपया [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा/वार्तालाप पृष्ठ|वार्तालाप पृष्ठ]]मा चारवटा वक्र (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) प्रयोग गरि हस्ताक्षर गर्नुहोला। यसो गर्नाले वार्तालाप पृष्ठमा स्वत: तपाईंको नाम, वार्ता पृष्ठसूत्र र मिति थपिने छ।
* यदि तपाईंलाई विकिपिडियामा केही समस्या परेको छ भने आफ्नो वार्तालाप पृष्ठमा &lt;code&gt;'''&lt;nowiki&gt;{{मद्दत}}&lt;/nowiki&gt;'''&lt;/code&gt; राख्नु होला। हाम्रा प्रयोगकर्ताहरूले तपाईंको समस्याको समाधान बताउने छन्।
* नयाँ पृष्ठहरू [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा/सम्पादन|सम्पादन गर्दा]] वा [[विकिपिडिया:कसरी लेख बनाउने?|सिर्जना गर्दा]], [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा/सन्दर्भ|सन्दर्भ]]हरू थप्दा वा मेटाउँदा गल्ती गर्न डराउनु पर्दैन किनकि गल्ती जो कोहीबाट हुन् सक्छ।
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; padding-left: 25px; &quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
{{clickable button 2|विकिपिडिया:कसरी लेख बनाउने?|कसरी लेख बनाउने?|class=mw-ui-constructive center}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
{{clickable button 2|विकिपिडिया:चिया घर|यदि तपाईंसँग प्रश्नहरू छन् भने यहाँ सोध्नुहोस्|class=mw-ui-constructive center}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
'''स्वागतम्''', हामी नेपाली विकिपिडियामा तपाईंको सम्पादनको लागि पर्खिरहेका छौँ!

-- [[User:नेपाली विकिपिडिया स्वागत|नेपाली विकिपिडिया स्वागत]] ([[User talk:नेपाली विकिपिडिया स्वागत|कुरा गर्नुहोस्]]) २०:००, १४ मे २०२६ (नेपाली समय)</text>
      <sha1>it4w44xxz0kqaz40ihi0kz5o3cref3g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355236</id>
      <parentid>1355209</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T18:06:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <comment>अधिसूचना: शीघ्र मेटाउने नामाङ्कन [[:यकिना अगाध]]।</comment>
      <origin>1355236</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10762" sha1="0itl0gzmhlj173vxgb97jrndbrfp453" xml:space="preserve">==विकिपिडियामा स्वागत छ!==
&lt;div style=&quot;width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|1px|3px|rgba(0, 0, 0, 0.35)}} {{border-radius|2px}}&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;overflow:hidden; height:auto; background: #fff; width: 100%; padding-bottom:18px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 36px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 1.2em;&quot;&gt;नमस्ते, यकिना अगाधज्यू&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 24px; padding-top: 0px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; color: #666; &quot;&gt;
[[नेपाली विकिपिडिया]]मा हार्दिक [[विकिपिडिया:स्वागत|स्वागत]] छ!
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;vertical-align:middle; color: black; background-color:#fff&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;display: flex; flex-flow: row wrap; background-color:#EAECF0; padding: 10px; padding-left: 25px; &quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 18px; padding-top: 0px; margin-left: 0px; text-align: center; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.5em; color: #111; &quot;&gt;
हालसम्म नेपाली विकिपिडियामा [[विशेष:Statistics|२९,७२८]] लेखहरू छन्। यसलाई बढाउन तपाईंको योगदानको आवश्यकता रहेको छ। आउनुहोस् तपाईं हामी सबै मिलेर नेपाली विकिपिडियालाई विश्वका अन्य प्रमुख [[:meta:List_of_Wikipedias/ne|भाषाका विकिपिडिया जत्ति कै धनी]] बनाऔँ। विकिपिडियाले कुनै पनि व्यक्तिलाई सम्पादन गर्ने अधिकार दिन्छ। मलाई आशा छ कि तपाईंले यहाँ मन पराउनुहुन्छ र योगदान गर्ने निर्णय गर्नुहुन्छ।&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex: 1 1 300px;&quot;&gt;&lt;br/&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 17px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; font-weight:normal;&quot;&gt;[[चित्र:Symbol support2 vote.svg|25px|alt=|link=]] सुरुवात&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 15px;&quot;&gt;
* पहिले [[विकिपिडिया:विकिपिडियाको बारेमा|विकिपिडियाको परिचय पृष्ठ]] पढ्नुहोस्।
* तपाईंले कसरी [[मद्दत:सहायता विषयसूचि|विकिपिडियामा योगदान गर्न सक्नुहुन्छ]] जान्नुहोस्।
* आफ्नो परिचय दिनको लागि तपाईंको [[प्रयोगकर्ता:यकिना अगाध|प्रयोगकर्ता पृष्ठ]] बनाउनुहोला ताकि हामी तपाईंलाई अझ राम्रोसँग चिन्न सक्छौँ। (परिचय दिइरहनु आवश्यक नै भने छैन)
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex: 1 1 300px;&quot;&gt;&lt;br/&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 17px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; font-weight:normal;&quot;&gt;[[चित्र:Artículo bueno-blue.svg|25px|alt=|link=]] सुझावहरू&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 15px;&quot;&gt;
* कृपया [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा/वार्तालाप पृष्ठ|वार्तालाप पृष्ठ]]मा चारवटा वक्र (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) प्रयोग गरि हस्ताक्षर गर्नुहोला। यसो गर्नाले वार्तालाप पृष्ठमा स्वत: तपाईंको नाम, वार्ता पृष्ठसूत्र र मिति थपिने छ।
* यदि तपाईंलाई विकिपिडियामा केही समस्या परेको छ भने आफ्नो वार्तालाप पृष्ठमा &lt;code&gt;'''&lt;nowiki&gt;{{मद्दत}}&lt;/nowiki&gt;'''&lt;/code&gt; राख्नु होला। हाम्रा प्रयोगकर्ताहरूले तपाईंको समस्याको समाधान बताउने छन्।
* नयाँ पृष्ठहरू [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा/सम्पादन|सम्पादन गर्दा]] वा [[विकिपिडिया:कसरी लेख बनाउने?|सिर्जना गर्दा]], [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा/सन्दर्भ|सन्दर्भ]]हरू थप्दा वा मेटाउँदा गल्ती गर्न डराउनु पर्दैन किनकि गल्ती जो कोहीबाट हुन् सक्छ।
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; padding-left: 25px; &quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
{{clickable button 2|विकिपिडिया:कसरी लेख बनाउने?|कसरी लेख बनाउने?|class=mw-ui-constructive center}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
{{clickable button 2|विकिपिडिया:चिया घर|यदि तपाईंसँग प्रश्नहरू छन् भने यहाँ सोध्नुहोस्|class=mw-ui-constructive center}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
'''स्वागतम्''', हामी नेपाली विकिपिडियामा तपाईंको सम्पादनको लागि पर्खिरहेका छौँ!

-- [[User:नेपाली विकिपिडिया स्वागत|नेपाली विकिपिडिया स्वागत]] ([[User talk:नेपाली विकिपिडिया स्वागत|कुरा गर्नुहोस्]]) २०:००, १४ मे २०२६ (नेपाली समय)

==[[:यकिना अगाध]] [[विकिपिडिया:शीघ्र मेट्नुपर्ने आधार|शीघ्र मेट्नुपर्ने]]मा मनोनित==
[[File:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]]
{{Quote box|quote=&lt;p&gt;यदि यो तपाईँले सृजना गर्नुभएको पहिलो लेख हो भने, तपाईँ [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा|लेखन सहयोग स्वशिक्षा]] पढ्न सक्नुहुन्छ।&lt;/p&gt;&lt;p&gt;लेख सृजना गर्न मद्दत गर्ने [[विकिपिडिया:लेख विजार्ड|लेख सहायिका]] पनि तपाईँ प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ।&lt;/p&gt;|width=20%|align=right}}
यस [[:यकिना अगाध]]लाई विकिपिडिया देखि [[विकिपिडिया:पृष्ठ हटाउने नीति|चाँडैनै मेटिने]] भनेर एउटा चिनो राखिएको छ। यसले [[वि:शीमे#ले७|ले७]] मापदण्ड अन्तर्गत  एक वास्तविक व्यक्ति वा मानिसहरूको समूहलाई जनाउदछ। विकिपिडियाको [[विकिपिडिया:प्रमानिकता|विश्वसनीयता]] ज्ञानकोशमा भएका सम्पूर्ण सामग्री प्रमाणित भएको हुनुपर्नेछ । तर [[विकिपिडिया:प्रमानिकता|विश्वसनीयता]] नभएका सम्पूर्ण सामग्रीलाई [[विकिपिडिया:शीघ्र मेट्नुपर्ने आधार|शीघ्र मेट्नुपर्ने मापदण्ड]]को आधारमा कुनै पनि समयमा मेटाउन सकिन्छ। थप जानकारिका लागि कृपया [[विकिपिडिया:उल्लेखनियता|विकिपिडिया उल्लेखनियता]] पढ्नुहोला। 

