विकिपिडिया newiki https://ne.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%AF_%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0 MediaWiki 1.47.0-wmf.10 first-letter मीडिया विशेष वार्तालाप प्रयोगकर्ता प्रयोगकर्ता वार्ता विकिपिडिया विकिपिडिया वार्ता चित्र चित्र वार्ता मीडियाविकि मीडियाविकि वार्ता ढाँचा ढाँचा वार्ता मद्दत मद्दत वार्ता श्रेणी श्रेणी वार्ता पोर्टल पोर्टल वार्ता मस्यौदा मस्यौदा वार्ता TimedText TimedText talk मोड्युल मोड्युल वार्तालाप Event Event talk 0 1836 1365828 1349984 2026-07-13T01:33:14Z Srsh101 60743 1365828 wikitext text/x-wiki {{pp-move-indef|small=yes}} {{Infobox language | name = नेवारी भाषा | nativename = {{lang|new|नेवारी भाषा|𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮 𑐨𑐵𑐲𑐵 }} | familycolor = चिनियाँ-तिब्बती | states = [[नेपाल]] | region = दक्षिण एसिया | speakers = ८ लाख ६० हजार | fam1 = [[चिनियाँ तिब्बती भाषा परिवार|चिनियाँ-तिब्बती भाषा परिवार]] | fam2 = [[तिब्बती-बर्मेली भाषा]] | dia1 = काठमाडौँ | script = [[देवनागरी लिपि|देवनागरी]], कुटाक्षरी लिपि, [[रञ्जना लिपि]], [[प्रचलित लिपि|𑐥𑑂𑐬𑐔𑐮𑐶𑐟 𑐮𑐶𑐥𑐶]], [[ब्राह्मी लिपि|ब्रह्मी लिपि]], [[गुप्त लिपि]], भुजिँमोल लिपि, गोलमोल लिपि | nation = {{NEP}}, <br /> सिक्किम {{IND}} | agency = नेवारी भाषा परिषद | iso2 = new | iso3 = new | notice = IPA | dia2 = दोलखाली | dia3 = भक्तपुर | dia4 = ललितपुर | dia5 = बनेपा | dia6 = धुलिखेल | dia7 = चित्लाङ्ग | dia8 = किर्तिपुर | dia9 = सिन्धुपाल्चोक | dia10 = पनौति | image = NepalBhasa word in Ranjana&Prachalit script2.gif | imagescale = | imagecaption = "नेवारी भाषा" [[रञ्जना लिपि|रंजना लिपि]] र [[प्रचलत नेपाल लिपि]] मा लेखिएको | ld10 = | iso2comment = (एनइडब्लु) | iso3comment = (एनइडब्लु) }} '''नेवारी भाषा''' [[नेवार जाति|नेपामी]] समुदायले बोल्ने प्रादेशिक भाषा [[नेपाल]]को एउटा प्रमुख समृद्ध भाषा हो। नेपालभाषा भनेको नेवारी भाषा साहित्यको ऐतिहासिक, सामाजिक, साँस्कृतिक एवं साहित्यिक उपनाउँ हो। चिनी-भोट भाषा परिवारको समूहमा पर्ने यस भाषा किराँत कालदेखि विभिन्न भाषाहरू मिसिएर विकसित भई मल्लकाल देखि साहित्यिक रूपमा फल्दैफुल्दै आएको छ। राजधानीबासीले आफ्नो प्रकारलाइ प्रधान मानेतापनि दोलखाका नेवारहरूले दोलखालाई नै नेवारीको उद्गम मान्ने गरेका छन। आफ्नै विभिन्न लिपि भएको यस भाषा [[देवनागरी लिपि]]मा पनि लेखिने एउटै मात्र चिनी-भोट परिवारको भाषा पनि हो। == नाम == [[File:Use of Nepal Bhasa in an inscription from 1706.jpg|left|thumb|सन् १७०६ को एउटा अभिलेखमा “नेपाल भाषा” लेखिएको]] नेवारी भाषाको आधिकारिक र ऐतिहासिक नाम नेपालभाषा हो, जसको शाब्दिक अर्थ “नेपालको भाषा” भन्ने हुन्छ।<ref name="dambar">{{cite web |last1=Khatiwada |first1=Dambar |title='राजधानी प्रदेश' र 'नेवा राज्य' : केही भ्रमको खण्डन |url=https://www.onlinekhabar.com/2021/10/1024571 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211030115000/https://www.onlinekhabar.com/2021/10/1024571 |archive-date=30 October 2021 |access-date=30 October 2021 |website=Online Khabar}}उनले भनेका थिए– ‘तिब्बतको दक्षिणमा ‘नेपाल’ छ, त्यसका बासिन्दालाई ‘नेवार’ भनिन्छ ।’ यो सन्दर्भलाई पत्याउने हो भने त्यतिखेर ‘नेपाल’ काठमाडौं वरिपरि मात्र भएको देशको नाम थियो र अहिले ‘नेपाली’ भनिए जस्तो त्यो ‘नेपाल’ देशका बासिन्दालाई ‘नेवार’ भनिन्थ्यो । उनीहरूले बोल्ने भाषालाई ‘नेपाल भाषा’ भनिन्थ्यो । यसको गहिरो अर्थ छ– ‘नेवार’ कुनै जात, जाति वा नश्ल समुुदाय हैन, एक ऐतिहासिक राष्ट्र वा राष्ट्रियता हो ।</ref><ref name="kashinath1">{{cite book |last1=Tamot |first1=Kashinath |url=https://archive.org/details/NepalmandalKashinathTamot_201712/ |title=नेपालमण्डल |publisher=Nepal Mandal Anusandhan Guthi |year=2006 |isbn=99946-987-5-3 |access-date=30 October 2021}}</ref> ऐतिहासिक रूपमा, “[[नेपाल]]” शब्दले केवल [[काठमाडौँ उपत्यका|काठमाडौं उपत्यका]] र त्यस वरिपरिका क्षेत्रलाई जनाउँथ्यो, जहाँ यो भाषा मौलिक रूपमा बोलिन्थ्यो।<ref name="celestialadvice">{{cite web |title=Celestial Advice |url=https://www.lawcommission.gov.np/en/wp-content/uploads/2018/09/dibbaya-upadesh-of-prithivi-narayan-shah.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220101044326/https://www.lawcommission.gov.np/en/wp-content/uploads/2018/09/dibbaya-upadesh-of-prithivi-narayan-shah.pdf |archive-date=1 January 2022 |access-date=30 October 2021 |website=Nepal Law Commission}}When we were on the top of Chandragiri Mountain, I asked them- "Which one is Nepal?" They helped me to recognize Bhadgaun (Now Bhaktapur), Patan and Kathmandu. My heart, at that time, felt to be the King of those Three Cities.....also to see the Kathmandu Valley (the then Nepal).....Not to be recognized and arrested by the King of Nepal (Kathmandu) I was using Sayakhu( Woolen Blanket)....We may not conquer Nepal (Kathmandu) without sufficient human resource like in Kurukshetra...</ref> त्यस उपत्यका वरिपरिको ठूलो क्षेत्रलाई [[नेपाल मण्डल]] भनिन्थ्यो। त्यसैले नेपाल मण्डलमा बोलिने भाषालाई नेपालभाषा भनियो।<ref name="kashinath1" /> मल्लकालका स्रोतहरूमा “नेपालभाषा” भन्ने नाम सर्वत्र पाइन्छ।{{Sfn|Tuladhar|2000|p=9}} यस भाषाका लागि प्रयोग भएको सबैभन्दा पुरानो नामहरू “नेपालभाषा” वा “नेपालवाच” हुन्, जुन क्रमशः १३८० सालको नारदसंहिता को भाष्य र १३८६ सालको [[अमरकोश]]को भाष्यमा भेटिन्छ।{{Sfn|Tuladhar|2000|p=10}}<ref>{{cite web |title=Classical Newari Literature |url=http://www.kpmalla.com/wp-content/uploads/2010/11/Classical-Newari-Literature.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171013121520/http://www.kpmalla.com/wp-content/uploads/2010/11/Classical-Newari-Literature.pdf/ |archive-date=13 October 2017 |access-date=28 December 2011}} Page 1.</ref> मल्लकालका केही अभिलेखहरूमा यस भाषालाई देशभाषा र स्वदेशभाषा भनेर उल्लेख गरिएको छ। {{Sfn|Tuladhar|2000|p=9}}त्यसैगरी, १७४० तिर नेपाल भ्रमण गर्ने क्यापुचिन मिशनरी फादर कस्सियानो दा माचेरेटाले पनि यस भाषालाई "नेपालिज" भनेर लेखेका थिए।<ref>{{Cite journal |last=Alsop |first=Ian |date=11 March 2021 |title=Christians at the Malla Court: The Capuchin 'piccolo libro' |url=https://www.asianart.com/articles/capuchins/index.html |journal=Asian Art |archive-url=https://web.archive.org/web/20220521122555/https://www.asianart.com/articles/capuchins/index.html |archive-date=21 May 2022 |quote=When the king saw the figure under which it was written with their characters the above-mentioned text translated in Nepalese language.}}</ref> “नेवारी” भन्ने शब्द ब्रायन हजसनले १८४७ मा गरेका थिए, र त्यसपछि अधिकांश पश्चिमी विद्वानहरूले यही नाम प्रयोग गरे।{{Sfn|Genetti|2007|p=10}} ऐतिहासिक रूपमा, "नेवार" वा “नेवारी” भन्ने शब्द स्वयं कम प्रयोग गरिएको थियो। यो केवल मल्लकालीन समयमा नेपाल भ्रमण गर्ने केही क्यापुचिन मिशनरीहरूका यात्रावृत्तान्तहरूमा प्रयोग भएको पाइन्छ।<ref name=":5">{{Cite news |last=Poudel |first=Nayanath |date=17 June 2023 |title=nevāra śabdako prācīnatā |trans-title=Historicity of the term "Newar" |url=https://gorkhapatraonline.com/news/67977 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240521132515/https://gorkhapatraonline.com/news/67977 |archive-date=21 May 2024 |work=[[Gorkhapatra]] |language=ne}}</ref> मल्लकालका दुई स्रोतहरूमा यो शब्द प्रयोग भएको छ, जसमा [[प्रताप मल्ल]]को बहुभाषिक अभिलेखमा “नेवार आखर” शब्द प्रयोग भएको छ, र सन् १६५२ मा उनले नै स्थापना गरेको अर्को शिलालेखमा “नेवारभाषा” प्रयोग भएको पाइन्छ।<ref name=":5" /> १९२० तिर “खस कुरा”, “गोरखाली” वा “पर्वते” भनेर चिनिने भाषालाई “[[नेपाली भाषा|नेपाली]]” नाम दिइयो। त्यसको उल्टो रूपमा, तत्कालीन राष्ट्रिय गान “श्रीमान् गम्भीर” मा प्रयोग गरिएको “[[गोरखाली]]” शब्दलाई १९५१ मा “[[नेपाली]]” ले प्रतिस्थापन गरियो।<ref>{{cite news|title=The kings song|url=http://www.himalmag.com/component/content/article/4214-.html|access-date=15 June 2012|newspaper=Himal Southasian|date=June 2003|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121025182216/http://www.himalmag.com/component/content/article/4214-.html|archive-date=25 October 2012}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121025182216/http://www.himalmag.com/component/content/article/4214-.html |date=25 October 2012 }}</ref> सन् १९१३ (वि.सं. १९७०) मा स्थापन भएको सरकारी संस्था गोरखा भाषा प्रकाशिनी समितिले १९३३ (वि.सं. १९९०) मा आफ्नो नाम परिवर्तन गरी नेपाली भाषा प्रकाशिनी समिति राख्यो, जुन अहिलेको [[साझा प्रकाशन]] हो।<ref name="sajhaprakashan">{{cite web |title=साझा प्रकाशन एक झलक |url=https://sajha.org.np/chinari/28/ |website=Sajha Prakashan |access-date=30 October 2021 |archive-date=30 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211030115002/https://sajha.org.np/chinari/28/ |url-status=live }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211030115002/https://sajha.org.np/chinari/28/ |date=30 October 2021 }}</ref> १९९५ सेप्टेम्बर ७ मा, मन्त्रीपरिषद्ले “नेवारी” को सट्टा “नेपाल भाषा” प्रयोग गर्ने निर्णय गर्‍यो।<ref name="kapalilangname">{{cite book |last1=Kapali |first1=Rukshana |title=नेपाल भाषा नामको औपचारिक पुनःस्थापना सम्बन्धी सूचनाको हकद्वारा प्राप्त मन्त्रीपरिषद्‌को निर्णय (व्यक्तिगत अभिलेखको उतार) |date=5 March 2022 |isbn=978-9937-1-1498-1 |url=https://archive.org/details/978-9937-1-1498-1/ |access-date=8 March 2022|pages=96}}</ref><ref>{{cite news|url=https://archive.org/details/trn-9sept-1995|title=It's Nepal Bhasa|newspaper=The Rising Nepal|date=9 September 1995}}</ref><ref>{{cite news|url=https://archive.org/details/gopa-2052-5-24|title=अबदेखि "नेपाल भाषा" |newspaper=Gorkhapatra|date=9 September 1995}}</ref> त्यसपछि, १९९८ नोभेम्बर १३ मा, सूचना तथा सञ्चार मन्त्रालयले पुनः निर्देशन जारी गर्दै “नेवारी” को सट्टा “नेपाल भाषा” लेख्न आदेश दियो।<ref>{{cite news|url=https://archive.org/details/trn-14nov-1998|title=Mass media directed to use Nepal Bhasa|newspaper=The Rising Nepal|date=14 November 1998}}</ref><ref>{{cite news|url=https://archive.org/details/gopa-2055-7-28|title='नेपालभाषा' शब्दको प्रयोग गर्न निर्देशन|newspaper=Gorkhapatra|date=14 November 1998}}</ref> ==इतिहास र विकास== भाषाविद् ग्लोभरका अनुसार नेवारीसँग नेवारी शब्दावलीको धेरै ठूलो र महत्वपूर्ण अनुपात रहेको छ जुन मूल रूपमा इन्डो-युरोपियन हो, एक अनुमानले ५०% भन्दा बढी, इन्डो-युरोपियन भाषाहरूबाट कम्तिमा १,६०० वर्षको प्रभावलाई सङ्केत गर्छ। शुरुमा संस्कृतबाट मध्यकालमा [[मैथिली भाषा|मैथिली]], [[फारसी भाषा|फारसी]] र [[उर्दु भाषा|उर्दु]] र आधुनिककालमा हिन्दी, नेपाली र अंग्रेजीबाट प्रभावित भएको छ।<ref>David N. Gellner (1986). ''Language, caste, religion and territory: Newar identity ancient and modern'', European Journal of Sociology, p.102-148</ref> नेवारी शब्दहरू पाँचौं शताब्दीमा पहिलो पटक काठमाडौं उपत्यकामा [[संस्कृत]] शिलालेखहरूमा देखा पर्‍यो। शब्दहरू [[लिच्छवि राज्य|लिच्छवी]] अवधि (लगभग ४००-७५० ईस्वी)मा बोलिने भाषाको रूपमा पहिले नै अवस्थित रहेको संकेत गर्ने ठाउँहरू, करहरू र व्यापारिक वस्तुहरूको नामहरू हुन्।<ref>Tuladhar, Prem Shanti (2000). ''Nepal Bhasa Sahityaya Itihas: The History of Nepalbhasa Literature.'' Kathmandu: Nepal Bhasa Academy. {{ISBN|99933-56-00-X}}. Pages 19–20.</ref> नेवारीमा शिलालेखहरू १२औं शताब्दीबाट देखा पर्‍यो, ताड-पत्रको पाण्डुलिपि उकु बहालको पहिलो उदाहरण हो।<ref>{{cite news|last=Malla|first=Kamal P|title=The Earliest Dated Document in Newari: The Palmleaf from Uku Bahah NS 234/AD 1114|url=http://www.kpmalla.com/wp-content/uploads/2009/08/kailash_16_0102_02.pdf|access-date=9 February 2012|newspaper=Kailash|archive-url=https://web.archive.org/web/20160108161716/http://www.kpmalla.com/wp-content/uploads/2009/08/kailash_16_0102_02.pdf/|archive-date=8 January 2016|url-status=dead}} Pages 15–25.</ref> १४ औं शताब्दी सम्म, नेवार एक प्रशासनिक भाषा बनिसकेको थियो जुन आधिकारिक घोषणा र सार्वजनिक सूचनाहरूमा लेखिएको थियो। पहिलो पुस्तकहरू, पुस्तिकाहरु, इतिहासहरू र शब्दकोशहरू पनि यस समयमा देखा पर्‍यो। 'गोपालराजवंशावली', नेपालको इतिहास, १३८९ ईस्वीमा देखा पर्‍यो।<ref>Vajracarya, Dhanavajra and [[Malla, Kamal P.]] (1985) ''The Gopalarajavamsavali.'' Franz Steiner Verlag Wiesbaden GmbH.</ref> १४औं शताब्दीदेखि नेवारी भाषामा,काठमाडौं उपत्यका ढुङ्गाका शिलालेखहरू सर्वव्यापी देखिनथाले।<ref>{{cite book |last=Gutschow |first=Niels |year=1997 |title=The Nepalese Caitya: 1500 Years of Buddhist Votive Architecture in the Kathmandu Valley |url=https://books.google.com/books?id=IQp_957RRtAC&q=The+Nepalese+Caitya: |publisher=Edition Axel Menges |page=25 |isbn=9783930698752 |access-date=26 March 2014 |archive-date=23 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230323054535/https://books.google.com/books?id=IQp_957RRtAC&q=The+Nepalese+Caitya: |url-status=live }}</ref> नेवारी १४औं शताब्दी देखि १८औं शताब्दी को अन्त सम्म नेपालको अदालत र राज्य भाषा को रूप मा विकसित भयो।<ref name="Lienhard, Siegfried 1992 Page 3"/> यो ढुङ्गा र तामाको शिलालेख, शाही आदेशहरू, इतिहास, हिन्दू र बौद्ध पाण्डुलिपिहरू, आधिकारिक कागजातहरू, जर्नलहरू, शीर्षक कार्यहरू, पत्राचार र रचनात्मक लेखनको निश्चित भाषा थियो।<ref>Bajracharya, Chunda (1985). ''Mallakalya Chhun Sanskriti'' ("Some Customs of the Malla Period"). Kathmandu: Kashinath Tamot for Nepal Bhasa Study and Research Centre.</ref> सन् १५०५–१८४७ ईस्वी नेवारी साहित्य को लागि स्वर्ण युग थियो। यस अवधिमा धेरै मात्रामा कविता, कथा, महाकाव्य र नाटकहरू निर्माण भएका थिए जसलाई शास्त्रीय काल भनिन्छ। नेवारी भाषालाई पुरानो र नयाँ युगमा वर्गीकरण गर्न सकिन्छ। यद्यपि यी दुईबीच कुनै खास सीमांकन छैन, [[राणा वंश|राणा]] शासनकालमा सन् १८४६–१९४१ सम्मको अवधिलाई दुईबीच युगको विभाजन अवधिको रूपमा लिइन्छ।<ref name="ReferenceA">Pulangu Nepalbhasa Wangmaya-muna by Kashinath Tamot</ref> <timeline> # All measures are in pixels ImageSize = width:800 height:390 PlotArea = left:0 right:150 bottom:250 top:10 AlignBars = early DateFormat = yyyy Period = from:-2500 till:2100 TimeAxis = orientation:hor ScaleMajor = unit:year increment:400 start:-2400 # there is no automatic collision detection, # so shift texts up or down manually to avoid overlap Define $dx = 25 # shift text to right side of bar PlotData= bar:Age color:red width:25 mark:(line,white) align:left fontsize:S from:start till:-2200 shift:(-20, 0) text:Antiquity from:-2200 till:400 shift:($dx, 0) color:yellow text:Proto Newari from:400 till:2000 shift:($dx, 0) color:green text:Historical Age at:2000 shift:(10, -140) text:AD at:-2200 shift:(0, -150) text:←Proto-Newari diverges from Proto-Chepangi at:-200 shift:(-160, -165) text:Arrival of Charumati in the Valley→ at:-200 shift:(0, -180) text:←start of Indo-Aryanization through Magadhi Prakrit? at: 200 shift:(-190, -195) text:Ascension of Lichhavi King Jayavarma-I→ at: 200 shift:(0, -210) text:←start of Sanskritization? at: 1300 shift:(-181, -225) text:Arrival of last Karnat King Nanyadeva→ at: 1300 shift:(0, -240) text:←start of Maithali influence at: 1400 shift:(0, -255) text:←start of Persian/Arabic influence at: 1600 shift:(-135, -270) text:start of Khas Bhasa influence→ at: 600 shift:(-240, -285) text:Rise of Songtsen Gampo and influence of Tibetan→ at: 1920 shift:(0, -300) text:←Hindi and English influence bar:Era5 color:blue width:18 mark:(line,white) align:left fontsize:S from:-200 till:1980 shift:(0, 0) text:Indo-Aryanization period from:1980 till:2000 shift:(0, 0) text:←Recent attempts to de-Sanskritize bar:Era color:red width:25 mark:(line,white) align:left fontsize:S from:400 till:1200 shift:(-20, 0) text:Ancient Era from:1200 till:1850 shift:(-20, 0) color:yellow text:Medieval era from:1850 till:1940 shift:(7, 0) color:black text:Dark era bar:Era2 color:red width:25 mark:(line,white) align:left fontsize:S from:1909 till:1940 shift:(5, 0) color:blue text:Renaiassance bar:Era3 color:red width:25 mark:(line,white) align:left fontsize:S from:1950 till:2000 shift:(5, 0) color:green text:Modern Era bar:Era4 color:red width:25 mark:(line,white) align:left fontsize:S from:1960 till:1990 shift:(2, 0) color:black text:Dark era </timeline> ===प्राचिन काल=== प्राचिन कालको भाषाको उदाहरण उकु बहालबाट ताड-पत्र पाण्डुलिपिबाट निम्न लाइन द्वारा प्रदान गरिएको छ जुन सन् १११४ को मिति हो। यो व्यापार लेनदेनको सामान्य छलफल हो। <blockquote> :छीन ढाको तृसंघष परिभोग। छु पुलेंग कीत्य बिपार वस्त्र बिवु मिखा तिवु मदुगुन छु सात दुगुनव ल्है </blockquote> ===मध्यकाल=== मध्ययुगीन कालमा यो भाषा प्रशासनिक र साहित्यिक भाषाको रूपमा फस्टाएको थियो।<ref name="Lienhard, Siegfried 1992 Page 3"/> प्रसिद्ध राजकिय लेखकहरूमा [[महिन्द्र मल्ल]], [[सिद्धिनरसिंह मल्ल]], र [[जगतप्रकाश मल्ल|जगत प्रकाश मल्ल]] समावेश छन्। यस अवधिमा प्रयोग भएको भाषाको उदाहरण जगतप्रकाश मल्लद्वारा लिखित ''मूलदेवशशिदेव''का निम्न पङ्क्तिहरूद्वारा प्रदान गरिएको छ।<ref>Mooldevshashidev by Jagatprakash Malla, edited by Saraswati Tuladhar</ref> <blockquote> :धु छेगुकि पाछाव वाहान :तिलहित बिया हिङ लाहाति थाय थायस </blockquote> श्लोकमा [[शिव]] को वर्णन र उनको आसनको रूपमा बाघको छालाको प्रयोगको बारेमा वर्णन गरिएको हो। ===अंधकार युग=== नेवारी [[गोरखा राज्य|गोरखा]] नेपालको विजय र [[मल्ल|मल्ल राजवंश]] [[शाह वंश]] द्वारा १८औँ शताब्दीको उत्तरार्धमा हटाएपछि प्रयोग कम हुनथाले। त्यसबेलादेखि, यसको इतिहास निरन्तर दमन र आधिकारिक अस्वीकृति विरुद्ध संघर्ष भएको छ। <ref name="Shrestha">{{cite news|last=Shrestha|first=Bal Gopal|title=The Newars: The Indigenous Population of the Kathmandu Valley in the Modern State of Nepal|url=http://www.thlib.org/static/reprints/contributions/CNAS_26_01_04.pdf|access-date=20 April 2012|newspaper=CNAS Journal|date=January 1999|archive-date=21 September 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130921054744/http://www.thlib.org/static/reprints/contributions/CNAS_26_01_04.pdf|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130921054744/http://www.thlib.org/static/reprints/contributions/CNAS_26_01_04.pdf |date=21 September 2013 }}</ref> शाहहरूको आगमनपछि गोर्खाली भाषा अदालतको भाषा बन्यो<ref>Levy, Robert I. (1990) ''Mesocosm: Hinduism and the Organization of a Traditional Newar City in Nepal.'' Delhi: Motilal Banarsidass Publishers. {{ISBN|81-208-1038-4}}. Page 15.</ref> र नेवारीलाई प्रशासनको भाषाको रूपमा प्रतिस्थापित गरियो।<ref>Los Angeles County Museum of Art and Pal, Pratapaditya (1985) ''Art of Nepal: A Catalogue of the Los Angeles County Museum of Art Collection.'' University of California Press. {{ISBN|978-0-520-05407-3}}. Page 19.</ref> यद्यपि, नेवारीको प्रयोग सन् १७७५ को [[तिब्बत]]सँगको सन्धिले देखाएको रूपमा केही समयको लागि आधिकारिक प्रयोगमा रहेको देखिन्छ जुन सन्धि नेवारीमा लेखिएको थियो।<ref name="Lienhard, Siegfried 1992 Page 3"/> केही नयाँ शासकहरूले भाषाको विकास गरे। राजाहरू [[पृथ्वीनारायण शाह]], [[रणबहादुर शाह]] र [[राजेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजेन्द्रविक्रम शाह]] कविता र नाटकहरू लेख्थे। नेवारी भाषीले [[राणा वंश]] (१८४६–१९५१ ईस्वी) को दमनकारी नीति अन्तर्गत भारी पीडा भोगे जब शासनले यसलाई मेटाउन खोज्यो।.<ref>{{cite news|last=Singh|first=Phatte Bahadur|title=Nepali Biharya Aitihasik Pristabhumi ("Historical Background of Nepali Bihar") |newspaper=Jaa|publisher=Kathmandu: Nepal Bhasa Sahitya Pala, Tri-Chandra Campus|date=September 1979}} Page 186.</ref><ref>{{cite news|last=Hutt|first=Michael|title=Diversity and Change in the Languages|url=http://www.thlib.org/static/reprints/contributions/CNAS_14_01_01.pdf|access-date=20 March 2011|newspaper=CNAS Journal|publisher=Tribhuvan University|date=December 1986|archive-date=28 July 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110728105255/http://www.thlib.org/static/reprints/contributions/CNAS_14_01_01.pdf|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728105255/http://www.thlib.org/static/reprints/contributions/CNAS_14_01_01.pdf |date=28 July 2011 }} Page 10.</ref> १९०६ मा, नेवारीमा लेखिएका कानूनी कागजातहरू लागू गर्न नसकिने घोषित गरियो, र यो भाषामा कुनै पनि प्रमाण अवैध घोषित गरियो।<ref>{{cite news|last=Tumbahang|first=Govinda Bahadur|title=Process of Democratization and Linguistic (Human) Rights in Nepal|url=http://tujournal.edu.np/index.php/TUJ/article/viewFile/18/16|archive-url=https://web.archive.org/web/20110724190136/http://tujournal.edu.np/index.php/TUJ/article/viewFile/18/16|url-status=dead|archive-date=24 July 2011|access-date=1 March 2011|newspaper=Tribhuvan University Journal|date=September 2009}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110724190136/http://tujournal.edu.np/index.php/TUJ/article/viewFile/18/16 |date=24 July 2011 }} Page 8.</ref> शासकहरूले नेवारीमा साहित्य प्रतिबन्ध लगाए र लेखकहरूलाई जेल पठाइयो।<ref name="Lienhard, Siegfried 1992 Page 4">Lienhard, Siegfried (1992). ''Songs of Nepal: An Anthology of Nevar Folksongs and Hymns.'' New Delhi: Motilal Banarsidas. {{ISBN|81-208-0963-7}}. Page 4.</ref> सन् १९४४ मा, भाषामा लेख्ने लेखकहरुलाई देशबाट निष्कासित गरियो<ref>LeVine, Sarah and Gellner, David N. (2005). ''Rebuilding Buddhism: The Theravada Movement in Twentieth-Century Nepal.'' Harvard University Press. {{ISBN|0674019083}}, 9780674019089. Pages 47–49.</ref><ref>Hridaya, Chittadhar (1982, third ed.) ''Jheegu Sahitya'' ("Our Literature"). Kathmandu: Nepal Bhasa Parisad. Page 8.</ref> यसबाहेक, काठमाडौं उपत्यकामा ठूलो संख्यामा बसाइँसराइ गरेपछि अरुहरूबाट भाषाप्रति शत्रुता बढ्दै गयो जसले गर्दा आदिवासी नेवारहरू अल्पसंख्यक बन्न पुगे।<ref>{{cite news |last=Manandhar |first=T |date=7 March 2014 |title=Voice Of The People |url=http://www.ekantipur.com/the-kathmandu-post/2014/03/06/letters/voice-of-the-people/260095.html |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20171011122143/http://kathmandupost.ekantipur.com/printedition/news/2014-03-06/voice-of-the-people-260095.html |url-status=dead |archive-date=11 October 2017 |newspaper=The Kathmandu Post |access-date=7 March 2014 }}</ref> सन् १९५२ देखि १९९१ को अवधिमा नेवारी बोल्ने काठमाडौंको जनसङ्ख्याको प्रतिशत ७४.९५ बाट ४३.९३ प्रतिशतमा झरेको छ ।<ref>{{cite web |url=http://www.kpmalla.com/wp-content/uploads/2010/11/the-occupation-of-the-kathmandu..pdf |title=The Occupation of the Kathmandu Valley and its Fallout |last=Malla |first=Kamal P. |page=3 |access-date=16 August 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160108161716/http://www.kpmalla.com/wp-content/uploads/2010/11/the-occupation-of-the-kathmandu..pdf/ |archive-date=8 January 2016 |url-status=dead }}</ref> पछि नेवारी भाषा आन्दोलन भाषा बचाउने प्रयासको रूपमा उठ्यो। ==='नेवारी भाषा आन्दोलन'=== [[File:Black day sit-in 2013 June 1.jpg|thumb|200px|१ जुन २०१३ मा कालो दिवस मनाउन प्रधानमन्त्री निवासबाहिर धर्ना]] नेवारी भाषा दमनकारी [[राणा वंश|राणा शासन]] को समयदेखि आजसम्म सरकार र भाषा विरोधीहरुको विरोधमा आफ्नो भाषा बचाउन लड्दै आएका छन्।<ref name="Hoek, Bert van den and Shrestha, Balgopal"/> सन् १७६८ मा शाह वंशको उदयसँगै सुरु भएको भाषा दमनको विरुद्धमा आन्दोलन सुरु भयो र राणा शासन (१८४६–१९५१) र [[पञ्चायत (नेपाल)|पञ्चायत]] प्रणाली (१९६०–१९९०) को समयमा तीव्र हुँदै गयो। <ref>{{cite news|last=Shrestha|first=Bal Gopal|title=The Newars: The Indigenous Population of the Kathmandu Valley in the Modern State of Nepal)|url=http://www.thlib.org/static/reprints/contributions/CNAS_26_01_04.pdf|access-date=20 April 2012|newspaper=CNAS Journal|date=January 1999|archive-date=21 September 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130921054744/http://www.thlib.org/static/reprints/contributions/CNAS_26_01_04.pdf|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130921054744/http://www.thlib.org/static/reprints/contributions/CNAS_26_01_04.pdf |date=21 September 2013 }}</ref> विभिन्न समयमा सरकारले नेवारीमा साहित्य प्रतिबन्ध, आधिकारिक प्रयोगमा प्रतिबन्ध लगाएर मिडिया र शैक्षिक प्रणालीबाट हटाइदिएको छ ।<ref>{{cite journal |last=Gurung |first=Kishor |date=Nov–Dec 1993 |title=What is Nepali Music? |url=http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/himal/pdf/Himal_6_6.pdf |journal=Himal |page=11 |access-date=4 April 2014 |archive-date=7 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140407071120/http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/himal/pdf/Himal_6_6.pdf |url-status=live }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140407071120/http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/himal/pdf/Himal_6_6.pdf |date=7 April 2014 }}</ref> विपक्षीहरूले यसको प्रयोगमा रोक लगाउन सर्वोच्च अदालतमा निवेदनसमेत दिएका थिए। सक्रियताले जनसभा र विरोध जुलुससम्म पुस्तक र पत्रिका प्रकाशनको रूप लिएको छ । साहित्यकार र भाषाकर्मीहरू देशबाट जेल वा निष्कासनमा परेका छन्, विदेशमा आन्दोलन जारी राखेका छन् । भाषिक अधिकार को लागि संघर्ष कहिलेकाहीं नेपालमा धार्मिक र राजनीतिक स्वतन्त्रताको आन्दोलनसँग जोडिएको छ। ===पुनर्जागरण युग=== [[File:Buddha dharma magazine cover 1929.jpg|thumb|200px|"बुद्ध धर्म व नेवारी भाषा" पत्रिकाको आवरण सन् १९२९]] [[Image:Aesop book cover.jpg|right|thumb|200px|जगतसुन्दर मल्लको नेवारी भाषामा ‘ईसपंको दन्त्यकथा’ पहिलो पटक सन् १९१५ मा प्रकाशित भयो।]]सन् १९०९ देखि १९४१ सम्मको अवधिलाई नेवारको पुनर्जागरण युग मानिन्छ।<ref>शुक्रराज अस्पताल स्मारिका २०५७, Page 52, नेपालभाषाको पुनर्जागरणमा शुक्रराज शास्त्री by सह-प्रा. प्रेमशान्ति तुलाधर</ref> यस अवधिमा, केही लेखकहरूले आधिकारिक अस्वीकृतिको साहस गरे र भाषा लेखन, अनुवाद, शिक्षा र पुनर्संरचना गर्न थाले। लेखकहरू निस्थानन्द बज्राचार्य, [[सिद्धिदास महाजु]], [[जगतसुन्दर मल्ल]] र योगवीर सिंह कंसाकार [[नेवारी भाषाका चार स्तम्भ|नेवारी भाषाका चार स्तम्भ]] को रूपमा सम्मानित छन्। [[शुक्रराज शास्त्री]] र धर्मादित्य धर्माचार्य पनि पुनर्जागरणको अग्रभागमा थिए। सन् १९०९ मा, बज्राचार्यले चल प्रकार प्रयोग गरी पहिलो छापिएको पुस्तक प्रकाशित गरे। [[शुक्रराज शास्त्री]]ले ‘नेवारी भाषा व्याकरण’ नामक भाषाको व्याकरण लेखे, जुन आधुनिक समयमा पहिलो हो। यो 1928 मा [[कोलकाता]] बाट प्रकाशित भएको थियो। उनका अन्य कृतिहरूमा ''नेवारी भाषा रिडर'', पुस्तकहरू १ र २(१९३३) र एक वर्णमाला पुस्तक ''नेपाली वर्णमाला'' (१९३) समावेश छ।<ref>Bajracharya, Phanindra Ratna (2003). ''Who's Who in Nepal Bhasha.'' Kathmandu: Nepal Bhasa Academy. Page 27.</ref> महाजुको [[रामायण|रामायण]] को अनुवाद र नैतिकता र नैतिकताका पुस्तकहरू, मातृभाषामा शिक्षा दिने मल्लको प्रयास र अन्य साहित्यिक गतिविधिहरूले पुनर्जागरणलाई चिन्ह लगाइयो। धर्माचार्यले सन् १९२५ मा [[कोलकाता]] बाट नेवार ''बुद्ध धर्म व नेवारी भाषा''मा पहिलो पत्रिका प्रकाशित गर्‍यो। साथै, पुनर्जागरणले आधिकारिक मान्यता प्राप्त गर्न आन्दोलनको सुरुवात गरेको थियो। यसबाहेक, पुनर्जागरणले खसले लगाएको "नेवारी" शब्दको सट्टा "नेवारी भाषा" नामको आधिकारिक मान्यता प्राप्त गर्न आन्दोलनको सुरुवात भयो। महाजुका केही पङ्क्तिहरू यस प्रकार छन्: <blockquote> :सज्जन मनुष्या संगतनं मूर्ख नापं भिना वै :पलेला लपते ल वंसा म्वति थें ल सना वै </blockquote> कमलको बिरुवाको पातमा पानीको थोपा पर्दा मोती जस्तो देखिन्छ, त्यसरी नै असल मानिसको संगतले मूर्खले पनि सुधार गर्न सक्छ भनी श्लोकमा भनिएको छ। ===आधुनिक काल=== ====जेल वर्ष==== सन् १९४१–१९४५ लाई आफ्नो साहित्यिक वा राजनीतिक गतिविधिका कारण जेलमा परेका लेखकहरूको ठूलो संख्याका लागि जेल वर्ष भनिन्छ। यो एक उत्पादक अवधि थियो र साहित्यिक कार्यहरूको बाढीको परिणाम थियो। [[चित्तधर हृदय]], [[सिद्धिचरण श्रेष्ठ]] र [[फट्टे बहादुर सिंह]] त्यस समयका प्रख्यात लेखकहरूमध्ये थिए जो आफ्नो लेखनका कारण जेल परेका थिए। जेलमा रहँदा, हृदयले आफ्नो सबैभन्दा ठूलो कृति सुगत सौरभ (महाकाव्य)|''सुगत सौरभ'' लेखे,<ref>{{Cite book |url=http://www.oxfordscholarship.com/oso/public/content/religion/9780195341829/toc.html |title=Sugata Saurabha: An Epic Poem from Nepal on the Life of the Buddha by Chittadhar Hridaya |publisher=Oxford Scholarship Online |access-date=24 January 2012 |date=13 November 2009 |doi=10.1093/acprof:oso/9780195341829.001.0001 |isbn=9780199866816 |last1=Lewis |first1=Todd T. |last2=Tuladhar |first2=Subarna Man |archive-date=15 July 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110715030935/http://www.oxfordscholarship.com/oso/public/content/religion/9780195341829/toc.html |url-status=live }}</ref> <ref name="Lienhard, Siegfried 1992 Page 4"/> सिद्धीचरण श्रेष्ठले अन्य कृतिहरूमध्ये ‘सीसवान’ नामक कविता संग्रह लेखेका थिए। सिंह (1902-1983) लाई "नेपाली बिहार" शीर्षकका विभिन्न कविहरूका कविताहरूको सङ्ग्रह सम्पादन र प्रकाशन गरेकोमा आजीवन कारावासको सजाय सुनाइएको थियो।<ref>Shrestha, Siddhicharan (1992). ''Siddhicharanya Nibandha ("Siddhicharan's Essays").'' Kathmandu: Phalcha Pithana. Page 73.</ref> सन् १९४० को दशकमा [[काठमाडौँ उपत्यका|काठमाडौं उपत्यका]] बाहिर [[हेटौँडा उपमहानगरपालिका|हेटौँडा]]का [[गणेशलाल श्रेष्ठ]] जस्ता कविहरूले गीतहरू रचेका थिए र चाडपर्वहरूमा प्रस्तुति दिएका थिए। ===सन् १९५०=== [[File:Nepal bhasa patrika fp.jpg|thumb|200px|''नेवारी भाषाको दैनिक पत्रिका ५ नोभेम्बर १९६०।'']] [[राणा वंश]] को पतन र १९५१ मा प्रजातन्त्रको आगमन पछि, नेवारीमा प्रकाशनमा प्रतिबन्ध हटाइयो। पुस्तक, पत्रिका र पत्रपत्रिकाहरू देखा परे। एउटा दैनिक पत्रिका ''[[नेवारी भाषा पत्रिका]]'' सन् १९५५ मा प्रकाशन सुरु भयो।<ref>{{cite web| url = http://npi10month.blogspot.com/2010/02/history-of-nepali-journalism.html| title = History of Nepali Journalism| publisher = Nepal Press Institute| date = 15 February 2010| access-date = 21 April 2012| archive-date = 9 August 2018| archive-url = https://web.archive.org/web/20180809032149/http://npi10month.blogspot.com/2010/02/history-of-nepali-journalism.html| url-status = live}}</ref> पाठ्यपुस्तकहरू प्रकाशित भए र नेवारलाई पाठ्यक्रममा समावेश गरियो। नेपाल राष्ट्रिय विद्यापिठले नेवारीलाई यससँग आबद्ध विद्यालय र कलेजहरूमा वैकल्पिक शिक्षाको माध्यमको रूपमा मान्यता दिएको छ। नेवारी भाषा परिषद् र च्वासाः पासा जस्ता साहित्यिक संस्थाहरू निर्वासनबाट फर्किए ।<ref name="Shrestha"/> सन् १९५८ मा काठमाडौं नगरपालिकाले निवेदन स्वीकार गर्ने र नेपाली भाषाका अतिरिक्त नेवारीमा प्रमुख निर्णयहरू प्रकाशित गर्ने प्रस्ताव पारित गरेको थियो।<ref>{{cite news|newspaper=Sandhya Times|date=1 July 1997}}</ref> ====दोस्रो अन्धकार युग==== लोकतन्त्र छोटो अवधिको लागि टिक्यो, र नेवारी र नेपालको अन्य भाषाहरू सन् १९६० मा संसद विघटन र [[पञ्चायती व्यवस्था| पञ्चायत]] प्रणाली लागू भएपछि दोस्रो अन्धकार युगमा प्रवेश गरे। "एक राष्ट्रको नीति अन्तर्गत , एउटै भाषा, नेपाली भाषालाई मात्र प्रवर्द्धन गरियो र नेपालका अन्य सबै भाषाहरूलाई "जातीय" वा "स्थानीय" भाषाका रूपमा दबाइयो।<ref>{{cite book |last=Whelpton |first=John |title=A History of Nepal |url=https://books.google.com/books?id=KoNT6tjk9mQC&q=1946 |access-date=3 July 2013 |year=2005 |publisher=Cambridge University Press |isbn=9780521804707 |page=183 |archive-date=23 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230323054458/https://books.google.com/books?id=KoNT6tjk9mQC&q=1946 |url-status=live }}</ref> सन् १९६३ मा नेवारीलाई मान्यता दिने काठमाडौं नगरपालिकाको निर्णय खारेज भयो । सन् १९६५ मा यो भाषालाई रेडियो नेपालमा पनि प्रसारण गर्न प्रतिबन्ध लगाइएको थियो ।<ref>{{cite news|last=Timalsina|first=Ramji|title=Language and Political Discourse in Nepal|url=http://koshistjames.edu.np/journal/CET_Journal_Vol3_No1.pdf|access-date=28 February 2012|newspaper=CET Journal|publisher=Itahari: Itahari Research Centre, Circle of English Teachers (CET)|date=Spring 2011|archive-date=15 December 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121215035441/http://koshistjames.edu.np/journal/CET_Journal_Vol3_No1.pdf|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121215035441/http://koshistjames.edu.np/journal/CET_Journal_Vol3_No1.pdf |date=15 December 2012 }} Page 14.</ref> देशको बहुभाषिक परम्परालाई कम गर्ने प्रयासस्वरूप सन् १९७१ मा ल्याइएका नयाँ शिक्षा प्रणाली योजनाले विद्यालयबाट नेपालका अन्य भाषाहरूलाई वञ्चित गरेको थियो।<ref>{{cite web| last =Hangen| first =Susan| url =http://www.eastwestcenter.org/fileadmin/stored/pdfs/ps034.pdf| title =Creating a "New Nepal": The Ethnic Dimension| publisher =Washington: East-West Center| year =2007| access-date =19 February 2012| archive-date =11 October 2017| archive-url =https://web.archive.org/web/20171011121202/https://www.eastwestcenter.org/fileadmin/stored/pdfs/ps034.pdf| url-status =dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171011121202/https://www.eastwestcenter.org/fileadmin/stored/pdfs/ps034.pdf |date=11 October 2017 }}</ref> प्राविधिक विषयहरूसँगै लम्पसार भएकाले विद्यार्थीहरूलाई ऐच्छिक विषयको रूपमा मातृभाषा छनोट गर्न निरुत्साहित गरिएको थियो।<ref name="Hoek, Bert van den and Shrestha, Balgopal">{{cite news|author1=Hoek, Bert van den|author2=Shrestha, Balgopal|name-list-style=amp|title=Education in the Mother Tongue: The Case of Nepal Bhasa (Newari)|url=http://www.thlib.org/static/reprints/contributions/CNAS_22_01_06.pdf|access-date=22 April 2012|newspaper=CNAS Journal|date=January 1995|archive-date=22 March 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110322193940/http://www.thlib.org/static/reprints/contributions/CNAS_22_01_06.pdf|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110322193940/http://www.thlib.org/static/reprints/contributions/CNAS_22_01_06.pdf |date=22 March 2011 }} Page 75.</ref> नेपाली जनताले सरकारी, शैक्षिक, रोजगारी वा कानुनी प्रयोजनका लागि प्रयोग गर्न नसकेपछि नेपालका विभिन्न भाषाहरू कम हुन थाले। सन् १९६२ मा भक्तपुरमा गठन भएको विराट नेवारी भाषा साहित्य सम्मेलन गुठी भव्य नेवारी भाषा साहित्य सम्मेलन कोष र सन् १९७९ मा काठमाडौंमा स्थापना भएको नेवारी भाषा मंका खल यस अवधिमा सङ्घर्षका क्रममा उदय भएका केही प्रमुख संस्थाहरू हुन्। भाषा अधिकारका लागि। यी संस्थाहरूको नामले सरकारलाई पनि रिस उठ्यो जसले सन् १९७९ मा एकपटक सरकारी सञ्चारमाध्यममा बृहत नेवारी भाषा साहित्य सम्मेलन गुठीको नाम परिवर्तन गरेको थियो ।<ref>{{cite web| last =Maharjan| first =Harsha Man| url =http://www.socialinclusion.org.np/new/contentResources| title =They' vs 'We': A Comparative Study on Representation of Adivasi Janajati Issues in Gorkhapatra and Nepal Bhasa Print Media in the Post Referendum Nepal (1979–1990)| publisher =Social Inclusion Research Fund| year =2009| access-date =26 May 2012| archive-url =https://web.archive.org/web/20120926014004/http://socialinclusion.org.np/new/contentResources| archive-date =26 September 2012| url-status =dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120926014004/http://socialinclusion.org.np/new/contentResources |date=26 September 2012 }} Page 34.</ref> यस युगका प्रसिद्ध कवि [[दुर्गालाल श्रेष्ठ]] का केही पङ्क्तिहरू यस प्रकार छन्:<ref>{{lang|new|नेपालभाषाया न्हूगु पुलांगु म्ये मुना ब्वः१}}</ref> <blockquote> :घाः जुयाः जक ख्वइगु खः झी :स्याःगुलिं सः तइगु खः :झी मसीनि ! झी मसीनि ! :धइगु चिं जक ब्वैगु खः :हामी घाइते भएकाले रोइरहेका छौं :पीडाले गर्दा चिच्याइरहेका छौं :हामी छौँ हामी छौँ :हामी अझै रहेको छौँ भन्ने चिन्ह हो। </blockquote> ====सन् १९९० पछिको जनआन्दोलन==== पञ्चायत व्यवस्थाको अन्त्य गर्ने सन् १९९० जनआन्दोलन पछि, नेपालको भाषाहरूले ठूलो स्वतन्त्रता पाए।<ref>{{cite news|last=Eagle|first=Sonia|title=The Language Situation in Nepal|url=https://www.scribd.com/doc/57090514/19/Newari-language-and-revitalisation|access-date=28 February 2012|newspaper=Journal of Multilingual and Multicultural Development|publisher=Scribd|year=1999|archive-date=23 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230323054434/https://www.scribd.com/document/57090514/Language-Nepal|url-status=live}} Page 310.</ref> सन् १९९० को संविधानले नेपाललाई बहुजातीय र बहुभाषिक राष्ट्रका रूपमा मान्यता दिएको छ । देवनागरी लिपिमा रहेको नेपाली भाषालाई राष्ट्रभाषा र सरकारी कामकाजको भाषा घोषणा गरियो । यसैबीच नेपालमा मातृभाषाका रूपमा बोलिने सबै भाषाहरूलाई राष्ट्रिय भाषाको नाम दिइएको छ ।<ref>{{cite web|url=http://www.nepaldemocracy.org/documents/national_laws/constitution1990.htm#1|title=Constitution of Nepal 1990|publisher=Nepal Democracy|access-date=19 February 2012|year=2001|archive-date=19 December 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111219173640/http://www.nepaldemocracy.org/documents/national_laws/constitution1990.htm#1|url-status=live}}</ref> सन् १९९७ मा, [[काठमाडौँ|काठमाडौं महानगरपालिका]] ले नेवारी भाषालाई आधिकारिक रूपमा मान्यता दिने आफ्नो नीतिलाई पुनर्जीवित गर्ने घोषणा गर्‍यो। काठमाडौं उपत्यकाका बाँकी नगर सरकारहरूले पनि यसलाई मान्यता दिने घोषणा गरेका छन्। तर, आलोचकहरूले उक्त नीति खारेज गर्न [[सर्वोच्च न्यायालय|सर्वोच्च अदालत]]मा निवेदन दिए र सन् १९९९ मा सर्वोच्च अदालतले स्थानीय निकायको निर्णय असंवैधानिक भएको भन्दै खारेज गरिदियो ।<ref>{{cite news|last=Limbu|first=Ramyata|title=Attempt to Limit Official Language to Nepali Resented|url=http://ipsnews.net/print.asp?idnews=79142|publisher=IPS|access-date=21 April 2012|date=21 June 1999}}{{Dead link|date=April 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ====सन् २००६ पछिको जनआन्दोलन==== सन् २००६ मा दोस्रो जनआन्दोलनले शाह वंशलाई हटायो र नेपाल गणतन्त्र भयो जसले जनतालाई ठूलो भाषिक स्वतन्त्रता दियो। सन् २००७ को अन्तरिम संविधानले स्थानीय निकाय वा कार्यालयमा आफ्नो मातृभाषाको प्रयोगलाई निषेध गरिने छैन भनी उल्लेख गरेको छ।<ref>{{cite web|url=http://www.ccd.org.np/new/resources/interim.pdf|title=The Interim Constitution of Nepal, 2063 (2007)|publisher=UNDP Nepal|page=56|access-date=19 February 2012|date=January 2009|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120219220657/http://www.ccd.org.np/new/resources/interim.pdf|archive-date=19 February 2012}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120219220657/http://www.ccd.org.np/new/resources/interim.pdf |date=19 February 2012 }}</ref> तर, व्यवहारमा त्यस्तो हुन सकेको छैन । नेवारीमा नाम भएका संस्थाहरू दर्ता छैनन्, र नगरपालिकाका अधिकारीहरूले भाषामा लेखिएका आवेदनहरू स्वीकार गर्न अस्वीकार गर्छन्।<ref>{{cite news|title= State affairs |url= http://www.ekantipur.com/the-kathmandu-post/2013/07/06/letters/letter-to-the-editor/250875.html |access-date=14 May 2014|newspaper= The Kathmandu Post |date=7 July 2013}}</ref><ref>{{cite news |title=Jigu Nan Dhayegu Du |url=http://esandhyanhipau.com/epaper-archive.php |access-date=14 May 2014 |page=2 |newspaper=Sandhya Times |date=18 July 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131202030913/http://esandhyanhipau.com/epaper-archive.php |archive-date=2 December 2013 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131202030913/http://esandhyanhipau.com/epaper-archive.php |date=2 December 2013 }}</ref> मिडियाको निजीकरणले लोकतन्त्रको पुनर्स्थापना गरेको छ । नेवारीको विकासका लागि विभिन्न व्यक्ति र संस्थाले काम गरिरहेका छन् । नेवारीसँग धेरै पत्रपत्रिकाहरू, प्राथमिक तहको पाठ्यक्रम, धेरै विद्यालयहरू, धेरै एफएम स्टेशनहरू (नेवारी कार्यक्रमहरूको लागि चयन गरिएको समय), नियमित टिभी कार्यक्रमहरू र समाचारहरू इमेज टिभी च्यानलमा, नेवारी भाषा संगीत पुरस्कार छवि पुरस्कारको अंश र धेरै वेबसाइटहरू छन्। <ref>{{cite web|url=http://new.wikipedia.org/|title=Nepal Bhasa Wikipedia|publisher=new.wikipedia.org|access-date=6 December 2008|archive-date=14 February 2005|archive-url=https://web.archive.org/web/20050214105531/http://new.wikipedia.org/|url-status=live}}</ref>). नेवारी पढाउने विद्यालयको सङ्ख्या बढेको छ भने काठमाडौं उपत्यका बाहिरका विद्यालयमा पनि नेवारी पढाइ भइरहेको छ ।<ref>{{cite news|last=Rai|first=Ganesh|title=९७ विद्यालयमा नेपालभाषा पढाइने ("Nepal Bhasa to be taught in 97 schools")|url=http://202.166.193.41/kantipur/news/news-detail.php?news_id=268100|access-date=21 April 2012|newspaper=Kantipur|date=11 April 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121023111557/http://202.166.193.41/kantipur/news/news-detail.php?news_id=268100|archive-date=23 October 2012|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121023111557/http://202.166.193.41/kantipur/news/news-detail.php?news_id=268100 |date=23 October 2012 }}</ref> ===नेपाल मण्डल बाहिर=== नेवारीमा लेखिएका शिलालेखहरू [[नेपाल मण्डल]] र बाहिर पाइन्छ। [[गोरखा जिल्ला|गोरखा]] मा, पोखरीथोक बजारको भैरव मन्दिरमा [[नेपाल सम्वत्|नेपाल संवत]] ७०४ को शिलालेख छ, जुन [[गोरखा राज्य]]ले काठमाडौं उपत्यका विजय गर्नुभन्दा १८५ वर्षअघिको हो। काठमाण्डौको पूर्वमा अवस्थित पलाञ्चोक भगवती मन्दिरमा नेपाल संवत् ८६१ को जग्गा दानको अभिलेख रहेको शिलालेख छ।<ref>Hridaya, Chittadhar (ed.) (1971). ''Nepal Bhasa Sahityaya Jatah.'' Kathmandu: Nepal Bhasa Parisad. Page 113.</ref> पूर्वी नेपालको [[भोजपुर जिल्ला, नेपाल|भोजपुर]] मा, विद्याधारी अजिमा मन्दिरको शिलालेखमा नेपाल संवत् १०११ मितिले एउटा ढोका र टिम्पानम दान गरेको अभिलेख छ। पश्चिम नेपालको [[बन्दिपुर गाउँपालिका|बन्दीपुर]] मा रहेको बिन्ध्यवासिनी मन्दिरमा नेपाल संवत् ९५० मा टिम्पानम दान भएको शिलालेख छ।<ref>''Jhee'' (February–March 1975). Kathmandu: Nepal Bhasa Bikas Mandal. Page 9.</ref> नेपाल बाहिर, नेवारी [[तिब्बत]] मा प्रयोग गरिएको छ। [[नेवार जाति|नेवार]] व्यापारीहरूले गरेका भोट प्रस्तावहरू रेकर्ड गर्ने आधिकारिक कागजातहरू र शिलालेखहरू [[ल्हासा]] मा फेला परेका छन्।<ref>Hridaya, Chittadhar (ed.) (1971). ''Nepal Bhasa Sahityaya Jatah.'' Kathmandu: Nepal Bhasa Parisad. Pages 255–256.</ref> नेपाल संवत ७८१ को तामाको प्लेट मिति छ्वास्कामिनी अजिमा तिब्बती मा पाल्देन ल्हामो को मन्दिरमा [[जोखाङ]] मन्दिरमा टिम्पानमको दान रेकर्ड गरिएको छ।<ref>Hridaya, Chittadhar (ed.) (1971). ''Nepal Bhasa Sahityaya Jatah.'' Kathmandu: Nepal Bhasa Parisad. Page 47.</ref> == विकासक्रम == नेवारी भाषा [[काठमाडौँ उपत्यका|नेपाः उपत्यका]]को मौलिक भाषा हो। यसको उत्पत्ति [[काठमाडौँ उपत्यका]]मा भएकोमा विद्वहरूको सहमति छ। [[काठमाडौँ उपत्यका]]मा [[किराँत जाति|किरांत]] शासणको समयमा यस भाषामा किरांती भाषाको प्रभाव पर्न गयो। [[तिब्बत]]सँगको शताव्दीयौंको व्यापारले गर्दा यो भाषामा तिब्बती भाषाको पनि उल्लेख्य प्रभाव देखिन्छ। [[लिच्छवि राज्य|लिच्छवी]] काल र [[मल्ल]] कालमा बध्दो [[संस्कृत]]को तथा [[शाह वंश|शाहकाल]]मा [[खस जाति|खस]] (नेपाली) भाषाको प्रभाव यो भाषामा देखिन्छ। शाहकालमा तथा [[राणा वंश|राणाकाल]]मा राष्ट्रद्वारा नेपाली भाषालाई दिईएको प्राथमिकता तथा [[पञ्चायती व्यवस्था]]को "[[एक भाषा]]" नीतिले यो भाषाको विकासक्रममा केही सुस्तायो। [[लोकतन्त्र|प्रजातन्त्र]] पुनर्स्थापना पश्चात् नेपाली मिडियामा निजि क्षत्रको संलग्नताले यस भाषाको विकासमा सघाएको छ। == साहित्य == {{मुख्य|नेवारी साहित्य}}नेवारी भाषाको साहित्य विकास तथा विस्तार लिच्छवी तथा मल्ल कालमा भएको थियो भन्ने तथ्यलाई तत्कालिन समयमा रचित विभिन्न नाटक, गीत, काव्य तथा तत्कालीन शिलालेखहरूले पुष्टि गर्दछन्।नेवारी साहित्यको लामो इतिहास छ। यो चीन-तिब्बतीमा चिनिया तथा बर्मी भाषा पछि सबैभन्दा पुरानो साहित्य इतिहास बोकेको मध्ये एक हो। नेपालभाषाका महाकवि सिद्धिदास महाजु हुन् भने आदीकवि राजा महिन्द्र मल्ल हुन्। यस भाषाबाट लेखिएको अभिलेखको रूपमा ई.सं. १११४ को ललितपुर रुद्रवर्ण महाविहारस्थित ताड पत्रलाई लिइएको छ। मल्लकालको उदयसँगै राजकीय मान्यता पाएपछि यस भाषाले राम्ररी फल्ने फुल्ने मौका पायो। यही अनुरूप १४औँ शताब्दीमा आएर हरमेखला, नारद संहिता, अमरकोश, गोपालराज वंशावली आदिजस्ता महत्त्वपूर्ण ग्रन्थहरू रचिए भने तत्कालीन आवश्यकता र शासकहरूको रुचि अनुसार विविध विषयको प्रशस्त वाङ्मय ग्रन्थहरूको रचना भए। फलतः नेपालमा संस्कृत पछि प्राचीन वाङ्मय ग्रन्थको बढी रचना नेवारी भाषाबाटै भयो। ई.सं. १५०५ को भागवत् पुराण ग्रन्थदेखि यस भाषाको साहित्यिक इतिहास सुरू हुन्छ।[[चित्र:Mahindra malla.jpg|thumb|200px|राजा [[महिन्द्र मल्ल]] (शासन १५६०–१५७४) जसलाई नेपालभाषाको आदिकवि भनिन्छ।]] मल्ल वंशका राजा-रानीहरू गहिरो गीतकार र नाटककार थिए। वार्षिक उत्सवहरूमा समसामयिक लिखित नृत्य नाटकहरू प्रदर्शन गरिन्छन्। राजा महिन्द्र मल्ल (शासन १५६०–१५७४) लाई पहिलो नेवारी कवि मानिन्छ। मल्ल राजाहरूमध्ये अन्य उल्लेखनीय कविहरू सिद्धि नरसिंह मल्ल (१६१९-१६६९), [[प्रताप मल्ल]], रञ्जित मल्ल र [[जयप्रकाश मल्ल]] हुन्। सिद्धि नरसिंह मल्ल पहिलो नेवारी नाटककार हुन्। नेपालकी प्रथम महिला कवि मानिने रानी ऋद्धि लक्ष्मी (१६८०–१६८७), जय लक्ष्मी र भुवन लक्ष्मी पनि प्रमुख गीतकार थिए। १) प्राचीन काल -ई.सं. १५०५-१८४७ २) माध्यमिक काल -ई.सं. १८४७-१९४१ ३)आधुनिक काल -ई.सं. १९४१ देखि हालसम्म === नाटक === नाटकहरू परम्परागत रूपमा खुला दबु मा प्रदर्शन गरिन्छ। अधिकांश परम्परागत नाटकहरू देवता र दानवहरूसँग सम्बन्धित कथाहरू हुन्। मुखौटे पात्र र संगीत यस्ता नाटकका केन्द्रिय तत्व हुन् । तिनीहरूमध्ये धेरैजसो अन्तरालहरूमा गाइएका गीतहरूको सहायताले वर्णन गरिएको छ। यस्ता नाटकहरू धेरै अवस्थामा नृत्यसँग मिल्दोजुल्दो हुन्छन्। धेरैजसो नाटकहरूको विषयवस्तु नैतिकताको साथ सामाजिक कल्याणको सिर्जना हो जुन दुष्टको उदय, अशान्ति र पतनलाई चित्रण गर्दछ। नेपाल संवत् पात्रोमा विशिष्ट नाटकहरूको प्रदर्शनका लागि निश्चित मितिहरू छन्। धेरैजसो नाटक विशिष्ट गुठीहरूद्वारा प्रस्तुत हुन्छन्। === कविता === कविता लेखन मध्ययुगीन मल्ल अभिजात वर्गको उत्कृष्ट भाग हो। धेरै राजाहरू प्रसिद्ध कविहरू थिए। सिद्धिदास महाजु र चित्तधर हृदय भाषाका दुई महाकवि हुन् । ===गद्य कथा=== अन्य क्षेत्रको तुलनामा नेवारमा गद्य कथा साहित्यको अपेक्षाकृत नयाँ क्षेत्र हो। मध्ययुगीन युगसम्म धेरै कथाहरू कविता रूपमा लेखिएका थिए। फलस्वरूप, लगभग सबै गद्य कथाहरू आधुनिक नेवार युगका हुन्। उपन्यासभन्दा नेवारमा लघुकथा सङ्ग्रह बढी लोकप्रिय छन् । ===कथा=== नेवारमा मौखिक कथा सुनाउने कला धेरै पुरानो छ। त्यहाँ विभिन्न पौराणिक र सामाजिक कथाहरू छन् जसले काठमाडौं उपत्यकाको आदर्श स्थापित गर्न मद्दत गरेको छ। काठमाडौं उपत्यकाको उत्पत्तिदेखि उपत्यकाका मन्दिरहरू र महत्त्वपूर्ण स्मारकहरूसम्मका कथाहरू मौखिक रूपमा नेवारमा लेखिएका छन् र लिखित रूपमा धेरै कम छन्। तर, साक्षरता दरमा वृद्धि र जनचेतना बढ्दै गएपछि लोककथा लेखिने क्रम बढेको छ । अन्य विषयहरूमा पनि कथाहरू लोकप्रिय हुँदैछन्। ==भौगोलिक वितरण== सन् २००१ को जनगणना अनुसार नेपालमा १० लाखभन्दा बढी मानिसले नेवार भाषा बोल्छन्। * नेपाल: [[काठमाडौँ उपत्यका|काठमाडौं उपत्यका]] ([[काठमाडौँ|काठमाडौं]], [[ललितपुर महानगरपालिका|ललितपुर]], [[भक्तपुर नगरपालिका|भक्तपुर]] र [[मध्यपुर थिमी नगरपालिका|मध्यपुर थिमि नगरपालिका]]हरू सहित), [[दोलखा जिल्ला]], [[बनेपा नगरपालिका|बनेपा]], [[धुलिखेल नगरपालिका|धुलिखेल]], [[बन्दिपुर गाउँपालिका|बन्दीपुर]], मकवानपुर, [[पनौती नगरपालिका|पनौती]], पाल्पा, त्रिशूली, नुवाकोट, भोजपुर, चितलाङ, नारायणगढ, चितवन।<ref>{{cite news|last=Shrestha|first=Bal Gopal|title=Ritual and Identity in the Diaspora: The Newars in Sikkim|url=http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/bot/pdf/bot_2005_01_03.pdf|access-date=21 March 2011|newspaper=Bulletin of Tibetology|year=2005|archive-date=7 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111007095553/http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/bot/pdf/bot_2005_01_03.pdf|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111007095553/http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/bot/pdf/bot_2005_01_03.pdf |date=7 October 2011 }} Page 26.</ref><ref>{{cite news |title= Himalaya Darpan |url= http://epaper.himalayadarpan.com/PUBLICATIONS/HD/HD/2013/09/19/ArticleHtmls/19092013008024.shtml?Mode=1 |access-date= 18 September 2013 |newspaper= Himalaya Darpan |date= 20 September 2013 |archive-url= https://web.archive.org/web/20130921053921/http://epaper.himalayadarpan.com/PUBLICATIONS/HD/HD/2013/09/19/ArticleHtmls/19092013008024.shtml?Mode=1 |archive-date= 21 September 2013 |url-status= dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130921053921/http://epaper.himalayadarpan.com/PUBLICATIONS/HD/HD/2013/09/19/ArticleHtmls/19092013008024.shtml?Mode=1 |date=21 September 2013 }}</ref> * भारत: [[पश्चिम बङ्गाल|पश्चिम बंगाल]] र [[सिक्किम]]<ref>{{cite web|url=http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=new|title=Newar|work=Ethnologue|access-date=3 April 2006|archive-date=7 June 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070607182318/http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=new|url-status=live}}</ref> * तिब्बत: [[खासा (चीन)|खासा]] आप्रवासन बढ्दै गएपछि अमेरिका, बेलायत, अष्ट्रेलिया र जापान जस्ता देशहरूमा नेवारी भाषी मानिसहरूका विभिन्न निकाय र समाजहरू देखा परेका छन्। ==आधिकारिक स्थिति== ===नेपाल=== नेवारी भाषा नेपाल मण्डल को (तत्कालीन नेपाल भनेर चिनिने) १४औं शताब्दीको उत्तरार्ध सम्मको प्रशासनिक भाषा थियो। २०औं शताब्दीको प्रारम्भदेखि सम्म लोकतन्त्रीकरण सम्म, नेवारी भाषी आधिकारिक दमनबाट पीडित भए।.<ref name=tumbahang2010 /> नेपालको भाषा आयोग ले [[तामाङ भाषा|तामाङ]]सँगै नेवारी भाषा लाई सरकारी कामकाजको भाषाको दर्जा दिन [[बागमती प्रदेश|वाग्मती प्रदेश]] लाई सिफारिस गरेको छ। आयोगले [[कोशी प्रदेश|प्रदेश नं. १]] र [[गण्डकी प्रदेश]] मा विशिष्ट क्षेत्र र उद्देश्यका लागि नेवारी भाषालाई आधिकारिक स्थितिका लागि सिफारिस गरेको छ।<ref name="langcomreport">{{cite web |title=सरकारी कामकाजको भाषाका आधारहरूको निर्धारण तथा भाषासम्बन्धी सिफारिसहरू (पञ्चवर्षीय प्रतिवेदन- साराांश) २०७८ |url=https://languagecommission.gov.np/files/%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%B8%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%B7%E0%A4%A3%20%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80%20%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A4%BE.pdf |website=Language Commission |publisher=Language Commission |access-date=28 October 2021 |archive-date=6 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210906171816/https://languagecommission.gov.np/files/%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%B8%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%B7%E0%A4%A3%20%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80%20%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A4%BE.pdf |url-status=live }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210906171816/https://languagecommission.gov.np/files/%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%B8%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%B7%E0%A4%A3%20%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80%20%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A4%BE.pdf |date=6 September 2021 }}</ref> स्थानीय तहमा, नेवारी भाषाको [[काठमाडौँ|काठमाडौं महानगरपालिका]] मा आधिकारिक हैसियत छ,<ref name="kathmandu">{{cite news |last1=Ojha |first1=Anup |title=Nepal Bhasa as official language in metropolis |url=https://kathmandupost.com/valley/2017/06/22/nepal-bhasa-as-official-language-in-metropolis |access-date=29 October 2021 |agency=The Kathmandu Post |publisher=The Kathmandu Post |date=22 June 2017 |archive-date=29 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211029094649/https://kathmandupost.com/valley/2017/06/22/nepal-bhasa-as-official-language-in-metropolis |url-status=live }}</ref> ललितपुर महानगरपालिका र किर्तिपुर महानगरपालिका<ref name="kirtipur">{{cite web |title=कीर्तिपुर नगर साँस्कृतिक संरक्षित क्षेत्र सम्बन्धमा व्यवस्था गर्न बनेको ऐन, २०७८ |url=https://kirtipurmun.gov.np/sites/kirtipurmun.gov.np/files/%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%AA%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%20%E0%A4%95%E0%A5%80%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%B0%20%E0%A4%A8%E0%A4%97%E0%A4%B0%20%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%81%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%95%E0%A5%83%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%95%20%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BF%E0%A4%A4%20%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A5%87%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%20%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A7%E0%A4%AE%E0%A4%BE%20%E0%A4%B5%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%B5%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A5%E0%A4%BE%20%E0%A4%97%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A8%20%E0%A4%AC%E0%A4%A8%E0%A5%87%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%90%E0%A4%A8.pdf |website=Kirtipur Municipality |publisher=Kirtipur Municipality |access-date=30 October 2021 |archive-date=30 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211030100216/https://kirtipurmun.gov.np/sites/kirtipurmun.gov.np/files/%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%AA%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%20%E0%A4%95%E0%A5%80%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%B0%20%E0%A4%A8%E0%A4%97%E0%A4%B0%20%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%81%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%95%E0%A5%83%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%95%20%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BF%E0%A4%A4%20%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A5%87%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%20%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A7%E0%A4%AE%E0%A4%BE%20%E0%A4%B5%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%B5%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A5%E0%A4%BE%20%E0%A4%97%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A8%20%E0%A4%AC%E0%A4%A8%E0%A5%87%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%90%E0%A4%A8.pdf |url-status=live }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211030100216/https://kirtipurmun.gov.np/sites/kirtipurmun.gov.np/files/%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%AA%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%20%E0%A4%95%E0%A5%80%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%B0%20%E0%A4%A8%E0%A4%97%E0%A4%B0%20%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%81%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%95%E0%A5%83%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%95%20%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BF%E0%A4%A4%20%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A5%87%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%20%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A7%E0%A4%AE%E0%A4%BE%20%E0%A4%B5%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%B5%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A5%E0%A4%BE%20%E0%A4%97%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A8%20%E0%A4%AC%E0%A4%A8%E0%A5%87%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%90%E0%A4%A8.pdf |date=30 October 2021 }}</ref>चन्द्रागिरि नगरपालिका, शङ्खरापुर नगरपालिका, काठमाडौं जिल्लाको तारकेश्वर नगरपालिका; काभ्रे जिल्लाको [[बनेपा नगरपालिका]], [[धुलिखेल नगरपालिका]]; ललितपुर जिल्लाको गोदावरी नगरपालिका; र [[भक्तपुर नगरपालिका]], भक्तपुर जिल्लाको मध्यपुर थिमि नगरपालिकाले नेवारी भाषालाई केही तरिकाले मान्यता दिएको छ। त्यसैगरी भीमेश्वर नगरपालिकाले दोलखा नेवारी भाषालाई मान्यता दिएर नीतिगत निर्णय गरेको छ ।<ref name="kapali1142">{{cite book|last1=Kapali|first1=Rukshana|title=स्थानीय तहमा नेपालभाषा सम्बन्धी सूचनाको हकद्वारा प्राप्त सूचनाको संगालो (व्यक्तिगत अभिलेखको उतार)|date=November 2021|isbn=978-9937-0-9816-8|url=https://archive.org/details/978-9937-0-9816-8|access-date=1 November 2021|pages=93, 94}}</ref> ===भारत=== नेवार राज्यमा संस्कृति र परम्पराको संरक्षणको उद्देश्यले [[सिक्किम]] मा एक अतिरिक्त आधिकारिक भाषा हो।.<ref name="sikkimgov">{{cite web |title=About Sikkim |url=https://www.sikkimtourism.gov.in/Public/ExperienceSikkim/history |website=Sikkim Tourism |access-date=1 November 2021 |archive-date=1 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211101134953/https://www.sikkimtourism.gov.in/Public/ExperienceSikkim/history |url-status=live }}</ref> सिक्किमको आधिकारिक साप्ताहिक प्रकाशन '' सिक्किम हेरल्ड '' को नेवारीमा पनि संस्करण छ।<ref>{{cite web |title=𑐳𑐶𑐎𑑂𑐎𑐶𑐩 𑐴𑐾𑐬𑐮𑑂𑐜 |url=https://sikkim.gov.in/uploads/SikkimHerald/Newa_22Oct_0_20211028.pdf |website=Government of Sikkim |access-date=1 November 2021 |archive-date=1 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211101134952/https://sikkim.gov.in/uploads/SikkimHerald/Newa_22Oct_0_20211028.pdf |url-status=live }}</ref> सूचना तथा जनसम्पर्क विभागले पनि नेवारीमा समाचार बुलेटिन प्रशारण गर्छ.<ref>{{cite web |title=IPR department's eNEWS bulletin in Newar language |url=https://m.facebook.com/Sikkimorganic/videos/ipr-departments-enews-bulletin-in-newar-language-as-on-7092021-staysafe-ipr/1024112581706278/ |website=Facebook |publisher=Government of Sikkim |access-date=1 November 2021 |archive-date=23 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230323054449/https://m.facebook.com/login.php?next=https%3A%2F%2Fm.facebook.com%2FSikkimorganic%2Fvideos%2Fipr-departments-enews-bulletin-in-newar-language-as-on-7092021-staysafe-ipr%2F1024112581706278%2F&refsrc=deprecated&_rdr |url-status=live }}</ref> ==शिक्षा== पाठ्यक्रम विकास समितिले विद्यालयमा नेवारी भाषालाई ऐच्छिक मातृभाषा विषयको रूपमा समावेश गरेको छ ।<ref>{{cite web |title=मातृभाषा पाठ्यक्रम |url=http://202.45.146.138/catalog/opac_css/index.php?lvl=etagere_see&id=4 |website=Curriculum Development Centre (CDC) |access-date=16 December 2021 |archive-date=23 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230323054432/http://202.45.146.138/catalog/opac_css/index.php?lvl=etagere_see&id=4 |url-status=live }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230323054432/http://202.45.146.138/catalog/opac_css/index.php?lvl=etagere_see&id=4 |date=23 March 2023 }}</ref> त्रिभुवन विश्वविद्यालयले नेवारी भाषामा स्नातक, स्नातकोत्तर, एमफिल र पीएचडी डिग्री प्रदान गर्दछ।<ref>{{cite web |url=https://risingnepaldaily.com/nation/tu-introduces-mphil-phd-in-nepal-bhasa |date=28 August 2021 |title=TU Introduces MPhil, PhD In Nepal Bhasa |website=The Rising Nepal |access-date=16 December 2021 |archive-date=16 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211216135734/https://risingnepaldaily.com/nation/tu-introduces-mphil-phd-in-nepal-bhasa |url-status=live }}</ref> त्यस्तै नेवारी भाषा अध्ययन गर्न काठमाडौंमा विश्व भाषा क्याम्पसमा व्यवस्था गरिएको छ।<ref>{{cite web |title=Departments |url=https://www.bishwobhasa.edu.np/departments/ |website=Campus of International Languages |access-date=16 December 2021 |archive-date=16 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211216135734/https://www.bishwobhasa.edu.np/departments/ |url-status=live }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211216135734/https://www.bishwobhasa.edu.np/departments/ |date=16 December 2021 }}</ref> काठमाडौं महानगरपालिका र कीर्तिपुर नगरपालिकाले स्थानीय भाषाको रूपमा नेवारी भाषा पढाउँदै आएका छन् ।<ref>{{cite news |title=Eight local levels in Kathmandu implement local curriculum |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/three-out-of-11-local-levels-of-kathmandu-yet-to-implement-local-curriculum/ |access-date=1 April 2022 |publisher=My Republica |date=1 September 2022 |archive-date=1 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220401050035/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/three-out-of-11-local-levels-of-kathmandu-yet-to-implement-local-curriculum/ |url-status=live }}</ref> सिक्किमका स्कूलहरूमा पनि नेवारी पढाइन्छ।<ref>{{cite news |title=Sikkim asks schools to introduce 11 local languages in curriculum |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/sikkim-asks-schools-to-introduce-11-local-languages-in-curriculum/articleshow/80565090.cms |access-date=16 December 2021 |agency=The Economic Times |archive-date=16 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211216135728/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/sikkim-asks-schools-to-introduce-11-local-languages-in-curriculum/articleshow/80565090.cms |url-status=live }}</ref> == लिपि == नेवारी भाषा धेरै लिपिहरूमा लेखिन्छ। ती मध्ये प्रमुख लिपिहरू [[रञ्जना लिपि]], [[प्रचलित]], [[ब्राह्मी लिपि|ब्राह्मि]], [[भुजिमोल]] हुन्। यी सबै लिपिहरू देब्रेबाट दायाँतर्फ लेखिन्छन्, तर [[कुटिला लिपि]] लिपि भने माथिबाट तल लेखिन्छ। यी सबै लिपिमा स्वरमाला र व्यंजनमाला गरी दुई प्रकारका अक्षरहरू हुन्छन्। नेवारी भाषाका चौधवटा लिपि हुन्:- * [[ब्राह्मी लिपि|ब्राह्मि लिपि]] * [[कुटिला लिपि]] * [[गुप्त लिपि]] * [[नेपाल लिपि]] * [[रञ्जना लिपि]] * [[भुजिंमोल लिपि]] * गोलमोल लिपि * गुजिमोल लिपि * पाचुमोल लिपि * लितुमोल लिपि * हिंमोल लिपि * कुँमोल लिपि * क्वेँमोल ===नेवारी वर्णमाला=== ===स्वर वर्ण=== {| class="wikitable" |- | [[File:Ranjana a.svg|24px]] अ || [[File:Ranjana ah.svg|24px]] अः || [[File:Ranjana aa.svg|24px]] आ || [[File:Ranjana script आः.jpg|24px]]आः || [[File:Ranjana i.svg|30px]] इ ||[[File:Ranjana ii.svg|24px]] ई || [[File:Ranjana u.svg|24px]] उ ||[[File:Ranjana uu.svg|24px]] ऊ ||[[File:Ranjana ri.svg|24px]] ऋ || [[File:Ranjana rii.svg|24px]] ॠ |- | [[File:Ranjana li.svg|24px]] ऌ || [[File:Ranjana lii.svg|24px]] ॡ || [[File:Ranjana e.svg|24px]] ए ||[[File:Ranjana ai.svg|24px]]ऐ|| [[File:Ranjana o.svg|24px]] ओ || [[File:Ranjana au.svg|24px]]औ || [[File:Ranjana script अँ.jpg|30px]] अँ ||[[File:Ranjana am.svg|24px]] अं || [[File:Ay.JPG|30px]] अय् || [[File:आय्, Ranjana script.jpg|30px]] आय् || [[File:एय्, Ranjana script.jpg|30px]] एय् |} ===व्यञ्जन वर्ण=== नेवारी भाषाका व्यञ्जन वर्णहरूको उच्चरण नेपालीमा जस्तो हुन्छ। नेवारी भाषामा नेपली भन्दा बढी व्यञ्जन वर्णहरू हुन्छन्। {| class="wikitable" |- | [[File:Ranjana k.svg|24px]] क|| [[File:Ranjana kh.svg|24px]] ख|| [[File:Ranjana g.svg|24px]] ग|| [[File:Ranjana gh.svg|24px]] घ|| [[File:Ranjana ng.svg|24px]] ङ |- | [[File:Ranjana c.svg|24px]] च|| [[File:Ranjana ch.svg|24px]] छ|| [[File:Ranjana j.svg|24px]] ज|| [[File:Ranjana jh.svg|24px]] झ|| [[File:Ranjana ny.svg|24px]] ञ |- | [[File:Ranjana t.svg|24px]] त|| [[File:Ranjana th.svg|24px]] थ|| [[File:Ranjana d.svg|24px]] द|| [[File:Ranjana dh.svg|24px]] ध|| [[File:Ranjana n.svg|24px]] न |- | [[File:Ranjana p.svg|24px]] प|| [[File:Ranjana ph.svg|24px]] फ|| [[File:Ranjana b.svg|24px]] ब|| [[File:Ranjana bh.svg|24px]] भ|| [[File:Ranjana m.svg|24px]] म |- | [[File:Ranjana y.svg|24px]] य|| [[File:Ranjana r.svg|24px]] र|| [[File:Ranjana l.svg|24px]] ल|| [[File:Ranjana v.svg|24px]] व|| style="background:#dddddd;" | |- | [[File:Ranjana s.svg|24px]] स|| [[File:Ranjana h.svg|24px]] ह|| style="background:#dddddd;" | |} नेवारी भाषामा प्रयोग नहुने तर संस्कृत तथा पालि भाषा अथवा कुनै विदेशी भाषा [[नेवार जाति]]हरूले आफ्नै लिपिमा लेख्नुपर्दा प्रयोग गर्ने वर्णहरू: {| class="wikitable" align="center" |- | [[File:Ranjana tt.svg|24px]] ट|| [[File:Ranjana tth.svg|24px]] ठ|| [[File:Ranjana dd.svg|24px]] ड|| [[File:Ranjana ddh.svg|24px]] ढ|| [[File:Ranjana nn.svg|24px]] ण |- | [[File:Ranjana sh.svg|24px]] श|| [[File:Ranjana ss.svg|24px]] ष|| [[File:Ranjana ksh.svg|24px]] क्ष|| [[File:Ranjana tr.svg|24px]] त्र|| [[File:Ranjana jny.svg|24px]] ज्ञ |} ==भाषिका== कंसाकार (२०११) <ref>Kansakar, Tej R. 2011. ''A sociolinguistic survey of Newar / Nepal Bhasa''. Linguistic Survey of Nepal (LinSuN), Tribhuvan University, Kathmandu, Nepal.</ref> ले तीन मुख्य नेवार भाषिकाको वर्गिकरण गर्नुभयो। *पश्चिमी: [[तानसेन नगरपालिका|तानसेन]] ([[पाल्पा जिल्ला|पाल्पा]]), [[बुटवल उपमहानगरपालिका|बुटवल]], [[नेपालगन्ज उपमहानगरपालिका|नेपालगन्ज]], [[पोखरा महानगरपालिका|पुरानो पोखरा]], [[डुम्रे]], [[बन्दिपुर गाउँपालिका|बन्दीपुर]], रिधि ([[गुल्मी जिल्ला|गुल्मी]]), [[बागलुङ जिल्ला|बागलुङ]], डोटिली/[[सिलगढी]] * मध्यः [[काठमाडौँ|काठमाडौं]], [[ललितपुर जिल्ला|ललितपुर]], भक्तपुर, थिमि, कीर्तिपुर, [[चित्लाङ]], [[लेले]], [[बालाजु बाइसधारा मेला|बालाजु]], [[टोखा सरस्वती|टोखा]], फर्पिङ, थानकोट, दधिकोट, बलामी, [[गोपाल वंश|गोपाली]], [[बुङमती|बुङ्गमती]], बादेगाउँ, प्याङगाउँ, चापागाउँ, [[लुभु]], साँखु, चखुन्ती, [[गोरखा जिल्ला|गोरखा]], बडिखेल ), [[काभ्रेपलाञ्चोक जिल्ला|काभ्रेपलाञ्चोक]] जिल्लाका बोलीहरू ([[बनेपा नगरपालिका|बनेपा]], [[नाला]], सांगा, [[चौकोट]], [[पनौती नगरपालिका|पनौती]], [[धुलिखेल नगरपालिका|धुलिखेल]], दुती), खम्पु, खोपासी, *पूर्वी: [[चैनपुर नगरपालिका|चैनपुर]], [[धरान उपमहानगरपालिका|धरान]], [[दोलखा जिल्ला|दोलखा]], [[सिन्धुपाल्चोक जिल्ला|सिन्धुपाल्चोक]], [[ताप्लेजुङ जिल्ला|ताप्लेजुङ]], [[तेह्रथुम जिल्ला|तेह्रथुम]], [[भोजपुर]], [[धनकुटा जिल्ला|धनकुटा]], [[भरतपुर महानगरपालिका|नारायणगढ]], [[झापा जिल्ला|झापा]], [[इलाम (स्पष्टता)|इलाम]] कंसाकार (२०११) ले नेवार बोलीहरूको निम्न वर्गीकरण पनि क्रिया संयुग्मन रूपविज्ञानमा आधारित छ। *मध्य **[[काठमाडौँ]], [[ललितपुर जिल्ला|ललितपुर]], [[कीर्तिपुर नगरपालिका|किर्तिपुर]], [[चित्लाङ]], [[लेले]] **[[भक्तपुर नगरपालिका|भक्तपुर]], थिमि *पूर्वी **[[दोलखा जिल्ला|दोलखा]], [[तौथली|तौथलि]] , लिसिकोट, दोति **पहरि (बडिखेल) कपाली (११४१ ने.स.) ले पारस्परिक सुगमताको आधारमा नेपाली भासा बोलीको निम्न वर्गीकरण दिन्छ.<ref>{{cite book |last1=Kapali |first1=Rukshana |title=नेपालभाषा लेखन सहयोगी |publisher=Self published |isbn=978-9937-0-9396-5 |pages=9–12}}</ref><ref>{{cite web |last1=Kapali |first1=Rukshana |title=नेवारी भाषा कार्यान्वयन कसरी गर्न सकिन्छ? |url=https://www.setopati.com/opinion/262746 |website=Setopati |access-date=1 April 2022 |archive-date=1 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220401051657/https://www.setopati.com/opinion/262746 |url-status=live }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220401051657/https://www.setopati.com/opinion/262746 |date=1 April 2022 }}</ref> *नेपाल उपत्यका (काठमाडौं उपत्यका) ** पूर्वाञ्चल- [[भक्तपुर नगरपालिका|भक्तपुर]], [[साँखु|सांखु]] र [[काभ्रे, दाङ|काभ्रेका]] सात गाउँहरू पर्दछन्। ** पश्चिमी - [[काठमाडौँ|काठमाडौं]] र [[ललितपुर जिल्ला|ललितपुर]] समावेश छ *[[दोलखा जिल्ला|दोलखा]]- [[दोलखा जिल्ला|दोलखा]] जिल्लाको [[दोलखा जिल्ला|दोलखा]] र [[भीमेश्वर नगरपालिका|चरिकोट]], सिन्धुपाल्चोक जिल्लाको [[तौथली]] र [[जेठल]] र [[काभ्रेपलाञ्चोक जिल्ला|काभ्रे जिल्ला]]को दुती पर्दछन् । * स्थानीयतामा आधारित साना बोलीहरू **ललितपुरको गाउँ, प्याङगाँ * जातीय समूहमा आधारित साना बोलीहरू  ** गोपाली ** बलामी ** पहरी नेवारी भाषालाई वर्गीकरण गर्ने अन्य तरिकाहरू निम्नानुसार छन्:- ;भक्तपूर :''ख्वपे भाय्'' भनेर पनि चिनिन्छ, यो बोली मानक भन्दा धेरै पुरातन छ। [[भक्तपुर नगरपालिका|भक्तपुर]], [[बनेपा नगरपालिका|बनेपा]], [[पनौती नगरपालिका|पनौती]] र [[धुलिखेल नगरपालिका|धुलिखेल]]मा यस भाषाको प्रयोगमा भिन्नताहरू छन्। ;चित्लाङ :यो बोली [[मकवानपुर जिल्ला]]को काठमाडौं उपत्यकाको दक्षिणमा रहेको स्थान [[चित्लाङ]] मा बोलिन्छ। यो चित्लाङको सबैभन्दा ठूलो नेवार गढी हो। त्यहाँ बलामी जातको बाहुल्यता छ । ;[[दोलखा नेवार भाषा|दोलखा नेवारी भाषा]] :यो भाषाको सबैभन्दा पुरातन तथा संरक्षित रूप हो र यो पुरानो नेवारीसँग धेरैमात्रामा मिल्दोजुल्दो छ। ;काठमाडौं-ललितपुर :काठमाण्डौ बोली, जसलाई ''येमि भाय'' पनि भनिन्छ, यो भाषाको प्रभावशाली रूपहरू मध्ये एक हो र यो शिक्षा र मिडियामा प्रयोग हुने भाषाको मानक रूपको धेरै नजिक छ। यो सबैभन्दा व्यापक रूपमा प्रयोग हुने बोली पनि हो। यो विशेष गरी [[काठमाडौँ|काठमाडौं]]मा बोलिन्छ। ललितपुर बोली, जसलाई ''येले भाय'' पनि भनिन्छ, यो भाषाको सबैभन्दा प्रभावशाली रूप हो। यो एक धेरै व्यापक प्रयोग बोली पनि छ। यो विशेष गरी [[ललितपुर जिल्ला|ललितपुर]]मा बोलिन्छ काठमाडौं र ललितपुर बोलीहरू बीचको समानताको कारण, यो प्राय: एकको रूपमा समूहबद्ध गरिएको छ। करिब ९५% नेपाली भाषाका प्रकाशनहरू यस बोलीमा छन्।<ref>{{cite web |last1=Prajapati |first1=Subhash Ram |title=Bibliography of Nepalbhasa Dictionaries |url=https://www.subhash.com.np/bibliography-of-nepal-bhasa-dictionaries/ |access-date=3 November 2021 |archive-date=3 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211103055544/https://www.subhash.com.np/bibliography-of-nepal-bhasa-dictionaries/ |url-status=live }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211103055544/https://www.subhash.com.np/bibliography-of-nepal-bhasa-dictionaries/ |date=3 November 2021 }}</ref> ;पहारी :पहारी जातिमा नेवारी भाषाको पहारी भाषिका बोलिन्छ।<ref>{{cite book |last1=Shrestha |first1=Omkareshwor |title=A Grammar of Pahari, PhD Dissertation |date=2010 |publisher=Tribhuvan University |url=https://archive.org/details/AGrammarOfPahariPhDDissertationByOmkareshworShrestha/ |access-date=3 November 2021}}</ref> ;प्याङ्गा : ललितपुर जिल्लाको प्याङगां गाँउमा बोलिने नेपाली भाषाको भिन्न स्वरुप. <ref>{{cite book |last1=Singh |first1=Tulasi Lal |title=नेपालभाषाया प्यांगां भाषिका |publisher=Ratna Printing Press |url=https://archive.org/details/nepalbhashayapyangabhashikatulasilalsingh/ |access-date=3 November 2021 |ref=pyangaan}}</ref> ==नेवारी भाषा व्याकरण== नेवारी भाषाको पनि आफ्नै व्याकरणात्मक नियमहरू छन् ===लिङ्ग=== नेवारी भाषामा केवल नाम शब्दमा मात्र लिङ्ग भेद गरिन्छ। सर्वनाम, विशेषण र क्रियापदहरूमा लिङ्ग भेद हुँदैन # शब्द परिवर्तन गरी : काय् - म्ह्याय्, दाजु - तता, किजा - केहेँ # पछाडी 'नी'थपी : दांगदर - दांगदरनी, सँमि - सँमिनी, माकः - माकःनी # अगाडि 'बा' को सट्टा 'मा' राखेर : बासल - मासल, बाहेँय् - माहेँय् # अगाडि 'थु' को सट्टा 'मा' राखेर : थुसा - मासा, थुम्येय् - माम्येय् ===वचन=== नेवारी भाषामा केवल नाम शब्दमा मात्र वचन भेद गरिन्छ # सम्बन्धवाचक शब्दमा 'पिं'(काठमाडौँ/ललितपुर)/'पुं'(भक्तपुर) थपेर : किजा - किजापिं/किजापुं, माजु - माजुपिं/माजुपुं # विशेषण शब्दमा 'पिं'/'पुं' थपेर : तुयु - तुयुपिं, भ्वासि - भ्वासिपिं # अरु सबैमा 'त' थपिन्छ : खिचा - खिचात, मचा - मचात (मस्त), देगः - देगःत, मिखा - मिखात # 'मिजं, 'मिसा', 'मिथु', 'मिखे', 'मिस्जं' शब्दहरूमा 'पिं'र 'त' दुबैमा जुन पनि राख्न सकिन्छ # द्रव्यवाचक नाममा वचन भेद हुँदैन ===व्याकरणात्मक कण=== {| class="wikitable" |- ! नेपाली !! नेवारी भाषा |- | नाम || नां / नाङ |- | सर्वनाम || मंकाः नां, पलेनां |- | विशेषण || ब्वाय्‌सु |- | क्रियापद || यासु |} ===आदर=== नेवारी भाषामा आदरलाई 'बचं तयेगु' भनिन्छ : # सामान्य आदर - छं याना ला? ( तिमीले गर्यौ र) # आदर राखेर बोल्नु - छिसं यानादिया ला? ( तपाईंँले गर्नुभयो र) # दिव्य आदर - छलपोलं यानाबिज्याना ला? ( हजुरले गरिबक्सनु भयो र?) ==संस्कृतबाट अपभ्रंश भएका शब्दहरु== नेवारी सबैभन्दा संस्कृतिकरण गरिएको भाषाहरु मध्ये एक हो। तल संस्कृतबाट उधारिएका केही आधारभूत शब्दहरू छन्:<ref>From the review article on "Dictionary of classical Newari compiled from manuscript sources." With the financial support of Toyota Foundation, Japan, Nepal Bhasa Dictionary Committee. Cwasā Pāsā. Kathmandu: Modern Printing Press, Jamal 2000, pp.&nbsp;XXXV, 530. {{ISBN|99933-31-60-0}}"</ref> {| class="wikitable" align=center |- ! नेवारी ! संस्कृत ! नेपाली |- |द्यः |देवः |देवता |- |आख |अक्षरः |अक्षर |- |लः |जलः |पानी |- |ना |नार |पानी |- |कां |काना |अन्धो |- |कं |कण्टकः |काँडा |- |निगल |नगरः |शहर |- |किमि |कृमी |कीडा |- |ध्वाय् |ध्वजः |झण्डा |- |गां |ग्राम |गाउँ |- |गं |घण्टः |घण्टा |- |नां |नामः |नाम |- |पौ |पत्रः |पत्र |- |न्हास |नासिका |नाक |- |भाय् |भाषा |भाषा |- |देय् |देशः |देश |- |भूखा |भुकम्पः |भुकम्प |- |मनु |मनुष्यः |मान्छे |- |मन्दः |मण्डलः |गोलो घेरा |- |म्हुतु |मुखं |मुख |- |घः |घटः |गाग्री |- |देखा |दीक्षा |दीक्षा |- |पुखुरी |पुष्करिणी |पोखरी |- |लायकु |राजकुलः |दरबार |- |नाय |नायकः |घरको प्रमुख व्यक्ति |- |नाकीं |नायकी |घरको प्रमुख व्यक्ती(महिला) |- |दुरु |दुग्धः |दुध |- |लोच |रोगः |रोग |- |गलपत/गःपः |गलापतः |घाँटी |- |ल्हस्त/ल्हात/ल्हाः |हस्तः |हात |- |सः/सल |स्वरः |आवाज |- |हंय् |हंसः |हाँस |- |मे/मेष |महिषः |राँगा/भैँसी |- |तःधं/तवधन |तपोधनः |ठुलो वा प्रसिद्ध |- |वसः/वसत |वस्त्रः |लुगा |- |जज्ञ |यज्ञः |यज्ञ |- |जजंका |यज्ञोपवीतः |जनै |- |उपाकलं |उपाकर्मः |उपाकराम |- |अपसं |उपासन |व्रत |- |नेपाः |नेपालः |नेपाल |} शास्त्रीय नेवारी भाषाका केही क्रियापदहरू जुन मल्लकालमा प्रयोग गरिन्थ्यो तर अहिलेको नेवारीमा प्रयोग गरिन्दैन: {| class="wikitable" align=center |- ! शास्त्रीय नेवारी ! संस्कृत ! अर्थ |- |करलपे |करति |गर्नु |- |पडलपे |पठति |पढ्नु |- |भजलपे |भजति |भजनु |- |धरलपे |धरति |बोक्नु |- |बाजरपे |वाद्यति |बजाउनु |- |कोपलपे |कोपयति |रिसाउनु |- |चरलपे |आचरयति |गर्नु |- |मोचकाव |मोचन |मार्नु |- |खेललपे |खेलः |खेल्नु/जिस्काउनु |- |शुमरपे |स्मरण |सम्झिनु |- |सुखलपे |सुख |सुखले बस्नु |- |शुषलपे |शुष्क |सुक्नु |- |भुक्तलपे |भोगः |भोगनु |- |बोधलपे |बोध |थाहा पाउनु/सोच्नु |- |पोषरपे |पालनपोषण |पालनु |- |सेवलपे |सेवा |सेवा गर्नु |} == चलनचल्तीका केही शव्द तथा वाक्यहरू == {| class="wikitable" |- |- ! नेवारी भाषा !दोलखा नेवारी ! नेपाली |- |ज्वजलपा |स्याउदाइ |नमस्ते |- |छिगु नां छु खः? |छन नाम हाति खेङ? |तपाईंँको नाम के हो? |- |जिगु नां … खः। |जन नाम...खेङ। |मेरो नाम … हो। |- |न्हूगु / न्हू दँया भिन्तुना! |न्हुगु दय भिंगु टोनगी |नयाँ वर्षको शुभकामना! |- |छिगु हालखबर छु दु ले? |हाति दमु छन हालखबर? |तपाईको हालखबर के छ? |- |जिगु फुकं बाला |जन दोखुनु बाँलकुतु दमु |मेरो सबै राम्रो छ |- |म्ह फुला? |फले मफले हाती दमुले |सञ्चय हुनुहुन्छ? |- |जा नया दियेधुनला? |जा नै धोनरा? |खाना खानुभयो |- |जा नयेधुन |जा नै धोन्गी |खाना खाइसकेँ |- |लसंहना |बधाई |बधाई |- |सुभाय् |सुभाय |धन्यबाद |} ===आधारभूत शब्दहरू=== {| class="wikitable" |- |- ! नेवारी भाषा !दोलखा नेवारी ! नेपाली |- |गुथि |कुथि |संस्था |- |छेँ |छेँ |घर |- |मनू |मानुस |मान्छे |- |वासः |वास |औषधी |- |बुखँ |बुखन |समाचार |- |बुँख्याःचा |बुँख्याल |खेतमा चरा तर्साउन राखिएको मान्छेजस्तो नमुना |- |ख्वाःपाः |ख्वापाल |मुकुन्डो |- |प्याखं |प्याखन |नृत्य |- |स‌ंकिपा |सङ्किपात |चलचित्र |- | दबू |डोबर |स्टेज / दवली |- |लाय्‌कू |दरबार |दरबार / राजकूल |- |ज्यास: |ज्येकुथि |कार्यालय |- |पस:/ पसल |पसल |पसल |- |चुक |चोक |चोक |- |न्ह्यपु |निपु |दिमाग |- |नुगः |नुगर |मुटु |- |मतिना |माया |माया |- |खः |खेङ |हो |- |मखु |मखे |होइन |- |जिउ / ज्यू |जिर |हुन्छ |- |मजिउ / मज्यू |मजिउ |हुन्न |} === सम्बोधन=== {| class="wikitable" |- ! नेवारी भाषा !दोलखा नेवारी ! नेपाली |- |जि |जि |म |- |जिगु |जन |मेरो |- |छिः |छि |तपाईंँ |- |छ |छि |तिमी / तँ |- |छंगु |छन |तिम्रो |- |झी |छिजी |हामी |- |भाजु |भाजु |श्रीमान् |- |मयजु |मयजु |श्रीमाती |- |वयकः | --- |वहाँ |- |थन |इकु |यहाँ |- |व |आमु |उ /उनी |- |थो |इउ |यो |- |हुँ | --- |त्यो |- |अन / आकन |आमु |त्यहाँ |- |} === प्रश्नवाचक शब्द=== {| class="wikitable" |- ! नेवारी भाषा !दोलखा नेवारी ! नेपाली |- |छु |हाती |के |- |छाय् |हात्त |किन |- |गथेयाना |गिथी |कसरी |- |गन |गिवी |कहाँ |- |गुगु |गु |कुन |- |गुलि |गुली |कति |- |गुब्ले |गुल्प |कहिले |- |सु |गुन |को |- |सुनं |गुनान |कसले |- |सुनापं |गुनेनाप |कोसंग |- |सुयागु |गुने |कसको |- |गननं |गिवीलान् |कहाँबाट |- |ग्व/गो |ग्वा |खोई |- |} ===क्रियापद === {| class="wikitable" |- ! नेवारी भाषा !दोलखा नेवारी ! नेपाली |- |कयेगु |कई |हान्नु |- |कनेगु |कोँई |भन्नु/सुनाउनु |- |कायेगु |काई |लिनु |- |क्वःग |कोई |डढनु |- |ख्वयेगु |खोई |रुनु |- |खनेगु |खोँई |देख्नु |- |गयेगु |गई |चढ्नु |- |ग्वयेगू |गोई |(ताल्चा)लगाउनु |- |न्यायेगु |ङाई |टोक्नु |- |चायेगु |चाई |पखाल्नु |- |च्वयेगु |चोई |लेख्नु |- |च्वनेगु |चोँई |बस्नु |- |छायेगु |छाई |चढाउनु |- |छ्वयेगु |छोई |पठाउनु |- |ज्वनेगु |जोँई |समात्नु |- |तायेगु |टाई |काट्नु |- |त्वइगु |तोई |उदाउनू |- |त्वयेगु |टोई |उतार्नु |- |त्वनेगु |तोँई |पिउनु |- |थायेगु |ठाई |बुन्नु |- |थनेगु |ठोँई |उठाउनु |- |दयेगु |डई |लड्नु |- |दायेगु |डाई |कुट्नु |- |नयेगु |नई |खानु |- |नायेगु |नाई |मुछ्नु |- |पायेगु |पाई |सुकाउनु |- |पनेगु |पोँई |छेक्नु |- |फायेगु |फाई |मुछ्नु |- |फोनेगु |फोँई |माग्नु |- |बायेगु |बाई |छुट्टिनु |- |ब्वइगु |बोई |उड्नु |- |ब्वनेगु |बोँई |पढ्नु |- |मनेगु |मोई |उसिनु |- |लनेगु |लोँई |जोख्नु |- |लायेगु |लाई |ओछ्याउनु |- |स्वयेगु |सोई |हेर्नु |- |सनेगु |सोँई |हल्लिनु |- |हयेगु |हाई |ल्याउनु |} === खानेकुरा === {| class="wikitable" |- ! नेवारी भाषा !दोलखा नेवारी ! नेपाली |- |जाकि |जाकि |चामल |- |वा |या |धान |- |छ्व |छो |गहुँ |- |कःनि / लाजा / लाब्जा |काँकर |मकै |- |मुस्या |म्वार |भटमास |- |माय् |मास |मास |- |जा |जा |भात |- |छुचुं / छुचुङ |सोतु |पीठो |- |मरि / मारि / मधि |मारि |रोटी |- |बजि / बै |बजि |चिउरा |- |धौ |धरी |दही |- |ल: / नाः |लोखु |पानी |- |ला |थोंसी |मासु |- |म्येय् ला |मेसय थोंसी |राँगाको मासु |- |खाया ला |खाय थोंसी |कुखुराको मासु |- |दुकुचा / दुगु या ला |दोगय थोंसी |बोकाको मासु |- |फाँया ला |फाय थोंसी |ब‌‌ंगुरको मासु |- |सुकू ला |गान्केय थोंसी |सुकुटी |- |लाभा / लाबा / लबा |लँवा |लसुन |- |हलू |हल्ली |हलेदो |- |जी |जिर |जिरा |- |चि |चि |नुन |- |बेचि |बिर्चि |विरेनुन |- |मल्ता |ख्वार्सानी |खुर्सानी |- |मलय् |मरिच |मरीच |- |अय्‌लाः |ऐराक |रक्सी |- |थ्वँ |थोँ |जाँड |- | बजां / बझां |बझान |हुक्का तम्माखु |- |} === सम्बन्ध === {| class="wikitable" |- ! नेवारी भाषा !दोलखा नेवारी ! नेपाली |- |मां / अमा / मा |माँ |आमा |- |अबु / बा / अब्वा |बा |बुवा |- |अजि / बज्यय् |बजै |हजुरआमा |- |अजा / बाज्या |बाजे |हजुरबुवा |- |पासा |साँङत |साथी |- |दाजु |दाजु |दाइ |- |किजा |किज |भाइ |- |तता / अता |ताता |दिदी |- |केहेँ |केहेँ |बहिनी |- |कलाः / मिसा / तिरिमयेजु |कलात/मिसा |श्रीमती |- |भाःत |कैमु/वान्सा |श्रीमान् |- |पाजु |पाजु/निनिपाजु |मामा (आमापट्टीको दाजुभाइ) फूपाजु (बुवापट्टीको दिदीबहिनीको श्रीमान्) |- |मलेजु / मल्जु |मल्ली |माइजु |- |निनि |निनि |फूपु |- |त:मा |डोमा/धोम |ठूली आमा |- | चमा / चाँ |चिच्मा |कान्छी आमा |- |त:बा |डोबा |ठूलो बुबा |- |कका |चबा |सानो बुबा |- |काय् |कय |छोरा |- |म्ह्याय् |मिच |छोरी |- |काय्‌चा |बिन |भतिजा |- |म्ह्याय्‌चा |बिनी |भतिजी |- |भि‌न्चा |बिन/बिनी |भान्जा / भान्जी |- |छय् |छय |नाती / नातीनि |- |भौ |ईरी |बुहारी |- |सस:मा / सस्मां |निन्मा |सासु आमा |- |सस:बा / सस्बा |कुबा |सासु बुवा / ससुरा |- |सस: |ससल |ससुराली |- |जिलाजं |जारी/जाडी |ज्वाइँ |- |} === शरीर=== {| class="wikitable" |- ! नेवारी भाषा !दोलखा नेवारी ! नेपाली |- |म्ह |म्हस |शरीर |- |छ्यं |छेय |टाउको |- |सँ /साँ |साँ |कपाल |- |न्ह्यपु |निपु |दिमाग |- |कपः /कपाः |मस्ती |निधार |- |मिखा |मिखा |आँखा |- |ख्वाः / ख्वः |ख्वाल |अनुहार |- |न्यताः |नकु |गाला |- |न्हाय् |नास |नाक |- |म्हुतु |मुथु |मुख |- |वा |वा |दाँत |- |म्येँ |मे |जीवो |- |मन्चा |मनि |चिउँदो |- |ल्हाः |लाहा |हात |- |पातिं / पतिं |चुला |औँला |- |पस / पासः |पस |अन्जुली |- |ब्वःल / बोहोल |बाहा |कुम |- |प्वाः |प्याटा |पेट |- |तुति |टुटी |खुट्टा |- |लुसि |कुचिरी |नङ |- |जँ / जाँ |जोँ |ढाँड |- |खम्पा |खली |तिघ्रा |- |} === रङ=== {| class="wikitable" |- ! नेवारी भाषा !दोलखा नेवारी !प्याङ्गा नेवारी ! नेपाली |- |तुयुगू / तुयू |त्वायउ |तोय |सेतो |- |हाकुगु / हाकु |हाकउ |हाक |कालो |- |ह्याँगू |हेङउ |ह्यान |रातो |- |वाउँ |ओङउ |वानः |हरियो |- |वँचु |ओंचउ |वच |नीलो |- |म्हासु |म्वासउ |म्हासः |पहेँलो |- |सियुगु / सियु |सियउ |सिय |खैरो |- |} === संख्या=== {| class="wikitable" |- ! नेवारी भाषा !दोलखा नेवारी !प्याङ्गा नेवारी ! नेपाली |- |छि |थि |छि |एक |- |नसि |निसी |नि |दुई |- |स्वँ |सों |स्व |तिन |- |पि |पि |प्य |चार |- |न्या/ङा |ङा |ने |पाँच |- |खु |खु |खु |छ |- |न्हस |नस् |न्हइ |सात |- |च्या |च्या |च्या |आठ |- |गु |गु |गु |नौ |- |झि/सान्ह |झी |झि/हि |दस |- |सच्छि |सर्छि |सच्छि |सय |- |} ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[नेपाल र नेवार जाति]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{Reflist}} {{नेपालमा बोलिने भाषाहरू}} {{भारतमा बोलिने भाषाहरू}} [[श्रेणी:सिक्किममा बोलिने भाषाहरू]] [[श्रेणी:भुटानमा बोलिने भाषाहरू]] [[श्रेणी:बागमती प्रदेशमा बोलिने भाषाहरू]] [[श्रेणी:गण्डकी प्रदेशमा बोलिने भाषाहरू]] [[श्रेणी:नेवारी भाषा| ]] [[श्रेणी:नेपालमा बोलिने भाषाहरू]] [[श्रेणी:देवनागरी लिपिमा लेखिने भाषाहरू]] gfrvjj4kbrjbfxwhmedisp0x3la6sse 0 6406 1365842 1364898 2026-07-13T03:29:06Z Bishaldev100 28807 /* मुखत्यार (१८४२-१८४३) */ 1365842 wikitext text/x-wiki {{Infobox Monarch | image = | caption = बहादुर शाह | name = बहादुर शाह | title = नायव साहेब [[नेपाल अधिराज्य|नेपाल]] | predecessor = | successor = | father = [[पृथ्वीनारायण शाह]] | spouse = विद्या लक्ष्मी देवी | birth_date = वि सं १८१४ असार ६ | death_date = वि सं १८५४ असार १५<ref>[https://www.kantipurdaily.com/literature/2016/06/11/20160611181816.html इतिहास अभागी राजकुमार बहादुर शाह]</ref> | royal house = [[शाह वंश]] | house-type =वंश | reign = | birth_place =[[नुवाकोट जिल्ला|नुवाकोट]], [[गोरखा राज्य]] | death_place = आर्यघाट, [[पशुपतिनाथ मन्दिर|पशुपतिनाथ]], [[नेपाल अधिराज्य|नेपाल]] | issue = रिपू मर्दन शाह<br>शत्रु मन्जन शाह | mother = नरेन्द्र राज्य लक्ष्मी देवी | religion = [[हिन्दु धर्म|हिन्दु]] }}'''बहादुर शाह''' (जन्म: १८१४ वि.सं. - मृत्यु: १८५४ ) वि.सं.[[पृथ्वीनारायण शाह]]का माहिला छोरा र राजनीतिज्ञ थिए। (राजा रणबहादुर शाहले उनलाई लेखेको पत्रमा माहिला काका भनी सम्बोधन गरेका छन्।) उनले आफ्ना पिताले सुरु गरेको [[नेपाल एकीकरण अभियानका युद्धहरू|नेपाल एकिकरण]]को अभियानलाई तीव्र गतिले अघि बढाए। चौतारिया बहादुर शाहको नायाबीकालामा पश्चिम नेपालका राज्य रजौटाहरूलाई नेपाल राज्यमा मिलाएर राज्य विस्तारको कार्य गरिएको थियो।<ref name=":12">{{cite book|author=चित्तरञ्जन नेपाली|title=श्री ५ रणबहादुर शाह (व्यक्तित्व र शासन)|url=|publisher=|isbn=|pages=६|date=बि.सं २०२०}}</ref> भाउजू [[रानी राजेन्द्र लक्ष्मी|राजेन्द्रलक्ष्मी]] र भतिजा [[रणबहादुर शाह]]को अनेकौ षड्यन्त्र र दाउपेचको शिकार बन्नुपरे तापनि [[रानी राजेन्द्र लक्ष्मी|राजेन्द्रलक्ष्मी]]को मृत्यु (वि.सं. १८४२) पश्चात् निर्वासनबाट फर्केर नेपाल एकीकरण अभियानमा योगदान दिए।<ref>{{Cite web|url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/opinion/859421-1655685337.html?click_from=category|title=बहादुर शाहको त्यो बहादुरी|last=प्रसाई|first=दीर्घराज|date=६ असार २०७९|website=नागरिक|accessdate=१६ आषाढ २०७९}}</ref> तर उनले आफ्ना पिताले स्थापित गरेका केहि नियमहरूलाई उल्लङ्घन गरे। कुनै पनि भारदारलाई नमार्नु भन्ने पृथ्वीनारायण शाहको [[दिव्योपदेश]]को विपरित उनले [[सर्वजीत राना मगर]]लाई मारी भारदारको हत्याको प्रचलन सुरु गरे। भारदारको हत्या गर्ने प्रचलन [[भीमसेन थापा]]को शासनमा चरममा पुगेको थियो।{{sfn|Acharya|1975|p=215}} ३८ वर्षको उमेरमा नेपालका एक सशक्त निर्माता बहादुर शाहको दुर्भाग्यपूर्ण अवसान भयो र नेपालको एकीकरणको महत्वपूर्ण अभियान एकाएक बीचैमा रोकियो।<ref>{{cite book|title=[[अब यस्तो कहिल्यै नहोस्]] |author=[[बाबुराम आचार्य]] |page=३० |date=माघ २०७५ |publisher=फाइनप्रिन्ट बुक्स |isbn=978-9937-665-40-7|url=}}</ref> उनको हत्याकाण्ड पछि नेपालको राज्यव्यवस्थामा ठूलो आतंक फैलियो। नेपालको राजदरबार भित्र षड्यन्त्र तथा हत्याकाण्डका शृङ्खला चल्न थाले र नेपाली नागरिक अनेकौं किसिमको विपत्तिको सामना गर्न विवश रहे। राजा [[रणबहादुर शाह]] र [[चौतारिया|चौतारा]] [[शेरबहादुर शाह|शेरबहादुर शाही]]हरूको डरले गर्दा कुनै पनि भारदार पनि यस हत्याकाण्डको सम्बन्धमा चुँसम्म पनि गर्न समर्थ थिएनन् भने सर्वसाधारण नागरिकको त झन् कुरै भएन। आफ्ना विशिष्ट योगदानहरूले गर्दा सुयोग्य पिताका योग्य पुत्रका रुपमा मात्र होइन, नेपाल अधिराज्यका निर्माताका वास्तविक उत्तराधिकारीका रुपमा पनि यिनी लामो समय सम्म नेपालीहरूबीच गर्वका साथ सदा सम्झीईदै रहनेछन्।<ref>{{cite book|title=[[अब यस्तो कहिल्यै नहोस्]] |author=[[बाबुराम आचार्य]] |page=३१ |date=माघ २०७५ |publisher=फाइनप्रिन्ट बुक्स |isbn=978-9937-665-40-7|url=https://thuprai.com/book/aba-yasto-kahilyai-nahos/}}</ref> ==प्रारम्भिक जीवन== उनको जन्म १८१४ असारमा भएको हो। उनलाई पहिले फत्तेबहादुर शाह भनिन्थ्यो तर पछि बहादुर शाह मात्र भन्न थालियो। उनको शिक्षा-दीक्षा गोरखा र [[नुवाकोट दरबार]]मा भयो। उनी सामान्य लेखपढ गर्न जान्दथे। सैद्धान्तिक शिक्षा उनले प्रशस्त पाएका थिए। आफ्ना बाबू पृथ्वीनारायण शाहसंगै नुवाकोट दरबारमा कूटनीतिक वातावरणमा बस्ने मौका पाएका हुँदा नेपालका भारदारसँग उनको सम्पर्क नजिकबाट भयो। उनी योग्य र इमानदार भारदारहरूको चयन गर्दथे।<ref>नेपालको तथ्य इतिहास [[राजाराम सुवेदी]] पृष्ठ १९२</ref> ==पृथ्वीनारायण शाहको मृत्यु पश्चात् == वि.सं. १८३१ माघ १ मा बडामहाराजधिराज पृथ्वीनारायण शाहको मृत्यु भएपछि युवराज [[प्रतापसिंह शाह]]ले नेपाल अधिराज्यको राजमुकुट धारण गरे। === नजरबन्द === प्रतापसिंह शाहले "बहादुर शाहले आफ्ना विरुद्ध विद्रोह गर्ने पो हुन् कि?" भन्ने अनावश्यक शङ्का लिई यिनले आफ्ना आफ्ना प्रमुख सल्लाहकार राजगुरु [[व्रजनाथ पौड्याल|व्रजनाथ पौड्याल पण्डित]] तथा सरदार [[स्वरुपसिंह कार्की]]हरूको परामर्श अनुसार काका काजी दलजीत शाहका साथ पिताको आशौच वारि बसीरहेका राजकुमार बहादुर शाहलाई आशौच भित्रै नुवाकोटमा सहसा कैद गरियो। राजकुमार काहीँ दलजीत शाह पछि भागेर वेपत्ता भएकाले उनको सर्वस्वहरण गरियो। राजकुमार बहादुर शाहले नजरबन्द अवस्थामा नै आफ्ना पिताको काजकिरिया विधिपूर्वक सम्पन्न गरे।<ref>चवन्न सालको घटना: ''[[अब यस्तो कहिल्यै नहोस्]]; बाबुराम आचार्य;''</ref> === निर्वासन === दुई दाजुभाइमा मेल नहुँदा चेपेपार धपाइएपछी बहादुर शाह कहिले पाल्पा, कहिले तनहु तिर गइ रहन लागे। त्यहाँ रहंदा ती राज्यसंग सम्पर्क राखी आफ्नो राज्यको हित गर्ने कुरा तिर उनले दृष्टि दिएका थिए। यस विषयमा बहादुर शाह आफ्ना दाजुलाई बराबर पत्र लेखि पठाउँथे। दाजुको हृदय परिवर्तन गराई पाए फर्कने सुरमा उनी थिए। प्रतापसिंह उनलाई यहाँ पस्न चाहि नदिने , उनलाई चाहिने चिजबिज चाहि बराबर पठाइदिने गर्ने भन्ने कुरा उनले लेखेका पत्रले स्पस्ट रुपमा देखाएको छ। <ref name=":1">{{cite book|title=पूर्णिमा|author=गौतम बज्र बज्राचार्य ; महेशराज पन्त|page=३३ |date=२०२५ बैशाख जेठ असार|publisher=[[संशोधन मण्डल]] |isbn= |url=http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/purnima/pdf/Purnima_05_01.pdf}}</ref> बि.सं १८३३ को शुरुमा बहादुर शाहले तनहुँ बाट प्रतापसिंह शाहलाई "हजुरको हामीले सोझै गरेका थियौ। हजुरले हामीलाई निकाल्नु भयो, हामीले तनहुँको नून खाएका छौ, उनीहरूले जे गराउलान्, सो गरौला, तर हजुरले भलो गर्नु भयो भने हामीले अन्यथा गर्नु हुदैन। आफ्नै मुलुकमा आएर बस्नु छ" भनी पत्र लेखे। त्यसको जवाफामा बि.सं १८३३ श्रावण १५ गते प्रतापसिंह ले "तिमीहरूले गरे अनुसार ओखती गरिएको हो, तिमीहरूले राम्रो चाल चलन गर्यौ भने यो घर तिमीहरूकै हो, यो कुरा मैले अस्तिको चिठीमा पनि लेखेको थिए। तिमीले तनहुँ संग मिलेर लमजुङका राजासंग भेट गरेछु, यसको फल कस्तो हुन्छ पछी थाहा होला, तनहुँ, लम्जुङ कास्की पर्वत प्युठानासंग सन्धि गर्न [[वंशराज पाँडे]]हरूलाई पठाएको छ, उनीहरू गोर्खा आइपुगे " भनी चारपाटे बिछ्यौना तथा मेवा आदि चीजबिज पठाइदिएको कुरा परेको छ।<ref name=":1" /> ===बेतिया निर्वासन र फिर्ता=== पछि राजकुमार बहादुर शाह भारतको बेतियामा गैई त्यहीँ नै निर्वासित जीवन बिताउन थाले। वि.सं १८३४ मार्गमा प्रतापसिंह को २६ वर्षको उमेरमा मृत्यु भयो। त्यसबेला प्रतापसिंह का छोरा रणबहादुर शाह अढाई वर्षका थिए। वि.सं १८३४ मार्ग ९ गते रणबहादुर शाहको भाकाबाट [[दलमर्दन शाह]] र बहादुर शाहलाई "बुबाज्यूलाई पहिले रक्तातिसारको रोग थियो, पछि वात पनि भयो, रोगले च्याप्दै ल्यायो र मंसीर ६ गते सोमबार बिहान उहाँको स्वर्गवास भयो, ८ जना केटीहरू सती गए, क्रियाकर्म गर्न लाग्यौ, नरु शाह, शिव शाह [[भोटु पाँडे]]हरू क्रिया बसेका छन्, तपाईहरूले पनि जूठो बार्नु होला , चोखिएपछी तपाईहरूलाई लिन यहाँबाट मानिस आउँछन् , त्यहाँसम्म त्यही राज गर्नुहवस् " भनी पत्र लेखियो।<ref> {{cite book|title=पूर्णिमा|author=गौतम बज्र बज्राचार्य ; महेशराज पन्त|page=४३ |date=२०२५ बैशाख जेठ असार|publisher=[[संशोधन मण्डल]] |isbn= |url=http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/purnima/pdf/Purnima_05_01.pdf}}</ref> ==राजेन्द्रलक्ष्मीको नायबीकाल == प्रतापसिंह शाहको १९३४ मङ्सिरमा मृत्यु भएपछि राजेन्द्रलक्ष्मी नाबालक राजा [[रणबहादुर शाह]]की नयबका रूपमा रहन लागिन्। सर्वप्रथम उनले आफ्नो हात बलियो पार्न चौतारिया दलमर्दन शाह र [[बहादुर शाह]]लाई काठमाडौँ आउन बेतियातिर पत्र लेखेर पठाइन्। प्रतापसिंह शाहको मृत्यु पछि [[व्रजनाथ पौड्याल|वज्रनाथ पण्डित]] राजेन्द्र लक्ष्मीलाई सति पठाएर आफू बालक राजाको नाममा शासन चलाउन चाहन्थे। राजेन्द्र लक्ष्मीले वज्रनाथ पण्डितलाई चारपाटा मुडेर [[चार भञ्ज्याङ|चारभञ्ज्याङ]] कटाइदिइन्। भारदार [[पर्शुराम थापा|परशुराम थापा]]लाई नेलगल्फन्दी हालियो। मैजुकन्यालाई सती पठाइदिइन्।<ref>{{cite book|title=नेपालको तथ्य इतिहास|author=प्रा. डा. [[राजाराम सुवेदी]]|page=१९०|date=फागुन २०६१|publisher=[[साझा प्रकाशन]]|isbn=99933-2-406-X|url=}}</ref> चौतारियाका छोराहरू बलभद्र शाह र कृष्ण शाहलाई दरबारमा बोलाइन् र बहादुर शाहसँग राजकाजको सल्लाह लिई काम गर्न थालिन्। ===दोस्रो पटक नजरबन्द === बहादुर शाह र [[रानी राजेन्द्र लक्ष्मी|राजेन्द्रलक्ष्मी]]को संयुक्त नायबी काल केहि समय राम्ररी चल्यो। क्रमशः बहादुर शाहको योजना नेपालको छिटो एकीकरण गर्नुपर्छ भन्ने थियो भने राजेन्द्र लक्ष्मीको योजना आफ्नो छोरा ठूला हुनेछन् र पछि उनले नै एकीकरण अभियान सञ्चालन गरि अघि बढाउने छन् भन्ने योजना थियो। भारदारहरूले ती कुराहरू सुनेपछि "नेपालको विस्तार र एकीकरण गर्नुपर्छ" भन्ने मत व्यक्त गरे। दरबारका भारदारहरूले बहादुर शाहको पक्ष लिएको थाहा पाएर राजेन्द्र लक्ष्नीले सर्वजित राना मगरलाई प्रभावमा लिएर बहादुर शाहलाई नजरबन्दमा राखिन्। राजगुरु [[गजराज मिश्र|गजराज मिश्रको]] अनुरोधमा उनलाई मुक्त गरियो। बि.सं. १८३५ भदौ १९ मा बहादुर शाहले राजेन्द्रलक्ष्मीलाई नजरबन्द गरे। रानीका समर्थक [[सर्वजीत राना मगर|सर्वजीत राना]] काटिए। भदौ २१ मा बहादुर शाहले लालमोहर लिई आफू शासक भएको कुरा घोषणा गर्न लगाए।<ref>पूर्णिमा १० अंकको ४७ पृष्ठ</ref> बि.सं. १८३६ एकीकरणको क्रममा बहादुर शाह [[तनहुँ राज्य|तनहुँ]] आक्रमण गर्न गोरखा पुगे। त्यसै बेला असार १० मा राजेन्द्रलक्ष्मी मुक्त भइन्। ===निर्वासन === बहादुर शाह बि.सं. १८३६ असारमा बेतियातिर निर्वासित भए। === मुखत्यार (१८४२-१८४३) === १८४२ मा रणबहादुर शाहको व्रतबन्ध हुने तय भयो। व्रतबन्धमा बटुकको बुबा, बुबा नभए काकाबुबाले ब्राह्मणलाई सिदा दान दिनुपर्ने भएकाले, राजेन्द्रलक्ष्मीले बहादुर शाहलाई बोलाइन्। तर यिनको कुटिल स्वभावदेखि दच्केर बहादुर शाहले सोचविचारमा धेरै समय लगाउँदा अनेक शपथ खाई बहादुर शाह र दलजित शाहलाई बोलाइन्। बहादुर शाह आइन्पुग्दै वंशराज पाँडे काटिए। बहादुर शाह आइपुग्दा एक सुयोग्य भारदार अनाहकमा मारिएको देखेर दिक्क भए। तर राजेन्द्रलक्ष्मीसँग विरोध गर्ने शक्ति र समय नभएको हुनाले चूपचापसँग उनका आज्ञाकारी मुखत्यार भए।<ref>{{Cite journal |last=भण्डारी |first=देवीप्रसाद |title=ऐ.शि. बाबुराम आचार्यले रचना गर्नुभएको नेपालको संक्षिप्त इतिहास |journal=पूर्णिमा |volume=15 |issue=4 |pages=38}}</ref> तनहुँमा रहेका नरु शाह, [[अभिमानसिंह बस्न्यात]] र देवदत्त थापा तीन काजीमा मुख्य सेनापति बन्नाका आपसमा विवाद चलिरहेको थियो। [[रानी राजेन्द्र लक्ष्मी|राजेन्द्रलक्ष्मी]]ले स्वरुपसिंह कार्कीलाई मुख्य सेनापति बनाउन चाहेकी थिइन्। तर त्यहाँ [[स्वरुपसिंह कार्की]] थपिँदा द्वेषको मात्रा बढ्ने हुनाले बहादुए शाहले चौतारिया दलजित शाहलाई नै मुख्य सेनापति बनाई पठाए। चौतारा नै पुगेपछि काजीहरूको झगडा मेटिन गइ एकचित्त भएर १८४२ जेठको अन्त्यमा कास्कीमा आक्रमण गरे। तीन दिनको लडाइँ गरि कास्कीमा आफ्नो अधिकार जमाए। त्यहाँका राजा सिद्धिनारायण शाहले आफ्ना सैनिक, हतियार धनदौलत समेत नुवाकोट लगी त्यहाँको राजा अरिदमन शाहसँग मिलेका थिए। कास्की दखल भएको तेस्रो दिन गोरखाली सैन्यले त्यहाँ पनि आक्रमण गरेर कास्की र नुवाकोटका संयुक्त सैन्यलाई हराई नुवाकोट रियासतमा समेत अधिकार जमाए। [[कालीगण्डकी नदी|कालीगण्डकी]] देखि पूर्वपट्टिका भीरकोट आदि साना साना राजाहरूलाई बहादुर शाहले अभयको वचन दिएर नेपाल राज्यका आश्रयमा आओ भन्ने सन्देश पठाएका थिए। नुवाकोट, ढोर, गरहुँ र पैयुँका राजहरूले [[पर्वत राज्य|पर्वत]]को पक्ष लिए। बहादुर शाहले यी राज्यहरूलाई मिलाई नेपालको सिमाना कालीगण्डकीसम्म पुर्‍याए। कालीगण्डकीसम्म अधिकार भएपछि गण्डकी पारीका चौबीसी रियासतहरूमा अधिकार गर्ने उद्योग बहाफुर शाहले थालिहाले। पृथ्वीनारायण शाहले यी रियासतहरूलाई पश्चिम र उत्तरतिरबाट घेर्नका लागि सल्यान, जाजरकोट र जुम्लाका राजाहरूसँग मित्रसम्बन्ध कायम गरेका थिए। बहाफुर शाहले यस सम्बन्धलाई फेरी मजबुत गराएर पाल्पाली राजा महादत्त सेनसँग पनि एकानमित्र एकानशत्रु मान्ने शर्त गरेर मित्रसम्बन्ध गरे। यो सम्बन्ध बलियो बनाउन १८४२ माघमा पाल्पा गई महदत्त सेनकी छोरीसँग विवाह गरेर आए। राजकुमार बहादुर शाहले पश्चिम नेपालको शक्तिशाली [[पाल्पा जिल्ला|पाल्पा राज्य]]का राजा महादत्त सेनाकी छोरी ( [[पृथ्वीपाल सेन]]की बहिनी) सँग बिहे गरी त्यस राज्यसित वैवाहिक संबन्ध बनाए। <ref name=":13">{{cite book|author=चित्तरञ्जन नेपाली|title=श्री ५ रणबहादुर शाह (व्यक्तित्व र शासन)|url=https://ia800600.us.archive.org/13/items/Shree5RanaBahadurShahByChittaranjanNepali_201712/Shree%205%20Rana%20Bahadur%20Shah%20by%20Chittaranjan%20Nepali.pdf|publisher=|isbn=|pages=७|date=बि.सं २०२०}}</ref><ref name=":14">{{cite book|author=Hamilton| author-link = फ्रान्सिस बुकानन-ह्यामिल्टन|title=Nepal|url=|publisher=|isbn=|pages=27|date=}}</ref> उनको बिहे सम्बत १८४२ सालको माघ महिनामा भहेको थियो<ref>एक तिथ्यावालीको आधारमा</ref><ref name=":13" /> पर्वत गल्मी आदिका राजहरू पनि यसै तरहसँग आफ्ना अश्रयमा ल्याउने प्रयत्न गर्दा पर्वतका राजाका एक भाइ रमेश मल्ल र गुल्मीका सर्दार शशिधर खत्री आधि केही भारदार र सेनापतिहरू फुटेर नेपालमा आए। तर गुल्मी, अर्घा, खाँची, मुसिकोट, धुरकोट, इस्मा, गलकोट, प्युठाना र दाङका राजाहतू पर्वतका राजा कीर्तिबम मल्लसँग मिकी गोरखाली सैन्यसँग मुकाबिला गर्न तयार भए। यस समयमा राजेन्द्रलक्ष्मीलाई रोगले ग्रस्त गरेको हुनाले हावापानी बदल्न भनी गोरखामा रणबहादुर शाहलाई समेत लिएर बसेकी थिइन्। पाल्पाबाट गोरखा आएर बहादुर शाहले भारदारहरूको [[पँजनी]] गरे। पर्वत राज्य जितेपछि अरु राज्य सजिलैसँग जितिने हुनाले पर्वतलाई दुईतिरबाट आक्रमण गर्ने निश्चय गरी जीव शाह र दामोदर पाँडेलाई नियुक्त गरे। जीव शाहका सहायकमा शिवनारायण खत्री र दामोदर पाँडेका सहायकमा जगजित् पाँडे काजी भए। रामकृष्ण कुँवर, अमरसिंह थापा आदि सर्दार र कम्पनीहरू यिनै दुई फाँँटमा बाँडिए। रसद र गोलिगट्ठा चलाउने काममा दलजित शाह तनहुँमा बसे। यस युद्धको समयमा बहादुर शाहको गोरखामा नै रहने विचार थियो। तर राजेन्द्रलक्ष्मीले नमान्दा रणबहादुर शाहसमेतलाई लिएर काठमाडौं आए। १८४२ माघमा जीव शाहले रिडीघाटमा कालीगण्डकी तरी गोरखाली सेना गुल्मीमा लागे। सात दिनमा बिना लडाइँले नै यस राज्यमा अधिकार जमाए र चन्द्रकोटमा छावनी बनाए। उनले गुल्मीबाट र दामोदर पाँडेले एकै समयमा पर्वतको राजधानी बेनी शहरमा आक्रमण गर्ने निधो थियो। यसकारन गुल्मी दखल भएको खबर पाउने बित्तिकै गोरखाबाट दामोदर पाँडे पनि रमाना भए। गोरखामा रहेर बहादुर शाहले [[पँजनी|पंजनी]] गर्दा आफ्ना अनुकूलका भारदारहरू भर्ना गरेका हुनाले राजेन्द्रलक्ष्मी भित्रभित्र जलेकी थिइन्। आफ्ना कुटिल स्वभाव अनुसार मनको भाव दबाएर काठमाडौं पुगेर दामोदर पाँडे गोरखाबाट नहिँडेसम्म चूपचाप रहिन्। दामोदर पाँडे रमाना भएको खबर आउनेबित्तिकै १८४२ असारको मध्य तिर रणबहादुर शाहका अङ्गरक्षक सैनिक दलका अफिसर बन्धु रानालाई गुप्त रीतिले अह्राई राजभवन भित्रै बहादुर शाहलाई पक्रेर मुगलानमा गई रहनु भन्ने आज्ञा दिईन्। बर्सातमा तराईको औलो लाग्ने हुनाले दलमर्दन शाहका सिफारिसमा बर्सातभर ललितपुरको फर्पिङ (त्यस समय फर्पिङ ललितपुर मातहत थियो?) शहरमा नजरबन्द रही हिउँद लागेपछि नेपाल छोडे हुन्छ भनी मञ्जुरी दिइन्। काठमाडौंमा भएका बहादुर शाहका गिरफ्तारीले युद्धक्षेत्रमा गएका सेनापतिहरूमा बडो बेचैनी फैलियो। दामोदर पाँडे पोखरामा पुगेर टक्क अडिए। दलजित शाह स्याङ्जा पुगिरहेका थिए। उनले जीव शाह र उनका साथमा रहेका सैन्यलाई आश्वासन दिएर गुल्मीमा थामिराखे। बहादुर शाह नजरबन्द भएको तेह्रौं दिन १८४३ श्रावण २ मा काठमाडौंमा राजेन्द्रलक्ष्मीको मृत्यु भयो। ==नायबी== सन् १७८५ (वि.सं. १८४३ श्रावण २) मा क्षयरोगबाट महारानी राजेन्द्र राज्य लक्ष्मीको काठमाडौँको हनुमानढोका दरबारमा मृत्यु भयो।<ref>{{Cite journal |last=भण्डारी |first=देवीप्रसाद |title=ऐ.शि. बाबुराम आचार्यले रचना गर्नुभएको नेपालको संक्षिप्त इतिहास |journal=पूर्णिमा |volume=15 |issue=4 |pages=40}}</ref> उनको मृत्युपछि शासनको बागडोर दलमर्दन शाहले लिए। तर राजेन्द्रलक्ष्मीको काजकृया गर्नमा बहादुर शाहको मात्र अधिकार छ भनी गजराज मिश्रले आग्रह गर्दा दलमर्दन शाहले बहादुर शाहलाई बोलाए। १२ वर्षका रणबहादुर शाहले काकालाई देखेर छाँद हाल्दा [[दलमर्दन शाह]]ले शासनको बागडोर उनका हातमा सौपिदिए। राजकुमार बहादुर शाहले रणबहादुरको नायवी ग्रहण गर्दै नेपालको एकिकरण अगाडि बढाए। पश्चिम पर्वत देखि गुल्मी, अर्घा, खांची, रूकुम प्युठान, सल्यान, जाजरकोट, दैलेख, दुल्लु, जुम्ला, डोटी, अछाम, [[बझाङ राज्य|बझाङ]], हुदै कुमाउ गढवाल हुदै [[सतलज नदी]] पारी गोरखाली पुगेका थिए। [[नेपाल एकीकरण अभियानका युद्धहरू|नेपाल एकिकरण]]को अभियानमा बहादुर शाहको नेतृत्वकाललाई स्वर्णकाल मानिन्छ। ===चौबीसी अभियान=== बहादुर शाहले मुख्तियारी लिएको खबर पाउनेबित्तिकै जीव शाहले एकातिर शिवनारायण खत्री र अर्कातिर अमरसिंह थापालाइ पठाई ती [[इस्मा राज्य|इस्मा]] र अर्घा रियासतका सैन्यदललाई छिन्नभिन्न पारिदिए। पर्वतमा आक्रमण गर्नका लागि दामोदर पाँडे पनि कालीगण्डकी तीरमा पुगे। इस्मापट्टिबाट जीव शाहले पर्वतभित्र सैन्य हुलेका दिन दामोदर पाँडेले डुङ्गाबाट आफ्नो सैन्य कालीगण्डकी पार गरे। पर्वतको लागि एक हजार जति सैनिक मात्र तयार रहेका थिए। तालिमे र बेतालिमे गोरखाली सैनिक ४ हजार जति पुगिसकेका थिए। बागलुङको लडाइँमा केवल ४५ गोर्खाली र २ सय जति पर्वते सैनिक [[वीरगति]] भएपछि कीर्तिबम मल्ल भागे र रियासत छोडिदिए। १८४३ आश्विन १३ मा पर्वतमा नेपालको अधिकार भयो। चौबीसी राज्यहरूको मुटु पर्वत थियो। यो फुटेपछि यसको आडमा रहेका गुल्मी आदि रियासत सोत्तर भई त्यहाँका राजाहरू भागे। प्युठानाका राजा मोतीचन्दले मुकाबिला गर्न सैनिक तयार राखेका थिए। यसै महिनामा जीव शाह र दामोदर पाँडे समेत त्यसतिर बढे। वादीकोटमा नाम मात्रको मुकाबिला गरी प्युठानी सैनिक भाग्दा मोतीचन्द पनि स्युराज गएर पहाड प्रदेश छोडिदिए। [[पाल्पा राज्य]]सँग गरिएको सन्धिअनुसार विजय गरिएका राज्यहरु आपसमा बाँडेर लिने कुरा उल्लेख थियो। बहादुर शाहले [[पाल्पा राज्य]]को सहायता लिई काजी जीव शाह, [[दामोदर पाँडे|काजी दामोदर पाँडे]], काजी जगजीत पाँडे, पारथ भण्डारी, [[अमरसिंह थापा|सरदार अमरसिंह थापा]], सुब्बा जोगनारायण मल्ल, प्रबल राना आदिको नेतृत्वमा फौज पठाए। वि सं १८४३ जेठमा अघि बढेको नेपाली फौजले जेठ ११ गते गुल्मी, भाद्र २६ गते अर्घा, २८ गते खाँची र आश्विन १४ गते पर्वत विजय गर्‍यो। यसपछी क्रमशः धुरकोट, [[गलकोट राज्य|गलकोट]], मुसिकोट, [[इस्मा राज्य|इस्मा]], दाङ, प्युठान र रोल्पा विजय गरी मङ्सिरसम्ममा [[भेरी नदी|भेरी नदि]]सम्मका क्षेत्रहरु एकीकृत गरिए। पाल्पासँग गरिएको सन्धिअनुसार आधा क्षेत्र दिनुपर्ने भए पनि केवल अर्घा, खाँची र गुल्मी तीनओटा राज्य दिई बाँकी सम्पूर्ण क्षेत्र नेपालमा मिलाइयो। ===बाइसी अभियान=== [[भेरी नदी|भेरी नदि]]भन्दा पश्चिमको [[जाजरकोट राज्य]]सँग [[पृथ्वीनारायण शाह]]को समयमै सन्धी भएकाले त्यहाँका राजा गजेन्द्र शाहसँग सन्धी नवीकरण गरियो। जाजरकोटले नेपाललाई वार्षिक रू. ७,००० र सैनिक सहयोग गर्ने शर्तमा आफ्नो समर्थक बनाएपछि [[भेरी नदी|भेरी नदि]] सम्म पुग्यो। बहादुर शाहले पश्चिमी क्षेत्रमा एकीकरण अभियान बढाइरहेको समयमा वि सं १८४५ मा [[नेपाल –तिब्बत /चीन युद्ध|नेपाल र तिब्बत बीच युद्ध]] भएकाले [[दामोदर पाँडे]] लगायत्का कतिपय सैनिक अधिकारीहरू तिब्बतसँगको युद्धमा संलग्न भए। वि सं १८४६ मा [[शिवनारायण खत्री]]को नेतृत्वको फौजले [[मुक्तिनाथ]]को बाटो हिमाली क्षेत्र हुँदै [[जुम्ला राज्य|जुम्ला]] माथी आक्रमण गरी सरदार कालू पाँडे ([[काजी]] [[कालु पाँडे|कालू पाँडे]] होइनन्) र [[भक्ति थापा|भक्ती थापा]]को सहायताबाट जुम्ला विजय गरियो। दुल्लू र दैलेखमा नेपालको अधिकार हुनुपूर्व सुरखेत तिर नेपाली सेना बढ्यो। सुरखेतमा दैलेख र धुलीकोटको संयुक्त सेनाले नेपाली सेनाको मुकाविला गयो। कालु पाण्डेको नेतृत्वमा गएको त्यो सेनाले वाइसीको संयुक्त सेनालाई सुरखेतमा पराजीत गयो। [[धुलीकोट राज्य]] अन्तर्गत सुरखेत परेकोले धुलीकोट नेपालसँग त्यही पराजीत भएका कारणबाट नेपालमा मिल्न गयो। वि.सं. १८४६ असोजमा धुलीकोट राज्य नेपालमा विलय भएको थियो।<ref>{{Cite journal |last=Subedi |first=Rajaram |title=धुलीकोट राज्यको ऐतिहासिक सर्वेक्षण |url=https://d1i1jdw69xsqx0.cloudfront.net/digitalhimalaya/collections/journals/ancientnepal/pdf/ancient_nepal_155_04.pdf |journal=Ancient Nepal |pages=26}}</ref> <ref>धुलीकोटे राजगुरु सन्तति सांसद श्री शिवराज जोशीगुटुबाट प्राप्त जानकारी ।</ref> सरदार भक्ति थापा र कालु पाँडेले दैलेखमाथी आक्रमण गर्दा त्यहाँका राजा भागे भने [[दुल्लु राज्य|दुल्लु]]का राजा उत्तम शाहले नेपालको अधिनता स्विकार गरी अमरसिंह थापाको साथ दिए। राजा उत्तिम शाहीले नेपाली सेनालाई सहयोग गर्ने वचनबद्धता देखाई आश्रित सन्धि गरे। वि. सं. १८४६ कार्तिक २१ गते दुल्लू नेपालको अधिनमा आयो। [[बझाङ राज्य|बझाङी राजा]]ले पनि नेपालको अधीनता स्वीकार गरी वार्षिक रु ५००/- सिर्तो रकम तिर्न मञ्जुर गरे। त्यसपछि [[अमरसिंह थापा]]को नेतृत्वको फौजले [[कर्णाली नदी|कर्णाली नदि]] तरेर [[अछाम जिल्ला|अछाम]] तथा [[डोटी राज्य|डोटि राज्य]]माथी विजय गरेकाले नेपालको पश्चिमी सीमा [[महाकाली नदी|महाकाली नदि]]सम्म पुग्यो। डोटी राज्यलाई नेपालमा मिलाउन ज्यादै कठिन भएको समयमा त्यसलाई पराजित गर्नका लागि बझाङी राजा समुद्रसिंह तथा प्रतिमान शाहीको ठूलो भूमिका रहेको छ। <ref name=":0">[[राजाराम सुवेदी]], ´हिस्ट्री अफ बझाङ´ (काठमाडौँ : २०४४)</ref> ===रजौटा उत्साव=== १९४३ फागुनमा बहादुर शाहले मित्र राजाहरूलाई बोलाएर बडो उत्सव मनाए। पाल्पाली राजा महादत्त सेनलाई रणबहादुर शाहका हातबाट गहना र हात्ती घोडा आदि पुरस्कार दिई गुल्मी, अर्घा र खाँचीका रियासत सुम्पिदिए। सल्यानी राजा कृष्ण शाहका प्रतिनिधि भएर युवराज रणभीम शाह आएका थिए। यिनलाई रुकुम,मुसिकोट (पल्लो), मालनेटा र फलावांगका साना रियासत र दाङको ठूलो रियासत सुम्पिए। जाजरकोटका राजा गजेन्द्र शाह, भीरकोटका राजा चक्रपति खान, सतहुँ राजा भूपनारायण शाह र रिसिङका राजा वेणीप्रसाद सेनलाई भेरीपारका जाहारी साना रियासत बाँडिदिए। गजेन्द्र शाहले ४ रियासत र अरुले एक एक रियासत पाए। जुम्लाका राजा चक्रसुदर्शन शाहका प्रतिनिधि भएर आएका ज्याम विष्टज्यू आएका थिए। जुम्ला र पर्वतका बीचकोब्टिनीनामक हिमालको बस्ती यिनलाई दिए। ===नेपाल चीन युद्ध === {{main|नेपाल –तिब्बत /चीन युद्ध}} २ जुन १७८९ मा भएको केरुङ सन्धी तिब्बत ले उल्लङ्घन गर्न सुरु गरेपछी युद्धको पुनरावृति हुन गयो। तिब्बतले पूर्वतर्फका नाकाहरू खोल्न नपाउने शर्त भएकोमा सो कुरा नमानी पूर्वतर्फका नाकाहरू खोलिदिदा युद्धको आगो बल्न गयो। ई. १७९१ अगस्ट ६ को दिना तिब्बतको शिगात्से तर्फ युद्धको लागी फौज अठाइयो। नेपालीहरूले सन्धिको उल्लङ्घन भएकोमा ५० [[धार्नी]] सुनको माग गरे। तिब्बतले दिन इन्कार गर्दा नेपालीहरूको दिगर्चाको प्रसिद्ध टासील्हुम्पो गुम्बामा सुनचाँदी जवाह रातहरू उठाउन सफल भए। नेपाली फौजको अगाडी केही नलाग्ने देखेर तिब्बतले मद्दतका लागी चीनका बादशाहसँग अनुरोध गर्‍यो। नेपालीहरूले अकल्पनीय पराजय बेहोर्नु परेको कारण [[बहादुर शाह]]ले चिनियाँ सेनापति फुकाङ्गसंग वार्ता गरे। वार्तामा चिनियाँ सेनापतिले नेपालले लुटेको सम्पत्ति फिर्ता गर्ने, बन्दी बनाइएका भोटका काजीहरूलाई रिहा गर्ने, स्यामार्पा लामालाई तिब्बत सरकारलाई बुझाउनु पर्ने ३ वटा शर्तहरू राखे। नेपालले २ वटा शर्तहरू स्वीकारे तापनि स्यामार्पा लामालाई सुम्पन्न चाँहदैनथे। ई. १७९२ मा स्यामार्पा लामाको मृत्यु भयो र वार्ताको ढोका खुल्यो। पुनः सेनापतिले ३ वटा शर्तहरू राखे। श्यामार्पा लामाको हाडखोर चिनियाँ सेनापति छेउ बुझाउने, दिगर्चामा लुटेको सम्पत्ति फिर्ता गर्ने, ई. १७८८ को सन्धिको सक्कल प्रति चिनियाँ सेनापतिलाई बुझाउने। परन्तु बहादुर शाहले यस बारेमा जवाफ पठाएनन्। यसरी वार्ताले सकारात्मक रूप लिन नसक्दा पुनः युद्ध चर्कने स्थिति देखेर बहादुर शाहले अंग्रेजसंग सहायता लिने निर्णय गरी ई. १७९२ मा अंग्रेजसंग एउटा वाणिज्य सन्धि गरे।<ref name=":3">{{Cite book|title=Bahadur Shah: The Regent of Nepal|last=Bhadraratna|first=Bajracharya|publisher=Anmol Publication|year=1992|isbn=|location=Delhi|pages=246, 247}}</ref> चिनियाँ सेनापति फूकाङ्गले नेपाली फौजमाथि आक्रमण गर्ने आदेश दिए। यो आक्रमण नेपालको लागि घातक सिद्ध भयो। चिनियाँ फौज बेत्रावतीसम्म आइपुगेकाले काठमाडौंलाई खतरा भई ढुकुटी नै मकवानपुर सारिएका प्रसङ्गहरू उल्लेख छन्। नेपालमा त्रासको माहोल सिर्जना भएको र भोटे/ चीनियाँ सेना पनि आफ्नो मुकामबाट निकै टाढाको दुरी आइपुगेको हुँदा सन्धिको कुरा उठ्यो। यस युद्धमा नेपालको पराजय भएको हुँदा सन्धिमा नेपाललाई निकै तल पारियो। <ref name="nepalaaja.com" /> त्यसपछि नेपालले चिनियाँ शर्तहरू बाध्य भएर मान्नु पन्यो र ई. १७९२ मा नेपाल + तिब्बत + चीनका बीचमा बेत्रावतीमा सन्धि भई युद्धको अन्त्य भयो। <ref name=":32">{{Cite book|title=नेपाल भोट विवाद|last=|first=Triratna Manandhar|publisher=नेपाल र एसियाली अनुसन्धान केन्द्र, त्रिभुवन विश्वविद्यालय|year=2041 BS|isbn=|location=काठमाडौँ|pages=2}}</ref> यस सन्धिले नेपालले आदिकालदेखि प्राप्त गरेको हिमाली क्षेत्रको व्यापारमा एकाधिकार समाप्त गयो।तिब्वती बजारमा वर्षौंदेखि चालु रहँदै आएको नेपाली मुद्रा बाहेक नयाँ मुद्रालाई प्रतिबन्ध लगायो। तिब्बतमा नेपालको जुन स्थिति थियो। त्यो समाप्त भई चीनले प्राप्त गयो। कुती र केरूङ्गका क्षेत्रमा चिनियाँ अधिकारीले रेखाङ्कन गरेको सिमानालाई मान्न नेपाल बाध्य भयो। प्रत्येक पाँच वर्षमा एउटा शिष्टमण्डल नियमित रूपमा चीन पठाउनु पर्ने भयो। यो सम्झौता नेपालका लागि हानिकारक तथा घातक सिद्ध भए तापनि नेपालले यस सम्झौतालाई उल्लंघन गर्ने कोशिस गरेन। बरू प्रत्येक ५-५ वर्षमा एउटा शिष्टमण्डल नियमित रूपमा चीन पठाउने भयो।<ref name=":33">{{Cite book|title=ऐतिहासिकपत्र संग्रह, पहिलो भाग|last=ज्ञानमणि नेपाल|first=धनबज्र बज्राचार्य,|publisher=नेपाल सांस्कृतिक परिषद|year=वि.स. २०१४|isbn=|location=काठमाडौँ|pages=पृ. ७३ ७४}}</ref> बेत्रावतीको सन्धिमा नेपाललाई चीनको अधिनता स्वीकार्नु पर्ने वा कुनै प्रकारको हानि हुने शर्त नरहेकाले नेपालले केही कुरा गुमाउनु परेन यसप्रकार शताब्दीयौं देखि रहेको नेपाल + तिब्बत सम्बन्धमा गतिरोध आउनुको बदला यस सन्धि पश्चात्चीनको संलग्नता पनि बढ्न गई नेपालको कूटनैतिक इतिहासमा नयाँ अध्यायको शुरूआत भएको पाइन्छ।<ref>{{Cite journal |last=जोशी |first=श्रीमती इन्दिरा |title=नेपाल‌+तिब्बत सम्बन्ध: ऐतिहासिक सिंहावलोकन |url=https://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/ancientnepal/pdf/ancient_nepal_147_full.pdf |journal=प्राचीन नेपाल |pages=22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240408111820/https://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/ancientnepal/pdf/ancient_nepal_147_full.pdf |date=2024-04-08 }}</ref> नेपाल चीनसँग [[बेत्रावती सन्धि]] गर्न बाध्य भयो। यो सन्धिले नेपाललाई चीनको संरक्षित राज्य सरह बनाएको थियो। १८७१-७२ को [[नेपाल अङ्ग्रेज युद्ध]]मा अंग्रेजको बल पुगेको भए नेपाल सरकारलाई सहायक सन्धिका जालामा फसाएर अवध र निजाम राज्यका अवस्थामा ल्याउँथे। बेत्रावती सन्धिमा बहादुर शाहले चीनसँग सम्बन्ध जोडेर यस कुराको बचाउ गरेका थिए। == नीति == === सामाजिक थिति === === अर्थतन्त्र === उनले प्रथमतः पहिले जितिएको सांगापूर्व [[दुधकोशी नदी|दूधकोशी]] पश्चिमको पहाडी प्रदेशमां नापी गराउने र मालपोत ठेग्ने काम गरे। यो उनको देशको आम्दानी बढाउने प्रथम प्रयास थियो। २० मुरी माटाको प्रवल जग्गामा रू. ४,दोयममा रू.३ सिममा रू.२ रकम लाइएको छ। लालमोहर स्याहामोहरमा नदेखिएका त्यसै मयावी खाइरहेका जग्गाहरू जफत गरेर लिने र सरकारी गराउने यसमा मुख्य कुरा किटिएका थिए।<ref name=":2">{{Cite journal |last=नेपाल |first=ज्ञानमणि |date=September 1984 |title=राजकुमार नायब बहादुर शाह र उनले बाँधेका स्थिति |url=https://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/ancientnepal/pdf/ancient_nepal_83_04.pdf |journal=[[प्राचीन नेपाल]] |volume=८३ |pages=६-१७ }}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==== सैन्य ==== चीन युद्धताका उनले नेपाली सैनिकलाई तीव्ररूपमा बढाउन थालेका थिए। विदेशबाट विशेषज्ञ झिकाई आफ्ना सैनिकलाई तालीम दिने, हातहतियार गोली गट्ठाहरूको कारखाना खोल्ने काम पनि गरेका थिए। मेगजिन बारुदखाना आदिमा काम गर्नेहरूको तलव भत्ताको पनि व्यवस्था बाँधेका थिए। विशेष कुरा त्यस्ता कामदार कुल्लीहरूको कामको समय तोकिदिएका र विदाका दिनपनि निश्चित गरिदिएका थिए। विदाका दिन पर्वते (खस क्षेत्री )हरूका र [[नेवार जाति|नेवार]]हरूका छुट्टाछुट्टै गरिदिएका थिए। नेवारहरूका स्थानीय चाडपर्व र जात्रामालामा गरी विदाका दिन वढीपरेका थिए। यसरी उनी देशको आर्थिक स्थिति बढाउने सैनिक शक्तिलाई तीव्र पार्दै लैजाने, शस्त्रास्त्रका नयाँ नयाँ कारखाना खोल्ने, नयाँ नयाँ सैनिक भर्ना गर्ने, देशको न्याय व्यवस्थामा सुधार ल्याउने आदि काममा दत्तचित्त हुँदै थिए। <ref name=":2" /> === विदेश सम्बन्ध === ==== चीन ==== ==== ब्रिटिस ==== [[नेपाल –तिब्बत /चीन युद्ध]] मा नेपालीहरूले अकल्पनीय पराजय बेहोर्नु परेको कारण [[बहादुर शाह]]ले बहादुर शाहले अंग्रेजसंग सहायता लिने निर्णय गरी ई. १७९२ मा अंग्रेजसंग एउटा वाणिज्य सन्धि गरे।<ref name=":3">{{Cite book|title=Bahadur Shah: The Regent of Nepal|last=Bhadraratna|first=Bajracharya|publisher=Anmol Publication|year=1992|isbn=|location=Delhi|pages=246, 247}}</ref> <ref>{{Cite journal |last=जोशी |first=श्रीमती इन्दिरा |title=नेपाल‌+तिब्बत सम्बन्ध: ऐतिहासिक सिंहावलोकन |url=https://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/ancientnepal/pdf/ancient_nepal_147_full.pdf |journal=प्राचीन नेपाल |pages=22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240408111820/https://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/ancientnepal/pdf/ancient_nepal_147_full.pdf |date=2024-04-08 }}</ref> पृथ्वीनारायण शाहद्वारा निष्कासित केपुचिन पादरीहरूसँग बहादुर शाहले मित्रता कायम गरे तथा भारतस्थित कम्पनी सरकारसित व्यापारिक सम्झौता गरेर बृटिश फौजी मण्डलालाई बोलाएर बृटिश शक्तिसित विशेष सम्पर्क कायम राखे। तर बहादुर शाहको यस अंग्रेज समर्थक नीतिलाई नेपालका भारदारहरूले स्वागत गरेनन्।<ref>{{cite book|title=श्री ५ रणबहादुर शाह |author=[[चित्तरञ्जन नेपाली]]|page=page 15|date=|publisher=|isbn=|url=}}</ref> == पतन == === पद त्याग === राजा [[रणबहादुर शाह]] अठार वर्ष पुगेका हुनाले दरबारका चाटुकार एकीकरण विरोधी भारदारहरूले बहादुर शाहका विरुद्ध राजालाई उचाल्न थाले। रणबहादुर शाह, बहादुर शाहका विरुद्ध कारबाही गर्न आफैँले शासन चलाउनु पर्ने कुरा भारदारको मतानुसार सोच्न थाले। रणबहादुर शाह आफ्नो पुनः राज्याभिषेक गराउन चाहन्थे। [[गुल्मी राज्य]]लाई स्वतन्त्रता दिई साला सिद्धिप्रताप शाहलाई राजा बनाउने, [[बिदुर शाह|विदुर शाही]] र [[शेरबहादुर शाह|शेरबहादुर शाही]]लाई चौतारिया पद दिने, कान्तिवतिलाई सकार्ने जस्ता कुरामा विवाद हुँदा बहादुर शाह र रणबहादुर शाहको मनमुटाव भयो। परिणामस्वरूप बहादुर शाहले आफ्नो नायब पद त्याग गरी धर्मकार्यपट्टी लाग्न थाले। त्यसपछि रणबहादुर शाह नेपालको सर्वेसर्वा भए। === मृत्यु === बहादुर शाह जस्ता वीर र सुझबुझ पूर्ण नेतृत्व क्षमता भएकालाई [[रणबहादुर शाह]]को लहडबाजीमा जेलमा हाली मृत्यु गराइयो। बहादुर शाहलाई [[विष्णुमती नदी|बिष्णुमति]]को छेउमा बन्दी बनाइएको थियो। उनले बहादुर शाहको टाउकोमा उमालेको तेल खनाउन लगाए। बहादुर शाहकी पत्नीलाई दुर्ववहार गर्न लगाए। उनलाई भए नभएका कुरा सुनाएर दिक्क पारिएको थियो। उनलाई [[रानी राजेन्द्र लक्ष्मी|राजेन्द्र लक्ष्मी]]लाई खानामा विष मिसाएर हत्या गरेको जस्ता आरोप लागिएको थियो। यस बखत नवयुवक राजा रणबहादुर शाहले राजकुमार बहादुर शाह माथी मुख्य रूपमा निम्न लिखित आरोप लगाएका थिए:<ref name="अब यस्तो कहिल्यै नहोस्">{{cite book|title=[[अब यस्तो कहिल्यै नहोस्]]|author=[[बाबुराम आचार्य ]]|page=२८-२९|date=फागुन २०६१|publisher=फाइनप्रिन्ट बुक्स|isbn=978-9937-665-40-7|url=}}</ref> # कान्छा चौतारा [[दलमर्दन शाह]]सँग मिली बुबाज्यू महाराज प्रतापसिंह शाहको हत्या गरि टाउको लुकाउने र ढाड झ्यालबाट खसाउने योजना गरेको # मुमामहारानी [[रानी राजेन्द्र लक्ष्मी|राजेन्द्रलक्ष्मी]]लाई भए-नभएको बात लगाई नेल हाली [[सर्वजीत राना मगर|सर्वजित राना]]लाई कटाएको र मलाई पनि मारी दाखचोकको इनारमा पुर्ने योजना गरेको # मथुरा नामकी एउटी केटीलाई लगाई मेरी मुमालाई बीस खुवाई मार्ने उद्योग गरेको # विवाह गर्न भनी बहादुर शाह गोरखा जाँदा बोर्लाङघाटमा वास परेको दिन मलाई मारी गण्डकी नदीमा बगाउने योजना गरेको # "राजालाई (मलाई) घरबाट निस्कन किन दिइस्" भनी [[बन्धु राना]]लाई गाली गरेको # मलाई मार्न मसानको प्रयोग गरेकाले दक्षिण कालीको दर्शन गरेर फर्किदा बाटामा तीन पटकसम्म झाडापखाला तथा बमन भएको # कुकर्मी बहादुर शाहले रातको बीचमा मलाई खोज्दै आएको, यसैबीचमा कुकुरले झम्टन जाँदा अकारण नै कुकुरलाई काटिदिएको # मेरो अनुपस्थितिमा आफ्नो मनखुसीसँग आफ्नै हातले लालमोहरका छाप लगाउने गरेको # मलाई मार्न भनी आधारातमा आएको, "पुनी" नामक धाईले थाहा पाई ढोकामा चुकुल हालेको र यसै रिसले तरबारले ढोकामा हानी फर्किई गएको। # मलाई तीन सलाम गर्ने नगरेको # राजा [[राम शाह|राम शाहका]] पालादेखी चलिआएको मैत्रीसम्बन्धको उपेक्षा गरि तिब्बतसंग अनावश्यक युद्ध गरेर झन्डै देशलाई नै डुबाइदिएको। चीनसँग युद्ध गर्न भनी अंग्रेजहरूसँग मित्रता बढाएको। उनले बन्दी अवस्थामा खान, सुत्न, मनमा लागेको कुरा भन्न र आफन्तलाई भेट्न पनि पाएनन्। वि सं १८५४ आषाढ १४ गते शनिबार को रात राजकुमार बहादुर शाहको गुप्त रूपमा हत्या गरियो। हत्या सम्भवतः गलामा पासो लगाएर गरिएको थियो। तर "कालगतिले नै यिनको मृत्यु भएको हो" भन्ने भान पारी बिहान उज्यालो नहुँदै [[आर्यघाट|पशुपति आर्यघाट]]मा पुर्याएर यिनको भौतिक शरीरको दाहसंस्कार सम्पन्न गरियो।{{sfn|आचार्य|२०१८|p=३०}} वि सं १८५४ आषाढ १५ गते बहादुर शाहको मृत्यु भएको घोषणा गरियो। चीनमा उनको मृत्युबारे खबर गर्दा छेरौटीले मरेको, भारतीय कम्पनीलाई लेख्ता सिकिस्त बिरामी परेको जस्ता प्रतिवेदन गरेका थिए। बहादुर शाहको मृत्यु सार्वजनिक गरिएन। उनको दाहसंस्कार राजकीय ढाँचाबाट समेत गरिएन। बहादुर शाहका पक्षधरलाई नेपाल असुरक्षित भूमी हुन लाग्यो।<ref name=":0" /> {{नेपालको शाह राजवंशको वंशवृक्ष}} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} === स्रोत === * {{Citation|author-last=Acharya|author-first=Baburam|journal=Regmi Research Series|title=Some Confusions|volume=7|issue=11|date=1 November 1975|origyear=1966|pages=210-215|publisher=Regmi Research Centre|isbn=|url=http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/regmi/pdf/Regmi_07.pdf}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240909193351/https://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/regmi/pdf/Regmi_07.pdf |date=9 September 2024 }} * {{Citation|author-last=आचार्य|author-first=बाबुराम|journal=|title=चवन्न सालको घटना|volume=7|issue=11|date=1 November 1975|origyear=२०१८|pages=210-215|publisher=|isbn=|url=}} {{पृथ्वीनारायण शाह}} [[श्रेणी:विशाल नेपाल]] [[श्रेणी:नेपालको एकीकरणकाल]] [[श्रेणी:नेपालका राष्ट्रिय विभूतिहरू]] [[श्रेणी:शाहवंश]] [[श्रेणी:नेपालको राष्ट्रिय विभूतिहरू]] [[श्रेणी:चौतारिया खलक]] [[श्रेणी:नेपाली राजकुमारहरू]] [[श्रेणी:नेपाली हिन्दुहरू]] [[श्रेणी:निर्वासित नेपालीहरू]] [[श्रेणी:खस जाति]] [[श्रेणी:नेपालको एकीकरणका मानिसहरू]] dbmimy8kc475z9erdcb7kk6fu324h68 0 9048 1365829 1297750 2026-07-13T01:33:33Z Srsh101 60743 1365829 wikitext text/x-wiki {{Infobox broadcasting network | name = रेडियो नेपाल | image = रेडियो नेपालको लोगो.jpeg | logo = | type = [[सार्वजनिक प्रसारण]] | branding = | established = | test card = | test of transmission = | airdate = | country = [[नेपाल]] | available = अन्तर्राष्ट्रिय | founded = {{start date and age|1951|April|2|p=y|df=y}} | founder = तारिणीप्रसाद कोइराला | ceo = | slogan = नयाँ नेपालको समावेशी आवाज | motto = | tvstations = | tvtransmitters = | radiostations = | license_area = | headquarters = [[सिंहदरबार|सिंहदरवार]], [[काठमाडौँ|काठमाडौँ]], [[नेपाल]] | broadcast_area = राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय | area = | nation = | regions = | erp = | owner = [[नेपाल सरकार]] | parent = | key_people =डा. महेन्द्र विष्ट | foundation = | launch_date = {{Start date|1951|04|02|df=y}} | digital = | analog = | servicename1 = | service1 = | servicename2 = | callsigns = | callsign_meaning = | former_callsigns = | affiliation = [[विश्व रेडियो सञ्जाल]] | affiliates = | groups = | former_affiliations = | webcast = {{URL|www.radionepalonline.com/}} | website = {{URL|www.Radionepal.gov.np}} | footnotes = }} [[File:PM Bhattarai 04.jpg|thumb|right|200px|रेडियो नेपाल]] '''रेडियो नेपाल''' नेपाल सरकारको [[सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालय (नेपाल)|सूचना तथा सञ्चार मन्त्रालय]]को स्वामित्वमा सञ्चालित सरकारी [[रेडियो]] प्रसारण सेवा हो। यसको स्थापना वि.सं. २००७ चैत्र २० गते भएको थियो। रेडियो नेपालको प्रसारण अनलाइन, स्थानीय रेडियो स्टेसन र मोबाइल अनुप्रयोग मार्फत उपलब्ध छ।<ref name=प्रशासन/> मुलुककै जेठो प्रसारण संस्था रेडियो नेपालले हाल २१ [[भाषा]]हरूमा समाचार र २० भाषाहरूमा कार्यक्रम प्रसारण गर्दै आइरहेको छ। यसले नियमितरूपमा जागरण गीत तथा [[फूलबारी]] गीत सम्मेलन आयोजना गरी मुलुकमा कला र संस्कृतिको जर्गेना गर्दै आएको छ। असली इतिहास अङ्ग्रेज सरकारले इन्डियन ब्रोडकास्टिङ कम्पनीलाई अनुमति दिएपछि १९८४ को साउन ८ मा बम्बैबाट र भदौ १० मा कलकत्ताबाट प्रसारण शुरू भएपछि नै नेपालमा पनि रेडियोको प्रबेशको थालनी भएको देखिन्छ । राणा प्रधानमन्त्री चन्द्रशम्शेरको समयमा हल्याण्डबाट उत्पादित फिलिप्सका रेडियोहरू बेलायतबाट नेपालमा प्रवेश भयो । त्यसबेला रेडियो हुनु भनेको धनाड्य हुनुको प्रतीक थियो । अझ रेडियो सेट बजाउन घरमा एन्टेना ठड्याउनुपर्ने हुँदा रेडियो लुकाएर सुन्न मिल्दैनथ्यो । तसर्थ, रेडियो सेट राख्न राणा सरकारसँग अनुमति लिनु पर्दथ्यो । अनुमति नलिइ रेडियो सुनेमा जेल सजायसमेत हुन्थ्यो । मदनमणि दीक्षितले उल्लेख गरेअनुसार वि.सं. १९८६ मा देवमणि दीक्षितले बेलायतबाट मगाएको रेडियो नेपालकै सातौँ रेडियो थियो । दोश्रो विश्वयुद्धताका बेलायतमा रेडियो कमी भएपछि अमेरिकाबाट उत्पादित फिलिप्सकै Philco ब्रान्डका रेडियोहरू भित्रिन थालेको थियो । १९९२/९३ मा जुद्धशम्शेरले इलेक्ट्रिक इञ्जिनियर काशिराज पाण्डेलाई विदेशी रेडियो सुनेर समाचारको सँगालो ‘द न्यूज रिल’ तैयार गराइ राणा-दरबारमा उपलब्ध गराउन लगाएका थिए । यसरी रेडियोका समाचारलाई अप्रत्यक्ष रूपमा प्रसार गर्न थालिएको थियो । यो नै नेपालमा रेडियोको महत्वको शुरूवात थियो । यसरी जनतालाई रेडियो सुन्ने बनाउने राणा सरकार दोश्रो विश्वयुद्धको समयमा अङ्ग्रेजविरूद्धको समाचारले चर्चा पाउँदा जनतालाई रेडियो सुन्न बन्देज लगाउन पुग्यो । १९९८ को दशैँअगाडि जुद्धशम्शेरले देश (काठमाडौं) मा भएका सम्पूर्ण रेडियो सेट जफत गराउँदा यसको सङ्ख्या ४०० वटा थियो । कमलमणि दीक्षितले आफ्नो पुस्तक ‘बिर्सेको सम्झेको’मा रेडियोसम्बन्धी आफ्नो अनुभव नै लेखेका छन् । ‘१९९५ मा ठूलो घर अर्थात ठूलो कान्छा बुबाकोमा रेडियो सुन्न उहाँ पुल्चोकदेखि गैरीधारा हिँडेर पुग्नुहुन्थ्यो । विश्व युद्धको समाप्तिपछि सबैले रेडियो फिर्ता पाए । साथमा कमलमणिको बाबाले पनि रेडियो राख्ने अनुमति पाउनुभयो । त्यसपछि घरमै रेडियो सुन्न पाउनुभयो । तर पछि पद्मशम्शेरको समयमा बिजुली अड्डाबाट प्रसारित रेडियो भने वहाँ वनारसमा पढ्न जानुभएकोले सुन्न पाउनुभएन । नेपालबाट प्रसारित पहिलो रेडियो कार्यक्रम : जुद्धशम्शेरले जफत गराएका रेडियो सेटलाई विश्वयुद्धको समाप्तिपछि फिर्ता गरिदिए । यसपछि प्रधानमन्त्री बनेका पद्मशम्शेरले रेडियो राख्न फुकुवा गरिदिए । साथै काठमाडौंमा नै रेडियो प्रसारणको शुरूवात गराए । समाचार सङ्कलनको कार्यमा शुरूमा राखिएका काशिराज पाण्डेले २००३ माघ १४ गते देखि दिउँसो १ बजेबाट १ः३० सम्म बागबजार बिजुली अड्डाबाट नेपाल ब्रोडकास्टिङ नामबाट रेडियो प्रसारणको आरम्भ गरेका थिए । दोश्रो विश्वयुद्धबाट फर्केका सैनिकले बोकेर ल्याएका वायरलेससेटबाट रेडियो प्रसारण गरेका थिए । ठूला-ठूला लाउड स्पिकरबाट रामायणका श्लोकहरू बजाएर रेडियो प्रसारणको आरम्भ गरिएको थियो । पछि यो प्रसारण काठमाडौं उपत्यकाबाहिर पनि सुनिएको समाचार छापिएको थियो । यो रेडियो प्रसारणको समय बिस्तारै १०ः०० देखि ३ः०० बजेसम्म बनाइएको थियो । पहिलो रेडियो प्रस्तोता : २००३ माघ १४ गते प्रसारण आरम्भ भएको नेपाल ब्रोडकास्टिङमा काशीराज पाण्डेले प्रसारण आरम्भ गरी नेपालको पहिलो रेडियो उद्घोषक बनेका थिए । उनका साथमा अर्का उद्घोषक त्यतिबेलाका गोरखापत्रका सम्पादक प्रेमराज शर्मा थिए । नेपाल ब्रोडकास्टिङबाट महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाले पनि कविता बाचन गरेका थिए । रेडियोमा सबभन्दा बढी समाचार वाचन गर्ने रचना श्रेष्ठ :<ref>{{Cite web |title=नेवाः पत्रकार राष्ट्रिय दबूया आधिकारिक वेबसाइट |url=https://www.newapatrakar.org.np/ |access-date=2025-07-12 |language=en}}</ref> रचना श्रेष्ठ नेपालभाषा समाचार वाचिकाको रुपमा सबभन्दा बढी सेवा गर्ने नेपालकै पहिलो महिला हुन् । विद्युतीय सञ्चार माध्यमको रुपमा रहेको नेपालको सरकारी सञ्चार संस्था रेडियो नेपालमा २०५० गतेदेखि नियुक्ती पाएर आजको दिनसम्म काम गरिरहनु भएकी छन् । याे समय गणना गर्दा उहाँले समाचार वाचन गरेकाे समयावधि ३२ वर्ष हुन्छ । नियुक्ति पाएकाे केही समय पश्चात् श्रेष्ठले आफ्नो आकर्षक आवाजलाई पहिलो पटक रेडियोमार्फत सञ्चार गरेकी थिइन् । यसअघि सबैभन्दा बढी समयसम्म समाचार वाचन (विशेष गरी रेडियोमा) गर्ने नेपाली महिला कृष्णा ताम्राकार थिइन् । उहाँले वि.सं. २०१८ जेठ २४ देखि २०४९ सम्म रेडियो नेपालमा समाचार वाचन गरेकी थिइन् । कृष्णा ताम्राकारले करिब ३१ वर्ष समाचार वाचन गरेकाे इतिहास छ  ।<ref>{{Cite web |title=नेवाः पत्रकार राष्ट्रिय दबूया आधिकारिक वेबसाइट |url=https://www.newapatrakar.org.np/ |access-date=2025-07-12 |language=en}}</ref> पहिलो प्रत्यक्ष प्रसारण : पहिलो पटक राणा प्रधानमन्त्री पद्मशम्शेरको विशालनगर दरबारमा भएको भाषणलाई रेडियोबाट समेत प्रत्यक्ष प्रसारण गरिएको थियो । ठूला-ठूला स्पिकर जोडिएकाले नजिकका सबैले राम्ररी सुन्न पाए साथमा रेडियोबाट पनि प्रसारण जोडिएकोले चार भञ्ज्याङभित्र सबैले सो भाषण सुन्ने अवसर पाएका थिए । यसरी शुभारम्भ भएको रेडियो प्रसारण पद्मशम्शेरको पतनसँगै २००४ को अन्तमा बन्द भयो । मोहनशम्शेरले ब्यवस्थित रूपमा रेडियो शुभारम्भ गर्ने उद्देश्यले ट्रान्समिटरहरू झिकाएका थिए तर सो सामग्री २०१३ मा मात्र काठमाडौं आइपुग्यो। २००५ को साउन १८ गते मोहनशम्शेरको समयमा पनि मोहन आकाशवाणीबाट केही सामग्री प्रसारण गरी आकाशवाणीबाट पनि रेडियो प्रसारण गर्न सकिने सफलता हासिल भएको थियो । यसरी नै २००७ मा राणाविरोधी प्रचारको लागि उपयोग गर्दै २००७ मंसिर २५ देखि माघ १९ गतेसम्म भोजपुरमा नारदमुनि थुलुङले ग्रीसबाट लिएर आएको आकाशवाणीका सामग्रीबाट जयन्द्रबहादुर थपलियाले रेडियो उद्घोषणको थालनी गरेका थिए । यस कार्यका लागि नारदमुनि थुलुङले टेक्निकल सहयोग गरेका थिए । नारदमुनि थुलुङ जो भारतीय सेनाको गोरखा राइफलमा भर्ती भइ दोश्रो विश्वयुद्धमा ग्रीस पुगेका थिए । युद्धको समाप्तिपछि उनले ग्रीस रेडियोबाट विश्वमा शान्तिको आवश्यकता र अपरिहार्यताका बारेमा बोलेका थिए । उनको यही अनुभवले नै भोजपुरबाट ‘स्वतन्त्र नेपाल रेडियो’ उद्घोषणको शुभारम्भ भएको थियो । बिहान-साँझ दुई पटक क्रान्तिकारी समाचार प्रसारण गर्ने गरेकोमा एक दिन अचानक समाचारमा जयन्दबहादुर थपलियाले धनकुटा आक्रमण गर्ने समय र स्थान नै समाचारमा पढिदिएपछि राणापक्षीय सैनिकले पाख्रीबासमा सात जना भोजपुरे योद्धालाई हत्या गरिदिए । यसपछि सो ट्रान्समिटरलाई रातारात विराटनगरस्थित रघुपति जुटमिलमा लगिएको थियो । जहाँबाट तारिणीप्रसाद कोइरालाले नेपाल प्रजातन्त्र रेडियो नामबाट २००७ माघ २० गते दिउँसो २ बजे ‘यो प्रजातन्त्र रेडियो हो, हामी मुक्ति सङ्ग्रामको कुनै अज्ञात मोर्चाबाट बोलिरहेका छौँ’ भन्ने शबदबाट उद्घोषण थालेका थिए । विराटनगरबाट नियमित प्रसारण हुन थालेपछि काठमाडौंमा समेत यसको प्रभाव पर्न थालेको थियो । जसले गर्दा मोहनशम्शेरले बिजुली अड्डाबाट साँझ सात बजेदेखि साढे सातसम्म भजन तथा समाचार प्रसारित गरेका थिए । देशमा प्रजातन्त्रको लहर चलेको समय केही समय जुट मिलबाट पनि प्रसारण बन्द भयो । केही समय अन्यत्रबाट प्रसारण भए पनि नियमित हुन सकेन । प्रजातन्त्र आएपछि पुनः नियमित प्रसारणको थालनी भयो । रेडियो स्टेसन राजधानी ल्याउने सहमतिपछि मोहन आकाशवाणी रहेको सिंहदरबारको भवनबाट मोहन आकाशवाणीकै पुरानो ट्रान्समिटरबाट ४१ मिटर शर्टवेभमा नेपाल प्रजातन्त्र रेडियो आरम्भ भयो । पछि भारतीय प्रसारण संस्था आकाशवाणी रेडियोको सहयोगले प्रसारण क्षमतामा वृद्धि भयो । २००७ चैत्र २० गते प्रजातन्त्र नेपाल रेडियोको नियमित प्रसारण आरम्भ भयो । पहिलो दिन बिहान ८ बजे ‘यो प्रजातन्त्र नेपाल रेडियो हो’ भन्ने वाक्यसहित रश्मी राज्यलक्ष्मीले कार्यक्रम शुभारम्भ गरे । तारिणीप्रसाद कोइराला रेडियो नेपालको प्रथम कार्यकारी प्रमुख नियुक्त भएका थिए, यसैले बाँकी कार्यक्रम तारिणीप्रसाद कोइरालाले सञ्चालन गरे । यसरी शुभारम्भ भएको ‘प्रजातन्त्र नेपाल रेडियो’को नामपछि ‘नेपाल रेडियो’ हुँदै ‘रेडियो नेपाल’ भयो, जुन नाम हालसम्म नै कायम रहेको छ । पहिलो दिन मात्र एक घण्टा प्रसारण भएको रेडियो प्रसारण समय बढाउँदै लैजाने क्रममा अचेल २४ घण्टा नै प्रसारण हुनुको साथै पाँचै विकास क्षेत्रबाट पनि प्रसारणको थालनी भइसकेको छ । तारिणीप्रसाद कोइरालाले केवल ९ महिना स्टेसन डाइरेक्टरको रूपमा सेवा गर्नुभएको थियो । २००८ पुसमा वहाँलाई पदबाट बर्खास्त गरिएको थियो । तर नेपालमा रेडियोको इतिहास लेखिँदा तारिणीप्रसादलाई उचाइमा पुऱ्याइन्छ । जबकि काशिराज पाण्डे तथा नारदमुनि थुलुङको चर्चा नै गरिँदैन । एफएमको प्रवेश : संसारमा पहिलो एफएम सञ्चालन भएको ४५ वर्षपछि नेपालमा पहिलो पटक २०५२ कार्तिक ३० मा रेडियो नेपालले एफएम सञ्चालन गरेको थियो भने निजी स्तरमा २०५२ चैत्र २० गते [[रेडियो सगरमाथा]]ले एफएम प्रसारणको परीक्षण गरेको थियो । त्यसको २ वर्षपछि २०५४ जेठ ९ गते आधिकारिक रूपमा सरकारको अनुमतिमा नेपालको पहिलो एफएम स्टेसनको रूपमा प्रसारणको आरम्भ गर्न थाल्यो । एफएमबाट पहिलो पटक सरकारी एकाधिकार तोड्दै घमराज लुइँटेलको आवाजमा ‘नमस्कार एफएम ब्याण्डको एक सय दुई थोप्लो चार मेगाहर्जमा यो दक्षिण एशियाकै पहिलो नाफा तथा विज्ञापनरहित स्वतन्त्र सार्वजनिक प्रसारण सेवा हो’ भन्दै प्रसारण आरम्भ गरेका थिए । आज सञ्चार मन्त्रालयबाट अनुमति लिएका एफएमको सङ्ख्या ९६२ पुगिसकेको छ । यसमध्ये कति सञ्चालित छन् भन्ने यकिन तथ्याङ्क प्राप्त हुन नसके पनि यसले आमसञ्चारमा रेडियोको भूमिका प्रशस्त बढेको स्पष्ट छ। ==इतिहास== रेडियो नेपाल सर्वप्रथम वि. सं २००३ साल मंसिर महिनामा हाल [[नेपाल विद्युत प्राधिकरण|विद्युत् प्राधिकरण]] रहेको भवनबाट ५ वाटको शक्तिबाट आरम्भ भयो। यो प्रसारण सात-आठ महिनासम्म मात्र सीमित रही बन्द भयो र यस स्थानबाट दिनको १.३० देखि ३ बजेसम्म प्रसारण हुन्थ्यो। तर पद्म शम्शेरको देश निकालासंगै [[मोहन शमशेर जङ्गबहादुर राणा|मोहन सम्शेर]] गद्दीमा आएपछि पहिले प्रसारण भईरहेको प्रसारण बन्द हुन पुग्यो।२००५ को साउन १८ गते मोहनशम्शेरको समयमा पनि मोहन आकाशवाणीबाट केही सामग्री प्रसारण गरी आकाशवाणीबाट पनि रेडियो प्रसारण गर्न सकिने सफलता हासिल भएको थियो । यसरी नै २००७ मा राणाविरोधी प्रचारको लागि उपयोग गर्दै २००७ मंसिर २५ देखि माघ १९ गतेसम्म भोजपुरमा नारदमुनि थुलुङले ग्रीसबाट लिएर आएको आकाशवाणीका सामग्रीबाट जयन्द्रबहादुर थपलियाले रेडियो उद्घोषणको थालनी गरेका थिए । यस कार्यका लागि नारदमुनि थुलुङले टेक्निकल सहयोग गरेका थिए । नारदमुनि थुलुङ जो भारतीय सेनाको गोरखा राइफलमा भर्ती भइ दोश्रो विश्वयुद्धमा ग्रीस पुगेका थिए । युद्धको समाप्तिपछि उनले ग्रीस रेडियोबाट विश्वमा शान्तिको आवश्यकता र अपरिहार्यताका बारेमा बोलेका थिए । उनको यही अनुभवले नै भोजपुरबाट ‘स्वतन्त्र नेपाल रेडियो’ उद्घोषणको शुभारम्भ भएको थियो । बिहान-साँझ दुई पटक क्रान्तिकारी समाचार प्रसारण गर्ने गरेकोमा एक दिन अचानक समाचारमा जयन्द्र बहादुर थपलियाले धनकुटा आक्रमण गर्ने समय र स्थान नै समाचारमा पढिदिएपछि राणापक्षीय सैनिकले पाख्रीबासमा सात जना भोजपुरे योद्धालाई हत्या गरिदिए । यसपछि सो ट्रान्समिटरलाई रातारात विराटनगरस्थित रघुपति जुटमिलमा लगिएको थियो । जहाँबाट तारिणीप्रसाद कोइरालाले नेपाल प्रजातन्त्र रेडियो नामबाट २००७ माघ २० गते दिउँसो २ बजे ‘यो प्रजातन्त्र रेडियो हो, हामी मुक्ति सङ्ग्रामको कुनै अज्ञात मोर्चाबाट बोलिरहेका छौँ’ भन्ने शबदबाट उद्घोषण थालेका थिए । यसको प्रसारण [[काठमाडौँ (स्पष्टता)|काठमाडौ]], [[दार्जिलिङ|दार्जीलिङ]], [[कोलकाता|कलकत्ता]], [[गोरखपुर]] र [[बनारस]]सम्म सुन्न सकिन्थ्यो। यी स्थानहरू २००७ सालको राणा विरोधी सङ्घर्ष सञ्चालनका प्रमुख केन्द्र थिए। सशस्त्र संघर्षका समाचार प्रसारण गर्न यो रेडियो केन्द्र अत्यन्त उपयोगी माध्यम साबित भएको थियो। यस रेडियो केन्द्रको स्थापना र सञ्चालन गर्नमा नारदमुनि थुलुङको उल्लेख्य योगदान रह्यो। यसका सर्वप्रथम उदघोषक थिए- गजाधरभक्त माथेमा, तारिणीप्रसाद कोइरालाले नेपालीमा, [[हिन्दी भाषा|हिन्दी]]का प्रसिद्ध कवि फणीश्वरनाथ रेणुले हिन्दीमा र विजयालक्ष्मी ([[विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला|वि.पि. कोइराला]]की बहिनी)ले अङ्ग्रेजीमा समाचार प्रसारण गर्दथे। त्यसको केही समय पछि निर्झ भन्नेले हिन्दी कार्यक्रम सञ्चालन गर्नुका साथै हिन्दीमा समाचार प्रसारण गर्न थालेका थिए। यसले राणा शासन हटाउन ठूलो मद्दत गर्‍यो। २००७ सालको क्रान्ति बन्द भएपछि उक्त रेडियो केन्द्रलाई विराटनगरवाट [[काठमाडौँ (स्पष्टता)|काठमाडौ]]को [[सिंहदरबार]] सारी रेडियो नेपालको नामवाट २००७ साल चैत्र २० गतेवाट प्रसारण शुरु गरियो। 'रेडियो नेपाल प्रसारण ऐन' भने २०१४ मा मात्र जारी भयो। प्रारम्भिक अवस्थामा २५० वाटको ट्रान्समिटरबाट दैनिक ४ घण्टा प्रसारण हुदै आएको रेडियो वि.सं. २०१७ सालमा प्रसारण अवधी बढेर दैनिक ५ घण्टा पुगेको थियो। वि.सं. २०२५ सालमा दिनमा १२ घण्टा प्रसारण समय बढाईयो भने वि.सं. २०४१ सालवाट दैनिक साढे १३ घण्टा प्रसारण हुन थालेको थियो। रेडियो नेपाल २४ सै घण्टा प्रसारण वि.स. २०७३ भदौ १ देखी हुन थालेको थियो।<ref name=प्रशासन>{{cite web|url=http://www.prasashan.com/2019/01/21/101501/|title=यसरी रेडियो नेपालको प्रसारणलाई विश्वव्यापी बनाइयो |author=|date=माघ ७, २०७५|work=प्रशासन|accessdate=२१ माघ २०७५}}</ref><ref>{{cite web|url=http://gorkhapatraonline.com/news/36234|title=रेडियो नेपालको इतिहास |author=|date=|work=गोरखापत्र अनलाइन|accessdate=२०७५ माघ २१}}</ref> सुरेश कुमार कार्की २०६९ साल मङ्सिर महिनाको २१ गते देखि कार्यकारी निर्देशकको रूपमा कार्यभार सञ्चालन गरेका थिए।<ref name=प्रशासन/> == क्षेत्रीय प्रसारण केन्द्रहरू== [[File:Murmatop r.jpg|thumb|right|300px|murmatop FM Radio Nepal]] [[File:Khumaltaar r.jpg|thumb|Tower at khumaltaar kathmandu Lalitpur Radio Nepal 100Mhz FM]] रेडियो नेपाल नेपाल भरिकै एक मात्र राष्ट्रिय सञ्चार माध्यम भएका कारण श्रोताहरूको सुविधाका लागि रेडियो नेपालले वि. सं २०५० चैत्र २० गते देखि क्षेत्रीय प्रसारण केन्द्रहरू द्वारा क्षेत्रीय प्रसारण सेवा सुरु गरेको थियो। शुरुमा क्षेत्रीय प्रसारण सेवा प्रत्येक दिन बिहान ११ बजे देखि १२ बजेसम्म मात्र एक घण्टा चल्दथ्यो। यसमा स्थानिय भाषामा गीत-संगीतको साथ साथै स्थानिय समाचार मुलक विभिन्न कार्यक्रमहरू प्रसारण गर्ने गरेको थियो। पछि गएर रेडियो नेपालले क्षेत्रीय प्रसारण कार्यक्रमको समयलाई थप गरी बिहान ०९:४५ देखी ११:०० सम्म र राती ४:०० बजे देखी ६:०० सम्म गर्नुका साथै क्षेत्रीय प्रसारण केन्द्रबाट स्थानिय भाषामा समाचार प्रसारणको काम सुरु गरेको छ। रेडियो नेपालका क्षेत्रीय प्रसारण केन्द्रहरूको सूची:- {| class="wikitable" border="1" |+ क्षेत्रीय प्रसारण सेवा ! क्षेत्रीय प्रसारण केन्द्र !! आवृति |- | [[धनकुटा जिल्ला|धनकुटा]] || ६४८ किलोहर्ज (धरान) |- | [[काठमाडौँ|काठमाण्डौ]] || ७९२ किलोहर्ज (सिँहदरबार) तथा ११४३ किलो हर्ज (गौरीडाँडा) |- | [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]] || ६८४ किलोहर्ज |- | [[सुर्खेत जिल्ला|सुर्खेत]] || ५७६ किलोहर्ज |- | [[दिपायल सिलगढी नगरपालिका|दिपायल]] || ८१० किलो हर्ज |} यसका साथै रेडियो नेपालले श्रोताहरूलाई भएको असुविधालाई ध्यानमा राखेर विभिन्न ठाउँबाट एफएम प्रसारण पनि सुरु गरेको छ। == स्टेशन == {| class="wikitable" |+रेडियो नेपाल का ट्रांसमिशन नेटवर्क !प्रदेश !स्टेशन !सेवा प्रकार !आवृत्ति |- | rowspan="4" |कोशी प्रदेश |सिलौटे , पाँचथर |मेगावाट |१०३ मेगाहर्ट्ज |- |पत्ताले, सोलुखुम्बु |एफएम |९८ मेगाहर्ट्ज |- |भेडेटार, धनकुटा |एफएम |१०० मेगाहर्ट्ज |- |आइतवारे, इलाम |एफएम |१०३ मेगाहर्ट्ज |- | rowspan="3" |मधेश प्रदेश | rowspan="2" |बर्दिबास, महोत्तरी |मेगावाट |११४३ किलोहर्ट्ज़ |- |एफएम |१०३ मेगाहर्ट्ज |- |जितपुर , बारा |एफएम |१०३ मेगाहर्ट्ज |- | rowspan="5" |बागमती प्रदेश |सिंह दरबार काठमाडौँ |स्टेशन | |- |भौसेपाती , ललितपुर |मेगावाट |७९२ किलोहर्ट्ज़ |- |खुमलटार, ललितपुर |एफएम |१०० मेगाहर्ट्ज |- |सिम्भंजयांग, मकवानपुर |एफएम |१०० मेगाहर्ट्ज |- |चारिकोट, दोलखा |एफएम |१०० मेगाहर्ट्ज |- | rowspan="6" |गण्डकी प्रदेश | rowspan="2" |पोखरा, कास्की |मेगावाट |६८४ किलोहर्ट्ज़ |- |एफएम |१०० मेगाहर्ट्ज |- |दाउन्ने, नवलपरासी |एफएम |१०३ मेगाहर्ट्ज |- |जोमसोम, मस्टैंग |एफएम |१०० मेगाहर्ट्ज |- |रेसुंगा, गुल्मी |एफएम |१०० मेगाहर्ट्ज |- |बांदीपुर, तनहुँ |एफएम |१०० मेगाहर्ट्ज |- | rowspan="2" |लुंबिनी प्रदेश |डांग स्टेशन |एफएम |९८ मेगाहर्ट्ज |- |रोल्पा स्टेशन |एफएम |१०३ मेगाहर्ट्ज |- | rowspan="7" |कर्णाली प्रदेश |सुरखेत स्टेशन |मेगावाट |५७६ किलोहर्ट्ज़ |- |भौंरा स्टेशन |एफएम |१०० मेगाहर्ट्ज |- |जुमला स्टेशन |एफएम |१०३ मेगाहर्ट्ज |- |मनवा स्टेशन |एफएम |१०० मेगाहर्ट्ज |- |मुगु स्टेशन |एफएम |१०० मेगाहर्ट्ज |- |डोल्पा स्टेशन |एफएम |१०३ मेगाहर्ट्ज |- |हर्रे स्टेशन |एफएम |१०० मेगाहर्ट्ज |- | rowspan="6" |सुदुरपश्चिम प्रदेश |दीपायल स्टेशन |मेगावाट |८१० किलोहर्ट्ज़ |- |बुदिटोला स्टेशन |एफएम |१०३ मेगाहर्ट्ज |- |उदीटोला स्टेशन |एफएम |१०० मेगाहर्ट्ज |- |खोडापे स्टेशन |एफएम |९८ मेगाहर्ट्ज |- |दार्चुला स्टेशन |एफएम |९८ मेगाहर्ट्ज |- |बझांग स्टेशन |एफएम |१०३ मेगाहर्ट्ज |} [[श्रेणी : नेपाल ]] ==सन्दर्भ सामाग्री== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://radionepal.gov.np/ रेडियो नेपाल गृह पृष्ठ]{{Dead link|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{नेपालका सञ्चार माध्यमहरू}} [[श्रेणी:नेपाली सञ्चारगृहहरू]] [[श्रेणी:रेडियो]] [[श्रेणी:एफ.एम. रेडियो]] [[श्रेणी:नेपाली रेडियो च्यानल]] [[श्रेणी:सञ्चार]] 8pktvjz3jbex08jc6pam8vgqcons9bz 0 10839 1365860 396049 2026-07-13T10:43:14Z Bishaldev100 28807 1365860 wikitext text/x-wiki {{सिंह राशि बाकस}} '''सिंह राशि''' १२ राशिहरू मध्य एक हो। सिंह राशि चक्रको पाँचौं [[राशि-चक्र|राशि]] हो र यसले पूर्व दिशालाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। यो राशि चक्रको १२० डिग्री देखि १५० डिग्री सम्म फैलिएको छ। सिंह राशि सूर्यको अधिनमा छ र यसको तत्व अग्नि हो। यसका तीन द्रेष्काण स्वामी सूर्य, बृहस्पति र मंगल हुन्। यसमा माघ नक्षत्रका चारै चरणहरू, पूर्वा फाल्गुनीका चारै चरणहरू र उत्तरा फाल्गुनीको पहिलो चरण समावेश छ। {{राशिहरू}} {{वैदिक साहित्य}} {{Commonscat|Leo (astrology)}} [[श्रेणी:राशिचक्र]] mumtmvrbdr9g8rv4cg15pxi68y9v666 0 14423 1365861 1307631 2026-07-13T10:44:33Z Bishaldev100 28807 1365861 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=जुन २०११}} {{Db-nocontext}} २७ [[नक्षत्र]] मध्ये एक। [[श्रेणी:ज्योतिष]] [[श्रेणी:विज्ञान]] [[श्रेणी:खगोल विज्ञान]] [[श्रेणी:नक्षत्र]] {{stub}} myj67kj1rcyfinghh00p1t0jzlr63u5 0 16309 1365867 1308949 2026-07-13T10:56:10Z Rajeeb bastola 39875 1365867 wikitext text/x-wiki {{Featured article}} {{Infobox person | name = चाणक्य | image = Chanakya_artistic_depiction.jpg | image_size = 200px | alt = | caption = चाणक्य | birth_date = अ. इसा पूर्व ३७० | birth_place = नखुलेको, सम्भवत [[पटना|पाटलिपुत्र]], [[तक्षशिला]] वा [[दक्षिण भारत]] | death_date = अ. इसा पूर्व २८३ | death_place = पाटलिपुत्र | residence = पाटलिपुत्र | other_names = कौटिल्य, विष्णुगुप्त | alma_mater = [[तक्षशिला]] | occupation = महान सम्राट [[चन्द्रगुप्त मौर्य]]का शिक्षक तथा सल्लाहकार | known_for = [[मौर्य साम्राज्य]]को स्थापना | notable_works = [[अर्थशास्त्र]] (विद्वानहरूविच द्वन्द), चाणक्य नीति |religion = [[जैन धर्म|जैन]]<ref name="Glasenapp1999">{{citation|author=Helmuth von Glasenapp|title=Jainism|url=http://books.google.com/books?id=WzEzXDk0v6sC&pg=PA42|accessdate=21 May 2013|date=1 January 1999|publisher=Motilal Banarsidass Publ|page=42}}</ref> | influences = | influenced = | footnotes = }} '''चाणक्य''' वा '''कौटिल्य''' (वा कौटल्य) (लगभग इसा पूर्व ३७०–२८३)<ref name="SKAgarwal2008">{{cite book | author=S. K. Agarwal | title=Towards Improving Governance | url=http://books.google.com/books?id=1nIkFqh_TmEC&pg=PA17 | accessdate=2012-06-06 | date=1 September 2008 | publisher=एकेडेमीक फाउन्डेसन | page=17 }}</ref> तक्षशिलाका आचार्य, दार्शनिक तथा महान सम्राट [[चन्द्रगुप्त मौर्य]]का सल्लाहकार थिए। उनले नन्द वंशको नाश गरेर चन्द्रगुप्त मौर्यलाई राजा बनाए। उनी [[राजनीति]] र [[कूटनीति]]का ज्ञाता थिए। उनले [[अर्थशास्त्र]] , [[राजनीति]], [[अर्थनीति]], [[कृषि]], [[समाज|समाजनीति]] आदिका महान ग्रन्थहरू रचना गरेका थिए। अर्थशास्त्र मौर्यकालीन समाजको दर्पण मानिन्छ। मुद्राराक्षसको अनुसार चाणक्यको वास्तविक नाम '''विष्णुगुप्त''' थियो। विष्णुपुराण, भागवत आदि पुराणहरू तथा कथासरित्सागर आदि संस्कृत ग्रन्थहरूमा त चाणक्यको नाम आएकै छ सँगै बौद्ध ग्रन्थहरूमा समेत चाणक्यको कथा भेटिने गरेको छ। बुद्धघोषद्वारा बनाइएको विनयपिटकको टीका तथा महानाम स्थविर रचित महावंशको टीकामा चाणक्यको वृत्तान्त दिइएको छ। चाणक्य तक्षशिला (वर्तमान समयमा [[पाकिस्तान]]को रावलपिण्डी नजिक) का निवासी थिए। वहाँको जीवनका घटनाहरूको विशेष सम्बन्ध मौर्य चन्द्रगुप्तको राज्यप्राप्तिसँग रहेको छ। वहाँ त्यससमयका एक प्रसिद्ध विद्वान थिए। वहाँको जीवन निकै सरल थियो भन्ने गरिन्छ वहाँ राजसी ठाट-बाट भन्दा टाढा एक सानो कुटिमा रहन्थे। ==व्यक्तिगत जीवन== पाटलीपुत्र, मगधमा जन्मेका उनी तक्षशीला गुरुकुलबाट दीक्षित भए र त्यहाँका आचार्य भएका थिए<ref>[http://www.hinduism.co.za/chanakya.htm Chanakya-Niti]</ref>। पछि उनले चन्द्रगुप्तलाई मगधको राजा बनाएर शक्तिशाली बनाए । किम्बदन्ती अनुसार जीवनको उत्तरार्धमा चाणक्य वानप्रस्थ गए र निराहार रहेर मृत्युवरण गरे <ref name="Journal_Indian_History_1949">{{cite book | title=Journal of Indian History | url=https://books.google.com/books?id=9PdzBZegtvMC | accessdate=2013-02-07 | year=1949 | publisher=University of Kerala | page = 211}}</ref>। जैन लेखक हेमचन्द्रका अनुसार चाणक्यको मृत्यु चन्द्रगुप्तका छोरा बिन्दुसार राजा भएका बेला, तत्कालीन मन्त्री सुबन्धुको षड्यन्त्रबाट गराइएको थियो । चाणक्यलाई मन नपराउने सुबन्धुले बिन्दुसारलाई उनकी आमाको हत्याको जिम्मेवार चाणक्य भएको बताएका थिए । राजाको क्रोधबारे थाहा पाएका बुढा चाणक्यले त्यसपछि प्राण त्याग्ने अठोट गरे र जैन परम्परा अनुसार मृत्युपर्यन्त निराहार रहे । मृत्यु हुनु अघि राजाले सुबन्धुको षड्यन्त्र र आमाको हत्यामा चाणक्यको जिम्मेवारी नरहेको थाहा त पाए, तर मन्त्रीले राजाको आदेश बिपरित चाणक्यको आत्मदाह गराईदिए<ref name="Vittachi2007">{{cite book | author=[[Nury Vittachi]] | title=The Kama Sutra of Business: Management Principles From Indian Classics | url=https://books.google.com/books?id=uI0ALSCLb24C&pg=PT87 | accessdate=2012-06-06 | year = 2007 | publisher=Wiley India Pvt. Limited| page=87 }}</ref>।चाणक्य ब्राह्मण परिवारका थिए । तर उनले कुन धर्म मान्दथे यस विषयमा विद्वानहरू एक मत छैनन् , चन्द्रगुप्त मौर्यले जीवनको अन्तिम समयमा जैन धर्म अपनाएको भनिए तापनि उसको दरबारमा बौद्ध र हिन्दू दुवै धर्मको प्रतिनिधित्व थियो । <br /> चाणक्यले आफ्नो अर्थशास्त्र ग्रन्थमा सङ्घहरूमा युवाहरूलाई भिक्षु बनाउनेहरूलाई कडा कारवाही गर्ने कुरा उल्लेख गरेकोले उनी बौद्ध थिएनन् भन्ने स्पष्ट हुन्छ तर कौटिल्यले जसलाई गुरु भनेर सम्मान व्यक्त गरेका छन् तिनीहरू बृहस्पति र शुक्र हुन् । जसमा बृहस्पतिको एक नाम चार्वाक (नास्तिक) पनि हो । त्यसै गरी शुक्र जीवनको अन्तिममा देवताहरूसँग रुष्ट थिए । कसै कसैले कौटिल्य त्यस समयको एक सम्प्रपदाय आजीवक मत अनुयायी थिए भनेका छन् । केपी जायसवालले हिन्दु पोलिटीमा यस मतको समर्थन गरेका छन् ।<ref name="ReferenceA">जायसवाल, के पी,(सन् १९७८), हिन्दु पोलिटी, बेंगलोर: द बेंगलोर प्रिन्टिंग एन्ड पब्लिशिंग कम्पनी लिमिटेड ।</ref> ==कौटल्य वा कौटिल्य== कौटिलीय अर्थशास्त्रका रचनाकारलाई कौटिल्य, कौटल्य जस्ता नामले सम्बोधित गरिन्छ । यी दुवैमा कौटिल्य बढी प्रचलित छ । कौटिलीय अर्थशास्त्रका उद्धारक श्यामशास्त्रीले कौटिल्य शब्द उल्लेख गरेका छन् तर महामहोपाध्याय गणपत शास्त्री जसले कौटिलीय अर्थशास्त्रको संंशोधन, पुनर्व्याख्या र श्रीमूल संस्कृत व्याख्या प्रस्तुत गरेका छन् उनले स्पष्ट शब्दमा के उल्लेख गरेका छन् मध्य इकार युक्त शब्द कौटिल्य अशुद्ध हो र अकार युक्त शब्द कौटल्य शब्द शुद्ध हो ।<ref>http://www.sanskritebooks.org/2009/11/arthashastra-of-chanakya-english-translation/</ref> कामन्दकले आचार्यको परिचय यस प्रकार उल्लेख गरेका छन्– विष्णुगुप्त नाम, कुटल गोत्र नाम तथा चणकको पुत्र भएकोले चाणक्य ।<ref>कामन्दकीय नीतिसार, काठमाडौँ: नेपाल राजकीय प्रज्ञा प्रतिष्ठान, वि.सं.२०२९ ।</ref> आस्पेक्ट्स अफ एन्शेन्ट पुस्तकमा पहिलो पटक कौटिल्य, शुक्र आदिका आर्थिक विचारलई प्रस्तुत गर्ने केभिएस आइयङ्गरले पनि स्पष्ट शब्दमा कौटल्य शब्द शुद्ध भएको कुरा उल्लेख गरेका छन् ।<ref>https://archive.org/stream/rajadharma035163mbp/rajadharma035163mbp_djvu.txt</ref><ref>राजधर्म, सन् १९४१, केवीरंगास्वामीआइयांगर, द अड्यार लाईबे्रेरी, अड्यार ।</ref> गणपति शास्त्री, राजेश्वर शास्त्री द्राविड<ref>कौटलीयं अर्थशास्त्रम् (अध्याय द्वयात्मकम्)– सं.राजेश्वर शास्त्री द्राविड, वैदिक सिद्धान्त संरक्षिणी टीकया पत्रिकया च सहितम्, वि.सं. २०३१ ।</ref>, आइयङ्गरको मतलाई मर्थन गर्दै नयराज पन्तले पनि कौटल्य शब्दलाई सही ठान्दछन् ।<ref>पन्त, नयराज,वि.सं. २००९, कौटलीय अर्थशास्त्रको ऐतिहासिक व्याख्या भाग १, काठमाडौँ: प्रकाशक स्वयं, वि.सं. २००९.६.१७ ।</ref><ref>श्रेष्ठ, देवीचन्द्र, सन् १९८२ नेपालमा कौटल्य, आर्थिक नेपाल, वर्ष १, अंक १, काठमाडौँ: नेपाल रिसर्च सेन्टर, नवम्बर १९८२ ।</ref> इतिहासकार दिनेशराज पन्तले पनि यसै मतलाई अनुमोदन गरेका छन् । तर अहिले कौटिल्य शब्द नै बढी प्रचलित भइसकेको छ ।<ref>आप्टे, वामन शिवराम, (मिति उल्लेख नभएको) उमा प्रसाद पाण्डेय (सम्पा.), संस्कृत–हिन्दी शब्दकोश, नई दिल्ली: कमल प्रकाशन ।</ref> == राजाको निर्माता == चाणक्यले [[तक्षशिला]] [[विश्वविद्यालय]]मा [[वेद]]हरूको गहन अध्ययन गरे । विश्वको सबैभन्दा पुराना विश्वविद्यालय, तक्षशिला र [[नालन्दा]] भारतीय उपमहाद्वीपमा थिए, ५०० देखि ४०० वर्ष इसा पूर्व अघि तक्षशिला एक सुस्थापित शिक्षण संस्थान थियो । [[पाणिनि|पाणिनी]]ले [[संस्कृत व्याकरण]]को रचना यसै स्थानमा गरेका थिए । चाणक्य पनि त्यस पछि यहाँ नीतिशास्त्रको व्याख्याता भए र उनी व्यवहारिक उदाहरणहरू देखि पढाउथे । [[युनानी सभ्यता|युनानी]] मानिसहरूले तक्षशिलामा लडाई गरेका कारणले त्यहाँ एक राजनीतिक उथल-पुथल मच्चियो र चाणक्यलाई मगधमा आएर बस्नु पर्‍यो । उनलाई नि:सन्देह एक राजाको निर्माताको रूपमा हेर्ने र मान्ने गरिन्छ । चन्द्रगुप्त मौर्य विशेष रूपले उनको सल्लाह मान्थे । शत्रुहरूको कमजोरीलाई चिनेर उसलाई आफ्नो काममा लाउने विशिष्ट प्रतिभाको भएका चाणक्य सधैँ आफ्नो शत्रुहरू माथि हावी रहे । चन्द्रगुप्त मौर्य राजा भएपछि एक विशाल र बलियो साम्राज्य स्थापना भयो जसको राजधानी पाटलिपुत्र थियो । यस राज्यको सीमा पूर्वमा [[असम|आसाम]]देखि, पश्चिममा [[अफगानिस्तान]]सम्म र उत्तरमा [[कश्मीर]]देखि दक्षिणमा कलिंग (वर्तमान [[तमिलनाडु]]) सम्म फैलिएको थियो । यस राज्य विस्तारलाई छोरा बिन्दुसार र इतिहास प्रसिद्ध मौर्य शासक र चन्द्रगुप्तका नाति सम्राट अशोकले निरन्तरता दिएका हुन् । तर अशोकका सन्तानहरूले यस राज्यलाई निरन्तरता दिन सकेनन् । उनीहरू विभाजित भएपछि यो विशाल साम्राज्य पनि विभाजित भयो । यो विशाल साम्राज्य ३२१ इसा पूर्वमा स्थापना भएको थियो । लगातार तीन पुस्ता १८० इसा पूर्वसम्म निष्कण्टक सञ्चालित रहेको यो विशाल साम्राज्य कौटिलीय अर्थशास्त्रका नीतिहरूको जगमा स्थापित भएको थियो । चन्द्रगुप्तको बलियो साम्राज्य र सैनिक शक्तिले संसार जित्न निस्केको एलेक्जेन्डरको शक्तिशाली सेनाको प्रभाव नियन्त्रण गरी राज्य विस्तार रोक्न सफल भएको थियो । एलेक्जेन्डरको उत्तराधिकारी सेल्युकसलाई चन्द्रगुप्तले पराजित नगरेको भए भारतीय महाद्वीपको वर्तमान सांस्कृतिक स्वरुप आजको जस्तो हुदैनथ्यो भन्ने इतिहासकारहरूको भनाई रहेको छ । तीव्र वैदेशिक आक्रमणहरूलाई सजिलै परास्त गर्नुमा उसको सुदृढ राज्यव्यवस्था नै थियो भन्ने कुरामा सबै इतिहासकारहरू एक मत छन् । भारत विजय गर्न नसकेका सेल्युकसले एलेक्जेन्डरका दूतको रूपमा मेगास्थनीजलाई चन्द्रगुप्त मौर्यको दरबार पाटलीपुत्र (वर्तमान पटना) मा राखेको थिए । मेगास्थनीजका वृत्तान्तहरूमा चन्द्रगुप्तका राज्यको वर्णन पाइन्छ । यसका अतिरिक्त एरियन र कोर्टियस जस्ता विद्वान्हरूले पनि प्राचीन प्रजातान्त्रिक व्यवस्थाहरूको वर्णन गरेका छन् ।<ref>बोशे, रोजर, (सन् २०००), द फस्र्ट ग्रेट पोलिटिकल रियलिस्ट– कौटिल्य एन्ड हिज अर्थशास्त्र, न्यु योर्क: लेक्सिंगटन बुक्स ।</ref> मङ्गोलियाको सम्राट चङ्गेज खाले मंगोलियन संस्कृतिलाई [[युरोप]]को संस्कृतिसँग जोड्न योगदान गरेका थिए भने चन्द्रगुप्तले [[गङ्गा नदी|गङ्गा]]-[[जमुना|जमुना नदी]]का मैदानको वैदिक सभ्यतालाई [[सिन्धु घाटीको सभ्यता]]सँग जोडेर विशेष सामाजिक सांस्कृतिक योगदान गरेका छन् । यसरी गान्धारसम्म फैलिएको ग्रीक साम्राज्यसँग सम्बन्ध राख्ने पहिलो कूटनीतिज्ञ कौटल्य थिए । [[चित्र:Chandragupta_Empire_320_BC.png|right|thumb|300px|चन्द्रगुप्त मौर्यको साम्राज्य (३२३ ईसापूर्व)]] == कौटिलीय अर्थशास्त्र== उनले तीन पुस्तकहरूको रचना गरे- '''अर्थशास्त्र''', '''[[नीतिशास्त्र]]''' तथा '''[[चाणक्य नीति]]'''<ref>आचार्य, तुलसीराम (अनु.), चाणक्य नीति दर्पण, वाराणसी: दुर्गा साहित्य भण्डार</ref> । अर्थशास्त्र ग्रन्थका रचयितालाई कौटल्य कौटिल्य, विष्णुगुप्त, चाणक्य आदि विभिन्न नामले उल्लेख गरिएको पाइन्छ । तर स्वयं रचनाकारले आफ्नो नाम विष्णुगुप्त बताएका छन् । आचार्यको जीवनीकारहरूका अनुसार, नन्दबाट अपमानित भएका र नन्द वंश समाप्त पार्ने शपथ लिएका आचार्य विष्णुगुप्तले चन्द्रगुप्त मौर्यलाई शिष्य बनाई एउटा सङ्गठन खडा गरे । आफूले यो महान कार्य गरेको उल्लेख उनले यसरी गरेका छन्– {{Quote|text=येन शास्त्रं च शस्त्रं च नन्द राजगता च भूः।<br>अमर्षेणेद्धृत्यांन्याशु तेन शास्त्रमिदं कृतम् ।<br>दृष्ट्वा विप्रतिपत्तिं बहुधा शास्त्रेषु भाष्यकारणाम् ।<br>स्वयमेवविष्णुगुप्तश्चकार सूत्रं च भाष्यं च ।।(जसले असह्य भएर शस्त्र, शास्त्र र नन्दको हातमा परेको भूमि (राज्य व्यवस्था) उद्धार गर्‍यो, उही चाणक्य विष्णुगुप्तद्वारा विभिन्न शास्त्रहरूका मतभेदहरू अध्ययन गरेर यो शास्त्र रचना गरिएको हो ।)<ref name="ReferenceB">कौटिल्यको अर्थशास्त्र (कौटिलीये अर्थशास्त्रे), वि.सं.२०२४,अनु. केशवराज अर्याल, सं.पं.सोमनाथ शर्मा, काठमाडौँ: नेपाल राजकीय प्रज्ञा प्रतिष्ठान ।</ref> चन्द्रगुप्त मौर्य राजा भएपछि एक विशाल र बलियो साम्राज्य स्थापना भयो जसको राजधानी पाटलिपुत्र थियो । यस राज्य विस्तारलाई छोरा बिन्दुसार र नाति सम्राट अशोकले निरन्तरता दिएका हुन् । लगातार तीन पुस्ता (३००–१८० इसा पूर्व) सम्म निष्कण्टक सञ्चालित रहेको यो विशाल साम्राज्य कौटिलीय अर्थशास्त्रका नीतिहरूको जगमा स्थापित भएको थियो भन्नुमा अत्युक्ति हुने छैन । यद्यपि अटोस्टीन जोली, विन्टरविट्ज, कीथ आदि केही विद्वानहरूले यसको प्राचीनतामा शङ्का गर्दै कौटिल्य तथा अर्थशास्त्र दुवै वास्तवि होइनन् र कुनै काल्पनिक रचनाकारले पाँचौ शताब्दीमा रचना गरेको बताउँछन् । तर केपी जायसवाल, रुद्रपत्तनम श्यामशास्त्री, गणपति शास्त्री, फ्लीट, स्मिथ, र अमर्त्य सेन, सोमनाथ शर्मा, नयराज पन्त आदि विचारकहरूले प्रमाणपूर्वक के भनेका छन् भने कौटिल्यको अस्तित्व थियो त्यसैले आलोचकहरूका तर्कहरू महत्त्वहीन छन् । त्यसैले आधुनिक समयमा विद्वान्हरूले कौटिल्यको ऐतिहासिकता असंदिग्ध मान्दछन् ।<ref>ज्ञवाली, बाबु राम,२०१२, कौटिल्य र शुक्रको राजनीतिक अर्थशास्त्र,ज्ञानज्योति प्रकाशन,रुपन्देही</ref> ===ग्रन्थको पुनरुद्धार तथा अनुवाद=== दक्षिण भारतको एक ब्राह्मणले वि.सं. १९५९ मा भट्टस्वामीका टीका सहितको एक हस्तलिखित ग्रन्थ मैसूर राज्यको ओरिएन्टल लाईब्रेरीका अध्यक्ष श्याम शास्त्रीलाई बुझाएको थियो । जसले मैसूरका राजा बोडियारको सहयोगले यसको शुद्धता साथ सम्पादन, अङ्ग्रेजी अनुवाद र प्रकाशन गरे । यस पछि गणपतिशास्त्री, काङ्ले, गैरोला, रङ्गराजनले पुनः सम्पादन, अनुवाद र विश्लेषण गरे । वि.सं. १९८० र १९८६ मा दोस्रो र तेस्रो संस्करण पनि प्रकाशित भयो । महामहोपाध्याय टी गणपतशास्त्रीले कौटिलीय अर्थशास्त्रको ग्रन्थ खोजी गरेर वि.सं. १९८१ मा यसको मूल सहित संस्कृतमा विस्तृत व्याख्या सहित प्रकाशित गरे । प्राचीन संस्कृत टीकाहरूमा राजशेखर शास्त्री द्राविडको वैदिक सिद्धान्त संरक्षिणी, शंकरार्यको जयमंगला, योग्घमाचार्यको नीति निर्णिति, माधवयज्वमिश्रको नयचन्द्रिका, प्रभवमतिको चाणक्य टीका र भट्टस्वामीको प्रतिपाद्पञ्जिका रहेका छन् । वि.सं. २०१६ मा काल्यानोवले रुसी भाषामा यसको अनुवाद गरे । गङ्गाप्रसाद शास्त्रीले वि.सं. १९९७ मा यसको हिन्दी अनुवाद प्रस्तुत गरे । बङ्गाली, गुजराती, तमिल, तेलुगु आदि भाषाहरूमा यसका अनुवादहरू प्रकाशित भए । जर्मन, इटालियन र अन्य युरोपेली भाषामा कौटिलीय अर्थशास्त्रको अनुवाद प्रकाशित भयो । यसरी लगभग दुई हजार वर्ष अघि रचना गरी बीचमा हराएको एक महत्त्वपूर्ण ग्रन्थ सार्वजनिक जानकारीमा आयो । यी अनुवादहरूले प्राचीन हिन्दु संस्कृतिमा अर्थशास्त्र, राजनीतिशास्त्र, कूटनीति, युद्धकला र सैन्य सञ्चालनका क्षेत्रमा गरिएको मौलिक, व्यावहारिक र वस्तुगत चिन्तनबारे विश्वलाई जानकारी भयो । कौटिलीय अर्थशास्त्रको पहिलो पूर्ण नेपाली अनुवाद भने वि.सं. २०२४ सालमा नेप्रप्र (नेराप्रप्र)बाट प्रकाशित भएको हो । यसमा लगभग ९०० पृष्ठ छन् । यसका अनुवादक केशवराज अर्याल र सम्पादक सोमनाथ शर्मा हुन् । यसको प्रशंसा बालकृष्ण समले पनि गरेका छन् ।<ref name="ReferenceB"/> कौटिलीय अर्थशास्त्र १५ खण्डमा विभाजित छ । जसलाई अधिकरण नाम दिइएको छ । अधिकरणहरू अनेक अध्याय र प्रकरणमा विभाजित छन् । यस ग्रन्थको विषय वस्तु संक्षेपमा यस प्रकार छन्: ===परिचय र विधि=== अधिकरण एक र अधिकरण १५ ग्रन्थको विषय वस्तु परिचय र शोध विधिसँग सम्बन्धित छ । अधिकरण एकका तीन अध्यायहरूमा ग्रन्थको सम्पूर्ण विषय वस्तुको क्रम तथा आन्वीक्षिकी, त्रयी, वार्ता र दण्डनीति विषयको निरुपण गरिएको छ । पन्ध्रौ“ अधिकरणमा अर्थशास्त्रको परिभाषा यस प्रकार गरिएको छ :- मनुष्याणां वृत्तिरर्थः। मनुष्यवती भूमिरित्यर्थः । तस्याः लाभपालनोपायः शास्त्रमर्थशास्त्रमिति । अर्थ– मानिसहरूको वृत्ति–जीविकालाई अर्थ भनिन्छ । मानिसहरू भएको भूमि पनि अर्थ हो । यस्तो वृत्तिको आधार भूमिलाई प्राप्त गर्ने र त्यसको पालनका उपायहरू निरुपण गर्ने शास्त्र नै अर्थशास्त्र हो । यस परिभाषाका मुख्य विशेषताहरू यस प्रकार छन् :- # मानवीय जीविका नै आर्थिक क्रियाकलाप हो । # मानिसहरू बसोबास गरिएको भूमि नै राजकीय आयको आधार हो । # अर्थशास्त्रमा भौतिक सम्पत्तिको प्राप्ति र त्यसमा वृद्धि गर्ने उपायहरू व्याख्या गरिन्छ । त्यसबेला प्राकृतिक र सामाजिक विज्ञानहरूमा गरिने अनुसन्धान विधिको परिचय यस अधिकरणबाट प्राप्त हुन्छ । सोही क्रममा अर्थशास्त्र ग्रन्थ रचना गर्ने क्रममा प्रयोग गरिएको ३२ युक्तिहरू उदाहरणसहित प्रस्तुत गरिएको छ । जसले यस ग्रन्थलाई शोध ग्रन्थको स्वरुप प्रदान गर्छ । ===राज्य संयन्त्र र यसको सञ्चालन=== प्रथम अधिकरणको अध्याय ४ देखि अध्याय २० सम्मका अध्यायहरूमा राजकाजको दृष्टिले शासकका व्यवहार र कर्तव्य, मन्त्री, पुरोहित, राजकीय पदाधिकारी, राजदूत र गुप्तचर नियुक्ति सम्बन्धी विषयको विवरण दिइएको छ । अधिकरण दुईको सुरुका चारवटा अध्यायमा जनपदहरूको स्थापना, किल्ला निर्माण, राजकीय पदाधिकारीका चालचलनको परीक्षा र अध्याय ६ देखि ३५ सम्मका अध्यायहरूमा राजकीय कोष, सेना, कृषि, उद्योग आदिका प्रमुख अधिकारीहरूको काम र कर्तव्यका बारेमा उल्लेख छ । अध्याय ३६ मा नागरिकको कर्तव्य उल्लेख छ । अधिकरण पा“चका छवटा अध्यायहरूमा सुगठित र अनुशासित आन्तरिक प्रशासन सम्बन्धी विषयहरूको वर्णन छ । यो अधिकरण असजिलो समयमा राजकीय प्रशासन र निर्णय दृष्टिले महत्त्पूर्ण छ । अधिकरण छ र आठमा राज्यका प्रकृतिहरूलाई आदर्श बनाउने विधिहरू वर्णित छन् । अधिकरण सात, नौ, १०, ११, १२, १३, र चौधमा वैदेशिक सम्बन्ध, शत्रु र मित्र राष्ट्रसँगको कूटनैतिक व्यवहारबारे वर्णन छ । ===[[अर्थनीति|अर्थव्यवस्था]]=== पहिलो अधिकरणको अध्याय २ र ३, दोस्रो अधिकरणका सबै अध्याय, अधिकरण तीनको अध्याय १० देखि १४, अधिकरण चारको अध्याय १ र २ तथा अधिकरण पा“चको अध्याय २ र ३ को विवरणले के स्पष्ट गर्छ भने राजकीय अर्थव्यवस्था विषयमा प्राचीन कालमा उत्कृष्ट लेखन कार्य उपलब्ध थियो । कृषि, पशुपालन, वाणिज्य, राजकीय वित्त, राजकीय र निजी उद्यम व्यवस्था, आर्थिक प्रशासन इत्यादि अनेक आर्थिक क्षेत्रको विस्तृत र वैज्ञानिक विश्लेषण यी अध्यायहरूमा गरिएको छ । अधिकरण दुईमा राज्यका ३६ विभागीय प्रमुखको काम र कर्तव्यको बारेमा उल्लेख छ । यस अधिकरणमा आन्तरिक र वैदेशिक व्यापारका साथै भूमि व्यवस्था, पूँजी लगानी इत्यादिद्वारा राष्ट्रिय आयमा वृद्धि गर्ने विषय उल्लेख छ । कर सङ्कलन गर्ने शौल्किक, कर विभाग प्रमुख तथा करारोपणका नियमको बारेमा सूक्ष्म विवरण दिइएको छ । बढी कोषको आवश्यकता पर्दा लिनु पर्ने राजकीय निर्णयहरूको बारेमा अधिकरण पांचमा बताइएको छ । राजकीय कोष लेखाङ्कनका विधि, फाइलिंग प्रणाली र नियमहरूका बारेमा अक्षपटलाध्यक्ष अध्यायमा विवरण दिइएको छ । अधिकरण तीनमा ज्याला, ब्याज र नाफाका सैद्धान्तिक र कानुनी समाधानहरू प्रस्तुत गरिएको छ । अधिकरण पांचमा राजकीय कर्मचारीहरूको ज्याला निर्धारणका नियमहरू बनाइएको छ । ===सामाजिक कल्याण र शान्ति सुरक्षा=== सामाजिक कल्याणका लागि कौटिलीय अर्थशास्त्रमा शान्ति सुरक्षालाई सर्वाधिक महत्त्ववपूर्ण बताइएको छ । अधिकरण तीन, चार र पांचमा आन्तरिक सुरक्षाका लागि स्थानीय निकाय, सेना, रक्षक, र गुप्तचर निकायहरूको व्यवस्था गरिएको छ । धर्मस्थीय अधिकरणमा धर्मशास्त्रमा आधारित विधि संहिताको विवरण दिइएको छ । कण्टकशोधन अधिकरणमा नाफामुखी व्यापारी, अशान्ति मच्चाउने अपराधी, प्रजापीडक कर्मचारी आदि समाजलाई कण्टक तत्वहरूलाई दण्डित गरी तह लगाउने नियमहरूको वर्णन छ । यी दुवै अध्यायमा प्रजाको कल्याणका उपायहरू स्पष्ट शब्दमा व्याख्या गरिएको छ । अधिकरण सातमा परराष्ट्र सम्बन्धमा राज्यले पालन गर्नु पर्ने नियम बताइएको छ । अधिकरण आठमा सबै प्रकारका राजकीय संकट र तिनीहरूलाई नियन्त्रण गर्ने उपाय वर्णित छन् । अधिकरण नौ र दसमा युद्ध अभियानको तैयारी र युद्ध सञ्चालन गर्दा पालन गर्नु पर्ने नियम, व्यूह रचना, शत्रुमाथि आक्रमण आदिको विवरण छ । अधिकरण ११ मा सङ्घराज्यहरूमा फूट पार्ने तथा आफ्नो केन्द्रीय राज्यमा मिलाउने विधिहरूको प्रतिपादन गरिएको छ । अधिकरण १२ दुर्बल राज्यले बलिया राज्यसँग गर्नु पर्ने कूटनैतिक व्यवहार र सावधानीको वर्णन छ । अधिकरण १३ मा शत्रुको दुर्ग जितेपछि कब्जा गर्ने र त्यसमा आधिपत्य कायम गर्ने विधिहरूको वर्णन गरिएको छ । अधिकरण १४ मा शत्रु माथि प्रयोग गरिने विष, टुना मुना र मन्त्रहरूको प्रयोग विधि बताइएको छ । जुनसुकै अधिकरण, अध्याय र प्रकरणमा प्रजा कल्याणलाई सर्वाधिक महत्त्व दिइएको छ ।<ref>Babu Ram, Gewali, 2013, Economics of Kautilya, Shukra, and Brihaspati, Gyanjyoti Prakashan, Tupandehi, Nepal.Economicsofkautilyashukraandbrihaspati/pathshala.com</ref><ref>{{cite book|last1=अग्रवाल|first1=कमलेश|title=कौटिल्य अर्थशास्त्र एवं शुक्रनीति की राज्य व्यवस्थाए“|date=सन् १९९७|publisher=राधा पब्लिकेशन्स|location=नई दिल्ली}}</ref><ref>{{cite book|last1=अनु. केशवराज अर्याल, सं.पं.सोमनाथ शर्मा|title=कौटिल्यको अर्थशास्त्र (कौटिलीये अर्थशास्त्रे)|date=वि.सं.२०२४|publisher=नेराप्रप्र|location=काठमाडौँ}}</ref> ==आलोचक र प्रशंसक== अटोस्टीन जोली, विन्टरविट्ज, कीथ आदि युरोपियन विद्वान्हरूले कौटल्य र अर्थशास्त्र दुवै वास्तविक होइनन् र कुनै काल्पनिक रचनाकारले पाँचौ शताब्दीमा रचना गरेको बताउ“छन् । उनीहरूले यसको प्राचीनतामा शंका उठाएका छन् । के.सी. ओझाले एक अर्कै तर्क प्रस्तुत गरेका छन् । उनका अनुसार विष्णुगुप्तले कौटिलीय अर्थशास्त्र ग्रन्थको सम्पादन गरेकोले कौटल्य तथा विष्णुगुप्त एकै व्यक्ति हुन् भन्ने भ्रम उत्पन्न भएको छ र वास्तवममा कौटल्य र विष्णुगुप्त दुइ फरक व्यक्तिहरू हुन् ।<br /> तर विभिन्न अनुसन्धानबाट कौटिलीय अर्थशास्त्र एक प्रामाणिक र प्राचीनतम ग्रन्थ हो भन्ने सिद्ध भएको छ । के पी जायसवाल, रुद्रपत्तनम् श्यामशास्त्री, गणपति शास्त्री, फ्लीट, स्मिथ, र अमत्र्य सेन आदि विचारकहरूले आलोचकहरूको मत खण्डन गर्दै निश्चयपूर्वक के भनेका छन् भने कौटल्यको अस्तित्व थियो त्यसैले आलोचकहरूले अघि सारेका तर्कहरू महत्त्वहीन छन् । तर उनीहरूले के कुरा स्वीकार गर्दछन् भने शयौ“ वर्षको अन्तरालमा कौटिलीय अर्थशास्त्रको मूल पुस्तकमा पछिका आचार्यहरूले केही सामग्री थपेका हुन सक्छन् । त्यसै गरी मूल ग्रन्थको केही सामग्री लोप भएको हुनसक्छ । कौटिलीय अर्थशास्त्रका अनेक आलोचकहरू पनि छन् । कादम्बरीका रचयिता बाणभट्ट (वि.सं.७५७) ले नृशंस कार्यलाई उचित बताउने कौटिलीय अर्थशास्त्रलाई उत्कृष्ट भन्ने चिन्तकहरूले ग्रन्थको मूल्याङ्कन गर्न नजानेको बताएका छन् ।<ref name="ReferenceA"/> कालिदासका ग्रन्थ, भर्तृहरि नीतिशतक, कामन्दकीय नीतिसार, सुबन्धुको वासवदत्त, विशाखदत्तको मुद्रा राक्षस, विष्णुशर्माको पञ्चतन्त्र, शूद्रकको मृच्छकटिकम्, दण्डीको दशकुमार चरित आदि नाटक र कथाहरूमा कौटिलीय अर्थशास्त्रको प्रशंसा गरिएको छ ।<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Chanakya</ref> चीनिया यात्रु फाहियानले विष्णुगुप्त चाणक्यको प्रशंसा गर्दै भनेका छन्, चाणक्यले मुराका पुत्रलाई भारतवर्षको सम्राट बनाउन सफल भए । ==नेपालमा कौटिलीय अर्थशास्त्र== चाणक्य नीतिको प्रचलन नेपालमा मल्ल कालमा भएका प्रमाणहरू पाइन्छन् । चाणक्य नीतिका प्रशस्त हस्तलिखित प्रतिहरू पुरातत्व विभागमा संरक्षित छन् ।राजा हरिसिंहदेवका मन्त्री [[चण्डेश्वर ठक्कुर|आचार्य चण्डेश्वर]]ले आफ्नो ग्रन्थ राजनीतिरत्नाकरमा आचार्य चाणक्यलाई समुचित सम्मान दिएका छन् । कौटिलीय अर्थशास्त्र र कामन्दकका आर्थिक विचारलाई राज्य सञ्चालनका लागि सहयोगी हुने बताइएको छ । उनको समय चौधौँ शताब्दी मानिएको छ ।<ref>ज्ञवाली, बाबु राम (वि.सं.२०६८),मिथिलाका चण्डेश्वर नेपालको अर्थ राजनीतिका विशिष्ट नक्षत्र, नवतिलोत्तमा दैनिक पुस २८,२०६८, बुटवल: मणिमुकुन्द प्रकाशन ।</ref> उपलब्ध तथ्य अनुसार, आधुनिक समयमा कौटिलीय अर्थशास्त्रको यस अनुपम ग्रन्थको बारेमा नेपालमा वि.सं. २००९ पछि मात्र चर्चा हुन थालेको हो ।<ref>पन्त, नयराज,, कौटलीय अर्थशास्त्रको ऐतिहासिक व्याख्या भाग १, भाग २, काठमाडौँ: प्रकाशक स्वयं, वि.सं. २००९.६.१७, र वि.सं. २००९.९.२५ ।</ref> कौटिलीय अर्थशास्त्रको पहिलो पूर्ण नेपाली अनुवाद वि.सं. २०२४ सालमा नेपाल राजकीय प्रज्ञा प्रतिष्ठानबाट प्रकाशित भयो । यसमा लगभग ९०० पृष्ठ छन् । यसका अनुवादक केशवराज अर्याल र सम्पादक सोमनाथ शर्मा हुन् ।<ref>ञवाली, बाबु राम, (वि.सं.२०७१), वात्र्ता अर्थात् कौटिल्य र शुक्रको राजनीतिक अर्थशास्त्र, रुपन्देही: ज्ञानज्योति प्रकाशन ।</ref><ref>ज्ञवाली, बाबु राम,वि.सं.२०६८, कौटिलीय अर्थशास्त्र एवं पैतामह तन्त्रको संक्षिप्त परिचय, मिर्मिरे, वि.सं.२०६८,वर्ष ४०, अंक ३</ref> कौटिलीय अर्थशास्त्र बारे लेखिएका केही सन्दर्भको सूची निम्नलिखित छ * अर्याल, मदन प्रसाद, वि.सं.२०६३ विदुर, चाणक्य र भर्तृहरिका नीतिहरू, काठमाडौँ: रमादेवी अर्याल । * कौटिल्यको अर्थशास्त्र (कौटिलीये अर्थशास्त्रे), वि.सं.२०२४,अनु. केशवराज अर्याल, सं.पं.सोमनाथ शर्मा, काठमाडौँ: नेपाल राजकीय प्रज्ञा प्रतिष्ठान । * ज्ञवाली, बाबु राम २०१३, इकोनोमिक्स अफ् कौटिल्य, शुक्र एन्ड बृहस्पति, ज्ञानज्योति प्रकाशन रुपन्देही नेपाल 978-9937-2-7363 * ज्ञवाली, बाबु राम, सन् २०१३, ओरिएन्टल इकानोमिक्स रिभिजिटेड, ज्ञानज्योति प्रकाशन रुपन्देही नेपाल 978-9937-2- 7363 * ज्ञवाली, बाबु राम, सन् २०१२, पूर्वीय अर्थशास्त्र – प्राचीनतम तथ्य, नवीनतम जानकारी, ज्ञानज्योति प्रकाशन, रुपन्देही,978-9937-2- 73635285 p.&nbsp;13. * ज्ञवाली, बाबु राम २०१२ कौटिल्य र शुक्रको राजनीतिक अर्थशास्त्र ज्ञानज्योति प्रकाशन, रुपन्देही नेपाल 978-9937-2-7362-6 * ज्ञवाली, बाबु राम, वि.सं.२०६७ कौटलीय अर्थशास्त्रको वर्तमान सान्दर्भिकता, ऋतम्भरा अङ्क १४, बसन्तपुर: अनुसन्धान केन्द्र, नेसंवि । * पन्त, एम आर, सन् १९८०,अन अ वर्स अफ् द कौटलीय अर्थशास्त्र, काठमाडौँ: जर्नल अफ् द नेपाल रिसर्च सेन्टर, भोल्युम ४, , पृ. २६१–७१ । * पन्त, नयराज, वि.सं.२०२५,आचार्य कौटल्य र श्री ५ पृथ्वीनारायण शाह, पूर्णिमा, अङ्क १७, काठमाडौँ: संशोधन मण्डल । * पन्त, नयराज, वि.सं. २००९, कौटलीय अर्थशास्त्रको ऐतिहासिक व्याख्या भाग २, काठमाडौँ: प्रकाशक स्वयं, वि.सं. २००९.९.२५ । * पन्त, नयराज, वि.सं. २००९, कौटलीय अर्थशास्त्रको ऐतिहासिक व्याख्या भाग १, काठमाडौँ: प्रकाशक स्वयं, वि.सं. २००९.६.१७ । * वज्राचार्य, धनवज्र वि.सं.२०३०, लिच्छवीकालीन अभिलेख, नेपाल एसियाली अध्ययन संस्थान, काठमाडौँ * श्रेष्ठ, देवीचन्द्र, सन् १९८२ नेपालमा कौटल्य, आर्थिक नेपाल, वर्ष १, अंक १, काठमाडौँ: नेपाल रिसर्च सेन्टर, नवम्बर १९८२ । ==उपसंहार== कौटिल्यबारे उपलब्ध ऐतिहासिक तथ्यले के स्पष्ट हुन्छ भने उनी प्लेटो र एरिस्टोटल जस्तै राजधर्मका प्रणेता, एडम स्मिथ जस्तै आर्थिक दर्शनका प्रतिपादक, तथा मार्क्स जस्तै सामाजिक दर्शनकार पनि हुन् । आचार्य विष्णु गुप्त चाणक्य वा कौटल्यको नाम श्रीमदभागवत, विष्णु पुराण, कामन्दक नीतिसार, पञ्चतन्त्र, कादम्बरी, दशकुमार चरित्र आदि कैयौँ संस्कृत ग्रन्थहरूमा सम्मान साथ उल्लेख गरिएको छ । केवल संस्कृत साहित्यमा मात्र होइन अपितु बौद्ध र जैन ग्रन्थहरूमा पनि आचार्यको उल्लेख पाइन्छ । प्राचीन पुस्तकहरूमा जुन रूपमा आचार्य विष्णुगुप्त चाणक्य वा कौटल्यको स्मृति सुरक्षित राखिएको छ । त्यो यस कुराको प्रमाण हो कि आचार्यको राजनीतिक कार्य र विद्वताको स्मृति विगतमा धेरै समयसम्म कायम रहेको थियो । <ref>द कौटिलीय अर्थशास्त्र, भो.३, (सन् २००६), अनु. आर पी काङ्ले, बनारस: मोतीलाल बनारसी दास ।</ref> उनी तक्षशिला विश्वविद्यालयमा अर्थशास्त्रका प्रमुख आचार्य मात्र होइनन् उनी आर्य संस्कृतिको रक्षा गर्न तथा शस्त्र एवम् शास्त्र दुवैको उद्घार गर्न एक सैनिक र एक सेनापति जस्तै कैयांै पटक जीवन जोखिममा हालेर काम गर्ने एक कार्यकर्ता पनि हुन् । आफूले प्रतिपादन गरेका सिद्घान्तको उनले सफल प्रयोग पनि गरेका थिए त्यसैले कौटिलीय अर्थशास्त्र एक व्यावहारिक विज्ञान एवं संपरीक्षण गरेको शास्त्र पनि हो । <ref>{{cite book|last1=स्मिथ|first1=एल आर|title=अर्थशास्त्र एन्ड हिन्दु इक्विलिब्रियम, इकोनोमिक्स इन अर्थशास्त्र|date=सन् २००६|publisher=दीप एन्ड दीप|location=न्यु देल्ही|page=पृ..६४–११५}}</ref> जसको व्यावहारिक सफलताको ऐतिहासिक प्रमाण चन्द्रगुप्त मौर्यदेखि सम्राट अशोकका सन्तानहरू सम्मको लगभग १५० वर्षको सुदृढ अर्थप्रणाली हो । कौटिलीय अर्थशास्त्रको आर्थिक दर्शनका योगदानबारे प्रशंसा गर्दै रोजर बोशेले लेखेका छन्– ओक्लाहोमा फांटको एक्लो हिमालय शिखर टक्क उभिए झैं हिन्दु दर्शनको फाँटमा कौटिलीय अर्थशास्त्र एक्लै सगरमाथा झैं सिर ठडाएर उभिएको प्रतीत हुन्छ किनभने यस दर्शनको सामान्य लक्ष्य राजनीति र शक्ति सञ्चय गर्नु होइन, मोक्ष प्राप्त गर्नु हो...।<ref>{{cite book|last1=बोशे|first1=रोजर|title=द फस्र्ट ग्रेट पोलिटिकल रियलिस्ट– कौटिल्य एन्ड हिज अर्थशास्त्र|date=सन् २०००|publisher=लेक्सिंगटन बुक्स|location=न्यु योर्क|page=पृ. १०५}}</ref><ref>http://www.amazon.com/The-First-Great-Political-Realist/dp/0739106074</ref> राज्य सञ्चालनका लागि धनका महत्त्वको यस्तो उच्चकोटिको व्याख्या एडम स्मिथभन्दा २००० वर्ष अघि नै गरिसक्नु कौटिलीय अर्थशास्त्रको मौलिक, क्रान्तिकारी र दूरदर्शी विचार भन्न सकिन्छ । रोजर बोशेले यस अवधारणाको प्रशंसा गर्दै के भनेका छन् भने जोन लक र [[एडम स्मिथ]]भन्दा धेरै वर्ष अघि अर्थको महत्त्वलाई यसरी व्यक्त गर्ने कौटिल्य केवल एक जना मात्र विचारक हुन् । यहा स्मरणीय के छ भने पाश्चमहत्त्य अर्थशास्त्रको उद्गम मानिने प्लेटोले धनसम्बन्धी चिन्तनलाई हीन चिन्तन भनेर त्यसलाई कम महत्त्व दिएका छन् । <br /> कौटिलीय अर्थशास्त्रको आर्थिक र वित्तीय विचारधाराबाट सालेटोर कति प्रभावित छन् भने उनले ग्रन्थकारलाई विश्वको सबभन्दा ठूलो प्रथम वित्तीय विचारक भन्न पुगेका छन् । राजकीय उद्योग सञ्चालन गर्ने जुन दर्शन कौटिलीय अर्थशास्त्रमा धेरै व्यक्त गरिएको छ [[कार्ल मार्क्स|मार्क्स]] र हब्सको राजकीय उद्योग सम्बन्धी धारणा त्यही प्रकारको छ भन्ने बोशेको निष्कर्ष छ।<ref>{{cite book|last1=सालेटोर|first1=आर एन|title=अर्ली इन्डियन इकोनोमिक हिस्ट्री|date=सन् १९७५|publisher=कर्जन प्रेस|location=लन्दन|page=पृ. ७३}}</ref> म्याक्सवेबर<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Max_Weber</ref> का अनुसार कौटिलीय अर्थशास्त्रको सिद्धान्त वस्तुतः मेकियावेली जस्तै सम्पूर्ण र प्रभावशाली छ । यसको दाजोमा बरू मेकियावेलीय सामान्य होला ।<ref>{{cite book|last1=वेबर|first1=म्याक्स|title=वेबर सेलेक्ंशन्स इन् ट्रान्सलेशन|date=सन् १९७८|publisher=क्याम्ब्रिज युनिवर्सिटी प्रेस|location=लन्दन|page=पृ. २२०}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist|2}} ==बाह्य कडीहरू== {{Commonscat|Chanakya|चाणक्य}} ==यो पनि हेर्नुहोस्== {{अर्थशास्त्र}} [[श्रेणी:दार्शनिक]] [[श्रेणी:भारतीय दार्शनिकहरू]] aa14j7ebsxmugimhlut7ubwyr85lo0l 1365868 1365867 2026-07-13T10:57:19Z Rajeeb bastola 39875 1365868 wikitext text/x-wiki {{Featured article}} {{Infobox person | name = चाणक्य | image = Chanakya_artistic_depiction.jpg | image_size = 200px | alt = | caption = चाणक्य | birth_date = अ. इसा पूर्व ३७० | birth_place = नखुलेको, सम्भवत [[पटना|पाटलिपुत्र]], [[तक्षशिला]] वा [[दक्षिण भारत]] | death_date = अ. इसा पूर्व २८३ | death_place = पाटलिपुत्र | residence = पाटलिपुत्र | other_names = कौटिल्य, विष्णुगुप्त | alma_mater = [[तक्षशिला]] | occupation = महान सम्राट [[चन्द्रगुप्त मौर्य]]का शिक्षक तथा सल्लाहकार | known_for = [[मौर्य साम्राज्य]]को स्थापना | notable_works = [[अर्थशास्त्र]] (विद्वानहरूविच द्वन्द), चाणक्य नीति |religion = [[जैन धर्म|जैन]]<ref name="Glasenapp1999">{{citation|author=Helmuth von Glasenapp|title=Jainism|url=http://books.google.com/books?id=WzEzXDk0v6sC&pg=PA42|accessdate=21 May 2013|date=1 January 1999|publisher=Motilal Banarsidass Publ|page=42}}</ref> | influences = | influenced = | footnotes = }} '''चाणक्य''' वा '''कौटिल्य''' (वा कौटल्य) (लगभग इसा पूर्व ३७०–२८३)<ref name="SKAgarwal2008">{{cite book | author=S. K. Agarwal | title=Towards Improving Governance | url=http://books.google.com/books?id=1nIkFqh_TmEC&pg=PA17 | accessdate=2012-06-06 | date=1 September 2008 | publisher=एकेडेमीक फाउन्डेसन | page=17 }}</ref> तक्षशिलाका आचार्य, दार्शनिक तथा महान सम्राट [[चन्द्रगुप्त मौर्य]]का सल्लाहकार थिए। उनले नन्द वंशको नाश गरेर चन्द्रगुप्त मौर्यलाई राजा बनाए। उनी [[राजनीति]] र [[कूटनीति]]का ज्ञाता थिए। उनले [[अर्थशास्त्र]] , [[राजनीति]], [[अर्थनीति]], [[कृषि]], [[समाज|समाजनीति]] आदिका महान ग्रन्थहरू रचना गरेका थिए। अर्थशास्त्र मौर्यकालीन समाजको दर्पण मानिन्छ। मुद्राराक्षसको अनुसार चाणक्यको वास्तविक नाम '''विष्णुगुप्त''' थियो। विष्णुपुराण, भागवत आदि पुराणहरू तथा कथासरित्सागर आदि संस्कृत ग्रन्थहरूमा त चाणक्यको नाम आएकै छ सँगै बौद्ध ग्रन्थहरूमा समेत चाणक्यको कथा भेटिने गरेको छ। बुद्धघोषद्वारा बनाइएको विनयपिटकको टीका तथा महानाम स्थविर रचित महावंशको टीकामा चाणक्यको वृत्तान्त दिइएको छ। चाणक्य तक्षशिला (वर्तमान समयमा [[पाकिस्तान]]को रावलपिण्डी नजिक) का निवासी थिए। वहाँको जीवनका घटनाहरूको विशेष सम्बन्ध मौर्य चन्द्रगुप्तको राज्य प्राप्तिसँग रहेको छ। वहाँ त्यस समयका एक प्रसिद्ध विद्वान थिए। वहाँको जीवन निकै सरल थियो भन्ने गरिन्छ वहाँ राजसी ठाट-बाट भन्दा टाढा एक सानो कुटिमा रहन्थे। ==व्यक्तिगत जीवन== पाटलीपुत्र, मगधमा जन्मेका उनी तक्षशीला गुरुकुलबाट दीक्षित भए र त्यहाँका आचार्य भएका थिए<ref>[http://www.hinduism.co.za/chanakya.htm Chanakya-Niti]</ref>। पछि उनले चन्द्रगुप्तलाई मगधको राजा बनाएर शक्तिशाली बनाए । किम्बदन्ती अनुसार जीवनको उत्तरार्धमा चाणक्य वानप्रस्थ गए र निराहार रहेर मृत्युवरण गरे <ref name="Journal_Indian_History_1949">{{cite book | title=Journal of Indian History | url=https://books.google.com/books?id=9PdzBZegtvMC | accessdate=2013-02-07 | year=1949 | publisher=University of Kerala | page = 211}}</ref>। जैन लेखक हेमचन्द्रका अनुसार चाणक्यको मृत्यु चन्द्रगुप्तका छोरा बिन्दुसार राजा भएका बेला, तत्कालीन मन्त्री सुबन्धुको षड्यन्त्रबाट गराइएको थियो । चाणक्यलाई मन नपराउने सुबन्धुले बिन्दुसारलाई उनकी आमाको हत्याको जिम्मेवार चाणक्य भएको बताएका थिए । राजाको क्रोधबारे थाहा पाएका बुढा चाणक्यले त्यसपछि प्राण त्याग्ने अठोट गरे र जैन परम्परा अनुसार मृत्युपर्यन्त निराहार रहे । मृत्यु हुनु अघि राजाले सुबन्धुको षड्यन्त्र र आमाको हत्यामा चाणक्यको जिम्मेवारी नरहेको थाहा त पाए, तर मन्त्रीले राजाको आदेश बिपरित चाणक्यको आत्मदाह गराईदिए<ref name="Vittachi2007">{{cite book | author=[[Nury Vittachi]] | title=The Kama Sutra of Business: Management Principles From Indian Classics | url=https://books.google.com/books?id=uI0ALSCLb24C&pg=PT87 | accessdate=2012-06-06 | year = 2007 | publisher=Wiley India Pvt. Limited| page=87 }}</ref>।चाणक्य ब्राह्मण परिवारका थिए । तर उनले कुन धर्म मान्दथे यस विषयमा विद्वानहरू एक मत छैनन् , चन्द्रगुप्त मौर्यले जीवनको अन्तिम समयमा जैन धर्म अपनाएको भनिए तापनि उसको दरबारमा बौद्ध र हिन्दू दुवै धर्मको प्रतिनिधित्व थियो । <br /> चाणक्यले आफ्नो अर्थशास्त्र ग्रन्थमा सङ्घहरूमा युवाहरूलाई भिक्षु बनाउनेहरूलाई कडा कारवाही गर्ने कुरा उल्लेख गरेकोले उनी बौद्ध थिएनन् भन्ने स्पष्ट हुन्छ तर कौटिल्यले जसलाई गुरु भनेर सम्मान व्यक्त गरेका छन् तिनीहरू बृहस्पति र शुक्र हुन् । जसमा बृहस्पतिको एक नाम चार्वाक (नास्तिक) पनि हो । त्यसै गरी शुक्र जीवनको अन्तिममा देवताहरूसँग रुष्ट थिए । कसै कसैले कौटिल्य त्यस समयको एक सम्प्रपदाय आजीवक मत अनुयायी थिए भनेका छन् । केपी जायसवालले हिन्दु पोलिटीमा यस मतको समर्थन गरेका छन् ।<ref name="ReferenceA">जायसवाल, के पी,(सन् १९७८), हिन्दु पोलिटी, बेंगलोर: द बेंगलोर प्रिन्टिंग एन्ड पब्लिशिंग कम्पनी लिमिटेड ।</ref> ==कौटल्य वा कौटिल्य== कौटिलीय अर्थशास्त्रका रचनाकारलाई कौटिल्य, कौटल्य जस्ता नामले सम्बोधित गरिन्छ । यी दुवैमा कौटिल्य बढी प्रचलित छ । कौटिलीय अर्थशास्त्रका उद्धारक श्यामशास्त्रीले कौटिल्य शब्द उल्लेख गरेका छन् तर महामहोपाध्याय गणपत शास्त्री जसले कौटिलीय अर्थशास्त्रको संंशोधन, पुनर्व्याख्या र श्रीमूल संस्कृत व्याख्या प्रस्तुत गरेका छन् उनले स्पष्ट शब्दमा के उल्लेख गरेका छन् मध्य इकार युक्त शब्द कौटिल्य अशुद्ध हो र अकार युक्त शब्द कौटल्य शब्द शुद्ध हो ।<ref>http://www.sanskritebooks.org/2009/11/arthashastra-of-chanakya-english-translation/</ref> कामन्दकले आचार्यको परिचय यस प्रकार उल्लेख गरेका छन्– विष्णुगुप्त नाम, कुटल गोत्र नाम तथा चणकको पुत्र भएकोले चाणक्य ।<ref>कामन्दकीय नीतिसार, काठमाडौँ: नेपाल राजकीय प्रज्ञा प्रतिष्ठान, वि.सं.२०२९ ।</ref> आस्पेक्ट्स अफ एन्शेन्ट पुस्तकमा पहिलो पटक कौटिल्य, शुक्र आदिका आर्थिक विचारलई प्रस्तुत गर्ने केभिएस आइयङ्गरले पनि स्पष्ट शब्दमा कौटल्य शब्द शुद्ध भएको कुरा उल्लेख गरेका छन् ।<ref>https://archive.org/stream/rajadharma035163mbp/rajadharma035163mbp_djvu.txt</ref><ref>राजधर्म, सन् १९४१, केवीरंगास्वामीआइयांगर, द अड्यार लाईबे्रेरी, अड्यार ।</ref> गणपति शास्त्री, राजेश्वर शास्त्री द्राविड<ref>कौटलीयं अर्थशास्त्रम् (अध्याय द्वयात्मकम्)– सं.राजेश्वर शास्त्री द्राविड, वैदिक सिद्धान्त संरक्षिणी टीकया पत्रिकया च सहितम्, वि.सं. २०३१ ।</ref>, आइयङ्गरको मतलाई मर्थन गर्दै नयराज पन्तले पनि कौटल्य शब्दलाई सही ठान्दछन् ।<ref>पन्त, नयराज,वि.सं. २००९, कौटलीय अर्थशास्त्रको ऐतिहासिक व्याख्या भाग १, काठमाडौँ: प्रकाशक स्वयं, वि.सं. २००९.६.१७ ।</ref><ref>श्रेष्ठ, देवीचन्द्र, सन् १९८२ नेपालमा कौटल्य, आर्थिक नेपाल, वर्ष १, अंक १, काठमाडौँ: नेपाल रिसर्च सेन्टर, नवम्बर १९८२ ।</ref> इतिहासकार दिनेशराज पन्तले पनि यसै मतलाई अनुमोदन गरेका छन् । तर अहिले कौटिल्य शब्द नै बढी प्रचलित भइसकेको छ ।<ref>आप्टे, वामन शिवराम, (मिति उल्लेख नभएको) उमा प्रसाद पाण्डेय (सम्पा.), संस्कृत–हिन्दी शब्दकोश, नई दिल्ली: कमल प्रकाशन ।</ref> == राजाको निर्माता == चाणक्यले [[तक्षशिला]] [[विश्वविद्यालय]]मा [[वेद]]हरूको गहन अध्ययन गरे । विश्वको सबैभन्दा पुराना विश्वविद्यालय, तक्षशिला र [[नालन्दा]] भारतीय उपमहाद्वीपमा थिए, ५०० देखि ४०० वर्ष इसा पूर्व अघि तक्षशिला एक सुस्थापित शिक्षण संस्थान थियो । [[पाणिनि|पाणिनी]]ले [[संस्कृत व्याकरण]]को रचना यसै स्थानमा गरेका थिए । चाणक्य पनि त्यस पछि यहाँ नीतिशास्त्रको व्याख्याता भए र उनी व्यवहारिक उदाहरणहरू देखि पढाउथे । [[युनानी सभ्यता|युनानी]] मानिसहरूले तक्षशिलामा लडाई गरेका कारणले त्यहाँ एक राजनीतिक उथल-पुथल मच्चियो र चाणक्यलाई मगधमा आएर बस्नु पर्‍यो । उनलाई नि:सन्देह एक राजाको निर्माताको रूपमा हेर्ने र मान्ने गरिन्छ । चन्द्रगुप्त मौर्य विशेष रूपले उनको सल्लाह मान्थे । शत्रुहरूको कमजोरीलाई चिनेर उसलाई आफ्नो काममा लाउने विशिष्ट प्रतिभाको भएका चाणक्य सधैँ आफ्नो शत्रुहरू माथि हावी रहे । चन्द्रगुप्त मौर्य राजा भएपछि एक विशाल र बलियो साम्राज्य स्थापना भयो जसको राजधानी पाटलिपुत्र थियो । यस राज्यको सीमा पूर्वमा [[असम|आसाम]]देखि, पश्चिममा [[अफगानिस्तान]]सम्म र उत्तरमा [[कश्मीर]]देखि दक्षिणमा कलिंग (वर्तमान [[तमिलनाडु]]) सम्म फैलिएको थियो । यस राज्य विस्तारलाई छोरा बिन्दुसार र इतिहास प्रसिद्ध मौर्य शासक र चन्द्रगुप्तका नाति सम्राट अशोकले निरन्तरता दिएका हुन् । तर अशोकका सन्तानहरूले यस राज्यलाई निरन्तरता दिन सकेनन् । उनीहरू विभाजित भएपछि यो विशाल साम्राज्य पनि विभाजित भयो । यो विशाल साम्राज्य ३२१ इसा पूर्वमा स्थापना भएको थियो । लगातार तीन पुस्ता १८० इसा पूर्वसम्म निष्कण्टक सञ्चालित रहेको यो विशाल साम्राज्य कौटिलीय अर्थशास्त्रका नीतिहरूको जगमा स्थापित भएको थियो । चन्द्रगुप्तको बलियो साम्राज्य र सैनिक शक्तिले संसार जित्न निस्केको एलेक्जेन्डरको शक्तिशाली सेनाको प्रभाव नियन्त्रण गरी राज्य विस्तार रोक्न सफल भएको थियो । एलेक्जेन्डरको उत्तराधिकारी सेल्युकसलाई चन्द्रगुप्तले पराजित नगरेको भए भारतीय महाद्वीपको वर्तमान सांस्कृतिक स्वरुप आजको जस्तो हुदैनथ्यो भन्ने इतिहासकारहरूको भनाई रहेको छ । तीव्र वैदेशिक आक्रमणहरूलाई सजिलै परास्त गर्नुमा उसको सुदृढ राज्यव्यवस्था नै थियो भन्ने कुरामा सबै इतिहासकारहरू एक मत छन् । भारत विजय गर्न नसकेका सेल्युकसले एलेक्जेन्डरका दूतको रूपमा मेगास्थनीजलाई चन्द्रगुप्त मौर्यको दरबार पाटलीपुत्र (वर्तमान पटना) मा राखेको थिए । मेगास्थनीजका वृत्तान्तहरूमा चन्द्रगुप्तका राज्यको वर्णन पाइन्छ । यसका अतिरिक्त एरियन र कोर्टियस जस्ता विद्वान्हरूले पनि प्राचीन प्रजातान्त्रिक व्यवस्थाहरूको वर्णन गरेका छन् ।<ref>बोशे, रोजर, (सन् २०००), द फस्र्ट ग्रेट पोलिटिकल रियलिस्ट– कौटिल्य एन्ड हिज अर्थशास्त्र, न्यु योर्क: लेक्सिंगटन बुक्स ।</ref> मङ्गोलियाको सम्राट चङ्गेज खाले मंगोलियन संस्कृतिलाई [[युरोप]]को संस्कृतिसँग जोड्न योगदान गरेका थिए भने चन्द्रगुप्तले [[गङ्गा नदी|गङ्गा]]-[[जमुना|जमुना नदी]]का मैदानको वैदिक सभ्यतालाई [[सिन्धु घाटीको सभ्यता]]सँग जोडेर विशेष सामाजिक सांस्कृतिक योगदान गरेका छन् । यसरी गान्धारसम्म फैलिएको ग्रीक साम्राज्यसँग सम्बन्ध राख्ने पहिलो कूटनीतिज्ञ कौटल्य थिए । [[चित्र:Chandragupta_Empire_320_BC.png|right|thumb|300px|चन्द्रगुप्त मौर्यको साम्राज्य (३२३ ईसापूर्व)]] == कौटिलीय अर्थशास्त्र== उनले तीन पुस्तकहरूको रचना गरे- '''अर्थशास्त्र''', '''[[नीतिशास्त्र]]''' तथा '''[[चाणक्य नीति]]'''<ref>आचार्य, तुलसीराम (अनु.), चाणक्य नीति दर्पण, वाराणसी: दुर्गा साहित्य भण्डार</ref> । अर्थशास्त्र ग्रन्थका रचयितालाई कौटल्य कौटिल्य, विष्णुगुप्त, चाणक्य आदि विभिन्न नामले उल्लेख गरिएको पाइन्छ । तर स्वयं रचनाकारले आफ्नो नाम विष्णुगुप्त बताएका छन् । आचार्यको जीवनीकारहरूका अनुसार, नन्दबाट अपमानित भएका र नन्द वंश समाप्त पार्ने शपथ लिएका आचार्य विष्णुगुप्तले चन्द्रगुप्त मौर्यलाई शिष्य बनाई एउटा सङ्गठन खडा गरे । आफूले यो महान कार्य गरेको उल्लेख उनले यसरी गरेका छन्– {{Quote|text=येन शास्त्रं च शस्त्रं च नन्द राजगता च भूः।<br>अमर्षेणेद्धृत्यांन्याशु तेन शास्त्रमिदं कृतम् ।<br>दृष्ट्वा विप्रतिपत्तिं बहुधा शास्त्रेषु भाष्यकारणाम् ।<br>स्वयमेवविष्णुगुप्तश्चकार सूत्रं च भाष्यं च ।।(जसले असह्य भएर शस्त्र, शास्त्र र नन्दको हातमा परेको भूमि (राज्य व्यवस्था) उद्धार गर्‍यो, उही चाणक्य विष्णुगुप्तद्वारा विभिन्न शास्त्रहरूका मतभेदहरू अध्ययन गरेर यो शास्त्र रचना गरिएको हो ।)<ref name="ReferenceB">कौटिल्यको अर्थशास्त्र (कौटिलीये अर्थशास्त्रे), वि.सं.२०२४,अनु. केशवराज अर्याल, सं.पं.सोमनाथ शर्मा, काठमाडौँ: नेपाल राजकीय प्रज्ञा प्रतिष्ठान ।</ref> चन्द्रगुप्त मौर्य राजा भएपछि एक विशाल र बलियो साम्राज्य स्थापना भयो जसको राजधानी पाटलिपुत्र थियो । यस राज्य विस्तारलाई छोरा बिन्दुसार र नाति सम्राट अशोकले निरन्तरता दिएका हुन् । लगातार तीन पुस्ता (३००–१८० इसा पूर्व) सम्म निष्कण्टक सञ्चालित रहेको यो विशाल साम्राज्य कौटिलीय अर्थशास्त्रका नीतिहरूको जगमा स्थापित भएको थियो भन्नुमा अत्युक्ति हुने छैन । यद्यपि अटोस्टीन जोली, विन्टरविट्ज, कीथ आदि केही विद्वानहरूले यसको प्राचीनतामा शङ्का गर्दै कौटिल्य तथा अर्थशास्त्र दुवै वास्तवि होइनन् र कुनै काल्पनिक रचनाकारले पाँचौ शताब्दीमा रचना गरेको बताउँछन् । तर केपी जायसवाल, रुद्रपत्तनम श्यामशास्त्री, गणपति शास्त्री, फ्लीट, स्मिथ, र अमर्त्य सेन, सोमनाथ शर्मा, नयराज पन्त आदि विचारकहरूले प्रमाणपूर्वक के भनेका छन् भने कौटिल्यको अस्तित्व थियो त्यसैले आलोचकहरूका तर्कहरू महत्त्वहीन छन् । त्यसैले आधुनिक समयमा विद्वान्हरूले कौटिल्यको ऐतिहासिकता असंदिग्ध मान्दछन् ।<ref>ज्ञवाली, बाबु राम,२०१२, कौटिल्य र शुक्रको राजनीतिक अर्थशास्त्र,ज्ञानज्योति प्रकाशन,रुपन्देही</ref> ===ग्रन्थको पुनरुद्धार तथा अनुवाद=== दक्षिण भारतको एक ब्राह्मणले वि.सं. १९५९ मा भट्टस्वामीका टीका सहितको एक हस्तलिखित ग्रन्थ मैसूर राज्यको ओरिएन्टल लाईब्रेरीका अध्यक्ष श्याम शास्त्रीलाई बुझाएको थियो । जसले मैसूरका राजा बोडियारको सहयोगले यसको शुद्धता साथ सम्पादन, अङ्ग्रेजी अनुवाद र प्रकाशन गरे । यस पछि गणपतिशास्त्री, काङ्ले, गैरोला, रङ्गराजनले पुनः सम्पादन, अनुवाद र विश्लेषण गरे । वि.सं. १९८० र १९८६ मा दोस्रो र तेस्रो संस्करण पनि प्रकाशित भयो । महामहोपाध्याय टी गणपतशास्त्रीले कौटिलीय अर्थशास्त्रको ग्रन्थ खोजी गरेर वि.सं. १९८१ मा यसको मूल सहित संस्कृतमा विस्तृत व्याख्या सहित प्रकाशित गरे । प्राचीन संस्कृत टीकाहरूमा राजशेखर शास्त्री द्राविडको वैदिक सिद्धान्त संरक्षिणी, शंकरार्यको जयमंगला, योग्घमाचार्यको नीति निर्णिति, माधवयज्वमिश्रको नयचन्द्रिका, प्रभवमतिको चाणक्य टीका र भट्टस्वामीको प्रतिपाद्पञ्जिका रहेका छन् । वि.सं. २०१६ मा काल्यानोवले रुसी भाषामा यसको अनुवाद गरे । गङ्गाप्रसाद शास्त्रीले वि.सं. १९९७ मा यसको हिन्दी अनुवाद प्रस्तुत गरे । बङ्गाली, गुजराती, तमिल, तेलुगु आदि भाषाहरूमा यसका अनुवादहरू प्रकाशित भए । जर्मन, इटालियन र अन्य युरोपेली भाषामा कौटिलीय अर्थशास्त्रको अनुवाद प्रकाशित भयो । यसरी लगभग दुई हजार वर्ष अघि रचना गरी बीचमा हराएको एक महत्त्वपूर्ण ग्रन्थ सार्वजनिक जानकारीमा आयो । यी अनुवादहरूले प्राचीन हिन्दु संस्कृतिमा अर्थशास्त्र, राजनीतिशास्त्र, कूटनीति, युद्धकला र सैन्य सञ्चालनका क्षेत्रमा गरिएको मौलिक, व्यावहारिक र वस्तुगत चिन्तनबारे विश्वलाई जानकारी भयो । कौटिलीय अर्थशास्त्रको पहिलो पूर्ण नेपाली अनुवाद भने वि.सं. २०२४ सालमा नेप्रप्र (नेराप्रप्र)बाट प्रकाशित भएको हो । यसमा लगभग ९०० पृष्ठ छन् । यसका अनुवादक केशवराज अर्याल र सम्पादक सोमनाथ शर्मा हुन् । यसको प्रशंसा बालकृष्ण समले पनि गरेका छन् ।<ref name="ReferenceB"/> कौटिलीय अर्थशास्त्र १५ खण्डमा विभाजित छ । जसलाई अधिकरण नाम दिइएको छ । अधिकरणहरू अनेक अध्याय र प्रकरणमा विभाजित छन् । यस ग्रन्थको विषय वस्तु संक्षेपमा यस प्रकार छन्: ===परिचय र विधि=== अधिकरण एक र अधिकरण १५ ग्रन्थको विषय वस्तु परिचय र शोध विधिसँग सम्बन्धित छ । अधिकरण एकका तीन अध्यायहरूमा ग्रन्थको सम्पूर्ण विषय वस्तुको क्रम तथा आन्वीक्षिकी, त्रयी, वार्ता र दण्डनीति विषयको निरुपण गरिएको छ । पन्ध्रौ“ अधिकरणमा अर्थशास्त्रको परिभाषा यस प्रकार गरिएको छ :- मनुष्याणां वृत्तिरर्थः। मनुष्यवती भूमिरित्यर्थः । तस्याः लाभपालनोपायः शास्त्रमर्थशास्त्रमिति । अर्थ– मानिसहरूको वृत्ति–जीविकालाई अर्थ भनिन्छ । मानिसहरू भएको भूमि पनि अर्थ हो । यस्तो वृत्तिको आधार भूमिलाई प्राप्त गर्ने र त्यसको पालनका उपायहरू निरुपण गर्ने शास्त्र नै अर्थशास्त्र हो । यस परिभाषाका मुख्य विशेषताहरू यस प्रकार छन् :- # मानवीय जीविका नै आर्थिक क्रियाकलाप हो । # मानिसहरू बसोबास गरिएको भूमि नै राजकीय आयको आधार हो । # अर्थशास्त्रमा भौतिक सम्पत्तिको प्राप्ति र त्यसमा वृद्धि गर्ने उपायहरू व्याख्या गरिन्छ । त्यसबेला प्राकृतिक र सामाजिक विज्ञानहरूमा गरिने अनुसन्धान विधिको परिचय यस अधिकरणबाट प्राप्त हुन्छ । सोही क्रममा अर्थशास्त्र ग्रन्थ रचना गर्ने क्रममा प्रयोग गरिएको ३२ युक्तिहरू उदाहरणसहित प्रस्तुत गरिएको छ । जसले यस ग्रन्थलाई शोध ग्रन्थको स्वरुप प्रदान गर्छ । ===राज्य संयन्त्र र यसको सञ्चालन=== प्रथम अधिकरणको अध्याय ४ देखि अध्याय २० सम्मका अध्यायहरूमा राजकाजको दृष्टिले शासकका व्यवहार र कर्तव्य, मन्त्री, पुरोहित, राजकीय पदाधिकारी, राजदूत र गुप्तचर नियुक्ति सम्बन्धी विषयको विवरण दिइएको छ । अधिकरण दुईको सुरुका चारवटा अध्यायमा जनपदहरूको स्थापना, किल्ला निर्माण, राजकीय पदाधिकारीका चालचलनको परीक्षा र अध्याय ६ देखि ३५ सम्मका अध्यायहरूमा राजकीय कोष, सेना, कृषि, उद्योग आदिका प्रमुख अधिकारीहरूको काम र कर्तव्यका बारेमा उल्लेख छ । अध्याय ३६ मा नागरिकको कर्तव्य उल्लेख छ । अधिकरण पा“चका छवटा अध्यायहरूमा सुगठित र अनुशासित आन्तरिक प्रशासन सम्बन्धी विषयहरूको वर्णन छ । यो अधिकरण असजिलो समयमा राजकीय प्रशासन र निर्णय दृष्टिले महत्त्पूर्ण छ । अधिकरण छ र आठमा राज्यका प्रकृतिहरूलाई आदर्श बनाउने विधिहरू वर्णित छन् । अधिकरण सात, नौ, १०, ११, १२, १३, र चौधमा वैदेशिक सम्बन्ध, शत्रु र मित्र राष्ट्रसँगको कूटनैतिक व्यवहारबारे वर्णन छ । ===[[अर्थनीति|अर्थव्यवस्था]]=== पहिलो अधिकरणको अध्याय २ र ३, दोस्रो अधिकरणका सबै अध्याय, अधिकरण तीनको अध्याय १० देखि १४, अधिकरण चारको अध्याय १ र २ तथा अधिकरण पा“चको अध्याय २ र ३ को विवरणले के स्पष्ट गर्छ भने राजकीय अर्थव्यवस्था विषयमा प्राचीन कालमा उत्कृष्ट लेखन कार्य उपलब्ध थियो । कृषि, पशुपालन, वाणिज्य, राजकीय वित्त, राजकीय र निजी उद्यम व्यवस्था, आर्थिक प्रशासन इत्यादि अनेक आर्थिक क्षेत्रको विस्तृत र वैज्ञानिक विश्लेषण यी अध्यायहरूमा गरिएको छ । अधिकरण दुईमा राज्यका ३६ विभागीय प्रमुखको काम र कर्तव्यको बारेमा उल्लेख छ । यस अधिकरणमा आन्तरिक र वैदेशिक व्यापारका साथै भूमि व्यवस्था, पूँजी लगानी इत्यादिद्वारा राष्ट्रिय आयमा वृद्धि गर्ने विषय उल्लेख छ । कर सङ्कलन गर्ने शौल्किक, कर विभाग प्रमुख तथा करारोपणका नियमको बारेमा सूक्ष्म विवरण दिइएको छ । बढी कोषको आवश्यकता पर्दा लिनु पर्ने राजकीय निर्णयहरूको बारेमा अधिकरण पांचमा बताइएको छ । राजकीय कोष लेखाङ्कनका विधि, फाइलिंग प्रणाली र नियमहरूका बारेमा अक्षपटलाध्यक्ष अध्यायमा विवरण दिइएको छ । अधिकरण तीनमा ज्याला, ब्याज र नाफाका सैद्धान्तिक र कानुनी समाधानहरू प्रस्तुत गरिएको छ । अधिकरण पांचमा राजकीय कर्मचारीहरूको ज्याला निर्धारणका नियमहरू बनाइएको छ । ===सामाजिक कल्याण र शान्ति सुरक्षा=== सामाजिक कल्याणका लागि कौटिलीय अर्थशास्त्रमा शान्ति सुरक्षालाई सर्वाधिक महत्त्ववपूर्ण बताइएको छ । अधिकरण तीन, चार र पांचमा आन्तरिक सुरक्षाका लागि स्थानीय निकाय, सेना, रक्षक, र गुप्तचर निकायहरूको व्यवस्था गरिएको छ । धर्मस्थीय अधिकरणमा धर्मशास्त्रमा आधारित विधि संहिताको विवरण दिइएको छ । कण्टकशोधन अधिकरणमा नाफामुखी व्यापारी, अशान्ति मच्चाउने अपराधी, प्रजापीडक कर्मचारी आदि समाजलाई कण्टक तत्वहरूलाई दण्डित गरी तह लगाउने नियमहरूको वर्णन छ । यी दुवै अध्यायमा प्रजाको कल्याणका उपायहरू स्पष्ट शब्दमा व्याख्या गरिएको छ । अधिकरण सातमा परराष्ट्र सम्बन्धमा राज्यले पालन गर्नु पर्ने नियम बताइएको छ । अधिकरण आठमा सबै प्रकारका राजकीय संकट र तिनीहरूलाई नियन्त्रण गर्ने उपाय वर्णित छन् । अधिकरण नौ र दसमा युद्ध अभियानको तैयारी र युद्ध सञ्चालन गर्दा पालन गर्नु पर्ने नियम, व्यूह रचना, शत्रुमाथि आक्रमण आदिको विवरण छ । अधिकरण ११ मा सङ्घराज्यहरूमा फूट पार्ने तथा आफ्नो केन्द्रीय राज्यमा मिलाउने विधिहरूको प्रतिपादन गरिएको छ । अधिकरण १२ दुर्बल राज्यले बलिया राज्यसँग गर्नु पर्ने कूटनैतिक व्यवहार र सावधानीको वर्णन छ । अधिकरण १३ मा शत्रुको दुर्ग जितेपछि कब्जा गर्ने र त्यसमा आधिपत्य कायम गर्ने विधिहरूको वर्णन गरिएको छ । अधिकरण १४ मा शत्रु माथि प्रयोग गरिने विष, टुना मुना र मन्त्रहरूको प्रयोग विधि बताइएको छ । जुनसुकै अधिकरण, अध्याय र प्रकरणमा प्रजा कल्याणलाई सर्वाधिक महत्त्व दिइएको छ ।<ref>Babu Ram, Gewali, 2013, Economics of Kautilya, Shukra, and Brihaspati, Gyanjyoti Prakashan, Tupandehi, Nepal.Economicsofkautilyashukraandbrihaspati/pathshala.com</ref><ref>{{cite book|last1=अग्रवाल|first1=कमलेश|title=कौटिल्य अर्थशास्त्र एवं शुक्रनीति की राज्य व्यवस्थाए“|date=सन् १९९७|publisher=राधा पब्लिकेशन्स|location=नई दिल्ली}}</ref><ref>{{cite book|last1=अनु. केशवराज अर्याल, सं.पं.सोमनाथ शर्मा|title=कौटिल्यको अर्थशास्त्र (कौटिलीये अर्थशास्त्रे)|date=वि.सं.२०२४|publisher=नेराप्रप्र|location=काठमाडौँ}}</ref> ==आलोचक र प्रशंसक== अटोस्टीन जोली, विन्टरविट्ज, कीथ आदि युरोपियन विद्वान्हरूले कौटल्य र अर्थशास्त्र दुवै वास्तविक होइनन् र कुनै काल्पनिक रचनाकारले पाँचौ शताब्दीमा रचना गरेको बताउ“छन् । उनीहरूले यसको प्राचीनतामा शंका उठाएका छन् । के.सी. ओझाले एक अर्कै तर्क प्रस्तुत गरेका छन् । उनका अनुसार विष्णुगुप्तले कौटिलीय अर्थशास्त्र ग्रन्थको सम्पादन गरेकोले कौटल्य तथा विष्णुगुप्त एकै व्यक्ति हुन् भन्ने भ्रम उत्पन्न भएको छ र वास्तवममा कौटल्य र विष्णुगुप्त दुइ फरक व्यक्तिहरू हुन् ।<br /> तर विभिन्न अनुसन्धानबाट कौटिलीय अर्थशास्त्र एक प्रामाणिक र प्राचीनतम ग्रन्थ हो भन्ने सिद्ध भएको छ । के पी जायसवाल, रुद्रपत्तनम् श्यामशास्त्री, गणपति शास्त्री, फ्लीट, स्मिथ, र अमत्र्य सेन आदि विचारकहरूले आलोचकहरूको मत खण्डन गर्दै निश्चयपूर्वक के भनेका छन् भने कौटल्यको अस्तित्व थियो त्यसैले आलोचकहरूले अघि सारेका तर्कहरू महत्त्वहीन छन् । तर उनीहरूले के कुरा स्वीकार गर्दछन् भने शयौ“ वर्षको अन्तरालमा कौटिलीय अर्थशास्त्रको मूल पुस्तकमा पछिका आचार्यहरूले केही सामग्री थपेका हुन सक्छन् । त्यसै गरी मूल ग्रन्थको केही सामग्री लोप भएको हुनसक्छ । कौटिलीय अर्थशास्त्रका अनेक आलोचकहरू पनि छन् । कादम्बरीका रचयिता बाणभट्ट (वि.सं.७५७) ले नृशंस कार्यलाई उचित बताउने कौटिलीय अर्थशास्त्रलाई उत्कृष्ट भन्ने चिन्तकहरूले ग्रन्थको मूल्याङ्कन गर्न नजानेको बताएका छन् ।<ref name="ReferenceA"/> कालिदासका ग्रन्थ, भर्तृहरि नीतिशतक, कामन्दकीय नीतिसार, सुबन्धुको वासवदत्त, विशाखदत्तको मुद्रा राक्षस, विष्णुशर्माको पञ्चतन्त्र, शूद्रकको मृच्छकटिकम्, दण्डीको दशकुमार चरित आदि नाटक र कथाहरूमा कौटिलीय अर्थशास्त्रको प्रशंसा गरिएको छ ।<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Chanakya</ref> चीनिया यात्रु फाहियानले विष्णुगुप्त चाणक्यको प्रशंसा गर्दै भनेका छन्, चाणक्यले मुराका पुत्रलाई भारतवर्षको सम्राट बनाउन सफल भए । ==नेपालमा कौटिलीय अर्थशास्त्र== चाणक्य नीतिको प्रचलन नेपालमा मल्ल कालमा भएका प्रमाणहरू पाइन्छन् । चाणक्य नीतिका प्रशस्त हस्तलिखित प्रतिहरू पुरातत्व विभागमा संरक्षित छन् ।राजा हरिसिंहदेवका मन्त्री [[चण्डेश्वर ठक्कुर|आचार्य चण्डेश्वर]]ले आफ्नो ग्रन्थ राजनीतिरत्नाकरमा आचार्य चाणक्यलाई समुचित सम्मान दिएका छन् । कौटिलीय अर्थशास्त्र र कामन्दकका आर्थिक विचारलाई राज्य सञ्चालनका लागि सहयोगी हुने बताइएको छ । उनको समय चौधौँ शताब्दी मानिएको छ ।<ref>ज्ञवाली, बाबु राम (वि.सं.२०६८),मिथिलाका चण्डेश्वर नेपालको अर्थ राजनीतिका विशिष्ट नक्षत्र, नवतिलोत्तमा दैनिक पुस २८,२०६८, बुटवल: मणिमुकुन्द प्रकाशन ।</ref> उपलब्ध तथ्य अनुसार, आधुनिक समयमा कौटिलीय अर्थशास्त्रको यस अनुपम ग्रन्थको बारेमा नेपालमा वि.सं. २००९ पछि मात्र चर्चा हुन थालेको हो ।<ref>पन्त, नयराज,, कौटलीय अर्थशास्त्रको ऐतिहासिक व्याख्या भाग १, भाग २, काठमाडौँ: प्रकाशक स्वयं, वि.सं. २००९.६.१७, र वि.सं. २००९.९.२५ ।</ref> कौटिलीय अर्थशास्त्रको पहिलो पूर्ण नेपाली अनुवाद वि.सं. २०२४ सालमा नेपाल राजकीय प्रज्ञा प्रतिष्ठानबाट प्रकाशित भयो । यसमा लगभग ९०० पृष्ठ छन् । यसका अनुवादक केशवराज अर्याल र सम्पादक सोमनाथ शर्मा हुन् ।<ref>ञवाली, बाबु राम, (वि.सं.२०७१), वात्र्ता अर्थात् कौटिल्य र शुक्रको राजनीतिक अर्थशास्त्र, रुपन्देही: ज्ञानज्योति प्रकाशन ।</ref><ref>ज्ञवाली, बाबु राम,वि.सं.२०६८, कौटिलीय अर्थशास्त्र एवं पैतामह तन्त्रको संक्षिप्त परिचय, मिर्मिरे, वि.सं.२०६८,वर्ष ४०, अंक ३</ref> कौटिलीय अर्थशास्त्र बारे लेखिएका केही सन्दर्भको सूची निम्नलिखित छ * अर्याल, मदन प्रसाद, वि.सं.२०६३ विदुर, चाणक्य र भर्तृहरिका नीतिहरू, काठमाडौँ: रमादेवी अर्याल । * कौटिल्यको अर्थशास्त्र (कौटिलीये अर्थशास्त्रे), वि.सं.२०२४,अनु. केशवराज अर्याल, सं.पं.सोमनाथ शर्मा, काठमाडौँ: नेपाल राजकीय प्रज्ञा प्रतिष्ठान । * ज्ञवाली, बाबु राम २०१३, इकोनोमिक्स अफ् कौटिल्य, शुक्र एन्ड बृहस्पति, ज्ञानज्योति प्रकाशन रुपन्देही नेपाल 978-9937-2-7363 * ज्ञवाली, बाबु राम, सन् २०१३, ओरिएन्टल इकानोमिक्स रिभिजिटेड, ज्ञानज्योति प्रकाशन रुपन्देही नेपाल 978-9937-2- 7363 * ज्ञवाली, बाबु राम, सन् २०१२, पूर्वीय अर्थशास्त्र – प्राचीनतम तथ्य, नवीनतम जानकारी, ज्ञानज्योति प्रकाशन, रुपन्देही,978-9937-2- 73635285 p.&nbsp;13. * ज्ञवाली, बाबु राम २०१२ कौटिल्य र शुक्रको राजनीतिक अर्थशास्त्र ज्ञानज्योति प्रकाशन, रुपन्देही नेपाल 978-9937-2-7362-6 * ज्ञवाली, बाबु राम, वि.सं.२०६७ कौटलीय अर्थशास्त्रको वर्तमान सान्दर्भिकता, ऋतम्भरा अङ्क १४, बसन्तपुर: अनुसन्धान केन्द्र, नेसंवि । * पन्त, एम आर, सन् १९८०,अन अ वर्स अफ् द कौटलीय अर्थशास्त्र, काठमाडौँ: जर्नल अफ् द नेपाल रिसर्च सेन्टर, भोल्युम ४, , पृ. २६१–७१ । * पन्त, नयराज, वि.सं.२०२५,आचार्य कौटल्य र श्री ५ पृथ्वीनारायण शाह, पूर्णिमा, अङ्क १७, काठमाडौँ: संशोधन मण्डल । * पन्त, नयराज, वि.सं. २००९, कौटलीय अर्थशास्त्रको ऐतिहासिक व्याख्या भाग २, काठमाडौँ: प्रकाशक स्वयं, वि.सं. २००९.९.२५ । * पन्त, नयराज, वि.सं. २००९, कौटलीय अर्थशास्त्रको ऐतिहासिक व्याख्या भाग १, काठमाडौँ: प्रकाशक स्वयं, वि.सं. २००९.६.१७ । * वज्राचार्य, धनवज्र वि.सं.२०३०, लिच्छवीकालीन अभिलेख, नेपाल एसियाली अध्ययन संस्थान, काठमाडौँ * श्रेष्ठ, देवीचन्द्र, सन् १९८२ नेपालमा कौटल्य, आर्थिक नेपाल, वर्ष १, अंक १, काठमाडौँ: नेपाल रिसर्च सेन्टर, नवम्बर १९८२ । ==उपसंहार== कौटिल्यबारे उपलब्ध ऐतिहासिक तथ्यले के स्पष्ट हुन्छ भने उनी प्लेटो र एरिस्टोटल जस्तै राजधर्मका प्रणेता, एडम स्मिथ जस्तै आर्थिक दर्शनका प्रतिपादक, तथा मार्क्स जस्तै सामाजिक दर्शनकार पनि हुन् । आचार्य विष्णु गुप्त चाणक्य वा कौटल्यको नाम श्रीमदभागवत, विष्णु पुराण, कामन्दक नीतिसार, पञ्चतन्त्र, कादम्बरी, दशकुमार चरित्र आदि कैयौँ संस्कृत ग्रन्थहरूमा सम्मान साथ उल्लेख गरिएको छ । केवल संस्कृत साहित्यमा मात्र होइन अपितु बौद्ध र जैन ग्रन्थहरूमा पनि आचार्यको उल्लेख पाइन्छ । प्राचीन पुस्तकहरूमा जुन रूपमा आचार्य विष्णुगुप्त चाणक्य वा कौटल्यको स्मृति सुरक्षित राखिएको छ । त्यो यस कुराको प्रमाण हो कि आचार्यको राजनीतिक कार्य र विद्वताको स्मृति विगतमा धेरै समयसम्म कायम रहेको थियो । <ref>द कौटिलीय अर्थशास्त्र, भो.३, (सन् २००६), अनु. आर पी काङ्ले, बनारस: मोतीलाल बनारसी दास ।</ref> उनी तक्षशिला विश्वविद्यालयमा अर्थशास्त्रका प्रमुख आचार्य मात्र होइनन् उनी आर्य संस्कृतिको रक्षा गर्न तथा शस्त्र एवम् शास्त्र दुवैको उद्घार गर्न एक सैनिक र एक सेनापति जस्तै कैयांै पटक जीवन जोखिममा हालेर काम गर्ने एक कार्यकर्ता पनि हुन् । आफूले प्रतिपादन गरेका सिद्घान्तको उनले सफल प्रयोग पनि गरेका थिए त्यसैले कौटिलीय अर्थशास्त्र एक व्यावहारिक विज्ञान एवं संपरीक्षण गरेको शास्त्र पनि हो । <ref>{{cite book|last1=स्मिथ|first1=एल आर|title=अर्थशास्त्र एन्ड हिन्दु इक्विलिब्रियम, इकोनोमिक्स इन अर्थशास्त्र|date=सन् २००६|publisher=दीप एन्ड दीप|location=न्यु देल्ही|page=पृ..६४–११५}}</ref> जसको व्यावहारिक सफलताको ऐतिहासिक प्रमाण चन्द्रगुप्त मौर्यदेखि सम्राट अशोकका सन्तानहरू सम्मको लगभग १५० वर्षको सुदृढ अर्थप्रणाली हो । कौटिलीय अर्थशास्त्रको आर्थिक दर्शनका योगदानबारे प्रशंसा गर्दै रोजर बोशेले लेखेका छन्– ओक्लाहोमा फांटको एक्लो हिमालय शिखर टक्क उभिए झैं हिन्दु दर्शनको फाँटमा कौटिलीय अर्थशास्त्र एक्लै सगरमाथा झैं सिर ठडाएर उभिएको प्रतीत हुन्छ किनभने यस दर्शनको सामान्य लक्ष्य राजनीति र शक्ति सञ्चय गर्नु होइन, मोक्ष प्राप्त गर्नु हो...।<ref>{{cite book|last1=बोशे|first1=रोजर|title=द फस्र्ट ग्रेट पोलिटिकल रियलिस्ट– कौटिल्य एन्ड हिज अर्थशास्त्र|date=सन् २०००|publisher=लेक्सिंगटन बुक्स|location=न्यु योर्क|page=पृ. १०५}}</ref><ref>http://www.amazon.com/The-First-Great-Political-Realist/dp/0739106074</ref> राज्य सञ्चालनका लागि धनका महत्त्वको यस्तो उच्चकोटिको व्याख्या एडम स्मिथभन्दा २००० वर्ष अघि नै गरिसक्नु कौटिलीय अर्थशास्त्रको मौलिक, क्रान्तिकारी र दूरदर्शी विचार भन्न सकिन्छ । रोजर बोशेले यस अवधारणाको प्रशंसा गर्दै के भनेका छन् भने जोन लक र [[एडम स्मिथ]]भन्दा धेरै वर्ष अघि अर्थको महत्त्वलाई यसरी व्यक्त गर्ने कौटिल्य केवल एक जना मात्र विचारक हुन् । यहा स्मरणीय के छ भने पाश्चमहत्त्य अर्थशास्त्रको उद्गम मानिने प्लेटोले धनसम्बन्धी चिन्तनलाई हीन चिन्तन भनेर त्यसलाई कम महत्त्व दिएका छन् । <br /> कौटिलीय अर्थशास्त्रको आर्थिक र वित्तीय विचारधाराबाट सालेटोर कति प्रभावित छन् भने उनले ग्रन्थकारलाई विश्वको सबभन्दा ठूलो प्रथम वित्तीय विचारक भन्न पुगेका छन् । राजकीय उद्योग सञ्चालन गर्ने जुन दर्शन कौटिलीय अर्थशास्त्रमा धेरै व्यक्त गरिएको छ [[कार्ल मार्क्स|मार्क्स]] र हब्सको राजकीय उद्योग सम्बन्धी धारणा त्यही प्रकारको छ भन्ने बोशेको निष्कर्ष छ।<ref>{{cite book|last1=सालेटोर|first1=आर एन|title=अर्ली इन्डियन इकोनोमिक हिस्ट्री|date=सन् १९७५|publisher=कर्जन प्रेस|location=लन्दन|page=पृ. ७३}}</ref> म्याक्सवेबर<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Max_Weber</ref> का अनुसार कौटिलीय अर्थशास्त्रको सिद्धान्त वस्तुतः मेकियावेली जस्तै सम्पूर्ण र प्रभावशाली छ । यसको दाजोमा बरू मेकियावेलीय सामान्य होला ।<ref>{{cite book|last1=वेबर|first1=म्याक्स|title=वेबर सेलेक्ंशन्स इन् ट्रान्सलेशन|date=सन् १९७८|publisher=क्याम्ब्रिज युनिवर्सिटी प्रेस|location=लन्दन|page=पृ. २२०}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist|2}} ==बाह्य कडीहरू== {{Commonscat|Chanakya|चाणक्य}} ==यो पनि हेर्नुहोस्== {{अर्थशास्त्र}} [[श्रेणी:दार्शनिक]] [[श्रेणी:भारतीय दार्शनिकहरू]] iwffbrylsc21osqy4y0owxvgk0qmddy 0 17607 1365793 1318671 2026-07-12T12:01:17Z Bishaldev100 28807 /* स्थापना */ 1365793 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = इष्ट ईन्डिया कम्पनी<br>East India Company (EIC) | logo = Flag of the British East India Company (1801).svg | logo_caption = कम्पनी झण्डा (१८०१) | image = Coat of arms of the East India Company.svg | image_caption = प्रतीक चिन्ह (१६९८)<br><br>'''Motto:''' ''Auspicio Regis et Senatus Angliae''<br>"By command of the King and Parliament of England" | type = [[पब्लिक कम्पनी|पब्लिक लिमिटेड कम्पनी]] | fate = [[Government of India Act 1858]] | foundation = {{start date|1600|12|31|df=yes}} | founders = [[John Watts (merchant)|John Watts]], [[George White (merchant)|George White]] | defunct = {{End date|df=yes|1874|6|1}} | location_city = [[लन्डन]] | location_country = [[इङ्ल्यान्ड|बेलायत]] | industry = [[अन्तराष्ट्रिय व्यापार]], [[लागू औषध तस्करी]]<ref>{{cite web |title=The Opium War |url=https://www.nam.ac.uk/explore/opium-war-1839-1842 |publisher=National Army Museum |accessdate=29 December 2018}}</ref> | products = कपास, रेसम, [[indigo dye]], नुन, मसला, [[niter|saltpetre]], चिया, र [[अफिम]] }} [[चित्र:Flag of the British East India Company (1707).svg|thumb|200px|right|'''इस्ट इण्डिया कम्पनी'''को झण्डा]] '''इस्ट इन्डिया कम्पनी''' ('''East India Company''' ('''EIC'''){{efn|also known as the '''अनरेबल इस्ट इन्डिया कम्पनी (Honourable East India Company''' ('''HEIC'''), '''इस्ट इन्डिया ट्रेडिङ कम्पनी East India Trading Company''' ('''EITC'''), द '''इंलिस इस्ट इन्डिया कम्पनी English East India Company''', वा ([[एकीकरण कानुन १७०७|१७०७ पछि]]) द '''ब्रिटिस इस्ट इन्डिया कम्पनी''' भनेर पनि चिनिन्छ, र अनौपचारिक रूपमा '''जोन कम्पनी''',<ref>{{cite book|last1=Carey|first1=W. H.|title=1882 – The Good Old Days of Honourable John Company|date=1882|publisher=Argus Press|location=Simla|url=http://www.bl.uk/learning/langlit/texts/empire/good/1882good.html|access-date=30 July 2015|archive-date=23 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923225934/http://www.bl.uk/learning/langlit/texts/empire/good/1882good.html|url-status=live}}</ref> '''कम्पनी बहादुर''',<ref>{{cite web |title=Company Bahadur |url=https://www.britannica.com/topic/Company-Bahadur |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=8 December 2018 |archive-date=9 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181209125206/https://www.britannica.com/topic/Company-Bahadur |url-status=live }}</ref> or simply '''The Company'''}} १६०० मा स्थापना भएको र १८७४ मा बिघटन भएको एक इंलिस , र पछी ब्रिटिस कम्पनी थियो ।<ref name="Times">{{cite news|title=Not many days ago the House of Commons passed|date=8 April 1873|newspaper=Times|location=London|page=9}}</ref> यसको स्थापना हिन्द महासागर क्षेत्र, पहिले इस्ट इन्डिज ([[भारतीय उपमहाद्वीप]] र [[दक्षिणपूर्व एसिया|दक्षिणपूर्वी एसिया]]), र पछी [[पूर्वी एसिया]]मा व्यापार गर्न भएको थियो । यो कम्पनीले भारतीय उपमहाद्वीपको ठूलो हिस्सा नियन्त्रणमा लिएको थियो र दक्षिण पूर्वी एसियाको हिस्सा र हंगकंगलाई उपनिवेश बनाएको थियो। यसको उच्चतम अवस्थामा, कम्पनी विश्वको सबै भन्दा ठूलो व्यवसायिक प्रतिष्ठान थियो। इस्ट इन्डिया कम्पनीको आफ्नै सेना थियो, जसमा २,६०,००० सैनिक थिए, जुन तत्कालीन ब्रिटिस सेनाको भन्दा दोब्बर आकार थियो। <ref>{{cite web |last=Roos |first=Dave |date=2020-10-23 |title=How the East India Company Became the World's Most Powerful Monopoly |url=https://www.history.com/news/east-india-company-england-trade |accessdate=2022-04-29 |publisher=History}}</ref> The operations of the company had a profound effect on the global balance of [[trade]], almost single-handedly<ref name="Anarchy">{{cite book|last1=Dalrymple|first1=William|title=The Anarchy - The Relentless Rise of the East India Company|date=2020|publisher=Bloomsbury Publishing|location=London|isbn=9781526634016|page=xxxv (Introduction)|url=https://books.google.com/books?id=HUMIEAAAQBAJ|access-date=29 May 2022}}</ref> reversing the trend of eastward drain of Western bullion, seen since [[Ancient Rome|Roman times]].<ref>{{cite news|url=https://www.ft.com/content/0f1ec9da-c9a6-11e9-af46-b09e8bfe60c0|title=Lessons for capitalism from the East India Company|last1=Dalrymple|first1=William|date=30 August 2019|work=Financial Times|access-date=29 May 2022|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/0f1ec9da-c9a6-11e9-af46-b09e8bfe60c0|archive-date=10 December 2022|url-access=subscription}}</ref> मूल रूपमा "गभर्नर र कम्पनी अफ मर्चेन्ट्स अफ लन्डन ट्रेडिङ इन द ईस्ट-इन्डिज" ("Governor and Company of Merchants of London Trading into the East-Indies") को रूपमा चार्टर्ड गरिएको थियो। Originally [[Chartered company|chartered]] as the ,<ref name="jiscuk">{{cite web |last1=Scott |first1=William |title=East India Company, 1817–1827 |url=https://archiveshub.jisc.ac.uk/search/archives/a9ee8afa-3ebe-340e-83c6-2e45bd014d1c |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190921212228/https://archiveshub.jisc.ac.uk/search/archives/a9ee8afa-3ebe-340e-83c6-2e45bd014d1c |archive-date=21 September 2019 |access-date=20 September 2019 |website=archiveshub.jisc.ac.uk |publisher=Senate House Library Archives, University of London |language=en }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190921212228/https://archiveshub.jisc.ac.uk/search/archives/a9ee8afa-3ebe-340e-83c6-2e45bd014d1c |date=21 September 2019 }}</ref><ref>{{cite wikisource|title=Charter Granted by Queen Elizabeth to the East India Company|wslink=Charter granted by Queen Elizabeth to the East India Company|last=[[Parliament of England]]|date=31 December 1600|quote=Governor and Company of Merchants of London Trading into the East-Indies}}</ref> कम्पनीले १८अयं शताब्दी को को मध्य र १९ औं शताब्दीको शुरुवातमा विश्वको व्यापारको आधा हिस्सा ओगटेको थियो,<ref name="onlinegallery">{{cite book|last1=Farrington|first1=Anthony|title=Trading Places: The East India Company and Asia 1600–1834|date=2002|publisher=British Library|isbn=9780712347563|url=https://books.google.com/books?id=6g5XwAEACAAJ|access-date=21 September 2019|language=en|archive-date=27 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200727135431/https://books.google.com/books?id=6g5XwAEACAAJ|url-status=live}}</ref> विशेष गरी [[कपास]], [[रेसम|रेशम]], इन्डिगो डाई, [[चिनी]], [[नुन]], [[मसला]], [[नुन]], [[चिया]] र [[अफिम]] लगायतका आधारभूत वस्तुहरूमा । कम्पनीले [[भारत]]मा [[बेलायती साम्राज्य|ब्रिटिश साम्राज्य]]को शुरुवात पनि स्थापना गर्‍यो .<ref name="onlinegallery" /><ref>{{cite web |title=Books associated with Trading Places – the East India Company and Asia 1600–1834, an Exhibition |url=http://www.bl.uk/onlinegallery/features/trading/booksgifts1.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140330215843/http://www.bl.uk/onlinegallery/features/trading/booksgifts1.html |archive-date=30 March 2014 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140330215843/http://www.bl.uk/onlinegallery/features/trading/booksgifts1.html |date=30 March 2014 }}</ref> इङ्ल्यान्डको इस्ट इन्डिया कम्पनीको स्थापना, स्पेनी आर्मादाको पराजय पछि, महारानी एलिजाबेथको आज्ञापत्र द्वारा (३१ डिसेम्बर, १६००) "द गवर्नर ऐंड मर्चेट्स अफ लन्डन ट्रेडिंग टु दि ईस्ट इंडीज'को नामले भयो। यसै आज्ञापत्रद्वारा उक्त कंपनीलाई व्यावसायिक एकाधिकार पनि प्राप्त भयो। ब्रिटिश इस्ट इण्डिया कम्पनीको स्थापना ३१ डिसेम्बर १६०० ईस्वीमा भएको थियो। यसलाई यदाकदा जोहन कम्पनीको नामले पनि जानिन्थ्यो। यसलाई [[ब्रिटेन]]की [[महारानी]]ले भारतसित व्यापार गर्नका लागि २१ वर्षसम्म छुट दिएकी थिइन्। पछि गएर कम्पनीले [[भारत]]का प्रायः सबै क्षेत्रहरूमा आफ्नो [[सैनिक]] तथा [[प्रशासनिक]] [[आधिपत्य]] जमाए। १८५७ को प्रथम [[स्वतन्त्रता]] [[संग्राम]] अथवा [[सिपाही]] [[विद्रोह]]पछि सन १८५८ मा यसको विलय भयो। जब १४९८ ई. मा भास्को द गामाले उत्तमाशा द्वीप अथवा केप अफ गुड होप द्वारा भारतयात्राको निम्ति नयाँ समुद्री [[मार्ग]] खोजे, तब संसारको [[इतिहास]]मा एउटा क्रान्तिकारी बाटो खुल्यो। [[युरोप|यूरोपीय]] [[देश]]हरूको भारत तथा पूर्वी [[द्वीप]]हरूसित [[प्रत्यक्ष]] संपर्क भयो। स्वभावत: सुदृढ नाभिक शक्तिको कारण यस मार्गमा सर्वप्रथम [[पोर्तगाल|पोर्चुगल]]को [[एकाधिकार]] [[स्थापित]] भयो; परन्तु, चाँडै [[नेदरल्यान्ड|हलैंड]] र त्यसपछि [[इङ्ल्यान्ड]]ले पोर्चुगलको मार्गमा [[गतिरोध]] ल्याएँ। कम्पनीको विकासको साथ साथ इङ्ल्यान्डमा उसको व्यावसायिक एकाधिकारको विरुद्ध असंगठित र सुसंगठित प्रयासहरू भए। अन्तत: रानी ऐन तथा लार्ड गोडोल्फिनको [[मध्यस्थता]]द्वारा आन्तरिक विरोधहरूको समाधान भएपछि "द युनाइटेड कम्पनी अफ मर्चेट्स अफ इङ्ल्यान्ड ट्रेडिंग टु दि ईस्ट इंडीज'को रूपमा नयाँ विधानको साथ ईस्ट इन्डिया कम्पनीको पुनर्निर्माण भयो। एक प्रकारले यसैलाई कम्पनीको यथोचित [[श्रीगणेश]] भन्दा उपयुक्त हुनेछ। '''इस्ट इण्डिया कम्पनी''' (''इस्ट इण्डिया ट्रेडिंग कम्पनी'' र ''इङ्गलिश इस्ट इण्डिया कम्पनी'' पनि) [[संघको सन्धि]] (Treaty of Union) पछि ब्रिटिश इस्ट इण्डिया कम्पनी एक [[संयुक्त स्टक कम्पनी]] थियो। यस कम्पनीको स्थापना शुरुमा [[पूर्वी इन्डिज]]हरू (East Indies) सँग ब्यापार गर्न खोज्ने उद्देश्यले भयेको थियो, तर त्यो ब्यापार मुख्य रूपमा [[भारत]] र चीनसँग तोडियो। पुरानो युरोपियन [[इस्ट इण्डिया कम्पनीहरू]]को नाममा धेरै समानता थियो।<br /> ब्रिटिश इस्ट इण्डिया कम्पनीको स्थापना डिसेम्बर १६०० इ॰ मा भएको थियो। यस कम्पनीलाई यदा कदा '''जौन''' कम्पनीको नामबाट पनि जानिन्थ्यो। यस कम्पनीलाई ब्रिटेनको महारानी [[एलिजाबेथ (1)|एलिजाबेथ प्रथम]]बाट पूर्वी इन्डिजहरूसँग ब्यापार गर्ने अनुमति प्राप्त थियो। == स्थापना == [[१८५७ सिपाही विद्रोह|१८५७ को भारतीय विद्रोह]] पछि र भारत सरकार अधिनियम १८५८ को प्रावधान अन्तर्गत, ब्रिटिश सरकारले कम्पनीलाई राष्ट्रियकरण गर्यो। ब्रिटिश सरकारले आफ्नो भारतीय सम्पत्ति, यसको प्रशासनिक शक्ति र मेसिनरी, र यसको सशस्त्र बल कब्जा गर्यो।<ref name="Conquests">{{Cite web |title=East India Company and Raj 1785-1858 |url=https://www.parliament.uk/about/living-heritage/evolutionofparliament/legislativescrutiny/parliament-and-empire/parliament-and-the-american-colonies-before-1765/east-india-company-and-raj-1785-1858/ |website=UK Parliament}}</ref> ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[फ्रान्सेली इस्ट इन्डिया कम्पनी|फ्रेन्च ईस्ट इण्डिया कम्पनी]] * {{Commonscat-inline|British East India Company|ब्रिटिश इस्ट इन्डिया कम्पनी}} * [[नालापानीको लडाइँ|नालापानीको युद्ध]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} {{notelist}} ==बाह्य कडीहरू== {{कमन्सश्रेणी|British East India Company}} [[श्रेणी:ब्रिटिस भारत]] [[श्रेणी:पाकिस्तानको इतिहास]] hbcfmzvhvu6q3uncmg4423bqcw62kpf 1365794 1365793 2026-07-12T12:01:34Z Bishaldev100 28807 /* स्थापना */ 1365794 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = इष्ट ईन्डिया कम्पनी<br>East India Company (EIC) | logo = Flag of the British East India Company (1801).svg | logo_caption = कम्पनी झण्डा (१८०१) | image = Coat of arms of the East India Company.svg | image_caption = प्रतीक चिन्ह (१६९८)<br><br>'''Motto:''' ''Auspicio Regis et Senatus Angliae''<br>"By command of the King and Parliament of England" | type = [[पब्लिक कम्पनी|पब्लिक लिमिटेड कम्पनी]] | fate = [[Government of India Act 1858]] | foundation = {{start date|1600|12|31|df=yes}} | founders = [[John Watts (merchant)|John Watts]], [[George White (merchant)|George White]] | defunct = {{End date|df=yes|1874|6|1}} | location_city = [[लन्डन]] | location_country = [[इङ्ल्यान्ड|बेलायत]] | industry = [[अन्तराष्ट्रिय व्यापार]], [[लागू औषध तस्करी]]<ref>{{cite web |title=The Opium War |url=https://www.nam.ac.uk/explore/opium-war-1839-1842 |publisher=National Army Museum |accessdate=29 December 2018}}</ref> | products = कपास, रेसम, [[indigo dye]], नुन, मसला, [[niter|saltpetre]], चिया, र [[अफिम]] }} [[चित्र:Flag of the British East India Company (1707).svg|thumb|200px|right|'''इस्ट इण्डिया कम्पनी'''को झण्डा]] '''इस्ट इन्डिया कम्पनी''' ('''East India Company''' ('''EIC'''){{efn|also known as the '''अनरेबल इस्ट इन्डिया कम्पनी (Honourable East India Company''' ('''HEIC'''), '''इस्ट इन्डिया ट्रेडिङ कम्पनी East India Trading Company''' ('''EITC'''), द '''इंलिस इस्ट इन्डिया कम्पनी English East India Company''', वा ([[एकीकरण कानुन १७०७|१७०७ पछि]]) द '''ब्रिटिस इस्ट इन्डिया कम्पनी''' भनेर पनि चिनिन्छ, र अनौपचारिक रूपमा '''जोन कम्पनी''',<ref>{{cite book|last1=Carey|first1=W. H.|title=1882 – The Good Old Days of Honourable John Company|date=1882|publisher=Argus Press|location=Simla|url=http://www.bl.uk/learning/langlit/texts/empire/good/1882good.html|access-date=30 July 2015|archive-date=23 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923225934/http://www.bl.uk/learning/langlit/texts/empire/good/1882good.html|url-status=live}}</ref> '''कम्पनी बहादुर''',<ref>{{cite web |title=Company Bahadur |url=https://www.britannica.com/topic/Company-Bahadur |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=8 December 2018 |archive-date=9 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181209125206/https://www.britannica.com/topic/Company-Bahadur |url-status=live }}</ref> or simply '''The Company'''}} १६०० मा स्थापना भएको र १८७४ मा बिघटन भएको एक इंलिस , र पछी ब्रिटिस कम्पनी थियो ।<ref name="Times">{{cite news|title=Not many days ago the House of Commons passed|date=8 April 1873|newspaper=Times|location=London|page=9}}</ref> यसको स्थापना हिन्द महासागर क्षेत्र, पहिले इस्ट इन्डिज ([[भारतीय उपमहाद्वीप]] र [[दक्षिणपूर्व एसिया|दक्षिणपूर्वी एसिया]]), र पछी [[पूर्वी एसिया]]मा व्यापार गर्न भएको थियो । यो कम्पनीले भारतीय उपमहाद्वीपको ठूलो हिस्सा नियन्त्रणमा लिएको थियो र दक्षिण पूर्वी एसियाको हिस्सा र हंगकंगलाई उपनिवेश बनाएको थियो। यसको उच्चतम अवस्थामा, कम्पनी विश्वको सबै भन्दा ठूलो व्यवसायिक प्रतिष्ठान थियो। इस्ट इन्डिया कम्पनीको आफ्नै सेना थियो, जसमा २,६०,००० सैनिक थिए, जुन तत्कालीन ब्रिटिस सेनाको भन्दा दोब्बर आकार थियो। <ref>{{cite web |last=Roos |first=Dave |date=2020-10-23 |title=How the East India Company Became the World's Most Powerful Monopoly |url=https://www.history.com/news/east-india-company-england-trade |accessdate=2022-04-29 |publisher=History}}</ref> The operations of the company had a profound effect on the global balance of [[trade]], almost single-handedly<ref name="Anarchy">{{cite book|last1=Dalrymple|first1=William|title=The Anarchy - The Relentless Rise of the East India Company|date=2020|publisher=Bloomsbury Publishing|location=London|isbn=9781526634016|page=xxxv (Introduction)|url=https://books.google.com/books?id=HUMIEAAAQBAJ|access-date=29 May 2022}}</ref> reversing the trend of eastward drain of Western bullion, seen since [[Ancient Rome|Roman times]].<ref>{{cite news|url=https://www.ft.com/content/0f1ec9da-c9a6-11e9-af46-b09e8bfe60c0|title=Lessons for capitalism from the East India Company|last1=Dalrymple|first1=William|date=30 August 2019|work=Financial Times|access-date=29 May 2022|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/0f1ec9da-c9a6-11e9-af46-b09e8bfe60c0|archive-date=10 December 2022|url-access=subscription}}</ref> मूल रूपमा "गभर्नर र कम्पनी अफ मर्चेन्ट्स अफ लन्डन ट्रेडिङ इन द ईस्ट-इन्डिज" ("Governor and Company of Merchants of London Trading into the East-Indies") को रूपमा चार्टर्ड गरिएको थियो। Originally [[Chartered company|chartered]] as the ,<ref name="jiscuk">{{cite web |last1=Scott |first1=William |title=East India Company, 1817–1827 |url=https://archiveshub.jisc.ac.uk/search/archives/a9ee8afa-3ebe-340e-83c6-2e45bd014d1c |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190921212228/https://archiveshub.jisc.ac.uk/search/archives/a9ee8afa-3ebe-340e-83c6-2e45bd014d1c |archive-date=21 September 2019 |access-date=20 September 2019 |website=archiveshub.jisc.ac.uk |publisher=Senate House Library Archives, University of London |language=en }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190921212228/https://archiveshub.jisc.ac.uk/search/archives/a9ee8afa-3ebe-340e-83c6-2e45bd014d1c |date=21 September 2019 }}</ref><ref>{{cite wikisource|title=Charter Granted by Queen Elizabeth to the East India Company|wslink=Charter granted by Queen Elizabeth to the East India Company|last=[[Parliament of England]]|date=31 December 1600|quote=Governor and Company of Merchants of London Trading into the East-Indies}}</ref> कम्पनीले १८अयं शताब्दी को को मध्य र १९ औं शताब्दीको शुरुवातमा विश्वको व्यापारको आधा हिस्सा ओगटेको थियो,<ref name="onlinegallery">{{cite book|last1=Farrington|first1=Anthony|title=Trading Places: The East India Company and Asia 1600–1834|date=2002|publisher=British Library|isbn=9780712347563|url=https://books.google.com/books?id=6g5XwAEACAAJ|access-date=21 September 2019|language=en|archive-date=27 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200727135431/https://books.google.com/books?id=6g5XwAEACAAJ|url-status=live}}</ref> विशेष गरी [[कपास]], [[रेसम|रेशम]], इन्डिगो डाई, [[चिनी]], [[नुन]], [[मसला]], [[नुन]], [[चिया]] र [[अफिम]] लगायतका आधारभूत वस्तुहरूमा । कम्पनीले [[भारत]]मा [[बेलायती साम्राज्य|ब्रिटिश साम्राज्य]]को शुरुवात पनि स्थापना गर्‍यो .<ref name="onlinegallery" /><ref>{{cite web |title=Books associated with Trading Places – the East India Company and Asia 1600–1834, an Exhibition |url=http://www.bl.uk/onlinegallery/features/trading/booksgifts1.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140330215843/http://www.bl.uk/onlinegallery/features/trading/booksgifts1.html |archive-date=30 March 2014 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140330215843/http://www.bl.uk/onlinegallery/features/trading/booksgifts1.html |date=30 March 2014 }}</ref> इङ्ल्यान्डको इस्ट इन्डिया कम्पनीको स्थापना, स्पेनी आर्मादाको पराजय पछि, महारानी एलिजाबेथको आज्ञापत्र द्वारा (३१ डिसेम्बर, १६००) "द गवर्नर ऐंड मर्चेट्स अफ लन्डन ट्रेडिंग टु दि ईस्ट इंडीज'को नामले भयो। यसै आज्ञापत्रद्वारा उक्त कंपनीलाई व्यावसायिक एकाधिकार पनि प्राप्त भयो। ब्रिटिश इस्ट इण्डिया कम्पनीको स्थापना ३१ डिसेम्बर १६०० ईस्वीमा भएको थियो। यसलाई यदाकदा जोहन कम्पनीको नामले पनि जानिन्थ्यो। यसलाई [[ब्रिटेन]]की [[महारानी]]ले भारतसित व्यापार गर्नका लागि २१ वर्षसम्म छुट दिएकी थिइन्। पछि गएर कम्पनीले [[भारत]]का प्रायः सबै क्षेत्रहरूमा आफ्नो [[सैनिक]] तथा [[प्रशासनिक]] [[आधिपत्य]] जमाए। १८५७ को प्रथम [[स्वतन्त्रता]] [[संग्राम]] अथवा [[सिपाही]] [[विद्रोह]]पछि सन १८५८ मा यसको विलय भयो। जब १४९८ ई. मा भास्को द गामाले उत्तमाशा द्वीप अथवा केप अफ गुड होप द्वारा भारतयात्राको निम्ति नयाँ समुद्री [[मार्ग]] खोजे, तब संसारको [[इतिहास]]मा एउटा क्रान्तिकारी बाटो खुल्यो। [[युरोप|यूरोपीय]] [[देश]]हरूको भारत तथा पूर्वी [[द्वीप]]हरूसित [[प्रत्यक्ष]] संपर्क भयो। स्वभावत: सुदृढ नाभिक शक्तिको कारण यस मार्गमा सर्वप्रथम [[पोर्तगाल|पोर्चुगल]]को [[एकाधिकार]] [[स्थापित]] भयो; परन्तु, चाँडै [[नेदरल्यान्ड|हलैंड]] र त्यसपछि [[इङ्ल्यान्ड]]ले पोर्चुगलको मार्गमा [[गतिरोध]] ल्याएँ। कम्पनीको विकासको साथ साथ इङ्ल्यान्डमा उसको व्यावसायिक एकाधिकारको विरुद्ध असंगठित र सुसंगठित प्रयासहरू भए। अन्तत: रानी ऐन तथा लार्ड गोडोल्फिनको [[मध्यस्थता]]द्वारा आन्तरिक विरोधहरूको समाधान भएपछि "द युनाइटेड कम्पनी अफ मर्चेट्स अफ इङ्ल्यान्ड ट्रेडिंग टु दि ईस्ट इंडीज'को रूपमा नयाँ विधानको साथ ईस्ट इन्डिया कम्पनीको पुनर्निर्माण भयो। एक प्रकारले यसैलाई कम्पनीको यथोचित [[श्रीगणेश]] भन्दा उपयुक्त हुनेछ। '''इस्ट इण्डिया कम्पनी''' (''इस्ट इण्डिया ट्रेडिंग कम्पनी'' र ''इङ्गलिश इस्ट इण्डिया कम्पनी'' पनि) [[संघको सन्धि]] (Treaty of Union) पछि ब्रिटिश इस्ट इण्डिया कम्पनी एक [[संयुक्त स्टक कम्पनी]] थियो। यस कम्पनीको स्थापना शुरुमा [[पूर्वी इन्डिज]]हरू (East Indies) सँग ब्यापार गर्न खोज्ने उद्देश्यले भयेको थियो, तर त्यो ब्यापार मुख्य रूपमा [[भारत]] र चीनसँग तोडियो। पुरानो युरोपियन [[इस्ट इण्डिया कम्पनीहरू]]को नाममा धेरै समानता थियो।<br /> ब्रिटिश इस्ट इण्डिया कम्पनीको स्थापना डिसेम्बर १६०० इ॰ मा भएको थियो। यस कम्पनीलाई यदा कदा '''जौन''' कम्पनीको नामबाट पनि जानिन्थ्यो। यस कम्पनीलाई ब्रिटेनको महारानी [[एलिजाबेथ (1)|एलिजाबेथ प्रथम]]बाट पूर्वी इन्डिजहरूसँग ब्यापार गर्ने अनुमति प्राप्त थियो। == स्थापना == [[१८५७ सिपाही विद्रोह|१८५७ को भारतीय विद्रोह]] पछि र भारत सरकार अधिनियम १८५८ को प्रावधान अन्तर्गत, ब्रिटिश सरकारले कम्पनीलाई राष्ट्रियकरण गर्यो। ब्रिटिश सरकारले आफ्नो भारतीय सम्पत्ति, यसको प्रशासनिक शक्ति र मेसिनरी, र यसको सशस्त्र बल कब्जा गर्यो।<ref name="Conquests">{{Cite web |title=East India Company and Raj 1785-1858 |url=https://www.parliament.uk/about/living-heritage/evolutionofparliament/legislativescrutiny/parliament-and-empire/parliament-and-the-american-colonies-before-1765/east-india-company-and-raj-1785-1858/ |website=UK Parliament}}</ref> ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[फ्रान्सेली इस्ट इन्डिया कम्पनी|फ्रेन्च ईस्ट इण्डिया कम्पनी]] * {{Commonscat-inline|British East India Company|ब्रिटिश इस्ट इन्डिया कम्पनी}} * [[नालापानीको लडाइँ|नालापानीको युद्ध]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} {{notelist}} ==बाह्य कडीहरू== {{कमन्सश्रेणी|British East India Company}} [[श्रेणी:ब्रिटिस भारत]] [[श्रेणी:पाकिस्तानको इतिहास]] 0m6lwg5e9uoml38l35cnjysh95v3gkh 1365817 1365794 2026-07-12T16:49:00Z ~2026-39377-05 79755 /* स्थापना */ 1365817 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = इष्ट ईन्डिया कम्पनी<br>East India Company (EIC) | logo = Flag of the British East India Company (1801).svg | logo_caption = कम्पनी झण्डा (१८०१) | image = Coat of arms of the East India Company.svg | image_caption = प्रतीक चिन्ह (१६९८)<br><br>'''Motto:''' ''Auspicio Regis et Senatus Angliae''<br>"By command of the King and Parliament of England" | type = [[पब्लिक कम्पनी|पब्लिक लिमिटेड कम्पनी]] | fate = [[Government of India Act 1858]] | foundation = {{start date|1600|12|31|df=yes}} | founders = [[John Watts (merchant)|John Watts]], [[George White (merchant)|George White]] | defunct = {{End date|df=yes|1874|6|1}} | location_city = [[लन्डन]] | location_country = [[इङ्ल्यान्ड|बेलायत]] | industry = [[अन्तराष्ट्रिय व्यापार]], [[लागू औषध तस्करी]]<ref>{{cite web |title=The Opium War |url=https://www.nam.ac.uk/explore/opium-war-1839-1842 |publisher=National Army Museum |accessdate=29 December 2018}}</ref> | products = कपास, रेसम, [[indigo dye]], नुन, मसला, [[niter|saltpetre]], चिया, र [[अफिम]] }} [[चित्र:Flag of the British East India Company (1707).svg|thumb|200px|right|'''इस्ट इण्डिया कम्पनी'''को झण्डा]] '''इस्ट इन्डिया कम्पनी''' ('''East India Company''' ('''EIC'''){{efn|also known as the '''अनरेबल इस्ट इन्डिया कम्पनी (Honourable East India Company''' ('''HEIC'''), '''इस्ट इन्डिया ट्रेडिङ कम्पनी East India Trading Company''' ('''EITC'''), द '''इंलिस इस्ट इन्डिया कम्पनी English East India Company''', वा ([[एकीकरण कानुन १७०७|१७०७ पछि]]) द '''ब्रिटिस इस्ट इन्डिया कम्पनी''' भनेर पनि चिनिन्छ, र अनौपचारिक रूपमा '''जोन कम्पनी''',<ref>{{cite book|last1=Carey|first1=W. H.|title=1882 – The Good Old Days of Honourable John Company|date=1882|publisher=Argus Press|location=Simla|url=http://www.bl.uk/learning/langlit/texts/empire/good/1882good.html|access-date=30 July 2015|archive-date=23 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923225934/http://www.bl.uk/learning/langlit/texts/empire/good/1882good.html|url-status=live}}</ref> '''कम्पनी बहादुर''',<ref>{{cite web |title=Company Bahadur |url=https://www.britannica.com/topic/Company-Bahadur |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=8 December 2018 |archive-date=9 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181209125206/https://www.britannica.com/topic/Company-Bahadur |url-status=live }}</ref> or simply '''The Company'''}} १६०० मा स्थापना भएको र १८७४ मा बिघटन भएको एक इंलिस , र पछी ब्रिटिस कम्पनी थियो ।<ref name="Times">{{cite news|title=Not many days ago the House of Commons passed|date=8 April 1873|newspaper=Times|location=London|page=9}}</ref> यसको स्थापना हिन्द महासागर क्षेत्र, पहिले इस्ट इन्डिज ([[भारतीय उपमहाद्वीप]] र [[दक्षिणपूर्व एसिया|दक्षिणपूर्वी एसिया]]), र पछी [[पूर्वी एसिया]]मा व्यापार गर्न भएको थियो । यो कम्पनीले भारतीय उपमहाद्वीपको ठूलो हिस्सा नियन्त्रणमा लिएको थियो र दक्षिण पूर्वी एसियाको हिस्सा र हंगकंगलाई उपनिवेश बनाएको थियो। यसको उच्चतम अवस्थामा, कम्पनी विश्वको सबै भन्दा ठूलो व्यवसायिक प्रतिष्ठान थियो। इस्ट इन्डिया कम्पनीको आफ्नै सेना थियो, जसमा २,६०,००० सैनिक थिए, जुन तत्कालीन ब्रिटिस सेनाको भन्दा दोब्बर आकार थियो। <ref>{{cite web |last=Roos |first=Dave |date=2020-10-23 |title=How the East India Company Became the World's Most Powerful Monopoly |url=https://www.history.com/news/east-india-company-england-trade |accessdate=2022-04-29 |publisher=History}}</ref> The operations of the company had a profound effect on the global balance of [[trade]], almost single-handedly<ref name="Anarchy">{{cite book|last1=Dalrymple|first1=William|title=The Anarchy - The Relentless Rise of the East India Company|date=2020|publisher=Bloomsbury Publishing|location=London|isbn=9781526634016|page=xxxv (Introduction)|url=https://books.google.com/books?id=HUMIEAAAQBAJ|access-date=29 May 2022}}</ref> reversing the trend of eastward drain of Western bullion, seen since [[Ancient Rome|Roman times]].<ref>{{cite news|url=https://www.ft.com/content/0f1ec9da-c9a6-11e9-af46-b09e8bfe60c0|title=Lessons for capitalism from the East India Company|last1=Dalrymple|first1=William|date=30 August 2019|work=Financial Times|access-date=29 May 2022|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/0f1ec9da-c9a6-11e9-af46-b09e8bfe60c0|archive-date=10 December 2022|url-access=subscription}}</ref> मूल रूपमा "गभर्नर र कम्पनी अफ मर्चेन्ट्स अफ लन्डन ट्रेडिङ इन द ईस्ट-इन्डिज" ("Governor and Company of Merchants of London Trading into the East-Indies") को रूपमा चार्टर्ड गरिएको थियो। Originally [[Chartered company|chartered]] as the ,<ref name="jiscuk">{{cite web |last1=Scott |first1=William |title=East India Company, 1817–1827 |url=https://archiveshub.jisc.ac.uk/search/archives/a9ee8afa-3ebe-340e-83c6-2e45bd014d1c |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190921212228/https://archiveshub.jisc.ac.uk/search/archives/a9ee8afa-3ebe-340e-83c6-2e45bd014d1c |archive-date=21 September 2019 |access-date=20 September 2019 |website=archiveshub.jisc.ac.uk |publisher=Senate House Library Archives, University of London |language=en }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190921212228/https://archiveshub.jisc.ac.uk/search/archives/a9ee8afa-3ebe-340e-83c6-2e45bd014d1c |date=21 September 2019 }}</ref><ref>{{cite wikisource|title=Charter Granted by Queen Elizabeth to the East India Company|wslink=Charter granted by Queen Elizabeth to the East India Company|last=[[Parliament of England]]|date=31 December 1600|quote=Governor and Company of Merchants of London Trading into the East-Indies}}</ref> कम्पनीले १८अयं शताब्दी को को मध्य र १९ औं शताब्दीको शुरुवातमा विश्वको व्यापारको आधा हिस्सा ओगटेको थियो,<ref name="onlinegallery">{{cite book|last1=Farrington|first1=Anthony|title=Trading Places: The East India Company and Asia 1600–1834|date=2002|publisher=British Library|isbn=9780712347563|url=https://books.google.com/books?id=6g5XwAEACAAJ|access-date=21 September 2019|language=en|archive-date=27 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200727135431/https://books.google.com/books?id=6g5XwAEACAAJ|url-status=live}}</ref> विशेष गरी [[कपास]], [[रेसम|रेशम]], इन्डिगो डाई, [[चिनी]], [[नुन]], [[मसला]], [[नुन]], [[चिया]] र [[अफिम]] लगायतका आधारभूत वस्तुहरूमा । कम्पनीले [[भारत]]मा [[बेलायती साम्राज्य|ब्रिटिश साम्राज्य]]को शुरुवात पनि स्थापना गर्‍यो .<ref name="onlinegallery" /><ref>{{cite web |title=Books associated with Trading Places – the East India Company and Asia 1600–1834, an Exhibition |url=http://www.bl.uk/onlinegallery/features/trading/booksgifts1.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140330215843/http://www.bl.uk/onlinegallery/features/trading/booksgifts1.html |archive-date=30 March 2014 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140330215843/http://www.bl.uk/onlinegallery/features/trading/booksgifts1.html |date=30 March 2014 }}</ref> इङ्ल्यान्डको इस्ट इन्डिया कम्पनीको स्थापना, स्पेनी आर्मादाको पराजय पछि, महारानी एलिजाबेथको आज्ञापत्र द्वारा (३१ डिसेम्बर, १६००) "द गवर्नर ऐंड मर्चेट्स अफ लन्डन ट्रेडिंग टु दि ईस्ट इंडीज'को नामले भयो। यसै आज्ञापत्रद्वारा उक्त कंपनीलाई व्यावसायिक एकाधिकार पनि प्राप्त भयो। ब्रिटिश इस्ट इण्डिया कम्पनीको स्थापना ३१ डिसेम्बर १६०० ईस्वीमा भएको थियो। यसलाई यदाकदा जोहन कम्पनीको नामले पनि जानिन्थ्यो। यसलाई [[ब्रिटेन]]की [[महारानी]]ले भारतसित व्यापार गर्नका लागि २१ वर्षसम्म छुट दिएकी थिइन्। पछि गएर कम्पनीले [[भारत]]का प्रायः सबै क्षेत्रहरूमा आफ्नो [[सैनिक]] तथा [[प्रशासनिक]] [[आधिपत्य]] जमाए। १८५७ को प्रथम [[स्वतन्त्रता]] [[संग्राम]] अथवा [[सिपाही]] [[विद्रोह]]पछि सन १८५८ मा यसको विलय भयो। जब १४९८ ई. मा भास्को द गामाले उत्तमाशा द्वीप अथवा केप अफ गुड होप द्वारा भारतयात्राको निम्ति नयाँ समुद्री [[मार्ग]] खोजे, तब संसारको [[इतिहास]]मा एउटा क्रान्तिकारी बाटो खुल्यो। [[युरोप|यूरोपीय]] [[देश]]हरूको भारत तथा पूर्वी [[द्वीप]]हरूसित [[प्रत्यक्ष]] संपर्क भयो। स्वभावत: सुदृढ नाभिक शक्तिको कारण यस मार्गमा सर्वप्रथम [[पोर्तगाल|पोर्चुगल]]को [[एकाधिकार]] [[स्थापित]] भयो; परन्तु, चाँडै [[नेदरल्यान्ड|हलैंड]] र त्यसपछि [[इङ्ल्यान्ड]]ले पोर्चुगलको मार्गमा [[गतिरोध]] ल्याएँ। कम्पनीको विकासको साथ साथ इङ्ल्यान्डमा उसको व्यावसायिक एकाधिकारको विरुद्ध असंगठित र सुसंगठित प्रयासहरू भए। अन्तत: रानी ऐन तथा लार्ड गोडोल्फिनको [[मध्यस्थता]]द्वारा आन्तरिक विरोधहरूको समाधान भएपछि "द युनाइटेड कम्पनी अफ मर्चेट्स अफ इङ्ल्यान्ड ट्रेडिंग टु दि ईस्ट इंडीज'को रूपमा नयाँ विधानको साथ ईस्ट इन्डिया कम्पनीको पुनर्निर्माण भयो। एक प्रकारले यसैलाई कम्पनीको यथोचित [[श्रीगणेश]] भन्दा उपयुक्त हुनेछ। '''इस्ट इण्डिया कम्पनी''' (''इस्ट इण्डिया ट्रेडिंग कम्पनी'' र ''इङ्गलिश इस्ट इण्डिया कम्पनी'' पनि) [[संघको सन्धि]] (Treaty of Union) पछि ब्रिटिश इस्ट इण्डिया कम्पनी एक [[संयुक्त स्टक कम्पनी]] थियो। यस कम्पनीको स्थापना शुरुमा [[पूर्वी इन्डिज]]हरू (East Indies) सँग ब्यापार गर्न खोज्ने उद्देश्यले भयेको थियो, तर त्यो ब्यापार मुख्य रूपमा [[भारत]] र चीनसँग तोडियो। पुरानो युरोपियन [[इस्ट इण्डिया कम्पनीहरू]]को नाममा धेरै समानता थियो।<br /> ब्रिटिश इस्ट इण्डिया कम्पनीको स्थापना डिसेम्बर १६०० इ॰ मा भएको थियो। यस कम्पनीलाई यदा कदा '''जौन''' कम्पनीको नामबाट पनि जानिन्थ्यो। यस कम्पनीलाई ब्रिटेनको महारानी [[एलिजाबेथ (1)|एलिजाबेथ प्रथम]]बाट पूर्वी इन्डिजहरूसँग ब्यापार गर्ने अनुमति प्राप्त थियो। == स्थापना == [[१८५७ सिपाही विद्रोह|१८५७ को भारतीय विद्रोह]] पछि र भारत सरकार ऐन, १८५८ को प्रावधान अन्तर्गत, ब्रिटिश सरकारले कम्पनीलाई राष्ट्रियकरण गर्यो। ब्रिटिश सरकारले आफ्नो भारतीय सम्पत्ति, यसको प्रशासनिक शक्ति र मेसिनरी, र यसको सशस्त्र बल कब्जा गर्यो।<ref name="Conquests">{{Cite web |title=East India Company and Raj 1785-1858 |url=https://www.parliament.uk/about/living-heritage/evolutionofparliament/legislativescrutiny/parliament-and-empire/parliament-and-the-american-colonies-before-1765/east-india-company-and-raj-1785-1858/ |website=UK Parliament}}</ref> ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[फ्रान्सेली इस्ट इन्डिया कम्पनी|फ्रेन्च ईस्ट इण्डिया कम्पनी]] * {{Commonscat-inline|British East India Company|ब्रिटिश इस्ट इन्डिया कम्पनी}} * [[नालापानीको लडाइँ|नालापानीको युद्ध]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} {{notelist}} ==बाह्य कडीहरू== {{कमन्सश्रेणी|British East India Company}} [[श्रेणी:ब्रिटिस भारत]] [[श्रेणी:पाकिस्तानको इतिहास]] 93xpjyqwjmq4fsr44hbsdgg078nrsdw 1365818 1365817 2026-07-12T16:50:11Z ~2026-39377-05 79755 1365818 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = इष्ट ईन्डिया कम्पनी<br>East India Company (EIC) | logo = Flag of the British East India Company (1801).svg | logo_caption = कम्पनी झण्डा (१८०१) | image = Coat of arms of the East India Company.svg | image_caption = प्रतीक चिन्ह (१६९८)<br><br>'''Motto:''' ''Auspicio Regis et Senatus Angliae''<br>"By command of the King and Parliament of England" | type = [[पब्लिक कम्पनी|पब्लिक लिमिटेड कम्पनी]] | fate = [[Government of India Act 1858]] | foundation = {{start date|1600|12|31|df=yes}} | founders = [[John Watts (merchant)|John Watts]], [[George White (merchant)|George White]] | defunct = {{End date|df=yes|1874|6|1}} | location_city = [[लन्डन]] | location_country = [[इङ्ल्यान्ड|बेलायत]] | industry = [[अन्तराष्ट्रिय व्यापार]], [[लागू औषध तस्करी]]<ref>{{cite web |title=The Opium War |url=https://www.nam.ac.uk/explore/opium-war-1839-1842 |publisher=National Army Museum |accessdate=29 December 2018}}</ref> | products = कपास, रेसम, [[indigo dye]], नुन, मसला, [[niter|saltpetre]], चिया, र [[अफिम]] }} [[चित्र:Flag of the British East India Company (1707).svg|thumb|200px|right|'''इस्ट इण्डिया कम्पनी'''को झण्डा]] '''इस्ट इन्डिया कम्पनी''' ('''East India Company''' ('''EIC'''){{efn|also known as the '''अनरेबल इस्ट इन्डिया कम्पनी (Honourable East India Company''' ('''HEIC'''), '''इस्ट इन्डिया ट्रेडिङ कम्पनी East India Trading Company''' ('''EITC'''), द '''इंलिस इस्ट इन्डिया कम्पनी English East India Company''', वा ([[एकीकरण कानुन १७०७|१७०७ पछि]]) द '''ब्रिटिस इस्ट इन्डिया कम्पनी''' भनेर पनि चिनिन्छ, र अनौपचारिक रूपमा '''जोन कम्पनी''',<ref>{{cite book|last1=Carey|first1=W. H.|title=1882 – The Good Old Days of Honourable John Company|date=1882|publisher=Argus Press|location=Simla|url=http://www.bl.uk/learning/langlit/texts/empire/good/1882good.html|access-date=30 July 2015|archive-date=23 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923225934/http://www.bl.uk/learning/langlit/texts/empire/good/1882good.html|url-status=live}}</ref> '''कम्पनी बहादुर''',<ref>{{cite web |title=Company Bahadur |url=https://www.britannica.com/topic/Company-Bahadur |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=8 December 2018 |archive-date=9 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181209125206/https://www.britannica.com/topic/Company-Bahadur |url-status=live }}</ref> or simply '''The Company'''}} १६०० मा स्थापना भएको र १८७४ मा बिघटन भएको एक इंलिस , र पछी ब्रिटिस कम्पनी थियो ।<ref name="Times">{{cite news|title=Not many days ago the House of Commons passed|date=8 April 1873|newspaper=Times|location=London|page=9}}</ref> यसको स्थापना हिन्द महासागर क्षेत्र, पहिले इस्ट इन्डिज ([[भारतीय उपमहाद्वीप]] र [[दक्षिणपूर्व एसिया|दक्षिणपूर्वी एसिया]]), र पछी [[पूर्वी एसिया]]मा व्यापार गर्न भएको थियो । यो कम्पनीले भारतीय उपमहाद्वीपको ठूलो हिस्सा नियन्त्रणमा लिएको थियो र दक्षिण पूर्वी एसियाको हिस्सा र हंगकंगलाई उपनिवेश बनाएको थियो। यसको उच्चतम अवस्थामा, कम्पनी विश्वको सबै भन्दा ठूलो व्यवसायिक प्रतिष्ठान थियो। इस्ट इन्डिया कम्पनीको आफ्नै सेना थियो, जसमा २,६०,००० सैनिक थिए, जुन तत्कालीन ब्रिटिस सेनाको भन्दा दोब्बर आकार थियो। <ref>{{cite web |last=Roos |first=Dave |date=2020-10-23 |title=How the East India Company Became the World's Most Powerful Monopoly |url=https://www.history.com/news/east-india-company-england-trade |accessdate=2022-04-29 |publisher=History}}</ref> The operations of the company had a profound effect on the global balance of [[trade]], almost single-handedly<ref name="Anarchy">{{cite book|last1=Dalrymple|first1=William|title=The Anarchy - The Relentless Rise of the East India Company|date=2020|publisher=Bloomsbury Publishing|location=London|isbn=9781526634016|page=xxxv (Introduction)|url=https://books.google.com/books?id=HUMIEAAAQBAJ|access-date=29 May 2022}}</ref> reversing the trend of eastward drain of Western bullion, seen since [[Ancient Rome|Roman times]].<ref>{{cite news|url=https://www.ft.com/content/0f1ec9da-c9a6-11e9-af46-b09e8bfe60c0|title=Lessons for capitalism from the East India Company|last1=Dalrymple|first1=William|date=30 August 2019|work=Financial Times|access-date=29 May 2022|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/0f1ec9da-c9a6-11e9-af46-b09e8bfe60c0|archive-date=10 December 2022|url-access=subscription}}</ref> मूल रूपमा "गभर्नर र कम्पनी अफ मर्चेन्ट्स अफ लन्डन ट्रेडिङ इन द ईस्ट-इन्डिज" ("Governor and Company of Merchants of London Trading into the East-Indies") को रूपमा चार्टर्ड गरिएको थियो। Originally [[Chartered company|chartered]] as the ,<ref name="jiscuk">{{cite web |last1=Scott |first1=William |title=East India Company, 1817–1827 |url=https://archiveshub.jisc.ac.uk/search/archives/a9ee8afa-3ebe-340e-83c6-2e45bd014d1c |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190921212228/https://archiveshub.jisc.ac.uk/search/archives/a9ee8afa-3ebe-340e-83c6-2e45bd014d1c |archive-date=21 September 2019 |access-date=20 September 2019 |website=archiveshub.jisc.ac.uk |publisher=Senate House Library Archives, University of London |language=en }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190921212228/https://archiveshub.jisc.ac.uk/search/archives/a9ee8afa-3ebe-340e-83c6-2e45bd014d1c |date=21 September 2019 }}</ref><ref>{{cite wikisource|title=Charter Granted by Queen Elizabeth to the East India Company|wslink=Charter granted by Queen Elizabeth to the East India Company|last=[[Parliament of England]]|date=31 December 1600|quote=Governor and Company of Merchants of London Trading into the East-Indies}}</ref> कम्पनीले १८अयं शताब्दी को को मध्य र १९ औं शताब्दीको शुरुवातमा विश्वको व्यापारको आधा हिस्सा ओगटेको थियो,<ref name="onlinegallery">{{cite book|last1=Farrington|first1=Anthony|title=Trading Places: The East India Company and Asia 1600–1834|date=2002|publisher=British Library|isbn=9780712347563|url=https://books.google.com/books?id=6g5XwAEACAAJ|access-date=21 September 2019|language=en|archive-date=27 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200727135431/https://books.google.com/books?id=6g5XwAEACAAJ|url-status=live}}</ref> विशेष गरी [[कपास]], [[रेसम|रेशम]], इन्डिगो डाई, [[चिनी]], [[नुन]], [[मसला]], [[नुन]], [[चिया]] र [[अफिम]] लगायतका आधारभूत वस्तुहरूमा । कम्पनीले [[भारत]]मा [[बेलायती साम्राज्य|ब्रिटिश साम्राज्य]]को शुरुवात पनि स्थापना गर्‍यो .<ref name="onlinegallery" /><ref>{{cite web |title=Books associated with Trading Places – the East India Company and Asia 1600–1834, an Exhibition |url=http://www.bl.uk/onlinegallery/features/trading/booksgifts1.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140330215843/http://www.bl.uk/onlinegallery/features/trading/booksgifts1.html |archive-date=30 March 2014 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140330215843/http://www.bl.uk/onlinegallery/features/trading/booksgifts1.html |date=30 March 2014 }}</ref> इङ्ल्यान्डको इस्ट इन्डिया कम्पनीको स्थापना, स्पेनी आर्मादाको पराजय पछि, महारानी एलिजाबेथको आज्ञापत्र द्वारा (३१ डिसेम्बर, १६००) "द गवर्नर ऐंड मर्चेट्स अफ लन्डन ट्रेडिंग टु दि ईस्ट इंडीज'को नामले भयो। यसै आज्ञापत्रद्वारा उक्त कंपनीलाई व्यावसायिक एकाधिकार पनि प्राप्त भयो। ब्रिटिश इस्ट इण्डिया कम्पनीको स्थापना ३१ डिसेम्बर १६०० ईस्वीमा भएको थियो। यसलाई यदाकदा जोहन कम्पनीको नामले पनि जानिन्थ्यो। यसलाई [[ब्रिटेन]]की [[महारानी]]ले भारतसित व्यापार गर्नका लागि २१ वर्षसम्म छुट दिएकी थिइन्। पछि गएर कम्पनीले [[भारत]]का प्रायः सबै क्षेत्रहरूमा आफ्नो [[सैनिक]] तथा [[प्रशासनिक]] [[आधिपत्य]] जमाए। १८५७ को प्रथम [[स्वतन्त्रता]] [[संग्राम]] अथवा [[सिपाही]] [[विद्रोह]]पछि सन १८५८ मा यसको विलय भयो। जब १४९८ ई. मा भास्को द गामाले उत्तमाशा द्वीप अथवा केप अफ गुड होप द्वारा भारतयात्राको निम्ति नयाँ समुद्री [[मार्ग]] खोजे, तब संसारको [[इतिहास]]मा एउटा क्रान्तिकारी बाटो खुल्यो। [[युरोप|यूरोपीय]] [[देश]]हरूको भारत तथा पूर्वी [[द्वीप]]हरूसित [[प्रत्यक्ष]] संपर्क भयो। स्वभावत: सुदृढ नाभिक शक्तिको कारण यस मार्गमा सर्वप्रथम [[पोर्तगाल|पोर्चुगल]]को [[एकाधिकार]] [[स्थापित]] भयो; परन्तु, चाँडै [[नेदरल्यान्ड|हलैंड]] र त्यसपछि [[इङ्ल्यान्ड]]ले पोर्चुगलको मार्गमा [[गतिरोध]] ल्याएँ। कम्पनीको विकासको साथ साथ इङ्ल्यान्डमा उसको व्यावसायिक एकाधिकारको विरुद्ध असंगठित र सुसंगठित प्रयासहरू भए। अन्तत: रानी ऐन तथा लार्ड गोडोल्फिनको [[मध्यस्थता]]द्वारा आन्तरिक विरोधहरूको समाधान भएपछि "द युनाइटेड कम्पनी अफ मर्चेट्स अफ इङ्ल्यान्ड ट्रेडिंग टु दि ईस्ट इंडीज'को रूपमा नयाँ विधानको साथ ईस्ट इन्डिया कम्पनीको पुनर्निर्माण भयो। एक प्रकारले यसैलाई कम्पनीको यथोचित [[श्रीगणेश]] भन्दा उपयुक्त हुनेछ। '''इस्ट इण्डिया कम्पनी''' (''इस्ट इण्डिया ट्रेडिंग कम्पनी'' र ''इङ्गलिश इस्ट इण्डिया कम्पनी'' पनि) [[संघको सन्धि]] (Treaty of Union) पछि ब्रिटिश इस्ट इण्डिया कम्पनी एक [[संयुक्त स्टक कम्पनी]] थियो। यस कम्पनीको स्थापना शुरुमा [[पूर्वी इन्डिज]]हरू (East Indies) सँग ब्यापार गर्न खोज्ने उद्देश्यले भयेको थियो, तर त्यो ब्यापार मुख्य रूपमा [[भारत]] र चीनसँग तोडियो। पुरानो युरोपियन [[इस्ट इण्डिया कम्पनीहरू]]को नाममा धेरै समानता थियो।<br /> ब्रिटिश इस्ट इण्डिया कम्पनीको स्थापना डिसेम्बर १६०० इ॰ मा भएको थियो। यस कम्पनीलाई यदा कदा '''जौन''' कम्पनीको नामबाट पनि जानिन्थ्यो। यस कम्पनीलाई ब्रिटेनको महारानी [[एलिजाबेथ प्रथम]]बाट पूर्वी इन्डिजहरूसँग ब्यापार गर्ने अनुमति प्राप्त थियो। == स्थापना == [[१८५७ सिपाही विद्रोह|१८५७ को भारतीय विद्रोह]] पछि र भारत सरकार ऐन, १८५८ को प्रावधान अन्तर्गत, ब्रिटिश सरकारले कम्पनीलाई राष्ट्रियकरण गर्यो। ब्रिटिश सरकारले आफ्नो भारतीय सम्पत्ति, यसको प्रशासनिक शक्ति र मेसिनरी, र यसको सशस्त्र बल कब्जा गर्यो।<ref name="Conquests">{{Cite web |title=East India Company and Raj 1785-1858 |url=https://www.parliament.uk/about/living-heritage/evolutionofparliament/legislativescrutiny/parliament-and-empire/parliament-and-the-american-colonies-before-1765/east-india-company-and-raj-1785-1858/ |website=UK Parliament}}</ref> ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[फ्रान्सेली इस्ट इन्डिया कम्पनी|फ्रेन्च ईस्ट इण्डिया कम्पनी]] * {{Commonscat-inline|British East India Company|ब्रिटिश इस्ट इन्डिया कम्पनी}} * [[नालापानीको लडाइँ|नालापानीको युद्ध]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} {{notelist}} ==बाह्य कडीहरू== {{कमन्सश्रेणी|British East India Company}} [[श्रेणी:ब्रिटिस भारत]] [[श्रेणी:पाकिस्तानको इतिहास]] 66d1l6j5mn81enb6o0w8d3gmyoaen69 0 19335 1365836 1348622 2026-07-13T03:07:41Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1365836 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|भारतीय धर्महरूमा दान वा परोपकारको अवधारणा}} [[File:Mandodari based on Raja Ravi Varma's painting (cropped).jpg|thumb|170px|दान भन्नाले कुनै पनि प्रकारको अर्पण वा त्यागलाई बुझाउँछ।]] [[File:Ajaan Geoff Almsround.jpg|alt=Buddhist Dana|thumb|बौद्ध संस्कृतिमा, 'दान' भन्नाले बदलामा केही पनि आशा नगरी कुनै वस्तुको स्वामित्व अर्को व्यक्तिलाई हस्तान्तरण गर्नु हो।]] [[File:343-The-Buddha-on-Alms-Round-Original.jpg|alt=Dana|thumb|इन्डोनेसियाको [[बोरोबुदुर]]मा रहेको एक मूर्तिमा बुद्ध र एक भिक्षु भिक्षादानका लागि निस्किएको देखाइएको छ।<ref>{{cite web | url=https://www.photodharma.net/Indonesia/04-Jataka-Level-1-Top/04-Jataka-Level-1-Top-4.htm | title=Jātaka, the Buddha's Past Birth-Stories, Level 1 Balustrade, Top, at Borobudur }}</ref>]] '''दान'''<ref>{{Cite web |date=2019-08-11 |title=Danam, Dānam: 1 definition |url=https://www.wisdomlib.org/definition/danam |website=Wisdom Library |language=en}}</ref> एक [[संस्कृत]] र [[पाली भाषा|पाली]] शब्द हो, जसले भारतीय धर्म र दर्शनहरूमा [[उदारता]], [[परोपकार]] वा भिक्षा दिने सद्गुणलाई जनाउँछ।<ref>{{cite book|first=William Owen|last=Cole|year=1991|title=Moral Issues in Six Religions|publisher=Heinemann|isbn=978-0435302993|pages=104–105}}</ref> [[हिन्दु धर्म]], [[बौद्ध धर्म]], [[जैन धर्म]] र [[सिख धर्म]]मा दान उदारताको विकास गर्ने एक अभ्यास हो। यो सङ्कट वा आवश्यकतामा परेका व्यक्तिलाई गरिने सहयोग,<ref name=ganguli311>{{cite book|chapter-url=https://archive.org/details/mahabharataofkri08royp/page/310/mode/2up?view=theater|title=Mahabharata|chapter=Anusasana Parva|at=LIX|translator-last=Ganguli|translator-first=Kisari Mohan|year=1893|location=Calcutta|publisher=Bharata Press|quote=अभयं सर्वभूतेभ्यॊ वयसने चाप्य अनुग्रहम<br>यच चाभिलषितं दद्यात तृषितायाभियाचते<br>दत्तं मन्येत यद दत्त्वा तद '''दानं''' शरेष्ठम उच्यते<br>दत्तं दातारम अन्वेति यद '''दानं''' भरतर्षभ}}</ref वा धेरैलाई सशक्त बनाउन र मद्दत गर्न गरिने सार्वजनिक परोपकारी परियोजनाहरूको रूपमा हुन सक्छ।<ref name=ganguli>{{cite book|chapter-url=https://archive.org/details/mahabharataofkri08royp/page/306/mode/2up?view=theater|title=Mahabharata|chapter=Anusasana Parva|at=LVIII|translator-last=Ganguli|translator-first=Kisari Mohan|year=1893|location=Calcutta|publisher=Bharata Press}}</ref> दान भारतीय परम्पराहरूमा एक प्राचीन अभ्यास हो, जसको जरा [[वेद|वैदिक]] परम्परासम्म पुग्छ।<ref name="shahsoulful">{{cite book | last1=Shah | first1=Shashank | last2=Ramamoorthy | first2=V.E. | title=Soulful Corporations | publisher=Springer | year=2013 | isbn=978-81-322-1274-4 | page=125|quote=दानको अवधारणा वैदिक कालदेखि सुरु भएको हो। ऋग्वेदले प्रत्येक नागरिकको कर्तव्य र जिम्मेवारीको रूपमा दानलाई अनिवार्य गरेको छ।}}</ref><ref name=birunihind>{{cite book|last=Bīrūnī|first=Muḥammad ibn Aḥmad|title=Alberuni's India|volume=2|chapter-url=http://www.columbia.edu/cu/lweb/digital/collections/cul/texts/ldpd_5949073_002/pages/ldpd_5949073_002_00000157.html?toggle=image&menu=maximize&top=&left= |chapter=LXVII: On Alms, and how a man must spend what he earns|location=London|publisher=Kegan Paul, Trübner & Co.|date=1910|pages=149–150}}</ref> == हिन्दु धर्म == {{हिन्दु धर्म}} '''दान'''को अर्थ अर्पण गर्नु हो, जुन प्रायः चन्दा र परोपकारको सन्दर्भमा प्रयोग गरिन्छ।<ref name=sedict>{{cite web|url=http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=dAna&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0|title=Spoken Sanskrit Dictionary: दान|publisher=University of Koeln, Germany}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141214071820/http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=dAna&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 |date=2014-12-14 }}</ref> अन्य सन्दर्भमा, जस्तै अनुष्ठानहरूमा, यसले केवल कुनै वस्तु दिने कार्यलाई जनाउन सक्छ।<ref name=sedict/> प्राचीन ग्रन्थहरूमा दानलाई परोपकार (अरूको भलो गर्ने वा मद्दत गर्ने कार्य),<ref>{{cite book | last1=Marujo | first1=Helena Águeda | title=Positive Nations and Communities | publisher=Springer | date=2013 | page=82}}</ref> दक्षिणा (आफूले सकेको शुल्क वा भेटी),<ref>{{cite book | last=Lochtefeld | first=James G. | title=The Illustrated Encyclopedia of Hinduism | publisher=Rosen Publishing Group | year=2002 | page=169}}</ref> र भिक्षा (मागेर प्राप्त गरिने दान)<ref>{{cite book | last1=Gomez | first1=Alberto Garcia | title=Religious Perspectives on Human Vulnerability in Bioethics | publisher=Springer | year= 2014 | pages=170–171}}</ref> जस्ता अवधारणाहरूसँग सम्बन्धित गराई उल्लेख गरिएको छ। परम्परागत ग्रन्थहरूमा दानलाई आफ्नो मानिएको वा आफ्नो भनेर पहिचान गरिएको वस्तुको स्वामित्व त्याग्ने र बदलामा केही पनि आशा नगरी प्राप्तकर्तालाई हस्तान्तरण गर्ने कार्यको रूपमा परिभाषित गरिएको छ।<ref name=kandm3>{{cite book | editor-last1=Rao | editor-first1=K. Ramakrishna | title=Handbook of Indian Psychology | publisher=Cambridge University Press | year=2008 | pages=361–382}}</ref> दान सामान्यतया एक व्यक्ति वा परिवारलाई दिइने भए तापनि, हिन्दु धर्ममा सार्वजनिक हितका लागि गरिने दानको पनि चर्चा गरिएको छ, जसलाई कहिलेकाहीँ उत्सर्ग भनिन्छ। यस अन्तर्गत धर्मशाला, विद्यालय निर्माण, खानेपानी वा सिँचाइका लागि इनार खन्ने, वृक्षारोपण गर्ने, वा स्वास्थ्य उपचार केन्द्र बनाउने जस्ता बृहत् परियोजनाहरू पर्दछन्।<ref name=Agarwal>{{cite book | last=Agarwal | first=Sanjay | title=Daan and Other Giving Traditions in India | publisher=AccountAid India | date=2010}}</ref> === हिन्दु ग्रन्थहरूमा दान === ''[[ऋग्वेद]]''मा दानको सबैभन्दा प्रारम्भिक चर्चा पाइन्छ।<ref name=rhdana>{{cite journal|last=Hindery|title=Comparative ethics in Hindu and Buddhist traditions|journal=The Journal of the International Association of Buddhist Studies|volume=2|number=1|page=105}}</ref> ऋग्वेदले यसलाई 'सत्य'सँग जोड्दछ र अर्को एक सूक्तमा खाँचोमा परेकाहरूलाई दान नदिँदा महसुस हुने आत्मग्लानितर्फ सङ्केत गर्दछ।<ref name=rhdana/> ''[[महाभारत]]'' को 'आदि पर्व' (अध्याय ९१) मा मानिसले पहिले इमानदार माध्यमबाट धन कमाउनुपर्छ र त्यसपछि मात्र दानमा लाग्नुपर्छ भनिएको छ। महाभारतले मीठो बोली र अरूबाट अन्याय हुँदा पनि कठोर शब्द प्रयोग नगर्नुलाई पनि दानको एक रूप मानेको छ। 'अनुशासन पर्व' (अध्याय ५८) मा मानिस र पशुका लागि खानेपानीको ट्याङ्की निर्माण गर्नु र सार्वजनिक स्थानमा बत्ती बाल्नुलाई उत्तम दानको रूपमा चर्चा गरिएको छ। ''[[भागवत पुराण]]'' ले दान कहिले उचित र कहिले अनुचित हुन्छ भन्ने चर्चा गर्दछ। यदि दानले आफ्नो वा आफ्नो परिवारको जीवन निर्वाहमा सङ्कट ल्याउँछ वा अपाङ्ग बनाउँछ भने त्यस्तो दान अनुपयुक्त हुन्छ। पुराणहरूले आफ्नो सामान्य जीवन निर्वाहका लागि आवश्यक भन्दा बढी भएको आम्दानीबाट मात्र दान गर्न सिफारिस गर्दछन्।<ref name=Agarwal/> दक्षिण भारतको प्रसिद्ध ग्रन्थ ''[[तिरुक्कुरल]]''ले पनि दानको महत्त्वबारे चर्चा गरेको छ। [[तिरुवल्लुवर]]का अनुसार: "गरिबलाई दिनु नै साँचो दान हो, अरू सबै दानले कुनै न कुनै प्रतिफलको आशा राख्छ।" महाभारत जस्तै तिरुक्कुरलले पनि दानको अवधारणालाई कर्म (शरीर), वचन (वाणी) र विचार (मन) सम्म विस्तार गरेको छ। एक उज्ज्वल मुस्कान, मायालु आँखा र निष्कपट हृदयले बोलिएका सुखद शब्दहरू पनि दानको एक रूप हुन्।<ref name=tirukkural>{{cite book|title=Tirukkuṛaḷ|author=Tiruvaḷḷuvar|translator-last=Dikshitar|year=1944}}</ref> == बौद्ध धर्म == [[File:Three monks chanting in Lhasa, 1993.jpg|thumb|250px|सन् १९९३ मा तिब्बतको ल्हासामा जप गर्दै गरेका तीन [[भिक्षु]]हरू।]] [[File:SuleDonation.webm|thumb|250px|सुले प्यागोडा (याङ्गुन) मा दान गर्दै।]] एक औपचारिक धार्मिक कार्यका रूपमा दान विशेष गरी बौद्ध गृहस्थहरूद्वारा भिक्षु वा आध्यात्मिक रूपमा विकसित व्यक्तिलाई अर्पण गरिन्छ।<ref>{{Cite book |last=Harvey |first=Peter |title=An Introduction to Buddhism: Teachings, History and Practices |date=2013 |publisher=Cambridge University Press |edition=2. |pages=267}}</ref> बौद्ध दर्शनमा, दानले दाताको मनलाई शुद्ध र रूपान्तरण गर्ने प्रभाव राख्दछ।<ref>{{cite book|title=Buddhism|publisher=Continuum|location=New York|page=186|editor-last=Harvey|isbn=0826453503|date=2001|chapter=The structure of Buddhist ethical teaching|first=Stewart|last=McFarlane}}</ref> दानको माध्यमबाट विकसित गरिएको उदारताले भौतिक सम्पन्नताको अनुभव गराउँछ र सम्भवतः सुगतिका लोकहरूमा पुनर्जन्म गराउन मद्दत गर्दछ। [[पाली त्रिपिटक]]को ''[[दीघजानु सुत्त]]''मा, उदारता (जसलाई पालि शब्द 'चाग'द्वारा जनाइएको छ र यो 'दान'को पर्यायवाची हुन सक्छ) लाई अर्को जन्ममा सुख र धन प्राप्तिका लागि आवश्यक चार गुणहरूमध्ये एकको रूपमा पहिचान गरिएको छ। यसको विपरीत, दानको अभावले दुर्गति र गरिबीतर्फ डोर्‍याउँछ। == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:हिन्दु दार्शनिक धारणाहरू]] m8tbl1njok65g7fdb7z0vbi9gy86sb8 0 25708 1365853 1365590 2026-07-13T10:05:40Z Bishaldev100 28807 /* २०२१-२०२२: कोपा अमेरिका र विश्वकप विजय */ 1365853 wikitext text/x-wiki {{विशेष लेख|व्यक्तित्व}} {{Infobox football biography | playername = लियोनेल मेसी | image = Lionel-Messi-Argentina-2022-FIFA-World-Cup (cropped).jpg|<nowiki>250px]]</nowiki> | caption = २०२२ फिफा विश्वकपमा | fullname = लियोनेल आन्द्रेस मेसी | dateofbirth = {{Birth date and age|1987|06|24}} | cityofbirth = [[रोसारियो, सान्टा फे|रोसारियो]] | countryofbirth = [[अर्जेन्टिना]] | height = ५ फिट ७ इन्च <ref>{{cite web|url=http://www.celebheightweight.com/2015/01/lionel-messi-height-weight-age-measurements-net-worth/|title=Lionel Messi Height, Weight, Age, Measurements, Net Worth |publisher=Celebrity Measurements|date= |accessdate=2015-01-12}}</ref> | position = [[अग्रपङ्क्ति (फुटबल)|अग्रपङ्ति]]/[[अग्रपङ्क्ति (फुटबल)#विङ्गर|विङ्गर]] | currentclub = [[एफसी बार्सिलोना|बार्सिलोना]] | clubnumber = १० | youthyears1 = १९९५–२००० | youthyears2 = २०००–२००४ | youthclubs1 = [[न्युवेल्स ओल्ड ब्वाइज]] | youthclubs2 = [[एफसी बार्सिलोना|बार्सिलोना]] | years1 = २००४–२००५ | clubs1 = [[एफसी बार्सिलोना|बार्सिलोना]] ख | caps1 = २२<!--LEAGUE APPS ONLY --> | goals1 = ६<!--LEAGUE GOALS ONLY --> | years2 = २००४–२०२१ | clubs2 = [[एफसी बार्सिलोना|बार्सिलोना]] | caps2 = ५२०<!--LEAGUE APPS ONLY --> | goals2 = ४७४<!--LEAGUE GOALS ONLY --> | nationalyears1 = २००५ | nationalyears2 = २००८ | nationalyears3 = २००५– | nationalteam1 = [[अर्जेन्टिना राष्ट्रिय फुटबल टोली|अर्जेन्टिना]] यु-२० | nationalteam2 = [[अर्जेन्टिना ओलम्पिक फुटबल टोली|अर्जेन्टिना यु-२३]] | nationalteam3 = [[अर्जेन्टिना राष्ट्रिय फुटबल टोली|अर्जेन्टिना]] | nationalcaps1 = १८ | nationalgoals1 = १४ | nationalcaps2 = ५ | nationalgoals2 = २ | nationalcaps3 = १८७ | nationalgoals3 = १०९ | medaltemplates = {{MedalCountry|{{ARG}}}}{{MedalSport|पुरुष [[फुटबल खेल|फुटबल]]}}{{MedalGold|[[२००८ बेइजिङ ओलम्पिक|२००८ बेइजिङ]]|[[२००८ बेइजिङ ओलम्पिक#पुरुष फुटबल प्रतियोगिता|समूह प्रतियोगिता]]}} {{ARG}}{{Trophy}}|[[२०२१ कोपा अमेरिका]] | pcupdate = २२:४८, २२ अक्टोबर २०१७ (युटिसी(UTC)) | ntupdate = २२:४८, २२ मे २०१९ (युटिसी(UTC)) | years3 = २०२१-२०२३ | clubs3 = पेरिस साइन्ट जर्मा | caps3 = ५८ | goals3 = २२ | years4 = २०२३- | clubs4 = इन्टर मायामी | caps4 = १८ | goals4 = १३ }} '''लियोनेल आन्द्रेस मेसी''' (जन्मः २४ जुन, १९८७) अर्जेन्टिनी [[फुटबल खेलाडी]] हुन्। वर्तमान उनी अमेरिकी [[मेजर लिग सकर]] क्लब [[इन्टर मियामी]] र [[अर्जेन्टिना राष्ट्रिय फुटबल टोली|अर्जेन्टिना]]को लागि अग्रपङ्क्तिको रूपमा खेल्दै आएका छन्। यसअघि उनी फ्रान्सेली क्लब [[पेरिस सेन्ट-जर्मेन फुटबल क्लब|पेरिस सेन्ट-जर्मेन]]बाट लिग वान (लिग १) र [[ला लिगा]]मा प्रतिस्पर्धा गर्ने क्लब [[एफसी बार्सिलोना|बार्सिलोना]]को लागि खेल्नेेेे गरेका थिए। मेसी आफ्नो पुस्ताका सर्वश्रेष्ठ [[फुटबल खेलाडी]]हरू मध्ये एक मानिन्छन्;<ref>{{cite news | last = Broadbent | first = Rick | date = 2006-02-24 | url = http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/european_football/article734407.ece | title = Messi could be focal point for new generation | publisher = ''Times Online'' | accessdate = 2009-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110727181929/http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/european_football/article734407.ece |date=2011-07-27 }}</ref><ref>{{cite news | last = Gordon | first = Phil | date = 2008-07-28 | url = http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/scotland/article4412665.ece | title = Lionel Messi proves a class apart | publisher = ''Times Online'' | accessdate = 2009-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081204081721/http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/scotland/article4412665.ece |date=2008-12-04 }}</ref><ref>{{cite news | last = Williams | first = Richard | date = 2008-04-24 | url = http://www.guardian.co.uk/sport/blog/2008/apr/24/ronaldosspotofanguishmessi?commentpage=2 | title = Messi's dazzling footwork leaves an indelible mark | publisher = ''The Guardian'' | accessdate = 2009-03-31}}</ref> उनले २१ वर्षको उमेरमानै [[फिफा बेलोन डी' ओर|बेलोन डी' ओर]] र [[फिफा]] सर्वश्रेष्ठ [[फिफा वर्षको सर्वोत्कृष्ट खेलाडी|वर्षको खेलाडी]]को उपाधि जितेका थिए।<ref>{{cite news | url = http://www.rsssf.com/miscellaneous/europa-poy.html | title = European Footballer of the Year ("Ballon d'Or") | publisher = RSSSF | accessdate = 2009-07-07}}</ref><ref name="Gala 2008">{{cite news | url = http://es.fifa.com/mm/document/classic/awards/99/15/28/resultsmenforfifa.combyplayer.pdf | title = FIFA World Player Gala 2008 | publisher = FIFA | accessdate = 2009-07-07 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190515125420/https://es.fifa.com/mm/document/classic/awards/99/15/28/resultsmenforfifa.combyplayer.pdf |date=2019-05-15 }}</ref><ref>{{cite news | url = http://www.fifa.com/mm/document/classic/awards/finalmenbyplayer_32209.pdf | title = FIFA World Player Gala 2007 | publisher = FIFA | accessdate = 2009-07-07}}</ref> उनको खेल शैली र क्षमताको कारणले गर्दा उनलाई फुटबलको बादशाह भनेर चिनिने [[डिएगो म्याराडोना|म्याराडोना]]सँग तुलना गरिन्छ।<ref>{{cite news | last = Gardner | first = Neil | date = 2007-04-19 | url = http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/article1676692.ece | title = Is Messi the new Maradona? | publisher = ''Times Online'' | accessdate = 2009-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110629112333/http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/article1676692.ece |date=2011-06-29 }}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2006-02/25/content_523966.htm|title=Maradona proclaims Messi as his successor|author=Reuters|publisher=''China Daily''|date=2006-02-25|accessdate=2006-10-08}}</ref> मेसीले कम उमेरमानै फुटबल खेल्न शुरू गरे र चाँडै नै [[बार्सिलोना]]ले उनको क्षमता पहिचान गर्‍यो। उनले सन् २००० मा [[रोसारियो]]मा अवस्थित [[न्युवेल्स ओल्ड ब्वाइज]] युवा टोली छोडेर आफ्नो परिवारसित युरोप आए, किनकि [[बार्सिलोना]]ले उनको विकास हार्मोनको कमीको लागि उपचार गरिदिने प्रस्ताव राखेको थियो। सन् २००४-०५ सिजनमा पहिलो पटक मैदानमा ओर्लेर उनले सबैभन्दा कम उमेरमा लिग खेल खेल्ने फुटबल खेलाडीको [[ला लिगा रेकर्ड]] तोडे र साथै सबैभन्दा कम उमेरमा लिग गोल स्कोर गर्ने खेलाडी बने। मेसीको प्रथम आगमनमै उनले [[बार्सिलोना]]लाई [[ला लिगा]] जिताउन सफल भए र सन् २००६ मा पुन: सो लिग र [[युइएफए युरोपेली च्याम्पियनसिप|युइएफए यूरोपियन च्याम्पियनशीप]] जिताएर चाँडै नै प्रमुख सम्मान प्राप्त गरे। सन् २००६-०७ उनको सफलताको सिजन थियो: [[एल क्लासिको]]मा एक ह्याट्रिक र २६ लिग म्याचहरूमा १४ गोल गर्दै, उनले नियमित रूपले खेल जित्ने पहिलो समूहमा ठाउँ बनाए। सम्भवतः सन् २००८-०९ को सिजन उनको सबैभन्दा सफल सिजन थियो, जसमा मेसी ३८ गोल गर्दै लगातार तेस्रो विजय अभियानको अभिन्न अङ्ग बने। मेसी, २००५ फिफा विश्व युवा च्याम्पियनसिपमा अन्तिम खेलमा २ गोल सहित जम्मा ६ गोल गरी शीर्ष स्कोर गर्ने खेलाडी बने। त्यसको लगत्तै, उनी [[अर्जेन्टिना]]को अन्तर्राष्ट्रिय टोलीको एक सदस्यको रूपमा स्थापित भए। सन् २००६ मा, उनी अर्जेन्टिनाबाट [[फिफा विश्वकप]]मा खेल्ने सबैभन्दा कम उमेरको खेलाडी बने र अर्को वर्ष उनले [[कोपा अमेरिका]] प्रतियोगितामा उप-विजेताको पदक जित्न सफल भए। सन् २००८ मा, उनले [[अर्जेन्टिना]] ओलम्पिक फुटबल टोलीसँग [[बेइजिङ]]मा भएको [[ओलम्पिक खेल|ओलम्पिक]] खेलमा आफ्नो पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय सम्मान, [[ओलम्पिक खेल|ओलम्पिक]] स्वर्ण पदक जितेका थिए। २०२१ [[ब्राजिल]] मा भएको [[कोपा अमेरिका]] को उपाधि पनि मेसी कै कप्तानीमा अर्जेन्टिनाले जितेको थियो। == प्रारम्भिक जीवन == मेसीको जन्म सन् २४ जुन, १९८७ मा [[रोसारियो]], [[अर्जेन्टिना]]मा जर्ज मेसी (एक [[कारखाना]] मजदुर) र सीलिया (उर्फ कुक्कीटिनी) (एक अंशकालिक क्लीनर) दम्पतीको घरमा भएको थियो।<ref>{{cite web | url = http://www.pagina12.com.ar/diario/deportes/8-121094-2009-03-07.html | last = Veiga | first = Gustavo | publisher = ''Página/12'' | title = Los intereses de Messi | accessdate = 2009-05-31|language= Spanish}}</ref><ref name="mission">{{cite web | url = http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/european_football/article3779961.ece | publisher = ''Times Online'' | title = Lionel Messi on a mission | last = Hawkey | first = Ian | date = 2008-04-20 | accessdate = 2009-05-30 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080830020412/http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/european_football/article3779961.ece |date=2008-08-30 }}</ref> उनको पुर्खाको उद्गम [[इटाली]]को सहर एङ्कोनाबाट भयो, जहाँबाट सन् १८८३ मा उनको पूर्वज, एञ्जलो मेसी अर्जेन्टिनामा प्रवेश गरेका थिए।<ref name="El origen de los Messi">{{cite web |url=http://www.aldia.cr/ad_ee/2006/febrero/24/ovacion11.html |title= El origen de los Messi está en Italia |accessdate=2009-07-07 | date=2006-02-24 | publisher=''Al Día'' | last = Aguilar | first = Alexander |language= Spanish}}</ref><ref name="Las raíces italianas de Leo Messi">{{cite web |url=http://hemeroteca.elmundodeportivo.es/preview/2005/10/07/pagina-5/722791/pdf.html |title= Las raíces italianas de Leo Messi |accessdate=2009-07-07 |date = 2005-10-07 |publisher=''El Mundo Deportivo''| last = Cubero | first = Cristina|language= Spanish}}</ref> उनको रडरिगो तथा मेशियस नाम गरेका दुई दाजुहरूका साथै मारिया सोल नाम गरेकी एक बहिनी पनि छन्।<ref>{{cite web | url = http://www.nbcolympics.com/athletes/athlete=1246/bio/ | publisher = NBC | title = Lionel Messi bio | accessdate = 2009-05-30 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170513153151/http://www.nbcolympics.com/athletes/athlete=1246/bio |date=2017-05-13 }}</ref> मेसी पाँच वर्षको उमेरदेखि आफ्ना बुवा जर्ज मेसीले प्रशिक्षण गरिरहेको एक स्थानीय क्लब ग्रैन्डोलीको लागि फुटबल खेल्न आरम्भ गरे।<ref name="Williams"/> सन् १९९५ मा मेसी आफ्नो गृहनगर रोसारियोमा अवस्थित [[न्युवेल ओल्ड ब्वाइज]] क्लबको लागि खेल्न शुरू गरे।<ref name="Williams">{{cite web | last = Williams | first = Richard | url = http://www.guardian.co.uk/football/2006/feb/24/championsleague1 | publisher = ''The Guardian'' | title = Messi has all the qualities to take world by storm | accessdate = 2008-05-03 | date = 2006-02-26}}</ref> ११ वर्षको उमेरमा उनको प्रारम्भिक परीक्षणमा शारीरिक विकास हार्मोनको कमी पाइयो।<ref>{{cite news | url = http://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/championsleague/5099857/Franck-Ribery-the-man-to-challenge-Lionel-Messi-and-Barcelona.html | title = Franck Ribery the man to challenge Lionel Messi and Barcelona | publisher = ''Daily Telegraph'' | last = White | first = Duncan | date = 2009-04-04 | accessdate = 2009-07-07}}</ref> प्राथमिक डिभिजन क्लब रिभर प्लेटले मेसीको उपचार प्रति चासो देखायो तर क्लबसँग उनको उपचारको लागि पर्याप्त सम्पति थिएन किनभने उनको उपचारमा प्रति महिना ९०० अमेरिकी डलर लाग्थ्यो।<ref name="mission"/>[[लेइडा]], [[क्याटालोनिया]]मा रहेका मेसीका एकजना आफन्तले [[बार्सिलोना]]का खेल प्रबन्धक [[कार्ल्स रिक्सैक]]लाई मेसीको प्रतिभाको बारेमा बताए र मेसी र उनको बुवाको लागि परीक्षण दिने व्यवस्था मिलाए।<ref name="mission"/> उनको खेल परीक्षण गरे पछि बार्सिलोनाले उनलाई यदि उनी [[स्पेन]] स्थान्तरित हुन तयार छन् भने उनको उपचार खर्च ब्यहोर्ने शर्तमा अनुबन्धन गर्‍यो।<ref name="Williams"/><ref name="fifa.com"/> त्यसपछि मेसी सपरिवार [[युरोप]] स्थान्तरित भए र [[बार्सिलोना]]क्लबको युवा टोलीमा खेल्न शुरू गरे।<ref name="fifa.com">{{cite news |url=http://www.fifa.com/tournaments/archive/tournament=107/edition=248388/news/newsid=103182.html |title=The new messiah |publisher=FIFA |date=2006-03-05 |accessdate=2006-07-25}}</ref> == क्लब जीवन == === बार्सिलोना === मेसीले सन् १६ नोभेम्बर, २००३ मा (१६ वर्ष र १४५ दिनको उमेरमा) [[पोर्टो]] बिरुद्ध एक [[मैत्रीपूर्ण खेल]]बाट आफ्नो पहिलो क्लबको लागि आफ्नो खेल जीवनको औपचारिक शुरूवात गरे।<ref name="footballdb"/><ref>{{cite news|url=http://edition.cnn.com/2009/SPORT/football/05/22/messi.football.best.world/index.html|title=Profile: Lionel Messi|author=Tutton, Mark and Duke, Greg|publisher=CNN|date=2009-05-22|accessdate=2009-05-30}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190411213640/http://edition.cnn.com/2009/SPORT/football/05/22/messi.football.best.world/index.html |date=2019-04-11 }}</ref> त्यसको एक वर्षभन्दा पनि कम समयमा नै सन् २०१६ अक्टोबर, २००४ मा (१७ वर्ष र ११४ दिनको उमेरमा) [[फ्रान्क रिजकार्ड]]ले उनलाई [[इस्पेन्योल]] बिरुद्धको खेलबाट आफ्नो पहिलो लिग खेल शुरूवात गर्ने मौका दिए र उनी त्यस समयसम्ममा [[बार्सिलोना]]को लागि खेल्न तेस्रो सबैभन्दा कम उमेरको खेलाडी र [[ला लिगा]]मा गोल गर्ने सबैभन्दा युवा क्लब खेलाडी बने (जुन रेकर्ड सन् सेप्टेम्वर, २००७ उनकै सहकर्मी [[बोजन क्रिच]]ले तोडे)।<ref name="footballdb"/> जब उनले सन् १ मे, २००५ मा [[अल्बासेट बोलाम्पि]]को बिरुद्ध क्लबको लागि आफ्नो पहिलो सिनियर गोल गरे तब मेसी १७ वर्ष, १० महिना र ७ दिनको उमेरका थिए र उनी [[बार्सिलोना]]को लागि ला लिगा खेलमा गोल गर्ने सबैभन्दा कम उमेरको खेलाडी बने,<ref>{{cite web | url = http://www.fcbarcelona.com/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/10/n071016101878.html | title = Meteoric rise in three years | accessdate = 2008-05-03 | publisher = fcbarcelona.com }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110906093707/http://www.fcbarcelona.com/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/10/n071016101878.html |date=2011-09-06 }}</ref> जुन रेकर्ड २००७ मा मेसीकै सहयोगमा बोजन क्रिचले तोडे।)<ref>{{cite web | url = http://www.fcbarcelona.cat/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/10/n071020101276.html | title = Krkic enters the record books | accessdate = 2009-07-16 | date= 2007-10-21| publisher = fcbarcelona.cat|last = Nogueras | first = Sergi}}</ref> मेसीले आफ्नो पूर्व प्रशिक्षक [[फ्रान्क रिजकार्ड]]को बारेमा भनेका छन्: '''उनले मेरो खेल जीवनको शुरुवात गराएको तथ्य म कहिल्यै भुल्न सक्दिन, उनले म १६/१७ वर्षको मात्र हुँदा नै ममा विश्वास जगाए।''' <ref>{{cite web | url = http://www.goal.com/nl/news/545/spanje/2009/12/10/1679579/messi-rijkaard-gaf-ons-meer-vrijheid | title = Messi: "Rijkaard gave us more freedom" | accessdate = 2009-12-10 | date= 2007-12-10| publisher = Goal.com}}</ref> ==== २००५-०६ सिजन ==== १६ सेप्टेम्बरमा तीन महिनामा नै दोस्रोपटक बार्सिलोनाले मेसीको अनुबन्धनको म्याद थप गरेको घोषणा गर्‍यो, यसपल्ट उनलाई पहिलो समूहको सदस्यको रूपमा भुक्तानी दिने र जुन २०१४ सम्म अनुबन्धन म्याद थप्ने कार्य भयो।<ref name="Williams"/> मेसीले २६ सेप्टेम्बर<ref>{{cite news |url=http://thestar.com.my/sports/story.asp?file=/2005/9/28/sports/12165057&sec=sports |title=Good news for Barcelona as Messi gets his Spanish passport |publisher=''The Star Online''|date=2005-05-28 |accessdate=2009-05-29}}</ref> मा स्पेनी [[नागरिकता]] प्राप्त गरेर ग्रहण गरे र अन्ततः [[सिजन]]को [[स्पेनी फर्स्ट डिभिजन]]मा पहिलोपल्ट खेल्नमा सक्षम भए। मेसीले २७ सेप्टेम्बरमा पहिलोपटक गृहमैदान बाहिर [[युएएफए च्याम्पियनस लिग]]मा इटालियन क्लब [[उडिनीज]] बिरुद्ध खेले।<ref name="footballdb">{{cite news |url=http://www.footballdatabase.com/index.php?page=player&Id=222&b=true |title=Lionel Andres Messi - FCBarcelona and Argentina |publisher=Football Database |accessdate=2006-08-23}}</ref> मेसीको आत्मसंयम र [[रोनाल्डिन्हो]]सँग संयोजनले बार्सिलोना राम्रो स्थितिमा पुगेकोले बार्सिलोना [[क्याम्प नउ]] स्टेडियममा प्रशंसकहरूले उभिएर ताली बजाएर सम्मान गरेका थिए।<ref>{{cite news |author=Reuters |url=http://in.rediff.com/sports/2005/sep/28messi.htm |title=Ronaldinho scores the goals, Messi takes the plaudits |publisher=Rediff|date= 2005-09-28 |accessdate=2006-08-23}}</ref> मेसीले सत्र लिग खेलहरूमा ६ (छ) गोल गरे, सो छ मध्यमा एक [[च्याम्पियन्स लिग]] गोल स्कोर गरे। ७ मार्च, २००६मा [[च्याम्पियन्स लिग टाई]]को दोस्रो चरणको खेलमा [[चेल्सी फुटबल क्लब|चेल्सी]] बिरुद्धको खेलको क्रममा दायाँ तिग्राको मासु पल्टिएको कारण समय भन्दा पहिले उनको सिजन समाप्त भयो।<ref>{{cite news |url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=366008&cc=3436 |title=Frustrated Messi suffers another injury setback |publisher=ESPN Soccernet |date=2006-04-26 |accessdate=2006-07-22 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121024073801/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=366008&cc=3436 |date=2012-10-24 }}</ref> [[फ्रान्क रिजकार्ड]]को बार्सिलोनाले सो सिजन [[स्पेन]] र [[युरोप|यूरोप]]को विजेताको रूपमा समापन गर्‍यो।<ref>{{cite news |url=http://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/arsenal-1-barcelona-2-barcelona-crush-heroic-arsenal-in-space-of-four-brutal-minutes-478659.html |title=Arsenal 1 Barcelona 2: Barcelona crush heroic Arsenal in space of four brutal minutes |last = Wallace | first = Sam | publisher=''The Independent'' |date= 2006-05-18 |accessdate=2009-06-03 }}</ref><ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/4970966.stm |title=Barca retain Spanish league title | publisher=BBC Sport |date= 2006-05-03 |accessdate=2009-06-03 }}</ref> ==== २००६-०७ सिजन ==== [[चित्र:Barcelona vs Rangers.jpg|thumb|220px|right|२००७मा रेन्जर्सको बिरुद्ध एक खेलमा मेसी]] [[२००६-०७ सिजन]]मा, २६ खेलहरूमा १४ गोल गर्दै मेसीले आफूलाई समूहको नियमित अग्रस्थानको खेलाडीको रूपमा स्थापित गरे।<ref>{{cite news | url=http://www.national-football-teams.com/v2/player.php?id=12563 |title=Lionel Messi at National Football Teams |publisher=National Football Teams |accessdate=2009-07-17 }}</ref> १२ नोभेम्बरमा भएको [[रियल जारागोजा]] बिरुद्धको खेलमा मेसीको [[खु्ट्टा]]को हड्डी भाँचियो, जसको कारणले उनी तीन महिनाको खेल खेल्नबाट वञ्चित भए।<ref>{{cite press release |url=http://www.fcbarcelona.com/eng/noticias/noticias/n06111404.shtml |title=Doctors happy with Messi op |publisher=FCBarcelona.com |date=2006-11-14 |accessdate=2006-11-16 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061126040828/http://www.fcbarcelona.com/eng/noticias/noticias/n06111404.shtml |date=2006-11-26 }}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.fifa.com/en/comp/index/0,2442,125576,00.html?articleid=125576 |title=Messi to miss FIFA Club World Cup |date=2006-11-13 |publisher=FIFA.com/Reuters |accessdate=2006-01-18 }}</ref> मेसी आफ्नो चोट निको नहुँदासम्म अर्जेन्टिनामा बसे र निको भएपछि ११ फेब्रुअरीमा [[रेसिङ्ग स्याट्यान्डर]] बिरुद्धको खेलमा मैदानमा उत्रिए।<ref>{{cite news |url=http://barcelona.theoffside.com/la-liga/barcelona-racing-santander-sunday-3pm-est.html |title=Barcelona - Racing Santander |publisher=The Offside |date=2008-01-19 |accessdate=2009-05-30 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081012110422/http://barcelona.theoffside.com/la-liga/barcelona-racing-santander-sunday-3pm-est.html |date=2008-10-12 }}</ref> जसमा उनी दोस्रो-हाफमा स्थानापन्नको रूपमा संलग्न भए। ११ मार्चमा, रियल म्याड्रिड बिरुद्धको खेल ''([[एल क्लासिको]])''मा १० जना खेलाडी मात्र सीमित बार्सिलोनाबाट खेलेका मेसीले [[ह्याट-ट्रिक]] गर्दै ३-३ को बराबरीमा रोकेर आफ्नो क्षमता प्रदर्शन गरे, जसमा उनले तेस्रो गोल इन्जुरी-समयमा गरेका थिए।<ref>{{cite news|url=http://www.independent.co.uk/sport/football/european/barcelona-3-real-madrid-3-magical-messi-is-barcelonas-hero-439788.html|title=Magical Messi is Barcelona's hero|last = Hayward | first = Ben |publisher=''The Independent''|date=2007-03-11|accessdate=2009-05-30|archiveurl=http://web.archive.org/web/20110906081352/http://www.independent.co.uk/sport/football/european/barcelona-3-real-madrid-3-magical-messi-is-barcelonas-hero-439788.html|archivedate=2011-09-06}}</ref> यस प्रदर्शनबाट उनी [[इवान जमोरानो]] (रियल मैड्रिडको १९९४-९५ सिजनमा) पछि ''एल क्लासिको''मा लगातार तीन गोल गर्ने पहिले खेलाडी बने,<ref>{{cite news |url=http://www.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=113101.html |title=Inter beat AC, Messi headlines derby |date=2007-03-11 |publisher=FIFA |accessdate=2009-05-30 }}</ref> साथै मेसी यस खेलमा गोल गर्ने सबैभन्दा कम उमेरको खेलाडी पनि बने। उनले यस सिजनमा गरेका १४ गोलहरू मध्य ११ गोल अन्तिम १३ खेलहरूमा गरेका थिए।<ref>{{cite news |url=http://soccernet.espn.go.com/players/gamelog?id=45843&season=2006&cc=5739 |title=Lionel Messi 2006/07 season statistics |publisher=ESPN Soccernet |accessdate=2009-06-03 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100326235840/http://soccernet.espn.go.com/players/gamelog?id=45843 |date=2010-03-26 }}</ref> [[चित्र:Lionel Messi goal 19abr2007.jpg|thumb|left|220px|मेसी, गेटाफे बिरुद्ध गोल गर्नु भन्दा ठीक पहिले]] मेसीले एकै सिजनको क्रममा म्याराडोनाको सबैभन्दा प्रसिद्ध गोलहरूलाई लगभग दोहोराउँदै आफूलाई "नयाँ म्याराडोना"को रूपमा साबित गरे।<ref name="maradonalike">{{cite news |url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/2311407/The-greatest-goal-ever.html |title=The greatest goal ever? |date=2007-04-20 |publisher=''Daily Telegraph'' | last = Lowe| first = Sid | accessdate=2009-07-07 }}</ref> १८ अप्रिल, २००७मा उनले [[कोपा डेल रे]]को सेमी-फाइनलमा [[गेटाफे]] बिरुद्धको खेलमा दुई गोल गरे, जुन मेक्सिकोमा सम्पन्न [[१९८६ FIFA विश्व कप]]मा [[बेलायत|इङ्ल्यान्ड]] बिरुद्धको खेलमा म्याराडोनाले गरेका [[प्रसिद्ध गोल]]हरू सँग धेरै मिल्दो-जुल्दो थियो।<ref>{{cite web| url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=423002&cc=3888| title=Messi dazzles as Barça reach Copa Final| publisher=ESPN Soccernet| date=2007-04-18}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121024073812/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=423002&cc=3888 |date=2012-10-24 }}</ref> विश्वका खेल पत्रकारहरूले उनलाई म्याराडोनासँग तुलना गरे र स्पेनिश पत्रिकाहरूले मेसीलाई "मेसीडोना" उपनाम दिए।<ref>{{cite web| url=http://www.hindu.com/2007/07/14/stories/2007071455691800.htm | title= Can ‘Messidona’ beat Maradona? | publisher=''The Hindu''| date=2007-07-14}}</ref> उनले यस खेलमा उही ६२ मिटरको दुरी पार गर्दै, त्यति नै खेलाडीहरू (गोलकीपर सहित ६ जना)लाई छक्काउँदै, लगभग एउटै नै स्थानबाट गोल गरे र कुनाको झन्डातिर दौडिए, जुन २१ वर्ष पहिला म्याराडोनाले मेक्सिकोमा गरेका थिए।<ref name="maradonalike"/> खेलपछि एक पत्रकार सम्मेलनमा मेसीका समकक्षी खेलाडी [[डेको]]ले भने: "यो मैले आफ्नो जीवनमा देखेका गोल मध्य सर्वोत्कृष्ट गोल हो।"<ref>{{cite news |url=http://www.telegraph.co.uk/sport/main.jhtml?xml=/sport/2007/04/20/sfnmes20.xml |title=The greatest goal ever? |last=Lowe |first=Sid |publisher=''Daily Telegraph'' |date=2007-04-20 |accessdate=2007-05-07 }}</ref> [[स्पेनियोल]] बिरुद्धको खेलमा पनि मेसीले एउटा यस्तो गोल गरे, जुन विश्वकपको क्वार्टर फाइनलमा इंग्ल्यान्ड बिरुद्धको खेलमा म्याराडोनाले गरेको गोल]]सँग मिल्दो-जुल्दो थियो।<ref name="Hand of Messi">{{cite news |url=http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/european_football/article1910271.ece |title=Hand of Messi saves Barcelona |last=Mitten |first=Andy |publisher=''Times Online'' |date=2007-06-10 |accessdate=2008-01-12 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081013021540/http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/european_football/article1910271.ece |date=2008-10-13 }}</ref> स्पेनियोलका खेलाडीहरूको विरोधको बावजूद र रिप्लेमा पनि त्यो स्पष्टतः [[ह्याण्डबल]] भन्ने देखिंदा देखिंदै पनि त्यो गोल बनिरह्यो.<ref name="Hand of Messi"/> ==== २००७-०८ सिजन ==== [[२००७-०८ सिजन]]को क्रममा, मेसीले एक हप्तामा पाँच गोल गर्दै बार्सिलोनालाई ला लिगाको शीर्ष चारमा पुर्याए। १९ सेप्टेबरमा च्याम्पियन्स लिग म्याचमा आफ्नो गृहमैदानमा बार्सिलोनाले [[ओलम्पिक लियोनयस|लियोन]]लाई ३-०को अन्तरले हराउँदा मेसीले एक गोल गरे।<ref>{{cite news|url=http://soccernet.espn.go.com/report?id=228758&&cc=5739|title=Barcelona 3-0 Lyon: Messi orchestrates win|publisher=ESPN Soccernet|date=2007-09-19|accessdate=2009-05-27}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121024081230/http://soccernet.espn.go.com/report?id=228758&&cc=5739 |date=2012-10-24 }}</ref> उनले २२ सेप्टेबरमा [[सेभिला (फुटबल क्लब)]]को बिरुद्ध दुई गोल गरे<ref>{{cite news|url=http://www.soccerway.com/matches/2007/09/22/spain/primera-division/futbol-club-barcelona/sevilla-futbol-club/480859/|title=Barcelona vs. Sevilla|publisher=Soccerway|date=2007-09-22|accessdate=2009-05-29}}</ref> र फेरि २६ सेप्टेबरमा मेसीले [[रियल जारागोजा]] बिरुद्ध ४-१को जितमा दुई गोल गरे।<ref>{{cite news|url=http://barcelona.theoffside.com/injuries/barcelona-4-1-zaragoza-review.html|title=Barcelona 4-1 Zaragoza|author=Isaiah|publisher=The Offside|date=2007-09-26|accessdate=2009-05-27}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120311091432/http://barcelona.theoffside.com/injuries/barcelona-4-1-zaragoza-review.html |date=2012-03-11 }}</ref> २७ फेब्रुअरीमा मेसीले [[भ्यालेन्शिया]] बिरुद्ध [[बार्सिलोना]]को लागि आफ्नो १००औँ आधिकारिक खेल खेले।<ref>{{cite news|url=http://www.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=700689.html|title=Xavi late show saves Barca|author=FIFA|publisher=FIFA|date=2008-02-27|accessdate=2009-05-27}}</ref> मेसी अग्रपंक्तिको श्रेणीमा [[फिफाप्रो विश्वका दश खेलाडी अवार्ड]]को लागि मनोनित गरियो।<ref>{{cite news|url=http://worldx1.fifpro.org/index.php?mod=plink&id=14697|title=FIFPro World XI|publisher=FIFPro|accessdate=2009-05-30}}</ref> एक स्पेनिश पत्रिका ''[[मार्का]]''को अन-लाईन संस्करणमा गरिएको सर्वेक्षणमा उनलाई ७७ प्रतिशत मत सहित विश्वको सर्वोत्कृष्ट खेलाडीको रूपमा चुनियो।<ref>{{cite news|url=http://archivo.marca.com/futbol/2007/messi_kun/handicho.html|title=El fútbol a sus pies|last=Villalobos|first=Fran|publisher=''MARCA''|language=Spanish|date=2007-04-10|accessdate=2009-07-07}}</ref> बार्सिलोना-आधारित अखबार ''[[एल मुन्डो डिपोर्टिवो]]'' र ''[[स्पोर्ट]]''को स्तम्भकारहरूले उल्लेख गरे कि मेसीलाई [[ब्यालन डी'ओर]] दिनु पर्छ र [[फ्रान्ज बेकेनबएर]]ले पनि यसको समर्थन गरे।<ref>{{cite news|url=http://www.sport.es/default.asp?idpublicacio_PK=44&idioma=CAS&idtipusrecurs_PK=7&idnoticia_PK=447107|title=Si Messi sigue trabajando así, será como Maradona y Pelé|last=Fest|first=Leandro|publisher=Sport.es|language=Spanish|accessdate=2009-07-07}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080524062418/http://www.sport.es/default.asp?idpublicacio_PK=44&idioma=CAS&idtipusrecurs_PK=7&idnoticia_PK=447107 |date=2008-05-24 }}</ref> [[फ्रान्सेस्को टोट्टी]] जस्ता फुटबलका महान हस्तिहरूले घोषणा गरे कि उनीहरू मेसीलाई अहिलेका विश्वका सर्वोत्कृष्ट फुटबल खेलाडीहरू मध्य एक मान्छन्।<ref>{{cite news| url=http://archivo.marca.com/edicion/marca/futbol/internacional/es/desarrollo/1063306.html|title=Totti le daría el Balón de Oro a Messi antes que a Kaká|publisher=''MARCA''|language=Spanish|date=2007-11-29|accessdate=2009-07-07}}</ref> ४ मार्चमा [[केल्टिक]] बिरुद्धको खेलमा मेसीको बायाँ तिघ्राको मांसपेशी फाटेपछि उनी एक हफ्ता भरीको लागि खेलबाट बाहिरिए। मेसीको यस प्रकारको चोट लागेको यो तीन सिजनहरूमा चौथो पल्ट थियो।<ref>{{cite news|url=http://www.cbc.ca/sports/soccer/story/2008/03/05/lionel-messi.html?ref=rss|title=Barcelona's Lionel Messi sidelined with thigh injury|publisher=CBC.ca|date=2008-03-05|accessdate=2009-06-14}}</ref> मेसी यो चोटबाट फिर्ता भएपछि ४ मे २००८मा भ्यालेन्सिया बिरुद्धक ६-०को जितमा उनको २००७-०८ सिजनको अन्तिम गोल गरे। यस सिजनका सबै खेलहरूमा मेसीले १६ गोल र १३मा सहायता प्दान गर्न सफल भए। ==== २००८-०९ सिजन : पहिले ट्रेबल ==== [[चित्र:Lionel Messi 31mar2007.jpg|150px|thumb|left|मेस्सि, डेपोर्टिवोको बिरुद्धको एक खेलमा]] क्लबबाट [[रोनाल्डिन्हो]]को प्रस्थान सँगै उनको १० नम्बर जर्सी मेसीले प्राप्त गरे।<ref>{{cite news|url=http://www.goal.com/en/news/8/main/2008/08/04/803776/messi-inherits-ronaldinhos-no-10-shirt|title=Messi Inherits Ronaldinho's No. 10 Shirt|last=Sica|first=Gregory|publisher=Goal.com|date=2008-08-04|accessdate=2009-06-02}}</ref> सन् १ अक्टोबर २००८ मा, सख्टार डोनेट्स्क बिरुद्धको च्याम्पियन्स लिग म्याचको क्रममा मेसीले [[थियरी हेनरी]]को सट्टामा खेलमा प्रवेश गरेर अन्तिम सात मिनेटमा दुई गोल गरेर [[बार्सिलोना]]को लागि १-० को हारको अवस्थालाई १-२को जितमा परिणत गरी दिए।<ref>{{cite news|url=http://soccernet.espn.go.com/report?id=254681&cc=5739|title=Late Messi brace nicks it|publisher=ESPN Soccernet|date=2008-10-01|accessdate=2009-05-29}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121024081234/http://soccernet.espn.go.com/report?id=254681&cc=5739 |date=2012-10-24 }}</ref> यस पछिको [[एट्लेटिको म्याड्रिड]] बिरुद्धको लिग खेललाई मेसी र उनको राम्रा साथी [[सर्जियो अग्वेरो]]को बीच एक मैत्रिपूर्ण सङ्घर्षको रूपमा प्रचार गरियो।<ref>{{cite news|url=http://bleacherreport.com/articles/65327-barcelona-6-1-atletico-madrid-match-report-and-player-ratings|title=Barcelona 6-1 Atletico Madrid| last = Osaghae | first = Efosa |publisher=Bleacher Report|date=2008-10-04|accessdate=2009-05-31}}</ref> मेसीले फ्रि किकमा एक गोल गरे र बाँकीमा सहायता गरेर बार्सालाई ६-१ को जित हासिल गराए।<ref>{{cite news|url=http://soccernet-assets.espn.go.com/report?id=252817&league=ESP.1&cc=5739|title=Goal rush for Barcelona|publisher=ESPN Soccernet|date=2008-10-04|accessdate=2009-05-31}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140810090950/http://soccernet-assets.espn.go.com/report?id=252817&league=ESP.1&cc=5739 |date=2014-08-10 }}</ref> मेसीले सेभिलाको बिरुद्ध २३ मिटर (२५ यार्ड) देखि बललाई उठाएर गोलरक्षकलाई छक्काउँदै टाइट एङ्गलबाट एक अर्को उत्कृष्ट गोल गरे।<ref>{{cite news|url=http://www.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=964294.html|title= Messi magical, Real miserable |publisher=FIFA|date=2008-11-29|accessdate=2009-06-02}}</ref> सन् १३ डिसेम्बर २००८ मा, एल क्लासिकोको पहिलो सिजनको क्रममा मेसीले [[रियल म्याड्रिड]] बिरुद्धको बार्सिलोनाको २-० जितमा दोस्रो गोल गरे।<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/7776472.stm|title= Barcelona 2-0 Real Madrid |publisher=BBC Sport|date=2008-12-13|accessdate=2009-05-29}}</ref> यसै वर्ष उनलाई २००८ फिफा वर्षको विश्वको खेलाडी अवार्डमा ६७८ अङ्क सहित दोस्रो स्थानमा मनोनित भए।<ref name="Gala 2008"/> मेसीले एटलेटिको म्याड्रिड विरुद्धको कोपा डेल रे टाईमा पहिलो पल्ट ह्याटट्रिक गर्दै बार्सिलोनालाई ३-१ को जित हासिल गराए।<ref>{{cite news|url=http://www.shanghaidaily.com/sp/article/2009/200901/20090107/article_387234.htm|title=Messi scores hat trick in Barca's 3–1 win over Atletico|publisher=''Shanghai Daily''|date=2009-01-07|accessdate=2009-05-29}}</ref> मेसीले सन् १ फेब्रुअरी २००९ मा रेसिङ्ग स्यान्टेन्डर बिरुद्धको खेलमा पहिलो हाफमा १-० ले तल इरेको अवस्थामा दोस्रो हाफमा सट्टामा प्रवेश गरी महत्त्वपूर्ण दुई गोल गर्दै बार्सिलोनालाई १-२ को जित दिलाउन मद्दत गरे। यस मध्ये दोस्रो गोल बार्सिलोनाको लागि ५०००औँ लिग गोल थियो।<ref>[https://web.archive.org/web/20090204172913/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5iZaLqalXOwOJ2FwjihA3svGql1Mw Supersub Messi fires 5,000-goal Barcelona to comeback victory.] AFP (01-02-2009). 01-02-2009को पुनःप्राप्त</ref> ला लिगाको २८औँ चरणमा, मेसीले सबै प्रतियोगिताहरूमा सिजनको आफ्नो ३०औँ गोल गर्दै आफ्नो टोलीलाई [[मलागा सीएफ]] बिरुद्ध ६-० को जित हासिल गर्नमा सहयोग गरे।<ref>{{cite news|url=http://english.aljazeera.net/sport/2009/03/2009322164115611397.html|title=Barcelona hit Malaga for six|publisher=Al Jazeera English|date=2009-03-23|accessdate=2009-06-02}}</ref> ८ अप्रिल २००९मा उनले [[बायर्न म्यूनिख]] बिरुद्धको च्याम्पियन्स लिगमा दुई पल्ट गोल गर्दै प्रतियोगितामा नौ गोलहरूको व्यक्तिगत रेकर्ड बनाए।<ref>{{cite news|url=http://www.usatoday.com/sports/soccer/2009-04-09-2372732048_x.htm|title=Barcelona returns to earth with league match|publisher=''USA Today''|date=2009-04-09|accessdate=2009-07-07|last=Logothetis|first=Paul}}</ref> १८ अप्रिलमा मेसीले गेटाफमा प्राप्त १-०को जितमा सिजनको आफ्नो २०औँ लिग गोल गरे, जसको कारणले बार्सिलोना रियल म्याड्रिडलाई छ-अङ्कले तल पार्दै लिग तालिकाको शीर्ष स्थानमा रहन सफल भयो।<ref>{{cite news|url=http://www.shanghaidaily.com/sp/article/2009/200904/20090419/article_398171.htm|title=Messi leads Barcelona to 1-0 win over Getafe|publisher=''Shanghai Daily''|date=2009-04-19|accessdate=2009-06-02}}</ref> [[चित्र:039 men at work UEFA 2009, Rome.jpg|200px|thumb|right|2009 UEFA च्याम्पियन्स लिग फाइनलमा प्रहार गर्दै गरेका लियोनेल मेसीलाई हेर्दै माइकल क्यारिक (पृष्ठभूमिमा)]] बार्सिलोना सिजनको समापन तिर उन्मुख रहँदा मेसीले [[सान्टियागो बर्नब्यू]]मा [[रियल म्याड्रिड]] माथि ६-२को विजयमा दुई गोल (सबै प्रतियोगिताहरूमा उनको ३५औँ र ३६औँ गोल) गरे।<ref>{{cite news|url=http://www.guardian.co.uk/football/2009/may/02/la-liga-real-madrid-barcelona|title=Barcelona run riot at Real Madrid and put Chelsea on notice|last=Lowe|first=Sid|publisher=''The Guardian''|date=2009-05-02|accessdate=2009-05-31}}</ref> यो हार रियल म्याड्रिडको लागि १९३० पछिको सबैभन्दा ठुलो हार थियो।<ref>{{cite news|url=http://www.goal.com/en/news/12/spain/2009/05/03/1244468/real-madrid-fan-poll-says-barcelona-loss-is-most-painful-in-club|title=Real Madrid Fan Poll Says Barcelona Loss Is Most Painful In Club History|last=Macdonald|first=Paul|publisher=Goal.com|date=2009-05-03|accessdate=2009-05-31}}</ref> मेसीले च्याम्पियन्स लिग सेमी-फाइनलमा [[चेल्सी फुटबल क्लब|चेल्सी]] बिरुद्ध [[आन्ड्रेस इनिएस्टा]]लाई अतिरिक्त समयमा गोल बनाउन सहयोग गरेका थिए, जसबाट बार्सिलोनाले फाइनलमा [[म्यानचेस्टर युनाइटेड फुटबल क्लब|म्यानचेस्टर युनाइटेड]]को सामना गर्न पायो। उनले [[एथलीटिक बिलबाओ]] बिरुद्ध ४-१को जितमा एक गोल तथा अन्य दुईमा सहयोग गर्दै १३ मेमा आफ्नो पहिलो कोपा डेल रे जिते।<ref>{{cite news|url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/5321324/Barcelona-defeat-Athletic-Bilbao-to-win-Copa-del-Rey.html|title=Barcelona defeat Athletic Bilbao to win Copa del Rey|publisher=''Daily Telegraph''|date=2009-05-14|accessdate=2009-05-28}}</ref> उनले ला लिगा जितेर आफ्नो टोलीलाई दोहरो जित दिलाउँनमा सहयोग गरे। २७ मेमा उनले ७० मिनेटमा दोस्रो गोल गर्दै बार्सिलोनालाई [[२००९ UEFA च्याम्पियन्स लिग फाइनल|२००९ युइएफए च्याम्पियन्स लिग फाइनल]] दुई गोलको अग्रताले जित्नमा मद्दत गरे, साथै नौ गोलको साथ उनी टुर्नामेन्टको इतिहासमा सबैभन्दा युवा तथा चैम्पियन्स लिगको सर्वाधिक गोलकर्ता बने।<ref>{{cite news|url=http://www.uefa.com/competitions/ucl/news/kind=1/newsid=833286.html|title=Messi sweeps up goalscoring honours|publisher=uefa.com|date=2009-05-27|accessdate=2009-06-04}}</ref> यूरोपमा शानदार वर्ष संपन्न गर्दै मेसीले [[UEFA वर्षको क्लब अग्रपंक्तको खेलाडी|युइएफए वर्षको क्लब अग्रपंक्तको खेलाडी]] र [[UEFA वर्षको क्लब फुटबल खेलाडी|युइएफए वर्षको क्लब फुटबल खेलाडी]]को उपाधी पनि जिते।<ref>{{cite news|url=http://www.uefa.com/competitions/supercup/news/kind=1/newsid=877275.html|title=Messi recognised as Europe's finest|publisher=uefa.com|date=2009-08-27|accessdate=2009-08-30}}</ref> उनको यस जितको मतलब बार्सिलोनाले पहिलो पल्ट कुनै स्पेनिश क्लबले नसकेको एकै सिजनमा [[कोपा डेल रे]], [[ला लिगा]] र [[UEFA च्याम्पियन्स लिग|युइएफए च्याम्पियन्स लिग]]मा विजय थियो।<ref>{{cite news|url=http://www.gulf-daily-news.com/NewsDetails.aspx?storyid=251667|title=Barcelona win treble in style|publisher=''Gulf Daily News''|date=2009-05-28|accessdate=2009-05-28}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150703215248/http://www.gulf-daily-news.com/NewsDetails.aspx?storyid=251667 |date=2015-07-03 }}</ref><ref>{{cite news|url=http://uk.eurosport.yahoo.com/01062009/3/barcelona-eclipse-dream-team-historic-treble.html|title=Barcelona eclipse dream team with historic treble|publisher=UK Eurosport|date=2009-06-01|accessdate=2009-06-03}}</ref> ==== २००९-१० सिजन: पहिलो बेलोन डी' ओर ==== [[चित्र:Lionel Messi Joan Gamper Trophy.jpg|250px|thumb|left|बार्सिलोनाका लियोनेल मेस्सि, क्याम्प नउ रङ्गशालामा जोआन ग्याम्पर ट्रफी म्याचमा म्यानचेस्टर सिटी बिरुद्ध खेल्दै]] [[२००९ UEFA सुपर कप|२००९ युइएफए सुपर कप]] जिते पछि, बार्सिलोनाका प्रबन्धक [[जोसेप गार्डियोला]]ले जोड दिदै भने कि मेसी उनले अहिले सम्म देखेका खेलाडी मध्य सबैभन्दा राम्रो खेलाडी हुन।<ref>{{cite news|url=http://www.elmundo.es/elmundodeporte/2009/08/29/futbol/1251499664.html|title= 'Messi es el mejor jugador que veré jamás'|publisher=''El Mundo Deportivo''|date=2009-08-29|accessdate=2009-08-29|language=Spanish}}</ref> १८ सेप्टेम्बरमा, मेसीले बार्सिलोनासँग जसमा €२.५ अरबको खरीद-नियन्त्रणको प्रावधान सहित २०१६ सम्मको लागि नयाँ अनुबन्धनमा हस्ताक्षर गरे, जसबाट मेसी लगभग € ९५ लाख वार्षिक आय सहित, [[जाल्टन इब्राहिमोभिच|जाल्टान इब्राहिमोभिच]] बराबर ला लिगाको उच्चतम पारिश्रमीक लिने खेलाडी बने।<ref>{{cite news|url=http://www.fcbarcelona.com/web/english/noticies/futbol/temporada09-10/09/n090918106811.html|title=Leo Messi extends his stay at Barça|publisher=fcbarcelona.com|date=2009-09-18|accessdate=2009-09-18}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110907013314/http://www.fcbarcelona.com/web/english/noticies/futbol/temporada09-10/09/n090918106811.html |date=2011-09-07 }}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/8184399.stm|title=Messi signs new deal at Barcelona|publisher=BBC Sport|date=2009-09-18|accessdate=2009-09-18}}</ref> चार दिन पछि २२ सेप्टेम्बरमा, मेसीले ला लिगामा रेसिङ्ग स्यान्टेन्डर बिरुद्ध दुई गोल र अर्को एक गोलमा सहयोग गर्दै बार्सालाई ४-१ जित दिलाए।<ref>{{cite news|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=678702&sec=europe&cc=5901|title=Messi and Ibrahimovic put Racing to the sword|publisher=ESPN Soccernet|date=2009-09-22|accessdate=2009-09-23}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121024081351/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=678702&sec=europe&cc=5901 |date=2012-10-24 }}</ref> मेसीले २९ सेप्टेम्बरमा [[डाइनमो कीव]] माथिको २-० जितमा सिजनको पहिलो यूरोपीय गोल गरे।<ref>{{cite news|url=http://www.goal.com/en/news/1716/champions-league/2009/09/29/1530963/barcelona-2-0-dynamo-kiev-messi-pedro-unlock-stubborn|title=Barcelona 2-0 Dynamo Kiev: Messi & Pedro Unlock Stubborn Ukrainians|publisher=Goal.com|date=2009-09-29|accessdate=2009-10-03|last=Leong|first=KS}}</ref> मेसीले [[क्याम्प नउ]]मा [[रियल जारागोजा]]को ६-१को ठुलो पराजयको क्रममा एक गोल गर्दै [[ला लिगा]]मा सात खेलमा छ गोलको अनुपात बनाए <ref>{{cite news|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=689856&cc=5739|title=Xavi: All is well at Barca|publisher=ESPN Soccernet|date=2009-10-26|accessdate=2009-11-28}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121024081409/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=689856&cc=5739 |date=2012-10-24 }}</ref><ref>{{cite news|url=http://sportsillustrated.cnn.com/2009/soccer/10/25/spanish.rdp.ap/|title=Barcelona thrashes Zaragoza to go clear at top|publisher=CNN|date=2009-10-25|accessdate=2009-11-28}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091231144944/http://sportsillustrated.cnn.com/2009/soccer/10/25/spanish.rdp.ap/ |date=2009-12-31 }}</ref> र ७ नोभेम्बरमा क्याम्प नउमा [[मालर्का]] माथि बार्साको ४-२को जितमा पनि पेनाल्टोलीा गोल गरे।<ref>{{cite news|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=695820&cc=5739|title=Guardiola expects more after win over Mallorca|publisher=ESPN Soccernet|date=2009-11-09|accessdate=2009-11-28}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111203071732/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=695820&cc=5739 |date=2011-12-03 }}</ref> १ डिसेम्बर २००९ मा, मेसी उपविजेता [[क्रिस्टियानो रोनाल्डो]]लाई २३३को बिरुद्ध ४७३को ठुलो मतान्तरले पछाडी पार्दै [[२००९ ब्यालन डी'ओर]]को विजेताको रूपमा घोषित भए।<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/8387679.stm|title=Barcelona forward Lionel Messi wins Ballon d'Or award|publisher=BBC Sport|date=2009-12-01|accessdate=2009-12-01}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.abc.net.au/news/stories/2009/12/01/2759069.htm|title=Messi wins prestigious Ballon d'Or award|publisher=ABC Sport|date=2009-12-01|accessdate=2009-12-10}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.independent.co.uk/sport/football/news-and-comment/lionel-messi-a-rare-talent-1831871.html|title=Lionel Messi: A rare talent|publisher=''The Independent''|date=2009-12-01|accessdate=2009-12-10|last=Barnett|first=Phil}}</ref> यसपछि [[फ्रान्स फुटबल पत्रिका]]ले मेसीको भनाईलाई उद्धृत गर्दै लेख्यो: "म यसलाई आफ्नो परिवारलाई समर्पित गर्दछु। मलाई उनीहरूको आवश्यकता पर्दा उनीहरू संधै म सँगै हुन्थे र कहिलेकाँही उनीहरूले म भन्दा पनि ज्यादा गहराईबाट मेरा भावनाहरूलाई महसूस गरेका छन।<ref>{{cite news|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=706306&sec=europe&cc=5739|title=Messi takes Ballon d'Or|publisher=ESPN Soccernet|date=2009-12-01|accessdate=2009-12-10}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121024081427/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=706306&sec=europe&cc=5739 |date=2012-10-24 }}</ref> १९ डिसेम्बरमा, [[अबूधाबी]]मा [[एस्टुडियान्टेस]] बिरुद्ध [[२००९ फिफा क्लब विश्वकप]]को फाइनलमा मेसीले गोल गर्दै क्लबलाई विजयि बनाए।<ref>{{citeweb|url=http://soccernet.espn.go.com/report?id=285375&cc=5739&league=FIFA.CWC|title=Messi seals number six|date=2009-12-19|publisher=ESPN Soccernet|accessdate=2009-12-21}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121020091844/http://soccernet.espn.go.com/report?id=285375&league=FIFA.CWC&cc=5739 |date=2012-10-20 }}</ref> दुई दिन पछि, उनी क्रिस्टियानो रोनाल्डो, [[जावी हर्नान्डेज]], [[काका (फुटबल खेलाडी)|काका]] र [[आन्ड्रेस इनिएस्टा]]लाई पछि पार्दै [[फिफा वर्षको खेलाडी]]को रूपमा घोषित भए। उनले यो पुरस्कार पहिलो पटक जितेका थिए र उनी यो सम्मान पाउने पहिलो अर्जेन्टिनी खेलाडी बने।<ref>{{cite news|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=716683&sec=world&cc=5901|title=FC Barcelona's Messi wins World Player of the Year|date=2009-12-21|publisher=ESPN Soccernet|accessdate=2009-12-22}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121024081437/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=716683&sec=world&cc=5901 |date=2012-10-24 }}</ref> १० जनवरी २०१० मा, मेसीले [[सीडी टेनेरिफ]] बिरुद्धको ०-५को जितमा २०१०को आफ्नो पहिलो [[ह्याट-ट्रिक]] र सिजनको पहिलो ह्याट-ट्रिक गरे।<ref>{{citeweb|url=http://www.goal.com/en/news/12/spain/2010/01/10/1737345/tenerife-0-5-barcelona-messi-masterclass-sees-barca-back-on|title=Tenerife 0-5 Barcelona: Messi Masterclass Sees Barca Back On Top|date=2010-01-10|publisher=Goal.com|accessdate=2010-01-11}}</ref> १७ जनवरीमा, मेसीले [[सेविला]] माथि ४-०को जितमा क्लबको लागि आफ्नो १००औँ गोल गरे।<ref>{{citeweb|url=http://www.fcbarcelona.com/web/catala/noticies/futbol/temporada09-10/01/n100117108826.html|title=Messi 101: el golejador centenari més jove|date=2010-01-17|publisher=fcbarcelona.cat|accessdate=2010-01-17|language=Catalan|last=Bogunyà|first=Roger}}</ref> ==== २०१०-११ सिजन: पाँचौ ला लिगा उपाधि र तेस्रो च्याम्पियन्स लिग ==== मेसीले सेभिल्ला विरुद्ध [[ह्याट्रिक]] गर्दै २०१०-११ को सिजनको पहिलो उपाधी सुपरकोपा डे स्पाना सुनिश्चित गराए। पहिलो लेगमा पराजित भएपनि दोस्रो लेगमा ४-० ले जितेर यो उपाधी जितेको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.com/story/816500/magic-lionel-messi-wins-supercopa-for-barca|title=Magic Messi Wins Supercopa for Barça|date=21 August 2010|publisher=ESPN FC|access-date=27 July 2010}}</ref> प्लेमेकरको भूमिकामा, २०१० नोभेम्बर २९ मा भएको खेल [[एल क्लासिको]] मा, जोसे मौरिन्होको रियल म्याड्रिड संगको पहिलो खेलमा बार्सिलोनाले रियल म्याड्रिडलाई ५-० ले पराजित गर्यो।<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2010/nov/29/barcelona-real-madrid-la-liga|title=David Villa Strikes Twice as Slick Barcelona Thrash Real Madrid|last=Lowe|first=Sid|date=29 November 2010|newspaper=The Guardian|access-date=27 July 2015}}</ref> मेसीले आफ्नो टोलीलाई १६ औ लगातार विजय हासिल गराए, जुन स्पेनिस फुटबलमा एक किर्तिमान बन्यो र उनले २०११ फेब्रुअरी ५ मा अथ्लेटिको म्याड्रिड विरुद्ध ह्याट्रिक गरे।<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/9388847.stm|title=Lionel Messi Stars as Barcelona Seal Record League Win|date=6 February 2011|work=BBC Sport|access-date=27 July 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/most-consecutive-wins-in-the-top-division-of-spanish-football-(soccer)|title=Most Consecutive Wins in the Top Division of Spanish football (Soccer)|work=Guinness World Records|access-date=27 July 2015}}</ref> उनको २०१० को क्लब प्रदर्शनले उनलाई उनको [[२०१० फिफा बेलोन डी' ओर|पहिलो]] [[फिफा बेलोन डी' ओर]] दिलायो। यो बेलोन डी ओर र फिफा विश्व खेलाडीको एकै पुरस्कार थियो। यद्यपि उनले यो पुरस्कार दिइदा [[२०१० फिफा विश्वकप]] मा अर्जेन्टिनाको लागि केही गर्न नसकेकाले केही आलोचना पनि भयो।{{sfn|Balagué|2013|pp=519–524}}<ref name="Lionel Messi Is the World's Best Player but Xavi Deserved FIFA's Award">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/blog/2011/jan/11/lionel-messi-xavi-ballon-dor|title=Lionel Messi Is the World's Best Player but Xavi Deserved FIFA's Award|last=Lowe|first=Sid|date=11 January 2011|newspaper=The Guardian|access-date=27 July 2015}}</ref> अवार्डको पुरानो ढाँचा अनुसार, उनी शीर्ष तीनबाट बाहिर हुन्थे, उनको जित अन्तराष्ट्रिय प्रशिक्षक र कप्तानहरूको मतबाट भयो।<ref name="Lionel Messi Is the World's Best Player but Xavi Deserved FIFA's Award" /> सिजनको अन्त्यतिर, बार्सिलोनाले १८ दिनको दौरानमा चार [[एल क्लासिको]] खेल खेल्यो। अप्रिल १६ मा भएको लिगको खेल बराबरीमा सकियो। यसमा मेसीले पेनाल्टीमा गोल गरेका थिए। चार दिन पछि भएको [[कोपा डेल रे]]को फाइनलमा बार्सिलोना पराजित भयो। च्याम्पियन्स लिग सेमीफाइनलको पहिलो लेगमा बार्सिलोनाको २-० को जितमा दुवै गोल मेसीले गरेका थिए। दोस्रो गोल उनले तीन रियल खेलाडीहरू बीच द्रिबल गरेर गरेका थिए-यो गोल प्रतियोगिताकै उत्कृष्ट गोल ठहरियो।<ref>{{cite web|url=https://m.youtube.com/watch?v=fmGdOYFwHsE|title=Ronaldo's overhead kick and five other classic UCL goals|publisher=UEFA.com.|access-date=23 June 2018}}</ref> दोस्रो लेगमा उनले गोल नगरे पनि बार्सिलोनालाई सेमीफैनलमा पुर्याउन निकै महत्वपूर्ण थिए,<ref>{{cite magazine|first=Sid|last=Lowe|title=The Good, the Bad and the Ugly in the Aftermath of the Clásico Series|magazine=Sports Illustrated|date=5 May 2011|url=http://sportsillustrated.cnn.com/2011/writers/sid_lowe/05/05/clasico.aftermath/index.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20110508163612/http://sportsillustrated.cnn.com/2011/writers/sid_lowe/05/05/clasico.aftermath/index.html|archive-date=8 May 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110508163612/http://sportsillustrated.cnn.com/2011/writers/sid_lowe/05/05/clasico.aftermath/index.html |date=8 May 2011 }}</ref>{{sfn|Balagué|2013|pp=494–499}} जहाँ उनीहरूको भेट [[म्यानचेस्टर युनाइटेड फुटबल क्लब|म्यानचेस्टर युनाइटेड]]संग भयो, यो खेल दुइ वर्ष अघिको पुनरावृति हुने भयो, १२ गोल सहित प्रतियोगिताको उच्च गोलकर्ताको रुपमा उनले २८ मे मा [[वेम्बली स्टेडियम]]मा भएको खेलमा उच्च प्रदर्शन गरे र बार्साको ३-१ को विजयमा विजयी गोल गरे।<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=1634951.html|title=Top Scorer Messi Matches Van Nistelrooy Mark|date=28 May 2011|publisher=UEFA|access-date=27 July 2015}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/13576522|title=Barcelona 3–1 Man Utd|last=McNulty|first=Phil|date=28 May 2011|work=BBC Sport|access-date=27 July 2015}}</ref> बार्सिलोनाले लगातार तेस्रो ला लिगा उपाधी जित्यो। ३१ गोल सहित उनी उच्च गोलकर्ता र १८ एसिस्ट सहित उनी उनी उच्च एसिस्ट पनि दिएका थिए।<ref name="Matches 2010–11">{{cite web|url=http://www.bdfutbol.com/en/p/j1753.html?temp=2010-11|title=Lionel Andrés Messi Cuccittini: Matches 2010–11|publisher=BDFutbol|access-date=27 July 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.com/spanish-primera-division/15/statistics/assists?season=2010|title=Spanish Primera División Statistics: Top Assists 2010–11|publisher=ESPN FC|access-date=27 July 2015}}</ref> उनले यो सिजन सबै खाले प्रतियोगितामा ५३ गोल र २४ एसिस्ट सहित पुरा गरे। यससंगै उनी बार्सिलोनाको लागि एउटी सिजन सर्वाधिक गोलकर्ता र स्पेनिस फुटबलमा ५० गोल पुरा गर्ने पहिलो खेलाडी पनि भए।<ref name="Matches 2010–11" /><ref name="Sublime">{{cite news|url=http://www.thetimes.co.uk/tto/sport/football/europe/article3041129.ece|title=Is Sublime Lionel Messi the Greatest Footballer Ever?|last1=Cascarino|first1=Tony|date=27 May 2011|newspaper=The Times|access-date=27 July 2015|last2=Barclay|first2=Patrick|url-access=subscription}}</ref> [[चित्र:FC_Barcelona_Team_2,_2011.jpg|right|thumb|२०११ डिसेम्बरमा मेसी (बीच) आफ्ना सहकर्मीहरू संग फिफा क्लब विश्वकप जितेपछि खुसीयाली मनाउदै ]] मेसी नम्बर ८ (क्रिएटर), ९ (गोलकर्ता) र १० (एसिस्टेन्ट) को समिश्रणको रुपमा उदाएपछि,<ref>{{Cite news|url=http://www.projectsportsmastery.com/lionel-messi-creator-scorer-assistant/|title=Professional Soccer Training Drills – Lionel Messi a Combination|date=11 January 2018|work=Project Sports Mastery|access-date=5 February 2018}}</ref> उनले २०११-१२ को सिजनमा अनपेक्षित ७३ गोल गरे र २९ एसिस्ट दिए। यसमा उनले १० मौका ह्याट्रिक वा बढी गोल गरे। {{sfn|Balagué|2013|p=512}}<ref name="Matches 2011–12">{{cite web|url=http://www.bdfutbol.com/en/p/j1753.html?temp=2011-12|title=Lionel Andrés Messi Cuccittini: Matches 2011–12|publisher=BDFutbol|access-date=30 July 2015}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/european/lionel-messi-the-best-goalscorer-ever-but-is-the-barcelona-player-the-greatestever-footballer-8398696.html|title=Lionel Messi: The Best Goalscorer Ever but Is the Barcelona Player the Greatest-Ever Footballer?|last=Mohamed|first=Majid|date=10 December 2012|newspaper=The Independent|access-date=30 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150925211000/http://www.independent.co.uk/sport/football/european/lionel-messi-the-best-goalscorer-ever-but-is-the-barcelona-player-the-greatestever-footballer-8398696.html|archive-date=25 September 2015|url-status=dead}}</ref> उनले बार्सालाई स्पेनिस सुपर कप र युरोपियन सुपर कप दुवै जिताए, उनले रियल म्याड्रिड विरुद्धको समग्रको ५-४ को जितमा तीन पटक गोल गरे , र [[राऊल गोन्झालेझ]] लाई पछि पारे।<ref>{{cite news|url=http://usatoday30.usatoday.com/sports/soccer/europe/2011-08-17-supercup-brawl-barcelona-real-madrid_n.htm|title=Tempers Flare into Brawl as Barcelona Beats Real Madrid|date=17 August 2011|newspaper=USA Today|access-date=30 July 2015}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/european/8726103/Barcelona-2-Porto-0-match-report.html|title=Barcelona 2 Porto 0: Match Report|last=Winter|first=Henry|date=26 August 2011|newspaper=The Daily Telegraph|access-date=30 July 2015}}</ref> वर्षको अन्त्यमा, उनले फिफा क्लब विश्व कप को फाइनलमा [[सान्तोस फुटबल क्लब|सान्तोस]] विरुद्ध दुई गोल गरे , र प्रतियोगिताको गोल्डेन बल जिते, जुन दुई वर्ष अघि पनि उनले जितेका थिए।<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/16234168|title=Barcelona Win FIFA Club World Cup|date=18 December 2011|work=BBC Sport|access-date=30 July 2015}}</ref> २०११ मा उनको यो प्रयासको लागि, उनले [[फिफा बेलोन डी' ओर]] जिते। उनी [[जोहान क्राइफ]], [[मिसेल प्लातिनी]] र मार्को भान बास्तिन पछि बालों डी ओर तीन पटक जित्ने उनी चौथो खेलाडी बने।<ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.com/story/1006543/2011-fifa-ballon-dor-lionel-messi-crowned-worlds-best|title=Messi Crowned World's Best|date=9 January 2012|publisher=ESPN FC|access-date=30 July 2015}}</ref> यसबाहेक , उनले पहिलो यूएफा बेस्ट प्लेयर इन युरोप जिते, जुन बेलों दिओर को पुरानो ढाँचा थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.org/uefa-best-player-award/news/newsid=1667736.html#messi+wins+uefa+best+player+europe+award|title=Messi Wins UEFA Best Player in Europe Award|date=25 August 2011|publisher=UEFA|access-date=30 July 2015}}</ref> त्यसपछि , मेसीलाई व्यापक रुपमा इतिहासको [[डिएगो म्याराडोना]] र [[पेले]] जस्तै एक महान् खेलाडीको रुपमा हेर्न थालियो।<ref name="BoyGenius" /> ==== २०१२: कीर्तिमानी वर्ष ==== {{quote box|width=33%|align=right|quote="मलाई मेसीको सिंहासनको लागि प्रतिस्पर्धा गर्न चाहनेहरू प्रति दुख लाग्छ - यो असम्भव छ, यो फुच्चे अद्वितीय छ। "|source=– [[पेप ग्वार्दिओला]] २०१२ मार्च २४ मा २४ वर्षको उमेरमा मेसी बार्सिलोनाको सर्वोच्च गोलकर्ता बनेपछि <ref>{{cite news |first=Paul |last=Hayward |title=FIFA Ballon d'Or 2012: Lionel Messi Rewarded for Displays No Rival Could Ever Match |newspaper=The Daily Telegraph |date=7 January 2013 |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/players/lionel-messi/9786403/Fifa-Ballon-dOr-2012-Lionel-Messi-rewarded-for-displays-no-rival-could-ever-match.html |access-date=30 July 2015}}</ref><ref name="Dominant">{{cite news |title=Lionel Messi as Dominant as Michael Jordan, Claims Barcelona's Pep Guardiola, After He Breaks Goal Record |newspaper=The Daily Telegraph |date=21 March 2012 |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/players/lionel-messi/9157192/Lionel-Messi-as-dominant-as-Michael-Jordan-claims-Barcelonas-Pep-Guardiola-after-he-breaks-goal-record.html |access-date=30 July 2015}}</ref>}}मेसीले सिजनको दोस्रो खण्डमा पनि आफ्नो लय कायम राखे , र २०१२ को वर्षमा उनले लामो समय देखि कायम रहेका किर्तिमानहरू भंग गरे। मार्च ७ मा, [[भ्यालेन्सिया सीएफ|भ्यालेन्सिया]] विरुद्ध चार गोल गरेको दुई साता पछि, उनले च्याम्पियन्स लिगमा अन्तिम १६ को खेलमा [[बायर ०४ लिभरकुसेन]] विरुद्ध पाँच गोल गरे, च्याम्पियन्स लिगको इतिहासमा यो उपलब्धी यसअघि कसैले हासिल गरेका थिएनन्।<ref>{{cite web|url=http://edition.cnn.com/2012/02/19/sport/football/football-barcelona-messi-milan/|title=Messi Scores Four as Barcelona Rout Valencia|date=20 February 2012|publisher=CNN|access-date=30 July 2015}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/17291685|title=Lionel Messi Scores Five in Barcelona Champions League Win|last=Rostance|first=Tom|date=7 March 2012|work=BBC Sport|access-date=30 July 2015}}</ref> यस अतिरिक्त उनले पाँच एसिस्ट दिएका थिए, यससंगै उनले जोसे अल्ताफिनीको किर्तिमान संग बराबरी गरे जुन १९६२-६३ को सिजनमा कायम भएको थियो, र उनी [[गर्ड मुलर]]पछि कै दोश्रो उच्च गोलकर्ता भए।<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2012/statistics/index.html|title=UEFA Champions League 2011–12: Statistics|publisher=UEFA|access-date=30 July 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=1795767.html|title=Record-Breaking Messi Takes Top Scorer Honour|date=19 May 2012|publisher=UEFA|access-date=30 July 2015}}</ref> दुई साता पछि , मार्च २० मा, मेसी २४ वर्षको उमेरमा बार्सिलोनाको उच्च गोलकर्ता भए, उनले ग्रानाडा एफ सी विरुद्ध ह्याट्रिक गर्दै ५७ वर्ष पहिलेको सिजर रोद्रिग्वेजको २३२ गोलको किर्तिमानलाई पछि पारे।<ref name="Dominant" /> [[चित्र:FC_Barcelona_-_Bayer_04_Leverkusen,_7_mar_2012_(07).jpg|left|thumb|२०१२ मार्चा मा यूएफा च्याम्पियन्स लिगको अन्तिम १६ मा [[बायर ०४ लिभरकुसेन|बायर लिभरकुसेन]] विरुद्ध पाँच गोल गरेपछि आकास तिर औला देखाउँदै मेसी ]] मेसीको व्यक्तिगत लय बाहेक पनि, पप ग्वार्दिओलाको मातहतमा रहेको बार्सिलोनाको चार वर्ष -क्लबको इतिहासमा एक महान युग मध्ये एक थियो।<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/17867892|title=Pep Guardiola Leaves Lasting Legacy at Barcelona|last=Brassell|first=Andy|date=27 April 2012|work=BBC Sport|access-date=30 July 2015}}</ref> बार्सिलोनाले मे २५ मा एथ्लेतिको बिल्बाउ बिरुद्ध कोपा डेल रे जिते पनि टोलीले लिगमा रियल म्याड्रिड संग पछि रहनु पर्यो र च्याम्पियन्स लिगमा चेल्सी संग पराजित हुनु पर्यो। त्यसमा मेसीले पेनाल्टी मिस गरे।<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/18216611|title=Pep Guardiola's Final Game: Barcelona Win Copa del Rey|date=26 May 2012|work=BBC Sport|access-date=30 July 2015}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/17817584|title=Barcelona 2–2 Chelsea (agg 2–3)|last=Dawkes|first=Phil|date=24 April 2012|work=BBC Sport|access-date=30 July 2015}}</ref> मे ५ मा लिगमा बार्साको अन्तिम होम खेलमा, मेसीले सबै चार गोल गरे र ग्वार्दिओलालाई गला लगाए र उनले बार्सिलोनाको प्रशिक्षकबाट राजीनामाको घोषणा गरे।<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2012/may/05/lionel-messi-four-goals-guardiola|title=Four-Goal Lionel Messi Gives Pep Guardiola Perfect Barcelona Send-Off|date=5 May 2012|newspaper=The Guardian|access-date=30 July 2015}}</ref> यो सिजन उनले ५० गोल सहित दोस्रो पटक स्पेनी लिग र युरोपको सर्वाधिक गोलकर्ता बने। उनले सबै खाले प्रतियोगितामा ७३ गोल गर्दै गर्ड मुलर ले ६७ गोल सहित बुन्देस लिगा मा, एकै सिजनाको सर्वाधिक गोलकर्ताको किर्तिमान भंग गरे।<ref>{{cite magazine|title=Lionel Messi Receives Golden Boot Award as Europe's Top Scorer|magazine=Sports Illustrated|date=29 October 2012|url=https://www.si.com/soccer/2012/10/29/lionel-messi-golden-boot-barcelona-ap|access-date=30 July 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.com/story/1258108/messi-breaks-40-year-record-with-86th-goal-of-2012|title=Messi Smashes Müller's 40-Year Record|date=9 December 2012|publisher=ESPN FC|access-date=30 July 2015}}</ref> टिटो भिलानोभा, जसले मेसीलाई १४ वर्षको उमेरमा प्रशिक्षण दिएका थिए, को प्रशिक्षकत्वमा मेसीले क्लबलाई उत्कृष्ट सुरुवात दिलाए , र कुल ५५ अङ्कको अग्रता हासिल गर्यो, जुन स्पेनिस फुटबलाको एक किर्तिमान हो।<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2014/04/30/sports/soccer/tito-vilanovas-death-cut-through-spanish-soccers-rivalries.html|title=To See Coach's Legacy at Barcelona, Just Look on Field|last=Hughes|first=Rob|date=29 April 2014|newspaper=The New York Times|access-date=9 August 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://edition.cnn.com/2013/01/19/sport/football/football-barcelona-defeat-sociedad/index.html|title=Ten-Man Barcelona Shocked by Sociedad|date=19 January 2013|publisher=CNN|access-date=9 August 2015}}</ref> [[रियल बेटिस]] विरुद्ध दुई गोल गरेर उनले लामो समय देखि कायम रहेको किर्तिमान भंग गरे , उनले बार्सिलोनाको लागि ला लिगामा सिजर रोड्रीग्वेजको १९० लिग गोलाको किर्तिमानलाई पछि पारे, उनी ला लिगामा बार्सीलोनाको लागि सबैभन्दा उच्च गोलकर्ता भए , र गर्ड मुलरले १९७२ मा मा बायर्न म्युनिख र [[पश्चिम जर्मनी]]को लागि एउतै क्यालेन्डर वर्षमा गरेको सर्वाधिक ८५ गोलको किर्तिमान भंग गरे।<ref>{{cite web|url=http://uk.reuters.com/article/soccer-spain-messi-idUKL5E8NA1RM20121210|title=Fatherhood Hasn't Slowed Record-Breaking Messi|last=Rogers|first=Iain|date=10 December 2012|work=Reuters|access-date=9 August 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190408012732/https://uk.reuters.com/article/soccer-spain-messi-idUKL5E8NA1RM20121210 |date=8 April 2019 }}</ref> मेसीले मुलरको ४० वर्ष पुरानो किर्तिमान तोदेपछि मुलरलाई बार्सिलोनाको १० नम्बरको जर्सीमा "सम्मान र प्रशंशा सहित" भन्ने लेखेर जर्सी पठाए।<ref>{{cite magazine|title=Mueller Gets Messi's No. 10 Barcelona Shirt|magazine=Sports Illustrated|date=17 January 2013|url=https://www.si.com/soccer/2013/01/17/lionel-messi-gerd-mueller-jersey|access-date=9 August 2015}}</ref> त्यो वर्षको अन्त्यमा. मेसीले सबै खाले प्रतियोगितामा अर्जेन्टिना र बार्सिलोनाको लागि ९१ गोल गरे।<ref name="MostDecorated">{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/news-and-comment/barcelonas-lionel-messi-becomes-most-decorated-player-in-history-after-winning-unprecedented-fourth-8441605.html|title=Barcelona's Lionel Messi Becomes Most Decorated Player in History after Winning Unprecedented Fourth Straight Ballon d'Or|last=Mohamed|first=Majid|date=8 January 2013|newspaper=The Independent|access-date=9 August 2015}}</ref> यो उपलब्धीलाई प्रमाणिकताको विषयलाई लिएर [[फिफा]]ले स्वीकार नगरेपनि , उनले एउट क्यालेन्डर वर्षमा सर्वाधिक गोलको लागि [[गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड्स|गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड्स किर्तिमान]] प्राप्त गरे।<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/20727929|title=FIFA Refuses to Back Lionel Messi or Godfrey Chitalu for Goal Record|date=14 December 2012|work=BBC Sport|access-date=9 August 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.guinnessworldrecords.com/news/2012/12/barcelona-star-lionel-messi-sets-new-goalscoring-record-46285/|title=Barcelona Star Lionel Messi Sets New Goal-Scoring Record|date=10 December 2012|work=Guinness World Records|access-date=9 August 2015}}</ref> निर्बिकल्प रुपमा, मेसीले पुन: [[फिफा बेलोन डी' ओर]] जिते, फुटबल इतिहासमा चार पटक बेलों डी ओर जित्ने एक मात्र खेलाडी बने।<ref name="MostDecorated" /><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/20910453|title=Ballon d'Or Contenders Messi, Ronaldo and Iniesta in Profile|last=Chowdhury|first=Saj|date=9 January 2013|work=BBC Sport|access-date=9 August 2015}}</ref> ==== २०१३-१४ :मेसीडेपेनडेनसिया ==== ==== २०१४-१५ :दोस्रो ट्रेबल ==== ==== २०१५-१६: घरेलु सफलता ==== ==== २०१६-१७: चौथो गोल्डेन बुट ==== ==== २०१७-१८: घरेलु डबल तथा कीर्तिमानी पाँचौ गोल्डेन बुट ==== ==== २०१८-१९: कप्तान, १०औँ ला लिगा उपाधी र कीर्तिमानी छैटौ गोल्डेन बुट ==== ==== २०१९-२०: कीर्तिमानी छैटौ बेलोन डी ओर ==== ==== २०२०-२१: बार्सीलोनामा आखिरी सिजन ==== === पेरिस सेन्ट जर्मेन === सन् २०२१ अगस्ट १० मा, मेसी [[पेरिस सेन्ट-जर्मेन फुटबल क्लब|पेरिस सेन्ट-जर्मेनमा]] अनुबन्ध भए।<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/58163106|title=Lionel Messi signs two-year Paris St-Germain deal after leaving Barcelona|work=BBC|access-date=10 August 2021}}</ref> उनले थप एक वर्षको विकल्प सहित उनले फ्रेन्च क्लबमा दूई वर्षको सम्झौतामा हस्ताक्षर गरे।<ref>{{Cite web|url=https://en.psg.fr/teams/first-team/content/cp-lionel-messi-psg-paris-saint-germain-mercato|title=Leo Messi signs for Paris Saint-Germain|date=10 August 2021|website=PSG}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220718074124/https://en.psg.fr/teams/first-team/content/cp-lionel-messi-psg-paris-saint-germain-mercato |date=18 July 2022 }}</ref> [[चित्र:Mbappe_Messi_Neymar.jpg|left|thumb|198x198px|मसी (बिचमा ) र उनका सहकर्मी [[किलियन एम्बाप्पे]] र [[नेयमार]]]] मेस्सीले आफ्नो स्क्वाड नम्बरको रूपमा ३० चयन गरे, जुन उनले किशोरावस्थामा बार्सिलोनाका लागि सिनियर टोलीमा डेब्यू गर्दा लगाएका थिए।<ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/lionel-messi-psg-shirt-number-transfer-b1900397.html|title=Lionel Messi shirt number revealed by PSG|work=The Independent|access-date=11 August 2021|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220614/https://www.independent.co.uk/sport/football/lionel-messi-psg-shirt-number-transfer-b1900397.html|archive-date=14 June 2022|url-access=subscription|url-status=live}}</ref> मेस्सीले २९ अगस्टमा क्लबका लागि डेब्यु गरे, [[लिग वान|लिग १]] मा रेम्समाथि २–० को जितको दोस्रो हाफमा वैकल्पिक खेलाडीको रूपमा आए।<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/soccer/paris-saint-germain--frapsg/story/4465426/lionel-messis-psg-debut-becomes-most-watched-french-football-match-in-spain|title=Messi's PSG debut breaks Spain viewing records|date=30 August 2021|work=ESPN.com|access-date=30 August 2021}}</ref> उनले क्लबको लागि यूएफा च्याम्पियन्स लिगको पहिलो खेल १५ सेप्टेम्बरमा क्लब ब्रुगी बिरुद्धको १-१ अवे बराबरीमा खेलेका थिए।<ref>{{Cite web|url=https://sports.ndtv.com/football/lionel-messi-makes-first-psg-start-but-club-brugge-hold-on-for-a-draw-2542485|title=Lionel Messi Makes First PSG Start But Club Brugge Hold On For A Draw|website=NDTVSports.com|access-date=19 September 2021}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211109020921/https://sports.ndtv.com/football/lionel-messi-makes-first-psg-start-but-club-brugge-hold-on-for-a-draw-2542485 |date=9 November 2021 }}</ref> चार दिन पछि, मसीले लियोन विरूद्ध २-१ को जितमा पहिलो पटक होम म्याच खेलेका थिए।<ref>{{Cite web|url=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/icardi-strikes-late-give-psg-win-over-lyon-messis-home-debut-2021-09-19/|title=Icardi strikes late to give PSG win over Lyon on Messi's home debut|date=19 September 2021|website=Reuters|access-date=19 September 2021}}</ref> २८ सेप्टेम्बरमा, उनले क्लबको लागि पहिलो गोल गरेका थिए। [[पेप ग्वार्दिओला|पेप ग्वर्दिओला]]को मेनचेस्टर सिटि बिरुद्ध को खेलमा उनले १८ यार्ड पर बाट गरेको प्रहार गोल भएको थियो। सो खेलमा पी एस जी २-० ले विजियी भयो।<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/2021/09/29/football/lionel-messi-first-psg-goal-ucl-spt-intl/index.html|title=Lionel Messi scores first PSG goal in Champions League win over Manchester City|last=Morse|first=Ben|date=29 September 2021|website=CNN|access-date=30 September 2021}}</ref> On 21 November (matchday 14), Messi scored his first Ligue 1 goal in a 3–1 home victory over [[FC Nantes|Nantes]].<ref>{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/sports/ligue-1-lionel-messi-scores-first-league-goal-for-psg-rennes-beat-montpellier-10152801.html|title=Ligue 1: Lionel Messi scores first league goal for PSG, Rennes beat Montpellier-Sports News , Firstpost|date=21 November 2021|website=Firstpost|access-date=21 November 2021}}</ref> Later that month, he provided a hat-trick of assists for the fifth time in his career as PSG beat [[AS Saint-Étienne|Saint-Étienne]] 3–1 away from home.<ref>{{Cite web|url=https://www.espn.in/football/blog-espn-fc-united/story/4534088/erling-haaland-beats-cristiano-ronaldo-record-lionel-messi-fifth-hattrick-of-assists-bayern-munich-historic-102|title=Stats: Haaland beats Ronaldo record, Messi's fifth hattrick of assists, Bayern's historic 102|date=29 November 2021|website=ESPN|access-date=29 November 2021}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211201012357/https://www.espn.in/football/blog-espn-fc-united/story/4534088/erling-haaland-beats-cristiano-ronaldo-record-lionel-messi-fifth-hattrick-of-assists-bayern-munich-historic-102 |date=1 December 2021 }}</ref> Having scored 40 goals at club and international level for the calendar year and helped Argentina win the 2021 Copa América, Messi received a record [[2021 Ballon d'Or|seventh Ballon d'Or]] on 29 November.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/59454640|title=Ballon d'Or: Lionel Messi wins award as best player in world football for seventh time|access-date=29 November 2021|agency=BBC}}</ref>{{quote box|width=33%|align=right|quote="I think about being able to reverse the situation, about not having the feeling of having changed clubs and that it didn’t go well for me. I’m already prepared for what’s to come, I know the club, I know the city, I’m a little more comfortable with the dressing room, with my teammates and I know it’s going to be different."|source=– Messi reflects on his difficult first season at PSG and how he wants to improve in his second season in an interview with [[TyC Sports]].<ref>{{Cite web|title=Messi talks leaving Barcelona, Real Madrid, Sergio Aguero and PSG|date=30 May 2022 |url=https://www.barcablaugranes.com/2022/5/30/23147668/messi-talks-leaving-barcelona-real-madrid-sergio-aguero-and-psg|access-date=7 August 2022|publisher=Barca Blaugranes}}</ref>}}On 2 January 2022, PSG announced that Messi had tested positive for [[COVID-19]], he later went on to miss two league games and one cup game.<ref>{{Cite web|url=https://www.espn.in/football/paris-saint-germain--frapsg/story/4560395/covid-lionel-messithree-other-psg-players-positive|title=PSG's Messi tests positive for COVID-19|date=2022-01-02|website=ESPN|access-date=2022-06-12}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/2022/05/30/football/lionel-messi-covid-struggles-psg-spt-intl/index.html|title=Lionel Messi reveals his behind-the-scenes Covid-19 struggle|last=Foster|first=Matt|date=30 May 2022|website=CNN|access-date=2022-06-12}}</ref> He made his return against on 23 January in the league against [[Stade de Reims|Reims]] where he came on as a substitute in the second half and assisted PSG's third goal in a 4–0 home victory.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/messi-returns-ramos-scores-and-psg-cruise/articleshow/89084711.cms|title=Messi returns, Ramos scores and PSG cruise|date=January 24, 2022|website=The Times of India|access-date=2022-06-12}}</ref> On 13 March, following their Champions League elimination against Real Madrid in the [[2021–22 UEFA Champions League knockout phase#Round of 16|round of 16]], Messi and his team-mate Neymar were booed by some of the PSG fans at the [[Parc des Princes]] in the league match against Bordeaux.<ref>{{Cite web|url=https://www.espn.in/football/paris-saint-germain--frapsg/story/4617314/why-psg-fans-booed-messimbappe-and-co-their-frustration-runs-much-deeper-than-the-champions-league|title=PSG fans' frustrations run a lot deeper than Messi and the Champions League|date=2022-03-16|website=ESPN|access-date=2022-06-12}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.goal.com/en/news/psg-fans-booing-messi-unbelievable-pochettino/bltd15fedeeb21fe971|title=PSG fans booing Messi 'unbelievable' - Pochettino|website=www.goal.com|access-date=2022-06-12}}</ref> Then-PSG manager [[Mauricio Pochettino]] defended Messi by saying "To judge Messi in this way is unfair," adding "It was a year of learning, and not just on a professional level coming to Paris Saint-Germain, in a new league and with new teammates, but also on a family level."<ref>{{Cite web|url=https://www.espn.in/football/paris-saint-germain--frapsg/story/4655753/psgs-lionel-messi-has-been-judged-unfairly-mauricio-pochettino|title=Pochettino: Messi has been judged unfairly at PSG|date=2022-05-02|website=ESPN|language=en|access-date=2022-06-13}}</ref> On 23 April, he helped PSG clinch their 10th Ligue 1 title after scoring from a strike outside the 18-yard box in a 1–1 draw against [[RC Lens|Lens]] at home.<ref>{{Cite web|url=https://global.espn.com/football/paris-saint-germain--frapsg/story/4646307/lionel-messi-scores-as-paris-saint-germain-win-ligue-1-to-equal-marseillesaint-etienne-title-record|title=Messi scores as PSG win title, equal Ligue 1 mark|date=23 April 2022|website=ESPN.com|access-date=24 April 2022}}</ref> Messi finished his debut season with 11 goals and 14 assists across all competitions.<ref>{{Cite web|url=https://www.goal.com/en-in/news/lionel-messi-psg-performance-2021-22-season/bltcd4c10b617272ed1|title=Worst season in Lionel Messi's career! How did the Argentine perform in the 2021-22 season for PSG?|website=www.goal.com|access-date=2022-06-12}}</ref> He failed to reach double figure league goals for the first time since 2005–06, ending the campaign with 6.<ref>{{Cite web|url=https://www.sportsmax.tv/football/international/item/95781-real-madrid-v-psg-messi-is-in-mbappe-s-shadow-but-do-not-buy-the-myth-that-he-is-finished|title=Real Madrid v PSG: Messi is in Mbappe's shadow but do not buy the myth that he is finished|website=sportsmax.tv|access-date=2022-06-12}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220920170602/https://www.sportsmax.tv/football/international/item/95781-real-madrid-v-psg-messi-is-in-mbappe-s-shadow-but-do-not-buy-the-myth-that-he-is-finished |date=2022-09-20 }}</ref> === इन्टर मियामी === पेरिस सेन्ट जर्मेनबाट बिदाइको पुष्टि पछि, मेस्सी पूर्व क्लब बार्सिलोनामा फर्कने, साथै साउदी प्रोफेशनल लिग क्लब अल-हिलालमा ठुलो पैसा सार्नको साथ जोडिएको थियो, तर उनको अन्तिम निर्णय [[मेजर लिग सकर]] क्लब [[इन्टर मियामी]]मा अनुबन्धित भएको थियो। ५ जून २०२३ द्वारा बार्सिलोना अध्यक्ष जोन लापोर्टालाई सूचित गरिएको थियो।<ref name="MessiMiamiBBC">{{#invoke:Cite web||url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/65832658|title=Lionel Messi to join Inter Miami after leaving Paris St-Germain|last=Balague|first=Guillem|website=BBC Sport|date=7 June 2023|access-date=7 June 2023}}</ref><ref name="MessiBarcaReturn">{{#invoke:Cite web||url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/3532021/fc-barcelona-wishes-lionel-messi-the-best-of-luck-in-his-new-professional-phase|title=FC Barcelona wishes Lionel Messi the best of luck in his new professional phase|website=fcbarcelona.com|date=7 June 2023|access-date=7 June 2023}}</ref>आर्थिक अभावका कारण बार्सिलोनाले उनलाई अनुबन्ध गर्न सकेन।<ref name=":0" /> == अन्तर्राष्ट्रिय खेल जीवन == जुन २००४ मा, [[पाराग्वे]] बिरुद्ध अन्डर-२० [[मैत्रीपूर्ण खेल]]मा उनले अर्जेन्टिनाको लागि पहिलो खेल खेले।<ref>{{cite news|url=http://www.lionelmessi.com/biography/|title=Lionel Messi Biography|publisher=Lionelmessi.com|accessdate=2009-07-07}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080802154715/http://lionelmessi.com/biography/ |date=2008-08-02 }}</ref> सन् २००५ मा वहाँले नेदरल्यान्डमा [[२००५ फिफा वर्ल्ड युथ च्याम्पियनसिप]] जितने टोलीको खेलाडी थिए। यहाँ उनले अर्जेन्टिनाको लागि अन्तिम चार खेल खेलेर प्रतियोगिता अवधिमा सर्वाधिक ६ गोल गर्दै [[गोल्डन बल]] र [[गोल्डन बुट]] जिते।<ref>{{cite web|url=http://www.fifa.com/tournaments/archive/tournament=104/edition=9102/index.html|title=FIFA World Youth Championship Netherlands 2005|publisher=FIFA|accessdate=2009-07-07}}</ref> उनले १७ अगस्ट २००५मा १८ वर्षको उमेरमा [[हङ्गेरी]] बिरुद्ध पहिलो पूर्ण अन्तर्राष्ट्रिय खेल खेले। ६३औँ मिनेटमा उनले अर्को खेलाडीलाई प्रतिस्थापित गरे, तर ६५औँ मिनेटमा निष्कासित भए किन भने रेफ्री, [[मार्कस मर्क]]ले उनले आफ्नो सर्ट तान्दै गरेका रक्षापंक्ति [[विलमस भ्यानज्याक]]लाई टाउकाले हानेका देखेका थिए। यो निर्णय विवादास्पद थियो र [[डिएगो म्याराडोना|म्याराडोना]]ले पनि निर्णय पूर्व-निर्धारित भएको दावा गरेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_football/4172400.stm|title=Messi handles 'new Maradona' tag|publisher=BBC Sport| date=2005-08-22| accessdate=2009-07-07| last=Vickery |first=Tim}}</ref><ref>{{cite web|url=http://english.people.com.cn/200508/20/eng20050820_203655.html|title=Argentine striker Messi recalled for World Cup qualifier|publisher=''People's Daily Online''| date=2005-08-20| accessdate=2009-07-07}}</ref> ३ सेप्टेम्बरमा [[विश्वकप छनौट]]मा [[पाराग्वे]]लाई १-०ले हराएको खेलबाट मेसी टोलीमा फिर्ता भए। म्याच अगावै उनले भने कि "यो मेरो पून:शुरूआत हो। पहिलो धेरै कम समयको लागि नै थियो।"<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/preview?id=178848&cc=5739|title=Messi tries again as Argentina face Paraguay|publisher=ESPN Soccernet|date=2005-09-02|accessdate=2009-07-07}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110628224026/http://soccernet.espn.go.com/preview?id=178848&cc=5739 |date=2011-06-28 }}</ref> यसपछि उनले अर्जेन्टिनाको लागि [[पेरू]] बिरुद्ध आफ्नो पहिलो खेल शुरू गरे; म्याच पछि पेकरम्यानले मेसीलाई एक "रत्न"को रूपमा वर्णन गरे।<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/sports/2005/oct/10messi.htm|title=Messi is a jewel says Argentina coach|publisher=Rediff| date=2005-10-10| accessdate=2009-07-07|last=Homewood|first=Brian}}</ref> २८ मार्च, २००९मा [[भेनेजुएला]] बिरुद्द विश्वकप छनौटमा मेसीले पहिलो पल्ट अर्जेन्टिनाको लागि १० नम्बरको जर्सी लगाए। यो म्याच डिएगो म्यारडोनाको लागि अर्जेन्टिनाको प्रशिक्षकको रूपमा पहिलो आधिकारिक म्याच थियो। लियोनेल मेसीको शुरुवाती गोलको मद्दतले अर्जेन्टिनाले खेल ४-० ले जित्यो।<ref>{{cite web| url = http://soccernet.espn.go.com/report?id=230046&cc=5739| title = Argentina 4-0 Venezuela: Messi the star turn| date = 2009-03-28| accessdate = 2009-07-07| publisher = Allaboutfcbarcelona.com}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121024081458/http://soccernet.espn.go.com/report?id=230046&cc=5739 |date=2012-10-24 }}</ref> === २००६ फिफा विश्व कप === यस चोटले मेसीलाई २००५-०६ सिजनको अन्तमा दुई महिनाको लागि खेलबाट बाहिर राख्यो, यसको कारणले [[विश्वकप]]मा मेसीको उपस्थिति पनि आशङ्काको घेरामा पर्‍यो। तापनि, मेसीलाई १५ मे २००६मा हुने प्रतियोगिताको लागि अर्जेन्टिनी टोलीमा छानियो। उनले विश्वकप भन्दा पहिले, अर्जेन्टिना अन्डर-२० टोलीको बिरुद्ध फाइनल म्याचमा १५ मिनेट र [[अङ्गोला|एङ्गोला]] बिरुद्ध मैत्रिपूर्ण खेलमा ६४ मिनेट खेले।<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_cup_2006/teams/argentina/5047440.stm| title=Messi comes of age|publisher=BBC Sport|date=2006-06-05|accessdate=2009-07-07| last = Vickery | first = Tim }}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_cup_2006/teams/argentina/5023884.stm| title=Argentina allay fears over Messi|publisher=BBC Sport|date=2006-05-30|accessdate=2009-07-07}}</ref> उनले [[आइभाेरी काेस्ट|आइभरी कोस्ट]] बिरुद्ध [[अर्जेन्टिना]]को शुरूवाती म्याच विजय प्रतिस्थापकहरूको बेञ्चबाट हेर्न मात्र पाए।<ref>{{cite news|url=http://www.kicker.de/fussball/wm/startseite/artikel/350938| title=Messi weiter auf der Bank|publisher=Kicker.de|date=2006-06-13|accessdate=2009-07-07|language=German}}</ref> [[सर्बिया]] बिरुद्ध अर्को म्याचमा मेसी ७४औँ मिनेटमा [[म्याक्सी रोड्रिग्वेज]]को स्थानमा मैदानमा छिरेर विश्वकपमा अर्जेन्टिनाबाट खेल्ने सबैभन्दा कम उमेरको खेलाडी बने। उनले खेलमा प्रवेश गरेको केही मिनेटमा नै [[हरनान क्रेस्पो]]लाई गोल गर्नमा सहयोग गरे र ६-० को जितमा अन्तिम गोल पनि गर्न सफल भए, यसबाट उनी प्रतियोगितामा सबैभन्दा कम उमेरको स्कोरर र [[विश्व कप]]को इतिहासमा सबैभन्दा कम उमेरको छैठौ गोल गर्ने स्कोरर बने।<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_cup_2006/4853028.stm| title=Argentina 6-0 Serbia & Montenegro|publisher=BBC Sport|date=2006-06-16|accessdate=2009-07-07}}</ref> मेसीले [[नेदरल्यान्ड]] बिरुद्ध अर्जेन्टिना ०-० को बराबरीमा शुरूवात गरे।<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_cup_2006/4853328.stm| title=Holland 0-0 Argentina|publisher=BBC Sport|date=2006-06-21|accessdate=2009-07-07}}</ref> [[मेक्सिको]] बिरुद्धको अर्को खेलमा १-१ गोलको बराबरी संगै, मेसी ८४औँ मिनेटमा स्थानापन्नको रूपमा मैदान प्रवेश गरे। अर्जेन्टिनालाई अगाडि बढनको लागि [[अतिरिक्त समय]]मा एक गोलको आवश्यकता रहेको अवस्थामा उनले गोल स्कोर गर्नै लागेका थिए, तर उनलाई [[अफसाइड]] घोषित गरियो।<ref>{{cite news|url=http://blogs.guardian.co.uk/worldcup06/2006/06/26/rodriguez_finds_an_answer_but.html|title=Rodríguez finds an answer but many questions still remain|publisher=''The Guardian''|date=2006-06-26|accessdate=2009-07-07|last=Walker|first=Michael}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060630153833/http://blogs.guardian.co.uk/worldcup06/2006/06/26/rodriguez_finds_an_answer_but.html |date=2006-06-30 }}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_cup_2006/4991492.stm|title=Argentina 2-1 Mexico (aet)|publisher=BBC Sport|date=2006-06-24|accessdate=2009-07-07}}</ref> प्रशिक्षक जोस पेकरम्यानले [[जर्मनी]] बिरुद्धको क्वार्टर-फाइनल खेलमा मेसीलाई मैदान प्रवेश गराएनन्, जुन खेल अर्जेन्टिनाले [[पेनाल्टी शूटआउट]]मा ४-२ले हार्‍यो।<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_cup_2006/4991602.stm|title=Germany 1-1 Argentina|publisher=BBC Sport|date=2006-06-30|accessdate=2009-07-07}}</ref> === २००७ कोपा अमेरिका कप === [[चित्र:Messi in Copa America 2007.jpg|thumb|220px|कोपा अमेरीका कप २००७मा मेस्सि]] मेस्सिले २९ जुन २००७ मा, [[कोपा अमेरिका कप]] २००७ मा आफ्नो पहिलो खेल खेले, यस खेलमा [[अर्जेन्टिना राष्ट्रिय फुटबल टोली|अर्जेन्टिना]]ले [[संयुक्त राज्य अमेरिका राष्ट्रिय फुटबल टोली|संयुक्त राज्य अमेरिका]]लाई ४-१को गोल अन्तरले हरायो। यस खेलमा, उनले एक प्लेमेकरको रूपमा आफ्नो क्षमता प्रदर्शन गरे। उनले आफ्नो सहकर्मी स्ट्राइकर [[हरनान क्रेस्पो]]को लागि गोल गर्नमा सहयोग गरे। ७९औँ मिनेटमा टेभेज मेसीको बदलामा मैदानमा आए र केही मिनेट पछि गोल स्कोर गरे।<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/internationals/6252156.stm|title=Tevez Nets In Argentina Victory|publisher=BBC Sport|date=2007-06-29|accessdate=2008-10-11}}</ref> उनको दोस्रो म्याच [[कोलोम्बिया राष्ट्रिय फुटबल टोली|कोलम्बिया]]को बिरुद्ध खेले, जसमा उनले एक पेनाल्टी पाए र यसलाई क्रेस्पोले सहि सदुपयोग गर्दै खेललाई १-१को बराबरीमा परिवर्तित गर्नमा सफल भए। उनी अर्जेन्टिनाको दोस्रो गोलको पनि भगिदार भए किन भनें उनीलाई बक्सको बाहिर फल भएको थियो, जसलाई [[जुआन रिकेल्मी]]ले फ्रिकिकबाट गोलमा परिणत गरिदिए र अर्जेन्टीनाले ३-१को अग्रता हासिल गर्‍यो। खेलको अन्तिम स्कोर ४-२ का साथ अर्जेन्टिना टूर्नामेन्टको क्वार्टर-फाइनलमा प्रवेस गर्‍यो।<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/internationals/6263888.stm|title=Argentina into last eight of Copa |publisher=BBC Sport|date=2007-07-03|accessdate=2008-10-11}}</ref> [[पाराग्वे]]को बिरुद्ध तेस्रो खेलमा, मेसी क्वार्टर-फाइनलको लागि योग्य साबित भईसकेकाले प्रशिक्षकले उनलाई विश्राम दिए। उनलाई ६४औँ मिनेटमा ०-० स्कोरको अवस्थामा [[इस्टेबन क्याम्बियासो]]को बदलामा मैदानमा उत्रिने मौका मिल्यो। ७९औँ मिनेटमा उनले [[ज्यावियर म्यास्चरानो]]लाई गोल गर्न सहयोग गरे।<ref>{{cite news|url=http://www.conmebol.com/competiciones_evento_reporte.jsp?evento=1055&ano=2007&dv=1&flt=C&id=18&slangab=E|title= Argentina-Paraguay|publisher=Conmebol|date=2007-07-05|accessdate=2009-05-28}}</ref> क्वार्टर-फाइनलमा [[अर्जेन्टिना]]ले [[पेरू]]लाई ४-०को गोल अन्तरले हराउँदा मेसीले रिकेल्मीको पासमा भन्दा खेलको दोस्रो गोल गरे।<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/internationals/6282908.stm|title=Argentina and Mexico reach semis|publisher=BBC Sport|date=2007-07-09|accessdate=2008-10-11}}</ref> [[मेक्सिको]]को बिरुद्ध सेमी-फाइनल म्याचमा मेसीले गोलरक्षक [[ओसवाल्डो स्यान्शेज]] भन्दा माथिबाट उफारेर गोल गरे, जसबाट अर्जेन्टिना ३-० जितका साथ फाइनलमा पुग्न सफल भयो।<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/internationals/6294930.stm|title=Messi's Magic Goal|publisher=BBC Sport|date=2007-07-12|accessdate=2008-10-11}}</ref> तर फाइनलमा अर्जेन्टिनाले [[ब्राजिल]] सँग ३-०को हार ब्यहोर्नु पर्‍यो।<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/6899694.stm|title=Brazil victorious in Copa America|publisher=BBC Sport|date=2007-07-16|accessdate=2009-05-28}}</ref> [[चित्र:Messi olympics-soccer-7.jpg|thumb|left|220px|२००८ ओलम्पिकमा ब्राजिल बिरुद्धको खेलमा मेसी]] === २००८ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक === [[२००८ ग्रीष्मकालीनओलम्पिक]]मा मेसीलाई [[अर्जेन्टिना]]को लागि खेल्नबाट निषेध गरिए पछि,<ref>{{cite news|url=http://www.telegraph.co.uk/sport/othersports/olympics/2510034/Lionel-Messi-out-of-Olympics-after-Barcelona-win-court-appeal-against-Fifa.html|title=Lionel Messi out of Olympics after Barcelona win court appeal against Fifa|publisher=''Daily Telegraph''|date=2008-08-06|accessdate=2009-05-27}}</ref> उनले बार्सिलोनाका नयाँ प्रशिक्षक [[जोसेप गार्डियोला]] सँग वार्ता गरे र पछि मात्र उनलाई खेल्न दिने सहमति जनाए।<ref name="Messi Olympics">{{cite news|url=http://afp.google.com/article/ALeqM5hBwBdQawHH84xSfUkq2uo3w1nwvA|title=Barcelona give Messi Olympics thumbs-up|publisher=AFP|date=2008-08-07|accessdate=2009-05-27|archiveurl=http://web.archive.org/web/20110711111228/http://afp.google.com/article/ALeqM5hBwBdQawHH84xSfUkq2uo3w1nwvA|archivedate=2011-07-11}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110711111228/http://afp.google.com/article/ALeqM5hBwBdQawHH84xSfUkq2uo3w1nwvA |date=2011-07-11 }}</ref> उनी अर्जेन्टिनाको टोलीमा समावेस भएर [[आइभाेरी काेस्ट|आइभोरी कोस्ट]] माथिको २-१ को जितमा पहिलो गोल स्कोर गरे।<ref name="Messi Olympics"/> यसपछि खेलमा उनले शुरूवाती गोल गरे र दोस्रो गोलको लागि [[एन्जल डी मारिया]]लाई सहयोग गर्दे अर्जेन्टिनालाई [[नेदरल्यान्ड]] बिरुद्ध अतिरिक्त समयमा २-१ को जित हासिल गराए।<ref>{{cite news|url=http://www.fifa.com/mensolympic/matches/round=250022/match=300051809/summary.html|title=Messi sets up Brazil semi|publisher=FIFA|date=2008-08-16|accessdate=2009-05-27}}</ref> उनले प्रतिद्वन्द्वी [[ब्राजिल]] बिरुद्धको म्याचमा पनि भाग लिए, जसमा अर्जेन्टिनाले ३-०को जित हासिल गरी फाइनलमा प्रवेश गर्‍यो।<ref>{{cite news|url=http://www.examiner.com/x-642-Soccer-Examiner~y2008m8d19-Argentina-Takes-Down-Brazil-30-in-Olympic-Semifinal-Nigera-Awaits-in-Final|title=Argentina Takes Down Brazil 3-0| last = Baumgartner | first = Jesse |publisher=Examiner|date=2008-08-19|accessdate=2009-05-27}}</ref> फाइनल खेलमा मेसीले फेरी एकमात्र गोलको लागि डी मारियालाई सहयोग गरी [[नाइजेरिया]]लाई १-०ले पराजित गरी अर्जेन्टिनालाई विजयी बनाए।<ref>{{cite news|url=http://www.usatoday.com/sports/olympics/2008-08-23-860591452_x.htm|title=Argentina beats Nigeria 1-0 for Olympic gold| last = Millward | first = Robert |publisher=''USA Today''|date=2008-08-23|accessdate=2009-05-27}}</ref> === २००८-२०११: लगातार खराब प्रदर्शन === २००८ को उत्तरार्ध पछि, अर्जेन्टिनी राष्ट्रिय टोलीले तीन वर्ष लगातार खराब गर्यो।{{sfn|Balagué|2013|pp=384–387}} डिएगो म्याराडोनाको प्रशिक्षणमा २०१० फिफा विश्वकपमा छनोट हुन निकै सङ्घर्ष गर्नु पर्यो। छनोट को अन्तिम खेलमा उरुग्वेलाई १-० ले पराजित गरेर मात्र उबीहरू आफ्नो विश्वकपमा प्रवेश पाए। म्याराडोनालाई उनको रणनीतिक निर्णय(मेसीलाई उनको स्थान भन्दा बाहिर राखिने निर्णय)को लागि आलोचना गरियो। म्याराडोनाको प्रशिक्षणमा खेलेको छनोटको ८ खेलमा, मेसीले एक गोल गरे। उनले भेनेजुएला बिरुद्ध ४-० को जितमा सुरुवाती गोल गरेका थिए।<ref name="Century"/>{{sfn|Lisi|2011|pp=533–539}} २००९ मार्च २९ मा भएको त्यो खेलमा उनले पहिलो पटक अर्जेन्टिनाको १० नम्बरको जर्सी लगाएका थिए। रिक्विलमेले अन्तर्राष्ट्रिय सन्यास लिएपछि उनले त्यो मौका पाएका थिए।<ref>{{cite news |first=Ian |last=Chadband |title=Lionel Messi Can Achieve More at Barcelona than Diego Maradona |newspaper=The Daily Telegraph |date=28 April 2009 |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/chelsea/5231676/Lionel-Messi-can-achieve-more-at-Barcelona-than-Diego-Maradona.html |access-date=13 August 2015}}</ref> समग्रमा, छनोट चरणमा १८ खेलमा चार गोल गरे <ref name="Century"/> प्रतियोगिता भन्दा अगाडि, म्याराडोनाले बार्सीलोनामा मेसीलाई भेटे र रणनीतिको लागि आग्रह गरे; मेसीले ४-३-१-२ फर्मेसन उल्लेख गरे, जसमा उनी दुई स्ट्राइकरको बेचमा खेल्ने चाल थियो। यो फर्मेसनलाई अर्जेन्टिनी फुटबलमा ''एन्गाछे'' भनिन्थ्यो र यो मेसी बाल्यकाल देखि नै यसमा खेल्न रुचाउँथे। {{sfn|Balagué|2013|pp=155–156, 405–406}} [[चित्र:Messi Copa America 2011.jpg|thumb|upright|left|[[२०११ कोपा अमेरिका]]मा उद्घाटन खेलमा बोलिभिया विरुद्धको खेलमा मेसी ]] उनीहरूको खराब प्रदर्शनको बाबजुद, अर्जेन्टिनालाई दक्षिण अफ्रिकामा हुने विश्वकपको दाबेदार मानिन्थ्यो। प्रतियोगिताको सुरुवातमा, यो नयाँ फर्मेसन असरदार देखियो; उनीहरूको उद्घाटन खेलमा नाइजेरिया बिरुद्ध मेसीले गोलका चार अवसर सिर्जना गरे तर ती सबै प्रहारहरू नाइरेजेली गोलकिपरले रोके। त्यो खेल अर्जेन्टिनाले १-० ले जित्यो। अर्को खेलमा, दक्षिण कोरिया विरुद्धको एकतर्फी जितमा, ४-१ को जितमा सबै गोलमा उनको योगदान रह्यो। यो जित पछि नक आउट चरणमा उनीहरूको स्थान सुरक्षित भयो। मेसी बाहेक मुख्य खेलाडीहरूलाई विश्राम दिइयो।{{sfn|Lisi|2011|pp=533–539}} समूह चरणको अन्तिम खेलमा उनले पहिलो पटक खेलको कप्तानी गरे। ग्रीस विरुद्धको त्यो खेलमा २-० ले जित्यो र दोश्रो गोलमा उनको असिस्ट रह्यो र अर्जेन्टिनाले समूहको बिजेता बनेर समूह चरणको खेल सम्पन्न गर्यो।<ref>{{cite news |first=Rory |last=Smith |title=Greece 0 Argentina 2: Match Report |newspaper=The Daily Telegraph |date=22 June 2010 |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/world-cup/news/7842201/Greece-0-Argentina-2-match-report.html |access-date=13 August 2015}}</ref> अन्तिम १६ को खेलमा, अर्जेन्टिनाले मेक्सिकोलाई ३-१ ले परजित गर्यो। मेसीले असिस्ट गरेको पहिलो गोल अफसाइडको कारणले विवादमा रह्यो। {{sfn|Lisi|2011|pp=564–567}} क्वाटरफाइनलमा उनीहरूको भेट जर्मनीसँग तय भयो। चार वर्ष अगाडि क्वाटरफाइनलमा नै जर्मनीले अर्जेन्टिनालाई पराजित गरेको थियो। यसपाली जर्मनीले अर्जेन्टिनालाई ४-० ले निरीह बनायो। यो हार १९७४ विश्वकप यताकै खराब नतिजा थियो। {{sfn|Lisi|2011|pp=564–567}} फिफाले मेसीलाईउनको "उत्कृष्ट" गति र सिर्जना र "अनौठो र कुशल" ड्रिबलिङ, सुट र पास उल्लेख गर्दै प्रतियोगिताको उत्कृष्ट १० खेलाडीको सूचीमा राख्यो।<ref>{{cite web |title=Adidas Golden Ball Nominees Announced |publisher=FIFA |date=9 July 2010 |url=https://www.fifa.com/worldcup/news/y=2010/m=7/news=adidas-golden-ball-nominees-announced-1270753.html |access-date=13 August 2015}}</ref> घर फर्कदा, मेसीले कठोर प्रतिक्रियाको सामना गर्नुपर्यो। विश्वको नै उत्कृष्ट खेलाडी मानिएको उनलाई १९८६ मा म्याराडोनाले झै उपाधी जिताउने अपेक्षा गैएको थियो, तर मेसीले बार्सिलोनामा जुन उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै आएका थिए, राष्ट्रिय टोलीबाट पनि त्यस्तै खालको प्रदर्शन गर्न सफल भएनन्। यसकारणले उनलाई क्लब भन्दा देशलाई कम ध्यान महत्व दिएको आरोप लाग्यो। {{sfn|Balagué|2013|pp=414–420}} म्याराडोनाको स्थानमा सर्जियो बाटिस्टा आए। उनको प्रशिक्षणमा अर्जेन्टिनाले ओलम्पिक जितेको थियो। उनले सार्वजनिक रुपमा मेसीको छायाँको टोली बनाउने कुरा व्यक्त गरे। उनलाई फरवार्ड बनाएर ४-३-३ को फर्मेसनमा खेल्ने जुनमा बार्सीलोना अत्यधिक सफल रहेको थियो। {{sfn|Balagué|2013|pp=414–420}}<ref name="NewRole">{{cite web |first=Michael |last=Cox |title=Lionel Messi Showing Some Promising Signs in a New Argentina Role |publisher=ESPN FC |date=13 November 2014 |url=http://www.espnfc.com/blog/tactics-and-analysis/67/post/2144957/argentina-national-team-lionel-messi-showing-some-promising-signs-in-a-new-argentina-role |access-date=13 August 2015}}</ref> मेसीले २०१०-११ क्लब सिजनमा कीर्तिमानी ५३ गोल गरेपनि उनले अर्जेन्टिनाको लागि आधिकारिक खेलमा २००९ मार्च यता कुनै गोल गर्न सकेका थिएनन्।<ref name="Matches 2010–11" /><ref name="Century"/> ट्याक्टिकल परिवर्तन गरेपनी [[२०११ कोपा अमेरिका]]मा गोलको खडेरी लागिरह्यो। यो कोपा प्रतियोगिता अर्जेन्टिनाले नै आयोजना गरेको थियो। उनीहरूको पहिलो दुई खेलमा, बोलिभिया र कोलम्बिया बिरुद्धको, बराबरीमा सकियो। मिडिया र फ्यानहरूले उनको र अर्का स्ट्राइकर [[कार्लोस टेभेज]]को तालमेल राम्रो नमिलेको कुरा याद गरे। कार्लोस टेभेजको अर्जेन्टिनी समुदाय माझ ठुलो लोकप्रियता थियो। मेसीलाई करिअरमा पहिलो पटक उनकै टोलीको समर्थकले नै निरन्तर दुर्ववहार गरिरहेका थिए। टेभेजलाई बेन्चमा राखेर खेलिएको अर्को महत्वपूर्ण खेलमा, मेसीले राम्रो प्रदर्शन गरे। कोस्टा रिका विरुद्धको यो खेलमा उनले २ गोल असिस्ट गरे। क्वाटरफाइनलमा उरुग्वे विरुद्धको खेलमा १-१ को बराबरी भएपछि भएको पेनाल्टी सुटआउटमा अर्जेन्टिना ४-५ ले पराजित हुँदै बाहिरियो। उरुग्वे यो प्रतियोगिताको च्याम्पियन बन्यो।{{sfn|Balagué|2013|pp=414–420}} === २०११-१३: कम्तानी === [[चित्र:Suisse vs Argentine - Granit Xhaka & Lionel Messi crop.jpg|thumb|upright|मेसी आफ्नो पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय [[ह्याट्रिक]] स्विट्जरल्यान्ड विरुद्ध २०१२ फेब्रुअरी मा गरेका थिए।]] कोपा अमेरिकामा अर्जेन्टिनाको असफल प्रदर्शन रहेपछि, बटिस्टाको स्थानमा अलेजान्द्रो साबेला आए। २०११ अगस्टमा उनको नियुक्ति भएपछि उनले त्यतिबेलाका कप्तान जाभियर मास्चेरानोको सम्मतिमा २४- वर्षीय मेसीलाई कप्तानी दिए। पहिले रिजर्भमा अहेका मेसीले आफ्नो स्क्वाडको उत्कृष्ट खेलाडीको उदाहरण दिएर नेतृत्व गरे भने मास्चेरानोले टोलीको अन फिल्ड लिडर र अभिप्रेरकको भूमिका पूरा गरे। {{sfn|Balagué|2013|pp=595–602}}<ref>{{cite news |first=Rob |last=Hughes |title=If Messi Is Argentina's Star, Then Mascherano Is the Glue |newspaper=The New York Times |date=10 July 2014 |url=https://www.nytimes.com/2014/07/11/sports/soccer/if-messi-is-argentinas-star-then-mascherano-is-the-glue.html |access-date=13 August 2015}}</ref> टोलीमा थप परिवर्तन गर्दै साबेलाले टेभेजलाई हटाए र युवा खेलाडीहरू ल्याए जोसँग मेसीले वर्ल्ड युथ च्यापियनसिप र ओलम्पिक स्वर्ण पदक जितेका थिए। अहिले सुधारिएको टोलीमा, अक्टोबर ७ मा चिली विरुद्धको विश्व छनोटको पहिलो खेलमा गोल गर्दै मेसीले गोलको खडेरी तोडे। यो साढे दुई वर्ष पछि आधिकारिक खेलमा अर्जेन्टिनाको लागि उनको पहिलो गोल थियो।<ref name="Century"/>{{sfn|Balagué|2013|pp=595–602}} सबेलाको मातहतमा, मेसीको गोल गर्ने दर आमूल परिवर्तन भयो।यस अघिका प्रशिक्षकहरूको मा, ६१ खेलमा १७ गोल मात्र गरेका थिए भने, त्यसपछिको तीन वर्षमा ३२ खेलमा उनको गोलदर २५ गुणाले बढ्यो।<ref name="Century"/>{{sfn|Balagué|2013|pp=595–602}} २०१२ मा उनले ९ खेलमा १२ गोल गरे, र ग्राबियल बाटिस्टुटाले अर्जेन्टिनाको लागि एउटै वर्षमा सर्वाधिक गोल गर्ने कीर्तिमानसँग बराबरी गरे।<ref>{{cite news |first=Mike |last=Adamson |title=Lionel Messi's Incredible Record-Breaking Year in Numbers |newspaper=The Guardian |date=10 December 2012 |url=https://www.theguardian.com/football/blog/2012/dec/10/lionel-messi-record-year-numbers |access-date=13 August 2015}}</ref> अर्जेन्टिनाको लागि उनको पहिलो ह्याट्रिक २०१२ फेब्रुअरी २९ मा स्विट्जरल्यान्ड विरुद्धको मैत्रीपुर्ण खेलमा भयो, त्यसपछि अर्को वर्ष ब्राजिल र ग्वाटेमाला विरुद्धको मैत्रीपूर्ण खेलमा उनले ह्याट्रिक गरे। मेसी २०१३ सेप्टेम्बर १० मा पाराग्वे विरुद्धको खेलमा ५-२ को जित कायम गर्दै २०१४ फिफा विश्वकपमा अर्जेन्टिनाको स्थान सुनिश्चित गराए। त्यो खेलमा उनले पेनाल्टीमा दुई गोल गर्नुका साथै अर्को एक गोलमा असिस्ट गरे। त्यो गोल सँगै उनी ३७ गोल सँगै अर्जेन्टिना को सर्वाधिक गोलकर्तामा बाटिस्टुटा पछिको दोस्रो स्थानमा पुगे। समग्रमा, छनोट चरणको १४ खेलमा उनले कुल १० गोल गरे।<ref name="Century"/><ref>{{cite magazine |title=FIFA World Cup Qualifying: Paraguay 2 Argentina 5 |magazine=FourFourTwo |date=11 September 2013 |url=http://www.fourfourtwo.com/news/fifa-world-cup-qualifying-paraguay-2-argentina-5 |access-date=13 August 2015}}</ref> उनको सुधारिएको प्रदर्शनसँगै, सहकर्मीसँगको उनको सम्बन्ध सुधार भयो र बिस्तारै अर्जेन्टिनामा उनको पक्षमा लहर आएको महसुस हुन थाल्यो। {{sfn|Balagué|2013|pp=595–602}} ===२०१४-१५: विश्वकप र कोपा अमेरिका फाइनल === [[चित्र:Iran vs. Argentina match, 2014 FIFA World Cup 37.jpg|thumb|left|[[२०१४ फिफा विश्वकप]] मा इरान विरुद्ध २५-यार्डबाट घुमाउरो प्रहारमा विजयी गोल गरेपछि मेसी]] ब्राजिल विश्वकप भन्दा अगाडि, घाइते भएर बार्सिलोनाबाट असफल सिजन भएकाले मेसीको प्रदर्शनलाई लिएर विभिन्न शंका उपशंका उब्जेका थिए। यद्यपि प्रतियोगिताको सुरुवातमा उनले राम्रो प्रदर्शन रह्यो र सुरुका चार खेलमा [[प्लेयर अफ द म्याच|म्यान अफ द म्याच]] चयन भए।<ref name="TechnicalReport">{{cite web |title=2014 FIFA World Cup Brazil Technical Report and Statistics |publisher=FIFA |pages=170–171 |url=http://resources.fifa.com/mm/document/footballdevelopment/technicalsupport/02/42/15/40/2014fwc_tsg_report_15082014web_neutral.pdf |access-date=14 August 2015 |archive-date=7 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150707023419/http://resources.fifa.com/mm/document/footballdevelopment/technicalsupport/02/42/15/40/2014fwc_tsg_report_15082014web_neutral.pdf |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150614131111/http://resources.fifa.com/mm/document/footballdevelopment/technicalsupport/02/42/15/40/2014fwc_tsg_report_15082014web_neutral.pdf |date=14 June 2015 }}</ref> कप्तानको रुपमा उनको यो पहिलो विश्वकप थियो। बोस्निया र हर्जगोभिना विरुद्धको खेलमा २-१ को विजय भयो। उनले गरेको प्रहार सिड कोलासिनाकलाई लागेर आत्मघाती गोल भयो। अर्जेन्टिनाको अर्को गोल मेसीले तीन जना विपक्षी खेलाडीलाई छलाएर ड्रिबल गर्दै गोल गरे। यो आठ वर्षपछि उनले विश्वकपमा गरेको पहिलो गोल थियो।<ref>{{cite news |first=Mandeep |last=Sanghera |title=Argentina 2–1 Bos-Herce |work=BBC Sport |date=15 June 2014 |url=https://www.bbc.com/sport/0/football/25285099 |access-date=14 August 2015}}</ref> [[इरान राष्ट्रिय फुटबल टोली|इरान]] विरुद्धको दोस्रो खेलमा, उनले [[इन्जुरी समय]]मा {{convert|23|m|yd|disp=out|abbr=off}} परबाट गोल गरे। र नक आउट चरणमा आफ्नो स्थान सुरक्षित गर्यो।<ref>{{cite news |first=Rob |last=Smyth |title=Argentina v Iran, World Cup 2014: Live |newspaper=The Daily Telegraph |date=21 June 2014 |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/world-cup/10916423/Argentina-vs-Iran-World-Cup-2014-live.html |access-date=14 August 2015}}</ref> उनले समूह चरणको अन्तिम खेलमा [[नाइजेरिया राष्ट्रिय फुटबल टोली|नाइजेरिया]] विरुद्धको ३-२ को जितमा दुई गोल गरे। उनको दोस्रो गोल फ्रिकिक बाट भएको थियो। यो जित सँगै अर्जेन्टिना समूह बिजेता भयो।<ref>{{cite news |first=Saj |last=Chowdhury |title=Nigeria 2–3 Argentina |work=BBC Sport |date=25 June 2014 |url=https://www.bbc.com/sport/0/football/25285406 |access-date=14 August 2015}}</ref> अन्तिम १६ मा स्विट्जरल्यान्ड बिरुद्धको १-० को जित भएको खेलमा अन्तिम समयमा एन्जल डि मारियाले गोल गरे। सो गोलमा मेसीले पास दिएका थिए। क्वाटरफाइनलमा अर्जेन्टिनाले [[बेल्जियम राष्ट्रिय फुटबल टोली|बेल्जियम]]लाई पनि १-० ले पराजित गर्दै [[१९९० फिफा विश्वकप|१९९०]] पछि पहिलो पटक विश्वकपको सेमिफाइनलमा पुग्यो।<ref>{{cite news |first=Jonathan |last=Jurejko |title=Argentina 1–0 Switzerland |work=BBC Sport |date=1 July 2014 |url=https://www.bbc.com/sport/0/football/27990606 |access-date=14 August 2015}}</ref><ref>{{cite web |first=Ken |last=Ferris |title=Argentina Beat Belgium to Reach First Semi since 1990 |work=Reuters |date=5 July 2014 |url=http://in.reuters.com/article/soccer-world-m60-arg-bel-idINKBN0FA0PA20140705 |access-date=14 August 2015 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190322143741/https://in.reuters.com/article/soccer-world-m60-arg-bel-idINKBN0FA0PA20140705 |date=22 March 2019 }}</ref> सेमिफाइनलमा एक्ट्रा समयमा पनि ०-० नतिजा पछि भएको पेनाल्टी सुट आउटमा [[नेदरल्यान्ड राष्ट्रिय फुटबल टोली|नेदरल्यान्डस]] लाई ४-२ ले हराउँदै अर्जेन्टिना फाइनलमा पुग्यो। मेसीले आफ्नो टोलीको पहिलो पेनाल्टी प्रहारमा स्कोर गरे।<ref>{{cite news |first=Phil |last=McNulty |title=Netherlands 0–0 Argentina |work=BBC Sport |date=9 July 2014 |url=https://www.bbc.com/sport/0/football/28122293 |access-date=14 August 2015}}</ref> [[चित्र:Messi in Germany and Argentina face off in the final of the World Cup 2014 -2014-07-13 (24).jpg|thumb|upright|right|२०१४ फिफा विश्वकप फाइनलमा जर्मनीका मेट्स ह्युमेल्ससँग सङ्घर्ष गर्दै मेसी ]] [[चित्र:Lionel_Messi_in_tears_after_the_final.jpg|बायाँ|अङ्गुठाकार|Lionel Messi in tears after the final]] २०१४ फिफा विश्वकप फाइनललाई मेसी विरुद्ध [[जर्मनी राष्ट्रिय फुटबल टोली|जर्मनी]], विश्वको सर्वोत्कृष्ट खेलाडी विरुद्ध सर्वोत्कृष्ट टोली भनेर प्रस्तुत गरिएको थियो। यसमा [[डिएगो म्याराडोना]] सहभागी [[१९९० फिफा विश्वकप|१९९० विश्वकप]]को फाइनलको नतिजा दोहोरियो।<ref>{{cite news |first=Matthew |last=Futterman |title=The World Cup Final: The Best Team vs. the Best Player |work=The Wall Street Journal |date=11 July 2014 |url=https://www.wsj.com/articles/the-world-cup-final-the-best-team-vs-the-best-player-1405115575 |access-date=14 August 2015}}</ref> पहिलो हाफ सम्म, मेसीले गोल पनि गरे तर अफसाइड भएर रुल आउट गरियो। उनले गोल गर्ने कयौँ अवसरहरू उपयोग गर्न सकेनन्। सब्स्टिच्युट मारियो गोट्जेले ११३ मिनेट मा गोल गरे। खेलको अन्तिम मिनेटमा मेसीले फ्रिकिक प्रहार गरेका थिए, तर पोस्ट माथि लाग्यो र जर्मनीले खेल १-० ले जिती विश्वकप जित्यो।<ref>{{cite news |first=Scott |last=Murray |title=World Cup Final 2014: Germany v Argentina – as It Happened |newspaper=The Guardian |date=13 July 2014 |url=https://www.theguardian.com/football/2014/jul/13/world-cup-final-2014-germany-v-argentina-live-report |access-date=14 August 2015}}</ref> फाइनलको समापनमा, प्रतियोगिताको सर्वोत्कृष्ट खेलाडी घोषित भइ मेसीले गोल्डेन बल पाए। चार गोल सहित तेस्रो उच्च गोलकर्ता बाहेक उनले सर्वाधिक गोलको मौका सिर्जना गरे, सर्वाधिक धेरै ड्रिबल रन पूरा गरे, पेनाल्टी एरियामा सर्वाधिक धेरै डेलिभरी गरे।<ref name="TechnicalReport"/><ref>{{cite web |first=Adam |last=Bate |title=World Cup Final: Was Lionel Messi Really a Disappointment in Brazil or Have We Just Become Numb to His Genius? |publisher=Sky Sports |date=16 July 2014 |url=http://www.skysports.com/football/news/15241/9381511/world-cup-final-was-lionel-messi-really-a-disappointment-in-brazil-or-have-we-just-become-numb-to-his-genius |access-date=14 August 2015}}</ref> यद्यपि, नक आउट चरणमा गोल गर्न नसकेकाले उनको चयनलाई लिएर केही आलोचना पनि भयो। फिफा अध्यक्ष [[सेप ब्लाटर]]ले आश्चर्य व्यक्त गरे भने म्याराडोनाले बजारीकरणको उद्देश्यले मेसीको चयन गरिएको शंका गरे।<ref>{{cite news |title=World Cup 2014: Lionel Messi Golden Ball Surprised Sepp Blatter |work=BBC Sport |date=14 July 2014 |url=https://www.bbc.com/sport/0/football/28294339 |access-date=14 August 2014}}</ref> मेसीको अन्तर्राष्ट्रिय करिअरमा तेस्रो फाइनल चिलीमा भएको [[२०१५ कोपा अमेरिका]] पुगे। विश्वकप फुटबलको दोस्रो स्थानको टोली भएकाले [[एफसी बार्सिलोना|बार्सिलोना]]को पूर्व व्यवस्थापक गेरार्डो मार्टिनोको प्रशिक्षणमा रहेको अर्जेन्टिनालाई प्रतियोगिताको दाबेदार मानिन्थ्यो।<ref>{{cite web |title=Gerardo 'Tata' Martino Appointed Argentina Coach |publisher=CNN |date=13 August 2014 |url=http://edition.cnn.com/2014/08/13/sport/football/gerardo-tata-martino-argentina-football/ |access-date=14 August 2015}}</ref><ref>{{cite web |first1=Rex |last1=Gowar |first2=Santiago |last2=Torres |first3=Justin |last3=Palmer |title=Messi Bemoans Scoring Difficulties at Copa América |work=Reuters |date=29 June 2015 |url=https://www.reuters.com/article/us-soccer-copa-argentina-idUSKCN0P91I820150629 |access-date=14 August 2015 |archive-date=2 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150702070537/https://www.reuters.com/article/2015/06/29/us-soccer-copa-argentina-idUSKCN0P91I820150629 |url-status=live }}</ref> [[पाराग्वे राष्ट्रिय फुटबल टोली|पाराग्वे]] विरुद्ध उद्घाटन खेलमा, उनीहरू २ गोलले अघि थिए तर खेलको अन्त्य सम्म उनीहरूले अग्रता गुमाए र २-२ को बराबरी भयो। मेसीले पेनाल्टीमा एक गोल गरे र त्यो नै प्रतियोगितामा उनको एक मात्र गोल रह्यो।<ref>{{cite news |title=Argentina 2–2 Paraguay |work=BBC Sport |date=13 June 2015 |url=https://www.bbc.com/sport/0/football/33081605 |access-date=14 August 2015}}</ref> साविक विजेता [[उरुग्वे राष्ट्रिय फुटबल टोली|उरुग्वे]] १-० को जित पछि, समूह चरणको जामैका विरुद्धको अन्तिम खेलमा उनले देशको १००औँ क्याप खेले, यो कोशेढुङ्गा हासिल गर्ने उनी पाँचौ अर्जेन्टिनी खेलाडी थिए। [[जमैका राष्ट्रिय फुटबल टोली|जामैका]] बिरुद्ध १-० को जित हासिल भयो।<ref name="100thCap">{{cite web |first1=Gideon |last1=Long |first2=Tony |last2=Jimenez |title=Messi Wins 100th Argentina Cap |work=Reuters |date=21 June 2015 |url=http://in.reuters.com/article/soccer-copa-messi-idINKBN0P106720150621 |access-date=14 August 2015 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160810204854/http://in.reuters.com/article/soccer-copa-messi-idINKBN0P106720150621 |date=10 August 2016 }}</ref> १०० खेलमा उनले कुल ४६ गोल गरे, ती मध्ये २२ आधिकारिक प्रतिस्पर्धाको खेलमा भएको थियो।<ref name="Century"/><ref name="100thCap"/> === २०१६-१७: तेस्रो कोपा अमेरिका फाइनल, सन्यास, र फिर्ती === २०१६ मे २७ मा प्रि कोपा अमेरिका वार्म अप म्याचमा [[होन्डुरस राष्ट्रिय फुटबल टोली|होन्डुरस]] विरुद्धको १-० को जित भएको मैत्रीपूर्ण खेलमा मेसी घाइते भएपछि अर्जेन्टिनी टोलीमा मेसीको सहभागितालाई लिएर अन्योलपूर्ण स्थिति रहेको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.us/report?gameId=448440|title=Lionel Messi leaves Argentina's friendly win vs. Honduras with back injury|date=27 May 2016|publisher=ESPN FC|access-date=7 June 2016}}</ref> उनको कम्मर माथिको भागमा गहिरो चोट लागेको खबर आएको थियो। उनको फिटनेसलाई लिएर जुन ६ मा भएको अर्जेन्टिनाको सुरुवाती खेलमा उनी बेन्चमा रहे। साविक बिजेता चिली विरुद्धको खेलमा अर्जेन्टिना २-१ ले विजयी भयो। <ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2016/jun/07/argentina-top-chile-in-rematch-of-last-years-copa-america-final|title=Argentina top Chile in rematch of last year's Copa América final|date=7 June 2016|work=The Guardian|access-date=7 June 2016}}</ref> मेसी समूह चरणको दोस्रो खेलमा जुन १० मा [[पानामा राष्ट्रिय फुटबल टोली|पानामा]] विरुद्ध फिट रहेको घोषणा भए पनि, मार्तिनोले उनलाई एकपटक फेरी बेन्चमा राखे; उनी अगस्टो फर्नान्डेज को स्थानमा ६१औँ मिनेटमा मैदान प्रवेश गरे र १९ मिनेटमा ह्याट्रिक गरे। [[सर्जियो अग्वेरो]]को गोलबाट अग्रता लिएको अर्जेन्टिनाले उक्त खेल ५-० ले जित्यो , यससंगै अर्जेन्टिनाले प्रतियोगिताको क्वाटरफाइनलमा स्थान पक्का गर्यो।;<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2016/jun/10/lionel-messi-hat-trick-argentina-panama-copa-america|title=Lionel Messi scores brilliant hat-trick as Argentina surge into quarter-finals|date=11 June 2016|work=The Guardian|access-date=11 June 2016}}</ref> उनको प्रदर्शनको लागि उनी खेलको [[प्लेयर अफ द म्याच|म्यान अफ द म्याच]] भए।<ref name="MOTM-ARG-PAN">{{cite web|url=http://www.ca2016.com/matches/16|title=Match 16 : Argentina vs Panama|date=10 June 2016|publisher=[[Copa América Centenario]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20160609183110/http://www.ca2016.com/matches/16|archive-date=9 June 2016|access-date=10 June 2016|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160609183110/http://www.ca2016.com/matches/16 |date=9 June 2016 }}</ref>{{quote box|width=30%|align=right|quote="Did it annoy me that Messi took the record? A little, yes. You go around the world and people say, 'he's the top scorer for the Argentina national team.' But the advantage I have is that I'm second to an extraterrestrial."|source=– [[ग्याब्रियल बाटिस्टुटा]] on the consolation of Messi breaking his record.<ref>{{cite news |url=http://www.espn.co.uk/football/argentina/story/3268110/gabriel-batistuta-lionel-messi-taking-my-argentina-record-annoyed-me |title=Gabriel Batistuta – Lionel Messi taking my Argentina record annoyed me |agency=ESPN |first=Adriana |last=Garcia |date=13 November 2017 |access-date=15 August 2018}}</ref>}}जुन १८ मा, कोपा अमेरिकाको क्वाटरफाइनलमा , मेसीले [[भेनेजुएला राष्ट्रिय फुटबल टोली|भेनेजुएला]]विरुद्ध अर्को प्रेरणादायी प्रदर्शन गरे,<ref name="MOTM-ARG-VEN">{{cite web|url=http://www.ca2016.com/matches/27|title=Match 27 : Argentina vs Venezuela|date=18 June 2016|publisher=[[Copa América Centenario]]|access-date=18 June 2016|df={{cbignore}}}}</ref> उनले दूई असिस्ट प्रदान गरे र अर्को एक गोल गरी ४-१ को विजय सुनिश्चित गरे, यसबाट उनले [[ग्याब्रियल बाटिस्टुटा]]को आधिकारिक अन्तराष्ट्रिय खेलमा ५४ गोलको राष्ट्रिय किर्तिमान बराबरी गरे।<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/36569759|title=Copa America: Lionel Messi equals Gabriel Batistuta's Argentina record|date=19 June 2016|work=BBC Sport|access-date=19 June 2016}}</ref> यो किर्तिमान तीन दिन पछि भंङ्ग भयो जब मेसीले आयोजक संयुक्त राष्ट्र विरुद्धको ४-० को जितमा फ्रिकिक गोल गरे; त्यस खेलमा उनले दुई असिस्ट पनि गरे, र अर्जेन्टिनाले लगातार दोस्रो वर्ष प्रतियोगिताको फाइनलमा स्थान पक्का गर्यो ,<ref name="record">{{cite news|url=http://www.espnfc.com/argentina/story/2897489/lionel-messi-equals-argentinas-gabriel-batistuta-all-time-goal-scoring-record|title=Lionel Messi equals Argentina's all-time goal-scoring record|date=22 June 2016|work=ESPN FC|access-date=22 June 2016}}</ref> र एक पटक फेरी म्यान अफ द म्याच घोषित भए।<ref name="MOTM-USA-ARG">{{cite web|url=http://www.ca2016.com/matches/29|title=Match 29 : United States vs Argentina|date=21 June 2016|publisher=[[Copa América Centenario]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20160618001954/http://www.ca2016.com/matches/29|archive-date=18 June 2016|access-date=21 June 2016|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160618001954/http://www.ca2016.com/matches/29 |date=18 June 2016 }}</ref> फाइनलमा अर्जेन्टिनाको भेट चिली संग भयो र फाइनलको नतिजा गत वर्ष कै पुनरावृति भयो। निर्धारित समय ०-२ मा सकिएपछि भएको पेनाल्टी सुटआउटमा अर्जेन्टिना चिली संग पराजित भयो।यो मेसीको लगातार मुख्य प्रतियोगिताको तेस्रो पराजय थियो र समग्रमा चौथो। उनले पेनाल्टी सुटआउटमा पेनाल्टी मिस गरेका थिएA खेलपछि, मेसीले अन्तराष्ट्रिय फुटबलबाट सन्यासको घोषणा गरे।<ref name="Messi retirement">{{cite news|url=http://www.espnfc.com/copa-america/story/2902891/lionel-messi-flags-potential-argentina-retirement-after-penalty-loss-to-chile|title=Lionel Messi retires from Argentina after Copa America final loss to Chile|date=27 June 2016|work=ESPN FC}}</ref> उनले बताए, "मैले मेरो सक्दो गरे। मेरो लागि टोली सकियो, मैले निर्णय गरे।"<ref>{{cite news|url=http://edition.cnn.com/2016/06/27/football/copa-america-lionel-messi/|title=Devastated Messi announces likely retirement from Argentina|date=27 June 2016|publisher=CNN}}</ref> चिलीका प्रशिक्षक जुआन एन्टोनियो पिज्जीले खेलपछि भने, " म्याराडोनाले अर्जेन्टिनी फुटबलको लागि जे गरेका थिए त्यो हिसाबले मेरो पुस्ताले उनलाई मेरो पुस्ताको म्याराडोनासँग तुलना गर्न सक्दैन। तर मा यो सोच्छु कि आजको सबै भन्दा उत्कृष्ट खेलाडी आज अमेरिकामा खेले।"<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2016/jun/27/lionel-messi-says-he-is-quitting-argentina-team-after-copa-america-final-defeat|title=Lionel Messi says his Argentina career is over after Copa América final defeat|date=26 June 2016|work=The Guardian}}</ref> मेसी पाँच गोल सहित [[एदुआर्दो भार्गास]]पछि प्रतियोगिताको दोस्रो उच्च गोलकर्ता भए, र चार असिस्ट सहित सबैभन्दा धेरै असिस्ट दिएका थिए, र प्रतियोगितामा सबैभन्दा धेरै (तीन वटा) म्यान अफ द म्याच जितेका थिए ;<ref name="conmebol-stats">{{Cite web|url=http://estadisticas.conmebol.com/html/v3/index.html?channel=deportes.futbol.copaamerica.statsCenterPerPlayer&lang=es_LA|title=HTML Center|website=estadisticas.conmebol.com|access-date=8 April 2020}}</ref> उनलाई उनको प्रदर्शनको लागि टोली अफ द टुर्नामेन्टमा समावेश गरिएको थियो, उनले गोल्डेन बल अवार्डमा सहभागी भएनन् र [[एलेक्सिस सान्चेस]]लाई प्रदान गरियो।