यदि तपाईँलाई लाग्छ पृष्ठलाई यस कारणले मेटाउनु हुँदैन, तपाईँ '''नामाङ्कन विरोध गर्न''' [[:यकिना अगाध|पृष्ठमा गएर]] आफ्नो विचार राख्नुहोला। यसले तपाईँलाई पृष्ठ किन मेटाउनु हुँदैन वर्णन गर्ने अवसर दिनेछ। यद्यपि, याद रहोस्, एक पटक पृष्ठ शीघ्र मेटाउन अङ्कित भएमा, यो तत्काल मेटाइनेछ। कृपया पृष्ठबाट शीघ्र मेटाउने चिनो आफैंले नहटाउनुहोला, तर विकिपिडियाको [[विकिपिडिया:नीति तथा दिशानिर्देशहरूको सूची|नीति तथा दिशानिर्देशहरू]] अनुरूप जानकारी थप्न नहिचकिचाउनुहोला। यदि पृष्ठ मेटिसकिएको, र भविष्यका सन्दर्भ वा सुधारको लागि तपाईँ मेटाइएको सामग्री पुनःप्राप्त गर्न चाहनुहुन्छ भने, कृपया {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&amp;page=%E0%A4%AF%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%A8%E0%A4%BE+%E0%A4%85%E0%A4%97%E0%A4%BE%E0%A4%A7|मेटाउने प्रशासकलाई सम्पर्क गर्न सक्नुहुन्छ}}। &lt;!-- Template:Db-notability-notice --&gt;&lt;!-- Template:Db-csd-notice-custom --&gt; [[User:Saroj|Saroj]] ([[User talk:Saroj|कुरा गर्नुहोस्]]) २३:५१, १४ मे २०२६ (नेपाली समय)</text>
      <sha1>0itl0gzmhlj173vxgb97jrndbrfp453</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>प्रयोगकर्ता:यकिना अगाध</title>
    <ns>2</ns>
    <id>150182</id>
    <revision>
      <id>1355229</id>
      <timestamp>2026-05-14T16:19:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <comment>नयाँ पृष्ठ: {{Welcome}}</comment>
      <origin>1355229</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11" sha1="ro6pnt2k1ojr69txbw95qtj7xii5ey0" xml:space="preserve">{{Welcome}}</text>
      <sha1>ro6pnt2k1ojr69txbw95qtj7xii5ey0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355233</id>
      <parentid>1355229</parentid>
      <timestamp>2026-05-14T17:58:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <comment>सफाइ गरियो</comment>
      <origin>1355233</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>प्रयोगकर्ता वार्ता:Nibhakoirala</title>
    <ns>3</ns>
    <id>150183</id>
    <revision>
      <id>1355250</id>
      <timestamp>2026-05-15T04:51:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>नेपाली विकिपिडिया स्वागत</username>
        <id>28168</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ढाँचा:नमस्ते|स्वागतम्]]</comment>
      <origin>1355250</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6321" sha1="t3ldfh7lnljc9xhz1kdtx02ruyhw5f3" xml:space="preserve">==विकिपिडियामा स्वागत छ!==
&lt;div style=&quot;width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|1px|3px|rgba(0, 0, 0, 0.35)}} {{border-radius|2px}}&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;overflow:hidden; height:auto; background: #fff; width: 100%; padding-bottom:18px;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 36px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 1.2em;&quot;&gt;नमस्ते, Nibhakoiralaज्यू&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 24px; padding-top: 0px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; color: #666; &quot;&gt;
[[नेपाली विकिपिडिया]]मा हार्दिक [[विकिपिडिया:स्वागत|स्वागत]] छ!
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;vertical-align:middle; color: black; background-color:#fff&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;display: flex; flex-flow: row wrap; background-color:#EAECF0; padding: 10px; padding-left: 25px; &quot;&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 18px; padding-top: 0px; margin-left: 0px; text-align: center; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.5em; color: #111; &quot;&gt;
हालसम्म नेपाली विकिपिडियामा [[विशेष:Statistics|२९,७२८]] लेखहरू छन्। यसलाई बढाउन तपाईंको योगदानको आवश्यकता रहेको छ। आउनुहोस् तपाईं हामी सबै मिलेर नेपाली विकिपिडियालाई विश्वका अन्य प्रमुख [[:meta:List_of_Wikipedias/ne|भाषाका विकिपिडिया जत्ति कै धनी]] बनाऔँ। विकिपिडियाले कुनै पनि व्यक्तिलाई सम्पादन गर्ने अधिकार दिन्छ। मलाई आशा छ कि तपाईंले यहाँ मन पराउनुहुन्छ र योगदान गर्ने निर्णय गर्नुहुन्छ।&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;flex: 1 1 300px;&quot;&gt;&lt;br/&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 17px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; font-weight:normal;&quot;&gt;[[चित्र:Symbol support2 vote.svg|25px|alt=|link=]] सुरुवात&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 15px;&quot;&gt;
* पहिले [[विकिपिडिया:विकिपिडियाको बारेमा|विकिपिडियाको परिचय पृष्ठ]] पढ्नुहोस्।
* तपाईंले कसरी [[मद्दत:सहायता विषयसूचि|विकिपिडियामा योगदान गर्न सक्नुहुन्छ]] जान्नुहोस्।
* आफ्नो परिचय दिनको लागि तपाईंको [[प्रयोगकर्ता:Nibhakoirala|प्रयोगकर्ता पृष्ठ]] बनाउनुहोला ताकि हामी तपाईंलाई अझ राम्रोसँग चिन्न सक्छौँ। (परिचय दिइरहनु आवश्यक नै भने छैन)
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;flex: 1 1 300px;&quot;&gt;&lt;br/&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 17px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; font-weight:normal;&quot;&gt;[[चित्र:Artículo bueno-blue.svg|25px|alt=|link=]] सुझावहरू&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 15px;&quot;&gt;
* कृपया [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा/वार्तालाप पृष्ठ|वार्तालाप पृष्ठ]]मा चारवटा वक्र (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) प्रयोग गरि हस्ताक्षर गर्नुहोला। यसो गर्नाले वार्तालाप पृष्ठमा स्वत: तपाईंको नाम, वार्ता पृष्ठसूत्र र मिति थपिने छ।
* यदि तपाईंलाई विकिपिडियामा केही समस्या परेको छ भने आफ्नो वार्तालाप पृष्ठमा &lt;code&gt;'''&lt;nowiki&gt;{{मद्दत}}&lt;/nowiki&gt;'''&lt;/code&gt; राख्नु होला। हाम्रा प्रयोगकर्ताहरूले तपाईंको समस्याको समाधान बताउने छन्।
* नयाँ पृष्ठहरू [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा/सम्पादन|सम्पादन गर्दा]] वा [[विकिपिडिया:कसरी लेख बनाउने?|सिर्जना गर्दा]], [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा/सन्दर्भ|सन्दर्भ]]हरू थप्दा वा मेटाउँदा गल्ती गर्न डराउनु पर्दैन किनकि गल्ती जो कोहीबाट हुन् सक्छ।
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;padding: 10px; padding-left: 25px; &quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
{{clickable button 2|विकिपिडिया:कसरी लेख बनाउने?|कसरी लेख बनाउने?|class=mw-ui-constructive center}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
{{clickable button 2|विकिपिडिया:चिया घर|यदि तपाईंसँग प्रश्नहरू छन् भने यहाँ सोध्नुहोस्|class=mw-ui-constructive center}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
'''स्वागतम्''', हामी नेपाली विकिपिडियामा तपाईंको सम्पादनको लागि पर्खिरहेका छौँ!

-- [[User:नेपाली विकिपिडिया स्वागत|नेपाली विकिपिडिया स्वागत]] ([[User talk:नेपाली विकिपिडिया स्वागत|कुरा गर्नुहोस्]]) १०:३६, १५ मे २०२६ (नेपाली समय)</text>
      <sha1>t3ldfh7lnljc9xhz1kdtx02ruyhw5f3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>खिया</title>
    <ns>0</ns>
    <id>150184</id>
    <revision>
      <id>1355292</id>
      <timestamp>2026-05-15T05:53:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1349637601|Rust]]&quot;पृष्ठलाई अनुवाद गरि सृजना गरियो</comment>
      <origin>1355292</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8630" sha1="neqe5jv2zba8r8dn4d4cy4u5f9jvgss" xml:space="preserve">
'''खिया''' एउटा 2&quot; href=&quot;./Iron&quot; id=&quot;mwDw&quot; rel=&quot;mw:WikiLink&quot; title=&quot;Iron&quot;&gt;फलाम 2&quot; href=&quot;./Oxide&quot; id=&quot;mwDg&quot; rel=&quot;mw:WikiLink&quot; title=&quot;Oxide&quot;&gt;अक्साइड हो, सामान्यतया रातो-खैरो अक्साइड [[पानी]] वा हावाको आर्द्रता &lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;&quot; href=&quot;./Catalytic&quot; id=&quot;mwEQ&quot; rel=&quot;mw:WikiLink&quot; title=&quot;Catalytic&quot;&gt;उत्प्रेरक उपस्थितिमा फलाम र [[प्राणवायु|अक्सिजन]] प्रतिक्रियाद्वारा बनिन्छ। रस्टमा हाइड्रस फलाम (III′ अक्साइड (Fe2O3·nH2O′) र फलाम (II′ अक्साइड-हाइड्रोक्साइड (FeO) (OH′ Fe (OH−3′)) हुन्छ र यो सामान्यतया परिष्कृत फलाम क्षय सम्बन्धित हुन्छ।

== रासायनिक प्रतिक्रिया ==
[[चित्र:Trabajando_una_pieza_de_metal_al_rojo_sobre_un_yunque.jpg|अङ्गुठाकार|स्टिलको बारलाई सेल्सियसको [[फोर्जिङ]] तापक्रम १२००°से मा तताउँदा खियाको निर्माण

तातो स्टिललाई हावामा राख्दा द्रुत अक्सीकरण हुन्छ।]]
खिया फलामको अक्साइड र हाइड्रोक्साइडको लागि सरल नाम हो&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=lH8GRXstqQEC&amp;q=Rust+is+another+name+for+iron+oxide|title=Accent on science|last1=Sund|first1=Robert B.|last2=Bishop|first2=Jeanne|date=1980|publisher=C.E. Merrill|isbn=9780675075695|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20171130151505/https://books.google.com/books?id=lH8GRXstqQEC&amp;q=Rust+is+another+name+for+iron+oxide&amp;dq=Rust+is+another+name+for+iron+oxide&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwiEp8Lzj8DUAhVM82MKHUJnBIsQ6AEILTAB|archive-date=2017-11-30}}&lt;/ref&gt;, फलाम वा फलाम आधारित केही मिश्र धातुहरू लामो समयसम्म अक्सिजन र आर्द्रताको सम्पर्कमा आउँदा खिया बन्छ।  खिया विशेष गरी फलामसँग हुने एक अक्सीकरण प्रतिक्रिया हो। अन्य धातुहरू पनि यस्तै अक्सीकरणको माध्यमबाट क्षय हुन्छन्, तर त्यस्ता क्षयलाई खिया भनिदैन।

खियाउने प्रक्रियाका लागि मुख्य [[उत्प्रेरण|उत्प्रेरक]] पानी हो। 

== रोकथाम ==

=== खिया प्रतिरोधी मिश्र धातु ===
खिया प्रतिरोधी स्टीलले क्रोमियम अक्साइडको रक्षात्मक तह बनाउँछ।&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=h4zLBQAAQBAJ&amp;q=Stainless+steel+forms+a+passivation+layer+of+chromium%28III%29+oxide&amp;pg=PA142|title=Ohmic Heating in Food Processing|last1=Ramaswamy|first1=Hosahalli S.|last2=Marcotte|first2=Michele|last3=Sastry|first3=Sudhir|last4=Abdelrahim|first4=Khalid|date=2014-02-14|publisher=CRC Press|isbn=9781420071092|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180502013026/https://books.google.com/books?id=h4zLBQAAQBAJ&amp;pg=PA142&amp;dq=Stainless+steel+forms+a+passivation+layer+of+chromium(III)+oxide&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwinp83KkefXAhXD5lQKHYSACKAQ6AEIJjAA#v=onepage&amp;q=Stainless%20steel%20forms%20a%20passivation%20layer%20of%20chromium(III)%20oxide&amp;f=false|archive-date=2018-05-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Heinz |first=Norbert |title=Corrosion prevention - HomoFaciens |url=http://www.homofaciens.de/technics-electrochemistry-corrosion-prevention_en.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201030421/http://www.homofaciens.de/technics-electrochemistry-corrosion-prevention_en.htm |archive-date=2017-12-01 |access-date=2017-11-30 |website=www.homofaciens.de}}&lt;/ref&gt; यस्तै निष्क्रियता व्यवहार [[म्याग्नेसियम|म्याग्नेशियम]], टाइटेनियम, [[जस्ता|जिंक]], जिंक अक्साइड, [[एल्मुनियम|एल्युमिनियम]], पोल्यानिलिन, र अन्य पलिमरहरूसँग हुन्छ।&lt;ref&gt;{{Cite journal |title=Formation of stable passive film on stainless steel by electrochemical deposition of polypyrrole |url=https://www.researchgate.net/publication/244152652 |journal=Electrochimica Acta}}&lt;/ref&gt;