<ref name="Copa América 2016: Awards">{{cite web|url=http://www.ca2016.com/awards|title=Copa América 2016: Awards|date=27 June 2016|publisher=Copa America Organisation|access-date=27 June 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160627172846/http://www.ca2016.com/awards |date=27 June 2016 }}</ref> ==== "नजाऊ लियो " ==== उनको घोषणापछि, सन्यास सम्बन्धी उनको मन परिवर्तन गर्न एक अभियान सुरु भयो।<ref>{{cite news|url=http://www.skysports.com/football/news/12026/10327302/argentina-hope-lionel-messi-reconsiders-retirement-says-guillem-balague|title=Argentina don't want Messi to retire|date=28 June 2016|agency=Sky Sports}}</ref> अर्जेन्टिनी फुटबल टोली राजधानी ब्युनोस आयर्समा अवतरण गरेपछि उनलाई फ्यानहरूले "लियो नजाऊ" जस्ता नाराले सम्बोधन गरे। अर्जेन्टिनाका राष्ट्रपति मौरिसियो माक्रीले नछोड्नको लागि अनुरोध गरे, उनले भने ,"हामी भाग्यमानी छौ, यो हाम्रो जीवनको एक खुसीको पल हो, हाम्रो जस्तो फुटबलिङ सस्कृति भएको देशमा विश्वकै उत्कृस्ट खेलाडी हुनु यो एक उपहार हो... लियोनेल मेसी अर्जेन्टिनामा भएको सबैभन्दा महान मध्ये एक हुन् र हामीले उनको ख्याल गर्नुपर्छ।"<ref>{{cite news|url=http://en.as.com/en/2016/06/28/football/1467141271_384638.html|title=Messi 'God's gift' to Argentina – president|date=28 June 2016|newspaper=AS}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200923184002/https://en.as.com/en/2016/06/28/football/1467141271_384638.html |date=23 September 2020 }}</ref> [[बुएनोस आइरेस]]का मेयर होरासियो रोड्रीग्वेज लारेताले मेसीलाई सन्यासबारे पुनर्विचार गर्न मनाउन राजधानीमा मेसीको सालिक अनावरण गरे।<ref>{{cite news|url=http://www.mundodeportivo.com/futbol/20160628/402829485468/inauguran-en-buenos-aires-estatua-en-homenaje-a-messi.html|title=Inauguran en Buenos Aires una estatua en homenaje a Messi|date=28 June 2016|newspaper=El Mundo Deportivo (Spanish)}}</ref> यो अभियान टोल टोल गल्ली गल्लीमा पुग्यो र जुलाई २ मा अर्जेन्टिनी राजधानीको सडकमा ५०,००० समर्थकहरू सोही नारा लिएर सडकमा आए।<ref>{{cite news|url=http://www.sport-english.com/en/news/world-football/macri-maradona-and-the-argentine-people-rally-together-prompt-messi-u-turn-5234915|title=Macri, Maradona and the Argentine people rally together to prompt Messi U-turn|date=28 June 2016|work=Sport}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161031150321/http://www.sport-english.com/en/news/world-football/macri-maradona-and-the-argentine-people-rally-together-prompt-messi-u-turn-5234915 |date=31 October 2016 }}</ref> ==== फिर्ती ==== {{Quote box|quote="फाइनलको रात मेरो दिमागमा धेरै कुराहरू खेले र मैले छोड्ने बारेमा गम्भीरतापूर्वक सोचें, तर मेरो देश र यो जर्सीप्रतिको मेरो माया धेरै छ।"|source=– २०१६ अगस्ट १२ मा मेसी अन्तर्राष्ट्रिय खेलबाट आफ्नो सन्यासको निर्णय उल्टाउदै <ref>{{cite news |date=12 August 2016 |title=Lionel Messi: Argentina striker reverses decision to retire from national team |url=https://www.bbc.com/sport/football/37066033}}</ref>|align=left|width=30%}} मेसीले आफ्नो अन्तर्राष्ट्रिय सन्यास घोषणा गरेको एक हप्ता पछि, सेप्टेम्बरमा अर्जेन्टिनी पत्रिका ''ला नाकिओन'' मा उनले अर्जेन्टिनाको लागि २०१८ फिफा विश्व कप छनोट खेल्ने बारे पुनर्विचार गरिरहेको खबर आयो।<ref>{{cite web|url=http://www.cbssports.com/soccer/news/report-friend-of-messi-hints-reconsidering-retirement-from-argentina/|title=La Nacion claims to know that Lionel Messi will return to Argentina national team|last=Gonzalez|first=Roger|date=3 July 2016|work=[[CBSSports.com]]|access-date=5 July 2016}}</ref> १२ अगस्टमा, यो कुरा पुष्टि भयो कि उनले अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलबारे आफ्नो सन्यासको निर्णय फिर्ता लिए, र राष्ट्रिय टोलीको आउँदो २०१८ विश्व कप छनोटको टोलीमा उनलाई पनि समावेश गरियो।<ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.us/argentina/story/2928133/lionel-messi-to-make-argentina-return-after-brief-international-retirement|title=Lionel Messi to make Argentina return after brief international retirement|date=12 August 2016|publisher=ESPN FC|access-date=13 August 2016}}</ref> सेप्टेम्बर १ मा, उनी फिर्ता आएको पहिलो खेलमा, उनले २०१८ विश्व कप छनोटको उरुग्वे सँगको १-० को जितमा भएको खेलमा उनले गोल गरे।<ref>{{cite web|url=http://www.beinsports.com/en/world-cup-qualifiers/news/messi-strikes-back-as-argentina-sink-uruguay/328680|title=Messi strikes back as Argentina sink Uruguay|date=1 September 2016|publisher=beIN SPORTS|access-date=1 September 2016}}</ref> [[चित्र:ECUADOR_VS_ARGENTINA_(37594548472).jpg|right|thumb|२०१७ अक्टोबर १० मा भएको [[इक्वेडर राष्ट्रिय फुटबल टोली|इक्वेडर]] विरुद्धको खेलमा ह्याट्रिक गरेपछि खुसी मनाउदै मेसी। उनको गोलले अर्जेन्टिना रसियामा आयोजना हुने [[२०१८ फिफा विश्वकप]]मा छनोट भयो।]] २०१७ मार्च २८ मा, मेसीलाई २०१७ मार्च २३ मा चिलीसँगको खेलमा सहायक रेफ्रीलाई अपमान गरेकोमा चार अन्तर्राष्ट्रिय खेलमा निलम्बन गरियो। उनलाई १०,००० CHF पनि जरिवाना लगाइयो।<ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/worldcup/news/y=2017/m=3/news=lionel-messi-suspended-for-four-matches-2877817.html|title=Lionel Messi suspended for four matches|date=28 March 2017|publisher=FIFA}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/39423000|title=Lionel Messi: Barcelona and Argentina forward banned for 'insulting' assistant ref|date=28 March 2017|work=BBC Sport}}</ref> मे ५ मा, अर्जेन्टिना फुटबल सङ्घको अपिलमा उनको चार खेलको निलम्बन र १०,००० CHF को जरिवाना फिफा द्वारा फुकुवा भयो, यसको मतलब अब उनले अर्जेन्टिनाको बाँकी विश्वकप छनोट खेल खेल्न सक्थे।<ref>{{Cite news|url=https://www.fifa.com/governance/news/y=2017/m=5/news=fifa-appeal-committee-passes-decision-on-lionel-messi-2882666.html|title=FIFA Appeal Committee passes decision on Lionel Messi|last=FIFA.com|date=5 May 2017|access-date=6 June 2017|publisher=FIFA}}</ref> [[२०१८ विश्वकप]]मा अर्जेन्टिनाको स्थान जोखिममा पर्दै थियो। [[दक्षिण अमेरिकी फुटबल सङ्घ]]बाट पाँच राष्ट्र छनोट हुनेमा अर्जेन्टिना छैटौँ स्थानमा थियो, यसको अर्थ १९७० यता अर्जेन्टिना पहिलो पटक विश्वकपमा छनोट हुन असफल हुन्थ्यो। अक्टोबर १० मा, मेसीले आफ्नो देशलाई विश्वकपमा छनोट गराए। [[इक्वेडर राष्ट्रिय फुटबल टोली|इक्वेडर]] विरुद्धको खेलमा उनले ह्याट्रिक गर्दै ३-१ को जित सुनिश्चित गराए। २००१ यता अर्जेन्टिना इक्वेडरको राजधानी क्विटोमा पराजित भएको थिएन।<ref name="Guardian 2017">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2017/oct/11/lionel-messi-hat-trick-secures-argentinas-passage-to-world-cup|title=Lionel Messi hat-trick secures Argentina's passage to World Cup|date=11 October 2017|work=The Guardian}}</ref> मेसीको तीन गोलले उनी [[दक्षिण अमेरिकी फुटबल सङ्घ|दक्षिण अमेरिकी फुटबल]] छनोटमा २१ गोलका साथ [[उरुग्वे]]का [[लुइस स्वारेज]] सँगै सर्वाधिक गोलकर्ता भए। यस अधि यो उपलब्धि [[हेर्नान क्रेस्पो]]को नाममा थियो। <ref name="Guardian 2017" /> === २०१८: विश्वकप === === २०१९-२०: कोपा अमेरिका तेस्रो स्थान, प्रतिबन्ध र सुपरक्लासिको विजय === ===२०२१-२०२२: कोपा अमेरिका र विश्वकप विजय=== {{quote box | width = 25% | align = right | quote="यो मेरो लागि स्पष्ट थियो कि मैले अन्तिम प्रतियोगितासम्म प्रयास गर्नुपर्छ र मैले केही नजिती राष्ट्रिय टोलीबाट म पछि हट्न सक्दिन।" | source = – Messi on winning the 2021 Copa América in an interview with ''Diario Sport''.<ref>{{cite AV media |date=1 November 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=OibxiyBMAf8 |title=🤩 ¡ENTREVISTA EXCLUSIVA A LEO MESSI EN PARÍS! |publisher=SPORT |via=[[YouTube]] |access-date=20 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221218145302/https://www.youtube.com/watch?v=OibxiyBMAf8 |archive-date=18 December 2022 |url-status=live}}</ref> }} २०२१ जुन १४ मा, ब्राजिलमा भएको [[२०२१ कोपा अमेरिका|कोपा अमेरिका कप]]को अर्जेन्टिनाको पहिलो खेलमा मेसीले चिली विरुद्ध फ्रिकिक मा १ गोल गरे। उक्त खेल १-१ को बराबरीमा सकियो।<ref>{{cite news |url=https://www.marca.com/en/football/copa-america/argentina-vs-chile/cronica/2021/06/15/60c7e18e22601d45348b45ac.html |title=Messi's Argentina thwarted by Chile |work=MARCA |date=14 June 2021 |access-date=15 June 2021}}</ref> २१ जुनमा, मेसीले अर्जेन्टिनाको लागि १४७औँ खेल खेलेर ज्याभियर मास्चेरानोको अर्जेन्टिनाको लागि सर्वाधिक उपस्थितिको रेकर्ड बराबर गरे। पाराग्वे विरुद्धको उक्त खेलमा अर्जेन्टिना १-० ले विजयी भयो।<ref>{{Cite web |title=Lionel Messi sigue haciendo historia: igualó a Mascherano como el jugador con más presencias en la Selección |language=ES |url=https://www.afa.com.ar/es/posts/lionel-messi-sigue-haciendo-historia-igualo-a-mascherano-como-el-jugador-con-mas-presencias-en-la-seleccion |website=afa.com.ar |date=21 June 2021|access-date=22 June 2021}}</ref> एक हप्ता पछि, उनले [[बोलिभिया राष्ट्रिय फुटबल टोली|बोलिभिया]] बिरुद्धको खेलमा उनले अर्जेन्टिनी जर्सीमा सर्वाधिक खेलको रेकर्ड कायम गरे। उक्त खेलमा ४-१ ले जित्यो। उनले २ गोल गरे र एक गोल असिस्ट गरे।<ref>{{Cite web |url=https://www.espn.com/soccer/argentina-arg/story/4422176/messi-sets-argentina-appearances-mark-in-copa-america-match-vs-bolivia |title=Messi sets Argentina appearances mark in Copa America match vs. Bolivia |work=ESPN |first=Sam |last=Marsden |date=28 June 2021|access-date=29 June 2021}}</ref> ३ जुलाई मा, प्रतियोगिताको क्वाटरफाइनलमा इक्वेडर माथिको ३-० को जितमा उनले ३ असिस्ट गरे र एक फ्रिकिक गोल गरे।.<ref>{{cite news |url=https://www.cbssports.com/soccer/news/argentina-vs-ecuador-score-sensational-messi-leads-albiceleste-into-copa-america-semifinals/live/ |title=Argentina vs. Ecuador score: Sensational Messi leads Albiceleste into Copa America semifinals |work=CBSSports.com |date=3 July 2021 |access-date=4 July 2021}}</ref> ६ जुलाईमा, सेमिफाइनलमा कोलम्बिया बिरुद्ध १-१ को बराबरीमा मेसीले एक असिस्ट गरे। पेनाल्टी सुट आउटमा उनले गोल गरे र अर्जेन्टिना ३-२ ले विजयी भयो। उनी आफ्नो अन्तर्राष्ट्रिय करियरको पाँचौ फाइनलमा पुगे।<ref>{{cite web |url=https://www.espn.com/soccer/report?gameId=603184 |title=Argentina vs. Colombia – Football Match Report – July 6, 2021 – ESPN |work=ESPN.com |date=6 July 2021 |access-date=7 July 2021}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.thescore.com/esp_fed/news/2186119 |title=Messi driving Argentina at Copa America |publisher=theScore.com |date=6 July 2021 |access-date=7 July 2021}}</ref> जुलाई १० मा, अर्जेन्टिनाले आयोजक ब्राजिललाई फाइनलमा १-० ले पराजित गरेर मेसीले आफ्नो पहिलो र अर्जेन्टिनाले १९९३ यता पहिलो प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय उपाधी जित्यो। यसको साथै उनको देशले १५औँ उपाधिको उरुग्वेसँग कीर्तिमान बराबर गर्यो।<ref name="Copa América final">{{cite news |url=https://www.theguardian.com/football/live/2021/jul/10/argentina-v-brazil-copa-america-final-live |title=Argentina 1-0 Brazil: Copa América final – live! |work=The Guardian |last=Graham |first=Bryan Armen |date=11 July 2021 |access-date=11 July 2021}}</ref> अर्जेन्टिनाले गरेको १२ गोलमा ९ गोल (४ गोल र ५ असिस्ट) मा उनको सहभागिता थियो। उनी प्रतियोगिताको सर्वोत्कृष्ट खेलाडी घोषित भए। उनले यो सम्मान नेयमार सँगै साझा गरे। उनी कोलम्बियाका लुइस डियाज सँगै ४ गोल सहित सर्वाधिक गोलकर्ता बने। उनको असिस्ट धेरै भएकाले मेसीलाई गोल्डेन बुट अवार्ड दिइयो।<ref>{{Cite web |title=Leo Messi named player of tournament in Copa América |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/2187432/leo-messi-named-player-of-tournament-in-copa-america |access-date=11 July 2021 |work=FC Barcelona}}</ref><ref>{{cite news |title=Lionel Messi wins 2021 Copa America Golden Boot |url=https://www.goal.com/en-in/news/who-is-leading-the-race-for-copa-americas-golden-boot/1unofbxrqy1bm10fsnoy5cyvi6 |access-date=11 July 2021 |work=Goal}}</ref> [[चित्र:Lionel Messi WC2022.jpg|thumb|left|Messi at the 2022 FIFA World Cup]] २०२२ विश्वकप छनोट अन्तर्गत, सेप्टेम्बर ९ मा, मेसीले बोलिभिया बिरुद्धको ३-० को विजयमा उनले ह्याट्रिक गरे सर्वाधिक गोल गर्ने दक्षिण अमेरिकी खेलाडीमा ७९ गोल गरेका पेलेलाई उछिने।<ref>{{Cite web |title=Argentina's Lionel Messi breaks Brazil legend Pele's South American men's goals record |url=https://www.espn.co.uk/football/argentina-arg/story/4427665/argentinas-lionel-messi-breaks-brazil-legend-peles-south-american-mens-goals-record |work=ESPN |date=10 September 2021|access-date=10 September 2021}}</ref> २ जुन २०२२ मा इंल्यान्डको वेम्बेलीमा भएको २०२२ फिनालेसिम्मा, युएफा युरो कप- कोपा अमेरिका कप च्याम्पियनको तेस्रो संस्करण, मा इटाली बिरुद्धको ३-० को विजयमा मेसीले २ असिस्ट गरे र म्यान अफ द म्याच भए, र उनले सिनियर टोलीमा अर्जेन्टिनाको लागि दोस्रो उपाधी जिते।<ref>{{Cite web |last=UEFA.com |date=1 June 2022 |title=Argentina's Lionel Messi named official Finalissima Player of the Match |url=https://www.uefa.com/finalissima/news/0276-1549531afce1-16d40688390d-1000--player-of-the-match-messi/ |access-date=2 June 2022 |website=UEFA.com}}</ref> ६ जुन मा भएको इस्टोनिया बिरुद्धको मैत्रीपूर्ण खेलको ५-० को जितमा मेसीले २ गोल गरे र अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलको पुरुष तर्फको सर्वाधिक गोलकर्तामा फेरेन्क पुस्कासलाई उछिने।<ref>{{Cite web |date=6 June 2022 |title=Lionel Messi scores all five Argentina goals in friendly to overhaul Puskás |url=https://www.theguardian.com/football/2022/jun/06/lionel-messi-scores-all-five-argentina-goals-in-friendly-to-overhaul-puskas |access-date=6 June 2022 |website=The Guardian}}</ref> कतारमा भएको [[२०२२ फिफा विश्वकप]]मा, अर्जेन्टिनाको पहिलो खेलमा साउदी विरुद्ध उनले पेनाल्टीमा गोल गरे। त्तो ख्लेमा [[साउदी अरब राष्ट्रिय फुटबल टोली|साउदी अरब]] २-१ ले विजयी भयो। [[मेक्सिको राष्ट्रिय फुटबल टोली|मेक्सिको]] बिरुद्धको २-० ले विजयी भएको अर्को खेलमा उनले २० यार्ड परबाट होचो प्रहार गरेर गोल गरे र इन्जो फर्नान्डेजलाई गोलको लागि असिस्ट गरे।<ref>{{cite news |title=How Argentina and Messi stayed alive with a 2-0 win over Mexico |url=https://theathletic.com/live-blogs/mexico-argentina-world-cup-match-live/5wa7Cfxxwt1s/ |date=26 November 2022 |access-date=3 December 2022 |work=The Atheltic}}</ref> अन्तिम १६ को अष्ट्रेलिया विरुद्धको २-१ को जितमा मेसीले सुरुवाती गोल गरे। यो उनको सिनियर करिअरमा १०००औँ उपस्थिति थियो ,<ref>{{cite news |title=Messi scored in 1,000th game as Argentina progress |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/63765129 |access-date=3 December 2022 |publisher=BBC}}</ref> र उनी सबैभन्दा धेरै खेल खेल्ने दक्षिण अमेरिकी पुरुष खेलाडी भए, जुन रेकर्ड यसभन्दा अघि इक्वेडरका इभान हर्टाडो (Iván Hurtado) को नाममा थियो।<ref>{{cite web |url=https://www.sportsmole.co.uk/football/argentina/world-cup-2022/news/messi-breaks-two-maradona-records-in-argentinas-win-over-australia_501212.html |title=Lionel Messi breaks two Diego Maradona records in Argentina's win over Australia |website=SportsMole.co.UK |publisher=Sports Mole |access-date=4 December 2022 |date=3 December 2022 |archive-date=4 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221204140157/https://www.sportsmole.co.uk/football/argentina/world-cup-2022/news/messi-breaks-two-maradona-records-in-argentinas-win-over-australia_501212.html |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.terra.com.br/esportes/mil-jogos-e-recordes-messi-chega-a-novas-marcas-contra-a-australia,84099d8f9c138efa894b3f833d7a75092edg4dg7.html |title=Mil jogos e recordes: Messi chega a novas marcas contra a Austrália |trans-title=A thousand games and records: Messi reaches new milestones against Australia |website=Terra.com.br |publisher=Terra |access-date=4 December 2022 |date=3 December 2022 |language=pt-br |archive-date=4 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221204141315/https://www.terra.com.br/esportes/mil-jogos-e-recordes-messi-chega-a-novas-marcas-contra-a-australia,84099d8f9c138efa894b3f833d7a75092edg4dg7.html |url-status=live}}</ref> नेदरल्यान्डस विरुद्धको क्वाटरफाइनलको खेलमा, मेसीले अर्जेन्टिनाको पहिलो गोलमा नहुएल मोलिनालाई असिस्ट गरे र पेनाल्टीमा गोल गरे। खेल २-२ को बराबरीमा सकियो। [[पेनाल्टी-सुटआउट|पेनाल्टी सुट-आउटमा]] अर्जेन्टिनाको पहिलो पेनाल्टी प्रहारमा मेसीले गोल गरे। अर्जेन्टिना ४-३ ले विजयी भयो।<ref>{{cite news |last=Murphy |first=Phil |date=9 December 2022 |title=Messi's World Cup dream lives on with Argentina win |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/63830319 |access-date=9 December 2022 |publisher=BBC}}</ref> [[क्रोएसिया राष्ट्रिय फुटबल टोली|क्रोयसिया]] विरुद्धको सेमिफाइनलमा, जर्मनीका लोथार म्याथ्युजको नाममा रहेको विश्वकपमा सर्वाधिक २५ उपस्थितिसँग बराबरी गरे। अर्जेन्टिना ३-० ले विजयी भएक खेलमा, उनले पेनाल्टीमा पहिलो गोल गरे र तेस्रो गोलमा [[जुलियन अल्भारेज]]लाई असिस्ट गरे;<ref>{{cite news |title=Inspired Lionel Messi takes Argentina past Croatia and into World Cup final |url=https://www.theguardian.com/football/2022/dec/13/argentina-croatia-world-cup-semi-final-match-report |last=Hytner |first=David |date=13 December 2022 |access-date=13 December 2022 |work=The Guardian}}</ref> मेसीले गरेको गोल विश्वकपमा उनको ११औँ गोल थियो र उनले विश्वकपमा सर्वाधिक गोलकर्तामा बाटिस्टुटालाई उछिने।<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/world-cup-2022-qatar-batistuta-messi-argentina |title=Batistuta on Messi's record: He deserves this |publisher=FIFA.com |access-date=22 December 2022 }}</ref> अर्जेन्टिना फाइनलमा पुग्यो जहाँ उनको भेट फ्रान्स सँग हुँदै थियो। मेसीले यो उनको अन्तिम विश्वकप उपस्थिति उनले बताएका थिए।<ref>{{cite news |title=Lionel Messi confirms final will be last World Cup game ever as Argentina overpowers Croatia 3-0 |url=https://www.cnn.com/2022/12/13/football/argentina-croatia-lionel-messi-qatar-world-cup-spt-intl/index.html |last=Grez |first=Matias |date=14 December 2022|access-date=15 December 2022 |website=[[CNN]]}}</ref><ref>{{cite news |last=Kay |first=Oliver |date=15 December 2022 |title=Lionel Messi winning World Cup would define him but he's already among the greatest of all |website=[[The Athletic]] |url=https://theathletic.com/4001739/2022/12/15/lionel-messi-world-cup-greatness/ |url-access=subscription |access-date=15 December 2022}}</ref> १८ डिसेम्बरमा [[२०२२ फिफा विश्वकप फाइनल|२०२२ फिफा विश्वकप फाइनलमा]], लुसेल रङ्गशालामा मेसीले आफ्नो २६औँ विश्वकप उपस्थितिको कीर्तिमान बनाए। मेसीले पेनाल्टीमा अर्जेन्टिनाको पहिलो गोल गरे, र एउटै विश्वकप संस्करणमा समूहचरण, अन्तोम १६, क्वाटरफाइनल, सेमिफाइनल र फाइनलमा गोल गर्ने पहिलो खेलाडी बने।<ref name=BCC221218>{{cite news |title=World Cup final: Lionel Messi named best player as Kylian Mbappe wins Golden Boot |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/64019023 |access-date=18 December 2022 |work=BBC Sport |date=18 December 2022}}</ref> अर्जेन्टिनाको दुई गोलको अग्रता फ्रेन्च फरवार्ड [[किलियन एम्बाप्पे|केलियन एम्बाप्पे]], जसले २ मिनेट भित्र २ गोल गरे, ले मेटाए। अतिरिक्त समयमा मेसीले गोल गरेर फेरि अर्जेन्टिनाको अग्रता बनाए। पुनः एम्बाप्पेले गोल गरि [[फ्रान्स राष्ट्रिय फुटबल टोली|फ्रान्सलैइ]] बराबरीमा ल्याए। अतिरिक्त समयमा खेल ३-३ को बराबरीमा सकियो र खेल पेनाल्टी सुट-आउटमा पुग्यो। सुट-आउटमा अर्जेन्टिनाको पहिलो प्रहारमा मेसीले गोल गरे, आखिरीमा अर्जेन्टिनाले खेल ४-२ ले जित्यो र राष्ट्रको ३६ वर्ष लामो विश्वकप ट्रफीको प्रतीक्षा सकियो।<ref>{{cite news |last=Church |first=Ben |date=18 December 2022 |url=https://edition.cnn.com/2022/12/18/football/argentina-france-world-cup-final-qatar-2022-spt-intl/index.html |title=Lionel Messi-inspired Argentina wins World Cup after beating France in sensational final |publisher=[[सिएनएन]]|access-date=18 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221218185037/https://edition.cnn.com/2022/12/18/football/argentina-france-world-cup-final-qatar-2022-spt-intl/index.html|archive-date=18 December 2022|url-status=live}}</ref> मेसीले प्रतियोगिताको सर्वोत्कृष्ट खेलाडी भएर गोल्डेन बल जिते, उनी गोल्डेन बल दुईपटक जित्ने पहिले खेलाडी बने। गोल्डेन बुटको दौडमा उनी सात गोल सहित दोस्रो भए, एम्बाप्पेले ८ गोल सहित गोल्डेन बुट जिते।<ref name=BCC221218/> फाइनलमा उनको उपस्थिती र दुई गोल संगै, मेसीले विश्वकपमा सर्वाधिक उपस्थितिमा लओथार म्याथ्युजलाई उछिने (मेसीको २६ उपस्थिति) र गोल योगदानमा पेलेलाई उछिने (२१-१३ गोल र ८ असिस्ट)।<ref>{{cite web |url=https://www.espn.in/football/blog-espn-fc-united/story/4834907/2022-world-cup-final-stats-messi-mbappe-argentina-france |title=2022 World Cup stats: Messi joins Maradona, overtakes Ronaldo; Mbappe's record 4 |publisher=ESPN |date=19 December 2022 |access-date=22 December 2022 }}</ref> यो फाइनल खेल अहिलेसम्मको उत्कृष्ट खेलको रुपमा प्रसंशित भयो र यो खेललाई मिडियाले भारी रुपमा मेसी र एम्बाप्पेको प्रतिद्वन्दको रुपमा प्रस्तुत गरेका थिए।<ref>{{cite news |last=Shearer |first=Alan |date=19 December 2022 |title=Lionel Messi and Kylian Mbappe: Thank you for that beautiful madness |website=[[The Athletic]] |url=https://theathletic.com/4015186/2022/12/19/lionel-messi-kylian-mbappe-world-cup-final-shearer-column/ |url-access=subscription |access-date=21 December 2022}}</ref><ref>{{cite news |last=Gay |first=Jason |date=18 December 2022 |title=Messi, Mbappé, and a World Cup Masterpiece |newspaper=[[The Wall Street Journal]] |url=https://www.wsj.com/articles/messi-mbappe-world-cup-final-argentina-france-11671392972 |access-date=21 December 2022}}</ref><ref>{{cite news |last=Arthur |first=Bruce |date=18 December 2022 |title=It was Messi. It was Mbappé. Argentina’s World Cup win over France was magnificent |newspaper=[[The Toronto Star]] |url=https://www.thestar.com/sports/worldcup/opinion/2022/12/18/it-was-messi-it-was-mbapp-argentinas-world-cup-win-over-france-was-magnificent.html |access-date=21 December 2022}}</ref><ref>{{cite news |last=Grez |first=Matias |date=19 December 2022 |title=Lionel Messi cements his place among the greats after winning epic duel against Kylian Mbappé |website=CNN |url=https://www.cnn.com/2022/12/18/football/lionel-messi-kylian-mbappe-greatest-world-cup-final-spt-intl/index.html |access-date=21 December 2022}}</ref> यो खेलपछि, मेसीले "म च्याम्पियनको रुपमा अझै खेल्न चाहन्छु" बताउँदै राष्ट्रिय टोलीबाट संन्यास लिनेबारे कुनै योजना नभएको स्पष्ट बनाए।<ref>{{cite news |last=Brown |first=Luke |date=18 December 2022 |title=Lionel Messi to continue playing for Argentina after World Cup final victory |website=The Athletic |url=https://theathletic.com/4014345/2022/12/18/messi-argentina-retirement-plans/ |url-access=subscription |access-date=21 December 2022}}</ref> === २०२३–वर्तमान: पछिल्ला वर्षहरू === [[चित्र:Selección_Argentina_Amistoso_marzo_2023_en_Santiago_Del_Estero_Estero_01.jpg|दायाँ|अङ्गुठाकार|आफ्नो देशमा मैत्रीपूर्ण खेलको क्रममा अर्जेन्टिनाको राष्ट्रिय टोलीले विश्वकप जितको उत्सव मनाउँदै]] विश्वकप जितको तीन महिना पछि, मेस्सी र राष्ट्रिय टोली अर्जेन्टिनामा दुई मैत्रीपूर्ण खेलको लागि मैदानमा फर्किए।<ref name="Curacao">{{cite web |last=Borg |first=Simon |date=28 March 2023 |title=Argentina vs Curacao score, result, highlights, as Lionel Messi scores hat trick in 7-0 win |url=https://www.sportingnews.com/in/football/news/argentina-vs-curacao-live-score-result-highlights-friendly/y3pqsbulgh1kl3p2rmute5eq |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230610041912/https://www.sportingnews.com/in/football/news/argentina-vs-curacao-live-score-result-highlights-friendly/y3pqsbulgh1kl3p2rmute5eq |archive-date=10 June 2023 |access-date=13 November 2024 |publisher=[[The Sporting News]]}}</ref> मेस्सीले पहिलो खेलमा पानामा विरुद्ध क्लब र देशको लागि आफ्नो ८०० औं करियर गोल गरे।<ref>{{#invoke:Cite|web |first=Francesco|last=Porzio|url=https://www.cbssports.com/soccer/news/lionel-messi-scores-800th-career-goal-argentina-celebrates-the-2022-world-cup-in-front-of-home-fans/ |title=Lionel Messi scores 800th career goal: Argentina celebrates the 2022 World Cup in front of home fans |work=CBS Sports |date=23 March 2023 |access-date=27 March 2023}}</ref> खेल पछि, मेस्सीले भाषण दिए, विश्वकप ट्रफी उठाए र आतिशबाजी सुरु हुँदा रंगशाला वरिपरि विजयी चक्कर लगाए।<ref>{{#invoke:Cite|news |last1=Rey |first1=Débora |last2=Politi |first2=Daniel |url=https://apnews.com/article/messi-argentina-world-cup-panama-b143edb1adcb11bae0b7829f9c66404e |title=Messi mania grips Argentina in 1st match as World Cup champs |publisher=[[Associated Press]] |date=23 March 2023 |access-date=10 October 2024}}</ref><ref>{{#invoke:Cite|news |url=https://apnews.com/article/argentina-panama-soccer-world-cup-messi-d8b2f3e9cd977f41922f7e53721c1075 |title=Argentina beats Panama in 1st match after World Cup title |publisher=[[Associated Press]] |date=23 March 2023 |access-date=2 February 2025}}</ref> २८ मार्चमा कुराकाओ विरुद्धको दोस्रो मैत्रीपूर्ण खेलमा, मेस्सीको टोलीको ७-० को जितमा ह्याट्रिकले उनलाई १०० अन्तर्राष्ट्रिय गोल गर्ने पहिलो दक्षिण अमेरिकी खेलाडी र कोसेढुङ्गामा पुग्ने समग्रमा तेस्रो खेलाडी बनायो।<ref name="Curacao" /><ref>{{#invoke:Cite|web |url=https://www.foxsports.com/stories/soccer/lionel-messi-makes-history-with-100th-goal-for-argentina |title=Lionel Messi makes history with 100th goal for Argentina |work=FOX Sports |date=28 March 2023 |access-date=30 March 2023}}</ref>अर्जेन्टिनाको २०२६ को विश्वकप छनोट अभियानको क्रममा, मेस्सी ३१ गोलका साथ दक्षिण अमेरिकी विश्वकप छनोटमा सबै समयका शीर्ष गोलकर्ता बने।<ref>{{Cite web |date=October 18, 2023 |title=Lionel Messi becomes Conmebol WC qualifiers all-time leading scorer |url=https://www.marca.com/en/football/2023/10/18/652f5288268e3e8b258b45ad.html |access-date=July 13, 2024 |website=Marca}}</ref> ==== २०२४ कोपा अमेरिका ==== {{see also|२०२४ कोपा अमेरिका}} जुन २१ मा, मेस्सीले २०२४ कोपा अमेरिकाको उद्घाटन खेलमा ३५ खेल खेले र सबैभन्दा धेरै कोपा अमेरिका खेल खेल्ने खेलाडी बने।{{efn|Attributed to multiple references:<ref>{{cite web |last1=Becherano |first1=Lizzy |title=Messi, Di María headline Argentina Copa squad |url=https://www.espn.com.au/football/story/_/id/40355987/lionel-messi-di-maria-headline-argentina-squad |website=ESPN |access-date=19 June 2024 |date=15 June 2024}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/football/article/2024/jun/20/lionel-messi-pulls-strings-as-argentina-tame-canada-in-copa-america-opener |title=Messi breaks another record at CONMEBOL Copa América™ |work=CONMEBOL Copa América™ |date=June 20, 2024 |access-date=September 3, 2024}}</ref><ref>{{cite news |url=https://copaamerica.com/en/news/lionel-messi-breaks-record-copa-america |title=Lionel Messi pulls strings as Argentina tame Canada in Copa América opener |work=The Guardian |date=21 June 2024 |access-date=24 June 2024}}</ref>}} जुलाई ९ मा क्यानडा विरुद्धको सेमिफाइनलमा, मेस्सीले अर्जेन्टिनाको २-० को जितमा दोस्रो गोल गरे, जसले गर्दा उनी १०९ गोलका साथ इतिहासमा दोस्रो [[सर्वाधिक अन्तर्राष्ट्रिय गोल भएका पुरुष फुटबलरहरूको सूची|सर्वाधिक अन्तर्राष्ट्रिय गोलकर्ता]] बने।<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/athletic/live-blogs/argentina-canada-live-updates-2024-copa-america-lionel-messi-score-result/yRrle4paHuhm/BeNQ1qaCPjJZ/|title=Messi passes Ali Daei|date=10 July 2024|work=The Athletic|access-date=10 July 2024}}</ref> कोलम्बिया विरुद्धको फाइनलमा मेस्सीको लिगामेन्टमा गम्भीर चोट लागेको थियो, तर अर्जेन्टिनाले अझै पनि प्रतियोगिता जित्न सफल भयो। यो जितले मेस्सीको टोली ट्रफीको कुल संख्या ४४ पुर्‍यायो, जसले गर्दा उनी सबै समयका सबैभन्दा धेरै सजिएका खेलाडी बने।{{efn|Attributed to multiple references:<ref>{{#invoke:Cite|web |last=Thames |first=Alanis |title=Argentina wins record 16th Copa America title, beats Colombia 1-0 after Messi gets hurt |url=https://apnews.com/article/copa-america-argentina-colombia-score-messi-6753475603a48683a3c4971e451e8263 |publisher=[[Associated Press]] |date=14 July 2024 |access-date=10 September 2024}}</ref><ref name="LigamentInjury">{{cite web |title=Lionel Messi out indefinitely with ankle ligament injury |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/40575229/lionel-messi-miss-two-miami-games-ankle-injury |website=ESPN |access-date=16 July 2024 |date=19 August 2024}}</ref><ref name="injurytears">{{Cite web |date=July 15, 2024 |title=Argentina win Copa final as Messi exits in tears |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/40564886/lionel-messi-argentina-injury-tears-copa-america-final |access-date=July 15, 2024 |website=ESPN.com}}</ref><ref name="FirstMiami" /><ref name="mosttrophies" />}} पछि उनलाई प्रतियोगिताको टोलीमा नाम दिइएको थियो।<ref>{{Cite web |date=2024-08-01 |title=Messi named in Copa Team of the Tournament |url=https://www.espn.co.uk/football/story/_/id/40696626/lionel-messi-named-copa-america-team-tournament |access-date=2025-03-11 |website=ESPN.com}}</ref> === २०२६ फिफा विश्वकप छनोट === २०२४ कोपा अमेरिकाको समयमा चोटबाट निको भएपछि, मेस्सीले २०२६ फिफा विश्वकपको लागि धेरै छनोट खेलहरू खेले।<ref>{{Cite web |last=Olé |first=Diario Deportivo |date=2024-10-02 |title=Selección: la lista para las Eliminatorias, con la vuelta de Messi y la baja del Dibu Martínez |url=https://www.ole.com.ar/seleccion/seleccion-lista-enfrentar-venezuela-bolivia-vuelta-messi-baja-dibu-martinez_0_AiKrXOU4iP.html |access-date=2024-10-04 |website=Olé |language=es-AR}}</ref> १५ अक्टोबर २०२४ मा, उनले बोलिभियामाथि ६-० को जित हासिल गर्दै आफ्नो १० औं अन्तर्राष्ट्रिय ह्याट्रिक गरे, जसले क्रिस्टियानो रोनाल्डोले बनाएको कीर्तिमान बराबरी गर्यो।<ref>{{cite web |date=16 October 2024 |title=Messi hits hat-trick as Argentina hammer Bolivia 6-0 |url=https://www.reuters.com/sports/soccer/messi-hat-trick-leads-argentina-6-0-win-over-bolivia-2024-10-16/ |publisher=Reuters}}</ref> मार्च २०२५ मा, अर्जेन्टिनाले विश्वकपमा स्थान सुरक्षित गर्यो।<ref>{{cite web |last=Associated Press |date=30 March 2025 |title=Lionel Messi at 2026 World Cup? Leave him alone, says Scaloni |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/44421368/lionel-messi-2026-world-cup-argentina-lionel-scaloni |access-date=30 March 2025 |website=[[ESPN]]}}</ref><ref>{{cite web |date=25 March 2025 |title=World Cup 2026: Argentina qualify ahead of Brazil showdown |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/44405982/world-cup-2026-argentina-qualify-brazil |access-date=25 March 2025 |website=[[ESPN]]}}</ref> सेप्टेम्बर ४ मा, मेस्सीले अर्जेन्टिनामा राष्ट्रिय टोलीको लागि आफ्नो अन्तिम विश्वकप छनोट खेल खेले, र उनी २०२६ को विश्वकपमा भाग लिनेछन् कि छैनन् भनेर पुष्टि गरेनन्।{{efn|Attributed to multiple references:<ref>{{cite web |url=https://www.reuters.com/sports/soccer/messi-scores-twice-argentina-beat-venezuela-3-0-his-final-home-world-cup-2025-09-05/ |title=Messi scores twice as Argentina beats Venezuela 3-0 in his final home World Cup qualifier |website=[[Reuters]] |date=4 September 2025 |access-date=4 September 2025}}</ref><ref>{{Cite web |last=Pardo |first=Daniel Villar |url=https://bolavip.com/en/soccer/conmebol-2026-world-cup-qualifiers-top-scorers-who-finished-atop-the-scoring-charts |title=Conmebol 2026 World Cup Qualifiers top scorers: Who finished atop the scoring charts? |website=bolavip.com |date=9 September 2025 |access-date=9 September 2025}}</ref><ref>{{Cite web |date=9 September 2025 |title=Top goalscorers in World Cup qualifying history |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/articles/top-goalscorers-qualifying-history |access-date=9 September 2025 |website=[[FIFA]] |archive-date=9 September 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250909232032/https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/articles/top-goalscorers-qualifying-history |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Becherano |first=Lizzy |date=8 September 2025 |title=Messi will 'take his time' on '26 World Cup decision - Scaloni |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46198079/messi-take-26-world-cup-decision-scaloni |access-date=9 September 2025 |website=[[ESPN]]}}</ref>}} अक्टोबर १४ मा प्योर्टो रिको विरुद्धको ६-० को मैत्रीपूर्ण जितमा, मेस्सीका दुई असिस्टले उनको कुल अन्तर्राष्ट्रिय असिस्ट ६० मा पुर्‍याए, जसले गर्दा उनी [[नेयमार|नेमार]]को ५९ असिस्टलाई उछिन्दै पुरुष अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल इतिहासमा शीर्ष असिस्ट-प्रदायक बने।<ref>{{Cite web |date=2025-10-15 |title=Argentina's Lionel Messi becomes all-time international assists leader, surpassing Brazil's Neymar and USMNT's Landon Donovan {{!}} Goal.com UK |url=https://www.goal.com/en-gb/lists/argentina-s-lionel-messi-becomes-all-time-international-assists-leader-surpassing-brazil-s-neymar-and-usmnt-s-landon-donovan/blt73c53ddfe7b9c911 |access-date=2025-10-15 |website=www.goal.com}}</ref> ==== २०२६ फिफा विश्वकप ==== {{see also|२०२६ फिफा विश्वकप}} २८ मे २०२६ मा, मेस्सीलाई २०२६ फिफा विश्वकपको लागि २६ सदस्यीय टोलीमा नाम दिइएको थियो।<ref name="SixthWorldCup">{{cite web |last=Becherano |first=Lizzy |date=28 May 2026 |title=Lionel Messi to lead Argentina at record 6th World Cup |url=https://www.espn.co.uk/football/story/_/id/48904313/lionel-messi-argentina-2026-world-cup-squad |publisher=ESPN}}</ref> केही दिन अघि, उनले आफ्नो बायाँ ह्यामस्ट्रिङमा मांसपेशी समस्याअ अनुभव गरेका थिए, जसले गर्दा प्रतियोगिताको लागि उनको फिटनेसको बारेमा चिन्ता बढेको थियो।<ref name="Philly-Injury" /> उनी होन्डुरस विरुद्धको प्रि-टूर्नामेंट मैत्रीपूर्ण खेलमा बेन्चमा बसे, तर पक्ची मैदानमा आए र आइसल्याण्ड विरुद्धको मैत्रीपूर्ण खेलमा पेनाल्टी किक गरे।<ref>{{Cite web |last=Gomez |first=Luis Miguel Echegaray |date=May 29, 2026 |title=Lionel Messi's drive to defend Argentina's World Cup title remains strong |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48998220/lionel-messi-feature-argentina-world-cup-nico-paz-back-training |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260529140617/https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48998220/lionel-messi-feature-argentina-world-cup-nico-paz-back-training |archive-date=May 29, 2026 |access-date=June 9, 2026 |website=[[ESPN FC]] |publisher=[[ESPN Inc.]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=June 8, 2026 |title=Argentina wins as Messi scores in cameo in front of 88K in Alabama |url=https://www.espn.com/soccer/report/_/gameId/401867950 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260609002144/https://www.espn.com/soccer/report/_/gameId/401867950 |archive-date=June 9, 2026 |access-date=June 9, 2026 |website=[[ESPN FC]] |publisher=[[ESPN Inc.]]}}</ref> प्रतियोगिताको पहिलो खेलमा, अर्जेन्टिनाले अल्जेरियालाई ३-० ले पराजित गर्दा मेस्सीले आफ्नो पहिलो विश्वकप ह्याट्रिक हासिल गरे। उनी ११ ह्याट्रिक सहित सबैभन्दा धेरै अन्तर्राष्ट्रिय ह्याट्रिक गर्ने खेलाडी बने।<ref>{{cite web |date=17 June 2026 |title=Argentina’s Messi equals World Cup goalscoring record with hat-trick in defeat of Algeria |url=https://www.france24.com/en/sport/20260617-argentina-messi-opens-record-sixth-world-cup-with-hat-trick-victory-against-algeria |publisher=France 24}}</ref><ref>{{cite web |date=17 June 2026 |title=FIFA World Cup 2026 stats: Messi's 38 breaks Ronaldo's record; Mbappe's 58 sets France record, Haaland's 2 first for Norway |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/49083873/fifa-world-cup-2026-stats-lionel-messi-38-breaks-cristiano-ronaldo-record-kylian-mbappe-58-sets-france-erling-haaland-2-first-norway |publisher=ESPN}}</ref> यो खेल उनको २०० औं अन्तर्राष्ट्रिय उपस्थिति थियो, र उनी छ विश्वकप खेल्ने पहिलो पुरुष खेलाडी र पाँच विश्वकपमा गोल गर्ने दोस्रो खेलाडी बने।<ref>{{cite web |date=16 June 2026 |title=Lionel Messi becomes 1st man to play at 6 World Cups |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/49013816/lionel-messi-play-6-world-cups-argentina-record-cristiano-ronaldo |publisher=ESPN}}</ref><ref>{{Cite web |title=Lionel Messi Ties All-Time World Cup Scoring Record with Hat Trick Against Algeria |url=https://www.foxsports.com/stories/soccer/lionel-messi-matches-cristiano-ronaldos-rare-five-world-cup-scoring-record |access-date=2026-06-17 |website=Fox Sports |language=en-US}}</ref> ३८ वर्ष ३५७ दिनको उमेरमा, उनी विश्वकप ह्याट्रिक गर्ने सबैभन्दा जेठो खेलाडी पनि बने।<ref>{{cite web |last=Milano |first=Bruno |date=16 June 2026 |title=Lionel Messi breaks Cristiano Ronaldo’s record for the oldest player with a World Cup hat-trick |url=https://bolavip.com/en/world-cup/lionel-messi-breaks-cristiano-ronaldos-record-for-the-oldest-player-with-a-world-cup-hat-trick |publisher=bolavip.com}}</ref> २२ जुनमा, मेस्सीले अस्ट्रियामाथि २-० को जितमा अर्जेन्टिनाका दुवै गोल गरे, [[मिरोस्लाभ क्लोज|मिरोस्लाभ क्लोस]]लाई पछि पार्दै १८ गोलका साथ विश्वकपमा सर्वाधिक गोल गर्ने खेलाडी बने।<ref>{{cite web |last=Emons |first=Michael |date=22 June 2026 |title=Argentina 2–0 Austria |url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cze914jw558t |publisher=BBC Sport}}</ref> उनी म्यान अफ द म्याच भए र जस्ट फन्टेन र जैरजिन्हो पछि लगातार छ विश्वकप खेलमा गोल गर्ने तेस्रो खेलाडी बने।<ref>{{cite web |date=22 June 2026 |title=Messi enters record books as Argentina reach knockouts |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/argentina-austria-match-report-highlights |publisher=FIFA}}</ref> यो जित उनको १८ औं विश्वकप खेल जित थियो, जसले क्लोसको विश्वकप खेल जित्ने रेकर्डलाई उछिनेको थियो।<ref>{{cite web |date=22 June 2026 |title=Players with most World Cup victories |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/articles/players-most-wins-victories |publisher=FIFA}}</ref> जुन २७ मा, मेस्सीले लगातार सातौं विश्वकप खेलमा गोल गरे जब अर्जेन्टिनाले जोर्डनलाई ३-१ ले पराजित गर्यो।<ref>{{cite web |last=Becherano |first=Lizzy |date=27 June 2026 |title=Lionel Messi scores again to seal perfect group stage for Argentina |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/49203555/lionel-messi-scores-again-seal-perfect-group-stage-argentina |publisher=ESPN}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.nbcnews.com/sports/soccer/messi-becomes-first-score-7-straight-world-cup-games-goals-rord-rcna352089|title=Messi becomes first to score in 7 straight World Cup games while extending goals record|date=28 June 2026|work=NBC News|access-date=28 June 2026|archive-date=}}</ref> केप भर्डे विरुद्धको अन्तिम ३२ मा, मेस्सीले लगातार आठौं खेलमा अतिरिक्त समय पछि ३-२ को जितमा गोल गरे, जसले गर्दा उनको विश्वकप करियरको संख्या २० गोल र ३० खेलमा २० जित पुगेको छ।<ref>{{cite web |date=4 July 2026 |title=Argentina 3-2 Cape Verde (aet) Stats: More Messi History as Scaloni’s Men Survive World Cup Classic |url=https://theanalyst.com/articles/argentina-vs-cape-verde-stats-world-cup-2026 |publisher=Opta Analyst}}</ref> उनी ३९ वर्ष ९ दिनमा नकआउट चरणमा गोल गर्ने सबैभन्दा जेठो दक्षिण अमेरिकी खेलाडी बने, र म्यान अफ द म्याच घोषित भए।<ref>{{cite web |date=4 July 2026 |title=Argentina survive Cabo Verde scare to book Egypt date |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/matchday-23-round-up-review-highlights |publisher=FIFA}}</ref><ref>{{cite web |last=Davey |first=Lee |date=4 July 2026 |title=Lionel Messi decision slammed as Cape Verde left unrecognised for World Cup heroics |url=https://talksport.com/football/world-cup/4390079/lionel-messi-man-of-the-match-cape-verde/ |publisher=talkSPORT}}</ref> उनी ग्योर्गी सारोसी र भाभा पछि लगातार पाँच विश्वकप नकआउट खेलहरूमा गोल गर्ने तेस्रो खेलाडी पनि बने।<ref>{{cite web |last=Sagar |first=Sunaadh |date=4 July 2026 |title=FIFA World Cup 2026 stats: Messi goes past Pele and Mbappe with record 12; Lisandro first-ever for Argentina; Vozinha 8 |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/49262035/fifa-world-cup-2026-stats-lionel-messi-goes-pele-kylian-mbappe-record-12-lisandro-martinez-first-ever-argentina |publisher=ESPN}}</ref> इजिप्ट विरुद्धको अन्तिम १६ को खेलामाअ, अर्जेन्टिनाले २-० ले पछिपरेको स्थितिबाट ३-२ को पुनरागमन जितमा गोल गरे र असिस्ट प्रदान गरेपछि मेस्सीलाई म्यान अफ द म्याच घोषित गरियो।<ref>{{cite web |date=7 July 2026 |title=Argentina fightback stuns Egypt |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/argentina-egypt-match-report-highlights |publisher=FIFA}}</ref> उनी लगातार छ विश्वकप नकआउट खेलहरूमा गोल गर्ने पहिलो खेलाडी बने, जबकि असिस्ट उनको विश्वकप करियरको नवौं थियो, जसले फ्रिट्ज वाल्टरको विश्वकप असिस्टको रेकर्ड बराबरी गर्यो।{{efn|Attributed to multiple references:<ref>{{cite web |last=Howarth |first=Matthew |url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cdr4m2122lgt |title=Argentina 3–2 Egypt |publisher=BBC Sport |date=7 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.foxsports.com/stories/soccer/lionel-messi-breaks-world-cup-all-time-assists-record-comeback-win-vs-egypt |title=Lionel Messi Breaks World Cup All-Time Assists Record In Comeback Win vs. Egypt |publisher=FOX Sports |date=7 July 2026 }}</ref><ref>{{cite web |last=Chopping |first=Ben |url=https://news.williamhill.com/football/world-cup/most-assists-and-assist-records/ |title=World Cup Assists Record: All-time List Of Assists At World Cup |publisher=William Hill News |date=June 2026 }}</ref>}} उनले १९३० मा एकै विश्वकपमा अर्जेन्टिनाले आठ गोल गर्ने गुइलेर्मो स्टाबिलको रेकर्डसँग बराबरी पनि गरे।<ref>{{cite web |last=Taina |first=Gianni |date=7 July 2026 |title=Video: Lionel Messi scores for Argentina against Egypt to match Guillermo Stabile’s 96-year-old record |url=https://worldsoccertalk.com/world-cup/video-lionel-messi-scores-for-argentina-against-egypt-to-match-guillermo-stabiles-96-year-old-record/ |publisher=World Soccer Talk}}</ref> यसका साथै, मेस्सीले पहिलो हाफको पेनाल्टी किक गुमाए, जसले गर्दा उनी आफ्नो करियरमा चार विश्वकप पेनाल्टी मिस गर्ने इतिहासकै पहिलो खेलाडी बने।<ref>{{cite web |last=Villar Pardo |first=Daniel |date=7 July 2026 |title=Video: Messi misses a penalty against Egypt, his second failed spot kick of the 2026 World Cup |url=https://worldsoccertalk.com/world-cup/video-messi-misses-a-penalty-against-egypt-his-second-failed-spot-kick-of-the-2026-world-cup/ |publisher=World Soccer Talk}}</ref> == मेसी–रोनाल्डो प्रतिस्पर्धा == {{मुख्य|मेसी–रोनाल्डो प्रतिस्पर्धा}} [[File:Cristiano Ronaldo and Lionel Messi - Portugal vs Argentina, 9th February 2011.jpg|thumb|upright|मेस्सीको करियरको अधिकांश समय क्रिस्टियानो रोनाल्डो (बायाँ) सँग तुलना गरिएको छ।]] उनका समकालीन साथीहरूमध्ये, मेस्सीको तुलना प्रायः [[क्रिस्टियानो रोनाल्डो]]सँग गरिन्छ, जसलाई धेरैले उनको करियरको प्रतिद्वन्द्वी मान्छन्। <ref name="RonaldoRivalry" /><ref name="RonaldoRivalry">Multiple sources: * {{cite web |url=http://www.goal.com/story/messi-ronaldo-the-future/index.html |title=A future without Messi and Ronaldo |work=[[Goal (website)|Goal]] |access-date=8 June 2018 |last=Macdonald |first=Paul |archive-date=29 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201029200613/https://www.goal.com/story/messi-ronaldo-the-future/index.html |url-status=live }} * {{cite web |last=Staunton |first=Peter |url=http://www.goal.com/story/messi-ronaldo-changing-face-of-football/index.html |title=Messi and Ronaldo: Changing the face of football |work=[[Goal (website)|Goal]] |access-date=8 June 2018 |archive-date=4 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190804214954/http://www.goal.com/story/messi-ronaldo-changing-face-of-football/index.html |url-status=live }} * {{cite web |url=https://www.eurosport.co.uk/football/whoever-wins-the-ballon-d-or-the-messi-ronaldo-duopoly-is-coming-to-an-end_sto5054730/story.shtml |title=Whoever wins the Ballon d'Or, the Messi-Ronaldo duopoly is coming to an end |work=[[Eurosport]] |date=11 January 2016 |access-date=8 June 2018 |last=Haugstad |first=Thore |archive-date=20 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210120014411/https://www.eurosport.co.uk/football/whoever-wins-the-ballon-d-or-the-messi-ronaldo-duopoly-is-coming-to-an-end_sto5054730/story.shtml |url-status=live }}</ref> उनलाई खेलको इतिहासमा सबैभन्दा महान् फुटबलरहरू मध्ये एक पनि मानिन्छ।<ref name="goat"> Multiple sources: * {{cite web |title=Why Lionel Messi is the best male athlete of all time |publisher=[[BBC Sport]] |date=13 December 2022 |url=https://www.bbc.com/sport/football/63964902 |access-date=26 February 2025 |url-status=live |archive-date=2 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240902160444/https://www.bbc.com/sport/football/63964902}} * {{cite web |last=Lane |first=Barnaby |date=18 December 2022 |title=Lionel Messi cements status as soccer GOAT as Argentina wins thrilling World Cup final |url=https://www.businessinsider.com/lionel-messi-cements-status-as-goat-argentina-win-world-cup-2022-12 |access-date=20 December 2022 |website=[[Business Insider]] |archive-date=24 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240224021804/https://www.businessinsider.com/lionel-messi-cements-status-as-goat-argentina-win-world-cup-2022-12 |url-status=live}} * {{cite web |last=McIntyre |first=Doug |date=18 December 2022 |title=Lionel Messi Cements His Goat Status With A Little Help From His Friends |url=https://www.foxsports.com/stories/soccer/lionel-messi-cements-his-goat-status-with-a-little-help-from-his-friends|access-date=20 January 2023 |website=Fox Sports|archive-date=4 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404023500/https://www.foxsports.com/stories/soccer/lionel-messi-cements-his-goat-status-with-a-little-help-from-his-friends|url-status=live}} * {{cite web |last=O'Hanlon |first=Ryan |title=Why Lionel Messi is the best male athlete of all time |publisher=[[ESPN]] |date=16 December 2022 |url=https://www.espn.com/sports/soccer/insider/story/_/id/35259622/lionel-messi-world-cup-proves-best-male-athlete-ever |access-date=26 February 2025 |url-status=live |archive-date=18 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221218003939/https://www.espn.com/sports/soccer/insider/story/_/id/35259622/lionel-messi-world-cup-proves-best-male-athlete-ever}} * {{cite web |last1=Robinson |first1=Joshua |last2=Clegg |first2=Jonathan |title=Messi's Argentina Beats France to Win the World Cup |publisher=[[The Wall Street Journal]] |date=19 December 2022 |url=https://www.wsj.com/articles/argentina-france-world-cup-messi-mbappe-11671386377 |access-date=26 February 2025 |url-status=live |archive-date=9 October 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241009060605/https://www.wsj.com/articles/argentina-france-world-cup-messi-mbappe-11671386377}} * {{cite web |last=Robson |first=James |title=Messi wins World Cup to push claim to be soccer's GOAT |publisher=[[Associated Press]] |date=18 December 2022 |url=https://apnews.com/article/lionel-messi-wins-world-cup-final-is-he-the-goat-0bf74af4ef88ea1e6b3eadce375ebb4a |access-date=7 October 2024 |url-status=live |archive-date=3 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240703140046/https://apnews.com/article/lionel-messi-wins-world-cup-final-is-he-the-goat-0bf74af4ef88ea1e6b3eadce375ebb4a}} * {{cite web |last=Smith |first=Rory |title=For Messi, and Argentina, the (Extra) Wait Is Worth It |work=[[The New York Times]] |date=18 December 2022 |url=https://www.nytimes.com/2022/12/18/sports/soccer/messi-world-cup-win.html |access-date=26 February 2025 |url-status=live |archive-date=22 November 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241122063447/https://www.nytimes.com/2022/12/18/sports/soccer/messi-world-cup-win.html}}</ref> २०२५ मा, उनलाई आइएफएफएचएस द्वारा अल टाइम मेन्स वर्ल्ड बेस्ट प्लेयर घोषित गरिएको थियो।<ref>{{Cite web |title= IFFHS ALL TIME TOP 10 |url=https://www.iffhs.com/posts/4380 |access-date=31 July 2025 |website=www.iffhs.com}}</ref> दुवैले धेरै व्यक्तिगत उपलब्धी हासिल गरेकाअ छन्, क्लब र देश दुवैका लागि दर्जनौं ट्रफी जिते, र इतिहासका दुई प्रमुख गोल स्कोरर हुन्। मेस्सीले समय सम्यमा कुनै पनि प्रतिद्वन्द्वितालाई अस्वीकार गरे पनि,<ref>{{Cite news |title=Barcelona's Lionel Messi Blames Media for Inventing Rivalry with Real Madrid's Cristiano Ronaldo |newspaper=The Daily Telegraph |date=15 August 2012 |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/9478241/Barcelonas-Lionel-Messi-blames-media-for-inventing-rivalry-with-Real-Madrids-Cristiano-Ronaldo.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/9478241/Barcelonas-Lionel-Messi-blames-media-for-inventing-rivalry-with-Real-Madrids-Cristiano-Ronaldo.html |archive-date=10 January 2022 |url-access=subscription |access-date=17 August 2015}}{{cbignore}}</ref><ref>{{cite web |first=Ben |last=Snowball |title=Lionel Messi: Cristiano Ronaldo Is Not My Rival|website=Eurosport|publisher=TNT Sports International|date=11 June 2015 |url=http://www.eurosport.co.uk/football/lionel-messi-cristiano-ronaldo-is-not-my-rival_sto4779011/story.shtml |access-date=17 August 2015 |archive-date=24 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924004853/http://www.eurosport.co.uk/football/lionel-messi-cristiano-ronaldo-is-not-my-rival_sto4779011/story.shtml |url-status=live}}</ref> उनीहरूले विश्वको सर्वश्रेष्ठ खेलाडी बन्ने आफ्नो लक्ष्यमा एकअर्कालाई अगाडि बढाउने व्यापक रूपमा विश्वास गरिन्छ। <ref name="Overtaken">{{cite news |first=Andy |last=West |title=Real Madrid v Barcelona: Has Ronaldo Overtaken Messi? |work=BBC Sport |date=22 March 2014 |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/26651301 |access-date=10 August 2015 |archive-date=24 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150824045031/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/26651301 |url-status=live}}</ref> पण्डितहरूले उनीहरू चीचको प्रतिद्वन्द्वितालाई बक्सिङमा मुहम्मद अली-जो फ्रेजियर प्रतिद्वन्द्विता, मोटरस्पोर्टमा प्रोस्ट-सेना प्रतिद्वन्द्विता, र [[रोजर फेडरर|फेडेरर]]-[[रफाएल नाडाल|नाडाल]] र बोर्ग-म्याकएनरो बीचको टेनिस प्रतिद्वन्द्विता जस्ता विगतका खेलकुद प्रतिद्वन्द्विताहरूसँग तुलना गरेका छन्। <ref>Multiple sources: * {{cite news |last=Hunter |first=Graham |url=https://www.espn.com/sports/soccer/news/_/id/5842703/el-clasico-all-ronaldo-vs-messi |title=The game's best rivalry |date=28 November 2010 |access-date=30 September 2014 |work=ESPN |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006150207/http://espn.go.com/sports/soccer/news/_/id/5842703/el-clasico-all-ronaldo-vs-messi |archive-date=6 October 2014}} * {{cite web |title=Messi v Ronaldo|website=Sky Sports|publisher=Sky Group|date=17 October 2011 |url=http://www.skysports.com/news/21227/7235124/messi-v-ronaldo |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006105413/http://www.skysports.com/news/21227/7235124/messi-v-ronaldo |archive-date=6 October 2014 }} * {{cite news |url=https://www.thetimes.com/sport/football/article/the-special-two-g7dbcfsfgxt |title=The Special Two |date=21 December 2012 |access-date=13 October 2014 |work=The Times |url-access=subscription |archive-date=26 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150626225332/http://www.thetimes.co.uk/tto/opinion/leaders/article3637725.ece |url-status=live}}</ref> प्रशंसक र पण्डितहरू दुवै खेलाडीको व्यक्तिगत गुणहरूको बारेमा नियमित रूपमा तर्क गर्छन्।<ref name="Overtaken" /><ref>{{Cite news |first=Chris |last=Mendes |title=World Cup 2014: Cristiano Ronaldo's Personal Duel with Lionel Messi Is Affecting His Performances for Portugal |newspaper=The Daily Telegraph |date=24 June 2014 |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/players/cristiano-ronaldo/10923614/World-Cup-2014-Cristiano-Ronaldos-personal-duel-with-Lionel-Messi-is-affecting-his-performances-for-Portugal.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/players/cristiano-ronaldo/10923614/World-Cup-2014-Cristiano-Ronaldos-personal-duel-with-Lionel-Messi-is-affecting-his-performances-for-Portugal.html |archive-date=10 January 2022 |url-access=subscription |access-date=17 August 2015}}{{cbignore}}</ref> मेस्सीलाई ड्रिब्लिङ, प्लेमेकिङ, पासिङ र गोलस्कोरिङको संयोजनको लागि प्रशंसा गरिन्छ, जबकि रोनाल्डोले आफ्नो असाधारण गति र एथलेटिक्सिज्म, गोलस्कोरिङ सीप र दबाबमा प्रदर्शनको लागि प्रशंसा पाएका छन्। <ref> {{cite news |last=Smith |first=Ben |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/17786045 |title=Barcelona's Messi v Real Madrid's Ronaldo |date=20 April 2012 |access-date=13 October 2014 |work=BBC Sport|publisher=BBC|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120905081616/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/17786045 |archive-date=5 September 2012 }}</ref><ref>{{cite news |last=Rice |first=Simon |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/european/lionel-messi-v-cristiano-ronaldo--worlds-greatest-players-locked-in-new-battle-8567328.html |title=Lionel Messi v Cristiano Ronaldo – world's greatest players locked in new battle |date=10 April 2013 |access-date=13 October 2014 |work=The Independent |archive-url=https://web.archive.org/web/20141028195727/http://www.independent.co.uk/sport/football/european/lionel-messi-v-cristiano-ronaldo--worlds-greatest-players-locked-in-new-battle-8567328.html |archive-date=28 October 2014 }}</ref> उनीहरूको खेल शैलीभन्दा बाहिर, बहस उनीहरूको फरक शारीरिक बनावटको वरिपरि पनि घुम्छ - रोनाल्डो {{height|m=1.87}} मांसपेशीयुक्त संरचनाको साथ छन्, जबकि मेस्सी {{height|m=1.70}} उचाइका छन् । – र उनीहरूको सार्वजनिक व्यक्तित्व विपरीत छ, रोनाल्डोको आत्मविश्वास र मेस्सीको नम्रता भन्दा फरक छन्।<ref>Multiple sources: * {{Cite news |first=Rob |last=Hughes |title=Ronaldo May Look Like the Best, but There Is Someone Better |newspaper=The New York Times |date=13 September 2011 |url=https://www.nytimes.com/2011/09/14/sports/soccer/14iht-soccer14.html?pagewanted=all&_r=1 |access-date=17 August 2015 |archive-date=1 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171001165502/http://www.nytimes.com/2011/09/14/sports/soccer/14iht-soccer14.html?pagewanted=all&_r=1 |url-status=live}} * {{cite web |first1=Pedro |last1=Pinto |first2=James |last2=Montague |url=https://edition.cnn.com/2012/05/17/sport/football/football-champions-league-ronaldo-interview/ |title=Cristiano Ronaldo: I'm Better than Messi |publisher=CNN |date=29 May 2012 |access-date=17 August 2015 |archive-date=6 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006125456/http://edition.cnn.com/2012/05/17/sport/football/football-champions-league-ronaldo-interview/ |url-status=live}} * {{Cite news |first=Tim |last=Lewis |title=Cristiano Ronaldo: He's Got a God-Given Talent – and He Knows It |newspaper=The Guardian |date=24 November 2013 |url=https://www.theguardian.com/theobserver/2013/nov/24/cristiano-ronaldo-real-madrid-portugal-football |access-date=17 August 2015 |archive-date=6 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006163656/http://www.theguardian.com/theobserver/2013/nov/24/cristiano-ronaldo-real-madrid-portugal-football |url-status=live}}</ref> व्यक्तिगत उपलब्धिहरूको सन्दर्भमा, मेस्सीले रोनाल्डोको पाँच जनालाई आठ बालोन डी'ओर, छ युरोपियन गोल्डेन बुट- रोनाल्डोको पाँच, चार युरोपियन गोल्डेन बुट<ref>{{Cite news |title=Ballons d'Or winners list |url=https://www.telegraph.co.uk/football/2016/12/07/ballon-dor-winners-list/ |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/football/2016/12/07/ballon-dor-winners-list/ |archive-date=10 January 2022 |url-access=subscription |work=The Telegraph |date=2 April 2017}}{{cbignore}}</ref><ref>{{cite web |first1=Sorin |last1=Arotaritei |first2=Roberto |last2=Di Maggio |first3=Karel |last3=Stokkermans |title=Golden Boot (Soulier d'Or) Awards |website=[[RSSSF]] |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/gboot.html |access-date=17 August 2015 |archive-date=1 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230601072653/https://www.rsssf.org/miscellaneous/gboot.html |url-status=live}}</ref> मैदान बाहिर, तलब, प्रायोजन र सामाजिक सञ्जालका फ्यानबेसको हिसाबले रोनाल्डो उनका प्रत्यक्ष प्रतिस्पर्धी हुन्।<ref name="50million">{{cite web |first=Kurt |last=Badenhausen |title=Lionel Messi Reaches $50 Million-A-Year Deal With Barcelona |url=https://www.forbes.com/sites/kurtbadenhausen/2014/05/16/lionel-messi-agrees-to-new-50-million-a-year-deal-with-barcelona/ |work=Forbes |date=16 May 2014 |access-date=17 August 2015 |archive-date=6 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006091338/http://www.forbes.com/sites/kurtbadenhausen/2014/05/16/lionel-messi-agrees-to-new-50-million-a-year-deal-with-barcelona/ |url-status=live}}</ref> रोनाल्डो समावेश भएका क्लब विरुद्ध मेस्सीको हेड-टू-हेड रेकर्डमा प्रतिस्पर्धी क्लब खेलहरूमा १५ जित, ९ बराबरी र १० हार समावेश छन्। यी दुई बीचको पहिलो प्रतिस्पर्धात्मक खेल २००८ मा भएको थियो, जब रोनाल्डोको म्यानचेस्टर युनाइटेडले २००७-०८ को युईएफए च्याम्पियन्स लिग सेमिफाइनलमा मेस्सीको बार्सिलोनासँग खेलेको थियो; [[म्यानचेस्टर युनाइटेड फुटबल क्लब|म्यानचेस्टर युनाइटेड]]ले बार्सिलोनालाई हराएर, फाइनल पुज्ञो र अन्ततः फाइनल पनि जित्यो।<ref>{{cite news |last=Rutledge |first=Lewis |url=http://www1.skysports.com/football/live/match/102148/report |title=Scholes seals final spot |date=29 April 2008 |access-date=30 September 2014 |work=Sky Sports |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006083710/http://www1.skysports.com/football/live/match/102148/report |archive-date=6 October 2014}}</ref> यी दुई खेलाडी र क्लब टोली अर्को वर्षको च्याम्पियन्स लिग फाइनलमा फेरि भेटे, यसपटक मेस्सी र बार्सिलोनाले २-० को जित हासिल गरे।<ref>{{cite news |last=Lowe |first=Sid |author-link=Sid Lowe |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/37583118/messi-ronaldos-most-memorable-clashes-champions-league-el-clasico |title=Messi and Ronaldo's most memorable clashes: From the Champions League to El Clasico |date=17 January 2023 |access-date=9 June 2023 |work=ESPN |archive-date=28 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231028173107/https://www.espn.com/soccer/story/_/id/37583118/messi-ronaldos-most-memorable-clashes-champions-league-el-clasico |url-status=live }}</ref> यसपछि, रोनाल्डो बार्सिलोनाको मुख्य प्रतिद्वन्द्वी रियल म्याड्रिडमा आए, जसको परिणामस्वरूप मेस्सीले [[एल क्लासिको]]मा रोनाल्डोको धेरै पटक सामना गरे, जुन विश्वको सबैभन्दा धेरै हेरिने वार्षिक खेलकुद कार्यक्रमहरू मध्ये एक हो।<ref>{{cite news |last1=Taylor |first1=Daniel |author-link1=Daniel Taylor (journalist)|last2=Jackson |first2=Jamie |url=https://www.theguardian.com/football/2009/jun/11/cristiano-ronaldo-manchester-united-real-madrid1 |title=Manchester United accept £80m Cristiano Ronaldo bid from Real Madrid |date=11 June 2009 |access-date=30 September 2014 |work=The Guardian |archive-date=23 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181123043733/https://www.theguardian.com/football/2009/jun/11/cristiano-ronaldo-manchester-united-real-madrid1 |url-status=live }}</ref><ref name="50million" /> धेरै फुटबल समीक्षक, टिप्पणीकार र खेलाडीहरूले भनेका छन् कि [[२०२२ फिफा विश्वकप|२०२२ को विश्वकप]]मा अर्जेन्टिनासँग मेस्सीको विजयले दुई खेलाडीहरू बीचको प्रतिस्पर्धालाई टुंगो लागेको छ।{{efn|group=upper-alpha|Attributed to multiple references:<ref>{{cite web |last=Sharland |first=Pete |date=18 December 2022 |title=World Cup 2022 Final: Win Or Lose, Argentina Star Lionel Messi Has Settled The Goat Debate Forever |url=https://www.eurosport.com/football/world-cup/2022/world-cup-2022-final-win-or-lose-argentina-star-lionel-messi-has-settled-the-goat-debate-forever_sto9275487/story.shtml |access-date=19 January 2023 |website=Eurosport |archive-date=22 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221222185828/https://www.eurosport.com/football/world-cup/2022/world-cup-2022-final-win-or-lose-argentina-star-lionel-messi-has-settled-the-goat-debate-forever_sto9275487/story.shtml |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Usry |first=Rob |date=18 December 2022 |title=Lionel Messi puts the GOAT debate to rest with storybook World Cup win |url=https://www.sbnation.com/soccer/2022/12/18/23515312/lionel-messi-world-cup-who-is-soccer-football-goat-argentina |access-date=20 December 2022 |website=SBNation.com |archive-date=21 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221221220741/https://www.sbnation.com/soccer/2022/12/18/23515312/lionel-messi-world-cup-who-is-soccer-football-goat-argentina |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |title=Cristiano Ronaldo: Lionel Messi rivalry now 'gone' says Portuguese great |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/66738794 |website=[[BBC Sport]] |access-date=11 September 2023 |date=7 September 2023 |archive-date=13 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230913002953/https://www.bbc.co.uk/sport/football/66738794 |url-status=live }}</ref>}} === डिएगो म्याराडोनासँग तुलना === {{quote box|width=25%|align=right|quote="मैले अर्जेन्टिनाको फुटबलमा मेरो स्थान पाउने खेलाडी देखेको छु र उनको नाम मेस्सी हो।""|source=– डिएगो म्याराडोनाले फेब्रुअरी २००६ मा १८ वर्षीय मेस्सीलाई आफ्नो उत्तराधिकारीको रूपमा प्रशंसा गर्दै<ref name="successor">{{Cite news |title=Maradona Hails Messi as Successor |work=BBC Sport |date=24 February 2006 |url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/4746070.stm |access-date=17 August 2015 |archive-date=1 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181001190650/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/4746070.stm |url-status=live}}</ref>}} आफ्नो करियरभरि, मेस्सीको तुलना [[डिएगो म्याराडोना]]सँग गरिएको छ। [[डिएगो म्याराडोना|म्याराडोना]]लाई उनको पुस्ताको उत्कृष्ट खेलाडी र खेलको इतिहासमा सबैभन्दा महान खेलाडीहरू मध्ये एक पनि मानिन्थ्यो।<ref name="adept">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2014/07/13/sports/worldcup/world-cup-2014-in-argentina-lionel-messi-is-not-loved-as-much-as-diego-maradona.html|title=Adept? Yes. Adored? Not Yet.|last=Longman|first=Jeré|date=12 July 2014|newspaper=The New York Times|access-date=17 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20140715030203/https://www.nytimes.com/2014/07/13/sports/worldcup/world-cup-2014-in-argentina-lionel-messi-is-not-loved-as-much-as-diego-maradona.html|archive-date=15 July 2014|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.fourfourtwo.com/features/fourfourtwos-100-greatest-footballers-ever-no1-diego-maradona|title=FourFourTwo's 100 Greatest Footballers EVER: No.1, Diego Maradona|last=Murray|first=Andrew|date=26 September 2017|magazine=[[FourFourTwo]]|access-date=29 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170929135411/https://www.fourfourtwo.com/features/fourfourtwos-100-greatest-footballers-ever-no1-diego-maradona|archive-date=29 September 2017}}</ref> दुवै खेलाडीहरूको छोटो उचाइ, बायाँ खुट्टा भएका [[प्लेमेकर]]को रूपमा उनीहरूको समान खेल शैली र अर्जेन्टिनाको रूपमा उनीहरूको साझा राष्ट्रियताबाट व्यापक रूपमा उत्पन्न हुन्छन्।<ref name="Daily">{{cite news|url=http://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2006-02/25/content_523966.htm|title=Maradona proclaims Messi as his successor|date=25 February 2006|newspaper=China Daily|access-date=28 December 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20190407203458/http://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2006-02/25/content_523966.htm|archive-date=7 April 2019|agency=Reuters|quote="I have seen the player who will inherit my place in Argentine football and his name is Messi," Argentina's 1986 World Cup-winning captain was quoted as saying on Friday.|url-status=live}}</ref> सुरुमा, मेस्सी "नयाँ म्याराडोना" उपनाम प्राप्त गर्ने धेरै युवा अर्जेन्टिनी खेलाडीहरू मध्ये एक मात्र थिए, तर आफ्नो करियर अगाडि बढ्दै जाँदा, उनले सबै अघिल्ला दावेदारहरू भन्दा बाहिर आफ्नो समानता प्रमाणित गरे, आफूलाई म्याराडोना पछि अर्जेन्टिनाले उत्पादन गरेको सर्वश्रेष्ठ खेलाडीको रूपमा स्थापित गरे।<ref name="Aimar" />{{sfn|Lisi|2011|pp=533–539}} मेस्सी १८ वर्षको हुँदा, म्याराडोनाले उनलाई विश्वको सर्वश्रेष्ठ खेलाडी भने र उनको उत्तराधिकारीको रूपमा प्रशंसा गरे। <ref name="successor" /> २००८ देखि २०१० फिफा विश्वकप सम्म, मेस्सीले म्याराडोनाको प्रबन्धकको रूपमा अर्जेन्टिनाको राष्ट्रिय टोलीको लागि खेले, र यो अवधिमा मेस्सीलाई म्याराडोनाले प्रसिद्ध रूपमा लगाएको १० नम्बरको जर्सी दिइएको थियो। म्याराडोनाले मेस्सीलाई आशीर्वाद दिँदै भने: "नम्बर १० तिम्रो हो। यसलाई लगाउन तिमी भन्दा राम्रो कोही छैन।"<ref name="telegraph.co.uk" /> [[चित्र:Maradona_vs_england.jpg|बायाँ|अङ्गुठाकार|शरीरको आकार र खेल्ने शैलीको समानताका कारण, मेस्सीलाई बारम्बार उनकै देशका [[डिएगो म्याराडोना]]सँग तुलना गरिन्छ।]] मेस्सीको करियरको सुरुवाती र मध्य भागमा, अर्जेन्टिनाको समाजमा उनलाई सामान्यतया म्याराडोना भन्दा कम सम्मान दिइन्थ्यो। यसको एउटा कारण मेस्सीको प्रतियोगिता सफलताको कमी र राष्ट्रिय टोलीसँगको असमान प्रदर्शन थियो; म्याराडोनाले १९८६ को फिफा विश्वकपमा अर्जेन्टिनालाई विजयको लागि प्रसिद्ध रूपमा नेतृत्व गरेका थिए, जसबाट मेस्सीको लागि पनि त्यस्तै गर्ने अपेक्षा स्थापित भएको थियो ।{{efn|Attributed to multiple references:<ref name="laughable"/><ref name="adept"/><ref name="Burden" />|group=upper-alpha}} अर्जेन्टिनाले रोसारियोमा अन्तर्मुखी र नम्र मेस्सीको विपरीत, बस्तीबाट आएका ज्वलन्त, बहिर्मुखी र विवादास्पद म्याराडोनासँग बढी पहिचान गरे।{{efn|Attributed to multiple references:<ref name="Lea"/><ref name="Burden">{{cite news |first=Jeff |last=Himmelman |title=The Burden of Being Messi |newspaper=The New York Times |date=5 June 2014 |url=https://www.nytimes.com/2014/06/08/magazine/the-burden-of-being-messi.html |access-date=11 August 2015 |archive-date=3 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150403064416/http://www.nytimes.com/2014/06/08/magazine/the-burden-of-being-messi.html |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |first=Marcela |last=Mora y Araujo |title=Lionel Messi Is Not the New Maradona – He Can Be Better than That |newspaper=The Guardian |date=23 December 2009 |url=https://www.theguardian.com/football/blog/2009/dec/23/lionel-messi-diego-maradona-argentina-barcelona |access-date=17 August 2015 |archive-date=19 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210119233541/https://www.theguardian.com/football/blog/2009/dec/23/lionel-messi-diego-maradona-argentina-barcelona |url-status=live}}</ref>|group=upper-alpha}} म्याराडोना, धेरै विद्वानहरू र फुटबल खेलाडीहरूले मेस्सीको स्वभावले उनलाई राष्ट्रिय टोलीको लागि सक्षम नेता बनाएको छ कि छैन भनेर प्रश्न गरे। {{efn|Attributed to multiple references:<ref name="laughable"/><ref>{{Cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/46279184 |title=Lionel Messi: Is Barcelona forward really cut out for captaincy? |work=BBC Sport |first=Andy |last=West |date=22 November 2018 |access-date=1 May 2019 |archive-date=26 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190526082244/https://www.bbc.co.uk/sport/football/46279184 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.espn.com/soccer/argentina/story/2889220/diego-maradona-says-lionel-messi-lacks-leadership-to-carry-a-team?src=com |title=Diego Maradona: Lionel Messi lacks the leadership needed to carry a team |publisher=ESPN FC |date=9 June 2016 |access-date=1 May 2019 |archive-date=1 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190501160742/http://www.espn.com/soccer/argentina/story/2889220/diego-maradona-says-lionel-messi-lacks-leadership-to-carry-a-team%3Fsrc%3Dcom |url-status=live}}</ref>|group=upper-alpha}} यसबाहेक, अर्जेन्टिनाको जर्सीप्रति मेस्सीको बाह्य जोशको कमी, राष्ट्रिय गान नगाउने उनको प्रारम्भिक प्रवृत्ति, र भावनात्मक प्रदर्शनको उनको सापेक्षिक अभावले उनलाई अर्जेन्टिना भन्दा बढी क्याटलान लाग्छ भन्ने धारणा सिर्जना गरेको छ।{{sfn|Balagué|2013|pp=414–420}}<ref name="Vickery" /> यद्यपि, १३ वर्षको उमेरदेखि बार्सिलोनामा बसोबास गर्दै आए पनि, मेस्सीले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा स्पेनको प्रतिनिधित्व गर्ने विकल्पलाई अस्वीकार गर्दै भने: "अर्जेन्टिना मेरो देश हो, मेरो परिवार हो, आफूलाई अभिव्यक्त गर्ने मेरो तरिका हो। मेरो देशका मानिसहरूलाई खुसी बनाउन म मेरा सबै रेकर्डहरू परिवर्तन गर्नेछु।"<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2014/jun/10/lionel-messi-vomits-argentina-alejandro-sabella-world-cup|title=Lionel Messi Vomits Because of Nerves, Says Argentina's Alejandro Sabella|date=10 June 2014|newspaper=The Guardian|access-date=17 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125222532/https://www.theguardian.com/football/2014/jun/10/lionel-messi-vomits-argentina-alejandro-sabella-world-cup|archive-date=25 January 2021|url-status=live}}</ref> == व्यक्तिगत जीवन == मेसी एक चरणमा, आफ्नो गृहनगर [[रोसारियो]]को माकारीना लीमोससँग रूमानी तरिकामा आवद्ध थिए। उनी भन्छन् कि जब उनी [[२००६ विश्वकप]] शुरू हुनु भन्दा केही दिन पहिले चोटबाट मुक्ति पाउनको लागि रोसारियो फर्किए थिए तब केटीको बुवाले नै उनीसँग परिचय गराएका थिए।<ref>{{cite news|url=http://www.gente.com.ar/nota.php?ID=11359|title=Lionel me prometió venir a mi cumple de quince después del Mundial|publisher=Gente Online|accessdate=2009-06-18|language=Spanish}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130127191019/http://www.gente.com.ar/nota.php?ID=11359 |date=2013-01-27 }}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.vefutbol.com.mx/notas/16849.html|title= Aún le mueve el tapete a Messi|publisher=''El Universal''|date=2008-06-19|accessdate=2009-06-18|language=Spanish}}</ref> अतीतमा पनि उनको नाम अर्जेन्टिनी मोडल [[लूसियाना सालाजार]]सँग जोडिएको थियो।<ref>{{cite news|url=http://www.cronicaviva.com.pe/content/view/45050/1/|title= Luciana Salazar y Messi serían pareja|publisher=Crónica Viva|date=2008-06-19|accessdate=2009-06-18|language=Spanish|archiveurl=http://web.archive.org/web/20090608003136/http://www.cronicaviva.com.pe/content/view/45050/1/|archivedate=2009-06-08}}</ref><ref name="Messi y Antonella pasean"/> जनवरी २००९मा उनले [[च्यानल ३३]]को एक कार्यक्रम "ह्याट-ट्रिक बार्सा"मा भने: "मेरो एउटा प्रेमिका छ र उनी अर्जेन्टिनामा बस्छिन, म निश्चिन्त र खुशी छु।"<ref name="Messi y Antonella pasean">{{cite news|url=http://www.elperiodico.com/default.asp?idpublicacio_PK=46&idioma=CAS&idnoticia_PK=590154&idseccio_PK=1028|title=Messi y Antonella pasean por el Carnaval de Sitges su noviazgo|publisher=''El Periódico de Catalunya''|date=2009-02-25|accessdate=2009-06-18|language=Spanish}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090610003322/http://www.elperiodico.com/default.asp?idpublicacio_PK=46&idioma=CAS&idnoticia_PK=590154&idseccio_PK=1028 |date=2009-06-10 }}</ref> उनी बार्सिलोना-एस्पेनयल डर्बी पछि, [[सिटजेस]]को एक कार्निवलमा एन्टोनेला रोकुजो नामक युवती सँग देखिए।<ref name="Roccuzzo">{{cite news|url=http://www.calciomercato.it/news/46787/Messi-a-dicembre-sogni-doro!.html|title=Messi, a dicembre... sogni d'oro|publisher=Calcio Mercato News|date=21 April 2009|accessdate=13 July 2009|language=Italian}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101030032522/http://www.calciomercato.it/news/46787/Messi-a-dicembre-sogni-doro!.html |date=30 October 2010 }}</ref> रोकुजो पनि रोसारियो कै वासिन्दा हुन।<ref>{{cite news|url=http://www.taringa.net/posts/noticias/2213473/La-verdad-sobre-la-nueva-novia-de-Messi__.html|title=La verdad sobre la nueva novia de Messi|publisher=Taringa|date=2009-02-24|accessdate=2009-06-18|language=Spanish}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120327092623/http://www.taringa.net/posts/noticias/2213473/La-verdad-sobre-la-nueva-novia-de-Messi__.html |date=2012-03-27 }}</ref> फुटबल क्षेत्रमा उनको दुई काकाका छोराहरू [[म्याक्सी]] र [[इमान्युअल बियानकुची]] पनि छन। म्याक्सी पाराग्वेको क्लब ओलम्पियाका विङ्गर छन् र इमान्युअल बियानकुची स्पेनको गिरोना एफसीमा मध्यपंक्ति छन।<ref>{{cite news|url=http://ultimosegundo.ig.com.br/esportes/seu_time/flamengo/2007/08/20/maxi_afirma_que_messi_deve_vir_ao_brasil_para_ve_lo_jogar_972383.html|title=Maxi afirma que Messi deve vir ao Brasil para vê-lo jogar|publisher=Último Segundo|date=2007-08-20|accessdate=2009-11-03|language=Portuguese}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090227172313/http://ultimosegundo.ig.com.br/esportes/seu_time/flamengo/2007/08/20/maxi_afirma_que_messi_deve_vir_ao_brasil_para_ve_lo_jogar_972383.html |date=2009-02-27 }}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.tz-online.de/sport/fussball/tsv-1860/biancucchi-hoert-mir-mit-messi-auf-498339.html|title=Hört mir auf mit Messi!|publisher=TZ Online|date=2009-10-20|accessdate=2009-11-03|language=German|first=Claudius |last=Mayer}}</ref> भिडियो गेम [[प्रो इभोल्यूशन सकर २००९]] र [[प्रो इभोल्यूशन सकर २०११]]को मुख्यपृष्ठमा उनको तस्बीर अङ्कित छ र उनी यस खेलको प्रचार अभियानमा पनि समावेश छन।<ref>{{cite news|url=http://www.gamezine.co.uk/news/game-types/sports/football/konami-names-messi-as-face-pes-2009-$1234471.htm|title=Konami names Messi as face of PES 2009|publisher=Gamezine.co.uk|date=2008-08-01|accessdate=2009-06-09}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.pesunites.com/eng/index.htm|title=PES Unites - Messi|publisher=PESunites.com|accessdate=2009-06-09}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090603173802/http://www.pesunites.com/eng/index.htm |date=2009-06-03 }}</ref> मेसी, [[प्रो इभोल्यूशन सकर २०१०]]मा [[फर्नान्डो तोरेस|फर्नान्डो टोरेस]] सँग<ref>{{cite news|url=http://www.videogamer.com/news/torres_signs_for_pes_2010.html|title=Torres signs for PES 2010|publisher=Videogamer.com|date=2009-06-23|accessdate=2009-07-07|last=Orry|first=James}}</ref> देखिएका छन् र यसको [[मोशन कयाप्चरिङग]] र [[ट्रेलर]]मा पनि शामिल थिए।<ref>{{cite news|url=http://uk.games.konami-europe.com/blog.do;jsessionid=E3F32E431E73A1D6AF0B71D695498692#blog-entry-116|title=Motions and Emotions in Barcelona|publisher=Konami|date=2009-06-08|accessdate=2009-06-09}}</ref><ref>{{cite news|url=http://uk.games.konami-europe.com/news.do;jsessionid=A2FD1270B2C75DE70A52446CBF821D5A?idNews=411|title=E3 2009: PES 2010: Messi fronts exclusive E3 trailer|publisher=Konami|date=2009-06-02|accessdate=2009-06-09}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.pesfan.com/news/8212537/Messi-mo-cap-photos/#newsarticle|title=MOTD magazine crew meet Messi in Barcelona|publisher=PESFan (Match of the Day Magazine)|accessdate=2009-06-18}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130127192339/http://www.pesfan.com/news/8212537/Messi-mo-cap-photos/#newsarticle |date=2013-01-27 }}</ref> मेसीको प्रायोजन जर्मन स्पोर्ट्सवेयर कम्पनी [[एडिडास]]ले गरेको छ र उनी यसकोको [[टेलिभिजन विज्ञापनहरू]]मा पनि उनी देखिन्छन्।<ref>{{cite news|url=http://www.guardian.co.uk/media/video/2009/may/27/zidane-messi-adidas-ad|title=Watch Zinedine Zidane and Lionel Messi in Adidas ad|publisher=''The Guardian''|date=2009-05-27|accessdate=2009-08-16}}</ref> == कर छली == सन् २०१३ मा कर छलीको आशंकामा मेस्सीको आर्थिक मामिलामाथि अनुसन्धान भएको थियो। कर हेभन्स उरुग्वे र बेलिजमा रहेका अपतटीय कम्पनीहरू 2007 र 2009 को बीचमा प्रायोजन आम्दानीसँग सम्बन्धित करमा € 4.1 मिलियन छल्न प्रयोग गरियो। पनामामा 2012 मा स्थापित एक असंबद्ध शेल कम्पनी पछि पनामा पेपर्स डाटा लीकमा मेसिसको रूपमा पहिचान गरिएको थियो।। मेस्सी, जसले कथित योजनाको अज्ञानताको गुनासो गरे, स्वेच्छिक रूपमा अगस्ट 2013 मा € 5.1 मिलियनको बक्यौता तिर्यो। 6 जुलाई 2016 मा, मेस्सी र उनका बुबा दुबै कर छलीको दोषी पाए र क्रमशः 21 महिनाको जेल सजाय र निलम्बन गरिएको थियो। €1.7 मिलियन र €1.4 मिलियन जरिवाना तिर्नुहोस्। न्यायाधीशको सामना गर्दै उनले भने, "मैले भर्खर फुटबल खेलेको छु। मैले मेरो बुबा र वकिलहरूलाई विश्वास गरेकोले मैले सम्झौतामा हस्ताक्षर गरें र हामीले ती चीजहरूको जिम्मा उनीहरूले लिने निर्णय गरेका थियौं।" == करियरको तथ्याङ्क == === क्लबको तथ्याङ्क === २९ मे, २०११को तथ्याङ्क अनुसार<ref>{{cite news|url=http://hemeroteca.elmundodeportivo.es/preview/2010/01/18/pagina-7/5259184/pdf.html?search=messi 101|title= 'Pichichi' y centenario|publisher=elmundodeportivo|accessdate= 17 January 2010 |language=Spanish}}</ref><ref name="Argentina">{{cite web|url=http://www.national-football-teams.com/v2/player.php?id=12563 |title=Player – Lionel Messi |publisher=National Football Teams |accessdate=29 June 2010}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:90%;text-align:center" |- ! rowspan="2"|क्लब ! rowspan="2"|सिजन ! colspan="3"|लिग ! colspan="3"|कप<ref group="nb">[[कोपा डेल रे]] र [[सुपरकोपा डी एस्पाना]] पनि समावेश</ref> ! colspan="3"|[[युरोप|यूरोप]] <ref group="nb">[[युरोपीयन सुपरकप]] र [[युरोपीयन च्याम्पियन्स लिग]] पनि समावेश</ref> ! colspan="3"|[[क्लब विश्वकप]] ! colspan="3"|कुल |- !प्रदर्शन !गोल !असिस्ट !प्रदर्शन !गोल !असिस्ट !प्रदर्शन !गोल !असिस्ट !प्रदर्शन !गोल !असिस्ट !प्रदर्शन !गोल !असिस्ट |- | rowspan="7"|'''[[बार्सिलोना]]''' | [[२००४-०५]] | ७ | १ | ० | १ | ० | ० | १ | ० | ० | - | - | - | ९ | १ | ० |- | [[२००५-०६]] | १७ | ६ | ३ | २ | १ | ० | ६ | १ | १ | - | - | - | २५ | ८ | ४ |- | [[२००६-०७]] | २६ | १४ | २ | ४ | २ | १ | ६ | १ | ० | ० | ० | ० | ३६ | १७ | ३ |- | [[२००७-०८]] | २८ | १० | १२ | ३ | ० | ० | ९ | ६ | १ | - | - | - | ४० | १६ | १३ |- | [[२००८-०९]] | ३१ | २३ | ११ | ८ | ६ | २ | १२ | ९ | ५ | - | - | - | ५१ | ३८ | १८ |- | [[२००९-१०]] | १७ | १५ | ६ | ४ | ३ | ० | ६ | २ | १ | २ | २ | ० | २९ | २२ | ८ |- | [[२०१०-११]] | ३३ | ३१ | १८ | ९ | १० | ३ | १३ | १२ | ३ | - | - | - | ५५ | ५३ | २४ |- ! colspan="2"| करियरको कुल !१७७ !११९ !५६ !३१ !२२ !६ !५९ !३७ !११ !२ !२ !० !२६९ !१८० !७३ |} === अन्तर्राष्ट्रिय तथ्याङ्क === {| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align: center;" |- !राष्ट्रिय टोली!!वर्ष!!खेल!!गोलहरू!!सहायता |- |rowspan=10|'''{{fb|ARG}} |२००५||५||०||० |- |२००६||७||२||१ |- |२००७||१४||६||३ |- |२००८||८||२||१ |- |२००९||१०||३||२ |- |२०१०||१०||२||२ |- |२०११||१३||४|| |- |२०१२||९||१२|| ‍|- |२०१३||७||६|| |- |२०१४||१३||८|| |- !colspan=2|कुल!!७६!!४५!!११ |} === अन्तर्राष्ट्रिय गोलहरू === {{Main|लियोनेल मेसीले गरेका अन्तराष्ट्रिय गोलहरू}} मेसी अर्जेन्टिनाको राष्ट्रिय फुटबल टोलीका वर्तमान सर्वाधिक गोलकर्ता हुन्।भने उनले आफ्नो अन्तरास्ट्रिय फुटबल करियरमा ५० गोलको कोसे-ढुङ्गा समेत पार गरिसकेका छन्। ===वर्ष अनुसार गोल=== ===प्रतियोगिता अनुसार गोल=== == सम्मान == === बार्सिलोना === * '''[[ला लिगा]] (५):''' [[सन् २००४-०५ को ला लिगा संस्करण|सन् २००४-०५]], [[सन् २००५-०६ को ला लिगा संस्करण|सन् २००५-०६]], [[सन् २००८-०९ को ला लिगा संस्करण|सन् २००८-०९]] [[सन् २००९-१० को ला लिगा संस्करण|सन् २००९-१०]] [[सन् २०१०-११ को ला लिगा संस्करण|सन् २०१०-११]], [[सन् २०१५-१६ को ला लिगा संस्करण|सन् २०१५-१६]], [[सन् २०१७-१८ को ला लिगा संस्करण|सन् २०१७-१८]], [[सन् २०१८-१९ को ला लिगा संस्करण|सन् २०१८-१९]] * '''[[स्पेनी कप]] (१):''' [[सन् २००८-०९ को स्पेनी कप|सन् २००८-०९]] * '''[[स्पेनी सुपरकप]] (३):''' सन् २००५, २००६, २००९ * '''[[युएफा च्याम्पियन्स लिग]] (३):''' सन् २००५-०६, सन् २००८-०९ सन् २०१०-११ * '''युरोपेेेेेेेली सुपरकप (१):''' सन् २००९ * '''[[फिफा क्लब विश्वकप]] (१):''' सन् २००९ === अन्तर्राष्ट्रिय === * [[फिफा यु-२० विश्वकप]]: [[सन् २००५|२००५]] * [[ओलम्पिक स्वर्ण पदक]]: [[सन् २००८|२००८]] == मेसीको ५०० गोल == मेसीले आफ्नो खेल जीवनमा ५०० गोलको कोसे ढुङ्गा पनि पूरा गरी सकेका छन्। सर्वाधिक फिफा वर्षको उपाधि जित्न सफल मेसीले आफ्नो ५०० गोल सन् २०१६ अप्रिल १७ (ला लिगा) मा भ्यालेन्सिया विरूद्ध १ गोल गर्दै पूरा गरेका थिए तर उक्त ऐतिहासिक खेलमा भने उनको क्लब २-१ गोल अन्तरले पराजित हुन पुगेेेेेेेेको थियोे। साथै उनले सन् २००५ मे मा आल्बासेते विरूद्ध पहिलो वरिष्ठ टोलीको खेलमा गोल गरेका थिए। उनले ५०० गोल मध्ये ५० गोल राष्ट्रका लागि भने ४५० गोल क्लब बार्सिलोनाका लागि गरेका थिए। उनको ५०० गोल मध्ये ४०६ अथवा ७०% गोल देब्रे खुट्टाले गरेका थिए। == व्यक्तिगत == * [[फिफा यु-२० विश्वकप शीर्ष स्कोरर]]: २००५ * [[फिफा यु-२० विश्वकप प्रतियोगिता खेलाडी]]: २००५ * [[कोपा अमेरिका प्रतियोगिता युवा खेलाडी]]: २००७ * [[यु-२१ वर्षको युरोपेली फुटबल खेलाडी]]: २००७ * [[अर्जेन्टिनाको वर्ष खेलाडी]]: २००५, २००७, २००९ * [[फिफाप्रो वर्षको विशेष युवा खेलाडी]]: २००६-०७, २००७-०८ * [[फिफाप्रो वर्षको विश्व युवा खेलाडी]]: २००५-०६, २००६-०७, २००७-०८, * [[वर्षको विश्व फुटबल युवा खेलाडी]]: २००५-०६, २००६-०७, २००७-०८ * [[प्रिमियो डन बेलन (ला लिगा सर्वश्रेष्ठ विदेशी खेलाडी)]]: २००६-०७, २००८-०९ * [[इएफई ट्रफी (ला लिगामा उत्कृष्ट इबेरो अमेरिकी खेलाडी)]]: २००६-०७, २००८-०९ * [[फिफाप्रो विश्वका दस उत्कृष्ट]]: २००६-०७,, २००७-०८, २००८-०९ * [[युरोपेली वर्षको टोली]]: २००७-०८, २००८-०९ * [[फिफा वर्षको टोली]]: २००८, २००९ * [[युरोपेली च्याम्पियन्स लिग शीर्ष स्कोरर]]: २००८-०९ * [[ट्रोफियो अल्फ्रेडो डी स्टेफानो]]: २००८-०९ * [[युरोपेली क्लब वर्षको फरवर्ड]]: २००८-०९ * [[युरोपेली क्लब वर्षको फुटबलर]]: २००८-०९ * [[एलएफपी]] सर्वश्रेष्ठ खेलाडी: २००८-०९ * [[एलएफपी]] सर्वश्रेष्ठ स्ट्राइकर: २००८-०९ * [[ओन्ज डी' ओर]]: २००९ * [[फिफा बेलोन डी' ओर]]: २००९, २०१०,२०११,२०१२ * [[फिफा वर्ष खेलाडी]]: २००९ * [[फिफा क्लब विश्वकप गोल्डन बल]]: २००९ * [[टोयोटा पुरस्कार]]: २००९ * [[फिफा वर्षको विश्व युवा खेलाडी]]: १९९६, १९९७, २००२ * [[फिफाप्रो वर्षको विश्व खेलाडी]]: २००८-०९ * [[विश्वकप गोल्डेन बल]] २०१४ * [[फिफा बेलोन डी’ओर]] २०१५ == नोट == <references group="nb"></references> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== {{Commonscat|Lionel Messi|लियोनेल मेसी}} * [http://www.fcbarcelona.com/web/english/futbol/temporada_09-10/plantilla/jugadors/messi.html लियोनल मेसीको जीवनी]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110903171616/http://www.fcbarcelona.com/web/english/futbol/temporada_09-10/plantilla/jugadors/messi.html |date=2011-09-03 }} बार्सिलोना फुटबल क्लबको आधिकारिक वेबसाइटमा * [http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=229397/index.html लियोनल मेसीको खेल तथ्याङ्क] फिफा डटकममा * [http://www.football-lineups.com/players/player.php?route=9 जानकारी ] - फुटबल लाइनअफ डटकममा * [https://worldcupbest.com/news/lionel-messi/ लियोनल मेस्सी] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220826165735/https://worldcupbest.com/news/lionel-messi/ |date=2022-08-26 }} - पेलेको कीर्तिमान मेस्सीले तोडे {{फिफा वर्षको सर्वोत्कृष्ट खेलाडीहरू}} {{ढाँचा:Argentina squad 2022 FIFA World Cup}} {{DEFAULTSORT:Messi, Lionel}} [[श्रेणी:अर्जेन्टिनाका फुटबल खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:फिफा विश्वकप विजेता कप्तानहरू]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:सन् १९८७ मा जन्म]] [[श्रेणी:बेलोन डी' ओर विजेताहरू]] [[श्रेणी:ला लिगा खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:एफसी बार्सिलोनाका खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:२०२६ फिफा विश्वकपका खेलाडीहरू]] crt50ccn5zcx520cqttwnhpq474b0jt 0 47230 1365844 1343541 2026-07-13T04:50:37Z Bishaldev100 28807 /* इतिहास */ 1365844 wikitext text/x-wiki {{Infobox military structure |name = रसुवागढी |native_name = |partof = [[लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्ज]] |location = गोसाइँकुण्ड गाउँपालिका, रसुवा |image = Rasuwa Fort 01.JPG |caption = रसुवागढी |map_type = Nepal Bagmati Province#Nepal |map_size = |map_alt = |map_caption = नेपालको नक्सामा रसुवागढी |type = |coordinates = {{coord|28.2778|N|85.3778|E|format=dms|display=inline,title}} |code = |built = वि.सं. १९१२ |builder = |materials = ढुङ्गा |height = |used = |demolished = वि.सं. २०७२ |condition = भग्नावशेष |ownership = |open_to_public = |controlledby = |garrison = |current_commander = |commanders = |occupants = |battles = |events = }} '''रसुवागढी''' [[नेपाल]]-[[चीन]] सीमानामा [[बागमती प्रदेश]]को [[रसुवा जिल्ला]]मा रहेको [[गोसाइँकुण्ड गाउँपालिका]]को वडा नं. २ साविक [[टिमुरे]] गाविसमा अवस्थित डेढ शताब्दी पुरानो ऐतिहासिक गढी हो।<ref>{{Cite web |last=थापा |first=कृष्ण |title=ऐतिहासिक रसुवागढी भत्कियो |url=https://ekantipur.com/news/2014/05/14/389136.html |access-date=2023-04-17 |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230417050924/https://ekantipur.com/news/2014/05/14/389136.html |date=2023-04-17 }}</ref> उत्तरबाट लिङ्दे र पश्चिमबाट केराङ खोला मिलेर [[भोटेकोशी नदी]] सुरु हुने दोभानमा रसुवागढी निर्माण भएको छ। [[बहादुर शाह]]को समयमा भएको नेपाल-भोट युद्धमा भोटको सहायताको लागि यही बाटो हुँदै आएका चिनियाँ फौजले नेपालीहरूलाई हराउँदै बेत्रावतीसम्म पुगेका थिए। पछि [[जङ्गबहादुर राणा|जङ्गबहादुर]]को पालामा भएको नेपाल-भोट युद्धमा तिब्बतीहरूलाई हराएपछि नेपाली फौज गढीको बाटो हुँदै केरूङ र दिगर्वसम्म पुगेका थिए। वि.सं. १९१२ सालमा यस गढीको निर्माण भएको थियो।<ref>{{Cite web |title=रसुवाको ऐतिहासिक पर्यटकीय गन्तव्य रसुवागढी |url=https://nepalpatra.com/visit/92646/ |date=2020-05-05 |access-date=2023-04-17 |website=नेपाल पत्र |language=नेपाली}}</ref> यही गढीको नामबाट रसुवा जिल्लाको नामाकरण गरिएको हो। रसुवागढी हाल [[लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्ज]] क्षेत्रभित्र पर्दछ र यसलाई नेपाली इतिहासको साक्षी पनि मानिन्छ। [[बहादुर शाह]] र [[जङ्गबहादुर राणा|जङ्गबहादुर राणा]]को पालामा तिब्बतसँग भएको लडाइँमा यही गढीबाट नेपाली पुर्खाहरूले लडेर [[तिब्बत]]सँग युद्ध जितेका थिए। प्राचीनकालमा नेपाल र भोटवीच चल्ने व्यापारको प्रमुख नाका थियो। [[लिच्छवि राज्य|लिच्छवि काल]]मा [[अंशुवर्मा]]को शासनकालका बेला उनकी छोरी [[भृकुटी]] यही नाका हुँदै घरमाइती गर्ने गरेकी थिइन्। [[मल्ल वंश|मल्लकाल]]मा पनि रसुवागढी नाकावाट [[तिब्बत]]सँग व्यापार हुने गरेकाले यो मुख्य परम्परागत ऐतिहासिक व्यापारिक नाका हो।<ref>{{Cite web |last=शर्मा |first=भुवन |title=एकीकरण युद्ध इतिहासका साक्षी गढी–किल्ला विलय उन्मुख |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/politics/114502-1484101560.html |access-date=2023-04-17 |website=नागरिक समाचार |language=नेपाली}}</ref> मध्यकालको उत्तरार्द्धसम्म पनि यो ठाउँ प्रमुख व्यापारिक मार्ग र केन्द्रको रूपमा परिचित रहेको देखिन्छ। बहादुर शाहको नायबीकालमा भएको नेपाल-भोट युद्धमा भोटको सहायताको लागि यही बाटो हुँदै आएका चिनियाँ सेना नेपाललाई हराउँदै बेत्रावतीसम्म पुगेको इतिहासमा उल्लेख छ।[[चीन]]सँगको लडाइँका बेला नेपाली लडाकूले आफ्नो सुरक्षाका लागि यो गढी बनाएका थिए। ठूलाठूला ढुङ्गा कुँदेर बनाइएको अग्लो पर्खालमा शत्रुलाई निसाना लगाउन स-साना ४७ वटा प्वाल र ६० फिट लम्बाइ ६ फिट उचाइ र ६ फिट चौडाइको गढीमा बसेर नेपाली फौज आफू सुरक्षित रहदै चिनिया फौजसँग चार पटकसम्म लडाइँ लडेका थिए।<ref>{{Cite web |title=रसुवागढी भत्कियो |url=https://www.setopati.com/samaj/1708/ |access-date=2023-04-17 |website=सेतोपाटी |language=नेपाली }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230417045419/https://www.setopati.com/samaj/1708/ |date=2023-04-17 }}</ref> यस गढीबाट लिन्दे र केरूङ नदीको सङ्गम भएर [[भोटेकोशी नदी]] बनेको सङ्गमस्थल नजिकै देख्न सकिन्छ।<ref>{{Cite web |date=2023-04-17 |title=नेपाली सेनाले रसुवागढीमा फहराइयो राष्ट्रिय झन्डा |url=https://www.prasashan.com/2018/10/22/86640/ |access-date=2023-04-17 |website=प्रशासन |language=नेपाली}}</ref> ==इतिहास== नेपाल तिब्बतबीच शताब्दीदेखि व्यापारिक र साँस्कृतिक सम्बन्ध रहि आएको छ। [[स्रोङ्चन गम्पो]]ले अंशु वर्माकी छोरी भृकुटीलाई विवाह गरेपछि नेपाल र तिब्बतबीच सम्बन्ध बनेको थियो तर बेला बेलामा नेपाल र तिब्बतबीच चिसोपन आई रहयो। चिसोपनकै परिणाम नेपाल र तिब्बतबीच पटकपटक डरलाग्दा युद्धहरू भएका थिए। त्यसवेला नेपाली फौजले हिमाली भञ्ज्याङहरू नाघी तिब्बतको सिगात्से र डिगर्चासम्म पाइला हालेका थिए। सोही क्रममा [[सिन्धुपाल्चोक जिल्ला|सिन्धुपाल्चोक]]मा दुनुनागढी र [[रसुवा जिल्ला|रसुवा]]मा रसुवागढी बनेको हो। युद्धले थिलथिलो भएपछि [[जयप्रकाश मल्ल]]को पालामा कसर मिसिएको चाँदीको मुद्रा चलाएपछि त्यसले विवाद मच्चिएको थियो। यस विवादपछि [[पहिलो नेपाल तिब्बत युद्ध|नेपाल र तिब्बतबीच युद्ध]] भई सन्धि समेत भइसकेको थियो। तर पछि स्याहमर्पा लामा [[सिक्किम]]को बाटोहुँदै राजनीतिक शरणार्थीका रूपमा नेपाल पसेपछि फेरि तिब्बतले नेपालसँग निहु खोज्यो। पञ्चेन लामाको हरहिसाब खोजेपछि स्याहमर्पा आफुसँग भएको धनसम्पत्ति अनुयायी र केही पचिर सहित नेपाल आउँदा नायब बहादुर शाहले उनलाई राजनीतिक शरणार्थीका रूपमा स्वीकारी वि.सं. १८४४ असाढ ५ मा लिन [[रणजीत पाँडे]]लाई खटाएका थिए। बहादुर शाहले तिब्बतसँग बदला लिने उपयुक्त मौका यसैलाई ठानेका थिए। उनी सिक्किमतिरको बाटो बन्द गराएर कुती र केरुङको बाटो खोल्ने दाउमा रहेका थिए। यस बारे पटक पटक पत्राचार भए पनि तिब्बतले यस प्रस्तावलाई वेवास्ता गर्दै आएको थियो। स्याहमर्पा लामा प्रकरणपछि तिब्बतमा नेपाली व्यापारीहरू लुटिन लागेका थिए। तिब्बतले केरुङ र कुतीबाट नेपालमा आक्रमण गर्ने तयारी गरेको सुइको पाएपछि बहादुर शाहले पनि युद्ध सञ्चालन गर्ने जिम्मा वलभद्र शाहलाई सुम्पेका थिए। यहि आदेश पालना गर्दै कुतीतिर [[श्रीकृष्ण शाह (चौतारिया)|श्रीकृष्ण शाह]] र केरुङतिर [[कीर्तिमानसिंह बस्न्यात|कीर्तिमान सिंह बस्नेत]] खटिएका थिए। नेपालमा [[भोटु पाँडे|भोटु पाण्डे]] तिब्बती सेनाद्वारा प्रक्राउ पर्नसाथ नेपालले थप सैनिक पठाएपछि अन्तत: तिब्बत नेपालसँग सझौता गर्न बाध्य भएको थियो। सम्झौता अनुसार चिनिया प्रतिनिधिलाई साक्षी राखेर तिब्बतले वर्षेनी ५० हजार एक रूपैयाँ हर्जना तिर्नु पर्ने भयो। पहिलो वर्षमा तिब्बतले हर्जना तिरेपछि वि.सं. १८४७ साउनमा रकम बुझाउँन आनाकानी गरेको थियो तर पछि २५ हजार रूपैया मात्र बुझाउन तयार भयो। पछिल्लो पटक तिब्बतले स्याहमर्पा लामाको खोजी गर्न थालेपछि नेपाली सेनाले तिब्बती वार्ता टोलीका सदस्यहरूलाई घेरा हाली समातेर [[काठमाडौँ]] ल्याएको थियो भने झुगाँको किल्ला कब्जा समेत गरेको थियो। यसपछि चीनसमेत नेपालसँग क्रुद्ध हुन पुगेको थियो। चीनले आफ्नो विशाल सेनासहित वि.सं. १९४९ असाढ ११ मा केरुङको नेपाली किल्लामा आक्रमण गरेपछि त्यहाँबाट हटेर आठ कोश वरको रसुवागढीमा नेपाली सेना आएर बसेको थियो। चिनियाँ सेनाले दपेट्दै ल्याउँदा नेपाली सेना [[टिमुरे]]मा आइ पुगेको थियो। काठमाडौँबाट हिडेको थप सैन्यदल र [[नेपाल –तिब्बत /चीन युद्ध|युद्ध]]मा भिडिरहेको नेपाली सेनाको [[स्याफ्रू]]मा भेट भएको थियो। ठूलो सङ्ख्यामा रहेका चिनियाँ सेना सिरानको बाटो भई [[भोटेकोशी नदी]] तरेपछि उनीहरूसँग सामना गर्न नसक्ने देखिएपछि नेपाली सेना [[धुन्चे]] आएर बसेको थियो। त्यहाँको देउराली डाँडामा किल्ला बनाई उनीहरू तीन दिन तीन रातको लडाइँमा दुईपटक चिनियाँ सेनालाई नेपालले बलपूर्वक धपाए पनि उनीहरूको सङ्ख्या ठूलो भएका कारण नेपालीहरू फेरि पछि हटन बाध्य भएका थिए। नेपाली सेना फेरि कमारेगढमा आए र अघिल्लो दिन नेपाली सेनाले चिनियाँ सेनालाई परास्त गरे पनि त्यस्को भोली ठूलो सङ्ख्यामा चिनियाँ सेना उल्टेर आएपछि नेपाली सेना [[धैबुङ]] आइ पुगेको थियो। त्यो समयमा [[दामोदर पाँडे]] [[चोकते]]मा तैनाथ थिए। दुई पक्षबीच लडाइँ चल्दै जाँदा चिनियाँ सेना नेपाली सेनालाई पेल्दै नुवाकोट बेँसी आइपुगेको थियो। यस्तो अवस्था आएपछि बहादुर शाहले चीन तिब्बतसँग सम्झौता गर्नुपर्ने आवश्यकता महसुस गरे तर, चिनियाँले स्याहमर्पालाई खोजेपछि दुवै पक्षबीच सम्झौता हुन सकेन। नेपालले स्याहमर्पाले आत्महत्या गरिसकेको बताए पनि चिनियाँ सेनापतिले चित्त बुझाएनन्। त्यस बेलामा चिनियाँ सेना बेत्रावती पारि आइसकेका थिए। उनीहरूलाई बेत्रावती नाघ्न नदिने उद्देश्यले आवश्यक योजना बनाउन बहादुर शाह स्वयं नुवाकोट पुगेका थिए। चिनियाँ सेनालाई रोक्न नेपाली सेना चोक्दे, दुधे थुम्को र गेर्खुमा किल्ला बनाएर बसेका थिए। दुवै पक्षबीच घमासान लडाइँ भयो जसमा नेपाली सेना पहाडको टुप्पामा थियो भने चिनियाँ सेना भिरालोमा रहेको थियो। मध्य वर्षातमा बेत्रावतीमा डरलाग्दो भेल बगिरहेको थियो। चिनियाँ सेनाले रसदपानीको अभावको सामना गर्न थालिसकेको थियो। नेपाली सेनाको पराक्रमले चिनियाँ सेना थप अगाडि वढ्न सकेन र चिनियाँ सेनापति तुङ थ्वाङलाई नेपालसँग [[बेत्रावती सन्धि|सन्धि]] गर्नुपर्ने बाध्यता आइलाग्यो र अन्तत: चिनियाँ पक्षले आफ्नो अनुयायी र परिचरलाई लिएर वि.सं. १८४९ भदौ ११ मा स्वदेश फिर्ता हुनुरेको थियो।<ref name="LaNP">[http://ddcrasuwa.gov.np/index.php?option=com_content&view=article&id=30&Itemid=45 धार्मिक, सांस्कृतिक, ऐतिहासिक, पर्यटकिय स्थल/स्थानहरू] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130727084958/http://ddcrasuwa.gov.np/index.php?option=com_content&view=article&id=30&Itemid=45 |date=2013-07-27 }}, जीविस रसुवा.</ref> ==चित्र दीर्घा== <gallery mode=packed> Timure, Nuwakot.jpg|टिमुरेबाट देखिएको दृश्य Kot of Rasuwa.JPG|रसुवागढीमा रहेको भगवतीको मूर्ति Capture_of_Resuoqiao.jpg|युद्धको वर्णन गर्दै एक चिनियाँ चित्रकला </gallery> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:नेपालका गढीहरू]] [[श्रेणी:नेपाल–चीन सीमानाका नाकाहरू]] i4h7jrt674y6z00y7cemt8wnm635y1n 0 47978 1365841 1328705 2026-07-13T03:28:17Z ~2026-39377-05 79755 1365841 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=October 2019}} {{Use Indian English|date=August 2017}} {{Infobox settlement | name = विदर्भ | other_name = | settlement_type = पूर्व राज्य र ऐतिहासिक क्षेत्र <!--Do not remove either without discussing on Talk Page--> | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | nickname = | image_map = India Vidarbha locator map.svg | map_alt = | map_caption = विदर्भ सहितको भारतको नक्सा रातोमा हाइलाइट गरिएको छ | pushpin_map = | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = | subdivision_type = देश | subdivision_name = [[भारत]] | subdivision_type1 = [[भारतका राज्य तथा केन्द्र शासित प्रदेशहरू|राज्य]] | subdivision_name1 = [[महाराष्ट्र]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body =[[Government of Maharashtra]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = <ref name=autogenerated1>{{cite web|url=http://www.mh-31.com/nagpur/about-nagpur/nagpur-general/496-population-census-nagpur# |title=Population |date=31 March 2011 |access-date=6 April 2011}}</ref> | area_total_km2 = ९७३२१ | area_rank = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = २३,००३,१७९ | population_as_of = २०११ | population_footnotes = | population_density_km2 = auto | population_rank = | population_demonym = वैदर्भिया | demographics_type1 = भाषा | demographics1_title1 = आधिकारिक | demographics1_info1 = [[मराठी भाषा|मराठी]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = <!-- [[Postal Index Number|PIN]] --> | postal_code = | registration_plate = MH- | unemployment_rate = | blank1_name_sec1 = सबैभन्दा ठूलो सहर | blank1_info_sec1 = [[नागपुर]] | website = | footnotes = }} '''विदर्भ''' (उच्चारण: [ʋid̪əɾbʱə]) मध्य भारतको एक रियासत क्षेत्र थियो र अहिले नागपुर डिभिजन र अमरावती डिभिजन मिलेर भारतीय राज्य महाराष्ट्रको पूर्वी क्षेत्र हो। अमरावती डिभिजनको पूर्व नाम बेरार (मराठीमा वऱ्हाड) हो।<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=EFDVAAAAMAAJ&pg=RA1-PA131|title=Asian Review |year=1898 }}</ref><ref>Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain & Ireland By Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland—page-323</ref>यसले कुल क्षेत्रफलको 31.6% ओगटेको छ र महाराष्ट्रको कुल जनसंख्याको 21.3% ओगटेको छ।<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=EFDVAAAAMAAJ&pg=RA1-PA131|title=Asian Review |year=1898 }}</ref><ref>Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain & Ireland By Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland—page-323</ref>यसको उत्तरमा मध्य प्रदेश राज्य, पूर्वमा छत्तीसगढ, दक्षिणमा तेलंगाना र पश्चिममा महाराष्ट्रको मराठवाडा र उत्तर महाराष्ट्र क्षेत्रहरू छन्। मध्य भारतमा अवस्थित छ। विदर्भको सबैभन्दा ठूलो शहर नागपुर हो, त्यसपछि अमरावती, अकोला र चन्द्रपुर। बहुसंख्यक विदर्भियन मराठी भाषाको वऱ्हाडी र जादी बोली बोल्छन्।<ref>{{Cite web |url=http://www.buzzalive.com/lifestyle/travel/dialects-in-maharashtra/ |title=Archived copy |access-date=13 April 2017 |archive-date=23 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180623013041/http://www.buzzalive.com/lifestyle/travel/dialects-in-maharashtra/ |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180623013041/http://www.buzzalive.com/lifestyle/travel/dialects-in-maharashtra/ |date=23 June 2018 }}</ref> नागपुर क्षेत्र सुन्तला र कपास खेतीका लागि परिचित छ। विदर्भले महाराष्ट्रको खनिज स्रोतको दुई तिहाई र यसको वन स्रोतको तीन चौथाई ओगटेको छ, र शक्तिको शुद्ध उत्पादक हो।<ref>{{cite web | url=http://www.sindhindia.com/p/maharastra/nagpur/nagpur-urban/nagpur-urban | title=Nagpur (Urban) pincode - sindhindia }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170202234857/http://www.sindhindia.com/p/maharastra/nagpur/nagpur-urban/nagpur-urban |date=2 February 2017 }}</ref> यसको सम्पूर्ण इतिहासमा, विदर्भ भारतको बाँकी भाग भन्दा धेरै शान्त रह्यो, विशेष गरी साम्प्रदायिक समस्याहरूको समयमा। यद्यपि, त्यहाँ पर्याप्त गरिबी<ref>{{cite web|url=http://in.rediff.com/election/2004/oct/12vidarbha.htm |title=Vidarbha profile on rediff |publisher=In.rediff.com |date=12 October 2004 |access-date=22 September 2010}}</ref> र कुपोषण<ref>{{cite web |url=http://www.shramdeepindia.org.in/melghat.htm |title=WHO declares Melghat as India's most malnutrition-hit area |archive-url=https://web.archive.org/web/20070830070118/http://www.shramdeepindia.org.in/melghat.htm |archive-date=30 August 2007 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070830070118/http://www.shramdeepindia.org.in/melghat.htm |date=30 August 2007 }}</ref> छ। यो महाराष्ट्र को बाकी तुलना मा कम आर्थिक रूप देखि समृद्ध छ।<ref>{{cite web |url= http://www.iwmi.cgiar.org/iwmi-tata_html/PM2003/Schedule/IrrPov.htm |title= PM 2003 Schedule Irr Pov |access-date= 6 September 2007 |url-status= dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20071218124256/http://www.iwmi.cgiar.org/iwmi-tata_html/PM2003/Schedule/IrrPov.htm |archive-date= 18 December 2007 |author= Sanjiv Phansalkar |work= IWMI-TATA Water Policy Research Program }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071218124256/http://www.iwmi.cgiar.org/iwmi-tata_html/PM2003/Schedule/IrrPov.htm |date=18 December 2007 }}</ref>यस क्षेत्रका किसानहरूको जीवनस्तर समग्र भारतको तुलनामा कमजोर छ। एक दशकमा महाराष्ट्रमा 200,000 भन्दा बढी किसानहरूको आत्महत्या भएको छ, जसमध्ये 70% विदर्भ क्षेत्रका 11 जिल्लाहरूमा भएको छ।<ref>{{Cite news |url= http://www.hindu.com/2007/11/14/stories/2007111453091100.htm |archive-url= https://web.archive.org/web/20071116052924/http://www.hindu.com/2007/11/14/stories/2007111453091100.htm |url-status= dead |archive-date= 16 November 2007 |title= Opinion / News Analysis : Maharashtra: 'graveyard of farmers' |date= 14 November 2007 |work= The Hindu |location= Chennai, India }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071116052924/http://www.hindu.com/2007/11/14/stories/2007111453091100.htm |date=16 November 2007 }}</ref> महाराष्ट्र सरकारको कथित उपेक्षा र विदर्भमा अयोग्य राजनीतिक नेतृत्वको कारणले गर्दा भर्खरै छुट्टै विदर्भ राज्यको मागहरू भएका छन्। राजनैतिक र आर्थिक रूपमा महाराष्ट्रको बाँकी भागबाट अलग भएकोले, एक अलग राज्यको लागि आह्वानहरू प्रमुखतामा पुगे जब हालका वर्षहरूमा यस क्षेत्रका नेताहरूलाई अन्य राजनीतिक नेताहरूले किनारा लगाए।<ref>{{cite web |url= http://www.rediff.com/news/2004/aug/18inter.htm |title= Interview of Maharashtra Pradesh Congress Committee President-Mr. Ranjeet Deshmukh |work= Rediff.com |date=18 August 2004 |access-date= 22 September 2010}}</ref> राज्यको माग मुख्यतया राज्यको प्रमुख राजनीतिक दल शिवसेनाको विरोधका कारण पूरा भएको छैन।<ref>{{Cite news |url= http://www.hindu.com/2004/03/23/stories/2004032301361300.htm |archive-url= https://web.archive.org/web/20040623093743/http://www.hindu.com/2004/03/23/stories/2004032301361300.htm |url-status= dead |archive-date= 23 June 2004 |title= Very few takers for a separate State |date= 23 March 2004 |access-date= 22 September 2010 |work= The Hindu |location= Chennai, India }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040623093743/http://www.hindu.com/2004/03/23/stories/2004032301361300.htm |date=23 June 2004 }}</ref> ===इतिहास=== ==प्राचीन काल== विदर्भ सातवाहन साम्राज्य/आंध्र साम्राज्य (1 शताब्दी ईसा पूर्व - 2 शताब्दी ईस्वी) का हिस्सा थियो, जैसा कि पौनीमा सातवाहन सिक्का पाइन्छ।<ref>{{cite book|last1=Sarma|first1=Inguva Karthikeya|url=https://books.google.com/books?id=ilBmAAAAMAAJ&pg=PA38|title=Coinage of the Satavahana Empire|date=1980|publisher=Agam|page=38|quote=The latest site which contributed valuable numismatic evidence confirming, once and for all, ancient Vidarbha's early Satavahana affiliation is Pauni, in district Bhandara|language=en}}</ref> ==मध्ययुगीन काल== नागपुर बेरार सुबाहको राजधानी थियो, जुन मध्ययुगीन कालमा गुलशन-ए-बेरार भनेर चिनिन्थ्यो, खल्जीहरूको शासनदेखि मुगलहरू सम्म, ऐन-इ-अकबरी र आलमगीर नमाह अनुसार। [उद्धरण आवश्यक] 1724 मा। जब निजाम-उल-मुल्क असफ जाहले स्वतन्त्रता घोषणा गरे, मुगल सुबाहको रूपमा बेरारको अस्तित्व समाप्त भयो। यो (यद्यपि नाममात्र) हैदरावाद राज्य का एक हिस्सा बन्यो निजाम द्वारा शासित हैदरावाद, तेलंगानाको वर्तमान शहरमा आधारित। <ref>[https://dsal.uchicago.edu/reference/gazetteer/pager.html?objectid=DS405.1.I34_V07_375.gif Imperial Gazetteer of India, v. 7, p. 369] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210518202651/https://dsal.uchicago.edu/reference/gazetteer/pager.html?objectid=DS405.1.I34_V07_375.gif |date=18 May 2021 }}</ref> ==भूगोल== चिखलदरा विदर्भको एक मात्र हिल स्टेशन हो भंडारा जिल्ला नजिकै वैनगंगा नदी विदर्भ डेक्कन पठारको उत्तरी भागमा अवस्थित छ। पश्चिमी घाटको विपरीत, त्यहाँ कुनै प्रमुख पहाडी क्षेत्रहरू छैनन्। सतपुरा श्रृङ्खला मध्य प्रदेशको विदर्भ क्षेत्रको उत्तरमा अवस्थित छ। अमरावती जिल्लाको मेलघाट क्षेत्र सतपुरा रेंजको दक्षिणी भागमा छ। <ref>{{cite web |url=http://amravati.gov.in/htmldocs/melghat.htm |title= |website=amravati.gov.in |archive-url=https://web.archive.org/web/20080830010013/http://amravati.gov.in/htmldocs/melghat.htm |archive-date=30 August 2008}}</ref>66 मिलियन वर्ष पुरानो ज्वालामुखी डेक्कन ट्र्याप्सको भाग, विदर्भभरि ठूला बेसल्टिक चट्टानहरू अवस्थित छन्। भंडारा र गोंदिया जिल्ला पूर्णतया रूपान्तरित चट्टान र जलोदर द्वारा कब्जा गरिएको छ, महाराष्ट्र मा आफ्नो भूविज्ञान अद्वितीय बना।<ref>{{cite web|url=http://gondia.gov.in/htmldocs/phygon.html |title=Gondia geology |publisher=Gondia.gov.in |access-date=22 September 2010}}</ref> == प्रशासन == विदर्भ क्षेत्रमा ११ जिल्लाहरू दुई खण्डमा विभाजित छन् ([[अमरावती डिभिजन|अमरावती]] र [[नागपुर डिभिजन|नागपुर]]) {| class=wikitable style="text-align:left" width=570px |- ! Name of Division<br />(मुख्यालय) || जिल्लाहरु || Source |- | align = center | '''[[Amravati Division]]''' <br /> HQ=[[Amravati]] <br /> Districts=5 <br /> Talukas=56 || {{columns-list|colwidth=30em| *[[अमरावती जिल्ला|अमरावती]] *[[यवतमाल जिल्ला|यवतमाल]] *[[बुलढाणा जिल्ला|बुलढाणा]] *[[अकोला जिल्ला|अकोला]] *[[वाशीम जिल्ला|वाशीम]] }} | align = center | [http://amravatidivision.gov.in/ Division Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080915084143/http://amravatidivision.gov.in/ |date=15 September 2008 }} |-bgcolor=#edf3fe | align = center | '''[[Nagpur Division]]''' <br /> HQ=[[Nagpur]] <br /> Districts=6 <br /> SubDivisions=31 <br /> Talukas=64 || {{columns-list|colwidth=30em| *[[नागपुर जिल्ला|नागपुर]] *[[वर्धा जिला|वर्धा]] *[[भण्डारा जिल्ला|Bभण्डारा]] *[[चन्द्रपुर जिल्ला|चन्द्रपुर]] *[[गडचिरोली जिल्ला|गडचिरोली]] *[[गोँदिया जिल्ला|गोँदिया]] }} | align = center | [http://nagpur.nic.in/divisionalcommissioner/htmlscripts/index.asp Division Website] |} प्रत्येक जिल्लामा एक कलेक्टरको कार्यालय छ जुन दैनिक प्रशासनको लागि जिम्मेवार छ। जिला कलेक्टर एक केन्द्रीय भारतीय सरकार IAS नियुक्त जो एक राज्य मा एक जिल्ला को शासन को प्रभारी छ।<ref>[http://www.maharashtra.gov.in/english/Districts%20List.php Districts Of Maharashtra] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20080112033302/http://www.maharashtra.gov.in/english/Districts%20List.php |date=12 January 2008 }}</ref> == जनसाङ्ख्यिकी == २०११ को भारतको जनगणना अनुसार विदर्भको कुल जनसंख्या {{formatnum:23003179}} छ।<ref>{{cite web|title=Vidarbha population 2011|url=http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/prov_results_paper2_mah.html}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" |- style="background:#f0f0ff;" ! '''District''' ! '''Male''' ! '''Female''' ! '''Total''' |- ! [[नागपुर जिल्ला|नागपुर]] | 2,388,558 | 2,264,613 | 4,653,171 |- ! [[अमरावती जिल्ला|अमरावती]] | 1,482,845 | 1,404,981 | 2,887,826 |- ! [[यवतमाल जिल्ला|यवतमाल]] | 1,425,593 | 1,349,864 | 2,775,457 |- ! [[वर्धा जिला|वर्धा]] | 665,925 | 630,232 | 1,296,157 |- ! [[वाशीम जिल्ला|वाशीम]] | 621,228 | 575,486 | 1,196,714 |- ! [[चन्द्रपुर जिल्ला|चन्द्रपुर]] | 1,120,316 | 1,073,946 | 2,194,262 |- ! [[अकोला जिल्ला|अकोला]] | 936,226 | 882,391 | 1,818,617 |- ! [[भण्डारा जिल्ला|भण्डारा]] | 604,371 | 594,439 | 1,198,810 |- ! [[बुलढाणा जिल्ला|बुलढाणा]] | 1,342,152 | 1,245,887 | 2,588,039 |- ! [[गडचिरोली जिल्ला|गडचिरोली]] | 542,813 | 528,982 | 1,071,795 |- ! [[गोँदिया जिल्ला|गोँदिया]] | 662,524 | 659,807 | 1,322,331 |} ===धर्म=== {{Pie chart |thumb = right |caption = Religion in Vidarbha (2011 census)<ref name="census_2011_religion">{{cite web |url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/C-01/DDW00C-01%20MDDS.XLS |title=Population by religious community - 2011 |publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner |work=[[2011 Census of India]] |access-date=25 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150825155850/http://www.censusindia.gov.in/2011census/C-01/DDW00C-01%20MDDS.XLS |archive-date=25 August 2015}}</ref> |label1 = [[Hinduism in Maharashtra|Hinduism]] |value1 = 76.91 |color1 = darkorange |label2 = [[Navayana|Buddhism]] |value2 = 13.08 |color2 = gold |label3 = [[Islam]] |value3 = 8.34 |color3 = Green |label4 = [[Jainism in Maharashtra|Jainism]] |value4 = 0.44 |color4 = maroon |label5 = [[Christianity in Maharashtra|Christianity]] |value5 = 0.34 |color5 = blue |label6 = [[Sikhism]] |value6 = 0.18 |color6 = yellow |label7 = Others |value7 = 0.62 |color7 = Grey |label8 = Non religious |value8 = 0.10 |color8 = Black }} विदर्भमा धर्म धार्मिक विश्वास र अभ्यासहरूको विविधताद्वारा विशेषता हो। विदर्भमा विश्वका छवटा प्रमुख धर्महरू छन्; अर्थात् हिन्दू, बौद्ध, इस्लाम, जैन, ईसाई र सिख धर्म। ड्र्यागन प्यालेस टेम्पल क्याम्प्टीमा रहेको बौद्ध मन्दिर हो 2011 को जनगणना अनुसार, हिन्दू धर्म कुल जनसंख्या को 76.91% मा राज्य मा प्रमुख धर्म थियो, जबकि बौद्धहरु को कुल जनसंख्या को 13.08 गठन गर्यो। विदर्भ महाराष्ट्र मा कुल बौद्ध को 45.91% के लिए खाते।<ref name="census_2011_religion"/> ===भाषा र संस्कृति=== <!-- Commented out: [[File:VCAstadiumnagpur.jpg|right|thumb|The Vidarbha Cricket Association Stadium in Nagpur]] --> होली, दिवाली र दसरा जस्ता हिन्दू पर्वहरू यस क्षेत्रभरि मनाइन्छ। <ref>{{cite web |url=http://gadchiroli.gov.in/people10.htm |title=People And Their Culture |publisher=Gadchiroli.gov.in |access-date=22 September 2010 |archive-date=21 July 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721155714/http://gadchiroli.gov.in/people10.htm |url-status=dead }}</ref> {{Pie chart |caption = Languages of Vidarbha (2011) |label1 = [[Marathi language|Marathi]] |value1 = 73.72 |color1 = red |label2 = [[Hindi]] |value2 = 8.30 |color2 = orange |label3 = [[Urdu]] |value3 = 6.23 |color3 = green |label4 = [[Lambadi]] |value4 = 2.58 |color4 = khaki |label5 = [[Gondi language|Gondi]] |value5 = 1.83 |color5 = darkturquoise |label6 = [[Korku language|Korku]] |value6 = 1.10 |color6 = darkviolet |label7 = [[Telugu language|Telugu]] |value7 = 1.02 |color7 = blue |label8 = others |value8 = 5.22 |color8 = grey }} 2011 को जनगणना के अनुसार, जनसंख्याको 73.72% मराठी, 8.30% हिन्दी, 6.23% उर्दू, 2.58% लाम्बाडी, 1.83% गोंडी, 1.10% कोर्कु र 1.02% तेलुगु आफ्नो पहिलो भाषाको रूपमा बोल्छन्।<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/C-16.html 2011 Census of India, Population By Mother Tongue]</ref> नागपुर केन्द्रीय संग्रहालय (eest. 1863) मुख्य रूप विदर्भ बाट हो कि संग्रह को रखरखाव।<ref>[http://www.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/FINAL_GAZETTEE/edu1.html Nagpur District Gazetteer] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20080422001048/http://www.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/FINAL_GAZETTEE/edu1.html |date=22 April 2008 }}</ref> ===अर्थतन्त्र=== नागपुर विदर्भको सबैभन्दा ठूलो आर्थिक केन्द्र हो नागपुर व्यापार र स्वास्थ्य सेवाको लागि केन्द्र हो। अमरावती चलचित्र वितरक र कपडा बजारका लागि परिचित छ। यवतमाल एक कपास सहर हो र कपासको निर्यातक हो। रेमण्ड युको डेनिम प्रा. Ltd. यवतमाल अवस्थित छ । चन्द्रपुरमा थर्मल पावर स्टेशन छ जुन भारतको सबैभन्दा ठूलो मध्ये एक हो र कागज (BILT बल्लारपुर), स्टील (स्टील अथोरिटी अफ इन्डियाबाट एमईएल), सिमेन्ट उद्योगहरू (अल्ट्राटेक सिमेन्ट, अम्बुजा सिमेन्ट, एसीसी लिमिटेड, माणिकगढ जस्ता केही अन्य भारी उद्योगहरू छन्। सिमेन्ट, मुरली सिमेन्ट) र धेरै कोइला खानी। <ref>{{cite web |url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2008-12-24/news/27722689_1_nagpur-growth-nucleus-second-greenest-city |title=Nagpur – Growth Nucleus of India |publisher=economictimes.indiatimes.com |date=24 December 2008 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160714065339/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2008-12-24/news/27722689_1_nagpur-growth-nucleus-second-greenest-city |date=14 July 2016 }}</ref> मिहान (बहु मोडल अन्तर्राष्ट्रिय कार्गो हब र नागपुर एयरपोर्ट) एक अन्तर्राष्ट्रिय कार्गो हब हो।<ref name="aboutmadc">{{cite web |url=http://www.madcindia.org/aboutmadc.htm |title=Maharashtra Airport Development Company Limited |access-date=14 May 2008 |work=madcindia.org |publisher=madcindia.org |archive-url=https://web.archive.org/web/20080510173353/http://www.madcindia.org/aboutmadc.htm |archive-date=10 May 2008 |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080510173353/http://www.madcindia.org/aboutmadc.htm |date=10 May 2008 }}</ref><ref name="factsheet">{{cite web|url=http://pibarchive.nic.in/archieve/factsheet/2005/fscivil2005.pdf|title=Maharashtra Airport Development Company Limited|access-date=29 January 2008|publisher=Press Information Bureau and Ministry of Civil Aviation}}</ref> मिहान दक्षिण-पूर्वी एशिया र मध्य-पूर्वबाट आउने भारी कार्गो ह्यान्डल गर्ने हो। यस परियोजनाले सूचना-प्रविधि कम्पनीहरूको लागि<ref name="biggest_development_project">{{Cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-05-22/nagpur/27875804_1_mihan-health-city-r-c-sinha|archive-url=https://web.archive.org/web/20120314133754/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-05-22/nagpur/27875804_1_mihan-health-city-r-c-sinha|url-status=dead|archive-date=14 March 2012|title=Mihan is biggest development|access-date=22 May 2007|work=[[The Times of India]]|date=22 May 2007}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120314133754/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-05-22/nagpur/27875804_1_mihan-health-city-r-c-sinha |date=14 March 2012 }}</ref>₹ 100 बिलियन (US$ 1.3 बिलियन) विशेष आर्थिक क्षेत्र (SEZ)<ref name="Nagpur container depot fastest growing in India, Nagpur ATR busiest in India, Trains going through Nagpur, National Highways through Nagpur, Nagpur SEZ stats, Land prices in Ramdaspeth etc./"> {{cite web|url=http://www.indianexpress.com/story/3713.html|title=Nagpur stakes claim to lead boomtown pack|work=The Indian Express|access-date=June 1, 2006|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070929125003/http://www.indianexpress.com/story/3713.html|archive-date=29 September 2007}}</ref> पनि समावेश गर्दछ। ===कृषि=== विदर्भ क्षेत्रको खेतबारी भर्खरै किसानहरूले आत्महत्या गर्नेहरूको संख्याका कारण विदर्भ बदनाम भएको छ। 1 जुलाई 2006 मा भारतका प्रधानमन्त्री मनमोहन सिंहले विदर्भका लागि ₹ 3,750-करोड (37.5 बिलियन रुपैयाँ) राहत प्याकेज घोषणा गरे।<ref>[https://web.archive.org/web/20071218211400/http://pmindia.nic.in/prelease/pcontent.asp?id=466 relief package for Vidarbha]</ref> प्याकेजले यस क्षेत्रका छ जिल्लाका कृषकहरूलाई मद्दत गर्ने उद्देश्य राखेको छ। यद्यपि प्याकेजलाई अधिकांश वित्तीय पण्डितहरूले स्वागत गरेनन् र पत्रकार पी साईनाथले द हिन्दूमा लेखे कि प्याकेज असफल हुने निश्चित थियो। प्याकेज र सरकारले घोटालामा संलग्न 400 भन्दा बढी अधिकारीहरूलाई निलम्बन गर्ने विचार गरेको अधिकांश अधिकारीहरू बीच भ्रष्टाचार भेटियो।<ref>{{cite web|first=P|last=Sainath|url=http://www.indiatogether.org/2006/jul/psa-package.htm |title=Politics of packages, packaging of politics |publisher=Indiatogether.org |date=16 July 2006 |access-date=22 September 2010}}</ref> ===खनिज सम्पदा=== नागपुर, अमरावती, यवतमाल, चन्द्रपुर, गडचिरोली, भंडारा मुख्य खनिज बेल्ट हो, जसमा कोइला र म्यांगनीज प्रमुख खनिजहरू छन्। चन्द्रपुर जिल्ला महाराष्ट्र को सबै खनिज उत्पादन को 29% योगदान गर्दछ।<ref>{{cite web |url=http://chanda.nic.in/htmldocs/geology.html |title=Demography |publisher=Chanda.nic.in |access-date=22 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111003060401/http://chanda.nic.in/htmldocs/geology.html |archive-date=3 October 2011 |url-status=dead }}</ref> फलाम अयस्क र चूना ढुङ्गा सम्भावित खनन स्रोतको रूपमा चिनिन्छन्।<ref>[http://www.maharashtra.gov.in/english/community/community_geo_profileShow.php#resource "Maharashtra Resources"] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070930030242/http://www.maharashtra.gov.in/english/community/community_geo_profileShow.php#resource |date=30 September 2007 }}</ref> ===उद्योग=== नागपुर, अमरावती, अकोला, यवतमाल, वर्धा र चन्द्रपुर विदर्भ resp मा ठूलो औद्योगिक केन्द्र हो। बल्लारपुर इंडस्ट्रीज, भारतको सबैभन्दा ठूलो निर्माता र कागजको निर्यातक चन्द्रपुर जिल्लामा अवस्थित छ। [३१] ===खेलकुद=== विदर्भ क्रिकेट संघ स्टेडियम, जामठा, नागपुर क्रिकेट यस क्षेत्रको सबैभन्दा लोकप्रिय खेल हो र नागपुरको विदर्भ क्रिकेट एसोसिएशन ग्राउण्ड (VCA) ले अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट खेलहरू आयोजना गरेको छ।<ref>{{cite web |url=http://content-www.cricinfo.com/ci/content/grounded/58344.html |title=Vidarbha Cricket Association Ground profile |publisher=[[Cricinfo]] |access-date=12 November 2012 }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> यो विदर्भ क्रिकेट एसोसिएशन स्टेडियम,<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/indian-domestic-2011/content/ground/375326.html |title=Vidarbha Cricket Association Stadiumprofile |publisher=[[Cricinfo]] |access-date=12 November 2012}}</ref> द्वारा 2008 जाम्था मा निर्मित द्वारा हटाइयो। ===पर्यटन=== ताडोबा अन्धारी टाइगर रिजर्भ जङ्गल सफारीका लागि आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकको बीचमा लोकप्रिय छ विदर्भको पूर्वी क्षेत्रमा महाराष्ट्रको सबैभन्दा पुरानो राष्ट्रिय निकुञ्ज, ताडोबा अंधारी टाइगर रिजर्व,<ref>{{cite web |url=http://projecttiger.nic.in/tadoba.htm |title=Tadoba Tiger Reserve |publisher=Projecttiger.nic.in |access-date=22 September 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120224040201/http://projecttiger.nic.in/tadoba.htm |archive-date=24 February 2012 }}</ref> भारतको ३९ परियोजना टाइगर रिजर्वहरू मध्ये एक छ।<ref>{{cite web |url=http://projecttiger.nic.in/map.htm |title=Online Map |publisher=Projecttiger.nic.in |access-date=22 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110105220216/http://projecttiger.nic.in/map.htm |archive-date=5 January 2011 |url-status=dead }}</ref> टिपेश्वर वन्यजन्तु अभयारण्यमा बाघको संख्या धेरै छ। शेगाउँ एक प्रसिद्ध तीर्थस्थल हो जुन हिन्दू संत गजानन महाराजलाई श्रेय दिइएको छ जो शेगाउँमा बस्थे र महाराष्ट्रभर पूजा गरिन्छ। अमरावती जिल्लाको चिखलदरा विदर्भको एक मात्र हिल स्टेशन हो। ===राजनीति=== लोकसभामा प्रतिनिधित्व राष्ट्रिय स्तरमा विदर्भको प्रतिनिधित्व १० लोकसभा सीटहरूद्वारा गरिन्छ। सबैभन्दा बढी जनघनत्व भएको नागपुर जिल्लालाई २ लोकसभा सीट, नागपुर र रामटेकमा विभाजन गरिएको छ, जबकि चिमुर र गडचिरोली जस्ता कम जनघनत्व भएका जिल्लाहरूलाई एकसाथ जोडिएको छ। यवतमाल-वाशिम विदर्भको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण सीटहरू मध्ये एक हो, किनकि यसले 2 जिल्ला सदरमुकामहरू समावेश गर्दछ। रामटेक र अमरावती सीटहरू अनुसूचित जाति उम्मेद्वारहरूका लागि आरक्षित छन्, जबकि गडचिरोली-चिमुर अनुसूचित जनजातिहरूका लागि आरक्षित छन्। <ref>{{cite web|url=http://www.eci.gov.in/election_maps/Results/PC/S13/S13_PC.jpg |title=Archived copy |access-date=21 January 2008 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070711221400/http://www.eci.gov.in/election_maps/Results/PC/S13/S13_PC.jpg |archive-date=11 July 2007 }}</ref> ===विधान सभामा प्रतिनिधित्व=== विदर्भ राज्य स्तर मा 62 विधानसभा सीटहरु द्वारा प्रतिनिधित्व छ। नागपुरमा 6 क्षेत्रहरूमा विभाजित शहरको साथ विधानसभा सीटहरूको सघनता छ। अमरावती, अकोला र यवतमाल महाराष्ट्रका केही महत्त्वपूर्ण सीटहरू हुन्। केही सिटहरू अनुसूचित जनजातिका उम्मेद्वारहरूका लागि आरक्षित छन्, जबकि अन्य सबैका लागि खुला छन्। यवतमाल जिल्लाको पुसद सीट पनि महत्त्वपूर्ण छ किनकि यसले महाराष्ट्रलाई 2 मुख्यमन्त्रीहरू दिएको छ। <ref>{{cite web|url=http://www.eci.gov.in/election_maps/Results/AC/S13/S13_AC.jpg |title=Archived copy |access-date=21 January 2008 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090304114803/http://www.eci.gov.in/election_maps/Results/AC/S13/S13_AC.jpg |archive-date=4 March 2009 }}</ref> ===पृथक राज्य आन्दोलन=== मुख्य लेख: विदर्भ आन्दोलन राजनीतिज्ञ र अर्थशास्त्री डा. श्रीकान्त जिचकारले महाराष्ट्रबाट विदर्भ विभाजनको विरोध गर्दै यो दिगो नभएको विश्वास व्यक्त गरे: "विदर्भलाई छुट्याइयो भने, नयाँ राज्य सञ्चालन गर्न हामीसँग पहिलो दिनदेखि कोष हुनेछैन। यस क्षेत्रको हिस्सा घाटाको बोझमा छ। र एकाधिकार कपास खरिद योजना, रोजगार प्रत्याभूति योजना र त्यस्ता गतिविधिहरू तत्काल बन्द हुनेछ किनभने हामीसँग तलब तिर्न पैसा छैन।" उनले उल्लेख गरे कि उपलब्ध प्राकृतिक स्रोतहरूबाट आयले मुम्बईको सब्सिडीलाई सन्तुलनमा राख्न सक्दैन, र मुम्बईको सहयोग कुनै पनि विकासको लागि अत्यावश्यक थियो-मराठी-भाषी राज्य विभाजनको सामाजिक जोखिमको अतिरिक्त।<ref>{{cite web|url=http://www.thehindu.com/2000/09/09/stories/0209000g.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20160107121747/http://www.thehindu.com/2000/09/09/stories/0209000g.htm |url-status=dead |archive-date=7 January 2016 |work=The Hindu |title=Vidarbha not viable economically |date=9 September 2000}}</ref> ===यो पनि हेर्नुहोस्=== *देहनी लिफ्ट सिंचाई योजना *विदर्भका शहरहरूको सूची *मराठा राजवंश र राज्यहरूको सूची *मानव विकास मिशन *भारतको प्रस्तावित राज्य र क्षेत्रहरू ==References== {{Reflist|30em}} ==External links== {{Commons category}} * [http://vidarbhaenv.blogspot.in/ Article regarding environment of Vidarbha by Dr. Heda] * [http://www.tigertrails.in Tigertrails] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210116031846/http://tigertrails.in/ |date=16 January 2021 }} *[https://tadoba-national-park-booking.com/ National Park In Vidarbha] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220816081756/https://tadoba-national-park-booking.com/ |date=16 August 2022 }} * {{Cite EB1911|wstitle=Berar |volume=3 |page=763}} This details the history of the province up to 1903, and itself cites {{Citation|title=Imperial Gazetteer of India}} (Oxford, 1908) {{Coord missing|Maharashtra}} {{Maharashtra|logo=yes}} {{Vidarbha}} {{Godavari basin}} {{Proposed states and territories of India}} [[Category:Vidarbha| ]] [[Category:Regions of India]] [[Category:Regions of Maharashtra]] [[Category:Proposed states and union territories of India]] [[श्रेणी:भारतका क्षेत्रहरू]] {{महाराष्ट्र}} }} {{substub}} {{Commonscat|Vidarbha}} cnhs00zmfxx8uu5i99eixilc91kzfs0 0 52587 1365850 1253059 2026-07-13T07:03:24Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1365850 wikitext text/x-wiki {{Geobox | [[नदी]] <!-- *** Name section *** --> | name = महानन्दा नदी | native_name = | other_name = | other_name1 = <!-- *** Image *** ---> | image = Mohanonda river (মহানন্দা নদী).jpg | image_size = | image_caption = <!-- *** Etymology *** ---> | etymology = <!-- *** Country etc. *** --> | country = [[भारत]] | country1 = [[बङ्गलादेश]] | state = [[पश्चिम बङ्गाल]] | state1 = [[बिहार]] | region = | region1 = | district = | district1 = | city = [[सिलगुढी]] | city1 = [[इङलिस बजार]] | city2 = | landmark = [[महानन्दा वन्यजन्तु आरक्ष]] | landmark1 = <!-- *** Geography *** --> | length = 360 | watershed = | discharge_location = | discharge = | discharge_max = | discharge_min = | discharge1_location = | discharge1 = <!-- *** Source *** --> | source_name = हिमालय | source_location = | source_district = | source_region = | source_state = | source_country = | source_lat_d = | source_lat_m = | source_lat_s = | source_lat_NS = N | source_long_d = | source_long_m = | source_long_s = | source_long_EW = E | source_elevation = | source_length = <!-- *** Mouth *** --> | mouth_name = [[गङ्गा नदी|गङ्गा]] | mouth_location = गोदागिरि | mouth_district = [[चाँपाइ नबाबगञ्ज जिल्ला]] | mouth_region = | mouth_state = | mouth_country = [[बङ्गलादेश]] | mouth_lat_d = 24 | mouth_lat_m = 29 | mouth_lat_s = 24 | mouth_lat_NS = N | mouth_long_d = 88 | mouth_long_m = 18 | mouth_long_s = 14 | mouth_long_EW = E | mouth_elevation = <!-- *** Tributaries *** --> | tributary_left = | tributary_left1 = | tributary_right = [[मेची नदी‎]] | tributary_right1 = [[कनकाई नदी|कन्काई नदी]] <!-- *** Free fields *** --> | free_name = | free_value = <!-- *** Map section *** --> | map = BD Map Rivers of North Bengal2.jpg | map_size = | map_caption = }} '''महानन्दा नदी''' (हिन्दी, महानन्दा नदी, बङ्गाली: মহানন্দা নদী) एक सीमा पार गर्दै बग्ने नदी हो, जुन भारतीय राज्य [[पश्चिम बङ्गाल]], [[बिहार]] [[बङ्गलादेश]] भएर बग्दछ। यसको दायाँ सहायक नदीहरू, मेची नदी जसले नेपालको पूर्वी सिमाना पश्चिम बङ्गालसँग छुट्याउछ र कन्काई नदी नेपाल भित्रबाट बग्दछ। ==कोर्स== महानन्दा नदी हिमालयहरूमा उत्पत्ती हुन्छ: चिल्मि नजिक माहालधिराम् पहाडको पग्लाझोरा झरना र [[दार्जिलिङ जिल्ला]]मा [[खरसाङ|खर्साङ]]को पुर्ब २१०० मीटरको उचाई (६९०० फुट) मा।<ref name=jain>{{cite book|url = http://books.google.co.in/books?id=ZKs1gBhJSWIC&pg=PA360&lpg=PA360&dq=Hydrology+and+Water+Resources+of+India+Mahananda&source=bl&ots=KTzg7YExaU&sig=Pc7TlaMDppQ1bRJx8XheyxtV1tI&hl=en&ei=SWrmS5-VDojDrAem1Z3tAg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CB0Q6AEwAA#v=onepage&q&f=false | title = Hydrology and Water Resources of India| first = |last= Sharad K. Jain, Pushpendra K. Agarwal, Vijay P. Singh | work =p. 360 |publisher = Google books |accessdate = 2010-05-14 }}</ref><ref name=siliguri>{{cite web|url = http://www.siligurionline.com/info/rivers.htm | title = Rivers in Siliguri| work= Mahananda River | first = |last= |publisher = Siliguri on line |accessdate = 2010-05-14 }}</ref><ref>{{cite web |url = http://darjeelingnews.net/rivers.html |title = Rivers |work = |first = |last = |publisher = Darjeeling News.Net |accessdate = 2010-05-14 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100611213950/http://darjeelingnews.net/rivers.html |date=2010-06-11 }}</ref> यो नदी महानन्दा वन्यजन्तु आरक्ष हुँदै बग्दछ र सिलगुढी नजिकको मैदानमा झर्दछ। यसले जलपाईगुडी जिल्ला समेतलाई छुन्छ।<ref name=siliguri/><ref>{{cite web |url = http://www.himalayan-adventure.com/jungle/mahananda.htm |title = Mahananda Wildlife Sanctuary |work = |first = |last = |publisher = nature beyond |accessdate = 2010-05-14 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090317101106/http://www.himalayan-adventure.com/jungle/mahananda.htm |date=2009-03-17 }}</ref> त्यसपछि यो बङ्गलादेश (टेँटुलिया नजिक [[पञ्चगढ जिल्ला]])मा प्रवेश गर्दछ। टेँटुलिया पछि ३ किलोमीटर (१.९ मील) बङ्गलादेशमा बग्छ र पुनः भारत तर्फ फर्कन्छ। <ref>{{cite web |url = http://www.bangladesh-web.com/view1.php?hidRecord=16858 |title = News from Bangladesh |work = |first = |last = |publisher = |7 = administration |accessdate = 2010-05-14 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110617012705/http://www.bangladesh-web.com/view1.php?hidRecord=16858 |date=2011-06-17 }}</ref> भारतको पश्चिम बङ्गालमा [[उत्तर दिनाजपुर जिल्ला|उत्तर दिनाजपुर]] र बिहारमा [[किशनगन्ज जिल्ला|किशनगञ्ज]], [[कटिहार जिल्ला|कटिहार]] जिल्ला हुँदै बगे पछि, फेरि यो पश्चिम बङ्गाल ([[मालदह जिल्ला|मालदा जिल्ला]]मा) प्रवेश गर्दछ।<ref>{{cite web|url =http://uttardinajpur.gov.in/ | title = Uttar Dinajpur district | work= | first = |last= |publisher = Uttar Dinajpur district administration |accessdate = 2010-05-14 }}</ref><ref>{{cite web|url =http://kishanganj.bih.nic.in/river.htm | title = Kishanganj district| work= | first = |last= |publisher =Kishanganj district administration |accessdate = 2010-05-14 }}</ref> महानन्दा नदीले मालदा जिल्लालाई दुई क्षेत्रहरूमा बाड्दछ - पूर्वी क्षेत्र जहाँ प्रायः बगर र तुलनात्मक रूपले उर्भर नभएको माटो रहेको छ जसलाई सामान्यतया Barind (बोरेन्द्रो भूमि) भनिन्छ र पश्चिमी क्षेत्र कलिन्द्री नदीद्वारा उत्तरी र दक्षिणी गरी दुई क्षेत्रहरूमा पुनः बिभाजित छ। उत्तरी क्षेत्र "ताल"को रूपमा चिनिन्छ र यो कम उचाईमा रहेको छ। यहाँ वर्षाको समयमा बाढीको खतरा छ। दक्षिणी क्षेत्रमा धेरै मलिलो तथा उब्जाउ भूमि रहेको छ र यहाँ घना वस्ती रहेको छ, जसलाई सामान्यतया "दाएरा" को रूपमा चिनिन्छ। <ref>{{cite web|url =http://malda.gov.in/ | title =Malda district | work= | first = |last= |publisher =Malda district administration |accessdate = 2010-05-14 }}</ref> यो नदी गोदागिरी, [[नवाबगञ्ज जिल्ला]], बङ्गलादेशमा [[गङ्गा नदी|गङ्गा]]सँग मिसिन्छ।<ref name=jain/> ===बेसिन डेटा=== महानन्दा नदीको कुल लम्बाई ३६० किलोमीटर (२२० मील) छ<ref>{{cite web|url = http://www.britannica.com/EBchecked/topic/357914/Mahananda-River | title = Mahananda River | first = |last= | work = Britannica |publisher = |accessdate = 2010-05-14 }}</ref> जस मध्ये ३२४ किलोमीटर (२०१ मील) भारतमा र ३६ किलोमीटर (२२ मील) बङ्गलादेशमा छ। महानन्दाको कुल जल निकासी क्षेत्र २०,६०० वर्ग किलोमीटर (८००० वर्ग मील) छ जस मध्ये ११,५३० वर्ग किलोमीटर (४४५० वर्ग मील) भारतमा छ<ref name=jain/>। ===सहायक नदीहरू=== महानन्दा नदीको प्रमुख सहायक नदीहरू बालासोन, [[मेची नदी|मेची]], [[रतुवा नदी|रतुवा]] र [[कनकाई नदी|कन्काई]] हुन्<ref name=jain/>। सिलीगुडी क्षेत्रमा यसको तीन सहायक नदीहरू छन् ती हुन्: त्रिनाई, रेनोचण्डी र चकोर र दौक को जोडी ( दुई नदीहरू मिसिएर एक सहायक नदीको रूपमा महानन्दा नदी सँग मिसिएको छ।)<ref name=siliguri/> ==इतिहास== (Kausiki) कोसी, जो पूर्वोत्तर बिहार भएर बग्दछ र राजमहलको तुलनामा एक बहुत उच्च बिन्दुमा गङ्गामा मिसिन्छ, मूल रूपबाट पूर्व तर्फ लाग्दछ र ब्रह्मपुत्रमा खस्दछ। कोसीको चैनल, त्यसपछि निरन्तर रूपमा पश्चिम अगाडि बढाईएको छ, पुरै उत्तर बङ्गालको हरेक छेउमा पार गरेर। त्यहाँ एक समय थियो जब कोसी र महानन्दा Karatoya मा मिल्दथे र यसको दक्षिणमा बस्ने मानिसले एक प्रकारको समुह गठन गरेका थिए र KOCHS र [[किराँत जाति|किराँत]] नदीको उत्तरमा बस्थे।<ref>Majumdar, Dr. R.C., ''History of Ancient Bengal'', first published 1971, reprint 2005, p. 4, Tulshi Prakashani, Kolkata, ISBN 81-89118-01-3.</ref> ==सन्दर्भ सामग्री== {{Reflist}} [[श्रेणी:बिहारका नदीहरू]] [[श्रेणी:पश्चिम बङ्गालका नदीहरू]] 9gtirsqfz5v1h5fapf6fe97bdzk9co2 0 60810 1365851 1362417 2026-07-13T07:22:53Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1365851 wikitext text/x-wiki {{विशेष लेख}} {{Infobox person | image = Mila Kunis 2018 -2.jpg | caption = सन् २०१८ मा कुनिस | birth_name = मिलेना मार्कोभ्ना कुनिस | birth_date = {{Birth date and age|mf=yes|1983|8|14}} | birth_place = [[चेर्निवत्सी]], [[युक्रेनी सोभियत समाजवादी गणतन्त्र|युक्रेनी एसएसआर]], [[सोभियत सङ्घ]]<br>(वर्तमान चेर्निवत्सी, [[युक्रेन]]) | occupation = अभिनेत्री | years_active = सन् १९९४-वर्तमान | spouse = {{marriage|[[एस्टन कुचर]]|2015}} | partner = [[मकाउले कुल्किन]] (२००२-१०) | children = २ }} '''मिला कुनिस''' ({{IPAc-en|ˈ|m|iː|l|ə|_|ˈ|k|uː|n|ɪ|s}}; [[अङ्ग्रेजी भाषा|अङ्ग्रेजी]]: Milena Markovna "Mila" Kunis; [[युक्रेनी भाषा|युक्रेनी]]: Мілена Марківна Куніс; [[रुसी भाषा|रूसी]]: Милена Марковна Кунис; जन्म अगस्ट १४, १९८३)<ref name="allmovie">{{cite news|url = http://movies.nytimes.com/person/1548281/Mila-Kunis/biography | title = Mila Kunis; Alternate Name: Milena Markovna Kunis | publisher = [[AllMovie]]/[[Rovi]] via ''The New York Times'' | first= Derek | last= Armstrong | accessdate= July 23, 2012 | archiveurl= http://web.archive.org/web/20131007230201/http://movies.nytimes.com/person/1548281/Mila-Kunis/biography }}</ref> एक [[संयुक्त राज्य अमेरिका|अमेरिकी]] [[अभिनेत्री]] हुन्। सन् १९९१ मा सात वर्षको उमेरमा परिवारसित उनी [[सोभियत सङ्घ]]बाट [[लस एन्जलस]] गइन्। विद्यालय छुट्टी भएपछि हुने अभिनय कक्षाहरूमा भर्ना भइन् र उनलाई छिट्टै केही एजेन्टहरूद्वारा अभिनय गर्नको लागि बोलाइयो। विभिन्न टेलिचलचित्र र विज्ञापनहरूमा उनले भूमिका पाएकी थिइन् र १५ वर्ष नपुग्दै 'द्‌याट सेभेन्टिज सो' मा अभिनय गरेर उनले चर्चा बटुल्न सफल भएकी थिइन्। सन् १९९९ सेप्टेम्बरमा उनले 'फ्यामिली गाय' (एउटा एनिमेटेड टेलिभिजन चलचित्रमा) 'मेग ग्रिफिन' को रूपमा स्वर भूमिका निभाइन्। सन् २००८ मा उनको ठूलो पर्दाको चलचित्र 'फरगेटिङ सारा मारसल'मा 'रेचल जेनसन'को भूमिका रह्यो जस पश्चात् उनले थुप्रै अन्य भूमिकाहरू निभाइन्। अन्य चलचित्रहरूमा 'म्याक्स प्यान'मा 'मोना स्याक्स', 'बुक्स अफ एली'मा 'सोलेरा', 'फ्रेन्डस विथ बेनिफिट्स'मा 'जेमी', 'टेड'मा 'लोरि' र 'ओज, द ग्रेट एन्ड पओरफुलमा'मा 'विइकेड विच अफ वेस्ट (थियोडोरा)' को रूपमा उनको भूमिका रह्यो। 'ब्लायक स्वान'मा 'लिल्ली'को भूमिकामा उनले विश्वभरिका चलचित्र पारखी, दर्शकबाट प्रशंसा बटुलिन् जसमा ६७औँ भेनिस अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्र महोत्सवमा 'सर्वश्रेष्ठ नवनायिका पुरस्कार' जित्न सफल भइन्। यस्तै 'सर्वश्रेष्ठ सहायक अभिनेत्री'को गोल्डेन ग्लोब पुरस्कार र 'महिला अभिनेत्रीद्वारा उत्कृष्ट प्रदर्शन' को स्क्रिन एक्ट्रेस गिल्ड पुरस्कारको मनोनयनमा परेकी थिइन्। == बाल्यकाल र शिक्षा == कुनिसको जन्म चेर्नीब्त्सी, [[सोभियत सङ्घ]] (हाल: [[युक्रेन]])मा भएको थियो।<ref name="telegraph">{{cite news |url= http://www.telegraph.co.uk/culture/film/8738499/Milas-crossing-to-fame.html |title= Mila's crossing to fame |work=The Daily Telegraph |location=UK |first= Will |last= Lawrence |date= September 2, 2011 |accessdate= July 26, 2012 |archiveurl= http://web.archive.org/web/20131028073251/http://www.telegraph.co.uk:80/culture/film/8738499/Milas-crossing-to-fame.html |archivedate= October 28, 2013 }}</ref> उनकी आमा एलभिरा, भौतिक विज्ञानकी शिक्षिका हुन् र बुवा मार्क कुनिस [[मेकानिकल इन्जिनियर]] हुन्, जो एक ट्याक्सी चलाउँछन्।<ref>{{cite web |url=http://ph.omg.yahoo.com/news/mila-kunis-nothing-ever-given-003000266.html |title=Mila Kunis: "Nothing was ever given to me" |publisher=Yahoo |accessdate=July 12, 2012 |archiveurl=http://web.archive.org/web/20131105134327/http://ph.omg.yahoo.com/news/mila-kunis-nothing-ever-given-003000266.html }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121012051753/http://ph.omg.yahoo.com/news/mila-kunis-nothing-ever-given-003000266.html |date=October 12, 2012 }}</ref> कुनिसकी दाजुको नाम माइकल हो।<ref>{{uk icon}} {{cite web |url=http://tabloid.pravda.com.ua/lounge/4ff6ee7f63775/ |title=Kunis recalled how in Chernivtsi she was running around hungry and scratched up|archiveurl=http://web.archive.org/web/20131104145720/http://tabloid.pravda.com.ua/lounge/4ff6ee7f63775/}}</ref> सन् २०११ मा उनले उनका मातापिताको राम्रो जागिर भएको, परिवार भाग्यमानी भएको मान्नुपर्ने र उनीहरू गरीब छैनन् भन्ने बताइन्। कुनिसका बाबुआमाले [[सोभियत सङ्घ]] छाड्ने कुरा सोचे किनभने उनीहरूले आफ्नो सन्तानहरूको भविष्य त्यहाँ देखेनन्।<ref name=telegraph/> सन् १९९१ मा जब कुनिस सात वर्षकी मात्र थिइन् उनको परिवार जम्मा $२५० डलर लिएर लस एन्जलेस, [[क्यालिफोर्निया]] पुगे। उनको आमा बुबाले राम्रो नोकरी र डिग्री छाड्नु परेको थियो किनभने सो डिग्री अमेरिकामा काम लागेन। कुनिसको परिवार [[यहुदी धर्म|यहुदी]] हुन् र उनकै अनुसार गैरयहुदी विरोधी धारको हावी हुनुको कारण पनि उनको परिवारले सोभियत सङ्घ छाड्नुको कारण बन्यो।<ref name="JVibeInterview">{{cite news|url=|publisher=[[JVibe]] Magazine|author=Caroline Kepnes|title= Schmoozin' with Mila Kunis}}</ref><ref name="moviehole">{{cite web|url= http://www.moviehole.net/200816125-exclusive-interview-mila-kunis|title= Exclusive Interview : Mila Kunis|publisher= Moviehole.net|archiveurl= http://web.archive.org/web/20120312005628/http://www.moviehole.net/200816125-exclusive-interview-mila-kunis|archivedate= March 12, 2012}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120312005628/http://www.moviehole.net/200816125-exclusive-interview-mila-kunis |date=March 12, 2012 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.obsessedwithfilm.com/interviews/interview-mila-kunis-on-black-swan-kissing-natalie-portman-her-russian-heritage-more.php |title=Interview: Mila Kunis on 'Black Swan', Kissing Natalie Portman, Her Russian Heritage & More! |archiveurl=http://web.archive.org/web/20110528043555/http://www.obsessedwithfilm.com:80/interviews/interview-mila-kunis-on-black-swan-kissing-natalie-portman-her-russian-heritage-more.php |archivedate=May 28, 2011 }}, Obsessed With Film (January 20, 2011)</ref> जस्तै सोभियतमा धर्म दबाइए पनि उनले बताएकी छिन् कि उनको परिवारले उनलाई सक्दो यहुदी वातावरणमा नै हुर्काउन खोजे।<ref name="JVibeInterview"/> लस एनजेल्सको दोस्रो दिनमा उनलाई - रोजवुड इलिमेनटरी स्कुलमा हालियो जुन बेला उनलाई एउटा पनि अङ्ग्रेजी शब्द आउँदैनथ्यो। उनले भनिन् - "मलाई २ कक्षाको चाँसो नै भएन र मलाई त्यसको याद पनि छैन। सधैँ मैले आमा र हजुरआमासँग यो कुरा राखेँ किनभने म प्रत्येक दिन रोएँ। म भाषा बुझ्दिनथेँ। मलाई लेख्न लगाइएको निबन्धका शब्दहरू - 'कल्पना गरे म अन्धो र बहिरो छु, सात वर्षको उमेरमा' जस्ता हुन्थे र मैले त्यस्तै अनुभव गरेँ"।<ref name="Lytal, Cristy">{{cite news| url = http://articles.latimes.com/2008/oct/16/entertainment/et-mila16 | title = I was a good kid |work=Los Angeles Times |author=Lytal, Cristy | date=October 16, 2008|accessdate =June 30, 2010 |archiveurl=http://web.archive.org/web/20131027131555/http://articles.latimes.com:80/2008/oct/16/entertainment/et-mila16 |archivedate=October 27, 2013 }}</ref> [[लस एन्जलस]]मा उनी हबर्ट होवे ब्यान्क्रोफ्ट बिद्यालयमा पढिन्।<ref>{{cite news |url=http://www.nypost.com/f/mobile/pagesix/celebrity_photos/sexy_females/mila_kunis_DvY6pAUHU37sl2r8TrsypI |title=Mila Kunis |work=New York Post |date=October 10, 2011 |accessdate=October 10, 2011 |archiveurl=http://web.archive.org/web/20130825204755/http://www.nypost.com/f/mobile/pagesix/celebrity_photos/sexy_females/mila_kunis_DvY6pAUHU37sl2r8TrsypI |archivedate=August 25, 2013 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130825204755/http://www.nypost.com/f/mobile/pagesix/celebrity_photos/sexy_females/mila_kunis_DvY6pAUHU37sl2r8TrsypI |date=August 25, 2013 }}</ref> पछि हाई स्कुलका वर्षहरूमा चलचित्र कार्य स्थलमा नै उनले ट्युसन पढिन् जति बेला उनी 'ड्याट्स सेभेंटीज शोज' मा अभिनय गर्दै थिइन्।<ref name="Espinoza, Galina">{{cite web| url =http://www.people.com/people/archive/article/0,,20134018,00.html| title=High Roller | work=People |author=Espinoza, Galina | date=April 2, 2001|accessdate =March 17, 2011 |archiveurl=http://www.webcitation.org/69zp7jTj1|archivedate=August 17, 2012}}</ref> पछि कार्य स्थलमा नहुँदा फेयरफ्ल्याक्स उच्च बिद्यालयबाट उनले २००१मा [[स्नातक तह]] भ्याइन्।<ref name="moviehole"/> केही समय उनले यूसीसीए र लोयोला मेरीमाउन्ट विश्व बिद्यालयमा पनि अध्ययन गरिन्।<ref name="Spines, Christine 2">{{cite web|url=http://www.womenshealthmag.com/life/mila-kunis-interview?page=2/ |title=Mila Kunis Keeps it Real |work=[[Women's Health (magazine)|Women's Health]]|author=Spines, Christine |date=September 2009 |accessdate=February 26, 2010 |archiveurl=http://web.archive.org/web/20131203220723/http://www.womenshealthmag.com/life/mila-kunis-interview?page=2/ |archivedate=December 3, 2013 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.torontosun.com/entertainment/movies/2009/09/01/10697476-sun.html |title=That busy '70s girl |work=Toronto Sun |first=Jim |last=Slotek |date=September 1, 2009 |accessdate=June 26, 2010 | archiveurl = http://www.webcitation.org/65ogWB061 | archivedate = February 29, 2012| deadurl=no}}</ref> ==चलचित्र यात्रा== ===१९९४-२००० : अभिनय यात्रा सुरु र टेलिभिजनमा कार्य=== नौ वर्षको उमेरमा कुनिस आफ्ना बाबुद्वारा बेबरली हिल स्टुडियोको एक्टिङ कक्षाहरूमा हालिइन्, कक्षाहरू विद्यालय छुट्टी भए पछि हुन्थ्यो जहाँ उनले सुसान कुरटिसलाई भेटिन्। कुरटिस पछि कुनिसको म्यानजर भइन्।<ref name="independent">{{cite news |url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/features/mila-kunis-the-other-black-swan-finds-her-feet-2189037.html |title=Mila Kunis: The other Black Swan finds her feet |location=London |work=The Independent |first=James |last=Mottram |date=January 20, 2011|archiveurl=http://web.archive.org/web/20131220102720/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/features/mila-kunis-the-other-black-swan-finds-her-feet-2189037.html |archivedate=December 20, 2013 }}, [[independent.co.uk]] (January 20, 2011)</ref><ref name="Scotch, Allison">{{cite web|url=http://www.americanwaymag.com/mila-kunis-halloween-max-payne-united-states-food|title=The American Dream Girl|work=Americanway Magazine|author=Scoth, Allison|date=October 15, 2008|accessdate=July 24, 2010|archiveurl=http://web.archive.org/web/20121103143804/http://www.americanwaymag.com:80/mila-kunis-halloween-max-payne-united-states-food|archivedate=November 3, 2012}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100821203418/http://www.americanwaymag.com/mila-kunis-halloween-max-payne-united-states-food |date=August 21, 2010 }}</ref> उनको पहिलो अडिसन 'बार्बी'को विज्ञापनका लागि थियो।<ref name="Barbie">{{cite web |url=http://www.the-back-row.com/index.php/2011/01/12/before-they-were-stars-mila-kunis-in-barbie-commercials |title=Before They Were Stars: Mila Kunis in Barbie Commercials |publisher=The-Back-Row.com |date=January 12, 2011 |accessdate=August 14, 2012 |archiveurl=http://www.webcitation.org/6B8CG9RxU |archivedate=October 3, 2012 |deadurl=yes }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110417182538/http://www.the-back-row.com/index.php/2011/01/12/before-they-were-stars-mila-kunis-in-barbie-commercials |date=April 17, 2011 }}</ref> पछि उनले 'लिजा फ्रयाङ्क' (उत्पादन कम्पनी) का लागि पनि विज्ञापन गरिन्।<ref name="lisa">{{cite web |url=http://blog.zap2it.com/pop2it/2012/10/mila-kunis-esquires-sexiest-woman-uncovered-in-vintage-lisa-frank-sticker-commercial.html |title=Mila Kunis, Esquire's 'sexiest woman' uncovered in vintage Lisa Frank sticker commercial |publisher=zap2it.com |date=October 17, 2012 |accessdate=October 18, 2012 |archiveurl=http://web.archive.org/web/20131105110603/http://blog.zap2it.com/pop2it/2012/10/mila-kunis-esquires-sexiest-woman-uncovered-in-vintage-lisa-frank-sticker-commercial.html |archivedate=November 5, 2013 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121018185838/http://blog.zap2it.com/pop2it/2012/10/mila-kunis-esquires-sexiest-woman-uncovered-in-vintage-lisa-frank-sticker-commercial.html |date=October 18, 2012 }}</ref><ref name="yt">{{cite web |url=http://www.youtube.com/watch?v=QucVA3OC9_E&feature=g-all-u |title=Mila Kunis Lisa Frank Commercial! |publisher=YouTube |date=October 17, 2012 |accessdate=October 18, 2012}}</ref> उनको टेलिभिजनको पहिलो भूमिका भने १९९४मा 'डेज अफ आओर लाईबस'मा रह्यो।<ref>{{cite web|last=Smith|first=Ryan|title=Mila & the immigration|url=http://www.vogue.it/en/vogue-starscelebsmodels/star-news/2012/05/mila-kunis-english|work=[[Vogue (magazine)|Vogue]]|publisher=[[Condé Nast Publications]]|accessdate=September 13, 2012|date=July 5, 2012|archiveurl=http://web.archive.org/web/20121203030454/http://www.vogue.it/en/vogue-starscelebsmodels/star-news/2012/05/mila-kunis-english|archivedate=December 3, 2012}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121203030454/http://www.vogue.it/en/vogue-starscelebsmodels/star-news/2012/05/mila-kunis-english |date=December 3, 2012 }}</ref><ref>{{cite web|title=Mila Kunis- Biography|url=http://movies.yahoo.com/person/mila-kunis/biography.html|work=Yahoo! Movies|accessdate=September 13, 2012 |archiveurl=http://www.webcitation.org/69zpD1mx4|archivedate=August 17, 2012}}</ref> केही महिना पछि उनको 'बे वाच'मा पहिलो दुई भूमिका रहे। <ref>{{cite news |url=http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/showbiz/film/4489002/Watch-Mila-Kunis-making-her-acting-debut-in-Baywatch-as-an-11-year-old-in-1994.html |title=It's Mila Ku-teness! Watch star's acting debut in Baywatch |work=The Sun |date=August 15, 2012 |accessdate=September 12, 2012 |location=London}}</ref> केही साना भूमिका 'सेबेन्त हेबेन'मा रहे र केही सहयोगी भूमिका 'सान्टा विथ मसल्स, हनि वि स्रङ्क आओरसेल्बस,' र [[एन्जेलिना जोली]]को फिल्म 'गिया'मा सानी ''गिया कारगी'' का रूपमा रहे। दस वर्षको उमेरमा, कुनिसले एक [[रुस|रसियाली]] जिविस केटीको भूमिकामा अडिसन दिईन् जो अमेरिका गएकी हुन्छिन्, त्यसमा उनी असफल भईन्। बरु उनलाई एक मेक्सिकन केटीको भूमिका दिइयो।<ref>{{cite web|url=http://www.interviewmagazine.com/film/mila-kunis/|title=Mila Kunis|last=Franco|first=James|work=[[Interview (magazine)|Interview]]|accessdate=September 7, 2012 |archiveurl=http://web.archive.org/web/20140417055258/http://www.interviewmagazine.com/film/mila-kunis|archivedate=April 17, 2014}}</ref> सन् १९९८ मा कुनिसले 'ड्याडस सेबेन्टी सो'मा जेयाकी बुरक्रहटको भूमिका निभाइन्। कुनिस त्यति बेला चौध वर्षकी मात्र थिईन्, निर्माताहरूको अनुसार भने उक्त भूमिका अठ्ठार वर्षका लागि मात्र उपयुक्त हुन्छ भन्ने थियो तर पछि कुनिसको वास्तविक उमेर थाहा पाएर पनि उनलाई नै भूमिका दिइयो।<ref name="JVibeInterview" /><ref name="Scotch, Allison" /> ''ड्याड्स सेबेन्टी सो'' आठ मुख्य भागहरूमा चले।<ref>{{cite news|url=http://www.nytimes.com/2006/02/12/arts/television/12hoch.html|title=Even Those 70's Kids Should Have Seen It Coming|date=February 12, 2006|accessdate=February 9, 2009|work=The New York Times|author=Hochman, David |archiveurl=http://web.archive.org/web/20120322065035/http://www.nytimes.com/2006/02/12/arts/television/12hoch.html|archivedate=March 22, 2012}}</ref> उनले लगातार 'योङ स्टार अवार्डस' सन् १९९९ र २००० मा जितिन्।<ref name="YSA">{{cite web |url=http://www.superiorpics.com/mila_kunis |title=Mila Kunis (Celebrity Profile) |publisher=Superiorpics.com |accessdate=November 1, 2012}}</ref> सन् १९९९, कुनिसले 'ल्यासी च्याबर्ट' ले खेल्दै गरेको 'फ्याम्ली गाए'को 'मेग ग्रिफिन'को भूमिका पाइन्<ref>{{cite news|url=http://www.ew.com/ew/article/0,,84363,00.html|title=Troubled Life|date=May 9, 1999|accessdate=February 11, 2010|work=Entertainment Weekly|first=Josh|last=Wolk|author2=Joe Flint|archiveurl=http://web.archive.org/web/20131211095524/http://www.ew.com/ew/article/0,,84363,00.html|archivedate=December 11, 2013}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141006141128/http://www.ew.com/ew/article/0,,84363,00.html |date=October 6, 2014 }}</ref> जुन सेथ मेकफेरलेनले बनाएका थिए। कुनिसले 'ड्याट्स सेबेन्टी सो'मा गरेको भूमिकाले गर्दा उनलाई चुनिएको थियो।<ref name="MTR 7">{{cite web|url=http://www.youtube.com/watch?v=-OS3zGMcbrM |title=Family Guy&nbsp;– Casting Mila Kunis |publisher = The Paley Center for Media |accessdate=May 15, 2010}}</ref> मेकफेरलेनले उनलाई पहिलो अडिसन पछि फेरि बोलाए र ढिलो बोल्नका लागि आग्रह गरे जसमा कुनिसले आफू त्यसमा सफलता हात पारेको भनिसके पछि उनलाई नै लिइयो।<ref name="MTR 7" /> पछि मेकफरलेनले कुनिसमा प्राकृतिक शैली रहेको र उनलाई मेगको भूमिका सुहाएको छ भने।<ref>{{cite web|url=http://movies.ign.com/articles/429/429628p6.html|title=Interview with Seth MacFarlane|publisher = IGN |date=July 21, 2003 |accessdate=December 17, 2009 |archiveurl=http://www.webcitation.org/69zpE5Zdp|archivedate=August 17, 2012}}</ref> कुनिस ''एनी अवार्ड'' पनि छानिइन्।<ref name="kunisnom">{{cite web |url=http://www.imdb.com/name/nm0005109/awards |title=Mila Kunis&nbsp;– Awards |accessdate=October 22, 2009|date=October 22, 2009 |publisher=[[Internet Movie Database]] |archiveurl=http://web.archive.org/web/20131006114538/http://www.imdb.com:80/name/nm0005109/awards? |archivedate=October 6, 2013 }}</ref> उनले फ्यामली गाएको भिडियो गेममा पनि आवाज दिइन्।<ref>{{cite web|url=http://www.buddytv.com/articles/family-guy/milas-kunis-talks-about-workin-11435.aspx |title=Mila Kunis Talks About Working on ''Family Guy'' and Her Upcoming Movie |publisher = BuddyTV |last=De Leon |first=Kris |date=September 25, 2007 |accessdate=September 3, 2009 |archiveurl=http://web.archive.org/web/20131212090837/http://www.buddytv.com/articles/family-guy/milas-kunis-talks-about-workin-11435.aspx |archivedate=December 12, 2013 }}</ref> ===२००१-०८: चलचित्रमा भूमिका=== सन् २००१ मा, उनी 'गेट ओवे बिथ इट' भन्ने चलचित्रमा क्रिस्टन डुन्स्टसँग देखिइन्। त्यसलाई पछ्याउँदै २००२ 'अमेरिकन साएको' २ मा विलियम सार्टनरसँग चलचित्र खेलिन् जुन 'अमेरिकन साएकोको' दोस्रो भाग थियो। अमेरिकन साएको २ले खासै राम्रो गरेन।<ref>{{cite web|url=http://www.rottentomatoes.com/m/american_psycho_2/|title=American Psycho 2 Movie Reviews, Pictures |accessdate=February 11, 2009|publisher=Rotten Tomatoes|archiveurl=http://web.archive.org/web/20131015162503/http://www.rottentomatoes.com/m/american_psycho_2/|archivedate=October 15, 2013}}</ref> पछि कुनिसले आफैँलाई राम्रो नलागेको स्वकारीन्।<ref>{{cite web|url=http://www.mtv.com/movies/news/articles/1501371/story.jhtml|title=Mila Kunis' Career Thrives Despite 'Psycho' In Her Past|date=May 6, 2005|accessdate=February 11, 2010|publisher=MTV|author=Harris, Chris|archiveurl=http://www.webcitation.org/69zpFtnjD|archivedate=August 17, 2012}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121106015707/http://www.mtv.com/news/articles/1501371/mila-kunis-survives-hulk-hogan-psycho.jhtml |date=November 6, 2012 }}</ref> सन् २००४मा कुनिसले टिना एन्ड टिनाज विडिङमा भूमिका निभाइन्। सन् २००४ तिर फिल्म खिचिए पनि २००७ सम्म चलचित्रले तयारी रुप पाएन।<ref>{{cite news |url= http://www.variety.com/review/VE1117923770.html |title=Tony n Tina's Wedding |work=Variety |author=Scheib, Ronnie |date=May 5, 2004 |accessdate= June 29, 2010 }}</ref> यो चलचित्र पनि क्रिटिक्सहरलाई मन परेन।<ref>{{cite web |url= http://www.rottentomatoes.com/m/tony_and_tinas_wedding/ |title=Tony N' Tina's Wedding |publisher=[[Rotten Tomatoes]] |accessdate=June 29, 2010 |archiveurl=http://web.archive.org/web/20131216163957/http://www.rottentomatoes.com/m/tony_and_tinas_wedding/ |archivedate=December 16, 2013 }}</ref> 'डि भि डि टक'ले दर्शकहरूले यो चलचित्र नबनेकै भए राम्रो हुन्थ्यो भन्ने बताएका छन्।<ref>{{cite web |url= http://www.dvdtalk.com/reviews/34335/tony-n-tinas-wedding-the-movie/ |title=Tony n Tina Review |author=Cornelius, David |date=August 18, 2008 |accessdate=June 29, 2010 |archiveurl=http://web.archive.org/web/20130822021302/http://www.dvdtalk.com/reviews/34335/tony-n-tinas-wedding-the-movie/ |archivedate=August 22, 2013 }}</ref> २००५मा कुनिसले 'जोन हेडर'सँग 'मुभिङ एमसिएलिस्टर'मा काम गरिन् जुन २००७ सम्म तयार भएन।<ref>{{cite web |url=http://www.mtv.com/news/articles/1507276/20050809/story.jhtml |title=Heder Lines up Six Pics |author=Tecson, Brandee |date=August 9, 2005 |accessdate=June 29, 2010 |archiveurl=http://www.webcitation.org/69zpGYgvB |archivedate=August 17, 2012 |deadurl=yes }}{{Dead link|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> फिल्म केही हप्ता मात्र चल्यो र खासै राम्रो प्रतिक्रिया पाउन सकेन।<ref>{{cite web|url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=movingmcallister.htm|title=Moving McAllister |publisher=[[Box Office Mojo]] |accessdate=June 29, 2010 |archiveurl=http://www.webcitation.org/69zpGx1Ho |archivedate=August 17, 2012 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.movingmcallisterthemovie.com/pdf/Press_Notes_MM_082007.pdf |title=Q & A with Ben Gourley |publisher=movingmcallisterthemovie.com |date=September 2007 |accessdate=June 29, 2010 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220120195936/http://www.movingmcallisterthemovie.com/pdf/Press_Notes_MM_082007.pdf |date=January 20, 2022 }}</ref> चलचित्र खेल्ने क्रमलाई पछ्याउँदै 'आफ्टर सेक्स'मा उनले 'जोइ सालडाना'सँग काम गरिन्। जोइसँग उनले 'गेट ओवर विथ इट'मा सँगै काम गरेका थिए।<ref>{{cite news |url= http://www.variety.com/article/VR1117928198.html |title=After Sex |work=Variety |author=Chang, Justin |date=August 28, 2005 |accessdate =June 29, 2010 }}</ref> सन् अक्टोबर २००६ मा, उनले 'बुट क्याम्प' भन्ने चलचित्रमा काम गर्न थालीन् जसको नाम सुरुमा 'स्ट्रट एडज' राखिएको थियो।<ref>{{cite news |url= http://www.variety.com/article/VR1117950636.html |title=Straight Edge |work=Variety |author=McNary, Dave |date=September 24, 2006 |accessdate =June 29, 2010 }}</ref><ref>{{cite web |url= http://www.dvdtown.com/news/mila-kunis-seeks-escape-from-an-isolated-island-boot-camp-on-dvd-aug-25-/6910 |title=Blue Ray and DVD News |publisher= DVDtown.com |author=Kane, Mondo |date=August 9, 2009 |accessdate =June 29, 2010 |archiveurl=http://web.archive.org/web/20090813081756/http://www.dvdtown.com:80/news/mila-kunis-seeks-escape-from-an-isolated-island-boot-camp-on-dvd-aug-25-/6910 |archivedate=August 13, 2009 }}</ref> [[File:Mila Kunis 2008.jpg|thumb|upright|''म्याक्स पेएन'' चलचित्र चलेको पहिलो दिन, कुनिस २००८]] सन् २००८मा कुनिसको 'फरगेटिङ सारा मारसल'मा 'रेचल जेनसन'को भूमिका रह्यो जसका सह निर्माता 'जड अपस्टन' थिए। उक्त भूमिका उनले 'नक्ड अप' को असफल अडिसन पछि पाएकी थिईन्<ref name="sentinel"/> जसले उनको अभिनय शैली निखारिएको बताउँछ।<ref>{{cite web|url=http://www.reelzchannel.com/article/572/exclusive-mila-kunis-interview|title=Exclusive Mila Kunis Interview|publisher=[[ReelzChannel]]|author=Otto, Jeff|accessdate=March 5, 2010|archiveurl=http://www.webcitation.org/69zpJVH5i|archivedate=August 17, 2012}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120820125337/http://www.reelz.com/article/572/exclusive-mila-kunis-interview/ |date=August 20, 2012 }}</ref> फिल्मले केही राम्रा प्रतिक्रिया पायो।<ref>{{cite web|url=http://www.rottentomatoes.com/m/forgetting_sarah_marshall/ |title=Forgetting Sarah Marshall Movie Reviews, Pictures |accessdate=February 9, 2010|publisher=Rotten Tomatoes |archiveurl=http://web.archive.org/web/20140425104626/http://www.rottentomatoes.com/m/forgetting_sarah_marshall/ |archivedate=April 25, 2014 }}</ref> आर्थिक रूपमा पनि राम्रो कारोबार गर्यो; $१०५ मिलियन कमाउँदै।<ref>{{cite web |url=http://www.the-numbers.com/movies/2008/FSMAR.php |title=Forgetting Sarah Marshall |accessdate=August 2, 2008 |publisher=The Numbers |archiveurl=http://web.archive.org/web/20131213222344/http://www.the-numbers.com/movies/2008/FSMAR.php |archivedate=December 13, 2013 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140906231638/http://www.the-numbers.com/movies/2008/FSMAR.php |date=September 6, 2014 }}</ref> कुनिसको कार्यले प्रशंसा पनि बटुल्यो। 'वाल स्टिर्ट जोर्नल' का 'जोइ मोरगनस्टाइन'ले उनको सुन्दरता र कार्य शक्तिको खुलेर प्रशंसा गरे।<ref>{{cite news|url=http://online.wsj.com/article/SB120847468724024687.html |title='Sarah Marshall' Has No Craft but Plenty of Comedy |accessdate=February 9, 2010|work=The Wall Street Journal|author=Morgenstern, Joe | date=April 18, 2008 |archiveurl=http://web.archive.org/web/20110805092811/http://online.wsj.com/article/SB120847468724024687.html|archivedate=August 5, 2011}}</ref> 'जेम्स बरडम्नविलि'ले लेखे कि उनी आफ्नो भूमिकामा गाँसिएकी हुन्छिन् र उनलाई ''कमिक टाइमिङ'' को पनि ज्ञान छ।<ref>{{cite web|url=http://www.reelviews.net/php_review_template.php?identifier=691 |title=Forgetting Sarah Marshall|accessdate=February 9, 2010|publisher = Reelviews|author=Berardinelli, James |archiveurl=http://web.archive.org/web/20130821152626/http://www.reelviews.net/php_review_template.php?identifier=691|archivedate=August 21, 2013}}</ref> पछि उनी ''टिन च्वाईस अवार्ड'' को छनोटमा परिन्।<ref>{{cite news|url=http://theenvelope.latimes.com/env-2008-teen-choice-awards-scorecard17jun17,0,2603341.htmlstory|title=2008 Teen Choice Awards winners and nominees|date=June 17, 2008|accessdate=October 2, 2011|work=Los Angeles Times }}</ref> एक अन्तर्वार्तामा उनले 'अपाटो'लाई आफ्नो करिएरका लागि धन्यवाद पनि दिए।<ref name="sentinel">{{cite web |url=http://blogs.orlandosentinel.com/entertainment_movies_blog/2009/08/mila-kunis-on-taking-ballet-lessons-at-26-for-black-swan.html/ |title= Mila Kunis is willing to turn pirouettes for her role in Black Swan |work=[[Orlando Sentinel]] |date= August 27, 2009 |archiveurl=http://web.archive.org/web/20121024020508/http://blogs.orlandosentinel.com/entertainment_movies_blog/2009/08/mila-kunis-on-taking-ballet-lessons-at-26-for-black-swan.html |archivedate=October 24, 2012 }}</ref> 'मार्क वेरलवर्ग' सँग सन् २००८मा कुनिसले 'म्याक्स प्यान' चलचित्रमा भूमिका निभाइन् जुन उहीँ नामको एक भिडियो गेममा आधारित थियो। कुनिसले यस भूमिकाका लागि मार्सल आर्ट, [[मुक्केबाजी|बक्सिङ]], र हात हतियार चलाउन पनि सिकिन्।<ref name="20th Century Fox">{{cite web |url=http://www.visualhollywood.com/movies_2008/max_payne/notes.pdf |title=Max Payne Production Notes |publisher=visualhollywood.com |date=July 10, 2010 |accessdate=October 2008 |archiveurl=http://www.webcitation.org/5vm9GqJc1 |archivedate=January 16, 2011 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120808183557/http://www.visualhollywood.com/movies_2008/max_payne/notes.pdf |date=August 8, 2012 }}</ref> $८५ मिलियन कमाउँदै चलचित्रले राम्रो आम्दानी गर्यो।<ref>{{cite web|url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=maxpayne.htm|title=Max Payne (2008)|publisher=[[Box Office Mojo]]|accessdate=February 9, 2010 |archiveurl=http://www.webcitation.org/69zpKRoOn|archivedate=August 17, 2012}}</ref> तर विष्लेशकहरूले त्यति राम्रो मानेनन् <ref>{{cite web|url=http://www.rottentomatoes.com/m/max_payne/ |title=Max Payne Movie Reviews, Pictures |accessdate=February 9, 2009|publisher=Rotten Tomatoes |archiveurl=http://web.archive.org/web/20140113145524/http://www.rottentomatoes.com/m/max_payne/ |archivedate=January 13, 2014 }}</ref> जसमा धेरैले कुनिसलाई त्यस भूमिकामा नराखिएको भए हुन्थ्यो भन्ने बताए।<ref>{{cite web|url=http://www.orlandosentinel.com/entertainment/orl-movie-review-max-payne,0,1552695.story|title=Movie review: Max Payne&nbsp;– 2 out of 5 stars|date=October 15, 2008 |accessdate=February 9, 2010|work=[[Orlando Sentinel]]|author=Moore, Roger |archiveurl=http://www.webcitation.org/69zuUJ24U|archivedate=August 18, 2012}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.connectsavannah.com/news/archive/10540/ |title=New releases: W., Max Payne|date=October 21, 2008|accessdate=February 9, 2010|work=Connect Savannah|author=Brunson, Matt |archiveurl=http://web.archive.org/web/20121208145346/http://www.connectsavannah.com/news/archive/10540/|archivedate=December 8, 2012}}</ref> ट्रभिस एस्टफोल्डले लेखे कि उनलाई राखिनु गलत थियो जसमा उनको स्वर उपयुक्त थिएन।<ref>{{cite web|url=http://www.boiseweekly.com/boise/max-payne/Content?oid=1013882|title=Max Payne|date=January 28, 2009|accessdate=February 9, 2010|work=[[Boise Weekly]]|author=Estvold, Travis|archiveurl=http://web.archive.org/web/20131213102750/http://www.boiseweekly.com/boise/max-payne/Content?oid=1013882|archivedate=December 13, 2013}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120407050030/http://www.boiseweekly.com/boise/max-payne/Content?oid=1013882 |date=April 7, 2012 }}</ref> निर्माता जोन मुरेलले कुनिसको बचाउ गर्दै भने - " मिलाले हामीलाई चकित पारिन् ... उनी हाम्रो साधारण रोजाइ थिइनन् तर उनले भूमिकालाई राम्रो सँग बाधिँन्। हामीलाई भूमिकामा लेप लगाउनु थिएन। हामीलाई त्यस्तो कलाकार चाहिएको थियो जो तेस्तो बनोस् र आफ्नै शैली बताओस्। मलाई लाग्छ मिलाले सहि रूपमा त्यसलाई पूरा गरिन् "।<ref name="20th Century Fox"/> यसै भूमिकाका लागि कुनिस फेरि टिन च्वाइस अवार्डको छनोटमा परिन्।<ref>{{cite web|url=http://www.buddytv.com/articles/home-page-blog/gossip-girl-twilight-big-winne-30630.aspx|title='Gossip Girl,' 'Twilight' Big Winners at Teen Choice Awards 2009 |work=[[BuddyTV]]|author=Carlson, Meghan|date=August 11, 2009|accessdate=October 2, 2011 |archiveurl=http://www.webcitation.org/69zpKyNio|archivedate=August 17, 2012}}</ref> ===२००९-१२ : चलचित्रमा सफलता र थप अन्य भूमिका=== सन् २००९मा, उनी 'एक्सट्रयाक्ट' भन्ने हास्य चलचित्रमा बेन एफ्लेक र जेसन वेटम्यानसँग देखिइन्। त्यस चलचित्रले राम्रै प्रतिक्रिया बटुल्यो<ref>{{cite web |url=http://www.rottentomatoes.com/m/1211183-extract/ |title= Extract (2009) |publisher=[[Rotten Tomatoes]] |accessdate=February 16, 2010 |archiveurl=http://web.archive.org/web/20140422013104/http://www.rottentomatoes.com/m/1211183-extract/ |archivedate=April 22, 2014 }}</ref> र $१०.८ मिलयन कमायो।<ref>{{cite web|url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=extract.htm|title=Extract (2009)|publisher=[[Box Office Mojo]]|accessdate=March 15, 2010 |archiveurl=http://web.archive.org/web/20140411150423/http://boxofficemojo.com/movies/?id=extract.htm|archivedate=April 11, 2014}}</ref> रोजर एग्बर्ट,जो एक क्रिटिकस थिए उनले पनि कुनिसलाई यस चलचित्रमा राम्रै प्रतिक्रिया दिए।<ref>{{cite news|url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20090902/REVIEWS/909029997/1023|title=Extract|date=September 2, 2009|accessdate=February 9, 2010|work=Chicago Sun-Times|author=Ebert, Roger|authorlink=Roger Ebert|archiveurl=http://web.archive.org/web/20121124043613/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20090902/REVIEWS/909029997/1023|archivedate=November 24, 2012}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100128081454/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20090902/REVIEWS/909029997/1023 |date=January 28, 2010 }}</ref> निर्माता माइक जजले भने: "अती सुन्दर मिला फिल्मको दुनिँया र वास्तविक दुनियाँमा साटिन सक्छ"।<ref>{{cite web |url=http://www.details.com/celebrities-entertainment/women/200907/sexy-extract-actress-mila-kunis |title=Mila Kunis |work=[[Details Magazine]] |author=Gordinier, Jeff |date=September 2009 |accessdate=February 18, 2010 |archiveurl=http://web.archive.org/web/20131115052231/http://www.details.com/celebrities-entertainment/women/200907/sexy-extract-actress-mila-kunis |archivedate=November 15, 2013 }}</ref>'फरगेटिइ सारा मारसल'मा कुनिसको अभिनय देखे पछि जजले कुनिसलाई 'एस्ट्रयाक'मा भूमिका दिएका थिए। जजले भने, "मैले सोचे - वा ! ,यो केटी उपयुक्त छे र उनले पनि यसका लागि सहमति जनाइन्"। कुनिसले पनि भनिन्, "म पनि माएक जजको ठूलो फ्यान हुँ। मैले भनेँ - हुन्छ। यसमा धेरै कुरा सोच्नु पर्ने कुरा छैन"।<ref>{{cite web |url= http://www.wildaboutmovies.com/behind_the_scenes/Extract-BEHINDTHESCENES.php |title=Extract: Behind the Scenes |publisher=wildaboutmovies.com |author=Nasson, Tim |date=August 13, 2009 |accessdate=July 18, 2010 |archiveurl = http://www.webcitation.org/69zuYuLtw |archivedate = August 18, 2012|deadurl=yes}}</ref> [[File:Mila Kunis by Gage Skidmore.jpg|left|कुनिस ''फ्याम्ली गाए''को प्रतिनिधि बन्दै,स्यान डि यागो कमिक कन, २००९ मा|thumb]] सन् २०१०मा कुनिस डेनजल वासिङ्टनसँग बुक अफ एलीमा देखिइन्। फिल्मले मश्रित प्रतिक्रिया पाए पनि $१५७ मिलियन कमाउँदै राम्रो आम्दानी गर्यो। चलचित्र विशेषज्ञ रिचार्ड रुपरले कुनिसको अभिनयलाई राम्रो भन्दै एक बलियो काम भएको बताए। अन्यले पनि राम्रो भएको बताए, जसमा थिए बक्स अफिस म्यागजिनका पिटि ह्यामन्ड। ऊनले लेखे कि कुनिस मुख्य भूमिकामा छानिनु धेरै ठिक भयो। जसले उक्त चलचित्रलाई मन पराएनन् उनीहरूले पनि कुनिसको खुलेरै प्रशंसा गरे। जेम्स बेरारडिनेली जो ती मध्यका एक थिए, उनले लेखे कि कुनिसको भूमिका कथाको दायरा भित्र नै थियो। 'स्टार ट्रिब्युन' का 'कोलिन कोभर्ट'ले लेखे कि कुनिसले झिल्को ल्याए र आफ्नो शैलीमा आफू ठिक छु भन्ने कुरा बुझाइन्, उनलाई बारम्बार कसैको सहायता चाहिन्न। अरू विशषज्ञ जस्तै 'यु एस ए टुडे'का क्लाडडियआ पियुगले भने कुनिस विज्ञापन खेलेर भागेकी जस्ती देखिन्थिन् भनेर लेखिन्। जे होस् कुनिस टिन चबाईस अवार्डसको छनोटमा भने पर्न सफल भइन्। सन् २०१०मा कुनिसको सानो भूमिका एक हाँस्य चलचित्र डेट नाइटमा रह्यो। यसमा उनले राम्रो प्रतिक्रियाहरू पाइन्। 'सिकागो ट्रिव्युन'का माइकल फिलिपस्ले कुनिसको भूमिका ''निशानामा लागेको गोली'' जस्तै भनेर तारिफ गरे। व्लयाक स्वान चलचित्रबाट कुनिस थुप्रै अवार्डका छनोटमा परिन्। उनी उनको पहिलो गोल्डेन ग्लोव अवार्डको छनोटमा पनि परिन्। यस चलचित्रमा मुख्य भूमिकामा नटाली पोर्टम्यान रहेको थियो। व्लयाक स्वानले उनलाई धेरै राम्रा प्रतिक्रियाहरू दियो। चलचित्रले $१०६.९ मिलियन अमेरिकामा कमायो र क्यानाडामा $३२९ मिलियन कमायो। कुनिसले विभिन्न श्रेणिमा मारसेलो मास्ट्रोइयानी अवार्ड,गोल्डेन ग्लोब अवार्ड, स्क्रिन एक्टरस गिल्ड अवार्डस,र स्याटर्न अवार्डस जितिन्। सन् २०१३मा 'फ्रेन्डस् विथ बेनिफिटस्' मा जस्टीन टिम्बरलेकसँग कुनिस देखिइन्। फिल्मले $१४९ मिलियन कमायो। सन् २०१२मा कुनिस 'मारक वालवर्ग'सँग 'टेड'मा देखिइन्। 'टेड' नै $५४९ मिलियनन कमाउँदै कुनिसको हालसम्म बढी कमाउने चलचित्र बन्यो। ===२०१३-वर्तमान : भविष्यका योजनाहरू=== सन् २०१३मा कुनिसले 'ओज, द ग्रट एन्ड पाओरफुल' मा (तीन बोक्सी मध्यकी कान्छी) थियोडोरा भइ अभिनय गरिन्। फिल्म र कुनिसले मिश्रित प्रतिक्रिया पाए पनि चलचित्रले $४९३ मिलियन कमाउन सफल भयो। २०१३को क्यानिज चलचित्र महोत्सवमा देखाइएको चलचित्र 'बल्ड टाइस'बाट कुनिसले राम्रो गर्न सकिनन्। 'द एङग्रिएस्ट म्यान अफ ब्रुकलिन' जसमा कुनिस रोविन विलियम्ससँग देखिए ; त्यसले पनि खासै राम्रो प्रतिक्रिया बटुलेन। [[टोरोन्टो]] चलचित्र महोत्सवमा देखाइएको 'थर्ड परसन'ले पनि खासै राम्रो गर्न नसके पनि कुनिसले भने केही प्रशंसा बटुलिन्। कुनिस एक विज्ञान धारको चलचित्र 'जुप्पिटर एसेन्डिङ'मा 'च्यानिङ टाटुम'मा देखिने भएकी थिइन् जुन १८ २०१४मा रिलिज हुने भएपनि जुन ३ मा फेरबरी ६ ,२०१५मा रिलिज हुने भनियो । कुनिस नारी प्रधान टेलिचलचित्र 'मेरिडियन हिल्स'को 'एक्सिक्युटिब प्रड्युसर' बन्ने तय भएका छन्। सन् १९७०को नारी अधिकार आन्दोलनको बारे उक्त टेलिचलचित्र रहनेछ जसमा कुनिक भने देखिने छैनन्।<ref name="CW-prod">{{cite web |url=http://insidetv.ew.com/2012/11/06/mila-kunis-meridian-hills |title=Mila Kunis producing 70s show for The CW |publisher=insidetv.ew.com |date=November 6, 2012 |accessdate=November 7, 2012 |archiveurl=http://web.archive.org/web/20130524234940/http://insidetv.ew.com/2012/11/06/mila-kunis-meridian-hills/ |archivedate=May 24, 2013 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121107185618/http://insidetv.ew.com/2012/11/06/mila-kunis-meridian-hills/ |date=November 7, 2012 }}</ref><ref name="CW-prod1">{{cite news |url=http://www.hollywoodreporter.com/live-feed/mila-kunis-womens-lib-drama-cw-meridian-hills-387028 |title=Mila Kunis to Exec Produce Women's Lib Drama for CW |publisher=thehollywoodreporter.com |date=November 6, 2012 |accessdate=November 7, 2012 |first=Lesley |last=Goldberg|archiveurl=http://web.archive.org/web/20131227202137/http://www.hollywoodreporter.com/live-feed/mila-kunis-womens-lib-drama-cw-meridian-hills-387028 |archivedate=December 27, 2013 }}</ref><ref name="CW-prod2">{{cite web |url=http://www.digitalspy.com/tv/news/a436265/mila-kunis-to-be-executive-producer-on-new-cw-drama.html |title=Mila Kunis to be executive producer on new CW drama |publisher=digitalspy.com |date=November 7, 2012|archiveurl=http://web.archive.org/web/20130927115316/http://www.digitalspy.com/tv/news/a436265/mila-kunis-to-be-executive-producer-on-new-cw-drama.html |archivedate=September 27, 2013 }}</ref> अक्टोबर २०१४मा कुनिस र उनका साथीहरूले 'अरचार्ड फार्म प्रड्कस्न' सुरु गरेका बताएका थिए।<ref>{{cite web| url = http://www.thewrap.com/mila-kunis-signs-first-look-deal-with-abc-studios/| title=Mila Kunis Signs First-Look Production Deal With ABC Studios| work = The Wrap |author=Nededog, Jethro | date=October 15, 2014|accessdate = October 15, 2014}}</ref> कुनिस अभिनित चलचित्र ''ब्याड ममस्'' जुलाई २९, २०१६ मा रिलिज भएको थियो।<ref>{{cite web| url =http://www.hollywoodreporter.com/news/comedy-bad-moms-sci-fi-875644| title=Comedy 'Bad Moms', Sci-Fi Film 'The Space Between Us' Swap Release Dates| work = The Hollywood Reporter | date= March 14, 2016|accessdate = March 14, 2016}}</ref> ==मेडिया क्षेत्रमा== सन् २००७ मा कुनिस 'फनि अर डाइ' भन्ने वेबसाइटको एक भिडियोमा जेम्स फ्रेन्को सँग देखा परिन्। उक्त भिडियो एम टि भिको कार्यक्रम 'द हिल्स'को नक्कल गर्न खोजिएको थियो। त्यस भिडियो १० लाख स्रोताले हेरे जुन वेबसाइटको लागि पनि सफल सावित भयो।<ref>{{cite web| url=http://www.funnyordie.com/videos/56c2d6a703/the-hills-with-james-franco-and-mila-kunis-from-james-franco-and-judd-apatow| title=The Hills with James Franco and Mila Kunis| work=[[Funny or Die]]| date=November 2007| accessdate=April 8, 2010| archiveurl=http://www.webcitation.org/69zuGqG3g| archivedate=August 18, 2012}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120912022711/http://www.funnyordie.com/videos/56c2d6a703/the-hills-with-james-franco-and-mila-kunis-from-james-franco-and-judd-apatow |date=September 12, 2012 }}</ref> 'सन लेबी' ,''डेट नाइट'' को निर्माताले कुनिस र जेम्स फ्रेन्को लाई छान्नुको कारण उक्त भिडियोमा दुई बीचको केमिस्ट्री रहेको बताएका थिए।<ref>{{cite web| url=http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=64723| title=Exclusive: Date Night Director Shawn Levy| publisher=[[CraveOnline]]| author=Newgen, Heather| date=April 5, 2010| accessdate=April 8, 2010| archiveurl=http://web.archive.org/web/20130822155106/http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=64723| archivedate=August 22, 2013}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100407222112/http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=64723 |date=April 7, 2010 }}</ref> डिसेम्बर २००८ मा, कुनिस 'साइन योर ओन स्टार', क्रिस्मस क्याम्पेनमा देखिइन्।<ref>{{cite web|url= http://blog.zap2it.com/thedishrag/2008/11/despite-family.html|title= Despite tragedy, Jennifer Hudson keeps smiling|publisher= Zap2it.com|author= Snead, Elizabeth|archiveurl= http://www.webcitation.org/69zuIOLzX|archivedate= August 18, 2012|deadurl= no}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121005000521/http://blog.zap2it.com/pop2it/2008/11/despite-family.html |date=October 5, 2012 }}</ref> सन् २०१० मा उनी 'एसक्वाइर' म्यागजिनको ''वोमन वि लब'' भागको एक भिडियोमा पनि उनी सामेल भइन्।<ref>{{cite web|url = http://www.esquire.com/the-side/feature/mila-kunis-gallery?click=main_sr|title = 12 Things You Don't Know about Mila Kunis|work=[[Esquire (magazine)|Esquire]]|accessdate=February 20, 2010 |archiveurl=http://web.archive.org/web/20130821175752/http://www.esquire.com/the-side/feature/mila-kunis-gallery?click=main_sr|archivedate=August 21, 2013}}</ref> कुनिस अन्य महिला कलाकार कर्मीहरूमा पर्छिन् जसको फोटो [[ब्रायन एडम्स]] (क्यनाडियन गायक, गितकार)ले खिचेको थियो जुन फोटोहरू 'क्यालभिन क्लेन कलेकसन' को ''अमेरिकन वोमन'' २०१० अन्तर्गत पर्थे ; पछि 'ऐन.वाइ.सी. एडस. फाउन्डेसन' लाई दिइएको थियो।<ref>{{cite web | url=http://www.vogue.co.uk/news/daily/101124-bryan-adams-for-calvin-klein-americ.aspx | title=American Women | work=Vogue | author=Milligan, Lauren | date=November 25, 2010 | accessdate=November 29, 2010 | archiveurl=http://web.archive.org/web/20110612034221/http://www.vogue.co.uk/news/daily/101124-bryan-adams-for-calvin-klein-americ.aspx | archivedate=June 12, 2011 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101128214416/http://www.vogue.co.uk/news/daily/101124-bryan-adams-for-calvin-klein-americ.aspx |date=November 28, 2010 }}</ref> सन् २०१०को गर्मी समय तिर कुनिसले, र्यान्डी ज्याकसनलाई नौँ वार्षिक 'क्रिस्यालिस फाउन्डेसन बेनिफिट'मा 'मास्टर अफ सेरोमोनि' भई सहयोग गरिन्। 'क्रिस्यालिस फाउन्डेसन' लस एन्जलसमा रहेको नाफा रहित संस्था हो जसको उद्देश्य कमजोर आर्थिक अवस्था भएकाहरूलाई र घरबार बिहिनहरूलाई रोजगार प्रधान गराई आत्मनिर्भर बनाउनु रहेको छ।<ref>{{cite web |url=http://chrysalisworked.org/events/butterfly-ball-2010 |title=Butterfly Ball 2010 |date=June 5, 2010 |accessdate=May 11, 2012 |work=Chrysalisworked.org |archiveurl=http://web.archive.org/web/20130824015635/http://chrysalisworked.org/events/butterfly-ball-2010 |archivedate=August 24, 2013 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130420200657/http://chrysalisworked.org/events/butterfly-ball-2010 |date=April 20, 2013 }}</ref> 'जि.क्यु' म्यागजिनले उनलाई २०११ को 'नक आउट अफ यअर'मा राखेको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.gq.com/moty/2011/mila-kunis-gq-men-of-the-year-issue|title=Mila Kunis|publisher=[[GQ (magazine)|GQ]]|date=November 16, 2011|accessdate=April 14, 2012|archiveurl=http://www.webcitation.org/69zucEMqN|archivedate=August 18, 2012}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120922085357/http://www.gq.com/moty/2011/mila-kunis-gq-men-of-the-year-issue |date=September 22, 2012 }}</ref>''मेनस हेल्थ'' ले उनलाई सय कामुक महिलाको सुचिमा पनि राखेको थियो।<ref>{{cite web|title=The 100 Hottest Women of All-Time|url=http://www.menshealth.com/sex-women/hottest-women-all-time|work=[[Men's Health (magazine)|Men's Health]]|accessdate=January 3, 2012|year=2011|archiveurl=http://www.webcitation.org/69zudLdqP|archivedate=August 18, 2012}}</ref> 'एफ एग एम म्याग्जिन' ले २०१२ मा उनलाई 'हट हन्ड्रेड'मा नौँ स्थानमा राख्यो।<ref>{{cite web|url = http://www.fhm.com/girls/news/2012s-fhm-100-sexiest-09---mila-kunis-83157#pagetitle|title = The 2012 Hot 100 List|publisher = FHMonline.com|accessdate=May 11, 2012 |archiveurl = http://web.archive.org/web/20131105113938/http://www.fhm.com/girls/news/2012s-fhm-100-sexiest-09---mila-kunis-83157|archivedate = November 5, 2013}}</ref> पछि उनी २०१३को विश्वको सय कामुक महिलाहरूको सूचिमा अंक १ मा नै परिन् जसले चार वर्ष देखि [[बेलायत|बेलायती]] महिलाहरू मात्र परेको थियो;<ref name="FHM-१">{{cite web |url=http://www.fhm.com/girls/covergirls/mila-kunis |title=Mila Kunis — Elfin Hilarious |publisher=''[[FHM]]'' |accessdate=May 28, 2013|archiveurl=http://web.archive.org/web/20140530174943/http://www.fhm.com/girls/covergirls/mila-kunis |archivedate=May 30, 2014 }}</ref><ref>{{cite web|url = http://www.fhm.com/girls/100-sexiest-women|title = FHM 100 Sexiest Women In The World 2013: The full list|publisher = FHMonline.com|accessdate=May 18, 2013|archiveurl = http://web.archive.org/web/20131025091054/http://www.fhm.com:80/girls/100-sexiest-women|archivedate = October 25, 2013}}</ref> कुनिसले त्यसको अन्त गरिन्।