=== ग्याल्भनीकरण ===

=== क्याथोलिक संरक्षण ===

=== कोटिङ र रङरोगन ===

=== आर्द्रता नियन्त्रण ===

== उपचार ==
साना फलाम वा इस्पात वस्तुहरूबाट इलेक्ट्रोलिसिसद्वारा खिया हटाउन सकिन्छ।प्लास्टिकको भाँडोमा सोडियम कार्बोनेटलाई इलेक्ट्रोलाईटको रुपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ।&lt;ref name=&quot;antique-engines&quot;&gt;{{cite web |title=Rust Removal using Electrolysis |url=http://antique-engines.com/electrol.asp |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20150330211904/http://www.antique-engines.com/electrol.asp |archive-date=March 30, 2015 |access-date=April 1, 2015 |website=antique-engines.com}}&lt;/ref&gt;   ब्याट्री पावर स्रोत जोडेपछी उपचार सुरु हुन्छ । यो प्रकृयामा क्याथोडमा हाइड्रोजन र एनोडमा अक्सिजन ग्यास उत्पादन हुन्छ । यो मिश्रण ज्वलनशील/विस्फोटक हुन्छ ।&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Smith |first1=Paul |date=24 June 2022 |title=Exploding Hydrogen Balloons with Different Amounts of Oxygen |url=https://www.youtube.com/watch?v=J6zRbDfgYAc |access-date=2023-12-29 |website=Youtube}}&lt;/ref&gt;

== आर्थिक प्रभाव ==
खिया फलाममा आधारित उपकरण र संरचनाहरूको क्षयीकरणसँग सम्बन्धित छ। खिया निर्माण हुँदा पार्टपुर्जा कम्जोर बनाउँछ र उपकरण नै फेल हुने गर्छ जसलाई कहिलेकाहीँ &quot;रस्ट ज्याकिङ&quot; भनिन्छ। सन् १९८३ मा मियानस नदी पुलको धारासायी हुनुको कारण थियो, बियरिङहरू भित्रबाट खिया लागेर सडकको स्ल्याबको एउटा कुना यसको सपोर्टबाट धकेलिदिए। 

सन् १९६७ को पश्चिम भर्जिनियामा भएको सिल्भर ब्रिज दुर्घटना, त्यस समयमा पुलमा ४६ चालक र यात्रुहरूको मृत्यु भएको थियो।  [[पेन्सिलभेनिया]] किन्जुआ ब्रिज २००३ &lt;gallery class=&quot;center&quot; mode=&quot;packed&quot; caption=&quot;Structural failures caused by rust&quot;&gt;
चित्र:Silver_Bridge_collapsed,_Ohio_side.jpg|The collapsed Silver Bridge, as seen from the [[ओहायो|Ohio]] side
चित्र:Collapsed_Kinzua_Bridge.jpg|The Kinzua Bridge after it collapsed
चित्र:Nandu_River_Iron_Bridge_corrosion_-_03.jpg|Rusted and pitted struts of the 70-year-old Nandu River Iron Bridge
चित्र:Qew_bruecke_nf_beton_kaputt_23_von_46.jpg|Rusting rebar has expanded and spalled concrete off the surface of this reinforced concrete support.
&lt;/gallery&gt;</text>
      <sha1>neqe5jv2zba8r8dn4d4cy4u5f9jvgss</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355293</id>
      <parentid>1355292</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:53:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* आर्थिक प्रभाव */</comment>
      <origin>1355293</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8726" sha1="c59vcq9a6nt8g40vuylfuyhi7g35a8t" xml:space="preserve">
'''खिया''' एउटा 2&quot; href=&quot;./Iron&quot; id=&quot;mwDw&quot; rel=&quot;mw:WikiLink&quot; title=&quot;Iron&quot;&gt;फलाम 2&quot; href=&quot;./Oxide&quot; id=&quot;mwDg&quot; rel=&quot;mw:WikiLink&quot; title=&quot;Oxide&quot;&gt;अक्साइड हो, सामान्यतया रातो-खैरो अक्साइड [[पानी]] वा हावाको आर्द्रता &lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;&quot; href=&quot;./Catalytic&quot; id=&quot;mwEQ&quot; rel=&quot;mw:WikiLink&quot; title=&quot;Catalytic&quot;&gt;उत्प्रेरक उपस्थितिमा फलाम र [[प्राणवायु|अक्सिजन]] प्रतिक्रियाद्वारा बनिन्छ। रस्टमा हाइड्रस फलाम (III′ अक्साइड (Fe2O3·nH2O′) र फलाम (II′ अक्साइड-हाइड्रोक्साइड (FeO) (OH′ Fe (OH−3′)) हुन्छ र यो सामान्यतया परिष्कृत फलाम क्षय सम्बन्धित हुन्छ।

== रासायनिक प्रतिक्रिया ==
[[चित्र:Trabajando_una_pieza_de_metal_al_rojo_sobre_un_yunque.jpg|अङ्गुठाकार|स्टिलको बारलाई सेल्सियसको [[फोर्जिङ]] तापक्रम १२००°से मा तताउँदा खियाको निर्माण

तातो स्टिललाई हावामा राख्दा द्रुत अक्सीकरण हुन्छ।]]
खिया फलामको अक्साइड र हाइड्रोक्साइडको लागि सरल नाम हो&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=lH8GRXstqQEC&amp;q=Rust+is+another+name+for+iron+oxide|title=Accent on science|last1=Sund|first1=Robert B.|last2=Bishop|first2=Jeanne|date=1980|publisher=C.E. Merrill|isbn=9780675075695|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20171130151505/https://books.google.com/books?id=lH8GRXstqQEC&amp;q=Rust+is+another+name+for+iron+oxide&amp;dq=Rust+is+another+name+for+iron+oxide&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwiEp8Lzj8DUAhVM82MKHUJnBIsQ6AEILTAB|archive-date=2017-11-30}}&lt;/ref&gt;, फलाम वा फलाम आधारित केही मिश्र धातुहरू लामो समयसम्म अक्सिजन र आर्द्रताको सम्पर्कमा आउँदा खिया बन्छ।  खिया विशेष गरी फलामसँग हुने एक अक्सीकरण प्रतिक्रिया हो। अन्य धातुहरू पनि यस्तै अक्सीकरणको माध्यमबाट क्षय हुन्छन्, तर त्यस्ता क्षयलाई खिया भनिदैन।

खियाउने प्रक्रियाका लागि मुख्य [[उत्प्रेरण|उत्प्रेरक]] पानी हो। 

== रोकथाम ==

=== खिया प्रतिरोधी मिश्र धातु ===
खिया प्रतिरोधी स्टीलले क्रोमियम अक्साइडको रक्षात्मक तह बनाउँछ।&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=h4zLBQAAQBAJ&amp;q=Stainless+steel+forms+a+passivation+layer+of+chromium%28III%29+oxide&amp;pg=PA142|title=Ohmic Heating in Food Processing|last1=Ramaswamy|first1=Hosahalli S.|last2=Marcotte|first2=Michele|last3=Sastry|first3=Sudhir|last4=Abdelrahim|first4=Khalid|date=2014-02-14|publisher=CRC Press|isbn=9781420071092|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180502013026/https://books.google.com/books?id=h4zLBQAAQBAJ&amp;pg=PA142&amp;dq=Stainless+steel+forms+a+passivation+layer+of+chromium(III)+oxide&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwinp83KkefXAhXD5lQKHYSACKAQ6AEIJjAA#v=onepage&amp;q=Stainless%20steel%20forms%20a%20passivation%20layer%20of%20chromium(III)%20oxide&amp;f=false|archive-date=2018-05-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Heinz |first=Norbert |title=Corrosion prevention - HomoFaciens |url=http://www.homofaciens.de/technics-electrochemistry-corrosion-prevention_en.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201030421/http://www.homofaciens.de/technics-electrochemistry-corrosion-prevention_en.htm |archive-date=2017-12-01 |access-date=2017-11-30 |website=www.homofaciens.de}}&lt;/ref&gt; यस्तै निष्क्रियता व्यवहार [[म्याग्नेसियम|म्याग्नेशियम]], टाइटेनियम, [[जस्ता|जिंक]], जिंक अक्साइड, [[एल्मुनियम|एल्युमिनियम]], पोल्यानिलिन, र अन्य पलिमरहरूसँग हुन्छ।&lt;ref&gt;{{Cite journal |title=Formation of stable passive film on stainless steel by electrochemical deposition of polypyrrole |url=https://www.researchgate.net/publication/244152652 |journal=Electrochimica Acta}}&lt;/ref&gt;

=== ग्याल्भनीकरण ===

=== क्याथोलिक संरक्षण ===

=== कोटिङ र रङरोगन ===

=== आर्द्रता नियन्त्रण ===

== उपचार ==
साना फलाम वा इस्पात वस्तुहरूबाट इलेक्ट्रोलिसिसद्वारा खिया हटाउन सकिन्छ।प्लास्टिकको भाँडोमा सोडियम कार्बोनेटलाई इलेक्ट्रोलाईटको रुपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ।&lt;ref name=&quot;antique-engines&quot;&gt;{{cite web |title=Rust Removal using Electrolysis |url=http://antique-engines.com/electrol.asp |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20150330211904/http://www.antique-engines.com/electrol.asp |archive-date=March 30, 2015 |access-date=April 1, 2015 |website=antique-engines.com}}&lt;/ref&gt;   ब्याट्री पावर स्रोत जोडेपछी उपचार सुरु हुन्छ । यो प्रकृयामा क्याथोडमा हाइड्रोजन र एनोडमा अक्सिजन ग्यास उत्पादन हुन्छ । यो मिश्रण ज्वलनशील/विस्फोटक हुन्छ ।&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Smith |first1=Paul |date=24 June 2022 |title=Exploding Hydrogen Balloons with Different Amounts of Oxygen |url=https://www.youtube.com/watch?v=J6zRbDfgYAc |access-date=2023-12-29 |website=Youtube}}&lt;/ref&gt;

== आर्थिक प्रभाव ==
खिया फलाममा आधारित उपकरण र संरचनाहरूको क्षयीकरणसँग सम्बन्धित छ। खिया निर्माण हुँदा पार्टपुर्जा कम्जोर बनाउँछ र उपकरण नै फेल हुने गर्छ जसलाई कहिलेकाहीँ &quot;रस्ट ज्याकिङ&quot; भनिन्छ। सन् १९८३ मा मियानस नदी पुलको धारासायी हुनुको कारण थियो, बियरिङहरू भित्रबाट खिया लागेर सडकको स्ल्याबको एउटा कुना यसको सपोर्टबाट धकेलिदिए। 