<ref>{{cite web |url=http://www.eonline.com/news/413852/mila-kunis-named-sexiest-woman-in-the-world-by-fhm-magazine |title=Mila Kunis Named "Sexiest Woman in the World" by FHM Magazine |publisher=eonline.com |date=May 1, 2013 |accessdate=May 28, 2013|archiveurl=http://web.archive.org/web/20131023084622/http://www.eonline.com:80/news/413852/mila-kunis-named-sexiest-woman-in-the-world-by-fhm-magazine |archivedate=October 23, 2013 }}</ref> सन् २००८ मा उनले भनिन्, "आफ्नो करियरलाई बलियो बनाउनु छ, एफ एच एमको सयजनाको सूचिमा पर्नू भन्दा पनि। तिम्रो स्वरुप मरेर जान्छ त अनि त के बाँकी हुन्छ ?" <ref name="Lytal, Cristy"/> ''म्याक्सिम'' म्यागजिनले सदा जसो कुनिसलाई ''हट हन्ड्रड''को सूचिमा राख्दै आएको छ। सन् २००९ मा पाँचौँमा, २०११ मा नौँमा<ref>{{cite web|url = http://www.maxim.com/girls/hot-100/79081/2009-hot-100-100-91.html#96|title = The 2009 Hot 100 List|work = Maxim|accessdate = February 27, 2010|archiveurl = http://web.archive.org/web/20101104094839/http://www.maxim.com:80/girls/hot-100/79081/2009-hot-100-100-91.html|archivedate = November 4, 2010}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100225230443/http://www.maxim.com/girls/hot-100/79081/2009-hot-100-100-91.html#96 |date=February 25, 2010 }}</ref> र २०१२ मा तीन अङ्कमा राखेको थियो। <ref>{{cite web |url= http://www.maxim.com/hot-100/2012 |title= The 2012 Hot 100: The Definitive List of the World's Most Beautiful Women |work=Maxim |accessdate= May 21, 2012 |archiveurl= http://web.archive.org/web/20140516235732/http://www.maxim.com/hot-100/2012 |archivedate= May 16, 2014 }}</ref><ref name="Maxim2012">{{cite web |url= http://www.maxim.com/slideshow/hot-100/43451?slide=97# |title=2012 Hot 100 |work=[[Maxim (magazine)|Maxim]] |accessdate=August 21, 2012 |archiveurl=http://web.archive.org/web/20130927031826/http://www.maxim.com/slideshow/hot-100/43451?slide=97 |archivedate=September 27, 2013 }}</ref> २०१२ मा 'इस्क्वाएर' म्यागजिनले कुनिसलाई ''सेक्सिएस्ट वोमन अलाईब'' भन्ने नाम दियो <ref name="esquire">{{cite web |url=http://www.esquire.com/women/women-we-love/mila-kunis-video |title=Mila Kunis Is the Sexiest Woman Alive |work=[[Esquire (magazine)|Esquire]] |date=October 6, 2012 |accessdate=October 7, 2012|archiveurl=http://web.archive.org/web/20140524020625/http://www.esquire.com/women/women-we-love/mila-kunis-video |archivedate=May 24, 2014 }}</ref>। 'आस्क म्यान'ले उनलाई २०१३को 'टप नाइन्टिनाइन वोमन'को सूचिमा २ अङ्कमा राखिन् जसमा कुनिस [[जेनिफर लरेन्स]]को पछाडि थिईन्। <ref name="Ask13">{{cite web |url=http://www.askmen.com/specials/2013_top_99/2-mila-kunis.html |title=#2 Mila Kunis |publisher=''[[AskMen]]'' |accessdate=December 13, 2012|archiveurl=http://web.archive.org/web/20131618482200/http://www.askmen.com/specials/2013_top_99/2-mila-kunis.html |archivedate=2013-16-18 }}</ref> सन् २०१३मा कुनिसले बताइन् - "म त्यति भन्न सक्छु कि मलाई कामुक भनिएको मा म सम्मानित भएको महशुस गर्छु "। <ref>{{cite web|title=Mila Kunis: Love is wonderful|url=http://www.contactmusic.com/news/mila-kunis-love-is-wonderful_3721580|publisher=Contactmusic.com|accessdate=June 18, 2013|date=June 16, 2013|archiveurl=http://web.archive.org/web/20131017094917/http://www.contactmusic.com/news/mila-kunis-love-is-wonderful_3721580|archivedate=October 17, 2013}}</ref> सन् २०१२ मा 'क्रिस्चियन डोर'; एक [[फ्रान्स|फ्रान्सेली]] कम्पनिले ''स्परिङ फेसन क्यामपेन'' को एक अनुहार बन्न निम्त्याएको थियो।<ref name="Dior">{{cite news | url = http://latimesblogs.latimes.com/gossip/mila-kunis |title=Mila Kunis revealed as new face for Miss Dior handbags |work=Los Angeles Times |date=January 5, 2012 |accessdate=August 5, 2012|archiveurl=http://web.archive.org/web/20130706205635/http://latimesblogs.latimes.com/gossip/mila-kunis/ |archivedate=July 6, 2013 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.wwd.com/media-news/advertising/dior-signs-mila-kunis-5455665|title=Christian Dior Signs Mila Kunis|date=January 5, 2012|accessdate=January 10, 2012|work=Women's Wear Daily|author=Socha, Miles |archiveurl=http://www.webcitation.org/68BxO5Jo7|archivedate=June 5, 2012}}</ref> फेरबरी २०१३ मा उनी ''जेम फिल्डस'' कम्पनीको 'ग्लोवल ब्रान्ड एमब्यासडर' पनि भइन् र विज्ञापनको एक अनुहार भइन्।<ref>{{cite web |url=http://www.professionaljeweller.com/article-12618-mila-kunis-revealed-as-gemfields-global-ambassador/ |title=Mila Kunis revealed as Gemfields global ambassador |date=February 20, 2013|accessdate=February 20, 2013 |work=Professionaljeweller.com|archiveurl=http://web.archive.org/web/20130424015556/http://www.professionaljeweller.com:80/article-12618-mila-kunis-revealed-as-gemfields-global-ambassador/|archivedate=April 24, 2013}}</ref> जेमफिल्डस एक आन्नदायी सामान उत्पादन गर्ने कम्पनी जसले बहुमुल्य रत्नहरू निर्यात गर्छ, उनले जेमफोल्डसको खानी पनि घुमिन् जुन ज्यामबियामा छ।<ref>{{cite web |url=http://www.elle.com/news/fashion-accessories/mila-kunis-on-joining-gemfields?src=sem&mag=elm&dom=tab |title=Exclusive: Mila Kunis on Her New Jewelry Gig |publisher=elle.com |date=February 21, 2013 |accessdate=March 11, 2013|archiveurl=http://web.archive.org/web/20130822121431/http://www.elle.com:80/news/fashion-accessories/mila-kunis-on-joining-gemfields?src=sem&mag=elm&dom=tab |archivedate=August 22, 2013 }}</ref> सन् २०१३मा 'फोर्ब्स' म्यागजिन्मा उनी 'सय शक्तिशाली सेलिब्रेटी'को ८९औँ शङ्ख्यामा परिन् जुन पाँच श्रणी अनुसार छुट्याइएको थियो - धन, टि.भि./रेडियो, प्रेस, सामाजिक रूपमा, मार्केटिङ शैली, जसमा कुनिस मार्केटिङ शैलीमा १४नम्बरमा थिई जुन अरु पाँच श्रेणीमा भन्दा बढी थियो। जुन २०१३को अन्तिम सम्म उनले $१,करोट १०लाख कमाई सकेकी थिईन्।<ref>{{cite news |url=http://www.forbes.com/profile/mila-kunis |title=Mila Kunis |publisher=''[[Forbes (magazine)|Forbes]]'' |date=June 26, 2013|archiveurl=http://web.archive.org/web/20131224105531/http://www.forbes.com/profile/mila-kunis/ |archivedate=December 24, 2013 }}</ref> २०१४ मा उनी 'बिम',एक हुस्की उत्पादन कम्पनीको विज्ञापनहरूमा देखिइन्।<ref>{{cite web| title=Jim Beam® Partners With Mila Kunis For Its First-Ever Global Marketing Campaign, Make History™ |url=http://www.marketwatch.com/story/jim-beam-partners-with-mila-kunis-for-its-first-ever-global-marketing-campaign-make-history-2014-01-29?reflink=MW_news_stmp |date=January 29, 2014|archiveurl=http://web.archive.org/web/20140201195449/http://www.marketwatch.com/story/jim-beam-partners-with-mila-kunis-for-its-first-ever-global-marketing-campaign-make-history-2014-01-29?reflink=MW_news_stmp|archivedate=February 1, 2014}}</ref> ==व्यक्तिगत जीवन== सेप्टेम्बर १४, २०११ मा एफबिआइले कुनिसको र अन्य सेलिब्रटीको फोन, इमेल खाता ह्याक भएको नभएको खोजिनीति गरिरहेको जनाएको थियो।<ref>{{cite news|url=http://www.foxnews.com/entertainment/2011/09/14/nude-scarlett-johansson-shots-show-up-on-web-spur-call-to-fbi-report-says |title=FBI Investigating Alleged Nude Scarlett Johansson Photo Hack |author=Winter, Jana|publisher=Fox News |date=September 14, 2011 |accessdate=September 14, 2011 |archiveurl=http://web.archive.org/web/20131212161100/http://www.foxnews.com/entertainment/2011/09/14/nude-scarlett-johansson-shots-show-up-on-web-spur-call-to-fbi-report-says/ |archivedate=December 12, 2013 }}</ref><ref>{{cite news |last=Derschowitz |first=Jessica |url=http://www.cbsnews.com/8301-31749_162-20106220-10391698.html |title=Scarlett Johansson taps FBI over allegedly hacked nude photos |publisher=[[CBS News]] |date=September 14, 2011 |accessdate=September 14, 2011 |archiveurl=http://web.archive.org/web/20131102004910/http://www.cbsnews.com/8301-31749_162-20106220-10391698.html |archivedate=November 2, 2013 }}</ref><ref>{{cite news|url= http://latimesblogs.latimes.com/gossip/2011/09/scarlett-johansson-hacked-naked-pictures-fbi.html | title=Scarlett Johansson enlists FBI over allegedly hacked naked photos|first=Christie |last=D'Zurilla| date=September 14, 2011|accessdate=September 14, 2011|work=Los Angeles Times |archiveurl=http://web.archive.org/web/20140506085008/http://latimesblogs.latimes.com/gossip/2011/09/scarlett-johansson-hacked-naked-pictures-fbi.html|archivedate=May 6, 2014}}</ref> पछि फ्लोरिडाको 'क्रस्टोफर'ले आफू नौ वटा ह्याकिङ घटनामा दोषि भएका स्विकारे। <ref>{{cite news|url=http://latimesblogs.latimes.com/lanow/2012/06/scarlett-johansson-hacker-should-get-71-months-and-pay-celebs-money.html|title=Hacker should pay Johansson, other celebrities $150,000, feds urge|author=Winton, Richard|date=June 26, 2012|accessdate=July 17, 2012|work=Los Angeles Times |archiveurl=http://www.webcitation.org/69goGRX8r|archivedate=August 5, 2012}}</ref> सन् नोबम्बर २०११मा अमेरिकी सामुन्द्रिक सैनिक समुहको स्थापनको २३६औँ वार्षिक उत्सवमा पनि कुनिस सहभागी भइन्। सारजेन्ट स्कट मुरेको [[अफगानिस्तान]]को हेलमन्युड प्रान्तबाट यु ट्युबको निम्तो भिडियो हेरपछि कुनिस उक्त कार्यक्रममा सहभागी भइन्।<ref name="LATimes Marine Event">{{cite news|last=Perry|first=Tony|title=Mila Kunis attends Marine Corps birthday ball with sergeant|url=http://latimesblogs.latimes.com/nationnow/2011/11/it-began-with-a-dare-from-fellow-marines-serving-in-afghanistan-and-it-culminated-friday-night-with-actress-mila-kunis-atte.html|accessdate=November 20, 2011|newspaper=Los Angeles Times|date=November 19, 2011 |archiveurl=http://web.archive.org/web/20140506085257/http://latimesblogs.latimes.com/nationnow/2011/11/it-began-with-a-dare-from-fellow-marines-serving-in-afghanistan-and-it-culminated-friday-night-with-actress-mila-kunis-atte.html|archivedate=May 6, 2014}}</ref> [[File:Mila Kunis, 2011.jpg|thumb|right|upright|alt=|सन् २०११ मा कुनिस उक्त कार्यक्रममा भाग लिदैँ]] ===राजनितिक विचार=== कुनिस डेमोक्रेटिक पार्टी र [[बाराक ओबामा]]का पक्षधर हुन्।<ref>{{cite web|url=http://www.stylist.co.uk/people/interview-mila-kunis|title=Interview: Mila Kunis|work=[[Stylist (magazine)|Stylist]]|accessdate=October 26, 2012|archiveurl=http://www.webcitation.org/6BvZ1uk2i|archivedate=November 4, 2012|deadurl=yes}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120911114353/http://www.stylist.co.uk/people/interview-mila-kunis |date=September 11, 2012 }}</ref> सन् २०१२ को एक अन्तरवार्तामा उनले रिपबक्लिक पार्टीको खण्डन गर्दै भनिन् - 'रिपबक्लिकनहरूले आइमाईको बारेमा बोलेको कुरा मलाई असरदायी लाग्छ। उनीहरूले धर्मको बारे बोलेका कुरा असर पार्ने खालका छन्। म यहुदी पछ्याइरहेको त छैन। जिससको बारे मात्र कति बोल्नु पर्यो?<ref>name="esquire"</ref> ===स्वास्थ्य=== जनवरी २०११ मा उनले आँखामा क्रोनिक इरिटिस् नामक अवस्था रहेको बताएकी थिई जसले उनको एउटा आँखामा अन्धोपन ल्याएको थियो। उक्त भनाइको २ महिना पहिले अघि मात्र उनले आँखाको अवस्था सुधार्न शल्यक्रिया गराएकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://www.celebrityhealthfitness.com/3134/mila-kunis-reveals-long-struggle-with-chronic-eye-illness|title=Mila Kunis reveals struggle with chronic eye illness|date=January 10, 2011|accessdate=January 10, 2011|publisher=Celebrity Heathfitness.com|archiveurl=http://web.archive.org/web/20131219103104/http://www.celebrityhealthfitness.com/3134/mila-kunis-reveals-long-struggle-with-chronic-eye-illness/|archivedate=December 19, 2013}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110113130705/http://www.celebrityhealthfitness.com/3134/mila-kunis-reveals-long-struggle-with-chronic-eye-illness/ |date=January 13, 2011 }}</ref> कुनिसको ''Heterochromia iridum''भन्ने आँखाको अवस्था छ जसमा आँखाको आइरिस नामको भाग दुइटा भिन्नै रङका हुन्छन् जसमा उनको बायाँ आँखाको खैरो र दायाँ आँखाको हरियो रङको रहेको छ।<ref name="FHM-1"/><ref>{{cite web|title=Mila Kunis Has Heterochromia: Two Eye Colors |url=http://www.ibtimes.com/articles/179520/20110713/mila-kunis-has-heterochromia-two-eye-colors.htm |work=International Business Times |date=July 13, 2011 |accessdate=February 8, 2012 |archiveurl=http://web.archive.org/web/20120715045008/http://www.ibtimes.com/articles/179520/20110713/mila-kunis-has-heterochromia-two-eye-colors.htm |archivedate=July 15, 2012 }}</ref> ===वैवाहिक नाता=== सन् २००२ मा उनले नायक मकाउले कुल्किनसँग डेटिङ सुरु गरेकी थिई।<ref name="Derschowitz, Jessica"/><ref>{{cite news|url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,60843,00.html|title=Macaulay Culkin's Happy 'Ending{{'- |archiveurl = http://www.webcitation.org/65jS68FdI |archivedate = February 26, 2012|deadurl=yes}}|publisher = Fox News|author=Friedman, Roger|date=August 20, 2002|accessdate=February 21, 2010|archiveurl=http://www.webcitation.org/65jS68FdI|archivedate=February 26, 2012}}</ref> यस क्रममा कुनिसको नायक 'मकाउले कुल्किन' सँग विवाह हुने हल्ला चलेको थियो तर कुनिसले यो कुरा गलत भएको बताइन्।<ref>{{cite news|url=http://www.parade.com/celebrity/articles/071004-mila-kunis.html|title=The Nerds are Winning|work= Parade|date=November 9, 2007|accessdate=April 15, 2012 |archiveurl=http://web.archive.org/web/20121103055024/http://www.parade.com/celebrity/articles/071004-mila-kunis.html|archivedate=November 3, 2012}}</ref> 'व्लायकबुक म्यागजिन' को अन्तर्वार्तामा उनले भनिन्, "विवाह मेरो लागि त्यो विषय होइन जुन चाँसोको विषय होस्"<ref>{{cite web| url=http://www.blackbookmag.com/article/mila-kunis-cover-girl/13512/P3| title=Mila Kunis: On the Brink of Movie Stardom page 3| work=[[BlackBook (magazine)|BlackBook]]| author=Barna, Ben| date=December 1, 2009| accessdate=February 18, 2010| archiveurl=http://www.webcitation.org/69zulPWxL| archivedate=August 18, 2012| deadurl=yes}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120807084234/http://www.blackbookmag.com/fashion/mila-kunis-cover-girl-1.33318 |date=August 7, 2012 }}</ref> र आफ्नो र मकाउले कुल्किनको गोपनियता बचाउने प्रयासमा भनिन्, "हामी यो कुरा प्रेससँग बोल्दैनौँ। यो मैले चाहेको भन्दा पनि बढी फिँजियो"।<ref>{{cite web |url=http://backseatcuddler.com/2008/10/05/mila-kunis-covers-ocean-drive/ |title=Mila Kunis Covers Ocean Drive |publisher=Back Seat Cuddler |date=October 2008 |accessdate=June 26, 2010 |archiveurl=http://web.archive.org/web/20130821231254/http://backseatcuddler.com/2008/10/05/mila-kunis-covers-ocean-drive/ |archivedate=August 21, 2013 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101225085339/http://backseatcuddler.com/2008/10/05/mila-kunis-covers-ocean-drive/ |date=December 25, 2010 }}</ref> प्रेस र आफुले चलाउने ट्याबलोइडमा कुनबाट उम्कन मुस्किल छ भन्ने प्रश्नमा कुनिसको जवाफ थियो - "मलाई आफ्नो व्यक्तिगत जीवन व्यक्तिगत नै राख्नु छ जसरी भए पनि"। के त्यसो गाह्रो हुन्न भन्ने प्रश्नमा- "मलाई मतलब भएन। म आफ्नो चिहानसम्म प्रयास गरेर जानेछु। यो गाह्रो छ तर म एउटा सानो भित्ताको सानो दुलो सम्मलाई बार मान्दै जानेछु। म आफुलाई पहिलै घटित हुने ठाउँमा लैजाने छैन"।<ref>{{cite web |url=http://www.azcentral.com/thingstodo/movies/articles/2010/01/13/20100113eli0115kunis.html |title=Q & A with Mila Kunis |work=[[The Arizona Republic]]|author=Goodykoontz, Bill |date=January 13, 2010|accessdate=February 23, 2010 }}</ref> कुनिसले खुल्ला रूपमा जनवरी ३, २०११ मा आफ्नो र कल्किनको सम्बन्धको अन्त भएको बताएकी थिइन्। यो राम्रोको लागि नै भएको र उनीहरू अझै नजिकका साथी भएका उनले बताएकी थिइन्।<ref name="Derschowitz, Jessica">{{cite news |url=http://www.cbsnews.com/8301-31749_162-20026954-10391698.html |title=Mila Kunis and Macaulay Culkin Split|author=Derschowitz, Jessica|publisher=CBS News |date=January 3, 2011|accessdate=January 3, 2011 |archiveurl=http://web.archive.org/web/20131104185245/http://www.cbsnews.com/8301-31749_162-20026954-10391698.html|archivedate=November 4, 2013}}</ref> अप्रिल २०१२ मा 'ड्याट्स सेबेनटिज शो' को एस्टन कचरसँग डेटिङ गइन्। <ref>{{cite web|url=http://uk.eonline.com/news/359630/ashton-kutcher-mila-kunis-dating-i-m-happy-for-them-says-that-70s-show-costar|title=Ashton Kutcher & Mila Kunis Dating: "I'm Happy for Them," Says That '70s Show Costar|work=[[E! Online]]|date=November 2, 2012|accessdate=March 30, 2013}}</ref><ref>{{cite web| url =http://www.elle.com/pop-culture/celebrities/ashton-kutcher-on-steve-jobs-interview| title=Nobody's Fool | work = Elle Magazine |author=Rapkin, Mickey | date=March 20, 2013|accessdate = March 30, 2013|archiveurl=http://web.archive.org/web/20131228085241/http://www.elle.com/pop-culture/celebrities/ashton-kutcher-on-steve-jobs-interview|archivedate=December 28, 2013}}</ref> फेब्रुअरी २०१४ मा वैवाहिक नातामा जोडिए। <ref>{{cite news|url=http://www.usatoday.com/story/life/people/2014/03/23/mila-kunis-pregnant-ashton-kutcher-expecting-baby/6813329/|title=Mila Kunis and Ashton Kutcher are expecting!|last=Oldenburg|first=Ann|date=March 24, 2014|work=[[USA Today]]|accessdate=March 24, 2014}}</ref> सेप्टेम्बर २०१४ मा उनीहरूले एक छोरी जन्माए जसको नाम व्याट इसाबेला राखे। <ref>{{cite web|url=http://uk.eonline.com/news/540309/mila-kunis-opens-up-about-pregnancy-and-engagement-to-ashton-kutcher-planning-a-natural-birth?|title=Mila Kunis Opens Up About Pregnancy and Engagement to Ashton Kutcher, Planning a Natural Birth|publisher=[[E!]]|date=May 9, 2014|accessdate=May 9, 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.com/mila-kunis-baby-pictures-ashton-kutcher-reveals-name-photos-1698881|title=Mila Kunis Baby Pictures: Ashton Kutcher Reveals Name And 'Photos'|publisher=International Business Times|date=October 2, 2014|accessdate=October 3, 2014|first=Maria|last=Vultaggio}}</ref> जुन २०१६ मा उनीहरूको प्रतिनिधिले उनीहरूले दोस्रो सन्तानको अपेक्षा राखेको बताए।<ref>{{cite news| url = http://celebritybabies.people.com/2016/06/15/mila-kunis-pregnant-expecting-second-child-ashton-kutcher/ | title=Ashton Kutcher and Mila Kunis Expecting Second Child| first1=Karen |last1=Mizoguchi |first2= Mary|last2= Green |first3= Lizz |last3=Leonard|work=People| date=जुन 15, 2016 |accessdate=जुन 16, 2016|archivedate=जुन 16, 2016 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20160616105656/http://celebritybabies.people.com/2016/06/15/mila-kunis-pregnant-expecting-second-child-ashton-kutcher/| deadurl=no}}</ref> == अभिनित चलचित्रहरू== कुनिसद्वारा अभिनित चलचित्रहरू तल अङ्ग्रजीमा दिइएका छन्। {{columns-list|2| *Piranha (1995) *Santa with Muscles (1996) *Honey, We Shrunk Ourselves (1997) *Krippendorf's Tribe (1998) *Get Over It (2001) *American Psycho 2 (2002) *Tony n' Tina's Wedding (2004) *Stewie Griffin: The Untold Story (2005) *After Sex (2007) *Moving McAllister (2007) *Boot Camp (2008) *Forgetting Sarah Marshall (2008) *Max Payne (2008) *Extract (2009) *The Book of Eli (2010) *Date Night (2010) *Black Swan (2010) *Friends with Benefits (2011) *Ted (2012) *Tar (2012) *Oz the Great and Powerful (2013) *Blood Ties (2013) *Third Person (2013) *The Angriest Man in Brooklyn (2014) *Hell & Back (2014) *Jupiter Ascending (2015) *ब्याड मम्स् (२०१६) }} == अवार्डस र छनौट == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष ! अवार्ड ! श्रेणी ! उपाधि ! नतिजा |- | १९९९ | योङ आर्टिष्ट अवार्ड | बेस्ट परफरमन्स इन टिभि सिरिज | rowspan=13| ड्याट्स सेबेन्टी सो | {{nom}} |- | १९९९ | योङ स्टार अवार्ड | वेस्ट परफरमन्स अफ योङ एक्टेरस इन कमिडीसो | {{won}} |- | २००० | टिन च्वइस अवार्ड | च्वइस एक्ट्रेस | {{nom}} |- | २००० | योङ आर्टिष्ट अवार्ड | बेस्ट परफरमेन्स इन टिभि सिरिज | {{nom}} |- | २००० | योङ स्टार अवार्ड | बेस्ट योङ एक्टेरस इन कमेडि सिरिज | {{won}} |- | २००१ | टिन च्वइस अवार्ड | च्वइस एक्टरेस | {{nom}} |- | २००१ | तोङ आरटिष्ट अबार्ड | बेस्ट परफरमन्स इन कमेडी सिरिज ;लिडिङ योङ एक्टेरेस | {{nom}} |- | २००२ | टिन च्वइस अवार्ड | च्वइस एक्टेरेस | {{nom}} |- | २००२ | योङ हलिउड अवार्ड | | {{won}} |- | २००३ | टिन च्वइस अवार्ड | च्वइस टिभि एक्टेरेस | {{nom}} |- | २००४ | टिन च्वइस अवार्ड | च्वइस टिभि एक्टेरेस (हास्य) | {{nom}} |- | २००५ | टिन च्वइस अवार्ड | च्वइस टिभि एक्टेरेस (हास्य) | {{nom}} |- | २००६ | टिन च्वइस अवार्ड | च्वाइस हाँस्य<ref>{{cite web |url=http://www.zap2it.com/tv/zap-teenchoicenominees,0,3240117.story |title=Teen Choice Awards Spread the Love |publisher=zap2it.com |date=June 15, 2006 |accessdate=March 24, 2013 |archiveurl=http://web.archive.org/web/20130522001128/http://www.zap2it.com/tv/zap-teenchoicenominees,0,3240117.story |archivedate=May 22, 2013 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130522001128/http://www.zap2it.com/tv/zap-teenchoicenominees%2C0%2C3240117.story |date=May 22, 2013 }}</ref> | {{nom}} |- | २००६ |स्पाइक भिडियो गेम | | rowspan=2| ''फ्याम्ली गाई भिडियो गेम'' | {{nom}} |- | २००६ | स्पाइक भिडियो | | {{won}} |- | २००७ | एनी अवार्ड | आवाज अभिनय | ''फ्याम्ली गाई'' | {{nom}} |- | २००८ | टिन च्वाइस | | ''फरगेटिङ सारा मारसल'' | {{nom}} |- | २००९ | टिन च्वाइस | | ''म्याक्स पेन'' | {{nom}} |- | २०१० |टिन च्वाइस | | rowspan=2|''द बुक अफ एली'' | {{nom}} |- | २०१० |स्क्रिम अवार्ड | | {{nom}} |- | २०१० | भेनिस इन्टरनेसनल फिल्म | | rowspan=14|''ब्ल्याक स्वान'' | {{won}} |- | २०१० |गोलडेन ग्लोब | | {{nom}} |- | २०१० | स्क्रिन एक्टरस् | | {{nom}} |- | २०१० | स्क्रिन एकटरस् | | {{nom}} |- | २०१० | ब्रोडकास्ट फिल्म | | {{nom}} |- | २०१० | डलाज फोर्ट वोर्थ फिल्म क्रिटिक्स | | {{nom}} |- | २०१० | ओक्लोहमा फिल्ल क्रिटिक्स | | {{won}} |- | २०१० | लस भेगास फिल्म क्रिटिक्स | | {{nom}} |- | २०१० | उताहा फिल्म क्रिटिक्स | | {{nom}} |- | २०१० | अनलाईन फिल्म क्रिटिक्स सोसाइटी | | {{nom}} |- | २०११ | स्याट्रन अवार्डस् | | {{won}} |- | २०११ | एम टि बि अवार्डस् | | {{nom}} |- | २०११ |टिन च्वाइस | च्वाइस मुभि<ref name="choice">{{cite news|url=http://www.ryanseacrest.com/2011/06/30/twilight-harry-potter-ryan-seacrest-score-teen-choice-awards-nominations/|title='Twilight,' 'Harry Potter', & Ryan Seacrest Score Teen Choice Awards Nominations|publisher=RyanSeacrest.com|date=June 30, 2011|first=Sadao|last=Turner|archiveurl=http://web.archive.org/web/20140525200736/http://www.ryanseacrest.com/2011/06/30/twilight-harry-potter-ryan-seacrest-score-teen-choice-awards-nominations/|archivedate=May 25, 2014}}</ref> | {{nom}} |- | २०११ | टिन च्वाइस | | {{nom}} |- | २०११ | टिन च्वाइस | | उनी आफैँ | {{nom}} |- | २०११ | टिन च्वाइस | च्वाइस समर : महिला <ref>{{cite news |last=Ng |first=Philiana |date=July 19, 2011 |title=Teen Choice Awards 2011: 'Pretty Little Liars,' Rebecca Black Added to List of Nominees |url=http://www.hollywoodreporter.com/news/teen-choice-awards-2011-pretty-212996 |work=[[The Hollywood Reporter]] |accessdate=October 23, 2011 |archiveurl=http://web.archive.org/web/20140502233436/http://www.hollywoodreporter.com/news/teen-choice-awards-2011-pretty-212996 |archivedate=May 2, 2014 }}</ref> | ''फ्रेन्ड्स विथ बेनिफिट्स्'' | {{nom}} |- | २०११ | स्क्रिम अवार्ड | सफल सहयोगी नायिका<ref>{{cite web|url=http://www.spike.com/events/scream-awards-2011/voting/best-supporting-actress/|title=Best Supporting Actress|work=Scream Awards|accessdate=October 15, 2011 |archiveurl=http://web.archive.org/web/20130116193745/http://www.spike.com/events/scream-awards-2011/voting/best-supporting-actress|archivedate=January 16, 2013}}</ref> | ''ब्ल्याक स्वान'' | {{won}} |- | २०१२ | पिपुल च्वाइस अवार्ड | Favorite Comedic Movie Actress<ref>{{cite web | url=http://www.peopleschoice.com/pca/vote/votenow.jsp| title=People's Choice Awards | publisher=Peopleschoice.com | accessdate=November 12, 2011 |archiveurl = http://www.webcitation.org/6CCd5zeQU |archivedate = November 15, 2012|deadurl=yes}}</ref> | rowspan=2|''फ्रेन्ड्स विथ बेनिफिट्स्'' | {{nom}} |- | २०१२ |रेमब्रेन्ट अवार्ड |सफल अन्तर्राष्ट्रिय नायिका<ref>{{cite web |url=http://pro.imdb.com/event/ev0000561 |title=Rembrandt Awards |publisher=IMdb.com |accessdate=August 18, 2012 }}</ref> | {{nom}} |- |२०१३ |पिपुल च्वाइस अवार्ड | रुचाइएकी चलचित्र नायिका<ref name="2013Reelz">[http://www.reelz.com/movie-news/15179/the-nominations-are-in-for-the-2013-peoples-choice-awards "The Nominations Are in for the 2013 People's Choice Awards] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140906231335/http://www.reelz.com/movie-news/15179/the-nominations-are-in-for-the-2013-peoples-choice-awards/ |date=2014-09-06 }}, reelz.com November 16, 2012</ref> | rowspan=2|उनी आफैँ | {{nom}} |- |२०१३ |पिपुल च्वाइस अवार्ड | हास्य चलचित्र नायिका<ref name="2013Reelz"/> | {{nom}} |- |२०१४ | ब्रोडकास्ट फिल्म | सफल नायिका (हास्य)<ref>{{cite web|url=http://www.criticschoice.com/movie-awards/|title=Critics Choice Movie Awards Nominees|publisher=[[Broadcast Film Critics Association]]|accessdate=December 11, 2012|archiveurl=http://www.webcitation.org/6CrNMCA0g|archivedate=December 12, 2012}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160808022923/http://www.criticschoice.com/movie-awards/ |date=August 8, 2016 }}</ref> | rowspan=3|''टेड'' | {{nom}} |- | २०१३ | MTV मुभि अवार्ड | | {{nom}} |- | २०१३ | एम टि भि अवार्डस | MTV मुभि बेस्ट फेमल पर्फरमन्स | {{nom}} |- | २०१३ | टिन चबाईस अवार्ड<ref>{{cite web |url=http://www.eonline.com/news/422134/2013-teen-choice-award-nominations-twilight-and-vampire-diaries-are-tops-taylor-swift-and-harry-styles-square-off?utm_source=eonline&utm_medium=rssfeeds&utm_campaign=imdb_topstories |title=2013 Teen Choice Award Nominations: Twilight and Vampire Diaries Are Tops, Taylor Swift and Harry Styles Square Off |publisher=eonline |accessdate=May 22, 2013|archiveurl=http://web.archive.org/web/20140525214255/http://www.eonline.com/news/422134/2013-teen-choice-award-nominations-twilight-and-vampire-diaries-are-tops-taylor-swift-and-harry-styles-square-off?utm_source=eonline&utm_medium=rssfeeds&utm_campaign=imdb_topstories |archivedate=May 25, 2014 }}</ref> | ओज द ग्रेट एन्ड पाओरफुल | | {{nom}} |- | २०१३ | टिन चबाईस अवार्ड | चबाईस फेमल हटी | उनी आफैँ | {{nom}} |- | २०१४ | एम टि भि अवार्डस् | खलनायिका<ref>{{cite web|url=http://www.mtv.com/news/articles/1723587/2014-mtv-movie-awards-nominations.jhtml|title=2014 MTV Movie Awards|publisher=mtv|accessdate=March 6, 2014|archiveurl=http://web.archive.org/web/20140421205619/http://www.mtv.com/news/articles/1723587/2014-mtv-movie-awards-nominations.jhtml|archivedate=अप्रिल 21, 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140306175042/http://www.mtv.com/news/articles/1723587/2014-mtv-movie-awards-nominations.jhtml |date=March 6, 2014 }}</ref> | ओज द ग्रेट एन्ड पाओरफुल | {{won}} |- |२०१५ | टिन च्वाइस अवार्ड्स |चोइस मुभी एक्ट्रेस, Sci-Fi |जुपिटर एसेन्डिङ |{{nom}} |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist|2}} ==बाह्य कडीहरू== {{कमन्सश्रेणी|Mila Kunis|मिला कुनिस}} * {{IMDb name|5109}} * {{Tcmdb name|342007}} * {{Amg name|215642}} [[श्रेणी:सन् १९८३ मा जन्म]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:अमेरिकी चलचित्र अभिनेत्रीहरू]] [[श्रेणी:अमेरिकी बाल अभिनेत्रीहरू]] [[श्रेणी:अमेरिकी टेलिभिजन अभिनेत्रीहरू]] [[श्रेणी:अमेरिकी आवाज अभिनेत्रीहरू]] [[श्रेणी:लस एन्जलसका अभिनेत्रीहरू]] [[श्रेणी:२१औँ शताब्दीका अमेरिकी अभिनेत्रीहरू]] q3f80qqba0exv8476z8l7cewd32646k 0 61709 1365837 1365557 2026-07-13T03:09:29Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1365837 wikitext text/x-wiki {{विशेष लेख|व्यक्तित्व}} {{Infobox person | name = दीपिका पादुकोण<br>({{en|Deepika Padukone}}) | image = Deepika Padukone Cannes 2018 (cropped).jpg | imagesize = | caption = सन् २०१८ मा पादुकोण | birth_date = {{birth date|1986|1|5}}<ref>{{cite web|title=Happy 27th b'day Deepika Padukone|trans-title=दीपिका पादुकोण को 27वाँ जन्मदिन मुबारक हो|url=http://ibnlive.in.com/photogallery/8238.html|publisher=[[सीएनएन आईबीएन]]|accessdate=13 अगस्त 2013|language=अङ्ग्रेजी}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130107224248/http://ibnlive.in.com/photogallery/8238.html |date=2013-01-07 }}</ref><ref name="bio">{{cite news|url=http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Celebrity/Deepika-Padukone/894255-Profile.aspx|title=Biography: Deepika Padukone|trans-title=जीवनी: दीपिका पादुकोण|date=2012-07-23|work=[[हिन्दुस्तान टाईम्स]]|accessdate=13 अगस्त 2013|language=अङ्ग्रेजी}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141231022055/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Celebrity/Deepika-Padukone/894255-Profile.aspx |date=2014-12-31 }}</ref> | birth_place = [[कोपनहेगन]], [[डेनमार्क]] | occupation = अभिनेत्री | years_active = २००४–वर्तमान<ref name="summer">{{cite web|last=मेनन|first=सिता|url=http://www.rediff.com/getahead/2005/apr/21fwdeep.htm|title=Go white this summer |trans-title = इस गर्मी में सफेद जाओ |accessdate=13 अगस्त 2013|date=2005-04-21|work=[[रीडिफ.कॉम]]}}</ref> | spouse = रणवीर सिंह<ref>{{cite web|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/deepika-padukone-ranveer-singh-are-married-now-wedding-ceremony-ends-in-italy/story-OrrIJnMvTwI1wSwl7JbWqM.html|title=Deepika Padukone, Ranveer Singh are married now, wedding ceremony ends in Italy|accessdate=2019-02-15}}</ref> | height = {{height|ft=5|in=8}} <ref>{{cite web|url=http://www.celebheightweight.com/2014/11/deepika-padukone-height-weight-bra-size-shoe-size-body-measurements-waist-hips/|title=Deepika Padukone Height, Weight, Bra Size, Shoe Size, Body, Measurements, Waist, Hips|publisher=Celebrity Measurements|date= |accessdate=2015-09-27}}</ref> }} '''दीपिका पादुकोण''' ({{IPA-hns|d̪iːpɪkaː pəɖʊkoːɳ|उच्चारण}}; जन्म ५ जनवरी १९८६) एक भारतीय अभिनेत्री एवं मोडल हुन्। उनी बलिउड चलचित्र उद्योगकी सबैभन्दा चर्चित अभिनेत्रीहरू मध्ये एक र सर्वाधिक पारिश्रमिक लिने भारतीय महिला अभिनेत्रीमा पर्छिन्। उनले आफ्नो जीवनयात्रा [[बलिउड]]मा स्थापित गरिसकेकी छिन् र हालसम्म दुई [[फिल्मफेयर पुरस्कार]] प्राप्त गरिसकेकी छिन्। पादुकोण, ब्याडमिन्टन खेलाडी [[प्रकाश पादुकोण]]की छोरी हुन। उनको जन्म [[कोपनहेगन]]मा भएको हो र हुर्काई [[बेङ्गलोर]]मा भएको हो। बाल्यवस्थामा उनले राष्ट्रियस्तरको ब्याडमिन्टन च्याम्पियनसिप खेलेकी छन् तर फेसन मोडल बन्नका लागि उनले ब्याडमिन्टन खेल छाडेकी थिइन्। मोडलिङ क्षेत्रबाट प्रवेश गरेकी उनले चाँडै चलचित्रमा अभिनय गर्ने अवसर प्राप्त गरिन्। सन् २००६ मा [[कन्नड चलचित्र]] ''[[ऐश्वर्य (चलचित्र)|ऐश्वर्य]]''मा मुख्य भूमिकामा उनले चलचित्र जगतमा पदार्पण गरिन्। पादुकोण त्यसपछि दोहोरो भूमिकामा उनको पहिलो बलिउड ब्लकबस्टर सन् २००७ मा प्रदर्शित ''[[ओम शान्ति ओम]]''बाट गरिन् जसले उनलाई [[सर्वश्रेष्ठ महिला पदार्पणको लागि फिल्मफेयर पुरस्कार|फिल्मफेयर उत्कृष्ट नयाँ महिला कलाकारको लागि पुरस्कार]] दिलाएको थियो। पादुकोणद्वारा अभिनित ''[[लभ आज कल]]'' (२००९) र ''[[लफङ्गे परिन्दे]]'' (२०१०) चलचित्रमा गरिएको दमदार अभिनयको लागि उनले निकै चर्चा कमाइन्। साथै त्यसै समयमा उनीद्वारा अभिनित ''[[बच्ना ए हसिनो]]'' (२००८) र हाँस्य चलचित्र ''[[हाउसफुल (२०१० चलचित्र)|हाउसफुल]]'' (२०१०) चलचित्रले नकारात्मक समीक्षा पाएको थियो। सन् २०१२ मा प्रदर्शित बक्स अफिस हिट ''[[ककटेल (२०१२ चलचित्र)|ककटेल]]'' चलचित्रले उनको अभिनय यात्रामा आयाम त थप्यो नै उनको अभिनयलाई सम्मान प्रदान गर्दै विभिन्न पुरस्कार समारोहमा उत्कृष्ट अभिनेत्रीको लागि नामाङ्कन समेत गराएको थियो। त्यसपछि उनी ''[[ये जवानी है दीवानी]]'' (२०१३), ''[[चेन्नई एक्सप्रेस]]'' (२०१३) र ''[[ह्याप्पी न्यू इअर (चलचित्र)|ह्याप्पी न्यू इयर]]'' (२०१४) जस्ता हाँस्य चलचित्र जुन [[सबैभन्दा बढी कमाइ गर्ने भारतीय चलचित्रहरू|सबैभन्दा बढी कमाइ गर्ने बलिउड चलचित्र]] रहेका थिए त्यस्ता चलचित्रमा मुख्य महिला पात्रको अभिनय गरेर बलिउडमा आफ्नो स्थान जमाइन्। उनले सन् २०१३ मा ''[[गोलियों की रासलीला राम-लीला]]'' नामक चलचित्रमा दमदार अभिनय गरेर [[सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्रीको लागि फिल्मफेयर पुरस्कार]] जितेकी थिइन्। अभिनय क्षेत्र बहेक पादुकोण रङ्गमञ्चमा भाग लिने गरेकी छिन् साथै उनले एक भारतीय पत्रिकाको लागि लेख समेत लेखिसकेकी छिन्। यस बाहेक उनले विभिन्न ब्रान्ड र उत्पादनको लागि स्थायी रूपमा विज्ञापन गर्ने गरेकी छिन्। महिलाको हक तथा अधिकारको लागि पनि उनले बेला बखत आवाज उठाउने गरेकी छिन्। == व्यक्तिगत जीवन र मोडलिङ करियर== दीपिका पादुकोणको जन्म ५ जनवरी १९८६ मा [[डेनमार्क]]को [[कोपनहेगन]]मा भएको हो। उनको जन्म [[कोङ्कणी भाषा|कोंकणी]] भाषी परिवारमा भएको हो।<ref name="bio1">{{cite news|url=http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Celebrity/Deepika-Padukone/894255-Profile.aspx|title=Biography: Deepika Padukone|accessdate=6 August 2013|date=23 July 2012|work=Hindustan Times|archiveurl=http://web.archive.org/web/20141231022055/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Celebrity/Deepika-Padukone/894255-Profile.aspx|archivedate=31 December 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141231022055/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Celebrity/Deepika-Padukone/894255-Profile.aspx |date=31 December 2014 }}</ref><ref>{{cite news|last=Baksi|first=Dibyojyoti|title=Shah Rukh Khan made Deepika Padukone learn Tamil|url=http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Bollywood/Shah-Rukh-Khan-made-Deepika-Padukone-learn-Tamil/Article1-1075508.aspx|accessdate=18 August 2013|newspaper=Hindustan Times|date=13 June 2013}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130821034850/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Bollywood/Shah-Rukh-Khan-made-Deepika-Padukone-learn-Tamil/Article1-1075508.aspx |date=21 August 2013 }}</ref> उनको बुवा, [[प्रकाश पादुकोण|प्रकाश]], एक भूतपूर्व अन्तर्राष्ट्रियस्तरका सम्मानित ब्याडमिन्टन खेलाडी थिए। उनकी आमा उज्जाला एक यात्रु एजेन्ट थिइन्।<ref>{{cite news|url=http://www.highbeam.com/doc/1G1-182121908.html|title=She's the model of success|work=The Star|date=4 August 2008|accessdate=29 August 2013}}{{subscription required|via=Highbeam}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140610213030/http://www.highbeam.com/doc/1G1-182121908.html |date=10 June 2014 }}</ref> उनकी कान्छी बहिनी अनिसा गोल्फ खेलाडी हुन्।<ref>{{cite news|last=Kaura|first=Neha|title=Deepika’s link-ups don’t bother us, says sister|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-11/news-interviews/32156802_1_anisha-link-ups-film-industry|accessdate=2 July 2013|newspaper=The Times of India|date=11 June 2012}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140106032230/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-11/news-interviews/32156802_1_anisha-link-ups-film-industry |date=6 January 2014 }}</ref> उनको हजुरबुवा रमेश मैसुर ब्याडमिन्टन सङ्घका प्रशासक थिए।<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/an-exciting-tournament/article3185184.ece|title=An exciting tournament|newspaper=The Hindu|date=5 January 2006|accessdate=3 August 2015}}</ref> पादुकोण जब एक वर्षकी थिइन् त्यस समय उनको परिवार [[भारत]]को [[बेङ्गलोर]] बसाइसराई गरे ।<ref name="toi interview">{{cite news|last=Gupta|first=Priya|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-10-13/news-interviews/34414302_1_deepika-padukone-badminton-father|title=Ranbir and I are still friends: Deepika Padukone|accessdate=29 August 2013|date=13 October 2012|newspaper=[[The Times of India]]}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130928194219/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-10-13/news-interviews/34414302_1_deepika-padukone-badminton-father |date=28 September 2013 }}</ref> उनले बेङ्गलोरको [[सोफिया उच्च विद्यालय]]बाट प्रारम्भिक शिक्षा प्राप्त गरेकी थिइन् र प्रवीणता प्रमाणपत्र तहको अध्ययन [[माउन्ट कार्मेल कलेज, बेङ्गलोर|माउन्ट कार्मेल कलेज]]बाट गरिन्।<ref>{{cite web|title=Just How educated are our Bollywood heroines?: Deepika Padukone|url=http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-just-how-educated-are-bollywood-heroines/20120118.htm#3|publisher=Rediff.com|accessdate=6 August 2013}}</ref> उनी मानविकी संकाय अन्तर्गत [[समाजशास्त्र]] विषयमा [[स्नातक तह|स्नातक]] तहको पढाइ गर्न [[इन्दिरा गान्धी राष्ट्रिय खुल्ला विश्वविद्यालय]]मा भर्ना भइन् तर पछि उनले समयको व्यस्तता तथा मोडलिङ गर्ने समयको अनियमितताले पढाइ स्थगन गरिन्।<ref name="toi interview"/><ref>{{cite news| url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Deepika-Padukone-has-not-put-studies-on-back-burner/articleshow/2661901.cms|work=The Times of India|title=Deepika Padukone has not put studies on back-burner|accessdate=6 August 2013|date=30 December 2007|archiveurl=|archivedate=8 June 2015}}</ref> [[File:Padukone with family.jpg|thumb|left|upright=1.3|alt=Deepika Padukone is posing with her father, mother and sister|सन् २०१४ को [[५९औं फिल्मफेयर पुरस्कार]] समारोहमा दीपिका पादुकोण आफ्नो अभिभावक तथा बहिनीसँग]] पादुकोण बच्चा हुँदा कठिन सामाजिक अवस्था स्वीकार गरिन् जसले गर्दा उनको धेरै साथीहरू थिएनन्।<ref name="toi interview"/> उनको जीवनको लक्ष्य ब्याडमिन्टन थियो, जुन उनले युवा उमेरदेखि नै प्रतिस्पर्धात्मक तरिकाले खेल्ने गर्थिन्। सन् २०१२ को एक अन्तरवार्तामा पादुकोणले आफ्नो दिनचर्याको बारेमा भनेकी थिइन् "म सधैँ बिहान ५ बजे उठ्थेँ र शारीरिक कसरत गर्न जान्थे, विद्यालय जान्थे, ब्याडमिन्टन खेल्न जान्थे, आफ्नो गृहकार्य गर्थें र सुत्न जान्थेँ।"<ref name="toi interview"/> पादुकोणले विद्यालय अवधिमा ब्याडमिन्टनमा आफ्नो जीवन बनाउन जारी राखिन् र राष्ट्रियस्तरको च्याम्पियनसिपमा भाग लिइन्। उनले राज्यस्तरका बेसबल प्रतियोगितामा पनि आफ्नो सहभागिता जनाइन्।<ref>{{cite news|last=Banerjee|first=Soumyadipta|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-i-was-a-state-level-baseball-player-deepika-padukone-1349480|title=I was a state level baseball player: Deepika Padukone|work=Daily News and Analysis|accessdate=3 August 2013|date=18 February 2010}}</ref> शिक्षा तथा खेल करियरमा आफ्नो ध्यान केन्द्रित राखिरहेकै बेला पादुकोणले बाल कलाकारको रूपमा समेत कार्य गरिन्। उनी ८ वर्षको उमेरमा एक दुई विज्ञापन अभियानमा देखा परिन्।<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/mp/2004/08/11/stories/2004081101100100.htm|title=The long and short of the ramp|work=The Hindu|accessdate=3 August 2013|date=11 August 2004}}</ref> १० कक्षामा अध्ययन गर्दा उनले आफ्नो ध्यान परिवर्तन गरी फेसन मोडल बन्ने निर्णय गरिन्। <ref name="model">{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/613309.cms|title=Smash hit on the ramp|work=The Times of India|first=Asha|last=Chowdary|accessdate=3 August 2013|date=13 April 2004}}</ref> सन् २००४ मा उनले [[प्रसाद बिडापा]]को संरक्षणमा पूर्ण समय मोडल बन्ने कार्यमा लागिन्।<ref name="model"/><ref>{{cite news|last=Malani|first=Gaurav|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-12-07/news-interviews/30485701_1_deepika-padukone-badminton-short-film|title=Deepika Padukone not a part of race|accessdate=3 August 2013|date=7 December 2011|newspaper=[[The Times of India]]}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130928194256/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-12-07/news-interviews/30485701_1_deepika-padukone-badminton-short-film |date=28 September 2013 }}<br>{{cite news|last=Saran|first=Rhea|title=Venus Rising?|url=http://www.verveonline.com/30/people/verve/venus/excerpt.shtml|accessdate=7 August 2013|work=Verve (magazine)}}</ref> करियरको प्रारम्भिक चरणमा पादुकोणले लिरिल साबुनको टेलिभिजन विज्ञापनले पहिचान प्राप्त गरिन्। त्यस सँगै उनले विभिन्न ब्रान्ड तथा उत्पादनको लागि मोडलिङ गरिन्।<ref>{{cite news|last=Gahlaut|first=Kanika|url=http://indiatoday.intoday.in/story/prakash-padukone-daughter-deepika-in-new-liril-soap-ad/1/196716.html|title=Making a splash|work=India Today|accessdate=3 August 2013|date=12 April 2004|archiveurl=http://www.webcitation.org/6JwBsSbRF|archivedate=27 September 2013}}</ref><ref>{{cite web|title=Deepika Padukone: Biography|url=http://zeenews.india.com/entertainment/celebrity-profile/Deepika-Padukone.htm|publisher=[[Zee News]]|accessdate=7 August 2013}}</ref> सन् २००५ मा, उनले डिजाइनर [[सुनीत वर्मा]]को लागि पहिलो पटक [[लक्मे फेसन विक]]मा भाग लिइन् र [[किङफिसर (बियर)|किङफिसर]] फेसन अवार्डमा ''मोडल अफ द इअर''को अवार्ड जित्न सफल भइन्।<ref>{{cite web|last=Menon|first=Sita|url=http://www.rediff.com/getahead/2005/apr/21fwdeep.htm|title=Go white this summer|accessdate=3 August 2013|date=21 April 2005|publisher=Rediff.com}}</ref><ref>{{cite news|last=Chowdhury|first=Smita R.|title=Glamour, glitz & grace|url=http://www.telegraphindia.com/1050405/asp/calcutta/story_4572605.asp|accessdate=3 August 2013|newspaper=[[The Telegraph (Calcutta)|The Telegraph]]|date=5 May 2005}}</ref> पादुकोणको प्रसिद्धिमा त्यस समय वृद्धि भयो जब उनलाई २००६ को [[किङफिसर पात्रो|किङफिसर क्यालेन्डर]]मा स्थान दिइयो ।<ref name="meet"/> क्यालेन्डरका डिजाइनरका रूपमा रहेका [[वेन्डेल रोड्रिक्स]]ले पादुकोणमाथि टिप्पणी गर्दै भनेका थिए "[[ऐश्वर्या राय बच्चन|ऐश्वर्या राय]]पछि हामीसँग यस्तो सुन्दर र ताजा महिला थिएन्।"<ref>{{cite news|url=http://m.indiatoday.in/story/young-achievers-deepika-padukone-ms-dhoni-to-rabbi-shergill/1/181846.html|title=Young achievers: Deepika Padukone to Aditya Mittal, MS Dhoni to Rabbi Shergill|work=India Today|accessdate=3 August 2013|date=20 February 2006|archiveurl=http://www.webcitation.org/6JwBwTlZD|archivedate=27 September 2013}}</ref> रोड्रिक्सले उनलाई गञ्जम ज्वेलरी कक्षामा हेरेका थिए र पछि उनले म्याट्रिक्स एजेन्सीका लागि पादुकोणलाई हस्ताक्षर गर्न भ्याए।<ref>{{cite book|last=Vasudev|first=Shefalee|title=Powder Room|url=http://books.google.com/books?id=DzdfsXQEtqoC&pg=PT61|publisher=Random House India|isbn=978-81-8400-297-3|page=61|year=2012}}</ref> २१ वर्षको उमेरमा पादुकोण [[मुम्बई]] बसाइँ सरिन् र आफ्नो काकीको घरमा बसिन्।<ref name="toi interview"/> त्यसै वर्ष, उनले [[हिमेश रेशमिया]]को म्युजिक भिडियो ''नाम है तेरा'' मा काम गर्ने अवसर पाइन् र त्यसमा गरेको अभिनयले व्यापक पहिचान प्राप्त गरिन्।<ref>{{cite news|last=Iyer|first=Meena|title=Deepika Padukone in awe of beauty pageant winners|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-11-17/news-interviews/30409840_1_beauty-pageant-beauty-contest-music-video|accessdate=3 August 2013|newspaper=The Times of India|date=17 November 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130928194304/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-11-17/news-interviews/30409840_1_beauty-pageant-beauty-contest-music-video |date=28 September 2013 }}</ref> पादुकोणले चाँडै चलचित्र भूमिकाको लागि प्रस्ताव प्राप्त गर्न सुरू गरिन्।<ref>{{cite web|title=The hottest heroine in Kannada cinema|url=http://www.rediff.com/movies/2006/aug/24sld1.htm|publisher=Rediff.com|date=24 August 2006|accessdate=6 August 2013}}</ref> आफ्नो अभिनयलाई अझ प्रभावकारी बनाउन पादुकोणले [[अनुपम खेर]]को चलचित्र संस्थानमा अभिनय कोर्समा भर्ना भइन्।<ref>{{cite news|title=On course: Deepika Padukone joins Anupam Kher's Film Academy|url=http://indiatoday.intoday.in/story/badminton-star-prakash-padukone-daughter-deepika-shifted-to-mumbai/1/193374.html|work=India Today|date=11 July 2005|accessdate=6 August 2013|archiveurl=http://www.webcitation.org/6JwC0HxiV|archivedate=27 September 2013}}</ref> रेशमियाको साङ्गीतिक भिडियोमा निर्देशक [[फराह खान]]ले पादुकोणको अभिनय हेरेकी थिइन् जसले गर्दा उनले पादुकोणलाई आफ्नो चलचित्र [[ह्याप्पी न्यू इअर (चलचित्र)|ह्याप्पी न्यू इअर]]मा अभिनेत्रीको रूपमा चयन गरिन्।<ref name="toi interview"/><ref name="meet"/> ==अभिनय करियर== ===चलचित्र सुरूवात र सफलता (२००६–०९)=== पादुकोणले सन् २००६ मा आफू [[इन्द्रजीत लङ्केश]]को निर्देशनमा [[कन्नड चलचित्र]] ''[[ऐश्वर्य (चलचित्र)|ऐश्वर्य]]''बाट अभिनय क्षेत्रमा प्रवेश गर्न लागेको बताएकी थिइन्। <ref name="meet">{{cite web|last=Vijayasarathy|first=R.G.|title=Meet Deepika Padukone|url=http://www.rediff.com/movies/2006/mar/14sd1.htm|publisher=Rediff.com|date=14 March 2006|accessdate=6 August 2013}}</ref> उक्त रोमान्टिक हाँस्य चलचित्र [[तेलगु चलचित्र|तेलुगु चलचित्र]] ''[[मनमधुदु]]''को रूपान्तरण रहेको थियो र पादुकोणलाई शीर्ष भूमिकामा अभिनेता [[उपेन्द्र (अभिनेता)|उपेन्द्र]]सँग तय गरिएको थियो । पादुकोण अभिनित कन्नड चलचित्रले उच्च व्यापारिक सफलता प्राप्त गरेको थियो।<ref>{{cite news|last=Kumar|first=S.S|title=Ramya in a rush|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/ramya-in-a-rush/article3230859.ece|accessdate=3 August 2013|newspaper=The Hindu|date=29 September 2006}}</ref> [[रिडिफ.कम]]का आरजी विजयसारथीले पादुकोणको भूमिकाको प्रशंसा गर्दै उनलाई ''आत्मीय दृश्यमा अझ बढी काम गर्नुपर्छ'' भनी थपेका थिए ।<ref>{{cite web|last=Vijayasarathy|first=R.G.|title=Deepika's Aishwarya is a must watch|url=http://www.rediff.com/movies/2006/sep/15aish.htm|publisher=Rediff.com|date=15 September 2006|accessdate=3 August 2013}}</ref> सन् २००६ को अन्तसम्ममा फराह खानको ''ह्याप्पी न्यू इअर'' को काम रोकियो र खानले [[पुनर्जन्म]]को कथामा आधारित नाटकीय चलचित्र ''[[ओम शान्ति ओम]]'' (२००७) को लागि पादुकोणलाई चलचित्रमा लिने निर्णय गरिन्। <ref>{{cite web|title='I was pulling SRK's hair out!'|url=http://www.rediff.com/movies/2007/dec/10fchat.htm|publisher=Rediff.com|date=10 December 2007|accessdate=6 August 2013}}</ref> [[बलिउड|हिन्दी चलचित्र उद्योग]]को पृष्ठभूमिमा तैयार पारिएको यस चलचित्रले सन् १९७० ताका सङ्घर्षरत् अभिनेताको कथा भन्दछ जो आफ्नो प्रेमिकाको हत्याको साक्षी भएर मर्छ र उसको प्रेमिकाको हत्याको बदला लिन पुनर्जन्म लिन्छ। यस चलचित्रको नायकको रूपमा [[साहरुख खान|शाहरूख खान]] एक समर्थकको भूमिकामा रहेका थिए भने पादुकोण दोहोरो भूमिकामा थिइन्।{{mdash}} पहिलो भूमिका शान्तिप्रिया, १९७० को शीर्ष अभिनेत्रीको रूपमा र पछि स्यान्डी, एक इच्छुक अभिनेत्रीको भूमिकामा रूपमा रहेकी थिइन्। उनले भनिन्, "म शाहरूखलाई चलचित्रमा हेरेर ठूली भएकी हुँ र वहाँको म सधैँ अनुशरण गर्थें। वहाँसँग काम गरेर&nbsp;... म ज्यादै खुसी महसुस गरिरहेकी छु। साथै फराहलाई पनि धन्यवाद दिन चाहन्छु जसले म माथि भरोसा गरेर वहाँसँग मलाई काम गर्ने मौका दिइन्।"<ref>{{cite news|last=Ray|first=Sarit|title=I'm a shy person: Deepika|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-11-02/news-interviews/27986233_1_dream-debut-modelling-deepika-padukone|accessdate=3 August 2013|newspaper=The Times of India|date=2 November 2007}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130928194317/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-11-02/news-interviews/27986233_1_dream-debut-modelling-deepika-padukone |date=28 September 2013 }}</ref> आफ्नो भूमिकाको तयारीको लागि पादुकोणले विभिन्न अभिनेत्रीहरू [[हेलन (अभिनेत्री)|हेलन]] र [[हेमा मालिनी]]को शारीरिक हाउभाउ पढ्न चलचित्र हेरिन्। जुन आजभोलिको अभिनेत्रीभन्दा ''ज्यादै भिन्न'' र ''अधिक मनोरम'' भएको महसुस गरिन ।<ref>{{cite news|last=Thakur|first=Shweta|title=I saw Hema Malini films for '70s look: Deepika|date=17 November 2007|url=http://www.hindustantimes.com/News-Feed/Entertainment/I-saw-Hema-Malini-films-for-70s-look-Deepika/Article1-258255.aspx|work=Hindustan Times|accessdate=10 August 2013}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131005230414/http://www.hindustantimes.com/News-Feed/Entertainment/I-saw-Hema-Malini-films-for-70s-look-Deepika/Article1-258255.aspx |date=5 October 2013 }}</ref> तर, उनको आवाज भने आवाज कलाकार [[मोना घोष शेट्टी]]द्वारा स्वराङ्कित थियो ।<ref name="mona dub">{{cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2014-01-03/news-interviews/45834895_1_deepika-padukone-dramatic-prowess-and-zest-kochadaiiyaan|title=Why is Deepika's Hindi in Kochadaiiyaan dubbed?|work=The Times of India|date=2 January 2013|accessdate=3 January 2013}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140105062349/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2014-01-03/news-interviews/45834895_1_deepika-padukone-dramatic-prowess-and-zest-kochadaiiyaan |date=5 January 2014 }}</ref> चलचित्रमा रहेको एक गीत ''धुम ताना'' मा पादुकोण भारतीय शास्त्रीय नृत्यकर्ताको रूपमा आफुलाई ढालेर नृत्य गरिन्। वर्षको चर्चित गीतहरू मध्ये एक साबित भएपछि [[डोर्लिङ किन्डर्सले]]ले भने पादुकोणले दर्शकलाई आफ्नो ''हस्त मुद्रा'' नृत्यले मन्त्रमुग्ध पार्न सफल भइन्।<ref>{{cite book|title=The Book of Dance|url=http://books.google.com/books?id=EzKmKyugOjkC&pg=PA113|date=3 September 2012|publisher=Dorling Kindersley Limited|isbn=978-1-4093-2237-5|page=113}}</ref> ''ओम शान्ति ओम'' सन् २००७ को व्यावसायिक सफल चलचित्र बन्न सफल रहयो र चलचित्रले विश्व्यापी {{INRConvert|1.49|b}} कारोबार गरेको थियो ।<ref name="top">{{cite web|url=http://boxofficeindia.com/arounddetail.php?page=shownews&articleid=3997&nCat=|title=Top All Time Worldwide Grossers Updated|publisher=[[Box Office India]]|accessdate=13 October 2013|date=11 May 2012|archiveurl=http://web.archive.org/web/20131105215110/http://www.boxofficeindia.com/arounddetail.php?page=shownews&articleid=4409&nCat=|archivedate=26 January 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120205213224/http://boxofficeindia.com/arounddetail.php?page=shownews&articleid=3997&nCat= |date=5 February 2012 }}</ref> [[बलिउड हङ्गामा]]का [[तरण आदर्श]]ले चलचित्रको समिक्षा गर्दै ''दीपिकाको अभिनयमा एउटा उत्कृष्ट अभिनेत्रीसँग हुनुपर्ने सबै कला भएको भनि भनेका थिए'' ।<ref>{{cite web|last=Adarsh|first=Taran|title=Movie Review: Om Shanti Om|date=7 November 2007|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/54373|publisher=[[Bollywood Hungama]]|accessdate=18 December 2007|archiveurl=http://www.webcitation.org/6JwBYXxYy|archivedate=27 September 2013}}</ref> [[फिल्मफेयर पुरस्कार]]को वार्षिकोत्सवमा पादुकोणलाई सन् २००८ मा [[सर्वश्रेष्ठ महिला पदार्पणको लागि फिल्मफेयर पुरस्कार|फिल्मफेयर उत्कृष्ट नयाँ महिला कलाकारको लागि पुरस्कार]] दिइएको थियो र [[सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्रीको लागि फिल्मफेयर पुरस्कार|सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्री]] श्रेणीको लागि नामाङ्कन गरिएको थियो।<ref name="heroine">{{cite news|url=http://indiatoday.intoday.in/gallery/top-actresses-of-bollywood-ever/9/7051.html#photo35|title=Top heroines of Bollywood|accessdate=19 July 2013|date=10 May 2013|work=India Today|archiveurl=http://www.webcitation.org/6JwC4LXB6|archivedate=27 September 2013}}</ref> [[File:Padukone in 2009.jpg|thumb|upright=0.9|alt=Deepika Padukone is smiling away from the camera|पादुकोण ''[[लभ आज कल]]'', २००९ को पहिलो दृश्य समारोहमा]] बलिउड हङ्गामाले ''ओम शान्ति ओम'' को सफलताले पादुकोणको अभिनय करियरमा आयाम थपेको एक रिपोर्टमा उल्लेख गरेको थियो।<ref>{{cite web|last=Tuteja|first=Joginder|title=Exploring the Box Office journey of Deepika Padukone&nbsp;– Part 1|date=2 August 2013|url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/5321|publisher=Bollywood Hungama|accessdate=10 August 2013|archiveurl=http://www.webcitation.org/6JwBdY9Zu|archivedate=27 September 2013}}</ref> उनले यो सफलतालाई आफ्नो अर्को चलचित्रमा गायत्री (रणवीर कपुरको प्रेमिका)को भूमिकामा एक अस्ट्रेलियाली विद्यार्थी जो क्याब चालकको रूपमा [[यश राज फिल्म्स|यशराज फिल्म्स]]को हाँस्य रोमान्टिक चलचित्र ''[[बच्ना ए हसिनो]]'' (२००८) मा अभिनय गरिन्। यो चलचित्रले व्यावसायिक सफलता प्राप्त गरेको थियो।<ref>{{cite web|title=Bachna Ae Haseeno scores at box office|url=http://www.rediff.com/movies/2008/aug/18box.htm|publisher=Rediff.com|accessdate=20 April 2013}}</ref> तर ''[[आउटलुक (पत्रिका)|आउटलुक]]'' को नम्रता जोशीले पादुकोणको अभिनयलाई सन्तोषजनक नभएको बताएकी थिइन्।।<ref>{{cite news|last=Joshi|first=Namrata|url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?238292|title=Movie Review: Bachna Ae Haseeno|accessdate=19 July 2013|date=1 September 2008|work=[[Outlook (magazine)|Outlook]]|archiveurl=http://www.webcitation.org/6JwBjSin0|archivedate=27 September 2013}}</ref> सन् २००९ को पहिलो चलचित्रको रूपमा पादुकोण र [[अक्षय कुमार]]द्वारा [[निखिल आडवाणी]]को निर्देशनमा कुङ फु हाँस्य कथानक चलचित्र ''[[चाँदनी चौक टु चाइना]]'' रहेको थियो जसमा पादुकोणले भारतीय-चिनियाँ दिदी बहिनीको दोहोरो भूमिका निभाएकी थिइन्। [[वार्नर ब्रोज]]द्वारा निर्माण गरिएको यो चलचित्रले हिन्दी चलचित्रको इतिहासमा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सबैभन्दा बढी सिनेमाघरमा प्रदर्शित गरिएको थियो ।<ref>{{cite news|last=Anderson|first=Jason|title=Chandni Chowk to China: Kung fusion hustle|url=http://www.thestar.com/entertainment/2009/01/16/chandni_chowk_to_china_kung_fusion_hustle.html|work=[[Toronto Star]]|date=16 January 2009|accessdate=6 August 2013}}</ref> पादुकोणले आफ्नो भूमिकको लागि जापानी मार्सल आर्ट्स [[जुजुत्सु]]बाट सिखेकी थिइन् र आफ्नो सबै आक्रमक दृश्य आफैंले गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web|title=Deepika's unbelievable stunt!|url=http://specials.rediff.com/movies/2008/nov/26slid1-deepika-unbelievable-stunt.htm?zcc=rl|publisher=Rediff.com|date=26 November 2008|accessdate=3 September 2013}}</ref><ref>{{cite news|last=Lalwani|first=Vickeya|title=Yes, I'm dating Ranbir: Deepika|date=15 March 2008|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2008-03-15/news-interviews/27772143_1_action-film-deepika-ranbir-yash-raj|work=The Times of India|accessdate=3 September 2013}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131012195823/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2008-03-15/news-interviews/27772143_1_action-film-deepika-ranbir-yash-raj |date=12 October 2013 }}</ref> तर अपेक्षा गरिएको ठिक विपरित यस चलचित्रले विश्वव्यापी {{INRConvert|554.7|m}} कमाइ गर्न सक्यो जबकि यस चलचित्रको निर्माण लागत {{INRConvert|800|m}} थियो ।<ref>{{cite web|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=348&catName=TGlmZXRpbWUgV29ybGR3aWRlIEluIFVTICQ=|title=Top Lifetime Grossers Worldwide (US $)|publisher=Box Office India|accessdate=11 November 2010|archiveurl=http://web.archive.org/web/20130602093609/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=312&catName=TGlmZXRpbWU=|archivedate=26 January 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130602093609/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=312&catName=TGlmZXRpbWU%3D |date=2 June 2013 }}</ref><ref>{{cite news|last1=Sharma|first1=Amit|last2=Verma Ambwani|first2=Meenakshi|title=Chandni Chowk to China crosses Rs 33 cr at local box office|url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2009-01-20/news/27650181_1_domestic-box-office-bollywood-film-kinng|work=[[The Economic Times]]|date=20 January 2009|accessdate=6 August 2013}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305091941/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2009-01-20/news/27650181_1_domestic-box-office-bollywood-film-kinng |date=5 March 2016 }}</ref> चलचित्र विश्लेषकहरूले पादुकोणको अभिनयलाई सामान्यत मन पराएनन्।<ref>{{cite web|title=Chandni Chowk To China (2009)|url=http://www.rottentomatoes.com/m/chandni_chowk_to_china/|publisher=[[Rotten Tomatoes]]|accessdate=7 October 2013}}</ref><ref>{{cite news|last=Strout|first=Justin|title=Ham Samurai|date=15 January 2009|url=http://www2.orlandoweekly.com/film/review.asp?rid=14086|work=[[Orlando Weekly]]|accessdate=29 April 2011}}</ref> त्यसै वर्ष पादुकोणले नाटकीय चलचित्र ''[[बिल्लु]]'' (''लभ मेरा हिट हिट'' नामक गीत) मा आयटम डान्स गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://entertainment.in.msn.com/gallery.aspx?cp-documentid=3034274&page=4|title=Item Number in 'Billoo Barber'|publisher=[[MSN]]|date=6 January 2009|accessdate=2 May 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120314143005/http://entertainment.in.msn.com/gallery.aspx?cp-documentid=3034274&page=4 |date=14 March 2012 }}</ref> त्यस लगतै उनी [[सैफअली खान|सैफ अली खान]]सँग रोमान्टिक नाट्य चलचित्र '' [[लभ आज कल]]'' मा अभिनय गरिन् जसको कथाकार र निर्देशक [[इम्तियाज अली (निर्देशक)|इम्तियाज अली]] थिए। यस चलचित्रले युवाहरूको बदलिदो सम्बन्धलाई प्रस्तुत गरेको थियो। यस चलचित्रमा पादुकोणले एक सुदृढ सोच भएकी महिला मीरा पण्डेको भूमिका चरित्रार्थ गरेकी थिइन्। यस चलचित्रले विश्वव्यापी {{INRConvert|1.2|b}}को कारोबार गरेको थियो। ''लभ आज कल'' ले सन् २००९ को सबैभन्दा बढी पैसा कमाउने तेस्रो चलचित्रको रूपमा आफूलाई प्रमाणित गरेको थियो।<ref name="top"/> ''[[डेली न्यूज एन्ड एनालायसिस]]'' का अनिरूद्ध गुहाले पादुकोणको बारे उल्लेख गर्दै ''अहिलेसम्म अभिनय गरेका चार चलचित्रहरू मध्ये सबैभन्दा उत्कृष्ट प्रदर्शन '' गरेको भनी लेखेका थिए भने ''द टाइम्स अफ इन्डिया'' का बलिउड विशेशज्ञ [[निखत काजमी]]ले पादुकोणको अभिनयलाई ''उत्कृष्ट र दृढ'' भनी व्याख्या गरेका थिए।<ref>{{cite news|last=Guha|first=Aniruddha|title=Review: Love Aaj Kal is the perfect date movie|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/review-review-love-aaj-kal-is-the-perfect-date-movie-1278796|work=Daily News and Analysis|date=31 July 2009|accessdate=16 July 2013}}</ref><ref>{{cite news|last=Kazmi|first=Nikhat|title=Love Aaj Kal|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/movie-reviews/hindi/Love-Aaj-Kal/movie-review/4838891.cms|work=The Times of India|date=30 July 2009|accessdate=16 July 2013}}</ref> यस चलचित्रको लागि पादुकोणले [[५५औँ फिल्मफेयर पुरस्कार]]मा उत्कृष्ट अभिनेत्रीको नामाङ्कन पाएकी थिइन्।<ref name="bollywoodhungama1">{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/725/|title=Nominations for 55th Idea Filmfare Awards 2009|publisher=Bollywood Hungama|accessdate=27 April 2011}}</ref> ===करियर सङ्घर्ष (२०१०–११)=== सन् २०१० मा पादुकोणको पाँच चलचित्र प्रदर्शित भएको थियो। उनको पहिलो भूमिका विजय लालवाणीको [[मनोबैज्ञानिक रोमाञ्चकारी]] चलचित्र ''कार्तिक कलिङ कार्तिक'' थियो जसमा पादुकोणले एक हरेस खाइसकेको व्यक्ति ([[फरहान अख्तर]]द्वारा अभिनित) जो प्रत्येक विहान एक संदिग्ध फोन पाएर विभिन्न परिवर्तनबाट गुज्रिरहेको व्यक्तिको सहयोगी प्रेमिकाको भूमिका गरिन्। [[भराइटी (पत्रिका)|भराइटी]] पत्रिकाका डेरेक एलेले चलचित्रलाई समीक्षा गर्दै चलचित्रको कथाबस्तुले दर्शकमाझ छाप छोड्न नसकेको र पादुकोणको &nbsp;...निरीह भूमिकाले पनि चलचित्र सफल नभएको तर्क थपेका थिए ।<ref>{{cite news|last=Elley|first=Derek|title=Review: "Karthik Calling Karthik"|url=http://variety.com/2010/film/reviews/karthik-calling-karthik-1117942367/|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=8 March 2010|accessdate=16 July 2013}}</ref> व्यवसायिक रूपमा चलचित्र असफल भएको थियो।<ref name="bo2010">{{cite web|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=318&catName=MjAxMA==|title=Box Office 2010|publisher=Box office India|accessdate=14 May 2012|archiveurl=http://web.archive.org/web/20131014062657/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=318&catName=MjAxMA==|archivedate=26 January 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131014062657/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=318&catName=MjAxMA%3D%3D |date=14 October 2013 }}</ref> सो वर्ष उनको सबैभन्दा व्यवसायिक सफल चलचित्र [[साजिद खान]]को हाँस्यप्रधान चलचित्र [[हाउसफुल (२०१० चलचित्र)|हाउसफुल]] थियो जसले {{INRConvert|1.15|b}}को कारोबार गर्न सफल भएको थियो। यस चलचित्रमा उनी [[अक्षय कुमार]], [[रितेश देशमुख]], [[लारा दत्ता]], [[अर्जुन रामपाल]], [[जिया खान]] र [[बोमन इरानी]]सँग चित्रित गरिएका थिए।<ref name="top"/> [[राजा सेन]]ले चलचित्रलाई "खराब अभिनयको चाड" र पादुकोणद्वारा कमजोर अभिनय भनी वर्णन गरेका थिए।<ref>{{cite web|last=Sen|first=Raja|title=Gags that'll make you gag|url=http://www.rediff.com/movies/review/review-housefull-is-painful/20100430.htm|publisher=Rediff.com|date=30 April 2010|accessdate=14 September 2013}}</ref> [[File:Deepika Padukone at an event.jpg|thumb|left|upright|alt=Deepika Padukone is sitting on a chair and smiling at the camera|पादुकोण ''[[लफङ्गे परिन्दे]]'', २०१० को कार्यक्रममा]] {{-}} == प्रमुख चलचित्रहरू== {{main|दीपिका पादुकोण फिल्मोग्राफी}} * [[ऐश्वर्य (चलचित्र)|ऐश्वर्य]] (सन् २००६) * [[ओम शान्ति ओम]] (सन् २००७) * [[बच्ना ए हसिनो]] (सन् २००८) * [[लभ आज कल]] (सन् २००९) * [[लफङ्गे परिन्दे]] (सन् २०१०) * [[ककटेल (२०१२ चलचित्र)|ककटेल]] (सन् २०१२) * [[ये जवानी है दीवानी]] (सन् २०१३) * [[चेन्नई एक्सप्रेस]] (सन् २०१३) * [[गोलियों की रासलीला राम-लीला]] (सन् २०१३) * [[ह्याप्पी न्यू इअर (चलचित्र)|ह्याप्पी न्यू इअर]] (सन् २०१४) * [[पीकू]] (सन् २०१५) * [[बाजीराव मस्तानी]] == प्रसिद्धि == ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== * {{Commonscat-inline|Deepika Padukone|दीपिका पादुकोण}} * {{IMDb name|id=2138653}} * {{Twitter|deepikapadukone|दीपिका पादुकोण}} ==यो पनि हेर्नुहोस्== {{सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्रीको लागि फिल्मफेयर पुरस्कार}} {{फिल्मफेयर उत्कृष्ट नयाँ महिला कलाकारको लागि पुरस्कार}} {{उत्कृष्ट नयाँ महिला कलाकारको लागि आइफा अवार्ड}} {{उत्कृष्ट नयाँ महिला कलाकारको लागि स्क्रिन अवार्ड}} {{कमन्सश्रेणी|Deepika Padukone}} {{Persondata <!-- Metadata: see Wikipedia:Persondata. --> | NAME = Padukone, Deepika | ALTERNATIVE NAMES = | SHORT DESCRIPTION = Indian actor | DATE OF BIRTH = 5 January 1986 | PLACE OF BIRTH = [[Copenhagen]], Denmark | DATE OF DEATH = | PLACE OF DEATH = }} [[श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीहरू]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:भारतीय महिला मोडलहरू]] [[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू]] [[श्रेणी:सन् १९८६ मा जन्म]] [[श्रेणी:भारतीय हिन्दुहरू]] [[श्रेणी:बेङ्गलोरका अभिनेत्रीहरू]] [[श्रेणी:मानसिक स्वास्थ्य कार्यकर्ताहरू]] [[श्रेणी:बेङ्गलोरका महिला मोडलहरू]] [[श्रेणी:२१औँ शताब्दीका भारतीय अभिनेत्रीहरू]] l44xen36ms4x0acr4qha302glx9qwkp 0 66387 1365813 2026-07-12T13:54:11Z Pratik99001 74955 लुइस सुआरेज सम्बन्धी नयाँ लेख सिर्जना 1365813 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = लुइस सुआरेज | image = Luis Suárez Uruguay.jpg | caption = सन् २०१८ को फिफा विश्वकपमा उरुग्वेको जर्सीमा सुआरेज | fullname = लुइस अल्बर्टो सुआरेज डियाज | birth_date = {{Birth date and age|1987|1|24|df=yes}} (१० माघ २०४३) | birth_place = साल्टो, उरुग्वे | height = १.८२ मी | position = स्ट्राइकर | currentclub = [[इन्टर मियामी सीएफ]] | clubnumber = ९ | youthyears1 = २००३–२००५ | youthclubs1 = नेसियोनाल | years1 = २००५–२००६ | clubs1 = नेसियोनाल | caps1 = २७ | goals1 = १० | years2 = २००६–२००७ | clubs2 = ग्रोनिन्जेन | caps2 = २९ | goals2 = १० | years3 = २००७–२०११ | clubs3 = एएफसी एयाक्स | caps3 = ११० | goals3 = ८१ | years4 = २०११–२०१४ | clubs4 = [[लिभरपुल एफसी|लिभरपुल]] | caps4 = ११० | goals4 = ६९ | years5 = २०१४–२०२० | clubs5 = [[एफसी बार्सिलोना|बार्सिलोना]] | caps5 = १९१ | goals5 = १४७ | years6 = २०२०–२०२२ | clubs6 = [[एथ्लेटिको म्याड्रिड]] | caps6 = ६७ | goals6 = ३२ | years7 = २०२२ | clubs7 = नेसियोनाल | caps7 = १४ | goals7 = ६ | years8 = २०२३ | clubs8 = ग्रेमियो | caps8 = ३३ | goals8 = १७ | years9 = २०२४– | clubs9 = [[इन्टर मियामी सीएफ|इन्टर मियामी]] | caps9 = ६६ | goals9 = ३६ | nationalyears1 = २००७ | nationalteam1 = उरुग्वे यु-२० | nationalcaps1 = ४ | nationalgoals1 = २ | nationalyears2 = २०१२ | nationalteam2 = उरुग्वे ओलम्पिक | nationalcaps2 = ४ | nationalgoals2 = ३ | nationalyears3 = २००७–२०२४ | nationalteam3 = उरुग्वे | nationalcaps3 = १४३ | nationalgoals3 = ६९ }} '''लुइस अल्बर्टो सुआरेज डियाज''' ({{lang-es|Luis Alberto Suárez Díaz}}; जन्म: २४ जनवरी १९८७) उरुग्वेका एक व्यावसायिक [[फुटबल]] खेलाडी हुन्। उनी आफ्नो उत्कृष्ट गोल गर्ने क्षमता, प्राविधिक कौशल र आक्रामक खेल शैलीका लागि विश्व फुटबलमा परिचित छन्। आफ्नो पुस्ताका सर्वश्रेष्ठ स्ट्राइकरहरूमध्ये एक मानिने उनी उरुग्वे राष्ट्रिय टोलीका इतिहासमै सबैभन्दा बढी गोल गर्ने खेलाडी हुन्। यसका साथै उनले आफ्नो खेल जीवनमा युरोपियन गोल्डेन सु र बार्सिलोनाका लागि तेस्रो सर्वाधिक गोलकर्ताको कीर्तिमान समेत राखिसकेका छन्। हाल यी अनुभवी फरवार्ड अमेरिकी क्लब [[इन्टर मियामी सीएफ]]का लागि स्ट्राइकरको रूपमा मैदानमा उत्रिने गर्दछन्। == क्लब खेल जीवन == === सुरुवाती चमक र एयाक्समा कप्तानी === सुआरेजले आफ्नो व्यावसायिक खेल जीवनको सुरुआत सन् २००५ मा उरुग्वेको स्थानीय क्लब 'नेसियोनाल' बाट गरेका थिए। त्यहाँ उत्कृष्ट प्रभाव छाडेपछि उनी नेदरल्यान्ड्सको ग्रोनिन्जेनमा आबद्ध भए र पछि डच जायन्ट एएफसी एयाक्समा स्थानान्तरण भए। एयाक्समा रहँदा उनले टोलीको कप्तानी सम्हाल्ने जिम्मेवारी मात्र पाएनन्, बल्कि सन् २००९-१० को सिजनमा ३३ खेलमा ३५ गोल गर्दै डच लिगको उत्कृष्ट खेलाडी समेत घोषित भए। यस उच्च प्रदर्शनले गर्दा युरोपका ठुला क्लबहरू उनीप्रति आकर्षित हुन थालेका थिए। === लिभरपुलमा उदय === एयाक्समा उत्कृष्ट प्रदर्शनपछि इङ्लिस क्लब [[लिभरपुल एफसी|लिभरपुल]]ले उनलाई सन् २०११ को जनवरीमा अनुबन्ध गर्यो।<ref>{{Cite web |title=Luis Suárez |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Luis_Su%C3%A1rez |website=Wikipedia |language=en |access-date=१२ जुलाई २०२६}}</ref> एनफिल्डमा बिताएको समयमा यी उरुग्वेली फरवार्डले प्रिमियर लिगमा तहल्का मच्चाए। विशेष गरी सन् २०१३-१४ को सिजनमा उनले केवल ३१ खेल खेल्दै ३१ गोल गरेर प्रिमियर लिगको 'गोल्डेन बुट' तथा 'पिएफए प्लेयर अफ द इयर' जस्ता प्रतिष्ठित पुरस्कारहरू आफ्नो नाम गरे। === बार्सिलोनाको ऐतिहासिक स्वर्ण युग === लिभरपुलमा गरेको अभूतपूर्व प्रदर्शनपछि युरोपका धेरै ठुला क्लबहरूको ध्यान उनीतर्फ आकर्षित भएको थियो। अन्ततः सन् २०१४ को जुलाइमा उनी ८१ मिलियन युरोको कीर्तिमानी रकममा स्पेनिस क्लब [[एफसी बार्सिलोना|बार्सिलोना]]मा आबद्ध भए।<ref>{{Cite web |title=Liverpool agree sale of Luis Suarez to Barcelona for £75m |url=https://www.mirror.co.uk/sport/football/transfer-news/liverpool-agree-sale-luis-suarez-3801927 |website=The Mirror |language=en |access-date=१२ जुलाई २०२६}}</ref> बार्सिलोनामा बिताएको ६ वर्षको अवधि उनको खेल जीवनकै सबैभन्दा सफल अध्यायमध्ये एक मानिन्छ। क्याम्प नोउमा उनले [[लियोनेल मेस्सी]] र [[नेयमार]]सँग मिलेर विश्व प्रसिद्ध 'MSN' अग्रपंक्ति (Trio) को निर्माण गरेका थिए। सोही सिजनदेखि क्लबले सफलता हासिल गर्न सुरु गर्यो र सुआरेजले बार्सिलोनाबाट चार पटक ला लिगा, चार पटक कोपा डेल रे तथा एक पटक युइएफए च्याम्पियन्स लिगको उपाधि जित्न सफल भए। उनी १९१ लिग खेलमा १४७ गोल गर्दै बार्सिलोनाको इतिहासमै तेस्रो सर्वाधिक गोलकर्ता समेत बने। === एथ्लेटिको म्याड्रिड, ग्रेमियो र इन्टर मियामी === सन् २०२० मा बार्सिलोनाबाट बिदा भएपछि यो अनुभवी फरवार्ड [[एथ्लेटिको म्याड्रिड]]मा सरेका थिए। त्यहाँ पनि आफ्नो प्रभाव कायमै राख्दै उनले पहिलो सिजनमै क्लबलाई ला लिगाको उपाधि दिलाउन मुख्य भूमिका खेले।<ref>{{Cite web |title=Luis Suarez leads Atletico Madrid to La Liga title on dramatic final day |url=https://www.mirror.co.uk/sport/football/news/atletico-madrid-la-liga-champions-24164711 |website=The Mirror |language=en |access-date=१२ जुलाई २०२६}}</ref> त्यसपछि ब्राजिलियन क्लब ग्रेमियोमा एक सिजन बिताएर व्यावसायिकता र गोल गर्ने कलालाई पुनर्जीवित राखेपछि, सन् २०२३ को डिसेम्बरमा उनी आफ्ना पुराना सहकर्मी लियोनेल मेस्सीसँगै खेल्न अमेरिकी क्लब इन्टर मियामीमा अनुबन्धित भए।<ref>{{Cite web |title=Inter Miami CF Signs Iconic Striker Luis Suárez |url=https://www.intermiamicf.com/news/inter-miami-cf-signs-iconic-striker-luis-suarez |website=Inter Miami CF |language=en |access-date=१२ जुलाई २०२६}}</ref> == अन्तर्राष्ट्रिय खेल जीवन == सुआरेज उरुग्वेको राष्ट्रिय टोलीका लागि एक ऐतिहासिक खम्बा हुन्। सन् २००७ मा राष्ट्रिय टोलीमा डेब्यु गरेका उनले चारवटा फिफा विश्वकप र पाँचवटा कोपा अमेरिका प्रतियोगितामा उरुग्वेको प्रतिनिधित्व गरे। सन् २०१० को फिफा विश्वकपमा टोलीलाई सेमिफाइनलसम्म पुर्‍याउन उनको प्रदर्शन निर्णायक रहेको थियो। लामो र गौरवशाली यात्रापछि, उनले सन् २०२४ को सेप्टेम्बरमा पराग्वेविरुद्धको खेलसँगै अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलबाट संन्यासको घोषणा गरे।<ref>{{Cite web |title=Uruguay striker Luis Suarez announces international retirement |url=https://www.flashscore.com/news/soccer-copa-america-uruguay-striker-luis-suarez-announces-international-retirement/AJED9aNc/ |website=Flashscore / Reuters |language=en |access-date=१२ जुलाई २०२६}}</ref> उरुग्वेका लागि १४३ खेलमा ६९ गोलको कीर्तिमान राख्दै अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चबाट बिदा लिए तापनि यी दिग्गज फरवार्ड हाल क्लब फुटबलमा भने निरन्तर सक्रिय र प्रभावशाली देखिन्छन्। == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{Reflist}} == बाह्य कडीहरू == * [https://www.transfermarkt.com/luis-suarez/profil/spieler/44352 ट्रान्सफरमार्केटमा लुइस सुआरेज] [[श्रेणी:उरुग्वेका फुटबल खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:१९८७ मा जन्मेका मानिसहरू]] [[श्रेणी:इन्टर मियामी सीएफका खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:एफसी बार्सिलोनाका खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:लिभरपुल एफसीका खेलाडीहरू]] ld1uqanv753wuhbgiwip8xha328869i 1365848 1365813 2026-07-13T06:32:48Z Nabin K. Sapkota 13090 1365848 wikitext text/x-wiki {{गाभ्ने|लुइस स्वारेज}} {{Infobox football biography | name = लुइस सुआरेज | image = Luis Suárez Uruguay.jpg | caption = सन् २०१८ को फिफा विश्वकपमा उरुग्वेको जर्सीमा सुआरेज | fullname = लुइस अल्बर्टो सुआरेज डियाज | birth_date = {{Birth date and age|1987|1|24|df=yes}} (१० माघ २०४३) | birth_place = साल्टो, उरुग्वे | height = १.८२ मी | position = स्ट्राइकर | currentclub = [[इन्टर मियामी सीएफ]] | clubnumber = ९ | youthyears1 = २००३–२००५ | youthclubs1 = नेसियोनाल | years1 = २००५–२००६ | clubs1 = नेसियोनाल | caps1 = २७ | goals1 = १० | years2 = २००६–२००७ | clubs2 = ग्रोनिन्जेन | caps2 = २९ | goals2 = १० | years3 = २००७–२०११ | clubs3 = एएफसी एयाक्स | caps3 = ११० | goals3 = ८१ | years4 = २०११–२०१४ | clubs4 = [[लिभरपुल एफसी|लिभरपुल]] | caps4 = ११० | goals4 = ६९ | years5 = २०१४–२०२० | clubs5 = [[एफसी बार्सिलोना|बार्सिलोना]] | caps5 = १९१ | goals5 = १४७ | years6 = २०२०–२०२२ | clubs6 = [[एथ्लेटिको म्याड्रिड]] | caps6 = ६७ | goals6 = ३२ | years7 = २०२२ | clubs7 = नेसियोनाल | caps7 = १४ | goals7 = ६ | years8 = २०२३ | clubs8 = ग्रेमियो | caps8 = ३३ | goals8 = १७ | years9 = २०२४– | clubs9 = [[इन्टर मियामी सीएफ|इन्टर मियामी]] | caps9 = ६६ | goals9 = ३६ | nationalyears1 = २००७ | nationalteam1 = उरुग्वे यु-२० | nationalcaps1 = ४ | nationalgoals1 = २ | nationalyears2 = २०१२ | nationalteam2 = उरुग्वे ओलम्पिक | nationalcaps2 = ४ | nationalgoals2 = ३ | nationalyears3 = २००७–२०२४ | nationalteam3 = उरुग्वे | nationalcaps3 = १४३ | nationalgoals3 = ६९ }} '''लुइस अल्बर्टो सुआरेज डियाज''' ({{lang-es|Luis Alberto Suárez Díaz}}; जन्म: २४ जनवरी १९८७) उरुग्वेका एक व्यावसायिक [[फुटबल]] खेलाडी हुन्। उनी आफ्नो उत्कृष्ट गोल गर्ने क्षमता, प्राविधिक कौशल र आक्रामक खेल शैलीका लागि विश्व फुटबलमा परिचित छन्। आफ्नो पुस्ताका सर्वश्रेष्ठ स्ट्राइकरहरूमध्ये एक मानिने उनी उरुग्वे राष्ट्रिय टोलीका इतिहासमै सबैभन्दा बढी गोल गर्ने खेलाडी हुन्। यसका साथै उनले आफ्नो खेल जीवनमा युरोपियन गोल्डेन सु र बार्सिलोनाका लागि तेस्रो सर्वाधिक गोलकर्ताको कीर्तिमान समेत राखिसकेका छन्। हाल यी अनुभवी फरवार्ड अमेरिकी क्लब [[इन्टर मियामी सीएफ]]का लागि स्ट्राइकरको रूपमा मैदानमा उत्रिने गर्दछन्। == क्लब खेल जीवन == === सुरुवाती चमक र एयाक्समा कप्तानी === सुआरेजले आफ्नो व्यावसायिक खेल जीवनको सुरुआत सन् २००५ मा उरुग्वेको स्थानीय क्लब 'नेसियोनाल' बाट गरेका थिए। त्यहाँ उत्कृष्ट प्रभाव छाडेपछि उनी नेदरल्यान्ड्सको ग्रोनिन्जेनमा आबद्ध भए र पछि डच जायन्ट एएफसी एयाक्समा स्थानान्तरण भए। एयाक्समा रहँदा उनले टोलीको कप्तानी सम्हाल्ने जिम्मेवारी मात्र पाएनन्, बल्कि सन् २००९-१० को सिजनमा ३३ खेलमा ३५ गोल गर्दै डच लिगको उत्कृष्ट खेलाडी समेत घोषित भए। यस उच्च प्रदर्शनले गर्दा युरोपका ठुला क्लबहरू उनीप्रति आकर्षित हुन थालेका थिए। === लिभरपुलमा उदय === एयाक्समा उत्कृष्ट प्रदर्शनपछि इङ्लिस क्लब [[लिभरपुल एफसी|लिभरपुल]]ले उनलाई सन् २०११ को जनवरीमा अनुबन्ध गर्यो।<ref>{{Cite web |title=Luis Suárez |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Luis_Su%C3%A1rez |website=Wikipedia |language=en |access-date=१२ जुलाई २०२६}}</ref> एनफिल्डमा बिताएको समयमा यी उरुग्वेली फरवार्डले प्रिमियर लिगमा तहल्का मच्चाए। विशेष गरी सन् २०१३-१४ को सिजनमा उनले केवल ३१ खेल खेल्दै ३१ गोल गरेर प्रिमियर लिगको 'गोल्डेन बुट' तथा 'पिएफए प्लेयर अफ द इयर' जस्ता प्रतिष्ठित पुरस्कारहरू आफ्नो नाम गरे। === बार्सिलोनाको ऐतिहासिक स्वर्ण युग === लिभरपुलमा गरेको अभूतपूर्व प्रदर्शनपछि युरोपका धेरै ठुला क्लबहरूको ध्यान उनीतर्फ आकर्षित भएको थियो। अन्ततः सन् २०१४ को जुलाइमा उनी ८१ मिलियन युरोको कीर्तिमानी रकममा स्पेनिस क्लब [[एफसी बार्सिलोना|बार्सिलोना]]मा आबद्ध भए।<ref>{{Cite web |title=Liverpool agree sale of Luis Suarez to Barcelona for £75m |url=https://www.mirror.co.uk/sport/football/transfer-news/liverpool-agree-sale-luis-suarez-3801927 |website=The Mirror |language=en |access-date=१२ जुलाई २०२६}}</ref> बार्सिलोनामा बिताएको ६ वर्षको अवधि उनको खेल जीवनकै सबैभन्दा सफल अध्यायमध्ये एक मानिन्छ। क्याम्प नोउमा उनले [[लियोनेल मेस्सी]] र [[नेयमार]]सँग मिलेर विश्व प्रसिद्ध 'MSN' अग्रपंक्ति (Trio) को निर्माण गरेका थिए। सोही सिजनदेखि क्लबले सफलता हासिल गर्न सुरु गर्यो र सुआरेजले बार्सिलोनाबाट चार पटक ला लिगा, चार पटक कोपा डेल रे तथा एक पटक युइएफए च्याम्पियन्स लिगको उपाधि जित्न सफल भए। उनी १९१ लिग खेलमा १४७ गोल गर्दै बार्सिलोनाको इतिहासमै तेस्रो सर्वाधिक गोलकर्ता समेत बने। === एथ्लेटिको म्याड्रिड, ग्रेमियो र इन्टर मियामी === सन् २०२० मा बार्सिलोनाबाट बिदा भएपछि यो अनुभवी फरवार्ड [[एथ्लेटिको म्याड्रिड]]मा सरेका थिए। त्यहाँ पनि आफ्नो प्रभाव कायमै राख्दै उनले पहिलो सिजनमै क्लबलाई ला लिगाको उपाधि दिलाउन मुख्य भूमिका खेले।<ref>{{Cite web |title=Luis Suarez leads Atletico Madrid to La Liga title on dramatic final day |url=https://www.mirror.co.uk/sport/football/news/atletico-madrid-la-liga-champions-24164711 |website=The Mirror |language=en |access-date=१२ जुलाई २०२६}}</ref> त्यसपछि ब्राजिलियन क्लब ग्रेमियोमा एक सिजन बिताएर व्यावसायिकता र गोल गर्ने कलालाई पुनर्जीवित राखेपछि, सन् २०२३ को डिसेम्बरमा उनी आफ्ना पुराना सहकर्मी लियोनेल मेस्सीसँगै खेल्न अमेरिकी क्लब इन्टर मियामीमा अनुबन्धित भए।<ref>{{Cite web |title=Inter Miami CF Signs Iconic Striker Luis Suárez |url=https://www.intermiamicf.com/news/inter-miami-cf-signs-iconic-striker-luis-suarez |website=Inter Miami CF |language=en |access-date=१२ जुलाई २०२६}}</ref> == अन्तर्राष्ट्रिय खेल जीवन == सुआरेज उरुग्वेको राष्ट्रिय टोलीका लागि एक ऐतिहासिक खम्बा हुन्। सन् २००७ मा राष्ट्रिय टोलीमा डेब्यु गरेका उनले चारवटा फिफा विश्वकप र पाँचवटा कोपा अमेरिका प्रतियोगितामा उरुग्वेको प्रतिनिधित्व गरे। सन् २०१० को फिफा विश्वकपमा टोलीलाई सेमिफाइनलसम्म पुर्‍याउन उनको प्रदर्शन निर्णायक रहेको थियो। लामो र गौरवशाली यात्रापछि, उनले सन् २०२४ को सेप्टेम्बरमा पराग्वेविरुद्धको खेलसँगै अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलबाट संन्यासको घोषणा गरे।<ref>{{Cite web |title=Uruguay striker Luis Suarez announces international retirement |url=https://www.flashscore.com/news/soccer-copa-america-uruguay-striker-luis-suarez-announces-international-retirement/AJED9aNc/ |website=Flashscore / Reuters |language=en |access-date=१२ जुलाई २०२६}}</ref> उरुग्वेका लागि १४३ खेलमा ६९ गोलको कीर्तिमान राख्दै अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चबाट बिदा लिए तापनि यी दिग्गज फरवार्ड हाल क्लब फुटबलमा भने निरन्तर सक्रिय र प्रभावशाली देखिन्छन्। == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{Reflist}} == बाह्य कडीहरू == * [https://www.transfermarkt.com/luis-suarez/profil/spieler/44352 ट्रान्सफरमार्केटमा लुइस सुआरेज] [[श्रेणी:उरुग्वेका फुटबल खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:१९८७ मा जन्मेका मानिसहरू]] [[श्रेणी:इन्टर मियामी सीएफका खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:एफसी बार्सिलोनाका खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:लिभरपुल एफसीका खेलाडीहरू]] lcmcyt221spqqeyz0mjsgvftnln9nq9 0 71538 1365863 718089 2026-07-13T10:46:12Z Bishaldev100 28807 1365863 wikitext text/x-wiki {{Wikify|नोभेम्बर २०१४}} '''फु डोर्जे''' बिना अक्सिजन [[सगरमाथा]] आरोहण पहिलो ब्यक्ति हुन । {{ठुटो}} [[श्रेणी:अनाथ पृष्ठहरू]] h8eky2z84am2nsa19y52ue8sfzujgdg 1365864 1365863 2026-07-13T10:52:36Z Bishaldev100 28807 1365864 wikitext text/x-wiki {{Wikify|नोभेम्बर २०१४}}{{Infobox person | name = | image = | alt = | caption = | other_names = | birth_name = फु दोर्जे | birth_date = 1949 | birth_place = सिक्किम | death_date = 1987 | death_place = सिक्किम, भारत | occupation = [[पर्वतारोहण ]] | known_for = | spouse = }} '''फु डोर्जे''' बिना अक्सिजन [[सगरमाथा]] आरोहण पहिलो ब्यक्ति हुन । == आरोहण == {| class="wikitable sortable" !No.<ref>{{Cite web |title=Premlata Agarwal- seven-summits climbing details - |url=https://www.indiatoday.in/india/north/story/mountaineer-premlata-agarwal-becomes-first-indian-woman-to-scale-seven-summits-165169-2013-06-01 |website=www.indianexpress.com}}</ref> !Image !peak !Elevation !Continent !Date of Summit |- |1 |[[चित्र:Everest_kalapatthar_crop.jpg|122x122पिक्सेल]] |[[सगरमाथा]] |{{Convert|8848|m|ft|0|abbr=on}} |[[Asia]] |20 May 2011 |} {{ठुटो}} [[श्रेणी:अनाथ पृष्ठहरू]] nvfhsool8c2cal1y3cw9c2kwukjmq69 1365865 1365864 2026-07-13T10:52:46Z Bishaldev100 28807 /* आरोहण */ 1365865 wikitext text/x-wiki {{Wikify|नोभेम्बर २०१४}}{{Infobox person | name = | image = | alt = | caption = | other_names = | birth_name = फु दोर्जे | birth_date = 1949 | birth_place = सिक्किम | death_date = 1987 | death_place = सिक्किम, भारत | occupation = [[पर्वतारोहण ]] | known_for = | spouse = }} '''फु डोर्जे''' बिना अक्सिजन [[सगरमाथा]] आरोहण पहिलो ब्यक्ति हुन । == आरोहण == {| class="wikitable sortable" !No.<ref>{{Cite web |title=Premlata Agarwal- seven-summits climbing details - |url=https://www.indiatoday.in/india/north/story/mountaineer-premlata-agarwal-becomes-first-indian-woman-to-scale-seven-summits-165169-2013-06-01 |website=www.indianexpress.com}}</ref> !Image !peak !Elevation !Continent !Date of Summit |- |1 |[[चित्र:Everest_kalapatthar_crop.jpg|122x122पिक्सेल]] |[[सगरमाथा]] |{{Convert|8848|m|ft|0|abbr=on}} |[[Asia]] | |} {{ठुटो}} [[श्रेणी:अनाथ पृष्ठहरू]] q5tmdhkpww7beip1e39hqjlwbfgh0b6 1365866 1365865 2026-07-13T10:53:00Z Bishaldev100 28807 1365866 wikitext text/x-wiki {{Wikify|नोभेम्बर २०१४}}{{Infobox person | name = | image = | alt = | caption = | other_names = | birth_name = फु दोर्जे | birth_date = 1949 | birth_place = सिक्किम | death_date = 1987 | death_place = सिक्किम, भारत | occupation = [[पर्वतारोहण ]] | known_for = | spouse = }} '''फु डोर्जे''' बिना अक्सिजन [[सगरमाथा]] आरोहण पहिलो ब्यक्ति हुन । == आरोहण == {| class="wikitable sortable" ! !Image !peak !Elevation !Continent !Date of Summit |- |1 |[[चित्र:Everest_kalapatthar_crop.jpg|122x122पिक्सेल]] |[[सगरमाथा]] |{{Convert|8848|m|ft|0|abbr=on}} |[[Asia]] | |} {{ठुटो}} [[श्रेणी:अनाथ पृष्ठहरू]] sbyig8jpabiid5a622x93vsni5fyh33 0 71675 1365859 1311384 2026-07-13T10:37:02Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1365859 wikitext text/x-wiki '''सामग्री व्यवस्थापन प्रणाली ({{lang-en|[[:en:Content Management System|Content Management System]]}} वा CMS)''' यस्तो कम्प्यूटर अनुप्रयोग हो जुन विभिन्न प्रकारका डिजिटल मिडिया र एलेक्ट्रानिक टेक्स्टहरूको सृजना गर्न, सम्पादन गर्न, ब्यबस्थापन गर्न, खोज्न एवं प्रकाशित गर्ने कामका लागि प्रयोग हुन्छ । प्रबन्धन गर्न योग्य सामग्रीहरूमा कम्प्यूटर तस्बीर (इमेजेज), अडियो भिडियो इलेक्ट्रोनिक दस्तावेज तथा वेब-सामग्री आदि पर्दछन् । "वेब कन्टेन्ट मनेजमेन्ट", "डिजिटल असेट मैनेजमेन्ट", "डिजिटल रेकर्ड्स् मैनेजमेन्ट", "एलेक्ट्रोनिक कन्टेन्ट मैनेजमेन्ट" आदि यसका अन्य नाम हुन् । <ref>[http://searchsoa.techtarget.com/definition/content-management-system http://searchsoa.techtarget.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141205191201/http://searchsoa.techtarget.com/definition/content-management-system |date=2014-12-05 }}</ref> == प्रकार == '''सी एम् एस मुख्य तीन प्रकारका छन्:-''' * इन्टरप्राइज सी एम् एस् * वेब् सी एम् एस् * कम्पोनेन्ट् सी एम् एस् == यो पनि हेनुहोस् == * [[जुम्ला (सामग्री व्यवस्थापन प्रणाली)|जूमला]] ==सन्दर्भ सूची== {{श्रोत}} == बाहिरी लिङ्कहरू == * [http://www.indieswebs.com/ Magento Tutorial] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130717085019/http://www.indieswebs.com/ |date=2013-07-17 }} * [http://wordpress.org/ WordPress] * [http://www.joomla.org/ Joomla CMS] * [http://www.dotnetnuke.com/ Dotnetnuke Portal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130708091626/http://www.dotnetnuke.com/ |date=2013-07-08 }} [[श्रेणी:कम्प्युटर]] [[श्रेणी:सूचना प्रविधि]] hrm5a061duk4rwy70qz3pbjfo4s2xpx 0 80311 1365831 1340512 2026-07-13T01:35:06Z Srsh101 60743 1365831 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = ब्रजेश खनाल | image = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = | birth_place = [[नेपाल]] | death_date = | death_place = |alma_mater = | occupation = अभिनेता, चलचित्रका कथा-पटकथा र सम्वाद लेखक, निर्देशक, स्तम्भकार र उपन्यासकार | nationality = [[नेपाली]] | ethnicity = [[नेपाली]] | period = | genre = | subject = | movement = | spouse = | influences = | influenced = | signature = | website = }} '''ब्रजेश खनाल''' नेपाली अभिनेता, चलचित्रका कथा-पटकथा, सम्वाद लेखक, निर्देशक, स्तम्भकार र उपन्यासकार हुन्। हालसम्म उनले ५० भन्दा बढी चलचित्र र २ वटा उपन्यास लेखिसकेका छन् । उनले अभिनय गरेका उल्लेखनीय टेलिफिल्महरू अपुताली र आफ्नो कमाइ निकै चर्चित छन्। मिलन र सारंगी जस्ता केही केही नेपाली चलचित्रहरूमा उनी सहनायकका रूपमा पनि देखिए। सन् २०१९मा उनले प्रमुख भूमिकामा अभिनय गरेको नाटक 'बाथटब' अत्यन्तै सफल र चर्चित रह्यो। सन् २०१८मा उनको तेश्रो कृति, गैरआख्यान 'साइड हिरो' प्रकाशित भएको छ र चर्चामा छ। विभिन्न पत्रपत्रिकाहरूले गरेको सर्वेक्षणमा साइड हिरो वर्ष २०७५को उत्कृष्ट पाँच आख्यानमा पर्न सफल भयो। उनले नेपाली सिनेमा, रेडियो र टेलिभिजनका आफ्ना अनुभवहरू रोचक र पृथक शैलीमा लेखेका छन् । अग्रज साहित्यकार सरुभक्तका अनुसार ब्रजेशले संस्मरण लेखनको नयाँ शैली स्थापित गरेका छन् । लेखकीय अनुशासन भनेको कस्तो हुनुपर्छ भन्ने मानकका रूपमा सरुभक्तले यस कृतिलाई व्याख्या गरेका छन्। चौथो कृतिको रूपमा उनले लेखेको बाल उपन्यास सुरुङको बाटो पनि प्रकाशित छ। उनी एक कथा सङ्ग्रह कादम्बरीको तयारीमा जुटेका छन्। साथै एक अँग्रेजी उपन्यासमा पनि उनी काम गरिरहेका छन्। त्यसको अलावा उनी नियमित रूपमा कान्तिपुर,नयाँ पत्रिका, अन्नपूर्ण पोष्ट लगायतका नेपालका राष्ट्रिय दैनिकहरूमा पनि लेखिरहेका छन्। ==जीवनी== अंग्रेजी र पत्रकारितामा स्नातक तहसम्म अध्ययन पश्चात उनी नेपालको पहिलो बहु राष्ट्रिय बैङ्क नबिलमा पाँच वर्ष कार्यरत रहे। तत्पश्चात [[नेपाल टेलिभिजन]]को पहिलो धारावाहिक पंचतन्त्रबाट उनले अभिनय यात्राको थालनी गरे। अपुताली, आँखा, आफ्नो कमाइ, पावर हाउस, मार्शल, सुनको फूल जस्ता टेलिफिल्ममा नायकको रूपमा उनको अभिनय देख्न पाइन्छ। यसैसंगै उनले टेलिलचित्र र ठूलो पर्दाको चलचित्रमा पनि लेखन शुरु गरे। विजय पराजय, मनकामना, मिलन, नाता, चोट, ट्रक ड्राइभर, मोहनी, सोल्टिनी, झझल्को, बादल, टुहुरो, सीता, सासुबुहारी, करोडपति, नेपाली बाबु, बादल पारि, गोठालो, भाउजु, एकादेशमा, परिभाषा, भीष्म प्रतिज्ञा, सारंगी, आशीर्वाद, खानदान, मेघा, ग्याम्बलर, बजार इत्यादि उनका केही चर्चित चलचित्रहरू हुन्। यी मध्ये केहीमा सहनायकको रूपमा अभिनय गरे पनि पछि उनी लेखनमै सकृय भए। उनले झण्डै आठ वर्ष निरन्तर नेपाल साप्ताहिकमा लेखेका'बायाँ फन्को' नामक नियमित पाक्षिक स्तम्भ पनि निकै रूचाइएको थियो। त्यस बाहेक कान्तिपुर, नयाँ पत्रिका, अन्नपूर्ण, द काठमाडौँ पोष्ट र नागरिक जस्ता राष्ट्रिय दैनिकहरूमा पनि उनी कलम नेपाली तथा अँग्रेजी भाषामा कलम चलाइरहेका छन्। सन् २०१३मा प्रकाशित उनको पहिलो उपन्यास यायावर र त्यसपछि २०१५ मा प्रकाशित उपन्यास जुनेली पनि नेपाली साहित्य बजारमा निकै चर्चामा रहेको छ। सन् २०१८मा प्रकाशित गैर आख्यान'साइड हिरो' पनि पाठकहरूले निकै मन पराएका छन्। बाह्रखरी अनलाइनमा उनको स्तम्भ 'फाइँफुट्टीराज' र त्यसको पात्र फाफुरा निकै लोकप्रीय रहेको छ। विशेष गरेर निजको हास्यव्यंगको चेतका लागि अहिले केहीले उनलाई नेपाली हास्यव्यंगको सम्राट मानिने भैरव अर्यालको पुनर्जन्म समेत भन्न थालेका छन् == Filmography (41) == {| class="wikitable" ! !Movie !Credit !Release Date |- |43 |'''Jerry On Top''' |Dialogues |Relesing Soon |- |42 |'''Euta Mancheko Maya''' |Story, Screenplay, Dialogue |Releasing Soon |- |41 |'''Apaharan (Ekadeshma)''' |Dialogue |1995 |- |40 |'''Chhakka Panja 5''' |Cast |Oct 10, 2024 |- |39 |'''Thamel Dot Com''' |Screenplay, Dialogue |Oct 22, 2015 |- |38 |'''Megha''' |Story, Screenplay |Feb 14, 2014 |- |37 |'''Gambler''' |Screenplay, Dialogue |Aug 23, 2013 |- |36 |'''Samaya''' |Story, Screenplay, Dialogue |Mar 01, 2013 |- |45 |'''Kollywood''' |Dialogue |Jan 18, 2013 |- |34 |'''Sargam''' |Dialogue |Jun 17, 2011 |- |33 |'''Gorkha Rakshak''' |Dialogues |2008 |- |32 |'''Ma Timi Bina Marihalchhu''' |Story, Screenplay, Dialogue |Jun 25, 2008 |- |31 |'''Bhannai Sakina''' |Dialogue |Nov 26, 2002 |- |30 |'''Aashirwad''' |Screenplay, Dialogues |2001 |- |29 |'''Badalpari''' |Screenplay, Dialogue |May 01, 2001 |- |28 |'''Khandaan''' |Screenplay, Dialogue |Jan 24, 2001 |- |27 |'''Maili''' |Screenplay, Dialogue |Aug 17, 2000 |- |26 |'''Chhoro''' |Screenplay, Dialogue |Jun 29, 2000 |- |25 |'''Nepali Babu''' |Screenplay, Dialogue |May 31, 1999 |- |24 |'''Karodpati''' |Screenplay, Dialogue |Mar 24, 1997 |- |23 |'''Parai''' |Screenplay, Dialogue |Jan 28, 1997 |- |22 |'''Chhori Buhari''' |Screenplay, Dialogue |Apr 16, 1996 |- |21 |'''Garib''' |Screenplay, Dialogue |Mar 25, 1996 |- |20 |'''Gothalo''' |Screenplay, Dialogue |Feb 09, 1996 |- |19 |'''Bhisma Pratigya''' |Story, Screenplay, Dialogue |Sep 25, 1995 |- |18 |'''Soltini''' |Story, Screenplay, Lyricist |Sep 15, 1995 |- |17 |'''Seeta''' |Screenplay, Dialogue |Apr 08, 1995 |- |16 |'''Nata''' |Screenplay, Dialogue |Nov 24, 1994 |- |15 |'''Jhajhalko''' |Screenplay, Dialogue |Nov 19, 1994 |- |14 |'''Radha Krishna''' |Cast, Screenplay, Dialogue |Sep 30, 1994 |- |13 |'''Sadak''' |Screenplay, Dialogue |Sep 27, 1994 |- |12 |'''Mohani''' |Dialogue |Sep 25, 1994 |- |11 |'''Tuhuro''' |Dialogue |Aug 28, 1994 |- |10 |'''Sarangi''' |Cast, Screenplay, Dialogue |Aug 05, 1994 |- |9 |'''Paribhasha''' |Dialogue |Jul 07, 1994 |- |8 |'''Badal''' |Screenplay, Dialogue |Apr 14, 1994 |- |7 |'''Truck Driver''' |Screenplay, Dialogue |Mar 31, 1994 |- |6 |'''Milan''' |Cast, Story, Screenplay, Dialogue |Sep 12, 1993 |- |5 |'''Bhauju''' |Dialogue |Jun 16, 1993 |- |4 |'''Sankalpa''' |Screenplay, Dialogue |Jan 06, 1993 |- |3 |'''Manakamana''' |Story, Screenplay, Dialogue |Oct 11, 1991 |- |2 |'''Bijaya Parajaya''' |Story, Screenplay, Dialogue |Dec 06, 1990 |- |1 |'''Chot''' |Story, Screenplay, Dialogue | |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== https://www.imdb.com/name/nm10038974/ https://www.lensnepal.com/profile/brajesh-khanal/filmography.html https://www.thefilmnepal.com/artist/brajesh-khanal/profile [[श्रेणी:कलाकार]] [[श्रेणी:निर्देशक]] [[श्रेणी:उपन्यासकारहरू]] [[श्रेणी:विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]] {{stub}} jqi4p4vaegc9vziu6h7f2bpxhv3o6jx 0 88692 1365820 1283566 2026-07-12T23:40:57Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1365820 wikitext text/x-wiki {{विशेष लेख|व्यक्तित्व}} {{Infobox person | name = अन्ना हजारे<br />Anna Hazare | image = Anna Hazare on 2nd Oct.JPG | caption = अन्ना हजारे | birth_date = {{Birth date and age|1937|6|15|df=y}} | birth_place = रालेगन सिद्धि, [[अहमदनगर]], [[महाराष्ट्र]] | death_date = | death_place = | death_cause = | nationality = [[भारतीय]] | other_names = किसन बाबुराव हजारे | known_for = भ्रष्टाचार विरोधी जन आन्दोलन | education = | party = | religion = भारतीय | parents = लक्ष्मीबाई हजारे <br />बाबुराव हजारे | religion = [[हिन्दु धर्म|हिन्दू]] | awards = {{nowrap|[[पद्म श्री]] (१९९०)<br />[[पद्म विभूषण]] (१९९२)}} | website = {{URL|http://www.annahazare.org}} }} '''किसन बाबुराव हजारे''' ({{lang-mr|अण्णा हजारे}}; {{audio|Kisan Babaurao Hazare.ogg|उच्चारण}}, चर्चित नाम: '''अन्ना हजारे''', {{audio|Anna Hazare.ogg|उच्चारण}}; जन्म : १५ जुन १९३७) एक भारतीय समाजसेवी हुन् । सन् १९९२ मा [[भारत सरकार]]ले उनलाई [[पद्म भूषण|पद्मभूषण]]ले सम्मानित गरेको थियो । [[सूचनाको हक सम्बन्धि ऐन २०६४|सूचनाको अधिकार]]को लागि कार्य गर्ने मध्येमा उनी प्रमुख व्यक्ति हुन् । जन लोकपाल विधेयक पारित गराउनका लागि अन्नाले १६ अगस्त २०११ देखि आमरण अनशन आरम्भ गरेका थिए । उनी [[भारत सरकार]]बाट सन् १९९२ मा उनले आफ्नो गाउँको विकासको लागि गरेको प्रयासको लागि नागरिकहरूले पाउने तेश्रो उच्च पुरस्कार पद्यम भुषणबाट सम्मानित समेत भएका थिए ।<ref>{{cite web|url=http://india.gov.in/myindia/padmabhushan_awards_list1.php?start=410|title=Padma Bhushan Awardees|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110423094740/http://india.gov.in/myindia/padmabhushan_awards_list1.php?start=410|archivedate=23 April 2011|accessdate=10 April 2011|deadurl=no}}</ref> [[भारत सरकार]]लाई [[भ्रष्टाचार]] विरूद्ध कानुन लागु गर्नको लागि दबाब दिनको लागि उनले सन् २०११ अप्रिल ५ मा भोक हडताल शुरू गरेका थिए । फरेन पोलिसी पत्रिकाले सन् २०११ को उच्च १०० विश्व विचारक मध्ये एकको रूपमा उनको नाम राखेका थिए ।<ref>{{cite news|url=http://www.foreignpolicy.com/articles/2011/11/28/the_fp_top_100_global_thinkers?page=0,30|title=Foreign Policy top 100 global thinkers|work=Foreign Policy|date=30 November 2011|accessdate=30 November 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111130230008/http://www.foreignpolicy.com/articles/2011/11/28/the_fp_top_100_global_thinkers?page=0,30 |date=30 November 2011 }}</ref> साथै सन् २०११ मा नेशनल डेलि पत्रिकाले उनलाई [[मुम्बई]]को सबैभन्दा प्रभावशालि व्यक्तिको सूचिमा राखेको थियो ।<ref name="The DNA power list: Top 50 influentials">{{cite news|url=http://www.dnaindia.com/india/slideshow_the-dna-power-list-top-50-influentials_1570626#top|title=The DNA power list: Top 50 influentials|date=29 July 2011|publisher=DNA|accessdate=30 July 2011|location=Mumbai}}</ref> == जीवनी == अन्ना हजारेको जन्म १५ जुन १९३७ मा [[महाराष्ट्र]]को [[अहमदनगर]]को रालेगन सिद्धि गाउँको एक मराठा किसान परिवारमा भएको थियो । उनको बुवाको नाम बाबुराव हजारे र आमाको नाम लक्ष्मीबाई हजारे हो ।<ref>[http://www.bbc.co.uk/hindi/india/2011/08/110816_anna_profile_ml.shtml अन्ना हजारे]</ref> उनको प्रारम्भिक जीवन निक्कै नै गरीबीमा बितेको थियो । उनको बुवा एक साधारण कामदार थिए र हजुरबुवा सेनामा थिए । उनको हजुरबुवाको कार्यस्थल भिङ्गनगरमा थियो । अन्नाको पूर्वजहरूको गाउँ अहमद नगर जिल्लामा स्थित रालेगन सिद्धिमै थियो। हजुरबुवाको मृत्युको सात वर्षपछि अन्नाको परिवार रालेगन आएर बसोबास थाले । अन्नाका ६ भाईहरू छन् । परिवारको आर्थिक अवस्थाको कारणलाई मध्यनजर गरेर अन्नाको फुपूले उनलाई [[मुम्बई]] लिएर गईन् । त्यहाँ उनले सात कक्षा सम्मको पढाई गरेका थिए । ==सैनिक सेवा== सन् १९६२ मा भारत-चीन युद्धपछि भारत सरकारले युवाहरूलाई सेनामा भर्ना हुने अपिल गरेपछि अन्ना सन् १९६३ मा [[भारतीय सेना]]को मराठा रेजिमेन्टमा ड्राइभरको रूपमा भर्ती भए । अन्नाको पहिलो नियुक्ति भारतको [[पन्जाब, भारत|पञ्जाब]]मा भयो । सन् १९६५ मा भारत-पाकिस्तान युद्धको समयमा अन्ना हजारे खेमकरण सीमामा नियुक्त थिए । १२ नोभेम्बर १९६५ मा सेनाको चौकीमाथि पाकिस्तानी हवाई बमबारीमा त्यहाँ तैनात सम्पूर्ण सैनिक मारिए ।<ref>http://www.bbc.co.uk/hindi/india/2011/08/110816_anna_profile_ml.shtml</ref> यस घटनाले अन्नाको जीवनलाई पूर्ण रूपले परिवर्तन गरेको थियो । यसपछि उनले सेनामा १३ वर्षसम्म काम गरे । उनको तैनाती [[मुम्बई]] र [[कश्मीर उपत्यका|कश्मीर]]मा पनि भयो । सन् १९७५ मा [[जम्मु|जम्मू]]मा तैनातीको समय सैनिक सेवाको १५ वर्ष पार गरेर उनले स्वैच्छिक सेवा निवृत्ति लिए र आफ्नो गाउँ रालेगन सिद्धि फर्किए । यसै गाउँलाई उनले आफ्नो सामाजिक कर्मस्थान बनाएर समाज सेवामा जुडेर काम अगाडि बढाए । ==सामाजिक कार्य== सन् १९६५ को युद्धमा मृत्युसँगको साक्षात्कार पछि उनले [[नयाँ दिल्ली]] रेलवे स्टेशनमा उनले [[स्वामी विवेकानन्द]]द्वारा लिखित एक पुस्तक ''कल टु द युथ फर नेसन'' किने । यसै पुस्तकलाई पढेर उनले आफ्नो मनमा आफ्नो जीवनलाई समाजको लागि समर्पित गर्ने इच्छा दृढ बनाए । उनले [[महात्मा गान्धी]] र विनोबा भावेद्वारा लिखित अनेकौ पुस्तकहरू पनि पढे । सन् १९७० मा उनले आजीवन अविवाहित रहेर स्वयंलाई सामाजिक कार्यहरूका लागि पूर्णतः समर्पित गर्ने सङ्कल्प गरे । ===रालेगन सिद्धि=== मुम्बईमा पदस्थापनको दौरान उनको आफ्नो गाउँ रालेगन मा आउने र जाने गर्दथे । तिनीले गाउँको ढुंगा माथि बसेर गाउँ सुधार गर्ने सम्बन्धमा सोच्ने गर्दथे। सन् १९७८ मा स्वेच्छिक अवकाश लिएकर रालेगन आएर उनले आफ्नो सामानजिक कार्य प्रारम्भ गरेका थिए। उनको गाँउमा बिजुली र पानीको सार्है दुःख थियो। अन्नाले गाउँवासीहरूलाई नहर बनाउने र खाल्टो खनेर आकाशको पानी जम्मा गर्नको लागि प्रेरित गरेका थिए र उनी आफू पनि यसमा योगदान गरेका थिए। अन्नाले सुझावमा गाउँमा विभिन्न स्थानहरूमा रूखहरू रोपिएका थिए। गाउँमा सौर्य उर्जा र गोबर ग्यासबाट बिजुली उत्पादन गरिएको थियो। उनीहरूले आफ्नो जग्गा बच्चाहरूको होस्टेलको लागि दान गरेका थिए र आफ्नो अवकाश कोषबाट प्राप्न हुने रकम गाउँ विकासको लागि समर्पित गरी दिएका थिए। उनी गाउँको मन्दिरमा नै बस्ने गर्दछन् र होस्टेलमा बच्चाहरूको लागि बनाइने खाना खाने गर्दछन् । अहिले गाउँको हरेक व्यक्तिहरू आत्मनिर्भर छन्। वरिपरिको गाउँको लागि पनि यस गाउँबाट चारा, दुध आदि जाने गर्दछ। यो गाउँ आज शान्ति, सौहार्द्र एंव सहयोगको उदाहरण बनेको छ। [[File:Anna with gandhi.JPG|thumb|अन्ना रालेगन सिद्धि मा गान्धि जयन्तीको अवसरमा]] <!--==जन लोकपाल विधेयक==--> ==सम्मान== {|class="wikitable" style="font-size:90%;" |- ! वर्ष !! सम्मान !! सम्मान गर्ने संस्था |- | २०१३ | अल्लाड अन्तराष्ट्रिय निष्ठा पुरस्कार<!--<ref>{{cite web |url= http://www.reuters.com/article/2013/09/26/ubclawallardprize-idUSnPNTO501+78+PRN20130926 |title=UBC Law awards first-ever Allard Prize for International Integrity to Indian corruption fighter Anna Hazare|work=[[Reuters]]|date= 26 September 2013|accessdate=5 October 2013}}</ref> --> | ब्रिटिस कोल्मबिया विश्वविद्यालय कानुन संकाय<ref>{{cite web|url=http://www.business-standard.com/article/news-ani/anna-hazare-awarded-inaugural-allard-prize-for-international-integrity-in-canada-113093000600_1.html|title=Anna Hazare awarded inaugural Allard Prize for International Integrity in Canada|author=ANI|work=business-standard.com|location=Vancouver|date= 30 September 2013|accessdate=5 October 2013}}</ref> |- | २०११ | एनडिटिभि इन्डियन अफ द इयर [[अरविन्द केजरीवाल|अरबिन्द केजरीवाल]]सँग <ref>{{cite web|url=http://www.ndtv.com/article/india/ndtv-indian-of-the-year-2011-142183|title=NDTV Indian of the Year 2011|work=ndtv.com|accessdate=19 October 2011}}</ref> | एनडिटिभि |- | २००८ | जित गिल मेमोरियल सम्मान<ref>{{cite web|url=http://srimca.edu.in/srijan/SrijanOCt2011/Biography/AnnaHAzare.html|title=Anna Hazare|work=http://srimca.edu.in|accessdate=28 December 2013}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131230235830/http://srimca.edu.in/srijan/SrijanOCt2011/Biography/AnnaHAzare.html |date=30 December 2013 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.biztechreport.com/story/1650-can-social-activist-anna-hazare-curtail-supremacy-corruption-indial |title=Can a Social Activist like Anna Hazare Curtail the Supremacy of Corruption in India? |work=http://www.biztechreport.com |accessdate=28 December 2013 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190725190351/http://www.biztechreport.com/story/1650-can-social-activist-anna-hazare-curtail-supremacy-corruption-indial |date=25 July 2019 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dawn.com/news/657264/wolfowitz-and-hazare|title=Wolfowitz and Hazare|work=http://www.dawn.com|accessdate=28 December 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=http://twocircles.net/node/64309|title=Anna Hazare, Indian green pioneer, wins World Bank award|work=http://twocircles.net|accessdate=28 December 2013}}</ref> | [[विश्व बैङ्क]] |- | २००५ | मानार्थ डक्टरेट | गान्धिग्राम ग्रामिण विश्वविद्यालय |- | २००३ | निष्ठा सम्मान<ref name="annahazare">{{cite web|url= http://www.annahazare.org/awards.html|title= Awards|accessdate= 28 December 2013}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110411051535/http://annahazare.org/awards.html |date=11 April 2011 }}</ref> | [[ट्रान्सपरेन्सी इन्टरनेसनल]] |- | १९९९ | अग्रणी सामाजिक योगदान सम्मान | [[भारत सरकार]] |- | १९९८ | केयर इन्टरनेसनल सम्मान<ref name="annahazare" /> | केयर |- | ११९७ | महाभिर सम्मान<ref name="annahazare" /> | |- | १९९६ | शिरोमनी सम्मान<ref name="annahazare" /> | |- | १९९२ | पद्यम भुषण<ref name="annahazare" /> | भारतीय राष्ट्रपति |- | १९९० | पद्यमी श्री<ref name="annahazare" /> | भारतीय राष्ट्रपति |- | १९८९ | कृषि भुषन सम्मान<ref name="annahazare" /> | महाराष्ट्र सरकार |- | १९८६ | इन्दिरा प्रियादर्शिनी भ्रिकशमित्रा सम्मान<ref name="annahazare" /> | [[भारत सरकार]] |} ==व्यक्तिगत जीवन== हजारे अविवाहित हुन् । उनी सन् १९७५ देखि रालेगन सिद्धिको सन्त यादवबाबा मन्दिरसँगै भएको सानो कोठामा बस्दै आइरहेका छन् । सन् २०११ अप्रिल १ मा उनले आफ्नो बैङ्क खाताको रकम रू. ६७,१८३ तथा रू. १,५०० नगद रहेको घोषणा गरेका थिए । <ref name="Anna Hazare declares bank balance of Rs 67,183 and Rs 1,500 as money in hand">{{cite news|url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2011-04-16/news/29425309_1_immovable-assets-anna-hazare-mutual-funds|title=Anna Hazare declares bank balance of Rs 67,183 and Rs 1,500 as money in hand|date=16 April 2011|work=The Economic Times|accessdate=14 June 2011|location=New Delhi}}{{Dead link|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> रालेगन सिद्धिमा ०.०७ हेक्टरको पारिवारिक जग्गा समेत उनको स्वामित्वमा रहेको छ, जुन उनको दाजुभाइहरूले प्रयोग गर्ने गर्दछन् । गाँउ तथा भारतीय सेनाले आफूलाई प्रदान गरेको दुई स्थानको जग्गा उनले गाउँलाई दान गरेका थिए । <ref name="Anna Hazare, others declare assets">{{cite news|url=http://www.hindu.com/2011/04/16/stories/2011041662461600.htm|title=Anna Hazare, others declare assets|date=16 April 2011|work=The Hindu|accessdate=14 June 2011|location=New Delhi}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110418194721/http://www.hindu.com/2011/04/16/stories/2011041662461600.htm |date=18 April 2011 }}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== {{Wikiquote|Anna Hazare|अन्ना हजारे}} {{Commonscat|Anna Hazare|अन्ना हजारे}} * [http://www.annahazare.org/ अन्ना हजारे – आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090708100918/http://www.annahazare.org/ |date=2009-07-08 }} * [http://www.civilsocietyonline.com/ सामजिक परिषद – आधिकारिक वेबसाइट] ==यो पनि हेर्नुहोस्== [[श्रेणी:भारतीय नागरिक अधिकार कार्यकर्ताहरू]] [[श्रेणी:सन् १९३७ मा जन्म]] [[श्रेणी:भारतीय हिन्दुहरू]] [[श्रेणी:गान्धीवादीहरू]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:पद्म भूषण प्राप्तकर्ताहरू]] [[श्रेणी:पद्म श्री प्राप्तकर्ताहरू]] [[श्रेणी:भारतीय क्रान्तिकारीहरू]] [[श्रेणी:भारतीय मानव अधिकार कार्यकर्ताहरू]] [[श्रेणी:सामाजिक कार्यकर्ताहरू]] 5q7ahos34k4gxcqiln6zct3mrylh06v 3 90631 1365825 1364920 2026-07-13T01:20:40Z MediaWiki message delivery 14766 /* Wikipedia translation of the week: 2026-29 */ नयाँ खण्ड 1365825 wikitext text/x-wiki * [[प्रयोगकर्ता वार्ता:Learnerktm/वार्ता १|पुराना सन्देशहरू १]] * [[प्रयोगकर्ता वार्ता:Learnerktm/वार्ता २|पुराना सन्देशहरू २]] == Wikipedia translation of the week: 2017-03 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2016 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Monkey selfie]]'''</span> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Macaca nigra self-portrait large.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;>The '''monkey selfies''' are a series of selfies taken by Celebes crested macaques using equipment belonging to the British nature photographer David Slater.</span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.png|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:MassMessage/Lists/Translation of the week|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:३०, १६ जनवरी २०१७ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=16174362 --> == उच्च प्रदर्शित लेख सम्बन्धमा छलफल == '''[[विकिपिडिया:उच्च प्रदर्शित लेख|उच्च प्रदर्शित लेख]]''' सम्बन्धमा छलफल भई रहेकोले '''[[विकिपीडिया:चौतारी (प्रस्ताव)#उच्च प्रदर्शित लेख|यहाँ]]''' आफ्नो विचार तथा राय राख्नु हुनको लागी अनुरोध गर्दछौं । [[User:Nirjal stha|Nirjal stha]] ([[User talk:Nirjal stha|कुरा गर्ने]]) ०६:११, ४ फेब्रुअरी २०१७ (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Nirjal stha@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Nirjal_stha/list&oldid=599602 --> == Wikipedia translation of the week: 2017-07 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2016 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Mangal Shobhajatra]]'''</span> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Mangal Shobhajatra in Dhaka.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;>'''Mangal Shobhajatra''' is a mass procession that takes place at dawn on the first day of the Bengali New Year in Bangladesh, organised by the teachers and students of the Faculty of Fine Arts of Dhaka University. The festival is considered an expression of the secular identity of the Bangladeshi people and as a way to promote unity. It was declared an intangible cultural heritage by UNESCO in 2016, categorised on the representative list as a heritage of humanity.</span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.png|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:MassMessage/Lists/Translation of the week|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०२:२४, १३ फेब्रुअरी २०१७ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=16249755 --> == Wikipedia translation of the week: 2017-08 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2016 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Sundial cannon]]'''</span> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Cannon Sundial by Victor Chevalier, Paris (about 1800).jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;>A '''sundial cannon''' is a device consisting of a sundial incorporating a cannon with a fuse that is lit by an overhanging lens, concentrating the rays of the sun, and causing the cannon to fire at noon, when properly oriented along a north-south axis.</span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.png|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०२:०८, २० फेब्रुअरी २०१७ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=16339651 --> == समीक्षा सहित मत राख्न अनुरोध == नमस्ते सम्पादक मित्र, कृपया [https://ne.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%80%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE:%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AC%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A7%E0%A4%95_%E0%A4%B8%E0%A5%82%E0%A4%9A%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%9F%E0%A5%80#Tulsi_Bhagat यस] महत्वपूर्ण वार्तालापमा आफ्नो मत राख्न अनुरोध गर्दछु ।--[[User:Biplab Anand|बिप्लब आनन्द]] ([[User talk:Biplab Anand|वार्ता]]) १३:१९, २३ फेब्रुअरी २०१७ (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&oldid=601242 --> == Wikipedia translation of the week: 2017-09 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2016 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Rugelach]]'''</span> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:ChocolateRugelach.JPG|center|300px]] <span style="text-align:left;>'''Rugelach''' is a Jewish pastry of Ashkenazic origin. It is very popular in Israel, commonly found in most cafes and bakeries. It is also a popular treat among American and European Jews.</span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.png|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:२१, २७ फेब्रुअरी २०१७ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=16347352 --> == Wikipedia translation of the week: 2017-10 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Discourses on Salt and Iron]]'''</span><br /> <small>''([[:zh:盐铁论]]) ([[:fr:Dispute sur le sel et le fer]]) ''</small> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;>The '''Discourses on Salt and Iron''' (Chinese: 鹽鐵論; pinyin: Yán Tiě Lùn) was a debate held at the imperial court in 81 BCE on state policy during the Han dynasty in China. The previous emperor, Emperor Wu, had reversed the laissez-faire policies of his predecessors and imposed a wide variety of state interventions, such as creating monopolies on China's salt and iron enterprises, price stabilization schemes, and taxes on capital. These actions sparked a fierce debate as to the policies of the Emperor. After his death, during the reign of Emperor Zhao of Han, the regent Huo Guang called on all the scholars of the empire to come to the capital, Chang'an, to debate the government's economic policies.</span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|32px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०२:५९, ६ मार्च २०१७ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=16383211 --> == विकी विमिन एडिटाथन == नमस्ते सम्पादक मित्र,</br> चौतारीमा गरिएको प्रस्तावमाथि [https://ne.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%80%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE:%E0%A4%9A%E0%A5%8C%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80_(%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%B5)#.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.95.E0.A5.80_.E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.AE.E0.A4.BF.E0.A4.A8_.E0.A4.8F.E0.A4.A1.E0.A4.BF.E0.A4.9F.E0.A4.BE.E0.A4.A5.E0.A4.A8_.E0.A5.A8.E0.A5.A6.E0.A5.A7.E0.A5.AD यहाँ] छलफल भइरहेको हुँदा यसमा भाग लिनका लागि अनुरोध गर्न चाहन्छु ।--[[User:Biplab Anand|बिप्लब आनन्द]] १६:१६, ६ मार्च २०१७ <!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&oldid=602640 --> == प्रस्ताव == नमस्ते सम्पादक मित्रहरू,</br> कृपया यस [https://ne.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%80%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE:%E0%A4%9A%E0%A5%8C%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80_(%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%B5)#.E0.A4.8F.E0.A4.95_.E0.A4.9C.E0.A4.BE.E0.A4.A8.E0.A4.95.E0.A4.BE.E0.A4.B0.E0.A5.80 प्रस्ताव] माथि आफ्नो मत राख्नुहोला ।--[[User:Biplab Anand|बिप्लब आनन्द]] १५:४५, ११ मार्च २०१७ (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&oldid=602640 --> == Wikipedia translation of the week: 2017-11 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Lomami National Park]]'''</span> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Cam trap 12 bonobos in the clearing.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;>'''Lomami National Park''' (in french: Parc National de la Lomami) is a national park located in the Democratic Republic of Congo in Central Africa. Situated within the middle basin of the Lomami River, it straddles the Provinces of Tshopo and Maniema with a slight overlap into the forests of the Tshuapa and Lualaba river basins. The National Park was formally declared on 7 July 2016. It is the 9th national park in the country and the first to be created since 1992.</span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:५८, १३ मार्च २०१७ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=16400711 --> == Wikipedia translation of the week: 2017-12 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Traditional violin craftsmanship in Cremona]]'''</span><br /> <small>''([[:it:Liuteria tradizionale cremonese]]) ''</small> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Varnishing a violin.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;>The '''Cremona's traditional violin''' making is an ancient form of handicrafts typical of Cremona (Italy) where bowed string instruments like violins, violas, cellos and double basses have been made since 16^th century. The "''Traditional violin craftsmanship in Cremona''" was declared an intangible cultural heritage by UNESCO in 2012.</span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:५९, २० मार्च २०१७ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=16400711 --> == योगदानको लागि धन्यवाद ! == लर्नरktm जी, विकी विमिन एडिटाथन २०१७ मा सक्रिय सहभागिता जनाएर आफ्नो अमुल्य समय र मेहनतको लागि धन्यवाद दिदै आगामी दिनहरूमा पनि यहाँको सक्रिय सहभागिताको अपेक्षा गर्दछौं । विकी विमिन एडिटाथन २०१७, आयोजक समूह :::@[[User:Punya|Punya]]जी हजुरलाई पनि धेरै धेरै धन्यवाद! :) <span style="color:green;">^:)</span>'''[[user:Learnerktm|लर्नर]]'''<span style="color:red;">^ktm</span> १४:०९, २२ मार्च २०१७ (युटिसी(UTC)) == Wikipedia translation of the week: 2017-13 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Peridium]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Bird's nest fungi - context.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;>The '''peridium''' is the protective layer that encloses a mass of spores in fungi. This outer covering is a distinctive feature of gasteroid fungi.</span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:३६, २७ मार्च २०१७ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=16475840 --> == विकी विमिन एडिटाथन २०१७ == नमस्ते विकिपिडियन मित्रहरू,</br> नेपाली विकिपिडियामा गत मार्च ८ देखि मार्च २२ मा सञ्चालन भएको [[विकिपिडिया:विकी विमिन एडिटाथन २०१७|विकी विमिन एडिटाथन २०१७]] प्रतियोगितामा तपाईद्वारा निर्माण गरिएको लेखहरूलाई [https://tools.wmflabs.org/fountain/editathons/wikiwomen-editathon-2017 यस उपकरण] मार्फत पेश गर्नुहोस् । यस उपकरणलाई मात्र ८ दिनको लागि खुल्ला गरिएको हुनाले आफ्नो लेख यथाशीघ्र पेश गर्न अनुरोध गर्दछु ।--[[User:Biplab Anand|बिप्लब आनन्द]] १६:३७, २८ मार्च २०१७ (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&oldid=606002 --> == Wikipedia translation of the week: 2017-15 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Euphrates Tunnel]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;>The '''Euphrates Tunnel''' was allegedly a 929 meter long tunnel built to connect the two halves of the city of Babylon; archaeologists believe it was built between 2180 and 2160 BCE. Construction began with a temporary dam across the Euphrates river, and proceeded using a "cut and cover" technique. The tunnel was supposedly lined with brick and waterproofed with asphalt. No other sub-aqueous pedestrian tunnel was attempted until Marc Brunel built the Thames Tunnel beginning in 1824 CE. A description of the tunnel as being built and used by Queen Semiramis is given by Diodorus (fl. 50 BCE) in the Bibliotheca Historica. Philostratus (d. 250 CE) also describes the tunnel's construction in the Life of Apollonius of Tyana.</span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०६:५२, १० अप्रिल २०१७ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=16507790 --> == Wikipedia translation of the week: 2017-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Pinnacles National Park]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Inside Balconies Cave at Pinnacles National Monument 1.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;>'''Pinnacles National Park''' is a U.S. National Park protecting a mountainous area located east of the Salinas Valley in Central California, about 5 miles (8.0 km) east of Soledad and 80 miles (130 km) southeast of San Jose. The park's namesakes are the eroded leftovers of the western half of an extinct volcano that has moved 200 miles (320 km) from its original location on the San Andreas Fault, embedded in a portion of the California Pacific Coast Ranges. Pinnacles is managed by the National Park Service and the majority of the park is protected as wilderness.</span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०२:३०, १७ अप्रिल २०१७ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=16507790 --> == [[विकिपीडिया:अन्य प्रयोगकर्ता अधिकारहरूको लागि निवेदन#Pitambar_Bhattarai|अन्य प्रयोगकर्ता अधिकारको लागि निवेदन]] == Learnerktm ज्यु, मलाई [https://ne.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%80%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE:%E0%A4%85%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%AF_%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE_%E0%A4%85%E0%A4%A7%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%B9%E0%A4%B0%E0%A5%82%E0%A4%95%E0%A5%8B_%E0%A4%B2%E0%A4%BE%E0%A4%97%E0%A4%BF_%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%A6%E0%A4%A8#Pitambar_Bhattarai यहाँ] गएर अन्य प्रयोगकर्ता अधिकारको लागि समर्थन गरी दिनको लागि अनुरोध गर्द छु । '''धन्यवाद ! - [[User:Pitambar_Bhattarai|पिताम्बर भट्टराई]]^{[[User_talk:Pitambar_Bhattarai|(कुरा गर्ने)]]} १०:३०, २२ अप्रिल २०१७ (युटिसी(UTC)) == Wikipedia translation of the week: 2017-19 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Ettringite]]'''</span><br /><small>''([[:de:Ettringit]]) ([[:fr:Ettringite]]) ''</small> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Ettringite.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;>'''Ettringite''' is a hydrous mineral with formula: Ca₆Al₂(SO₄)₃(OH)₁₂·26H₂O. It is a colorless to yellow mineral crystallizing in a trigonal crystal system.</span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:३३, ८ मे २०१७ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=16620945 --> == Wikipedia translation of the week: 2017-23 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Anna Russell (botanist)]]'''</span> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;>Botanist who has been described as "perhaps the ablest and most outstanding woman field botanist of her time".</span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|32px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ००:४२, ५ जुन २०१७ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=16741032 --> == Wikipedia translation of the week: 2017-24 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Dhaka topi]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:A Typical Nepali Dhaka Topi laid on a level surface.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;>'''Dhaka topi''' is a type of hat, popular among hilly Nepalis and Indian Gorkhas, along with their diasporas. The hat is made of a fabric called dhaka, which is also used for a type of blouse, a dhaka-ko-cholo which translates "blouse made of dhaka fabric".</span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ००:३९, १२ जुन २०१७ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=16857061 --> == Wikipedia translation of the week: 2017-25 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Pulled rickshaw]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:JapaneseRickshaw.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;>A '''pulled rickshaw''' (or ricksha) is a mode of human-powered transport by which a runner draws a two-wheeled cart which seats one or two people.</span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:५९, १९ जुन २०१७ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=16891684 --> == Wikipedia translation of the week: 2017-27 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Battle of Callao]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:CombateDosdeMayo.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;>The '''Battle of Callao''' was the final battle (1866) in the war between Spanish and Peruvian forces.</span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ००:३१, ३ जुलाई २०१७ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=16900050 --> == Wikipedia translation of the week: 2017-28 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Cat fugue]]'''</span><br /><small>(''[[:it:Fuga del gatto]]'')</small> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Carl Reichert - Katzenfuge.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;>The '''Fugue in G minor''' (K. 30, L. 499) by Domenico Scarlatti is a one-movement harpsichord sonata popularly known as the Cat fugue or Cat's fugue (La Fuga del Gatto).</span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:२१, १० जुलाई २०१७ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=16900050 --> == Wikipedia translation of the week: 2017-29 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Qasr el Yahud]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Jordan Baptism site BW 6.JPG|300px|center]] <span style="text-align:left;>'''Qasr el Yahud''' is the official name of a baptism site in the Jordan River Valley region of the West Bank in Israel.</span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०२:१०, १७ जुलाई २०१७ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=16979914 --> == Wikipedia translation of the week: 2017-30 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:St. Nicholas Fortress]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:St. Nicholas Fortress 0048.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;>'''St. Nicholas Fortress''' (Croatian: Tvrđava Sv. Nikole) is a fortress located in the town of Šibenik, one of the oldest native Croatian towns on the eastern shores of the Adriatic, in central Dalmatia, Croatia. It was included in UNESCO's World Heritage Site list as part of "Venetian Works of Defence between 15th and 17th centuries: Stato da Terra – western Stato da Mar" in 2017</span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ००:५१, २४ जुलाई २०१७ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=16979914 --> == Wikipedia translation of the week: 2017-31 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:eu:Korrika]] '''</span><br /><small>''([[:en:Korrika]]) ([[:es:Korrika]]) ''</small> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Korrika 2015, Bilbo, Euskal Herria.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;>'''Korrika''' (Basque for running) is an exhibition race held bi-annually in the Basque Country in order to fundraise the adult Basque-language teaching organization called AEK. It one of the largest demostrations for a language in the world and the longest relay race in the world with 2.557 kilometres in 2017, run day and night without interruption for 11 days. Besides of it fundraising aim, Korrika celebrates, supports and spreads the Basque language itself.</span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ००:४१, ३१ जुलाई २०१७ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=17038296 --> == Wikipedia translation of the week: 2017-33 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Viola Desmond]] '''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Viola Desmond.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;>'''Viola Irene Desmond''' (July 6, 1914 – February 7, 1965) was a Canadian Black Nova Scotian businesswoman who challenged racial segregation at a film theatre in New Glasgow, Nova Scotia, in 1946. She refused to leave a whites-only area of the Roseland Theatre and was convicted of a minor tax violation for the one-cent tax difference between her paid and used seat. Desmond's case is one of the most publicized incidents of racial discrimination in Canadian history and helped start the modern civil rights movement in Canada.</span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०२:१०, ८ अगस्त २०१७ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=17038296 --> == Wikipedia translation of the week: 2017-34 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Maria Ann Smith]] '''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Granny Smith.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;>'''Maria Ann "Granny" Smith''' (1799 – 9 March 1870) was a British-Australian orchardist responsible for the cultivation of the Granny Smith apple.</span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ००:३४, १४ अगस्त २०१७ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=17038296 --> == Invitation for felicitation program of Wiki Events Nepal during 2015 == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #F1EEED;" |rowspan="2" valign="top" |[[File:Wiki Events Nepal Logo.png|100px|Wiki Events Nepal ]] |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: bottom; height: 1.1em;" | Invitation for felicitation program of Wiki Events 2015 in Nepal |- |style="vertical-align: top; border-top: 3px solid red;" | Dear {{BASEPAGENAME}}, we heartily apologize for the delay due to some situational circumstances. It’s our pleasure to invite you to [[:meta:Wikimedia Nepal/Wiki Events 2015 in Nepal|Wiki Events 2015 in Nepal]] winners awarding ceremony on 2nd September, 2017 at [https://www.google.com.np/maps/place/Masala+Cottage/@27.6889011,85.3333935,18.56z/data=!4m5!3m4!1s0x39eb19bddd2e90c5:0x105fb2d89672ca34!8m2!3d27.6891246!4d85.3330289?hl=en Masala Cottage], 2:00 pm onwards. We would like to ask few minutes of your time to [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfTTXlwOER-Se_jdRcch0jFUbmCsU2Eb-ZYHlf0v9hs3ojAkw/viewform provide your details here]. Your contribution as a contributor made the Wiki Events 2015 in Nepal possible. We’d like to have a privilege of having you there. '''Kind regards,'''<br/> '''The Wiki Events Nepal Team''' |} <!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&oldid=617265 --> == Wikipedia translation of the week: 2017-36 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Green star (astronomy)]] '''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:NGC 6826HSTFull.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;>In astronomy, a '''green star''' is a white or blue star that appears green due to an optical illusion.</span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ००:५९, ४ सेप्टेम्बर २०१७ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=17038296 --> == Wikipedia translation of the week: 2017-37 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Mining industry of Angola]] '''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Catoca Diamond Mine-Angola 2001.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;>'''Mining in Angola''' is an activity with great economic potential since the country has one of the largest and most diversified mining resources of Africa. Angola is the third largest producer of diamonds in Africa and has only explored 40% of the diamond-rich territory within the country, but has had difficulty in attracting foreign investment because of corruption, human rights violations, and diamond smuggling. Production rose by 30% in 2006 and Endiama, the national diamond company of Angola, expects production to increase by 8% in 2007 to 10,000,000 carats (2,000 kg) annually. The government is trying to attract foreign companies to the provinces of Bié, Malanje and Uíge. Angola has also historically been a major producer of iron ore.</span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ००:५२, ११ सेप्टेम्बर २०१७ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=17196517 --> == Wikipedia translation of the week: 2017-38 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Pioneer Cabin Tree]] '''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:CalaverasTreeTunnel1.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;>The '''Pioneer Cabin Tree''', also known as The Tunnel Tree, was a giant sequoia in Calaveras Big Trees State Park, California. It was considered one of the U.S.'s most famous trees, and drew thousands of visitors annually. It was estimated to have been more than 1,000 years old, and measured 33 feet (10 m) in diameter; its exact age and height were not known. The tree was topped before 1859. It fell and shattered during a storm on January 8, 2017</span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:३७, १८ सेप्टेम्बर २०१७ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=17231886 --> == Wikipedia translation of the week: 2017-39 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Batesian mimicry]] '''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Batesplate ArM.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;>'''Batesian mimicry''' is a form of mimicry where a harmless species has evolved to imitate the warning signals of a harmful species directed at a predator of them both. It is named after the English naturalist Henry Walter Bates, after his work on butterflies in the rainforests of Brazil.</span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ००:३६, २५ सेप्टेम्बर २०१७ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=17231886 --> == Wikipedia translation of the week: 2017-42 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:History of candle making]] '''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:K&M Candles Brockholes UK, 1972 (RLH), Hand Operated Candle Machines 03.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> '''Candle making''' was developed independently in many places throughout history. Candles were made by the Romans beginning about 500 BC. These were true dipped candles and made from tallow. Evidence for candles made from whale fat in China dates back to the Qin Dynasty (221–206 BC). In India, wax from boiling cinnamon was used for temple candles. In parts of Europe, the Middle-East and Africa, where lamp oil made from olives was readily available, candle making remained unknown until the early middle-ages. Candles were primarily made from tallow and beeswax in ancient times, but have been made from spermaceti, purified animal fats (stearin) and paraffin wax in recent centuries. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:०५, १६ अक्टोबर २०१७ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=17281524 --> == Wikipedia translation of the week: 2017-43 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Jagiellonian tapestries]] '''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Tapestry with the royal monogram of Žygimantas Augustas (King of Poland and Grand Duke of Lithuania), circa 1555.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> The '''Jagiellonian tapestries''' are a collection of tapestries woven in the Netherlands and Flanders, which originally consisted of 365 pieces assembled by the Jagiellons to decorate the interiors of the royal residence Wawel Castle. It is also known as the Wawel arrasses, as the majority of the preserved fabrics is in the possession of the Wawel Castle Museum and the French city of Arras was a large center of manufacturing of this kind of wall decoration in the beginning of the 16th century. The collection become a state property of the Crown of the Kingdom of Poland according to the will of Sigismund II Augustus. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:११, २३ अक्टोबर २०१७ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=17281524 --> == विकिपिडिया एसियाली महिना २०१७ == <div style="margin-right:1em; float:right;">[[File:Sun Wiki.svg|150px|center|link=]]</div> '''[[विकिपिडिया:विकिपिडिया एसियाली महिना २०१७|विकिपिडिया एसियाली महिना]]''' एक अनलाइन सम्पादन-थन प्रतियोगिता हो जसले एसियाली राष्ट्रहरूका विकिपिडिया समुदायहरू बिच समझदारी बढाउने उद्देश्यका साथ सञ्चालन गर्न थालिएको हो । अघिल्लो वर्षहरूमा झै यस वर्ष पनि नोभेम्बर २०१७ महिना भरि यो प्रतियोगिता सञ्चालन हुने हुँदा सम्पूर्ण सम्पादक मित्रहरूलाई यसमा सहभागिता जनाउन साथै कुनै सुझाव भए छलफलमा सहभागी भई दिनु हुन अनुरोध गर्दछु । छलफलमा सहभागी हुन '''[[विकिपीडिया:चौतारी (प्रस्ताव)|यस पृष्ठ]]'''मा जानुहोस् ।<br/><br/> कार्यक्रमा सहभागी हुन {{Clickable button 2|सहभागी हुने|url={{fullurl:विकिपिडिया:विकिपिडिया एसियाली महिना २०१७/सहभागीहरू}} |class=mw-ui-progressive}} मा जानुहोस् । <!-- Message sent by User:Nirjal stha@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Nirjal_stha/list&oldid=599602 --> == विकिपिडिया एसियाली महिना २०१७ == विकिपिडिया एसियाली महिनामा तपाईलाई स्वागत छ ! <div style="margin-right:1em; float:right;">[[File:WAM 2017 Banner-ne.svg|450px|center|link=]]</div>'''[[विकिपिडिया:विकिपिडिया एसियाली महिना २०१७|विकिपिडिया एसियाली महिना]]'''को शुरूवात भई सकेकोछ । यो प्रतियोगिता नोभेम्बर महिना भरि चल्ने छ । यस प्रतियोगिता सम्बन्धी केही तथ्यहरू यस प्रकार छ । # तपाईले तयार गर्नु भएको लेखहरू यस '''[https://tools.wmflabs.org/fountain/editathons/ उपकरण]''' मार्फत पेश गर्नुहोस । यसको लागी उक्त उपकरणमा गई कृपया लग इन वटन थिच्नुहोस र OAuth ले बाँकी सबै कार्य गर्नेछ । तपाईले आफ्नो इन्टरफेसको भाषा माथि दाँयाबाट परिवर्तन पनि गर्न सक्नु हुनेछ । # तपाईले आफ्नो लेख पेश गरे पश्चात यस उपकरणले लेखमा आयोजकहरूबाट पुनरावलोकनको लागी एउटा ढाँचा थप गर्ने छ । तपाईले आफ्नो प्रगती यसै उपकरण मार्फत जाँच गर्न सक्नु हुनेछ । # तपाईले आफ्नो योगदानको आधारमा यस कार्यक्रमको अन्त्यमा रिवार्ड प्राप्त गर्नु हुनेछ । यस सम्बन्धी नियमहरूको जानकारीको लागि समुदायको विकिपिडिया एसियाली महिना पृष्ठमा हेर्नुहोस् । सामान्यतया # * यदि तपाईको ४ लेखहरू स्विकृत भएको खण्डमा विकिपिडिया एसियाली महिना पोस्टकार्ड प्राप्त गर्नु हुनेछ । # * यदि तपाईले १५ वटा स्विकारयोग्य लेख बनाउनु भएको खण्डमा विशेष पोस्टकार्ड प्राप्त गर्नु हुनेछ । # * यदि नेपाली विकिपिडियामा सर्वाधिक स्विकारयोग्य लेख तयार गर्ने विकिपिडियनलाई "विकिपिडिया एसियाली राजदुत"को रूपमा सम्मान गरिनेछ र निजलाई पोस्टकार्डको अलावा हस्तारक्ष भएको प्रमाणपत्र समेत प्रदान गरिनेछ । # यदि तपाईले औजारको पहुँचमा समस्या भएमा तपाईले यस पृष्ठमा रहेको तपाईको प्रयोगकर्ता नामसँग पेश गर्न सक्नु हुनेछ । # यदि तपाईका कुनै प्रश्न भए, तपाईले हाम्रो '''[[विकिपिडिया:विकिपिडिया एसियाली महिना/प्रश्नउत्तर|प्रश्न तथा जबाफ]]''' पृष्ठ हेर्न सक्नुहुनेछ वा [[विकिपिडिया:विकिपिडिया एसियाली महिना २०१७|विकिपिडिया एसियाली महिना]]को [[वार्तालाप:विकिपिडिया:विकिपिडिया एसियाली महिना २०१७|वार्ता]] पृष्ठमा राख्न सक्नु हुनेछ । <!-- Message sent by User:Nirjal stha@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Nirjal_stha/wam_list&oldid=623305 --> == Malah == Khai k karanle malah page metaunu vayo {{SUBST:SUSBT:Umesh Lal Das}} ००:०५, ५ नोभेम्बर २०१७ (युटिसी(UTC)) == Wikipedia translation of the week: 2017-45 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:SS Archimedes]] '''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:SS Archimedes by Huggins cropped.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> '''SS Archimedes''' was a steamship built in Britain in 1839. She is notable for being the world's first steamship to be driven by a screw propeller. Archimedes had considerable influence on ship development, encouraging the adoption of screw propulsion by the Royal Navy, in addition to her influence on commercial vessels. She also had a direct influence on the design of another innovative vessel, Isambard Kingdom Brunel's SS Great Britain, then the world's largest ship and the first screw-propelled steamship to cross the Atlantic Ocean. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:०२, ६ नोभेम्बर २०१७ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=17281524 --> == Wikipedia translation of the week: 2017-46 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:LGBT rights in Egypt]] '''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Egypt (orthographic projection).svg|300px|center]] <span style="text-align:left;> Lesbian, gay, bisexual and transgender (LGBT) persons in Egypt face legal challenges not experienced by non-LGBT residents. According to 2013 survey by the Pew Research Center, 95% of Egyptians believe that homosexuality should not be accepted by society. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ००:५२, १३ नोभेम्बर २०१७ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=17281524 --> == Wikipedia translation of the week: 2017-47 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Viking raid on Seville]] '''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> The '''Viking raid on Seville''', then part of the Umayyad Emirate of Córdoba, took place in 844. After raiding the coasts of what are now Spain and Portugal, a Viking fleet arrived in Seville through the Guadalquivir on 25 September, and took the city on 1 or 3 October. The Vikings pillaged the city and the surrounding areas. Emir Abd ar-Rahman II of Córdoba mobilised and sent a large force against the Vikings under the command of the hajib (chief-minister) Isa ibn Shuhayd. After a series of indecisive engagements, the Muslim army defeated the Vikings on either 11 or 17 November. Seville was retaken, and the remnants of the Vikings fled Spain. After the raid, the Muslims raised new troops and built more ships and other military equipment to protect the coast. The quick military response in 844 and the subsequent defensive improvements discouraged further attacks by the Vikings. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:२८, २० नोभेम्बर २०१७ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=17436520 --> == विकी कार्यशाला-नेपाल == [[File:Wiki Workshop-Nepal.svg|center|400px]] नमस्ते {{PAGENAME}} ज्यू,<br> समुदायको विकासको लागि [[विकिपिडिया:विकी कार्यशाला-नेपाल|विकी कार्यशाला-नेपाल]] प्रस्ताव गरिएको छ । तपाईलाई यस [[वार्तालाप:विकिपिडिया:विकी कार्यशाला-नेपाल|छलफल]]मा भाग लिन अनुरोध गरिन्छ ।--[[User:Biplab Anand|Biplab Anand]] १४:५३, २१ नोभेम्बर २०१७ (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&oldid=624788 --> == [[विकिपीडिया:प्रबन्धक अधिकारको लागि निवेदन#Pitambar_Bhattarai|प्रबन्धक अधिकारको लागि निवेदन]] == Learnerktm, मलाई [https://ne.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%80%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE:%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AC%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A7%E0%A4%95_%E0%A4%85%E0%A4%A7%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A5%8B_%E0%A4%B2%E0%A4%BE%E0%A4%97%E0%A4%BF_%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%A6%E0%A4%A8#Pitambar_Bhattarai यहाँ] गएर प्रबन्धक अधिकारको लागि समर्थन गरी दिनुहुनको लागि अनुरोध गर्दछु । '''धन्यवाद ! {{Smiley}}''' - [[User:Pitambar Bhattarai|Pitambar Bhattarai]] ([[User talk:Pitambar Bhattarai|कुरा गर्ने]]) ११:४६, २२ नोभेम्बर २०१७ (युटिसी(UTC)) == डेटाथन २०१७ == नमस्ते {{PAGENAME}} ज्यू,<br> <div style="margin-right:1em; float:right;">[[File:Datathon Logo-Nepali.png|150px|center|link=]]</div> '''[[विकिपिडिया:डेटाथन २०१७|डेटाथन २०१७]]''' विकिपिडियाको भातृयोजना विकिडेटालाई लक्षित गरी सञ्चालन गर्न लागिएको एक अनलाइन प्रतियोगिता हो । यस प्रतियोगिताको प्रथम संस्करण सन् २०१५ मा आयोजना गरिएको थियो । यस वर्षको डेटाथन प्रतियोगिताको मुख्य उद्देश्य नेपालको संविधानसभा निर्वाचन २०७० मा विजयी सभासदहरूको विवरणलाई विकिडेटामा सङ्ग्रह गर्नु रहेको छ । यो एक दिने अनलाइन प्रतियोगितामा सहभागिता जनाउन अनुरोध गर्दछौं । कार्यक्रमा सहभागी हुन [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeMGtunTps0FSqCI68UfwP6eab9q3eSTttvYOiNhEnBnVRv7g/viewform आवेदन फारम] पेश गर्नुहोस् ।- '''प्रतियोगिता आयोजक समूह''' <!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&oldid=625735 --> == Wikipedia translation of the week: 2017-49 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Warburg hypothesis]] '''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> The '''Warburg hypothesis''', sometimes known as the '''Warburg theory of cancer''', postulates that the driver of tumorigenesis is an insufficient cellular respiration caused by damaged mitochondria. The term Warburg effect describes the observation that cancer cells, and many cells grown in-vitro, exhibit glucose fermentation even when enough oxygen is present to properly respire. In other words, instead of fully respiring in the presence of adequate oxygen, cancer cells ferment. The Warburg hypothesis was that the Warburg effect was the root cause of cancer. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ००:४५, ४ डिसेम्बर २०१७ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=17436520 --> == Wikipedia translation of the week: 2017-50 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Sardine run]] '''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Sardines - 鰯(いわし).jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> The '''sardine run''' of southern Africa occurs from May through July when billions of sardines – or more specifically the Southern African pilchard Sardinops sagax – spawn in the cool waters of the Agulhas Bank and move northward along the east coast of South Africa. Their sheer numbers create a feeding frenzy along the coastline. The run, containing millions of individual sardines, occurs when a current of cold water heads north from the Agulhas Bank up to Mozambique where it then leaves the coastline and goes further east into the Indian Ocean. In terms of biomass, researchers estimate the sardine run could rival East Africa's great wildebeest migration. However, little is known of the phenomenon. It is believed that the water temperature has to drop below 21 °C in order for the migration to take place. In 2003, the sardines failed to 'run' for the third time in 23 years. While 2005 saw a good run, 2006 marked another non-run. The shoals are often more than 7 km long, 1.5 km wide and 30 metres deep and are clearly visible from spotter planes or from the surface. Sardines group together when they are threatened. This instinctual behaviour is a defence mechanism, as lone individuals are more likely to be eaten than large groups. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:०६, ११ डिसेम्बर २०१७ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=17436520 --> == Wikipedia translation of the week: 2017-51 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Rooh Afza]] '''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Afza Syrup (Lal sharbat).JPG|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Rooh Afza '''is a non-alcoholic concentrated squash. It was formulated in 1906 in Ghaziabad, British India and is still manufactured and popular in Pakistan, Bangladesh and India. The recipe of Rooh Afza combines several ingredients popularly believed to be cooling agents, such as rose, which is used as a remedy for loo (the hot summer winds of Northern India, Pakistan and Bangladesh). The drink is commonly associated with the month of Ramadan, in which it is usually consumed during iftar. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:०५, १८ डिसेम्बर २०१७ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=17540360 --> == Wikipedia translation of the week: 2017-52 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[en:Fourth dimension in art]] '''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Jouffret.gif|center|300px|]] <span style="text-align:left;> New possibilities opened up by the concept of four-dimensional space (and difficulties involved in trying to visualize it) helped inspire many modern artists in the first half of the twentieth century. Early Cubists, Surrealists, Futurists, and abstract artists took ideas from higher-dimensional mathematics and used them to radically advance their work. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:०२, २५ डिसेम्बर २०१७ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=17566759 --> == WAM Address Collection == Congratulations! You have more than 4 accepted articles in Wikipedia Asian Month! Please submit your postal mailing address via '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdvj_9tlmfum9MkRx3ty1sJPZGXHBtTghJXXXiOVs-O_oaUbw/viewform?usp=sf_link Google form]''' or email me about that on erick@asianmonth.wiki before the end of Janauary, 2018. The Wikimedia Asian Month team only has access to this form, and we will only share your address with local affiliates to send postcards. All personal data will be destroyed immediately after postcards are sent. Please contact your local organizers if you have any question. We apologize for the delay in sending this form to you, this year we will make sure that you will receive your postcard from WAM. If you've not received a postcard from last year's WAM, Please let us know. All ambassadors will receive an electronic certificate from the team. Be sure to fill out your email if you are enlisted [[:m:Wikipedia_Asian_Month/2017_Ambassadors|Ambassadors list]]. Best, [[:m:User:fantasticfears|Erick Guan]] ([[m:User talk:fantasticfears|talk]]) <!-- Message sent by User:Fantasticfears@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Fantasticfears/mass/WAM_2017&oldid=17583922 --> == WAM Address Collection - 1st reminder == Hi there. This is a reminder to fill the address collection. Sorry for the inconvenience if you did submit the form before. If you still wish to receive the postcard from Wikipedia Asian Month, please submit your postal mailing address via '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdvj_9tlmfum9MkRx3ty1sJPZGXHBtTghJXXXiOVs-O_oaUbw/viewform this Google form]'''. This form is only accessed by WAM international team. All personal data will be destroyed immediately after postcards are sent. If you have problems in accessing the google form, you can use [[:m:Special:EmailUser/Saileshpat|Email This User]] to send your address to my Email. If you do not wish to share your personal information and do not want to receive the postcard, please let us know at [[:m:Talk:Wikipedia_Asian_Month_2017|WAM talk page]] so I will not keep sending reminders to you. Best, [[:m:User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Fantasticfears/mass/WAM_2017&oldid=17583922 --> == Confusion in the previous message- WAM == Hello again, I believe the earlier message has created some confusion. If you have already submitted the details in the Google form, '''it has been accepted''', you don't need to submit it again. The earlier reminder is for those who haven't yet submitted their Google form or if they any alternate way to provide their address. I apologize for creating the confusion. Thanks-[[:m:User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Fantasticfears/mass/WAM_2017&oldid=17583922 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-2 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Ambasse bey]] '''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:TamTam.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> A style of folk music and dance from Cameroon. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ००:५०, ८ जनवरी २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=17613521 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-3 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Ruellia tuberosa]] '''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Ruellia tuberosa 03532.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''''Ruellia tuberosa''''', is a species of flowering plant in the Acanthaceae family. Its native range is in Central America but presently it has become naturalized in many countries of tropical South and Southeast Asia. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ००:५६, १५ जनवरी २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=17639911 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-4 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Blue laser]] '''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Blacklaser2.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> A '''blue laser''' is a laser that emits electromagnetic radiation with a wavelength between 360 and 480 nanometres, which the human eye sees as blue or violet. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:36, 22 January 2018 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=17659204 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-5 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Rock relief]] '''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:20101229 Naqsh e Rostam Shiraz Iran more Panoramic.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> A '''rock relief''' or '''rock-cut relief''' is a relief sculpture carved on solid or "living rock" such as a cliff, rather than a detached piece of stone. They are a category of rock art, and sometimes found as part of, or in conjunction with, rock-cut architecture </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ००:४४, २९ जनवरी २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=17678943 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-6 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Rice paddy art]] '''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Sengoku busho of rice field art.JPG|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Rice paddy art''' (田んぼアート ''tambo āto'') is an art form originating in Japan where people plant rice of various types and colors to create a giant pictures in a paddy field </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ००:३९, ५ फेब्रुअरी २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=17707257 --> == प्राविधिक परिवर्तनहरू सम्वन्धित वार्ता == '''नमस्ते सम्पादकज्यू !'''<br /> प्राविधिक परिवर्तनहरू सम्वन्धित वार्तामा आफ्नो विचार राखिदिन हुन अनुरोध गर्दछु । कृपया [[विकिपिडिया:चौतारी_(प्राविधिक)#Technical_changes_needed|यहाँ हेर्नुहोस्]] । धन्यवाद ! — [[प्रयोगकर्ता:Tulsi|<font color="#3333ff"><font face="Cursive">'''तुल्सी भगत'''</font></font>]] <small>([[प्रयोगकर्ता वार्ता:Tulsi|<font color="#3333ff"><font face="Cursive">वार्तालाप</font></font>]])</small> ०९:१२, ९ फेब्रुअरी २०१८ (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Tulsi Bhagat@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Tulsi_Bhagat/Mass_Message_Users_List&oldid=632305 --> == विकिपरियोजना डेटाथन २०१८ == <div style="border: solid 1px #333; border-radius: 0.2em; box-shadow: 0 4px 4px #999; margin-bottom: 1.5em; display: table; width: 100%; height: 125px; line-height: 1.2; text-align: center; cursor: pointer;"> <div style="display: table-cell; vertical-align: middle;"><imagemap>File:Datathon_Logo-Nepali.png|110px| rect 34 80 1500 1500 [[विकिपिडिया:डेटाथन २०१८|विकिपरियोजना डेटाथन]] desc none </imagemap></div> <div style="display: table-cell; vertical-align: middle;"> <p style="font-size: 1.15em;">नेपाली विकिपिडियामा फाल्गुन १, २०७४ देखि फाल्गुन ३०, २०७४ सम्म [[विकिपिडिया:डेटाथन २०१८|विकिपरियोजना डेटाथन]] प्रतियोगिता १ महिनाभरिको लागि सञ्चालन भइरहेको छ । यहाँको अमूल्य योगदानको लागि हार्दिक निमन्त्रणा गर्दछौँ र सहभागीताको लागि '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScYCCQlRB4IXG97JG1gO9QJREy2IIxZYcCqnNbJL7AJ8yKqdw/viewform यस फारममा]''' आफ्नो नाम दर्ता गर्न हार्दिक अनुरोध गर्दछौँ । आवेदन दर्ता बन्द मिति ७ फागुन, २०७४ मा हुने छ । यस कारण छिटै दर्ता गर्नुहोस् । धन्यवाद !</p><p> <span class="mw-ui-button mw-ui-progressive">[[विकिपिडिया:डेटाथन २०१८|<span style="color:white">अझ थप जानकारी...</span>]]</span> </div></p> <div style="display: table-cell; vertical-align: middle;">[[File:Wikipedia-logo-v2-ne.png|125px|right]]</div></div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) १०:०३, १५ फेब्रुअरी २०१८ (युटिसी(UTC)) प्रयोग गरी पठाइयो । — [[प्रयोगकर्ता:Tulsi|<font color="#3333ff"><font face="Cursive">'''तुल्सी भगत'''</font></font>]] <small>([[प्रयोगकर्ता वार्ता:Tulsi|<font color="#3333ff"><font face="Cursive">वार्तालाप</font></font>]])</small>, '''[[:meta:Wikimedia Nepal|विकिमिडिया नेपाल]]''' <!-- Message sent by User:Tulsi Bhagat@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Tulsi_Bhagat/Mass_Message_Users_List&oldid=632563 --> == अन्तर्राष्ट्रिय मातृभाषा दिवस सम्पादनथन प्रतियोगिता == [[File:Mother Language Day Edit-a-thon Logo.svg|thumb|right|मातृभाषा सम्पादनथन लोगो]] नमस्ते नेपाली विकिपिडियन साथीहरू,<br> [[अन्तर्राष्ट्रिय मातृभाषा दिवस]]को उपलक्ष्यमा नेपाली विकिपिडियामा ३ दिने (२१ फेब्रुअरी देखि २३ फेब्रुअरी सम्मका लागि) सम्पादनथन प्रतियोगिता सञ्चालन गर्नका लागि मैले समुदाय समक्ष [https://ne.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A4%BF%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE:%E0%A4%9A%E0%A5%8C%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80_(%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%B5)#%E0%A4%85%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%AF_%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%83%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A4%BE_%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%B5%E0%A4%B8_%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%A6%E0%A4%A8%E0%A4%A5%E0%A4%A8_%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A4%BE चौतारी]मा एउटा प्रस्ताव प्रस्तुत गरेको छु । यस प्रतियोगिता अवधिमा विश्वका भाषा, भाषा परिवारसँग सम्बन्धित लेख निर्माण गरिनेछ । कृपया यस प्रस्तावमाथि आ-आफ्नो मत राख्नुहोला । धन्यवाद --[[User:Biplab Anand|Biplab Anand]] ([[प्रयोगकर्ता_वार्ता:Biplab_Anand|वार्ता]]) <!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&oldid=632779 --> == मातृभाषा सम्पादनथन प्रतियोगिता == [[File:Mother Language Day Edit-a-thon Logo.svg|thumb|right]] नमस्ते नेपाली विकिपिडियन साथी,<br> कृपया नेपाली विकिपिडियामा हुन गइरहेको [[विकिपिडिया:मातृभाषा सम्पादनथन]] प्रतियोगितामा आफ्नो [[विकिपिडिया:मातृभाषा सम्पादनथन/सहभागीहरू|सहभागिता]] जनाउनुहोस् । धन्यवाद --आयोजक समितिको तर्फबाट [[User:Biplab Anand|Biplab Anand]] ([[प्रयोगकर्ता_वार्ता:Biplab_Anand|वार्ता]]) <!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&oldid=632779 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-9 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Owens Valley]] '''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Owens River from tableland-750px.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Owens Valley''' is the arid valley of the Owens River in eastern California in the United States, to the east of the Sierra Nevada and west of the White Mountains and Inyo Mountains on the west edge of the Great Basin section. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ००:५९, २६ फेब्रुअरी २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=17707257 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-10 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Adi Roche]] '''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> '''Adi Roche''' (born 1955, Clonmel, County Tipperary, Ireland) is a campaigner for peace, humanitarian aid and education, who has focused on the relief of suffering experienced by children in the wake of the 1986 Chernobyl nuclear disaster. She is the voluntary chief executive of Irish-based charity Chernobyl Children International. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ००:५७, ५ मार्च २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=17707257 --> == विकी विमिन एडिटाथन २०१८ == <div style="border: solid 1px #333; border-radius: 0.2em; box-shadow: 0 4px 4px #999; margin-bottom: 1.5em; display: table; width: 100%; height: 125px; line-height: 1.2; text-align: center; cursor: pointer;"> <div style="display: table-cell; vertical-align: middle;"><imagemap>File:Wiki Women-Nepal 2015.png|110px| rect 34 80 1500 1500 [[विकिपिडिया:विकी विमिन एडिटाथन २०१८|विकी विमिन एडिटाथन २०१८]] desc none </imagemap></div> <div style="display: table-cell; vertical-align: middle;"> [[File:Wikipedia-logo-v2-ne .svg|110px|right]] <p style="font-size: 1.15em;"> नमस्ते नेपाली विकिपिडियन साथी, अन्तराष्ट्रिय नारी दिवसको अवसर पारी नेपाली विकिपिडियामा मार्च ८, २०१८ देखि अप्रिल ८, २०१८ सम्म नारी सम्मानमा समर्पित [[विकिपिडिया:विकी विमिन एडिटाथन २०१८|विकी विमिन एडिटाथन २०१८]] प्रतियोगिता संचालन भइरहेको छ, सहभागी हुनका लागि '''[[विकिपिडिया:विकी विमिन एडिटाथन २०१८/सहभागीहरू|सहभागीताको लागि आवेदन फारम]]''' भर्न हुन हार्दिक अनुरोध गर्दछौ ।<p> <span class="mw-ui-button mw-ui-progressive">[[विकिपिडिया:विकी विमिन एडिटाथन २०१८|<span style="color:white">अझ थप जानकारी...</span>]]</span> </div> </div> <!-- Message sent by User:Nabin K. Sapkota@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Nabin_K._Sapkota/Mass_Message_Users_List&oldid=634073 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-11 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Pilanesberg Game Reserve]] '''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Pilansberg 151.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> The '''Pilanesberg Game Reserve''' is located north of Rustenburg in North West Province in South Africa. The park borders with the entertainment complex Sun City. The park is currently administered by the North West Parks and Tourism Board. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:०७, १२ मार्च २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=17818259 --> == विकी कार्यशाला नेपाल २०१८| समितिको लागि आवेदन आह्वान == {|style="margin: auto; align:center; border-style: solid; border-width: 3px; border-color:#0000ff; color: #000000; background-color:#fce4f5;" cellpadding="10" |<center>[[File:Wikicamp Nepal 2018 logo v1.0.svg|110px|right|विकी कार्यशाला नेपाल २०१८]]</center> '''[[विकिपिडिया:विकी कार्यशाला-नेपाल|विकी कार्यशाला नेपाल २०१८]]''' सफलतापूर्वक आयोजना गर्नका लागि महत्वपूर्ण समितिहरू बनाइएको जानकारी गराउन चाहन्छौं । समितिमा रही योगदान दिन चाहने इक्षुक सदस्यले यो [[:m:Wikicamp Nepal 2018/Team|पृष्ठ]]मा गई समितिको सदस्यताको लागि चाहिने अनुभव र कार्य हेर्न सक्नेछन् । कृपया यो [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScicGfw2g-RGgyFGphHhRaNGja6g-hd-LMzU-fswtSR-CRycg/viewform?usp=sf_link लिङ्क] खोली सदस्यताको लागि आवेदन दिनुहोस् । आवदेन फर्म भर्ने अन्तिम दिन २०१८ मार्च ३१ रहेको छ । थप जानकारीको लागि यो [[:m:Wikicamp Nepal 2018|पृष्ठ]] हेर्न अनुरोध गर्दछौं ।-- आयोजन समितिको तर्फबाट [[User:Biplab Anand|बिप्लब आनन्द]] |} <!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&oldid=632779 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-12 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Tape head cleaner]] '''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> A '''tape head cleaner''' is a substance used for cleaning the record/playback heads of a magnetic tape drive (such as in a video tape machine, or audio tape machine). </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ००:५०, १९ मार्च २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=17840335 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-13 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Luminous red nova]] '''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:V838 Mon HST.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> A '''luminous red nova''' is a stellar explosion thought to be caused by the merging of two stars. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:५२, २६ मार्च २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=17863191 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-14 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:History of hearing aids]] '''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Madame de Meuron.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> The first hearing aid was created in the 17th century. The movement toward modern hearing aids began with the creation of the telephone, and the first electric hearing aid was created in 1898. By the late 20th century, the digital hearing aid was distributed to the public commercially. Some of the first hearing aids were external hearing aids. External hearing aids directed sounds in front of the ear and blocked all other noises. The apparatus would fit behind or in the ear. The invention of the carbon microphone, transmitters, digital signal processing chip or DSP, and the development of computer technology helped transform the hearing aid to its present form. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ००:५०, २ अप्रिल २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=17887888 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Royal Observatory, Cape of Good Hope]] '''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Aerial view of McClean telescope building.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> The '''Royal Observatory, Cape of Good Hope''', is the oldest continuously existing scientific institution in South Africa. Founded by the British Cape Colony in 1820, it now forms the headquarters building of the South African Astronomical Observatory. The institution was located on a small hill 5 kilometres (3.1 mi) south-east from the centre of Cape Town. Over the following century a suburb of the city grew up in the area; the suburb was named Observatory after the pre-existing Royal Observatory. It has also been the subject of an ICOMOS/IAU Case Study for World Heritage Site. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:१९, १६ अप्रिल २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=17887888 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-17 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Signalling theory]] '''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> Within evolutionary biology, '''signalling theory''' is a body of theoretical work examining communication between individuals, both within species and across species. The central question is when organisms with conflicting interests, such as in sexual selection, should be expected to provide honest signals (no presumption being made of conscious intention) rather than cheating. Mathematical models describe how signalling can contribute to an evolutionarily stable strategy. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:१९, २३ अप्रिल २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=17960035 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-19 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Automimicry]] '''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Chaetodon capistratus2.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> In zoology, '''automimicry''' is a form of mimicry in which the same species of animal is imitated. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:०३, ७ मे २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=17991441 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-20 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:fr:Usine Areva Malvési]] '''</span><br /> <small>''([[:en:Malvesi]]) ([[:es:Malvési]]) ''</small> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Entrée usine areva malvesi.JPG|center|300px|]] <span style="text-align:left;> The '''Malvesi uranium processing plant''', a uranium refinery and conversion facility, is located in the Malvezy industrial area near the city of [[Narbonne]] in the south of France. The plant has a average capacity of about 14,000 tU as [[uranium tetrafluoride]] per year, and project to increase its capacity up to 21,000 tU per year. Comurhex, a subsidiary of the French nuclear concern [[Orano]] (former Areva), operate the Malvesi Facility. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:४१, १४ मे २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18041784 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-21 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Makapansgat]] '''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Potgietersrus, South Africa - panoramio (15).jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Makapansgat''' (/mɐkɐˈpɐnsxɐt/) (or Makapan Valley world heritage site) is an archaeological location within the Makapansgat and Zwartkrans Valleys, northeast of Mokopane in Limpopo province, South Africa. It is an important palaeontological site, with the local limeworks containing Australopithecus-bearing deposits dating to between 3.0 and 2.6 million years BP. The whole Makapan Valley has been declared a South African Heritage Site. Makapansgat belongs to the Cradle of Humankind </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ००:४१, २१ मे २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18061147 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-23 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Ouzo effect]] '''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Preparing absinthe.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> The '''ouzo effect''' (also louche effect and spontaneous emulsification) is a milky (louche) oil-in-water emulsion that is formed when water is added to ouzo and other anise-flavored liqueurs and spirits, such as pastis, rakı, arak, sambuca and absinthe. Such microemulsions occur with only minimal mixing and are highly stable. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:११, ४ जुन २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18064562 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-24 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Ubsunur Hollow Biosphere Reserve]] '''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Озеро Дус-Холь вечером. Тес-Хемский кожуун.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Ubsunur Hollow Biosphere Preserve''' is a fragile mountain hollow or depression located on the territorial border of Mongolia and the Republic of Tuva in the Russian Federation among the mountains — Tannu-Ola Mountains, and the Altay Mountains region — part of a combination of raised lands and depressions. Here the world's most northern desert meets the world's most southern tundra zone. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:०८, ११ जुन २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18114911 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-26 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Women's March (South Africa)]] '''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> '''Women's March''' was a march that took place on 9 August 1956 in Pretoria, South Africa. The marchers' aims were to protest the introduction of the Apartheid pass laws for black women in 1952 and the presentation of a petition to the then Prime Minister J.G. Strijdom. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:००, २५ जुन २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18133594 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-27 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Ant mimicry]] '''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Macroxiphus sp cricket.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Ant mimicry''' or '''myrmecomorphy''' is mimicry of ants by other organisms. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:३२, २ जुलाई २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18133594 --> == छलफलमा सहभागी हुन अनुरोध! == नमस्ते,<br> नेपाली विकिपिडियाको [[विकिपिडिया:चौतारी|चौतारी]]मा निम्नलिखित विषयहरूमा भइरहेको छलफलमा कृपया आफ्नो मत राखिदिनुहुन अनुरोध गर्दछु ।<br> # [[विकिपिडिया:चौतारी (प्रस्ताव)|लेख र लिगेसी सम्बन्धी छलफल]] # [[विकिपिडिया:चौतारी (प्रस्ताव)| प्रमुख लेख सम्बन्धमा]] # [[विकिपिडिया:चौतारी (प्राविधिक)|सम्भावित अनुलिपि पृष्ठहरू (२)]] # [[विकिपिडिया:चौतारी (प्राविधिक)|क्याट-अ-लट टुल (ग्याजेट स्क्रिप्ट) असक्षम बनाउने सम्बन्धमा]]<br> धन्यवाद--[[User:Biplab Anand|Biplab Anand]] ०४:०५, ३ जुलाई २०१८ (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&oldid=651491 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-28 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Missed call]] '''</span><br /> <small>''([[:es:Llamada perdida]]) ([[:fr:Appel manqué]]) ''</small> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Icons8 flat missed call.svg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> A '''missed call''' is a telephone call that is deliberately terminated by the caller before being answered by its intended recipient, in order to communicate a pre-agreed message. It is a form of one-bit messaging.<br>Missed calls are common in emerging markets where mobile phones with limited outgoing calls are widely-used; as the call is not actually completed and connected, it does not carry a cost to the caller, hence they can conserve their remaining prepaid credit. Specific patterns of consecutive missed calls have been developed in some countries to denote specific messages. Missed calls are also referred to in some parts of Africa as beeping, memancing (fishing) in Indonesia, flashing in Nigeria, a flashcall in Pakistan, and a miskol in the Philippines. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:०६, ९ जुलाई २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18133594 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-29 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Jane Horney]] '''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Jane Horney 1940.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''"Jane" Ebba Charlotta Horney''' (married Granberg), (8 July 1918 – 20 January 1945) was a Swedish woman, believed to have spied in Denmark for the benefit of Nazi Germany, and to have been killed by the Danish resistance movement on a fishing boat at Øresund, but it has never been confirmed for which nation she actually worked. The Gestapo in Denmark believed that she was an agent for the British or Soviet Union, and after World War II it was denied that she had been a Gestapo agent. Abwehr officers likewise denied, when inquired by Säpo (Swedish intelligence), that she had been their agent. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:००, १६ जुलाई २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18202709 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-30 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Evelyn Mase]] '''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Mandela e Evelyn 1944.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Evelyn Mase''' (18 May 1922 – 30 April 2004) was a South African nurse, who was the first wife of the anti-apartheid activist and future politician Nelson Mandela, to whom she was married from 1944 to 1958. She was the mother of four of his children, including Makgatho Mandela and Makaziwe Mandela. She met Mandela through her cousin Walter Sisulu and his wife Albertina, subsequently marrying him at the Native Commissioner's Court. Living together as a family in Soweto, they raised four children. However, their relationship came under strain as Mandela became increasingly involved in the African National Congress. Eschewing politics, she became a Jehovah's Witness. Accusing him of adultery, they divorced in 1958, and he went on to marry Winnie Mandela that year. Taking the children, she moved to Cofimvaba and opened a grocery store, but appeared in the South African press when Mandela was released. In 1998 she married a Sowetan businessman Simon Rakeepile. Her funeral attracted international attention, being attended by Mandela, Winnie, and Mandela's third wife, Graça Machel. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:२७, २३ जुलाई २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18202709 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-31 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Sex strike]] '''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:FEMEN Calls for Sex-Boycott.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> A '''sex strike''', sometimes called a sex boycott, is a strike, a method of non-violent resistance in which one or multiple persons refrain from sex with their partner(s) to achieve certain goals. It is a form of temporary sexual abstinence. Sex strikes have been used to protest many issues, from war to gang violence. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:०४, ३० जुलाई २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18242764 --> == उल्था गर्नुपर्ने लेखहरू बारे == '''नमस्कार मित्र !''' <br /> उल्था गर्नुपर्ने लेखहरू बारे चौतारीमा भई रहेको छलफलमा [[विकिपिडिया:चौतारी_(विविध)#उल्था_गर्नुपर्ने_लेखहरू_बारे|यहाँ गई]] आफ्नो विचार राखिदिन अनुरोध गर्दछु । धन्यवाद ! --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) ०९:३६, ३ अगस्त २०१८ (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Tulsi Bhagat@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Tulsi_Bhagat/Mass_Message_Users_List&oldid=662547 --> == साइडबारमा गृह पृष्ठ रहेको सम्बन्धि == '''नमस्ते मित्र !''' <br /> साइडबारमा गृह पृष्ठ रहेको सम्बन्धित चौतारीमा भई रहेको छलफलमा [[विकिपिडिया:चौतारी_(विविध)#साइडबारमा_गृह_पृष्ठ_रहेको_सम्बन्धित|यहाँ गई]] आफ्नो विचार राखिदिन अनुरोध गर्द छु । '''धन्यवाद !''' --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) ०९:२७, ४ अगस्त २०१८ (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Tulsi Bhagat@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Tulsi_Bhagat/Mass_Message_Users_List&oldid=662547 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-32 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2017 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Vinkensport]] '''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Vinkensport, Deinze 03.JPG|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Vinkensport''' (Dutch for "finch sport") is a competitive animal sport in which male common chaffinches are made to compete for the highest number of bird calls in an hour. Also called vinkenzetting ("finch sitting"), it is primarily active in the Dutch-speaking region of Flanders in Belgium. Vinkensport traces its origins to competitions held by Flemish merchants in 1596, and is considered part of traditional Flemish culture. As of 2007, it was estimated that there are over 13,000 enthusiasts, called vinkeniers ("finchers"), breeding 10,000 birds every year. Animal rights activists have opposed the sport for much of its history. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:०२, ६ अगस्त २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18254076 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-33 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2018 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:es:Fileteado]]'''</span><br /> <small>''([[:en:Fileteado]]) ''</small> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Fileteado puro.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> Filleting is an artistic style of painting and drawing typically porteño, characterized by lines that become spiraling, strong colors, the recurrent use of symmetry, three-dimensional effects through shadows and perspectives, and an overloaded use of the surface. Its decorative repertoire includes mainly stylizations of leaves, animals, cornucopia, flowers, flags, and precious stones. In December 2015, it was declared intangible cultural heritage of humanity by the Intergovernmental Committee for the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage of Humanity of UNESCO. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:५७, १३ अगस्त २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18254076 --> == खुला-स्रोत टिकट अनुरोध प्रणाली == '''नमस्ते !'''<br /> [[:m:OTRS|खुला-स्रोत टिकट अनुरोध प्रणाली]] विषय सम्बन्धमा चौतारीमा भई रहेको छलफलमा [[विकिपिडिया:चौतारी_(विविध)#खुला-स्रोत_टिकट_अनुरोध_प्रणाली|यहाँ गई]] आफ्नो विचार राखिदिन अनुरोध गर्दछु । '''धन्यवाद !''' --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) २३:४४, १७ अगस्त २०१८ (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Tulsi Bhagat@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Tulsi_Bhagat/Mass_Message_Users_List&oldid=662547 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-34 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2018 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Albanian iso-polyphony]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:A traditional male folk group from Skrapar.JPG|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Albanian iso-polyphony''' is a traditional part of Albanian folk music and, as such, is included in UNESCO's intangible cultural heritage list </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:५०, २० अगस्त २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18299062 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-35 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2018 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Ice algae]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Thurber algae.