सन् १९६७ को पश्चिम भर्जिनियामा भएको सिल्भर ब्रिज दुर्घटना, त्यस समयमा पुलमा ४६ चालक र यात्रुहरूको मृत्यु भएको थियो।  [[पेन्सिलभेनिया]] किन्जुआ ब्रिज २००३ &lt;gallery class=&quot;center&quot; mode=&quot;packed&quot; caption=&quot;Structural failures caused by rust&quot;&gt;
चित्र:Silver_Bridge_collapsed,_Ohio_side.jpg|The collapsed Silver Bridge, as seen from the [[ओहायो|Ohio]] side
चित्र:Collapsed_Kinzua_Bridge.jpg|The Kinzua Bridge after it collapsed
चित्र:Nandu_River_Iron_Bridge_corrosion_-_03.jpg|Rusted and pitted struts of the 70-year-old Nandu River Iron Bridge
चित्र:Qew_bruecke_nf_beton_kaputt_23_von_46.jpg|Rusting rebar has expanded and spalled concrete off the surface of this reinforced concrete support.
&lt;/gallery&gt;
==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}</text>
      <sha1>c59vcq9a6nt8g40vuylfuyhi7g35a8t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355295</id>
      <parentid>1355293</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T05:54:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1355295</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8022" sha1="3fek861jkq3zp4dln9up7vm59gv25jj" xml:space="preserve">
'''खिया''' [[पानी]] वा हावाको आर्द्रता उत्प्रेरक उपस्थितिमा फलाम र [[प्राणवायु|अक्सिजन]] प्रतिक्रियाद्वारा बनिन्छ।

== रासायनिक प्रतिक्रिया ==
[[चित्र:Trabajando_una_pieza_de_metal_al_rojo_sobre_un_yunque.jpg|अङ्गुठाकार|स्टिलको बारलाई सेल्सियसको [[फोर्जिङ]] तापक्रम १२००°से मा तताउँदा खियाको निर्माण

तातो स्टिललाई हावामा राख्दा द्रुत अक्सीकरण हुन्छ।]]
खिया फलामको अक्साइड र हाइड्रोक्साइडको लागि सरल नाम हो&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=lH8GRXstqQEC&amp;q=Rust+is+another+name+for+iron+oxide|title=Accent on science|last1=Sund|first1=Robert B.|last2=Bishop|first2=Jeanne|date=1980|publisher=C.E. Merrill|isbn=9780675075695|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20171130151505/https://books.google.com/books?id=lH8GRXstqQEC&amp;q=Rust+is+another+name+for+iron+oxide&amp;dq=Rust+is+another+name+for+iron+oxide&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwiEp8Lzj8DUAhVM82MKHUJnBIsQ6AEILTAB|archive-date=2017-11-30}}&lt;/ref&gt;, फलाम वा फलाम आधारित केही मिश्र धातुहरू लामो समयसम्म अक्सिजन र आर्द्रताको सम्पर्कमा आउँदा खिया बन्छ।  खिया विशेष गरी फलामसँग हुने एक अक्सीकरण प्रतिक्रिया हो। अन्य धातुहरू पनि यस्तै अक्सीकरणको माध्यमबाट क्षय हुन्छन्, तर त्यस्ता क्षयलाई खिया भनिदैन।

खियाउने प्रक्रियाका लागि मुख्य [[उत्प्रेरण|उत्प्रेरक]] पानी हो। 

== रोकथाम ==

=== खिया प्रतिरोधी मिश्र धातु ===
खिया प्रतिरोधी स्टीलले क्रोमियम अक्साइडको रक्षात्मक तह बनाउँछ।&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=h4zLBQAAQBAJ&amp;q=Stainless+steel+forms+a+passivation+layer+of+chromium%28III%29+oxide&amp;pg=PA142|title=Ohmic Heating in Food Processing|last1=Ramaswamy|first1=Hosahalli S.|last2=Marcotte|first2=Michele|last3=Sastry|first3=Sudhir|last4=Abdelrahim|first4=Khalid|date=2014-02-14|publisher=CRC Press|isbn=9781420071092|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180502013026/https://books.google.com/books?id=h4zLBQAAQBAJ&amp;pg=PA142&amp;dq=Stainless+steel+forms+a+passivation+layer+of+chromium(III)+oxide&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwinp83KkefXAhXD5lQKHYSACKAQ6AEIJjAA#v=onepage&amp;q=Stainless%20steel%20forms%20a%20passivation%20layer%20of%20chromium(III)%20oxide&amp;f=false|archive-date=2018-05-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Heinz |first=Norbert |title=Corrosion prevention - HomoFaciens |url=http://www.homofaciens.de/technics-electrochemistry-corrosion-prevention_en.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201030421/http://www.homofaciens.de/technics-electrochemistry-corrosion-prevention_en.htm |archive-date=2017-12-01 |access-date=2017-11-30 |website=www.homofaciens.de}}&lt;/ref&gt; यस्तै निष्क्रियता व्यवहार [[म्याग्नेसियम|म्याग्नेशियम]], टाइटेनियम, [[जस्ता|जिंक]], जिंक अक्साइड, [[एल्मुनियम|एल्युमिनियम]], पोल्यानिलिन, र अन्य पलिमरहरूसँग हुन्छ।&lt;ref&gt;{{Cite journal |title=Formation of stable passive film on stainless steel by electrochemical deposition of polypyrrole |url=https://www.researchgate.net/publication/244152652 |journal=Electrochimica Acta}}&lt;/ref&gt;

=== ग्याल्भनीकरण ===

=== क्याथोलिक संरक्षण ===

=== कोटिङ र रङरोगन ===

=== आर्द्रता नियन्त्रण ===

== उपचार ==
साना फलाम वा इस्पात वस्तुहरूबाट इलेक्ट्रोलिसिसद्वारा खिया हटाउन सकिन्छ।प्लास्टिकको भाँडोमा सोडियम कार्बोनेटलाई इलेक्ट्रोलाईटको रुपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ।&lt;ref name=&quot;antique-engines&quot;&gt;{{cite web |title=Rust Removal using Electrolysis |url=http://antique-engines.com/electrol.asp |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20150330211904/http://www.antique-engines.com/electrol.asp |archive-date=March 30, 2015 |access-date=April 1, 2015 |website=antique-engines.com}}&lt;/ref&gt;   ब्याट्री पावर स्रोत जोडेपछी उपचार सुरु हुन्छ । यो प्रकृयामा क्याथोडमा हाइड्रोजन र एनोडमा अक्सिजन ग्यास उत्पादन हुन्छ । यो मिश्रण ज्वलनशील/विस्फोटक हुन्छ ।&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Smith |first1=Paul |date=24 June 2022 |title=Exploding Hydrogen Balloons with Different Amounts of Oxygen |url=https://www.youtube.com/watch?v=J6zRbDfgYAc |access-date=2023-12-29 |website=Youtube}}&lt;/ref&gt;

== आर्थिक प्रभाव ==
खिया फलाममा आधारित उपकरण र संरचनाहरूको क्षयीकरणसँग सम्बन्धित छ। खिया निर्माण हुँदा पार्टपुर्जा कम्जोर बनाउँछ र उपकरण नै फेल हुने गर्छ जसलाई कहिलेकाहीँ &quot;रस्ट ज्याकिङ&quot; भनिन्छ। सन् १९८३ मा मियानस नदी पुलको धारासायी हुनुको कारण थियो, बियरिङहरू भित्रबाट खिया लागेर सडकको स्ल्याबको एउटा कुना यसको सपोर्टबाट धकेलिदिए। 

सन् १९६७ को पश्चिम भर्जिनियामा भएको सिल्भर ब्रिज दुर्घटना, त्यस समयमा पुलमा ४६ चालक र यात्रुहरूको मृत्यु भएको थियो।  [[पेन्सिलभेनिया]] किन्जुआ ब्रिज २००३ &lt;gallery class=&quot;center&quot; mode=&quot;packed&quot; caption=&quot;Structural failures caused by rust&quot;&gt;
चित्र:Silver_Bridge_collapsed,_Ohio_side.jpg|The collapsed Silver Bridge, as seen from the [[ओहायो|Ohio]] side
चित्र:Collapsed_Kinzua_Bridge.jpg|The Kinzua Bridge after it collapsed
चित्र:Nandu_River_Iron_Bridge_corrosion_-_03.jpg|Rusted and pitted struts of the 70-year-old Nandu River Iron Bridge
चित्र:Qew_bruecke_nf_beton_kaputt_23_von_46.jpg|Rusting rebar has expanded and spalled concrete off the surface of this reinforced concrete support.
&lt;/gallery&gt;
==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}</text>
      <sha1>3fek861jkq3zp4dln9up7vm59gv25jj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355320</id>
      <parentid>1355295</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T06:01:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <comment>/* रासायनिक प्रतिक्रिया */</comment>
      <origin>1355320</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8156" sha1="5w3py7y71b5ryjp20lgi2z5n4b8k5ni" xml:space="preserve">
'''खिया''' [[पानी]] वा हावाको आर्द्रता उत्प्रेरक उपस्थितिमा फलाम र [[प्राणवायु|अक्सिजन]] प्रतिक्रियाद्वारा बनिन्छ।

== रासायनिक प्रतिक्रिया ==
[[चित्र:Trabajando_una_pieza_de_metal_al_rojo_sobre_un_yunque.jpg|अङ्गुठाकार|स्टिलको बारलाई सेल्सियसको [[फोर्जिङ]] तापक्रम १२००°से मा तताउँदा खियाको निर्माण

तातो स्टिललाई हावामा राख्दा द्रुत अक्सीकरण हुन्छ।]]
खिया फलामको अक्साइड र हाइड्रोक्साइडको लागि सरल नाम हो&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=lH8GRXstqQEC&amp;q=Rust+is+another+name+for+iron+oxide|title=Accent on science|last1=Sund|first1=Robert B.|last2=Bishop|first2=Jeanne|date=1980|publisher=C.E. Merrill|isbn=9780675075695|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20171130151505/https://books.google.com/books?id=lH8GRXstqQEC&amp;q=Rust+is+another+name+for+iron+oxide&amp;dq=Rust+is+another+name+for+iron+oxide&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwiEp8Lzj8DUAhVM82MKHUJnBIsQ6AEILTAB|archive-date=2017-11-30}}&lt;/ref&gt;, फलाम वा फलाम आधारित केही मिश्र धातुहरू लामो समयसम्म अक्सिजन र आर्द्रताको सम्पर्कमा आउँदा खिया बन्छ।  खिया विशेष गरी फलामसँग हुने एक अक्सीकरण प्रतिक्रिया हो। अन्य धातुहरू पनि यस्तै अक्सीकरणको माध्यमबाट क्षय हुन्छन्, तर त्यस्ता क्षयलाई खिया भनिदैन।

खियाउने प्रक्रियाका लागि मुख्य [[उत्प्रेरण|उत्प्रेरक]] पानी हो।
:Fe → Fe&lt;sup&gt;2+&lt;/sup&gt; + 2&amp;nbsp;{{e-}}


:4&amp;nbsp;Fe&lt;sup&gt;2+&lt;/sup&gt; + O&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; → 4&amp;nbsp;Fe&lt;sup&gt;3+&lt;/sup&gt; + 2&amp;nbsp;O&lt;sup&gt;2−&lt;/sup&gt;

== रोकथाम ==

=== खिया प्रतिरोधी मिश्र धातु ===
खिया प्रतिरोधी स्टीलले क्रोमियम अक्साइडको रक्षात्मक तह बनाउँछ।&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=h4zLBQAAQBAJ&amp;q=Stainless+steel+forms+a+passivation+layer+of+chromium%28III%29+oxide&amp;pg=PA142|title=Ohmic Heating in Food Processing|last1=Ramaswamy|first1=Hosahalli S.|last2=Marcotte|first2=Michele|last3=Sastry|first3=Sudhir|last4=Abdelrahim|first4=Khalid|date=2014-02-14|publisher=CRC Press|isbn=9781420071092|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180502013026/https://books.google.com/books?id=h4zLBQAAQBAJ&amp;pg=PA142&amp;dq=Stainless+steel+forms+a+passivation+layer+of+chromium(III)+oxide&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwinp83KkefXAhXD5lQKHYSACKAQ6AEIJjAA#v=onepage&amp;q=Stainless%20steel%20forms%20a%20passivation%20layer%20of%20chromium(III)%20oxide&amp;f=false|archive-date=2018-05-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Heinz |first=Norbert |title=Corrosion prevention - HomoFaciens |url=http://www.homofaciens.de/technics-electrochemistry-corrosion-prevention_en.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201030421/http://www.homofaciens.de/technics-electrochemistry-corrosion-prevention_en.htm |archive-date=2017-12-01 |access-date=2017-11-30 |website=www.homofaciens.de}}&lt;/ref&gt; यस्तै निष्क्रियता व्यवहार [[म्याग्नेसियम|म्याग्नेशियम]], टाइटेनियम, [[जस्ता|जिंक]], जिंक अक्साइड, [[एल्मुनियम|एल्युमिनियम]], पोल्यानिलिन, र अन्य पलिमरहरूसँग हुन्छ।&lt;ref&gt;{{Cite journal |title=Formation of stable passive film on stainless steel by electrochemical deposition of polypyrrole |url=https://www.researchgate.net/publication/244152652 |journal=Electrochimica Acta}}&lt;/ref&gt;

=== ग्याल्भनीकरण ===

=== क्याथोलिक संरक्षण ===

=== कोटिङ र रङरोगन ===

=== आर्द्रता नियन्त्रण ===

== उपचार ==
साना फलाम वा इस्पात वस्तुहरूबाट इलेक्ट्रोलिसिसद्वारा खिया हटाउन सकिन्छ।प्लास्टिकको भाँडोमा सोडियम कार्बोनेटलाई इलेक्ट्रोलाईटको रुपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ।&lt;ref name=&quot;antique-engines&quot;&gt;{{cite web |title=Rust Removal using Electrolysis |url=http://antique-engines.com/electrol.asp |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20150330211904/http://www.antique-engines.com/electrol.asp |archive-date=March 30, 2015 |access-date=April 1, 2015 |website=antique-engines.com}}&lt;/ref&gt;   ब्याट्री पावर स्रोत जोडेपछी उपचार सुरु हुन्छ । यो प्रकृयामा क्याथोडमा हाइड्रोजन र एनोडमा अक्सिजन ग्यास उत्पादन हुन्छ । यो मिश्रण ज्वलनशील/विस्फोटक हुन्छ ।&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Smith |first1=Paul |date=24 June 2022 |title=Exploding Hydrogen Balloons with Different Amounts of Oxygen |url=https://www.youtube.com/watch?v=J6zRbDfgYAc |access-date=2023-12-29 |website=Youtube}}&lt;/ref&gt;

== आर्थिक प्रभाव ==
खिया फलाममा आधारित उपकरण र संरचनाहरूको क्षयीकरणसँग सम्बन्धित छ। खिया निर्माण हुँदा पार्टपुर्जा कम्जोर बनाउँछ र उपकरण नै फेल हुने गर्छ जसलाई कहिलेकाहीँ &quot;रस्ट ज्याकिङ&quot; भनिन्छ। सन् १९८३ मा मियानस नदी पुलको धारासायी हुनुको कारण थियो, बियरिङहरू भित्रबाट खिया लागेर सडकको स्ल्याबको एउटा कुना यसको सपोर्टबाट धकेलिदिए। 

सन् १९६७ को पश्चिम भर्जिनियामा भएको सिल्भर ब्रिज दुर्घटना, त्यस समयमा पुलमा ४६ चालक र यात्रुहरूको मृत्यु भएको थियो।  [[पेन्सिलभेनिया]] किन्जुआ ब्रिज २००३ &lt;gallery class=&quot;center&quot; mode=&quot;packed&quot; caption=&quot;Structural failures caused by rust&quot;&gt;
चित्र:Silver_Bridge_collapsed,_Ohio_side.jpg|The collapsed Silver Bridge, as seen from the [[ओहायो|Ohio]] side
चित्र:Collapsed_Kinzua_Bridge.jpg|The Kinzua Bridge after it collapsed
चित्र:Nandu_River_Iron_Bridge_corrosion_-_03.jpg|Rusted and pitted struts of the 70-year-old Nandu River Iron Bridge
चित्र:Qew_bruecke_nf_beton_kaputt_23_von_46.jpg|Rusting rebar has expanded and spalled concrete off the surface of this reinforced concrete support.
&lt;/gallery&gt;
==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}</text>
      <sha1>5w3py7y71b5ryjp20lgi2z5n4b8k5ni</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355322</id>
      <parentid>1355320</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T06:01:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1355322</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8154" sha1="2k6mof72opqnlzu8xw7f0am6xnth1xu" xml:space="preserve">
'''खिया''' [[पानी]] वा हावाको आर्द्रता उत्प्रेरक उपस्थितिमा [[फलाम]] र [[प्राणवायु|अक्सिजन]] प्रतिक्रियाद्वारा बन्छ।

== रासायनिक प्रतिक्रिया ==
[[चित्र:Trabajando_una_pieza_de_metal_al_rojo_sobre_un_yunque.jpg|अङ्गुठाकार|स्टिलको बारलाई सेल्सियसको [[फोर्जिङ]] तापक्रम १२००°से मा तताउँदा खियाको निर्माण

तातो स्टिललाई हावामा राख्दा द्रुत अक्सीकरण हुन्छ।]]
खिया फलामको अक्साइड र हाइड्रोक्साइडको लागि सरल नाम हो&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=lH8GRXstqQEC&amp;q=Rust+is+another+name+for+iron+oxide|title=Accent on science|last1=Sund|first1=Robert B.|last2=Bishop|first2=Jeanne|date=1980|publisher=C.E. Merrill|isbn=9780675075695|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20171130151505/https://books.google.com/books?id=lH8GRXstqQEC&amp;q=Rust+is+another+name+for+iron+oxide&amp;dq=Rust+is+another+name+for+iron+oxide&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwiEp8Lzj8DUAhVM82MKHUJnBIsQ6AEILTAB|archive-date=2017-11-30}}&lt;/ref&gt;, फलाम वा फलाम आधारित केही मिश्र धातुहरू लामो समयसम्म अक्सिजन र आर्द्रताको सम्पर्कमा आउँदा खिया बन्छ।  खिया विशेष गरी फलामसँग हुने एक अक्सीकरण प्रतिक्रिया हो। अन्य धातुहरू पनि यस्तै अक्सीकरणको माध्यमबाट क्षय हुन्छन्, तर त्यस्ता क्षयलाई खिया भनिदैन।

खियाउने प्रक्रियाका लागि मुख्य [[उत्प्रेरण|उत्प्रेरक]] पानी हो।
:Fe → Fe&lt;sup&gt;2+&lt;/sup&gt; + 2&amp;nbsp;{{e-}}


:4&amp;nbsp;Fe&lt;sup&gt;2+&lt;/sup&gt; + O&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; → 4&amp;nbsp;Fe&lt;sup&gt;3+&lt;/sup&gt; + 2&amp;nbsp;O&lt;sup&gt;2−&lt;/sup&gt;

== रोकथाम ==

=== खिया प्रतिरोधी मिश्र धातु ===
खिया प्रतिरोधी स्टीलले क्रोमियम अक्साइडको रक्षात्मक तह बनाउँछ।&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=h4zLBQAAQBAJ&amp;q=Stainless+steel+forms+a+passivation+layer+of+chromium%28III%29+oxide&amp;pg=PA142|title=Ohmic Heating in Food Processing|last1=Ramaswamy|first1=Hosahalli S.|last2=Marcotte|first2=Michele|last3=Sastry|first3=Sudhir|last4=Abdelrahim|first4=Khalid|date=2014-02-14|publisher=CRC Press|isbn=9781420071092|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180502013026/https://books.google.com/books?id=h4zLBQAAQBAJ&amp;pg=PA142&amp;dq=Stainless+steel+forms+a+passivation+layer+of+chromium(III)+oxide&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwinp83KkefXAhXD5lQKHYSACKAQ6AEIJjAA#v=onepage&amp;q=Stainless%20steel%20forms%20a%20passivation%20layer%20of%20chromium(III)%20oxide&amp;f=false|archive-date=2018-05-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Heinz |first=Norbert |title=Corrosion prevention - HomoFaciens |url=http://www.homofaciens.de/technics-electrochemistry-corrosion-prevention_en.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201030421/http://www.homofaciens.de/technics-electrochemistry-corrosion-prevention_en.htm |archive-date=2017-12-01 |access-date=2017-11-30 |website=www.homofaciens.de}}&lt;/ref&gt; यस्तै निष्क्रियता व्यवहार [[म्याग्नेसियम|म्याग्नेशियम]], टाइटेनियम, [[जस्ता|जिंक]], जिंक अक्साइड, [[एल्मुनियम|एल्युमिनियम]], पोल्यानिलिन, र अन्य पलिमरहरूसँग हुन्छ।&lt;ref&gt;{{Cite journal |title=Formation of stable passive film on stainless steel by electrochemical deposition of polypyrrole |url=https://www.researchgate.net/publication/244152652 |journal=Electrochimica Acta}}&lt;/ref&gt;