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Ice algae''' are any of the various types of algal communities found in annual and multi-year sea or terrestrial ice. On sea ice in polar regions of the oceans, ice algae communities play an important role in primary production. The timing of blooms of the algae is especially important for supporting higher trophic levels at times of the year when light is low and ice cover still exists. Sea ice algal communities are mostly concentrated in the bottom layer of the ice, but can also occur in brine channels within the ice, in melt ponds, and on the surface. Because terrestrial ice algae occur in freshwater systems, the species composition differs greatly from that of sea ice algae. These communities are significant in that they often change the color of glaciers and ice sheets, impacting the reflectivity of the ice itself. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:४०, २७ अगस्त २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18299062 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-36 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2018 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Bati, Ethiopia]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Bati.ogv|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Bati''' is a town in north-central Ethiopia. Located in the Oromia Zone of the Amhara Region (or killoch), east of Dessie this town has a latitude and longitude of 11°11′N 40°1′E with an elevation of 1502 metres above sea level. It is the largest town in Bati woreda. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ००:४१, ३ सेप्टेम्बर २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18333542 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-37 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2018 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Mimicry in plants]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Ophrys apifera flower1.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Mimicry in plants''' is where a plant organism evolves to resemble another organism physically or chemically. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ००:४५, १० सेप्टेम्बर २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18365069 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-38 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2018 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Zhang Shichuan]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Zhang Shichuan.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Zhang Shichuan''' was a Chinese entrepreneur, film director, and film producer, who is considered a founding father of Chinese cinema. He and Zheng Zhengqiu made the first Chinese feature film, The Difficult Couple, in 1913, and cofounded the Mingxing (Star) Film Company in 1922, which became the largest film production company in China under Zhang's leadership. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ००:५०, १७ सेप्टेम्बर २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18372060 --> == विकिपिडिया एसियाली महिना २०१८ को आयोजकको लागि प्रस्ताव == <div style="margin-right:1em; float:right;">[[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|100px|center|link=]]</div>एसियाली राष्ट्रहरूका विकिपिडिया समुदायहरू बिच समझदारी बढाउने उद्देश्यका साथ नोभेम्बरमा आयोजना हुने अनलाईन सम्पादन-थन '''विकिपिडिया एसियाली महिना''' को २०१८ को संस्करण कार्यक्रमको लागि आयोजकको लागि प्रस्ताव खुला गरिएकोले इच्छुक सम्पादकहरूले '''[[विकिपिडिया:विकिपिडिया एसियाली महिना २०१८#आयोजकहरू|यहाँ]]''' गई नाम सूचिकृत गराउनु हुन अनुरोध गरिन्छ । [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) १६:१९, ५ अक्टोबर २०१८ (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Nirjal stha@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Nirjal_stha/list&oldid=676414 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-41 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2018 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Maria Kristina Kiellström]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:The steps on Skeppsbro etching by Elias Martin detail.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Maria Kristina Kiellström''' (15 June 1744 – 20 January 1798), known as Maja Stina, was a Swedish silk worker and alleged prostitute. She inspired the songwriter and performer Carl Michael Bellman to create a major character in his Fredman's Epistles (songs), the demimonde prostitute or Rococo "nymph" Ulla Winblad. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:२९, ८ अक्टोबर २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18426497 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-42 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2018 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Gustav III of Sweden's coffee experiment]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:1746 Gustav.JPG|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Gustav III of Sweden's coffee experiment''' was a twin study ordered by the king to study the health effects of coffee. Although the authenticity of the event has been questioned, the experiment, which was conducted in the second half of the 18th century, failed to prove that coffee was a dangerous beverage. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०२:०१, १५ अक्टोबर २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18464885 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-43 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2018 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Invasion of Åland]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Swedes, Germans, Russians in Åland 1918.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> The '''Invasion of Åland''' was a 1918 military campaign of World War I in the Åland Islands, Finland. The islands occupied by the proto-Soviet Union (Soviet Russia) were first invaded by Kingdom of Sweden in late February and then by the German Empire in early March. The conflict was also related to the Finnish Civil War including minor fighting between the Finnish Whites and the Finnish Reds. As Germany took control over Åland in March 1918, Russian troops were captured and the Swedish troops left the islands by the end of the Finnish Civil War in May. The Germans stayed in Åland until September 1918. The Åland Islands dispute was then turned over to the Paris Peace Conference in 1919 and the League of Nations in 1920. The Åland convention was finally signed in 1921 re-establishing the demilitarised status of Åland as an autonomous part of Finland. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:४६, २२ अक्टोबर २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18486821 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-44 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2018 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Liu Yang (astronaut)]]'''</span><br /> <small>''([[:zh:刘洋 (航天员)]]) ''</small> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:LIU_Yang_CUHK_2012.JPG|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Liu Yang''' (born October 6, 1978) is a Chinese pilot and astronaut who served as a crew member on the space mission Shenzhou 9. On June 16, 2012, Liu became the first Chinese woman in space. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०२:३२, २९ अक्टोबर २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18525740 --> == [[विकिपिडिया:विकिपिडिया एसियाली महिना|विकिपिडिया एसियाली महिना २०१८]]मा सहभागिताको लागी आ == <br clear="all"> <div style="width: 99%; padding:15px; color: #111; {{box-shadow|0|0|6px|rgba(0, 0, 0, 0.55)}} {{border-radius|2px}}"> [[चित्र:Wikipedia Asian Month Logo.svg|right|200px|]] '''[[विकिपिडिया:विकिपिडिया एसियाली महिना २०१८|विकिपिडिया एसियाली महिना]]'''मा तपाईलाई स्वागत छ र आज देखि यो कार्यक्रमको शुभारम्भ भई सकेको छ । यस कार्यक्रम सम्बन्धी केही जानकारी देहाय बमोजिम रहेको छ । * तपाईको लेखलाई '''[[toollabs:fountain/editathons/asian-month-2018-ne/add|यस औजार]]''' मार्फत पेश गर्नुहोला । कृपया माथि दाँयाको ''''लगइन''''मा थिच्नुहोला र OAuth ले बाँकी कार्य गर्नेछ । तपाईले इन्टरफेसको भाषालाई समेत माथि दाँयाबाट परिवर्तन गर्न सक्नुहुनेछ । * तपाईले आफ्नो लेख पेश गरे पश्चात उक्त औजारले लेखमा एउटा ढाँचा थप गरि दिनेछ तथा आयोजकहरूले पूनरावलोकनको लागी आवश्यक चिन्ह समेत थप गरि दिनेछ । तपाईले '''[[toollabs:fountain/editathons/asian-month-2018-ne|आफ्नो प्रगती लाई यस औजारको प्रयोगबाट]]''' हेर्न सक्नु हुनेछ, जसले तपाईको कतिवटा स्विकारयोग्य लेखहरू छन् भने देखाउने छ । * सहभागीहरू मध्ये जसको स्विकारयोग्य ४ लेखहरू भएको खण्डमा निजले विकिपिडिया एसियाली महिना पोस्टकार्ड प्राप्त गर्नेछन् । यदि तपाईले १५ वटा स्विकारयोग्य लेख बनाउनु भएको खण्डमा विशेष पोस्टकार्ड प्राप्त गर्नु हुनेछ । नेपाली विकिपिडियामा सर्वाधिक स्विकारयोग्य लेख तयार गर्ने विकिपिडियनलाई "विकिपिडिया एसियाली राजदुत"को रूपमा सम्मान गरिनेछ र निजलाई पोस्टकार्डको अलावा हस्तारक्ष भएको प्रमाणपत्र समेत प्रदान गरिनेछ । * यदि तपाईले औजारको पहुँचमा समस्या भएमा तपाईले '''[[विकिपिडिया:विकिपिडिया एसियाली महिना २०१६/सहभागीहरू|यस पृष्ठमा]]''' रहेको तपाईको प्रयोगकर्ता नामसँग पेश गर्न सक्नु हुनेछ । * यदि तपाईका कुनै प्रश्न भए, तपाईले [[विकिपिडिया:विकिपिडिया एसियाली महिना/प्रश्नउत्तर|प्रश्न तथा जबाफ]] पृष्ठ हेर्न सक्नुहुनेछ वा विकिपिडिया एसियाली महिनाको वार्ता पृष्ठमा राख्न सक्नु हुनेछ । '''कृपया नोट गर्नु होला १ नोभेम्बर २०१८ देखि ३० नोभेम्बर २०१८ (UTC) सम्म गरिएको सम्पादन मात्र गणना हुने छ ।''' </br> <span style="position: absolute; right: 0px;">आयोजकहरूको तर्फबाट -- [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) १६:००, १ नोभेम्बर २०१८ (युटिसी(UTC))</span> </br> </div> <!-- Message sent by User:Nirjal stha@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Nirjal_stha/list&oldid=681744 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-45 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2018 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Para-equestrian]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> '''Para-equestrian''' is an equestrian sport governed by the International Federation for Equestrian Sports (FEI), and includes two competitive events: One is para-equestrian dressage, which is conducted under the same basic rules as conventional dressage, but with riders divided into different competition grades based on their functional abilities. The other is para-equestrian driving, which operates under the same basic rules as combined driving but places competitors in various grades based on their functional abilities. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:२२, ५ नोभेम्बर २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18528866 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-46 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2018 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Ennigaldi-Nanna's museum]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Ur-Nassiriyah.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Ennigaldi-Nanna's museum''' is thought to be the first museum by some historians, although this is speculative. It dates to circa 530 BCE. The curator was Princess Ennigaldi, the daughter of Nabonidus, the last king of the Neo-Babylonian Empire. It was located in the state of Ur, located in the modern-day Dhi Qar Governorate of Iraq, roughly 150 metres (490 ft) southeast of the famous Ziggurat of Ur. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:०२, १२ नोभेम्बर २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18528866 --> == विकिपिडिया एसियाली महिना २०१८ == [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|150px|right]]विकिपिडिया एसियाली महिना २०१८ मा उत्साहजन सहभागिताको लागी धन्यवाद ! यस कार्यक्रमको पहिलो ११ दिनमा '''५३''' बटा लेखहरू तयार भई सकेको छ । यसमा कार्यक्रममा अझ थप लेखहरू तयार गर्नको लागी सहभागी मित्रहरूलाई अाग्रह गर्दछौं । * विकिपिडिया एसियाली महिना २०१८ सम्बन्धी '''[[विकिपिडिया:विकिपिडिया एसियाली महिना २०१८/तथ्यांक|तथ्यांक]]''' हेर्नुहोस् । * लेख तयार गर्न सहजताको लागी '''[[विकिपिडिया:विकिपिडिया एसियाली महिना २०१८/सम्भावित लेख शिर्षक|सम्भावित लेख शिर्षक]]''' हेर्नुहोस् । आयोजन समूहको तर्फबाट [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) ०३:५४, १२ नोभेम्बर २०१८ (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Nirjal stha@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Nirjal_stha/list&oldid=683028 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-47 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2018 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Moravec's paradox]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> '''Moravec's paradox''' is the discovery by artificial intelligence and robotics researchers that, contrary to traditional assumptions, high-level reasoning requires very little computation, but low-level sensorimotor skills require enormous computational resources. The principle was articulated by Hans Moravec, Rodney Brooks, Marvin Minsky and others in the 1980s. As Moravec writes, "it is comparatively easy to make computers exhibit adult level performance on intelligence tests or playing checkers, and difficult or impossible to give them the skills of a one-year-old when it comes to perception and mobility". </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:१८, १९ नोभेम्बर २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18602108 --> == धन्यवाद ! == [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|100px|right]] '''विकिपिडिया एसियाली महिना २०१८ '''को अन्तिम हप्तामा आइपुग्दा करिब '''१०९''' राम्रा लेखहरू तयार भएको सहर्ष जानकारी दिन चाहन्छौ । नोभेम्बर महिना भरी सञ्चालन हुने यस कार्यक्रममा बाँँकी रहेको ७ दिनमा अझ बढी भन्दा बढी लेखहरू तयार गर्नुहुन अनुरोध गर्दछौं । आयोजक समितिको तर्फबाट [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) ०४:५८, २४ नोभेम्बर २०१८ (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Nirjal stha@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Nirjal_stha/list&oldid=684509 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-48 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2018 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Home Children]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Barnardo boy ploughing C 1900.gif|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Home Children''' was the child migration scheme founded by Annie MacPherson in 1869, under which more than 100,000 children were sent from the United Kingdom to Australia, Canada, New Zealand, and South Africa. Australia apologised for its involvement in the scheme; in February 2010 UK Prime Minister Gordon Brown made a formal apology to the families of children who suffered. On 16 November 2009, Canadian Immigration Minister Jason Kenney stated that Canada would not apologise to child migrants. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ००:५०, २६ नोभेम्बर २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18602108 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-49 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2018 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Hiroshima Maidens]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:The patient's skin is burned in a pattern corresponding to the dark portions of a kimono - NARA - 519686.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> The '''Hiroshima Maidens''' are a group of 25 Japanese women who were school age girls when they were seriously disfigured as a result of the thermal flash of the fission bomb dropped on Hiroshima on the morning of August 6, 1945. They subsequently went on a highly publicized journey to get reconstructive surgery in the US in 1955. Keloid scars from their burns marred their faces and many of their hand burns healed into bent claw-like positions. These women, as well as the other citizens affected by the A-bomb, were referred to as hibakusha, meaning "explosion-affected people". </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०२:०६, ३ डिसेम्बर २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18602108 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-50 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2018 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Dazzle camouflage]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:USS West Mahomet (ID-3681) cropped.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Dazzle camouflage''' was a family of ship camouflage used extensively in World War I, and to a lesser extent in World War II and afterwards. Credited to the British marine artist Norman Wilkinson, though with a rejected prior claim by the zoologist John Graham Kerr, it consisted of complex patterns of geometric shapes in contrasting colours, interrupting and intersecting each other. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०२:०६, १० डिसेम्बर २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18602108 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-51 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2018 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Guangfu, Hebei]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:行摄梓地 hiroko.cn MRG 6208.JPG|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Guangfu''' is a town in Yongnian District, Handan, Hebei, China. It comprises the Guangfu Ancient City, a AAAAA-rated tourist attraction that preserves the appearance of a Ming-era Chinese town through its architecture, large city walls, and expansive moat. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:३८, १७ डिसेम्बर २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18707373 --> == Wikipedia translation of the week: 2018-52 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2018 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Roman Thermae (Varna)]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:VarnaRoman.JPG|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''The Roman Thermae''' (Bulgarian: Римски терми, Rimski termi) are a complex of Ancient Roman baths (thermae) in the Black Sea port city of Varna in northeastern Bulgaria. The Roman Thermae are situated in the southeastern part of the modern city, which under the Roman Empire was known as Odessus. The baths were constructed in the late 2nd century AD and rank as the fourth-largest preserved Roman thermae in Europe and the largest in the Balkans. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:३८, २४ डिसेम्बर २०१८ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18729212 --> == प्रमुख लेख आवेदन समीक्षा == <h3>आदरणिय सम्पादक साथीहरू,</h3> {{प्रमुख चिन्ह|100px}} '''फेब्रुअरी, २०१९''' को प्रमुख लेखको लागी आवेदक '''[[User:हिमाल सुबेदी|हिमाल सुबेदी]]''' बाट '''[[गुजरनवाला|गुजराणवाला]]''' लेख प्रमुख लेखको आवेदन प्राप्त भई '''[[विकिपीडिया:प्रमुख लेख/प्रमुख लेख समन्वय समिति|प्रमुख लेख समन्वय समिति]]''' बाट सो लेख '''[[विकिपीडिया:प्रमुख लेख/मापदण्ड|प्रमुख लेखका मापदण्ड]]''' अनुसार भए नभएको पूनरावलोकन गरि मतदातको लागी सिफारिस भएकोले, '''[[विकिपिडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू/गुजरानवाला|विकिपीडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू/गुजराणवाला]]''' मा आफ्नो मत प्रदान गरि निर्णयमा सहयोग गरि दिनु हुन अनुरोध गर्दछौं । '''[[विकिपीडिया:प्रमुख लेख/प्रमुख लेख समन्वय समिति|प्रमुख लेख समन्वय समिति]]''' को तर्फबाट - [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) १४:५८, २७ डिसेम्बर २०१८ (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Nirjal stha@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Nirjal_stha/list&oldid=695537 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-02 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Geo Bogza]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Geo Bogza.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Geo Bogza''' was a Romanian avant-garde theorist, poet, and journalist, one of the most influential Romanian Surrealists. Also known for his left-wing and communist political convictions. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ००:४०, ७ जनवरी २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18750355 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-03 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Aluminum Christmas tree]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Aluminum Christmas tree2.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> the '''Aluminum Christmas tree''' was a type of artificial Christmas tree that was popular in the United States from 1958 until about the mid-1960s.In the highly acclaimed and successful 1965 television special, A Charlie Brown Christmas, the tree was specifically targeted as symbol of the commercialization of Christmas and was subsequently discreted.By the mid-2000s aluminum trees found a secondary market online, often selling for high premiums. The trees have also appeared in museum collections. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:३६, १४ जनवरी २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18765658 --> == प्रमुख लेख आवेदन समीक्षा == <h3>आदरणिय सम्पादक साथीहरू,</h3> {{प्रमुख चिन्ह|100px}} '''मार्च, २०१९''' को प्रमुख लेखको लागि आवेदक '''[[User:हिमाल सुबेदी|हिमाल सुबेदी]]''' बाट '''[[डकडकगो]]''' लेख प्रमुख लेखको आवेदन प्राप्त भई '''[[विकिपीडिया:प्रमुख लेख/प्रमुख लेख समन्वय समिति|प्रमुख लेख समन्वय समिति]]''' बाट सो लेख '''[[विकिपीडिया:प्रमुख लेख/मापदण्ड|प्रमुख लेखका मापदण्ड]]''' अनुसार भए नभएको पूनरावलोकन गरि मतदातको लागि सिफारिस भएकोले, '''[[विकिपीडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू/डकडकगो]]''' मा आफ्नो मत प्रदान गरि निर्णयमा सहयोग गरि दिनु हुन अनुरोध गर्दछौं। '''[[विकिपीडिया:प्रमुख लेख/प्रमुख लेख समन्वय समिति|प्रमुख लेख समन्वय समिति]]''' को तर्फबाट - [[User:Biplab Anand|Biplab Anand]] ([[User talk:Biplab Anand|वार्ता]]) १०:४२, १४ जनवरी २०१९ (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&oldid=700382 --> == प्रमुख लेख आवेदन समीक्षा == <h3>आदरणिय सम्पादक साथीहरू,</h3> {{प्रमुख चिन्ह|30px}} आवेदक '''[[User:हिमाल सुबेदी|हिमाल सुबेदी]]'''ले निम्नलिखित लेखहरूलाई प्रमुख लेख बन्नको लागि [[विकिपिडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू|आवेदन]] गरेको हुनाले '''[[विकिपीडिया:प्रमुख लेख/प्रमुख लेख समन्वय समिति|प्रमुख लेख समन्वय समिति]]''' बाट सो लेखहरू '''[[विकिपीडिया:प्रमुख लेख/मापदण्ड|प्रमुख लेखका मापदण्ड]]''' अनुसार भए नभएको पूनरावलोकन गरि मतदातको लागि सिफारिस भएकोले, निम्नलिखित लेखहरूमा आफ्नो मत प्रदान गरि निर्णयमा सहयोग गरि दिनु हुन अनुरोध गर्दछौं।<br /> * [[विकिपिडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू/पानासोनिक]] * [[विकिपिडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू/सेथ राेलिन्स]] * [[विकिपिडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू/डिन एम्ब्राेज]] * [[विकिपिडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू/लियाम पेन]] '''[[विकिपीडिया:प्रमुख लेख/प्रमुख लेख समन्वय समिति|प्रमुख लेख समन्वय समिति]]''' को तर्फबाट -[[User:Biplab Anand|Biplab Anand]] ([[User talk:Biplab Anand|वार्ता]]) १०:२९, १६ जनवरी २०१९ (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&oldid=700382 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-04 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Yuxiang]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Qiezi.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Yuxiang''' (simplified Chinese: 鱼香; traditional Chinese: 魚香; pinyin: yúxiāng; literally: "fish fragrance") is a seasoning mixture in Chinese cuisine, and also refers to the resulting sauce in which meat or vegetables are cooked. It is said to have originated in Sichuan cuisine, but has since spread to other regional Chinese cuisines </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:३५, २१ जनवरी २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18798408 --> == अन्तरमोहडा सम्पादक अधिकार प्रदान गर्ने प्रक्रिया == [[विकिपिडिया:बोट सूचनापाटी/अन्तरमोहडा सम्पादक अधिकार प्रदान गर्ने प्रक्रिया|अन्तरमोहडा सम्पादक अधिकार प्रदान गर्ने प्रक्रिया]]बारे भइरहेको टिप्पणीमा सहभागी हुन् हार्दीक अनुरोध छ । धन्यवाद ! &mdash;&nbsp;[[प्रयोगकर्ता:Tulsi|<font color="black">'''तुल्सी भगत'''</font>]] <small>([[Special:Contributions/Tulsi Bhagat|<font color="black">योगदान</font>]] &#124; [[प्रयोगकर्ता वार्ता:Tulsi|<font color="black">वार्ता</font>]])</small> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) ०५:५०, २५ जनवरी २०१९ (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Tulsi Bhagat@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Tulsi_Bhagat/Mass_Message_Users_List&oldid=704022 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-05 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Reindeer in Siberian shamanism]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Шаман 17 в.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Reindeer in Siberian shamanism''' reflect the cultural, as well as the economic, relationship between the native peoples of Siberia, a region of Northern Asia, and the reindeer that live there. It involves the nomadic reindeer herders, those that hunt wild reindeer and those who maintain domesticated ones. Their religious beliefs reflect the spiritual philosophy of shamanism, and their traditions often involve reindeer in several steps of the process of practicing their religion. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०२:५५, २८ जनवरी २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18820536 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-07 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Fairbank train robbery]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Fairbank Railroad Depot Arizona Circa 1900.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> The '''Fairbank train robbery''' occurred on the night of February 15, 1900, when some bandits attempted to hold up a Wells Fargo express car at the town of Fairbank, Arizona. Although it was thwarted by Jeff Milton, who managed to kill "Three Fingered Jack" Dunlop in an exchange of gunfire, the train robbery was unique for being one of the few to have occurred in a public place and was also one of the last during the Old West period. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०२:२६, ११ फेब्रुअरी २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18842598 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-08 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Tierra del Fuego gold rush]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Moneda Popper 5 Gramos.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> Between 1883 and 1906 Tierra del Fuego experienced a gold rush attracting a large number of Chileans, Argentines and Europeans to the archipelago, including a large number of Dalmatians. The gold rush led to the formation of the first towns in the archipelago and fueled economic growth in Punta Arenas. After the gold rush was over, most gold diggers left the archipelago, while the remaining settlers engaged in sheep farming and fishing. Indigenous Selk'nam populations declined sharply during the rush. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:०९, १८ फेब्रुअरी २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18883854 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-09 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Omowunmi Sadik]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Omowunmi Sadik Speaker at Innovation Day 2010backlit.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Omowunmi "Wunmi" A. Sadik''' (born 19 June 1964) is a Nigerian professor, chemist, and inventor working at Binghamton University. She has developed microelectrode biosensors for detection of drugs and explosives and is working on the development of technologies for recycling metal ions from waste, for use in environmental and industrial applications. In 2012, Sadik co-founded the non-profit Sustainable Nanotechnology Organization. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:३७, २५ फेब्रुअरी २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18886779 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-10 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Rosaly Lopes]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Rosaly Lopes2.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Rosaly M. C. Lopes''' (born 8 January 1957 in Rio de Janeiro, Brazil) is a planetary geologist, volcanologist, an author of numerous scientific papers and several books, as well as a proponent of education. Her major research interests are in planetary and terrestrial surface processes with an emphasis on volcanology. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:१६, ४ मार्च २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18901813 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-11 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Lorna Doone]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Lorna Doone - cover - Project Gutenberg eText 17460.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''''Lorna Doone: A Romance of Exmoor''''' is a novel by English author Richard Doddridge Blackmore, published in 1869. It is a romance based on a group of historical characters and set in the late 17th century in Devon and Somerset, particularly around the East Lyn Valley area of Exmoor. In 2003, the novel was listed on the BBC's survey The Big Read. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०२:०२, ११ मार्च २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18901813 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-12 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Matariki]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:M45 filip.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> In the Māori language '''Matariki''' is both the name of the Pleiades star cluster and also of the season of its first rising in late May or early June. This is a marker of the beginning of the new year. Different peoples celebrate Matariki at different times; some when Matariki rises in late May or early June while others observe it at the first full moon or first new moon following the rising of Matariki. Matariki is a shortened version of Ngā mata o te ariki o Tāwhirimātea, or "the eyes of the god Tāwhirimātea", but it is sometimes incorrectly translated as "little eyes". Similar words do occur in most Polynesian languages, deriving from Proto-Polynesian *mataliki, meaning minute, small; the use of the term for the Pleiades constellation is also ancient and has been reconstructed to Eastern Oceanic </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:०४, १८ मार्च २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18938010 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-13 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:zh:中国民航296号航班劫机事件]]'''</span><br /> <small>''([[:ko:중국 민항기 불시착 사건]], [[:en:CAAC Flight 296]]) ''</small> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> '''CAAC Flight 296''', a Hawker Siddeley Trident 2E (B-296), was hijacked while en route from Shenyang Dongta Airport to Shanghai Hongqiao International Airport and landed at the US Army base Camp Page in South Korea. The incident marked the first direct negotiations between South Korea and China, which did not have formal relations at the time. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०२:१८, २५ मार्च २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18957515 --> == छिटो निर्णय लिनु पर्ने भएकोले == अप्रेल महिनामा प्रमुख लेख बनाउनको लागि परेका सबै लेखहरू अयोग्य ठहरिएका कारण हामीले आज तिन तारिख सम्म पनि प्रमुख लेख परिवर्तन गर्न सकेनौं । प्रमुख लेख समन्वय समितिका सदस्यका तर्फबाट प्रमुख लेखको लागि परेका आवेदनहरूबाट छानेर [[विकिपिडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू/ठूलो घाउँके हावासील|एक अर्को लेख]] मत दानको लागि सिफारिस गरिएको छ । अतः छिटो छलफल गरेर आजै प्रमुख लेख परिवर्तन गर्नु पर्ने भएकाले [[विकिपिडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू|यहाँ]] आफ्नो मत राखेर निर्णय लिनु होला भन्ने पूर्ण अनुरोध छ । [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) ०२:४३, ३ अप्रिल २०१९ (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Ram Prasad Joshee@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Nirjal_stha/list&oldid=695537 --> == छिटो निर्णय लिनु पर्ने भएकोले == अप्रेल महिनामा प्रमुख लेख बनाउनको लागि परेका सबै लेखहरू अयोग्य ठहरिएका कारण हामीले आज तिन तारिख सम्म पनि प्रमुख लेख परिवर्तन गर्न सकेनौं । प्रमुख लेख समन्वय समितिका सदस्यका तर्फबाट प्रमुख लेखको लागि परेका आवेदनहरूबाट छानेर [[विकिपिडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू/ठूलो घाउँके हावासील|एक अर्को लेख]] मत दानको लागि सिफारिस गरिएको छ । अतः छिटो छलफल गरेर आजै प्रमुख लेख परिवर्तन गर्नु पर्ने भएकाले [[विकिपिडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू|यहाँ]] आफ्नो मत राखेर निर्णय लिनु होला भन्ने पूर्ण अनुरोध छ । [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) ०२:४९, ३ अप्रिल २०१९ (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Ram Prasad Joshee@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&oldid=700382 --> == छिटो निर्णय लिनु पर्ने भएकोले == अप्रेल महिनामा प्रमुख लेख बनाउनको लागि परेका सबै लेखहरू अयोग्य ठहरिएका कारण हामीले आज तिन तारिख सम्म पनि प्रमुख लेख परिवर्तन गर्न सकेनौं । प्रमुख लेख समन्वय समितिका सदस्यका तर्फबाट प्रमुख लेखको लागि परेका आवेदनहरूबाट छानेर [[विकिपिडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू/ठूलो घाउँके हावासील|एक अर्को लेख]] मत दानको लागि सिफारिस गरिएको छ । अतः छिटो छलफल गरेर आजै प्रमुख लेख परिवर्तन गर्नु पर्ने भएकाले [[विकिपिडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू|यहाँ]] आफ्नो मत राखेर निर्णय लिनु होला भन्ने पूर्ण अनुरोध छ । [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) ०२:५१, ३ अप्रिल २०१९ (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Ram Prasad Joshee@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Tulsi_Bhagat/Mass_Message_Users_List&oldid=704022 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Kitniyot]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> '''Kitniyot''' (Hebrew: קִטְנִיּוֹת‎, qitniyyot) is a Hebrew word meaning legumes. During the Passover holiday, however, the word kitniyot takes on a broader meaning to include grains and seeds such as rice, corn, sunflower seeds, sesame seeds, soybeans, peas, and lentils, in addition to legumes. According to Orthodox Ashkenazi and some Sephardic customs, Kitniyot may not be eaten during Passover. Although Reform and Conservative Ashkenazi Judaism currently allow for the consumption of Kitniyot during Passover, long-standing tradition in these and other communities is to abstain from their consumption. According to Torat Eretz Yisrael and Minhagei Eretz Yisrael, any Jew worldwide, regardless of origin, and despite the practice of their forefathers, may eat kitniyot on Passover, for it is a practice rejected as an unnecessary precaution by Halachic authorities as early as the time of its emergence. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:२६, १५ अप्रिल २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=18973993 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-18 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Jaflong]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Jaflong Sylhet.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Jaflong''' is a hill station and tourist destination in the Division of Sylhet, Bangladesh. It is located in Gowainghat Upazila of Sylhet District and situated at the border between Bangladesh and the Indian state of Meghalaya, overshadowed by subtropical mountains and rainforests. Jaflong is known for its stone collections and is home of the Khasi tribe </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०२:१५, २९ अप्रिल २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19015333 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-19 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Banana flour]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Starr-180106-1562-Prosopis pallida-Waianae Gold kiawe flour for banana muffins-Hawea Pl Olinda-Maui (40290422231).jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Banana flour''' is a powder traditionally made of green bananas. Historically, banana flour has been used in Africa and Jamaica as a cheaper alternative to wheat flour. It is now often used as a gluten-free replacement for wheat flours or as a source of resistant starch, which has been promoted by certain dieting trends such as paleo and primal diets and by some recent nutritional research. Banana flour, due to the use of green bananas, has a very mild banana flavor raw, and when cooked, it has an earthy, nonbanana flavor; it also has a texture reminiscent of lighter wheat flours and requires about 25% less volume, making it a good replacement for white and white whole-wheat flour. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०२:०८, ६ मे २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19015333 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-20 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Old Sugar Mill of Koloa]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Kauai-old-sugar-mill-Koloa-chimney.JPG|center|300px|]] <span style="text-align:left;> The '''Old Sugar Mill of Kōloa''' was part of the first commercially successful sugarcane plantation in Hawaiʻi, which was founded in Kōloa on the island of Kauai in 1835 by Ladd & Company. This was the beginning of what would become Hawaii's largest industry. The building was designated a National Historic Landmark on December 29, 1962. A stone chimney and foundations remain from 1840. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:०४, १३ मे २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19088149 --> == Wikicamp Nepal 2018/19 == '''Hello {{BASEPAGENAME}},'''<br /> <small>'''Sorry for writing in English.'''</small><br /> We are glad, you are the part of [[:m:WCN2018|WCN2018]]. So, you are WCNian. Congratulations! \o/ The Wikicamp Nepal team is currently discussing on the value and planning process of Wikicamp Nepal 2018/19, and is open until 31 May 2019. The goals are to (1) build a shared understanding of the value of Wikicamp Nepal to help guide camp planning and evaluation, and (2) gather broad community input on what new form(s) Wikicamp Nepal 2019 could take. We'd like to hear from you on [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdymN5vLn4CNYu_sz_2pvdV380eigXqRwy-u5NK2xt6_X8BPw/viewform this multilingual survey form]. Select your language and please send us your response! If you have any question(s), feel free to contact: wikicampnepal[at]gmail.com or leave a message at: [[:m:Talk:Wikicamp Nepal 2018|Talk:Wikicamp Nepal 2018]]. Kindly help us spread and translate this message! Many thanks,<br /> &mdash;&nbsp;[[प्रयोगकर्ता:Tulsi|<font color="black">'''Tulsi Bhagat'''</font>]] <small>([[Special:Contributions/Tulsi Bhagat|<font color="black">contribs</font>]] &#124; [[प्रयोगकर्ता वार्ता:Tulsi|<font color="black">talk</font>]])</small>,<br /> [[:m:Wikicamp Nepal 2018/Team|WCN2018 Organizing Team]]; Message sent using [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) ०४:४३, १७ मे २०१९ (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Tulsi Bhagat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tulsi_Bhagat/Mass_Message_Users_List&oldid=19103078 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-21 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Helicopter 66]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:SH-3D Sea King of HS-4 recovers Apollo 11 astronaut on 24 July 1969.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Helicopter 66''' is a United States Navy Sikorsky Sea King helicopter used during the late 1960s for the water recovery of astronauts during the Apollo program. It has been called "one of the most famous, or at least most iconic, helicopters in history", was the subject of a 1969 song by Manuela and was made into a die-cast model by Dinky Toys. In addition to its work in support of NASA, Helicopter 66 also transported the Shah of Iran during his 1973 visit to the aircraft carrier USS Kitty Hawk. Helicopter 66 was delivered to the U.S. Navy in 1967 and formed part of the inventory of U.S. Navy Helicopter Anti-Submarine Squadron Four for the duration of its active life. Among its pilots during this period was Donald S. Jones, who would go on to command the United States Third Fleet. Later re-numbered Helicopter 740, the aircraft crashed in the Pacific Ocean in 1975 during a training exercise. At the time of its crash, it had logged more than 3,200 hours of service. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:१४, २० मे २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19088149 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-23 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:O Que É Que A Baiana Tem?]]'''<br /><small>([[:pt:O Que É que a Baiana Tem?]]) </small></span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Carmen Miranda, Banana da Terra 1939.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''''O que é que a baiana tem?''''' is a song composed by Dorival Caymmi in 1939 and recorded by Carmen Miranda. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:५७, ३ जुन २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19123976 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-24 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Expedition to Lapland]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Carolus Linnaeus by Hendrik Hollander 1853.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> The '''Expedition to Lapland''', the northernmost region in Sweden, by Carl Linnaeus in 1732 was an important part of his scientific career. Linnaeus departed from Uppsala and travelled clockwise around the coast of the Gulf of Bothnia over the course of six months, making major inland incursions from Umeå, Luleå and Tornio. His observations became the basis of his book Flora Lapponica (1737) in which Linnaeus’ ideas about nomenclature and classification were first used in a practical way.[2] Linnaeus kept a journal of his expedition which was first published posthumously as an English translation called Lachesis Lapponica: A Tour in Lapland (1811). </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ००:५३, १० जुन २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19138058 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-25 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Karin Bergöö Larsson]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Karin-Bergoo.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Karin Larsson, née Bergöö''', (3 October 1859 – 18 February 1928) was a Swedish artist and designer who collaborated with her husband, Carl Larsson, as well as being often depicted in his paintings. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:५९, १७ जुन २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19152215 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-26 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:National Historic Sites of Canada]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> '''National Historic Sites of Canada''' (French: Lieux historiques nationaux du Canada) are places that have been designated by the federal Minister of the Environment on the advice of the Historic Sites and Monuments Board of Canada (HSMBC), as being of national historic significance </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:०६, २४ जुन २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19152215 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-27 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Hewing]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Northeim 2005-09-17 Fachwerk-05.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> In woodworking, '''hewing''' is the process of converting a log from its rounded natural form into lumber (timber) with more or less flat surfaces using primarily an axe. It is an ancient method, and before the advent of the industrial-era type of sawmills, it was a standard way of squaring up wooden beams for timber framing. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:४४, १ जुलाई २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19152215 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-28 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Belgian government in exile]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Hubert Pierlot and Robert Sturges.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> The '''Belgian government in London''' (French: Gouvernement belge à Londres, Dutch: Belgische regering in Londen), also known as the Pierlot IV Government, was the government in exile of Belgium between October 1940 and September 1944 during World War II. The government was tripartite, involving ministers from the Catholic, Liberal and Labour Parties. After the invasion of Belgium by Nazi Germany in May 1940, the Belgian government, under Prime Minister Hubert Pierlot, fled first to Bordeaux in France and then to London, where it established itself as the only legitimate representation of Belgium to the Allies. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०४:०७, ८ जुलाई २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19187313 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-29 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Philippine space program]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:ABS-3 (Agila-2).jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> The '''space program of the Philippines''' is decentralized and is maintained by various agencies of the Department of Science and Technology (DOST). There is no dedicated space agency to oversee the country's space program and is funded through the National SPACE Development Program by the DOST. Early Philippine initiatives in space technology has been led by private firms although in the recent years the government has played a more active role. The Philippines has been involved in space technology since the 1960s, when the government built an Earth satellite receiving station by the administration of then-President Ferdinand Marcos. It was also during the latter part of this period that a Filipino private firm acquired the country's first satellite, Agila-1 which was launched as an Indonesian satellite. In the 1990s, Mabuhay had Agila 2 launched to space from China. In the 2010s, the Philippine government partnered with the Tohoku and Hokkaido Universities of Japan to launch the first satellite designed by Filipinos, Diwata-1. Diwata-1 is a microsatellite. The government was able to develop and send two more small-scale satellites, Diwata-2 and Maya-1. A centralized space agency has been proposed in the legislature to address funding and management issue faced by the country's space program. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]०१:५०, १५ जुलाई २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19192603 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-30 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Free Solo]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> '''''Free Solo''''' is a 2018 American documentary film about climbing El Capitan in Yosemite. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]०२:१९, २२ जुलाई २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19192603 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-31 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Sevastopol Naval Base]]'''</span><br /><small>''([[:ru:Севастопольская военно-морская база]]) ''</small> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Aleksandrovets&Muromets2005Sevastopol.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> The '''Sevastopol Naval Base''' (Russian: Севастопольская военно-морская база; Ukrainian: Севастопольська військово-морська база) is a naval base located in Sevastopol, on disputed Crimean peninsula. It is a base of the Russian Navy and the main base of the Black Sea Fleet. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:०५, २९ जुलाई २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19232882 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-32 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Chugach State Park]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Parque estatal Chugach, Alaska, Estados Unidos, 2017-08-22, DD 77.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> '''Chugach State Park''' covers 495,204 acres (2,004 square kilometers) immediately east of the Anchorage Bowl in south-central Alaska. Though primarily in the Municipality of Anchorage, a small portion of the park north of the Eklutna Lake area in the vicinity of Pioneer Peak lies within the Matanuska-Susitna Borough. Established by legislation signed into law on August 6, 1970, by Alaska Governor Keith Miller, this state park was created to provide recreational opportunities, protect the scenic value of the Chugach Mountains and other geographic features, and ensure the safety of the water supply for Anchorage. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:२०, ५ अगस्त २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19232882 --> == विकी क्याम्प नेपाल आयोजक सम्बन्धमा == विकी क्याम्प नेपाल आयोजनमा एक गैह्रसरकारी संस्थाको संलग्नता भएको भन्ने सम्बन्धमा भई रहेको छलफलमा [[विकिपिडिया:चौतारी_(विविध)#विकी_क्याम्प_नेपाल_आयोजक_सम्बन्धमा|यहाँ]] गई आफ्नो विचार राख्नु हुन अनुरोध गर्दछु ।-[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) १८:४२, १० अगस्त २०१९ (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Nabin K. Sapkota@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Nabin_K._Sapkota/Mass_Message_Users_List&oldid=740008 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-33 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Visby City Wall]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Visby ringmur östra delen norrut.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> '''Visby City Wall''' (Swedish: Visby ringmur, sometimes Visby stadsmur) is a medieval defensive wall surrounding the Swedish town of Visby on the island of Gotland. As the strongest, most extensive, and best preserved medieval city wall in Scandinavia, the wall forms an important and integral part of Visby World Heritage Site. Built in two stages during the 13th and 14th century, approximately 3.44 km (2.14 mi) of its original 3.6 km (2.2 mi) still stands. Of the 29 large and 22 smaller towers, 27 large and 9 small remain. A number of houses that predate the wall were incorporated within it during one of the two phases of construction. During the 18th century, fortifications were added to the wall in several places and some of the towers rebuilt to accommodate cannons. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०२:०५, १२ अगस्त २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19232882 --> == छलफल: मेटाउनको लागि नामाङ्कन == नमस्ते, [[विकिपिडिया:चौतारी (विविध)#मेटाउनको लागि नामाङ्कन|मेटाउनको लागि नामाङ्कन]]बारे भइरहेको छलफलमा सहभागी भई टिप्पणी राखिदिनु हुन् हार्दीक अनुरोध गर्द छु। धन्यवाद! --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) ०६:२६, २४ अगस्त २०१९ (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Tulsi Bhagat@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Tulsi_Bhagat/Mass_Message_Users_List&oldid=741365 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-35 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Duesenberg Model A]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:1923 Duesenberg Model A Rubay Touring p1.JPG|300px|center]] <span style="text-align:left;> The '''Duesenberg Model A''' was the first automobile in series production to have hydraulic brakes and the first automobile in series production in the United States with a straight-eight engine. Officially known as the Duesenberg Straight Eight, the Model A was first shown in late 1920 in New York City. Production was delayed by substantial changes to the design of the car, including a change in the engine valvetrain from horizontal overhead valves to an overhead camshaft; also during this time, the company had moved its headquarters and factory from New Jersey to Indiana. The Model A was manufactured in Indianapolis, Indiana, from 1921 to 1925 by the Duesenberg Automobiles and Motors Company and from 1925 to 1926 at the same factory by the restructured Duesenberg Motor Company. The successors to the company began referring to the car as the Model A when the Model J was introduced. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:१६, २६ अगस्त २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19314058 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-36 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Gladys Kalema-Zikusoka]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Gladys Kalema Zikusoka.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> '''Gladys Kalema-Zikusoka''' (born 8 January 1970) is a Ugandan veterinarian and founder of Conservation Through Public Health, an organisation dedicated to the coexistence of endangered mountain gorillas, other wildlife, humans, and livestock in Africa. She was Uganda's first wildlife veterinary officer and was the star of the BBC documentary, Gladys the African Vet. In 2009 she won the Whitley Gold Award for her conservation work. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:१६, २ सेप्टेम्बर २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19314058 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-37 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Bat as food]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Bats for eating in Laos.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> '''Bats are a food''' source for humans in the Pacific Rim and Asia. Bats are consumed in various amounts in Indonesia, Thailand, Vietnam, Guam, and in other Asian and Pacific Rim countries and cultures. In Guam, Mariana fruit bats (Pteropus mariannus) are considered a delicacy, and a flying fox bat species was made endangered due to being hunted there. In addition to being hunted as a food source for humans, bats are also hunted for their skins. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:११, ९ सेप्टेम्बर २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19346679 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-39 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Sand-Covered Church]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Nordenskirker_Skagen(26).jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> The '''Sand-Covered Church''' (Danish: Den Tilsandede Kirke, also translated as The Buried Church, and also known as Old Skagen Church) is the name given to a late 14th-century church dedicated to Saint Lawrence of Rome. It was a brick church of considerable size, located 2 kilometres (1.2 mi) southwest of the town centre of Skagen, Denmark. During the last half of the 18th century the church was partially buried by sand from nearby dunes; the congregation had to dig out the entrance each time a service was to be held. The struggle to keep the church free of sand lasted until 1795, when it was abandoned </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:२३, २३ सेप्टेम्बर २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19362143 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-40 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Penal system in China]]'''</span> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> The '''penal system in China''' is mostly composed of an administrative detention system and a judicial incarceration system. As of mid 2015, it is reported prisoners held in prisons managed by Ministry of Justice is 1,649,804, result in a population rate of 118 per 100,000. Detainees in Ministry of Public Security facilities is 650,000 as of 2009, which combined would result in a population rate of 164 per 100,000. China also retained the use of death penalty with the approval right reserved to the Supreme People's Court, and have a system of death penalty with reprieve where the sentence is suspended unless the convicted commit another major crime within two years while detained. There are discussion urging increased use of community correction, and debate are ongoing to have Ministry of Justice oversee administrative detainees as well to prevent police from having too much power. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|32px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:०१, ३० सेप्टेम्बर २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19415526 --> == '''विकिथन-८''' == {{fmbox | image = [[चित्र:Wikithon 2018.png|90px|link=]] | imageright= [[File:Wikipedia-logo-ne.png|60px|link=]] | style = | textstyle = | text = <center> २०७६ सालको दशैं-तिहार-छठको अवसर पारेर नेपाली विकिपिडियाले २०७६ असोज १५ गतेदेखि कार्तिक १६ (छठ) सम्म आठौँ <big>'''नेपाली [[विकिपिडिया:विकिथन|विकिथन]] कार्यक्रम'''</big> आयोजना गरेको छ। , सहभागी हुन चाहने विकिपिडियनहरूले '''[[विकिपिडिया:विकिथन-८/सहभागीहरू|सहभागीताको लागि आफ्नो नाम दर्ता]] गराउनको लागी अनुरोध गरिन्छ । थप जानकारीको लागी [[विकिपिडिया:विकिथन-८|विकिथन-८]] मा हेर्नुहोस् ।</center> }} <!-- Message sent by User:Nabin K. Sapkota@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Nabin_K._Sapkota/Mass_Message_Users_List&oldid=740008 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-42 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Christchurch Town Hall]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Christchurch Town Hall of the Performing Arts, New Zealand.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> The '''Christchurch Town Hall''', since 2007 formally known as the Christchurch Town Hall of the Performing Arts, opened in 1972, is Christchurch, New Zealand's premier performing arts centre. It is located in the central city on the banks of the Avon River overlooking Victoria Square, opposite the former location of the demolished Christchurch Convention Centre. Due to significant damage sustained during the February 2011 Christchurch earthquake, it was closed until 2019. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०२:४८, १४ अक्टोबर २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19441368 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-43 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Garlic production in China]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:2005garlic.PNG|300px|center]] <span style="text-align:left;> '''Garlic production in China''' is significant to the worldwide garlic industry, as China provides 80% of the total world production and is the leading exporter. Following China, other significant garlic producers include India (5% of world production) and Bangladesh (1%). As of 2016, China produced 21 million tonnes annually. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:४७, २१ अक्टोबर २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19475547 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-44 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:115 Antioch earthquake]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> The '''115 Antioch earthquake''' occurred on 13 December 115 AD. It had an estimated magnitude of 7.5 on the surface wave magnitude scale and an estimated maximum intensity of XI (Extreme) on the Mercalli intensity scale. Antioch and surrounding areas were devastated with a great loss of life and property. It triggered a local tsunami that badly damaged the harbour at Caesarea Maritima. The Roman Emperor Trajan was caught in the earthquake, as was his successor Hadrian. Although the consul Marcus Pedo Vergilianus was killed, they escaped with only slight injuries and later began a program to rebuild the city. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:०५, २८ अक्टोबर २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19488868 --> == विकिपिडिया एसियाली महिना आमन्त्रण == <div style="width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|0|6px|rgba(0, 0, 0, 0.55)}} {{border-radius|2px}}"> <div style="overflow:hidden; height:auto; background: #fff; width: 100%; padding-bottom:18px;"> <div style="font-size: 36px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 1.2em;">[[विकिपिडिया:विकिपिडिया एसियाली महिना २०१९‎|विकिपिडिया एसियाली महिना]]<div style="margin-right:1em; float:right;">[[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|right|200px|link=]]</div></div> <div style="font-size: 24px; padding-top: 0px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; color: #666; "> विकिपिडिया एसियाली महिना २०१९‎ सुरु भयो । म तपाईंलाई कार्यक्रमको लागि हाम्रो अनलाइन सम्पादनथनमा सामेल हुन आमन्त्रित गर्न चाहन्छु । यदि तपाईंले ४ लेख बनाउनु भयो भने पोस्टकार्ड प्राप्त गर्नुहुनेछ । लेखहरू ३,००० बाइट्स र ३०० शब्दहरू भन्दा बढी हुनु आवश्यक छ । हामी हाम्रो पोष्टकार्ड पठाउने प्रक्रियामा पनि सुधार गर्दैछौं, उदाहरणका लागि अहिले पोष्टकार्ड बनाउँदैछौं, र अन्य भाषाको प्रतीक्षा नगरीकन कार्यक्रम समाप्त भएपछि ठेगाना संकलन गर्दैछौं । प्रत्येक विकिपिडियामा सबैभन्दा धेरै लेखहरू बनाउने विकिपिडियनहरूलाई "विकिपिडिया एसियाली राजदूतहरू" भनेर सम्मान गरिनेछ । हामी राजदूत प्रमाणपत्रको दुबै डिजिटल प्रतिलिपि र कागज प्रतिलिपि पठाउनेछौं । पछिल्ला चार बर्षमा २,००० भन्दा बढी विकिपिडिया सम्पादकहरू द्वारा ६० भन्दा बढी भाषा-विशिष्ट विकिपिडियामा २८,००० भन्दा बढी उच्च-गुणका लेखहरू थपिएका छन् । निस्सन्देह, विकिपिडिया एसियाली महिना सबैभन्दा ठूलो वार्षिक विकिपिडिया अनलाइन सम्पादन कार्यक्रम हो । हामी आशा गर्दछौं कि तपाईं उत्साहित हुनुहुन्छ र यस यात्रामा हामीसँग सामेल हुनुहुनेछ । <div style="text-align:center;"> <!-- Please edit the "URL" accordingly, especially the "section" number; thanks --> {{Clickable button 2|साइन अप गर्नुहोस्|url={{fullurl:{{{link|विकिपिडिया:विकिपिडिया एसियाली महिना २०१९/सहभागीहरू}}}|action=edit}} |class=mw-ui-progressive}} </div> विचारका लागि धन्यवाद! --[[User:Saroj Uprety|सरोज उप्रेती]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:Saroj|कुरा गर्ने]])<br /> </div> </div> </div> — [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) ०१:०८, १ नोभेम्बर २०१९ (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Saroj Uprety@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Saroj_Uprety/SampleInvitation&oldid=19511773 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-45 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Jigokudani Monkey Park]]'''</span><br /> <small>''([[:ja:地獄谷野猿公苑]]) ''</small> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Jigokudani hotspring in Nagano Japan 001.jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> '''Jigokudani Monkey Park''' is located in Yamanouchi, Nagano Prefecture, Japan. It is part of the Joshinetsu Kogen National Park (locally known as Shigakogen), and is located in the valley of the Yokoyu-River, in the northern part of the prefecture. The name Jigokudani, meaning "Hell's Valley", is due to the steam and boiling water that bubbles out of small crevices in the frozen ground, surrounded by steep cliffs and formidably cold and hostile forests. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:१६, ४ नोभेम्बर २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19488868 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-46 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Blautopf]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Blaubeuren Blautopf 20180804 02.jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> The '''Blautopf''' (German for Blue pot; "blau" means blue, "Topf" means pot) is a spring that serves as the source of the river Blau in the karst landscape on the Swabian Jura's southern edge, in Southern Germany. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ००:५२, ११ नोभेम्बर २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19523882 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-47 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Quonset hut]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Quonset.jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> A '''Quonset hut''' is a lightweight prefabricated structure of corrugated galvanized steel having a semicircular cross-section. The design was developed in the United States, based on the Nissen hut introduced by the British during World War I. Hundreds of thousands were produced during World War II. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:५७, १८ नोभेम्बर २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19523882 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-48 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Electric match]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Exploding E match collage.jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> An '''electric match''' is a device that uses an externally applied electric current to ignite a combustible compound. Electric matches can be used in any application where source of heat is needed at a precisely controlled point in time, typically to ignite a propellant or explosive. Examples include airbags, pyrotechnics, and military or commercial explosives. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:४७, २५ नोभेम्बर २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19579995 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-49 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Fetoscopy]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Intervention par foetoscopie1.png|300px|center|]] <span style="text-align:left;> '''Fetoscopy''' is an endoscopic procedure during pregnancy to allow surgical access to the fetus, the amniotic cavity, the umbilical cord, and the fetal side of the placenta. A small incision is made in the abdomen, and an endoscope is inserted through the abdominal wall and uterus into the amniotic cavity. Fetoscopy allows for medical interventions such as a biopsy (tissue sample) or a laser occlusion of abnormal blood vessels (such as chorioangioma) or the treatment of spina bifid. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:३६, २ डिसेम्बर २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19579995 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-50 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:New Brighton Pier]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:New Brighton Pier during the sunset, Christchurch, New Zealand.jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> There have been two '''New Brighton Piers''' in New Brighton, New Zealand. The first pier, of wooden construction, opened on 18 January 1894 and was demolished on 12 October 1965. The current concrete pier was opened on 1 November 1997. It is one of the icons of Christchurch. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ००:५७, ९ डिसेम्बर २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19579995 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-51 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Topi]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Topi (Damaliscus lunatus jimela) female.jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> The '''topi''' (''Damaliscus lunatus jimela'') is a highly social and fast antelope subspecies of the common tsessebe, a species which belongs to the genus Damaliscus. They are found in the savannas, semi-deserts, and floodplains of sub-Saharan Africa. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०५:११, १६ डिसेम्बर २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19639518 --> == Wikipedia translation of the week: 2019-52 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Niassodon]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Niassodon.tif|300px|center|]] <span style="text-align:left;> '''''Niassodon''''' is an extinct genus of kingoriid dicynodont therapsid known from the Late Permian of Niassa Province, northern Mozambique. It contains a single species, ''Niassodon mfumukasi''. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०२:०८, २३ डिसेम्बर २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19644490 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-01 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:German Central Library for the Blind]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Leipzig Deutsche Zentralbuecherei fuer Blinde.jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> The '''German Central Library for the Blind''' (German: Deutsche Zentralbücherei für Blinde), abbreviated DZB, is a public library for the visually impaired located in the city of Leipzig, Saxony, Germany. Its collection of 72,300 titles is amongst the largest in the German speaking countries. The institution consists of a lending library, a publishing house, and a research center for barrier-free communication. It also has production facilities for braille books, audiobooks, and braille music. The DZB publishes about 250 new titles annually. Founded in 1894, the DZB is the oldest library for the blind in Germany. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:२१, ३० डिसेम्बर २०१९ (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19663331 --> == WAM 2019 Postcard == Dear Participants and Organizers, Congratulations! It's WAM's honor to have you all participated in [[:m:Wikipedia Asian Month 2019|Wikipedia Asian Month 2019]], the fifth edition of WAM. Your achievements were fabulous, and all the articles you created make the world can know more about Asia in different languages! Here we, the WAM International team, would like to say thank you for your contribution also cheer for you that you are eligible for the postcard of Wikipedia Asian Month 2019. Please kindly fill [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdX75AmuQcIpt2BmiTSNKt5kLfMMJUePLzGcbg5ouUKQFNF5A/viewform the form], let the postcard can send to you asap! Cheers! Thank you and best regards, [[:m:Wikipedia Asian Month 2019/International Team|Wikipedia Asian Month International Team]] --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) ०८:१६, ३ जनवरी २०२० (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2019_Postcard&oldid=19671656 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-02 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:ru:Крымский мост (Москва)]]'''</span><br /> <small>''([[:en:Krymsky Bridge]]) ''</small> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Moscow 05-2017 img13 Krymsky Bridge.jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> '''Krymsky Bridge''' or Crimean Bridge is a steel suspension bridge in Moscow. The bridge spans the Moskva River 1,800 metres south-west from the Kremlin and carries the Garden Ring across the river. The bridge links the Crimean Square to the north with Krymsky Val street to the south. The nearby Moscow Metro stations are Park Kultury and Oktyabrskaya. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:२५, ६ जनवरी २०२० (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19681808 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-03 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Genovese sauce]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Genovesesauce.jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> '''Genovese sauce''' is a rich, onion-based pasta sauce from the region of Campania, Italy. Likely introduced to Naples from the northern Italian city of Genoa during the Renaissance, it has since become famous in Campania and forgotten elsewhere. The sauce is unusual for the long preparation time used to soften and flavor the onions. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:४१, १३ जनवरी २०२० (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19681808 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-04 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Patanga succincta]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Patanga succincta (40890841064).jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> '''''Patanga succincta''''', the Bombay locust, is a species of locust found in India and southeast Asia. It is usually a solitary insect, and it is only in India that it has exhibited swarming behaviour. The last plague of this locust was in that country between 1901 and 1908 and there have not been any swarms since 1927. It is thought that the behaviour of the insects has altered because of changing practices in agricultural land use. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०१:२१, २० जनवरी २०२० (युटिसी(UTC))'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19681808 --> == WAM 2019 Postcard == [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|right|200px|Wikipedia Asian Month 2019|link=:m:Wikipedia Asian Month 2019]] Dear Participants and Organizers, Kindly remind you that we only collect the information for [[:m:Wikipedia Asian Month 2019|WAM]] postcard 31/01/2019 UTC 23:59. If you haven't filled [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdX75AmuQcIpt2BmiTSNKt5kLfMMJUePLzGcbg5ouUKQFNF5A/viewform the google form], please fill it asap. If you already completed the form, please stay tun, wait for the postcard and tracking emails. Cheers! Thank you and best regards, [[:m:Wikipedia Asian Month 2019/International Team|Wikipedia Asian Month International Team]] 2020.01 [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) २०:५८, २० जनवरी २०२० (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:-revi@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2019_Postcard&oldid=19732202 --> == यान्दिक्स ब्राउजरको उनुप्रेषणको बारेमा == यान्दिक्स ब्राउजरमा गरिएको अनुप्रेषण उच्चारण अनुसार गलत छ र त्यसलाई किन गलत शीर्षकका साथ अनुप्रेषण गरियो? [https://translate.yandex.com/?lang=ru-en&text=%D0%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BA%D1%81 प्रमाणका लागि यो सुन्नुहोस् ] [[User:पर्वत सुबेदी|पर्वत सुबेदी]] ([[User talk:पर्वत सुबेदी|कुरा गर्ने]]) १६:३१, ३ फेब्रुअरी २०२० (युटिसी(UTC)) ::::हजुर, म त यान्डेक्स नै सुन्छु त । [https://m.youtube.com/watch?v=eWVKKzkEqfg]] <span style="color:green;">^:)</span>'''[[user:Learnerktm|लर्नर]]'''<span style="color:red;">^ktm</span> == प्रमुख लेख आवेदन सम्बन्धमा == नमस्ते {{USERPAGE}}ज्यू,<br> नेपाली विकिपिडियामा प्रमुख लेखको लागि प्राप्त [[विकिपिडिया:प्रमुख लेख/आवेदनहरू|आवेदनहरू]]लाई समीक्षा गरि आफ्नो मात राख्नुहुन अनुरोध गर्दछु। प्रमुख लेख समन्वय समितिको तर्फबाट--[[User:Biplab Anand|Biplab Anand]] ०९:०६, ११ फेब्रुअरी २०२० (युटिसी(UTC)) <!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&oldid=770358 --> == प्रस्तावित विकि क्याम्प नेपाल २०२० == विकिमिडियन मित्रहरू बीच छलफल, अन्तर विकि समन्वय तथा विकि समुदायको प्राथमिकता तथा चुनौतीहरूको बारेमा सहकार्यको लागी नेपालमा बोलिने भाषाहरूको समुदायहरूको सम्मेलन '''विकि क्याम्प नेपालको दोश्रो संस्करण'''-'''विकि क्याम्प नेपाल २०२०''' यही नोभेम्बर २०२० मा आयोजनाको लागी [https://meta.wikimedia.org/wiki/Grants:Conference/WikiCamp_Nepal_2020#Discussion मेटा]मा प्रस्ताव राखिएकोले कृपया सो प्रस्वातमा तपाईको सहमति राखि दिनु हुन अनुरोध गर्दछौं । - आयोजक समुह <!-- Message sent by User:Nirjal stha@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Nirjal_stha/list&oldid=771238 --> == <big>'''विकिकार्यशाला नेपाल २०२० समुदाय संलग्नता सर्वेक्षण'''मा सहभागिताको लागि निमन्त्रणा</big> == यो समुदाय संलग्नता सर्वेक्षणमा सहभागिताको लागि निमन्त्रणा हो, जुन विकिकार्यशाला नेपाल २०२० को आयोजनाको लागि विकिमिडिया फाउण्डेसनमा पेश गरिने आवेदनको मुख्य अङ्ग हो। यी प्रश्नहरूले विकिमिडियामा तपाईँको अनुभव, आवश्यकता, चुनौती, तथा विकिकार्यशाला नेपाल २०२० बाट अपेक्षाहरू सम्बन्धी जानकारीहरू हासिल गर्न सहयोग गर्नेछन्। यी प्रतिक्रियाहरूले विकिकार्यशालाको उद्देश्य तथा कार्यक्रमको प्रारूप थप स्पष्ट पार्न मद्दत गर्नेछ। <div class="notice metadata" id="stub" style="margin:auto; padding:5px; text-align: center; background-color: #ffffff; border: solid 1px #99CCFF; border-left: 8px solid #99CCFF;"> [[File:Form OneDrive icon.svg|25px]] '''सर्वेक्षण फाराम [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeJE3o-lTsCalCrKU3TDRr1jGYZZ1qp6GNagC3Y2GAXy1muVQ/viewform यहाँ] उपलब्ध छ'''। <span style="padding-left:250px;">सर्वेक्षण फाराम '''२५ फेब्रुअरी २०२०''' सम्म खुला रहनेछ।</span></div> आयोजक समूह <!-- Message sent by User:Nirjal stha@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Nirjal_stha/list&oldid=771359 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-10 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:The Flapper]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:The flapper - glass slide - 1920.jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> '''''The Flapper''''' is a 1920 American silent comedy film starring Olive Thomas. Directed by Alan Crosland, the film was the first in the United States to portray the "flapper" lifestyle, which would become a cultural craze or fad in the 1920s. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०८:१९, २ मार्च २०२० (+0545)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19803136 --> == WAM 2019 Postcard: All postcards are postponed due to the postal system shut down == [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|right|200px|Wikipedia Asian Month 2019|link=:m:Wikipedia Asian Month 2019]] Dear all participants and organizers, Since the outbreak of COVID-19, all the postcards are postponed due to the shut down of the postal system all over the world. Hope all the postcards can arrive as soon as the postal system return and please take good care. Best regards, [[:m:Wikipedia Asian Month 2019/International Team|Wikipedia Asian Month International Team]] 2020.03 <!-- Message sent by User:Aldnonymous@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2019_Postcard&oldid=19882731 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-14 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:The Three Sisters (Alberta)]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Three Sisters from Police Creek.jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> '''The Three Sisters''' are a trio of peaks near Canmore, Alberta, Canada. They are known individually as Big Sister, Middle Sister and Little Sister. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:२६, ३० मार्च २०२० (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19883477 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Cloth facemask]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Coronalijer (Rumag) protective mask, Oude Pekela (2020) 01.jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> A '''cloth facemask''' is a mask made of common textiles worn over the mouth and nose. Unlike surgical masks and respirators such as N95 masks, they are not subject to regulation, and there is currently little research or guidance on their effectiveness as a protective measure against infectious disease transmission or particulate air pollution. They were routinely used by healthcare workers from the mid 19th century until the mid 20th century. In the 1960s they fell out of use in the developed world in favor of modern surgical masks, but their use has persisted in developing countries. During the 2019–20 coronavirus pandemic, their use in developed countries was revived as a last resort due to shortages of surgical masks and respirators. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०८:०९, १३ अप्रिल २०२० (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19974415 --> == विकिपिडिया नीति सम्बन्धमा == नमस्ते विकी मित्र,<br> विकिपिडियाको नीति र दिशानिर्देशभित्र पर्ने एक महत्वपूर्ण नीति— [[विकिपिडिया:लेख शीर्षकहरू]] तैयारी अवस्थामा रहेकोले सो पृष्ठमा प्रस्ताव गरिएका बुँदाहरूलाई अध्ययन गरि कृप्या आफ्नो धारणा [[विकिपिडिया:चौतारी (नीति)#विकिपिडिया:लेखशीर्षकहरू|यहाँ]] व्यक्त गर्न अनुरोध गर्दछु। धन्यवाद--[[User:Biplab Anand|बिप्लब आनन्द]] ०८:५७, १८ अप्रिल २०२० (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&oldid=791027 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-17 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:As-Nas]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:گنجفه.jpg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> '''As-Nas''' (آس ناس) is a card game or type of playing cards that were used in Persia. The design of the packs is simple, consisting of only five individual card designs, each with a distinctive background colour. As-Nas date back to the 17th century, and at that time a 25-card pack was used, with 5 suits, each suit having one court card and four numeral cards. Cards from the 19th century with the classic As-Nas designs can be found in various museum collections. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:४४, २० अप्रिल २०२० (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19978834 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-18 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Pour le piano]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Debussy - Sarabande from Pour le piano.ogg|300px|center|]] <span style="text-align:left;> '''''Pour le piano''''' (For the piano), L. 95, is a suite for solo piano by Claude Debussy. It consists of three individually composed movements, Prélude, Sarabande and Toccata. The suite was completed and published in 1901. It was premiered on 11 January 1902 at the Salle Érard, played by Ricardo Viñes. Maurice Ravel orchestrated the middle movement </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०८:०७, २७ अप्रिल २०२० (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=19999361 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-19 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:F. Percy Smith]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> '''Frank Percy Smith''' (12 January 1880–24 March 1945) was a British naturalist and early nature documentary pioneer working for Charles Urban, where he pioneered the use of time-lapse and microcinematography. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] १८:११, ४ मे २०२० (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20029506 --> == विकिपिडिया नीति सम्बन्धमा == नमस्ते विकी मित्र,<br> विकिपिडिया चौतारीमा प्रस्ताव गरिएको निम्न नीति सुधार प्रस्तावहरू— [[विकिपिडिया:चौतारी_(नीति)#अन्य_प्रयोगकर्ता_अधिकारको_लागि_निवेदनको_लागि_समयसीमा|अन्य प्रयोगकर्ता अधिकारको लागि निवेदनको लागि समयसीमा]] र [[विकिपिडिया:चौतारी_(नीति)#पृष्ठ_स्थानान्तरण_सम्बन्धी_सहायता_पृष्ठको_आवश्यकता|पृष्ठ स्थानान्तरण सम्बन्धी सहायता पृष्ठको आवश्यकता]] माथि कृप्या आफ्नो धारणा व्यक्त गर्न अनुरोध गर्दछु। धन्यवाद--[[User:Biplab Anand|बिप्लब आनन्द]] ०८:१५, ७ मे २०२० (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&oldid=791027 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-20 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Bernwood Forest]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Bernwood Forest - geograph.org.uk - 1730158.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> '''Bernwood Forest''' was one of several forests of the ancient Kingdom of England and was a Royal hunting forest. It is thought to have been set aside as Royal hunting land when the Anglo-Saxon kings had a palace at Brill and church in Oakley, in the 10th century and was a particularly favoured place of Edward the Confessor, who was born in nearby Islip. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:२६, ११ मे २०२० (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20029506 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-21 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:June Almeida]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> '''June Dalziel Almeida''' (5 October 1930 – 1 December 2007) was a Scottish virologist, a pioneer in virus imaging, identification and diagnosis. Her skills in electron microscopy earned her an international reputation. (...) She succeeded in identifying viruses that were previously unknown, including—in 1966—a group of viruses that was later named coronavirus. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०६:५१, १८ मे २०२० (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20080268 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-22 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Siilinjärvi carbonatite]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Siilinjärvi Särkijärvi pit.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> The '''Siilinjärvi carbonatite''' complex is located in central Finland close to the city of Kuopio. It is named after the nearby village of Siilinjärvi, located approximately 5 km west of the southern extension of the complex. Siilinjärvi is the second largest carbonatite complex in Finland after the Sokli formation, and one of the oldest carbonatites on Earth at 2610±4 Ma. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०६:२२, २५ मे २०२० (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20080268 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-23 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Castle of the Pico]]'''</span><br /><small>''([[:it:Castello dei Pico]]) ''</small> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Castello Pico, Mirandola.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> The '''Castle of the Pico''' (in Italian Castello dei Pico) is a castle in the city center of Mirandola, in the province of Modena, Italy. Famous in Europe as a legendary impregnable fortress, it belonged to the House of Pico della Mirandola, who ruled over the city for four centuries (1311-1711) and who enriched it in the Renaissance period with important pieces of art. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०६:२१, १ जुन २०२० (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20128608 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-24 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Garúa]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Reserva Nacional Lomas de Lachay, Huaral, Lima, Perú 01.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> '''Garúa''' is a Spanish word meaning drizzle or mist. Although used in other contexts in the Spanish-speaking world, garúa most importantly refers to the moist cold fog that blankets the coasts of Peru and northern Chile, especially during the southern hemisphere winter. Garúa is called Camanchaca in Chile. Garúa brings mild temperatures and high humidity to a tropical coastal desert. It also provides moisture from fog and mist to a nearly-rainless region and permits the existence of vegetated fog oases, called lomas. While fog and drizzle are common in many coastal areas around the world, the prevalence and persistence of garúa and its impact on climate and the environment make it unique </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०६:३४, ८ जुन २०२० (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20134234 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-25 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Te Araroa Trail]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Te_Araroa_logo_sign.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> '''Te Araroa''' (The Long Pathway) is New Zealand's long distance tramping route, stretching circa 3,000 kilometres (1,900 mi) along the length of the country's two main islands from Cape Reinga to Bluff. It is made up of a mixture of older tracks and walkways, new tracks, and link sections alongside roads. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०८:०६, १५ जुन २०२० (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20170853 --> == Digital Postcards and Certifications == [[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=M:Wikipedia_Asian_Month_2019|right|217x217px|Wikipedia Asian Month 2019]] Dear Participants and Organizers, Because of the COVID19 pandemic, there are a lot of countries’ international postal systems not reopened yet. We would like to send all the participants digital postcards and digital certifications for organizers to your email account in the upcoming weeks. For the paper ones, we will track the latest status of the international postal systems of all the countries and hope the postcards and certifications can be delivered to your mailboxes as soon as possible. Take good care and wish you all the best. <small>This message was sent by [[:m:Wikipedia Asian Month 2019/International Team|Wikipedia Asian Month International Team]] via [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) ००:४३, २१ जुन २०२० (नेपाली समय)</small> <!-- Message sent by User:Martin Urbanec@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2019_Postcard&oldid=20024482 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-26 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Vessel (structure)]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Hudson Yards Plaza March 2019 18.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> '''Vessel''' (TKA) is a structure and landmark which was built as part of the Hudson Yards Redevelopment Project in Manhattan, New York City, New York. Construction began in April 2017; it opened on March 15, 2019. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०६:२७, २२ जुन २०२० (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20199070 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-27 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Punt (boat)]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Boats on the river Cam.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> A '''punt''' is a flat-bottomed boat with a square-cut bow, designed for use in small rivers or other shallow water. Punting is boating in a punt. The punter generally propels the punt by pushing against the river bed with a pole. A punt should not be confused with a gondola, a shallow draft vessel that is structurally different, and which is propelled by an oar rather than a pole. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०६:०५, २९ जुन २०२० (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20201444 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-28 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:The Cobbler]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Ben Arthur, Arrochar Alps, Scotland 02.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> '''The Cobbler''' (Scottish Gaelic: Beinn Artair) is a mountain of 884 metres (2,900 ft) height located near the head of Loch Long in Scotland. Although only a Corbett, it is "one of the most impressive summits in the Southern Highlands" </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०५:५१, ६ जुलाई २०२० (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20246150 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-29 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Coraline Ada Ehmke]]'''</span><br /><small>''([[:fr:Coraline Ada Ehmke]]) ([[:nl:Coraline Ada Ehmke]]) ([[:zh:珂若蘭·愛達·安姆琪]]) ''</small> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Coraline Ada Ehmke.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> '''Coraline Ada Ehmke''' is a software developer and open source advocate based in Chicago, Illinois. She began her career as a web developer in 1994 and has worked in a variety of industries, including engineering, consulting, education, advertising, healthcare, and software development infrastructure. She is known for her work in Ruby, and in 2016 earned the Ruby Hero award at RailsConf, a conference for Ruby on Rails developers. She is also known for her social justice work and activism, the creation of Contributor Covenant, and promoting the widespread adoption of codes of conduct for open source projects and communities. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०५:५७, १३ जुलाई २०२० (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20259959 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-30 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Amabie]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Higo Amabie.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> '''Amabie''' (アマビエ) is a legendary Japanese mermaid or merman with three legs, who allegedly emerges from the sea and prophesies either an abundant harvest or an epidemic. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०५:५७, २० जुलाई २०२० (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20275748 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-32 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Child soldiers in the Democratic Republic of the Congo]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:DRC- Child Soldiers.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> During the first and second civil conflicts which took place in the Democratic Republic of the Congo (DRC), all sides involved in the war actively recruited child soldiers, known locally as Kadogos which is a Swahili term meaning "little ones". It has been estimated that the militia led by Thomas Lubanga Dyilo was 30 percent children. In 2011 30,000 children were still operating with armed groups. The United Nations Organization Stabilization Mission in the Democratic Republic of the Congo (MONUSCO), released a report in 2013 which stated that between 1 January 2012 and 31 August 2013 up to 1,000 children had been recruited by armed groups, and described the recruitment of child soldiers as "endemic". </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०६:१३, ३ अगस्त २०२० (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20316345 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-32 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Child soldiers in the Democratic Republic of the Congo]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:DRC- Child Soldiers.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> During the first and second civil conflicts which took place in the Democratic Republic of the Congo (DRC), all sides involved in the war actively recruited child soldiers, known locally as Kadogos which is a Swahili term meaning "little ones". It has been estimated that the militia led by Thomas Lubanga Dyilo was 30 percent children. In 2011 30,000 children were still operating with armed groups. The United Nations Organization Stabilization Mission in the Democratic Republic of the Congo (MONUSCO), released a report in 2013 which stated that between 1 January 2012 and 31 August 2013 up to 1,000 children had been recruited by armed groups, and described the recruitment of child soldiers as "endemic". </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ११:०९, ३ अगस्त २०२० (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20316345 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-33 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:HelloFresh]]'''</span><br /><small>''([[:es:HelloFresh]]) ''</small> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> '''HelloFresh''' SE is an international publicly traded meal-kit company based in Berlin, Germany. It is the largest meal-kit provider in the United States, and also has operations in Canada, Western Europe (including Luxembourg, Germany, Belgium, France, and the Netherlands), New Zealand and Australia. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०६:५३, १० अगस्त २०२० (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20351012 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-34 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:GRS 1915+105]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Merlin-GRS1915.gif|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''GRS 1915+105''' or V1487 Aquilae is an X-ray binary star system which features a regular star and a black hole. It was discovered on August 15, 1992 by the WATCH all-sky monitor aboard Granat. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०६:५८, १७ अगस्त २०२० (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20354098 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-36 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Trick film]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Le Chaudron infernal (1903).webm|center|300px|]] <span style="text-align:left;> In the early history of cinema, '''trick films''' were short silent films designed to feature innovative special effects </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०६:५१, ३१ अगस्त २०२० (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20407768 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-37 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Margerie Glacier]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Glaciar Margerie, Parque Nacional Bahía del Glaciar, Alaska, Estados Unidos, 2017-08-19, DD 33.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Margerie Glacier''' is a 21 mi (34 km) long tidewater glacier in Glacier Bay, Alaska, United States within the boundaries of Glacier Bay National Park and Preserve. The glacier begins on the southern slopes of Mount Root, elevation 12,860 feet (3,920 m), on the Alaska–Canada border flowing southeast down the valley, then turning to the northeast toward its terminus in Tarr Inlet. Margerie Glacier is one of the most active and frequently-visited glaciers in Glacier Bay, which was declared a National Monument in 1925, a National Park and Preserve in 1980, a UNESCO World Biosphere Reserve in 1986 and a World Heritage Site in 1992. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०६:५१, ७ सेप्टेम्बर २०२० (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20407768 --> == लेख सुधार सम्पादनथन प्रतियोगितामा सहभागिताको लागि आमन्त्रण == {{fmbox | image = [[File:Article Improvement Edit-a-thon logo.svg|110px|link=]] | imageright= [[File:Wikipedia-logo-v2-ne.svg|110px|link=]] | style = | textstyle = | text = <center> नेपाली विकिपिडियामा वि.सं. २०७७ असोज १ गतेदेखि वि.सं. २०७७ असोज ३० गतेसम्म यस विकिपिडियाको लेखहरू सुधार गर्न <big>'''[[विकिपिडिया:लेख सुधार सम्पादनथन|लेख सुधार सम्पादनथन]]'''</big> प्रतियोगिता सञ्चालन हुन गइरहेकोले प्रतियगितामा सहभागी हुनका लागि आफ्नो नाम '''[[विकिपिडिया:लेख सुधार सम्पादनथन/सहभागीहरू|सहभागी सूचीमा]]''' राख्न हार्दिक अनुरोध गर्दछौँ।</center>--आयोजन समितिको तर्फबाट [[User:Biplab Anand|बिप्लब आनन्द]] ([[प्रयोगकर्ता_वार्ता:Biplab Anand|वार्ता]]) }} <!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&oldid=910906 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-38 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Tepexpan man]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Tepexpan 1.Homo Sapiens 4,700 Years Old.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> The '''Tepexpan Man''' is a Pre-Columbian-era woman skeleton, discovered by archaeologist Helmut de Terra in February 1947, on the shores of the former Lake Texcoco in central Mexico. The skeleton was found near mammoth remains and thought to be at least 10,000 years old. It was fancifully hailed by Time magazine as the oldest Mexican soldier. The skeleton was found lying face down with the arms under the chest and the legs drawn up to the stomach. The body most likely sunk into the mud surrounding it, leaving the shoulder, back, and hips exposed, which might explain why those elements are missing. It is possible that the body was originally deposited in the lake. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:०३, १४ सेप्टेम्बर २०२० (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20433998 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-38 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Tepexpan man]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Tepexpan 1.Homo Sapiens 4,700 Years Old.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> The '''Tepexpan Man''' is a Pre-Columbian-era woman skeleton, discovered by archaeologist Helmut de Terra in February 1947, on the shores of the former Lake Texcoco in central Mexico. The skeleton was found near mammoth remains and thought to be at least 10,000 years old. It was fancifully hailed by Time magazine as the oldest Mexican soldier. The skeleton was found lying face down with the arms under the chest and the legs drawn up to the stomach. The body most likely sunk into the mud surrounding it, leaving the shoulder, back, and hips exposed, which might explain why those elements are missing. It is possible that the body was originally deposited in the lake. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] १४:५४, १४ सेप्टेम्बर २०२० (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20433998 --> == लेख सुधार सम्पादनथन प्रतियोगितामा सहभागिताको लागि आमन्त्रण == {{fmbox | image = [[File:Article Improvement Edit-a-thon logo.svg|110px|link=]] | imageright= [[File:Wikipedia-logo-v2-ne.svg|110px|link=]] | style = | textstyle = | text = <center> नेपाली विकिपिडियामा वि.सं. २०७७ असोज १ गतेदेखि वि.सं. २०७७ असोज ३० गतेसम्म यस विकिपिडियाको लेखहरू सुधार गर्न <big>'''[[विकिपिडिया:लेख सुधार सम्पादनथन|लेख सुधार सम्पादनथन]]'''</big> प्रतियोगिता सञ्चालन हुन गइरहेकोले प्रतियगितामा सहभागी हुनका लागि आफ्नो नाम '''[[विकिपिडिया:लेख सुधार सम्पादनथन/सहभागीहरू|सहभागी सूचीमा]]''' राख्न हार्दिक अनुरोध गर्दछौँ।</center>--आयोजन समितिको तर्फबाट [[User:Biplab Anand|बिप्लब आनन्द]] ([[प्रयोगकर्ता_वार्ता:Biplab Anand|वार्ता]]) }} <!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&oldid=910906 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-39 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Cradleboard]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Cradleboard.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Cradleboards''' (Cheyenne: pâhoešestôtse, Northern Sami: gietkka, Skolt Sami: ǩiõtkâm) are traditional protective baby-carriers used by many indigenous cultures in North America and throughout northern Scandinavia amongst the Sámi. There are a variety of styles of cradleboard, reflecting the diverse artisan practises of indigenous cultures. Some indigenous communities in North America still use cradleboards. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:०९, २१ सेप्टेम्बर २०२० (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20459445 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-40 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:White Fawn's Devotion]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:White Fawn's Devotion (1910).webm|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''''White Fawn's Devotion: A Play Acted by a Tribe of Red Indians in America''''' is a 1910 American short dramatic silent film. Although a few writers believe the film features Young Deer's wife, Lillian St. Cyr, otherwise known as Princess Red Wing as "White Fawn", the lead woman does not fit St. Cyr's description. The movie was shot in New Jersey at 24fps </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:०२, २८ सेप्टेम्बर २०२० (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20478024 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-40 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:White Fawn's Devotion]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:White Fawn's Devotion (1910).webm|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''''White Fawn's Devotion: A Play Acted by a Tribe of Red Indians in America''''' is a 1910 American short dramatic silent film. Although a few writers believe the film features Young Deer's wife, Lillian St. Cyr, otherwise known as Princess Red Wing as "White Fawn", the lead woman does not fit St. Cyr's description. The movie was shot in New Jersey at 24fps </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ११:२७, २८ सेप्टेम्बर २०२० (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20478024 --> == Wikipedia Asian Month 2020 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">[[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=m:Wikipedia_Asian_Month_2020|right|217x217px|Wikipedia Asian Month 2020]] Hi WAM organizers and participants! Hope you are all doing well! Now is the time to sign up for [[:m:Wikipedia Asian Month 2020|Wikipedia Asian Month 2020]], which will take place in this November. '''For organizers:''' Here are the [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/Organiser Guidelines|basic guidance and regulations]] for organizers. Please remember to: # use '''[https://fountain.toolforge.org/editathons/ Fountain tool]''' (you can find the [[:m:Fountain tool|usage guidance]] easily on meta page), or else you and your participants’ will not be able to receive the prize from WAM team. # Add your language projects and organizer list to the [[:m:Wikipedia Asian Month 2020#Communities and Organizers|meta page]] before '''October 29th, 2020'''. # Inform your community members WAM 2020 is coming soon!!! # If you want WAM team to share your event information on [https://www.facebook.com/wikiasianmonth/ Facebook] / [https://twitter.com/wikiasianmonth twitter], or you want to share your WAM experience/ achievements on our blog, feel free to send an email to info@asianmonth.wiki or PM us via facebook. If you want to hold a thematic event that is related to WAM, a.k.a. [[:m:Wikipedia Asian Month 2020#Subcontests|WAM sub-contest]]. The process is the same as the language one. '''For participants:''' Here are the [[:m:Wikipedia Asian Month 2020#How to Participate in Contest|event regulations]] and [[:m:Wikipedia Asian Month/QA|Q&A information]]. Just join us! Let’s edit articles and win the prizes! '''Here are some updates from WAM team:''' # Due to the [[:m:COVID-19|COVID-19]] pandemic, this year we hope all the Edit-a-thons are online not physical ones. # The international postal systems are not stable enough at the moment, WAM team have decided to send all the qualified participants/ organizers extra digital postcards/ certifications. (You will still get the paper ones!) # Our team has created a [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/WAM2020 postcards and certification deliver progress (for tracking)|meta page]] so that everyone tracking the progress and the delivery status. If you have any suggestions or thoughts, feel free to reach out the WAM team via emailing '''info@asianmonth.wiki''' or discuss on the meta talk page. If it’s urgent, please contact the leader directly ('''jamie@asianmonth.wiki'''). Hope you all have fun in Wikipedia Asian Month 2020 Sincerely yours, [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/International Team|Wikipedia Asian Month International Team]] 2020.10</div> <!-- Message sent by User:KOKUYO@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2020&oldid=20508138 --> == लेख सुधार सम्पादनथन प्रतियोगिताको तथ्याङ्क अद्यावधिक == {{fmbox | image = [[File:Article Improvement Edit-a-thon logo.svg|110px|link=]] | imageright= [[File:Wikipedia-logo-v2-ne.svg|110px|link=]] | style = | textstyle = | text = <center> नेपाली विकिपिडियामा सञ्चालन भइरहेको <big>'''[[विकिपिडिया:लेख सुधार सम्पादनथन|लेख सुधार सम्पादनथन]]'''</big> प्रतियोगितामा सहभागी भइ योगदान दिनुभएकोले यहाँलाई हार्दिक धन्यवाद दिन चाहन्छौँ। प्रतियोगितामा हालसम्म भएको योगदानको आधारमा [[विकिपिडिया:लेख सुधार सम्पादनथन/नतिजा|तथ्याङ्क तालिका]] अद्यावधिक गरिएकोले यहाँले योगदान गर्नुभएको लेखमा कुनै किसिमको समस्या भएमा त्यसलाई समीक्षा गरी यथाशीघ्र सुधार गर्नुहोला। धन्यवाद</center>--आयोजन समितिको तर्फबाट [[User:Biplab Anand|बिप्लब आनन्द]] ([[प्रयोगकर्ता_वार्ता:Biplab Anand|वार्ता]]) }} <!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&oldid=937052 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-42 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Arctic ice pack]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Une partie de l'hémisphère nord de la Terre avec la banquise, nuage, étoile et localisation de la station météo en Alert.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> The '''Arctic ice pack''' is the sea ice cover of the Arctic Ocean and its vicinity. The Arctic ice pack undergoes a regular seasonal cycle in which ice melts in spring and summer, reaches a minimum around mid-September, then increases during fall and winter. Summer ice cover in the Arctic is about 50% of winter cover </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०६:५५, १२ अक्टोबर २०२० (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20489711 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-43 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Layshaft]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Gearbox (Autocar Handbook, 13th ed, 1935).jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> A '''layshaft''' is an intermediate shaft within a gearbox that carries gears, but does not transfer the primary drive of the gearbox either in or out of the gearbox. Layshafts are best known through their use in car gearboxes, where they were a ubiquitous part of the rear-wheel drive layout. With the shift to front-wheel drive, the use of layshafts is now rarer. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:०६, १९ अक्टोबर २०२० (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20542239 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-44 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Daisy (advertisement)]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Daisy (1964).webm|center|300px|]] <span style="text-align:left;> "'''Daisy'''", sometimes known as "Daisy Girl" or "Peace, Little Girl", was a controversial political advertisement aired on television during the 1964 United States presidential election by incumbent president Lyndon B. Johnson's campaign. Though only officially aired once by the campaign, it is considered to be an important factor in Johnson's landslide victory over Barry Goldwater and an important turning point in political and advertising history. It remains one of the most controversial political advertisements ever made </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०६:१८, २६ अक्टोबर २०२० (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20542239 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-45 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2019 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Central and Wan Chai Reclamation]]'''</span><br /> <small>''([[:zh:中環及灣仔填海計劃]]) ''</small> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Central and Wan Chai Reclamation aerial view 2018.jpg|center|300px|]] <span style="text-align:left;> '''Central and Wan Chai Reclamation''' is a project launched by the government of Hong Kong since the 1990s to reclaim land for different purposes. This includes transportation improvements such as the Hong Kong MTR Station, Airport Express Railway & Central-Wanchai Bypass, as well as public recreation space such as the Central Harbourfront Event Space, Tamar Park and the Hong Kong Observation Wheel. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:२४, २ नोभेम्बर २०२० (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20600348 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-46 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2020 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:2001 Kunlun earthquake]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> The '''2001 Kunlun earthquake''' also known as the 2001 Kokoxili earthquake, occurred on 14 November 2001 at 09:26 UTC (17:26 local time), with an epicenter near Kokoxili, close to the border between Qinghai and Xinjiang in a remote mountainous region. With a magnitude of 7.8 Mw it was the most powerful earthquake in China for 5 decades. No casualties were reported, presumably due to the very low population density and the lack of high-rise buildings. This earthquake was associated with the longest surface rupture ever recorded on land, ~450 km </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०६:५१, ९ नोभेम्बर २०२० (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20607800 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-47 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2020 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:George C. Stoney]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> '''George Cashel Stoney''' (July 1, 1916 – July 12, 2012) was an American documentary filmmaker, an educator, and the "father of public-access television." Among his films were All My Babies (1953), How the Myth Was Made (1979) and The Uprising of '34 (1995). All My Babies was entered into the National Film Registry in 2002 </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:55, 16 November 2020 (UTC)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20638437 --> == विकिमिडिया रणनीति कार्यशाला- नेपालमा उपस्थिति सम्बन्धमा == नमस्ते {{PAGENAME}} ज्यू,<br> विकिमिडिया रणनीति अभियानको [[:m:Strategy/Wikimedia movement/2018-20/Transition/Global Conversations|विश्वव्यापी वार्तालाप]] यहि नोभेम्बर २१ र २२ (पहिलो चरण) तथा डिसेम्बर ५ र ६ (दोस्रो चरण)मा हुन गइरहेको यहाँलाई जानकारी नै होला। यसै सन्दर्भमा सो विश्वव्यापी वार्तालापमा नेपाली विकिपिडिया समुदायको तर्फबाट सहभागी हुने प्रयोगकर्ताहरूले विश्वव्यापी विकिमिडिया अभियानमा नेपाली विकिपिडिया समुदायको उपस्थिति स्तरीय तरिकाले प्रस्तुत गर्नुपर्ने हुन्छ। यसकारण नेपाली विकिपिडिया समुदाय तथा दक्षिण एसियाली विकिमिडिया रणनीति अभियानका सदस्य [[:m:User:Marajozkee|राजीव दत्त]]सँगको सहकार्यमा नेपाली विकिपिडियाका सदस्यहरू सम्मिलित अनलाइन विकिमिडिया रणनीति कार्यशाला आयोजना गरेर यो समुदायको विभिन्न पक्ष तथा विकिमिडिया रणनीति अभियानसँग सम्बन्धित बुँदाहरूमाथि छलफल गर्नको लागि यहाँको उपस्थितिको लागि यो सूचना पठाइएको जानकारी गराउन चाहन्छु।<br> * मिति: सन् २०२० नोभेम्बर २० बेलुका ७ बजे * दर्ता गर्नुहोस्: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdqF5iHzdcth-bxAqNT-sXmaS4jHn4rdKVQ3yU86bT5CbF0wQ/viewform?vc=0&c=0&w=1&flr=0&urp=gmail_link&gxids=7628 गुगल फर्म] नेपाली विकिपिडिया समुदायको तर्फबाट- [[User:Biplab Anand|बिप्लब आनन्द]] <!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/lists&oldid=937052 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-48 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2020 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Acids in wine]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:HomemadeTartaric.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> The '''acids in wine''' are an important component in both winemaking and the finished product of wine. They are present in both grapes and wine, having direct influences on the color, balance and taste of the wine as well as the growth and vitality of yeast during fermentation and protecting the wine from bacteria. During the course of winemaking and in the finished wines, acetic, butyric, lactic and succinic acids can play significant roles. Most of the acids involved with wine are fixed acids with the notable exception of acetic acid, mostly found in vinegar, which is volatile and can contribute to the wine fault known as volatile acidity. Sometimes, additional acids, such as ascorbic, sorbic and sulfurous acids, are used in winemaking. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०९:४८, २३ नोभेम्बर २०२० (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20638437 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-49 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2020 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Ludu Daw Amar]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Ludu Daw Amar portrait.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> '''Ludu Daw Amar''' (also Ludu Daw Ah Mar; Burmese: လူထုဒေါ်အမာ, pronounced [lùdṵ dɔ̀ ʔəmà]; 29 November 1915 – 7 April 2008) was a well known and respected leading dissident writer and journalist in Mandalay, Burma. She was married to fellow writer and journalist Ludu U Hla and was the mother of popular writer Nyi Pu Lay. She is best known for her outspoken anti-government views and radical left wing journalism besides her outstanding work on traditional Burmese arts, theatre, dance and music, and several works of translation from English, both fiction and non-fiction. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:३२, ३० नोभेम्बर २०२० (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20716278 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-50 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2020 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Sistema Ox Bel Ha]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> '''Sistema Ox Bel Ha''' (from Mayan meaning "Three Paths of Water"; short Ox Bel Ha) is a cave system in Quintana Roo, Mexico. It is the longest explored underwater cave in the world and ranks fourth including dry caves. As of May 2017 the surveyed length is 270.2 kilometers (167.9 mi) of underwater passages. There are more than 140 cenotes in the system. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:३५, ७ डिसेम्बर २०२० (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20716278 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-52 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2020 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Merlion Park]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Merlion statue, Merlion Park, Singapore - 20110723.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> The '''Merlion Park''' is a Singaporean landmark and a major tourist attraction located in the Downtown Core district of Singapore, near its Central Business District (CBD). </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:५३, २१ डिसेम्बर २०२० (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20843458 --> == Wikipedia translation of the week: 2020-53 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2020 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Azov-Syvash National Nature Park]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:О. Куюк-Тук - 1.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> '''Azov-Syvash National Nature Park''' is a national park of Ukraine, located on Byriuchyi island in the northwestern Azov Sea. The park was created to protect the unique coastal environment of the northwestern Azov. It is particularly important as a stop on the flyway for migratory birds, with over a million birds visiting each year. It is located in Henichesk Raion of Kherson Oblast in Ukraine. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:४०, २८ डिसेम्बर २०२० (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20898361 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-01 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Waimakariri River]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Waimakariri03 gobeirne.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> The '''Waimakariri River''' is one of the largest rivers in Canterbury, on the eastern coast of New Zealand's South Island. It flows for 151 kilometres (94 mi) in a generally southeastward direction from the Southern Alps across the Canterbury Plains to the Pacific Ocean. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:४१, ४ जनवरी २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20917158 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-02 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Simon von Stampfer]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Simon Stampfer Litho.jpg|300px|center]] <span style="text-align:left;> '''Simon Ritter von Stampfer''' (26 October 1792 (according to other sources 1790)), in Windisch-Mattrai, Archbishopric of Salzburg today called Matrei in Osttirol, Tyrol – 10 November 1864 in Vienna) was an Austrian mathematician, surveyor and inventor. His most famous invention is that of the stroboscopic disk which has a claim to be the first device to show moving images. Almost simultaneously similar devices were produced independently in Belgium (the phenakistiskop), and Britain (the Dædaleum, years later to appear as the Zoetrope). </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०६:२९, ११ जनवरी २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20931094 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-03 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Sophia Williams-De Bruyn]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- <span style="text-align:left;> '''Sophia Theresa Williams-de Bruyn''' (born 1938) is a former South African anti-apartheid activist. She was the first recipient of the Women's Award for exceptional national service. She is the last living leader of the Women's March. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०८:०१, १८ जनवरी २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20974651 --> == विश्वव्यापी आचार संहिता (छोटकरी रूप: युसिओसी)को दोस्रो चरण सम्बन्धमा == {{fmbox | image =[[File:Wikipedia-logo-v2-ne.svg|60px|link=]] | imageright= | style = | textstyle = | text = <center>'''सबै विकिमिडिया परियोजना र अभियान भित्र स्वीकार्य व्यवहारको एउटा सार्वभौमिक मापदण्ड प्रदान गर्न र विकिपिडियालाई एउटा सुरक्षित स्थान बनाउनको लागि [[:m:Universal Code of Conduct/ne|विश्वव्यापी आचार संहिता]]लाई समुदायमा कसरी लागु गर्ने सम्बन्धमा यस विकिपिडियाको [[विकिपिडिया:चौतारी_(नीति)#विश्वव्यापी_आचार_संहिता_(छोटकरी_रूप:_युसिओसी)को_दोस्रो_चरण_सम्बन्धमा|चौतारी]]मा छलफल भइरहेकोले आफ्नो सुझाव राख्नुहुन अनुरोध गर्दछौँ।'''</center> }} --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) ११:१३, २० जनवरी २०२१ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Saroj Uprety@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Saroj_Uprety/MassMessage&oldid=985625 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-04 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Craigieburn Range]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:View from Foggy Peak to Craigieburn Range, New Zealand.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> The '''Craigieburn Range''' forms part of the Southern Alps in New Zealand's South Island. The range is located on the south banks of the Waimakariri River, south of Arthur's Pass and west of State Highway 73. The Craigieburn locality is adjacent to the Craigieburn Forest Park. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०६:५५, २५ जनवरी २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=20980516 --> == विश्वव्यापी आचार संहिता (छोटकरी रूप: युसिओसी)को दोस्रो चरण सम्बन्धमा == {{fmbox | image =[[File:Wikipedia-logo-v2-ne.svg|60px|link=]] | imageright= | style = | textstyle = | text = <div class="center">'''सबै विकिमिडिया परियोजना र अभियान भित्र स्वीकार्य व्यवहारको एउटा सार्वभौमिक मापदण्ड प्रदान गर्न र विकिपिडियालाई एउटा सुरक्षित स्थान बनाउनको लागि [[:m:Universal Code of Conduct/ne|विश्वव्यापी आचार संहिता]]लाई समुदायमा कसरी लागु गर्ने सम्बन्धमा यस विकिपिडियाको [[विकिपिडिया:चौतारी_(नीति)#विश्वव्यापी_आचार_संहिता_(छोटकरी_रूप:_युसिओसी)को_दोस्रो_चरण_सम्बन्धमा|चौतारी]]मा छलफल भइरहेकोले आफ्नो सुझाव राख्नुहुन अनुरोध गर्दछौँ।'''</div> }} --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्ने]]) १९:२५, २६ जनवरी २०२१ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Saroj Uprety@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/MassMessage&oldid=988353 --> ==[[आनन्द कार्की]] [[विकिपिडिया:जीवित मानिसहरूको जीवनी हटाउने प्रस्ताव|मेटाउन प्रस्तावित]]== [[File:Ambox warning yellow.svg|left|link=|48px|]] यो [[आनन्द कार्की]] लेख [[विकिपिडिया:जीवित मानिसहरूको जीवनी हटाउने प्रस्ताव|मेटाउन प्रस्ताव]] गरिएको छ । किनकि यसले कुनै [[विकिपिडिया:स्रोत उल्लेख|स्रोत]] वा सन्दर्भहरू उल्लेख गर्दैन । [[विकिपिडिया:जीवित मानिसहरूको जीवनी हटाउने प्रस्ताव#आपत्ति|विकिपिडिया नीति]] अनुरूप, '''[[विकिपिडिया:जीवित मानिसहरूको जीवनी|जीवित मानिसहरूको जीवनी]]'''ले, यदि सात दिन भित्र कुनै स्रोतको उल्लेख नगरेमा लेख मेट्न सकिन्छ । यदि तपाईंले सिर्जना गर्नुभएको पृष्ठलाई शीघ्र हटाउनेको लागि ट्याग गरिएको छ भने, तपाईं त्यो पृष्ठमा सुधार गर्न सक्नुहुन्छ वा सम्बन्धित वार्ता पृष्ठमा तपाईको तर्क बुझाउन सक्नुहुन्छ । सन्दर्भहरू सम्मिलित गर्न मद्दतको लागि, [[विकिपिडिया:नयाँ पृष्ठ कसरी आरम्भ गर्ने|नयाँ पृष्ठ कसरी आरम्भ गर्ने]], हेर्नुहोस् । एक पटक तपाईंले कम्तीमा एक [[विकिपिडिया:स्रोत उल्लेख|स्रोत]] प्रदान गर्नुभएको छ भने, तपाईँले {{tl|prod blp/dated}} ट्याग हटाउन सक्नुहुनेछ । '''कम्तिमा एक विश्वसनीय स्रोत प्रदान नभएसम्म, कृपया, ट्याग नहटाउनु होला ।''' यदि सात दिन भित्र तपाईँले कुनै स्रोतको उल्लेख नगरेमा लेख मेट्न सकिनेछ । तर तपाइँ एक स्रोत थप्न तयार हुनुहुन्छ भने, {{#ifexist:आनन्द कार्की|नहटाउन अनुरोध गर्न सक्नुहुन्छ|[[विकिपिडिया:नमेटाउनका लागि अनुरोधहरू|नहटाउन अनुरोध गर्न सक्नुहुन्छ]]}} ।<!-- Template:ProdwarningBLP --> [[User:Biplab Anand|'''<font color="#008000"><b>बिप्लब आनन्द</b></font>''']] [[User_talk:Biplab Anand|(<small>'''म सँग कुरा गर्नुहोस'''</small>)]] १३:४०, २७ जनवरी २०२१ (नेपाली समय) == Wikipedia translation of the week: 2021-05 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Karoly Grosz (illustrator)]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Frankenstein (1931) by Karoly Grosz - detail from teaser poster.jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> '''Karoly Grosz''' (1896–after 1938) was a Hungarian–American illustrator of Classical Hollywood–era film posters. As art director at Universal Pictures for the bulk of the 1930s, Grosz oversaw the company's advertising campaigns and contributed hundreds of his own illustrations. He is especially recognized for his dramatic, colorful posters for classic horror films. Grosz's best-known posters advertised early Universal Classic Monsters films such as Dracula (1931), Frankenstein (1931), The Mummy (1932), The Invisible Man (1933), and Bride of Frankenstein (1935). Beyond the horror genre, his other notable designs include posters for the epic war film All Quiet on the Western Front (1930) and the screwball comedy My Man Godfrey (1936). </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०८:३२, १ फेब्रुअरी २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21032280 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-06 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Zambezi National Park]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Victoria Falls 2012 05 24 1629 (7421900826).jpg|center|300px]] <span style="text-align:left;> '''Zambezi National Park''' is a national park located upstream from Victoria Falls on the Zambezi River in Zimbabwe. It was split off from Victoria Falls National Park in 1979 and is 56,000 hectares (140,000 acres) in size. The park is bisected by a road to Kazungula, dividing it into a riverine side and a Chamabonda Vlei side. Most of the park is within the ecoregion of Zambezian and Mopane woodlands, while a small portion in the south is within the Zambezian Baikiaea woodlands. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०८:३३, ८ फेब्रुअरी २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21054980 --> == युसिओसी सम्बन्धी अनलाइन सामुदायिक बैठक सम्बन्धमा == नमस्ते<br> सबै विकिमिडिया परियोजना र अभियान भित्र स्वीकार्य व्यवहारको एउटा सार्वभौमिक मापदण्ड प्रदान गर्न र विकिपिडियालाई एउटा सुरक्षित स्थान बनाउनको लागि [[:m:Universal Code of Conduct/ne|विश्वव्यापी आचार संहिता]]लाई समुदायमा कसरी लागु गर्ने सम्बन्धमा सन् २०२१ फेब्रुअरी ११ मा अनलाइन सामुदायिक बैठक हुने भएकोले सहभागी हुनको लागि कृपया यो [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScOrPrBMFBqVozzWc2zsE53xrCJdQpVKQMK6QZI3zLhB8gWmQ/viewform गुगल फारम] भर्नहुन अनुरोध गर्दछु।--[[User:BAnand (WMF)|BAnand (WMF)]] ([[User_talk:BAnand (WMF)|talk]]) 02:47, 10 February 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:BAnand (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=MassMessage/Lists/Nepali_Community&oldid=21091650 --> == विश्वव्यापी आचार संहिता सर्वेक्षण फारम == नमस्ते,<br> सबै विकिमिडिया परियोजना र अभियान भित्र स्वीकार्य व्यवहारको एउटा सार्वभौमिक मापदण्ड प्रदान गर्न र विकिपिडियालाई एउटा सुरक्षित स्थान बनाउनको लागि [[:m:Universal Code of Conduct/ne|विश्वव्यापी आचार संहिता]]लाई समुदायमा कसरी लागु गर्ने सम्बन्धमा सर्वेक्षण भइरहेकोले आजै [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfi47HhE6cieY_BGETK9lMSy32uJ9ArtJ3y3BbNaAWjOFiliQ/viewform यो फारम] भर्नहुन अनुरोध गर्दछु।--[[User:BAnand (WMF)|BAnand (WMF)]] ([[User talk:BAnand (WMF)|talk]]) <!-- Message sent by User:BAnand (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=MassMessage/Lists/Nepali_Community&oldid=21129898 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-08 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Princes Road Synagogue]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:The Synagogue of the Liverpool Old Hebrew Congregation - geograph.org.uk - 1703408 crop.JPG|center|300px]] <span style="text-align:left;> '''Princes Road Synagogue''', located in Toxteth, Liverpool in England, is the home of the Liverpool Old Hebrew Congregation. It was founded in the late 1860s, designed by William James Audsley and George Ashdown Audsley and consecrated on 2 September 1874. It is widely regarded as the finest example of the Moorish Revival style of synagogue architecture in Great Britain </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:११, २२ फेब्रुअरी २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21110460 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-09 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; padding:2px;" ! <div style="margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding-left:0.4em; padding-top: 0.4em; padding-bottom: 0.4em; padding-right: 0.4em; font-weight:normal;text-align:left;"> <div style="text-align:center;"> The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <span style="font-size:140%;">'''[[:en:Jatindra Mohan Sengupta]]'''</span><br /> Please be bold and help to translation this article! </div> ---- [[File:Bust Of Jatindra Mohan Sengupta in JM Sen hall crop.JPG|center|300px]] <span style="text-align:left;> '''Jatindra Mohan Sengupta''' (1885 – 1933) was an Indian revolutionary against the British rule. He studied law at Downing College, Cambridge, UK. In India, he started a legal practice. He also joined in Indian politics, becoming a member of the Indian National Congress and participating in the Non-Cooperation Movement. Eventually, he gave up his legal practice in favour of his political commitment. He was arrested several times by the British police. In 1933, he died in a prison in Ranchi, India. Because of his popularity and contribution to the Indian freedom movement, Jatindra Mohan Sengupta is affectionately remembered by people of Bengal with the honorific Deshpriya or Deshapriya, meaning "beloved of the country". In many criminal cases he defended the nationalist revolutionaries in the court and saved them from the gallows. In 1985, a postal stamp was issued by the Indian Government in memory of Sengupta and his wife, Nellie. </span> <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:०६, १ मार्च २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21139410 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-10 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Eukaryotic translation]]'''</div> Please be bold and help to translation this article! ---- [[File:Eukaryotic Translation Initiation.png|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Eukaryotic translation''' is the biological process by which messenger RNA is translated into proteins in eukaryotes. It consists of four phases: initiation, elongation, termination, and recycling. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:४३, ८ मार्च २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21139410 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-11 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Hotel National, Moscow]]'''</div> Please be bold and help to translation this article! ---- [[File:Hotel National Moscow.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Hotel National, Moscow''' (Russian: гости́ница «Националь») is a five-star hotel in Moscow, Russia, opened in 1903. It has 202 bedrooms and 56 suites and is located on Manege Square, directly across from The Kremlin. The hotel is managed by The Luxury Collection, a division of Marriott International. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:३६, १५ मार्च २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21210312 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-12 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Kefermarkt altarpiece]]'''</div> Please be bold and help to translation this article! ---- [[File:Kefermarkt Kirche Flügelaltar Schrein 01.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Kefermarkt altarpiece''' (German: Kefermarkter Flügelaltar) is an altarpiece in Late Gothic style in the parish church in Kefermarkt, Upper Austria. It was commissioned by the knight Christoph von Zellking and is estimated as finished in 1497. The richly decorated wooden altarpiece depicts the saints Peter, Wolfgang and Christopher in its central section. The side panels depict scenes from the life of Mary, and the altarpiece also has an intricate superstructure and two side figures showing saints George and Florian. The identity of its maker is unknown, but at least two skilled sculptors appear to have created the main statuary of the altarpiece. Throughout the centuries, the altarpiece has been altered and lost its original paint and gilding. A major restoration was made in the 19th century under the leadership of writer Adalbert Stifter. The altarpiece has been described as "one of the greatest achievements in late-medieval sculpture in the German-speaking area." <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:२५, २२ मार्च २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21239074 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-13 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Jharia coalfield]]'''</div> Please be bold and help to translation this article! ---- [[File:Jharia coalfield, Jharkhand.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Jharia coalfield''' is the largest coal reserve in India having an estimated reserve of 19.4 billion tonnes of coking coal. The field is located in the east of India in Jharia, Jharkhand. The fields have suffered a coal bed fire since at least 1916, resulting in 37 millions tons of coal consumed by the fire, and significant ground subsidence and water and air pollution in local communities including the city of Jharia. The resulting pollution has led to a government agency designated for moving local populations, however, little progress has been made in the relocation. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:१८, २९ मार्च २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21246220 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-15 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Mammoth central]]'''</div> Please be bold and help to translation this article! ---- [[File:A Mammoth Hunt.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Mammoth central''' is a paleontological site on the grounds of the Santa Lucía Airport in the state of Mexico, Mexico which contains the remains of at least 200 Columbian mammoths as well as 25 camels and five horses. The site is the world's largest concentration of mammoth remains; the previous was the Mammoth Site of Hot Springs in South Dakota with only 61 individuals. Human tools and carved bones have also been discovered at the site, suggesting that humans utilized the site to trap and kill large mammals. More fossils continue to be found at the site. The dig will end in 2022, when the airport's construction is projected to conclude. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:33, ०७:३०, १२ अप्रिल २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21319298 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Palo Alto Baylands Nature Preserve]]'''</div> Please be bold and help to translation this article! ---- [[File:Palo Alto Baylands January 2013 002.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''The Palo Alto Baylands Nature Preserve''', known officially as the Baylands Nature Preserve, is the largest tract of undisturbed marshland remaining in the San Francisco Bay. Fifteen miles of multi-use trails provide access to a unique mixture of tidal and fresh water habitats. The preserve encompasses 1,940 acres in both Palo Alto and East Palo Alto, and is owned by the city of Palo Alto, California, United States <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:१२, १९ अप्रिल २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21356077 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-17 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Metropolitan Waterworks Museum]]'''</div> Please be bold and help to translation this article! ---- [[File:High Service Pumping Station, Chestnut Hill, Sudbury Aqueduct.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Waterworks Museum''' is a museum in the Che]stnut Hill Waterworks building, originally a high-service pumping station of the Boston Metropolitan Waterworks <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०९:३०, २६ अप्रिल २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21376318 --> == महत्वपूर्ण सामुदायिक छलफलमा सहभागिताको लागि आह्वान == नमस्ते, आदरणीय नेपाली विकिपिडिया सम्पादनकर्ता मित्र<br> नेपाली विकिपिडियाको [[विकिपिडिया:चौतारी_(नीति)#फाउन्डेसन_अनुदान_सम्बन्धमा_सामुदायिक_परामर्श|चौतारी]]मा महत्वपूर्ण सामुदायिक छलफल भइरहेकोले कृपया सहभागी भई आफ्नो महत्वपूर्ण मत राख्नुहोला। धन्यवाद <!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/MassMessage&oldid=988353 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-19 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sarah E. Goode]]'''</div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Sarah E Goode.png|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Sarah Elisabeth Goode''' (1850 – April 8, 1905) was an inventor. She was the second known African-American woman to receive the MOST, a United States patent, which she received in 1885. The first known African-American woman to receive a patent was Judy W. Reed on September 23, 1884, but Reed only signed her patent with her mark (an X) and not her signature. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:०७, १० मे २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21420930 --> == अनुदान विषयमा केन्द्रीय नीति नियम == नमस्ते आदरणीय सम्पादक मित्र,<br> '''[[विकिपिडिया:चौतारी_(नीति)#अनुदान_विषयमा_केन्द्रीय_नीति_नियम|अनुदान]]'''को विषयमा एउटा केन्द्रीय नीति नियम बनाउनको लागि नेपाली विकिपिडियाको चौतारीमा छलफल भइरहेकोले कृपया आफ्नो अमूल्य सुझाव राख्नहुन अनुरोध गर्दछु। धन्यवाद <!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/MassMessage&oldid=1005419 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-20 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Zuzu Angel]]'''</div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Zuzu Angel durante o lançamento de sua coleção em Nova York, 1972.tif|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Zuleika Angel Jones''' (June 5, 1921 – April 14, 1976), better known as Zuzu Angel, was a Brazilian-American fashion designer, who became famous for opposing the Brazilian military dictatorship after the forced disappearance of her son, Stuart. She was also the mother of journalist Hildegard Angel. In 2014, the National Truth Commission created to gather and review information about crimes committed during the years of the CIA and U.S. government-backed Brazilian military dictatorship, a former agent of the military repression named Cláudio Antônio Guerra, confirmed the participation of agents of the security apparatus in the death of Angel. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०६:५५, १७ मे २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21420930 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-21 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Blue space]]'''</div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Downtown Green Bay CityDeck along the Fox River.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Blue space''' in urban planning and design comprises all the areas dominated by surface waterbodies or watercourses. In conjunction with greenspace (parks, gardens, etc. specifically: urban open space), it may help in reducing the risks of heat-related illness from high urban temperatures. Substantial urban waterbodies naturally exist as integral features of the geography of many cities because of their historical geopolitical significance. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:१६, २४ मे २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21481888 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-23 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Breakthrough infection]]'''</div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''breakthrough infection''' is a case of illness in which a vaccinated individual becomes sick from the same illness that the vaccine is meant to prevent. Simply, they occur when vaccines fail to provide immunity against the pathogen they are designed to target. In April 2021, the CDC reported that in the United States there were 5,814 COVID-19 breakthrough infections, and 74 deaths, among the more than 75 million people fully vaccinated for the COVID-19 virus. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:१३, ७ जुन २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21481888 --> == अनुदान विषयमा केन्द्रीय नीति नियम == नमस्ते आदरणीय सम्पादक मित्र,<br> '''[[विकिपिडिया:चौतारी_(नीति)#अनुदान_विषयमा_केन्द्रीय_नीति_नियम|अनुदान]]'''को विषयमा एउटा केन्द्रीय नीति नियम बनाउनको लागि नेपाली विकिपिडियाको चौतारीमा छलफल भइरहेकोले कृपया आफ्नो अमूल्य सुझाव राख्नहुन अनुरोध गर्दछु। धन्यवाद --समुदायको तर्फबाट [[User:Biplab Anand|बिप्लब आनन्द]] ११:१०, ९ जुन २०२१ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Biplab Anand@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Biplab_Anand/MassMessage&oldid=1005419 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-24 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Tutankhamun's trumpets]]'''</div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Silver trumpet from Tutankhamun's tomb.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Tutankhamun's trumpets''' are a pair of trumpets found in the burial chamber of the Eighteenth Dynasty Pharaoh Tutankhamun. The trumpets, one of sterling silver and one of bronze or copper, are considered to be the oldest operational trumpets in the world, and the only known surviving examples from ancient Egypt. The trumpets were found in 1922 by Howard Carter during the excavation of Tutankhamun's tomb. The bronze trumpet was discovered in the tomb's antechamber in a large chest containing various military objects and walking sticks. The silver trumpet was subsequently found in the burial chamber. Both are finely engraved, with decorative images of the gods Ra-Horakhty, Ptah and Amun. The silver trumpet's bell is engraved with a whorl of sepals and calices representing a lotus flower, and the praenomen and nomen of the king. The bronze trumpet may in fact be made of copper; the metal has not yet been analysed. Similar looking trumpets feature in Egyptian wall-paintings that are usually, though not always, associated with military scenes. Silent for over 3,000 years, the trumpets were sounded before a live audience of an estimated 150 million listeners through an international BBC broadcast aired on 16 April 1939. The trumpets were played by a bandsman, James Tappern of Prince Albert's Own 11th Royal Hussars regiment. The recording was recently featured, and can be heard on the BBC Radio 4 program Ghost Music. Rex Keating, who presented the 1939 broadcast, later claimed that during a rehearsal, the silver trumpet shattered, and Alfred Lucas, a member of Carter's team who had restored the finds, was so distressed he needed to go to hospital. Due to their fragility, it is unlikely the trumpets will be played again in any official musical reconstructions. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:०९, २१ जुन २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21601956 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-26 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sumidouro State Park]]'''<br /><small>''([[:pt:Parque Estadual do Sumidouro]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Texturas da Gruta da Lapinha.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Sumidouro State Park''' (Portuguese: Parque Estadual do Sumidouro) is a state park in the state of Minas Gerais, Brazil. The remains of the first human inhabitants of Brazil were found in the park area in the early 19th century, along with bones of now-extinct megafauna. The main attraction is the Gruta da Lapinha, a large limestone cave. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:१२, २८ जुन २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21601956 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-27 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:fr:Justus Ier]]'''<br /><small>''([[:en:Justus of Jerusalem]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Justus I''' was a 2nd-century Jewish Christian leader, third bishop of Jerusalem, supposedly tied to the family of Jesus. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०६:५७, ५ जुलाई २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21653910 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-28 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:El Palo Alto]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:El-palo-alto-tree-california.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''El Palo Alto''' (Spanish for 'the tall pole' or 'post') is a coastal redwood (Sequoia sempervirens) located in El Palo Alto Park on the banks of San Francisquito Creek in Palo Alto, California, United States. It is famous for its historical significance and as the namesake of the city of Palo Alto. As of July 2016, El Palo Alto is currently 110 feet (33.5 meters) in height, down from 162.2 feet (49.4 meters) in 1814. Its top progressively died from 1865 to 1955 from lowering of the water table so that its roots could no longer reach sustenance. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०८:३७, १२ जुलाई २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21702842 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-29 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sèvres Egyptian Service]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Plate showing statues of Amenhotep III at Luxor, Egypt. Commissioned by Napoleon as a present to Josephine but she rejected it. From France. The Victoria and Albert Museum, London.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Sèvres Egyptian Service''' is a name used for two sets of tableware made by the Manufacture nationale de Sèvres during the First French Empire. The first was produced between 1804 and 1806 for Napoleon I and was presented by him to Alexander I of Russia in 1808, as a diplomatic gift following the Treaties of Tilsit. It is now held in the State Museum of Ceramics in Russia. The second set was produced between 1810 and 1812. It was intended as a gift from Napoleon to Empress Joséphine. The service consisted of 72 plates with the wells depicting scenes from Egypt based on sketches made by Vivant Denon. Joséphine refused to accept the service, which she described as "too severe". It was returned to the factory and given as a gift to the Duke of Wellington by Louis XVIII in 1818, following the Bourbon Restoration. The service was purchased by the Victoria and Albert Museum in 1979 and, except for one plate, was loaned to English Heritage to display at Apsley House, London, the former residence of the first duke. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:११, १९ जुलाई २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21719762 --> == [Wikimedia Foundation elections 2021] Candidates meet with South Asia + ESEAP communities == Hello, As you may already know, the [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021|2021 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections]] are from 4 August 2021 to 17 August 2021. Members of the Wikimedia community have the opportunity to elect four candidates to a three-year term. After a three-week-long Call for Candidates, there are [[:m:Template:WMF elections candidate/2021/candidates gallery|20 candidates for the 2021 election]]. An <u>event for community members to know and interact with the candidates</u> is being organized. During the event, the candidates will briefly introduce themselves and then answer questions from community members. The event details are as follows: *Date: 31 July 2021 (Saturday) *Timings: [https://zonestamp.toolforge.org/1627727412 check in your local time] :*Bangladesh: 4:30 pm to 7:00 pm :*India & Sri Lanka: 4:00 pm to 6:30 pm :*Nepal: 4:15 pm to 6:45 pm :*Pakistan & Maldives: 3:30 pm to 6:00 pm * Live interpretation is being provided in Hindi. *'''Please register using [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSflJge3dFia9ejDG57OOwAHDq9yqnTdVD0HWEsRBhS4PrLGIg/viewform?usp=sf_link this form] For more details, please visit the event page at [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP|Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP]]. Hope that you are able to join us, [[:m:User:KCVelaga (WMF)|KCVelaga (WMF)]], १२:१७, २३ जुलाई २०२१ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:KCVelaga (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21774692 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-30 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:La plus que lente]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:La Plus Que Lente (edit).ogg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''La plus que lente''''', L. 121 is a waltz for solo piano written by Claude Debussy in 1910, shortly after his publication of the Préludes, Book I <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:३०, २६ जुलाई २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21757255 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-31 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Abstract photography]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Denkmal für die ermordeten Juden Europas .jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Abstract photography''', sometimes called non-objective, experimental or conceptual photography, is a means of depicting a visual image that does not have an immediate association with the object world and that has been created through the use of photographic equipment, processes or materials. An abstract photograph may isolate a fragment of a natural scene in order to remove its inherent context from the viewer, it may be purposely staged to create a seemingly unreal appearance from real objects, or it may involve the use of color, light, shadow, texture, shape and/or form to convey a feeling, sensation or impression. The image may be produced using traditional photographic equipment like a camera, darkroom or computer, or it may be created without using a camera by directly manipulating film, paper or other photographic media, including digital presentations. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:१३, २ अगस्ट २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21796451 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-32 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Michaux-Perreaux steam velocipede]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Michaux-Perreaux steam velocipède.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Michaux-Perreaux steam velocipede''' was a steam powered velocipede made in France sometime from 1867 to 1871, when a small Louis-Guillaume Perreaux commercial steam engine was attached to a Pierre Michaux manufactured iron framed pedal bicycle. It is one of three motorcycles claimed to be the first motorcycle, along with the Roper steam velocipede of 1867 or 1868, and the internal combustion engine Daimler Reitwagen of 1885. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:१४, ९ अगस्ट २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21796451 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-33 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:zh:祝融号火星车]]'''<br /><small>''([[:en:Zhurong (rover)]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Mars Global Remote Sensing Orbiter and Small Rover at IAC Bremen 2018 02.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Zhurong''' (Chinese: 祝融; pinyin: Zhùróng) is China's first Mars rover, which formed part of the Chinese Tianwen 1 mission to Mars. It landed on May 14, 2021, to make China the second country to successfully soft land on Mars and establish communications from the Martian surface, after the United States. Zhurong was successfully deployed on 22 May 2021, 02:40 UTC <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०८:५१, १६ अगस्ट २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21857549 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-34 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Luna Park (Coney Island, 1903)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Night in Luna Park, Coney Island (1905).jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Luna Park''' was an amusement park in Coney Island, Brooklyn, New York City. Luna Park was located on a site bounded by Surf Avenue to the south, West 8th Street to the east, Neptune Avenue to the north, and West 12th Street to the west. Luna Park opened in 1903 and operated until 1944. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:२४, २३ अगस्ट २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21914746 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-35 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Independence Day (Philippines)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:PH flags near ccp.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Independence Day''' (Filipino: Araw ng Kasarinlán; also known as Araw ng Kalayaan, "Day of Freedom") is an annual national holiday in the Philippines observed on June 12, commemorating the declaration of Philippine independence from Spain in 1898. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०६:५३, ३० अगस्ट २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21948194 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-36 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Flyby (spaceflight)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:PIA22316 MarCO InSight.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''flyby''' (/ˈflaɪˌbaɪ/) is a spaceflight operation in which a spacecraft passes in proximity to another body, usually a target of its space exploration mission and/or a source of a gravity assist to impel it towards another target <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:२५, ६ सेप्टेम्बर २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=21969329 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-37 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Whang Youn Dai Achievement Award]]'''<br /><small>''([[:ko:황연대 성취상]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Whang Youn Dai Achievement Award''' is named after South Korean Dr. Whang Youn Dai, who contracted polio at the age of three. She devoted her life to the development of paralympic sport in Korea and around the world. At the 1988 Paralympic Summer Games in Seoul, Korea, the International Paralympic Committee (IPC) recognized her lifelong contributions to the Paralympic Movement and established the Whang Youn Dai Achievement Award (formerly the Whang Youn Dai Overcome Prize). Since then, this award has been presented at every Paralympic Games to one male and one female athlete who each "best exemplify the spirit of the Games and inspire and excite the world". <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०८:४०, १३ सेप्टेम्बर २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22004646 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-39 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Behavior-altering parasite]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Succinea mit Leucocholoridium.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Behavior-altering parasites''' are parasites with two or more hosts, capable of causing changes in the behavior of one of their hosts to enhance their transmission, sometimes directly affecting the hosts' decision-making and behavior control mechanisms. They do this by making the intermediate host, where they may reproduce asexually, more likely to be eaten by a predator at a higher trophic level which becomes the definitive host where the parasite reproduces sexually. Examples can be found in bacteria, protozoa, viruses, and animals. Parasites may also alter the host behaviour to increase the protection to the parasites or their offspring. The term bodyguard manipulation is used for such mechanisms. Among the behavioral changes caused by parasites is carelessness, making their hosts easier prey. The protozoan Toxoplasma gondii, for example, infects small rodents and causes them to become careless and may even cause them to become attracted to the smell of feline urine, both of which increase their risk of predation and the parasite's chance of infecting a cat, its definitive host. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:४७, २७ सेप्टेम्बर २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22066226 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-41 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Proclamation Day of the Republic of Latvia]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:18.novembra svinīgie pasākumi (30966699131).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Proclamation Day of the Republic of Latvia''' is celebrated annually on 18 November. It marks the anniversary of the Proclamation of Independence of Latvia by the People's Council of Latvia in 1918. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०६:४९, ११ अक्टोबर २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22160753 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-42 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Juice jacking]]'''<br /><small>''([[:fr:Juice jacking]]) ([[:de:Juice jacking]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Juice jacking''' is a type of cyber attack involving a charging port that doubles as a data connection, typically over USB. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०८:०१, १८ अक्टोबर २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22187362 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-43 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cape Kidnappers]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Cape Kidnappers, New Zealand.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cape Kidnappers''' / Te Kauwae-a-Māui is a headland at the southeastern extremity of Hawke's Bay on the east coast of New Zealand's North Island and sits at the end of an 8 kilometres (5.0 mi) peninsula which protrudes into the Pacific Ocean. It is 20 kilometres (12 mi) south-east of the city of Napier. Access to the Cape by road stops at Clifton, which is the departure point for many tourists. The Cape Kidnappers Golf Course lies between the headland and the nearby coastal community of Te Awanga. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:५०, २५ अक्टोबर २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22229282 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-44 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Islamic ornament]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Abu 'Inaniya.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Islamic ornament''' is the use of decorative patterns in Islamic art. They can be broadly divided into the arabesque, using curving plant-based elements, geometric patterns with straight lines or regular curves, and calligraphy, consisting of religious texts with stylised appearance, used both decoratively and to convey meaning. All three often involve elaborate interlacing. The three types of ornament are often used together. Islamic decoration has had a significant influence on European decorative artforms, especially as Western arabesque. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:५३, १ नोभेम्बर २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22272778 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-45 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Southern Crab Nebula]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:The Crab of the Southern Sky Hen 2-104.tif|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Southern Crab Nebula''' (or WRAY-16-47 or Hen 2-104) is a nebula in the constellation Centaurus. The nebula is several thousand light years from Earth, and its central star is a symbiotic Mira variable - white dwarf pair. It is named for its resemblance to the Crab Nebula, which is in the northern sky. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०६:५८, ८ नोभेम्बर २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22282200 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-46 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Netto Question]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Questão Netto 1.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Netto Question''' (Portuguese: Questão Netto) was the largest collective action for the liberation of slaves in the Americas. The lawsuit is related to the liberation of 217 slaves in Brazilian lands in the 1870s. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:५३, १५ नोभेम्बर २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22333164 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-47 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Casa Grande del Pueblo]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Plaza Murillo .jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Casa Grande del Pueblo''' (English: Great House of the People), is the Bolivian presidential residence that replaced the Palacio Quemado in 2018. Inaugurated on 9 August 2018 during the presidency of Evo Morales as the official residence of the President of Bolivia, the interim government of Jeanine Áñez reverted to occupying the Palacio Quemado from 2019 to 2020. Following the inauguration of Luis Arce on 8 November 2020, it has again become the residence of the president. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:१९, २२ नोभेम्बर २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22360705 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-48 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:William Morrison (chemist)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Arntz and Morrison 1890.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''William Morrison''' (23 August 1855 – 29 August 1927) was a Scottish chemist. His background in chemistry piqued his interest in improving storage batteries. He concentrated on how to produce the most available energy for a unit of weight for efficiency in the working of an individual battery cell. Eventually, he developed storage batteries far more powerful than what had then been available. To demonstrate his batteries, Morrison installed 24 of them on a common horse-drawn carriage and attached an electric motor to the rear axle to be powered by them. Through various innovations, he developed the controls for the power used and the vehicle's steering so that the driver had complete control. Morrison invented the first practical self-powered four-wheeled electric carriage in the United States. His electric vehicle was the first to be driven in Chicago and in his hometown of Des Moines, Iowa. This electric horseless buggy of the late 19th century helped pave the way for the hybrid electric automobile of the 21st century. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०६:३९, २९ नोभेम्बर २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22383453 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-49 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Wildlife of Madagascar]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Maki.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The composition of '''Madagascar's wildlife''' reflects the fact that the island has been isolated for about 88 million years. The prehistoric breakup of the supercontinent Gondwana separated the Madagascar-Antarctica-India landmass from the Africa-South America landmass around 135 million years ago. Madagascar later split from India about 88 million years ago, allowing plants and animals on the island to evolve in relative isolation. As a result of the island's long isolation from neighboring continents, Madagascar is home to an abundance of plants and animals found nowhere else on Earth. Approximately 90 percent of all plant and animal species found in Madagascar are endemic, including the lemurs (a type of strepsirrhine primate), the carnivorous fossa and many birds. This distinctive ecology has led some ecologists to refer to Madagascar as the "eighth continent", and the island has been classified by Conservation International as a biodiversity hotspot. As recent as 2021, the "smallest reptile on earth" was also found in Madagascar, known as the Brookesia nana, or nano-chameleon. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:५८, ६ डिसेम्बर २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22394149 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-50 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Phromnia rosea]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Flatid leaf bugs and nymphs (Phromnia rosea).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Phromnia rosea''''', the flower-spike bug or the flatid leaf bug, is a species of planthopper in the family Flatidae. It is found in dry, tropical forests in Madagascar, and the adult insects are gregarious, the groups orienting themselves in such a way that they resemble a flower spike <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:२९, १३ डिसेम्बर २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22394149 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-51 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Great Meadow National Nature Park]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Velykyi Luh.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Great Meadow National Nature Park''' (Ukrainian: Великий Луг (національний природний парк)) (also, Velykyi Luh) covers historic steppe terrain in southeast Ukraine. It is on the south bank of the Dnieper River's Kakhovka Reservoir, which was created by the Dnieper Hydroelectric Station. The meadows and reed beds on the shore support one of the largest transmigration spots for birds in Eastern Europe <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०८:००, २० डिसेम्बर २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22450595 --> == Wikipedia translation of the week: 2021-52 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Luís Gama]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Luiz Gama by Raul Pompeia 1882.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Luís Gonzaga Pinto da Gama''' (Salvador, June 21, 1830 – São Paulo, August 24, 1882) was a Brazilian Rábula (self-taught lawyer), abolitionist, orator, journalist and writer, and the Patron of the Abolition of Slavery in Brazil. Born to a free black mother and a white father, he was nevertheless made a slave at the age of 10, and remained illiterate until the age of 17. He judicially won his own freedom and began to work as a lawyer on behalf of the captives, and by the age of 29 he was already an established author and considered "the greatest abolitionist in Brazil". <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:२६, २७ डिसेम्बर २०२१ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22472971 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-01 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2021 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Christmas tree production]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Christmas tree farm East Lansing MI check for pine shoot beetles.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Christmas tree production''' occurs worldwide on Christmas tree farms, in artificial tree factories and from native strands of pine and fir trees. Christmas trees, pine and fir trees purposely grown for use as a Christmas tree, are grown on plantations in many western nations, including Australia, the United Kingdom and the United States. In Australia, the industry is relatively new, and nations such as the United States, Germany and Canada are among world leaders in annual production. Great Britain consumes about 8 million trees annually, while in the United States between 35 and 40 million trees are sold during the Christmas season. Artificial Christmas trees are mostly produced in the Pearl River delta area of China. Christmas tree prices were described using a Hotelling-Faustmann model in 2001, the study showed that Christmas tree pr <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] १७:२७, ३ जनवरी २०२२ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22519540 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-02 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lobster War]]'''<br /> <small>''([[:fr:Conflit de la langouste entre la France et le Brésil]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Brazilian Boeing B-17 flies over the French destroyer Tartu (D636) during the 1963 Lobster War.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''The Lobster War''' (also known as the Lobster Operation; Portuguese: Guerra da Lagosta; French: Conflit de la langouste) was a dispute over spiny lobsters which occurred from 1961 to 1963 between Brazil and France. The Brazilian government refused to allow French fishing vessels to catch spiny lobsters 100 miles (160 km) off the Brazilian northeast coast, arguing that lobsters "crawl along the continental shelf", while the French maintained that "lobsters swim" and that, therefore, they might be caught by any fishing vessel from any country. The dispute was resolved unilaterally by Brazil, which extended its territorial waters to a 200-nautical-mile (370 km; 230 mi) zone, taking in the disputed lobsters' bed. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:२०, १० जनवरी २०२२ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22519540 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-03 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Henry Adams Thompson]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Henry A. Thompson.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Henry Adams Thompson''' (March 23, 1837 – July 8, 1920) was an American prohibitionist and professor who was the vice-presidential nominee of the Prohibition Party in 1880. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:५४, १७ जनवरी २०२२ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22614498 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-04 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Koz Castle]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Kozkalesi.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Koz Castle''' (Turkish: Koz Kalesi), or Kürşat Castle is a castle in the Altınözü district of the Hatay Province of Turkey. It has been involved in the Crusades in the 12th and 13th century. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:४३, २४ जनवरी २०२२ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22621333 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-06 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Log bucking]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Bucker2.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Bucking''' is the process of cutting a felled and delimbed tree into logs. Significant value can be lost by sub-optimal bucking because logs destined for plywood, lumber, and pulp each have their own value and specifications for length, diameter, and defects. Cutting from the top down is overbucking and from the bottom up is underbucking. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०९:११, ७ फेब्रुअरी २०२२ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22758274 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-07 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Bidriware]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Bidriware Hookah.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Bidriware''' is a metal handicraft from Bidar, India. It was developed in the 14th century C.E. during the rule of the Bahamani Sultans. The term "bidriware" originates from the township of Bidar, which is still the chief centre for the manufacture of the unique metalware. Due to its striking inlay artwork, bidriware is an important export handicraft of India and is prized as a symbol of wealth. The metal used is a blackened alloy of zinc and copper inlaid with thin sheets of pure silver. This native art form has obtained Geographical Indications (GI) registry. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:२८, १४ फेब्रुअरी २०२२ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22779496 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-08 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:simple:Loktak Folklore Museum]]'''<br /> <small>''([[:mni:ꯂꯣꯛꯇꯥꯛ ꯈꯨꯟꯅꯨꯡ ꯄꯨꯀꯩ ꯂꯟꯀꯩ ꯁꯪꯂꯦꯟ]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:LOKTAK FOLKLORE MUSEUM.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Loktak Folklore Museum''' or the Thanga Folklore Museum is a folk museum in Thanga Island in the Loktak lake of Manipur. It cares for and displays a collection of artistic, cultural and historical artefacts associated with the Loktak lake. The museum preserves the folk customs and beliefs, folk medicines, folk literature associated with the Loktak lake. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:०३, २१ फेब्रुअरी २०२२ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22779496 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-09 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Shapur I's victory relief at Naqsh-e Rostam]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Naghsh-e rostam, Irán, 2016-09-24, DD 12.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Shapur I's victory relief at Naqsh-e Rostam''' is located 3 kilometers north of Persepolis. It is the most impressive of eight Sasanian rock carvings cut into the cliff beneath the tombs of their Achaemenid predecessors <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०८:१२, २८ फेब्रुअरी २०२२ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22779496 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-10 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Day of the National Flag (Ukraine)]]'''<br /><small>''([[:uk:День Державного Прапора України]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Flag of Ukraine.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> August 23 every year since 2004 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:४२, ७ मार्च २०२२ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22918026 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-11 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Hermila Galindo]]'''<br /><small>''([[:es:Hermila Galindo]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Portrait of Hermila Galindo.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Hermila Galindo Acosta''' (also known as Hermila Galindo de Topete) (2 June 1886 – 18 August 1954) was a Mexican feminist and a writer. She was an early supporter of many radical feminist issues, primarily sex education in schools, women's suffrage, and divorce. She was one of the first feminists to state that Catholicism in Mexico was thwarting feminist efforts, and was the first woman to run for elected office in Mexico. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:०८, १४ मार्च २०२२ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=22964474 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-12 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Farn-Sasan]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Bronze coin of Farn-Sasan.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Farn-Sasan''' was the last king of the Indo-Parthian Kingdom, ruling the region of Sakastan approximately from 210 to 226. Literary sources makes no mention of him, and he is only known through the coins he issued. He was defeated in 226 by the Sasanian ruler Ardashir I (r. 224–242), which marked the end of Indo-Parthian rule. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] १२:१४, २१ मार्च २०२२ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23020670 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-13 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Dummy tank]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Inflatable dummy weapons - NARA - 292565.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Dummy tanks''' superficially resemble real tanks and are often deployed as a means of military deception in the absence of real tanks. Early designs included wooden shells and inflatable props that could fool enemy intelligence; they were fragile and only believable from a distance. Modern designs are more advanced and can imitate heat signatures, making them more effective illusions. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:३६, २८ मार्च २०२२ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23058505 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-15 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ankarana Reserve]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Tsingy Ankarana Madagascar 16-07-2004.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Ankarana Special Reserve''' in northern Madagascar was created in 1956. It is a small, partially vegetated plateau composed of 150-million-year-old middle Jurassic limestone <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:०९, ११ अप्रिल २०२२ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23120296 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Gwoździec Synagogue]]'''<br /> <small>''([[:pl:Synagoga w Gwoźdźcu]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Warszawa - synagoga z Gwoźdźca 2.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''synagogue''' was erected around 1650 in Gwoździec (Ukrainian: Гвіздець - Hvizdets), then in the Polish–Lithuanian Commonwealth, today in the Kolomyia Raion, Ukraine. The building was seriously damaged in a fire during World War I. It was rebuilt in the interwar period, but destroyed completely by the Germans in 1941 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:०९, १८ अप्रिल २०२२ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23159940 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-17 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:School of the Air]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:SchooloftheAir.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''School of the Air''' is a generic term for correspondence schools catering for the primary and early secondary education of children in remote and outback Australia where some or all classes were historically conducted by radio, although this is now replaced by telephone and internet technology. In these areas, the school-age population is too small for a conventional school to be viable. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:२२, २५ अप्रिल २०२२ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23192890 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-18 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:K-ration]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:KRation Breakfast.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''K-ration''' was an individual daily combat food ration which was introduced by the United States Army during World War II. It was originally intended as an individually packaged daily ration for issue to airborne troops, tank crews, motorcycle couriers, and other mobile forces for short durations. The K-ration provided three separately boxed meal units: Breakfast, Dinner, and Supper. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 01:24, ०९:४९, २ मे २०२२ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23227238 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-19 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cyrus the Great Day]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:7aban1394.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cyrus the Great Day''' (Persian: روز کوروش بزرگ, romanized: ruz-e kuroš-e bozorg) is an unofficial Iranian holiday that takes place on the seventh day of Aban, the eighth month of the Solar Hijri calendar (October 29th on the Gregorian calendar), to commemorate Cyrus the Great, the founder of the ancient Achaemenid Persian Empire. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:४६, ९ मे २०२२ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23227238 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-20 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lift Every Voice and Sing]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Lift Every Voice and Sing - U.S. Navy Band Southwest, Jacksonville, Fla.opus|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> "'''''Lift Every Voice and Sing'''''" – often referred to as the Black national anthem in the United States – is a hymn with lyrics by James Weldon Johnson (1871–1938) and set to music by his brother, J. Rosamond Johnson (1873–1954), for the anniversary of President Abraham Lincoln's birthday in 1900 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:४२, १६ मे २०२२ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23227238 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-22 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Zangbeto]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Zangbeto.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Zangbeto''' are the traditional voodoo guardians of the night among the Ogu or Egun people of Benin, Togo and Nigeria. A traditional police and security institution, the Zangbeto cult is charged with the maintenance of law and order, and ensures safety and security within Ogu communities <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:५०, ३० मे २०२२ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23338388 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-23 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Trabala vishnou]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Trabala vishnou (Walker, 1855) Rose Myrtle Lappet Moth female Lasiocampidae (16076304697).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Trabala vishnou''', the rose-myrtle lappet moth, is a moth of the family Lasiocampidae. It is found in south-east Asia, including Pakistan, India, Thailand, Sri Lanka, Myanmar, Java, China, Japan, Taiwan, Hong Kong, Vietnam and Indonesia. Four subspecies are recognized. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:०९, ६ जुन २०२२ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23366994 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-24 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Tirumala septentrionis]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Dark blue tiger (Tirumala septentrionis dravidarum).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Tirumala septentrionis''', the dark blue tiger, is a danaid butterfly found in the Indian subcontinent and Southeast Asia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:२०, १३ जुन २०२२ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23389957 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-25 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Statehood Day (Slovenia)]]'''<br /> <small>''([[:sl:Dan državnosti]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Statehood Day''' (Slovene: Dan državnosti) is a holiday that occurs on every 25 June in Slovenia to commemorate the country's declaration of independence from Yugoslavia in 1991. Although the formal declaration of independence did not come until 26 June 1991, Statehood Day is considered to be 25 June since that was the date on which the initial acts regarding independence were passed and Slovenia became independent <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०९:१७, २० जुन २०२२ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23396992 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-26 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Roll Out Solar Array]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:View of the ISS taken during Crew-2 flyaround (ISS066-E-080651).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Roll Out Solar Array''' (ROSA) and its larger version ISS Roll Out Solar Array (iROSA) are lightweight, flexible power sources designed by NASA to be deployed and used in space. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:०९, २७ जुन २०२२ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23436479 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-27 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:The Road Goes Ever On (song)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Hobbiton, New Zealand.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> "'''The Road Goes Ever On'''" is a title that encompasses several walking songs that J. R. R. Tolkien wrote for his Middle-earth legendarium. Within the stories, the original song was composed by Bilbo Baggins and recorded in The Hobbit. Different versions of it also appear in The Lord of the Rings, along with some similar walking songs. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०६:३६, ४ जुलाई २०२२ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23473250 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-28 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Everard Calthrop]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Everard Richard Calthrop''' (3 March 1857 – 30 March 1927) was a British railway engineer and inventor. Calthrop was a notable promoter and builder of narrow-gauge railways, especially of 2 ft 6 in (762 mm) narrow gauge, and was especially prominent in India. His most notable achievement was the Barsi Light Railway, but he is best known in his home country for the Leek and Manifold Valley Light Railway. Calthrop has been described as a "railway genius. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:४९, ११ जुलाई २०२२ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23502841 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-29 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Church of St. Clare, Horodkivka]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Horodkivka Catholic Church RB.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Church of St. Clare, Horodkivka''' is a Roman Catholic religious building and an architectural monument of local importance in the village of Horodkivka (alternative spelling Gorodkivka), Andrushivka Raion, Zhytomyr region, Ukraine. Horodkivka was called Khalaimgorodok before 1946 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:३०, १८ जुलाई २०२२ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23502841 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-30 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sack of Shamakhi]]'''<br /> <small>''([[:fa:تاراج شماخی]]) ''</small></div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Sack of Shamakhi''' took place on 18 August 1721, when rebellious Sunni Lezgins, within the declining Safavid Empire, attacked the capital of Shirvan province, Shamakhi (in present-day Azerbaijan Republic). The initially successful counter-campaign was abandoned by the central government at a critical moment and with the threat then left unchecked, Shamakhi was taken by 15,000 Lezgin tribesmen, its Shia population massacred, and the city ransacked. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:३१, २५ जुलाई २०२२ (नेपाली समय) </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23502841 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-31 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lau Pa Sat]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Telok Ayer Market Above, June 2015.JPG|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Lau Pa Sat''', also known as Telok Ayer Market, is a historic building located within the Downtown Core in the Central Area of Singapore. It was first built in 1824 as a fish market on the waterfront serving the people of early colonial Singapore and rebuilt in 1838. It was then relocated and rebuilt at the present location in 1894. It is currently a food court with stalls selling a variety of local cuisine. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:३२, १ अगस्ट २०२२ (नेपाली समय) </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23601901 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-32 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:The Raggle Taggle Gypsy]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> "'''The Raggle Taggle Gypsy'''" (Roud 1, Child 200), is a traditional folk song that originated as a Scottish border ballad, and has been popular throughout Britain, Ireland and North America. It concerns a rich lady who runs off to join the gypsies (or one gypsy). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:३६, ८ अगस्ट २०२२ (नेपाली समय) </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23635059 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-33 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Peroz I Kushanshah]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Extremely rare coin of Peroz I Kushanshah.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Peroz I Kushanshah''' was ruler of the Kushano-Sasanian Kingdom from 245 to 275. He was the successor of Ardashir I Kushanshah. He was an energetic ruler, who minted coins in Balkh, Herat, and Gandhara. Under him, the Kushano-Sasanians further expanded their domains into the west, pushing the weakened Kushan Empire to Mathura in North India. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:३२, १५ अगस्ट २०२२ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23661098 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-34 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:In the Arbour]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gierymski In the arbour.png|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''In the Arbour''''' (Polish: W altanie) is an oil painting created by Polish Realist painter Aleksander Gierymski in 1882. It is displayed at the National Museum in Warsaw, Poland. In the painting is shown a social gathering of a group of aristocrats portrayed in 18th-century clothes, which takes place on a summer day in a garden. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] १७:३२, २२ अगस्ट २०२२ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23685356 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-35 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:simple:Imphal Peace Museum]]'''<br /> <small>''([[:mni:ꯏꯝꯐꯥꯜ ꯑꯌꯤꯡ ꯑꯆꯤꯛ ꯄꯨꯀꯩ ꯂꯟꯀꯩ ꯁꯪꯂꯦꯟ]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Imphal Peace Museum.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Imphal Peace Museum''' (IPM) (Meitei: Imphal Aying-Achik Pukei Lankei Shanglen, Japanese: インパール平和資料館, romanized: Inpāru heiwa shiryōkan) is a WWII museum at the foothills of the Red Hills (Maibam Lokpa Ching) in Manipur. It is a living memory of the Battle of Imphal and other WWII battles (March-July 1944) fought in Manipur. It is supported by the Nippon Foundation (TNF), a non profit grant making organization, collaborating with the Manipur Tourism Forum and the Government of Manipur. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:१८, २९ अगस्ट २०२२ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23722272 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-36 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Saint John Church of Sohrol]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Holy SURP Hovhannes Church.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Church of Saint John''' (Armenian: Սուրբ Յովհաննէս Եկեղեցի) is a 5th or 6th century Armenian Catholic church in Sohrol, Shabestar County, East Azerbaijan Province, Iran. It was rebuilt in 1840 by Samson Makintsev (Sam Khan; member of Bogatyr Battalion) in brick on the older church foundation. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:३३, ५ सेप्टेम्बर २०२२ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23742791 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-38 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:2022 Melilla incident]]'''<br /> <small>''([[:ca:Massacre de Melilla]]) ([[:es:Tragedia de la valla de Melilla]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> On June 24, 2022, at least 37 migrants were killed at the Melilla border fence during a conflict with Moroccan and Spanish security forces. Conflict broke out as between 500 and 2,000 people gathered in the early hours of the day to cross the border with Spain. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:२४, १९ सेप्टेम्बर २०२२ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23818984 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-39 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:George W. Johnson (singer)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:George W. Johnson, 1898.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''George Washington Johnson''' (c. October 1846 – January 23, 1914) was an American singer and pioneer sound recording artist. Johnson was the first African American recording star of the phonograph <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:५२, २६ सेप्टेम्बर २०२२ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23831378 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-41 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Meitei classical language movement]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Meitei language written in Meitei script.svg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''social movement of Meitei language''' (officially known as "Manipuri language") to achieve the officially recognised status of the "Classical language of India" is advocated by various literary, political, social associations and organisations as well as notable individual personalities of Bangladesh, Myanmar, Northeast India (prominently Assam, Manipur and Tripura). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०६:४०, १० अक्टोबर २०२२ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23857591 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-42 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Urânia Vanério]]'''<br /> <small>''([[:pt:Urânia Vanério]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Urânia Vanério de Argollo Ferrão''' (Salvador, 14 December 1811 — 3 December 1849) was a Brazilian teacher, writer and translator. In her childhood she witnessed the conflict between Brazilian and Portuguese troops in early 1822, in the context of the Bahia's Independence process, which led her to write the poem "Lamentos de uma Baiana..." ("Laments of a girl from Bahia"). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०९:१७, १७ अक्टोबर २०२२ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23857591 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-43 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pagoda of the Celestial Lady]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:ThienMuPagoda.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Pagoda of the Celestial Lady''' (Vietnamese: Chùa Thiên Mụ; also called Linh Mụ Pagoda) is a historic temple in the city of Huế in Vietnam. Its iconic seven-story pagoda is regarded as the unofficial symbol of the city, and the temple has often been the subject of folk rhymes and ca dao about Huế. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:३७, २४ अक्टोबर २०२२ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23972116 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-44 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Women in Qatar]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Shaikha Khalaf Al Mohammed, Mehbubeh Akhlaghi, Bahya Al-Hamad 2011 (cropped).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Women's rights in Qatar''' are restricted by the country's male guardianship law and influenced by the Wahhabi interpretation of Islam. Both women and men were enfranchised in the country at the same time, in 1999. Labour force participation rates of Qatari women are above the world average and among the highest in the Arab World, which comes mainly as a result of an increasing number of Qatari women who are attaining academic degrees. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:५९, ३१ अक्टोबर २०२२ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23991876 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-45 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Truck art in South Asia]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:PK Truck on N-5 near Thatta asv2020-02 img2.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Truck art in South Asia''' is a popular form of regional decoration, with trucks featuring elaborate floral patterns and calligraphy. It is especially common in Pakistan and India. During the War in Afghanistan, Pakistani decorated trucks that ran services between Pakistan and Afghanistan came to be known as jingle trucks by American troops and contractors who were deployed across the latter. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०८:०८, ७ नोभेम्बर २०२२ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=23991876 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-46 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Gorgany Nature Reserve]]'''<br /> <small>''([[:uk:Ґорґани (заповідник)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gorgany Syniak.JPG|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Gorgany Nature Reserve''' (Ukrainian: Ґорґани заповідник) is a strict nature reserve (a 'zapovidnyk') of Ukraine that covers a part of the Gorgany mountain range of the Outer Eastern Carpatians in southwest Ukraine. The reserve is 46% old-growth forest, one of the last and largest such stands in Europe. The reserve was originally created in 1996 to protect relic stands of Stone pine trees (Pinus cembra). The reserve is administratively in the Nadvirna District of Ivano-Frankivsk Oblast. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:३४, १४ नोभेम्बर २०२२ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24059284 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-47 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pizza quattro formaggi]]'''<br /> <small>''([[:it:Pizza ai quattro formaggi]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Pizza quattro formaggi at restaurant, Chalk Farm Road, London.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pizza quattro formaggi''' (four cheese pizza) is a variety of pizza in Italian cuisine that is topped with a combination of four kinds of cheese, usually melted together, with (rossa, red) or without (bianca, white) tomato sauce. It is popular worldwide, including in Italy, and is one of the iconic items from pizzerias' menus. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:४६, २१ नोभेम्बर २०२२ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24072249 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-48 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Equestrian statue of the Duke of Wellington, Glasgow]]'''<br /> <small>''([[:de:Reiterstatue des Duke of Wellington (Glasgow)]]) ([[:es:Estatua de Wellington]]) ([[:ja:ウェリントン公爵騎馬像 (グラスゴー)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Statue of the Duke of Wellington on his horse Copenhagen unveiled in front of the Royal Exchange, in Royal Exchange Square, Glasgow in 1844.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''equestrian statue of Arthur Wellesley, 1st Duke of Wellington''' located outside the Gallery of Modern Art, Glasgow, Scotland, is one of Glasgow's most iconic landmarks. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०८:०३, २८ नोभेम्बर २०२२ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24120650 --> == Wikipedia translation of the week: 2022-49 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2022 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Black Woman with Child]]'''<br /> <small>''([[:pt:A Mulher Negra]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Eckhout, Albert - Mulher Africana.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Black Woman with Child''' is a circa 1650 full-length portrait painting by Albert Eckhout. It is in the collection of the National Gallery of Denmark. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:३०, ५ डिसेम्बर २०२२ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24120650 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-02 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Zakia Khudadadi]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Zakia Khudadadi''' also spelt as Zakia Khodadadi (Pashto: ذکیه خدادادی; born 29 September 1998) is an Afghan parataekwondo practitioner. She is the first Afghan female taekwondo practitioner. She rose to prominence after winning the African International Parataekwondo Championship in 2016 at the age of 18. She represented Afghanistan at the 2020 Summer Paralympics. She was initially denied the opportunity to compete at her maiden Paralympics due to the Taliban takeover but she was later allowed by the International Paralympic Committee to compete in the event after being safely evacuated from Afghanistan. She was able to compete and became the first Afghan female Paralympic competitor to compete at the Paralympics after 17 years since Mareena Karim's participation at the 2004 Summer Paralympics. She also officially became the first Afghan female sportsperson to participate in an international sporting event after the Taliban takeover. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:४२, ९ जनवरी २०२३ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24306136 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-03 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Léopoldville riots]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Léopoldville riots damage.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Léopoldville riots''' were an outbreak of civil disorder in Léopoldville (modern-day Kinshasa) in the Belgian Congo which took place in January 1959 and which were an important moment for the Congolese independence movement. The rioting occurred when members of the Alliance des Bakongo (ABAKO) political party were not allowed to assemble for a protest and colonial authorities reacted harshly. The exact death toll is not known, but at least 49 people were killed and total casualties may have been as high as 500. Following these riots, a round table conference was organized in Brussels to negotiate the terms of Congo's independence, The Congo received its independence on 30 June 1960, becoming the Republic of the Congo. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:२३, १६ जनवरी २०२३ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24351847 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-06 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sweden Finns' Day]] '''<br /> <small>''([[:fi:Ruotsinsuomalaisten päivä]]) ([[:sv:Sverigefinnarnas dag]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Sverigefinskaflaggan.svg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Sweden Finns' Day''' (Finnish: Ruotsinsuomalaisten päivä, Swedish: Sverigefinnarnas dag) is an anniversary celebrated in Sweden on 24 February. The anniversary of the calendar was approved by the Swedish Academy in 2010 and was celebrated for the first time in 2011. February 24 was chosen as the birthday of Carl Axel Gottlund, a collector of folk poetry and a defender of the status of the Finnish language. The purpose of the day is to celebrate the Sweden Finns and to recognize their history, language and culture as a prominent part of Sweden's cultural heritage. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:४९, ६ फेब्रुअरी २०२३ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24491747 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-07 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Delivery robot]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Woman Takes Groceries from Dax Delivery Robot.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''delivery robot''' is an autonomous robot that provides "last mile" delivery services. An operator may monitor and take control of the robot remotely in certain situations that the robot cannot resolve by itself such as when it is stuck in an obstacle. Delivery robots can be used in different settings such as food delivery, package delivery, hospital delivery, and room service. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:११, १३ फेब्रुअरी २०२३ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24515453 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-08 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Buddha Dhatu Jadi]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Swarno Mandir.JPG|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Buddha Dhatu Jadi''' (Bengali: বুদ্ধ ধাতু জাদি; Burmese: ဗုဒ္ဓဓာတုစေတီ also known as the Bandarban Golden Temple) is located close to Balaghata town, in Bandarban City, in Bangladesh. Dhatu are the material remains of a holy person, and in this temple the relics belong to Buddha. It is the largest Theravada Buddhist temple in Bangladesh and has the second-largest Buddha statue in the country. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०८:०३, २० फेब्रुअरी २०२३ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24581813 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-09 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Alina Scholtz]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Alina Scholtz''' (24 September 1908 – 25 February 1996) was a Polish landscape architect, known as one of country's pioneers in developing the field. Throughout her career she worked on various public and private projects for cemeteries, parks and green spaces. Some of her most noted works include the grounds of a villa on Kielecka Street in Warsaw for which she won a Silver Medal at the 1937 World Exhibition in Paris, the memorial cemetery to the victims of the Palmiry massacre, and landscaping projects along the East-West traffic route of Warsaw. In addition to her design work, she served as one of the founding members of the International Federation of Landscape Architects. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:४९, २७ फेब्रुअरी २०२३ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24617511 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-10 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Mary Nzimiro]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Mary Nzimiro''', birthname Mary Nwametu Onumonu, MBE (1898–1993) was a pioneering Nigerian businesswoman, politician and women's activist. In 1948, she was appointed principal representative of the United Africa Company (UAC) for Eastern Nigeria, while maintaining textile and cosmetics retail outlets of her own in Port Harcourt, Aba and Owerri. By the early 1950s, she was among the richest individuals in West Africa, becoming a resident of the exclusive Bernard Carr Street in Port Harcourt. On the political front, she was a member of the influential National Council of Nigeria and the Cameroons, becoming a member of its executive committee in 1957 and vice-president of the NCNC Estern Women's Association in 1962. During the Nigerian Civil War (1967–1970), she organized Igbo women in support of the Biafrans. As a result she lost most of her property in Port Harcourt and returned to her native Oguta where she died in 1993. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०८:३२, ६ मार्च २०२३ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24636259 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-11 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Elizabeth Langdon Williams]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Elizabeth Langdon Williams.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Elizabeth Langdon Williams''' (February 8, 1879 in Putnam, Connecticut – 1981 in Enfield, New Hampshire) was an American human computer and astronomer whose work helped lead to the discovery of Pluto, or Planet X. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:०६, १३ मार्च २०२३ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24700408 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-12 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:I Didn't Raise My Boy to Be a Soldier]] '''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Peerless Quartet - I Didn't Raise my Boy to be a Soldier.ogg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> an American anti-war song that was influential within the pacifist movement that existed in the United States before it entered World War I. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:१६, २० मार्च २०२३ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24720571 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-13 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:es:Diana Aguavil]]'''<br /> <small>''([[:en:Diana Aguavil]]) ([[:pt:Diana Aguavil]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Diana Aguavil.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Diana Alexandra Aguavil Calazacón''' (born 7 August 1983) is an Ecuadorian indigenous leader, since 25 August 2018, the first female governor of the Tsáchila nationality after 104 years of male administrations and winning the 2018 Tsáchila election. She was also the second woman to become a candidate. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:२५, २७ मार्च २०२३ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24758626 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Lucy Salani]]'''<br /> <small>''([[:en:Lucy Salani]]) ([[:fr:Lucy Salani]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Lucy Salani.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Lucy Salani''' was an Italian activist and is considered the only Italian transgender person to have survived the Nazi concentration camps. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:५१, १७ अप्रिल २०२३ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24872966 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-17 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:ca:María Fernanda Castro Maya]]'''<br /> <small>''([[:pt:María Fernanda Castro Maya]]) ([[:eu:María Fernanda Castro Maya]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''María Fernanda Castro Maya''' is a Mexican self-advocate disability rights activist. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:४०, २४ अप्रिल २०२३ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24872966 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-18 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sonia Orbuch]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Sonia Shainwald Orbuch''' (born Sarah Shainwald, May 24, 1925 – September 30, 2018) was an American Holocaust educator. During the Second World War she was a Jewish resistance fighter in eastern Poland. Orbuch hid in the forests of Poland with her family during the Second World War. She joined a group of Soviet partisans, being renamed Sonia in case she was captured, and helped fight against the Germans. After the war, she returned home, where she met her future husband. After having a daughter in a refugee camp in Germany, the family eventually emigrated to the United States. She spent the rest of life in public engagement, speaking about her experiences and in 2009, published her autobiography, Here, There Are No Sarahs: A Woman's Courageous Fight Against the Nazis and Her Bittersweet Fulfillment of the American Dream. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] १२:०९, १ मे २०२३ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24872966 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-19 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Nadia Ghulam]]'''<br /><small>''([[:fr:Nadia Ghulam]]) ([[:es:Nadia Ghulam]]) ([[:ca:Nadia Ghulam]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Nadia Ghulam (cropped).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Nadia Ghulam Dastgir''' is an Afghan woman who spent ten years posing as her dead brother to evade the Taliban's strictures against women. Her book about her experiences, written with Agnès Rotger and published in 2010, El secret del meu turbant (The Secret of My Turban), won the Prudenci Bertrana Prize for fiction. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:२२, ८ मे २०२३ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=24966177 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-20 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Purple Day]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Epilepsy Warrior Brooch May 2018 Purple Day.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Purple Day''' is a global grassroots event that was formed with the intention to increase worldwide awareness of epilepsy, and to dispel common myths and fears of this neurological disorder. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०८:०२, १५ मे २०२३ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25000361 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-22 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Valencian Art Nouveau]]'''<br /> <small>''([[:es:Modernismo valenciano]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Santuario Novelda.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Valencian Art Nouveau''' (Spanish: modernismo valenciano, Valencian: modernisme valencià), is the historiographic denomination given to an art and literature movement associated with the Art Nouveau in the Valencian Community, in Spain. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:३१, २९ मे २०२३ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25074014 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-23 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:pt:Alessandra Korap]]'''<br /> <small>''([[:en:Alessandra Korap]]) ''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Alessandra Korap''' is an indigenous leader and Brazilian environmental activist from the Munduruku ethnic group. Her main work is defending the demarcation of indigenous territory and denouncing the illegal exploitation and activities of the mining and logging industries. Alessandra is internationally recognized for her work. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:१८, ५ जुन २०२३ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25111481 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-24 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cassinga Day]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cassinga Day''' is a national public holiday in Namibia remembering the Cassinga Massacre. Commemorated annually on 4 May, the date "remembers those (approximately 600) killed in 1978 when the South African Defence Force attacked a SWAPO base at Cassinga in southern Angola". <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०६:५२, १२ जुन २०२३ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25111481 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-26 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Rawon]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Rawon Setan.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Rawon''' (Javanese: ꦫꦮꦺꦴꦤ꧀) is an Indonesian beef soup. Originating from East Java, rawon utilizes the black keluak nut as the main seasoning, which gives a dark color and nutty flavor to the soup. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०८:०३, २६ जुन २०२३ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25177056 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-27 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Hook echo]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Tornadic classic supercell radar.gif|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''hook echo''' is a pendant or hook-shaped weather radar signature as part of some supercell thunderstorms. It is found in the lower portions of a storm as air and precipitation flow into a mesocyclone, resulting in a curved feature of reflectivity. The echo is produced by rain, hail, or even debris being wrapped around the supercell <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:०३, ३ जुलाई २०२३ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25241057 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-29 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Esther Cooper Jackson]]'''<br /> <small>''([[:fr:Esther Cooper Jackson]]) ([[:simple:Esther Cooper Jackson]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Esther Cooper Jackson, 1968, Great Barrington.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Esther Victoria Cooper Jackson''' was an American civil rights activist and social worker. She was one of the founding editors of the magazine Freedomways. She also was an organizational and executive secretary at the Southern Negro Youth Congress. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०६:५९, १७ जुलाई २०२३ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25266525 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-30 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cut of pork]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:American Pork Cuts.svg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''cuts of pork''' are the different parts of the pig which are consumed as food by humans. The terminology and extent of each cut varies from country to country. There are between four and six primal cuts, which are the large parts in which the pig is first cut: the shoulder (blade and picnic), loin, belly (spare ribs and side) and leg <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:०६, २४ जुलाई २०२३ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25318972 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-31 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Gunhild Cross]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gunhildkorset.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Gunhild Cross''' (Danish: Gunhildkorset), named for its first owner, Gunhild, a daughter of Svend III of Denmark, is a mid-12th-century crucifix carved in walrus tusk and with both Latin and Runic inscriptions. It is now in the collection of the National Museum of Denmark. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०८:३३, ३१ जुलाई २०२३ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25380210 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-32 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Polyura athamas]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Close wing mud-puddling position of Charaxes bharata (C.& R. Felder,1867) - Indian Nawab.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Polyura athamas''''', the common nawab, is a species of fast-flying canopy butterfly found in tropical Asia. It belongs to the Charaxinae (rajahs and nawabs) in the brush-footed butterfly family (Nymphalidae). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०८:५९, ७ अगस्ट २०२३ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25410866 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-33 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Women's page]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:"Doings in Pittsburg Society" The Pittsburg Press February 1, 1920.png|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''women's page''' (sometimes called home page or women's section) of a newspaper was a section devoted to covering news assumed to be of interest to women. Women's pages started out in the 19th century as society pages and eventually morphed into features sections in the 1970s. Although denigrated during much of that period, they had a significant impact on journalism and in their communities. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०८:३६, १४ अगस्ट २०२३ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25427472 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-34 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Insect toxin]]'''<br /> <small>''([[:de:Insektengift]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:PDB 1lmr EBI.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Insect toxins''' are various protein toxins produced by insect species. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:१७, २१ अगस्ट २०२३ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25427472 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-35 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Manchester Blitz]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Air Raid Damage in Britain- Manchester HU49833.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Manchester Blitz''' (also known as the Christmas Blitz) was the heavy bombing of the city of Manchester and its surrounding areas in North West England during the Second World War by the German Luftwaffe. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०८:०१, २८ अगस्ट २०२३ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25427472 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-36 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ghana Independence Act 1957]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Ghana Independence Act 1957''' is an Act of the Parliament of the United Kingdom that granted the Gold Coast fully responsible government within the British Commonwealth of Nations under the name of Ghana <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:०३, ४ सेप्टेम्बर २०२३ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25427472 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-37 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Betrayal trauma]]'''<br /> <small>''([[:sv:Svektrauma]]) ([[:ar:صدمة الخيانة]]) ([[:ko:배신 트라우마]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Betrayal trauma''' is defined as a trauma perpetrated by someone with whom the victim is close to and reliant upon for support and survival. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:३४, ११ सेप्टेम्बर २०२३ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25427472 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-38 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:es:Genocidio del Putumayo]]'''<br /> <small>''([[:en:Putumayo genocide]]) ([[:ca:Genocidi del Putumayo]])''</small></div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:The Putumayo - the devil's paradise, travels in the Peruvian Amazon Region and an account of the atrocities committed upon the Indians therein (1913) (14782203995).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Putumayo genocide''' is the term which is used in reference to the enslavement, massacres and ethnocide of the indigenous population of the Amazon at the hands of the Peruvian Amazon Company, specifically in the area between the Putumayo River and the Caquetá River during the Amazon rubber boom period from 1879 to 1912. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०९:२३, १८ सेप्टेम्बर २०२३ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25599361 --> == ५०,००० लेख प्रतियोगिता == <div style="color:#c9c6bd; box-shadow: 0 20px 20px rgba(0, 0, 0, 0.900); border-radius: 20px;"> <div style="position: relative; background: #DC143C; width: 100%; padding:5px;"> <div style="text-align:center; font-size: 36px; margin-top: 15px;margin-left: 26px; font-family: 'Verdana'; line-height: 1.5em;">नमस्ते, <span style="color: #ebe6d8">'''{{safesubst:<noinclude />BASEPAGENAME}}'''ज्यू!</span> तपाईंलाई नयाँ '''{{Uline|c=#ebe6d8|{{Coloredlink|#ebe6d8|विकिपिडिया:५० हजार लेखहरू|५०,००० लेख प्रतियोगिता}}}}'''मा सामेल हुन हार्दिक निमन्त्रणा गरिन्छ</div> <div style="font-size:20px; color: #c9c6bd; padding: 20px;margin-left: 26px; text-align: center;">सबैभन्दा पहिले, नेपाली विकिपिडियामा योगदान गर्नुभएकोमा धन्यवाद। तपाईंलाई नयाँ ५०,००० लेख प्रतियोगितामा सामेल हुन आमन्त्रित गरिएको छ, एउटा चुनौतीपूर्ण प्रतिस्पर्धा जसले लगभग १७,८०० लेख सिर्जनाहरू गर्ने लक्ष्य राखेको छ। सबै विषयहरूका लेखहरू स्वागत छन्। यदि इच्छुक हुनुहुन्छ भने '''{{Coloredlink|#ebe6d8|विकिपिडिया:५० हजार लेखहरू|यो पृष्ठमा}}''' सामेल हुनुहोस् र योगदान गर्न सुरु गर्नुहोस्!</div> </div></div> धन्यवाद - [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) १९:१९, ३ अक्टोबर २०२३ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:बडा काजी@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:%E0%A4%AC%E0%A4%A1%E0%A4%BE_%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A5%80/%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A5%E0%A4%B2%E0%A5%AD&oldid=1171544 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-42 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Athyma nefte]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:VB 019 Color Sergeant UP.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Athyma nefte''''', the colour sergeant, is a species of brush-footed butterfly found in tropical South and Southeast Asia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:४३, १६ अक्टोबर २०२३ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25693965 --> ==[[:श्यामप्रसाद शर्मा]] [[विकिपिडिया:शीघ्र मेट्नुपर्ने आधार|शीघ्र मेट्नुपर्ने]]मा मनोनित== [[File:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] {{Quote box|quote=<p>यदि यो तपाईँले सृजना गर्नुभएको पहिलो लेख हो भने, तपाईँ [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा|लेखन सहयोग स्वशिक्षा]] पढ्न सक्नुहुन्छ।</p><p>लेख सृजना गर्न मद्दत गर्ने [[विकिपिडिया:लेख विजार्ड|लेख सहायिका]] पनि तपाईँ प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ।</p>|width=20%|align=right}} विकिपिडियाबाट हटाइने अनुरोध गर्दै, [[:श्यामप्रसाद शर्मा]]मा, एउटा चिनो राखिएको छ। यो दुई वा धेरै [[विकिपिडिया:शीघ्र मेट्नुपर्ने आधार|शीघ्र मेट्नुपर्ने आधार]] अन्तर्गत गरिएको छ, जसलाई छलफल बिनै कुनै पनि समयमा मेटाउन सकिन्छ। यदि पृष्ठले यी कुनै पनि कडाईका-साथ-परिभाषित मापदण्ड पूरा गर्दछ भने, यो एक प्रशासकद्वारा शीघ्र मेटाइनेछ। यसलाई चिनो लगाइनुका कारणहरू निम्न छन्: *यो एकदम छोटो, कम वा कुनै प्रसङ्ग पाठकलाई प्रदान नगर्ने लेख हो। ([[विकिपिडिया:शीघ्र मेट्नुपर्ने आधार#ले१|ले१]] हेर्नुहोस्।) कृपया छोटो लेख न्यूनतम मापदण्डको लागि हाम्रो जानकारी [[विकिपिडिया:अपूर्ण लेख|अपूर्ण लेखहरू]] हेर्नुहोस्। साथै कृपया नोट गर्नुहोस् कि लेख [[विकिपिडिया:उल्लेखनीयता|उल्लेखनीय]] विषयहरूमा हुनुपर्दछ र उनीहरूको सामग्रीले [[विकिपिडिया:प्रमाणिकता|प्रमाणित]] गर्ने भरपर्दो स्रोतहरूको सन्दर्भ प्रदान गर्नुपर्दछ। *यो एक व्यक्ति, संगठन (ब्यान्ड, क्लब, कम्पनी, ''इत्यादि''), व्यक्तिगत जनावर, वा वेब सामग्रीको बारेमा देखा पर्दछ, तर यसले विषय कसरी महत्वपूर्ण छ वा महत्त्वपूर्ण छैन भनेर संकेत गर्दैन: त्यो हो, किन यस विषयको लेख एक विश्वकोशमा समावेश गर्नुपर्दछ। ([[विकिपिडिया:शीघ्र मेट्नुपर्ने आधार#ले७|ले७]] हेर्नुहोस्।) यस्ता लेख कुनै पनि समय मेट्न सकिन्छ। [[विकिपिडिया:उल्लेखनीयता|उल्लेखनीय]] कृपया [[विकिपिडिया:उल्लेखनीयता|सामान्यतया उल्लेखनीय रूपमा के स्वीकार गरिन्छ त्यसका लागि दिशानिर्देश]] हेर्नुहोस्। यदि तपाईँलाई लाग्छ पृष्ठलाई यस कारणले मेटाउनु हुँदैन, तपाईँ '''नामाङ्कन विरोध गर्न''' [[:श्यामप्रसाद शर्मा|पृष्ठमा गएर]] आफ्नो विचार राख्नुहोला। यसले तपाईँलाई पृष्ठ किन मेटाउनु हुँदैन वर्णन गर्ने अवसर दिनेछ। यद्यपि, याद रहोस्, एक पटक पृष्ठ शीघ्र मेटाउन अङ्कित भएमा, यो तत्काल मेटाइनेछ। कृपया पृष्ठबाट शीघ्र मेटाउने चिनो आफैंले नहटाउनुहोला, तर विकिपिडियाको [[विकिपिडिया:नीति तथा दिशानिर्देशहरूको सूची|नीति तथा दिशानिर्देशहरू]] अनुरूप जानकारी थप्न नहिचकिचाउनुहोला। यदि पृष्ठ मेटिसकिएको, र भविष्यका सन्दर्भ वा सुधारको लागि तपाईँ मेटाइएको सामग्री पुनःप्राप्त गर्न चाहनुहुन्छ भने, कृपया {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%A6+%E0%A4%B6%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%BE|मेटाउने प्रशासकलाई सम्पर्क गर्न सक्नुहुन्छ}}, वा यदि तपाईँले पहिल्यै त्यसो गरिसक्नुभएमा, एउटा अनुरोध तपाईँ [[विकिपिडिया:मेटाइएको संशोधन|यहाँ राख्न सक्नुहुन्छ]]। [[User:Nirmal Dulal|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;"><font color="#000">'''''निर्मल दुलाल'''''</font></span>]]&nbsp;[[User Talk:Nirmal Dulal|<span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;">^{(<font color="#0272FD">कुरा गर्नुहोस</font>)}</span>]] २०:३६, २२ अक्टोबर २०२३ (नेपाली समय) == Wikipedia translation of the week: 2023-43 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Typhoon Rusa]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Rusa 2002-08-27 0350Z.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Typhoon Rusa''' was the most powerful typhoon to strike South Korea in 43 years. It was the 21st JTWC tropical depression, the 15th named storm, and the 10th typhoon of the 2002 Pacific typhoon season. It developed on August 22 from the monsoon trough in the northwestern Pacific Ocean, well to the southeast of Japan. For several days, Rusa moved to the northwest, eventually intensifying into a powerful typhoon. On August 26, the storm moved across the Amami Islands of Japan, where Rusa left 20,000 people without power and caused two fatalities. Across Japan, the typhoon dropped torrential rainfall peaking at 902 mm (35.5 in) in Tokushima Prefecture. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:३५, २३ अक्टोबर २०२३ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25693965 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-44 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Hein Eersel]]'''<br /> <small>''([[:nl:Hein Eersel]]) ([[:it:Hein Eersel]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:HeinEersel.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Christiaan Hendrik "Hein" Eersel''' was a Surinamese linguist and cultural researcher. He served as Minister of Education and Population Development in the cabinet of acting Prime Minister Arthur Johan May. He was also the first chancellor of the University of Suriname. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:५४, ३० अक्टोबर २०२३ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25797248 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-45 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Reclaim the Night]]'''<br /> <small>''([[:de:Reclaim the Night]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Reclaim the Night 2014.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Reclaim the Night''' is a movement started in Leeds in 1977 as part of the Women's Liberation Movement. Marches demanding that women be able to move throughout public spaces at night took place across England until the 1990s. Later, the organisation was revived and sponsors annual and national marches against rape and violence against women. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०६:२५, ८ नोभेम्बर २०२३ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25797248 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-46 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ishe Komborera Africa]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Ishe Komborera Africa.mp3|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> "'''Ishe Komborera Africa'''" (Shona for: God Bless Africa), also called "Ishe Komborera Zimbabwe" (Shona for: God Bless Zimbabwe), was the Zimbabwean national anthem from 1980 to 1994. It was the country's first national anthem after gaining independence in 1980. It is a translation of 19th-century South African schoolteacher Enoch Sontonga's popular African hymn "Nkosi Sikelel' iAfrika" into Zimbabwe's native Shona and Ndebele languages. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०६:२३, १३ नोभेम्बर २०२३ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25797248 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-47 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Bhagavata Mela]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Bhagavata Mela''' is a classical Indian dance that is performed in Tamil Nadu, particularly the Thanjavur area. It is choreographed as an annual Vaishnavism tradition in Melattur and nearby regions, and celebrated as a dance-drama performance art. The dance art has roots in a historic migration of practitioners of Kuchipudi, another Indian classical dance art, from Andhra Pradesh to the kingdom of Tanjavur. The term Bhagavata, state Brandon and Banham, refers to the Hindu text Bhagavata Purana. Mela is a Sanskrit word that means "gathering, meeting of a group" and connotes a folk festival. The traditional Bhagavata Mela performance acts out the legends of Hinduism, set to the Carnatic style music. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 00:38, ०९:५२, २० नोभेम्बर २०२३ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25797248 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-48 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:fr:Zanskari]]'''<br /> <small>''([[:en:Zaniskari]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Zaniskari Horse in Ladakh, India.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Zaniskari''' or '''Zanskari''' is a breed of small mountain horse or pony from Ladakh, in northern India. It is named for the Zanskar valley or region in Kargil district. It is similar to the Spiti breed of Himachal Pradesh, but is better adapted to work at high altitude. Like the Spiti, it shows similarities to the Tibetan breeds of neighbouring Tibet. It is of medium size, and is often grey in colour. The breed is considered endangered, as there are only a few hundred alive today, and a conservation programme has been started at Padum, Zanskar, in the Kargil district of Ladakh. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:२९, २७ नोभेम्बर २०२३ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25797248 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-49 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sheikh Hussein]]'''<br /> <small>''([[:fr:Sheikh Hussein]]) ([[:it:Scec Hussèn]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Sheikh Hussein.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Sheikh Hussein''' is a town in south-eastern Ethiopia. The site has been recorded in the tentative list for UNESCO World Heritage List since 2011 as a religious, cultural and historical site. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:१९, ४ डिसेम्बर २०२३ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25921616 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-50 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:fr:Applaudissements aux fenêtres pendant la pandémie de Covid-19]]'''<br /> <small>''([[:es:Aplauso por los trabajadores de la salud]]) ([[:gl:Aplauso ao persoal sanitario]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Koronabirus konfinamendua Lasarten 2020-03-29.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> During the COVID-19 pandemic, applauding daily at a scheduled hour was a gesture of acclamation, recognition and gratitude towards health professionals in tribute to their work at the time. This habit emerged in January 2020 in Wuhan, where the pandemic originated, and then spread to several cities around the world during the quarantines and sanitary cordons ordered as preventive measures, Italy being the first one. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०८:११, ११ डिसेम्बर २०२३ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25925561 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-51 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Jamaica Bay Wildlife Refuge]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Aerial view of Subway Island, July 2019.JPG|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Jamaica Bay Wildlife Refuge''' is a wildlife refuge in New York City managed by the National Park Service as part of Gateway National Recreation Area. It is composed of the open water and intertidal salt marshes of Jamaica Bay. It lies entirely within the boundaries of New York City, divided between the boroughs of Brooklyn to the west and Queens to the east. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:५०, १८ डिसेम्बर २०२३ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25951007 --> == Wikipedia translation of the week: 2023-52 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2023 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Plant blindness]]'''<br /> <small>''([[:fr:Cécité botanique]]) ([[:de:Pflanzenblindheit]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Plant blindness 0323.png|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Plant blindness''' is an informally-proposed form of cognitive bias, which in its broadest meaning, is a human tendency to ignore plant species. This includes such phenomena as not noticing plants in the surrounding environment, not recognizing the importance of plant life to the whole biosphere and to human affairs, a philosophical view of plants as an inferior form of life to animals and/or the inability to appreciate the unique features or aesthetics of plants. Related terms include plant‐neglect, zoo-centrism, and zoo‐chauvinism. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:४३, २५ डिसेम्बर २०२३ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=25971304 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-02 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pax airship disaster]]'''<br /> <small>''([[:pt:Catástrofe do dirigível Pax]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Sim new-mcclures-magazine 1902-09 19 5 (page 75 crop).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Pax''''' '''airship disaster''' was the explosion of the ''Pax'' airship on May 12, 1902, in Paris, which killed the Brazilian inventor Augusto Severo and the French mechanic Georges Saché. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] 12:14, 8 January 2024 (UTC)'' </div> <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26033876 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-03 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Conversion to Islam]]'''<br /> <small>''([[:fr:Conversion à l'islam]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Sahadah-Topkapi-Palace.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Conversion to Islam''' is accepting Islam as a religion or faith and rejecting any other religion or irreligion. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:५६, १५ जनवरी २०२४ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26044632 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-04 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Kinder der Landstrasse]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Kinderdlandstrasse plakat.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Kinder der Landstrasse''' (literally: Children of the Country Road) was a project implemented by the Swiss foundation Pro Juventute from 1926 to 1973. The project aimed to assimilate the itinerant Yenish people in Switzerland by forcibly removing their children from their parents and placing them in orphanages or foster homes. Approximately 590 children were affected by this program. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:४७, २२ जनवरी २०२४ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26044632 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-05 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Qurm Nature Reserve]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Al-Qurm Wetlands.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Qurm Nature Reserve''' is a national nature reserve in Muscat Governorate, Oman. Located on the Gulf of Oman coast, the reserve protects a mangrove forest and the surrounding wetland in a small estuary within the urban area of Qurm. Established in 1975, the reserve has been designated as an Important Bird Area since 1994, and as a protected Ramsar site since 2013. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:४८, २९ जनवरी २०२४ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26149847 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-06 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Timurid architecture]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Gur-e-Amir Mausolueum - Samarkand - Uzbekistan (7488414078).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Timurid architecture''' was an important stage in the architectural history of Iran and Central Asia during the late 14th and 15th centuries. The Timurid Empire (1370–1507), founded by Timur (d. 1405) and conquering most of this region, oversaw a cultural renaissance. In architecture, the Timurid dynasty patronized the construction of palaces, mausoleums, and religious monuments across the region. Their architecture is distinguished by its grand scale, luxurious decoration in tilework, and sophisticated geometric vaulting. This architectural style, along with other aspects of Timurid art, spread across the empire and subsequently influenced the architecture of other empires from the Middle East to the Indian subcontinent. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:०८, ५ फेब्रुअरी २०२४ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26169542 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-07 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Adoration of the Magi (Fra Angelico and Filippo Lippi)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Fra Angelico, Fra Filippo Lippi, The Adoration of the Magi.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''''Adoration of the Magi''''' is a tondo, or circular painting, of the Adoration of the Magi assumed to be that recorded in 1492 in the Palazzo Medici Riccardi in Florence as by Fra Angelico. It dates from the mid-15th century and is now in the National Gallery of Art in Washington D.C. Most art historians think that Filippo Lippi painted more of the original work, and that it was added to some years after by other artists, as well as including work by assistants in the workshops of both the original masters. It has been known as the Washington Tondo and Cook Tondo after Herbert Cook, and this latter name in particular continues to be used over 50 years after the painting left the Cook collection. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] १२:४५, १२ फेब्रुअरी २०२४ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26187446 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-08 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:nl:Graf met de handjes]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Weg langs het kerkhof tegenover 1, Roermond.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The monument '''Van Gorkum-Van Aefferden''', more well known as the "'''grave with the little hands'''" is a monumental Tombstone in the Dutch city of Roermond. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) १९:०९, १९ फेब्रुअरी २०२४ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26260848 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-09 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Doorway effect]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''doorway effect''' is a known psychological event where a person's short-term memory declines when passing through a doorway moving from one location to another when it would not if they had remained in the same place. People experience this effect by forgetting what they were going to do, thinking about, or planning upon entering a different room. This is thought to be due to the change in one's physical environment, which is used to distinguish boundaries between remembered events: memories of events encountered in the present environment are more accessible than those beyond it. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:१५, २६ फेब्रुअरी २०२४ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26260848 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-10 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Sissieretta Jones]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:1899 poster of Mme. M. Sissieretta Jones.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Matilda Sissieretta Joyner Jones''' (January 5, 1868, or 1869 – June 24, 1933) was an American soprano. She sometimes was called "The Black Patti" in reference to Italian opera singer Adelina Patti. Jones' repertoire included grand opera, light opera, and popular music <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:१८, ४ मार्च २०२४ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26313143 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-11 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Preventative Coup of November 11]]'''<br /> <small>''([[:es:Golpe de Estado en Brasil de 1955]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Exército na casa de Café Filho.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Preventative Coup of November 11''' sometimes called the '''1955 Brazilian coup d'état''' or referred to as an "anti-coup" or a "counter-coup" (Portuguese: ''Novembrada, Movimento de 11 de Novembro, Contragolpe, Golpe Preventivo do Marechal Lott'') was a series of military and political events led by Henrique Teixeira Lott that resulted in Nereu Ramos assuming the presidency of Brazil until being peacefully succeeded by Juscelino Kubitschek a few months later. The bloodless coup removed Carlos Luz from the presidency because he was suspected of plotting to prevent Kubitschek from taking office. As a result of the tensions, Brazil had three presidents in the span of a single week. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:४९, ११ मार्च २०२४ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26366849 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-12 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Hojang Taret]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Hojang Taret''' is a classical Meitei language play based on Euripides's ancient Greek tragedy The Phoenician Women. It is directed by Oasis Sougaijam and produced by The Umbilical Theatre in Imphal, Kangleipak. It depicts the moral ambiguities of conflict between brothers resulting to the ruination of the ancient city of Thebes. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:३७, १८ मार्च २०२४ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26366849 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-13 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Magna Lykseth-Skogman]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Magna Lykseth in Tristan och Isolde at Kungliga Operan 1909 - SMV - GL164.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Magna Elvine Lykseth-Skogman''' (6 February 1874 – 13 November 1949), also known as Magna Lykseth-Schjerven, was a Norwegian-born Swedish operatic soprano. After making her début at the Royal Swedish Opera in 1901 as Santuzza in Cavalleria rusticana, she was engaged there until 1918 becoming the company's prima donna. She performed leading roles in a wide range of operas but is remembered in particular for her Wagnerian interpretations, creating Brünnhilde in the Swedish premières of Siegfried and Götterdämmerung, and Isolde in 1909. Considered to be one of the most outstanding Swedish opera singers of her generation, she was awarded the Litteris et Artibus medal in 1907 and became a member of the Royal Swedish Academy of Music in 1912 <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:४५, २५ मार्च २०२४ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26447450 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-14 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lidder Valley]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Pahalgam Valley.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Lidder Valley''' or Liddar Valley is a Himalayan sub-valley that forms the southeastern corner of Anantnag district in Indian-administered Kashmir. The Lidder River flows down the valley. The entrance to the valley lies 7 km northeast from Anantnag town and 62 km southeast from Srinagar, the summer capital of Jammu and Kashmir. It is a 40-km-long gorge valley with an average width of 3 km. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०९:००, १ अप्रिल २०२४ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26509189 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-15 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Operation Kraai]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Overzicht van het vliegveld te Djokja vanuit de 'Control Tower', Bestanddeelnr 5128.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Operation Kraai''' (Operation Crow) was a Dutch military offensive against the de facto Republic of Indonesia in December 1948 after negotiations failed. With the advantage of surprise the Dutch managed to capture the Indonesian Republic's temporary capital, Yogyakarta, and seized Indonesian leaders such as de facto Republican President Sukarno. This apparent military success was however followed by guerrilla warfare, while the violation of the Renville Agreement ceasefire diplomatically isolated the Dutch, leading to the Dutch–Indonesian Round Table Conference and recognition of the United States of Indonesia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:३२, ८ अप्रिल २०२४ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26550154 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-16 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:ru:Павильон Росси]]'''<br /> <small>''([[:en:Rossi Pavilion]])&#32;([[:fr:Pavillon Rossi]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Rossi's Pavilion in Mikhailovsky Garden. Saint-Petersburg. 1825..jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Rossi Pavilion''' (Russian: Павильон Росси) is a pavilion on the bank of the Moyka River in the Mikhailovsky Garden in Saint Petersburg. It was designed by architect Carlo Rossi in the early 1820s and built in 1825 during his redevelopment of the garden. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:३८, १५ अप्रिल २०२४ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26565118 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-17 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Devorà Ascarelli]]'''<br /> <small>''([[:it:Debora Ascarelli]])&#32;([[:es:Devorà Ascarelli]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Devorà Ascarelli''' was a 16th-century Italian poet living in Rome, Italy. Ascarelli may have been the first Jewish woman to have a book of her own work published. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] ०७:२०, २२ अप्रिल २०२४ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26624302 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-18 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:1989 Serbian general election]]'''<br /> <small>''([[:sr:Председнички избори у Србији 1989.]])&#32;([[:vi:Tổng tuyển cử Serbia 1989]])''</small></div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Parliament of SR Serbia (1989–1991).svg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''General elections were held in Serbia''', a constituent federal unit of SFR Yugoslavia, on 12 November 1989 to elect the president of the presidency of the Socialist Republic of Serbia and delegates of the Assembly of SR Serbia. Voting for delegates also took place on 10 and 30 November 1989. In addition to the general elections, local elections were held simultaneously. These were the first direct elections conducted after the adoption of the 1974 Yugoslav Constitution and the delegate electoral system, and the last elections conducted under a one-party system. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:१७, २९ अप्रिल २०२४ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26624302 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-19 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:#DDDDDD; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Heinrich Bünting]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Heinrich Bünting''' (1545 – 1606) was a Protestant pastor and theologian. He is best known for his book of woodcut maps titled Itinerarium Sacrae Scripturae (Travel book through Holy Scripture) first published in 1581. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:१२, ६ मे २०२४ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26624302 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-20 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background:var(--background-color-backdrop-dark, #DDDDDD); border:1px solid #BBBBBB; color:var(--color-inverted, #000000); padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ruyan (district)]]'''<br /> <small>''([[:fa:رویان (طبرستان)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Northern Iran and its surroundings during the Iranian intermezzo.svg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Ruyan''' (Persian: رویان), later known as Rustamdar (رستمدار), was the name of a mountainous district that encompassed the western part of Tabaristan/Mazandaran, a region on the Caspian coast of northern Iran. In Iranian mythology, Ruyan appears as one of the places that the legendary archer Arash shot his arrow from, reaching the edge of Khorasan to mark the border between Iran and Turan. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:२४, १३ मे २०२४ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26755244 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-21 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: #f8f9fa; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Turlough (lake)]]'''<br /> <small>''([[:de:Turlough]])&#32;([[:no:Turlough]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Carran Turlough.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''turlough''' is a seasonal or periodic water body found mostly in limestone karst areas of Ireland, west of the River Shannon. [...] The water bodies fill and empty with the changes in the level of the water table, usually being very low or empty during summer and autumn and full in the winter. As groundwater levels drop the water drains away underground through cracks in the karstic limestone. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:१६, २० मे २०२४ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26789673 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-22 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: #f8f9fa; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Geiranger Church]]'''<br /> <small>''([[:no:Geiranger kirke]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- [[File:Iglesia parroquial, Geiranger, Noruega, 2019-09-07, DD 84-97 PAN.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Geiranger Church''' (Norwegian: Geiranger kyrkje) is a parish church of the Church of Norway in Stranda Municipality in Møre og Romsdal county, Norway. It is located in the village of Geiranger, and the end of the famous Geirangerfjorden. It is the church for the Geiranger parish which is part of the Nordre Sunnmøre prosti (deanery) in the Diocese of Møre. The white, wooden church was built in an octagonal design in 1842 using plans drawn up by the architect Hans Klipe. The church seats about 165 people. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:३३, २७ मे २०२४ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26828106 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-23 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: #f8f9fa; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Guillermo Larrazábal]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Guillermo Larrazábal Arzubide''' (10 February 1907 – 1983) was a Spanish stained glass artist who was active in Ecuador. He is considered Ecuador's most important stained glass artist. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:५९, ३ जुन २०२४ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26828106 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-25 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: #f8f9fa; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:de:Magdalena Zeger]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Magdalena Zeger''' ([mak.da.ˈleː.na ˈt͡seː.gɐ], * 1491; † 16. January 1568 in Kolding) was a calendar maker, astronomer and astrologist. Her Hamburg almanacs and forecasts from 1561 and 1563 have been preserved. Zeger's calendars are the first independent publications by a woman in the field of astronomy. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:१४, १७ जुन २०२४ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26940351 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-26 == {| class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: #f8f9fa; border:1px solid #BBBBBB; color:#000000; padding .4em;" |- |style="text-align:center;"| The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Koreans in Micronesia]]'''<br /> <small>''([[:zh:朝鮮裔密克羅尼西亞人]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Koreans in Micronesia''' used to form a significant population before World War II, when most of the region was ruled as the South Seas Mandate of the Empire of Japan; for example, they formed 7.3% of the population of Palau in 1943. However, after the area came under the control of the United States as the Trust Territory of the Pacific Islands, most Koreans returned to their homeland. As of 2013, about seven thousand South Korean expatriates & immigrants and Korean Americans reside in the Marianas (Guam and the Commonwealth of the Northern Mariana Islands), which have remained under U.S. control, while only around two hundred South Korean expatriates reside in the independent countries of Micronesia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०९:४८, २४ जुन २०२४ (नेपाली समय)'' </div> |} <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=26940351 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-27 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Roller printing on textiles]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Silverstudio.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Roller printing''' on fabrics is a textile printing process patented by Thomas Bell of Scotland in 1783 in an attempt to reduce the cost of the earlier copperplate printing. This method was used in Lancashire fabric mills to produce cotton dress fabrics from the 1790s, most often reproducing small monochrome patterns characterized by striped motifs and tiny dotted patterns called "machine grounds". Improvements in the technology resulted in more elaborate roller prints in bright, rich colours from the 1820s; Turkey red and chrome yellow were particularly popular. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:२९, १ जुलाई २०२४ (नेपाली समय)'' </div> </div> <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27031540 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-28 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:simple:India naming dispute]]'''<br /> <small>''([[:ur:انڈیا نام کا تنازعہ]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''India naming dispute''' in 1947 refers to the argument over the use of the name India during and after the partition of British Raj, between the countries of Pakistan and the Republic of India. This dispute involved key figures such as Lord Mountbatten, the last Viceroy of British Raj, and Muhammad Ali Jinnah, the leader of the Muslim League and a founder of Pakistan. By 1947, the British Raj was going to be divided into two new nation states – Hindustan and Pakistan. Jinnah was initially convinced that Hindustan would not use the term India, since it lacked indigenous pedigree, etymologically and historically India meant the Indus Valley (modern-Pakistan). He also opposed the use of the name India as it would cause confusion regarding history. The disagreement had significant implications for national identity and international recognition. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:५८, ८ जुलाई २०२४ (नेपाली समय)'' </div> </div> <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27031540 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-29 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Adumu]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Maasai 2012 05 31 2782 (7522645058).jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Adumu''', is a type of dance that the Maasai people of Kenya and Tanzania practice. Young Maasai warriors generally perform the energetic and acrobatic dance at ceremonial occasions including weddings, religious rites, and other significant cultural events. The Adumu dance is characterized by a sequence of jumps performed by the dancers, who stand in a circle and alternately jump while keeping their bodies as straight and upright as possible. In addition to wearing vividly colored shúkàs (clothes) and beaded jewelry, the dancers are typically clad in traditional Maasai costume. Traditional Maasai songs and chants are also performed during the dance. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:००, १५ जुलाई २०२४ (नेपाली समय)'' </div> </div> <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27031540 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-30 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Rathaus-Glockenspiel]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:2019-11-16, Glockenspiel, Neues Münchner Rathaus, IMG 7463 edit Christoph Braun.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Rathaus-Glockenspiel''' is a large mechanical clock located in Marienplatz Square, in the heart of Munich, Germany. Famous for its life-size characters, the clock twice daily re-enacts scenes from Munich's history. First is the story of the marriage of Duke Wilhelm V to Renata of Lorraine in 1568, followed by the story of the Schäfflerstanz, also known as the coopers' dance. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:४१, २२ जुलाई २०२४ (नेपाली समय)'' </div> </div> <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27031540 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-31 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Nederlandsche Cocaïnefabriek]]'''<br /> <small>''([[:es:Nederlandsche Cocaïnefabriek]])&#32;([[:nl:Nederlandsche Cocaïnefabriek]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Nederlandsche Cocainefabriek Schinkelstraat Amsterdam architect HH Baanders 1902.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Nederlandsche Cocaïnefabriek''' (Dutch pronunciation: [ˈneːdərlɑntsə koːkaːˈinəfaːˌbrik]; English: Dutch Cocaine Factory) or NCF was an Amsterdam-based company producing cocaine for medical purposes in the 20th century. It imported its raw materials mainly from the Dutch East Indies and sold its products across Europe, making good profits especially in the early years of World War I. The NCF produced morphine, heroin and ephedrine as well. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:२९, २९ जुलाई २०२४ (नेपाली समय)'' </div> </div> <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27150339 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-32 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Suffrage drama]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Pamphlet from NAWSA for women's suffrage plays, page 1.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Suffrage drama''' (also known as suffrage plays or suffrage theatre) is a form of dramatic literature that emerged during the British women's suffrage movement in the early twentieth century. Suffrage performances lasted approximately from 1907-1914. Many suffrage plays called for a predominant or all female cast. Suffrage plays served to reveal issues behind the suffrage movement. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:५८, ५ अगस्ट २०२४ (नेपाली समय)'' </div> </div> <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27150339 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-33 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Karatgurk]]'''<br /> <small>''([[:it:Karatgurk]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> In the Australian Aboriginal mythology of the Aboriginal people of south-eastern Australian state of Victoria, the '''Karatgurk''' were seven sisters who represented the constellation known in western astronomy as the Pleiades. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:५८, १२ अगस्ट २०२४ (नेपाली समय)'' </div> </div> <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27264174 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-34 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:B1 (classification)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''B1''' is a medical-based Paralympic classification for blind sport. Athletes in this classification are totally or almost totally blind. It is used by a number of blind sports including blind tennis, para-alpine skiing, para-Nordic skiing, blind cricket, blind golf, five-a-side football, goalball and judo. Some other sports, including adaptive rowing, athletics and swimming, have equivalents to this class. The B1 classification was first created by the IBSA in the 1970s, and has largely remained unchanged since despite an effort by the International Paralympic Committee (IPC) to move towards a more functional and evidence-based classification system. Classification is often handled on the international level by the International Blind Sports Federation (IBSA) but it sometimes handled by national sport federations. There are exceptions for sports like athletics and cycling, where classification is handled by their own governing bodies. Equipment utilized by competitors in this class may differ from sport to sport, and may include sighted guides, guide rails, beeping balls and clapsticks. There may be some modifications related to equipment and rules to specifically address needs of competitors in this class to allow them to compete in specific sports. Some sports specifically do not allow a guide, whereas cycling and skiing require one. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:४१, १९ अगस्ट २०२४ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27278917 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-35 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Erzi (village)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Caucasus, Ingushetia, Ингушские боевые и смотровые башни, горы Кавказа.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Erzi''' (Russian: Эрзи; Ingush: Аьрзи, romanized: Ärzi, lit. 'Eagle') is a medieval village (aul) in the Dzheyrakhsky District of Ingushetia. It is part of the rural settlement (administrative center) of Olgeti. The entire territory of the settlement is included in the Dzheyrakh-Assa State Historical-Architectural and Natural Museum-Reserve and is under state protection. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०९:०४, २६ अगस्ट २०२४ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27345183 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-37 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cappadocian calendar]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Cappadocian calendar''' was a solar calendar that was derived from the Persian Zoroastrian calendar. It is named after the historic region Cappadocia in present-day Turkey, where it was used. The calendar, which had 12 months of 30 days each and five epagomenal days, originated between 550 and 330 BC, when Cappadocia was part of the Persian Achaemenid Empire. The Cappadocian calendar was identical to the Zoroastrian calendar; this can be seen in its structure, in the Avestan names and in the order of the months. The Cappadocian calendar reflects the Iranian cultural influence in the region. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:२७, ९ सेप्टेम्बर २०२४ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27357319 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-39 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Independence Day (Albania)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Independence Day''' (Albanian: Dita e Pavarësisë) is a public holiday in Albania observed on 28 November. It commemorates the Albanian Declaration of Independence (from the Ottoman Empire), which was ratified by the All-Albanian Congress on 28 November 1912, establishing the state of Albania. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०६:१४, २३ सेप्टेम्बर २०२४ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27456350 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-40 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Wildlife of Bahrain]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Birds in Al-Areen Wildlife Park.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The wildlife of the archipelago of Bahrain, is more varied than might be expected of this small group of islands in the Persian Gulf. Apart from a strip of the north and west of the main island, where crops are grown with irrigation, the land is arid. With a very hot dry summer, a mild winter, and brackish groundwater, the plants need adaptations in order to survive. Nevertheless, 196 species of higher plant have been recorded here, as well as about seventeen species of terrestrial mammals, many birds and reptiles, and many migratory birds visit the islands in autumn and spring. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:४२, ३० सेप्टेम्बर २०२४ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27456350 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-42 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Little Danes experiment]]'''<br /> <small>''([[:fa:آزمایش دانمارکی‌های کوچک]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Children play at a Danish Red Cross-run orphanage in Greenland.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''little Danes experiment''' was a 1951 Danish operation where 22 Greenlandic Inuit children were sent to Danish foster families in an attempt to re-educate them as "little Danes". While the children were all supposed to be orphans, most were not. Six children were adopted while in Denmark, and sixteen returned to Greenland, only to be placed in Danish-speaking orphanages and never live with their families again. Half of the children experienced mental health disturbances, and half of them died in young adulthood. The government of Denmark officially apologised in 2020, after several years of demands from Greenlandic officials. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०९:०१, १४ अक्टोबर २०२४ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27572997 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-43 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Kharayeb]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Muharram 1Oth-Ashouraa 2007 in Kharayeb - panoramio.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Kharayeb''' (Arabic: الخرايب) is a historic town in the Sidon District in the South Governorate, Lebanon. The town is 77 km (48 mi) south of Beirut, and stands at an average altitude of 190 m (620 ft) above sea level. The town boasts a rich historical legacy, with archaeological excavations revealing a complex settlement history spanning from Prehistory to the Ottoman period. Notably, Kharayeb's origins can be traced back to the Persian period (539–330 BC), when it played a pivotal role in the region's agricultural and economic landscape, culminating in the construction of its Phoenician temple around the 6th century BC. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:२३, २१ अक्टोबर २०२४ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27572997 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-44 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Christmas horror]]'''<br /> <small>''([[:es:Terror navideño]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Christmascarol1843 -- 169.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Christmas horror''' is a fiction genre and film genre that incorporates horror elements into a seasonal setting. It is popular in multiple countries. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:५०, २८ अक्टोबर २०२४ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27647428 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-45 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Placenta cake]]'''<br /> <small>''([[:simple:Placenta cake]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Bucharest, Greek pie-maker, 1880.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Placenta cake''' is a dish from ancient Greece and Rome consisting of many dough layers interspersed with a mixture of cheese and honey and flavored with bay leaves, baked and then covered in honey. The dessert is mentioned in classical texts such as the Greek poems of Archestratos and Antiphanes, as well as the De agri cultura of Cato the Elder. It is often seen as the predecessor of baklava and börek. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:०२, ४ नोभेम्बर २०२४ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27647428 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-46 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Trisomy 16]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Chromosome 16.svg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Trisomy 16''' is a chromosomal abnormality in which there are 3 copies of chromosome 16 rather than two. It is the most common trisomy leading to miscarriage and the second most common chromosomal cause of it, closely following X-chromosome monosomy. About 6% of miscarriages have trisomy 16. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:५४, ११ नोभेम्बर २०२४ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27708700 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-47 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Boana platanera]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Rana platanera - Boana platanera.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Boana platanera''''', commonly known as the banana tree dwelling frog, is a species of tree frog in the family Hylidae. It is distributed within Venezuela, Colombia, Panama, and Trinidad and Tobago. Boana platanera was described in 2021, and individuals of the species were previously classified as Boana crepitans or Boana xerophylla. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:३८, १८ नोभेम्बर २०२४ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27735014 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-48 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Wang Su-bok]]'''<br /> <small>''([[:fa:وانگ سو بوک]])&#32;([[:ko:왕수복]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Wang Su-bok''' was a singer from North Korea, who was the most popular singer in Japanese-occupied Korea in 1935. She was credited as a ground-breaking female artist, whose work led the way for the modern K-pop phenomenon. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:४२, २५ नोभेम्बर २०२४ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27846897 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-49 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Storm Filomena]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Spain’s chilly blanket ESA22415247.jpeg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Storm Filomena''' was an extratropical cyclone in early January 2021 that was most notable for bringing unusually heavy snowfall to parts of Spain, with Madrid recording its heaviest snowfall in over a century, and with Portugal being hit less severely. The eighth named storm of the 2020–21 European windstorm season, Filomena formed over the Atlantic Ocean close to the Canary Islands on 7 January, subsequently taking a slow track north-eastwards towards the Iberian Peninsula and then eastwards across the Mediterranean Sea. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:३३, २ डिसेम्बर २०२४ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27846897 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-50 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Syrian literature]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Poem about Baybars page 1 from Hakawati book.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Syrian literature''' is modern fiction written or orally performed in Arabic by writers from Syria since the independence of the Syrian Arab Republic in 1946. It is part of the historically and geographically wider Arabic literature. The modern states of Syria, Lebanon, Jordan, Israel as well as the Palestinian autonomous areas only came into being in the mid-20th century. Therefore, Syrian literature has since been referred to by literary scholarship as the national literature of the Syrian Arab Republic, as well as the works created in Arabic by Syrian writers in the diaspora. This literature has been influenced by the country's political history, the literature of other Arabic-speaking countries and, especially in its early days, by French literature. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:४४, ९ डिसेम्बर २०२४ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27846897 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-51 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Mars ocean theory]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:AncientMars.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Mars ocean theory''' states that nearly a third of the surface of Mars was covered by an ocean of liquid water early in the planet's geologic history. This primordial ocean, dubbed Paleo-Ocean or Oceanus Borealis (/oʊˈsiːənəs ˌbɒriˈælɪs/ oh-SEE-ə-nəs BORR-ee-AL-iss), would have filled the basin Vastitas Borealis in the northern hemisphere, a region that lies 4–5 km (2.5–3 miles) below the mean planetary elevation, at a time period of approximately 4.1–3.8 billion years ago. Evidence for this ocean includes geographic features resembling ancient shorelines, and the chemical properties of the Martian soil and atmosphere <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:३०, १६ डिसेम्बर २०२४ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27933909 --> == Wikipedia translation of the week: 2024-52 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2024 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:2023 Slovenia floods]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Sava v Tacnu 4. avgusta ob 16h.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> In August 2023, major floods occurred in large part of Slovenia and neighbouring areas of Austria and Croatia due to heavy rain. Amongst others, the level of rivers Sava, Mur and Drava was exceptionally high. Several settlements and transport links in Slovene Littoral, Upper Carniola and Slovenian Carinthia were flooded. Due to the amount of rain, the streams in Idrija, Cerkno and Škofja Loka Hills overflowed. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:४०, २३ डिसेम्बर २०२४ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=27933909 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-01 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Uganda Railways Corporation]]'''<br /> <small>''([[:de:Schienenverkehr in Uganda]])&#32;([[:no:Uganda Railways Corporation]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:9620 mit Güterzug.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Uganda Railways Corporation''' (URC) is the parastatal railway of Uganda. It was formed after the breakup of the East African Railways Corporation (EARC) in 1977 when it took over the Ugandan part of the East African railways. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:२२, ३० डिसेम्बर २०२४ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28019313 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-02 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Internment of Japanese Canadians]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Japanese road camp.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> From 1942 to 1949, Canada forcibly relocated and incarcerated over 22,000 Japanese Canadians—comprising over 90% of the total Japanese Canadian population—from British Columbia in the name of "national security". The majority were Canadian citizens by birth and were targeted based on their ancestry. This decision followed the events of the Japanese Empire's war in the Pacific against the Western Allies, such as the invasion of Hong Kong, the attack on Pearl Harbor in Hawaii, and the Fall of Singapore which led to the Canadian declaration of war on Japan during World War II. Similar to the actions taken against Japanese Americans in neighbouring United States, this forced relocation subjected many Japanese Canadians to government-enforced curfews and interrogations, job and property losses, and forced repatriation to Japan <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०९:४१, ६ जनवरी २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28070038 --> == Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey == Dear Community Members, I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity. We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal. This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference. Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6 We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations. Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025 Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input. Warm regards,<br> [[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]] <!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&oldid=28078122 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-03 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Christmas seals]]'''<br /> <small>''([[:no:Julemerke]])&#32;([[:ru:Рождественская виньетка]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:1915 US Christmas Seal.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Christmas seals''' are adhesive labels that are similar in appearance to postage stamps that are sold then affixed to mail during the Christmas season to raise funds and awareness for charitable programs. Christmas seals have become particularly associated with lung diseases such as tuberculosis, and with child welfare in general. They were first issued in Denmark beginning in 1904, with Sweden and Iceland following with issues that same year. Thereafter the use of Christmas seals proved to be popular and spread quickly around the world, with 130 countries producing their own issues. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:०९, १३ जनवरी २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28086717 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-04 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:2010 Nagorno-Karabakh clashes]]'''<br /> <small>''([[:it:Scontri del Nagorno Karabakh del 2010]])&#32;([[:tr:2010 Dağlık Karabağ çatışmaları]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''2010 Nahorno karabakh war''' were a series of exchanges of gunfire that took place on February 18 on the line of contact dividing Azerbaijani and the Karabakh Armenian military forces. Azerbaijan accused the Armenian forces of firing on the Azerbaijani positions near Tap Qaraqoyunlu, Qızıloba, Qapanlı, Yusifcanlı and Cavahirli villages, as well as in uplands of Agdam Rayon with small arms fire including snipers. As a result, three Azerbaijani soldiers were killed and one wounded. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:०५, २० जनवरी २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28099770 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-05 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Jinnah's birthday]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Yorkstatue.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Jinnah's Birthday''', officially Quaid-e-Azam Day and sometimes known as Quaid Day, is a public holiday in Pakistan observed annually on 25 December to celebrate the birthday of the founder of Pakistan, Muhammad Ali Jinnah, known as Quaid-i-Azam ("Great Leader"). A major holiday, commemorations for Jinnah began during his lifetime in 1942, and have continued ever since. The event is primarily observed by the government and the citizens of the country where the national flag is hoisted at major architectural structures such as private and public buildings, particularly at the top of Quaid-e-Azam House in Karachi. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:१५, २७ जनवरी २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28156501 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-06 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:French conquest of Corsica]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Bataille de Ponte Novu.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''French conquest of Corsica''' was a successful expedition by French forces of the Kingdom of France under Comte de Vaux, against Corsican forces under Pasquale Paoli of the Corsican Republic. The expedition was launched in May 1768, in the aftermath of the Seven Years' War. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) १८:०६, ३ फेब्रुअरी २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28200320 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-07 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Assassination of Spencer Perceval]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:PercevalShooting.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> On 11 May 1812, at about 5:15 pm, Spencer Perceval, the prime minister of the United Kingdom of Great Britain and Ireland, was shot dead in the lobby of the House of Commons by John Bellingham, a Liverpool merchant with a grievance against the government. Bellingham was detained; four days after the murder, he was tried, convicted and sentenced to death. He was hanged at Newgate Prison on 18 May, one week after the assassination and one month before the start of the War of 1812. Perceval remains the sole British prime minister to have been assassinated. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:०३, १० फेब्रुअरी २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28200320 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-08 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:2010 Malagasy constitutional referendum]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A constitutional referendum was held in Madagascar on 17 November 2010, in which voters approved a proposal for the state's fourth Constitution. The Malagasy people were asked to answer "Yes" or "No" to the proposed new constitution, which was considered to help consolidate Andry Rajoelina's grip on power. At the time of the referendum, Rajoelina headed the governing Highest Transitional Authority (HAT), an interim junta established following the military-backed coup d'état against then President Marc Ravalomanana in March 2009. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:०६, १७ फेब्रुअरी २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28245290 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-09 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cooler Heads Coalition]]'''<br /> <small>''([[:de:Cooler Heads Coalition]])&#32;([[:fr:Cooler Heads Coalition]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Cooler Heads Coalition''' is a politically conservative "informal and ad-hoc group" in the United States, financed and operated by the Competitive Enterprise Institute. The group, which rejects the scientific consensus on climate change, made efforts to stop the government from addressing climate change. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:०८, २४ फेब्रुअरी २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28300238 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-10 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:pt:Transmissor de Ondas]]'''<br /> <small>''([[:en:Wave Transmitter]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Esq eletr transm ondas color.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Transmissor de Ondas''' é um equipamento precursor do rádio, desenvolvido por Roberto Landell de Moura na década de 1890, capaz de transmitir áudio via ondas eletromagnéticas, com sua primeira demonstração pública documentada tendo ocorrido no dia 16 de julho de 1899. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:३५, ३ मार्च २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28317097 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-11 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Smoky (mascotte olimpica)]]'''<br /> <small>''([[:en:Smoky (Olympic mascot)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Smoky 1932 Olympic Village Mascot.webp|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Smoky''' (Los Angeles, 1931 o 1932 - Los Angeles, aprile 1934), occasionalmente scritto Smokey, è stato un cane che divenne la mascotte del villaggio olimpico estivo del 1932 e, successivamente, dell'evento generale. Pur non essendo oggi riconosciuto dal CIO, è stato, seppur non in modo ufficiale, la prima mascotte olimpica dei Giochi, oltre che a essere attualmente l'unica a essere stata un animale vero. Le successive edizioni non ebbero mascotte, dovendo aspettare i X Giochi olimpici invernali di Grenoble nel 1968 per ritrovarne una ufficialmente riconosciuta, lo sciatore stilizzato Schuss, allora non considerato ufficiale ma successivamente riconosciuto come tale. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:३५, १० मार्च २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28317097 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-12 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Amazonas, o maior rio do mundo]]'''<br /> <small>''([[:pt:Amazonas, o maior rio do mundo]])&#32;([[:es:Amazonas, o maior rio do mundo]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Frame A from Amazonas, o maior rio do mundo.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Amazonas, o maior rio do mundo''''' (lit. 'Amazon: The Greatest River in the World') is a 1922 Brazilian silent documentary film produced in 1918 by Silvino Santos. It is a black-and-white film that portrays life in the Amazon rainforest. Completed in 1920, it is considered one of the oldest cinematic records of the Amazon. It was presumed lost in 1931 and only rediscovered in 2023 at the Czech Film Archive. Silvino Santos produced the work over three years using sophisticated cinematic techniques, which led it to be deemed of "immense artistic value" by Le Monde. It has also been described as the "Holy Grail of Brazilian silent cinema" by The Guardian. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:४२, १७ मार्च २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28392163 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-13 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ali of the Eretnids]]'''<br /> <small>''([[:tr:Alaaddin Ali Bey]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Ala al-Din Ali''' (January 1353 – August 1380) was the third Sultan of the Eretnids ruling from 1366 until his death. He inherited the throne at a very early age and was removed from administrative matters. He was characterized as particularly keen on personal pleasures, which later discredited his authority. During his rule, emirs under the Eretnids enjoyed considerable autonomy, and the state continued to shrink as neighboring powers captured several towns. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:४४, २४ मार्च २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28433698 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-14 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Chilembwe uprising]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Chilembwe supporters being led to be executed (cropped).jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Chilembwe uprising''' was a rebellion against British colonial rule in Nyasaland (modern-day Malawi) which took place in January 1915. It was led by John Chilembwe, an American-educated Baptist minister. Based around his church in the village of Mbombwe in the south-east of the colony, the leaders of the revolt were mainly from an emerging black middle class. They were motivated by grievances against the British colonial system, which included forced labour, racial discrimination and new demands imposed on the African population following the outbreak of World War I. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०९:३७, ३१ मार्च २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28454663 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-15 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:1930 Bago earthquake]]'''<br /> <small>''([[:my:၁၉၃၀ ပဲခူးငလျင်]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Thiao Mueang Phama (1955, p. 165).jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> An earthquake affected Myanmar on 5 May 1930 with a moment magnitude (Mw ) 7.4. The shock occurred 35 km (22 mi) beneath the surface with a maximum Rossi–Forel intensity of IX (Devastating tremor). The earthquake was the result of rupture along a 131 km (81 mi) segment of the Sagaing Fault—a major strike-slip fault that runs through the country. Extensive damage was reported in the southern part of the country, particularly in Bago and Yangon, where buildings collapsed and fires erupted. At least 550, and possibly up to 7,000 people were killed. A moderate tsunami struck the Burmese coast which caused minor damage to ships and a port. It was felt for over 570,000 km2 (220,000 sq mi) and as far as Shan State and Thailand. The mainshock was followed by many aftershocks; several were damaging. The December earthquake was similarly sized which also occurred along the Sagaing Fault. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:३९, ७ अप्रिल २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28454663 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-16 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Museum of Zoology of the University of São Paulo]]'''<br /> <small>''([[:pt:Museu de Zoologia da Universidade de São Paulo]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Museu de Zoologia da USP 02.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Museum of Zoology of the University of São Paulo''' (Portuguese: Museu de Zoologia da Universidade de São Paulo, abbreviated MZUSP) is a public natural history museum located in the historic Ipiranga district of São Paulo, Brazil. The MZUSP is an educational and research institution that is part of the University of São Paulo. The museum began at the end of the 19th century as part of the Museu Paulista; in 1941, it moved into a dedicated building. In 1969 the museum became a part of the University of São Paulo, receiving its current name. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:१२, १४ अप्रिल २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28454663 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-17 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Fear of crime]]'''<br /> <small>''([[:ar:الخوف من الجريمة]])&#32;([[:it:Criminofobia]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Fear of crime''' refers to the fear of being a victim of crime, which is not necessarily reflective of the actual probability of being such a victim. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:०९, २१ अप्रिल २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28559524 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-18 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Heritage preservation in South Korea]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Korean.Dance-03.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The heritage preservation system of South Korea is a multi-level program aiming to preserve and cultivate Korean cultural heritage. The program is administered by the Cultural Heritage Administration (CHA), and the legal framework is provided by the Cultural Heritage Protection Act of 1962, last updated in 2012. The program started in 1962 and has gradually been extended and upgraded since then. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०६:४२, २८ अप्रिल २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28583422 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-19 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lhamana]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:We-Wa, a Zuni berdache, weaving - NARA - 523796 (cropped).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Lhamana''', in traditional Zuni culture, are biologically male people who take on the social and ceremonial roles usually performed by women in their culture, at least some of the time. They wear a mixture of women's and men's clothing and much of their work is in the areas usually occupied by Zuni women. Some contemporary lhamana participate in the pan-Indian two-spirit community. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) १३:१४, ५ मे २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28583422 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-20 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Gruppo del Sileno]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Parco3.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Sileno ed Egle con Mnasilo e Cromi''', meglio noto come Gruppo del Sileno, è un monumento in marmo di Carrara, realizzato da Jean-Baptiste Boudard nel 1765 per il Giardino Ducale di Parma; sostituito nel 1991 con una copia in polvere di marmo e resina, l'originale si trova provvisoriamente nel chiostro della Fontana del monastero di San Paolo, in attesa della definitiva collocazione prevista all'interno del palazzetto Eucherio Sanvitale nel parco Ducale. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:१३, १२ मे २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28709947 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-21 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lorrin A. Thurston]]'''<br /> <small>''([[:fi:Lorrin Thurston]])&#32;([[:ko:로린 A. 서스턴]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Lorrinandrewsthurston1892.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Lorrin Andrews Thurston''' (July 31, 1858 – May 11, 1931) was a Hawaiian citizen lawyer, politician, and businessman. Thurston played a prominent role in the revolution that overthrew the Hawaiian Kingdom to replace Queen Liliʻuokalani with the Republic of Hawaii, with discreet US support for which Congress much later apologized. He published the Pacific Commercial Advertiser (a forerunner of the present-day Honolulu Star-Advertiser), and owned other enterprises. From 1906 to 1916, he and his network lobbied with national politicians to create a national park to preserve the Hawaiian volcanoes. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:१८, १९ मे २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28731710 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-22 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Lamiera bugnata]]'''<br /> <small>''([[:en:Tread plate]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Diamond Plate.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Una '''lamiera bugnata''' o mandorlata è una lamiera di metallo ottenuta dalla laminazione di una bramma attraverso rulli che, tramite punzonatura o goffratura, imprimono sulla lamina rilievi a forma di rombo o ellisse, detti bugne. Nel caso questi rilievi siano alternati singolarmente nei due assi, si parla di lamiera diamantata, mentre se le forme sono predisposte in maniera parallela per formare piccoli quadranti tra di loro tangenti, questo pattern viene identificato con il nome di mandorlato. We tend to ignore the fact that this type of plate is the only reason we don't slip when we walk on steel and wet or frozen surfaces. The Italian article it's short but quite complete, and has just the right amount of citations, unlike other poor languages' versions. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ११:४९, २६ मे २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28751788 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-23 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Angelo azzurro (cocktail)]]'''<br /> <small>''([[:es:Ángel azul (cóctel)]])&#32;([[:fr:Ange bleu (cocktail)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Angelo Azzurro Cocktail.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> L''''angelo azzurro''' è un cocktail alcolico italiano. È considerato uno dei cocktail più popolari in Italia negli anni novanta, insieme al B-52 e all'Invisibile. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ११:२४, २ जुन २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-24 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:fi:Kotiryssä]]'''<br /> <small>''([[:en:Kotiryssä]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''kotiryssä''' (jocular Finnish: one’s home Russky or home Russian) was a Soviet or Russian contact person of a Finnish politician, bureaucrat, businessman or other important person. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:१८, ९ जुन २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-25 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Future self]]'''<br /> <small>''([[:pl:Przyszła jaźń]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> In the psychology of self, the '''future self''' concerns the processes and consequences associated with thinking about oneself in the future. People think about their future selves similarly to how they think about other people. The extent to which people feel psychologically connected (e.g., similarity, closeness) to their future self influences how well they treat their future self. When people feel connected to their future self, they are more likely to save for retirement, make healthy decisions, and avoid ethical transgressions. Interventions that increase feelings of connectedness with future selves can improve future-oriented decision making across these domains. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:०३, १६ जुन २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-26 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pictorial map]]'''<br /> <small>''([[:fa:نقشه تصویری]])&#32;([[:ja:絵地図]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Blake Britain Spearhead of Attack.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pictorial maps''' (also known as illustrated maps, panoramic maps, perspective maps, bird's-eye view maps, and geopictorial maps) depict a given territory with a more artistic rather than technical style. It is a type of map in contrast to road map, atlas, or topographic map. The cartography can be a sophisticated 3-D perspective landscape or a simple map graphic enlivened with illustrations of buildings, people and animals. They can feature all sorts of varied topics like historical events, legendary figures or local agricultural products and cover anything from an entire continent to a college campus. Drawn by specialized artists and illustrators, pictorial maps are a rich, centuries-old tradition and a diverse art form that ranges from cartoon maps on restaurant placemats to treasured art prints in museums. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:०३, २३ जुन २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-27 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Queen Elizabeth University Hospital]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:QEUH.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Queen Elizabeth University Hospital''' (QEUH) is a 1,677-bed acute hospital located in Govan, in the south-west of Glasgow, Scotland. The hospital is built on the site of the former Southern General Hospital and opened at the end of April 2015. The hospital comprises a 1,109-bed adult hospital, a 256-bed children's hospital and two major Emergency Departments; one for adults and one for children. There is also an Immediate Assessment Unit for local GPs and out-of-hours services, to send patients directly, without having to be processed through the Emergency Department. The retained buildings from the former Southern General Hospital include the Maternity Unit, the Institute of Neurological Sciences, the Langlands Unit for medicine of the elderly and the laboratory. The whole facility is operated by NHS Greater Glasgow and Clyde, and is one of the largest acute hospital campuses in Europe. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:५०, ३० जुन २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-28 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Non-constituency Member of Parliament]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''Non-constituency Member of Parliament''' (NCMP) is a member of an opposition political party in Singapore who, as stipulated in Article 39 of the Constitution and the Parliamentary Elections Act, is declared to have been elected a Member of Parliament (MP) without constituency representation, despite having lost in a general election, by virtue of having been one of the opposition candidates with the highest vote shares among the unelected. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:५५, ७ जुलाई २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28788623 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-29 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Immunolabeling]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Immunolabeling process image.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Immunolabeling''' is a biochemical process that enables the detection and localization of an antigen to a particular site within a cell, tissue, or organ. Antigens are organic molecules, usually proteins, capable of binding to an antibody. These antigens can be visualized using a combination of antigen-specific antibody as well as a means of detection, called a tag, that is covalently linked to the antibody <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> ---[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) १९:२९, १४ जुलाई २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28945528 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-30 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Vespa analis]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Plumpy hornet on the ground - 1.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Vespa analis''''', the yellow-vented hornet, is a species of common hornet found in Southeast Asia <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:१३, २१ जुलाई २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=28984647 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-31 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Fernando de Noronha Marine National Park]]'''<br /> <small>''([[:pt:Parque Nacional Marinho de Fernando de Noronha]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Baía dos Porcos - Fernando de Noronha (32811749914).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Fernando de Noronha Marine National Park''' (Portuguese: Parque Nacional Marinho de Fernando de Noronha) is a national park in the state of Pernambuco, Brazil. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:२५, २८ जुलाई २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29047614 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-32 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Xie Zhiliu]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Xie Zhiliu''' (Chinese: 谢稚柳; 1910–1997) was a leading traditional painter, calligrapher, and art connoisseur of modern China. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:०६, ४ अगस्ट २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29077280 --> == विकी विमिन एडिटाथन २०२५ मा सहभागी हुने सम्बन्धमा == {{fmbox | image = [[File:Wiki Women-Nepal 2015.png|90px|link=https://ne.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A4%BF%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE:%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A5%80_%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%AE%E0%A4%BF%E0%A4%A8_%E0%A4%8F%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%9F%E0%A4%BE%E0%A4%A5%E0%A4%A8_%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A8%E0%A5%AB]] | imageright= [[File:Wikipedia-logo-v2-ne.svg|80px|link=]] | style = | textstyle = | text = <center> [[नेपाली विकिपिडिया]]मा ०५ अगस्ट २०२५ देखि ३१ अगस्ट २०२५ सम्म नारी सम्मानमा समर्पित '''"महिला स्वास्थ तथा स्वच्छता सम्बन्धी जागरूकता"''' नाराको साथ [[विकिपिडिया:विकी विमिन एडिटाथन २०२५|विकी विमिन एडिटाथन २०२५]] सञ्चालन भइरहेको छ, सहभागी हुनका लागि सहभागीहरूले '''[[विकिपिडिया:विकी विमिन एडिटाथन २०२५/सहभागीहरू|यहाँ]]''' आफ्नो नाम दर्ता गर्नको लागि अनुरोध गरिन्छ।<br> <span class="mw-ui-button mw-ui-progressive">[[विकिपिडिया:विकी विमिन एडिटाथन २०२५|<span style="color:white">अझ थप जानकारी...</span>]]</span></br></center> }} <!-- Message sent by User:पर्वत सुबेदी@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Nabin_K._Sapkota/Mass_Message_Users_List&oldid=1299914 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-33 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lethocerus patruelis]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Lethocerus patruelis.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Lethocerus patruelis''''' is a giant water bug in the family Belostomatidae. It is native to southeastern Europe, through Southwest Asia, to Pakistan, India and Burma. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:०५, ११ अगस्ट २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29085671 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-34 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Ikiza]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:CIA map of Burundi and surrounding countries during 1972 killings.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Ikiza''' (variously translated from Kirundi as the Catastrophe, the Great Calamity, and the Scourge), or the Ubwicanyi (Killings), was a series of mass killings—often characterised as a genocide—which were committed in Burundi in 1972 by the Tutsi-dominated army and government, primarily against educated and elite Hutus who lived in the country. Conservative estimates place the death toll of the event between 100,000 and 150,000 killed, while some estimates of the death toll go as high as 300,000. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:२८, १८ अगस्ट २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29115447 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-35 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Corallite]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Recent azooxanthellate Scleractinia (Cnidaria, Anthozoa) - ZooKeys-227-001-g004.jpeg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''corallite''' is the skeletal cup, formed by an individual stony coral polyp, in which the polyp sits and into which it can retract. The cup is composed of aragonite, a crystalline form of calcium carbonate, and is secreted by the polyp. Corallites vary in size, but in most colonial corals they are less than 3 mm (0.12 in) in diameter. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:०३, २५ अगस्ट २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29115447 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-36 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Diksam Plateau]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Dixam plateau (6407168437).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Diksam Plateau''' or Dixam Plateau (Arabic: دكسم) is a limestone plateau in Socotra, Yemen. The Firmihin forest, located east of the Dirhur canyon within the plateau, has the highest concentration of Dragon's Blood Trees on the entire island. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:२५, १ सेप्टेम्बर २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29195081 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-37 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Ttongsul]]'''<br /> <small>''([[:ja:トンスル]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Ttongsul (imitation).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''ttongsul''' (똥술), o vino di feci, è una tradizionale preparazione medicinale coreana con gradazione alcolica al 9% a base di feci, solitamente umane e preferibilmente di bambino. Nato probabilmente traendo spunto dalla medicina tradizionale cinese, nelle credenze popolari il vino di feci avrebbe proprietà benefiche per molti tipi di malesseri: sarebbe un rimedio per dolori muscolari, ustioni, infiammazioni, epilessia e fratture ossee. Sebbene alcuni media occidentali abbiano in passato riportato che questa bevanda sia diffusa tra la popolazione coreana, al giorno d'oggi un numero molto limitato di persone ne fa uso, dopo aver subito un declino di popolarità nei secoli scorsi, tanto che la maggioranza dei giovani coreani non ne ha mai sentito parlare. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:१३, ८ सेप्टेम्बर २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29195081 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-38 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pak Kum-chol]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Pak Kum-chol in 1961 (cropped).jpg|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pak Kum-chol''' was a North Korean politician. Having been a guerrilla during the anti-Japanese struggle, he became a high-ranking politician after the liberation of Korea. Pak aligned himself with his former guerrilla brothers in arms from the Kapsan Operation Committee to form a faction within the ruling Workers' Party of Korea (WPK) called the "Kapsan faction". This faction sought to replace Kim Il Sung with Pak. Kim retaliated by purging the faction in 1967 in what is known as the Kapsan faction incident. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:०३, १५ सेप्टेम्बर २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29249252 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-39 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Federation of Central America (1921–1922)]]'''<br /> <small>''([[:es:Federación de Centro América (1921-1922)]])&#32;([[:ar:اتحاد أمريكا الوسطى (1921-1922)]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Central America's Northern Triangle (orthographic projection).png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Federation of Central America''' (Spanish: Federación de Centro América)[1] was a short-lived federal republic that existed in Central America between 1921 and 1922. The federation consisted of the Central American nations of El Salvador, Guatemala, and Honduras. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:३०, २२ सेप्टेम्बर २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29311347 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-40 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Palazzo delle Poste (Latina)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Postelittoria2.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''Palazzo delle Poste''', fino al 1945 Ricevitoria Postelegrafonica di Littoria, è un edificio postale di Latina, situato in piazzale dei Bonificatori. Costruito nel 1932 in stile razionalista con influenze futuriste, riscontrabili nell'utilizzo di ampie superfici vetrate e di volumi verticali, oltre che per la presenza di l’utilizzo di materiali e scelte di design molto in voga all'epoca come, come i mattoni a vista, il travertino di Tivoli e l'Anticorodal (una lega di alluminio), ospita l'ufficio postale Latina Centro. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०६:४३, २९ सेप्टेम्बर २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29341788 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-41 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Majed Abu Maraheel]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Majed Abu Maraheel''' was a Palestinian long-distance runner, football player, security officer, and athletics coach, who was the first Palestinian to compete at the Olympic Games. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) १८:३३, ६ अक्टोबर २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29341788 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-42 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Abortion in Eritrea]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> In Eritrea, abortion is banned except on the grounds of pregnancy from rape or incest, pregnancy of a minor, or risk to physical or mental health. Legal abortions require medical or judicial approval. Prior to Eritrea's independence, it applied Ethiopia's abortion law of the 1950s, which banned abortion unless life-saving. After independence, the 1991 penal code adapted this law to lift punishments on abortions on the grounds of rape, incest, or risk to life or health, but legal abortions did not exist in effect. The penal codes of 2001 and 2015 required physicians to prove health grounds for abortion. Unsafe abortion is common and contributes to maternal mortality in Eritrea. Post-abortion care is unavailable in some regions. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०६:५१, १३ अक्टोबर २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29341788 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-43 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Liberation of Auschwitz concentration camp]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Auschwitz Liberated January 1945.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> On 27 January 1945, Auschwitz—a Nazi concentration camp and extermination camp in occupied Poland where more than a million people were murdered as part of the Nazis' "Final Solution" to the Jewish question—was liberated by the Soviet Red Army during the Vistula–Oder Offensive. Although most of the prisoners had been forced onto a death march, about 7,000 had been left behind. The Soviet soldiers attempted to help the survivors and were shocked at the scale of Nazi crimes. The date is recognized as International Holocaust Remembrance Day. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:४९, २० अक्टोबर २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29452019 --> == विकिपिडिया एसियाली महिना २०२५ मा सहभागिता == [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|right|200px]] नमस्ते {{BASEPAGENAME}} ज्यू!<br /> तपाईंलाई '''[[विकिपिडिया:विकिपिडिया एसियाली महिना २०२५|विकिपिडिया एसियाली महिना २०२५]]''' मा सहभागी हुन हार्दिक निमन्त्रणा गर्दछौं। नोभेम्बर महिनाभर सञ्चालन हुने अनलाइन सम्पादन–थन प्रतियोगिताको उद्देश्य नेपाली विकिपिडियामा नेपालबाहेकका एसियाली देशहरूको लेख संख्या र गुणस्तर बढाउनु हो। चार वा सोभन्दा बढी योग्य लेख सिर्जना गर्ने सहभागीहरूले विशेष '''डिजिटल बार्नस्टार''' पाउनुहुनेछ। सहभागी हुन [[विकिपिडिया:विकिपिडिया एसियाली महिना २०२५/सहभागीहरू|यहाँ क्लिक गर्नुहोस्]]। आउनुहोस्, योगदान गरेर एसियाली विकिपिडिया समुदायबीच मित्रता र सहकार्य बढाऔं! --[[प्रयोगकर्ता:Saroj|Saroj]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:Saroj|कुरा गर्नुहोस्]]) २०:४८, २५ अक्टोबर २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Saroj@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Saroj/SampleInvitation&oldid=29506389 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-44 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Black Diaries]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Black Diaries''' are diaries purported to have been written by the Irish revolutionary Roger Casement, which contained accounts of homosexual liaisons with young men. They cover the years 1903, 1910 and 1911 (two) and were handed in to Scotland Yard after his capture in April 1916. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:३६, २७ अक्टोबर २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29487357 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-45 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Consolations (Liszt)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Franz Liszt - Consolation No. 3, Lento placido.ogg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Consolations''', S. 171a/172 (German: Tröstungen) are a set of six solo piano works by Franz Liszt. The compositions take the musical style of nocturnes with each having its own distinctive style. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:३७, ३ नोभेम्बर २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29558323 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-46 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Marine coastal ecosystem]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Vegetation and fauna processes controlling benthic biogeochemical fluxes.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''marine coastal ecosystem''' is a marine ecosystem which occurs where the land meets the ocean. Worldwide there is about 620,000 kilometres (390,000 mi) of coastline. Coastal habitats extend to the margins of the continental shelves, occupying about 7 percent of the ocean surface area. Marine coastal ecosystems include many very different types of marine habitats, each with their own characteristics and species composition. They are characterized by high levels of biodiversity and productivity. For example, estuaries are areas where freshwater rivers meet the saltwater of the ocean, creating an environment that is home to a wide variety of species, including fish, shellfish, and birds. Salt marshes are coastal wetlands which thrive on low-energy shorelines in temperate and high-latitude areas, populated with salt-tolerant plants such as cordgrass and marsh elder that provide important nursery areas for many species of fish and shellfish. Mangrove forests survive in the intertidal zones of tropical or subtropical coasts, populated by salt-tolerant trees that protect habitat for many marine species, including crabs, shrimp, and fish. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:३९, १० नोभेम्बर २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29584005 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-47 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Elephant communication]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Three elephant's curly kisses.jpg|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Elephants communicate''' via touching, visual displays, vocalisations, seismic vibrations, and semiochemicals. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:०९, १७ नोभेम्बर २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29627457 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-48 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Animal-made art]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Painting Queen 1024x768.png|center|300px|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Animal-made art''' consists of works by non-human animals, that have been considered by humans to be artistic, including visual works, music, photography, and videography. Some of these are created naturally by animals, often as courtship displays, while others are created with human involvement. There have been debates about the copyright status of these works, with the United States Copyright Office stating in 2014 that works that lack human authorship cannot have their copyright registered at the US Copyright Office. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:५८, २४ नोभेम्बर २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29627457 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-49 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Halachic state]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The term "'''halachic state'''" (Hebrew: מְדִינַת הֲלָכָה‎ Medīnat Hălāḵā) refers to a sovereign state that endorses Judaism in an official capacity and governs by Jewish religious law. It has been a subject of discussion among Orthodox Jews, particularly with regard to modern Israel, which, although a Jewish state, is not classified as a theocracy. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) १३:४६, १ डिसेम्बर २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29719355 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-50 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:ru:Сто лошадей]]'''<br /> <small>''([[:en:One Hundred Horses]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:A_Hundred_Steeds.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''One Hundred Horses''''' (Chinese: 百駿圖) is a Qing dynasty silk and ink painting by Giuseppe Castiglione. It was painted in 1728 for the Yongzheng emperor. The painting depicts a hundred horses in a variety of poses and activities, combining Western realism with traditional Chinese composition and brushwork. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:१४, ८ डिसेम्बर २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29719355 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-51 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:First Universal Races Congress]]'''<br /> <small>''([[:fr:Premier Congrès universel des races]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Universal Races Congress seated outside the entrance to the Imperial Institute, London, 1911.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''First Universal Races Congress''' met in 1911 for four days at the University of London as an early effort at anti-racism. Speakers from a number of countries discussed race relations and how to improve them. The congress, with 2,100 attendees, was organised by prominent humanists of that era. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:४१, १५ डिसेम्बर २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29779168 --> == Wikipedia translation of the week: 2025-52 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2025 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pin Malakul]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Pin Malakul, January 1922.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pin Malakul''' (24 October 1903 – 5 October 1995) was a Thai professor, educator and writer. His contributions to education in Thailand include the establishment of various institutions of higher education, the introduction of fixed class schedules, and the implementation of teacher-training programmes. In his career he served as Director-General of the Department of General Education, later becoming Permanent Secretary, and Minister, of Education. He was also a member of the executive board of UNESCO. His writings earned him the title of National Artist in 1987, and the 100th anniversary of his birth was celebrated by the UNESCO in 2003 as recognition of his contribution to the advancement of education in Thailand and Southeast Asia. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> -[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:११, २२ डिसेम्बर २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29802495 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-01 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:The Morning of the Magicians]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Le Matin des magiciens, couverture.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''The Morning of the Magicians: Introduction to Fantastic Realism''''' (French: Le Matin des magiciens: Introduction au réalisme fantastique) is a 1960 book by the journalists Louis Pauwels and Jacques Bergier. It covers topics like cryptohistory, ufology, occultism in Nazism, alchemy, spiritual philosophy. The second half of the book is entirely dedicated to the Nazi-Occult connections; the book is widely credited with the proliferation of numerous myths related to occultism in Nazism. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:०५, २९ डिसेम्बर २०२५ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29802495 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-02 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Somaliland War of Independence]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Somaliland, fighters of the Somali National Movement (SNM), 1980s.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Somaliland War of Independence''' was a rebellion waged by the Somali National Movement (SNM) against the ruling military junta in Somalia led by General Siad Barre lasting from its founding on 6 April 1981 and ended on 18 May 1991 when the SNM declared what was then northern Somalia independent as the Republic of Somaliland. The conflict served as the main theater of the larger Somali Rebellion that started in 1978. The conflict was in response to the harsh policies enacted by the Barre regime against the main clan family in Somaliland, the Isaaq, including a declaration of economic warfare on the clan-family. These harsh policies were put into effect shortly after the conclusion of the disastrous Ogaden War in 1978. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:४५, ५ जनवरी २०२६ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29871911 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-03 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Pietro Lauro]]'''<br /> <small>''([[:en:Pietro Lauro]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Master I.A.V.F., Pietro Lauro, born 1508, Modenese Poet and Scholar (obverse), 1555, NGA 45072.