=== ग्याल्भनीकरण ===

=== क्याथोलिक संरक्षण ===

=== कोटिङ र रङरोगन ===

=== आर्द्रता नियन्त्रण ===

== उपचार ==
साना फलाम वा इस्पात वस्तुहरूबाट इलेक्ट्रोलिसिसद्वारा खिया हटाउन सकिन्छ।प्लास्टिकको भाँडोमा सोडियम कार्बोनेटलाई इलेक्ट्रोलाईटको रुपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ।&lt;ref name=&quot;antique-engines&quot;&gt;{{cite web |title=Rust Removal using Electrolysis |url=http://antique-engines.com/electrol.asp |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20150330211904/http://www.antique-engines.com/electrol.asp |archive-date=March 30, 2015 |access-date=April 1, 2015 |website=antique-engines.com}}&lt;/ref&gt;   ब्याट्री पावर स्रोत जोडेपछी उपचार सुरु हुन्छ । यो प्रकृयामा क्याथोडमा हाइड्रोजन र एनोडमा अक्सिजन ग्यास उत्पादन हुन्छ । यो मिश्रण ज्वलनशील/विस्फोटक हुन्छ ।&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Smith |first1=Paul |date=24 June 2022 |title=Exploding Hydrogen Balloons with Different Amounts of Oxygen |url=https://www.youtube.com/watch?v=J6zRbDfgYAc |access-date=2023-12-29 |website=Youtube}}&lt;/ref&gt;

== आर्थिक प्रभाव ==
खिया फलाममा आधारित उपकरण र संरचनाहरूको क्षयीकरणसँग सम्बन्धित छ। खिया निर्माण हुँदा पार्टपुर्जा कम्जोर बनाउँछ र उपकरण नै फेल हुने गर्छ जसलाई कहिलेकाहीँ &quot;रस्ट ज्याकिङ&quot; भनिन्छ। सन् १९८३ मा मियानस नदी पुलको धारासायी हुनुको कारण थियो, बियरिङहरू भित्रबाट खिया लागेर सडकको स्ल्याबको एउटा कुना यसको सपोर्टबाट धकेलिदिए। 

सन् १९६७ को पश्चिम भर्जिनियामा भएको सिल्भर ब्रिज दुर्घटना, त्यस समयमा पुलमा ४६ चालक र यात्रुहरूको मृत्यु भएको थियो।  [[पेन्सिलभेनिया]] किन्जुआ ब्रिज २००३ &lt;gallery class=&quot;center&quot; mode=&quot;packed&quot; caption=&quot;Structural failures caused by rust&quot;&gt;
चित्र:Silver_Bridge_collapsed,_Ohio_side.jpg|The collapsed Silver Bridge, as seen from the [[ओहायो|Ohio]] side
चित्र:Collapsed_Kinzua_Bridge.jpg|The Kinzua Bridge after it collapsed
चित्र:Nandu_River_Iron_Bridge_corrosion_-_03.jpg|Rusted and pitted struts of the 70-year-old Nandu River Iron Bridge
चित्र:Qew_bruecke_nf_beton_kaputt_23_von_46.jpg|Rusting rebar has expanded and spalled concrete off the surface of this reinforced concrete support.
&lt;/gallery&gt;
==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}</text>
      <sha1>2k6mof72opqnlzu8xw7f0am6xnth1xu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355326</id>
      <parentid>1355322</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T06:03:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* सन्दर्भ सामग्रीहरू */</comment>
      <origin>1355326</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8190" sha1="oe1lp6f6zuvm2xolulegd70efckq106" xml:space="preserve">
'''खिया''' [[पानी]] वा हावाको आर्द्रता उत्प्रेरक उपस्थितिमा [[फलाम]] र [[प्राणवायु|अक्सिजन]] प्रतिक्रियाद्वारा बन्छ।

== रासायनिक प्रतिक्रिया ==
[[चित्र:Trabajando_una_pieza_de_metal_al_rojo_sobre_un_yunque.jpg|अङ्गुठाकार|स्टिलको बारलाई सेल्सियसको [[फोर्जिङ]] तापक्रम १२००°से मा तताउँदा खियाको निर्माण

तातो स्टिललाई हावामा राख्दा द्रुत अक्सीकरण हुन्छ।]]
खिया फलामको अक्साइड र हाइड्रोक्साइडको लागि सरल नाम हो&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=lH8GRXstqQEC&amp;q=Rust+is+another+name+for+iron+oxide|title=Accent on science|last1=Sund|first1=Robert B.|last2=Bishop|first2=Jeanne|date=1980|publisher=C.E. Merrill|isbn=9780675075695|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20171130151505/https://books.google.com/books?id=lH8GRXstqQEC&amp;q=Rust+is+another+name+for+iron+oxide&amp;dq=Rust+is+another+name+for+iron+oxide&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwiEp8Lzj8DUAhVM82MKHUJnBIsQ6AEILTAB|archive-date=2017-11-30}}&lt;/ref&gt;, फलाम वा फलाम आधारित केही मिश्र धातुहरू लामो समयसम्म अक्सिजन र आर्द्रताको सम्पर्कमा आउँदा खिया बन्छ।  खिया विशेष गरी फलामसँग हुने एक अक्सीकरण प्रतिक्रिया हो। अन्य धातुहरू पनि यस्तै अक्सीकरणको माध्यमबाट क्षय हुन्छन्, तर त्यस्ता क्षयलाई खिया भनिदैन।

खियाउने प्रक्रियाका लागि मुख्य [[उत्प्रेरण|उत्प्रेरक]] पानी हो।
:Fe → Fe&lt;sup&gt;2+&lt;/sup&gt; + 2&amp;nbsp;{{e-}}


:4&amp;nbsp;Fe&lt;sup&gt;2+&lt;/sup&gt; + O&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; → 4&amp;nbsp;Fe&lt;sup&gt;3+&lt;/sup&gt; + 2&amp;nbsp;O&lt;sup&gt;2−&lt;/sup&gt;

== रोकथाम ==

=== खिया प्रतिरोधी मिश्र धातु ===
खिया प्रतिरोधी स्टीलले क्रोमियम अक्साइडको रक्षात्मक तह बनाउँछ।&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=h4zLBQAAQBAJ&amp;q=Stainless+steel+forms+a+passivation+layer+of+chromium%28III%29+oxide&amp;pg=PA142|title=Ohmic Heating in Food Processing|last1=Ramaswamy|first1=Hosahalli S.|last2=Marcotte|first2=Michele|last3=Sastry|first3=Sudhir|last4=Abdelrahim|first4=Khalid|date=2014-02-14|publisher=CRC Press|isbn=9781420071092|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180502013026/https://books.google.com/books?id=h4zLBQAAQBAJ&amp;pg=PA142&amp;dq=Stainless+steel+forms+a+passivation+layer+of+chromium(III)+oxide&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwinp83KkefXAhXD5lQKHYSACKAQ6AEIJjAA#v=onepage&amp;q=Stainless%20steel%20forms%20a%20passivation%20layer%20of%20chromium(III)%20oxide&amp;f=false|archive-date=2018-05-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Heinz |first=Norbert |title=Corrosion prevention - HomoFaciens |url=http://www.homofaciens.de/technics-electrochemistry-corrosion-prevention_en.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201030421/http://www.homofaciens.de/technics-electrochemistry-corrosion-prevention_en.htm |archive-date=2017-12-01 |access-date=2017-11-30 |website=www.homofaciens.de}}&lt;/ref&gt; यस्तै निष्क्रियता व्यवहार [[म्याग्नेसियम|म्याग्नेशियम]], टाइटेनियम, [[जस्ता|जिंक]], जिंक अक्साइड, [[एल्मुनियम|एल्युमिनियम]], पोल्यानिलिन, र अन्य पलिमरहरूसँग हुन्छ।&lt;ref&gt;{{Cite journal |title=Formation of stable passive film on stainless steel by electrochemical deposition of polypyrrole |url=https://www.researchgate.net/publication/244152652 |journal=Electrochimica Acta}}&lt;/ref&gt;

=== ग्याल्भनीकरण ===

=== क्याथोलिक संरक्षण ===

=== कोटिङ र रङरोगन ===

=== आर्द्रता नियन्त्रण ===

== उपचार ==
साना फलाम वा इस्पात वस्तुहरूबाट इलेक्ट्रोलिसिसद्वारा खिया हटाउन सकिन्छ।प्लास्टिकको भाँडोमा सोडियम कार्बोनेटलाई इलेक्ट्रोलाईटको रुपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ।&lt;ref name=&quot;antique-engines&quot;&gt;{{cite web |title=Rust Removal using Electrolysis |url=http://antique-engines.com/electrol.asp |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20150330211904/http://www.antique-engines.com/electrol.asp |archive-date=March 30, 2015 |access-date=April 1, 2015 |website=antique-engines.com}}&lt;/ref&gt;   ब्याट्री पावर स्रोत जोडेपछी उपचार सुरु हुन्छ । यो प्रकृयामा क्याथोडमा हाइड्रोजन र एनोडमा अक्सिजन ग्यास उत्पादन हुन्छ । यो मिश्रण ज्वलनशील/विस्फोटक हुन्छ ।&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Smith |first1=Paul |date=24 June 2022 |title=Exploding Hydrogen Balloons with Different Amounts of Oxygen |url=https://www.youtube.com/watch?v=J6zRbDfgYAc |access-date=2023-12-29 |website=Youtube}}&lt;/ref&gt;

== आर्थिक प्रभाव ==
खिया फलाममा आधारित उपकरण र संरचनाहरूको क्षयीकरणसँग सम्बन्धित छ। खिया निर्माण हुँदा पार्टपुर्जा कम्जोर बनाउँछ र उपकरण नै फेल हुने गर्छ जसलाई कहिलेकाहीँ &quot;रस्ट ज्याकिङ&quot; भनिन्छ। सन् १९८३ मा मियानस नदी पुलको धारासायी हुनुको कारण थियो, बियरिङहरू भित्रबाट खिया लागेर सडकको स्ल्याबको एउटा कुना यसको सपोर्टबाट धकेलिदिए। 

सन् १९६७ को पश्चिम भर्जिनियामा भएको सिल्भर ब्रिज दुर्घटना, त्यस समयमा पुलमा ४६ चालक र यात्रुहरूको मृत्यु भएको थियो।  [[पेन्सिलभेनिया]] किन्जुआ ब्रिज २००३ &lt;gallery class=&quot;center&quot; mode=&quot;packed&quot; caption=&quot;Structural failures caused by rust&quot;&gt;
चित्र:Silver_Bridge_collapsed,_Ohio_side.jpg|The collapsed Silver Bridge, as seen from the [[ओहायो|Ohio]] side
चित्र:Collapsed_Kinzua_Bridge.jpg|The Kinzua Bridge after it collapsed
चित्र:Nandu_River_Iron_Bridge_corrosion_-_03.jpg|Rusted and pitted struts of the 70-year-old Nandu River Iron Bridge
चित्र:Qew_bruecke_nf_beton_kaputt_23_von_46.jpg|Rusting rebar has expanded and spalled concrete off the surface of this reinforced concrete support.
&lt;/gallery&gt;
==सन्दर्भ सामग्रीहरू==
{{सन्दर्भसूची}}
[[श्रेणी:फलाम]]</text>
      <sha1>oe1lp6f6zuvm2xolulegd70efckq106</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>श्रेणी:फलाम</title>
    <ns>14</ns>
    <id>150185</id>
    <revision>
      <id>1355325</id>
      <timestamp>2026-05-15T06:03:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <comment>नयाँ पृष्ठ: [[श्रेणी:तत्व]]</comment>
      <origin>1355325</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35" sha1="5x74e5xgtl552owm1cu0z2i37zspja8" xml:space="preserve">[[श्रेणी:तत्व]]</text>
      <sha1>5x74e5xgtl552owm1cu0z2i37zspja8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>चार्ल्स द गोल</title>
    <ns>0</ns>
    <id>150186</id>
    <revision>
      <id>1355337</id>
      <timestamp>2026-05-15T07:42:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:hi:Special:Redirect/revision/5606187|चार्ल्स डी गॉल]]&quot;पृष्ठलाई अनुवाद गरि सृजना गरियो</comment>
      <origin>1355337</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2840" sha1="d6ch2av537ckmskniz8v4u5yt1udgb8" xml:space="preserve">[[चित्र:De_Gaulle-OWI.jpg|अङ्गुठाकार|295x295पिक्सेल|चार्ल्स द गोल]]
'''चार्ल्स आन्द्रे जोसेफ मारी द गोल''' ( [[फ्रान्सेली भाषा|फ्रेन्च]] : aʁl də ɡol); २२ नोभेम्बर १८९९ - ९ नोभेम्बर १९७०) एक [[फ्रान्सेली भाषा|फ्रान्सेली]] जनरल र राजनीतिज्ञ थिए। उनी स्वतन्त्र फ्रान्सका नेता (१९४०-१९४४) र [[फ्रान्सेली भाषा|फ्रान्सेली]] गणतन्त्रका अन्तिम नेता (१९४४-१९४६) थिए। १९५८ मा, उनले पाँचौं गणतन्त्र स्थापना गरे र [[फ्रान्स|फ्रान्सको]] राष्ट्रपति निर्वाचित भए, उनी १९६९ सम्म राष्ट्रपति भए। [[शीतयुद्ध|शीतयुद्धको]] समयमा उनी फ्रान्सका सबैभन्दा प्रभावशाली व्यक्तित्वहरू मध्ये एक थिए। &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Lion of Britain, Cross of Lorraine: Churchill and de Gaulle |url=http://www.winstonchurchill.org/support/the-churchill-centre/publications/finest-hour/issues-109-to-144/no-138/894-lion-of-britain-cross-of-lorraine-churchill-and-de-gaulle |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20130521023613/http://www.winstonchurchill.org/support/the-churchill-centre/publications/finest-hour/issues-109-to-144/no-138/894-lion-of-britain-cross-of-lorraine-churchill-and-de-gaulle |archive-date=21 मई 2013 |access-date=10 दिसम्बर 2017}}&lt;/ref&gt;

उनले सन् १९६९ अप्रिल २८ मा क्षेत्रीयकरण सम्बन्धी जनमत सङ्ग्रह असफल भएसँगै राजीनामा दिएका थिए।&lt;ref&gt;{{cite web |year=2008 |title=Press Release re Resignation |url=http://www.charles-de-gaulle.org/article.php3?id_article=532 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081118225651/http://www.charles-de-gaulle.org/article.php3?id_article=532 |archive-date=18 November 2008 |work=Fondation Charles de Gaulle}}&lt;/ref&gt; 
{{Presidents of France}}

== सन्दर्भ सामग्रीहरू ==
{{Reflist}}
[[श्रेणी:फ्रान्सका राष्ट्रपतिहरू]]
[[श्रेणी:राजनीतिज्ञहरू]]</text>
      <sha1>d6ch2av537ckmskniz8v4u5yt1udgb8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355338</id>
      <parentid>1355337</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T07:43:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1355338</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2839" sha1="rkft3fd143vhrfetks8n03ogmoiyqvg" xml:space="preserve">[[चित्र:De_Gaulle-OWI.jpg|अङ्गुठाकार|295x295पिक्सेल|चार्ल्स द गोल]]
'''चार्ल्स आन्द्रे जोसेफ मारी द गोल''' ( [[फ्रान्सेली भाषा|फ्रेन्च]] : aʁl də ɡol); २२ नोभेम्बर १८९९ - ९ नोभेम्बर १९७०) एक [[फ्रान्सेली भाषा|फ्रान्सेली]] जनरल र राजनीतिज्ञ थिए। उनी स्वतन्त्र फ्रान्सका नेता (१९४०-१९४४) र [[फ्रान्सेली भाषा|फ्रान्सेली]] गणतन्त्रका अन्तिम नेता (१९४४-१९४६) थिए। १९५८ मा, उनले पाँचौं गणतन्त्र स्थापना गरे र [[फ्रान्स|फ्रान्सको]] राष्ट्रपति निर्वाचित भए, उनी १९६९ सम्म राष्ट्रपति भए। [[शीतयुद्ध|शीतयुद्धको]] समयमा उनी फ्रान्सका सबैभन्दा प्रभावशाली व्यक्तित्वहरू मध्ये एक थिए। &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Lion of Britain, Cross of Lorraine: Churchill and de Gaulle |url=http://www.winstonchurchill.org/support/the-churchill-centre/publications/finest-hour/issues-109-to-144/no-138/894-lion-of-britain-cross-of-lorraine-churchill-and-de-gaulle |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20130521023613/http://www.winstonchurchill.org/support/the-churchill-centre/publications/finest-hour/issues-109-to-144/no-138/894-lion-of-britain-cross-of-lorraine-churchill-and-de-gaulle |archive-date=21 मई 2013 |access-date=10 दिसम्बर 2017}}&lt;/ref&gt;

उनले सन् १९६९ अप्रिल २८ मा क्षेत्रीयकरण सम्बन्धी जनमत सङ्ग्रह असफल भएसँगै राजीनामा दिएका थिए।&lt;ref&gt;{{cite web |year=2008 |title=Press Release re Resignation |url=http://www.charles-de-gaulle.org/article.php3?id_article=532 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081118225651/http://www.charles-de-gaulle.org/article.php3?id_article=532 |archive-date=18 November 2008 |work=Fondation Charles de Gaulle}}&lt;/ref&gt; 
== सन्दर्भ सामग्रीहरू ==
{{Reflist}}
{{Presidents of France}}
[[श्रेणी:फ्रान्सका राष्ट्रपतिहरू]]
[[श्रेणी:राजनीतिज्ञहरू]]</text>
      <sha1>rkft3fd143vhrfetks8n03ogmoiyqvg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ढाँचा:E-</title>
    <ns>10</ns>
    <id>150187</id>
    <revision>
      <id>1355342</id>
      <timestamp>2026-05-15T07:49:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bishaldev100</username>
        <id>28807</id>
      </contributor>
      <comment>नयाँ पृष्ठ: &lt;span class=&quot;Unicode&quot;&gt;&amp;#8202;&lt;/span&gt;''e''&lt;sup&gt;&amp;minus;&lt;/sup&gt;&lt;noinclude&gt; [[Category:Chemistry templates]]  &lt;/noinclude&gt;</comment>
      <origin>1355342</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="117" sha1="k3ya4l9lcbs5vl66juvshtm2o4m9gte" xml:space="preserve">&lt;span class=&quot;Unicode&quot;&gt;&amp;#8202;&lt;/span&gt;''e''&lt;sup&gt;&amp;minus;&lt;/sup&gt;&lt;noinclude&gt;
[[Category:Chemistry templates]]

&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k3ya4l9lcbs5vl66juvshtm2o4m9gte</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>श्रेणी:ओन्लीफ्यान्स सिर्जनाकर्ताहरू</title>
    <ns>14</ns>
    <id>150188</id>
    <revision>
      <id>1355348</id>
      <timestamp>2026-05-15T08:34:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <comment>नयाँ पृष्ठ: [[ओन्लीफ्यान्स]] खाताका सिर्जनाकर्ताहरू।  [[श्रेणी:सामाजिक सञ्जाल प्रभावकारीहरू]]</comment>
      <origin>1355348</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="213" sha1="g7wlezc6rqzqkjm9e9siai6ag5ndezq" xml:space="preserve">[[ओन्लीफ्यान्स]] खाताका सिर्जनाकर्ताहरू।

[[श्रेणी:सामाजिक सञ्जाल प्रभावकारीहरू]]</text>
      <sha1>g7wlezc6rqzqkjm9e9siai6ag5ndezq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>श्रेणी:सामाजिक सञ्जाल प्रभावकारीहरू</title>
    <ns>14</ns>
    <id>150189</id>
    <revision>
      <id>1355354</id>
      <timestamp>2026-05-15T08:43:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <comment>नयाँ पृष्ठ: [[श्रेणी:सामाजिक प्रभाव]] [[श्रेणी:इन्टरनेट सेलिब्रेटीहरू]] [[श्रेणी:सामाजिक सञ्जाल|प्रभाव]]</comment>
      <origin>1355354</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="234" sha1="5vng1or07ol11r509cft409iobzgp3n" xml:space="preserve">[[श्रेणी:सामाजिक प्रभाव]]
[[श्रेणी:इन्टरनेट सेलिब्रेटीहरू]]
[[श्रेणी:सामाजिक सञ्जाल|प्रभाव]]</text>
      <sha1>5vng1or07ol11r509cft409iobzgp3n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>थुसिडाइड्स जाल</title>
    <ns>0</ns>
    <id>150190</id>
    <revision>
      <id>1355373</id>
      <timestamp>2026-05-15T09:52:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nirjal stha</username>
        <id>14613</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1354256634|Thucydides Trap]]&quot;पृष्ठलाई अनुवाद गरि सृजना गरियो</comment>
      <origin>1355373</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6558" sha1="9puegq85wlh43y74r9vpw4co266xzi8" xml:space="preserve">
[[चित्र:Thucydides_pushkin02.jpg|अङ्गुठाकार|थुसिडाइड्स बस्ट, एक एथेन्स इतिहासकार र 5 औँ शताब्दी ईसा पूर्वका सेनापति]]
'''थुसिडाइड्स जाल''' भन्ने शब्दलाई अमेरिकी राजनीतिक वैज्ञानिक ग्राहम एलिसनले लोकप्रिय बनाएका हुन्। यस शब्दले यस्तो अवस्थालाई जनाउँछ जहाँ उदाउँदो शक्तिले विद्यमान महाशक्तिलाई क्षेत्रीय वा अन्तर्राष्ट्रिय प्रभुत्वबाट विस्थापित गर्ने खतरा उत्पन्न गर्दा युद्धतर्फ जाने प्रवृत्ति देखिन्छ। यो शब्द सन् २०१५ पछि व्यापक रूपमा प्रयोग हुन थाल्यो, र मुख्यतया चीन-संयुक्त राज्य अमेरिकाको सम्बन्धको विश्लेषणमा लागू गरिन्छ।&lt;ref name=&quot;ft1&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.ft.com/content/0e4ddcf4-fc78-11e8-aebf-99e208d3e521|title=Year in a Word: Thucydides's trap|last=Rachman|first=Gideon|date=18 December 2018|work=[[Financial Times]]|access-date=8 July 2020|author-link=Gideon Rachman}}&lt;/ref&gt;