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pietro Lauro''', conosciuto anche come Pietro Lauro Modonese o Pietro Lauro da Modona (Modena o dintorni, 1510 circa – Venezia, 1568 circa) è stato un traduttore, scrittore e divulgatore scientifico italiano. Nonostante non si conosca gran parte della sua biografia, fu uno dei poligrafi italiani più conosciuti del Cinquecento. La sua produzione raccoglie traduzioni dal latino, dal greco e dallo spagnolo e riguardano opere di autori classici, stranieri e protestanti. Lauro si dimostrò abile nel trattare testi con temi molto diversi, come la filosofia, l'architettura, la medicina, il giardinaggio, l'agronomia, le scienze biologiche, la storia, la teologia e l'astronomia. Si cimentò anche nella scrittura di un poema cavalleresco sullo stile di quelli spagnoli, il Polendo, sua magnum opus in questo senso. Aderente alla Riforma protestante, sebbene le sue trasposizioni siano state oggetto di critiche già degli autori a lui contemporanei, che le giudicarono troppo letterali, rozze e imparziali, a Lauro si deve il merito di aver ultimato la traduzione in lingua volgare di numerosi testi sia classici, sia scientifici, sia epistolari. I suoi lavori ebbero una notevole diffusione, non solo tra i letterati veneziani della sua epoca, ma in tutta Italia, tanto che alcune sue traduzioni vengono ancora oggi ristampate in nuove edizioni. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:३०, १२ जनवरी २०२६ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29894468 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-04 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Volto di Palazzo Vecchio]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Piazza della signoria angolo via della ninna, palazzo vecchio, cantonata con testa scolpita 02.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''volto di Palazzo Vecchio''' (conosciuto anche come L'importuno o L'inopportuno) è un incisione su pietraforte attibuita a Michelangelo Buonarroti, scolpita in una delle pietre di Palazzo Vecchio a Firenze. Secondo le varie leggende, il profilo sarebbe stato realizzato come graffito dall'artista toscano, con soggetto un suo importunatore, un debitore, un condannato a morte o se stesso. Nel 2020, gli studiosi hanno ipotizzato possa invece trattarsi di un ritratto di Francesco Granacci, pittore amico di Michelangelo. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:५९, १९ जनवरी २०२६ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-05 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Raffaello Kobayashi]]'''<br /> <small>''([[:en:Raffaello Kobayashi]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Raffaello Kobayashi''', nato Raffaele Sanzio (Bari, 14 gennaio 1917 – Yokohama, 1 aprile 2011), è stato un militare italiano naturalizzato giapponese. Sommergibilista durante la Seconda guerra mondiale, prestò servizio per tutte e tre le principali Potenze dell'Asse: Regno d'Italia, Germania nazista e Impero giapponese. Alla fine della guerra si nascose in Giappone per evitare di subire l'internamento in un campo di prigionia, divenendo poi cittadino nipponico e cambiando il proprio nome. Prese parte all'affondamento della HMS Calypso nel 1940, primo successo italiano in campo navale nel corso del conflitto mondiale. Con l'abbattimento di un bombardiere statunitense il 22 agosto 1945, otto giorni dopo il discorso di resa del Giappone alle potenze alleate della seconda guerra mondiale, a bordo del Comandante Cappellini, sarebbe stata l'ultima persona in assoluto a mettere fuori combattimento un velivolo degli Alleati nella stessa guerra. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:५१, २६ जनवरी २०२६ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-06 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Censorship in the Czech Republic]]'''<br /> <small>''([[:cs:Cenzura v Česku]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Censorship in the Czech Republic''' had been highly active until 17 November 1989 and the fall of Communism in the former Czechoslovakia. Czech Republic was ranked as the 13th most free country in the World Press Freedom Index in 2014. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:१७, २ फेब्रुअरी २०२६ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-07 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Petites Heures of Jean de France, Duc de Berry]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Jacquemart de Hesdin 002.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Petites Heures of Jean de France, Duc de Berry''' is an illuminated book of hours commissioned by John, Duke of Berry between 1375 and 1385–90. It is known for its ornate miniature leaves and border decorations. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०९:४४, ९ फेब्रुअरी २०२६ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-08 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Lysmata grabhami]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Lysmata grabhami1.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Lysmata grabhami''''' is a species of saltwater shrimp in the family Hippolytidae. It was first described by Gordon in 1935. It occurs in the tropical and subtropical Atlantic Ocean and is a cleaner shrimp, operating a cleaning station to which fish come to have parasites removed. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) १९:३०, १६ फेब्रुअरी २०२६ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=29945240 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-09 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Elefante di Cremona]]'''<br /> <small>''([[:de:Elefant von Cremona]])&#32;([[:eo:Elefanto de Cremona]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Matthew Paris Elephant from Parker MS 16 fol 151v.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> L''''elefante di Cremona''' (Asia, prima del 1228 - Parma, gennaio 1248) fu un esemplare di elefante donato nel 1228 a Federico II di Svevia da parte del sultano ayyubide al-Malik al-Kamil durante gli incontri che porteranno alla Pace di Giaffa. Usato principalmente per le manifestazioni trionfali del sovrano, l'elefante è citato da numerosi cronachisti e testimoni dell'epoca ed è noto per aver trainato il Carroccio dopo la grande vittoria delle armate di Federico II nella battaglia di Cortenuova del 1237. Rimasto a lungo nell'immaginario popolare collettivo, l'animale venne ucciso durante alcuni scontri occorsi nelle settimane immediatamente precedenti alla battaglia di Parma. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) १७:२८, २३ फेब्रुअरी २०२६ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30097839 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-10 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Treaty of the Danish West Indies]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:The Virgin islands of the United States of America; historical and descriptive, commercial and industrial facts, figures, and resources (1918) (14596880870).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Treaty of the Danish West Indies''' (Danish: Vestindiens traktat), officially the Convention between the United States and Denmark for cession of the Danish West Indies (Danish: Konventionen mellem USA og Danmark), was a 1916 treaty transferring sovereignty of the Danish West Indies from Denmark to the United States in exchange for a sum of US$25,000,000 in gold ($722 million in 2024) and a declaration from the United States that it would "not object to the Danish Government extending their political and economic interests to the whole of Greenland". It is one of the most recent permanent expansions of United States territory. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:२८, २ मार्च २०२६ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30097839 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-11 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Steens Mountain]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Steens Mountain near Andrews, Oregon.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Steens Mountain''' is a large fault-block mountain in the northwest United States, located in Harney County, Oregon. Stretching some fifty miles (80 km) north to south, on its east side it rises from the Alvord Desert at an elevation of about 4,200 feet (1,280 m) to 9,738 feet (2,968 m) at the summit. Steens Mountain is not part of a mountain range but is properly a single mountain, the largest of Oregon's fault-block mountains. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) १३:१६, ९ मार्च २०२६ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30097839 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-12 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Casque (anatomy)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Great hornbill (Buceros bicornis) Photograph by Shantanu Kuveskar.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''casque''' is an anatomical feature found in some species of birds, reptiles, and amphibians. In birds, it is an enlargement of the bones of the upper mandible or the skull, either on the front of the face, the top of the head, or both. The casque has been hypothesized to serve as a visual cue to a bird's sex, state of maturity, or social status; as reinforcement to the beak's structure; or as a resonance chamber, enhancing calls. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:२८, १६ मार्च २०२६ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30245038 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-13 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Etruscan sculpture]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Frontone A del grande tempio di luni con concilio degli dei, 175-150 ac. ca. 01.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Etruscan sculpture''' was one of the most important artistic expressions of the Etruscan people, who inhabited the regions of Northern Italy and Central Italy between about the 9th century BC and the 1st century BC. Etruscan art was largely a derivation of Greek art, although developed with many characteristics of its own. Given the almost total lack of Etruscan written documents, a problem compounded by the paucity of information on their language—still largely undeciphered—it is in their art that the keys to the reconstruction of their history are to be found, although Greek and Roman chronicles are also of great help. Like its culture in general, Etruscan sculpture has many obscure aspects for scholars, being the subject of controversy and forcing them to propose their interpretations always tentatively, but the consensus is that it was part of the most important and original legacy of Italian art and even contributed significantly to the initial formation of the artistic traditions of ancient Rome. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:५२, २३ मार्च २०२६ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30245038 --> == अत्यावश्यक ज्ञान अभियान २०२६ == नमस्ते {{BASEPAGENAME}} ज्यू! तपाईंलाई [[Event:अत्यावश्यक ज्ञान अभियान २०२६|अत्यावश्यक ज्ञान अभियान २०२६]] मा सहभागी हुन हार्दिक निमन्त्रणा गर्दछौं। यो ३-हप्ते अभियान (२३ मार्च – १३ अप्रिल २०२६) मार्फत नेपाली विकिपिडियामा अत्यावश्यक लेखहरू सुधार र विस्तार गर्ने लक्ष्य राखिएको छ। यस अभियानमा सहभागी भई तपाईंले: * विकिपिडियामा सम्पादन गर्ने सीप विकास गर्न सक्नुहुन्छ * लेखहरू सुधार, अनुवाद तथा नयाँ लेख सिर्जना गर्न सक्नुहुन्छ * नेपाली विकिपिडियामा महत्त्वपूर्ण योगदान दिन सक्नुहुन्छ उत्कृष्ट योगदानकर्ताहरूलाई [https://diff.wikimedia.org/ Diff] (विकिमिडिया समुदाय ब्लग) मार्फत विशेष पहिचान दिइनेछ। प्रति हप्ता २–५ घण्टा समय दिएर पनि तपाईं सहभागी हुन सक्नुहुन्छ। सहभागी हुन र थप जानकारीका लागि कृपया [[Event:अत्यावश्यक ज्ञान अभियान २०२६|अभियान पृष्ठ हेर्नुहोस्]]। धन्यवाद! --[[प्रयोगकर्ता:Saroj|Saroj]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:Saroj|कुरा गर्नुहोस्]]) १५:३६, २३ मार्च २०२६ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Saroj@newiki using the list at https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE:Saroj/MassMessage&oldid=1347853 --> ==[[:नेलाङ]] [[विकिपिडिया:शीघ्र मेट्नुपर्ने आधार|शीघ्र मेट्नुपर्ने]]मा मनोनित== [[Image:Information icon4.svg|48px|left|alt=|link=]] {{Quote box|quote=<p>यदि यो तपाईँले सृजना गर्नुभएको पहिलो लेख हो भने, तपाईँ [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा|लेखन सहयोग स्वशिक्षा]] पढ्न सक्नुहुन्छ।</p><p>लेख सृजना गर्न मद्दत गर्ने [[विकिपिडिया:लेख विजार्ड|लेख सहायिका]] पनि तपाईँ प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ।</p>|width=20%|align=right}} नमस्कार, विकिपिडियामा तपाईँलाई [[विकिपिडिया:स्वागत/नव आगन्तुक|स्वागत]] छ। यस [[:नेलाङ]]लाई विकिपिडिया देखि [[विकिपिडिया:पृष्ठ हटाउने नीति|चाँडैनै मेटिने]] भनेर एउटा चिनो राखिएको छ। यसले [[वि:शीमे#ले१|ले१]] मापदण्ड अन्तर्गत '''कुनै सन्दर्भ नभएको''' वा '''विषय पहिचान गर्न पर्याप्त सन्दर्भको कमी भएको''' जनाउदछ। [[विकिपिडिया:प्रमानिकता|कुनै सन्दर्भ नभएका]] सम्पूर्ण सामग्रीलाई [[विकिपिडिया:शीघ्र मेट्नुपर्ने आधार|शीघ्र मेट्नुपर्ने मापदण्ड]]को आधारमा कुनै पनि समयमा मेटिन सक्छ। यदि तपाईँलाई लाग्छ पृष्ठलाई यस कारणले मेटाउनु हुँदैन, तपाईँ '''नामाङ्कन विरोध गर्न''' [[:नेलाङ|पृष्ठमा गएर]] आफ्नो विचार राख्नुहोला। यसले तपाईँलाई पृष्ठ किन मेटाउनु हुँदैन वर्णन गर्ने अवसर दिनेछ। यद्यपि, याद रहोस्, एक पटक पृष्ठ शीघ्र मेटाउन अङ्कित भएमा, यो तत्काल मेटाइनेछ। कृपया पृष्ठबाट शीघ्र मेटाउने चिनो आफैंले नहटाउनुहोला, तर विकिपिडियाको [[विकिपिडिया:नीति तथा दिशानिर्देशहरूको सूची|नीति तथा दिशानिर्देशहरू]] अनुरूप जानकारी थप्न नहिचकिचाउनुहोला। यदि पृष्ठ मेटिसकिएको, र भविष्यका सन्दर्भ वा सुधारको लागि तपाईँ मेटाइएको सामग्री पुनःप्राप्त गर्न चाहनुहुन्छ भने, कृपया {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%E0%A4%A8%E0%A5%87%E0%A4%B2%E0%A4%BE%E0%A4%99|मेटाउने प्रशासकलाई सम्पर्क गर्न सक्नुहुन्छ}}, वा यदि तपाईँले पहिल्यै त्यसो गरिसक्नुभएमा, एउटा अनुरोध तपाईँ [[विकिपिडिया:मेटाइएको संशोधन|यहाँ राख्न सक्नुहुन्छ]]। <!-- Template:Db-nocontext-notice --> <!-- Template:Db-csd-notice-custom --> [[User:पर्वत सुवेदी|पर्वत सुवेदी]] ([[User talk:पर्वत सुवेदी|कुरा गर्नुहोस्]]) २२:०५, २८ मार्च २०२६ (नेपाली समय) ==[[:इन्टोसाइ]] [[विकिपिडिया:शीघ्र मेट्नुपर्ने आधार|शीघ्र मेट्नुपर्ने]]मा मनोनित== [[Image:Information icon4.svg|48px|left|alt=|link=]] {{Quote box|quote=<p>यदि यो तपाईँले सृजना गर्नुभएको पहिलो लेख हो भने, तपाईँ [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा|लेखन सहयोग स्वशिक्षा]] पढ्न सक्नुहुन्छ।</p><p>लेख सृजना गर्न मद्दत गर्ने [[विकिपिडिया:लेख विजार्ड|लेख सहायिका]] पनि तपाईँ प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ।</p>|width=20%|align=right}} नमस्कार, विकिपिडियामा तपाईँलाई [[विकिपिडिया:स्वागत/नव आगन्तुक|स्वागत]] छ। यस [[:इन्टोसाइ]]लाई विकिपिडिया देखि [[विकिपिडिया:पृष्ठ हटाउने नीति|चाँडैनै मेटिने]] भनेर एउटा चिनो राखिएको छ। यसले [[वि:शीमे#ले१|ले१]] मापदण्ड अन्तर्गत '''कुनै सन्दर्भ नभएको''' वा '''विषय पहिचान गर्न पर्याप्त सन्दर्भको कमी भएको''' जनाउदछ। [[विकिपिडिया:प्रमानिकता|कुनै सन्दर्भ नभएका]] सम्पूर्ण सामग्रीलाई [[विकिपिडिया:शीघ्र मेट्नुपर्ने आधार|शीघ्र मेट्नुपर्ने मापदण्ड]]को आधारमा कुनै पनि समयमा मेटिन सक्छ। यदि तपाईँलाई लाग्छ पृष्ठलाई यस कारणले मेटाउनु हुँदैन, तपाईँ '''नामाङ्कन विरोध गर्न''' [[:इन्टोसाइ|पृष्ठमा गएर]] आफ्नो विचार राख्नुहोला। यसले तपाईँलाई पृष्ठ किन मेटाउनु हुँदैन वर्णन गर्ने अवसर दिनेछ। यद्यपि, याद रहोस्, एक पटक पृष्ठ शीघ्र मेटाउन अङ्कित भएमा, यो तत्काल मेटाइनेछ। कृपया पृष्ठबाट शीघ्र मेटाउने चिनो आफैंले नहटाउनुहोला, तर विकिपिडियाको [[विकिपिडिया:नीति तथा दिशानिर्देशहरूको सूची|नीति तथा दिशानिर्देशहरू]] अनुरूप जानकारी थप्न नहिचकिचाउनुहोला। यदि पृष्ठ मेटिसकिएको, र भविष्यका सन्दर्भ वा सुधारको लागि तपाईँ मेटाइएको सामग्री पुनःप्राप्त गर्न चाहनुहुन्छ भने, कृपया {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%E0%A4%87%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8B%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%87|मेटाउने प्रशासकलाई सम्पर्क गर्न सक्नुहुन्छ}}, वा यदि तपाईँले पहिल्यै त्यसो गरिसक्नुभएमा, एउटा अनुरोध तपाईँ [[विकिपिडिया:मेटाइएको संशोधन|यहाँ राख्न सक्नुहुन्छ]]। <!-- Template:Db-nocontext-notice --> <!-- Template:Db-csd-notice-custom --> [[User:पर्वत सुवेदी|पर्वत सुवेदी]] ([[User talk:पर्वत सुवेदी|कुरा गर्नुहोस्]]) २२:०६, २८ मार्च २०२६ (नेपाली समय) == Wikipedia translation of the week: 2026-14 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Pulse (nightclub)]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Orlando FL Pulse Nightclub01.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Pulse''' was a gay bar, dance club, and nightclub in Orlando, Florida, founded in 2004 by Barbara Poma and Ron Legler. On June 12, 2016, the club was the scene of the second-deadliest mass shooting by a single gunman in U.S. history, and the second-deadliest terrorist attack on U.S. soil since the September 11 attacks. Forty-nine people were killed and 58 other people were injured. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:२२, ३० मार्च २०२६ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30306870 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-15 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Tofana di Rozes]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Tofana di Rozes 04.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Tofana di Rozes''' (3,225 metres (10,581 ft)) is a mountain of the Dolomites in the Province of Belluno, Veneto, Italy. Located west of the resort of Cortina d'Ampezzo, the mountain's giant three-edged pyramid shape and its vertical south face, above the Falzarego Pass, makes it the most popular peak in the Tofane group, and one of the most popular in the Dolomites. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) १८:१२, ६ अप्रिल २०२६ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30306870 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-16 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Very-low-calorie diet]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Green smoothie (8222465502).jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> A '''very-low-calorie diet''' (VLCD), also known as semistarvation diet and crash diet, is a type of diet with very or extremely low daily food energy consumption. VLCDs are defined as a diet of 800 kilocalories (3,300 kJ) per day or less. Modern medically supervised VLCDs use total meal replacements, with regulated formulations in Europe and Canada which contain the recommended daily requirements for vitamins, minerals, trace elements, fatty acids, protein and electrolyte balance. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:४१, १३ अप्रिल २०२६ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30306870 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-17 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Chromodoris willani]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Babosa de mar (Chromodoris willani), Anilao, Filipinas, 2023-08-24, DD 34.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''''Chromodoris willani''''', commonly known as Willan's chromodoris, is a species of sea slug, a dorid nudibranch, a shell-less marine gastropod mollusk in the family Chromodorididae. The species is named for the renowned nudibranch taxonomist Dr. Richard C. Willan. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:१९, २० अप्रिल २०२६ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30430366 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-18 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Platypus venom]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Platypus spur.JPG|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The platypus is one of the few living mammals to produce venom. The venom is made in venom glands that are connected to hollow spurs on their hind legs; it is primarily made during the mating season.[1] While the venom's effects are described as extremely painful, it is not lethal to humans. Many archaic mammal groups possess similar tarsal spurs, so it is thought that, rather than having developed this characteristic uniquely, the platypus simply inherited this characteristic from its ancestors. Rather than being a unique outlier, the platypus is the last demonstration of what was once a common mammalian characteristic, and it can be used as a model for non-therian mammals and their venom delivery and properties. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:४९, २७ अप्रिल २०२६ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30449041 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-19 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Kuwait National Assembly Building]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Kuwait City Arabian Gulf Street 10.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Kuwait National Assembly Building''' is the building that housed the National Assembly of Kuwait. Designed by Danish architect Jørn Utzon in 1972, it was completed in 1982 under the direction of his son Jan. The structural design was by Max Walt. The building was seriously damaged in February 1991 when retreating Iraqi troops set it on fire but has since been restored. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) १८:०१, ४ मे २०२६ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30464799 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-20 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Macau National Security Law]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Lei relative à defesa da segurança do Estado projecto.JPG|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Macau National Security Law''' is a law in Macau which prohibits and punishes acts of treason, secession, and subversion against the Central government, as well as preparative acts leading to any of the three acts. Taken into effect on 3 March 2009, the purpose of the law is to fulfil Article 23 of the Macau Basic Law, the de facto constitution of the Macau Special Administration Region. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:३८, ११ मे २०२६ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30513945 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-21 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Stela of the cactus bearer]]'''<br /> <small>''([[:es:Estela del portador del cactus]])&#32;([[:ca:Estela del portador del cactus]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Estela Wachumero en Chavin.jpg|center|300px]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''stela of the cactus bearer''' is a monolith or stele of a single piece of granite, belonging to the Chavín culture of ancient Peru, which remains in its original location on the northwest side of the circular plaza at the archaeological site known as the ceremonial center of Chavín de Huántar in the Ancash region of Peru. It was discovered during the 1972 excavation season by Peruvian archaeologist Luis Guillermo Lumbreras. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०९:५०, २१ मे २०२६ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-22 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Griffith Hughes]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The Reverend '''Griffith Hughes''' (1707 – c.1758), FRS, was a Welsh naturalist, clergyman, and author. Hughes wrote The Natural History of Barbados, which included the first description of the grapefruit (also known as "The Forbidden Fruit"). His work was praised by Linnaeus, but it has also been considered a "scientific fraud". <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:१७, २५ मे २०२६ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-23 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Umuganda]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Umuganda"Rwandan community work".jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Umuganda''' is a national holiday in Rwanda taking place on the last Saturday of every month for mandatory nationwide community service from 08:00 to 11:00. Participation in Umuganda is required by law; failure to participate can result in a fine. The program was most recently re-established under President Paul Kagame in 2009, having resulted in a notable improvement in the cleanliness of Rwanda. Also, there are other informal Umuganda day activities that occur in the middle of the month. These activities are initiated by either society or the government. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:४०, १ जुन २०२६ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30529698 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-24 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:it:Juryeonggu]]'''<br /> <small>''([[:kr:주령구]])&#32;([[:ja:酒令具]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:주령구의 발굴 당시 사진.png|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> Il '''Juryeonggu''' (주령구?, 酒令具?, JuryeongguLR, ChuryŏngguMR) è un dado a 14 facce, risalente al periodo del Silla unificato (668-935 d.C.), ritrovato nel 1975 dopo alcuni scavi occorsi presso il Donggung e lo stagno Wolji di Gyeongju, in Corea del Sud. Le facce del dado mostravano inscrizioni recanti varie penalità o sfide, legate ad un gioco di bevute, dimostrando l'importanza dell'alcool e la raffinatezza con cui la sua assunzione veniva celebrata. L'artefatto originale è andato perduto, incendiato in un maldestro tentativo di preservazione: oggi ne esistono delle repliche, disponibili anche commercialmente. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:०५, ८ जुन २०२६ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30622359 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-25 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Cape Fiolent]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Beach of Cape Fiolent, Crimea.jpg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Cape Fiolent''' (Crimean Tatar: Felenk Burun; Ukrainian: Фіолент; Russian: Фиолент; Latin: Parthenium), also historically called Cape Fiolente, is a cape and nature reserve (zakaznik) located in southern Sevastopol, a city within Crimea that is internationally recognised as part of Ukraine but currently occupied by Russia since 2014. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०८:०९, १५ जुन २०२६ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30662919 --> == Thank you for being a part of Feminism and Folklore 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]] Dear {{PAGENAME}}, Your contributions helped make this year's [[:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign a great success, and we are truly grateful for your time, knowledge, and dedication to documenting women's stories and folklore on Wikimedia projects. As we reflect on this year's campaign and prepare for the next edition, we'd love to hear about your experience. Please take a few minutes to fill out our feedback form and share your thoughts and suggestions. As a token of our appreciation, everyone who completes the form will receive a '''special digital postcard'''! in their email. This year marks '''''25 years of Wikipedia''''', and the postcard has been created to celebrate this milestone and to recognize the incredible efforts of participants like you who continue to enrich free knowledge for the world. '''Form Link - [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdqFZN9IdWbAnZ_7DyG5bIsuq7KAkdsIxweC_TdPH9In-tthQ/viewform?usp=dialog here]''' Please complete the feedback form by '''25 June 2026'''. Thank you once again for making Feminism and Folklore 2026 a success. We hope to see you again in future campaigns! Best regards, Feminism and Folklore international Team. --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) २०:१६, १८ जुन २०२६ (नेपाली समय) </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30704478 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-26 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Renovating Action Party]]'''<br /> <small>''([[:es:Partido de Acción Renovadora]])''</small> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Flag of the Renovating Action Party.svg|300px|center]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Renovating Action Party''' was a left-wing Salvadoran political party that existed from 1944 to 1967. The party had three distinct phases of its existence under the leaderships of Colonel José Asencio Menéndez (1944–1950), the old line (1950–1964), and the new line (1964–1967). <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:३७, २२ जुन २०२६ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-27 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Facial age estimation]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Facial age estimation''' is the use of artificial intelligence to estimate the age of a person based on their facial features. Computer vision techniques are used to analyse the facial features in the images of millions of people whose age is known and then deep learning is used to create an algorithm that tries to predict the age of an unknown person. The key use of the technology is to prevent access to age-restricted goods and services. Examples include restricting children from accessing internet pornography, checking that they meet a mandatory minimum age when registering for an account on social media, or preventing adults from accessing websites, online chat or games designed only for use by children. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div>--[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०६:२९, २९ जुन २०२६ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-28 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Paulo César Vinha State Park]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Capim dourado.jpg|300px|center|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> The '''Paulo César Vinha State Park''' (Portuguese: Parque Estadual Paulo César Vinha) is a state park in the state of Espírito Santo, Brazil. It protects an area of dunes, lagoons and marshes along the Atlantic shore. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:२०, ६ जुलाई २०२६ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> == Wikipedia translation of the week: 2026-29 == <div lang="en" dir="ltr" style="width:100%; margin:0; background: var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa); border:1px solid var(--border-color-base,#BBBBBB); padding .4em;color: inherit;"> <div style="text-align:center;">The winner this [[m:Translation of the week/2026 translations|Translation of the week]] is <div style="font-size:140%;">'''[[:en:Caledonian MacBrayne]]'''<br /> </div> Please be bold and help translate this article! </div> ---- [[File:Cal-Mac HQ2005.jpg|300px|center|]] <div style="text-align:left; padding: .4em;"> '''Caledonian MacBrayne''', in short form CalMac, is the trade name of CalMac Ferries Ltd, the major operator of passenger and vehicle ferries to the west coast of Scotland, serving ports on the mainland and 22 of the major islands. It is a subsidiary of holding company David MacBrayne, which is owned by the Scottish Government. <small>(Please update the interwiki links on [[d:|Wikidata]] of your language version of the article after each week's translation is finished so that all languages are linked to each other.)</small> ---- [[File:TOTW.svg|24px|]] ''[[m:Translation of the week|About]] · '''[[m:Translation of the week/Translation candidates|Nominate/Review]]''' · [[m:Translation of the week/MassMessage|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]]'' </div> </div> -[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|कुरा गर्नुहोस्]]) ०७:०५, १३ जुलाई २०२६ (नेपाली समय) <!-- Message sent by User:Shizhao@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Translation_of_the_week/MassMessage&oldid=30717601 --> 2ur89pzqwv3jz5wym1fj260bwr1xr54 0 93392 1365827 1356268 2026-07-13T01:32:18Z Srsh101 60743 1365827 wikitext text/x-wiki '''विश्व हिंदू परिषद नेपाल'''  एउटा  हिन्दु सङ्गठन हो, जुन  हिन्दु स्यमसेवक सङ्घ अर्थात्  एचएसएसको  अनुषांगिक शाखा हो । यसलाई  वीएचपी नेपाल एवं  विहिप नेपालको  नामले समेत चिनिन्छ । विहिप नेपाल को  चिन्ह बर को रुख हो तथा यसको  नारा, "[[धर्मो रक्षति रक्षित]]:" अर्थात् जसले  धर्म को रक्षा गर्दछ, धर्मले  उसको  रक्षा गर्छ । == इतिहास == विश्व हिंदू परिषद नेपाल  को  स्थापना कानुनी रूपमा  वि.स. २०६८  मा भएको हो । नेपालको  काठमाडौँ जिल्ला  प्रशासन कार्यालयमा बि.स. २०६८ सालमा  '''विश्व हिन्दु परिषद नेपाल'''  नामले दर्ता गरिएको हो । यसको  संस्थापकहरूमा  डा. शशी थापा, बिन्देश्वर यादव, सुशिल चन्द्र अधिकारी थिए   । == प्रकल्प == *जनकल्याण प्रतिष्ठान, एकल विद्यालय अभियान *महिला स्वाबलंबन *गौरक्षा *सन्त सम्पर्क *नगर महिला समिति                                    *एकल समाचार *ग्रामविकास योजना *दुर्गा बाहिनी  {| class="wikitable" |'''संस्थापक''' |शशी थापा बिन्देश्वर यादव सुशिल चन्द्र अधिकारी   |- |'''प्रकार''' |हिन्दू राष्ट्रवादी |- |'''स्थापना वर्ष''' |२०६८ |- |'''कार्यालय''' |काठमाडौँ |- |'''अक्षांश-रेखांश''' |27°42′N 85°19′E |- |'''मुख्य व्यक्तित्व''' |पुरुषाेत्तम भण्डारी (president) Rajendra Prasad Chaudhary (secretary) |- | ===== कार्यालय प्रमुख ===== |[[:hi:राजाराम दास|राजाराम दास]] (Rajaram Das) |- |'''सेवाक्षेत्र''' |नेपाल |- |'''सदस्य''' |२ लाख २० हजार |- |'''उप-संस्थाहरु''' |युवा विभाग  (youth wing) नगर महिला समिति (women's wing) |- |'''आदर्श वाक्य''' |''धर्मो रक्षति रक्षितः'' |- |'''वेबसाइट     ''' | www.vhpnepal.org.np |- |'''ईमेल''' |contact@vhpnepal.org.np |} ==यो पनि हेर्नुहोस्== *[[आर्य समाज]] *[[दयानन्द सरस्वती]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== p4vol4wt8ivjv4s0zuf8goxueoqj8v6 0 94917 1365845 1363538 2026-07-13T05:12:00Z Prakashphuyal30 79270 1365845 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = कोशी प्रदेशको नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | pushpin_map = Nepal Province1#Nepal <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[कोशी प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[मोरङ जिल्ला|मोरङ]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-1/district-morang/kanepokhari?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = राजमति इङ्गनाम <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = भोलाप्रसाद अधिकारी <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 82.83<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=1&district=12&municipality=6|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 43193 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.67|87.43|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०२१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[वयरवन]] गाविसको कार्यालय | website = [https://www.kanepokharimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[मोरङ जिल्ला]]का ८ [[गाउँपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/ |date=2017-03-12 }}</ref> २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[वयरवन]], [[केरावन]] र [[होक्लाबारी]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ४३,१९३ रहेको छ भने यहाँ १०,६६३ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ कानेपोखरी गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[होक्लाबारी]] || ५,३४८ || ११.३६ || ४७०.७७ |- | २ || [[केरावन]] (३, ४, ६–९) || ६,४९६ || १२.८ || ५०७.५० |- | ३ || [[वयरवन]] (१–५) || ५,६४८ || १०.८५ || ५२०.५५ |- | ४ || [[वयरवन]] (६, ७) || ६,४४६ || ९.८६ || ६५३.७५ |- | ५ || [[केरावन]] (१, २, ५) || ७,३५२ || १२.३६ || ५९४.८२ |- | ६ || [[वयरवन]] (८) || ६,९७४ || ६.४८ || १,०७६.२३ |- | ७ || [[वयरवन]] (९) || ४,९२९ || १८.५८ || २६५.२८ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''४३,१९३''' || '''८२.२९''' || ५२४.८९ |} == पर्यटकीय स्थलहरु == यस क्षेत्रका प्राकृतिक तथा सांस्कृतिक पर्यटकीय स्थलहरु निम्नरहेका छन # कानेपोखरी # कालिकोशी सिमसार (मुहान) # भुल्के सुन्तलि सिमसार क्षेत्र (चौर) # भलुवा सिमसार # दहिधाप सिमसार ‌(पार्क) # ढङ्ढङ्गे मेला (धिमाल जातिको पवित्र स्थल)<ref>{{Cite web |title=Kanepokhari - Rural Municipality |url=https://edusanjal.com/local-level/kanepokhari/ |access-date=2026-06-11 |website=Edusanjal}}</ref> # किरण पोखरी -होक्लाबारी == पानीका स्रोतहरु == यस क्षेत्रमा रहेका स्थानीय पानीका स्रोत र उत्पति स्थान सहित निम्न रहेकाछन । # कालीकोशी खोला (मैदानी नदी) # भलुवा खोला (मैदानी नदी) # दहि खोला (मैदानी नदी) # ज्यामिरे खोला (मैदानी नदी) # डास खोला (चुरे-भावर नदी) #चिसाङ खोला (चुरे-भावर नदी) == जंगल क्षेत्रः == ==== १. चारकोसे झाडी (महेन्द्र राजमार्ग उत्तर तथा दक्षिण तर्फ)<ref>{{Cite web |title= |url= |url-status=https://www.kanepokharimun.gov.np/content/%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%87%E0%A4%AA%E0%A5%8B%E0%A4%96%E0%A4%B0%E0%A5%80-%E0%A4%97%E0%A4%BE%E0%A4%81%E0%A4%89%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%95%E0%A5%8B-%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4-%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A4%AF}}</ref> ==== ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{मोरङ जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcmorang.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, मोरङ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200918064452/http://ddcmorang.gov.np/ |date=2020-09-18 }} [[श्रेणी:मोरङ जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:कोशी प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] q33imqxr19q594ykzq92rgv1ioafhh2 0 96010 1365847 1361562 2026-07-13T06:09:12Z Ganesh Paudel 306 अद्यावधिक 1365847 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|नेपालको द्विसदनात्मक व्यवस्थापिका संसद}} {{Infobox legislature | name = नेपालको सङ्घीय संसद | native_name = | native_name_lang = | preceded_by = {{nowrap|[[नेपालको पहिलो संविधान सभा|नेपालको संविधान सभा]]}} | coa_pic = Parliament of Nepal.png | coa_res = 125px | coa_alt = Emblem of Nepal | foundation = २०७४ फागुन २१ | house_type = [[द्विसदनपद्धति|द्विसदनात्मक]] | legislature = [[नेपालको दोस्रो सङ्घीय संसद]] | body = | houses = [[राष्ट्रिय सभा (नेपाल)|राष्ट्रिय सभा]]<br>{{small|(माथिल्लो सदन)}}<br>[[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]<br>{{small|(तल्लो सदन)}} | leader1_type = [[नेपालको राष्ट्रपति|राष्ट्रपति]] | leader1 = [[रामचन्द्र पौडेल]] | election1 = [[नेपालको राष्ट्रपतीय निर्वाचन, २०७९|२०७९ फागुन २९]] | leader2_type = [[नेपालको उपराष्ट्रपति|उपराष्ट्रपति]] | leader2 = [[राम सहाय यादव]] | election2 = २०७९ चैत ६ | leader3_type = {{nowrap|[[राष्ट्रिय सभाको अध्यक्ष (नेपाल)|राष्ट्रिय सभाको<br/>अध्यक्ष]]}} | leader3 = {{nowrap|[[नारायणप्रसाद दाहाल]]}} |party3={{nowrap|[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]}}| election3 = २०८० फागुन २९ | leader4_type = {{nowrap|[[राष्ट्रिय सभा (नेपाल)|राष्ट्रिय सभाको<br/>उपाध्यक्ष]]}} | leader4 = [[विमला घिमिरे]] |party4={{nowrap|[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]}}| election4 = २०८० चैत २८ | leader5_type = [[प्रतिनिधि सभाको सभामुख (नेपाल)|प्रतिनिधि सभाको<br/>सभामुख]] | leader5 = [[डोलप्रसाद अर्याल]] |party5={{nowrap|[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]}} | election5 = २०८२ | leader6_type = {{nowrap|[[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)#उपसभामुखहरू|प्रतिनिधि सभाको<br/>उपसभामुख]]}} | leader6 =[[रुबी कुमारी ठाकुर]] |party6={{nowrap|[[श्रम संस्कृति पार्टी]]}}| election6 = २०८२ | leader7_type = [[नेपालको प्रधानमन्त्री|प्रधानमन्त्री]] | leader7 = {{nowrap|[[बालेन्द्र शाह]]}} | election7 = २०८१ असार ३० | party7 = {{nowrap|[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]}} | leader8_type = [[प्रतिपक्ष दलको नेता (नेपाल)| प्रतिपक्ष दलको नेता]] | leader8 = [[भीष्मराज आङदेम्बे]] | party8 = {{nowrap|[[नेपाली कांग्रेस]]}} | election8 = २०८३ | members = '''३३३ राष्ट्रिय सभाको ५९<br> प्रतिनिधि सभाको २७५ | house2 = [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]] | house1 = [[राष्ट्रिय सभा (नेपाल)|राष्ट्रिय सभा]] | structure2 = Nepal HouseofRepresentatives 2024.svg | structure2_res = 250px | structure1 = Nepal NationalAssembly 2024.svg | structure1_res = 250px | political_groups2 = '''[[चौथो ओली मन्त्रिपरिषद्|सरकार]] (१७८)''' *{{nowrap|{{color box|{{party color|Nepali Congress}}}} [[नेपाली काङ्ग्रेस|नेका]] (८८)}} *{{nowrap|{{color box|{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}}} [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] (७९)}} *{{nowrap|{{color box|{{party color|People's Socialist Party}}}} [[जनता समाजवादी पार्टी|जसपा]] (७)}} *{{nowrap|{{color box|{{party color|Loktantrik Samajwadi Party, Nepal}}}} [[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल|लोसपा-ने]] (४)}} '''समर्थन र विश्वासको मत (२९)''' *{{nowrap|{{color box|{{party color|Rastriya Prajatantra Party}}}} [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी|राप्रपा]] (१४)}} *{{nowrap|{{color box|{{party color|Janamat Party}}}} [[जनमत पार्टी|जनमत]] (६)}} *{{nowrap|{{color box|{{party color|People's Socialist Party, Nepal}}}} [[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल|जसपाने]] (५)}} *{{nowrap|{{color box|{{party color|Nagrik Unmukti Party}}}} [[नागरिक उन्मुक्ति पार्टी|नाउपा]] (४)}} '''प्रतिपक्ष (६८)''' *{{nowrap|{{color box|{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}}} [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] (३२)}} *{{nowrap|{{color box|{{party color|Rastriya Swatantra Party}}}} [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी|रास्वपा]] (२१)}} *{{nowrap|{{color box|{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}}} [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एस)]] (१०)}} *{{nowrap|{{color box|{{party color|Rastriya Janamorcha}}}} [[राष्ट्रिय जनमोर्चा|राजमो]] (१)}} *{{nowrap|{{color box|{{party color|Nepal Workers Peasants Party}}}} [[नेपाल मजदुर किसान पार्टी|नेमकिपा]] (१)}} *{{nowrap|{{color box|{{party color|आम जनता पार्टी}}}} [[आम जनता पार्टी|आजपा]] (१)}} *{{nowrap|{{colour box|{{party colour|Independent}}}} [[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] (२)}} |political_groups1 = '''[[चौथो ओली मन्त्रिपरिषद्|सरकार]] (२८)''' *{{nowrap|{{color box|{{party color|Nepali Congress}}}} [[नेपाली काङ्ग्रेस|नेका]] (१६)}} *{{nowrap|{{color box|{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}}} [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] (११)}} *{{nowrap|{{color box|{{party color|Loktantrik Samajwadi Party, Nepal}}}} [[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल|लोसपा]] (१)}} '''समर्थन र विश्वासको मत (३)''' *{{nowrap|{{color box|{{party color|People's Socialist Party, Nepal}}}} [[जनता समाजवादी पार्टी|जसपा]] (३)}} '''प्रतिपक्ष (२८)''' *{{nowrap|{{color box|{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}}} [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] (१८)}} *{{nowrap|{{color box|{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}}} [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एस)]] (८)}} *{{nowrap|{{color box|{{party color|Rastriya Janamorcha}}}} [[राष्ट्रिय जनमोर्चा|राजमो]] (१)}} *{{nowrap|{{color box|{{party color|Independent}}}} [[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] (१)}} | voting_system2 = [[पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन प्रणाली|पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन]] र [[समानुपातिक प्रतिनिधित्व प्रणाली]] | voting_system1 = [[एकल सङ्क्रमणीय मत प्रणाली]] र [[पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन प्रणाली|पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन]] | last_election2 = [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४|४ मङ्सिर २०७९]] | last_election1 = [[राष्ट्रिय सभा निर्वाचन, २०८०|११ माघ २०८०]] | next_election2 = २०८४ | next_election1 = २०८३ | session_room = Nepalese Constituent Assembly Building.jpg | session_res = 250px | meeting_place = [[अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन केन्द्र, नेपाल|अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन केन्द्र]],<br>[[काठमाडौँ]], [[नेपाल]] | website = {{URL|www.parliament.gov.np}} | constitution = [[नेपालको संविधान]] }} {{नेपालको राजनीति}} '''नेपालको सङ्घीय संसद''' वि.सं २०७४ मा स्थापित [[नेपाल]]को दुई सदनात्मक सङ्घीय र सर्वोच्च व्यवस्थापिका हो। यसमा [[राष्ट्रिय सभा (नेपाल)|राष्ट्रिय सभा]] र [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]] समानान्तर सदनको रूपमा रहेका छन्। == इतिहास == === नेपाल अधिराज्यको व्यवस्थापिका संसद === {{मुख्य|नेपाल अधिराज्यको व्यवस्थापिका संसद}} वि.सं २०५९ मा तत्कालीन [[ज्ञानेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा ज्ञानेन्द्र]]ले [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|माओवादी विद्रोही]]हरूलाई सम्हाल्न असक्षम भएको भन्दै नेपालको पूर्व संसद् विघटन गरेका थिए।<ref>{{Cite web |date=April 25, 2006 |title=Nepal: King ends direct rule, reinstates parliament |url=https://reliefweb.int/report/nepal/nepal-king-ends-direct-rule-reinstates-parliament |website=reliefweb}}</ref> देशका प्रमुख पाँच राजनीतिक दलले राजालाई नयाँ निर्वाचनको आह्वान गर्नुपर्ने वा निर्वाचित संसदलाई पुनर्स्थापित गर्नुपर्ने भन्दै विरोध प्रदर्शन गरेका थिए। वि.सं २०६० मा राजाले १२ महिनाभित्र संसदीय निर्वाचन गर्ने घोषणा गरेका थिए। [[नेपालको जनआन्दोलन २०६३]] पछि, नेपालको संसद पुनर्स्थापना भएको थियो।<ref name="nepalcaportal1">{{cite web|url=http://www.nepalcaportal.org/EN/political-development/political-history.php|title=Nepal's Political Development: Nepal Constituent Assembly Portal|publisher=Nepalcaportal.org|access-date=2010-04-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20100803023949/http://www.nepalcaportal.org/EN/political-development/political-history.php|archive-date=3 August 2010|url-status=dead}}</ref> === नेपालको अन्तरिम व्यवस्थापिका संसद === {{मुख्य|व्यवस्थापिका संसद (२०६३-२०६४)|नेपालको पहिलो संविधान सभा}} [[नेपालको जनआन्दोलन २०६३]]को सफलतापछि २०६३ माघ १ मा पुरानो संसद् विघटन गरी त्यसको ठाउँमा नेपालको ३३० सदस्यीय अन्तरिम व्यवस्थापिका गठन गरिएको थियो।<ref>{{Cite web|last=Refugees|first=United Nations High Commissioner for|title=Refworld {{!}} Freedom in the World 2008 – Nepal|url=https://www.refworld.org/docid/487ca22e8.html|access-date=2020-12-04|website=Refworld|language=en}}</ref> व्यवस्थापिकाले अन्तरिम संविधानको मस्यौदा तयार गरेको थियो र पहिलो [[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४|संविधान सभाको निर्वाचन]] सम्पन्न भएको थियो। २०६५ जेठ १५ मा ६०१ सदस्यीय संविधान सभाले २३८ वर्ष पुरानो [[शाह वंश|राजतन्त्र]]को अन्त्य गर्दै देशलाई गणतन्त्र घोषणा गरेको थियो।<ref>{{Cite web |date=May 28, 2008 |title=Nepal abolishes monarchy, declares republic |url=https://www.abc.net.au/news/2008-05-29/nepal-abolishes-monarchy-declares-republic/2452310 |website=ABC news}}</ref> संविधान सभा, जसलाई सुरुमा नयाँ संविधानको मस्यौदा गर्न दुई वर्षको समय दिइएको थियो, राज्यको पुनर्संरचनामा मतभेदका कारण नयाँ संविधान निर्माण गर्न असफल भएपछि २०६९ जेठ १४ मा संसद विघटन गरिएको थियो।<ref>{{Cite web |date=May 27, 2012 |title=Legislature in Nepal Disbands in Failure |url=https://www.nytimes.com/2012/05/28/world/asia/nepal-disbands-legislature-as-talks-on-constitution-fail.html |website=The New York Times}}</ref> === नेपालको व्यवस्थापिका संसद === {{मुख्य|नेपालको व्यवस्थापिका संसद}} २०७२ असोज ३ मा, [[नेपालको संविधान २०७२|संविधान]] जारी भएपछि दोस्रो नेपालको दोस्रो संविधान सभा नेपालको व्यवस्थापिका संसद्मा रूपान्तरित भएको थियो।<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/world/south-asia/Nepal-elects-first-woman-speaker-of-parliament/articleshow/49420818.cms|title=Nepal elects first woman speaker of parliament – Times of India|website=The Times of India|date=16 October 2015 }}</ref> पहिलो संविधान सभाले नयाँ संविधान निर्माण गर्न असफल भएपछि दोस्रो नेपाली संविधान सभाको गठन भएको थियो। विसं २०७४ माघ ७ गते नेपालको व्यवस्थापिका संसद् विघटन भएको थियो।<ref>{{cite web|title=संविधानसभा प्रथम|url=http://www.parliament.gov.np/np/constitutionAssembly/1|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20171213211027/http://www.parliament.gov.np/np/constitutionAssembly/1|archive-date=13 December 2017|access-date=13 December 2017|website=parliament.gov.np}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180225122214/http://www.parliament.gov.np/np/constitutionAssembly/1 |date=25 February 2018 }}</ref> == संरचना == [[नेपालको संविधान २०७२]] अनुसार नेपालमा [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]] र [[राष्ट्रिय सभा (नेपाल)|राष्ट्रिय सभा]] गरी दुई सदनको संसद रहेको छ, जसको प्रमुखको रुपमा [[नेपालको राष्ट्रपति]]ले कार्य गर्दछन्।<ref>{{Cite web |url=http://constitution.org.np/userfiles/constitution%20of%20nepal%202072-en.pdf |title=Archived copy |access-date=8 December 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151223153410/http://constitution.org.np/userfiles/constitution%20of%20nepal%202072-en.pdf |archive-date=23 December 2015 |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151223153410/http://constitution.org.np/userfiles/constitution%20of%20nepal%202072-en.pdf |date=23 December 2015 }}</ref> === नेपालको राष्ट्रपति === सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपालका राष्ट्रपति [[नेपाल]]को राष्ट्रप्रमुख तथा नेपाली सशस्त्र बलका प्रधानसेनापति हुन्। २०६५ मा, देशलाई गणतन्त्र घोषणा गरिएपछि यो कार्यालय स्थापना गरिएको थियो। नेपालका प्रथम राष्ट्रपति [[रामवरण यादव]] थिए। वर्तमान राष्ट्रपति [[रामचन्द्र पौडेल]] हुन्। उनी देशको तेस्रो राष्ट्रपति हुन्। === प्रतिनिधि सभा === {{मुख्य|प्रतिनिधि सभा (नेपाल)}} प्रतिनिधि सभामा २७५ सदस्यहरू छन्। सिङ्गो देशलाई एकल निर्वाचन क्षेत्र मानेर मतदाताले राजनीतिक दललाई मत दिने [[समानुपातिक प्रतिनिधित्व प्रणाली|समानुपातिक निर्वाचन प्रणाली]]बाट ११० जना र [[पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन प्रणाली]]बाट १ सय ६५ जना निर्वाचित हुन्छन्। मन्त्रिपरिषद्को सिफारिसमा राष्ट्रपतिले विघटन नगरेसम्म वा पाँच वर्षसम्म सदनका सदस्यहरू आ–आफ्नो आसनमा बस्छन्। === राष्ट्रिय सभा === {{मुख्य|राष्ट्रिय सभा (नेपाल)}} राष्ट्रिय सभामा ५९ सदस्य छन्। [[नेपालका प्रदेशहरू|सातवटै प्रदेश]]बाट प्रत्येक प्रदेशको निर्वाचक मण्डलबाट आठ आठ जना र सरकारको सिफारिसमा राष्ट्रपतिबाट तीन जना सदस्य नियुक्त हुने व्यवस्था छ जसमा कम्तीमा तीन जना महिला, एक जना [[दलित]] र एक जना अपाङ्गता भएका व्यक्ति हुनुपर्नेछ। एक तिहाइ सदस्यको पदावधि प्रत्येक दुई वर्षमा समाप्त हुने गरी सदस्यहरूले छ वर्षको कार्यकाल पूरा गर्छन्। == समितिहरू == === प्रतिनिधि सभा === {| class="wikitable sortable" |+ !समिति !कार्यक्षेत्र !वेवसाइट |- |अर्थ समिति | # अर्थ मन्त्रालय, # राष्ट्रिय प्राकृतिक स्रोत तथा वित्त आयोग, # लगानी वोर्ड, # राष्ट्रिय योजना आयोग, # सम्बद्ध विषय तथा निकाय । |https://hr.parliament.gov.np/np/committees/Finance-Committee-2079 |- |अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र पर्यटन समिति | # परराष्‍ट्र मन्त्रालय, # सँस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालय र सम्बद्ध विषय तथा निकाय । |https://hr.parliament.gov.np/np/committees/International-Relations-and-Tourism-Committee-2079 |- |उद्योग तथा वाणिज्य र श्रम तथा उपभोक्ता हित समिति | # उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालय, # श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालय, # उपभोक्ता हित सम्बन्धी । |https://hr.parliament.gov.np/np/committees/Industry-Commerce-Labour-and-Consumer-Interest-Committee-2079 |- |कानून, न्याय तथा मानव अधिकार समिति | # कानून‚ न्याय तथा संसदीय मामिला मन्त्रालय # न्याय परिषद् # न्याय सेवा आयोग # महान्याधिबक्ताको कार्यालय र # मानव अधिकार |https://hr.parliament.gov.np/np/committees/Law-Justice-and-Human-Rights-Committee-2079 |- |कृषि, सहकारी तथा प्राकृतिक स्रोत समिति | # कृषि तथा पशुपंक्षी विकास मन्त्रालय, # भुमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्रालय, # वन तथा वातावरण मन्त्रालय, र # सम्बद्ध विषय तथा निकाय । |https://hr.parliament.gov.np/np/committees/Agriculture-Cooperative-And-Natural-Resources-Committee-2079 |- |महिला तथा सामाजिक मामिला समिति | # महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक मन्त्रालय, # राष्ट्रिय महिला आयोग, # राष्ट्रिय दलित आयोग, # राष्ट्रिय समावेशी आयोग, # आदिवासी जनजाति आयोग, # मधेशी आयोग, # थारु आयोग, # मुस्लिम आयोग । |https://hr.parliament.gov.np/np/committees/Women-And-Social-Affairs-Committee-2079 |- |राज्य व्यवस्था तथा सुशासन समिति | # प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय, # गृह मन्त्रालय, # रक्षा मन्त्रालय, # संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय, # अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग, # लोक सेवा आयोग, # निर्वाचन आयोग, # शान्ति प्रकृया । |https://hr.parliament.gov.np/np/committees/State-Affairs-Committee-2079 |- |पूर्वाधार विकास समिति | # भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालय # सञ्‍चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालय # खानेपानी मन्त्रालय # शहरी विकास मन्त्रालय |https://hr.parliament.gov.np/np/committees/Infrastructure-Development-Committee-2079 |- |शिक्षा,स्वास्थ्य तथा सूचना प्रविधि समिति | # शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय # स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालय # युवा तथा खेलकुद मन्त्रालय |https://hr.parliament.gov.np/np/committees/Education-Health-and-Information-Technology-Committee-2079 |- |सार्वजनिक लेखा समिति |सार्वजनिक लेखा, महालेखापरीक्षकको वार्षिक प्रतिवेदन र सम्बद्ध विषय तथा निकायहरू |https://hr.parliament.gov.np/np/committees/Public-Account-Committee-2079 |} * === राष्ट्रिय सभा === * दिगो विकास तथा सुशासन समिति * विधायन व्यवस्थापन समिति * प्रत्यायोजित व्यवस्थापन तथा सरकारी आश्वासन समिति * राष्ट्रिय सरोकार तथा समन्वय समिति * === संयुक्त === * संसदीय सुनुवाई समिति<br>देहायका पदाधिकारीको संसदीय सुनुवाई गरिने : #[[संवैधानिक परिषद् (नेपाल)|संवैधानिक परिषद]]को सिफारिसमा नियुक्त हुने प्रधान न्यायाधीश, #सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीश, #न्याय परिषदका सदस्य, #संवैधानिक निकायको प्रमुख वा पदाधिकारी र #राजदूतको पदमा नियुक्ति हुने व्यक्ति । * राज्यका निर्देशक सिद्धान्त, नीति र दायित्वको कार्यान्वयन अनुगमन तथा मूल्याङ्कन समिति == महिला प्रतिनिधित्व == नेपालको संविधानले सङ्घीय संसद्लगायत सबै सार्वजनिक पदमा महिलालाई ३३ प्रतिशत आरक्षणको व्यवस्था गरेको छ। २०७५ जेठ २ मा उपसभामुखमा [[शिवमाया तुम्बाहाम्फे]] निर्वाचित भएकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=https://thehimalayantimes.com/kathmandu/cpn-uml-leader-tumbahamphe-elected-to-deputy-speaker-of-hor/|title=CPN-UML leader Tumbahamphe elected to Deputy Speaker of HoR|date=16 March 2018}}</ref> संविधान सभापछि संसद्मा महिलाको प्रतिनिधित्व बढेको छ, जसले अन्ततः संविधानमा महिलाको प्रतिनिधित्वको लागि प्रावधानहरूको ग्यारेन्टी गरेको थियो। == संसद भवन == {{मुख्य|अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन केन्द्र, नेपाल}} सङ्घीय संसद्का दुवै सदनको बैठक हाल [[काठमाडौँ]]को नयाँ बानेश्वरस्थित [[अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन केन्द्र, नेपाल|अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन केन्द्र]]मा बसिरहेको छ। [[सिंहदरबार]] परिसर, अधिकांश सरकारी कार्यालय परिसरमा नयाँ संसद् भवन निर्माण भइरहेको छ।<ref>{{Cite web|title=New building for federal parliament to cost Rs5 billion rupees|url=https://kathmandupost.com/national/2019/09/18/new-building-for-federal-parliament-to-cost-rs5-billion-rupees|access-date=2020-06-14|website=The Kathmandu Post|language=en}}</ref> == यो पनि हेर्नुहोस् == *[[नेपालको राजनीति]] == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == *[http://www.parliament.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] *[http://na.parliament.gov.np/np राष्ट्रिय सभाको वेबसाइट] *[http://hr.parliament.gov.np/np प्रतिनिधि सभाको वेबसाइट] {{Legislatures of Nepal}} {{नेपाल सरकार}} [[श्रेणी:नेपालको राजनीति]] [[श्रेणी:नेपाल सरकार]] [[श्रेणी:द्विसदनात्मक व्यवस्थापिकाहरू|नेपाल]] [[श्रेणी:नेपालको संसद]] [[श्रेणी:नेपालमा सङ्घीयता]] c4vwi8vknc7svycf1dqvt7qx9z8opsq 0 100538 1365870 1365632 2026-07-13T11:52:10Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1365870 wikitext text/x-wiki {{Infobox football match | title = २००२ युइएफए च्याम्पियन्स लिग | image = | image_size = 200 | caption = Match programme cover | event = [[२००१–०२ युइएफए च्याम्पियन्स लिग]] | team1 = [[बायर ०४ लिभरकुसेन]] | team1association = {{flagicon|GER|size=30px}} | team1score = १ | team2 = [[रियल म्याड्रिड]] | team2association = {{flagicon|ESP|size=30px}} | team2score = २ | date = १५ मे २००२ | stadium = हाम्प्डेन पार्क | city = ग्लाज्गो<ref name="hampdenpark">{{cite news |first=सिन |last=स्मिथ|title=ग्लास्गो |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/champions_league/1984838.stm |work=बिबिसी स्पोर्ट्स |publisher=बिबिसी |date=13 May 2002 |accessdate=31 December 2010 }}</ref> | man_of_the_match1a = [[जिनेदीन जिदेन]] (रियल म्याड्रिड)<ref name="attendance"/> | referee = युर्स मियर ([[स्विट्जरल्यान्ड]])<ref name="ursmeier">{{cite journal |first=म्याथ्युज |last=लिन्ड्से |title=Meier the man for job |journal=इभिनिङ टाइम्स |date=13 May 2002 |volume= |issue= |pages=52 |publisher=ProQuest Archiver |url=https://pqasb.pqarchiver.com/smgpubs/access/119493609.html?dids=119493609:119493609&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&type=current&date=May+13,+2002&author=Matthew;+Lindsay&pub=Evening+Times&desc=Meier+the+man+for+job&pqatl=google |accessdate=31 December 2010 }}{{subscription required}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121104221231/http://pqasb.pqarchiver.com/smgpubs/access/119493609.html?dids=119493609:119493609&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&type=current&date=May+13,+2002&author=Matthew;+Lindsay&pub=Evening+Times&desc=Meier+the+man+for+job&pqatl=google |date=4 November 2012 }}</ref> | attendance = ५०,४९९<ref name="attendance">{{cite book |year=2017 |chapter=2. Finals |chapter-url=https://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/EuroExperience/competitions/Publications/02/28/56/89/2285689_DOWNLOAD.pdf |chapter-format=पिडिएफ |title=युइएफए च्याम्पियन्स लिगको तथ्याङ्क |location= नियोन , स्विजरल्यान्ड|publisher=युरोपेली फुटबल महासङ्घ |page=1 |access-date=22 April 2017}}</ref> | weather = हल्का बादल, <br />{{convert|15|°C|°F}}<ref>{{cite web|url=http://www.wunderground.com/history/airport/EGPF/2002/5/15/DailyHistory.html?req_city=NA&req_state=NA&req_statename=NA|title=मैसमको इतिहास|website=www.wunderground.com}}</ref> | previous = [[२००१ युइएफए च्याम्पियन्स लिग फाइनल|२००१]] | next = [[२००३ युइएफए च्याम्पियन्स लिग फाइनल|२००३]] }} '''२००२ युइएफए च्याम्पियन्स लिग फाइनल''' २००१-२००२ च्याम्पियन्स लिग सिजनको अन्तिम खेल थियो । यो खेला स्विट्जरल्यान्डको ग्लाज्गो सहरमा अवस्थित हम्प्डेन पार्कमा भएको थियो । यो फाइनल खेलमा जर्मनीको बायर ०४ लिभरकुसेन र स्पेनी क्लब रियल म्याड्रिड बिच भएको थियो । यो खेल १५ जुन २००२ मा भएको थियो जसमा रियल म्याड्रिड लिभरकुसेनलाई २ को बिरुद्ध १ गोल अन्तरले हराएको थियो । ==खेलको तथ्याङ्क== {{col-begin}} {{col-3}} {| class="wikitable" style="text-align: center" |+पहिलो हाप<ref name="half time report">{{cite web |url=http://www.uefa.com/newsfiles/ucl/2001/1025482_hr.pdf |title= पहिलो आधा समयको तथ्याङ्क |website=युइएफए डट कम |publisher=युरोपेली फुटबल महासङ्घ |format=पिडिएफ |date=15 May 2002 |access-date=31 December 2010}}</ref> |-पहिलो !width=100 |तथ्याङ्क !width=70 | बायर लिभरकुसेन !width=70 | रियल म्याड्रिड |- |गरेका गोलहरू || १ || २ |- |जम्मा सट || ५ || ६ |- |लक्षमा लागेको सटहरू || ३ || ३ |- |बलमा नियन्त्रण || ४२% || ५८% |- |कर्नक किक || ३ || १ |- |फल || ८ ||१९ |- |अफसाइड || ३ || २ |- |पहेंलो कार्ड || ० || १ |- |रातो कार्ड || ० || ० |} {{col-3}} {| class="wikitable" style="text-align: center" |+दोश्रो हाप<ref name="full time report">{{cite web |url=http://www.uefa.com/newsfiles/ucl/2001/1025482_fr.pdf |title=फुट टाइम रिपोर्ट |website=युइएफए डट कम |publisher=युरोपेली फुटबल महासङ्घ |format=पिडिएफ |date=15 May 2002 |access-date=1 September 2010}}</ref> |- दोस्रो हाप !width=100 |तथ्याङ्क !width=70 | बायर लिभरकुसेन !width=70 | रियल म्याड्रिड |- |गरेका गोल || ० || ० |- |जम्मा सट || ८ || ६ |- |लक्षमा लागेका सटहरू || ३ || ४ |- |बलमा नियन्त्रण || ५४% || ४६% |- |कर्नर किक || ३ || ४ |- |फल || ९ || २५ |- |अफसाइड || ० || ० |- |पहेंलो कार्ड || ० || १ |- |रातो कार्ड || ० || ० |} {{col-3}} {| class="wikitable" style="text-align: center" |- |+सबै !width=100 |तथ्याङ्क !width=70 | बायर ०४ लिभरमुसेन !width=70 | रियल म्याड्रिड |- |गरेको गोल ||१ || २ |- |जम्मा सट || १३ || १२ |- |लक्षमा लागेका सटहरू || ६ || ९ |- |Ball possession || ४८% || ५२% |- |कर्नर किक || ६ || ५ |- |फल || १७ || ४४ |- |अफसाइड || ३ || ३ |- |पहेंलो कार्ड || ० || २ |- |रातो कार्ड || ० || ० |} {{col-end}} ==सन्दर्भ सामग्री== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== *[https://web.archive.org/web/20020606170756/http://www.uefa.com/competitions/UCL/INDEX.html २००१–०२ युइएफए च्याम्पियन्स लिग ] युइएफएमा [[श्रेणी:विकिथन-७ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]] [[श्रेणी:युइएफए च्याम्पियन्स लिगका फाइनलहरू]] nf4n699hd4z778qiqbbk1cpn7559678 0 107925 1365846 1356787 2026-07-13T05:13:02Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1365846 wikitext text/x-wiki {{विशेष लेख}} {{Infobox website | name = {{Wiki favicon}} बङ्गाली विकिपिडिया | screenshot = বাংলা উইকিপিডিয়ার প্রধান পাতা.png | screenshot_size = 250px | logo = Wikipedia-logo-v2-bn.svg | logo_size = 85% | collapsible = yes | caption = बङ्गाली विकिपिडियाको [[गृहपृष्ठ|गृह पृष्ठ]] | url = {{URL|https://bn.wikipedia.org|बीएन.विकिपिडिया.ओर्ग}} | commercial = हैन | location = [[ढाका]] र [[कोलकाता|कलकत्ता]] | type = इन्टरनेट विश्वकोष परियोजना | language = [[बङ्गाली भाषा|बङ्गाली]] | registration = वैकल्पिक | owner = [[विकिमिडिया फाउन्डेसन]] | num_users = २५३,४३१ | launch_date = {{Start date and age|2004|01|27|df=yes}} | author = | current_status = चालू }} '''बङ्गाली विकिपिडिया''' ({{भाषा-बङ्गाली|বাংলা উইকিপিডিয়া}}), [[बङ्गाली भाषा]] संस्करणको नि:शुल्क अनलाइन विश्वकोश परियोजना हो जसलाई गैर लाभकारी अमेरिकी संस्था [[विकिमिडिया फाउन्डेसन]]ले सञ्चालन गर्दै आइरहेको छ। यो २७ जनवरी २००४ मा सुरु गरिएको थियो। यसले सुरुवातको दुई वर्षमै, अक्टोबर २००६ मा, १०,००० वटा पृष्ठ नाघिसकेको थियो जसले गर्दा यो दक्षिण एसियाली भाषाहरूमा सो गर्ने दोस्रो विकिपिडिया बन्न सफल भएको थियो।<ref name="Nazmul">{{वेब स्रोत|युआरएल=http://www.monstersandcritics.com/tech/news/article_1206718.php/Bengali_Wikipedia_crosses_10000_articles|शीर्षक=Bengali Wikipedia crosses 10,000 articles|लेखक=Noronha Frederick|मिति=September 30, 2006|कार्य=हिन्द-एसियाली समाचार सेवा|प्रकाशक=मोन्ष्टर एण्ड क्रिटिक्स|पहुँचमिति=25 December 2013|अभिलेखयुआरएल=https://web.archive.org/web/20131226084330/http://www.monstersandcritics.com/tech/news/article_1206718.php/Bengali_Wikipedia_crosses_10000_articles|अभिलेखमिति=26 December 2013}}</ref> १८ जुलाई २०१९ सम्म, कुल पृष्ठले ७०,२०४ नाधेको थियो जसमा मासिक सक्रिय सम्पादनकर्ता १,५२८ भन्दा बढी रहेका थिए। औसत रूपमा, यस वेबसाइटलाई दिनको पाँच हजार भन्दा बढी पटक हेरिएको थियो।<ref name="techshohor"/> २२ जुलाई २०१९ सम्म, यस [[बङ्गाली भाषा]]को विकिपिडियामा कुल ३५ लाख भन्दा बढी सम्पादन भैसकेको छ। हाल यसका ११ जना प्रवन्धकहरू रहेका छन् भने यस [[विकिपिडिया]]को गहिराई ३९० रहेको छ।<ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=এবার মোবাইল ফোনে বাংলা উইকিপিডিয়া |युआरएल=http://archive.prothom-alo.com/detail/date/2010-03-16/news/49176 |वेबसाइट=www.prothom-alo.com |पहुँचमिति=26 January 2019}}</ref> जनवरी २०१९ को अनुसार, बङ्गाली विकिपिडिया बङ्गाली भाषामा लिखित एकमात्र अनलाइन स्वतन्त्र विश्वकोश हो। यो इन्टरनेट बङ्गाली सामग्री सम्बन्धी वेबसाइटहरूको सबैभन्दा ठूलो वेबसाइट हो।<ref name=DS-1>{{cite news|title=A decade of Bangla Wikipedia An open call|url=http://www.thedailystar.net/bytes/a-decade-of-bangla-wikipedia-an-open-call-15875|access-date=15 April 2014|newspaper=द डेली ष्टार (बङ्गलादेश)|date=March 17, 2014|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140323090248/http://www.thedailystar.net/bytes/a-decade-of-bangla-wikipedia-an-open-call-15875|archivedate=23 March 2014}}</ref> सन् २०१० मा, मोबाइल फोनहरूमा बङ्गाली विकिपिडियाको मोबाइल संस्करण पनि सुरुवात गरिएको थियो। सन् २०१८ मा, बङ्गाली विकिपिडियालाई विश्वव्यापी रूपमा १९० मिलियन भन्दा बढी पटक अवलोकन गरिएको थियो।<ref name="techshohor">{{cite web |title=৯৯ কোটিবার দেখা হয়েছে বাংলা উইকিপিডিয়া |url=https://techshohor.com/138140/%E0%A7%A7%E0%A7%AF-%E0%A6%95%E0%A7%8B%E0%A6%9F%E0%A6%BF%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE-%E0%A6%B9%E0%A7%9F%E0%A7%87%E0%A6%9B%E0%A7%87-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82/ |website=टेक सहर |language=बङ्गाली |accessdate=26 January 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210629053152/https://techshohor.com/138140/%E0%A7%A7%E0%A7%AF-%E0%A6%95%E0%A7%8B%E0%A6%9F%E0%A6%BF%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE-%E0%A6%B9%E0%A6%AF%E0%A6%BC%E0%A7%87%E0%A6%9B%E0%A7%87-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82/ |date=29 June 2021 }}</ref><ref name="Jugantor">{{वेब स्रोत |शीर्षक=বাংলা উইকিপিডিয়ার ১৫ বছর |युआरएल=https://www.jugantor.com/todays-paper/it-world/138790/%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%B2%E0%A6%BE-%E0%A6%89%E0%A6%87%E0%A6%95%E0%A6%BF%E0%A6%AA%E0%A6%BF%E0%A6%A1%E0%A6%BF%E0%A7%9F%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A7%A7%E0%A7%AB-%E0%A6%AC%E0%A6%9B%E0%A6%B0 |वेबसाइट =जुगाण्टार |पहुँचमिति=28 January 2019}}</ref> बङ्गाली विकिपिडियासँग बङ्गाली लिपि लेख्नको लागि एक उपकरण रहेको छ जसको प्रयोगले प्रयोगकर्ताहरूले तपाईँ कुनै पनि ल्याटिन वर्णमाला कुञ्जीपाटी प्रयोग नयाँ तरीकाबाट बङ्गाली भाषामा लेख्न सक्दछन्। यसका लागि कुनै बाह्य सफ्टवेयरको आवश्यकता भने पर्दैन। <ref>{{वेब स्रोत|भाषा=बङ्गाली|लेखक=|युआरएल=https://bn.m.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%AF%E0%A7%8D%E0%A6%AF:%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%B2%E0%A6%BE_%E0%A6%9F%E0%A6%BE%E0%A6%87%E0%A6%AA_%E0%A6%95%E0%A6%B0%E0%A6%BE#%E0%A6%87%E0%A6%89%E0%A6%A8%E0%A6%BF%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%B2_%E0%A6%B2%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%99%E0%A7%8D%E0%A6%97%E0%A7%81%E0%A6%AF%E0%A6%BC%E0%A7%87%E0%A6%9C_%E0%A6%B8%E0%A6%BF%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%9F%E0%A6%B0|शीर्षक=সাহায্য:বাংলা টাইপ করা|वेबसाइट=बङ्गाली विकिपिडिया|मिति=|पहुँचमिति=}}</ref> == पृष्ठभूमि == फेब्रुअरी २००२ मा, विकासकर्ताहरूले विभिन्न भाषाका विकिपिडियाहरूका लागि भाषा साङ्केतिक शब्दमा, आधारित उप डोमेन सृजना गर्न सुरुवात गरेका थिए।<ref>{{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20020222224618/http://bn.wikipedia.com/|title=विकिपिडिया: गृह पृष्ठ|date=2002-02-22|website=web.archive.org|access-date=2019-08-18}}</ref> अरू विकिपिडियाको उप डोमेनका साथसाथै बङ्गाली भाषाको पनि उप डोमेन सृजना गरिएको थियो।<ref>{{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20020723102052/http://bn.wikipedia.com/|title=विकिपिडिया: गृह पृष्ठ|date=2002-07-23|website=web.archive.org|access-date=2019-08-18}}</ref> ९ डिसेम्बर २००३ मा, क्यानडाको म्याकगील विश्वविद्यालयमा विद्यावारिधि गरिरहेका बङ्गलादेशी विद्यार्थी शाह आसादुजामनले विकिपिडियाका संस्थापक [[जिमी वेल्स]]लाई बङ्गाली भाषामा पनि विकिपिडिया ल्याउनका लागि [[इमेल|विडाँक]] मार्फत आग्रह गरेका थिए। <ref>{{Cite web|url=https://lists.gt.net/wiki/wikitech/11087|title=Mailing List Archive: [asad@cs.mcgill.ca: About starting a new wikipedia in language : Bengali]|website=lists.gt.net|access-date=2019-08-18}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190128030442/https://lists.gt.net/wiki/wikitech/11087 |date=2019-01-28 }}</ref><ref name="Kalerkantho">{{cite web |title=বাংলা উইকিপিডিয়ায় প্রথম |url=http://www.kalerkantho.com/online/techbishwa/2017/02/25/467582 |website=कालेरकाण्ठो |accessdate=27 January 2019 |language=बङ्गाली |archive-url=https://web.archive.org/web/20190128030422/http://www.kalerkantho.com/online/techbishwa/2017/02/25/467582 |archive-date=28 January 2019 |url-status=dead }}</ref> फलस्वरूप, सोही वर्षको २६ डिसेम्बरमा, विकासकर्ताहरूले विकिपिडियामा परीक्षण पृष्ठको सृजना गरेका थिए।<ref name="Kalerkantho"/> बङ्गाली विकिपिडियाको प्रमुख पृष्ठ आइपी ठेगाना मार्फत २७ जनवरी २००४ मा, सृजना गरिएको थियो जसलाई बङ्गाली विकिपिडियाको सुरुवात पनि भन्ने गरिएको छ। बङ्गाली विकिपिडियामा, बङ्गाली भाषाको पृष्ठ २४ मे २००४ मा सृजना गरिएको थियो जुन चाहिँ बङ्गाली विकिपिडियाको पहिलो पृष्ठ रहेको थियो। बङ्गाली विकिपिडियाको निर्माण पछि, विकिपिडियाले यसको मुल डोमेन नाम प्राप्त गर्नका लागि [[बङ्गलादेश दूरसञ्चार कम्पनी लिमिटेड]]लाई पत्राचार गरेको थियो।<ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=সেই অবহেলাতে বাংলা ডোমেইন, নেই ব্যবহার |युआरएल=https://techshohor.com/141267/%E0%A6%B8%E0%A7%87%E0%A6%87-%E0%A6%85%E0%A6%AC%E0%A6%B9%E0%A7%87%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%A4%E0%A7%87%E0%A6%87-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%B2%E0%A6%BE-%E0%A6%A1%E0%A7%8B%E0%A6%AE%E0%A7%87/ |प्रकाशक=টেকশহর |पहुँचमिति=२२ मार्च २०१७}}</ref> ==इतिहास== [[File:10th year anniversary of Bengali Wikipedia.jpg|300px|thumb|बङ्गाली विकिपिडियाको १०औँ जन्मोत्सवमा विपिडियाका संस्थापक [[जिमी वेल्स]], बङ्गाली विकिपिडिया सम्पादकहरूसँग, [[ढाका]] (सन् २०१५ मा)]] बङ्गाली विकिपिडिया २७ जनवरी २००४ मा सुरुवात भएको थियो।<ref name="auto">{{cite web|url=http://www.kalerkantho.com/online/techbishwa/2017/02/25/467581|title=একনজরে বাংলা উইকিপিডিয়া – কালের কণ্ঠ|first=कालेर|last=काण्ठो|publisher=|access-date=2018-09-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20180911191715/http://www.kalerkantho.com/online/techbishwa/2017/02/25/467581|archive-date=2018-09-11|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.kalerkantho.com/print-edition/tech-everyday/2018/01/28/595065|title=১৪ বছরে বাংলা উইকিপিডিয়া – কালের কণ্ঠ|first=कालेर|last=काण्ठो|publisher=}}</ref> पहिला बङ्गलादेशका मानिसहरूमा विकिपिडिया प्रति कम चासो थियो। केही विद्यार्थी र शिक्षकहरूले मात्र अङ्ग्रेजी विकिपिडियाको प्रयोग गर्दथे। त्यस बाहेक, बङ्गाली विकिपिडिया योगदान गर्नका लागि विभिन्न समस्यहरू आउँथे। सन् २००६ मा सबै रूपरेखा परिवर्तन भएको थियो।<ref name="auto1">{{cite web|url=http://www.kalerkantho.com/online/techbishwa/2017/02/25/467571|title=যুগ পেরিয়ে বাংলা উইকিপিডিয়া – কালের কণ্ঠ|first=कालेर|last=काण्ठो|publisher=|access-date=2018-09-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20180911191623/http://www.kalerkantho.com/online/techbishwa/2017/02/25/467571|archive-date=2018-09-11|url-status=dead}}</ref> २५ मार्च २००६ मा, [[बङ्गलादेश]]को खुला स्रोत सञ्जालले एक विकि टोलीको सृजना गरेको थियो जसको उदेश्य राष्ट्रव्यापी रूपमा बङ्गाली विकिपिडियाको लोकप्रियता वृद्धि गराई बङ्गाली भाषाको सबैभन्दा ठूलो विश्वकोश बनाउनु थियो।<ref name="auto1"/> उक्त समयमा, बङ्गाली विकिपिडियामा जम्मा ५०० पृष्ठहरू सङ्ग्रहित थिए। बङ्गलादेशको खुला स्रोत सञ्जालले सृजना गरेको विकि टोलीले केही पत्र पत्रिका मार्फत शब्द व्यवस्थापनको प्रवन्धन गरेको थियो। छिट्टै, थुप्रै बङ्गाली मातृभाषी र बिदेशमा रहेका बङ्गाली बोल्न सक्ने प्रयोगकर्ताहरूले यस गतिशील परियोजनामा सहभागी भएका थिए। फलस्वरूप, अक्टोबरको अन्त्य तिर, बङ्गाली विकिपिडियाले १०,००० पृष्ठ पार गरेको थियो।<ref name="auto1"/> दक्षिणी एसियाली भाषाका विकिपिडियाको तुलनामा उक्त कोशेढुङ्गामा पुग्ने यो पहिलो विकिपिडिया थियो। यी लेखहरूमध्ये धेरै तस्वीरहरूसँग चित्रण गरिएको थियो। चिकित्सक राफिकुल इस्लामले बङ्गाली भाषा अभियानमा सङ्कलन गरेका सबै ऐतिहासिक तस्वीरहरू विकिमिडिया [[विकिमिडिया कमन्स]]मा उर्ध्वभरण गरेका थिए। <ref name="auto1"/> बङ्गाली विकिपिडियाको अग्रगामी, चिकित्सक राजिब हसानले यस्तो बताएका छन्। {{quote| “सबै ठूलो चुनौती इण्टरनेटमा बङ्गाली भाषामा लेख्नु हो। धेरै जस्तो सञ्चालन प्रणालीहरूमा बङ्गाली भाषाको युनिकोड असमर्थित छन् इण्टरनेटका केही वेबसाइटहरूले मात्र बङ्गाली युनिकोडलाई समर्थन गर्दछ र प्रयोगकर्ताहरूलाई यो सञ्चालनमा ल्याउन धेरै गार्‍हो हुन्छ। त्यसबाहेक, सुरुवाती चरणमा बङ्गाली युनिकोडमा लेख्नु नयाँ थियो। बङ्गाली भाषामा विकिपिडिया सञ्चालनमा ल्याउनुले काम गर्छ जस्तो मलाई लाग्दैन।"<ref name="auto1"/>}} सन् २००९ देखि २०१० सम्म, भारतको पश्चिम बङ्गालमा रहेका बङ्गाली मातृभाषीहरूले पनि बङ्गाली विकिपिडियामा योगदान गर्न थालेका थिए।<ref name="auto1"/> सोही समयमा, विकिमिडिया फाउण्डेसनले आफ्नो कार्य ३ अक्टोबर २०११ मा सञ्चालन गरेको थियो जसलाई विकिमिडिया बङ्गलादेशको नामले चिनिन्छ। यसलाई पछि बङ्गलादेशले पनि स्वीकृत गरेको थियो।<ref name="auto"/> यस कोशले बङ्गाली भाषाको शैक्षिक सामग्रीहरू प्रवर्द्धनमा विशेष जोड दिएको छ। २६ फेब्रुअरी २०१५ मा, विकिपिडियाका सह-संस्थापकले बङ्गलादेश भ्रमण गरेका थिए।<ref>{{Cite web|url=https://en.prothomalo.com/science-technology/news/59709/Wikipedia-co-founder-arrive-Dhaka|title=Wikipedia co-founder arrive Dhaka|website=Prothom Alo|language=en|access-date=2019-08-18}}</ref><ref name="prothomalo.com">{{cite web|url=https://www.prothomalo.com/technology/article/463339/%E0%A6%AF%E0%A7%87-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%BE-%E0%A6%A6%E0%A6%BF%E0%A6%AF%E0%A6%BC%E0%A7%87-%E0%A6%97%E0%A7%87%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%A8-%E0%A6%9C%E0%A6%BF%E0%A6%AE%E0%A6%BF-%E0%A6%93%E0%A6%AF%E0%A6%BC%E0%A7%87%E0%A6%B2%E0%A6%B8|title=যে বার্তা দিয়ে গেলেন জিমি ওয়েলস|publisher=}}</ref><ref name="auto2">{{cite web|url=http://somoynews.tv/pages/details/%E0%A6%A2%E0%A6%BE%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%AF%E0%A6%BC-%E0%A6%89%E0%A6%87%E0%A6%95%E0%A6%BF%E0%A6%AA%E0%A6%BF%E0%A6%A1%E0%A6%BF%E0%A6%AF%E0%A6%BC%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%B8%E0%A6%B9-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%B7%E0%A7%8D%E0%A6%A0%E0%A6%BE%E0%A6%A4%E0%A6%BE-%E0%A6%9C%E0%A6%BF%E0%A6%AE%E0%A6%BF-%E0%A6%93%E0%A6%AF%E0%A6%BC%E0%A7%87%E0%A6%B2%E0%A6%B8|title=ঢাকায় উইকিপিডিয়ার সহ-প্রতিষ্ঠাতা জিমি ওয়েলস|first=|last=webdesk@somoynews.tv|website=somoynews.tv}}</ref> उनी बङ्गाली विकिपिडियाको १०औँ वार्षिकोत्सब समारोहमा सहभागी हुन बङ्गलादेश आएका थिए।<ref name="prothomalo.com"/><ref name="auto2"/><ref>{{cite web|url=https://thedhakatimes.com/58671/bengali-wikipedia-third-language/|title=গভীরতার বিচারে বাংলা উইকিপিডিয়ায় তৃতীয় ভাষা – द ढाका टाइम्स|first=द ढाका|last=टाइम्स|publisher=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ntvbd.com/tech/2524/উইকিপিডিয়ায়-তৃতীয়-ভাষা-বাংলা|title=উইকিপিডিয়ায় তৃতীয় ভাষা বাংলা|website=एनटिभी अनलाइन|access-date=2019-08-18}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190818150717/https://www.ntvbd.com/tech/2524/%25E0%25A6%2589%25E0%25A6%2587%25E0%25A6%2595%25E0%25A6%25BF%25E0%25A6%25AA%25E0%25A6%25BF%25E0%25A6%25A1%25E0%25A6%25BF%25E0%25A6%25AF%25E0%25A6%25BC%25E0%25A6%25BE%25E0%25A6%25AF%25E0%25A6%25BC-%25E0%25A6%25A4%25E0%25A7%2583%25E0%25A6%25A4%25E0%25A7%2580%25E0%25A6%25AF%25E0%25A6%25BC-%25E0%25A6%25AD%25E0%25A6%25BE%25E0%25A6%25B7%25E0%25A6%25BE-%25E0%25A6%25AC%25E0%25A6%25BE%25E0%25A6%2582%25E0%25A6%25B2%25E0%25A6%25BE/ |date=2019-08-18 }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.prothomalo.com/technology/article/460678|title=বাংলাদেশে আসছেন জিমি ওয়েলস|website=প্রথম আলো|language=bn|access-date=2019-08-18}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://en.ntvbd.com/sci-tech/1377/GP-subscribers-get-free-Wikipedia-access/print|title=GP subscribers get free Wikipedia access|website=एनटिभी अनलाइन|access-date=2019-08-18}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190903140900/http://en.ntvbd.com/sci-tech/1377/GP-subscribers-get-free-Wikipedia-access/print |date=2019-09-03 }}</ref> उनले भाषणको बेलामा, पृष्ठहरूको गहिराईको आधारमा बङ्गाली विकिपिडिया राम्रो रहेको कुरा बताएका थिए। बङ्गाली विकिपिडियामा हाल विभिन्न विषयमा ७०,२०४ पृष्ठहरू रहेका छन् र यसमा मासिक रूपमा १,५२८ प्रयोगकर्ताहरू सक्रिय रूपमा रहेका छन्। जनवरी २०१९ सम्म, बङ्गाली भाषामा लेखिएको यो एकमात्र खुला विश्वकोश हो। यो बङ्गाली भाषामा सबैभन्दा धेरै सामग्री भएको वेबसाइटहरू मध्ये एक हो। <ref name="Jugantor"/><ref>{{Cite web|url=https://www.kalerkantho.com/feature/chakriache/2015/02/18/189075|title=জেনে রাখুন {{!}} কালের কণ্ঠ|website=कालेर काण्ठो|language=bn|access-date=2019-08-18}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190818150640/https://www.kalerkantho.com/feature/chakriache/2015/02/18/189075 |date=2019-08-18 }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kalerkantho.com/online/world/2010/02/19/33256|title={{!}} কালের কণ্ঠ|website=कालेर काण्ठो|language=bn|access-date=2019-08-18}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200726195535/https://www.kalerkantho.com/online/world/2010/02/19/33256 |date=2020-07-26 }}</ref> ==प्रयोगकर्ता र सम्पादकहरू== <center> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ '''बङ्गाली विकिपिडिया तथ्याङ्क''' |- ! प्रयोगकर्ता खाताहरूको संख्या !! लेखहरूको संख्या !! चित्रहरूको संख्या !! प्रबन्धकहरूको संख्या |- | {{formatnum: {{NUMBEROF|USERS|bn}} }} || {{formatnum: {{NUMBEROF|ARTICLES|bn}} }} || {{formatnum: {{NUMBEROF|FILES|bn}} }} || {{formatnum: {{NUMBEROF|ADMINS|bn}} }} |} </center> ==भ्रम== बङ्गलादेशी सञ्चार माध्यमहरूमा यस विकिपीडियाका केहि जानकारीको बारेमा भ्रम भएको थियो। अप्रिल २०१८ मा, बङ्गलादेशको, छापा तथा विद्युतीय कम्पनीले विकिपिडियाले बङ्गलादेशकी प्रसिद्ध गायिक रूना लायलालाई सदाबाहार प्रमुख ३० बङ्गलादेशी मानिसहरूको सूचीमा नामकरण गरेको थियो।<ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=উইকিপিডিয়ায় শীর্ষ ত্রিশ বাঙালিতে রুনা লায়লা {{!}} আনন্দ বিনোদন |युआरएल=http://archive1.ittefaq.com.bd/print-edition/anondo-binodon/2018/04/05/268645.html |वेबसाइट=archive1.ittefaq.com.bd |पहुँचमिति=१७ मार्च २०१९}}</ref><ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=উইকিপিডিয়ায় শীর্ষ ত্রিশ বাঙালির তালিকায় রুনা লায়লা |युआरएल=http://mzamin.com/article.php?mzamin=111375 |वेबसाइट=मिजामिन |पहुँचमिति=१७ मार्च २०१९}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|शीर्षक=উইকিপিডিয়ার শীর্ষ ত্রিশ বাঙালির তালিকায় রুনা লায়লা |युआरएल=https://samakal.com/todays-print-edition/tp-entertainment/article/180438/%E0%A6%89%E0%A6%87%E0%A6%95%E0%A6%BF%E0%A6%AA%E0%A6%BF%E0%A6%A1%E0%A6%BF%E0%A7%9F%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%B6%E0%A7%80%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%B7-%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A6%B6-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%99%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A6%BF%E0%A6%B0-%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A7%9F-%E0%A6%B0%E0%A7%81%E0%A6%A8%E0%A6%BE-%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A7%9F%E0%A6%B2%E0%A6%BE |वेबसाइट=समोकाल |accessdate=17 March 2019 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=শীর্ষ ৩০ বাঙালির মধ্যে রুনা লায়লা |url=https://www.ekushey-tv.com/%E0%A6%B6%E0%A7%80%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%B7-%E0%A7%A9%E0%A7%A6-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%99%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A6%BF%E0%A6%B0-%E0%A6%AE%E0%A6%A7%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A7%87-%E0%A6%B0%E0%A7%81%E0%A6%A8%E0%A6%BE-%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A7%9F%E0%A6%B2%E0%A6%BE/31423 |website= |accessdate=17 March 2019}}</ref> यो भ्रम बङ्गाली र अङ्ग्रेजी विकिपिडियामा प्रयोग गरिएको तस्वीरले गर्दा उत्पन्न भएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=রুনা লায়লাকে নিয়ে গণমাধ্যমে বিভ্রান্তি |युआरएल=https://www.jagonews24.com/entertainment/news/418644 |वेबसाइट=जागोन्युज डटकम|पहुँचमिति=१७ मार्च २०१९}}</ref> सोही वर्षको अगस्टमा, एउटा दर्ता नगरिएका प्रयोगकर्ताले मृत्युनै नभएका वैज्ञानिक मोहम्मद जफर इक्बलको मृत्यु भएको भनेर मिति थपिदिएका थिए जसको फलस्वरूप बङ्गलादेशमा विभिन्न सञ्चार माध्यमको ध्यानाकर्षण गरेको थियो।<ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=ড. জাফর ইকবালকে মৃত দেখাচ্ছে বাংলা উইকিপিডিয়া |युआरएल=http://www.thebangladeshtoday.com/bangla/2018/08/03/%E0%A6%A1-%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%AB%E0%A6%B0-%E0%A6%87%E0%A6%95%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A6%95%E0%A7%87-%E0%A6%AE%E0%A7%83%E0%A6%A4-%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%9A%E0%A7%8D/ |वेबसाइट=thebangladeshtoday.com |पहुँचमिति=१७ मार्च २०१९}}</ref><ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=জাফর ইকবালকে মৃত দেখাচ্ছে বাংলা উইকিপিডিয়া |युआरएल=https://www.jamuna.tv/news/44063 |वेबसाइट=जमुना टेलिभिशान |पहुँचमिति=१७ मार्च २०१९ |भाषा=अङ्ग्रेजी}}</ref><ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=জাফর ইকবালের মৃত্যুর খবর সংশোধন করলো বাংলা উইকিপিডিয়া |युआरएल=https://www.jamunatv.online/news/9584 |वेबसाइट=jamunatv.online |पहुँचमिति=१७ मार्च २०१९ }}</ref><ref>{{वेब स्रोत|युआरएल=https://www.jamuna.tv/news/44085|शीर्षक=জাফর ইকবালের মৃত্যুর খবর সংশোধন করলো বাংলা উইকিপিডিয়া|अन्तिम=टेलिभिजन|प्रथम=जमुना|वेबसाइट=जमुना टेलिभिशान|भाषा=बङ्गाली|पहुँचमिति=२०१९-०८-२४}}</ref> == समुदाय र अनुष्ठान == {{multiple image | align = right | direction = vertical | width = 150 | image1 = Wikimedia Bangladesh logo.svg | caption1 = विकिमिडिया बङ्गलादेशको प्रतिक | image2 = Logo of West Bengal Wikimedians User Group.svg | caption2 = पश्चिम बङ्गाल विकिमिडिया प्रयोगकर्ता समूहको प्रतिक }} बङ्गाली विकिपिडिया र विकिपिडिया जस्ता विभिन्न परियोजनाहरू विकिमिडिया फाउन्डेसनले स्थानीय भाषामा विभिन्न देशका लागि प्रयोगकर्ता समुदायहरूको साथ अनुमोदन गरेको छ।<ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=বাংলা উইকিপিডিয়া নিবন্ধ প্রতিযোগিতা |युआरएल=http://www.risingbd.com/scienceand-technology-news/212682 |प्रकाशक=রাইজিংবিডি |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९ |भाषा=बङ्गाली}}</ref><ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=বাংলা উইকিপিডিয়ায় চলছে নিবন্ধ প্রতিযোগিতা |युआरएल=http://www.kalerkantho.com/print-edition/tech-everyday/2017/02/08/461167 |प्रकाशक=কালের কণ্ঠ |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९ |भाषा=बङ्गाली}}</ref> यो संस्करणको विकिपिडिया बङ्गलादेशमा, विकिपिडियाले बङ्गलादेश र भारतमा 'पश्चिम बङ्गाल विकिपिडिया समुदाय मार्फत सञ्चालित छ।<ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=বাংলা উইকির দশম বর্ষপূর্তি পালিত |युआरएल=https://bangla.bdnews24.com/tech/article975348.bdnews |प्रकाशक=বিডিনিউজ টোয়েন্টিফোর |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९}}</ref> २१औँ शताब्दीको सुरूवात देखि बङ्गाली विकिपिडिया योगदानकर्ताहरूले विभिन्न कार्यक्रमहरू अनुसरण गर्दै आएका छन्। केही वर्ष यता बङ्गाली विकिपिडिया योगदानकर्ताहरूले पश्चिम बङ्गालम जागरूकता कार्यक्रमहरू आयोजना गर्न थालेका छन्।<ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=ইস্ট ডেল্টায় উইকিপিডিয়া বিষয়ক কর্মশালা |युआरएल=https://bangla.bdnews24.com/ctg/article1426158.bdnews |प्रकाशक=বিডিনিউজ টোয়েন্টিফোর |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९}}</ref><ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=কুমিল্লা বিশ্ববিদ্যালয়ে উইকিপিডিয়া-বিষয়ক কর্মশালা |युआरएल=https://www.ntvbd.com/education/122773/%E0%A6%95%E0%A7%81%E0%A6%AE%E0%A6%BF%E0%A6%B2%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A6%BE-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B6%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A7%9F%E0%A7%87-%E0%A6%89%E0%A6%87%E0%A6%95%E0%A6%BF%E0%A6%AA%E0%A6%BF%E0%A6%A1%E0%A6%BF%E0%A7%9F%E0%A6%BE-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B7%E0%A7%9F%E0%A6%95-%E0%A6%95%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%AE%E0%A6%B6%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A6%BE |प्रकाशक=এনটিভি |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९}}</ref><ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=রাজশাহী বিশ্ববিদ্যালয়ে উইকিপিডিয়া কর্মশালা অনুষ্ঠিত |युआरएल=http://archive.ittefaq.com.bd/index.php?ref=MjBfMDdfMjNfMTNfMV8zM18xXzU4NDA0 |प्रकाशक=দৈনিক ইত্তেফাক |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९ |भाषा=बङ्गाली}}</ref><ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=উইকিপিডিয়ায় ব্রাহ্মণবাড়িয়ার তথ্য বাড়ানোর উদ্যোগ |युआरएल=https://www.prothomalo.com/technology/article/616528 |वेबसाइट=প্রথম আলো |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९ |भाषा=बङ्गाली}}</ref> बङ्गाली विकिपिडिया समुदायले हरेक वर्ष विभिन्न प्रतियोगिता तथा सम्पादनथनको सञ्चालन गर्दै आइरहेको छ।<ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=বাংলা উইকিপিডিয়া সম্মেলন |युआरएल=https://www.banglanews24.com/information-technology/news/bd/92216.details |प्रकाशक=বাংরানিউজ২৪ |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९ |भाषा=बाङ्ल}}</ref><ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=চট্টগ্রামে বাংলা উইকিপিডিয়া সম্মেলন শুরু |युआरएल=https://www.banglanews24.com/national/news/bd/93053.details |प्रकाशक=বাংলানিউজ২৪ |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९ |भाषा=बङ्गाली}}</ref> बङ्गलादेशमा बङ्गाली विकिपिडियाको गुणस्तर वृद्धि गर्नका लागि वार्षिक रूपमा लेख प्रतियोगिता हुने गरेको छ। बङ्गाली विकिपिडियाको पहिलो सम्मेलन [[चट्टोग्राम विभाग|चट्टग्राम]]मा भएको थियो जहाँ पहिलो पटक बङ्गाली विकिपिडिया तस्वीर प्रतियोगिता आयोजना गरिएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=বাংলা উইকিপিডিয়া ছবি প্রতিযোগিতা |युआरएल=http://www.risingbd.com/scienceand-technology-news/66114 |प्रकाशक=রাইজিংবিডি |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९}}</ref><ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=বাংলা উইকিপিডিয়ায় ছবি প্রতিযোগিতা |युआरएल=http://archive.banglatribune.com/news/show/52999 |प्रकाशक=বাংলা ট্রিবিউন |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९}}</ref><ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=বাংলা উইকিপিডিয়া ছবি প্রতিযোগিতা |युआरएल=https://www.banglanews24.com/information-technology/news/bd/323611.details |प्रकाशक=বাংলানিউজ২৪ |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९}}</ref> वार्षिक मातृभाषा दिवसको उपलक्ष्यमा यसले प्रत्येक वर्ष मातृभाषा सम्पादनथन प्रतियोगिताको आयोजना गर्दै आइरहेको छ। <ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=একুশের চেতনায় বাংলা উইকিপিডিয়া সমৃদ্ধ করার আহ্বান |युआरएल=https://www.banglanews24.com/information-technology/news/bd/555915.details |प्रकाशक=বাংলানিউজ২৪ |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९ |भाषा=बङ्गाली}}</ref><ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=একুশের চেতনায় বাংলা উইকিপিডিয়া সমৃদ্ধ করার আহ্বান |युआरएल=http://archive.prothom-alo.com/detail/date/2013-08-31/news/133006 |प्रकाशक=প্রথম আলো |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९}}</ref><ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=ভাষার মাসে বাংলা উইকিপিডিয়া সমৃদ্ধ করার আহ্বান |युआरएल=http://archive1.ittefaq.com.bd/print-edition/it-corner/2017/02/23/177843.html |प्रकाशक=ইত্তেফাক |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९}}</ref> बङ्गाली विकिपिडिया १० वर्षमा प्रवेश गरेको उपलक्ष्यमा विकिमिडिया बङ्गलादेश र पश्चिम बङ्गालको विकिमिडिया समुदायले वार्षिकोत्सव समारोह आयोजना गरेको थियो, जहाँ दुई देशका बङ्गाली भाषी विकिमिडिया सम्पादकहरूको सहभागिता रहेको थियो।<ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=ভারতে উইকিপিডিয়া কন্ট্রিবিউটরদের সম্মেলন শুক্রবার |युआरएल=http://www.kalerkantho.com/print-edition/news/2015/01/04/171318 |प्रकाशक=কালের কণ্ঠ |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९ |भाषा=बङ्गाली}}</ref><ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=বাংলা উইকিপিডিয়ার দশম বছর পূর্তি উদযাপিত |युआरएल=http://www.ntvbd.com/tech/10359 |प्रकाशक=এনটিভি |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९ }}</ref><ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=বাংলা উইকির দশকপূর্তির আয়োজন |युआरएल=https://www.prothomalo.com/technology/article/543769 |वेबसाइट=প্রথম আলো |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९ |भाषा=बङ्गाली}}</ref><ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=বাংলা উইকিপিডিয়ার দশম বছর পূর্তি উদযাপিত |युआरएल=http://archive1.ittefaq.com.bd/print-edition/it-corner/2015/05/31/51941.html |प्रकाशक=ইত্তেফাক |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९}}</ref><ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=বাংলা উইকিপিডিয়ার ১০ বছর পূর্তি |युआरएल=http://bonikbarta.net/bangla/print.php?id=38441&&date=2015-05-31 |प्रकाशक=বণিক বার্তা |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९}}</ref> बङ्गलादेशमा दशौँ वार्षिकोत्सव समारोह दुई चरणमा सम्पन्न भएको थियो जसमा विकिपिडियाका सह संस्थापक [[जिमी वेल्स|जिम्मी वेल्स]]ले भाग लिएका थिए जहाँ उनले बङ्गाली विकिपिडिया योगदानकर्ताहरूको प्रशंसा गरेका थिए।<ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=যে বার্তা দিয়ে গেলেন জিমি ওয়েলস |युआरएल=https://www.prothomalo.com/technology/article/463339 |वेबसाइट=প্রথম আলো |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९ |भाषा=बङ्गाली}}</ref><ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=উইকিপিডিয়ায় তৃতীয় ভাষা বাংলা |युआरएल=http://archive1.ittefaq.com.bd/print-edition/kachikachar-asor/2015/12/02/87011.html |प्रकाशक=ইত্তেফাক |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९}}</ref> यसले अन्य गतिविधिहरूमा विकिमिडिया परियोजनामा महिलाको सहभागिता बढाउने उद्देशका साथ जागरूकता कार्यक्रमहरूको आयोजना गरेको थियो।<ref name="daily-sun.com">http://www.daily-sun.com/printversion/details/294727/2018/03/12/Wiki-workshop-for-women-held{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> विकिपिडियाले बङ्गलादेशले राष्ट्रका प्रमुख सहर ढाका, [[सिलेट विभाग|सिलेट]] र [[राजशाही विभाग|राजशाही]]मा यसको वार्षिकोत्सब मनाएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=বাংলা উইকিপিডিয়ার ১৫ বছর |युआरएल=https://www.jugantor.com/todays-paper/it-world/138790/%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%B2%E0%A6%BE-%E0%A6%89%E0%A6%87%E0%A6%95%E0%A6%BF%E0%A6%AA%E0%A6%BF%E0%A6%A1%E0%A6%BF%E0%A7%9F%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A7%A7%E0%A7%AB-%E0%A6%AC%E0%A6%9B%E0 |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९}}</ref><ref>{{वेब स्रोत |शीर्षक=১৫ বছরে পা দিল বাংলা উইকিপিডিয়া |युआरएल=http://www.risingbd.com/scienceand-technology-news/287533 |प्रकाशक=রাইজিংবিডি |पहुँचमिति=२० जनवरी २०१९ |भाषा=बङ्गाली}}</ref> == चित्र दीर्घा == {{multiple image | align = center | direction = | background color = #ffffff | total_width = 1000 | caption_align = center | image1 = 14th Anniversary of Bengali Wikipedia, Dhaka 153.jpg | link1 = File:14th Anniversary of Bengali Wikipedia, Dhaka 153.jpg | caption1 = विकिपिडियाको १४औँ जन्मोत्सवमा खिचिएको सामूहिक तस्वीर, ढाका (सन् २०१८) | image2 = 13th anniversary of Bangla Wikipedia with all wikipedians 02.jpg | link2 = File:13th anniversary of Bangla Wikipedia with all wikipedians 02.jpg | caption2 = विकिपिडियाको १३औँ जन्मोत्सवमा खिचिएको सामूहिक तस्वीर, ढाका (सन् २०१७) | image3 = BNWIKI10-Bengali Wikipedians Celebration Group Photo-Wikipedia 10th Anniversary Celebration.jpg | link3 = File:BNWIKI10-Bengali Wikipedians Celebration Group Photo-Wikipedia 10th Anniversary Celebration.jpg | caption3 = बङ्गाली विकिपिडियाको १०औँ जन्मोत्सवमा खिचिएको सामूहिक तस्वीर, कलकत्ता (सन् २०१५) }} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== {{Commons category|Bengali Wikipedia|बङ्गाली विकिपिडिया}} * [http://bn.wikipedia.org बङ्गाली विकिपिडिया] * [http://bn.m.wikipedia.org बङ्गाली विकिपिडियाको मोबाइल संस्करण] [[श्रेणी:बङ्गलादेशी विश्वकोशहरू]] [[श्रेणी:भाषा अनुसार विकिपिडियाहरू]] 3ieh4znraiyrc53dk5pzn2ryusrynxm 0 109029 1365796 1365791 2026-07-12T12:04:26Z Bishaldev100 28807 /* अंग्रेजसँग वाणिज्य सन्धि */ 1365796 wikitext text/x-wiki '''[[राजगुरु]] गजराज मिश्र''' नेपालको राजनीतिज्ञ, राजदूत, तथा [[शाह वंश]]का राजगुरु थिए । उनी राजा [[प्रतापसिंह शाह]] र राजकुमार [[बहादुर शाह]]का गुरु थिए । उनी बनारसमा कार्यरत नेपाली राजदूत थिए। छिमेकी भारतका राजनीतिक गतिविधिबाट सजग रहने उद्देश्यअनुसार राजा पृथ्वीनारायण शाहले पण्डित गजराज मिश्रलाई स्थायी बनारसमै राख्दै आएका थिए। सन् १८१६ मार्च ४ का दिन नेपाल र तत्कालिन [[इस्ट इन्डिया कम्पनी]] बिच भएको [[सुगौली सन्धि]]मा नेपालको तर्फबाट हस्ताक्षर गर्ने मध्ये गजराज मिश्र एक थिए।<ref>{{Cite web |url=http://www.nepalarmy.mil.np/history.php?page=two |title=Archived copy |access-date=2017-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110607215048/http://www.nepalarmy.mil.np/history.php?page=two |archive-date=2011-06-07 |url-status=dead }}</ref> == जीवनी == राजा [[पृथ्वीनारायण शाह]]ले छिमेकी देशहरूको गतिविधि हेर्न पण्डित गजराज मिश्रलाई बनारसमा आफ्नो प्रतिनिधि र वकिलको रूपमा नियुक्त गरेका थिए। १८३१ मा राजा पृथ्वीनारायण शाहको नुवाकोट [[देवीघाट|देविघाट]]मा मृत्यु भयो। === बहादुर शाहको उद्धार === प्रतापसिंह शाहले "बहादुर शाहले आफ्ना विरुद्ध विद्रोह गर्ने पो हुन् कि?" भन्ने अनावश्यक शङ्का लिई यिनले आफ्ना आफ्ना प्रमुख सल्लाहकार राजगुरु [[व्रजनाथ पौड्याल|व्रजनाथ पौड्याल पण्डित]] तथा सरदार [[स्वरुपसिंह कार्की]]हरूको परामर्श अनुसार काका काजी दलजीत शाहका साथ पिताको आशौच वारि बसीरहेका राजकुमार बहादुर शाहलाई आशौच भित्रै नुवाकोटमा सहसा कैद गरियो। राजकुमार दलजीत शाह पछि भागेर वेपत्ता भएकाले उनको सर्वस्वहरण गरियो। राजकुमार बहादुर शाहले नजरबन्द अवस्थामा नै आफ्ना पिताको काजकिरिया सम्पन्न गरे।<ref>चवन्न सालको घटना: ''[[अब यस्तो कहिल्यै नहोस्]]; बाबुराम आचार्य;''</ref> गजराज मिश्र राजा प्रताप सिंह र राजकुमार बहादुर शाह दुवैका गुरु थिए। आफ्ना शिष्य राजा प्रताप सिंहलाई आशीर्वाद दिन बनारसबाट काठमाडौं आउँदा आफ्ना अर्का शिष्य बहादुर शाहको कैदबाट निराश भए। उनले राजालाई "राजकुमार बहादुरलाई कैदको सट्टा बरु देशनिकाला गरियोस्।" भनी अनुरोध गरे। === अंग्रेजसँग वाणिज्य सन्धि === During the tenure of ''[[Mulkaji]]'' [[Bakhtawar Singh Basnyat]], on 28 October 1801, a Treaty of Commerce and Alliance was finally signed between Nepal and [[East India Company]]. The treaty was signed by Gajraj Mishra, on the behalf of Nepal Durbar, and Charles Crawford, on the behalf of East India Company, in [[Danapur]], India.{{sfn|Amatya|1978}}{{sfn|Nepal|2007|p=51}}{{refn|group=note|Among the articles in the treaty, it decided on perpetual peace and friendship between the two states, on the pension for Rana Bahadur Shah, the establishment of a British Residency in Kathmandu, and an establishment of trade relations between the two states.{{sfn|Amatya|1978}}{{sfn|Nepal|2007|p=51}}}} King Rana Bahadur wrote letters to his brothers Chautariya [[Sher Bahadur Shah]] and Chautariya Bidur Shahi from [[Banaras]] during his exile where he blatantly blamed that Gajraj Mishra and [[Damodar Pande]] planned to dethrone [[Girvan Yuddha Bikram Shah]] and make Chautariya Krishna Shah as the [[King of Nepal]] after the signing of the Treaty of Commerce and Alliance with British.{{sfn|Nepali|1971|p=105}}{{refn|group=note|Rana Bahadur Shah wrote the following letters: *A letter to his brother, Chautariya Sher Bahadur Shah, in an attempt to win him over. He asked Chautariya Sher Bahadur Shah to look properly after King Girvan. The letters Rana Bahadur Shah wrote to Chautariya Sher Bahadur Shah also gave expression to brotherly affection, although it was Chautariya Sher Bahadur Shah himself who finally assassinated him. Rana Bahadur Shah also asked Chautariya Sher Bahadur Shah to make efforts to free him from detention. He wrote, ''Do whatever is possible so that the reign of (King Girvan) may be stable, the people who have come to Nepal from other countries may not be able to continue staying there and I may become free from detention and be able to come back to Nepal.''Rana Bahadur Shah also wrote, ''The treaty is only a pretext to create a split between you and me and make Krishna Shah King. This is the reason why Gajaraj Mishra and [[Damodar Pande]] have joined hands.'' He thus warned Chautariya Sher Bahadur Shah that the Bhardars were hatching a conspiracy to banish King Girvan to Gorkha.{{sfn|Nepali|1971|p=105}} *Rana Bahadur Shah wrote similar letters to Chautariya Bidur Shahi also.{{sfn|Nepali|1971|p=105}}}} He also manipulated [[Mulkaji]] (Prime Minister) [[Bakhtawar Singh Basnyat]] and members of the Council of [[Kaji (Nepal)|Kaji]]s against Guru Gajraj Mishra and ordered not to follow any of the Mishra's commandments.{{sfn|Nepali|1971|pp=105-106}} {{refn|group=note|Rana Bahadur Shah wrote letters to a member of the Council of Kajis, [[Bakhtawar Singh Basnyat]], a brother of the murdered Kaji [[Kirtiman Singh Basnyat|Kirtiman Basnet]]. In these letters, Rana Bahadur Shah asked Bakhtawar Singh not only to make arrangements to free him from detention but also to beware of Gajraj Mishra, who had had the main hand in concluding the treaty with the British. He wrote, ''Gajaraj Mishra may try to win you over, or intimidate you, in our name as well as in that of our eldest queen. However, I have not sent him to Nepal. In fact, he has gone there in contravention of my order. Let nobody believe there that he has come there with my consent.''{{sfn|Nepali|1971|pp=105-106}}}} === सुगौली सन्धि === नेपालीहरूले बहादुरीसाथ लडेका थिए, तापनि धन र जनले सुसंपन्न शत्रुसितको भीषण मुकाबिलामा नेपाल विजयी हुन सकेन। सेनापति काजी [[अमरसिंह थापा]]को [[आत्मसमर्पण (सैन्य)|आत्मसमर्पण]] पछि त नेपालको युद्ध जित्ने आशा नै मर्न गयो, र अन्तमा विवश मई सन्धिको प्रस्तावका निम्ति बाध्य हुनुपयो। आखिर सन्धिका निम्ति कुरा चल्यो । नेपालसरकारको प्रतिनिधिस्वरूप [[गजराज मिश्र|गजराज]] [[गजराज मिश्र|मिश्र]] तथा चन्द्रशेखर उपाध्यायहरूले -ब्रिटिश कम्पनी सरकारका प्रतिनिधिस्वरूप भई आएका कर्नल ब्राडशासित संधिवार्ताहरूमा भाग लिए। वार्तामा कम्पनी सरकारका प्रतिनिधिले- 'नेपालको संपूर्ण तराईक्षेत्रमा कम्पनी सरकारको अधिकार हुनेछ' भन्ने शर्त राखेको हुँदा पहिलो वार्ता असफल भई टुंगियो। प्रतिनिधिहरू आफआफ्नो देशमा फर्की पुनः युद्धको तयारीमा लाग्न थाले। पछि कम्पनी सरकारका अधिकारीहरूले नेपालको संपूर्ण तराई खण्ड लिने मनसुबालाई त्यागेर कोशी र गण्डकीको बीचको भूभाग र अरू केही- क्षेत्र मात्र आफूसँग राखी त्यसको सट्टा दुइ लाख रुपियाँ नेपालसरकारलाई दिने भन्ने शर्त राखी सन्धि गर्न मञ्जर गरी प्रतिनिधि पठाएको हुँदा- पुनः सन्धि वार्ता चालू हुन गयो। सन्धिको प्रस्तावनामा मेजर ब्राडशाले सन् १८१५ डिसेम्बर २ तारीखका दिन सही गरे; र नेपाली प्रतिनिधिले चाहि २८ नोवेम्बरमा सही गरिसकेका थिए। यस सन्धिको आखिरी दफामुताबिक नेपाल सरकारबाट पन्ध्र दिनभित्र तथा बृटिश गवर्नर जनरलबाट बीस दिनभित्र, अथवा सकेसम्म त्योभन्दा पनि अगाडि स्वीकृति लिनुपर्ने थियो। तर निश्चित अवधिमा नेपालसरकारबाट स्वीकृति प्राप्त हुन सकेन । नेपालदरबारमा अंग्रेजद्वारा प्रेषित यस संधिलाई स्वीकार गर्ने नगर्ने, भन्ने कुरामा ठूलो बहस चल्यो। [[अमरसिंह थापा]], [[रणजोर थापा]]हरू पुनः युद्ध गर्ने पक्षमा थिए। उनीहरूको विचारानुसार वर्षा प्रारम्भ हुनासाथ अंग्रेजहरू पछाडि हट्न बाध्य हुने थिए । तर त्यस बेलाको स्थिति यस्तो भैसकेको थियो कि लडाइँ जारी गरिराख्नमा नेपाललाई कल्याण थिएन, न त संभव नै थियो। सन्धिपत्रमा नेपालसरकारतर्फबाट निश्चित अवधिभित्र सही नभएकोले तथा नेपालको युद्ध नै गर्ने इरादा थियो भन्ने किसिमको सूचना पाएकोले- मेजर जनरल [[डेभिड अक्टरलोनी|ऑक्टरलोनी]]को नेतृत्वमा एक दल फौजले काठमाडौंतिर प्रस्थान गयो। युद्ध जारी गर्नुपर्छ भन्ने भारादारमध्येका [[रणजोर थापा]]ले आफ्नो नेतृत्वमा रहेको [[हरिहरपुरगढी|हरिहरपुरको गढी]]लाई रक्षा गर्न सकेनन्। उता अक्टरलोनी [[चुरे|चुरेको पहाड]] हुँदै मकवानपुर पुगे। [[मकवानपुरको लडाइँ (बि.सं. १८७२)|मकवानपुरको लडाइँ]] मा पनि नेपालीहरू हारेपछि नेपाल सरकारका युद्धपक्षीय भारादारहरूसमेत सन्धिका निम्ति तयार भए। नेपाल सरकारका प्रतिनिधि गराई लालमोहर लागेको सन्धिको प्रतिलिपिसमेत दिइएर चन्द्रशेखर उपाध्याय मकवानपुर पठाइए। नेपालीहरूले अगाडि नै कुरा टुंगिसकेकोमा संधिमा सही नगरी युद्ध लम्ब्याएको अपराधमा- पूर्वनिश्चित संधि मात्र लागू नभइ चूरेसम्म कम्पनीसरकारको सीमाना हुनेछ, भनी ऑक्टरलोनीले कुरा थपे । युद्ध जारी गर्नुपर्छ, भन्ने भारादारहरू त्यसमा पनि मञ्जर गरी सन्धिका निम्ति लडखडाइसकेका थिए। नेपालसरकारको स्वीकृतिको छाप लागेको संधिपत्रको प्रति चन्द्रशेखर उपाध्यायले सन् १८१६ मार्च ४ तारीखका दिन (संवत् १८७२ सालमा) दिउँसोको साढे दुइ बजे अंग्रेज कम्पनी सरकारका प्रतिनिधिका हात मकवानपुरमा सुम्पे, तथा अंग्रेज प्रतिनिधिले बृटिश गवर्नर जनरलबाट स्वीकृत गरिएको प्रति नेपाली प्रतिनिधिको जिम्मा लाइदिए। र यसरी करीब २ वर्षदेखि नेपाल र बृटिश भारतको बीच चलेको युद्ध बन्द भइ शान्ति कायम भयो। यिनले नेपालका गोप्य सूचना कम्पनी सरकारलाई दिने, आफ्नो देशको सरकारबीच कलह सृजना गरी विभाजन ल्याउने भूमिका खेल्नुका साथै कम्पनी सरकारले पठाएको सन्धि समझौतामा नेपाल सरकारलाई अनुमोदन गराउने दबाबकारी भूमिका निर्वाह गरे। नेपालको तर्फबाट सुगौली सन्धिमा हस्ताक्षर गर्ने [[चन्द्रशेखर उपाध्याय]] र गजराज मिश्रले सन्धिपछि नेपाल देशलाई नै त्यागी कम्पनी सरकारसँग गई कम्पनी सरकारलाई फाइदा हुने सन्धि अनुमोदन गराउनमा महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको हुँदा ब्रिटेस अग्रेज (कम्पनी) सरकारले यिनीहरूलाई कलकता, काशी, कांगडामा अथाहा चल–अचल सम्पति दिनुको साथै चन्द्रशेखर उपाध्यायलाई मुजफ्फरपुरस्थित कर्नुलमा ३६ वाट मौजा (बस्ति)को जमिन र जनता दिइ उसका नाति–पनातिहरूलाई भारतका मजिष्टेट समेतका उच्च पदमा सुरक्षित गराए। ==सन्दर्भ == [[श्रेणी:व्यक्तित्व]] [[श्रेणी:नेपालको एकीकरणकाल]] [[श्रेणी:नेपालको एकीकरणका मानिसहरू]] [[श्रेणी:नेपाली कूटनीतिज्ञहरू]] hhpczxmh9crypnizj7gavuqb3mq0smj 1365797 1365796 2026-07-12T12:15:49Z Bishaldev100 28807 /* अंग्रेजसँग वाणिज्य सन्धि */ 1365797 wikitext text/x-wiki '''[[राजगुरु]] गजराज मिश्र''' नेपालको राजनीतिज्ञ, राजदूत, तथा [[शाह वंश]]का राजगुरु थिए । उनी राजा [[प्रतापसिंह शाह]] र राजकुमार [[बहादुर शाह]]का गुरु थिए । उनी बनारसमा कार्यरत नेपाली राजदूत थिए। छिमेकी भारतका राजनीतिक गतिविधिबाट सजग रहने उद्देश्यअनुसार राजा पृथ्वीनारायण शाहले पण्डित गजराज मिश्रलाई स्थायी बनारसमै राख्दै आएका थिए। सन् १८१६ मार्च ४ का दिन नेपाल र तत्कालिन [[इस्ट इन्डिया कम्पनी]] बिच भएको [[सुगौली सन्धि]]मा नेपालको तर्फबाट हस्ताक्षर गर्ने मध्ये गजराज मिश्र एक थिए।<ref>{{Cite web |url=http://www.nepalarmy.mil.np/history.php?page=two |title=Archived copy |access-date=2017-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110607215048/http://www.nepalarmy.mil.np/history.php?page=two |archive-date=2011-06-07 |url-status=dead }}</ref> == जीवनी == राजा [[पृथ्वीनारायण शाह]]ले छिमेकी देशहरूको गतिविधि हेर्न पण्डित गजराज मिश्रलाई बनारसमा आफ्नो प्रतिनिधि र वकिलको रूपमा नियुक्त गरेका थिए। १८३१ मा राजा पृथ्वीनारायण शाहको नुवाकोट [[देवीघाट|देविघाट]]मा मृत्यु भयो। === बहादुर शाहको उद्धार === प्रतापसिंह शाहले "बहादुर शाहले आफ्ना विरुद्ध विद्रोह गर्ने पो हुन् कि?" भन्ने अनावश्यक शङ्का लिई यिनले आफ्ना आफ्ना प्रमुख सल्लाहकार राजगुरु [[व्रजनाथ पौड्याल|व्रजनाथ पौड्याल पण्डित]] तथा सरदार [[स्वरुपसिंह कार्की]]हरूको परामर्श अनुसार काका काजी दलजीत शाहका साथ पिताको आशौच वारि बसीरहेका राजकुमार बहादुर शाहलाई आशौच भित्रै नुवाकोटमा सहसा कैद गरियो। राजकुमार दलजीत शाह पछि भागेर वेपत्ता भएकाले उनको सर्वस्वहरण गरियो। राजकुमार बहादुर शाहले नजरबन्द अवस्थामा नै आफ्ना पिताको काजकिरिया सम्पन्न गरे।<ref>चवन्न सालको घटना: ''[[अब यस्तो कहिल्यै नहोस्]]; बाबुराम आचार्य;''</ref> गजराज मिश्र राजा प्रताप सिंह र राजकुमार बहादुर शाह दुवैका गुरु थिए। आफ्ना शिष्य राजा प्रताप सिंहलाई आशीर्वाद दिन बनारसबाट काठमाडौं आउँदा आफ्ना अर्का शिष्य बहादुर शाहको कैदबाट निराश भए। उनले राजालाई "राजकुमार बहादुरलाई कैदको सट्टा बरु देशनिकाला गरियोस्।" भनी अनुरोध गरे। === अंग्रेजसँग वाणिज्य सन्धि === [[मूलकाजी|मुलकाजी]] [[बख्तावरसिंह बस्न्यात|बख्तावर सिंह बस्न्यात]]को कार्यकालमा, २८ अक्टोबर १८०१ मा, नेपाल र [[इस्ट इन्डिया कम्पनी]] बीच अन्ततः वाणिज्य र गठबन्धन सन्धिमा हस्ताक्षर भयो। यो सन्धिमा नेपाल दरबारको तर्फबाट गजराज मिश्र र इस्ट इन्डिया कम्पनीको तर्फबाट चार्ल्स क्रफोर्डले भारतको दानापुरमा हस्ताक्षर गरेका थिए। {{sfn|Amatya|1978}}{{sfn|Nepal|2007|p=51}}{{refn|group=note|Among the articles in the treaty, it decided on perpetual peace and friendship between the two states, on the pension for Rana Bahadur Shah, the establishment of a British Residency in Kathmandu, and an establishment of trade relations between the two states.{{sfn|Amatya|1978}}{{sfn|Nepal|2007|p=51}}}} राजा रणबहादुरले आफ्नो निर्वासनको समयमा बनारसबाट आफ्ना भाइहरू चौतरिया [[शेरबहादुर शाह]] र चौतरिया [[बिदुर शाह|बिदुर शाही]]लाई पत्र लेखे जहाँ उनले गजराज मिश्र र [[दामोदर पाँडे|दामोदर पाण्डे]]ले अंग्रेजहरूसँगको वाणिज्य र गठबन्धनको सन्धिमा हस्ताक्षर गरेपछि गिर्वाण युद्ध विक्रम शाहलाई गद्दीच्युत गर्ने र चौतरिया कृष्ण शाहलाई नेपालको राजा बनाउने योजना बनाएको आरोप लगाए।{{sfn|Nepali|1971|p=105}}{{refn|group=note|Rana Bahadur Shah wrote the following letters: *A letter to his brother, Chautariya Sher Bahadur Shah, in an attempt to win him over. He asked Chautariya Sher Bahadur Shah to look properly after King Girvan. The letters Rana Bahadur Shah wrote to Chautariya Sher Bahadur Shah also gave expression to brotherly affection, although it was Chautariya Sher Bahadur Shah himself who finally assassinated him. Rana Bahadur Shah also asked Chautariya Sher Bahadur Shah to make efforts to free him from detention. He wrote, ''Do whatever is possible so that the reign of (King Girvan) may be stable, the people who have come to Nepal from other countries may not be able to continue staying there and I may become free from detention and be able to come back to Nepal.''Rana Bahadur Shah also wrote, ''The treaty is only a pretext to create a split between you and me and make Krishna Shah King. This is the reason why Gajaraj Mishra and [[Damodar Pande]] have joined hands.'' He thus warned Chautariya Sher Bahadur Shah that the Bhardars were hatching a conspiracy to banish King Girvan to Gorkha.{{sfn|Nepali|1971|p=105}} *Rana Bahadur Shah wrote similar letters to Chautariya Bidur Shahi also.{{sfn|Nepali|1971|p=105}}}} उनले मुलकाजी बख्तावर सिंह बस्न्यात र काजी परिषद्का सदस्यलाई गुरु गजराज मिश्रको विरुद्धमा फकाएका थिए र मिश्रको कुनै पनि आज्ञा पालन नगर्न आदेश दिएका थिए। {{sfn|Nepali|1971|pp=105-106}} {{refn|group=note|Rana Bahadur Shah wrote letters to a member of the Council of Kajis, [[Bakhtawar Singh Basnyat]], a brother of the murdered Kaji [[Kirtiman Singh Basnyat|Kirtiman Basnet]]. In these letters, Rana Bahadur Shah asked Bakhtawar Singh not only to make arrangements to free him from detention but also to beware of Gajraj Mishra, who had had the main hand in concluding the treaty with the British. He wrote, ''Gajaraj Mishra may try to win you over, or intimidate you, in our name as well as in that of our eldest queen. However, I have not sent him to Nepal. In fact, he has gone there in contravention of my order. Let nobody believe there that he has come there with my consent.''{{sfn|Nepali|1971|pp=105-106}}}} === सुगौली सन्धि === नेपालीहरूले बहादुरीसाथ लडेका थिए, तापनि धन र जनले सुसंपन्न शत्रुसितको भीषण मुकाबिलामा नेपाल विजयी हुन सकेन। सेनापति काजी [[अमरसिंह थापा]]को [[आत्मसमर्पण (सैन्य)|आत्मसमर्पण]] पछि त नेपालको युद्ध जित्ने आशा नै मर्न गयो, र अन्तमा विवश मई सन्धिको प्रस्तावका निम्ति बाध्य हुनुपयो। आखिर सन्धिका निम्ति कुरा चल्यो । नेपालसरकारको प्रतिनिधिस्वरूप [[गजराज मिश्र|गजराज]] [[गजराज मिश्र|मिश्र]] तथा चन्द्रशेखर उपाध्यायहरूले -ब्रिटिश कम्पनी सरकारका प्रतिनिधिस्वरूप भई आएका कर्नल ब्राडशासित संधिवार्ताहरूमा भाग लिए। वार्तामा कम्पनी सरकारका प्रतिनिधिले- 'नेपालको संपूर्ण तराईक्षेत्रमा कम्पनी सरकारको अधिकार हुनेछ' भन्ने शर्त राखेको हुँदा पहिलो वार्ता असफल भई टुंगियो। प्रतिनिधिहरू आफआफ्नो देशमा फर्की पुनः युद्धको तयारीमा लाग्न थाले। पछि कम्पनी सरकारका अधिकारीहरूले नेपालको संपूर्ण तराई खण्ड लिने मनसुबालाई त्यागेर कोशी र गण्डकीको बीचको भूभाग र अरू केही- क्षेत्र मात्र आफूसँग राखी त्यसको सट्टा दुइ लाख रुपियाँ नेपालसरकारलाई दिने भन्ने शर्त राखी सन्धि गर्न मञ्जर गरी प्रतिनिधि पठाएको हुँदा- पुनः सन्धि वार्ता चालू हुन गयो। सन्धिको प्रस्तावनामा मेजर ब्राडशाले सन् १८१५ डिसेम्बर २ तारीखका दिन सही गरे; र नेपाली प्रतिनिधिले चाहि २८ नोवेम्बरमा सही गरिसकेका थिए। यस सन्धिको आखिरी दफामुताबिक नेपाल सरकारबाट पन्ध्र दिनभित्र तथा बृटिश गवर्नर जनरलबाट बीस दिनभित्र, अथवा सकेसम्म त्योभन्दा पनि अगाडि स्वीकृति लिनुपर्ने थियो। तर निश्चित अवधिमा नेपालसरकारबाट स्वीकृति प्राप्त हुन सकेन । नेपालदरबारमा अंग्रेजद्वारा प्रेषित यस संधिलाई स्वीकार गर्ने नगर्ने, भन्ने कुरामा ठूलो बहस चल्यो। [[अमरसिंह थापा]], [[रणजोर थापा]]हरू पुनः युद्ध गर्ने पक्षमा थिए। उनीहरूको विचारानुसार वर्षा प्रारम्भ हुनासाथ अंग्रेजहरू पछाडि हट्न बाध्य हुने थिए । तर त्यस बेलाको स्थिति यस्तो भैसकेको थियो कि लडाइँ जारी गरिराख्नमा नेपाललाई कल्याण थिएन, न त संभव नै थियो। सन्धिपत्रमा नेपालसरकारतर्फबाट निश्चित अवधिभित्र सही नभएकोले तथा नेपालको युद्ध नै गर्ने इरादा थियो भन्ने किसिमको सूचना पाएकोले- मेजर जनरल [[डेभिड अक्टरलोनी|ऑक्टरलोनी]]को नेतृत्वमा एक दल फौजले काठमाडौंतिर प्रस्थान गयो। युद्ध जारी गर्नुपर्छ भन्ने भारादारमध्येका [[रणजोर थापा]]ले आफ्नो नेतृत्वमा रहेको [[हरिहरपुरगढी|हरिहरपुरको गढी]]लाई रक्षा गर्न सकेनन्। उता अक्टरलोनी [[चुरे|चुरेको पहाड]] हुँदै मकवानपुर पुगे। [[मकवानपुरको लडाइँ (बि.सं. १८७२)|मकवानपुरको लडाइँ]] मा पनि नेपालीहरू हारेपछि नेपाल सरकारका युद्धपक्षीय भारादारहरूसमेत सन्धिका निम्ति तयार भए। नेपाल सरकारका प्रतिनिधि गराई लालमोहर लागेको सन्धिको प्रतिलिपिसमेत दिइएर चन्द्रशेखर उपाध्याय मकवानपुर पठाइए। नेपालीहरूले अगाडि नै कुरा टुंगिसकेकोमा संधिमा सही नगरी युद्ध लम्ब्याएको अपराधमा- पूर्वनिश्चित संधि मात्र लागू नभइ चूरेसम्म कम्पनीसरकारको सीमाना हुनेछ, भनी ऑक्टरलोनीले कुरा थपे । युद्ध जारी गर्नुपर्छ, भन्ने भारादारहरू त्यसमा पनि मञ्जर गरी सन्धिका निम्ति लडखडाइसकेका थिए। नेपालसरकारको स्वीकृतिको छाप लागेको संधिपत्रको प्रति चन्द्रशेखर उपाध्यायले सन् १८१६ मार्च ४ तारीखका दिन (संवत् १८७२ सालमा) दिउँसोको साढे दुइ बजे अंग्रेज कम्पनी सरकारका प्रतिनिधिका हात मकवानपुरमा सुम्पे, तथा अंग्रेज प्रतिनिधिले बृटिश गवर्नर जनरलबाट स्वीकृत गरिएको प्रति नेपाली प्रतिनिधिको जिम्मा लाइदिए। र यसरी करीब २ वर्षदेखि नेपाल र बृटिश भारतको बीच चलेको युद्ध बन्द भइ शान्ति कायम भयो। यिनले नेपालका गोप्य सूचना कम्पनी सरकारलाई दिने, आफ्नो देशको सरकारबीच कलह सृजना गरी विभाजन ल्याउने भूमिका खेल्नुका साथै कम्पनी सरकारले पठाएको सन्धि समझौतामा नेपाल सरकारलाई अनुमोदन गराउने दबाबकारी भूमिका निर्वाह गरे। नेपालको तर्फबाट सुगौली सन्धिमा हस्ताक्षर गर्ने [[चन्द्रशेखर उपाध्याय]] र गजराज मिश्रले सन्धिपछि नेपाल देशलाई नै त्यागी कम्पनी सरकारसँग गई कम्पनी सरकारलाई फाइदा हुने सन्धि अनुमोदन गराउनमा महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको हुँदा ब्रिटेस अग्रेज (कम्पनी) सरकारले यिनीहरूलाई कलकता, काशी, कांगडामा अथाहा चल–अचल सम्पति दिनुको साथै चन्द्रशेखर उपाध्यायलाई मुजफ्फरपुरस्थित कर्नुलमा ३६ वाट मौजा (बस्ति)को जमिन र जनता दिइ उसका नाति–पनातिहरूलाई भारतका मजिष्टेट समेतका उच्च पदमा सुरक्षित गराए। ==सन्दर्भ == [[श्रेणी:व्यक्तित्व]] [[श्रेणी:नेपालको एकीकरणकाल]] [[श्रेणी:नेपालको एकीकरणका मानिसहरू]] [[श्रेणी:नेपाली कूटनीतिज्ञहरू]] <references /> 9992a04049gyl8128vlup4mv8ig1dtw 1365798 1365797 2026-07-12T12:38:04Z Bishaldev100 28807 /* अंग्रेजसँग वाणिज्य सन्धि */ 1365798 wikitext text/x-wiki '''[[राजगुरु]] गजराज मिश्र''' नेपालको राजनीतिज्ञ, राजदूत, तथा [[शाह वंश]]का राजगुरु थिए । उनी राजा [[प्रतापसिंह शाह]] र राजकुमार [[बहादुर शाह]]का गुरु थिए । उनी बनारसमा कार्यरत नेपाली राजदूत थिए। छिमेकी भारतका राजनीतिक गतिविधिबाट सजग रहने उद्देश्यअनुसार राजा पृथ्वीनारायण शाहले पण्डित गजराज मिश्रलाई स्थायी बनारसमै राख्दै आएका थिए। सन् १८१६ मार्च ४ का दिन नेपाल र तत्कालिन [[इस्ट इन्डिया कम्पनी]] बिच भएको [[सुगौली सन्धि]]मा नेपालको तर्फबाट हस्ताक्षर गर्ने मध्ये गजराज मिश्र एक थिए।<ref>{{Cite web |url=http://www.nepalarmy.mil.np/history.php?page=two |title=Archived copy |access-date=2017-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110607215048/http://www.nepalarmy.mil.np/history.php?page=two |archive-date=2011-06-07 |url-status=dead }}</ref> == जीवनी == राजा [[पृथ्वीनारायण शाह]]ले छिमेकी देशहरूको गतिविधि हेर्न पण्डित गजराज मिश्रलाई बनारसमा आफ्नो प्रतिनिधि र वकिलको रूपमा नियुक्त गरेका थिए। १८३१ मा राजा पृथ्वीनारायण शाहको नुवाकोट [[देवीघाट|देविघाट]]मा मृत्यु भयो। === बहादुर शाहको उद्धार === प्रतापसिंह शाहले "बहादुर शाहले आफ्ना विरुद्ध विद्रोह गर्ने पो हुन् कि?" भन्ने अनावश्यक शङ्का लिई यिनले आफ्ना आफ्ना प्रमुख सल्लाहकार राजगुरु [[व्रजनाथ पौड्याल|व्रजनाथ पौड्याल पण्डित]] तथा सरदार [[स्वरुपसिंह कार्की]]हरूको परामर्श अनुसार काका काजी दलजीत शाहका साथ पिताको आशौच वारि बसीरहेका राजकुमार बहादुर शाहलाई आशौच भित्रै नुवाकोटमा सहसा कैद गरियो। राजकुमार दलजीत शाह पछि भागेर वेपत्ता भएकाले उनको सर्वस्वहरण गरियो। राजकुमार बहादुर शाहले नजरबन्द अवस्थामा नै आफ्ना पिताको काजकिरिया सम्पन्न गरे।<ref>चवन्न सालको घटना: ''[[अब यस्तो कहिल्यै नहोस्]]; बाबुराम आचार्य;''</ref> गजराज मिश्र राजा प्रताप सिंह र राजकुमार बहादुर शाह दुवैका गुरु थिए। आफ्ना शिष्य राजा प्रताप सिंहलाई आशीर्वाद दिन बनारसबाट काठमाडौं आउँदा आफ्ना अर्का शिष्य बहादुर शाहको कैदबाट निराश भए। उनले राजालाई "राजकुमार बहादुरलाई कैदको सट्टा बरु देशनिकाला गरियोस्।" भनी अनुरोध गरे। === अंग्रेजसँग वाणिज्य सन्धि === नेपाल सरकारको तर्फबाट सन्धिको वार्ता चलाउन गजराज मिश्र पटना गएका थिए। त्यसबखत भारतमा बृटिस कम्पनी सरकारका गभर्नर जनरल लर्ड बेलेज्ली थिए। [[मूलकाजी|मुलकाजी]] [[बख्तावरसिंह बस्न्यात|बख्तावर सिंह बस्न्यात]]को कार्यकालमा, ३०अक्टोबर १८०१ (तदनुसार १८५८ कार्तिक वदि ९) मा, नेपाल र [[इस्ट इन्डिया कम्पनी]] बीच अन्ततः वाणिज्य र गठबन्धन सन्धिमा हस्ताक्षर भयो। यो सन्धि दुई देशको सम्बन्धको इतिहासमा दोस्रो सन्धि थियो। यो सन्धिमा नेपाल दरबारको तर्फबाट गजराज मिश्र र इस्ट इन्डिया कम्पनीको तर्फबाट चार्ल्स क्रफोर्डले भारतको दानापुरमा हस्ताक्षर गरेका थिए। {{sfn|Amatya|1978}}{{sfn|Nepal|2007|p=51}}{{refn|group=note|Among the articles in the treaty, it decided on perpetual peace and friendship between the two states, on the pension for Rana Bahadur Shah, the establishment of a British Residency in Kathmandu, and an establishment of trade relations between the two states.{{sfn|Amatya|1978}}{{sfn|Nepal|2007|p=51}}}} त्यसपछि क्याप्टेन नक्स बृटिस सरकारको दूत रेजिडेन्ट भै कान्तिपुर आए।<ref>Aitchison-Treaties, Sanads etc. - Vol II-P.104</ref> यो सन्धिको धारा ९ मा लेखिएको छ- "...स्वामीज्यूले फौज राख्न सक्ने छैन। उनको सुरक्षाको लागि नेपाल सरकारको तर्फबाट २०००) जवान फौजी पहरा राखिने छ। तर उनले बोलेर वा लेखेर सरकारविरोधी भावना फैलाउन सक्ने छैन र यस विषयमा उनी होसियार रहनुपर्दछ। उनले कुनै विदेशी वा फरारलाई आश्रय दिन सक्ने छैन, न त मद्दत नै। जनतामा कुनै किसिमको गडबडि मचाउन पनि उनले ओआउने छैनन्।"/ राजा रणबहादुरले आफ्नो निर्वासनको समयमा बनारसबाट आफ्ना भाइहरू चौतरिया [[शेरबहादुर शाह]] र चौतरिया [[बिदुर शाह|बिदुर शाही]]लाई पत्र लेखे जहाँ उनले गजराज मिश्र र [[दामोदर पाँडे|दामोदर पाण्डे]]ले अंग्रेजहरूसँगको वाणिज्य र गठबन्धनको सन्धिमा हस्ताक्षर गरेपछि गिर्वाण युद्ध विक्रम शाहलाई गद्दीच्युत गर्ने र चौतरिया कृष्ण शाहलाई नेपालको राजा बनाउने योजना बनाएको आरोप लगाए।{{sfn|Nepali|1971|p=105}}{{refn|group=note|Rana Bahadur Shah wrote the following letters: *A letter to his brother, Chautariya Sher Bahadur Shah, in an attempt to win him over. He asked Chautariya Sher Bahadur Shah to look properly after King Girvan. The letters Rana Bahadur Shah wrote to Chautariya Sher Bahadur Shah also gave expression to brotherly affection, although it was Chautariya Sher Bahadur Shah himself who finally assassinated him. Rana Bahadur Shah also asked Chautariya Sher Bahadur Shah to make efforts to free him from detention. He wrote, ''Do whatever is possible so that the reign of (King Girvan) may be stable, the people who have come to Nepal from other countries may not be able to continue staying there and I may become free from detention and be able to come back to Nepal.''Rana Bahadur Shah also wrote, ''The treaty is only a pretext to create a split between you and me and make Krishna Shah King. This is the reason why Gajaraj Mishra and [[Damodar Pande]] have joined hands.'' He thus warned Chautariya Sher Bahadur Shah that the Bhardars were hatching a conspiracy to banish King Girvan to Gorkha.{{sfn|Nepali|1971|p=105}} *Rana Bahadur Shah wrote similar letters to Chautariya Bidur Shahi also.{{sfn|Nepali|1971|p=105}}}} उनले मुलकाजी बख्तावर सिंह बस्न्यात र काजी परिषद्का सदस्यलाई गुरु गजराज मिश्रको विरुद्धमा फकाएका थिए र मिश्रको कुनै पनि आज्ञा पालन नगर्न आदेश दिएका थिए। {{sfn|Nepali|1971|pp=105-106}} {{refn|group=note|Rana Bahadur Shah wrote letters to a member of the Council of Kajis, [[Bakhtawar Singh Basnyat]], a brother of the murdered Kaji [[Kirtiman Singh Basnyat|Kirtiman Basnet]]. In these letters, Rana Bahadur Shah asked Bakhtawar Singh not only to make arrangements to free him from detention but also to beware of Gajraj Mishra, who had had the main hand in concluding the treaty with the British. He wrote, ''Gajaraj Mishra may try to win you over, or intimidate you, in our name as well as in that of our eldest queen. However, I have not sent him to Nepal. In fact, he has gone there in contravention of my order. Let nobody believe there that he has come there with my consent.''{{sfn|Nepali|1971|pp=105-106}}}} === सुगौली सन्धि === नेपालीहरूले बहादुरीसाथ लडेका थिए, तापनि धन र जनले सुसंपन्न शत्रुसितको भीषण मुकाबिलामा नेपाल विजयी हुन सकेन। सेनापति काजी [[अमरसिंह थापा]]को [[आत्मसमर्पण (सैन्य)|आत्मसमर्पण]] पछि त नेपालको युद्ध जित्ने आशा नै मर्न गयो, र अन्तमा विवश मई सन्धिको प्रस्तावका निम्ति बाध्य हुनुपयो। आखिर सन्धिका निम्ति कुरा चल्यो । नेपालसरकारको प्रतिनिधिस्वरूप [[गजराज मिश्र|गजराज]] [[गजराज मिश्र|मिश्र]] तथा चन्द्रशेखर उपाध्यायहरूले -ब्रिटिश कम्पनी सरकारका प्रतिनिधिस्वरूप भई आएका कर्नल ब्राडशासित संधिवार्ताहरूमा भाग लिए। वार्तामा कम्पनी सरकारका प्रतिनिधिले- 'नेपालको संपूर्ण तराईक्षेत्रमा कम्पनी सरकारको अधिकार हुनेछ' भन्ने शर्त राखेको हुँदा पहिलो वार्ता असफल भई टुंगियो। प्रतिनिधिहरू आफआफ्नो देशमा फर्की पुनः युद्धको तयारीमा लाग्न थाले। पछि कम्पनी सरकारका अधिकारीहरूले नेपालको संपूर्ण तराई खण्ड लिने मनसुबालाई त्यागेर कोशी र गण्डकीको बीचको भूभाग र अरू केही- क्षेत्र मात्र आफूसँग राखी त्यसको सट्टा दुइ लाख रुपियाँ नेपालसरकारलाई दिने भन्ने शर्त राखी सन्धि गर्न मञ्जर गरी प्रतिनिधि पठाएको हुँदा- पुनः सन्धि वार्ता चालू हुन गयो। सन्धिको प्रस्तावनामा मेजर ब्राडशाले सन् १८१५ डिसेम्बर २ तारीखका दिन सही गरे; र नेपाली प्रतिनिधिले चाहि २८ नोवेम्बरमा सही गरिसकेका थिए। यस सन्धिको आखिरी दफामुताबिक नेपाल सरकारबाट पन्ध्र दिनभित्र तथा बृटिश गवर्नर जनरलबाट बीस दिनभित्र, अथवा सकेसम्म त्योभन्दा पनि अगाडि स्वीकृति लिनुपर्ने थियो। तर निश्चित अवधिमा नेपालसरकारबाट स्वीकृति प्राप्त हुन सकेन । नेपालदरबारमा अंग्रेजद्वारा प्रेषित यस संधिलाई स्वीकार गर्ने नगर्ने, भन्ने कुरामा ठूलो बहस चल्यो। [[अमरसिंह थापा]], [[रणजोर थापा]]हरू पुनः युद्ध गर्ने पक्षमा थिए। उनीहरूको विचारानुसार वर्षा प्रारम्भ हुनासाथ अंग्रेजहरू पछाडि हट्न बाध्य हुने थिए । तर त्यस बेलाको स्थिति यस्तो भैसकेको थियो कि लडाइँ जारी गरिराख्नमा नेपाललाई कल्याण थिएन, न त संभव नै थियो। सन्धिपत्रमा नेपालसरकारतर्फबाट निश्चित अवधिभित्र सही नभएकोले तथा नेपालको युद्ध नै गर्ने इरादा थियो भन्ने किसिमको सूचना पाएकोले- मेजर जनरल [[डेभिड अक्टरलोनी|ऑक्टरलोनी]]को नेतृत्वमा एक दल फौजले काठमाडौंतिर प्रस्थान गयो। युद्ध जारी गर्नुपर्छ भन्ने भारादारमध्येका [[रणजोर थापा]]ले आफ्नो नेतृत्वमा रहेको [[हरिहरपुरगढी|हरिहरपुरको गढी]]लाई रक्षा गर्न सकेनन्। उता अक्टरलोनी [[चुरे|चुरेको पहाड]] हुँदै मकवानपुर पुगे। [[मकवानपुरको लडाइँ (बि.सं. १८७२)|मकवानपुरको लडाइँ]] मा पनि नेपालीहरू हारेपछि नेपाल सरकारका युद्धपक्षीय भारादारहरूसमेत सन्धिका निम्ति तयार भए। नेपाल सरकारका प्रतिनिधि गराई लालमोहर लागेको सन्धिको प्रतिलिपिसमेत दिइएर चन्द्रशेखर उपाध्याय मकवानपुर पठाइए। नेपालीहरूले अगाडि नै कुरा टुंगिसकेकोमा संधिमा सही नगरी युद्ध लम्ब्याएको अपराधमा- पूर्वनिश्चित संधि मात्र लागू नभइ चूरेसम्म कम्पनीसरकारको सीमाना हुनेछ, भनी ऑक्टरलोनीले कुरा थपे । युद्ध जारी गर्नुपर्छ, भन्ने भारादारहरू त्यसमा पनि मञ्जर गरी सन्धिका निम्ति लडखडाइसकेका थिए। नेपालसरकारको स्वीकृतिको छाप लागेको संधिपत्रको प्रति चन्द्रशेखर उपाध्यायले सन् १८१६ मार्च ४ तारीखका दिन (संवत् १८७२ सालमा) दिउँसोको साढे दुइ बजे अंग्रेज कम्पनी सरकारका प्रतिनिधिका हात मकवानपुरमा सुम्पे, तथा अंग्रेज प्रतिनिधिले बृटिश गवर्नर जनरलबाट स्वीकृत गरिएको प्रति नेपाली प्रतिनिधिको जिम्मा लाइदिए। र यसरी करीब २ वर्षदेखि नेपाल र बृटिश भारतको बीच चलेको युद्ध बन्द भइ शान्ति कायम भयो। यिनले नेपालका गोप्य सूचना कम्पनी सरकारलाई दिने, आफ्नो देशको सरकारबीच कलह सृजना गरी विभाजन ल्याउने भूमिका खेल्नुका साथै कम्पनी सरकारले पठाएको सन्धि समझौतामा नेपाल सरकारलाई अनुमोदन गराउने दबाबकारी भूमिका निर्वाह गरे। नेपालको तर्फबाट सुगौली सन्धिमा हस्ताक्षर गर्ने [[चन्द्रशेखर उपाध्याय]] र गजराज मिश्रले सन्धिपछि नेपाल देशलाई नै त्यागी कम्पनी सरकारसँग गई कम्पनी सरकारलाई फाइदा हुने सन्धि अनुमोदन गराउनमा महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको हुँदा ब्रिटेस अग्रेज (कम्पनी) सरकारले यिनीहरूलाई कलकता, काशी, कांगडामा अथाहा चल–अचल सम्पति दिनुको साथै चन्द्रशेखर उपाध्यायलाई मुजफ्फरपुरस्थित कर्नुलमा ३६ वाट मौजा (बस्ति)को जमिन र जनता दिइ उसका नाति–पनातिहरूलाई भारतका मजिष्टेट समेतका उच्च पदमा सुरक्षित गराए। ==सन्दर्भ == [[श्रेणी:व्यक्तित्व]] [[श्रेणी:नेपालको एकीकरणकाल]] [[श्रेणी:नेपालको एकीकरणका मानिसहरू]] [[श्रेणी:नेपाली कूटनीतिज्ञहरू]] <references /> n7rc2q6ttpnvduv526knvhjt5qjdky9 1365799 1365798 2026-07-12T12:49:03Z Bishaldev100 28807 /* अंग्रेजसँग वाणिज्य सन्धि */ 1365799 wikitext text/x-wiki '''[[राजगुरु]] गजराज मिश्र''' नेपालको राजनीतिज्ञ, राजदूत, तथा [[शाह वंश]]का राजगुरु थिए । उनी राजा [[प्रतापसिंह शाह]] र राजकुमार [[बहादुर शाह]]का गुरु थिए । उनी बनारसमा कार्यरत नेपाली राजदूत थिए। छिमेकी भारतका राजनीतिक गतिविधिबाट सजग रहने उद्देश्यअनुसार राजा पृथ्वीनारायण शाहले पण्डित गजराज मिश्रलाई स्थायी बनारसमै राख्दै आएका थिए। सन् १८१६ मार्च ४ का दिन नेपाल र तत्कालिन [[इस्ट इन्डिया कम्पनी]] बिच भएको [[सुगौली सन्धि]]मा नेपालको तर्फबाट हस्ताक्षर गर्ने मध्ये गजराज मिश्र एक थिए।<ref>{{Cite web |url=http://www.nepalarmy.mil.np/history.php?page=two |title=Archived copy |access-date=2017-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110607215048/http://www.nepalarmy.mil.np/history.php?page=two |archive-date=2011-06-07 |url-status=dead }}</ref> == जीवनी == राजा [[पृथ्वीनारायण शाह]]ले छिमेकी देशहरूको गतिविधि हेर्न पण्डित गजराज मिश्रलाई बनारसमा आफ्नो प्रतिनिधि र वकिलको रूपमा नियुक्त गरेका थिए। १८३१ मा राजा पृथ्वीनारायण शाहको नुवाकोट [[देवीघाट|देविघाट]]मा मृत्यु भयो। === बहादुर शाहको उद्धार === प्रतापसिंह शाहले "बहादुर शाहले आफ्ना विरुद्ध विद्रोह गर्ने पो हुन् कि?" भन्ने अनावश्यक शङ्का लिई यिनले आफ्ना आफ्ना प्रमुख सल्लाहकार राजगुरु [[व्रजनाथ पौड्याल|व्रजनाथ पौड्याल पण्डित]] तथा सरदार [[स्वरुपसिंह कार्की]]हरूको परामर्श अनुसार काका काजी दलजीत शाहका साथ पिताको आशौच वारि बसीरहेका राजकुमार बहादुर शाहलाई आशौच भित्रै नुवाकोटमा सहसा कैद गरियो। राजकुमार दलजीत शाह पछि भागेर वेपत्ता भएकाले उनको सर्वस्वहरण गरियो। राजकुमार बहादुर शाहले नजरबन्द अवस्थामा नै आफ्ना पिताको काजकिरिया सम्पन्न गरे।<ref>चवन्न सालको घटना: ''[[अब यस्तो कहिल्यै नहोस्]]; बाबुराम आचार्य;''</ref> गजराज मिश्र राजा प्रताप सिंह र राजकुमार बहादुर शाह दुवैका गुरु थिए। आफ्ना शिष्य राजा प्रताप सिंहलाई आशीर्वाद दिन बनारसबाट काठमाडौं आउँदा आफ्ना अर्का शिष्य बहादुर शाहको कैदबाट निराश भए। उनले राजालाई "राजकुमार बहादुरलाई कैदको सट्टा बरु देशनिकाला गरियोस्।" भनी अनुरोध गरे। === अंग्रेजसँग वाणिज्य सन्धि === नेपाल सरकारको तर्फबाट सन्धिको वार्ता चलाउन गजराज मिश्र पटना गएका थिए। त्यसबखत भारतमा बृटिस कम्पनी सरकारका गभर्नर जनरल लर्ड बेलेज्ली थिए। [[मूलकाजी|मुलकाजी]] [[बख्तावरसिंह बस्न्यात|बख्तावर सिंह बस्न्यात]]को कार्यकालमा, ३०अक्टोबर १८०१ (तदनुसार १८५८ कार्तिक वदि ९) मा, नेपाल र [[इस्ट इन्डिया कम्पनी]] बीच अन्ततः वाणिज्य र गठबन्धन सन्धिमा हस्ताक्षर भयो। यो सन्धि दुई देशको सम्बन्धको इतिहासमा दोस्रो सन्धि थियो। यो सन्धिमा नेपाल दरबारको तर्फबाट गजराज मिश्र र इस्ट इन्डिया कम्पनीको तर्फबाट चार्ल्स क्रफोर्डले भारतको दानापुरमा हस्ताक्षर गरेका थिए। {{sfn|Amatya|1978}}{{sfn|Nepal|2007|p=51}}{{refn|group=note|Among the articles in the treaty, it decided on perpetual peace and friendship between the two states, on the pension for Rana Bahadur Shah, the establishment of a British Residency in Kathmandu, and an establishment of trade relations between the two states.{{sfn|Amatya|1978}}{{sfn|Nepal|2007|p=51}}}} त्यसपछि क्याप्टेन नक्स बृटिस सरकारको दूत रेजिडेन्ट भै कान्तिपुर आए।<ref>Aitchison-Treaties, Sanads etc. - Vol II-P.104</ref> यो सन्धिको धारा ९ मा लेखिएको छ- "...स्वामीज्यूले फौज राख्न सक्ने छैन। उनको सुरक्षाको लागि नेपाल सरकारको तर्फबाट २०००) जवान फौजी पहरा राखिने छ। तर उनले बोलेर वा लेखेर सरकारविरोधी भावना फैलाउन सक्ने छैन र यस विषयमा उनी होसियार रहनुपर्दछ। उनले कुनै विदेशी वा फरारलाई आश्रय दिन सक्ने छैन, न त मद्दत नै। जनतामा कुनै किसिमको गडबडि मचाउन पनि उनले ओआउने छैनन्।"/ राजा रणबहादुरले आफ्नो निर्वासनको समयमा बनारसबाट आफ्ना भाइहरू चौतरिया [[शेरबहादुर शाह]] र चौतरिया [[बिदुर शाह|बिदुर शाही]]लाई पत्र लेखे जहाँ उनले गजराज मिश्र र [[दामोदर पाँडे|दामोदर पाण्डे]]ले अंग्रेजहरूसँगको वाणिज्य र गठबन्धनको सन्धिमा हस्ताक्षर गरेपछि गिर्वाण युद्ध विक्रम शाहलाई गद्दीच्युत गर्ने र चौतरिया कृष्ण शाहलाई नेपालको राजा बनाउने योजना बनाएको आरोप लगाए।{{sfn|Nepali|1971|p=105}}{{refn|group=note|Rana Bahadur Shah wrote the following letters: *A letter to his brother, Chautariya Sher Bahadur Shah, in an attempt to win him over. He asked Chautariya Sher Bahadur Shah to look properly after King Girvan. The letters Rana Bahadur Shah wrote to Chautariya Sher Bahadur Shah also gave expression to brotherly affection, although it was Chautariya Sher Bahadur Shah himself who finally assassinated him. Rana Bahadur Shah also asked Chautariya Sher Bahadur Shah to make efforts to free him from detention. He wrote, ''Do whatever is possible so that the reign of (King Girvan) may be stable, the people who have come to Nepal from other countries may not be able to continue staying there and I may become free from detention and be able to come back to Nepal.''Rana Bahadur Shah also wrote, ''The treaty is only a pretext to create a split between you and me and make Krishna Shah King. This is the reason why Gajaraj Mishra and [[Damodar Pande]] have joined hands.'' He thus warned Chautariya Sher Bahadur Shah that the Bhardars were hatching a conspiracy to banish King Girvan to Gorkha.{{sfn|Nepali|1971|p=105}} *Rana Bahadur Shah wrote similar letters to Chautariya Bidur Shahi also.{{sfn|Nepali|1971|p=105}}}} उनले मुलकाजी बख्तावर सिंह बस्न्यात र काजी परिषद्का सदस्यलाई गुरु गजराज मिश्रको विरुद्धमा फकाएका थिए र मिश्रको कुनै पनि आज्ञा पालन नगर्न आदेश दिएका थिए। {{sfn|Nepali|1971|pp=105-106}} {{refn|group=note|रणबहादुर शाहले काजी परिषद्का काजी बख्तावर सिंह बस्न्यातलाई फकाउन पत्र लेखेका थिए, जो हत्या गरिएका काजी कीर्तिमान बस्नेतका भाइ थिए। यी पत्रहरूमा रणबहादुर शाहले बख्तावर सिंहलाई उनलाई नजरबन्दबाट मुक्त गर्ने व्यवस्था गर्न मात्र नभई अंग्रेजहरूसँगको सन्धि सम्पन्न गर्नमा मुख्य हात रहेको गजराज मिश्रबाट सावधान रहन पनि लेखेका छन्। उनले लेखेका थिए: ''मिश्रले हाम्रो नाम ली जेठी रानीलाई देखाई तिमीहरूलाई फुलाउला, हपकाउन्या गर्ला। मिश्रलाई मैले पठायको छैन। मलाइ मिचि गयाको छ। मेरो सल्लाहसित गयाको छ भनि तेसमा भर नपर्‍यास्"'{{sfn|Nepali|1971|pp=105-106}}}} === सुगौली सन्धि === नेपालीहरूले बहादुरीसाथ लडेका थिए, तापनि धन र जनले सुसंपन्न शत्रुसितको भीषण मुकाबिलामा नेपाल विजयी हुन सकेन। सेनापति काजी [[अमरसिंह थापा]]को [[आत्मसमर्पण (सैन्य)|आत्मसमर्पण]] पछि त नेपालको युद्ध जित्ने आशा नै मर्न गयो, र अन्तमा विवश मई सन्धिको प्रस्तावका निम्ति बाध्य हुनुपयो। आखिर सन्धिका निम्ति कुरा चल्यो । नेपालसरकारको प्रतिनिधिस्वरूप [[गजराज मिश्र|गजराज]] [[गजराज मिश्र|मिश्र]] तथा चन्द्रशेखर उपाध्यायहरूले -ब्रिटिश कम्पनी सरकारका प्रतिनिधिस्वरूप भई आएका कर्नल ब्राडशासित संधिवार्ताहरूमा भाग लिए। वार्तामा कम्पनी सरकारका प्रतिनिधिले- 'नेपालको संपूर्ण तराईक्षेत्रमा कम्पनी सरकारको अधिकार हुनेछ' भन्ने शर्त राखेको हुँदा पहिलो वार्ता असफल भई टुंगियो। प्रतिनिधिहरू आफआफ्नो देशमा फर्की पुनः युद्धको तयारीमा लाग्न थाले। पछि कम्पनी सरकारका अधिकारीहरूले नेपालको संपूर्ण तराई खण्ड लिने मनसुबालाई त्यागेर कोशी र गण्डकीको बीचको भूभाग र अरू केही- क्षेत्र मात्र आफूसँग राखी त्यसको सट्टा दुइ लाख रुपियाँ नेपालसरकारलाई दिने भन्ने शर्त राखी सन्धि गर्न मञ्जर गरी प्रतिनिधि पठाएको हुँदा- पुनः सन्धि वार्ता चालू हुन गयो। सन्धिको प्रस्तावनामा मेजर ब्राडशाले सन् १८१५ डिसेम्बर २ तारीखका दिन सही गरे; र नेपाली प्रतिनिधिले चाहि २८ नोवेम्बरमा सही गरिसकेका थिए। यस सन्धिको आखिरी दफामुताबिक नेपाल सरकारबाट पन्ध्र दिनभित्र तथा बृटिश गवर्नर जनरलबाट बीस दिनभित्र, अथवा सकेसम्म त्योभन्दा पनि अगाडि स्वीकृति लिनुपर्ने थियो। तर निश्चित अवधिमा नेपालसरकारबाट स्वीकृति प्राप्त हुन सकेन । नेपालदरबारमा अंग्रेजद्वारा प्रेषित यस संधिलाई स्वीकार गर्ने नगर्ने, भन्ने कुरामा ठूलो बहस चल्यो। [[अमरसिंह थापा]], [[रणजोर थापा]]हरू पुनः युद्ध गर्ने पक्षमा थिए। उनीहरूको विचारानुसार वर्षा प्रारम्भ हुनासाथ अंग्रेजहरू पछाडि हट्न बाध्य हुने थिए । तर त्यस बेलाको स्थिति यस्तो भैसकेको थियो कि लडाइँ जारी गरिराख्नमा नेपाललाई कल्याण थिएन, न त संभव नै थियो। सन्धिपत्रमा नेपालसरकारतर्फबाट निश्चित अवधिभित्र सही नभएकोले तथा नेपालको युद्ध नै गर्ने इरादा थियो भन्ने किसिमको सूचना पाएकोले- मेजर जनरल [[डेभिड अक्टरलोनी|ऑक्टरलोनी]]को नेतृत्वमा एक दल फौजले काठमाडौंतिर प्रस्थान गयो। युद्ध जारी गर्नुपर्छ भन्ने भारादारमध्येका [[रणजोर थापा]]ले आफ्नो नेतृत्वमा रहेको [[हरिहरपुरगढी|हरिहरपुरको गढी]]लाई रक्षा गर्न सकेनन्। उता अक्टरलोनी [[चुरे|चुरेको पहाड]] हुँदै मकवानपुर पुगे। [[मकवानपुरको लडाइँ (बि.सं. १८७२)|मकवानपुरको लडाइँ]] मा पनि नेपालीहरू हारेपछि नेपाल सरकारका युद्धपक्षीय भारादारहरूसमेत सन्धिका निम्ति तयार भए। नेपाल सरकारका प्रतिनिधि गराई लालमोहर लागेको सन्धिको प्रतिलिपिसमेत दिइएर चन्द्रशेखर उपाध्याय मकवानपुर पठाइए। नेपालीहरूले अगाडि नै कुरा टुंगिसकेकोमा संधिमा सही नगरी युद्ध लम्ब्याएको अपराधमा- पूर्वनिश्चित संधि मात्र लागू नभइ चूरेसम्म कम्पनीसरकारको सीमाना हुनेछ, भनी ऑक्टरलोनीले कुरा थपे । युद्ध जारी गर्नुपर्छ, भन्ने भारादारहरू त्यसमा पनि मञ्जर गरी सन्धिका निम्ति लडखडाइसकेका थिए। नेपालसरकारको स्वीकृतिको छाप लागेको संधिपत्रको प्रति चन्द्रशेखर उपाध्यायले सन् १८१६ मार्च ४ तारीखका दिन (संवत् १८७२ सालमा) दिउँसोको साढे दुइ बजे अंग्रेज कम्पनी सरकारका प्रतिनिधिका हात मकवानपुरमा सुम्पे, तथा अंग्रेज प्रतिनिधिले बृटिश गवर्नर जनरलबाट स्वीकृत गरिएको प्रति नेपाली प्रतिनिधिको जिम्मा लाइदिए। र यसरी करीब २ वर्षदेखि नेपाल र बृटिश भारतको बीच चलेको युद्ध बन्द भइ शान्ति कायम भयो। यिनले नेपालका गोप्य सूचना कम्पनी सरकारलाई दिने, आफ्नो देशको सरकारबीच कलह सृजना गरी विभाजन ल्याउने भूमिका खेल्नुका साथै कम्पनी सरकारले पठाएको सन्धि समझौतामा नेपाल सरकारलाई अनुमोदन गराउने दबाबकारी भूमिका निर्वाह गरे। नेपालको तर्फबाट सुगौली सन्धिमा हस्ताक्षर गर्ने [[चन्द्रशेखर उपाध्याय]] र गजराज मिश्रले सन्धिपछि नेपाल देशलाई नै त्यागी कम्पनी सरकारसँग गई कम्पनी सरकारलाई फाइदा हुने सन्धि अनुमोदन गराउनमा महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको हुँदा ब्रिटेस अग्रेज (कम्पनी) सरकारले यिनीहरूलाई कलकता, काशी, कांगडामा अथाहा चल–अचल सम्पति दिनुको साथै चन्द्रशेखर उपाध्यायलाई मुजफ्फरपुरस्थित कर्नुलमा ३६ वाट मौजा (बस्ति)को जमिन र जनता दिइ उसका नाति–पनातिहरूलाई भारतका मजिष्टेट समेतका उच्च पदमा सुरक्षित गराए। ==सन्दर्भ == [[श्रेणी:व्यक्तित्व]] [[श्रेणी:नेपालको एकीकरणकाल]] [[श्रेणी:नेपालको एकीकरणका मानिसहरू]] [[श्रेणी:नेपाली कूटनीतिज्ञहरू]] <references /> b1zfisob8fijmu8giomj25e6fxrsdms 1365801 1365799 2026-07-12T13:05:53Z Bishaldev100 28807 /* अंग्रेजसँग वाणिज्य सन्धि */ 1365801 wikitext text/x-wiki '''[[राजगुरु]] गजराज मिश्र''' नेपालको राजनीतिज्ञ, राजदूत, तथा [[शाह वंश]]का राजगुरु थिए । उनी राजा [[प्रतापसिंह शाह]] र राजकुमार [[बहादुर शाह]]का गुरु थिए । उनी बनारसमा कार्यरत नेपाली राजदूत थिए। छिमेकी भारतका राजनीतिक गतिविधिबाट सजग रहने उद्देश्यअनुसार राजा पृथ्वीनारायण शाहले पण्डित गजराज मिश्रलाई स्थायी बनारसमै राख्दै आएका थिए। सन् १८१६ मार्च ४ का दिन नेपाल र तत्कालिन [[इस्ट इन्डिया कम्पनी]] बिच भएको [[सुगौली सन्धि]]मा नेपालको तर्फबाट हस्ताक्षर गर्ने मध्ये गजराज मिश्र एक थिए।<ref>{{Cite web |url=http://www.nepalarmy.mil.np/history.php?page=two |title=Archived copy |access-date=2017-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110607215048/http://www.nepalarmy.mil.np/history.php?page=two |archive-date=2011-06-07 |url-status=dead }}</ref> == जीवनी == राजा [[पृथ्वीनारायण शाह]]ले छिमेकी देशहरूको गतिविधि हेर्न पण्डित गजराज मिश्रलाई बनारसमा आफ्नो प्रतिनिधि र वकिलको रूपमा नियुक्त गरेका थिए। १८३१ मा राजा पृथ्वीनारायण शाहको नुवाकोट [[देवीघाट|देविघाट]]मा मृत्यु भयो। === बहादुर शाहको उद्धार === प्रतापसिंह शाहले "बहादुर शाहले आफ्ना विरुद्ध विद्रोह गर्ने पो हुन् कि?" भन्ने अनावश्यक शङ्का लिई यिनले आफ्ना आफ्ना प्रमुख सल्लाहकार राजगुरु [[व्रजनाथ पौड्याल|व्रजनाथ पौड्याल पण्डित]] तथा सरदार [[स्वरुपसिंह कार्की]]हरूको परामर्श अनुसार काका काजी दलजीत शाहका साथ पिताको आशौच वारि बसीरहेका राजकुमार बहादुर शाहलाई आशौच भित्रै नुवाकोटमा सहसा कैद गरियो। राजकुमार दलजीत शाह पछि भागेर वेपत्ता भएकाले उनको सर्वस्वहरण गरियो। राजकुमार बहादुर शाहले नजरबन्द अवस्थामा नै आफ्ना पिताको काजकिरिया सम्पन्न गरे।<ref>चवन्न सालको घटना: ''[[अब यस्तो कहिल्यै नहोस्]]; बाबुराम आचार्य;''</ref> गजराज मिश्र राजा प्रताप सिंह र राजकुमार बहादुर शाह दुवैका गुरु थिए। आफ्ना शिष्य राजा प्रताप सिंहलाई आशीर्वाद दिन बनारसबाट काठमाडौं आउँदा आफ्ना अर्का शिष्य बहादुर शाहको कैदबाट निराश भए। उनले राजालाई "राजकुमार बहादुरलाई कैदको सट्टा बरु देशनिकाला गरियोस्।" भनी अनुरोध गरे। === अंग्रेजसँग वाणिज्य सन्धि === नेपाल सरकारको तर्फबाट सन्धिको वार्ता चलाउन गजराज मिश्र पटना गएका थिए। त्यसबखत भारतमा बृटिस कम्पनी सरकारका गभर्नर जनरल लर्ड बेलेज्ली थिए। [[मूलकाजी|मुलकाजी]] [[बख्तावरसिंह बस्न्यात|बख्तावर सिंह बस्न्यात]]को कार्यकालमा, ३०अक्टोबर १८०१ (तदनुसार १८५८ कार्तिक वदि ९) मा, नेपाल र [[इस्ट इन्डिया कम्पनी]] बीच अन्ततः वाणिज्य र गठबन्धन सन्धिमा हस्ताक्षर भयो। यो सन्धि दुई देशको सम्बन्धको इतिहासमा दोस्रो सन्धि थियो। यो सन्धिमा नेपाल दरबारको तर्फबाट गजराज मिश्र र इस्ट इन्डिया कम्पनीको तर्फबाट चार्ल्स क्रफोर्डले भारतको दानापुरमा हस्ताक्षर गरेका थिए। {{sfn|Amatya|1978}}{{sfn|Nepal|2007|p=51}}{{refn|group=note|Among the articles in the treaty, it decided on perpetual peace and friendship between the two states, on the pension for Rana Bahadur Shah, the establishment of a British Residency in Kathmandu, and an establishment of trade relations between the two states.{{sfn|Amatya|1978}}{{sfn|Nepal|2007|p=51}}}} त्यसपछि क्याप्टेन नक्स बृटिस सरकारको दूत रेजिडेन्ट भै कान्तिपुर आए।<ref>Aitchison-Treaties, Sanads etc. - Vol II-P.104</ref> यो सन्धिको धारा ९ मा लेखिएको छ- "...स्वामीज्यूले फौज राख्न सक्ने छैन। उनको सुरक्षाको लागि नेपाल सरकारको तर्फबाट २०००) जवान फौजी पहरा राखिने छ। तर उनले बोलेर वा लेखेर सरकारविरोधी भावना फैलाउन सक्ने छैन र यस विषयमा उनी होसियार रहनुपर्दछ। उनले कुनै विदेशी वा फरारलाई आश्रय दिन सक्ने छैन, न त मद्दत नै। जनतामा कुनै किसिमको गडबडि मचाउन पनि उनले ओआउने छैनन्।"/ राजा रणबहादुरले आफ्नो निर्वासनको समयमा बनारसबाट आफ्ना भाइहरू चौतरिया [[शेरबहादुर शाह]] र चौतरिया [[बिदुर शाह|बिदुर शाही]]लाई पत्र लेखे जहाँ उनले गजराज मिश्र र [[दामोदर पाँडे|दामोदर पाण्डे]]ले अंग्रेजहरूसँगको वाणिज्य र गठबन्धनको सन्धिमा हस्ताक्षर गरेपछि गिर्वाण युद्ध विक्रम शाहलाई गद्दीच्युत गर्ने र चौतरिया कृष्ण शाहलाई नेपालको राजा बनाउने योजना बनाएको आरोप लगाए।{{sfn|Nepali|1971|p=105}}{{refn|group=note|आफ्नो कैद खुलाउनको निमित्त रणबहादुर शाहले नेपालमा चौतारिया भै बसेका आफ्ना भाइ शेरबहादुर शाहलाई पत्र लेखी आफ्नो पक्षमा बनाउन कोशिस गरे। उनले भाइलाई लेखेको समस्त पत्रहरूमा राजा गीर्वाणयुद्धको संभार गर्नका निमित्त लेखेका छन्। साथै प्रत्येक पत्रमा भाइप्रति माया ममतापनि व्यक्त गरिएको थियो,- जुन भाइले अन्तमा उनकै हत्या गर्‍यो। रणबहादुर शाहले आफ्ना भाइ शेरबहादुरलाई लेखेको पत्रमा बनारसको आफ्नो कैद अर्थात नजरबन्द हटाउनको निमित्त प्रबन्ध गर्न अनुरोध पनि गरेका छन्। उनले लेखेका थिए, ''जसप्रकारले श्री ५ को रजाइ थीर हुन्या देसका आयाका मानीस ठहर नआउन्या मेरो कयद तहींबाट तिमीहरूले गर्‍या हुन्याछ, त्यो काम गरी मलाई झिकाउन्या काम गर...।" Rana Bahadur Shah also wrote, ''घा बन्दोवस्तको निउ मात्रै छ।... तंलाइ मलाई फाडी श्री कृष्णलाई राजा तुल्याउनालाई यो प्रपंच रहेछ।... मिश्र र दाम्या त श्री कृष्णलाई बेकी नेपाल जाइ राजा थाप्न लाइ एकत्व भै लागिराह्याछन्।..."यसरी उनले चौतरिया शेरबहादुर शाहलाई चेतावनी दिए कि भारदारहरूले राजा गिरवाणलाई गोरखामा निर्वासित गर्ने षड्यन्त्र रचिरहेका छन्। {{sfn|Nepali|1971|p=105}} *Rana Bahadur Shah wrote similar letters to Chautariya Bidur Shahi also.{{sfn|Nepali|1971|p=105}}}} उनले मुलकाजी बख्तावर सिंह बस्न्यात र काजी परिषद्का सदस्यलाई गुरु गजराज मिश्रको विरुद्धमा फकाएका थिए र मिश्रको कुनै पनि आज्ञा पालन नगर्न आदेश दिएका थिए। {{sfn|Nepali|1971|pp=105-106}} {{refn|group=note|रणबहादुर शाहले काजी परिषद्का काजी बख्तावर सिंह बस्न्यातलाई फकाउन पत्र लेखेका थिए, जो हत्या गरिएका काजी कीर्तिमान बस्नेतका भाइ थिए। यी पत्रहरूमा रणबहादुर शाहले बख्तावर सिंहलाई उनलाई नजरबन्दबाट मुक्त गर्ने व्यवस्था गर्न मात्र नभई अंग्रेजहरूसँगको सन्धि सम्पन्न गर्नमा मुख्य हात रहेको गजराज मिश्रबाट सावधान रहन पनि लेखेका छन्। उनले लेखेका थिए: ''मिश्रले हाम्रो नाम ली जेठी रानीलाई देखाई तिमीहरूलाई फुलाउला, हपकाउन्या गर्ला। मिश्रलाई मैले पठायको छैन। मलाइ मिचि गयाको छ। मेरो सल्लाहसित गयाको छ भनि तेसमा भर नपर्‍यास्"'{{sfn|Nepali|1971|pp=105-106}}}} === सुगौली सन्धि === नेपालीहरूले बहादुरीसाथ लडेका थिए, तापनि धन र जनले सुसंपन्न शत्रुसितको भीषण मुकाबिलामा नेपाल विजयी हुन सकेन। सेनापति काजी [[अमरसिंह थापा]]को [[आत्मसमर्पण (सैन्य)|आत्मसमर्पण]] पछि त नेपालको युद्ध जित्ने आशा नै मर्न गयो, र अन्तमा विवश मई सन्धिको प्रस्तावका निम्ति बाध्य हुनुपयो। आखिर सन्धिका निम्ति कुरा चल्यो । नेपालसरकारको प्रतिनिधिस्वरूप [[गजराज मिश्र|गजराज]] [[गजराज मिश्र|मिश्र]] तथा चन्द्रशेखर उपाध्यायहरूले -ब्रिटिश कम्पनी सरकारका प्रतिनिधिस्वरूप भई आएका कर्नल ब्राडशासित संधिवार्ताहरूमा भाग लिए। वार्तामा कम्पनी सरकारका प्रतिनिधिले- 'नेपालको संपूर्ण तराईक्षेत्रमा कम्पनी सरकारको अधिकार हुनेछ' भन्ने शर्त राखेको हुँदा पहिलो वार्ता असफल भई टुंगियो। प्रतिनिधिहरू आफआफ्नो देशमा फर्की पुनः युद्धको तयारीमा लाग्न थाले। पछि कम्पनी सरकारका अधिकारीहरूले नेपालको संपूर्ण तराई खण्ड लिने मनसुबालाई त्यागेर कोशी र गण्डकीको बीचको भूभाग र अरू केही- क्षेत्र मात्र आफूसँग राखी त्यसको सट्टा दुइ लाख रुपियाँ नेपालसरकारलाई दिने भन्ने शर्त राखी सन्धि गर्न मञ्जर गरी प्रतिनिधि पठाएको हुँदा- पुनः सन्धि वार्ता चालू हुन गयो। सन्धिको प्रस्तावनामा मेजर ब्राडशाले सन् १८१५ डिसेम्बर २ तारीखका दिन सही गरे; र नेपाली प्रतिनिधिले चाहि २८ नोवेम्बरमा सही गरिसकेका थिए। यस सन्धिको आखिरी दफामुताबिक नेपाल सरकारबाट पन्ध्र दिनभित्र तथा बृटिश गवर्नर जनरलबाट बीस दिनभित्र, अथवा सकेसम्म त्योभन्दा पनि अगाडि स्वीकृति लिनुपर्ने थियो। तर निश्चित अवधिमा नेपालसरकारबाट स्वीकृति प्राप्त हुन सकेन । नेपालदरबारमा अंग्रेजद्वारा प्रेषित यस संधिलाई स्वीकार गर्ने नगर्ने, भन्ने कुरामा ठूलो बहस चल्यो। [[अमरसिंह थापा]], [[रणजोर थापा]]हरू पुनः युद्ध गर्ने पक्षमा थिए। उनीहरूको विचारानुसार वर्षा प्रारम्भ हुनासाथ अंग्रेजहरू पछाडि हट्न बाध्य हुने थिए । तर त्यस बेलाको स्थिति यस्तो भैसकेको थियो कि लडाइँ जारी गरिराख्नमा नेपाललाई कल्याण थिएन, न त संभव नै थियो। सन्धिपत्रमा नेपालसरकारतर्फबाट निश्चित अवधिभित्र सही नभएकोले तथा नेपालको युद्ध नै गर्ने इरादा थियो भन्ने किसिमको सूचना पाएकोले- मेजर जनरल [[डेभिड अक्टरलोनी|ऑक्टरलोनी]]को नेतृत्वमा एक दल फौजले काठमाडौंतिर प्रस्थान गयो। युद्ध जारी गर्नुपर्छ भन्ने भारादारमध्येका [[रणजोर थापा]]ले आफ्नो नेतृत्वमा रहेको [[हरिहरपुरगढी|हरिहरपुरको गढी]]लाई रक्षा गर्न सकेनन्। उता अक्टरलोनी [[चुरे|चुरेको पहाड]] हुँदै मकवानपुर पुगे। [[मकवानपुरको लडाइँ (बि.सं. १८७२)|मकवानपुरको लडाइँ]] मा पनि नेपालीहरू हारेपछि नेपाल सरकारका युद्धपक्षीय भारादारहरूसमेत सन्धिका निम्ति तयार भए। नेपाल सरकारका प्रतिनिधि गराई लालमोहर लागेको सन्धिको प्रतिलिपिसमेत दिइएर चन्द्रशेखर उपाध्याय मकवानपुर पठाइए। नेपालीहरूले अगाडि नै कुरा टुंगिसकेकोमा संधिमा सही नगरी युद्ध लम्ब्याएको अपराधमा- पूर्वनिश्चित संधि मात्र लागू नभइ चूरेसम्म कम्पनीसरकारको सीमाना हुनेछ, भनी ऑक्टरलोनीले कुरा थपे । युद्ध जारी गर्नुपर्छ, भन्ने भारादारहरू त्यसमा पनि मञ्जर गरी सन्धिका निम्ति लडखडाइसकेका थिए। नेपालसरकारको स्वीकृतिको छाप लागेको संधिपत्रको प्रति चन्द्रशेखर उपाध्यायले सन् १८१६ मार्च ४ तारीखका दिन (संवत् १८७२ सालमा) दिउँसोको साढे दुइ बजे अंग्रेज कम्पनी सरकारका प्रतिनिधिका हात मकवानपुरमा सुम्पे, तथा अंग्रेज प्रतिनिधिले बृटिश गवर्नर जनरलबाट स्वीकृत गरिएको प्रति नेपाली प्रतिनिधिको जिम्मा लाइदिए। र यसरी करीब २ वर्षदेखि नेपाल र बृटिश भारतको बीच चलेको युद्ध बन्द भइ शान्ति कायम भयो। यिनले नेपालका गोप्य सूचना कम्पनी सरकारलाई दिने, आफ्नो देशको सरकारबीच कलह सृजना गरी विभाजन ल्याउने भूमिका खेल्नुका साथै कम्पनी सरकारले पठाएको सन्धि समझौतामा नेपाल सरकारलाई अनुमोदन गराउने दबाबकारी भूमिका निर्वाह गरे। नेपालको तर्फबाट सुगौली सन्धिमा हस्ताक्षर गर्ने [[चन्द्रशेखर उपाध्याय]] र गजराज मिश्रले सन्धिपछि नेपाल देशलाई नै त्यागी कम्पनी सरकारसँग गई कम्पनी सरकारलाई फाइदा हुने सन्धि अनुमोदन गराउनमा महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको हुँदा ब्रिटेस अग्रेज (कम्पनी) सरकारले यिनीहरूलाई कलकता, काशी, कांगडामा अथाहा चल–अचल सम्पति दिनुको साथै चन्द्रशेखर उपाध्यायलाई मुजफ्फरपुरस्थित कर्नुलमा ३६ वाट मौजा (बस्ति)को जमिन र जनता दिइ उसका नाति–पनातिहरूलाई भारतका मजिष्टेट समेतका उच्च पदमा सुरक्षित गराए। ==सन्दर्भ == [[श्रेणी:व्यक्तित्व]] [[श्रेणी:नेपालको एकीकरणकाल]] [[श्रेणी:नेपालको एकीकरणका मानिसहरू]] [[श्रेणी:नेपाली कूटनीतिज्ञहरू]] <references /> mw3i7tubbd2s7y8gwehvhf7zpthg604 1365802 1365801 2026-07-12T13:06:45Z Bishaldev100 28807 /* सुगौली सन्धि */ 1365802 wikitext text/x-wiki '''[[राजगुरु]] गजराज मिश्र''' नेपालको राजनीतिज्ञ, राजदूत, तथा [[शाह वंश]]का राजगुरु थिए । उनी राजा [[प्रतापसिंह शाह]] र राजकुमार [[बहादुर शाह]]का गुरु थिए । उनी बनारसमा कार्यरत नेपाली राजदूत थिए। छिमेकी भारतका राजनीतिक गतिविधिबाट सजग रहने उद्देश्यअनुसार राजा पृथ्वीनारायण शाहले पण्डित गजराज मिश्रलाई स्थायी बनारसमै राख्दै आएका थिए। सन् १८१६ मार्च ४ का दिन नेपाल र तत्कालिन [[इस्ट इन्डिया कम्पनी]] बिच भएको [[सुगौली सन्धि]]मा नेपालको तर्फबाट हस्ताक्षर गर्ने मध्ये गजराज मिश्र एक थिए।<ref>{{Cite web |url=http://www.nepalarmy.mil.np/history.php?page=two |title=Archived copy |access-date=2017-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110607215048/http://www.nepalarmy.mil.np/history.php?page=two |archive-date=2011-06-07 |url-status=dead }}</ref> == जीवनी == राजा [[पृथ्वीनारायण शाह]]ले छिमेकी देशहरूको गतिविधि हेर्न पण्डित गजराज मिश्रलाई बनारसमा आफ्नो प्रतिनिधि र वकिलको रूपमा नियुक्त गरेका थिए। १८३१ मा राजा पृथ्वीनारायण शाहको नुवाकोट [[देवीघाट|देविघाट]]मा मृत्यु भयो। === बहादुर शाहको उद्धार === प्रतापसिंह शाहले "बहादुर शाहले आफ्ना विरुद्ध विद्रोह गर्ने पो हुन् कि?" भन्ने अनावश्यक शङ्का लिई यिनले आफ्ना आफ्ना प्रमुख सल्लाहकार राजगुरु [[व्रजनाथ पौड्याल|व्रजनाथ पौड्याल पण्डित]] तथा सरदार [[स्वरुपसिंह कार्की]]हरूको परामर्श अनुसार काका काजी दलजीत शाहका साथ पिताको आशौच वारि बसीरहेका राजकुमार बहादुर शाहलाई आशौच भित्रै नुवाकोटमा सहसा कैद गरियो। राजकुमार दलजीत शाह पछि भागेर वेपत्ता भएकाले उनको सर्वस्वहरण गरियो। राजकुमार बहादुर शाहले नजरबन्द अवस्थामा नै आफ्ना पिताको काजकिरिया सम्पन्न गरे।<ref>चवन्न सालको घटना: ''[[अब यस्तो कहिल्यै नहोस्]]; बाबुराम आचार्य;''</ref> गजराज मिश्र राजा प्रताप सिंह र राजकुमार बहादुर शाह दुवैका गुरु थिए। आफ्ना शिष्य राजा प्रताप सिंहलाई आशीर्वाद दिन बनारसबाट काठमाडौं आउँदा आफ्ना अर्का शिष्य बहादुर शाहको कैदबाट निराश भए। उनले राजालाई "राजकुमार बहादुरलाई कैदको सट्टा बरु देशनिकाला गरियोस्।" भनी अनुरोध गरे। === अंग्रेजसँग वाणिज्य सन्धि === नेपाल सरकारको तर्फबाट सन्धिको वार्ता चलाउन गजराज मिश्र पटना गएका थिए। त्यसबखत भारतमा बृटिस कम्पनी सरकारका गभर्नर जनरल लर्ड बेलेज्ली थिए। [[मूलकाजी|मुलकाजी]] [[बख्तावरसिंह बस्न्यात|बख्तावर सिंह बस्न्यात]]को कार्यकालमा, ३०अक्टोबर १८०१ (तदनुसार १८५८ कार्तिक वदि ९) मा, नेपाल र [[इस्ट इन्डिया कम्पनी]] बीच अन्ततः वाणिज्य र गठबन्धन सन्धिमा हस्ताक्षर भयो। यो सन्धि दुई देशको सम्बन्धको इतिहासमा दोस्रो सन्धि थियो। यो सन्धिमा नेपाल दरबारको तर्फबाट गजराज मिश्र र इस्ट इन्डिया कम्पनीको तर्फबाट चार्ल्स क्रफोर्डले भारतको दानापुरमा हस्ताक्षर गरेका थिए। {{sfn|Amatya|1978}}{{sfn|Nepal|2007|p=51}}{{refn|group=note|Among the articles in the treaty, it decided on perpetual peace and friendship between the two states, on the pension for Rana Bahadur Shah, the establishment of a British Residency in Kathmandu, and an establishment of trade relations between the two states.{{sfn|Amatya|1978}}{{sfn|Nepal|2007|p=51}}}} त्यसपछि क्याप्टेन नक्स बृटिस सरकारको दूत रेजिडेन्ट भै कान्तिपुर आए।<ref>Aitchison-Treaties, Sanads etc. - Vol II-P.104</ref> यो सन्धिको धारा ९ मा लेखिएको छ- "...स्वामीज्यूले फौज राख्न सक्ने छैन। उनको सुरक्षाको लागि नेपाल सरकारको तर्फबाट २०००) जवान फौजी पहरा राखिने छ। तर उनले बोलेर वा लेखेर सरकारविरोधी भावना फैलाउन सक्ने छैन र यस विषयमा उनी होसियार रहनुपर्दछ। उनले कुनै विदेशी वा फरारलाई आश्रय दिन सक्ने छैन, न त मद्दत नै। जनतामा कुनै किसिमको गडबडि मचाउन पनि उनले ओआउने छैनन्।"/ राजा रणबहादुरले आफ्नो निर्वासनको समयमा बनारसबाट आफ्ना भाइहरू चौतरिया [[शेरबहादुर शाह]] र चौतरिया [[बिदुर शाह|बिदुर शाही]]लाई पत्र लेखे जहाँ उनले गजराज मिश्र र [[दामोदर पाँडे|दामोदर पाण्डे]]ले अंग्रेजहरूसँगको वाणिज्य र गठबन्धनको सन्धिमा हस्ताक्षर गरेपछि गिर्वाण युद्ध विक्रम शाहलाई गद्दीच्युत गर्ने र चौतरिया कृष्ण शाहलाई नेपालको राजा बनाउने योजना बनाएको आरोप लगाए।{{sfn|Nepali|1971|p=105}}{{refn|group=note|आफ्नो कैद खुलाउनको निमित्त रणबहादुर शाहले नेपालमा चौतारिया भै बसेका आफ्ना भाइ शेरबहादुर शाहलाई पत्र लेखी आफ्नो पक्षमा बनाउन कोशिस गरे। उनले भाइलाई लेखेको समस्त पत्रहरूमा राजा गीर्वाणयुद्धको संभार गर्नका निमित्त लेखेका छन्। साथै प्रत्येक पत्रमा भाइप्रति माया ममतापनि व्यक्त गरिएको थियो,- जुन भाइले अन्तमा उनकै हत्या गर्‍यो। रणबहादुर शाहले आफ्ना भाइ शेरबहादुरलाई लेखेको पत्रमा बनारसको आफ्नो कैद अर्थात नजरबन्द हटाउनको निमित्त प्रबन्ध गर्न अनुरोध पनि गरेका छन्। उनले लेखेका थिए, ''जसप्रकारले श्री ५ को रजाइ थीर हुन्या देसका आयाका मानीस ठहर नआउन्या मेरो कयद तहींबाट तिमीहरूले गर्‍या हुन्याछ, त्यो काम गरी मलाई झिकाउन्या काम गर...।" Rana Bahadur Shah also wrote, ''घा बन्दोवस्तको निउ मात्रै छ।... तंलाइ मलाई फाडी श्री कृष्णलाई राजा तुल्याउनालाई यो प्रपंच रहेछ।... मिश्र र दाम्या त श्री कृष्णलाई बेकी नेपाल जाइ राजा थाप्न लाइ एकत्व भै लागिराह्याछन्।..."यसरी उनले चौतरिया शेरबहादुर शाहलाई चेतावनी दिए कि भारदारहरूले राजा गिरवाणलाई गोरखामा निर्वासित गर्ने षड्यन्त्र रचिरहेका छन्। {{sfn|Nepali|1971|p=105}} *Rana Bahadur Shah wrote similar letters to Chautariya Bidur Shahi also.{{sfn|Nepali|1971|p=105}}}} उनले मुलकाजी बख्तावर सिंह बस्न्यात र काजी परिषद्का सदस्यलाई गुरु गजराज मिश्रको विरुद्धमा फकाएका थिए र मिश्रको कुनै पनि आज्ञा पालन नगर्न आदेश दिएका थिए। {{sfn|Nepali|1971|pp=105-106}} {{refn|group=note|रणबहादुर शाहले काजी परिषद्का काजी बख्तावर सिंह बस्न्यातलाई फकाउन पत्र लेखेका थिए, जो हत्या गरिएका काजी कीर्तिमान बस्नेतका भाइ थिए। यी पत्रहरूमा रणबहादुर शाहले बख्तावर सिंहलाई उनलाई नजरबन्दबाट मुक्त गर्ने व्यवस्था गर्न मात्र नभई अंग्रेजहरूसँगको सन्धि सम्पन्न गर्नमा मुख्य हात रहेको गजराज मिश्रबाट सावधान रहन पनि लेखेका छन्। उनले लेखेका थिए: ''मिश्रले हाम्रो नाम ली जेठी रानीलाई देखाई तिमीहरूलाई फुलाउला, हपकाउन्या गर्ला। मिश्रलाई मैले पठायको छैन। मलाइ मिचि गयाको छ। मेरो सल्लाहसित गयाको छ भनि तेसमा भर नपर्‍यास्"'{{sfn|Nepali|1971|pp=105-106}}}} === सुगौली सन्धि === नेपालीहरूले बहादुरीसाथ लडेका थिए, तापनि धन र जनले सुसंपन्न शत्रुसितको भीषण मुकाबिलामा नेपाल विजयी हुन सकेन। सेनापति काजी [[अमरसिंह थापा]]को [[आत्मसमर्पण (सैन्य)|आत्मसमर्पण]] पछि त नेपालको युद्ध जित्ने आशा नै मर्न गयो, र अन्तमा विवश मई सन्धिको प्रस्तावका निम्ति बाध्य हुनुपयो। आखिर सन्धिका निम्ति कुरा चल्यो । नेपालसरकारको प्रतिनिधिस्वरूप [[गजराज मिश्र|गजराज]] [[गजराज मिश्र|मिश्र]] तथा [[चन्द्रशेखर उपाध्याय]]हरूले -ब्रिटिश कम्पनी सरकारका प्रतिनिधिस्वरूप भई आएका कर्नल ब्राडशासित संधिवार्ताहरूमा भाग लिए। वार्तामा कम्पनी सरकारका प्रतिनिधिले- 'नेपालको संपूर्ण तराईक्षेत्रमा कम्पनी सरकारको अधिकार हुनेछ' भन्ने शर्त राखेको हुँदा पहिलो वार्ता असफल भई टुंगियो। प्रतिनिधिहरू आफआफ्नो देशमा फर्की पुनः युद्धको तयारीमा लाग्न थाले। पछि कम्पनी सरकारका अधिकारीहरूले नेपालको संपूर्ण तराई खण्ड लिने मनसुबालाई त्यागेर कोशी र गण्डकीको बीचको भूभाग र अरू केही- क्षेत्र मात्र आफूसँग राखी त्यसको सट्टा दुइ लाख रुपियाँ नेपालसरकारलाई दिने भन्ने शर्त राखी सन्धि गर्न मञ्जर गरी प्रतिनिधि पठाएको हुँदा- पुनः सन्धि वार्ता चालू हुन गयो। सन्धिको प्रस्तावनामा मेजर ब्राडशाले सन् १८१५ डिसेम्बर २ तारीखका दिन सही गरे; र नेपाली प्रतिनिधिले चाहि २८ नोवेम्बरमा सही गरिसकेका थिए। यस सन्धिको आखिरी दफामुताबिक नेपाल सरकारबाट पन्ध्र दिनभित्र तथा बृटिश गवर्नर जनरलबाट बीस दिनभित्र, अथवा सकेसम्म त्योभन्दा पनि अगाडि स्वीकृति लिनुपर्ने थियो। तर निश्चित अवधिमा नेपालसरकारबाट स्वीकृति प्राप्त हुन सकेन । नेपालदरबारमा अंग्रेजद्वारा प्रेषित यस संधिलाई स्वीकार गर्ने नगर्ने, भन्ने कुरामा ठूलो बहस चल्यो। [[अमरसिंह थापा]], [[रणजोर थापा]]हरू पुनः युद्ध गर्ने पक्षमा थिए। उनीहरूको विचारानुसार वर्षा प्रारम्भ हुनासाथ अंग्रेजहरू पछाडि हट्न बाध्य हुने थिए । तर त्यस बेलाको स्थिति यस्तो भैसकेको थियो कि लडाइँ जारी गरिराख्नमा नेपाललाई कल्याण थिएन, न त संभव नै थियो। सन्धिपत्रमा नेपालसरकारतर्फबाट निश्चित अवधिभित्र सही नभएकोले तथा नेपालको युद्ध नै गर्ने इरादा थियो भन्ने किसिमको सूचना पाएकोले- मेजर जनरल [[डेभिड अक्टरलोनी|ऑक्टरलोनी]]को नेतृत्वमा एक दल फौजले काठमाडौंतिर प्रस्थान गयो। युद्ध जारी गर्नुपर्छ भन्ने भारादारमध्येका [[रणजोर थापा]]ले आफ्नो नेतृत्वमा रहेको [[हरिहरपुरगढी|हरिहरपुरको गढी]]लाई रक्षा गर्न सकेनन्। उता अक्टरलोनी [[चुरे|चुरेको पहाड]] हुँदै मकवानपुर पुगे। [[मकवानपुरको लडाइँ (बि.सं. १८७२)|मकवानपुरको लडाइँ]] मा पनि नेपालीहरू हारेपछि नेपाल सरकारका युद्धपक्षीय भारादारहरूसमेत सन्धिका निम्ति तयार भए। नेपाल सरकारका प्रतिनिधि गराई लालमोहर लागेको सन्धिको प्रतिलिपिसमेत दिइएर चन्द्रशेखर उपाध्याय मकवानपुर पठाइए। नेपालीहरूले अगाडि नै कुरा टुंगिसकेकोमा संधिमा सही नगरी युद्ध लम्ब्याएको अपराधमा- पूर्वनिश्चित संधि मात्र लागू नभइ चूरेसम्म कम्पनीसरकारको सीमाना हुनेछ, भनी ऑक्टरलोनीले कुरा थपे । युद्ध जारी गर्नुपर्छ, भन्ने भारादारहरू त्यसमा पनि मञ्जर गरी सन्धिका निम्ति लडखडाइसकेका थिए। नेपालसरकारको स्वीकृतिको छाप लागेको संधिपत्रको प्रति चन्द्रशेखर उपाध्यायले सन् १८१६ मार्च ४ तारीखका दिन (संवत् १८७२ सालमा) दिउँसोको साढे दुइ बजे अंग्रेज कम्पनी सरकारका प्रतिनिधिका हात मकवानपुरमा सुम्पे, तथा अंग्रेज प्रतिनिधिले बृटिश गवर्नर जनरलबाट स्वीकृत गरिएको प्रति नेपाली प्रतिनिधिको जिम्मा लाइदिए। र यसरी करीब २ वर्षदेखि नेपाल र बृटिश भारतको बीच चलेको युद्ध बन्द भइ शान्ति कायम भयो। यिनले नेपालका गोप्य सूचना कम्पनी सरकारलाई दिने, आफ्नो देशको सरकारबीच कलह सृजना गरी विभाजन ल्याउने भूमिका खेल्नुका साथै कम्पनी सरकारले पठाएको सन्धि समझौतामा नेपाल सरकारलाई अनुमोदन गराउने दबाबकारी भूमिका निर्वाह गरे। नेपालको तर्फबाट सुगौली सन्धिमा हस्ताक्षर गर्ने [[चन्द्रशेखर उपाध्याय]] र गजराज मिश्रले सन्धिपछि नेपाल देशलाई नै त्यागी कम्पनी सरकारसँग गई कम्पनी सरकारलाई फाइदा हुने सन्धि अनुमोदन गराउनमा महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको हुँदा ब्रिटेस अग्रेज (कम्पनी) सरकारले यिनीहरूलाई कलकता, काशी, कांगडामा अथाहा चल–अचल सम्पति दिनुको साथै चन्द्रशेखर उपाध्यायलाई मुजफ्फरपुरस्थित कर्नुलमा ३६ वाट मौजा (बस्ति)को जमिन र जनता दिइ उसका नाति–पनातिहरूलाई भारतका मजिष्टेट समेतका उच्च पदमा सुरक्षित गराए। ==सन्दर्भ == [[श्रेणी:व्यक्तित्व]] [[श्रेणी:नेपालको एकीकरणकाल]] [[श्रेणी:नेपालको एकीकरणका मानिसहरू]] [[श्रेणी:नेपाली कूटनीतिज्ञहरू]] <references /> bzmv6irddgazyun7fcg9mqgxumwdkxn 1365838 1365802 2026-07-13T03:13:30Z ~2026-39377-05 79755 1365838 wikitext text/x-wiki '''[[राजगुरु]] गजराज मिश्र''' नेपालको राजनीतिज्ञ, राजदूत, तथा [[शाह वंश]]का राजगुरु थिए । उनी राजा [[प्रतापसिंह शाह]] र राजकुमार [[बहादुर शाह]]का गुरु थिए । उनी बनारसमा कार्यरत नेपाली राजदूत थिए। छिमेकी भारतका राजनीतिक गतिविधिबाट सजग रहने उद्देश्यअनुसार राजा पृथ्वीनारायण शाहले पण्डित गजराज मिश्रलाई स्थायी बनारसमै राख्दै आएका थिए। सन् १८१६ मार्च ४ का दिन नेपाल र तत्कालिन [[इस्ट इन्डिया कम्पनी]] बिच भएको [[सुगौली सन्धि]]मा नेपालको तर्फबाट हस्ताक्षर गर्ने मध्ये गजराज मिश्र एक थिए।<ref>{{Cite web |url=http://www.nepalarmy.mil.np/history.php?page=two |title=Archived copy |access-date=2017-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110607215048/http://www.nepalarmy.mil.np/history.php?page=two |archive-date=2011-06-07 |url-status=dead }}</ref> == जीवनी == राजा [[पृथ्वीनारायण शाह]]ले छिमेकी देशहरूको गतिविधि हेर्न पण्डित गजराज मिश्रलाई बनारसमा आफ्नो प्रतिनिधि र वकिलको रूपमा नियुक्त गरेका थिए। १८३१ मा राजा पृथ्वीनारायण शाहको नुवाकोट [[देवीघाट|देविघाट]]मा मृत्यु भयो। === बहादुर शाहको उद्धार === प्रतापसिंह शाहले "बहादुर शाहले आफ्ना विरुद्ध विद्रोह गर्ने पो हुन् कि?" भन्ने अनावश्यक शङ्का लिई यिनले आफ्ना आफ्ना प्रमुख सल्लाहकार राजगुरु [[व्रजनाथ पौड्याल|व्रजनाथ पौड्याल पण्डित]] तथा सरदार [[स्वरुपसिंह कार्की]]हरूको परामर्श अनुसार काका काजी दलजीत शाहका साथ पिताको आशौच वारि बसीरहेका राजकुमार बहादुर शाहलाई आशौच भित्रै नुवाकोटमा सहसा कैद गरियो। राजकुमार दलजीत शाह पछि भागेर वेपत्ता भएकाले उनको सर्वस्वहरण गरियो। राजकुमार बहादुर शाहले नजरबन्द अवस्थामा नै आफ्ना पिताको काजकिरिया सम्पन्न गरे।<ref>चवन्न सालको घटना: ''[[अब यस्तो कहिल्यै नहोस्]]; बाबुराम आचार्य;''</ref> गजराज मिश्र राजा प्रताप सिंह र राजकुमार बहादुर शाह दुवैका गुरु थिए। आफ्ना शिष्य राजा प्रताप सिंहलाई आशीर्वाद दिन बनारसबाट काठमाडौं आउँदा आफ्ना अर्का शिष्य बहादुर शाहको कैदबाट निराश भए। उनले राजालाई "राजकुमार बहादुरलाई कैदको सट्टा बरु देशनिकाला गरियोस्।" भनी अनुरोध गरे। === अंग्रेजसँग वाणिज्य सन्धि === नेपाल सरकारको तर्फबाट सन्धिको वार्ता चलाउन गजराज मिश्र पटना गएका थिए। त्यसबखत भारतमा बृटिस कम्पनी सरकारका गभर्नर जनरल लर्ड बेलेज्ली थिए। [[मूलकाजी|मुलकाजी]] [[बख्तावरसिंह बस्न्यात|बख्तावर सिंह बस्न्यात]]को कार्यकालमा, ३०अक्टोबर १८०१ (तदनुसार १८५८ कार्तिक वदि ९) मा, नेपाल र [[इस्ट इन्डिया कम्पनी]] बीच अन्ततः वाणिज्य र गठबन्धन सन्धिमा हस्ताक्षर भयो। यो सन्धि दुई देशको सम्बन्धको इतिहासमा दोस्रो सन्धि थियो। यो सन्धिमा नेपाल दरबारको तर्फबाट गजराज मिश्र र इस्ट इन्डिया कम्पनीको तर्फबाट चार्ल्स क्रफोर्डले भारतको दानापुरमा हस्ताक्षर गरेका थिए। {{sfn|Amatya|1978}}{{sfn|Nepal|2007|p=51}}{{refn|group=note|Among the articles in the treaty, it decided on perpetual peace and friendship between the two states, on the pension for Rana Bahadur Shah, the establishment of a British Residency in Kathmandu, and an establishment of trade relations between the two states.{{sfn|Amatya|1978}}{{sfn|Nepal|2007|p=51}}}} त्यसपछि क्याप्टेन नक्स बृटिस सरकारको दूत रेजिडेन्ट भै कान्तिपुर आए।<ref>Aitchison-Treaties, Sanads etc. - Vol II-P.104</ref> यो सन्धिको धारा ९ मा लेखिएको छ- "...स्वामीज्यूले फौज राख्न सक्ने छैन। उनको सुरक्षाको लागि नेपाल सरकारको तर्फबाट २०००) जवान फौजी पहरा राखिने छ। तर उनले बोलेर वा लेखेर सरकारविरोधी भावना फैलाउन सक्ने छैन र यस विषयमा उनी होसियार रहनुपर्दछ। उनले कुनै विदेशी वा फरारलाई आश्रय दिन सक्ने छैन, न त मद्दत नै। जनतामा कुनै किसिमको गडबडि मचाउन पनि उनले ओआउने छैनन्।"/ राजा रणबहादुरले आफ्नो निर्वासनको समयमा बनारसबाट आफ्ना भाइहरू चौतरिया [[शेरबहादुर शाह]] र चौतरिया [[बिदुर शाह|बिदुर शाही]]लाई पत्र लेखे जहाँ उनले गजराज मिश्र र [[दामोदर पाँडे|दामोदर पाण्डे]]ले अंग्रेजहरूसँगको वाणिज्य र गठबन्धनको सन्धिमा हस्ताक्षर गरेपछि गिर्वाण युद्ध विक्रम शाहलाई गद्दीच्युत गर्ने र चौतरिया कृष्ण शाहलाई नेपालको राजा बनाउने योजना बनाएको आरोप लगाए।{{sfn|Nepali|1971|p=105}}{{refn|group=note|आफ्नो कैद खुलाउनको निमित्त रणबहादुर शाहले नेपालमा चौतारिया भै बसेका आफ्ना भाइ शेरबहादुर शाहलाई पत्र लेखी आफ्नो पक्षमा बनाउन कोशिस गरे। उनले भाइलाई लेखेको समस्त पत्रहरूमा राजा गीर्वाणयुद्धको संभार गर्नका निमित्त लेखेका छन्। साथै प्रत्येक पत्रमा भाइप्रति माया ममतापनि व्यक्त गरिएको थियो,- जुन भाइले अन्तमा उनकै हत्या गर्‍यो। रणबहादुर शाहले आफ्ना भाइ शेरबहादुरलाई लेखेको पत्रमा बनारसको आफ्नो कैद अर्थात नजरबन्द हटाउनको निमित्त प्रबन्ध गर्न अनुरोध पनि गरेका छन्। उनले लेखेका थिए, ''जसप्रकारले श्री ५ को रजाइ थीर हुन्या देसका आयाका मानीस ठहर नआउन्या मेरो कयद तहींबाट तिमीहरूले गर्‍या हुन्याछ, त्यो काम गरी मलाई झिकाउन्या काम गर...।" Rana Bahadur Shah also wrote, ''घा बन्दोवस्तको निउ मात्रै छ।... तंलाइ मलाई फाडी श्री कृष्णलाई राजा तुल्याउनालाई यो प्रपंच रहेछ।... मिश्र र दाम्या त श्री कृष्णलाई बेकी नेपाल जाइ राजा थाप्न लाइ एकत्व भै लागिराह्याछन्।..."यसरी उनले चौतरिया शेरबहादुर शाहलाई चेतावनी दिए कि भारदारहरूले राजा गिरवाणलाई गोरखामा निर्वासित गर्ने षड्यन्त्र रचिरहेका छन्। {{sfn|Nepali|1971|p=105}} *Rana Bahadur Shah wrote similar letters to Chautariya Bidur Shahi also.{{sfn|Nepali|1971|p=105}}}} उनले मुलकाजी बख्तावर सिंह बस्न्यात र काजी परिषद्का सदस्यलाई गुरु गजराज मिश्रको विरुद्धमा फकाएका थिए र मिश्रको कुनै पनि आज्ञा पालन नगर्न आदेश दिएका थिए। {{sfn|Nepali|1971|pp=105-106}} {{refn|group=note|रणबहादुर शाहले काजी परिषद्का काजी बख्तावर सिंह बस्न्यातलाई फकाउन पत्र लेखेका थिए, जो हत्या गरिएका काजी कीर्तिमान बस्नेतका भाइ थिए। यी पत्रहरूमा रणबहादुर शाहले बख्तावर सिंहलाई उनलाई नजरबन्दबाट मुक्त गर्ने व्यवस्था गर्न मात्र नभई अंग्रेजहरूसँगको सन्धि सम्पन्न गर्नमा मुख्य हात रहेको गजराज मिश्रबाट सावधान रहन पनि लेखेका छन्। उनले लेखेका थिए: ''मिश्रले हाम्रो नाम ली जेठी रानीलाई देखाई तिमीहरूलाई फुलाउला, हपकाउन्या गर्ला। मिश्रलाई मैले पठायको छैन। मलाइ मिचि गयाको छ। मेरो सल्लाहसित गयाको छ भनि तेसमा भर नपर्‍यास्"'{{sfn|Nepali|1971|pp=105-106}}}} === सुगौली सन्धि === नेपालीहरूले बहादुरीसाथ लडेका थिए, तापनि धन र जनले सुसंपन्न शत्रुसितको भीषण मुकाबिलामा नेपाल विजयी हुन सकेन। सेनापति काजी [[अमरसिंह थापा]]को [[आत्मसमर्पण (सैन्य)|आत्मसमर्पण]] पछि त नेपालको युद्ध जित्ने आशा नै मर्न गयो, र अन्तमा विवश मई सन्धिको प्रस्तावका निम्ति बाध्य हुनुपयो। आखिर सन्धिका निम्ति कुरा चल्यो । नेपालसरकारको प्रतिनिधिस्वरूप [[गजराज मिश्र|गजराज]] [[गजराज मिश्र|मिश्र]] तथा [[चन्द्रशेखर उपाध्याय]]हरूले -ब्रिटिश कम्पनी सरकारका प्रतिनिधिस्वरूप भई आएका कर्नल ब्राडशासित संधिवार्ताहरूमा भाग लिए। वार्तामा कम्पनी सरकारका प्रतिनिधिले- 'नेपालको संपूर्ण तराईक्षेत्रमा कम्पनी सरकारको अधिकार हुनेछ' भन्ने शर्त राखेको हुँदा पहिलो वार्ता असफल भई टुंगियो। प्रतिनिधिहरू आफआफ्नो देशमा फर्की पुनः युद्धको तयारीमा लाग्न थाले। पछि कम्पनी सरकारका अधिकारीहरूले नेपालको संपूर्ण तराई खण्ड लिने मनसुबालाई त्यागेर कोशी र गण्डकीको बीचको भूभाग र अरू केही- क्षेत्र मात्र आफूसँग राखी त्यसको सट्टा दुइ लाख रुपियाँ नेपालसरकारलाई दिने भन्ने शर्त राखी सन्धि गर्न मञ्जर गरी प्रतिनिधि पठाएको हुँदा- पुनः सन्धि वार्ता चालू हुन गयो। सन्धिको प्रस्तावनामा मेजर ब्राडशाले सन् १८१५ डिसेम्बर २ तारीखका दिन सही गरे; र नेपाली प्रतिनिधिले चाहि २८ नोवेम्बरमा सही गरिसकेका थिए। यस सन्धिको आखिरी दफामुताबिक नेपाल सरकारबाट पन्ध्र दिनभित्र तथा बृटिश गवर्नर जनरलबाट बीस दिनभित्र, अथवा सकेसम्म त्योभन्दा पनि अगाडि स्वीकृति लिनुपर्ने थियो। तर निश्चित अवधिमा नेपालसरकारबाट स्वीकृति प्राप्त हुन सकेन । नेपालदरबारमा अंग्रेजद्वारा प्रेषित यस संधिलाई स्वीकार गर्ने नगर्ने, भन्ने कुरामा ठूलो बहस चल्यो। [[अमरसिंह थापा]], [[रणजोर थापा]]हरू पुनः युद्ध गर्ने पक्षमा थिए। उनीहरूको विचारानुसार वर्षा प्रारम्भ हुनासाथ अंग्रेजहरू पछाडि हट्न बाध्य हुने थिए । तर त्यस बेलाको स्थिति यस्तो भैसकेको थियो कि लडाइँ जारी गरिराख्नमा नेपाललाई कल्याण थिएन, न त संभव नै थियो। सन्धिपत्रमा नेपालसरकारतर्फबाट निश्चित अवधिभित्र सही नभएकोले तथा नेपालको युद्ध नै गर्ने इरादा थियो भन्ने किसिमको सूचना पाएकोले- मेजर जनरल [[डेभिड अक्टरलोनी|ऑक्टरलोनी]]को नेतृत्वमा एक दल फौजले काठमाडौंतिर प्रस्थान गयो। युद्ध जारी गर्नुपर्छ भन्ने भारादारमध्येका [[रणजोर थापा]]ले आफ्नो नेतृत्वमा रहेको [[हरिहरपुरगढी|हरिहरपुरको गढी]]लाई रक्षा गर्न सकेनन्। उता अक्टरलोनी [[चुरे|चुरेको पहाड]] हुँदै मकवानपुर पुगे। [[मकवानपुरको लडाइँ (बि.सं. १८७२)|मकवानपुरको लडाइँ]] मा पनि नेपालीहरू हारेपछि नेपाल सरकारका युद्धपक्षीय भारादारहरूसमेत सन्धिका निम्ति तयार भए। नेपाल सरकारका प्रतिनिधि गराई लालमोहर लागेको सन्धिको प्रतिलिपि समेत दिइएर चन्द्रशेखर उपाध्याय मकवानपुर पठाइए। नेपालीहरूले अगाडि नै कुरा टुंगिसकेकोमा संधिमा सही नगरी युद्ध लम्ब्याएको अपराधमा- पूर्वनिश्चित संधि मात्र लागू नभइ चूरेसम्म कम्पनीसरकारको सीमाना हुनेछ, भनी ऑक्टरलोनीले कुरा थपे । युद्ध जारी गर्नुपर्छ, भन्ने भारादारहरू त्यसमा पनि मञ्जर गरी सन्धिका निम्ति लडखडाइसकेका थिए। नेपालसरकारको स्वीकृतिको छाप लागेको संधिपत्रको प्रति चन्द्रशेखर उपाध्यायले सन् १८१६ मार्च ४ तारीखका दिन (संवत् १८७२ सालमा) दिउँसोको साढे दुइ बजे अंग्रेज कम्पनी सरकारका प्रतिनिधिका हात मकवानपुरमा सुम्पे, तथा अंग्रेज प्रतिनिधिले बृटिश गवर्नर जनरलबाट स्वीकृत गरिएको प्रति नेपाली प्रतिनिधिको जिम्मा लाइदिए। र यसरी करीब २ वर्षदेखि नेपाल र बृटिश भारतको बीच चलेको युद्ध बन्द भइ शान्ति कायम भयो। यिनले नेपालका गोप्य सूचना कम्पनी सरकारलाई दिने, आफ्नो देशको सरकारबीच कलह सृजना गरी विभाजन ल्याउने भूमिका खेल्नुका साथै कम्पनी सरकारले पठाएको सन्धि समझौतामा नेपाल सरकारलाई अनुमोदन गराउने दबाबकारी भूमिका निर्वाह गरे। नेपालको तर्फबाट सुगौली सन्धिमा हस्ताक्षर गर्ने [[चन्द्रशेखर उपाध्याय]] र गजराज मिश्रले सन्धिपछि नेपाल देशलाई नै त्यागी कम्पनी सरकारसँग गई कम्पनी सरकारलाई फाइदा हुने सन्धि अनुमोदन गराउनमा महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको हुँदा ब्रिटेस अग्रेज (कम्पनी) सरकारले यिनीहरूलाई कलकता, काशी, कांगडामा अथाहा चल–अचल सम्पति दिनुको साथै चन्द्रशेखर उपाध्यायलाई मुजफ्फरपुरस्थित कर्नुलमा ३६ वाट मौजा (बस्ति)को जमिन र जनता दिइ उसका नाति–पनातिहरूलाई भारतका मजिष्टेट समेतका उच्च पदमा सुरक्षित गराए। ==सन्दर्भ == [[श्रेणी:व्यक्तित्व]] [[श्रेणी:नेपालको एकीकरणकाल]] [[श्रेणी:नेपालको एकीकरणका मानिसहरू]] [[श्रेणी:नेपाली कूटनीतिज्ञहरू]] <references /> g8fyz3d5mhlkmtelq2b7ohbtg2lwxb7 1365839 1365838 2026-07-13T03:23:59Z ~2026-39377-05 79755 1365839 wikitext text/x-wiki '''[[राजगुरु]] गजराज मिश्र''' नेपालको राजनीतिज्ञ, राजदूत, तथा [[शाह वंश]]का राजगुरु थिए । उनी राजा [[प्रतापसिंह शाह]] र राजकुमार [[बहादुर शाह]]का गुरु थिए । उनी बनारसमा कार्यरत नेपाली राजदूत थिए। छिमेकी भारतका राजनीतिक गतिविधिबाट सजग रहने उद्देश्यअनुसार राजा पृथ्वीनारायण शाहले पण्डित गजराज मिश्रलाई स्थायी बनारसमै राख्दै आएका थिए। सन् १८१६ मार्च ४ का दिन नेपाल र तत्कालिन [[इस्ट इन्डिया कम्पनी]] बिच भएको [[सुगौली सन्धि]]मा नेपालको तर्फबाट हस्ताक्षर गर्ने मध्ये गजराज मिश्र एक थिए।<ref>{{Cite web |url=http://www.nepalarmy.mil.np/history.php?page=two |title=Archived copy |access-date=2017-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110607215048/http://www.nepalarmy.mil.np/history.php?page=two |archive-date=2011-06-07 |url-status=dead }}</ref> == जीवनी == राजा [[पृथ्वीनारायण शाह]]ले छिमेकी देशहरूको गतिविधि हेर्न पण्डित गजराज मिश्रलाई बनारसमा आफ्नो प्रतिनिधि र वकिलको रूपमा नियुक्त गरेका थिए। १८३१ मा राजा पृथ्वीनारायण शाहको नुवाकोट [[देवीघाट|देविघाट]]मा मृत्यु भयो। === बहादुर शाहको उद्धार === प्रतापसिंह शाहले "बहादुर शाहले आफ्ना विरुद्ध विद्रोह गर्ने पो हुन् कि?" भन्ने अनावश्यक शङ्का लिई यिनले आफ्ना आफ्ना प्रमुख सल्लाहकार राजगुरु [[व्रजनाथ पौड्याल|व्रजनाथ पौड्याल पण्डित]] तथा सरदार [[स्वरुपसिंह कार्की]]हरूको परामर्श अनुसार काका काजी दलजीत शाहका साथ पिताको आशौच वारि बसीरहेका राजकुमार बहादुर शाहलाई आशौच भित्रै नुवाकोटमा सहसा कैद गरियो। राजकुमार दलजीत शाह पछि भागेर वेपत्ता भएकाले उनको सर्वस्वहरण गरियो। राजकुमार बहादुर शाहले नजरबन्द अवस्थामा नै आफ्ना पिताको काजकिरिया सम्पन्न गरे।<ref>चवन्न सालको घटना: ''[[अब यस्तो कहिल्यै नहोस्]]; बाबुराम आचार्य;''</ref> गजराज मिश्र राजा प्रताप सिंह र राजकुमार बहादुर शाह दुवैका गुरु थिए। आफ्ना शिष्य राजा प्रताप सिंहलाई आशीर्वाद दिन बनारसबाट काठमाडौं आउँदा आफ्ना अर्का शिष्य बहादुर शाहको कैदबाट निराश भए। उनले राजालाई "राजकुमार बहादुरलाई कैदको सट्टा बरु देशनिकाला गरियोस्।" भनी अनुरोध गरे। === अंग्रेजसँग वाणिज्य सन्धि === नेपाल सरकारको तर्फबाट सन्धिको वार्ता चलाउन गजराज मिश्र पटना गएका थिए। त्यसबखत भारतमा बृटिस कम्पनी सरकारका गभर्नर जनरल लर्ड बेलेज्ली थिए। [[मूलकाजी|मुलकाजी]] [[बख्तावरसिंह बस्न्यात|बख्तावर सिंह बस्न्यात]]को कार्यकालमा, ३०अक्टोबर १८०१ (तदनुसार १८५८ कार्तिक वदि ९) मा, नेपाल र [[इस्ट इन्डिया कम्पनी]] बीच अन्ततः वाणिज्य र गठबन्धन सन्धिमा हस्ताक्षर भयो। यो सन्धि दुई देशको सम्बन्धको इतिहासमा दोस्रो सन्धि थियो। यो सन्धिमा नेपाल दरबारको तर्फबाट गजराज मिश्र र इस्ट इन्डिया कम्पनीको तर्फबाट चार्ल्स क्रफोर्डले भारतको दानापुरमा हस्ताक्षर गरेका थिए। {{sfn|Amatya|1978}}{{sfn|Nepal|2007|p=51}}{{refn|group=note|Among the articles in the treaty, it decided on perpetual peace and friendship between the two states, on the pension for Rana Bahadur Shah, the establishment of a British Residency in Kathmandu, and an establishment of trade relations between the two states.{{sfn|Amatya|1978}}{{sfn|Nepal|2007|p=51}}}} त्यसपछि क्याप्टेन नक्स बृटिस सरकारको दूत रेजिडेन्ट भै कान्तिपुर आए।<ref>Aitchison-Treaties, Sanads etc. - Vol II-P.104</ref> यो सन्धिको धारा ९ मा लेखिएको छ- "...स्वामीज्यूले फौज राख्न सक्ने छैन। उनको सुरक्षाको लागि नेपाल सरकारको तर्फबाट २०००) जवान फौजी पहरा राखिने छ। तर उनले बोलेर वा लेखेर सरकारविरोधी भावना फैलाउन सक्ने छैन र यस विषयमा उनी होसियार रहनुपर्दछ। उनले कुनै विदेशी वा फरारलाई आश्रय दिन सक्ने छैन, न त मद्दत नै। जनतामा कुनै किसिमको गडबडि मचाउन पनि उनले ओआउने छैनन्।"/ राजा रणबहादुरले आफ्नो निर्वासनको समयमा बनारसबाट आफ्ना भाइहरू चौतरिया [[शेरबहादुर शाह]] र चौतरिया [[बिदुर शाह|बिदुर शाही]]लाई पत्र लेखे जहाँ उनले गजराज मिश्र र [[दामोदर पाँडे|दामोदर पाण्डे]]ले अंग्रेजहरूसँगको वाणिज्य र गठबन्धनको सन्धिमा हस्ताक्षर गरेपछि गिर्वाण युद्ध विक्रम शाहलाई गद्दीच्युत गर्ने र चौतरिया कृष्ण शाहलाई नेपालको राजा बनाउने योजना बनाएको आरोप लगाए।{{sfn|Nepali|1971|p=105}}{{refn|group=note|आफ्नो कैद खुलाउनको निमित्त रणबहादुर शाहले नेपालमा चौतारिया भै बसेका आफ्ना भाइ शेरबहादुर शाहलाई पत्र लेखी आफ्नो पक्षमा बनाउन कोशिस गरे। उनले भाइलाई लेखेको समस्त पत्रहरूमा राजा गीर्वाणयुद्धको संभार गर्नका निमित्त लेखेका छन्। साथै प्रत्येक पत्रमा भाइप्रति माया ममतापनि व्यक्त गरिएको थियो,- जुन भाइले अन्तमा उनकै हत्या गर्‍यो। रणबहादुर शाहले आफ्ना भाइ शेरबहादुरलाई लेखेको पत्रमा बनारसको आफ्नो कैद अर्थात नजरबन्द हटाउनको निमित्त प्रबन्ध गर्न अनुरोध पनि गरेका छन्। उनले लेखेका थिए, ''जसप्रकारले श्री ५ को रजाइ थीर हुन्या देसका आयाका मानीस ठहर नआउन्या मेरो कयद तहींबाट तिमीहरूले गर्‍या हुन्याछ, त्यो काम गरी मलाई झिकाउन्या काम गर...।" Rana Bahadur Shah also wrote, ''घा बन्दोवस्तको निउ मात्रै छ।... तंलाइ मलाई फाडी श्री कृष्णलाई राजा तुल्याउनालाई यो प्रपंच रहेछ।... मिश्र र दाम्या त श्री कृष्णलाई बेकी नेपाल जाइ राजा थाप्न लाइ एकत्व भै लागिराह्याछन्।..."यसरी उनले चौतरिया शेरबहादुर शाहलाई चेतावनी दिए कि भारदारहरूले राजा गिरवाणलाई गोरखामा निर्वासित गर्ने षड्यन्त्र रचिरहेका छन्। {{sfn|Nepali|1971|p=105}} *Rana Bahadur Shah wrote similar letters to Chautariya Bidur Shahi also.{{sfn|Nepali|1971|p=105}}}} उनले मुलकाजी बख्तावर सिंह बस्न्यात र काजी परिषद्का सदस्यलाई गुरु गजराज मिश्रको विरुद्धमा फकाएका थिए र मिश्रको कुनै पनि आज्ञा पालन नगर्न आदेश दिएका थिए। {{sfn|Nepali|1971|pp=105-106}} {{refn|group=note|रणबहादुर शाहले काजी परिषद्का काजी बख्तावर सिंह बस्न्यातलाई फकाउन पत्र लेखेका थिए, जो हत्या गरिएका काजी कीर्तिमान बस्नेतका भाइ थिए। यी पत्रहरूमा रणबहादुर शाहले बख्तावर सिंहलाई उनलाई नजरबन्दबाट मुक्त गर्ने व्यवस्था गर्न मात्र नभई अंग्रेजहरूसँगको सन्धि सम्पन्न गर्नमा मुख्य हात रहेको गजराज मिश्रबाट सावधान रहन पनि लेखेका छन्। उनले लेखेका थिए: ''मिश्रले हाम्रो नाम ली जेठी रानीलाई देखाई तिमीहरूलाई फुलाउला, हपकाउन्या गर्ला। मिश्रलाई मैले पठायको छैन। मलाइ मिचि गयाको छ। मेरो सल्लाहसित गयाको छ भनि तेसमा भर नपर्‍यास्"'{{sfn|Nepali|1971|pp=105-106}}}} === सुगौली सन्धि === नेपालीहरूले बहादुरीसाथ लडेका थिए, तापनि धन र जनले सुसंपन्न शत्रुसितको भीषण मुकाबिलामा नेपाल विजयी हुन सकेन। सेनापति काजी [[अमरसिंह थापा]]को [[आत्मसमर्पण (सैन्य)|आत्मसमर्पण]] पछि त नेपालको युद्ध जित्ने आशा नै मर्न गयो, र अन्तमा विवश मई सन्धिको प्रस्तावका निम्ति बाध्य हुनुपयो। आखिर सन्धिका निम्ति कुरा चल्यो । नेपालसरकारको प्रतिनिधि स्वरूप [[गजराज मिश्र|गजराज]] [[गजराज मिश्र|मिश्र]] तथा [[चन्द्रशेखर उपाध्याय]]हरूले -ब्रिटिश कम्पनी सरकारका प्रतिनिधि स्वरूप भई आएका कर्नल ब्राडशासित संधिवार्ताहरूमा भाग लिए। वार्तामा कम्पनी सरकारका प्रतिनिधिले- 'नेपालको संपूर्ण तराईक्षेत्रमा कम्पनी सरकारको अधिकार हुनेछ' भन्ने शर्त राखेको हुँदा पहिलो वार्ता असफल भई टुंगियो। प्रतिनिधिहरू आफआफ्नो देशमा फर्की पुनः युद्धको तयारीमा लाग्न थाले। पछि कम्पनी सरकारका अधिकारीहरूले नेपालको संपूर्ण तराई खण्ड लिने मनसुबालाई त्यागेर कोशी र गण्डकीको बीचको भूभाग र अरू केही- क्षेत्र मात्र आफूसँग राखी त्यसको सट्टा दुइ लाख रुपियाँ नेपालसरकारलाई दिने भन्ने शर्त राखी सन्धि गर्न मञ्जर गरी प्रतिनिधि पठाएको हुँदा- पुनः सन्धि वार्ता चालू हुन गयो। सन्धिको प्रस्तावनामा मेजर ब्राडशाले सन् १८१५ डिसेम्बर २ तारीखका दिन सही गरे; र नेपाली प्रतिनिधिले चाहि २८ नोवेम्बरमा सही गरिसकेका थिए। यस सन्धिको आखिरी दफामुताबिक नेपाल सरकारबाट पन्ध्र दिनभित्र तथा बृटिश गवर्नर जनरलबाट बीस दिनभित्र, अथवा सकेसम्म त्योभन्दा पनि अगाडि स्वीकृति लिनुपर्ने थियो। तर निश्चित अवधिमा नेपालसरकारबाट स्वीकृति प्राप्त हुन सकेन । नेपालदरबारमा अंग्रेजद्वारा प्रेषित यस संधिलाई स्वीकार गर्ने नगर्ने, भन्ने कुरामा ठूलो बहस चल्यो। [[अमरसिंह थापा]], [[रणजोर थापा]]हरू पुनः युद्ध गर्ने पक्षमा थिए। उनीहरूको विचारानुसार वर्षा प्रारम्भ हुनासाथ अंग्रेजहरू पछाडि हट्न बाध्य हुने थिए । तर त्यस बेलाको स्थिति यस्तो भैसकेको थियो कि लडाइँ जारी गरिराख्नमा नेपाललाई कल्याण थिएन, न त संभव नै थियो। सन्धिपत्रमा नेपालसरकारतर्फबाट निश्चित अवधिभित्र सही नभएकोले तथा नेपालको युद्ध नै गर्ने इरादा थियो भन्ने किसिमको सूचना पाएकोले- मेजर जनरल [[डेभिड अक्टरलोनी|ऑक्टरलोनी]]को नेतृत्वमा एक दल फौजले काठमाडौंतिर प्रस्थान गयो। युद्ध जारी गर्नुपर्छ भन्ने भारादारमध्येका [[रणजोर थापा]]ले आफ्नो नेतृत्वमा रहेको [[हरिहरपुरगढी|हरिहरपुरको गढी]]लाई रक्षा गर्न सकेनन्। उता अक्टरलोनी [[चुरे|चुरेको पहाड]] हुँदै मकवानपुर पुगे। [[मकवानपुरको लडाइँ (बि.सं. १८७२)|मकवानपुरको लडाइँ]] मा पनि नेपालीहरू हारेपछि नेपाल सरकारका युद्धपक्षीय भारादारहरूसमेत सन्धिका निम्ति तयार भए। नेपाल सरकारका प्रतिनिधि गराई लालमोहर लागेको सन्धिको प्रतिलिपि समेत दिइएर चन्द्रशेखर उपाध्याय मकवानपुर पठाइए। नेपालीहरूले अगाडि नै कुरा टुंगिसकेकोमा संधिमा सही नगरी युद्ध लम्ब्याएको अपराधमा- पूर्वनिश्चित संधि मात्र लागू नभइ चूरेसम्म कम्पनीसरकारको सीमाना हुनेछ, भनी ऑक्टरलोनीले कुरा थपे । युद्ध जारी गर्नुपर्छ, भन्ने भारादारहरू त्यसमा पनि मञ्जर गरी सन्धिका निम्ति लडखडाइसकेका थिए। नेपालसरकारको स्वीकृतिको छाप लागेको संधिपत्रको प्रति चन्द्रशेखर उपाध्यायले सन् १८१६ मार्च ४ तारीखका दिन (संवत् १८७२ सालमा) दिउँसोको साढे दुइ बजे अंग्रेज कम्पनी सरकारका प्रतिनिधिका हात मकवानपुरमा सुम्पे, तथा अंग्रेज प्रतिनिधिले बृटिश गवर्नर जनरलबाट स्वीकृत गरिएको प्रति नेपाली प्रतिनिधिको जिम्मा लाइदिए। र यसरी करीब २ वर्षदेखि नेपाल र बृटिश भारतको बीच चलेको युद्ध बन्द भइ शान्ति कायम भयो। यिनले नेपालका गोप्य सूचना कम्पनी सरकारलाई दिने, आफ्नो देशको सरकारबीच कलह सृजना गरी विभाजन ल्याउने भूमिका खेल्नुका साथै कम्पनी सरकारले पठाएको सन्धि समझौतामा नेपाल सरकारलाई अनुमोदन गराउने दबाबकारी भूमिका निर्वाह गरे। नेपालको तर्फबाट सुगौली सन्धिमा हस्ताक्षर गर्ने [[चन्द्रशेखर उपाध्याय]] र गजराज मिश्रले सन्धिपछि नेपाल देशलाई नै त्यागी कम्पनी सरकारसँग गई कम्पनी सरकारलाई फाइदा हुने सन्धि अनुमोदन गराउनमा महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको हुँदा ब्रिटेस अग्रेज (कम्पनी) सरकारले यिनीहरूलाई कलकता, काशी, कांगडामा अथाहा चल–अचल सम्पति दिनुको साथै चन्द्रशेखर उपाध्यायलाई मुजफ्फरपुरस्थित कर्नुलमा ३६ वाट मौजा (बस्ति)को जमिन र जनता दिइ उसका नाति–पनातिहरूलाई भारतका मजिष्टेट समेतका उच्च पदमा सुरक्षित गराए। ==सन्दर्भ == [[श्रेणी:व्यक्तित्व]] [[श्रेणी:नेपालको एकीकरणकाल]] [[श्रेणी:नेपालको एकीकरणका मानिसहरू]] [[श्रेणी:नेपाली कूटनीतिज्ञहरू]] <references /> g36w9oim8uwwvh07obizzvy4ane83wa 1365840 1365839 2026-07-13T03:26:03Z ~2026-39377-05 79755 /* सुगौली सन्धि */ 1365840 wikitext text/x-wiki '''[[राजगुरु]] गजराज मिश्र''' नेपालको राजनीतिज्ञ, राजदूत, तथा [[शाह वंश]]का राजगुरु थिए । उनी राजा [[प्रतापसिंह शाह]] र राजकुमार [[बहादुर शाह]]का गुरु थिए । उनी बनारसमा कार्यरत नेपाली राजदूत थिए। छिमेकी भारतका राजनीतिक गतिविधिबाट सजग रहने उद्देश्यअनुसार राजा पृथ्वीनारायण शाहले पण्डित गजराज मिश्रलाई स्थायी बनारसमै राख्दै आएका थिए। सन् १८१६ मार्च ४ का दिन नेपाल र तत्कालिन [[इस्ट इन्डिया कम्पनी]] बिच भएको [[सुगौली सन्धि]]मा नेपालको तर्फबाट हस्ताक्षर गर्ने मध्ये गजराज मिश्र एक थिए।