यस अवधारणालाई समर्थन गर्दै, एलिसनले हार्वर्ड विश्वविद्यालयअन्तर्गतको बेल्फर सेन्टर फर साइन्स एन्ड इन्टरनेशनल अफेयर्समा एक अध्ययनको नेतृत्व गरेका थिए। उक्त अध्ययनले उदाउँदो शक्तिले शासन गरिरहेको शक्तिलाई चुनौती दिएको १६ वटा ऐतिहासिक घटनामध्ये १२ वटा अन्ततः युद्धमा परिणत भएका निष्कर्स निकालेको थियो। तर, यस अध्ययनमाथि उल्लेखनीय आलोचना पनि भएको थियो र विशेष गरी युक्त राज्य अमेरिका र चीनबिचको सम्भावित सैन्य द्वन्द्वसँग सम्बन्धित थुसिडाइड्स जाल अवधारणाको महत्वबारे विद्वानहरूको धारणा अझै विभाजित रहेको थियो।

== उत्पत्ति ==
[[चित्र:Graham_T._Allison,_Jr.jpg|अङ्गुठाकार|थुसिडाइड्स ट्र्याप अमेरिकी राजनीतिक वैज्ञानिक ग्राहम एलिसन सन् 2011 मा बनाइएको थियो।]]
यो अभिव्यक्ति प्राचीन एथेन्सका इतिहासकार तथा सैन्य कमाण्डर थुसिडाइड्स (जिनको मृत्यु करिब ईसा पूर्व ४०० तिर भएको मानिन्छ) बाट प्रेरित भएको हो, र अमेरिकी राजनीतिक वैज्ञानिक ग्राहम एलिसनले करिब सन् २०११ तिर यो शब्द प्रयोगमा ल्याएका हुन्।

थुसिडाइड्सले आफ्नो कृति  पेलोपनेशियन युद्धको इतिहासमा “एथेन्सको उदय र त्यसले स्पार्टामा उत्पन्न गरेको भयले युद्धलाई अपरिहार्य बनायो” भन्ने अवलोकन गरेका थिए। यही आधारमा ग्राहम एलिसनले थुसिडाइड्स जाल शब्द प्रयोग गर्दै यस्तो अवस्थाको व्याख्या गरे, जहाँ उदाउँदो शक्ति (जस्तै एथेन्स) ले स्थापित शासक शक्ति (जस्तै स्पार्टा) को प्रभुत्वलाई चुनौती दिन्छ र त्यसले युद्धतर्फ धकेल्ने प्रवृत्ति सिर्जना गर्छ।

ग्राहम एलिसनले आफ्नो सन् २०१७ को पुस्तक डेस्टिनेड फर वारमा यस अवधारणालाई अझ विस्तार गरेका छन्। उक्त पुस्तकमा उनले “चीन र अमेरिका अहिले युद्धतर्फ उन्मुख टकरावको मार्गमा छन्” भन्ने तर्क प्रस्तुत गरेका छन्।

यद्यपि ग्राहम एलिसनले डेस्टिनेड फर वारमा “शासक शक्ति” र “उदाउँदो शक्ति” बीचको युद्ध अनिवार्य नभएको बताएका छन्, तर “थ्युसिडाइड्स ट्र्याप” को अवस्थामा युद्ध टार्न अत्यन्त कठिन हुन सक्ने र त्यसलाई रोक्न व्यापक तथा गहन कूटनीतिक प्रयास आवश्यक पर्ने कुरा पनि उनले उल्लेख गरेका छन्।&lt;ref name=&quot;Destined for War&quot; /&gt;

== सन्दर्भ सामग्रीहरू ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{Reflist}}
[[श्रेणी:अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध]]</text>
      <sha1>9puegq85wlh43y74r9vpw4co266xzi8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1355374</id>
      <parentid>1355373</parentid>
      <timestamp>2026-05-15T09:52:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nirjal stha</username>
        <id>14613</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Nirjal sthaद्वारा [[थुसिडाइड्स जात]] पृष्ठलाई [[थुसिडाइड्स जाल]]मा सारियो: शिर्षक सुधार</comment>
      <origin>1355373</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6558" sha1="9puegq85wlh43y74r9vpw4co266xzi8" xml:space="preserve">
[[चित्र:Thucydides_pushkin02.jpg|अङ्गुठाकार|थुसिडाइड्स बस्ट, एक एथेन्स इतिहासकार र 5 औँ शताब्दी ईसा पूर्वका सेनापति]]
'''थुसिडाइड्स जाल''' भन्ने शब्दलाई अमेरिकी राजनीतिक वैज्ञानिक ग्राहम एलिसनले लोकप्रिय बनाएका हुन्। यस शब्दले यस्तो अवस्थालाई जनाउँछ जहाँ उदाउँदो शक्तिले विद्यमान महाशक्तिलाई क्षेत्रीय वा अन्तर्राष्ट्रिय प्रभुत्वबाट विस्थापित गर्ने खतरा उत्पन्न गर्दा युद्धतर्फ जाने प्रवृत्ति देखिन्छ। यो शब्द सन् २०१५ पछि व्यापक रूपमा प्रयोग हुन थाल्यो, र मुख्यतया चीन-संयुक्त राज्य अमेरिकाको सम्बन्धको विश्लेषणमा लागू गरिन्छ।&lt;ref name=&quot;ft1&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.ft.com/content/0e4ddcf4-fc78-11e8-aebf-99e208d3e521|title=Year in a Word: Thucydides's trap|last=Rachman|first=Gideon|date=18 December 2018|work=[[Financial Times]]|access-date=8 July 2020|author-link=Gideon Rachman}}&lt;/ref&gt;

यस अवधारणालाई समर्थन गर्दै, एलिसनले हार्वर्ड विश्वविद्यालयअन्तर्गतको बेल्फर सेन्टर फर साइन्स एन्ड इन्टरनेशनल अफेयर्समा एक अध्ययनको नेतृत्व गरेका थिए। उक्त अध्ययनले उदाउँदो शक्तिले शासन गरिरहेको शक्तिलाई चुनौती दिएको १६ वटा ऐतिहासिक घटनामध्ये १२ वटा अन्ततः युद्धमा परिणत भएका निष्कर्स निकालेको थियो। तर, यस अध्ययनमाथि उल्लेखनीय आलोचना पनि भएको थियो र विशेष गरी युक्त राज्य अमेरिका र चीनबिचको सम्भावित सैन्य द्वन्द्वसँग सम्बन्धित थुसिडाइड्स जाल अवधारणाको महत्वबारे विद्वानहरूको धारणा अझै विभाजित रहेको थियो।

== उत्पत्ति ==
[[चित्र:Graham_T._Allison,_Jr.jpg|अङ्गुठाकार|थुसिडाइड्स ट्र्याप अमेरिकी राजनीतिक वैज्ञानिक ग्राहम एलिसन सन् 2011 मा बनाइएको थियो।]]
यो अभिव्यक्ति प्राचीन एथेन्सका इतिहासकार तथा सैन्य कमाण्डर थुसिडाइड्स (जिनको मृत्यु करिब ईसा पूर्व ४०० तिर भएको मानिन्छ) बाट प्रेरित भएको हो, र अमेरिकी राजनीतिक वैज्ञानिक ग्राहम एलिसनले करिब सन् २०११ तिर यो शब्द प्रयोगमा ल्याएका हुन्।

थुसिडाइड्सले आफ्नो कृति  पेलोपनेशियन युद्धको इतिहासमा “एथेन्सको उदय र त्यसले स्पार्टामा उत्पन्न गरेको भयले युद्धलाई अपरिहार्य बनायो” भन्ने अवलोकन गरेका थिए। यही आधारमा ग्राहम एलिसनले थुसिडाइड्स जाल शब्द प्रयोग गर्दै यस्तो अवस्थाको व्याख्या गरे, जहाँ उदाउँदो शक्ति (जस्तै एथेन्स) ले स्थापित शासक शक्ति (जस्तै स्पार्टा) को प्रभुत्वलाई चुनौती दिन्छ र त्यसले युद्धतर्फ धकेल्ने प्रवृत्ति सिर्जना गर्छ।

ग्राहम एलिसनले आफ्नो सन् २०१७ को पुस्तक डेस्टिनेड फर वारमा यस अवधारणालाई अझ विस्तार गरेका छन्। उक्त पुस्तकमा उनले “चीन र अमेरिका अहिले युद्धतर्फ उन्मुख टकरावको मार्गमा छन्” भन्ने तर्क प्रस्तुत गरेका छन्।

यद्यपि ग्राहम एलिसनले डेस्टिनेड फर वारमा “शासक शक्ति” र “उदाउँदो शक्ति” बीचको युद्ध अनिवार्य नभएको बताएका छन्, तर “थ्युसिडाइड्स ट्र्याप” को अवस्थामा युद्ध टार्न अत्यन्त कठिन हुन सक्ने र त्यसलाई रोक्न व्यापक तथा गहन कूटनीतिक प्रयास आवश्यक पर्ने कुरा पनि उनले उल्लेख गरेका छन्।&lt;ref name=&quot;Destined for War&quot; /&gt;

== सन्दर्भ सामग्रीहरू ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{Reflist}}
[[श्रेणी:अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध]]</text>
      <sha1>9puegq85wlh43y74r9vpw4co266xzi8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>थुसिडाइड्स जात</title>
    <ns>0</ns>
    <id>150191</id>
    <redirect title="थुसिडाइड्स जाल" />
    <revision>
      <id>1355375</id>
      <timestamp>2026-05-15T09:52:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nirjal stha</username>
        <id>14613</id>
      </contributor>
      <comment>Nirjal sthaद्वारा [[थुसिडाइड्स जात]] पृष्ठलाई [[थुसिडाइड्स जाल]]मा सारियो: शिर्षक सुधार</comment>
      <origin>1355375</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73" sha1="miut7q3xk73ghv0zx9nouca6ly3jhey" xml:space="preserve">#अनुप्रेषण [[थुसिडाइड्स जाल]]</text>
      <sha1>miut7q3xk73ghv0zx9nouca6ly3jhey</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>श्रेणी:मुम्बईका महिला मोडलहरू</title>
    <ns>14</ns>
    <id>150192</id>
    <revision>
      <id>1355382</id>
      <timestamp>2026-05-15T11:24:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saroj</username>
        <id>31493</id>
      </contributor>
      <comment>नयाँ पृष्ठ: {{see also cat|मुम्बईका अभिनेत्रीहरू}} [[श्रेणी:महाराष्ट्रका महिला मोडलहरू]]</comment>
      <origin>1355382</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="176" sha1="8jrwyff50tgaduhp6ws3qib4u89off8" xml:space="preserve">{{see also cat|मुम्बईका अभिनेत्रीहरू}}
[[श्रेणी:महाराष्ट्रका महिला मोडलहरू]]</text>
      <sha1>8jrwyff50tgaduhp6ws3qib4u89off8</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>