<ref>{{Cite web |url=http://www.nepalarmy.mil.np/history.php?page=two |title=Archived copy |access-date=2017-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110607215048/http://www.nepalarmy.mil.np/history.php?page=two |archive-date=2011-06-07 |url-status=dead }}</ref> == जीवनी == राजा [[पृथ्वीनारायण शाह]]ले छिमेकी देशहरूको गतिविधि हेर्न पण्डित गजराज मिश्रलाई बनारसमा आफ्नो प्रतिनिधि र वकिलको रूपमा नियुक्त गरेका थिए। १८३१ मा राजा पृथ्वीनारायण शाहको नुवाकोट [[देवीघाट|देविघाट]]मा मृत्यु भयो। === बहादुर शाहको उद्धार === प्रतापसिंह शाहले "बहादुर शाहले आफ्ना विरुद्ध विद्रोह गर्ने पो हुन् कि?" भन्ने अनावश्यक शङ्का लिई यिनले आफ्ना आफ्ना प्रमुख सल्लाहकार राजगुरु [[व्रजनाथ पौड्याल|व्रजनाथ पौड्याल पण्डित]] तथा सरदार [[स्वरुपसिंह कार्की]]हरूको परामर्श अनुसार काका काजी दलजीत शाहका साथ पिताको आशौच वारि बसीरहेका राजकुमार बहादुर शाहलाई आशौच भित्रै नुवाकोटमा सहसा कैद गरियो। राजकुमार दलजीत शाह पछि भागेर वेपत्ता भएकाले उनको सर्वस्वहरण गरियो। राजकुमार बहादुर शाहले नजरबन्द अवस्थामा नै आफ्ना पिताको काजकिरिया सम्पन्न गरे।<ref>चवन्न सालको घटना: ''[[अब यस्तो कहिल्यै नहोस्]]; बाबुराम आचार्य;''</ref> गजराज मिश्र राजा प्रताप सिंह र राजकुमार बहादुर शाह दुवैका गुरु थिए। आफ्ना शिष्य राजा प्रताप सिंहलाई आशीर्वाद दिन बनारसबाट काठमाडौं आउँदा आफ्ना अर्का शिष्य बहादुर शाहको कैदबाट निराश भए। उनले राजालाई "राजकुमार बहादुरलाई कैदको सट्टा बरु देशनिकाला गरियोस्।" भनी अनुरोध गरे। === अंग्रेजसँग वाणिज्य सन्धि === नेपाल सरकारको तर्फबाट सन्धिको वार्ता चलाउन गजराज मिश्र पटना गएका थिए। त्यसबखत भारतमा बृटिस कम्पनी सरकारका गभर्नर जनरल लर्ड बेलेज्ली थिए। [[मूलकाजी|मुलकाजी]] [[बख्तावरसिंह बस्न्यात|बख्तावर सिंह बस्न्यात]]को कार्यकालमा, ३०अक्टोबर १८०१ (तदनुसार १८५८ कार्तिक वदि ९) मा, नेपाल र [[इस्ट इन्डिया कम्पनी]] बीच अन्ततः वाणिज्य र गठबन्धन सन्धिमा हस्ताक्षर भयो। यो सन्धि दुई देशको सम्बन्धको इतिहासमा दोस्रो सन्धि थियो। यो सन्धिमा नेपाल दरबारको तर्फबाट गजराज मिश्र र इस्ट इन्डिया कम्पनीको तर्फबाट चार्ल्स क्रफोर्डले भारतको दानापुरमा हस्ताक्षर गरेका थिए। {{sfn|Amatya|1978}}{{sfn|Nepal|2007|p=51}}{{refn|group=note|Among the articles in the treaty, it decided on perpetual peace and friendship between the two states, on the pension for Rana Bahadur Shah, the establishment of a British Residency in Kathmandu, and an establishment of trade relations between the two states.{{sfn|Amatya|1978}}{{sfn|Nepal|2007|p=51}}}} त्यसपछि क्याप्टेन नक्स बृटिस सरकारको दूत रेजिडेन्ट भै कान्तिपुर आए।<ref>Aitchison-Treaties, Sanads etc. - Vol II-P.104</ref> यो सन्धिको धारा ९ मा लेखिएको छ- "...स्वामीज्यूले फौज राख्न सक्ने छैन। उनको सुरक्षाको लागि नेपाल सरकारको तर्फबाट २०००) जवान फौजी पहरा राखिने छ। तर उनले बोलेर वा लेखेर सरकारविरोधी भावना फैलाउन सक्ने छैन र यस विषयमा उनी होसियार रहनुपर्दछ। उनले कुनै विदेशी वा फरारलाई आश्रय दिन सक्ने छैन, न त मद्दत नै। जनतामा कुनै किसिमको गडबडि मचाउन पनि उनले ओआउने छैनन्।"/ राजा रणबहादुरले आफ्नो निर्वासनको समयमा बनारसबाट आफ्ना भाइहरू चौतरिया [[शेरबहादुर शाह]] र चौतरिया [[बिदुर शाह|बिदुर शाही]]लाई पत्र लेखे जहाँ उनले गजराज मिश्र र [[दामोदर पाँडे|दामोदर पाण्डे]]ले अंग्रेजहरूसँगको वाणिज्य र गठबन्धनको सन्धिमा हस्ताक्षर गरेपछि गिर्वाण युद्ध विक्रम शाहलाई गद्दीच्युत गर्ने र चौतरिया कृष्ण शाहलाई नेपालको राजा बनाउने योजना बनाएको आरोप लगाए।{{sfn|Nepali|1971|p=105}}{{refn|group=note|आफ्नो कैद खुलाउनको निमित्त रणबहादुर शाहले नेपालमा चौतारिया भै बसेका आफ्ना भाइ शेरबहादुर शाहलाई पत्र लेखी आफ्नो पक्षमा बनाउन कोशिस गरे। उनले भाइलाई लेखेको समस्त पत्रहरूमा राजा गीर्वाणयुद्धको संभार गर्नका निमित्त लेखेका छन्। साथै प्रत्येक पत्रमा भाइप्रति माया ममतापनि व्यक्त गरिएको थियो,- जुन भाइले अन्तमा उनकै हत्या गर्‍यो। रणबहादुर शाहले आफ्ना भाइ शेरबहादुरलाई लेखेको पत्रमा बनारसको आफ्नो कैद अर्थात नजरबन्द हटाउनको निमित्त प्रबन्ध गर्न अनुरोध पनि गरेका छन्। उनले लेखेका थिए, ''जसप्रकारले श्री ५ को रजाइ थीर हुन्या देसका आयाका मानीस ठहर नआउन्या मेरो कयद तहींबाट तिमीहरूले गर्‍या हुन्याछ, त्यो काम गरी मलाई झिकाउन्या काम गर...।" Rana Bahadur Shah also wrote, ''घा बन्दोवस्तको निउ मात्रै छ।... तंलाइ मलाई फाडी श्री कृष्णलाई राजा तुल्याउनालाई यो प्रपंच रहेछ।... मिश्र र दाम्या त श्री कृष्णलाई बेकी नेपाल जाइ राजा थाप्न लाइ एकत्व भै लागिराह्याछन्।..."यसरी उनले चौतरिया शेरबहादुर शाहलाई चेतावनी दिए कि भारदारहरूले राजा गिरवाणलाई गोरखामा निर्वासित गर्ने षड्यन्त्र रचिरहेका छन्। {{sfn|Nepali|1971|p=105}} *Rana Bahadur Shah wrote similar letters to Chautariya Bidur Shahi also.{{sfn|Nepali|1971|p=105}}}} उनले मुलकाजी बख्तावर सिंह बस्न्यात र काजी परिषद्का सदस्यलाई गुरु गजराज मिश्रको विरुद्धमा फकाएका थिए र मिश्रको कुनै पनि आज्ञा पालन नगर्न आदेश दिएका थिए। {{sfn|Nepali|1971|pp=105-106}} {{refn|group=note|रणबहादुर शाहले काजी परिषद्का काजी बख्तावर सिंह बस्न्यातलाई फकाउन पत्र लेखेका थिए, जो हत्या गरिएका काजी कीर्तिमान बस्नेतका भाइ थिए। यी पत्रहरूमा रणबहादुर शाहले बख्तावर सिंहलाई उनलाई नजरबन्दबाट मुक्त गर्ने व्यवस्था गर्न मात्र नभई अंग्रेजहरूसँगको सन्धि सम्पन्न गर्नमा मुख्य हात रहेको गजराज मिश्रबाट सावधान रहन पनि लेखेका छन्। उनले लेखेका थिए: ''मिश्रले हाम्रो नाम ली जेठी रानीलाई देखाई तिमीहरूलाई फुलाउला, हपकाउन्या गर्ला। मिश्रलाई मैले पठायको छैन। मलाइ मिचि गयाको छ। मेरो सल्लाहसित गयाको छ भनि तेसमा भर नपर्‍यास्"'{{sfn|Nepali|1971|pp=105-106}}}} === सुगौली सन्धि === नेपालीहरूले बहादुरीसाथ लडेका थिए, तापनि धन र जनले सुसंपन्न शत्रुसितको भीषण मुकाबिलामा नेपाल विजयी हुन सकेन। सेनापति काजी [[अमरसिंह थापा]]को [[आत्मसमर्पण (सैन्य)|आत्मसमर्पण]] पछि त नेपालको युद्ध जित्ने आशा नै मर्न गयो, र अन्तमा विवश मई सन्धिको प्रस्तावका निम्ति बाध्य हुनुपयो। आखिर सन्धिका निम्ति कुरा चल्यो । नेपाल सरकारको प्रतिनिधि स्वरूप [[गजराज मिश्र|गजराज]] [[गजराज मिश्र|मिश्र]] तथा [[चन्द्रशेखर उपाध्याय]]हरूले -ब्रिटिश कम्पनी सरकारका प्रतिनिधि स्वरूप भई आएका कर्नल ब्राडशासित संधिवार्ताहरूमा भाग लिए। वार्तामा कम्पनी सरकारका प्रतिनिधिले- 'नेपालको संपूर्ण तराईक्षेत्रमा कम्पनी सरकारको अधिकार हुनेछ' भन्ने शर्त राखेको हुँदा पहिलो वार्ता असफल भई टुंगियो। प्रतिनिधिहरू आफआफ्नो देशमा फर्की पुनः युद्धको तयारीमा लाग्न थाले। पछि कम्पनी सरकारका अधिकारीहरूले नेपालको संपूर्ण तराई खण्ड लिने मनसुबालाई त्यागेर कोशी र गण्डकीको बीचको भूभाग र अरू केही- क्षेत्र मात्र आफूसँग राखी त्यसको सट्टा दुइ लाख रुपियाँ नेपाल सरकारलाई दिने भन्ने शर्त राखी सन्धि गर्न मञ्जर गरी प्रतिनिधि पठाएको हुँदा- पुनः सन्धि वार्ता चालू हुन गयो। सन्धिको प्रस्तावनामा मेजर ब्राडशाले सन् १८१५ डिसेम्बर २ तारीखका दिन सही गरे; र नेपाली प्रतिनिधिले चाहि २८ नोवेम्बरमा सही गरिसकेका थिए। यस सन्धिको आखिरी दफामुताबिक नेपाल सरकारबाट पन्ध्र दिनभित्र तथा बृटिश गवर्नर जनरलबाट बीस दिनभित्र, अथवा सकेसम्म त्योभन्दा पनि अगाडि स्वीकृति लिनुपर्ने थियो। तर निश्चित अवधिमा नेपाल सरकारबाट स्वीकृति प्राप्त हुन सकेन । नेपाल दरबारमा अंग्रेजद्वारा प्रेषित यस संधिलाई स्वीकार गर्ने नगर्ने, भन्ने कुरामा ठूलो बहस चल्यो। [[अमरसिंह थापा]], [[रणजोर थापा]]हरू पुनः युद्ध गर्ने पक्षमा थिए। उनीहरूको विचारानुसार वर्षा प्रारम्भ हुनासाथ अंग्रेजहरू पछाडि हट्न बाध्य हुने थिए । तर त्यस बेलाको स्थिति यस्तो भैसकेको थियो कि लडाइँ जारी गरिराख्नमा नेपाललाई कल्याण थिएन, न त संभव नै थियो। सन्धिपत्रमा नेपाल सरकारतर्फबाट निश्चित अवधिभित्र सही नभएकोले तथा नेपालको युद्ध नै गर्ने इरादा थियो भन्ने किसिमको सूचना पाएकोले- मेजर जनरल [[डेभिड अक्टरलोनी|ऑक्टरलोनी]]को नेतृत्वमा एक दल फौजले काठमाडौंतिर प्रस्थान गयो। युद्ध जारी गर्नुपर्छ भन्ने भारादारमध्येका [[रणजोर थापा]]ले आफ्नो नेतृत्वमा रहेको [[हरिहरपुरगढी|हरिहरपुरको गढी]]लाई रक्षा गर्न सकेनन्। उता अक्टरलोनी [[चुरे|चुरेको पहाड]] हुँदै मकवानपुर पुगे। [[मकवानपुरको लडाइँ (बि.सं. १८७२)|मकवानपुरको लडाइँ]] मा पनि नेपालीहरू हारेपछि नेपाल सरकारका युद्धपक्षीय भारादारहरूसमेत सन्धिका निम्ति तयार भए। नेपाल सरकारका प्रतिनिधि गराई लालमोहर लागेको सन्धिको प्रतिलिपि समेत दिइएर चन्द्रशेखर उपाध्याय मकवानपुर पठाइए। नेपालीहरूले अगाडि नै कुरा टुंगिसकेकोमा संधिमा सही नगरी युद्ध लम्ब्याएको अपराधमा- पूर्वनिश्चित संधि मात्र लागू नभइ चूरेसम्म कम्पनीसरकारको सीमाना हुनेछ, भनी ऑक्टरलोनीले कुरा थपे । युद्ध जारी गर्नुपर्छ, भन्ने भारादारहरू त्यसमा पनि मञ्जर गरी सन्धिका निम्ति लडखडाइसकेका थिए। नेपाल सरकारको स्वीकृतिको छाप लागेको संधिपत्रको प्रति चन्द्रशेखर उपाध्यायले सन् १८१६ मार्च ४ तारीखका दिन (संवत् १८७२ सालमा) दिउँसोको साढे दुइ बजे अंग्रेज कम्पनी सरकारका प्रतिनिधिका हात मकवानपुरमा सुम्पे, तथा अंग्रेज प्रतिनिधिले बृटिश गवर्नर जनरलबाट स्वीकृत गरिएको प्रति नेपाली प्रतिनिधिको जिम्मा लाइदिए। र यसरी करीब २ वर्षदेखि नेपाल र बृटिश भारतको बीच चलेको युद्ध बन्द भइ शान्ति कायम भयो। यिनले नेपालका गोप्य सूचना कम्पनी सरकारलाई दिने, आफ्नो देशको सरकारबीच कलह सृजना गरी विभाजन ल्याउने भूमिका खेल्नुका साथै कम्पनी सरकारले पठाएको सन्धि समझौतामा नेपाल सरकारलाई अनुमोदन गराउने दबाबकारी भूमिका निर्वाह गरे। नेपालको तर्फबाट सुगौली सन्धिमा हस्ताक्षर गर्ने [[चन्द्रशेखर उपाध्याय]] र गजराज मिश्रले सन्धिपछि नेपाल देशलाई नै त्यागी कम्पनी सरकारसँग गई कम्पनी सरकारलाई फाइदा हुने सन्धि अनुमोदन गराउनमा महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको हुँदा ब्रिटेस अग्रेज (कम्पनी) सरकारले यिनीहरूलाई कलकता, काशी, कांगडामा अथाहा चल–अचल सम्पति दिनुको साथै चन्द्रशेखर उपाध्यायलाई मुजफ्फरपुरस्थित कर्नुलमा ३६ वाट मौजा (बस्ति)को जमिन र जनता दिइ उसका नाति–पनातिहरूलाई भारतका मजिष्टेट समेतका उच्च पदमा सुरक्षित गराए। ==सन्दर्भ == [[श्रेणी:व्यक्तित्व]] [[श्रेणी:नेपालको एकीकरणकाल]] [[श्रेणी:नेपालको एकीकरणका मानिसहरू]] [[श्रेणी:नेपाली कूटनीतिज्ञहरू]] <references /> c3l8cixpz1jpiv79ddi198pz7zmqq3g 1365843 1365840 2026-07-13T04:32:56Z Bishaldev100 28807 /* अंग्रेजसँग वाणिज्य सन्धि */ 1365843 wikitext text/x-wiki '''[[राजगुरु]] गजराज मिश्र''' नेपालको राजनीतिज्ञ, राजदूत, तथा [[शाह वंश]]का राजगुरु थिए । उनी राजा [[प्रतापसिंह शाह]] र राजकुमार [[बहादुर शाह]]का गुरु थिए । उनी बनारसमा कार्यरत नेपाली राजदूत थिए। छिमेकी भारतका राजनीतिक गतिविधिबाट सजग रहने उद्देश्यअनुसार राजा पृथ्वीनारायण शाहले पण्डित गजराज मिश्रलाई स्थायी बनारसमै राख्दै आएका थिए। सन् १८१६ मार्च ४ का दिन नेपाल र तत्कालिन [[इस्ट इन्डिया कम्पनी]] बिच भएको [[सुगौली सन्धि]]मा नेपालको तर्फबाट हस्ताक्षर गर्ने मध्ये गजराज मिश्र एक थिए।<ref>{{Cite web |url=http://www.nepalarmy.mil.np/history.php?page=two |title=Archived copy |access-date=2017-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110607215048/http://www.nepalarmy.mil.np/history.php?page=two |archive-date=2011-06-07 |url-status=dead }}</ref> == जीवनी == राजा [[पृथ्वीनारायण शाह]]ले छिमेकी देशहरूको गतिविधि हेर्न पण्डित गजराज मिश्रलाई बनारसमा आफ्नो प्रतिनिधि र वकिलको रूपमा नियुक्त गरेका थिए। १८३१ मा राजा पृथ्वीनारायण शाहको नुवाकोट [[देवीघाट|देविघाट]]मा मृत्यु भयो। === बहादुर शाहको उद्धार === प्रतापसिंह शाहले "बहादुर शाहले आफ्ना विरुद्ध विद्रोह गर्ने पो हुन् कि?" भन्ने अनावश्यक शङ्का लिई यिनले आफ्ना आफ्ना प्रमुख सल्लाहकार राजगुरु [[व्रजनाथ पौड्याल|व्रजनाथ पौड्याल पण्डित]] तथा सरदार [[स्वरुपसिंह कार्की]]हरूको परामर्श अनुसार काका काजी दलजीत शाहका साथ पिताको आशौच वारि बसीरहेका राजकुमार बहादुर शाहलाई आशौच भित्रै नुवाकोटमा सहसा कैद गरियो। राजकुमार दलजीत शाह पछि भागेर वेपत्ता भएकाले उनको सर्वस्वहरण गरियो। राजकुमार बहादुर शाहले नजरबन्द अवस्थामा नै आफ्ना पिताको काजकिरिया सम्पन्न गरे।<ref>चवन्न सालको घटना: ''[[अब यस्तो कहिल्यै नहोस्]]; बाबुराम आचार्य;''</ref> गजराज मिश्र राजा प्रताप सिंह र राजकुमार बहादुर शाह दुवैका गुरु थिए। आफ्ना शिष्य राजा प्रताप सिंहलाई आशीर्वाद दिन बनारसबाट काठमाडौं आउँदा आफ्ना अर्का शिष्य बहादुर शाहको कैदबाट निराश भए। उनले राजालाई "राजकुमार बहादुरलाई कैदको सट्टा बरु देशनिकाला गरियोस्।" भनी अनुरोध गरे। === अंग्रेजसँग वाणिज्य सन्धि === नेपाल सरकारको तर्फबाट सन्धिको वार्ता चलाउन गजराज मिश्र पटना गएका थिए। त्यसबखत भारतमा बृटिस कम्पनी सरकारका गभर्नर जनरल लर्ड बेलेज्ली थिए। [[मूलकाजी|मुलकाजी]] [[बख्तावरसिंह बस्न्यात|बख्तावर सिंह बस्न्यात]]को कार्यकालमा, ३०अक्टोबर १८०१ (तदनुसार १८५८ कार्तिक वदि ९) मा, नेपाल र [[इस्ट इन्डिया कम्पनी]] बीच अन्ततः वाणिज्य र गठबन्धन सन्धिमा हस्ताक्षर भयो। यो सन्धि दुई देशको सम्बन्धको इतिहासमा दोस्रो सन्धि थियो। यो सन्धिमा नेपाल दरबारको तर्फबाट गजराज मिश्र र इस्ट इन्डिया कम्पनीको तर्फबाट चार्ल्स क्रफोर्डले भारतको दानापुरमा हस्ताक्षर गरेका थिए। {{sfn|Amatya|1978}}{{sfn|Nepal|2007|p=51}}{{refn|group=note|Among the articles in the treaty, it decided on perpetual peace and friendship between the two states, on the pension for Rana Bahadur Shah, the establishment of a British Residency in Kathmandu, and an establishment of trade relations between the two states.{{sfn|Amatya|1978}}{{sfn|Nepal|2007|p=51}}}} त्यसपछि क्याप्टेन नक्स बृटिस सरकारको दूत रेजिडेन्ट भै कान्तिपुर आए।<ref>Aitchison-Treaties, Sanads etc. - Vol II-P.104</ref> यो सन्धिको धारा ९ मा लेखिएको छ- "...स्वामीज्यूले फौज राख्न सक्ने छैन। उनको सुरक्षाको लागि नेपाल सरकारको तर्फबाट २०००) जवान फौजी पहरा राखिने छ। तर उनले बोलेर वा लेखेर सरकारविरोधी भावना फैलाउन सक्ने छैन र यस विषयमा उनी होसियार रहनुपर्दछ। उनले कुनै विदेशी वा फरारलाई आश्रय दिन सक्ने छैन, न त मद्दत नै। जनतामा कुनै किसिमको गडबडि मचाउन पनि उनले ओआउने छैनन्।"/ राजा रणबहादुरले आफ्नो निर्वासनको समयमा बनारसबाट आफ्ना भाइहरू चौतरिया [[शेरबहादुर शाह]] र चौतरिया [[बिदुर शाह|बिदुर शाही]]लाई पत्र लेखे जहाँ उनले गजराज मिश्र र [[दामोदर पाँडे|दामोदर पाण्डे]]ले अंग्रेजहरूसँगको वाणिज्य र गठबन्धनको सन्धिमा हस्ताक्षर गरेपछि गिर्वाणयुद्ध विक्रम शाहलाई गद्दीच्युत गर्ने र चौतरिया [[श्रीकृष्ण शाह (चौतारिया)|कृष्ण शाह]]लाई नेपालको राजा बनाउने योजना बनाएको आरोप लगाएका थिए।{{sfn|Nepali|1971|p=105}}{{refn|group=note|आफ्नो कैद खुलाउनको निमित्त रणबहादुर शाहले नेपालमा चौतारिया भै बसेका आफ्ना भाइ शेरबहादुर शाहलाई पत्र लेखी आफ्नो पक्षमा बनाउन कोशिस गरे। उनले भाइलाई लेखेको समस्त पत्रहरूमा राजा गीर्वाणयुद्धको संभार गर्नका निमित्त लेखेका छन्। साथै प्रत्येक पत्रमा भाइप्रति माया ममतापनि व्यक्त गरिएको थियो,- जुन भाइले अन्तमा उनकै हत्या गर्‍यो। रणबहादुर शाहले आफ्ना भाइ शेरबहादुरलाई लेखेको पत्रमा बनारसको आफ्नो कैद अर्थात नजरबन्द हटाउनको निमित्त प्रबन्ध गर्न अनुरोध पनि गरेका छन्। उनले लेखेका थिए, ''जसप्रकारले श्री ५ को रजाइ थीर हुन्या देसका आयाका मानीस ठहर नआउन्या मेरो कयद तहींबाट तिमीहरूले गर्‍या हुन्याछ, त्यो काम गरी मलाई झिकाउन्या काम गर...।" Rana Bahadur Shah also wrote, ''घा बन्दोवस्तको निउ मात्रै छ।... तंलाइ मलाई फाडी श्री कृष्णलाई राजा तुल्याउनालाई यो प्रपंच रहेछ।... मिश्र र दाम्या त श्री कृष्णलाई बेकी नेपाल जाइ राजा थाप्न लाइ एकत्व भै लागिराह्याछन्।..."यसरी उनले चौतरिया शेरबहादुर शाहलाई चेतावनी दिए कि भारदारहरूले राजा गिरवाणलाई गोरखामा निर्वासित गर्ने षड्यन्त्र रचिरहेका छन्। {{sfn|Nepali|1971|p=105}} *Rana Bahadur Shah wrote similar letters to Chautariya Bidur Shahi also.{{sfn|Nepali|1971|p=105}}}} उनले मुलकाजी बख्तावर सिंह बस्न्यात र काजी परिषद्का सदस्यलाई गुरु गजराज मिश्रको विरुद्धमा फकाएका थिए र मिश्रको कुनै पनि आज्ञा पालन नगर्न आदेश दिएका थिए। {{sfn|Nepali|1971|pp=105-106}} {{refn|group=note|रणबहादुर शाहले काजी परिषद्का काजी बख्तावर सिंह बस्न्यातलाई फकाउन पत्र लेखेका थिए, जो हत्या गरिएका काजी कीर्तिमान बस्नेतका भाइ थिए। यी पत्रहरूमा रणबहादुर शाहले बख्तावर सिंहलाई उनलाई नजरबन्दबाट मुक्त गर्ने व्यवस्था गर्न मात्र नभई अंग्रेजहरूसँगको सन्धि सम्पन्न गर्नमा मुख्य हात रहेको गजराज मिश्रबाट सावधान रहन पनि लेखेका छन्। उनले लेखेका थिए: ''मिश्रले हाम्रो नाम ली जेठी रानीलाई देखाई तिमीहरूलाई फुलाउला, हपकाउन्या गर्ला। मिश्रलाई मैले पठायको छैन। मलाइ मिचि गयाको छ। मेरो सल्लाहसित गयाको छ भनि तेसमा भर नपर्‍यास्"'{{sfn|Nepali|1971|pp=105-106}}}} === सुगौली सन्धि === नेपालीहरूले बहादुरीसाथ लडेका थिए, तापनि धन र जनले सुसंपन्न शत्रुसितको भीषण मुकाबिलामा नेपाल विजयी हुन सकेन। सेनापति काजी [[अमरसिंह थापा]]को [[आत्मसमर्पण (सैन्य)|आत्मसमर्पण]] पछि त नेपालको युद्ध जित्ने आशा नै मर्न गयो, र अन्तमा विवश मई सन्धिको प्रस्तावका निम्ति बाध्य हुनुपयो। आखिर सन्धिका निम्ति कुरा चल्यो । नेपाल सरकारको प्रतिनिधि स्वरूप [[गजराज मिश्र|गजराज]] [[गजराज मिश्र|मिश्र]] तथा [[चन्द्रशेखर उपाध्याय]]हरूले -ब्रिटिश कम्पनी सरकारका प्रतिनिधि स्वरूप भई आएका कर्नल ब्राडशासित संधिवार्ताहरूमा भाग लिए। वार्तामा कम्पनी सरकारका प्रतिनिधिले- 'नेपालको संपूर्ण तराईक्षेत्रमा कम्पनी सरकारको अधिकार हुनेछ' भन्ने शर्त राखेको हुँदा पहिलो वार्ता असफल भई टुंगियो। प्रतिनिधिहरू आफआफ्नो देशमा फर्की पुनः युद्धको तयारीमा लाग्न थाले। पछि कम्पनी सरकारका अधिकारीहरूले नेपालको संपूर्ण तराई खण्ड लिने मनसुबालाई त्यागेर कोशी र गण्डकीको बीचको भूभाग र अरू केही- क्षेत्र मात्र आफूसँग राखी त्यसको सट्टा दुइ लाख रुपियाँ नेपाल सरकारलाई दिने भन्ने शर्त राखी सन्धि गर्न मञ्जर गरी प्रतिनिधि पठाएको हुँदा- पुनः सन्धि वार्ता चालू हुन गयो। सन्धिको प्रस्तावनामा मेजर ब्राडशाले सन् १८१५ डिसेम्बर २ तारीखका दिन सही गरे; र नेपाली प्रतिनिधिले चाहि २८ नोवेम्बरमा सही गरिसकेका थिए। यस सन्धिको आखिरी दफामुताबिक नेपाल सरकारबाट पन्ध्र दिनभित्र तथा बृटिश गवर्नर जनरलबाट बीस दिनभित्र, अथवा सकेसम्म त्योभन्दा पनि अगाडि स्वीकृति लिनुपर्ने थियो। तर निश्चित अवधिमा नेपाल सरकारबाट स्वीकृति प्राप्त हुन सकेन । नेपाल दरबारमा अंग्रेजद्वारा प्रेषित यस संधिलाई स्वीकार गर्ने नगर्ने, भन्ने कुरामा ठूलो बहस चल्यो। [[अमरसिंह थापा]], [[रणजोर थापा]]हरू पुनः युद्ध गर्ने पक्षमा थिए। उनीहरूको विचारानुसार वर्षा प्रारम्भ हुनासाथ अंग्रेजहरू पछाडि हट्न बाध्य हुने थिए । तर त्यस बेलाको स्थिति यस्तो भैसकेको थियो कि लडाइँ जारी गरिराख्नमा नेपाललाई कल्याण थिएन, न त संभव नै थियो। सन्धिपत्रमा नेपाल सरकारतर्फबाट निश्चित अवधिभित्र सही नभएकोले तथा नेपालको युद्ध नै गर्ने इरादा थियो भन्ने किसिमको सूचना पाएकोले- मेजर जनरल [[डेभिड अक्टरलोनी|ऑक्टरलोनी]]को नेतृत्वमा एक दल फौजले काठमाडौंतिर प्रस्थान गयो। युद्ध जारी गर्नुपर्छ भन्ने भारादारमध्येका [[रणजोर थापा]]ले आफ्नो नेतृत्वमा रहेको [[हरिहरपुरगढी|हरिहरपुरको गढी]]लाई रक्षा गर्न सकेनन्। उता अक्टरलोनी [[चुरे|चुरेको पहाड]] हुँदै मकवानपुर पुगे। [[मकवानपुरको लडाइँ (बि.सं. १८७२)|मकवानपुरको लडाइँ]] मा पनि नेपालीहरू हारेपछि नेपाल सरकारका युद्धपक्षीय भारादारहरूसमेत सन्धिका निम्ति तयार भए। नेपाल सरकारका प्रतिनिधि गराई लालमोहर लागेको सन्धिको प्रतिलिपि समेत दिइएर चन्द्रशेखर उपाध्याय मकवानपुर पठाइए। नेपालीहरूले अगाडि नै कुरा टुंगिसकेकोमा संधिमा सही नगरी युद्ध लम्ब्याएको अपराधमा- पूर्वनिश्चित संधि मात्र लागू नभइ चूरेसम्म कम्पनीसरकारको सीमाना हुनेछ, भनी ऑक्टरलोनीले कुरा थपे । युद्ध जारी गर्नुपर्छ, भन्ने भारादारहरू त्यसमा पनि मञ्जर गरी सन्धिका निम्ति लडखडाइसकेका थिए। नेपाल सरकारको स्वीकृतिको छाप लागेको संधिपत्रको प्रति चन्द्रशेखर उपाध्यायले सन् १८१६ मार्च ४ तारीखका दिन (संवत् १८७२ सालमा) दिउँसोको साढे दुइ बजे अंग्रेज कम्पनी सरकारका प्रतिनिधिका हात मकवानपुरमा सुम्पे, तथा अंग्रेज प्रतिनिधिले बृटिश गवर्नर जनरलबाट स्वीकृत गरिएको प्रति नेपाली प्रतिनिधिको जिम्मा लाइदिए। र यसरी करीब २ वर्षदेखि नेपाल र बृटिश भारतको बीच चलेको युद्ध बन्द भइ शान्ति कायम भयो। यिनले नेपालका गोप्य सूचना कम्पनी सरकारलाई दिने, आफ्नो देशको सरकारबीच कलह सृजना गरी विभाजन ल्याउने भूमिका खेल्नुका साथै कम्पनी सरकारले पठाएको सन्धि समझौतामा नेपाल सरकारलाई अनुमोदन गराउने दबाबकारी भूमिका निर्वाह गरे। नेपालको तर्फबाट सुगौली सन्धिमा हस्ताक्षर गर्ने [[चन्द्रशेखर उपाध्याय]] र गजराज मिश्रले सन्धिपछि नेपाल देशलाई नै त्यागी कम्पनी सरकारसँग गई कम्पनी सरकारलाई फाइदा हुने सन्धि अनुमोदन गराउनमा महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको हुँदा ब्रिटेस अग्रेज (कम्पनी) सरकारले यिनीहरूलाई कलकता, काशी, कांगडामा अथाहा चल–अचल सम्पति दिनुको साथै चन्द्रशेखर उपाध्यायलाई मुजफ्फरपुरस्थित कर्नुलमा ३६ वाट मौजा (बस्ति)को जमिन र जनता दिइ उसका नाति–पनातिहरूलाई भारतका मजिष्टेट समेतका उच्च पदमा सुरक्षित गराए। ==सन्दर्भ == [[श्रेणी:व्यक्तित्व]] [[श्रेणी:नेपालको एकीकरणकाल]] [[श्रेणी:नेपालको एकीकरणका मानिसहरू]] [[श्रेणी:नेपाली कूटनीतिज्ञहरू]] <references /> alf077b22yixkixrih6cz6iusyirdn4 0 112958 1365852 1363728 2026-07-13T08:05:59Z Bishaldev100 28807 /* आलोचना */ 1365852 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder | honorific_suffix = | name = चन्द्रशेखर उपाध्याय | honorific_prefix = | image = |image_size = 300px | caption = | birth_date = | death_date = | birth_place = | death_place = | father = दीनानाथ उपाध्याय | mother = | spouse = | citizenship =[[मकवानपुर राज्य|मकवानपुर]] → नेपाल | nationality = [[मकवानपुर राज्य|मकवानपुर]]<br>नेपाल | children = |office = कलकत्तामा नेपालको वकिल |term_start = |term_end = |monarch = [[गीर्वाणयुद्ध विक्रम शाह]] <br> [[राजेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजेन्द्र विक्रम शाह]] |predecessor = दीनानाथ उपाध्याय |successor = उमाकान्त उपाध्याय |nickname = | birth_name = | relations = | laterwork = }} '''चन्द्रशेखर उपाध्याय''' [[रणबहादुर शाह]] र [[भीमसेन थापा]]को समयमा नेपालका एक दरबारी, राजदूत, कूटनीतिज्ञ थिए। सन् १८१५ [[सुगौली सन्धि]]मा नेपालको तर्फबाट [[गजराज मिश्र]] र चन्द्रशेखर उपाध्यायले हस्ताक्षर गरेका थिए। उनका पिता दीनानाथ उपाध्याय विशिष्ट कुटनैतिक क्षमता भएका व्यक्तित्व थिए। तर चन्द्रशेखर नेपाल दरबारको सम्पर्कमा बसेर लामो समय कूटनीतिमा सक्रिय रहे पनि उनले वि.सं १८७१–७२ को [[नेपाल अङ्ग्रेज युद्ध|नेपाल–अङ्ग्रेज युद्ध]] टार्न सकेनन्। बरु वि.सं १८७२ फागुनतिर हस्ताक्षर भएको सर्वाधिक विवादित [[सुगौली सन्धि]]मा [[गजराज मिश्र]]सँगै नेपालका तर्फबाट हस्ताक्षर गर्ने काममा उनी संलग्न हुनु पर्‍यो ।<ref name=":0">{{Cite web |title=तलहटी विवादमा, पृथ्वीनारायणको सफल कूटनीति |url=https://gorkhapatraonline.com/news/138513 |access-date=2026-06-08 |website=GorakhaPatra|date=२७ पुस २०८१|last=मोहन थापा|first=Author}}</ref> सन्धिमा नेपालले १/३ भूभाग गुमाउनु पऱ्यो । त्यसपछि चन्द्रशेखरले झाँगाझोलीमा प्रायश्चित गर्दै एउटा पाटी र गुठीको स्थापना गरे । उपाध्याय सुगौली सन्धीपछी [[कोलकाता|कलकत्ता]]मा नेपालको वकील कार्यलयमा वकील भएका थिए भने अंग्रेज बहादुरको वकिल भई बालु साहेब नेपालमा आए।<ref>{{Cite journal |last=विभाग |first=पुरातत्व |title=नेपाल देशको इतिहास |url=https://d1i1jdw69xsqx0.cloudfront.net/digitalhimalaya/collections/journals/ancientnepal/pdf/ancient_nepal_24_01.pdf |journal=Ancient Nepal |volume=24 |issue=01 |pages=21}}</ref> उनले कलकत्ताबाट भीमसेन थापालाई लेखेको केही पत्र [[संशोधन मण्डल]] पूर्णिमाले प्रकाशित गरेको छ।<ref>{{Cite journal |title=ज. भीमसेन थापालाई वकील चन्द्रशेखर उपाध्यायले कलकत्ताबाट वि.सं. १८७५ वैशाखवदि ६ रोज ४ को दिन लेखेको पत्र |url=https://d1i1jdw69xsqx0.cloudfront.net/digitalhimalaya/collections/journals/purnima/pdf/Purnima_15_01.pdf |journal=पूर्णिमा |volume=15 |issue=1 |pages=13-17}}</ref><ref>{{Cite journal |title=ज. भीमसेन थापालाई वकील चन्द्रशेखर उपाध्यायले कलकत्ताबाट वि. सं. १८८० आश्विनवदि २ रोज २ को दिन लेखेको पत्र |url=https://d1i1jdw69xsqx0.cloudfront.net/digitalhimalaya/collections/journals/purnima/pdf/Purnima_15_01.pdf |journal=15 |volume=01 |pages=22-24}}</ref> उनले संवत्‌ १८७५ पौष वदि ३० का दिन मुख्तियारलाई बर्मा सरकारले नेपालसँग सम्बन्ध कायम गर्न आशय व्यक्त गरेको कुरा उल्लेख गर्दै पत्र लेखेका थिए।<ref>{{cite book|title=जनरल भीमसेन थापा र तत्कालीन नेपाल|author=[[चित्तरञ्जन नेपाली]]|page=129-133|date=2020 BS|publisher=मेरी राजभण्डारी|isbn=|url=}}</ref> == पूर्वज == उनका पूर्वजहरू [[मकवानपुर राज्य]]का कर्मचारी थिए । उनका पिता दीनानाथ उपाध्याय [[मकवानपुर राज्य|मकवानपुर राजा]]का पालादेखि मालपोत विभागमा काम गर्दै आएका थिए। [[मकवानपुरको युद्ध (बि.सं. १८१९)|मकवानपुरमा गोर्खालीको अधिकार]] भएपछि उनी पनि गोर्खाली बनेका थिए । मालपोतसम्बन्धी काममा निपुण भएकाले पृथ्वीनारायणले उनलाई मकवानपुर मालका सुब्बामा नियुक्त गरे।<ref>{{Cite web |title=तराई मधेश एकीकरणमा राष्ट्रनिर्माता |url=https://gorkhapatraonline.com/news/50691 |access-date=2026-06-08 |website=GorakhaPatra}}</ref> पृथ्वीनारायणले दीनानाथलाई अङ्ग्रेजसित सम्झौता गरी तराईको समस्या समाधान गर्ने निर्णय गरेका थिए।<ref>{{Cite web |title=हिमाल खबरपत्रिका {{!}} पृथ्वीनारायणको अंग्रेज नीति |url=https://nepalihimal.com/ |access-date=2026-06-08 |website=nepalihimal.com |language=en-US}}</ref> इस्ट इन्डिया कम्पनी सरकारसग सम्पर्क र सम्बन्ध विस्ता र गर्नका लागि त्यति बेलाबेला राजदूतका रुपमा दीनानाथ उपाध्याय नियुक्त भएका थिए।<ref>{{Cite web |title=नेपालको भू-राजनीतिक कूटनीति |url=https://yugyandaily.com/news/5713 |access-date=2026-06-08 |website=Yugyan Daily |language=en }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260608080150/https://yugyandaily.com/news/5713 |date=2026-06-08 }}</ref> [[पृथ्वीनारायण शाह]]कै समयदेखि नेपाली वकिलका रूपमा भारतमा कार्यरत थिए। भीमसेन थापाको उदयपछि उनी खोसुवामा परेका थिए। <ref>{{Cite web |title=लडाकु प्रबल राना |url=https://gorkhapatraonline.com/news/105446 |access-date=2026-06-08 |website=GorakhaPatra|date=१५ वैशाख २०८१|last=दिक्पाल|first=राजकुमार}}</ref> == बडहर्वाको लडाँइ == १८७० साल वैशाख महीनामा कम्पनी सरकारले बारा जिल्लाको आम्दानी तहसील गर्न लाग्यो। “हाम्रो सिमाना बुटवलका दरबारमनि छतिवनको रूख हो, तसर्थ हामी छोड्दैनौ भनी अंग्रेजले भन्यो। "त्यसो किन होला, पाल्पाले खाएको जति हामी छोड्दैनो" भनी सानुकाजी [[अमरसिंह थापा (सानुकाजी)|अम्बरसिंह थापा]]ले भने। यस्ता प्रकारको विवाद हुँदा अमरसिंह थापाले फौज पठाएर कम्पनी सरकारका २० जना जती पुलीस दारोगाहरू मारे । त्यसै बीचमा अंग्रेजका फौजले नेपालीमाथी आक्रमण गर्दा कटहरवनमा भारी लडाई भयो। गोरखाका केही सिपाही यस लडाइमा परे। टकसारी चन्द्रशेखर उपाध्यायलाई वन्दी बनाए र लगे।<ref>{{Cite news|url=https://ejanakpurtoday.com/wp-content/uploads/2020/06/10asar36ank.pdf|title=बडहर्वा: आफ्नै इतिहासको खोजीमा|last=मिश्र|first=सञ्जय|date=२०७७ असार १०|work=जनकपुर टुडे}}</ref><ref>{{Cite journal |last=विभाग |first=पुरातत्व |title=नेपाल देशको इतिहास |url=https://d1i1jdw69xsqx0.cloudfront.net/digitalhimalaya/collections/journals/ancientnepal/pdf/ancient_nepal_24_01.pdf |journal=Ancient Nepal |volume=24 |issue=01 |pages=16}}</ref> == सन्धिवार्ता == नेपालीहरूले बहादुरीसाथ लडेका थिए, तापनि धन र जनले सुसंपन्न शत्रुसितको भीषण मुकाबिलामा नेपाल विजयी हुन सकेन। सेनापति काजी [[अमरसिंह थापा]]को [[आत्मसमर्पण (सैन्य)|आत्मसमर्पण]] पछि त नेपालको युद्ध जित्ने आशा नै मर्न गयो, र अन्तमा विवश मई सन्धिको प्रस्तावका निम्ति बाध्य हुनुपयो। आखिर सन्धिका निम्ति कुरा चल्यो । नेपालसरकारको प्रतिनिधिस्वरूप [[गजराज मिश्र|गजराज]] [[गजराज मिश्र|मिश्र]] तथा चन्द्रशेखर उपाध्यायहरूले -ब्रिटिश कम्पनी सरकारका प्रतिनिधिस्वरूप भई आएका कर्नल ब्राडशासित संधिवार्ताहरूमा भाग लिए। वार्तामा कम्पनी सरकारका प्रतिनिधिले- 'नेपालको संपूर्ण तराईक्षेत्रमा कम्पनी सरकारको अधिकार हुनेछ' भन्ने शर्त राखेको हुँदा पहिलो वार्ता असफल भई टुंगियो। प्रतिनिधिहरू आफआफ्नो देशमा फर्की पुनः युद्धको तयारीमा लाग्न थाले। पछि कम्पनी सरकारका अधिकारीहरूले नेपालको संपूर्ण तराई खण्ड लिने मनसुबालाई त्यागेर कोशी र गण्डकीको बीचको भूभाग र अरू केही- क्षेत्र मात्र आफूसँग राखी त्यसको सट्टा दुइ लाख रुपियाँ नेपालसरकारलाई दिने भन्ने शर्त राखी सन्धि गर्न मञ्जर गरी प्रतिनिधि पठाएको हुँदा- पुनः सन्धि वार्ता चालू हुन गयो। सन्धिको प्रस्तावनामा मेजर ब्राडशाले सन् १८१५ डिसेम्बर २ तारीखका दिन सही गरे; र नेपाली प्रतिनिधिले चाहि २८ नोवेम्बरमा सही गरिसकेका थिए। यस सन्धिको आखिरी दफामुताबिक नेपाल सरकारबाट पन्ध्र दिनभित्र तथा बृटिश गवर्नर जनरलबाट बीस दिनभित्र, अथवा सकेसम्म त्योभन्दा पनि अगाडि स्वीकृति लिनुपर्ने थियो। तर निश्चित अवधिमा नेपालसरकारबाट स्वीकृति प्राप्त हुन सकेन । नेपालदरबारमा अंग्रेजद्वारा प्रेषित यस संधिलाई स्वीकार गर्ने नगर्ने, भन्ने कुरामा ठूलो बहस चल्यो। [[अमरसिंह थापा]], [[रणजोर थापा]]हरू पुनः युद्ध गर्ने पक्षमा थिए। उनीहरूको विचारानुसार वर्षा प्रारम्भ हुनासाथ अंग्रेजहरू पछाडि हट्न बाध्य हुने थिए । तर त्यस बेलाको स्थिति यस्तो भैसकेको थियो कि लडाइँ जारी गरिराख्नमा नेपाललाई कल्याण थिएन, न त संभव नै थियो। सन्धिपत्रमा नेपालसरकारतर्फबाट निश्चित अवधिभित्र सही नभएकोले तथा नेपालको युद्ध नै गर्ने इरादा थियो भन्ने किसिमको सूचना पाएकोले- मेजर जनरल [[डेभिड अक्टरलोनी|ऑक्टरलोनी]]को नेतृत्वमा एक दल फौजले काठमाडौंतिर प्रस्थान गयो। युद्ध जारी गर्नुपर्छ भन्ने भारादारमध्येका [[रणजोर थापा]]ले आफ्नो नेतृत्वमा रहेको [[हरिहरपुरगढी|हरिहरपुरको गढी]]लाई रक्षा गर्न सकेनन्। उता अक्टरलोनी [[चुरे|चुरेको पहाड]] हुँदै मकवानपुर पुगे। [[मकवानपुरको लडाइँ (बि.सं. १८७२)|मकवानपुरको लडाइँ]] मा पनि नेपालीहरू हारेपछि नेपाल सरकारका युद्धपक्षीय भारादारहरूसमेत सन्धिका निम्ति तयार भए। नेपाल सरकारका प्रतिनिधि गराई लालमोहर लागेको सन्धिको प्रतिलिपिसमेत दिइएर चन्द्रशेखर उपाध्याय मकवानपुर पठाइए। नेपालीहरूले अगाडि नै कुरा टुंगिसकेकोमा संधिमा सही नगरी युद्ध लम्ब्याएको अपराधमा- पूर्वनिश्चित संधि मात्र लागू नभइ चूरेसम्म कम्पनीसरकारको सीमाना हुनेछ, भनी ऑक्टरलोनीले कुरा थपे । युद्ध जारी गर्नुपर्छ, भन्ने भारादारहरू त्यसमा पनि मञ्जर गरी सन्धिका निम्ति लडखडाइसकेका थिए। नेपालसरकारको स्वीकृतिको छाप लागेको संधिपत्रको प्रति चन्द्रशेखर उपाध्यायले सन् १८१६ मार्च ४ तारीखका दिन (संवत् १८७२ सालमा) दिउँसोको साढे दुइ बजे अंग्रेज कम्पनी सरकारका प्रतिनिधिका हात मकवानपुरमा सुम्पे, तथा अंग्रेज प्रतिनिधिले बृटिश गवर्नर जनरलबाट स्वीकृत गरिएको प्रति नेपाली प्रतिनिधिको जिम्मा लाइदिए। र यसरी करीब २ वर्षदेखि नेपाल र बृटिश भारतको बीच चलेको युद्ध बन्द भइ शान्ति कायम भयो। === कलकत्तामा नेपालको वकील === उपाध्याय सुगौली सन्धीपछी [[कोलकाता|कलकत्ता]]मा नेपालको वकील कार्यलयमा वकील भएका थिए भने अंग्रेज बहादुरको वकिल भई बालु साहेब नेपालमा आए। == सेवानिवृत्त == सक्रिय जीवनपछि सेवानिवृत्त भई झागाझोली नै फर्के। त्यहाँ उनले प्रायश्चित्तका लागि एउटा पाटी बनाएर [[गुठी]] पनि राखे।<ref>{{Cite web |last=दिक्पाल |first=राजकुमार |date=२०८३ असार २९ |title=सुगौली सन्धिमा हस्ताक्षरपछि चन्द्रशेखरको प्रायश्चित्त |url=https://www.onlinekhabar.com/2026/07/1974436/chandrashekhars-penance-after-signing-the-sugauli-treaty |access-date=2026-07-13 |website=Online Khabar |language=en-US}}</ref> == आलोचना == चन्द्रशेखर उपाध्याय एक हुन चन्द्र सन १८१५ मा सुगौली सन्धी गर्दा नेपालको तर्फबाट ब्रिटिश भारतीय सरकारसङ्ग नेपालको अहित हुने गरी सन्धीमा हस्ताक्ष्रर गर्ने [[गजराज मिश्र]] र यिनै उपाध्याय थिए ।<ref>{{Cite web|url=https://nepalmag.com.np/history/2014/03/23/6667|title=अंग्रेजको नेपाल हडप्ने योजना|last=सापकोटा|first=जनकराज|last2=पन्त|first2=प्रा दिनेशराज|date=९ चैत्र २०७०|website=नेपाल|accessdate=२२ जेष्ठ २०७९}}</ref> सो सन्धी नेपालको अहित मा छ भन्ने थाहा पाउदा पाउदै उताको प्रलोभनमा परेर यिनले नेपालको अहित हुने गरी हस्तक्षर गरे। '''चन्द्रशेखर उपाध्याय''' नेपालनै त्यागेर उतै बसे , कारण नेपालसङ्गको गद्दारी । ब्रिटिश इन्डिया सरकारलाई फाईदा हुने विभिन्न सन्धी तथा सम्झौतामा हस्ताक्षर गर्न र कार्यन्वयन गर्न अनि गराउन दबाब दिने जस्ता भूमिका यिनले निर्बाह गरे । यिनले र गजराज मिश्रले त्यतिबेला सुगौली सन्धीका केही बुदालाई नमानेको भएर र हस्ताक्ष्रर गर्नु पूर्ण नेपाल सरकारमा सो कुरा राखेको भए शायद आजको नेपाल विशाल नेपाल हुन्थ्यो र भारतसङ्ग हाराहारीमा निर्भिक भएर उभिएको हुन्थ्यो । ब्रिटिस इन्डियन सरकारलाई सहयोग गरे बापत उताको सरकारले यिनलाई चल अचल सम्पती दिएर उतै राख्यो , अनि यिनले स्वत: देशलाई घात गरे । मुज्जफरपुरको कर्नलमा यिनलाई ३६ वटा मौजा पनि दिएर राख्यो। यिनका सन्तान त्यहा मजिस्टेट सेमत भएका थिए।<ref>{{Cite web |last=हमाल |first=जीवन |date=2021-11-19 |title=नरहरिनाथलाई कुरौटे देख्नेका नजरमा सुगौली सन्धिकर्ता चन्द्रशेखर देशभक्त ? |url=https://golkhabar.com/2021/11/99349/ |access-date=2026-06-08 |website=GOL Khabar}}</ref> गजराज मिश्र र उपाध्यायकै हस्ताक्ष्ररको नतिजा आज देशले भोगिरहेको छ । चन्द्रशेखर उपाध्यायलाई सुगौली सन्धिसँग जोडेर विवादित बनाइँदा उनका पिता एवं सफल कूटनीतिक व्यक्तित्व दीनानाथ उपाध्यायसमेत चर्चा र मूल्याङ्कनको कसीमा ओझेल परेका छन् । <ref name=":0" />    ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[गजराज मिश्र]] == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:नेपालको एकीकरणकाल]] [[श्रेणी:नेपाली कूटनीतिज्ञहरू]] a6bitz248p9p80tf8o16r7p1etsn0pd 0 123529 1365826 1343426 2026-07-13T01:31:10Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1365826 wikitext text/x-wiki {{संक्षिप्त विवरण|अफ्रिकी राष्ट्र}} {{Infobox country | conventional_long_name = गणतन्त्र गाम्बिया | common_name = गाम्बिया | image_flag = Flag of The Gambia.svg | flag_type = झण्डा | image_coat = Coat of arms of The Gambia.svg | symbol_type = निशान छाप | national_motto = "उन्नति, शान्ति, र समृद्धि" | national_anthem = "हाम्रो मातृभूमि गाम्बियाका लागि"<div style="padding-top:0.5em;" class="center">[[File:For The Gambia Our Homeland (instrumental).ogg]]</div> | image_map = Gambia (orthographic projection with inset).svg | map_caption = पश्चिमी अफ्रिकामा गाम्बियाको अवस्थिति | image_map2 = | capital = बन्जुल | largest_settlement_type = महानगरीय क्षेत्र | largest_settlement = बन्जुल | official_languages = अङ्ग्रेजी | languages_type = राष्ट्रिय भाषाहरू | languages = {{collapsible list|bullets=y|title={{nobold|सूची:}}|मान्दिन्का भाषा |पुलार |वलुफल |सेरेर |जोला |अङ्ग्रेजी |[[अरबी भाषा|अरबी]] |बलान्टा |हस्यानिया अरबी |जोला-फोन्यी |मान्दियाक |मान्कान्या |नुन |साङिन |जुला |फुला |कारोँ |कासोङ्के |स‍निन्के |गाम्बियाली साङ्केतिक भाषा |[[फ्रान्सेली भाषा|फ्रान्सेली]]}} | ethnic_groups = {{unbulleted list | ३४.४% मान्दिन्का जाति | २४.१% फुला | १४.८% वलुफल | १०.५% जोला | ८.२% सोनिक्के | ३.१% सेरेर | १.९% मान्दियाक | १.३% बामबारा | ०.५% आकुमाराबुत | १.५% अन्य<ref name="2013Census">{{cite web |url=https://www.gbos.gov.gm/uploads/census/2013/Spatial-distribution-report_%20Final.pdf |title=2013 Population and Housing Census: Spatial Distribution |publisher=The Republic of The Gambia |last=National Population Commission Secretariat |date=April 30, 2005 |website=केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग, गाम्बिया |access-date=December 29, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180103134831/https://www.gbos.gov.gm/uploads/census/2013/Spatial-distribution-report_%20Final.pdf |archive-date=3 January 2018 |url-status=live |df=dmy-all }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180103134831/https://www.gbos.gov.gm/uploads/census/2013/Spatial-distribution-report_%20Final.pdf |date=January 3, 2018 }}</ref> }} | ethnic_groups_year = सन् २०१३ को जनगणना अनुसार | demonym = गाम्बियाली | government_type = [[एकात्मक राज्य|एकात्मक]] [[राष्ट्रपतीय प्रणाली|राष्ट्रपतीय]], [[गणतन्त्र]] | leader_title1 = राष्ट्रपति | leader_name1 = अदामा बर्रो | leader_title2 = उपप्रधानमन्त्री | leader_name2 = इसातु तुरे | legislature = राष्ट्रिय सभा | sovereignty_type = स्वतन्त्रता | established_event1 = बेलायतबाट | established_date1 = सन् १९६५ फेब्रुअरी १८ | established_event2 = सेनेगाम्बिया महासङ्घको विघटन | established_date2 = सन् १९८९ सेप्टेम्बर ३० | area_km2 = १०,६८९ | area_rank = १५९औँ | area_sq_mi = ४,००७ | percent_water = ११.५ | population_estimate = २,१७३,९९९<ref name="CIA">{{Cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/gambia-the/|title=The World Factbook: Gambia, The|website=CIA|language=en|access-date=2020-06-03|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210403011250/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/gambia-the/ |date=2021-04-03 }}</ref> | population_census = १,८५७,१८१<ref name="2013Census" /> | population_estimate_year = सन् २०२० | population_estimate_rank = १४४औँ | population_census_year = सन् २०१३ | population_density_km2 = १७६.१ | population_density_sq_mi = ४२५.५ | population_density_rank = ७४औँ | GDP_PPP = $५.४२० अरब<ref name="imf2">{{cite web|url=https://www.imf.org/en/Countries/GMB#countrydata|title=The Gambia|publisher=अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष|access-date=2021-07-16}}</ref> | GDP_PPP_year = सन् २०२० | GDP_PPP_per_capita = $२,२४०<ref name="imf2"/> | GDP_nominal = $१.८१० अरब<ref name="imf2"/> | GDP_nominal_year = सन् २०२० | GDP_nominal_per_capita = $७४६<ref name="imf2"/> | Gini = ३५.९ | Gini_year = सन् २०१५ | Gini_change = decrease | Gini_ref = <ref name="Gini">{{cite web|url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?end=2015&locations=GM&start=2015&view=bar|title=GINI index (World Bank estimate) - Data|website=data.worldbank.org|access-date=21 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180421232414/https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?end=2015&locations=GM&start=2015&view=bar|archive-date=21 April 2018|url-status=live|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180421232414/https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?end=2015&locations=GM&start=2015&view=bar |date=21 April 2018 }}</ref> | Gini_rank = | HDI = ०.४९६ | HDI_year = सन् २०१९ | HDI_change = increase | HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{cite book|title=Human Development Report 2020 The Next Frontier: Human Development and the Anthropocene|date=15 December 2020|publisher=संयुक्त राष्ट्र विकास कार्यक्रम|isbn=978-92-1-126442-5|pages=343–346|url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2020.pdf|access-date=16 December 2020}}</ref> | HDI_rank = १७२औँ | currency = डालसी | currency_code = जिएमडी | utc_offset = {{sp}} | time_zone = [[ग्रिनविच प्रमाणिक समय]] | DST_note = | drives_on = दायाँ | calling_code = +२२० | iso3166code = जिएम | cctld = डटजिएम | coordinates = {{Coord|13|28|N|16|36|W|type:city|display=inline,title}} | religion = | today = | p1 = गाम्बिया (सन् १९६५–१९७०){{!}}'''सन् १९७०:'''<br />गाम्बिया (सन् १९६५–१९७०) | flag_p1 = Flag of The Gambia.svg | p2 = }} '''गाम्बिया''' (आधिकारिक रूपमा '''गणराज्य गाम्बिया'''), पश्चिमी [[अफ्रिका]]मा अवस्थित एक [[देश]] हो। गाम्बिया अफ्रिकी मुख्यभूमिमा अवस्थित सबैभन्दा सानो देश हो। यसको उत्तरी, पूर्वी तथा दक्षिणी तर्फको सीमालाई [[सेनेगल]]ले घेरेको छ<ref name="Hoare">Hoare, Ben. (2002) ''The Kingfisher A-Z Encyclopedia'', Kingfisher Publications। p. 11। {{ISBN|0-7534-5569-2}}।</ref> भने यसको पश्चिममा [[आन्ध्र महासागर]]सँग जोडिएको एक सानो तटीय क्षेत्र रहेको छ। यस देशको नाम गाम्बिया नदीबाट आएको हो जसको प्रवाहका यसको सीमासँग जोडिएको छ। गाम्बिया नदी देशको मध्य भागबाट बग्दै [[आन्ध्र महासागर]]मा गएर मिसिन्छ।<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Banjul|title=Banjul &#124; national capital, The Gambia|website=ब्रिटानिका|access-date=7 April 2020}}</ref> यस देशको कुल क्षेत्रफल लगभग १०,५०० वर्ग किलोमिटर रहेको छ भने यहाँको जनसङ्ख्या १७ लाख रहेको छ। सन् १९६५ फेब्रुअरी १८ का दिन [[इङ्ल्यान्ड|बेलायत]]बाट स्वतन्त्रता प्राप्त गरेको गाम्बिया [[राष्ट्रमण्डल]]को एक सदस्य राष्ट्र हो। यस देशको राजधानी बान्जुल हो भने यसको सबैभन्दा ठूलो महानगर सेरिकुन्दा हो।<ref>{{cite web|url=http://worldpopulationreview.com/countries/gambia-population/cities/|title=Population of Cities in Gambia (2019)}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170515015606/http://worldpopulationreview.com/countries/gambia-population/cities/ |date=2017-05-15 }}</ref> गाम्बिया अन्य पश्चिम अफ्रिकी देशहरूको साथ एतिहासिक दास व्यापारको एक भाग थियो जुन गाम्बिया नदीमा उपनिवेश स्थापित गरेपछि सुरु भएको थियो। यस क्षेत्रमा सुरुमा पोर्तुगालीहरूद्वारा उपनिवेश बनाइएको थियो भने त्यसपछि यहाँ अङ्ग्रेजहरू उपनिवेश रहेको थियो।<ref>Hughes, Arnold (2008) ''Historical Dictionary of the Gambia''. Scarecrow Press. p. xx. {{ISBN|0810862603}}.</ref>गाम्बिया १९औँ शताब्दीमा बेलायती उपनिवेश बनेको थियो। सन् १९६५ मा यस देशले स्वतन्त्रता प्राप्त गरेको थियो। स्वतन्त्र भएपछि मुलुकलाई स्थिर प्रजातन्त्र मानिन्छ। सन् १९९४ मा रक्तपात सैन्य विद्रोहद्वारा राष्ट्रपतिलाई हटाइएपछि त्यस स्थानमा सैनिक नेता याह्या जम्मेहले राष्ट्रपतिको जिम्मेवारी सम्हालेका थिए। जम्मेहले पछि गाम्बियामा आयोजित राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा पनि जित हासिल गरेका थिए।<ref name=Wiseman>Wiseman, John A. (2004) [https://books.google.com/books?id=jj4J-AXGDaQC&lpg=PA456 Africa South of the Sahara 2004 (33rd edition): The Gambia: Recent History], Europa Publications Ltd. p. 456.</ref> डिसेम्बर सन् २०१६ को डिसेम्बरमा सम्पन्न निर्वाचनमा जम्मेहलाई हराएपछि सन् २०१७ को जनवरीमा अदामा बर्रो गाम्बियाको तेस्रो राष्ट्रपति बनेका थिए।<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2017/jan/21/anxious-gambians-await-former-president-yahya-jammeh-departure|title=Yahya Jammeh leaves the Gambia after 22 years of rule|last=Maclean|first=Ruth|date=21 January 2017|work=The Guardian|access-date=17 May 2017|language=en-GB|issn=0261-3077|archive-url=https://web.archive.org/web/20170516194615/https://www.theguardian.com/world/2017/jan/21/anxious-gambians-await-former-president-yahya-jammeh-departure|archive-date=16 May 2017|url-status=live|df=dmy-all}}</ref><ref name="Agrees">{{Cite web|url=http://www.aljazeera.com/news/2017/01/gambia-yahya-jammeh-agrees-step-170120184330091.html|title=Gambia's Yayah Jammeh confirms he will step down|date=20 January 2017|website=Al Jazeera|access-date=21 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170121003151/http://www.aljazeera.com/news/2017/01/gambia-yahya-jammeh-agrees-step-170120184330091.html|archive-date=21 January 2017|url-status=live|df=dmy-all}}</ref><ref> {{cite news | last =Ramsay | first =Stuart | title =Former Gambia leader Yahya Jammeh flies into political exile | language =en | publisher =Sky News | date =22 January 2017 | url =https://uk.news.yahoo.com/former-gambia-leader-yahya-jammeh-preparing-leave-country-205300165.html | access-date =23 January 2017 | archive-url =https://web.archive.org/web/20170123004834/https://uk.news.yahoo.com/former-gambia-leader-yahya-jammeh-preparing-leave-country-205300165.html | archive-date =23 January 2017 | url-status =live | df =dmy-all }} </ref> गाम्बिया एक कृषिप्रधान देश हो भने देशको अर्थव्यस्थामा खेतीपाती, मत्स्यपालन तथा पर्यटन उद्योगको प्रमुख भूमिका रहेको छ। पर्यटकहरू आन्द्र महासागरको तटवर्ती समुद्री किनारमा घुम्न र गम्बिया नदीका विविध पाण्डुलिपिहरू हेर्न आउने गर्दछन्।<ref name="World Bank Overview">{{cite web|url=http://www.worldbank.org/en/country/gambia/overview|title=The Gambia overview|publisher=World Bank|access-date=5 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705183902/http://www.worldbank.org/en/country/gambia/overview|archive-date=5 July 2018|url-status=live|df=dmy-all}}</ref> यस देशको लगभग एक तिहाई जनसङ्ख्या अन्तर्राष्ट्रिय गरीबी रेखाको सीमा १.२५ डलर प्रतिदिन भन्दा तल रहेका छन्।<ref name="World Bank Overview"/> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{Sister project links|voy=गाम्बिया}} === सरकार === * [http://www.statehouse.gov.gm/ राष्ट्रपति कार्यालयको वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200327204813/http://statehouse.gov.gm/ |date=2020-03-27 }} === साधारण जानकारी === * [http://www.accessgambia.com/information/ गाम्बिया] – विविध विषय * [http://www.gambia.dk/press/ गाम्बिया दैनिक] – राष्ट्रिय समाचारपत्र * [http://www.gambia.dk/gam.html गाम्बिया] – गाम्बियाको जानकारी समावेश पृष्ठ * [https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/gambia-the/ गाम्बिया] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210403011250/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/gambia-the/ |date=2021-04-03 }}। ''[[द वर्ल्ड फ्याक्टबुक]]''। [[केन्द्रीय गुप्तचर संस्था]]। * {{curlie|Regional/Africa/Gambia}} * [https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-13376517 गाम्बिया] बीबीसी समाचार * {{Wikiatlas|The Gambia|गाम्बिया}} * {{osmrelation-inline|192774}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=GM गाम्बियाको लागि विकास पूर्वानुमान] इन्टरनेसनल फ्युचर्सबाट === पर्यटन === * [http://www.visitthegambia.gm/ गाम्बिया] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100114003822/http://www.visitthegambia.gm/ |date=2010-01-14 }} – आधिकारिक सरकारी पर्यटन वेबसाइट * [http://www.gambiabirdguide.net गाम्बियाका चराहरू] ===व्यापार=== * [http://wits.worldbank.org/CountryProfile/Country/GMB/Year/2011/Summary व्यापार तथ्याङ्क] [[श्रेणी:अफ्रिकी देशहरू]] [[श्रेणी:अङ्ग्रेजी भाषा आधिकारिक भएका देश तथा क्षेत्रहरू]] [[श्रेणी:अल्पविकसित देशहरू]] [[श्रेणी:अफ्रिकी सङ्घका सदस्य राष्ट्रहरू]] [[श्रेणी:राष्ट्रमण्डलका सदस्य राष्ट्रहरू]] [[श्रेणी:गणतन्त्रहरू]] [[श्रेणी:संयुक्त राष्ट्रसङ्घका सदस्य राष्ट्रहरू]] j4s9rp1sx25szty7na0u7jqy7c87znb 0 125814 1365834 1349771 2026-07-13T02:35:15Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1365834 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = झरेको पात | author = [[धनुषचन्द्र गौतम]] | image = झरेको पात (उपन्यास) .jpg | caption = झरेको पात (उपन्यास) को अधिल्लो आवरण पृष्ठ | title_orig = | translator = | illustrator = | cover_artist = | country = {{झण्डा|नेपाल}} | language = [[नेपाली]] | series = पहिलो | subject = [[उपन्यास]] | genre = प्रेम, जीवन र दर्शन | publisher = पैरबि बुक हाउस प्रा.लि. | publisher2 = | pub_date = विसं २०७६ कार्तिक | english_pub_date = | media_type = | pages = १८८ पृष्ठ | awards = | isbn = | oclc = | dewey = | congress = | preceded_by = | followed_by = | wikisource = }} '''झरेको पात (उपन्यास)''' [[प्रेमप्रकाश मल्ल]]द्वारा लेखिएको र [[साझा प्रकाशन]]ले बजारमा ल्याएको एक नेपाली भाषाको [[उपन्यास]] हो । यस उपन्यासको मूल विषयवस्तु सामाजिक हो र कथानक असफल प्रेम कहानी रहेको छ । यस उपन्यासमा प्रेम र विवाह गर्ने उमेर पुगेका एक जोडी युवा युवती प्रेम सफल बनाउन उनीहरूको तर्फबाट भगीरथ प्रयत्न गर्दा पनि असफल हुन पुगेका छन्, भने समाजमा हुने आर्थिक, जातीय, वर्गीय, धार्मिक जस्ता उँचो निचो, सानो ठुलो, भेदभावले अझै पनि युगल जोडीहरूले मृत्युवरण गर्नु परेको छ भन्ने घटना यस उपन्यासले प्रस्त पार्दछ<ref>{{cite web|title=झरेको पात र उडान उपन्यास एक विश्लेषण रश्मि भट्ट|url=https://www.brtnepal.com/2020/04/22/110830.html|website=brtnepal|accessdate=२०७७ वैशाख १० गते ७:१०}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220701195652/https://www.brtnepal.com/2020/04/22/110830.html |date=2022-07-01 }}</ref> । उपन्यासको कथावस्तुले दैलेख र सुर्खेतको भूगोल नाघेको छ । संस्कार र संस्कृतिको छाप बोक्दै अलि परको भूगोल बर्दियासमेत पुगेको छ । सशस्त्र युद्घकालीन सेनाको अस्थायी क्याम्प अघोषित चिहानघाटका रूपमा प्रतिनिधि अवशेष बनेर उभिएको छ । टिकापुर कैलाली घटना मानवतामाथिको एउटा अमानवीय कलङ्कको दृष्टान्त पनि यहाँ देख्न सकिन्छ । त्यति मात्र नभई कथावस्तु सीमापारि दार्जिलिङ पनि पुगेको छ । बीचको मधेस पनि घटना र सम्झनामा अविस्मरणीय बनिदिन्छ । ==वर्णन== लक्ष्मीपूजाको दिन छ । दैलेखी भूगोलको एउटा भिरमा घाँस काट्न जाँदा एक महिला सुत्केरी हुन्छिन् । आफू र आफ्नो वंश प्रतिनिधि ठानिएको पुरुष बच्चालाई सर्वशक्तिमान शासकको रूपमा स्थापित गराई आफ्नै विपरीत लिङ्गी सन्तानलाई नोकरसरह व्यवहार गर्ने पुरुषवादी एकात्मक चिन्तनको कुरूप सामाजिक परिवेशबिच ती महिलाले वनमै छोरी जन्माउँछिन् । शिकारीहरूले भेटेर उद्धार गरी घर पुर्‍याइदिन्छन् । घर खान्दानी छ । सुत्केरीको राम्रै स्याहारसहित बच्चाको न्वारान गरिन्छ । नाम राखिन्छ– पार्वती । थर त मल्ल हुँदै हो । यिनै पार्वती मल्ल म पात्र भई कथा वाचन गर्दछिन् । उनै हुन् यस उपन्यासकी मुख्य पात्र । उपन्यास खण्ड खण्डमा विभाजित छ । प्रत्येक खण्ड शीर्षकयुक्त छन् । ===शीतको थोपा=== यस खण्डमा पार्वती मल्लको जन्म खान्दानी परिवारमा भए पनि पितृसत्ताको विभेदमा आफ्नै घरका छोरीहरूसमेत पर्ने दृष्टान्त देखाइएको छ । समयको मागअनुसार पार्वतीलाई विद्यालय जानबाट रोकिँदैन । उनी विद्यालय जान्छिन् । जाँच आउँछ, दिन्छिन् । अर्काको दैलो पोत्ने जात हो, जेसुकै गरोस् भन्ने मनोविज्ञानमा बाँचेको परिवार छ । नतिजा आउने दिन पार्वतीको कोही अभिभावक विद्यालय जाँदैनन् । एक्लै नतिजा पर्खिरहेकी पार्वती प्रथम भएर पुरस्कार ग्रहण गर्छिन् । घर फर्कंदा साथीहरू अभिभावकसहित देखेर पार्वती रुन्छिन् । उपन्यासकार यो आँसुलाई शीतको थोपासँग तुलना गर्छन् । ‘बालवीर काकाको आँसु’ शीर्षकको दोश्रो खण्डमा धेरै मृत्युका घटनाहरू छन् । मानवीय त्रुटिका कारण हुने मृत्युहरू । शिकार खेल्न जाँदा शिकारीको बन्दुकले आफ्नै साथी ढल्छ । बिषालु जङ्गली च्याउ खाँदा परिवारै मर्छन् । छाउगोठमा महिलाको मृत्यु हुन्छ । यी सब मृत्युहरूले पाठकलाई दुखाउँछन् नै । तर त्योभन्दा बढी दुखाउँछ, रिन तिर्न नसकेपछि भएभरको जायजेथा सामन्तलाई जिम्मा लगाई गाउँ छोडेर हिँड्ने कथित दलित पात्र बालवीरको बहिर्गमनले । मृतकको शोकमा हैन, जीवितको उद्धारमा जीवनको ऊर्जा लगाउनु मानवको धर्म हो भन्ने सन्देश यहाँ छ । ===अनौठो संसार=== यस खण्डमा आइपुग्दा पार्वती ठुली भैसक्छिन् । एसएलसी दिइसकेपछि नतिजा नआउँदाको समय यहाँ छ । गाई चराउँदै जङ्गल र खोलातिर बित्दछन् दिनहरू । एकदिन, पार्वतीहरू खोलामा पौडी खेल्दै हुन्छन् । त्यसै बेला सबैका गाईवस्तु असाधारण तरिकाले दौडेर मान्छेनजिक आउँछन् । तर पार्वतीको लैनो गाई आउँदैन । त्यसलाई बाघले आक्रमण गरेर मारेको भेटिन्छ । मृत गाईको थुन गानिएर दुध झर्ला जस्तो देखिन्छ । पार्वती घर गएर बाच्छासित रुन्छिन् । यसबाट लेखकको भावुकता र प्राणीप्रतिको समदृष्टि अनुमान गर्न सकिन्छ । स्वाभाविक हो, यो उमेरमा प्रेम हुन्छ । यहाँ पार्वती सुवास भन्ने केटाको प्रेममा पर्छिन् । उनको साथी चन्द्रा दिपकसँगको प्रेममा पर्छिन् । कसैलाई बिनाकाम भेटिरहन मन लाग्छ भने त्यो प्रेम हो र प्रेममा परेको बेला अनेक बहानामा प्रेमी–प्रेमिका भेटिरहन्छन् । यहाँ पनि पार्वती, सुवास, चन्द्रा र दिपकहरू भेट्दैनन् मात्रै, रातै पनि बिताउँछन् । यो त भयो उमेरदारीले गर्ने स्वाभाविक प्रेमको चित्रण । यसभन्दा फरक प्रेम पनि छ यहाँ । गाउँमा एक जना कोढी छन् । उनको घर छैन, कटेरामा बस्छन् । एकदिन बिहान सबेरै, पार्वतीहरू पानी लिन जाँदा कोढीको कटेरामा अनौठो दृश्य देख्छन् । ‘माथि बज्यै’ भनिएकी (सायद माथि घर भएकी) बृद्धा कोढीलाई [[अँगालो]]मा बेरेर रुँदै हुन्छिन् । नातिनातिनासमेत भएकी बज्यैले कोढीलाई त्यसरी अँगालो हालेर रोएको देखाउनु प्रेमको अनन्ततामाथि लेखकको न्याय हो भन्न सकिन्छ । एकदिन कोढीको मृत्यु हुन्छ । कटेरानजिकै चिहान खनेर शव गाडिन्छ । केही समयपछि चिहानमा पीपलको बिरुवा देखिन्छ । पीपल तिनै बज्यैले रोपेको अनुमान गर्न घोत्लिनै पर्दैन । नवप्रेमीहरूलाई हामी पनि बुढा हुन्छौँ र त्यति बेला अहिले गरेको प्रेम बिर्सिंदैन (नदेखाउनु अलग कुरा) भन्ने सन्देश दिन प्रेमको यो सन्दर्भ सफल त छ नै, एक लेखकका हैसियतमा (मलाई) सकारात्मक ईष्र्यासमेत पैदा गर्दछ । अर्को खण्डको शीर्षक छ ‘जलमै हराए जलराशिका फोकाहरू’ । पार्वतीका हजुरबा गाउँका एक सामन्त हुन् । विभेदजन्य व्यबहारको असली कार्यान्वयन उनैले गराउँथे । गरिब निमुखाको बास उठाउन अप्ठेरो मान्दैनथे । घरमा छोराको जातलाई बेहद स्वतन्त्रता दिने र छोरीमाथि विभेद गर्ने काम पनि उनकै थियो । यसबाट पुल्पुलिएको पार्वतीको दाइ साइँदुवा भएर निस्केको थियो । एकदिन गाउँको मेलामा एक जनाको हात छिनाएपछि बेपत्ता भयो । चिना, जोखना अनेक हेराउँदा पनि कहीँ पत्ता लागेन । यसबिच हजुरबा बिते । व्यबहार बाको काँधमा आयो । बाको स्वभाव हजुरबाको झैँ सामन्ती थिएन । पार्वतीलाई माग्न कुटुम्ब आउँदा बेपत्ता छोरो फर्केर आउला, त्यतिन्जेलसम्म पठाउन मन छैन भनिदिए । जुन कुरा पार्वतीको इच्छाअनुकूल मात्र थिएन, प्रेममाथिको न्याय पनि थियो । एसएलसीको नतिजा आयो । पार्वती फेल भइन् । सुवास पास मात्र भएन, थप उच्च शिक्षा लिन गाउँ छोडेर सुर्खेत हिँड्यो । ऊसँगको बिछोडमा तड्पिरहेकी पार्वतीको मनमा त्यति बेला खुसी छायो, जति बेला बर्षौं बेपत्ता भएको दाइ फर्केर आइपुग्यो । पार्वती मात्र हैन बाआमा र गाउँघर नै खुसी बनाउँदै आइपुगेको पार्वतीको दाइले खुसीलाई धेरै दिन टिक्न भने दिएन । जाँडरक्सी, जुवातास र रन्डीबाजीको कुलतमा फसेर फर्केको उसले गाउँमा पनि त्यही व्यवहार गर्दा परिवारको खुसी पानीको फोका झैँ पानीमै बिलाएको प्रसङ्गसँगै बच्चालाई पुल्पुल्याउँदाको भयङ्कर नतिजा एकदमै स्वाभाविक ढङ्गले प्रस्तुत छ यहाँ । ===मृगतृष्णा=== यस खण्डमा पार्वतीको दाइले जुवा खेलेर आमाको सुनधरी सिध्याउँछ । सम्झाउँदा बालाई पिट्छ । बाआमाको मन हो, सुधार्नै प्रयास गर्छन् । सुध्रिने आसमा बिहे गरिदिन्छन् । सुध्रिनु त परै, बुहारीकै बेहाल बनाइदिन्छ । उनी दुब्लाएर दयालाग्दो बन्छिन् । दशा त्यत्तिमै सकिँदैन । अर्काको स्वास्नी भगाएर ल्याउँछ । बाआमाले जारी तिरिदिनुपर्छ । जारी ल्याएको श्रीमतीको हालत पनि जेठीकै जस्तो बनाइदिन्छ । ‘अँधेरी रात र विरही धुन’ शीर्षकको खण्डमा पार्वतीकी साथी चन्द्रा (दिपकसँग प्रेम गर्थी) लाई अभिभावकको गोप्य स्वीकृतिमा कुटुम्बले लतार्छन् । अनिच्छित नै भए पनि उनको बिहे हुन्छ । जसको परिणाम दिपकको हृदयघात भई मृत्यु हुन्छ । यता पार्वतीलाई बाबुसरहको फुपाजु माग्न आउँछन् । पार्वती बुवासमानको मान्छेलाई बाबुकै आदर गर्छु, अब एक शब्द पनि कुरा अघि बढ्यो भने मर्छु भन्छिन् । दुुष्ट दाइले पैसा लिएर वचन दिएको हुन्छ । बहिनीको व्यवहारले रिसाउँछ । ऊ पार्वतीलाई पिट्न थाल्छ । छुट्याउन जाँदा बुवाको हातै भाँचिदिन्छ । काम्रो बाँधेकै अवस्थामा पार्वती, बुवा र आमाले घर छोड्छन् । ===गाउँको सम्झना=== शीर्षकमा अर्को खण्ड छ । यसमा घर (दैलेख) बाट हिँडेका पार्वतीहरू सुर्खेत पुगेर मीतबाको घरमा बस्न थाल्छन् । क्याम्पस पढ्न सुर्खेत नै गएको सुवाससँग अनेक असजिलोबिच पार्वतीको भेट हुन्छ । त्यतिन्जेल देशमा जनयुद्धले बृहत् रूप लिइसकेको हुन्छ । पार्वतीका आफ्नाहरू भटाभट युद्धमा होमिन्छन् । प्रेमी सुवास र साथी चन्द्रा छापामार बनेर भूमिगत बन्छन् । चन्द्रा त नाबालक छोरा नै छोडेर हिँड्छे । ‘कथित जनयुद्ध, चन्द्रा र मेरो जीवन’ शीर्षकको अर्को खण्डमा पार्वतीलाई भेट्न चन्द्रा आउँछे । उनीहरूको भेटमा पाठक पनि भावुक बन्न बाध्य भइन्छ । यहाँ पार्वतीले बोलेको एउटा संवाद छ– ‘चन्द्रा ! म अघि मरेँ भने मेरा बाआमा तेरा जिम्मा । बाँचेँ भने तेरो सन्तान मेरो जिम्मा ।’ शालीन शैलीमा साथीलाई मरे पनि छोराको पिर नगर् भन्ने आशयको संवाद हो यो । तर मृत्यु कसैको सापेक्षतामा हुँदैन । अनपेक्षित रूपमा पार्वतीको बुवाको मृत्यु हुन्छ । चन्द्रा भने राज्य पक्षबाट पक्राउ पर्छे । ===रुन जन्मिएकी म=== ‘रुन जन्मिएकी म’ शीर्षकको अर्को खण्डमा पार्वतीको दाइको असामयिक मृत्यु हुन्छ । आमा र पार्वती घर फर्किन्छन् । घरमा आमाको पनि मृत्यु हुन्छ । पार्वती भदैनीसँग बस्न थाल्छिन् । त्यो पनि एकदिन पोइला जान्छे । जताततैबाट एक्लिएकी पार्वती फेरि गाउँ छोड्छिन् । ‘फूलमती, आशाको दियो र दुःखको उत्खनन्’ शीर्षकको अर्को खण्डमा राजापुरको परिवेश छ । त्यहाँ दिदीभिनाजुको घरमा बस्ने क्रममा फुलमती नामकी थरुनीसँग पार्वतीको मित्रता हुन्छ । फुलमती औपचारिक शिक्षा नलिएकी तर बौद्धिक कुरा गर्छे । पाठकलाई यो अस्वाभाविक लाग्न सक्छ । संयोग त के भैदिन्छ भने जनयुद्धमा हिँडेको सुवास यही गाउँमा आएर बसेको हुन्छ । फुलमतीकै घरबाट बेपत्ता भएको हुन्छ । फुलमतीसँगै सम्बन्ध बनाएको आरोपमा पार्टीले कारबाही गर्दा ऊ भागेको सन्दर्भ उल्लेख छ । थारु जातिको सामाजिक र मनोवैज्ञानिक स्थितिको चित्रण गर्दै जनयुद्ध, मधेस आन्दोलन र कैलाली घटनाको सन्दर्भलाई ऐतिहासिक दस्ताबेजका रूपमा रहने गरी आख्यानको भाषामा लोभलाग्दो गरी प्रस्तुत गरिएको यस खण्डमा सुर्खेतबाट छुटेपछिको चन्द्राको कथा पुरा गर्न लेखकले फरक प्रयोग गरेको देखिन्छ । धामीलाई हेराएर चन्द्राको आत्मा बोलाइन्छ । आत्माले आफू मरिसकेको र बच्चाको ख्याल गरिदिन आग्रह गर्छ । जुन प्रयोग आकर्षक देखिए पनि अदृश्य शक्तिमाथिको विश्वास स्वाभाविक लाग्दैन । ===दुःख र पापको भरिया=== ‘दुःख र पापको भरिया’ शीर्षकको अर्को खण्डमा भिनाजुका भाइहरू भट्टीमा बसेर पार्वतीको कुरा काट्छन् । ‘माल’ भन्दै अपमान बोल्छन् । पार्वतीले सुन्छिन् । असह्य पीडा हुन्छ । त्यहाँ बस्न मनै लाग्दैन । पार्वती गाउँ फर्किन्छिन् । गाउँमा पनि स्वास्नीले छोडेकाहरूले आँखा लाउँछन् । विकल्प नभएपछि अपमानित भएर पनि बाँच्नै पर्ने नियतिबिच एकदिन अचानक दार्जिलिङ भ्रमणको संयोग जुर्छ । पार्वती दार्जिलिङ जान्छिन् । संयोगवश सुवास त्यहाँ भेटिन्छ । तर बोलाउँदा बोल्दैन, तर्केर हिँड्छ । वेदनाले खग्रास भएर गाउँ फर्केकी पार्वती सांसारिक मायामोहबाट निवृत्त भई सन्यास ग्रहण गर्छे । तर, ध्यानमा लीन हुँदा भगवानको दर्शन हैन, सुवासको चित्र प्रकट हुन्छ । ===मुक्ति=== ‘मुक्ति’ शीर्षकमा उपन्यासको अन्तिम खण्ड छ । यसमा सन्यासी अवस्थामै पार्वतीले बगरमा बेवारिसे नवजात शिशु भेट्छिन् । आमा बन्ने सपनासँगै शिशुको उद्धार गर्दै गृहस्थीमा फर्किन्छिन् । टुहुराले भोग्ने गरिबीको चरम दुःख भोग्दै चन्द्राको छोरा पनि आइपुग्छ । पार्वती उसको पनि आमा बनिदिन्छिन् । छोरामा छोरा, छोरीमा छोरी भएर पनि मनभरिको तृष्णाले पार्वती आफूलाई पूर्ण ठान्न सक्दिनन् । सायद यो तृष्णा सुवासको उपस्थितिले मात्र मेटिने छ । जुन यो जुनीमा असम्भव भैसकेको छ । यहाँ कथामा ट्वीस्ट आउँछ । यो जुनीमा भेट्ने आशा मारिएको सुवास अकस्मात् गाउँ आइपुग्छ । तर रोगले ग्रस्त भएर आएको ऊ पार्वतीसँग भेट्न नपाउँदै मृत्युवरण गर्छ । पार्वती सुवासको लागि अन्तिम उपहार फूलको माला उन्छिन् । माला बोकेर रुँदै रुँदै सुवासको मृत शरीर भेट्न हिँड्दा उपन्यास सकिन्छ । यो उपन्यास प्रेमकथा मात्र हैन, प्रेमकथा पनि हो । लामै समयको कथा हो तर सानो आकारमा भन्न सक्नु प्रेमप्रकाशको क्षमता हो । सिलसिलेवार बग्ने सबै घटनाहरू घटेकै झैँ लाग्ने उपन्यासमा बिम्बहरू प्रयोग मात्र भएका छैनन्, चित्ताकर्षक पनि छन् । ‘जलमै हराए जलराशिका फोकाहरू’ शीर्षकको सन्दर्भलाई उदाहरणको रूपमा लिन सकिन्छ । यसमा उखानहरूको सान्दर्भिक प्रयोगसँगै स्थानीय जनबोलीको उच्चारण संवादहरूमा जस्ताको तस्तै आउँछन् । सम्बन्धित भूगोलका लोकलयहरू पनि पुस्तकमा समेटिएका छन् । उपन्यासको अर्को आकर्षण भाषाशैली हो । छोटा र छरिता वाक्यहरूले उपन्यासलाई झर्कोलाग्दो हुनबाट पुरै बचाएको छ । उपन्यास पढिसक्दा प्रेमप्रकाश मल्लभित्र अथाह कथाको भण्डार मात्र हैन, बेजोड लेखन शिल्प पनि देखिन्छ । यति हुँदाहुँदै पनि पुस्तकमा केही कमजोरी हुनु सबै लेखकहरूको साझा विशेषता हो भन्न हिच्किचाइरहनु पर्दैन । ‘झरेको पात’मा पनि केही कमजोरीहरू छन् । ==उपन्यासका मुख्य पात्रहरु== ;यस झरेको पात नामक उपन्यासका मुख्य पात्रहरु<ref>{{cite web|title=प्रेमप्रकाश मल्ल र झरेको पात|url=https://www.harekpalnews.com/archives/94916|website=harekpalnews.com|accessdate=२०७७ वैशाख १९ गते}}{{Dead link|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ;पार्वती मल्ल प्रेमको आँखाले हेर्दा समर्पित प्रेमकी विशुद्घ प्रतिमूर्तिझैं श्रद्घेय लाग्छे पार्वती । कस्तै कठिन घडीमा पनि उसले पारिवारिक जिम्मेवारी पूरा गरेर एक असल सन्तानको परिचय दिएकी छ । वास्तविक प्रेमीप्रतिको समर्पण, सामाजिक उत्तरदायित्वबोध र परोपकारी गुणले नुहेकी छ ऊ । निरन्तरको असफलता र विसङ्गतिबोधले विचलित भई सन्यासी मार्ग रोज्नु उसको मानवीय स्वभाव भित्रकै एउटा वास्तविकता हो । तैपनि नदी किनारमा भेटिएको शिशु र चन्द्राको छोराको जीवन रक्षालाई उसले आफ्नो परम कर्तव्य ठानी । नवजात शिशुको साकार स्वरूपभन्दा ठूलो ईश्वरको निराकार रूपलाई मानिन उसले । यस अर्थमा मानवताको पूजा नै सच्चा ईश्वरत्व प्राप्तिको मार्ग सम्झने पार्वती महामानवजस्तै लाग्छे । उसको धीरता, सहनशीलता र आशावादिता सर्वथा अनुकरणीय र प्रशंसनीय लाग्छन् । ;सुवास ;चन्द्रा अन्यायका विरुद्घ न्यायको खोजीमा हिँडेकी चन्द्राले असमयमै जीवन गुमाउन पुग्दछिन् । गतिशील, पीडित र जुझारु उसले आफ्नै कोखीको घाउलाई समेत भुलेर युद्घमा हामफालेकी थिई थिइन् । उसको जीवनले तमाम ज्ञातअज्ञात सहिदहरूको सम्झना गराउँछ । ;फूलमती थारु समाजकी एक जिउँदी योद्घा फूलमतीको जीवन सङ्घर्षले पाठकलाई सधैँ सम्झिरहने बनाउँछ । युद्घकै अभिघात भोगेकी ऊ पनि सहयोगी, न्यायप्रेमी, सङ्घर्षशील र खुला मनकी धनी छे । ;जुठे ज्ञान प्राप्ति र व्यक्तित्व विकासलाई कथित जातीय पर्खालले छेक्न सक्दो रहेनछ भन्ने भाव जुठेको कहानीबाट पनि पाठकहरुले जानकारी पाउन सक्दछन् । ;दिपक ==श्रव्य वाचन== यस झरेको पात (उपन्यास) उज्यालो रेडियो एफएममा समेत वाचन भएको थियो। उज्यालो एफएममा हरेक हप्ताको मंगलबार र शुक्रबार प्रसारण हुने श्रुति संवेग नामक कार्यक्रममा कृति वाचन कार्यक्रमममा [[अच्युत घिमिरे]]द्वारा यस उपन्यास वाचन भएको थियोे । उक्त कार्यक्रममा यस उपन्यसका कुल ९ पूर्ण श्रृङ्खलाहरूमा वाचन भएको थियो । ==सन्दर्भ सामग्री== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरु== *[https://sahityapost.com/book-post/5903/ साहित्य पोष्टको आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220629163037/https://sahityapost.com/book-post/5903/ |date=2022-06-29 }} [[श्रेणी:नेपाली भाषाका उपन्यासहरू]] [[श्रेणी:नेपाली साहित्य]] r1r9dovbvpqv7j1eywliqkinv6z8uhf 0 130071 1365854 1364557 2026-07-13T10:08:15Z Bishaldev100 28807 1365854 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = जुलियन अल्भारेज | image = Arg vs mex julianalvarez ochoa y messi (cropped).jpg | caption = Álvarez playing for [[अर्जेन्टिना राष्ट्रिय फुटबल टोली|अर्जेन्टिना]] at the [[2022 FIFA World Cup]] | fullname = Julián Álvarez<ref name="NameBirthHeight">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |title=FIFA World Cup Qatar 2022™: List of Players: Argentina |publisher=FIFA |page=1 |date=29 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221130184801/https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |archive-date=30 November 2022}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|2000|1|31|df=y}}<ref name="NameBirthHeight"/> | birth_place = Calchín, [[Córdoba, Argentina|Córdoba]]<!-- DO NOT LINK, see [[MOS:GEOLINK]] for further guidance -->, Argentina<!-- DO NOT LINK, see [[MOS:GEOLINK]] for further guidance --><ref>{{cite web |title=Julian Alvarez |url=https://www.cariverplate.com.ar/ver-jugador-julian-alvarez-1662|publisher=Club Atlético River Plate|archive-url=https://web.archive.org/web/20220619221446/https://www.cariverplate.com.ar/ver-jugador-julian-alvarez-1662|archive-date=19 June 2022}}</ref> | height = {{height|m=1.70}}<ref name="NameBirthHeight"/> | position = [[Forward (association football)|Forward]] | currentclub = Atlético Madrid | clubnumber = 19 | youthyears1 = 2014–2016 | youthclubs1 = Atlético Calchín | youthyears2 = 2016–2018 | youthclubs2 = [[Club Atlético River Plate|River Plate]] | years1 = 2018–2022 | clubs1 = [[Club Atlético River Plate|River Plate]] | caps1 = 57 | goals1 = 23 | years2 = 2022– | clubs2 = [[म्यानचेस्टर सिटी फुटबल क्लब|म्यानचेस्टर सिटी]] | caps2 = 13 | goals2 = 3 | years3 = 2022 | clubs3 = → रिभर प्लेट (loan) | caps3 = 17 | goals3 = 11 | nationalyears1 = 2018–2019 | nationalteam1 = [[Argentina national under-20 football team|Argentina U20]] | nationalcaps1 = 15 | nationalgoals1 = 2 | nationalyears2 = 2019–2020 | nationalteam2 = [[Argentina national under-23 football team|Argentina U23]] | nationalcaps2 = 9 | nationalgoals2 = 2 | nationalyears3 = 2021– | nationalteam3 = [[अर्जेन्टिना राष्ट्रिय फुटबल टोली|अर्जेन्टिना]] | nationalcaps3 = 19 | nationalgoals3 = 7 | club-update = 23:34, 31 December 2022 (UTC) | nationalteam-update = 18 December 2022 | medaltemplates = {{medalSport|Men's [[Association football|football]]}} {{Medal|Country|{{fb|ARG}}}} {{MedalComp|[[FIFA World Cup]]}} {{Medal|W|[[2022 FIFA World Cup|2022 Qatar]]|}} {{MedalComp|[[Copa América]]}} {{Medal|W|[[2021 Copa América|2021 Brazil]]|}} {{MedalComp|[[CONMEBOL–UEFA Cup of Champions]]}} {{Medal|W|[[2022 Finalissima|2022 England]]|}} }} '''जुलियन अल्भारेज''' (जन्म: ३१ जनवरी २०००) एक [[अर्जेन्टिना|अर्जेन्टिनी]] व्यवसायिक [[फुटबल खेल|फुटबलर]] हुन्। उनले [[ला लिगा]] क्लब [[एट्लेटिको म्याड्रिड]] र [[अर्जेन्टिना राष्ट्रिय फुटबल टोली|अर्जेन्टिना राष्ट्रिय टोली]]का लागि [[अग्रपङ्क्ति (फुटबल)|फरवार्ड]]को रूपमा खेल्छन् । यस अघि [[प्रिमियर लिग]] क्लब [[म्यानचेस्टर सिटी फुटबल क्लब|म्यानचेस्टर सिटी]]को सदस्य थिए। उपनाम ''ला अरना'' ("द स्पाइडर") पाएका उनी प्रेसिङ, गतिशील स्कोरिङ क्षमता, र लिङ्क-अप खेलको लागि परिचित छन् । फिफा विश्व कप र महादेशीय ट्र्रिबल जित्ने एक मात्र खेलाडी हुन् । उनी [[२०२२ फिफा विश्वकप]] जित्ने [[अर्जेन्टिना राष्ट्रिय फुटबल टोली|अर्जेन्टिना]]को टोलीका साथै २०२२–२३ सिजनमा महाद्वीपीय ट्रेबल जित्ने म्यानचेस्टर सिटीको टोलीका प्रमुख सदस्य थिए, र एउटै सिजन ट्रेबल र विश्वकप जित्ने पहिलो खेलाडी बनेका थिए। <ref>{{cite web |date=10 June 2023 |title=Julián Álvarez and Máximo Perrone win Champions League with Manchester City |url=https://mundoalbiceleste.com/2023/06/10/julian-alvarez-and-maximo-perrone-win-champions-league-with-manchester-city/ |publisher=Mundo Albiceleste}}</ref> == क्लब क्यारियर == === रिभर प्लेट === '''अल्भारेज''' २०१६ मा Atlético Calchín बाट रिभर प्लेटमा सामेल भए। उनले क्लबको युवा टोलीसँग जेनेरेशन एडिडास कपमा भाग लिए। <ref name="Soccerway">{{Cite news|url=https://int.soccerway.com/players/julian-alvarez/551778/|title=Argentina - J. Álvarez|work=Soccerway|access-date=31 October 2018}}</ref> <ref name="GOAL1">{{Cite news|url=https://www.goal.com/en-gb/news/julian-alvarez-the-ex-real-madrid-kid-spearheading-river/onxx4gbgla9i1lqtl48adnfbh|title=Julian Alvarez: The ex-Real Madrid kid spearheading River Plate's Libertadores quest|date=17 December 2020|work=Goal.com|access-date=18 December 2020}}</ref> <ref name="River Plate">{{Cite news|url=http://www.cariverplate.com.ar/lvarez-llego-al-gol-por-consecuencia-del-juego|title=Álvarez: Llego al gol por consecuencia del juego|work=River Plate|access-date=31 October 2018}}</ref> रिभरमा सम्झौता गर्नु अघि, अल्भारेजले [[बोका जूनियर्स|बोका जुनियर्स]] र [[रियल म्याड्रिड|रियल म्याड्रिड]]सँग ट्रायल गरेका थिए। युवा प्रतियोगितामा पछिल्लोका लागि पाँच खेलमा दुई पटक गोल गरेका थिए। <ref name="GOAL1" /> <ref name="Clarín 1">{{Cite news|url=https://www.clarin.com/deportes/futbol/river-plate/historia-pibe-gallardo-dio-river-copa-libertadores_0_SyGAoAdS7.html|title=Se probó en Real Madrid - La historia del pibe al que Gallardo le dio la 9 de River para la Copa Libertadores|date=9 August 2018|work=Clarín|access-date=31 October 2018}}</ref> <ref name="La Nación">{{Cite news|url=https://www.lanacion.com.ar/2185182-quien-es-julian-alvarez-river-inferiores|title=Se probó en Real Madrid, estuvo en el Mundial y el sábado debutaría en River|date=25 October 2018|work=La Nación|access-date=31 October 2018}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181115225043/https://www.lanacion.com.ar/2185182-quien-es-julian-alvarez-river-inferiores |date=15 November 2018 }}</ref> उमेर प्रतिबन्धका कारण उनी रियलमा आउन सकेनन् । <ref name="GOAL1" /> २०१८-१९ को सिजनमा अल्भारेज प्रबन्धक मार्सेलो गालार्डोको नेतृत्वमा रिभर प्लेटको सिनियर टोलीमा बढुवा भए, उनको व्यावसायिक डेब्यु २७ अक्टोबर २०१८ मा एल्डोसिभिसँगको प्राइमरा डिभिजन फिक्स्चरमा आइपुगेको थियो; उनले १-० को जितको छब्बीस मिनेट बाँकी रहँदा रोड्रिगो मोरालाई सब्स्टिच्युट गरे। <ref name="Soccerway" /> <ref name="BDFA">{{Cite news|url=http://www.bdfa.com.ar/jugador.asp?codigo=115018|title=Ficha Estadistica de JULIAN ALVAREZ|work=BDFA|access-date=31 October 2018}}</ref> <ref name="TyC Sports">{{Cite news|url=https://www.tycsports.com/nota/superliga/2018/10/27/julian-alvarez-el-9-que-hizo-su-debut-en-river.html|title=Julián Álvarez, el 9 que hizo su debut en River|date=27 October 2018|work=TyC Sports|access-date=31 October 2018}}</ref> === म्यानचेस्टर सिटी === ३१ जनवरी २०२२ मा, उनको २२ औं जन्मदिनमा, यो पुष्टि भयो कि अल्भारेजले [[प्रिमियर लिग]] च्याम्पियन [[म्यानचेस्टर सिटी फुटबल क्लब|म्यानचेस्टर सिटी]]सँग साढे पाँच वर्षको सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेका थिए। यद्यपि उनी जुलाई सम्म रिभर प्लेटमा लोनमा रहे। <ref>{{Cite news|url=https://www.mancity.com/news/mens/manchester-city-complete-signing-of-julian-alvarez-63779231|title=City sign Julian Alvarez from River Plate|date=31 January 2022|access-date=31 January 2022|publisher=Manchester City F.C.}}</ref> उनले ३० जुलाईमा आफ्नो प्रतिस्पर्धात्मक डेब्युमा गोल गरे, जहाँ सिटी कम्युनिटी शिल्डमा प्रतिद्वन्द्वी [[लिभरपुल फुटबल क्लब|लिभरपुलसँग]] १–३ ले पराजित भयो। <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/live/football/62275194|title=Community Shield: Liverpool 3-1 Man City - Darwin Nunez seals victory|last=Hafez|first=Shamoon|date=29 July 2022|work=BBC Sport|access-date=30 July 2022|language=en-GB}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ७ अगस्टमा, अल्भारेजले [[वेस्टह्याम युनाइटेड फुटबल क्लब|वेस्ट ह्याम युनाइटेडलाई]] २–० ले अवे जितमा [[अर्लिङ हल्यान्ड|अर्लिङ हालान्डको विकल्पका]] रूपमा आएपछि प्रिमियर लिगमा डेब्यु गरे। <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/62366384|title=West Ham 0-2 Man City: Erling Haaland scores twice as Man City turn on style|last=McNulty|first=Phil|date=7 August 2022|access-date=7 August 2022|publisher=BBC Sport}}</ref> ३१ अगस्टमा, अल्भारेजले इतिहाद स्टेडियममा नटिङ्घम फरेस्ट विरुद्ध ६-० को जितमा प्रिमियर लिगमा आफ्नो पहिलो दुई गोल गरे। <ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/62655348|title=Man City 6-0 Nottingham Forest: Erling Haaland scores another hat-trick in easy victory|date=31 August 2022|website=BBC Sport|accessdate=31 August 2022}}</ref> === एट्लेटिको म्याड्रिड === १२ अगस्ट २०२४ मा, [[ला लिगा]] क्लब [[एट्लेटिको म्याड्रिड]]ले एल्भेरेजलाई छ वर्षको सम्झौतामा €९५ मिलियन (£ ८१.८ मिलियन) मा हस्ताक्षर गरेको पुष्टि गर्‍यो, जुन सिटीको लागि क्लब-रेकर्ड बिदाइ भयो। <ref>{{cite news|url=https://en.atleticodemadrid.com/noticias/welcome-julian-alvarez|title=Welcome, Julián Alvarez!|date=12 August 2024|access-date=12 August 2024|publisher=Atlético Madrid}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/athletic/5681745/2024/08/06/julian-alvarez-atletico-madrid-transfer/|title=Atletico Madrid agree €95m deal with Manchester City for Julian Alvarez|last=Ornstein|first=David|date=6 August 2024|access-date=12 August 2024|publisher=The Athletic}}</ref> == अन्तर्राष्ट्रिय करियर == == क्यारियर तथ्याङ्क == === क्लब === === अन्तर्राष्ट्रिय === {{अद्यावधिक|match played 18 December 2022}}<ref name="NFT">{{NFT player|82718|access-date=16 November 2021}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+राष्ट्रिय टोली र वर्ष द्वारा उपस्थिति र लक्ष्यहरू ! राष्ट्रिय टोलि ! वर्ष ! खेल ! लक्ष्यहरू |- | rowspan="2" | [[अर्जेन्टिना राष्ट्रिय फुटबल टोली|अर्जेन्टिना]] | २०२१ | ५ | ० |- | २०२२ | १४ | ७ |- ! colspan="2" | कुल ! १९ ! ७ |} == सम्मान == '''रिभर प्लेट''' <ref name="Soccerway"/> * अर्जेन्टिना प्राइमरा डिभिजन : २०२१ * कोपा अर्जेन्टिना : २०१८–१९ * सुपरकोपा अर्जेन्टिना : २०१९ * Trofeo de Campeones : 2021 * कोपा लिबर्टाडोरेस : २०१८ * रेकोपा सुडामेरिकाना : २०१९ '''म्यानचेस्टर सिटी''' * [[प्रिमियर लिग]]: [[2022–23 Premier League|2022–23]]<ref>{{cite web |title=Julián Álvarez: Overview |url=https://www.premierleague.com/players/52723/Juli%C3%A1n-%C3%81lvarez/overview |access-date=3 June 2023 |publisher=Premier League }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230602230808/https://www.premierleague.com/players/52723/Juli%C3%A1n-%C3%81lvarez/overview |date=2 June 2023 }}</ref> * [[एफए कप]]: [[2022–23 FA Cup|2022–23]]<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/65785637|title=Manchester City 2–1 Manchester United|last=McNulty|first=Phil|date=3 June 2023|access-date=3 June 2023|website=BBC Sport}}</ref> * [[युएफा च्याम्पियन्स लिग|युइएफए च्याम्पियन्स लिग]]: [[२०२२-२३ युएफा च्याम्पियन्स लिग|२०२२-२३]] <ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/65845807|title=Manchester City 1–0 Inter Milan|last=McNulty|first=Phil|date=10 June 2023|access-date=10 June 2023|website=BBC Sport}}</ref> * [[UEFA Super Cup]]: [[2023 UEFA Super Cup|2023]]<ref>{{cite news|url=https://www.uefa.com/uefasupercup/match/2037792--man-city-vs-sevilla/|title=Manchester City 1–1 (5-4p) Sevilla|date=17 August 2023}}</ref> * [[फिफा क्लब विश्वकप]]: [[२०२३ फिफा क्लब विश्वकप|२०२३]] <ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/67795653|title=Manchester City 4–0 Fluminense|date=22 December 2023|access-date=22 December 2023|publisher=BBC Sport}}</ref> '''अर्जेन्टिना U23''' <ref name="Soccerway"/> * CONMEBOL पूर्व ओलम्पिक टूर्नामेंट : 2020 '''अर्जेन्टिना''' <ref name="Soccerway"/> * [[फिफा विश्वकप]] : [[२०२२ फिफा विश्वकप|२०२२]] <ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/football/live/2022/dec/18/argentina-france-world-cup-2022-final-live|title=Argentina beat France on penalties after thrilling World Cup final – live reaction|last=Murray|first=Scott|date=18 December 2022|website=the Guardian|language=|accessdate=18 December 2022}}</ref> * [[कोपा अमेरिका]] : [[२०२१ कोपा अमेरिका|२०२१]] <ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/football/live/2021/jul/10/argentina-v-brazil-copa-america-final-live|title=Argentina 1-0 Brazil: Copa América final – live!|last=Graham|first=Bryan Armen|date=11 July 2021|work=The Guardian|access-date=11 July 2021}}</ref> * CONMEBOL–UEFA कप अफ च्याम्पियन्स : २०२२ <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/61653337|title=Italy 0–3 Argentina: Messi and Di Maria shine in impressive Finalissima win|date=1 June 2022|access-date=2 June 2022|publisher=BBC Sport}}</ref> '''व्यक्तिगत''' * दक्षिण अमेरिकी युवा च्याम्पियनसिप टिम अफ द टूर्नामेंट: २०१९ <ref>{{Cite web|url=https://www.conmebol.com/noticias/el-11-ideal-del-sudamericano-sub-20-chile-2019/|title=El 11 ideal del Sudamericano Sub 20 – Chile 2019 - CONMEBOL|date=2019-02-13|website=www.conmebol.com|language=es-ES|accessdate=2022-12-21}}</ref> * अर्जेन्टिना प्राइमरा डिभिजन शीर्ष स्कोरर : २०२१ * दक्षिण अमेरिकी फुटबलर अफ द इयर : २०२१ * [[:es:Equipo Ideal de América|वर्षको दक्षिण अमेरिकी टोली]] : २०२१ * नोभेम्बरका लागि इतिहाद प्लेयर अफ द मन्थ : २०२२ ==यो पनि हेर्नुहोस्== {{Template:Argentina squad 2022 FIFA World Cup}} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:फिफा विश्वकप विजेता खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:अर्जेन्टिनाका फुटबल खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:सन् २००० मा जन्म]] [[श्रेणी:२०२६ फिफा विश्वकपका खेलाडीहरू]] 1v0fp6ljbse66tn6sgw2c9qqxp1iy3v 1365856 1365854 2026-07-13T10:12:32Z Bishaldev100 28807 1365856 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = जुलियन अल्भारेज | image = Arg vs mex julianalvarez ochoa y messi (cropped).jpg | caption = Álvarez playing for [[अर्जेन्टिना राष्ट्रिय फुटबल टोली|अर्जेन्टिना]] at the [[2022 FIFA World Cup]] | fullname = Julián Álvarez<ref name="NameBirthHeight">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |title=FIFA World Cup Qatar 2022™: List of Players: Argentina |publisher=FIFA |page=1 |date=29 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221130184801/https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |archive-date=30 November 2022}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|2000|1|31|df=y}}<ref name="NameBirthHeight"/> | birth_place = Calchín, [[Córdoba, Argentina|Córdoba]]<!-- DO NOT LINK, see [[MOS:GEOLINK]] for further guidance -->, Argentina<!-- DO NOT LINK, see [[MOS:GEOLINK]] for further guidance --><ref>{{cite web |title=Julian Alvarez |url=https://www.cariverplate.com.ar/ver-jugador-julian-alvarez-1662|publisher=Club Atlético River Plate|archive-url=https://web.archive.org/web/20220619221446/https://www.cariverplate.com.ar/ver-jugador-julian-alvarez-1662|archive-date=19 June 2022}}</ref> | height = {{height|m=1.70}}<ref name="NameBirthHeight"/> | position = [[Forward (association football)|Forward]] | currentclub = Atlético Madrid | clubnumber = 19 | youthyears1 = 2014–2016 | youthclubs1 = Atlético Calchín | youthyears2 = 2016–2018 | youthclubs2 = [[Club Atlético River Plate|River Plate]] | years1 = 2018–2022 | clubs1 = [[Club Atlético River Plate|River Plate]] | caps1 = 57 | goals1 = 23 | years2 = 2022– | clubs2 = [[म्यानचेस्टर सिटी फुटबल क्लब|म्यानचेस्टर सिटी]] | caps2 = 13 | goals2 = 3 | years3 = 2022 | clubs3 = → रिभर प्लेट (loan) | caps3 = 17 | goals3 = 11 | nationalyears1 = 2018–2019 | nationalteam1 = [[Argentina national under-20 football team|Argentina U20]] | nationalcaps1 = 15 | nationalgoals1 = 2 | nationalyears2 = 2019–2020 | nationalteam2 = [[Argentina national under-23 football team|Argentina U23]] | nationalcaps2 = 9 | nationalgoals2 = 2 | nationalyears3 = 2021– | nationalteam3 = [[अर्जेन्टिना राष्ट्रिय फुटबल टोली|अर्जेन्टिना]] | nationalcaps3 = 19 | nationalgoals3 = 7 | club-update = 23:34, 31 December 2022 (UTC) | nationalteam-update = 18 December 2022 | medaltemplates = {{medalSport|Men's [[Association football|football]]}} {{Medal|Country|{{fb|ARG}}}} {{MedalComp|[[FIFA World Cup]]}} {{Medal|W|[[2022 FIFA World Cup|2022 Qatar]]|}} {{MedalComp|[[Copa América]]}} {{Medal|W|[[2021 Copa América|2021 Brazil]]|}} {{MedalComp|[[CONMEBOL–UEFA Cup of Champions]]}} {{Medal|W|[[2022 Finalissima|2022 England]]|}} }} '''जुलियन अल्भारेज''' (जन्म: ३१ जनवरी २०००) एक [[अर्जेन्टिना|अर्जेन्टिनी]] व्यवसायिक [[फुटबल खेल|फुटबलर]] हुन्। उनले [[ला लिगा]] क्लब [[एट्लेटिको म्याड्रिड]] र [[अर्जेन्टिना राष्ट्रिय फुटबल टोली|अर्जेन्टिना राष्ट्रिय टोली]]का लागि [[अग्रपङ्क्ति (फुटबल)|फरवार्ड]]को रूपमा खेल्छन्। यस अघि [[प्रिमियर लिग]] क्लब [[म्यानचेस्टर सिटी फुटबल क्लब|म्यानचेस्टर सिटी]]को सदस्य थिए। उपनाम ''ला अरना'' ("द स्पाइडर") पाएका उनी प्रेसिङ, गतिशील स्कोरिङ क्षमता, र लिङ्क-अप खेलको लागि परिचित छन् । फिफा विश्व कप र महादेशीय ट्र्रिबल जित्ने एक मात्र खेलाडी हुन्। उनी [[२०२२ फिफा विश्वकप]] जित्ने [[अर्जेन्टिना राष्ट्रिय फुटबल टोली|अर्जेन्टिना]]को टोलीका साथै २०२२–२३ सिजनमा महाद्वीपीय ट्रेबल जित्ने म्यानचेस्टर सिटीको टोलीका प्रमुख सदस्य थिए, र एउटै सिजन ट्रेबल र विश्वकप जित्ने पहिलो खेलाडी बनेका थिए। <ref>{{cite web |date=10 June 2023 |title=Julián Álvarez and Máximo Perrone win Champions League with Manchester City |url=https://mundoalbiceleste.com/2023/06/10/julian-alvarez-and-maximo-perrone-win-champions-league-with-manchester-city/ |publisher=Mundo Albiceleste}}</ref> == क्लब क्यारियर == === रिभर प्लेट === '''अल्भारेज''' २०१६ मा Atlético Calchín बाट रिभर प्लेटमा सामेल भए। उनले क्लबको युवा टोलीसँग जेनेरेशन एडिडास कपमा भाग लिए। <ref name="Soccerway">{{Cite news|url=https://int.soccerway.com/players/julian-alvarez/551778/|title=Argentina - J. Álvarez|work=Soccerway|access-date=31 October 2018}}</ref> <ref name="GOAL1">{{Cite news|url=https://www.goal.com/en-gb/news/julian-alvarez-the-ex-real-madrid-kid-spearheading-river/onxx4gbgla9i1lqtl48adnfbh|title=Julian Alvarez: The ex-Real Madrid kid spearheading River Plate's Libertadores quest|date=17 December 2020|work=Goal.com|access-date=18 December 2020}}</ref> <ref name="River Plate">{{Cite news|url=http://www.cariverplate.com.ar/lvarez-llego-al-gol-por-consecuencia-del-juego|title=Álvarez: Llego al gol por consecuencia del juego|work=River Plate|access-date=31 October 2018}}</ref> रिभरमा सम्झौता गर्नु अघि, अल्भारेजले [[बोका जूनियर्स|बोका जुनियर्स]] र [[रियल म्याड्रिड|रियल म्याड्रिड]]सँग ट्रायल गरेका थिए। युवा प्रतियोगितामा पछिल्लोका लागि पाँच खेलमा दुई पटक गोल गरेका थिए। <ref name="GOAL1" /> <ref name="Clarín 1">{{Cite news|url=https://www.clarin.com/deportes/futbol/river-plate/historia-pibe-gallardo-dio-river-copa-libertadores_0_SyGAoAdS7.html|title=Se probó en Real Madrid - La historia del pibe al que Gallardo le dio la 9 de River para la Copa Libertadores|date=9 August 2018|work=Clarín|access-date=31 October 2018}}</ref> <ref name="La Nación">{{Cite news|url=https://www.lanacion.com.ar/2185182-quien-es-julian-alvarez-river-inferiores|title=Se probó en Real Madrid, estuvo en el Mundial y el sábado debutaría en River|date=25 October 2018|work=La Nación|access-date=31 October 2018}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181115225043/https://www.lanacion.com.ar/2185182-quien-es-julian-alvarez-river-inferiores |date=15 November 2018 }}</ref> उमेर प्रतिबन्धका कारण उनी रियलमा आउन सकेनन्।<ref name="GOAL1" /> २०१८-१९ को सिजनमा अल्भारेज प्रबन्धक मार्सेलो गालार्डोको नेतृत्वमा रिभर प्लेटको सिनियर टोलीमा बढुवा भए, उनको व्यावसायिक डेब्यु २७ अक्टोबर २०१८ मा एल्डोसिभिसँगको प्राइमरा डिभिजन फिक्स्चरमा आइपुगेको थियो; उनले १-० को जितको छब्बीस मिनेट बाँकी रहँदा रोड्रिगो मोरालाई सब्स्टिच्युट गरे। <ref name="Soccerway" /> <ref name="BDFA">{{Cite news|url=http://www.bdfa.com.ar/jugador.asp?codigo=115018|title=Ficha Estadistica de JULIAN ALVAREZ|work=BDFA|access-date=31 October 2018}}</ref> <ref name="TyC Sports">{{Cite news|url=https://www.tycsports.com/nota/superliga/2018/10/27/julian-alvarez-el-9-que-hizo-su-debut-en-river.html|title=Julián Álvarez, el 9 que hizo su debut en River|date=27 October 2018|work=TyC Sports|access-date=31 October 2018}}</ref> === म्यानचेस्टर सिटी === ३१ जनवरी २०२२ मा, उनको २२ औं जन्मदिनमा, यो पुष्टि भयो कि अल्भारेजले [[प्रिमियर लिग]] च्याम्पियन [[म्यानचेस्टर सिटी फुटबल क्लब|म्यानचेस्टर सिटी]]सँग साढे पाँच वर्षको सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेका थिए। यद्यपि उनी जुलाई सम्म रिभर प्लेटमा लोनमा रहे। <ref>{{Cite news|url=https://www.mancity.com/news/mens/manchester-city-complete-signing-of-julian-alvarez-63779231|title=City sign Julian Alvarez from River Plate|date=31 January 2022|access-date=31 January 2022|publisher=Manchester City F.C.}}</ref> उनले ३० जुलाईमा आफ्नो प्रतिस्पर्धात्मक डेब्युमा गोल गरे, जहाँ सिटी कम्युनिटी शिल्डमा प्रतिद्वन्द्वी [[लिभरपुल फुटबल क्लब|लिभरपुलसँग]] १–३ ले पराजित भयो। <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/live/football/62275194|title=Community Shield: Liverpool 3-1 Man City - Darwin Nunez seals victory|last=Hafez|first=Shamoon|date=29 July 2022|work=BBC Sport|access-date=30 July 2022|language=en-GB}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ७ अगस्टमा, अल्भारेजले [[वेस्टह्याम युनाइटेड फुटबल क्लब|वेस्ट ह्याम युनाइटेडलाई]] २–० ले अवे जितमा [[अर्लिङ हल्यान्ड|अर्लिङ हालान्डको विकल्पका]] रूपमा आएपछि प्रिमियर लिगमा डेब्यु गरे। <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/62366384|title=West Ham 0-2 Man City: Erling Haaland scores twice as Man City turn on style|last=McNulty|first=Phil|date=7 August 2022|access-date=7 August 2022|publisher=BBC Sport}}</ref> ३१ अगस्टमा, अल्भारेजले इतिहाद स्टेडियममा नटिङ्घम फरेस्ट विरुद्ध ६-० को जितमा प्रिमियर लिगमा आफ्नो पहिलो दुई गोल गरे। <ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/62655348|title=Man City 6-0 Nottingham Forest: Erling Haaland scores another hat-trick in easy victory|date=31 August 2022|website=BBC Sport|accessdate=31 August 2022}}</ref> === एट्लेटिको म्याड्रिड === १२ अगस्ट २०२४ मा, [[ला लिगा]] क्लब [[एट्लेटिको म्याड्रिड]]ले एल्भेरेजलाई छ वर्षको सम्झौतामा €९५ मिलियन (£ ८१.८ मिलियन) मा हस्ताक्षर गरेको पुष्टि गर्‍यो, जुन सिटीको लागि क्लब-रेकर्ड बिदाइ भयो। <ref>{{cite news|url=https://en.atleticodemadrid.com/noticias/welcome-julian-alvarez|title=Welcome, Julián Alvarez!|date=12 August 2024|access-date=12 August 2024|publisher=Atlético Madrid}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/athletic/5681745/2024/08/06/julian-alvarez-atletico-madrid-transfer/|title=Atletico Madrid agree €95m deal with Manchester City for Julian Alvarez|last=Ornstein|first=David|date=6 August 2024|access-date=12 August 2024|publisher=The Athletic}}</ref> == अन्तर्राष्ट्रिय करियर == == क्यारियर तथ्याङ्क == === क्लब === === अन्तर्राष्ट्रिय === {{अद्यावधिक|match played 18 December 2022}}<ref name="NFT">{{NFT player|82718|access-date=16 November 2021}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+राष्ट्रिय टोली र वर्ष द्वारा उपस्थिति र लक्ष्यहरू ! राष्ट्रिय टोलि ! वर्ष ! खेल ! लक्ष्यहरू |- | rowspan="2" | [[अर्जेन्टिना राष्ट्रिय फुटबल टोली|अर्जेन्टिना]] | २०२१ | ५ | ० |- | २०२२ | १४ | ७ |- ! colspan="2" | कुल ! १९ ! ७ |} == सम्मान == '''रिभर प्लेट''' <ref name="Soccerway"/> * अर्जेन्टिना प्राइमरा डिभिजन : २०२१ * कोपा अर्जेन्टिना : २०१८–१९ * सुपरकोपा अर्जेन्टिना : २०१९ * Trofeo de Campeones : 2021 * कोपा लिबर्टाडोरेस : २०१८ * रेकोपा सुडामेरिकाना : २०१९ '''म्यानचेस्टर सिटी''' * [[प्रिमियर लिग]]: [[2022–23 Premier League|2022–23]]<ref>{{cite web |title=Julián Álvarez: Overview |url=https://www.premierleague.com/players/52723/Juli%C3%A1n-%C3%81lvarez/overview |access-date=3 June 2023 |publisher=Premier League }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230602230808/https://www.premierleague.com/players/52723/Juli%C3%A1n-%C3%81lvarez/overview |date=2 June 2023 }}</ref> * [[एफए कप]]: [[2022–23 FA Cup|2022–23]]<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/65785637|title=Manchester City 2–1 Manchester United|last=McNulty|first=Phil|date=3 June 2023|access-date=3 June 2023|website=BBC Sport}}</ref> * [[युएफा च्याम्पियन्स लिग|युइएफए च्याम्पियन्स लिग]]: [[२०२२-२३ युएफा च्याम्पियन्स लिग|२०२२-२३]] <ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/65845807|title=Manchester City 1–0 Inter Milan|last=McNulty|first=Phil|date=10 June 2023|access-date=10 June 2023|website=BBC Sport}}</ref> * [[UEFA Super Cup]]: [[2023 UEFA Super Cup|2023]]<ref>{{cite news|url=https://www.uefa.com/uefasupercup/match/2037792--man-city-vs-sevilla/|title=Manchester City 1–1 (5-4p) Sevilla|date=17 August 2023}}</ref> * [[फिफा क्लब विश्वकप]]: [[२०२३ फिफा क्लब विश्वकप|२०२३]] <ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/67795653|title=Manchester City 4–0 Fluminense|date=22 December 2023|access-date=22 December 2023|publisher=BBC Sport}}</ref> '''अर्जेन्टिना U23''' <ref name="Soccerway"/> * CONMEBOL पूर्व ओलम्पिक टूर्नामेंट : 2020 '''अर्जेन्टिना''' <ref name="Soccerway"/> * [[फिफा विश्वकप]] : [[२०२२ फिफा विश्वकप|२०२२]] <ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/football/live/2022/dec/18/argentina-france-world-cup-2022-final-live|title=Argentina beat France on penalties after thrilling World Cup final – live reaction|last=Murray|first=Scott|date=18 December 2022|website=the Guardian|language=|accessdate=18 December 2022}}</ref> * [[कोपा अमेरिका]] : [[२०२१ कोपा अमेरिका|२०२१]] <ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/football/live/2021/jul/10/argentina-v-brazil-copa-america-final-live|title=Argentina 1-0 Brazil: Copa América final – live!|last=Graham|first=Bryan Armen|date=11 July 2021|work=The Guardian|access-date=11 July 2021}}</ref> * CONMEBOL–UEFA कप अफ च्याम्पियन्स : २०२२ <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/61653337|title=Italy 0–3 Argentina: Messi and Di Maria shine in impressive Finalissima win|date=1 June 2022|access-date=2 June 2022|publisher=BBC Sport}}</ref> '''व्यक्तिगत''' * दक्षिण अमेरिकी युवा च्याम्पियनसिप टिम अफ द टूर्नामेंट: २०१९ <ref>{{Cite web|url=https://www.conmebol.com/noticias/el-11-ideal-del-sudamericano-sub-20-chile-2019/|title=El 11 ideal del Sudamericano Sub 20 – Chile 2019 - CONMEBOL|date=2019-02-13|website=www.conmebol.com|language=es-ES|accessdate=2022-12-21}}</ref> * अर्जेन्टिना प्राइमरा डिभिजन शीर्ष स्कोरर : २०२१ * दक्षिण अमेरिकी फुटबलर अफ द इयर : २०२१ * [[:es:Equipo Ideal de América|वर्षको दक्षिण अमेरिकी टोली]] : २०२१ * नोभेम्बरका लागि इतिहाद प्लेयर अफ द मन्थ : २०२२ ==यो पनि हेर्नुहोस्== {{Template:Argentina squad 2022 FIFA World Cup}} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:फिफा विश्वकप विजेता खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:अर्जेन्टिनाका फुटबल खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:सन् २००० मा जन्म]] [[श्रेणी:२०२६ फिफा विश्वकपका खेलाडीहरू]] n7njgn9q0dhu7q37y0no3flhi2i612n 1365857 1365856 2026-07-13T10:13:24Z Bishaldev100 28807 Bishaldev100द्वारा [[जुलियन अल्भारेज]] पृष्ठलाई [[हुलियन अल्भारेज]]मा सारियो 1365856 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = जुलियन अल्भारेज | image = Arg vs mex julianalvarez ochoa y messi (cropped).jpg | caption = Álvarez playing for [[अर्जेन्टिना राष्ट्रिय फुटबल टोली|अर्जेन्टिना]] at the [[2022 FIFA World Cup]] | fullname = Julián Álvarez<ref name="NameBirthHeight">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |title=FIFA World Cup Qatar 2022™: List of Players: Argentina |publisher=FIFA |page=1 |date=29 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221130184801/https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |archive-date=30 November 2022}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|2000|1|31|df=y}}<ref name="NameBirthHeight"/> | birth_place = Calchín, [[Córdoba, Argentina|Córdoba]]<!-- DO NOT LINK, see [[MOS:GEOLINK]] for further guidance -->, Argentina<!-- DO NOT LINK, see [[MOS:GEOLINK]] for further guidance --><ref>{{cite web |title=Julian Alvarez |url=https://www.cariverplate.com.ar/ver-jugador-julian-alvarez-1662|publisher=Club Atlético River Plate|archive-url=https://web.archive.org/web/20220619221446/https://www.cariverplate.com.ar/ver-jugador-julian-alvarez-1662|archive-date=19 June 2022}}</ref> | height = {{height|m=1.70}}<ref name="NameBirthHeight"/> | position = [[Forward (association football)|Forward]] | currentclub = Atlético Madrid | clubnumber = 19 | youthyears1 = 2014–2016 | youthclubs1 = Atlético Calchín | youthyears2 = 2016–2018 | youthclubs2 = [[Club Atlético River Plate|River Plate]] | years1 = 2018–2022 | clubs1 = [[Club Atlético River Plate|River Plate]] | caps1 = 57 | goals1 = 23 | years2 = 2022– | clubs2 = [[म्यानचेस्टर सिटी फुटबल क्लब|म्यानचेस्टर सिटी]] | caps2 = 13 | goals2 = 3 | years3 = 2022 | clubs3 = → रिभर प्लेट (loan) | caps3 = 17 | goals3 = 11 | nationalyears1 = 2018–2019 | nationalteam1 = [[Argentina national under-20 football team|Argentina U20]] | nationalcaps1 = 15 | nationalgoals1 = 2 | nationalyears2 = 2019–2020 | nationalteam2 = [[Argentina national under-23 football team|Argentina U23]] | nationalcaps2 = 9 | nationalgoals2 = 2 | nationalyears3 = 2021– | nationalteam3 = [[अर्जेन्टिना राष्ट्रिय फुटबल टोली|अर्जेन्टिना]] | nationalcaps3 = 19 | nationalgoals3 = 7 | club-update = 23:34, 31 December 2022 (UTC) | nationalteam-update = 18 December 2022 | medaltemplates = {{medalSport|Men's [[Association football|football]]}} {{Medal|Country|{{fb|ARG}}}} {{MedalComp|[[FIFA World Cup]]}} {{Medal|W|[[2022 FIFA World Cup|2022 Qatar]]|}} {{MedalComp|[[Copa América]]}} {{Medal|W|[[2021 Copa América|2021 Brazil]]|}} {{MedalComp|[[CONMEBOL–UEFA Cup of Champions]]}} {{Medal|W|[[2022 Finalissima|2022 England]]|}} }} '''जुलियन अल्भारेज''' (जन्म: ३१ जनवरी २०००) एक [[अर्जेन्टिना|अर्जेन्टिनी]] व्यवसायिक [[फुटबल खेल|फुटबलर]] हुन्। उनले [[ला लिगा]] क्लब [[एट्लेटिको म्याड्रिड]] र [[अर्जेन्टिना राष्ट्रिय फुटबल टोली|अर्जेन्टिना राष्ट्रिय टोली]]का लागि [[अग्रपङ्क्ति (फुटबल)|फरवार्ड]]को रूपमा खेल्छन्। यस अघि [[प्रिमियर लिग]] क्लब [[म्यानचेस्टर सिटी फुटबल क्लब|म्यानचेस्टर सिटी]]को सदस्य थिए। उपनाम ''ला अरना'' ("द स्पाइडर") पाएका उनी प्रेसिङ, गतिशील स्कोरिङ क्षमता, र लिङ्क-अप खेलको लागि परिचित छन् । फिफा विश्व कप र महादेशीय ट्र्रिबल जित्ने एक मात्र खेलाडी हुन्। उनी [[२०२२ फिफा विश्वकप]] जित्ने [[अर्जेन्टिना राष्ट्रिय फुटबल टोली|अर्जेन्टिना]]को टोलीका साथै २०२२–२३ सिजनमा महाद्वीपीय ट्रेबल जित्ने म्यानचेस्टर सिटीको टोलीका प्रमुख सदस्य थिए, र एउटै सिजन ट्रेबल र विश्वकप जित्ने पहिलो खेलाडी बनेका थिए। <ref>{{cite web |date=10 June 2023 |title=Julián Álvarez and Máximo Perrone win Champions League with Manchester City |url=https://mundoalbiceleste.com/2023/06/10/julian-alvarez-and-maximo-perrone-win-champions-league-with-manchester-city/ |publisher=Mundo Albiceleste}}</ref> == क्लब क्यारियर == === रिभर प्लेट === '''अल्भारेज''' २०१६ मा Atlético Calchín बाट रिभर प्लेटमा सामेल भए। उनले क्लबको युवा टोलीसँग जेनेरेशन एडिडास कपमा भाग लिए। <ref name="Soccerway">{{Cite news|url=https://int.soccerway.com/players/julian-alvarez/551778/|title=Argentina - J. Álvarez|work=Soccerway|access-date=31 October 2018}}</ref> <ref name="GOAL1">{{Cite news|url=https://www.goal.com/en-gb/news/julian-alvarez-the-ex-real-madrid-kid-spearheading-river/onxx4gbgla9i1lqtl48adnfbh|title=Julian Alvarez: The ex-Real Madrid kid spearheading River Plate's Libertadores quest|date=17 December 2020|work=Goal.com|access-date=18 December 2020}}</ref> <ref name="River Plate">{{Cite news|url=http://www.cariverplate.com.ar/lvarez-llego-al-gol-por-consecuencia-del-juego|title=Álvarez: Llego al gol por consecuencia del juego|work=River Plate|access-date=31 October 2018}}</ref> रिभरमा सम्झौता गर्नु अघि, अल्भारेजले [[बोका जूनियर्स|बोका जुनियर्स]] र [[रियल म्याड्रिड|रियल म्याड्रिड]]सँग ट्रायल गरेका थिए। युवा प्रतियोगितामा पछिल्लोका लागि पाँच खेलमा दुई पटक गोल गरेका थिए। <ref name="GOAL1" /> <ref name="Clarín 1">{{Cite news|url=https://www.clarin.com/deportes/futbol/river-plate/historia-pibe-gallardo-dio-river-copa-libertadores_0_SyGAoAdS7.html|title=Se probó en Real Madrid - La historia del pibe al que Gallardo le dio la 9 de River para la Copa Libertadores|date=9 August 2018|work=Clarín|access-date=31 October 2018}}</ref> <ref name="La Nación">{{Cite news|url=https://www.lanacion.com.ar/2185182-quien-es-julian-alvarez-river-inferiores|title=Se probó en Real Madrid, estuvo en el Mundial y el sábado debutaría en River|date=25 October 2018|work=La Nación|access-date=31 October 2018}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181115225043/https://www.lanacion.com.ar/2185182-quien-es-julian-alvarez-river-inferiores |date=15 November 2018 }}</ref> उमेर प्रतिबन्धका कारण उनी रियलमा आउन सकेनन्।<ref name="GOAL1" /> २०१८-१९ को सिजनमा अल्भारेज प्रबन्धक मार्सेलो गालार्डोको नेतृत्वमा रिभर प्लेटको सिनियर टोलीमा बढुवा भए, उनको व्यावसायिक डेब्यु २७ अक्टोबर २०१८ मा एल्डोसिभिसँगको प्राइमरा डिभिजन फिक्स्चरमा आइपुगेको थियो; उनले १-० को जितको छब्बीस मिनेट बाँकी रहँदा रोड्रिगो मोरालाई सब्स्टिच्युट गरे। <ref name="Soccerway" /> <ref name="BDFA">{{Cite news|url=http://www.bdfa.com.ar/jugador.asp?codigo=115018|title=Ficha Estadistica de JULIAN ALVAREZ|work=BDFA|access-date=31 October 2018}}</ref> <ref name="TyC Sports">{{Cite news|url=https://www.tycsports.com/nota/superliga/2018/10/27/julian-alvarez-el-9-que-hizo-su-debut-en-river.html|title=Julián Álvarez, el 9 que hizo su debut en River|date=27 October 2018|work=TyC Sports|access-date=31 October 2018}}</ref> === म्यानचेस्टर सिटी === ३१ जनवरी २०२२ मा, उनको २२ औं जन्मदिनमा, यो पुष्टि भयो कि अल्भारेजले [[प्रिमियर लिग]] च्याम्पियन [[म्यानचेस्टर सिटी फुटबल क्लब|म्यानचेस्टर सिटी]]सँग साढे पाँच वर्षको सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेका थिए। यद्यपि उनी जुलाई सम्म रिभर प्लेटमा लोनमा रहे। <ref>{{Cite news|url=https://www.mancity.com/news/mens/manchester-city-complete-signing-of-julian-alvarez-63779231|title=City sign Julian Alvarez from River Plate|date=31 January 2022|access-date=31 January 2022|publisher=Manchester City F.C.}}</ref> उनले ३० जुलाईमा आफ्नो प्रतिस्पर्धात्मक डेब्युमा गोल गरे, जहाँ सिटी कम्युनिटी शिल्डमा प्रतिद्वन्द्वी [[लिभरपुल फुटबल क्लब|लिभरपुलसँग]] १–३ ले पराजित भयो। <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/live/football/62275194|title=Community Shield: Liverpool 3-1 Man City - Darwin Nunez seals victory|last=Hafez|first=Shamoon|date=29 July 2022|work=BBC Sport|access-date=30 July 2022|language=en-GB}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ७ अगस्टमा, अल्भारेजले [[वेस्टह्याम युनाइटेड फुटबल क्लब|वेस्ट ह्याम युनाइटेडलाई]] २–० ले अवे जितमा [[अर्लिङ हल्यान्ड|अर्लिङ हालान्डको विकल्पका]] रूपमा आएपछि प्रिमियर लिगमा डेब्यु गरे। <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/62366384|title=West Ham 0-2 Man City: Erling Haaland scores twice as Man City turn on style|last=McNulty|first=Phil|date=7 August 2022|access-date=7 August 2022|publisher=BBC Sport}}</ref> ३१ अगस्टमा, अल्भारेजले इतिहाद स्टेडियममा नटिङ्घम फरेस्ट विरुद्ध ६-० को जितमा प्रिमियर लिगमा आफ्नो पहिलो दुई गोल गरे। <ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/62655348|title=Man City 6-0 Nottingham Forest: Erling Haaland scores another hat-trick in easy victory|date=31 August 2022|website=BBC Sport|accessdate=31 August 2022}}</ref> === एट्लेटिको म्याड्रिड === १२ अगस्ट २०२४ मा, [[ला लिगा]] क्लब [[एट्लेटिको म्याड्रिड]]ले एल्भेरेजलाई छ वर्षको सम्झौतामा €९५ मिलियन (£ ८१.८ मिलियन) मा हस्ताक्षर गरेको पुष्टि गर्‍यो, जुन सिटीको लागि क्लब-रेकर्ड बिदाइ भयो। <ref>{{cite news|url=https://en.atleticodemadrid.com/noticias/welcome-julian-alvarez|title=Welcome, Julián Alvarez!|date=12 August 2024|access-date=12 August 2024|publisher=Atlético Madrid}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/athletic/5681745/2024/08/06/julian-alvarez-atletico-madrid-transfer/|title=Atletico Madrid agree €95m deal with Manchester City for Julian Alvarez|last=Ornstein|first=David|date=6 August 2024|access-date=12 August 2024|publisher=The Athletic}}</ref> == अन्तर्राष्ट्रिय करियर == == क्यारियर तथ्याङ्क == === क्लब === === अन्तर्राष्ट्रिय === {{अद्यावधिक|match played 18 December 2022}}<ref name="NFT">{{NFT player|82718|access-date=16 November 2021}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+राष्ट्रिय टोली र वर्ष द्वारा उपस्थिति र लक्ष्यहरू ! राष्ट्रिय टोलि ! वर्ष ! खेल ! लक्ष्यहरू |- | rowspan="2" | [[अर्जेन्टिना राष्ट्रिय फुटबल टोली|अर्जेन्टिना]] | २०२१ | ५ | ० |- | २०२२ | १४ | ७ |- ! colspan="2" | कुल ! १९ ! ७ |} == सम्मान == '''रिभर प्लेट''' <ref name="Soccerway"/> * अर्जेन्टिना प्राइमरा डिभिजन : २०२१ * कोपा अर्जेन्टिना : २०१८–१९ * सुपरकोपा अर्जेन्टिना : २०१९ * Trofeo de Campeones : 2021 * कोपा लिबर्टाडोरेस : २०१८ * रेकोपा सुडामेरिकाना : २०१९ '''म्यानचेस्टर सिटी''' * [[प्रिमियर लिग]]: [[2022–23 Premier League|2022–23]]<ref>{{cite web |title=Julián Álvarez: Overview |url=https://www.premierleague.com/players/52723/Juli%C3%A1n-%C3%81lvarez/overview |access-date=3 June 2023 |publisher=Premier League }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230602230808/https://www.premierleague.com/players/52723/Juli%C3%A1n-%C3%81lvarez/overview |date=2 June 2023 }}</ref> * [[एफए कप]]: [[2022–23 FA Cup|2022–23]]<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/65785637|title=Manchester City 2–1 Manchester United|last=McNulty|first=Phil|date=3 June 2023|access-date=3 June 2023|website=BBC Sport}}</ref> * [[युएफा च्याम्पियन्स लिग|युइएफए च्याम्पियन्स लिग]]: [[२०२२-२३ युएफा च्याम्पियन्स लिग|२०२२-२३]] <ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/65845807|title=Manchester City 1–0 Inter Milan|last=McNulty|first=Phil|date=10 June 2023|access-date=10 June 2023|website=BBC Sport}}</ref> * [[UEFA Super Cup]]: [[2023 UEFA Super Cup|2023]]<ref>{{cite news|url=https://www.uefa.com/uefasupercup/match/2037792--man-city-vs-sevilla/|title=Manchester City 1–1 (5-4p) Sevilla|date=17 August 2023}}</ref> * [[फिफा क्लब विश्वकप]]: [[२०२३ फिफा क्लब विश्वकप|२०२३]] <ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/67795653|title=Manchester City 4–0 Fluminense|date=22 December 2023|access-date=22 December 2023|publisher=BBC Sport}}</ref> '''अर्जेन्टिना U23''' <ref name="Soccerway"/> * CONMEBOL पूर्व ओलम्पिक टूर्नामेंट : 2020 '''अर्जेन्टिना''' <ref name="Soccerway"/> * [[फिफा विश्वकप]] : [[२०२२ फिफा विश्वकप|२०२२]] <ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/football/live/2022/dec/18/argentina-france-world-cup-2022-final-live|title=Argentina beat France on penalties after thrilling World Cup final – live reaction|last=Murray|first=Scott|date=18 December 2022|website=the Guardian|language=|accessdate=18 December 2022}}</ref> * [[कोपा अमेरिका]] : [[२०२१ कोपा अमेरिका|२०२१]] <ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/football/live/2021/jul/10/argentina-v-brazil-copa-america-final-live|title=Argentina 1-0 Brazil: Copa América final – live!|last=Graham|first=Bryan Armen|date=11 July 2021|work=The Guardian|access-date=11 July 2021}}</ref> * CONMEBOL–UEFA कप अफ च्याम्पियन्स : २०२२ <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/61653337|title=Italy 0–3 Argentina: Messi and Di Maria shine in impressive Finalissima win|date=1 June 2022|access-date=2 June 2022|publisher=BBC Sport}}</ref> '''व्यक्तिगत''' * दक्षिण अमेरिकी युवा च्याम्पियनसिप टिम अफ द टूर्नामेंट: २०१९ <ref>{{Cite web|url=https://www.conmebol.com/noticias/el-11-ideal-del-sudamericano-sub-20-chile-2019/|title=El 11 ideal del Sudamericano Sub 20 – Chile 2019 - CONMEBOL|date=2019-02-13|website=www.conmebol.com|language=es-ES|accessdate=2022-12-21}}</ref> * अर्जेन्टिना प्राइमरा डिभिजन शीर्ष स्कोरर : २०२१ * दक्षिण अमेरिकी फुटबलर अफ द इयर : २०२१ * [[:es:Equipo Ideal de América|वर्षको दक्षिण अमेरिकी टोली]] : २०२१ * नोभेम्बरका लागि इतिहाद प्लेयर अफ द मन्थ : २०२२ ==यो पनि हेर्नुहोस्== {{Template:Argentina squad 2022 FIFA World Cup}} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:फिफा विश्वकप विजेता खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:अर्जेन्टिनाका फुटबल खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:सन् २००० मा जन्म]] [[श्रेणी:२०२६ फिफा विश्वकपका खेलाडीहरू]] n7njgn9q0dhu7q37y0no3flhi2i612n 0 130559 1365819 1221337 2026-07-12T16:54:12Z ~2026-39377-05 79755 1365819 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = [[सिपाही]] विद्रोह | image = Indian Rebellion of 1857.jpg | caption = विद्रोहको केन्द्र | date = {{Start date|df=yes|1857|05|10}} – {{End date|df=yes|1858|11|01}}<br />({{Age in years, months, weeks and days|month1=05|day1=01|year1=1857|month2=11|day2=01|year2=1858}}) | place = [[भारत]] | result = ब्रिटिस विजय | territory = केही रियासतहरू ब्रिटिश भारतमा गाभिए। अन्य रियासतहरूले आफ्नो प्रभुत्व र स्वायत्तता कायम राखे। | combatant1 = {{bulleted list | [[सिपाही]] | [[मुगल साम्राज्य]] }} | combatant2 = *[[संयुक्त अधिराज्य]] *[[नेपाल अधिराज्य]] | strength1 = | strength2 = | casualties3 = ६,००० ब्रिटिस मारिए, जसमा नागरिकहरू पनि थिए }} '''सिपाही विद्रोह''' ब्रिटिस राजमुकुटको तर्फबाट एक सार्वभौम शक्ति को रूप मा काम गर्ने [[इस्ट इन्डिया कम्पनी]]को शासन को विरुद्ध १८५७-५८ मा [[भारत]]मा एक प्रमुख विद्रोह थियो।<ref name="Williams2006">{{Citation|last=Peers|first=Douglas M.|title=A Companion to 19th-Century Britain|chapter-url=https://books.google.com/books?id=7pcMC7ANpmoC&pg=PA63|page=63|year=2006|editor-last=Williams|editor-first=Chris|chapter=Britain and Empire|publisher=John Wiley & Sons|isbn=978-1-4051-5679-0}}</ref> विद्रोह १० मे १८५७ मा [[दिल्ली]]को {{Convert|40|mile|km|abbr=on}} उत्तरपूर्वमा रहेको [[मेरठ]]को ग्यारिसन सहरमा कम्पनीको सेनाका [[सिपाही]]हरूको विद्रोहको रूपमा सुरु भयो।<ref name="Marriott2013">{{Citation|last=Marriott|first=John|title=The other empire: Metropolis, India and progress in the colonial imagination|url=https://books.google.com/books?id=eXPLCgAAQBAJ&pg=PA195|page=195|year=2013|publisher=Manchester University Press|isbn=978-1-84779-061-3}}</ref> त्यसपछि यो अन्य विद्रोह र नागरिक विद्रोहहरूमा मुख्यतया माथिल्लो [[गङ्गा नदी|गङ्गा]]को मैदान र मध्य भारतमा फैलियो, यद्यपि विद्रोहका घटनाहरू उत्तर र पूर्वमा पनि भएका थिए।<ref name="Marriott2013" /> विद्रोहले त्यस क्षेत्रमा ब्रिटिस शक्तिको लागि सैन्य खतरा खडा गर्‍यो, र २० जुन १८५८ मा [[ग्वालियर]]मा विद्रोहीको पराजयसँग मात्र निहित थियो। यस विद्रोहको नाम प्रतिस्पर्धा गरिएको छ, र यसलाई '''सिपाही विद्रोह''', '''भारतीय विद्रोह''', '''ठूलो विद्रोह''', '''सन् १८५७ को विद्रोह''', '''भारतीय विद्रोह''', र '''स्वतन्त्रताको पहिलो युद्ध'''को रूपमा विभिन्न रूपमा वर्णन गरिएको छ।<ref name="Williams20062">{{Citation|last=Peers|first=Douglas M.|title=A Companion to 19th-Century Britain|chapter-url=https://books.google.com/books?id=7pcMC7ANpmoC&pg=PA63|page=63|year=2006|editor-last=Williams|editor-first=Chris|chapter=Britain and Empire|publisher=John Wiley & Sons|isbn=978-1-4051-5679-0}}</ref> == इस्ट इन्डिया कम्पनी == यद्यपि ब्रिटिस [[इस्ट इन्डिया कम्पनी|ईस्ट इण्डिया कम्पनी]]ले १६१२ सम्म [[भारत]]मा उपस्थिति स्थापित गरेको थियो, र पहिले व्यापारिक उद्देश्यका लागि स्थापित कारखाना क्षेत्रहरू प्रशासित गरेको थियो, १७५७ मा [[प्लासीको युद्ध]]मा यसको विजयले पूर्वी भारतमा आफ्नो दृढताको सुरुवात गर्‍यो।<ref>{{Cite web|url=https://sourcebooks.fordham.edu/india/1617englandindies.asp|title=Internet History Sourcebooks Project|website=Sourcebooks.fordham.edu|access-date=6 February 2022}}</ref> [[नेपाल]] र [[ब्रिटिस राज|ब्रिटिस भारत]] बीचको सीमा विवाद, जुन सन् १८०१ पछि तीव्र भयो, १८१४-१६ को [[नेपाल अङ्ग्रेज युद्ध]]को कारण बन्यो र पराजित [[गोर्खाली|गोर्खा]]हरूलाई ब्रिटिस प्रभावमा इस्ट इन्डिया कम्पनीले ल्यायोको थियो।<ref>{{Cite book|last=Ludden|first=David|title=India and South Asia: A Short History|publisher=OneWorld}}</ref> == कारणहरू ‍‍‌‌== सामाजिक र धार्मिक कारणः सामाजिक हस्तक्षेपः == परिणामहरू == दुवै पक्षले नागरिकमाथि अत्याचार गरेका थिए।<ref name="Marshall2001">{{Citation|last=Marshall|first=P. J.|title=The Cambridge Illustrated History of the British Empire|page=50|year=2001|editor-last=P. J. Marshall|chapter=1783–1870: An expanding empire|chapter-url=https://books.google.com/books?id=S2EXN8JTwAEC&pg=PA50|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-00254-7}}</ref> [[अवध]]मा मात्रै, केही अनुमानहरूले जनयुद्धको क्रममा १५०,००० भारतीयहरू मारिएका थिए, जसमध्ये १००,००० नागरिकहरू थिए। बेलायती सेनाहरूले [[दिल्ली क्यापिटल्स|दिल्ली]], [[इलाहाबाद]], [[कानपुर]] र [[लखनऊ]] कब्जा गरेपछि सामान्य नरसंहार भयको थियो।<ref name="google4">{{cite book|title=A Comprehensive History of India|author=Chopra, P. N.|date=2003|volume=3|publisher=Sterling Publishers|isbn=978-8120725065|url=https://books.google.com/books?id=RAON5AW4yUEC&pg=PA118|page=118|access-date=3 March 2017}}</ref> == पुरस्कारहरू == विद्रोहको समयमा बेलायती सशस्त्र बल र बेलायती भारतीय सेनाका सदस्यहरूलाई पदकहरू प्रदान गरिएको थियो। १८२ ले [[भिक्टोरिया क्रस]] प्राप्त गरेका थिए। २९०,००० भारतीय विद्रोह पदकहरू प्रदान गरियो। [[दिल्ली]]को घेराबन्दी र लखनऊको घेराबन्दी र राहतका लागि क्ल्याप्स प्रदान गरिएको थियो।<ref>Authorisation contained in General Order 363 of 1858 and General Order 733 of 1859.</ref> ब्रिटिस भारतको सैन्य र नागरिक सजावट, इन्डियन अर्डर अफ मेरिट पहिलो पटक सन् १८३७ मा इस्ट इन्डिया कम्पनी द्वारा पेश गरिएको थियो।<ref name="CMJ">{{cite news|title=Calcutta Monthly Journal and General Register 1837|page=60}}</ref> ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[भारतीय सिपाही विद्रोहमा शाही नेपाली सेना]] == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:नेपाल सम्मिलित युद्धहरू]] [[श्रेणी:भारत सम्मिलित युद्धहरू]] [[श्रेणी:भारतको इतिहास]] nimhzo0hmrln3udkzn64g1sjollx2zt 0 131159 1365823 1137358 2026-07-12T23:51:53Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1365823 wikitext text/x-wiki {{Infobox punctuation mark|mark=,<!-- -->|unicode={{unichar|002C|COMMA|html=}}}} '''अल्पविराम''' एक [[विराम चिह्न]] हो जुन विभिन्न भाषाहरूमा धेरै प्रकारहरूमा देखा पर्दछ।<ref>{{Cite web|url=https://sahityapost.com/khoj-anusandhan/48682/|title=चिन्ने हो चिह्न ? गर्ने हो प्रयोग ?|last=वाशिष्ठ|first=केदार|date=2021-08-18|website=साहित्यपोस्ट|accessdate=2023-02-26}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230226171310/https://sahityapost.com/khoj-anusandhan/48682/ |date=2023-02-26 }}</ref> धेरै टाइपफेसहरूमा एपोस्ट्रोफ वा एकल समापन [[उद्धरण चिह्न|उद्धरण चिह्न]] (') को समान आकार छ, तर यो पाठको आधारभूत रेखामा राखिएकोमा तिनीहरूबाट फरक छ। अल्पविराम धेरै सन्दर्भ र भाषाहरूमा प्रयोग गरिन्छ, मुख्यतया वाक्यको भागहरू जस्तै क्लजहरू, र सूचीहरूमा वस्तुहरू छुट्याउन मुख्यतया जब त्यहाँ तीन वा बढी वस्तुहरू सूचीबद्ध हुन्छन्।<ref>{{cite OED|comma|id=36944}}</ref> == प्रयोग == सामान्यमा, अल्पविरामले अल्पविरामको तुरुन्तै अगाडिका शब्दहरू कम नजिक वा विशेष रूपमा व्याकरणको रूपमा अल्पविराम पछि तुरुन्तै जोडिएको देखाउँछ जुन अन्यथा हुन सक्छ।<blockquote>इन्द्रेणीमा रातो, नीलो, हरियो, पहेँलो, सुन्तले र बैजनी रङ हुन्छन्। </blockquote> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{कमन्सश्रेणी|Commas}} [[श्रेणी:विराम चिह्न]] 3dgadkoct2vdizf6afhbbc2j56j67c7 0 131164 1365822 1235620 2026-07-12T23:50:49Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1365822 wikitext text/x-wiki {{Infobox punctuation mark|mark=<nowiki>;</nowiki>|unicode={{unichar|003B|SEMICOLON|html=}}}} '''अर्धविराम''' एक प्रतीक हो जुन सामान्यतया अर्थोग्राफिक [[विराम चिह्न]]को रूपमा प्रयोग गरिन्छ। अर्धविरामहरू पनि सूचीमा वस्तुहरू छुट्याउन अल्पविरामको ठाउँमा प्रयोग गर्न सकिन्छ, विशेष गरी जब त्यो सूचीका तत्वहरूमा अल्पविराम हुन्छ।<ref>{{cite web|url=http://www.grammarcamp.com/learning-english-grammar-2/|title=Learning English Grammar: How to Correctly Use a Semicolon|archive-url=https://web.archive.org/web/20140808053114/http://www.grammarcamp.com/learning-english-grammar-2/|archive-date=8 August 2014|author=Scribendi.com|access-date=30 July 2014|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140808053114/http://www.grammarcamp.com/learning-english-grammar-2/ |date=8 August 2014 }}</ref> अर्धविराम मानक अङ्कहरू मध्ये कम बुझिएको मध्ये एक हो।<ref>{{Cite web|url=https://www.insightstoenglish.com/language-illuminated/semicolons|title=For Love of the Semicolon|website=Insights to English|language=en-US|access-date=2020-11-09}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201110051440/https://www.insightstoenglish.com/language-illuminated/semicolons/ |date=2020-11-10 }}</ref> == प्रयोग == यद्यपि टर्मिनल चिह्नहरू (जस्तै [[प्रश्न चिह्न]]हरू) वाक्यको अन्त्यलाई सङ्केत गर्दछ, [[अल्पविराम चिह्न|अल्पविराम]], अर्धविराम, र कोलन सामान्यतया वाक्य-आन्तरिक हुन्छन्, तिनीहरूलाई माध्यमिक सीमा चिह्नहरू बनाउँछ।<ref>{{Cite web|url=https://sahityapost.com/khoj-anusandhan/48682/|title=चिन्ने हो चिह्न ? गर्ने हो प्रयोग ?|last=वाशिष्ठ|first=केदार|date=2021-08-18|website=साहित्यपोस्ट|accessdate=2023-02-26}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230226171310/https://sahityapost.com/khoj-anusandhan/48682/ |date=2023-02-26 }}</ref><blockquote>''होसियार भएर हेर; दुलोमा सर्प हुनसक्छ।''</blockquote> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{कमन्सश्रेणी|Semicolons}} [[श्रेणी:विराम चिह्न]] hb56uqty63slfjimjfxcuj59j7o7t12 0 144290 1365830 1284069 2026-07-13T01:34:32Z Srsh101 60743 1365830 wikitext text/x-wiki '''च्यासल''' ([[नेपाल]] भाषा च्यासः) नेपालको [[ललितपुर महानगरपालिका|ललितपुर]] जिल्लाको एउटा प्राचीन सहर हो। ललितपुरलाई [[नेवारी भाषा|नेपाल भाषा]] यल भनेर पनि चिनिन्छ। यस डबूमा ८०० किरातीहरूलाई लिच्छवीहरूले मारेको बताइएको छ। हालसम्म पनि किराँतीहरु वर्षको एकपटक आई पूजा गर्नु पर्ने त्यागल स्थित सिद्धिलक्ष्मी मन्दिरको परिसरमा रहेका देवताहरु, तिखिदेवल स्थित शिवजीको मन्दिर आदिले किराँत र ललितपुरको प्राचीन सम्बन्ध थियो भन्ने प्रष्ट हुन्छ ।<ref>{{Cite web |date=2025/04/28 |title=संक्षिप्त परिचय |url=https://lalitpurmun.gov.np/node/3 |website=ललितपुर महानगरपालिका}}</ref> [[यलम्बर]] एक किरात राजा थिए। किरातीहरू नेपालमा मुख्यतया [[काठमाडौँ उपत्यका|ये (काठमाडौँ उपत्यका)]] र आसपासको [[भक्तपुर नगरपालिका|ख्वपा (भक्तपुर)]] र [[ललितपुर महानगरपालिका|यल (ललितपुर)]] बसोबास गर्थे। [[ललितपुर महानगरपालिका|।]] [[च्यासल रङ्गशाला]], [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]] पार्टी कार्यलय च्यासलमा नै छ । == इतिहास == यो प्राचीन सहर, [[ललितपुर महानगरपालिका|यल वा पाटन]] सहरको उत्तरी चौकी थियो, यो किरात र लिच्छवीहरूका लागि अन्तिम युद्धभूमि थियो। लगभग २५० ईस्वी, लिच्छवीहरूले यस चौकीमा आक्रमण गरे र चौकीमा पहरा दिइरहेका ८०० किराताहरूलाई मारे। [[नेवारी भाषा|नेवारी]] भाषामा ८०० को अर्थ च्यासा र सहरको नाम च्यासा राखिएको थियो। पछि यसलाई च्यासल भनेर उच्चारण गरियो। == मुख्य आकर्षण == यस सहरको आकर्षण ऐतिहासिक [[ढुङ्गे धारा|ढुङ्गेधारा]], देवी-देवताका मूर्तिहरू, गणेश मन्दिर, पोखरीहरू आदि हुन्। त्यहाँ तीन-अनुहार गणेश मूर्ति (स्वपख्वा गणेश) भएका दुईवटा मन्दिरहरू मात्र छन्। एउटा च्यासल टोलमा र अर्को पुल्चोकमा छ ।[https://web.archive.org/web/20071226202915/http://ganapati.club.fr/livror2003.html] च्यासलको मुख्य बासिन्दा ब्यान्जनकर, अवाले, शाक्य, महारजन, खडगी र श्रेष्ठ नेवार समुदायका हुन्। '''ज्यापु समाज संग्रहालयः''' == धर्म == हिन्दू धर्म र बौद्ध धर्म।<gallery> File:Hiti.jpg|पाठ=Dhunge Dhara or Hiti in Newari Bhasa|च्यासल हिटी चित्र:Bhagwati_Temple_at_Chysal,_Lalitpur.jpg|Bhagwati Temple चित्र:Shree_Saptapur_Mahabihar.jpg|Shree Saptapur Mahabihar चित्र:Narayan_Hiti.jpg|Narayan Hiti Kwelacchi चित्र:Chysal_dhungedhara_1.jpg|Saraswati Hiti </gallery> ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[च्यासल रङ्गशाला]] * [[च्यासल युथ क्लब]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:ललितपुर जिल्लाका ठाउँहरू]] 7w8wljt5isvuunr12f90jwce06dfyy0 0 144793 1365824 1356006 2026-07-13T00:21:55Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1365824 wikitext text/x-wiki {{Infobox aircraft occurrence | name = एअर इन्डियाको उडान १७१ दुर्घटना | image = The wreckage of the crashed Air India Flight 171.jpg | caption = छात्रावासको भवनसँग ठोक्किएर दुर्घटनाग्रस्त भएपछि लिइएको एक तस्वीर | plane1_image = Air India 787-8 (VT-ANB).jpg | plane1_caption = दुर्घटनाग्रस्त भएको विमान भिटी-एएनबी, सन् २०२४ मा लिइएको एक तस्वीर। | occurrence_type = दुर्घटना | date = {{start date|2025|6|12|df=y}} | summary = उडान भरेको ३० सेकेन्डमै दुर्घटनाग्रस्त भएको | site = [[सरदार बल्लभभाइ पटेल अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल]], [[अहमदाबाद]], भारत | coordinates = | aircraft_type = [[बोइङ ७१७-८ ड्रिमलाइनर]] | aircraft_name = | operator = [[एअर इन्डिया]] | IATA = एआइ१७१ | ICAO = एआइसी१७१ | callsign = एअर इन्डिया १७१ | tail_number = भिटी-एएनबी | origin = [[सरदार बल्लभभाइ पटेल अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल]], [[अहमदाबाद]], भारत | destination = [[गेटविक विमानस्थल]], [[लन्डन]], संयुक्त अधिराज्य | occupants = २४२ | passengers = २३० | crew = १२ | fatalities = २४१ | injuries = १ <!-- (पुष्टि नभएको, विश्वास कुमार रमेश) --> | missing = अज्ञात | survivors = १ <ref name="initialsurvivor">{{cite web |last1=Yadav |first1=Danita |title=Air India Ahmedabad plane crash LIVE: Ex-Gujarat CM Rupani on board, confirms Naidu; 1 survivor reported in Ahmedabad |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/ahmedabad-plane-crash-live-updates-air-india-flight-crashes-ahmedabad-airport-death-toll-news-101749717953751.html |work=Hindustan Times |access-date=12 June 2025 |language=en |date=12 June 2025}}</ref><ref>{{cite news |title=Air India plane crash latest: 'Air India plane crash latest: Briton 'miraculously survives crash' after hundreds killed on London flight' |url=https://www.independent.co.uk/asia/india/air-india-plane-crash-london-ahmedabad-live-updates-b2768784.html |access-date=12 June 2025 |work=The Independent |date=12 June 2025}}</ref><ref>{{cite news |title=Air India plane crash: Briton reportedly survives as more than 290 passengers and bystanders killed in Ahmedabad – latest updates |url=https://www.theguardian.com/world/live/2025/jun/12/air-india-flight-ai171-plane-crash-ahmedabad-india-latest-updates?CMP=share_btn_url&page=with%3Ablock-684af4ab8f089bbac352eb46#block-684af4ab8f089bbac352eb46 |access-date=12 June 2025 |work=The Guardian |date=12 June 2025}}</ref> | ground_fatalities = {{Circa|५३}}<ref name="Reuters over 290 dead">{{Cite news |date=12 June 2025 |title=Air India Dreamliner crashes into Ahmedabad college hostel, kills over 290 |url=https://archive.ph/CTFzA |access-date=12 June 2025 |publisher=Reuters}}</ref> | ground_injuries = अज्ञात | total_fatalities = {{Circa|२९४}}<ref name="Reuters over 290 dead" /> | total_injuries = १ (निश्चित) }} '''एअर इन्डियाको उडान १७१''' [[भारत]]को अहमदाबादमा [[सरदार वल्लभभाइ पटेल अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल]]बाट [[संयुक्त अधिराज्य]]को [[लन्डन गेटविक विमानस्थल]]का लागि निर्धारण गरिएको एक अन्तर्राष्ट्रिय हवाई उडान थियो जुन सन् २०२५ जुन १२ का दिन दिउँसोको १:३८ बजे ([[भारतीय मानक समय|भामास]]) उडान भरेको ३० सेकेन्डपछि अहमदाबादको मेघाणी नगर क्षेत्रमा रहेको बिजे मेडिकल कलेजको छात्रावासमा ठोक्किन पुगि दुर्घटनाग्रस्त भएको थियो।<ref>{{cite web |title=भारतमा भएको विमान दुर्घटनामा २४१ यात्रुको निधन भएको पुष्टि, एकमात्र जीवित यात्रुले के भने|url=https://www.bbc.com/nepali/articles/cwy7dy1nx2vo |work= [[बीबीसी नेपाली]]|access-date=12 June 2025 |language=नेपाली |date=12 June 2025}}</ref> यो एक बोइङ ७८७-७ ड्रिमलाइनर विमान थियो जसमा २३० यात्री र १२ चालक दलका सदस्यहरू सवार थिए।<ref>{{cite web |last1=पाण्डेय |first1=उपेन्द्रराज |title=२४२ यात्रुसहित एयर इन्डियाको विमान दुर्घटना|url=https://ekantipur.com/news/2025/06/13/air-india-plane-crash-with-242-passengers-27-24.html|work= इ-कान्तिपुर|access-date=12 June 2025 |language=नेपाली |date=12 June 2025}}</ref> यो विमान दुर्घटना सन् २०२० को दशकको सबैभन्दा घातक विमान दुर्घटना बन्न पुगेको थियो भने यस अघि [[जेजु एयर उडान २२१६ दुर्घटना]]लाई सबैभन्दा घातक विमान दुर्घटना मानिएको थियो। दुर्घटनास्थलबाट लगभग २९० जनाको शव बरामद गरिएको थियो जसमा विमानमा सवार यात्री र जमीनमा रहेका मानिसहरू दुवै सामेल छन्। विमानमा सवार २३० यात्रु र १२ चालकदलका सदस्यहरू सहित कम्तिमा २६९ व्यक्तिहरूको मृत्यु भएको थियोे भने ज्यान गुमाउनेहरूमा सवार २४१ र २८ सर्वसाधारणहरू सामेल छन्। यो घटनाबाट एकजना मात्र यात्रुले बाँच्न सफल भएका थिए।<ref name="The Washington Post">{{Cite news |date=12 June 2025 |title=One survivor, 241 passengers dead on the London-bound plane |url=https://www.washingtonpost.com/world/2025/06/12/air-india-ai171-crash-ahmedabad-london/ |access-date=12 June 2025 |newspaper=[[द वासिङ्टन पोस्ट]]}}</ref> यो दुर्घटना बोइङ ७८७ ड्रिमलाइनरमा संलग्न पहिलो घातक र विमान पूर्णरूपमा क्षतिग्रस्त भएको विमान दुर्घटना थियो। == पृष्ठभूमि == === विमानको विवरण === [[चित्र:Air India 787-8 (VT-ANB).jpg|thumb|दुर्घटनाग्रस्त भएको विमान भिटी-एएनबी, सन् २०२४ मा लिइएको एक तस्वीर।]] दुर्घटनामा परेको विमान ११ वर्ष पुरानो बोइङ ७८७-८ ड्रिमलाइनर थियो जसको दर्ता नम्बर भिटी-एएनबी र सिरियल नम्बर ३६२७९ थियो।<ref>{{cite news |title=Gujarat Air India Plane Crashed Into Ahmedabad Doctors' Hostel, 25 Doctors Injured |url=https://news.abplive.com/cities/gujarat-air-india-plane-crash-ahmedabad-hospital-doctors-injured-1779345 |access-date=12 June 2025 |work=ABP News |date=12 June 2025}}</ref><ref name="bloomberg:1">{{Cite news |last1=Lee |first1=Danny |last2=Siddharth Vikram |first2=Philip |last3=Mishra |first3=Mihir |date=12 June 2025 |title=Over 200 Dead After London-Bound Boeing Jet Crashes in India Air India Boeing 787 Bound for London Crashes After Takeoff |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2025-06-12/air-india-boeing-787-from-ahmedabad-to-london-gatwick-crashes |url-access=subscription |access-date=12 June 2025 |work=Bloomberg News|quote=The aircraft involved in Thursday's accident carried the VT-ANB registration and was almost 12 years old. The plane was powered by two General Electric Co. GEnx engines.}}</ref> यो विमानलाई सन् २०१४ को जनवरीमा नयाँ अवस्थामै एअर इन्डियामा समावेश गरिएको थियो। यो विमान दुईवटा जनरल इलेक्ट्रिक जिएनएक्स-१बि६७ इन्जिनद्वारा सञ्चालित थियो। यो विमान दुर्घटना सन् २०११ मा बोइङ ७८७ सुरु भएयतादेखि यस मोडेलको पहिलो घातक र ठूलो क्षतिको घटना बनेको थियो।<ref name="BBC News">{{Cite news |date=12 June 2025 |title=At least 200 killed after Air India plane to London crashes moments after take-off in Ahmedabad |url=https://www.bbc.com/news/live/c8d1r3m8z92t |access-date=12 June 2025 |work=BBC News}}</ref><ref>{{Cite news |date=30 March 2023 |title=Air India launches Gatwick routes |url=https://thebusinesstravelmag.com/air-india-launches-gatwick-routes/#:~:text=The%20Indian%20flag%20carrier%20has,effective%20as%20of%20March%2026.&text=Air%20India%20also%20plans%20to,on%20how%20they%20enter%20India.%E2%80%9D |work=The Business Travel Magazine}}</ref> यो एअर इन्डियाको लागि पनि पहिलो ठूलो क्षति हो भने सन् १९८५ मा एअर इन्डियाको उडान १८२ मा बम आक्रमणपछि एअर इन्डियाले सन् २०१३ मा गेटविकबाट उडान रूट सञ्चालन गर्न सुरु गरेको थियो भने दुर्घटनाको समयमा संस्थाले हप्तामा १२ वटा उडान सञ्चालन गर्दै आइरहेको थियो जसमा पाँच वटा उडान अहमदाबाद विमानस्थलबाट हुँदै आएको थियो।<ref>{{Cite news |date=13 June 2025 |title=Black box found at site of India plane crash that killed 265 |url=https://www.france24.com/en/live-news/20250613-rescue-teams-comb-site-of-air-india-crash-that-killed-at-least-265 |access-date=13 June 2025 |work=France 24|agency=Agence France-Presse |location=Ahmedabad, India}}</ref> === यात्री तथा चालकदलका सदस्यहरू === {|class="wikitable" |- style="background:#ccf;" !|राष्ट्रियता|||यात्री|||चालकदल|||जम्मा |- valign=top |[[भारतीय]]||१६९||१२||१८१ |- valign=top |बेलायती||५३||{{sdash}}||५३ |- valign=top |पोर्तुगाली||७||{{sdash}}||७ |- valign=top |क्यानडेली||१||{{sdash}}||१ |- valign=top |'''जम्मा'''||२३०||'''१२'''||२४२ |} भारतको नागरिक उड्डयन महानिर्देशनालय र एअर इन्डियाको आधिकारिक प्रकाशित सामग्रीहरूका अनुसार एअर इन्डियाको उडान १७१ मा कुल २४२ जना सवार थिए जसमध्ये २३० यात्री र १२ चालकदलका सदस्यहरू थिए। यात्रीहरूमध्ये ११ बालबालिका र २ नवजात शिशु पनि थिए।<ref>{{cite news |title=Why did Ahmedabad-London Air India flight crash? Black box holds all answers – here's what it is |url=https://www.financialexpress.com/india-news/why-did-ahmedabad-london-air-india-flight-crash-black-box-holds-all-answers-heres-what-it-is/3877636/ |access-date=12 June 2025 |work=The Financial Express |date=12 June 2025}}</ref><ref name=":1">{{cite news |last1=Solanki |first1=Ajit |last2=Roy |first2=Rajesh |date=12 June 2025 |title=London-bound Air India flight with more than 240 aboard crashes after takeoff from Ahmedabad, India |url=https://apnews.com/article/india-plane-crash-cad8dad5cd0e92795b03d357404af5f8 |access-date=12 June 2025 |work=Associated Press}}</ref> चालकदलमा २ विमानचालक र १० चालकदल सदस्यहरू थिए। सवार यात्रीहरूमध्ये १६९ जना भारतीय, ५३ जना बेलायती, ७ जना पोर्तुगाली र १ जना क्यानडेली नागरिक थिए। यात्रीहरूको सूचीमा भारतका पूर्व मुख्यमन्त्री विजय रुपानीको नाम पनि समावेश छ।<ref>{{Cite news |date=12 June 2025 |title=Canadian dentist killed in Air India crash lived in Etobicoke |url=https://www.ctvnews.ca/canada/article/canadian-dentist-killed-in-air-india-crash-lived-in-etobicoke/ |access-date=12 June 2025 |publisher=CTV News}}</ref><ref>{{cite news |date=12 June 2025 |title=Ahmedabad plane crash live updates: Chances of any survivors slim, say sources |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/ahmedabad-plane-crash-live-updates-air-india-flight-crashes-ahmedabad-airport-death-toll-news-101749717953751.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250612101226/https://www.hindustantimes.com/india-news/ahmedabad-plane-crash-live-updates-air-india-flight-crashes-ahmedabad-airport-death-toll-news-101749717953751.html |archive-date=12 June 2025 |access-date=12 June 2025 |work=Hindustan Times |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=Hradecky |first=Simon |date=12 June 2025 |title=Crash: India B788 at Ahmedabad on Jun 12th 2025, lost height shortly after takeoff, no thrust reported |url=https://avherald.com/h?article=528f27ec&opt=0 |access-date=12 June 2025 |website=The Aviation Herald}}</ref> उडानको नेतृत्व ५५ वर्षीया विमानचालक सुमीत सबरावलले गरेका थिए जोसँग ८,२०० घण्टाको उडान अनुभव थियो भने उनका सहायक पहिलो अधिकारी ३२ वर्षीया क्लाइभ कुन्दर थिए जोसँग १,१०० घण्टाको उडान अनुभव थियो।<ref>{{cite news |date=12 June 2025 |title=Air India Ahmedabad-London flight crashes near airport in Meghani area |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/plane-crashes-in-ahmedabads-meghani-area/articleshow/121798487.cms |access-date=12 June 2025 |work=The Times of India}}</ref><ref>{{cite web |last1=Mashal |first1=Mujib |last2=Kumar |first2=Hair |title=A Takeoff, a Mayday Call, and 2 Air India Pilots Who Never Made it Home |url=https://www.nytimes.com/2025/06/15/world/asia/india-air-crash-pilots.html |website=New York Times |access-date=15 June 2025}}</ref> == दुर्घटना == [[File:AI171 air crash enmap.svg|thumb|उडान मार्ग र प्रभावको नक्सा]] {{OSM Location map | coord = {{Coord|23.066|N|72.624|E}} | zoom = 13 | float = right | width = 285 | height = 230 | caption = उक्त क्षेत्रको नक्सा | title = | scalemark = 60 | shape1 = | mark1 = | mark-size1 = 14 | label1 = सरदार वल्लभभाइ पटेल अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल | mark-coord1 = {{Coord|23.077222|N|72.634722|E}} | label-pos1 = left | label-size1 = 14 | label-color1 = | mark-title1 = सरदार वल्लभभाइ पटेल अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल | mark-image = | mark-description1 = | shape2 = | mark2 = | mark-size2 = 16 | label2 = दुर्घटनास्थल | mark-coord2 = {{Coord|23.055547|N|72.612406|E}} | label-pos2 = top | label-size2 = 14 | label-color2 = | mark-title2 = दुर्घटनास्थल | mark-image2 = | mark-description2 = }} एअर इन्डियाको उडान १७१ ले १३:३८ (भारतीय मानक समय) (०८:०८ [[अन्तर्राष्ट्रिय प्रमाणिक समय|युटिसी]]) मा सरदार वल्लभभाइ पटेल अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको रनवे २३ बाट लन्डन गेटविकका लागि उडान उडान भरेको थियो। मौसम सम्बन्धि प्रतिवेदनका अनुसार त्यस दिन मौसम स्थिर र दृश्यता स्पष्ट थियो।<ref>{{cite news |url=https://www.independent.co.uk/bulletin/news/air-india-plane-crash-pilot-mayday-b2769718.html |title='Unable to lift': Pilot's desperate mayday call as Air India plane went down |date=15 June 2025 |access-date=15 June 2025 |first=Shweta |last=Sharma |website=The Independent}}</ref> विमानको एडिएस-बी ट्रान्सपोन्डरले अन्तिमपटक ०८:०८:५० (युटिसी) मा ६२५ फिट (१९१ मिटर) उचाइमा विमान पुगेपछि सङ्केत पठाएको थियो भने त्यसलगत्तै जडान विच्छेद भएको थियो। जडान विच्छेद हुनु पूर्व अहमदाबादको एअर ट्राफिक कन्ट्रोललाई विमानचालकहरूले मेडे कल गरेका थिए।<ref name="CNN">{{cite news |last1=Tanno |first1=Sophie |last2=Iyer |first2=Aishwarya S. |last3=Mogul |first3=Rhea |last4=Radford |first4=Antoinette |url=https://edition.cnn.com/2025/06/12/asia/plane-crash-india-ahmedabad |title=More than 290 feared dead after plane crashes outside airport in Indian city of Ahmedabad |work=CNN|date=12 June 2025 |access-date=12 June 2025}}</ref> दुर्घटनाको एक भिडियोले विमानले सुरुवाती उचाई बढाउँदै गर्दा उचाइ क्रमिक रूपमा घट्दै गइरहेको देखाउँछ भने त्यसपछि क्रमिक रूपमा विमान तल खस्न थालेपछि विमान दुर्घटनाग्रस्त बनेको थियो। विमान एक भवनसँग ठोक्किएर दुर्घटनाग्रस्त बनेसँगै धुँवाको मुस्लो देखिएको थियो। दुर्घटनास्थल रनवेबाट १.५ किलोमिटर टाढा थियो।<ref>{{cite news |last1=Biswas |first1=Soutik |last2=Murphy |first2=Matt |last3=Cheetham |first3=Joshua |title=What could have caused Air India plane to crash in 30 seconds? |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c626y121rxxo |access-date=13 June 2025 |work=BBC News |date=12 June 2025}}</ref> मेघनीनगर क्षेत्रका साक्षीहरूले विस्फोट लगत्तै सूचनाहरू प्रवाह गर्न थालेका थिए।<ref name=":2">{{Cite news |date=13 June 2025 |title=Ahmedabad Plane Crash: ગણતરીની મિનિટોમાં જ દર્દનાક દુર્ઘટના સર્જાઈ, ઘટનાસ્થળે ઉપરા-છાપરી બ્લાસ્ટ થયા હતા |url=https://www.gujaratsamachar.com/news/gujarat/what-was-and-was-not-became-in-a-matter-of-minutes |access-date=13 June 2025 |work=Gujarat Samachar |language=गुजराती }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250613023356/https://www.gujaratsamachar.com/news/gujarat/what-was-and-was-not-became-in-a-matter-of-minutes |date=13 June 2025 }}</ref><ref>{{Cite news |title= Air India Ahmedabad Plane Crash Highlights: At least 265 Killed; PM Modi Visits Crash Site, Meets Lone Survivour |url= https://www.news18.com/india/ahmedabad-plane-crash-air-india-london-flight-carrying-133-passengers-airport-deaths-injuries-liveblog-ws-l-9381884.html |date=12 June 2025 |access-date=12 June 2025 |work=News18 India}}</ref> विमान सिभिल अस्पताल परिसरको आवासीय क्षेत्रमा दुर्घटनाग्रस्त बनेको थियो। चिकित्सकहरूको आवासस्थल र अस्पतालको बिजी मेडिकल कलेजको विद्यार्थी छात्रावासको भवनमा विमान खसेको थियो। यो एअर इन्डियाको अहिलेसम्मकै सबै घातक र विमान पूर्णरूपमा क्षति भएको पहिलो घटना थियो भने यस अघि सन् १९८५ जुनमा एअर इन्डियाको उडान १८२ मा बम विस्फोटन भएको थियो।<ref>{{cite news |last1=Kozul-Wright |first1=Alex |title='Catastrophic' Air India plane crash near Ahmedabad: What we know |url=https://www.aljazeera.com/news/2025/6/12/catastrophic-air-india-plane-crash-near-ahmedabad-what-we-know |work=Al Jazeera Media Network|access-date=12 June 2025 |date=12 June 2025}}</ref> == उद्धार कार्य == अहमदाबादको अग्नि तथा आपतकालीन सेवा विभागले विभिन्न सहरका थुप्रै विभाजनहरूबाट उद्धार एकाइहरूलाई तत्काल तैनाथ गरेको पुष्टि गरेको थियो।<ref name=":3">{{Cite web |date=12 June 2025 |title=Air India Plane carrying 133 Passengers crashes near Ahmedabad Airport |url=https://www.crosstownnews.in/post/143103/air-india-plane-carrying-133-passengers-crashes-near-ahmedabad-airport.html |access-date=12 June 2025 |website=crosstownnews.in}}</ref> विमान दुर्घटना पछि नियन्त्रण कक्षमा पहिलो फोन कल १३:४५ (भारतीय मानक समय) मा प्राप्त भएको थियो। उद्धार कार्यका लागि नरोदाको गुजरात औद्योगिक विकास निगमबाट तत्काल दुई अग्निशामक टोलीहरू पठाइयो भने एक सैन्य विभागलाई पनि खटाइएको थियो। ३०० भन्दा बढी अग्निशामक, ६० अग्नि सवारीसाधन र २० वटा पानीका ट्याङ्करहरू आगो निभाउनका लागि तैनात गरिएको थियो। आपतकालीन सेवा सहित २० वटा एम्बुलेन्सहरूलाई घटनास्थलमा पठाइएको थियो।<ref name="ABP">{{Cite web |date=12 June 2025 |title=Air India Plane With 242 Onboard Crashes In Gujarat's Ahmedabad: Video |url=https://news.abplive.com/cities/gujarat-plane-crash-video-in-ahmedabad-air-india-death-toll-details-1779321 |access-date=12 June 2025 |website=ABP}}</ref> दुर्घटनास्थल र वरपरका सबै सडकहरू उद्धार कार्यलाई सहज बनाउनका लागि बन्द गरिएका थिए। अहमदाबाद विमानस्थलको सुरक्षा जिम्मेवारी लिएको केन्द्रिय औद्योगिक सुरक्षा बल उद्धार कार्यमा सबैभन्दा पहिले खटेको थियो।<ref>{{Cite tweet |author=CISF |author-link=Central Industrial Security Force |user=CISFHQrs |number=1933107060717371856 |date=12 June 2025 |title=CISF Rescue Operations Underway at AI 171 Crash Site, Ahmedabad. |access-date=12 June 2025 |link=https://x.com/CISFHQrs/status/1933107060717371856}}</ref> उद्धार र राहत कार्यमा सहयोग पुर्‍याउन [[भारतीय सेना]], सीमा सुरक्षा बल, केन्द्रिय रिजर्भ प्रहरी बल, राष्ट्रिय आपतकालीन प्रतिक्रिया बल र पश्चिमी रेलवेका टोलीहरू पठाइएका थिए भने एक सैनिक अस्पताल तत्पर अवस्थामा राखिएको थियो।<ref>{{Cite news |date=12 June 2025 |title=Ahmedabad plane crash: 6 NDRF teams, 2 BSF units deployed for massive rescue operation near airport |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/ahmedabad-plane-crash-6-ndrf-teams-2-bsf-units-deployed-for-massive-rescue-operation-near-airport/articleshow/121803297.cms?from=mdr |access-date=13 June 2025 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 June 2025 |title=Army assists Ahmedabad's civil administration after Air India plane crash; over 130 personnel deployed |url=https://risingkashmir.com/army-assists-ahmedabads-civil-administration-after-air-india-plane-crash-over-130-personnel-deployed/ |access-date=13 June 2025 |website=Rising Kashmir }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250614052202/https://risingkashmir.com/army-assists-ahmedabads-civil-administration-after-air-india-plane-crash-over-130-personnel-deployed/ |date=14 June 2025 }}</ref><ref>{{Cite news |date=12 June 2025 |title=CRPF deploys 150 personnel for rescue ops after Air India plane crash in Ahmedabad |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/india/crpf-deploys-150-personnel-for-rescue-ops-after-air-india-plane-crash-in-ahmedabad/articleshow/121805144.cms |access-date=13 June 2025 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 June 2025 |title=Western Railway Runs Special Trains From Ahmedabad To Mumbai After Plane Crash |url=https://www.ndtv.com/india-news/western-railway-runs-special-trains-from-ahmedabad-to-mumbai-after-plane-crash-8653822 |access-date=13 June 2025 |website=NDTV}}</ref> अहमदाबाद महानगरपालिका १५० भन्दा बढी गाडीहरू, जसमा ठूलाठूला मेसिन, डोजर, ट्रक र एक रोलर समावेश थिए जसले दुर्घटनास्लबाट भग्नावशेष हटाउन पठाइएको थियो। नगर निगमले इन्जिनियर र स्वास्थ्य विभागका कर्मचारीहरूलाई पनि पठाउनका साथसाथै नगर अस्पतालहरूलाई आपतकालीन अवस्थाका लागि तयार रहन आदेश दिएको थियो। दुर्घटना भएको केही समयपछि, विमानस्थलमा सबै उडान सञ्चालन निलम्बित गरिएको भगतापनि त्यसदिन सीमित क्षमतामा उडान पुनः सञ्चालन गरिएको थियो।<ref>{{cite web |access-date=12 June 2025 |title=Operations Resume At Ahmedabad Airport After Pause Due To Plane Crash |url=https://www.ndtv.com/india-news/ahmedabad-airport-shut-for-operations-temporarily-after-air-india-crash-8649845 |date=12 June 2025 |website=NDTV}}</ref> == हताहत == उक्त दुर्घटनामा विमानमा सवार २४१ जनाको मृत्यु भएको थियो भने विमान ठोक्किको छात्रावासको भवनमा कम्तीमा ३८ जनाको मृत्यु भएको थियो।<ref>{{Cite news |date=15 June 2025 |title=Ahmedabad Air India Plane Crash Live: 19 victims identified by DNA; 4 students of medical college dead |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/air-india-ai-171-plane-crash-live-updates-ahmedabad-london-air-india-flight-tragedy-242-passengers-international-airport-pm-modi/liveblog/121857714.cms |access-date=15 June 2025 |work=The Times of India}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://www.bbc.com/news/articles/clyzepxnd41o |title=Air India plane crash claims at least 241 lives as one passenger survives |work=BBC |date=12 June 2025 |access-date=15 June 2025}}</ref> १३ जुन १३ सम्ममा प्रहरी अधिकारीहरूले [[बिबिसी|बीबीसी]] समाचारलाई बताए अनुसार ६ शवहरूलाई उनीहरूका परिवारहरूलाई बुझाइएको थियो।<ref>{{Cite web |title=Air India crash latest: PM Narendra Modi visits scene of Air India plane crash, as black box search continues |url=https://www.bbc.com/news/live/c8d1r3m8z92t |access-date=13 June 2025 |website=BBC News}}</ref> पीडितहरूमध्ये गुजरातका पूर्व मुख्यमन्त्री विजय रुपाणी (सन् २०१६-२०२१) पनि थिए।<ref>{{cite news |date=12 June 2025 |title=Over 200 Dead in Air India Crash, Official Says |url=https://www.nytimes.com/live/2025/06/12/world/india-plane-crash-ahmedabad/268968e1-e8c8-5168-a4a9-78787ed911e3 |work=New York Times |access-date=12 June 2025 |quote=Among the passengers on the crashed flight was Vijay Rupani, a former chief minister of Gujarat who led the state from 2016 to 2021, according to a passenger list confirmed by officials from his party.}}</ref> अधिकांश अवशेषहरू जलेको अवस्थाका कारण पीडितहरूको पहिचानमा बाधा पुगेको थियो। दुर्घटनाको कारण तापक्रम अनुमानित १,५०० डिग्री सेल्सियस (२,७३० डिग्री फारेनहाइट) सम्म पुगेको थियो जसकारण पीडितहरूको डिएनए पहिचानमा समत बाधा पुगेको थियो। दुर्घटनाको तीन दिन पछि मात्र ३५ शवहरू आफन्तहरूलाई बुझाइएको गरिएको थियो।<ref>{{cite news |last=Mateen |first=Zoya |url=https://www.bbc.com/news/articles/c2lk55l9wpgo |date=15 June 2025 |access-date=15 June 2025 |title=Wait for bodies deepens pain of families after Air India crash |work=BBC}}</ref><ref>{{cite news |title=Heat of Air India Crash Hinders DNA Identification, Agonizing Relatives |url=https://www.nytimes.com/2025/06/15/world/asia/air-india-crash.html|date=15 June 2025 |work=The New York Times |access-date=15 June 2025}}</ref> छात्रावासमा कम्तीमा ५० जना मेडिकल विद्यार्थीहरूलाई अस्पतालमा भर्ना गरिएको थियो। कलेजका डीनले विमानले भोजन कक्षमा ६०-८० जना विद्यार्थीहरू रहेको बेला ठक्कर दिएको र अधिकांश विद्यार्थीहरू भाग्न सफल भएतापनि १० देखि १२ जना आगोमा लपेतामा फसेको बताएका थिए। [[चित्र:Air India Flight 171 Schematic.svg|thumb|विमानमा आपतकालीन द्वारको छेउमा रहेको ११ए सिट, जहाँ विश्वासकुमार रमेश बसेका थिए।<ref>{{cite news |title=British man is only passenger to survive India plane crash |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/ce3v6drp96zo |access-date=14 June 2025 |publisher=BBC News |date=12 June 2025}}</ref>]] ४० वर्षीय बेलायती नागरिक विश्वाशकुमार रमेश विमान दुर्घटनामा बाँच्न सफल एकमात्र यात्री थिए।<ref name="Reuters">{{Cite web |title=Air India Dreamliner crashes into Ahmedabad college hostel, kills over 240 |url=https://www.reuters.com/world/india/plane-crashes-indias-ahmedabad-airport-tv-channels-report-2025-06-12/ |access-date=12 June 2025 |website=Reuters |last1=Khanna |first1=Sumit |last2=Patel |first2=Shivam |last3=Shah |first3=Aditi}}</ref> उनी आपतकालीन निकासको छेउमा रहेको ११ए सिटमा बसेका थिए।<ref>{{Cite web |date=12 June 2025 |title=British passenger in seat 11A survives India plane crash |url=https://www.bbc.com/news/articles/ce3v6drp96zo |access-date=12 June 2025 |website=BBC News}}</ref> उनले बताए अनुसार, विमानको भाग छुट्टिएको र छात्रावासको ठोक्किन पुगेको थियो। आफ्नो सिट बेल्ट खुल्दै उनले भाँचिएको आपतकालीन निकासको छेउमा रहेको खुल्ला स्थानबाट हाम फालेका थिए।<ref>{{Cite web |last1=Roy |first1=Rajesh |last2=Ganguly |first2=Shonal |last3=Hussain |first3=Aijaz |date=13 June 2025 |title=Air India black box recovered after crash that killed 241 onboard and several others on the ground |url=https://apnews.com/article/air-india-plane-crash-ahmedabad-survivor-boeing-787-18a1e45cb65bd716d6529b8922cc94b7 |access-date=13 June 2025 |website=AP News}}</ref><ref>{{Cite news |last=Treisman |first=Rachel |date=13 June 2025 |title='I just walked out': The sole survivor of the Air India crash shares his story |url=https://www.npr.org/2025/06/13/nx-s1-5432566/india-plane-crash-survivor |access-date=14 June 2025 |work=NPR}}</ref> उनलाई उपचार गरिरहेका डाक्टरहरूले बताए अनुार, उनलाई शरीरका विभिन्न भागहरूमा चोटपटक लागेको र एउटा हात जलेको भएतापनि उनी खतराबाट बाहिर थिए।<ref>{{Cite web |last1=Roy |first1=Rajesh |date=13 June 2025 |title=Air India's sole crash survivor narrates his escape |url=https://apnews.com/article/air-india-survivor-crash-boeing-e88b0ba404100049ee730d5714de4c67 |access-date=13 June 2025 |website=AP News}}</ref> उनीभन्दा फरक पङ्क्तिमा बसेका थिए उनका भाइले भने यस दुर्घटनामा ज्यान गुमाएका थिए।<ref>{{Cite web |last1=Radford |first1=Antoinette |last2=Mitra |first2=Esha |last3=Sangal |first3=Aditi |last4=Rios |first4=Michael |date=12 June 2025 |title=A miracle in seat 11A: What we know about Air India crash survivor Vishwash Kumar Ramesh |url=https://www.cnn.com/2025/06/12/india/air-india-crash-survivor-vishwash-kumar-ramesh-intl-latam |access-date=12 June 2025 |website=CNN}}</ref> यो विमान दुर्घटना सन् १९९६ मा दुईवटा विमान ठोक्किए भएको दुर्घटना पछि भारतमा घटेको सबैभन्दा घातक विमान दुर्घटना थियो भने एअर इन्डियाको सन् १९८५ को उडान १८२ मा बमविस्फोटपछिको सबैभन्दा खराब आपातकालिन अवस्था थियो।<ref name="NYT Know">{{cite news |last=Nierenberg |first=Amelia |url=https://www.nytimes.com/2025/06/12/world/asia/india-plane-crash-what-to-know.html |url-access=limited |date=12 June 2025 |access-date=12 June 2025 |title=What We Know About a Passenger Plane Crash in Western India |work=The New York Times |issn=0362-4331 |eissn=1553-8095 |oclc=1645522}}</ref> == अनुसन्धान == दुर्घटनालाई भारतको हवाई दुर्घटना अनुसन्धान ब्युरोले अनुसन्धान गरिरहेको थियो।<ref>{{Cite web |date=12 June 2025 |title=Air India plane crashes in Gujrat's Ahmedabad after take-off |url=https://tribune.com.pk/story/2550500/indian-airline-flight-crashes-in-gujrats-ahmedabad-after-take-off |access-date=12 June 2025 |website=The Express Tribune}}</ref> बेलायतको हवाई दुर्घटना अनुसन्धान विभाग र अमेरिकाको राष्ट्रिय यातायात सुरक्षा बोर्डले अनुसन्धानमा सहयोग पुर्‍याउनका लागि टोली पठाएको थियो।<ref>{{Cite web |date=12 June 2025 |title=What we know so far after Air India flight to London Gatwick crashes |url=https://news.sky.com/story/what-we-know-so-far-after-air-india-flight-to-london-gatwick-crashes-13382509 |access-date=12 June 2025 |website=Sky News}}</ref> भारतको हवाई उडान प्राधिकरण र एअर इन्डियाले पनि दुर्घटनाको अनुसन्धान गरेको थियो।<ref>{{Cite web |date=12 June 2025 |title=FAA statement on Air India 171 crash |url=https://www.faa.gov/newsroom/faa-statement-air-india-flight-ai171 |access-date=12 June 2025 |website=Federal Aviation Administration Newsroom}}</ref> अमेरिकाको अन्तरिक्ष सुरक्षा सल्लाहकार एन्थनी ब्रिकहाउसले विमानको भिडियो हेर्दै ल्यान्डिङ गियरमा समस्य रहेको र सामान्यतया हटाइनु पर्ने बेला बाहिर आएको प्रतिक्रिया दिएका थिए। == प्रतिक्रिया == [[चित्र:The Union Minister of Home Affairs and Cooperation, Shri Amit Shah visiting the crash site of Air India Flight 171.jpg|thumb|गृहमन्त्री र गुजरातका मुख्यमन्त्रीले दुर्घटनास्थलको अवलोकन गर्दै]] विमान दुर्घटना पछि [[भारतको प्रधानमन्त्री|प्रधानमन्त्री]] [[नरेन्द्र मोदी]]ले [[ट्विटर|एक्स]]मा शोक व्यक्त गरेका थिए।<ref>{{Cite tweet |author=Narendra Modi |user=narendramodi |number=1933110947553681853 |title=The tragedy in Ahmedabad has stunned and saddened us. It is heartbreaking beyond words. In this sad hour, my thoughts are with everyone affected by it. Have been in touch with Ministers and authorities who are working to assist those affected.|date=12 june 2025}}</ref> उन जुन १३ का दिन दुर्घटनास्थलमा गए भने त्यसपछि अस्पतालमा गएर दुर्घटनामा एकमात्र जीवित यात्री र घाइतेहरूलाई भेटका थिए। गृहमन्त्री अमित शाहले दुर्घटनापछि [[गुजरात]]का [[मुख्यमन्त्री]] भूमि पाटेलसँग कुरा गरेका थिए।<ref name="Firstpost">{{Cite web |url=https://www.firstpost.com/india/ahmedabad-plane-crash-live-updates-over-200-people-onboard-flight-casualty-numbers-awaited-liveblog-13896455.html |title=Ahmedabad Air India Flight Crash Live Updates: Miracle rescue as police finds a survivor in seat 11A |date=12 June 2025 |access-date=12 June 2025 |website=Firstpost}}</ref> पटेलले अधिकारीहरूलाई “तत्काल उद्धार र राहत कार्य” सञ्चालन गर्न निर्देशन दिइएको र परिस्थितिलाई सामना गर्न योजना अनुसार उपायहरू अपनाइँदै गरेको प्रतिक्रिया दिएका थिए। == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{कमन्सश्रेणी}} * {{ASN accident|518859}} [[श्रेणी:विमान दुर्घटनाहरू]] 3ow6jgd89d7nlp1dkfuips4rz8ri4m1 0 147776 1365855 1331773 2026-07-13T10:09:35Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1365855 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = सजल अली | image = | caption = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1994|01|17}}<ref name="auto">{{cite web |title=Bringing you the best of Sajal Ali; Birthday edition |url=https://en.dailypakistan.com.pk/lifestyle/bringing-you-the-best-of-sajal-ali-birthday-edition/ |website=dailypakistan.com |date=17 January 2018 |access-date=9 April 2018}}</ref><ref name="auto1">{{cite web |url=https://www.geo.tv/latest/268033-sajal-ali-thanks-fans-for-love-beautiful-wishes-on-her-26th-birthday |title=Sajal Ali thanks fans for love, beautiful wishes on her 26th birthday |date=18 January 2020 |work=Geo.tv |archive-date=18 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200118205837/https://www.geo.tv/amp/268033-sajal-ali-thanks-fans-for-love-beautiful-wishes-on-her-26th-birthday |url-status=live}}</ref> | birth_place = [[लाहोर]], [[पन्जाब, पाकिस्तान]] | spouse = {{marriage|[[अहद रजा मिर]]|2020 |2022|end=div}} | relatives = [[सबूर अली]] <small>(बहिनी)</small> | occupation = {{hlist|अभिनेत्री}} | years_active = २००९–हालसम्म | honours = [[File:Hilal-e-Imtiaz (Civilian).png|50px]] [[तमगा-ए-इम्तियाज]] }} '''सजल अली''' ({{langx|ur|{{Nastaliq|سجل علی}}}}, जन्म १७ जनवरी १९९४)<ref name="auto"/><ref name="auto1"/> एक [[पाकिस्तानी]] अभिनेत्री र मोडल हुन् जसले मुख्यतया टेलिभिजन र चलचित्रहरूमा काम गर्छिन्। पाकिस्तानका सबैभन्दा धेरै पारिश्रमिक लिने अभिनेत्रीमध्ये एक,<ref>{{cite web |url=https://www.pinkvilla.com/trending/world/kubra-khan-to-sajal-aly-pakistans-top-9-highest-paid-actresses-1241409? |title=Kubra Khan to Sajal Aly: Pakistan's Top 9 HIGHEST-PAID actresses |date=7 September 2023 |work=Pinkvilla |archive-date=15 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230915164428/https://www.pinkvilla.com/trending/world/kubra-khan-to-sajal-aly-pakistans-top-9-highest-paid-actresses-1241409 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230915164428/https://www.pinkvilla.com/trending/world/kubra-khan-to-sajal-aly-pakistans-top-9-highest-paid-actresses-1241409 |date=15 September 2023 }}</ref> अलीले पाँच [[हम पुरस्कार]] तथा तेह्र मनोनयनहरू मध्ये एक [[लक्स स्टाइल पुरस्कार]]सहित धेरै पुरस्कारहरू प्राप्त गरिसकेकी छिन्। उनलाई पाकिस्तान सरकारले [[तमगा-ए-इम्तियाज]]बाट सम्मानित गरेको थियो।<ref>{{cite news |author=<!--not stated--> |date=23 March 2023 |title=Sajal Ali, Adnan Siddiqui among other celebrities decorated with civil awards |url=https://www.geo.tv/latest/536179-sajal-ali-adnan-siddiqui-among-other-celebrities-decorated-with-civil-awards |access-date=24 March 2024}}</ref> उनले आफ्नो करियर जिओ टिभीको सिटकम ''नादानियाँ'' (२००९) बाट सुरु गरेकी थिइन् र पछि सोप ओपेरा ''मेहमूदाबाद की मलकाइन'' (२०११) मा मुख्य भूमिकामा देखा परिन्। उनले धेरै टेलिभिजन निर्माणहरूमा सहायक भूमिकाहरू निर्वाह गरिन् र थ्रिलर ''नन्ही'' (२०१३) बाट महत्त्वपूर्ण सफलता तथा आलोचनात्मक प्रशंसा प्राप्त गरिन्, जसले उनलाई सर्वश्रेष्ठ टिभी अभिनेत्रीका लागि लक्स स्टाइल पुरस्कारको पहिलो मनोनयन दिलायो। पारिवारिक नाटकीय ''सन्नाटा'' (२०१३-१४) र ''खुदा देख रहा है'' (२०१५) मा उनको अभिनयको लागि थप प्रशंसा भयो जसको लागि उनले लक्स स्टाइल पुरस्कारमा सर्वश्रेष्ठ टिभी अभिनेत्रीको लागि मनोनयन प्राप्त गरिन्। अलीले त्यसपछि विभिन्न प्रकारका कामहरू गरिसकेकी छिन् र उनी विशेषगरी ''यकीन का सफर'' (२०१७) मा डा. जुबिया असफन्दियार, ''ओ रङ्गरेजा'' (२०१७–१८) मा सस्सी, ''अलिफ'' (२०१९) मा मोमिना सुल्तान, ''सिन्फ-ए-आहान'' (२०२१) मा राबिया सफीर, र ''कुछ अनकही'' (२०२३) मा आलिया आघाको उत्कृष्ट चित्रणका लागि परिचित छिन्। यी सबैमा उनका अभिनयहरू प्रशंसनीय रहे, र तीमध्ये पहिलो दुई भूमिकाका लागि उनले क्रमशः सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्री लोकप्रिय र सर्वश्रेष्ठ अभिनेत्रीको लागि हम पुरस्कार प्राप्त गरिन्। == प्रारम्भिक जीवन र परिवार == अलीको जन्म १७ जनवरी १९९४ मा पाकिस्तानको [[लाहोर]]मा भएको थियो। उनकी एक बहिनी [[सबूर अली]] छिन्, जो एक अभिनेत्री पनि हुन्, र उनका एक भाइ छन्।<ref>{{cite web |url=https://images.dawn.com/news/1174853 |title=Sajal and sister Saboor Ali are both shooting their first films this year |first=Irfan Ul |last=Haq |date=18 February 2016 |access-date=26 May 2018}}</ref> सन् २०१७ मा, उनकी आमा राहतको क्यान्सरको कारण निधन भयो।<ref>{{cite web |url=http://dunyanews.tv/en/Entertainment/379529-Actress-Sajal-Alis-mother-passes-away |title=Actress Sajal Ali's mother passes away - Entertainment - Dunya News |date=14 February 2008 |access-date=26 May 2018 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170317200627/http://dunyanews.tv/en/Entertainment/379529-Actress-Sajal-Alis-mother-passes-away |date=17 March 2017 }}</ref> == मिडियामा छवि == अलीलाई पाकिस्तानकी सबैभन्दा बढी पारिश्रमिक पाउने अभिनेत्रीहरू मध्ये एक मानिन्छ।<ref>{{cite web |url=https://www.pinkvilla.com/trending/world/kubra-khan-to-sajal-aly-pakistans-top-9-highest-paid-actresses-1241409 |title=From Kubra Khan to Sajal Aly: Pakistan's Top 9 HIGHEST-PAID actresses |website=Pinkvilla |access-date=6 September 2023 |archive-date=15 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230915164428/https://www.pinkvilla.com/trending/world/kubra-khan-to-sajal-aly-pakistans-top-9-highest-paid-actresses-1241409 |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230915164428/https://www.pinkvilla.com/trending/world/kubra-khan-to-sajal-aly-pakistans-top-9-highest-paid-actresses-1241409 |date=15 September 2023 }}</ref> सन् २०२१ मा, उनी ''इस्टर्न आई'' को शीर्ष ५० एसियाली सेलिब्रेटीहरूको सूचीमा सातौँ स्थानमा थिइन् र शीर्ष १० मा एक मात्र पाकिस्तानी अभिनेत्री थिइन् र सन् २०२३, उनी सत्रौँ स्थानमा थिइन्।<ref>{{cite web |url=https://www.thenews.com.pk/latest/915161-atif-aslam-sajal-aly-others-named-in-uk-publications-top-asian-celebrity-list |title=Sajal Aly, Atif Aslam, others named in UK publication's Top Asian Celebrity list |website=Thenews |access-date=8 December 2021}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.easterneye.biz/top-50-asian-stars-of-2023/ |title=Top 50 Asian stars of 2023 |website=Eastern Eyes |access-date=16 December 2023}}</ref> अली सबैभन्दा धेरै अनुसरण गरिएकी शीर्ष १० पाकिस्तानी अभिनेत्रीको सूचीमा छिन् र [[इन्स्टाग्राम]]मा उनका १ करोडभन्दा बढी फलोअर्स छन्। सन् २०२३ मा, उनी ''इस्टर्न आई'' को टप ३० अन्डर ३० एसियालीहरूको सूचीमा सोह्रौं स्थानमा थिइन्।<ref>{{cite web |url=https://www.brecorder.com/news/40222841/sajal-ali-iman-vellani-feature-in-eastern-eyes-top-30-under-30-asians-list |title=Sajal Ali, Iman Vellani feature in Eastern Eye's 'Top 30 under 30 Asians' list |website=Business Recorder |date=27 January 2023 |access-date=29 November 2025}}</ref> उनी [[टेक्नो मोबाइल|टेक्नो]],<ref>{{cite web |url=https://www.nation.com.pk/05-Aug-2023/tecno-welcomes-sajal-aly-as-brand-ambassador-for-2023 |title=TECNO welcomes Sajal Aly as brand ambassador for 2023 |website=The Nation |date=05 August 2023 |access-date=29 November 2025}}</ref> [[भिट]] र [[रियलमी]] जस्ता विभिन्न उत्पादनहरूको ब्रान्ड एन्डोर्सरको रूपमा काम गर्छिन्।<ref>{{cite web |url=https://missdramatic.com/sajal-aly-replaces-mahira-khan-as-veets-new-brand-ambassador/ |title=Sajal Aly replaces Mahira Khan as Veet's New Brand Ambassador |website=Missdramatic |date=31 January 2023 |access-date=31 January 2023}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *{{IMDb name|6911446}} * {{Instagram|sajalaly}} * {{Twitter|Iamsajalali}} [[श्रेणी:सन् १९९४ मा जन्म]] [[श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीहरू]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:पाकिस्तानी महिला मोडलहरू]] [[श्रेणी:पाकिस्तानी चलचित्र अभिनेत्रीहरू]] [[श्रेणी:पाकिस्तानी टेलिभिजन अभिनेत्रीहरू]] [[श्रेणी:लाहोरका अभिनेत्रीहरू]] 09qjvbqugw5fm5fp5ud68ia2ncydhuc 4 150706 1365869 1365742 2026-07-13T11:23:56Z Dipa Pandey 73314 /* विकी विमिन एडिटाथन २०२६ सहभागीहरू */ 1365869 wikitext text/x-wiki [[File:Wiki Women-Nepal 2015.png|150px|right|विकी विमिन एडिटाथन लोगो]] *<big> नेपाली विकिपिडियामा गएर आफ्नो [https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:UserLogin&type=signup&returnto=%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%AF+%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0&campaign=loginCTA खाता खोल्नुहोस] । </big> *<big> खाता तयार भैसकेको भए प्रवेश गरेर तल आफ्नो नाम दर्ता गर्नुहोस् ।</big> *<big> दर्ता गर्न [https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A4%BF%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE:%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A5%80_%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%AE%E0%A4%BF%E0%A4%A8_%E0%A4%8F%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%9F%E0%A4%BE%E0%A4%A5%E0%A4%A8_%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A8%E0%A5%AC/%E0%A4%B8%E0%A4%B9%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%97%E0%A5%80%E0%A4%B9%E0%A4%B0%E0%A5%82&action=edit&section=2 सम्पादन]मा क्लिक गरेर अन्तिम हरफमा <nowiki> # ~~~~ </nowiki>राख्नुहोस् ।</big> [[श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०२६]] ==जानकारीका लागी== {| align=center style="font-family:Optima, Trebuchet MS, sans-serif; background:transparent" | <center>[[File:Instagram logo 2016.svg|60px|link=https://www.instagram.com/wiki_women]]</center> |width=25%|<center>[[File:Twitter X.png|60px|link=https://x.com/WikimediaNepal]]</center> |width=25%|<center>[[File:Facebook logo (square).png|60px|link=https://www.facebook.com/Wiki-Women-Edit-a-thon-470071126517891]]</center> |- |<center>'''[https://www.instagram.com/wiki_women इन्स्टाग्राम]'''</center><br /> |<center>'''[https://x.com/WikimediaNepal एक्स]'''</center><br /> |<center>'''[https://www.facebook.com/Wiki-Women-Edit-a-thon-470071126517891 फेसबुक]''' </center><br /> |- |} ==विकी विमिन एडिटाथन २०२६ सहभागीहरू== # [[User:पर्वत सुवेदी|पर्वत सुवेदी]] ([[User talk:पर्वत सुवेदी|कुरा गर्नुहोस्]]) १९:५७, ६ जुलाई २०२६ (नेपाली समय) #[[प्रयोगकर्ता:हिमाल सुवेदी|हिमाल सुवेदी]] [[प्रयोगकर्ता वार्ता:हिमाल सुवेदी|कुरा गर्ने]] २०:२२, ६ जुलाई २०२६ (नेपाली समय) # [[User:Saroj|Saroj]] ([[User talk:Saroj|कुरा गर्नुहोस्]]) १३:२३, ७ जुलाई २०२६ (नेपाली समय) # [[User:Omnathpokh1|Omnathpokh1]] ([[User talk:Omnathpokh1|कुरा गर्नुहोस्]]) ०९:५४, ११ जुलाई २०२६ (नेपाली समय) # <span style="color:green;">^:)</span>'''[[user:Learnerktm|लर्नर]]'''<span style="color:red;">^ktm</span> २३:०३, ११ जुलाई २०२६ (नेपाली समय) # [[User:Dipa Pandey|Dipa Pandey]] ([[User talk:Dipa Pandey|कुरा गर्नुहोस्]]) १७:०८, १३ जुलाई २०२६ (नेपाली समय) 2zqbcrdxyjfpwgn6p7zr782184p0efz 0 150774 1365821 1365550 2026-07-12T23:47:42Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1365821 wikitext text/x-wiki {{Infobox caste | caste_name = अय्यर | image = VadamaIyerpriestsintamilnadu.jpg | caption = वडमा अय्यर पुजारीहरू | varna = ब्राह्मण | jati = | classification = | gotra = | veda = | kula_daivat = | kula_devi = | guru = [[आदि शङ्कराचार्य]] | mantra = | nishan = | devak = | religions = [[हिन्दू धर्म]] | languages = [[तमिल भाषा|तमिल]], [[संस्कृत]] | country = [[भारत]] | state = [[तमिलनाडु]] | populated_states = तमिलनाडु, [[केरल]], [[कर्नाटक]] | region = | India_migration = | population = | family_names = अय्यर, [[शास्त्री]], भट्टर | feudal_title = | heraldic_title = | lineage = | color = | throne = | victory_weapon = | endogamous = | notable_members = | subdivisions = [[वडमा]]<br />[[ब्रहाचारणम्]]<br />[[दीक्षितर]]<br />[[अष्टसहस्रम्]]<br />[[शोलियार]] | related = [[केरल अय्यर]] [[अय्यङ्गार]] वैदिकी ब्राह्मण [[वैदिकी वेलानाडु]] [[हव्यक ब्राह्मण]] [[होयसला कर्नाटक ब्राह्मण]] [[स्थानिक ब्राह्मण]] [[बब्बुरकम्मे]] | historical_grouping = | disputed_grouping = | status = | education_reservation = | employment_reservation = | other_reservation = | original_kingdom = | other_kingdom = | official_website = | footnotes = }} {{हिन्दू धर्म}} '''अय्यर'''('''अय्यार''', '''अयर''', '''एयर''' वा '''अयियर''' भनेर पनि लेखिन्छ) [[तमिल|तमिल]] [[ब्राह्मण]]हरूको एक जातीय–धार्मिक समुदाय हो। अधिकांश अय्यरहरू [[आदि शङ्कराचार्य]]द्वारा प्रतिपादित ''[[अद्वैत वेदान्त|अद्वैत]]'' दर्शनका अनुयायी हुन् र [[स्मार्त परम्परा]]को पालन गर्छन्।<ref>{{Cite book |last=Béteille |first=André |url=https://www.degruyter.com/document/doi/10.1525/9780520317864/html |title=Caste, Class, and Power |date=2020-10-26 |publisher=University of California Press |isbn=978-0-520-31786-4 |language=en |doi=10.1525/9780520317864}}</ref> यो [[अय्यङ्गार]] समुदायभन्दा भिन्न छ, जसका सदस्यहरू [[श्रीवैष्णव सम्प्रदाय]]का अनुयायी हुन्। अय्यर र अय्यङ्गार समुदायलाई संयुक्त रूपमा [[तमिल ब्राह्मण]] भनिन्छ। अधिकांश अय्यरहरू [[भारत]]को [[तमिलनाडु]] राज्यमा बसोबास गर्छन्।{{citation needed|date=December 2022}} अय्यरहरू परम्परागत तथा क्षेत्रीय भिन्नताका आधारमा विभिन्न उपसमूहहरूमा विभाजित छन्। अन्य सबै ब्राह्मणहरूझैँ उनीहरूलाई पनि [[गोत्र]] (पितृवंशीय वंशपरम्परा) तथा उनीहरूले अनुसरण गर्ने [[वेद]]का आधारमा वर्गीकृत गरिन्छ। भारतीय ब्राह्मणहरूको [[पञ्च-द्रविड ब्राह्मण]] वर्गीकरणअनुसार अय्यरहरू पञ्च-द्रविड ब्राह्मणअन्तर्गत पर्दछन्। ''अय्यर'' उपाधिलाई थरका रूपमा प्रयोग गर्ने प्रचलनका अतिरिक्त अय्यरहरूले '''शास्त्री'''<ref name="britannica">{{cite book | title=Encyclopædia Britannica, śāstrī | url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/524792/sastri#tab=active~checked%2Citems~checked&title=%C5%9B%C4%81str%C4%AB%20--%20Britannica%20Online%20Encyclopedia}}</ref> वा '''भट्टर'''{{citation needed|date=September 2016}} जस्ता अन्य थरहरू पनि सामान्य रूपमा प्रयोग गर्छन्। == व्युत्पत्ति == '''अय्यर''' ({{Langx|ta|ஐயர்}}, {{IPA|ta|aɪjəɾ|pron}}) शब्दका [[तमिल भाषा|तमिल]] तथा अन्य [[द्रविड भाषा|द्रविड भाषाहरू]]मा धेरै अर्थहरू छन्, जसले प्रायः सम्मानित व्यक्तिलाई जनाउँछ। ''Dravidian Etymological Dictionary'' अनुसार यस शब्दका अर्थहरूमा "पिता, ऋषि, पुजारी, गुरु, ब्राह्मण, श्रेष्ठ व्यक्ति, स्वामी, राजा" आदि पर्दछन्। यससँग सम्बन्धित शब्दहरूमा ''तमयन'' (''tamayan'') को अर्थ "जेठो दाजु" हुन्छ भने ''अय'' (''ai'') को अर्थ "स्वामी, मालिक, पति, राजा, गुरु, पुजारी, शिक्षक, पिता" हुन्छ।<ref>{{Cite book|author1=Burrow, T.|author2=M. B. Emeneau|title=A Dravidian etymological dictionary|publisher=Oxford University Press|pages=19}}</ref> भाषावैज्ञानिक स्रोतहरूका अनुसार ''अय्या'' (Ayya) र ''अयिरा/अय्यिरा'' (Ayira/Ayyira) शब्दहरू संस्कृतको ''[[आर्य]]'' (Ārya) शब्दका [[प्राकृत]] रूपहरू हुन्। ''आर्य'' शब्दको अर्थ "[[wiktionary:noble|श्रेष्ठ]]" वा "कुलीन" हुन्छ।<ref name="hinduism_encyclopedia_898">{{cite book|title=Encyclopaedia of Hinduism, Volume 7|page=898|author=Nagendra Kumar Singh|publisher=Anmol Publications PVT LTD|year=1999|isbn=978-81-7488-168-7}}</ref><ref name="paligrammarp49">{{cite book|title=A Simplified grammar of the Pali language|first=Edward|last=Miller|page=49|publisher=BiblioBazaar|year=2009|isbn=978-1-103-26738-5}}</ref> प्राचीन समयमा अय्यरहरूलाई ''अन्तनार''<ref name="anthanar_meaning1">{{cite book | title=Educational System of the Ancient Tamils| last=Pillai| first=Jaya Kothai| year=1972| page=54| publisher=South India Saiva Siddhanta Works Pub. Society| location=Tinnevelly}}</ref> वा ''पार्प्पान''<ref name="parppan_meaning1">{{cite book | title=Naccinarkkiniyar's Conception of Phonology| url=https://books.google.com/books?id=moUOAAAAYAAJ| last=Caṇmukam| first=Ce. Vai.| year=1967| page=212| publisher=Annamalai University}}</ref><ref name="parppan_meaning3">{{cite book | title=The Eight Anthologies: A Study in Early Tamil Literature| last=Marr| first=John Ralston| year=1985| page=114| publisher=Institute of Asian Studies}}</ref> भनेर पनि चिनिन्थ्यो। यद्यपि, आधुनिक समयमा ''पार्प्पान'' शब्दको प्रयोग अपमानजनक मानिन्छ।{{citation needed|date=September 2016}} हालसम्म पनि केरलाका अय्यरहरूलाई ''पट्टर'' भनेर सम्बोधन गरिन्थ्यो।{{citation needed|date=September 2016}} ''पार्प्पान'' शब्दझैँ ''पट्टर'' शब्दलाई पनि वर्तमान समयमा अपमानजनक मानिन्छ।<ref name="communism_in_kerala">{{cite book | title=Communism in Kerala: A Study in Political Adaptation| last=Nossiter| first=Thomas Johnson| year=1982| page=27| publisher=C. Hurst & Co. Publishers| isbn=978-0-905838-40-3}}</ref> == जनसंख्या== वर्तमान समयमा अय्यरहरू [[दक्षिण भारत]]भरि बसोबास गर्छन्, तर उनीहरूमध्ये अधिकांश [[तमिलनाडु]]मा केन्द्रित छन्। तमिल ब्राह्मणहरू राज्यको कुल जनसंख्याको अनुमानित ३ प्रतिशतभन्दा कम रहेको मानिन्छ र उनीहरू राज्यभरि फैलिएका छन्। तथापि, अय्यर समुदायको जनसंख्याबारे यथार्थ तथा आधिकारिक तथ्याङ्क उपलब्ध छैन।<ref>{{cite journal| first=Sreenivasarao| last=Vepachedu| title=Brahmins| journal=Mana Sanskriti (Our Culture)| year=2003| issue=69| url=http://www.vedah.net/manasanskriti/Brahmins.html#Brahmin_Population}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171014050327/http://www.vedah.net/manasanskriti/Brahmins.html#Brahmin_Population |date=2017-10-14 }}</ref> अय्यरहरू तमिलनाडुका पश्चिमी तथा दक्षिणी जिल्लाहरूमा पनि उल्लेखनीय सङ्ख्यामा बसोबास गर्छन्।{{Vague|reason=Would be more straight forward and also mean something to the reader than "fairly appreciable", which is a exceedingly vague|date=September 2025}}{{citation needed|date=September 2016}} अति दक्षिणी क्षेत्रमा बसोबास गर्ने अय्यरहरूलाई [[तिरुनेलवेली]] अय्यर भनिन्छ र उनीहरूले तिरुनेलवेली ब्राह्मण उपभाषा बोल्छन्।{{citation needed|date=September 2016}} == चाडपर्वहरू == अय्यरहरूले [[दीपावली]], [[नवरात्रि]], [[पोंगल]], [[विनायक चतुर्थी]], [[जन्माष्टमी]], [[तमिल नयाँ वर्ष]], [[महाशिवरात्रि]] तथा [[कार्तिक दीपम्]] लगायत प्रायः सबै हिन्दू चाडपर्वहरू मनाउँछन्। दक्षिण भारतका ब्राह्मणहरूका लागि विशेष महत्त्व राख्ने एउटा प्रमुख पर्व ''आवणी अवित्तम्'' हो।<ref name="Avani_Avittam">{{cite web|url=http://www.panchangam.com/avani.htm|title=Avani Avittam|access-date=2008-08-27|publisher=K.G.Corporate Consultants|archive-url=https://web.archive.org/web/20080914061750/http://www.panchangam.com/avani.htm|archive-date=14 September 2008|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080914061750/http://www.panchangam.com/avani.htm |date=2008-09-14 }}</ref> == विवाह == सामान्यतया अय्यर विवाहमा ''सुमङ्गली प्रार्थना'' (सुखी वैवाहिक जीवनका लागि गरिने हिन्दू प्रार्थना), ''नान्दी'' (पूर्वजप्रति श्रद्धाञ्जलि), ''निश्चयधार्थम्'' (सगाई) तथा ''माङ्गल्यधारणम्'' (मङ्गलसूत्र बाँध्ने संस्कार) सम्पन्न गरिन्छ। अय्यर विवाहका मुख्य अनुष्ठानहरूमा ''व्रतम्'' (व्रत), ''काशी यात्रा'' (काशीको प्रतीकात्मक तीर्थयात्रा), ''ऊञ्जल'' (झुला समारोह), ''कन्यादानम्'' (वधूलाई वरको जिम्मामा सुम्पिने संस्कार), ''माङ्गल्यधारणम्'', ''पाणिग्रहणम्'' तथा ''सप्तपदी'' (''सात पाइला'') पर्दछन्। सप्तपदी विवाहको अन्तिम तथा सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण चरण हो, जसमा वधूले वरको सहयोगमा सात पाइला चालेर वैवाहिक बन्धनलाई औपचारिक रूपमा पूर्णता दिन्छिन्। यसपछि सामान्यतया ''नालङ्गु'' नामक अनौपचारिक तथा मनोरञ्जनात्मक समारोह आयोजना गरिन्छ।<ref name="Iyer_marriage">{{cite web|url=http://www.sawnet.org/weddings/tamil_vedic.html |title=A South Indian Wedding – The Rituals and the Rationale |access-date=2008-08-27 |publisher=Sawnet |first=Padma |last=Vaidyanath |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080512152857/http://sawnet.org/weddings/tamil_vedic.html |archive-date=2008-05-12 }}</ref> == पोशाक == [[File:MylaiTamizhSangam.jpg|thumb|right|सन् १९३० को दशकतिर मायलै तमिल सङ्गमको एक सम्मेलनमा परम्परागत ''वेष्टि'' र ''[[अङ्गवस्त्रम्]]'' लगाएका तमिल ब्राह्मणहरू (अय्यर र अय्यङ्गार)]] अय्यर पुरुषहरूले परम्परागत रूपमा ''वेष्टि'' वा ''[[धोती]]'' लगाउँछन्, जसले कम्मरदेखि खुट्टासम्म शरीर ढाक्छ। यी सामान्यतया [[कपास]]बाट बनाइन्छन् र कहिलेकाहीँ [[रेशम]]बाट पनि तयार गरिन्छन्। ''वेष्टि'' विभिन्न शैलीमा लगाइन्छ। परम्परागत ब्राह्मण शैलीमा लगाइने वेष्टिलाई ''पञ्चकच्छम्'' भनिन्छ। यो नाम [[संस्कृत]]का ''पञ्च'' र ''गजम्'' शब्दबाट आएको हो, जसको अर्थ क्रमशः "पाँच" र "गज" हो, किनकि ''पञ्चकच्छम्'' को लम्बाइ पाँच गज हुन्छ, जबकि दैनिक प्रयोग गरिने ''वेष्टि'' चार वा आठ हात लामो हुन्छ। अय्यर पुरुषहरूले कहिलेकाहीँ काँधमा ''अङ्गवस्त्रम्'' (शरीरमाथि ओढ्ने वस्त्र) नामक कपडाको एउटा टुक्रा पनि ओढ्छन्। प्राचीन समयमा तपस्या गर्ने अय्यर पुरुषहरूले कम्मर वा छातीमा हरिणको छाला वा कुश घाँस पनि धारण गर्ने गर्थे। परम्परागत अय्यर महिलाले नौ गज लामो साडी लगाउँछिन्, जसलाई ''[[मडिसार]]'' भनिन्छ।<ref name="'madisar">{{cite news | title=A saree caught in a time wrap | date=23 January 2005 | url=http://www.tribuneindia.com/2005/20050123/society.htm#2 | work=The Tribune | access-date=2008-09-03}}</ref> == भोजन == अय्यरहरूको मुख्य आहार [[शाकाहार|शाकाहारी]] भोजन हो,<ref name="hindu_attitude_vegetarianism">{{cite web|url=http://www.ivu.org/congress/wvc57/souvenir/raghunathan.html|title=The Hindu Attitude Towards Vegetarianism|access-date=2008-08-27|publisher=International Vegetarian Union|author=N. Raghunathan}}</ref> जसमा मुख्य खाद्यान्नका रूपमा चामलको प्रयोग हुन्छ। दक्षिण भारतका लाखौँ मानिसहरूझैँ अय्यरहरूको पनि चामल नै प्रमुख आहार हो। अय्यर परिवारहरूमा ''रसम'', ''साम्बार'' आदि परिकारसँगै विभिन्न शाकाहारी सहायक व्यञ्जनहरू नियमित रूपमा तयार गरिन्छन्। घरमै बनाइएको [[घ्यू]] भोजनको अभिन्न अङ्ग मानिन्छ, र परम्परागत भोजनमा चामल र दालमाथि घ्यू नराखी भोजन सुरु गरिँदैन। अय्यर भोजनमा दक्षिण भारतीय अन्य धेरै परिकारहरूको तुलनामा मसला र पिरोको प्रयोग अपेक्षाकृत कम गरिन्छ। अय्यरहरू विशेष गरी दहीप्रतिको रुचिका लागि परिचित छन्। [[डोसा]], [[इडली]] आदि दक्षिण भारतीय परिकारहरू पनि उनीहरूले रुचिपूर्वक सेवन गर्छन्। पेय पदार्थमध्ये कफी र खाद्य पदार्थमध्ये दही अय्यर भोजन संस्कृतिका अपरिहार्य अङ्ग मानिन्छन्। [[File:Tamil Sappadu.jpg|thumb|left|अय्यरहरूको भोजन मुख्यतः चामलमा आधारित तमिल शाकाहारी परिकारहरूबाट बनेको हुन्छ।]] == भाषा == [[तमिल भाषा|तमिल]] भारत तथा अन्य देशहरूमा बसोबास गर्ने अधिकांश अय्यरहरूको [[मातृभाषा]] हो। तथापि, अय्यरहरूले आफ्नै समुदायसँग सम्बन्धित तमिल भाषाको विशिष्ट उपभाषा बोल्छन्।<ref name="ethnologue">{{cite web|url=http://www.ethnologue.com/14/show_language.asp?code=TCV|title=TAMIL: a language of India|access-date=2008-09-03|year=2000|work=Ethnologue: Languages of the World, 14th Edition|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080914105053/http://www.ethnologue.com/14/show_language.asp?code=TCV|archive-date=2008-09-14}}</ref><ref name="international_conference_on_dialects">{{cite web|url=http://www.ifpindia.org/ecrire/upload/dialects_conference_note.pdf|title=Streams of Language: Tamil Dialects in History and Literature|access-date=2008-09-03|publisher=French Institute of Pondicherry|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080911173641/http://www.ifpindia.org/ecrire/upload/dialects_conference_note.pdf|archive-date=2008-09-11}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080911173641/http://www.ifpindia.org/ecrire/upload/dialects_conference_note.pdf |date=2008-09-11 }}</ref><ref name="Tamil_dialects3">{{cite book | title=Negotiating multiculturalism: Disciplining Difference in Singapore | last=Purushotam| first=Nirmala Srirekham| page=37| year=2000| publisher=Walter de Gruyter}}</ref> तमिल भाषाको यस उपभाषालाई [[ब्राह्मिक]] (''Brāhmik'') अथवा [[ब्राह्मण तमिल]] भनिन्छ। ब्राह्मण तमिलमा [[संस्कृत]] शब्दावलीको व्यापक प्रयोग हुने भएकाले यो अत्यन्त संस्कृतनिष्ठ मानिन्छ। यही कारणले संस्कृत शब्दहरूको अत्यधिक प्रयोगका कारण [[तनित्तमिल इयक्कम्|शुद्ध तमिल आन्दोलन]]का समर्थकहरूबाट यस उपभाषाको आलोचना तथा उपहाससमेत हुने गरेको छ।<ref name="Brahmin_Tamil_Sanskritized">{{cite news | last=Hebbar | first=Neria Harish | title=Tulu Language: Its Script and Dialects | date=2 February 2003 | url=http://www.boloji.com/places/0020.htm | work=Boloji Media Inc. | access-date=2008-09-10 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100504135656/http://www.boloji.com/places/0020.htm | archive-date=2010-05-04 | url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100504135656/http://www.boloji.com/places/0020.htm |date=2010-05-04 }}</ref> भारतको स्वतन्त्रतापूर्व अवधिमा ब्राह्मण तमिल विभिन्न तमिल समुदायहरूबीच अन्तरजातीय सम्पर्कको साझा भाषाका रूपमा प्रयोग हुने गर्थ्यो। तर समयसँगै स्वयं ब्राह्मणहरूले पनि यसलाई क्रमशः परित्याग गर्दै आ-आफ्ना क्षेत्रीय तमिल उपभाषाहरूको प्रयोग गर्न थालेका छन्।<ref name="standardization">{{cite web|title=Standardization or Restandardization: the case for 'Standard' Spoken Tamil|first=Harold F.|last=Schiffman|url=http://ccat.sas.upenn.edu/~haroldfs/public/stantam/STANTAM.HTM}}</ref> ==सन्दर्भ== == थप अध्ययन == * {{cite book | title=Brahmin & Non-Brahmin : genealogies of the Tamil political present| last=Pandian| first=M. S. S. Pandian| year=2007| isbn=978-8178241623}} * {{cite book | title=Play, Symbolism, and Ritual: A Study of Tamil Brahmin Women's Rites of Passage (American University Studies Series XI, Anthropology and Sociology) (Hardcover)| last=K. Duvvury| first=Vasumathi| year=1991| publisher=Peter Lang Pub Inc| isbn=978-0-8204-1108-8}} * {{cite book | title=Aryans, Jews, Brahmins: Theorizing Authority Through Myths of Identity| last=Figueira| first=Dorothy Matilda| year=2002| publisher=SUNY Press| isbn=978-0-7914-5531-9}} * {{cite book | title=Brahmins Through the Ages: Their Social, Religious, Cultural, Political, and Economic Life| last=Sharma| first=Rajendra Nath| year=1977| publisher=Ajanta Publications}} * {{cite book | title=Brahmin Priest of Tamil Nadu| last=Subramaniam| first=Kuppu| year=1974| publisher=Wiley | isbn=0-470-83535-4}} * {{Cite book|title=A Century of Change: Caste and Irrigated Lands in Tamilnadu, 1860s–1970s|year=1996|publisher=Manohar|first=Haruka|last=Yanagisawa|isbn=978-81-7304-159-4}} * {{Cite book|title=Caste, Nationalism and Ethnicity: An Interpretation of Tamil Cultural History and Social Order|year=1987|publisher=Popular Prakashan|first=Jacob|last=Pandian|isbn=978-0-86132-136-0}} * {{cite book|last=Pathmanathan|first=Sivasubramaniam|title=The Kingdom of Jaffna: Origins and Early Affiliations|publisher=Ceylon Institute of Tamil Studies|year=1974|location=Colombo|pages=171–173}} {{विकिपुस्तक|ब्राह्मण तमिल}} ojmqoqjdqw9ykng3s3mfmjle9k5t07p 0 150778 1365832 1365594 2026-07-13T01:37:24Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1365832 wikitext text/x-wiki {{Infobox religious biography | religion = [[सिख धर्म]] | image = 18th century painting of Guru Amar Das.jpg | caption = गुरु अमर दासको अठारौँ शताब्दीको उत्तरार्धको चित्र | birth_name = अमर दास | birth_date = ५ मे १४७९ | birth_place = बसरके, [[दिल्ली सल्तनत]]<ref name=eosamardas/> <br> {{small|(हालको [[अमृतसर जिल्ला]], [[पञ्जाब, भारत|पञ्जाब]], [[भारत]])}} | death_date = {{Death date and age|df=yes|1574|09|01|1479|05|05}} | death_place = [[गोइन्दवाल साहिब]], [[मुगल साम्राज्य]] <br> {{small|(हालको [[पञ्जाब, भारत|पञ्जाब]], [[भारत]])}} | period = १५५२–१५७४ | known_for = * [[आनन्द साहिब]] * [[सिख मञ्जी]] प्रणाली * [[लङ्गर (सिख धर्म)|लङ्गर]] * [[दिवाली]] र [[वैशाखी]]का अवसरमा सिख धार्मिक सभा * [[सती प्रथा]] र [[पर्दा प्रथा]]को विरोध | predecessor = [[गुरु अंगद देव]] | successor = [[गुरु रामदास ]] | spouse = [[मनसा देवी (सिख धर्म)|मनसा देवी]] | children = भाई मोहन (१५०७–१५६७)<br>भाई मोहरी (१५१४–१५६९)<br>बिबी दानी (१५२६–१५६९)<br>[[माता भानी|बिबी भानी]] (१५३२–१५९८) | parents = तेज भान र माता लक्ष्मी देवी | native_name = ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ | native_name_lang = pa | location = [[गोइन्दवाल]] | other_names = तेस्रो गुरु<br>तेस्रो नानक }} '''गुरु अमर दास''' ([[गुरुमुखी]]: ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ, उच्चारण: {{IPA|pa|gʊɾuː əməɾᵊ d̯aːsᵊ|}}; ५ मे १४७९ – १ सेप्टेम्बर १५७४), जसलाई '''गुरु अमरदास''' पनि भनिन्छ, [[सिख धर्म]]का तेस्रो गुरु थिए। उनी ७३ वर्षको उमेरमा २६ मार्च १५५२ मा [[सिख गुरु]] बने।<ref>{{cite web|title=BBC – Religions – Sikhism: Guru Angad Dev |url= http://www.bbc.co.uk/religion/religions/sikhism/people/angaddev.shtml }}</ref>{{failed verification|reason=The date is not mentioned in the article|date=March 2020}}<ref>{{Cite journal |last=Ikeda |first=Atsushi |date=September 2019 |title=Cultural Negotiation in Early Sikh Imagery: Portraiture of the Sikh Gurus to 1849 |url=https://sikhresearchjournal.org/wp-content/uploads/articles/SRJ-Cultural_Negotiation_in_Early-Sikh%20Imagery_by_Atsushi_Ikeda_Sept2019.pdf |journal=Sikh Research Journal |volume=4 |issue=1 |page=33 |quote=Guru Amar Das (1479–1574) is the third Guru and was inaugurated in 1552 at the age of 73. |access-date=24 November 2022 |archive-date=12 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240112145054/https://sikhresearchjournal.org/wp-content/uploads/articles/SRJ-Cultural_Negotiation_in_Early-Sikh%20Imagery_by_Atsushi_Ikeda_Sept2019.pdf |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240112145054/https://sikhresearchjournal.org/wp-content/uploads/articles/SRJ-Cultural_Negotiation_in_Early-Sikh%20Imagery_by_Atsushi_Ikeda_Sept2019.pdf |date=12 January 2024 }}</ref> सिख धर्म ग्रहण गर्नुअघि, एउटा तीर्थयात्राका क्रममा आफ्नो ''गुरु''को खोजी गर्न प्रेरित भएपछि, अमर दासले आफ्ना भतिजाको पत्नी [[बिबी अम्रो]]ले [[गुरु नानक]]को एक भजन गाइरहेको सुने। उक्त भजनले उनलाई गहिरो रूपमा प्रभावित गर्‍यो।<ref name="FenechMcLeod2014p29"/> बिबी अम्रो दोस्रो सिख गुरु [[गुरु अङ्गद]]की छोरी थिइन्। अमर दासले बिबी अम्रोलाई आफूलाई उनका पितासँग भेट गराइदिन आग्रह गरे।<ref name=cole20>{{cite book|author1=William Owen Cole|author2=Piara Singh Sambhi|title=The Sikhs: Their Religious Beliefs and Practices|url=https://books.google.com/books?id=zIC_MgJ5RMUC&pg=PA22| year=1995| publisher= Sussex Academic Press|isbn=978-1-898723-13-4|pages=20–21}}</ref> सन् १५३९ मा, ६० वर्षको उमेरमा अमर दासले गुरु अङ्गदसँग भेट गरे, सिख धर्म ग्रहण गरे र आफूलाई पूर्ण रूपमा गुरुको सेवामा समर्पित गरे।<ref>{{cite book|author=Arvind-Pal Singh Mandair|title=Sikhism: A Guide for the Perplexed|year=2013|publisher=Bloomsbury|isbn=978-1-4411-0231-7|page=37}}</ref> सन् १५५२ मा आफ्नो निधनअघि गुरु अङ्गदले अमर दासलाई [[सिख धर्म]]का तेस्रो गुरुका रूपमा नियुक्त गरे।<ref name="Farhadian2015p342"/> गुरु अमर दास गुरुहरूको शिक्षामा महत्त्वपूर्ण नवीनता ल्याउने व्यक्तित्व थिए। उनले प्रशिक्षित धर्मप्रचारकहरू नियुक्त गरेर [[मञ्जी (सिख धर्म)|मञ्जी प्रणाली]] नामक धार्मिक संगठनको स्थापना गरे। यस प्रणालीले सिख धर्मको संगठनात्मक विस्तारमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्यो र आजसम्म पनि विभिन्न स्वरूपमा कायम रहेको छ।<ref name="cole20" /><ref name="FenechMcLeod2014p29" /> उनले महिलाहरूमा सिख धर्मको प्रचार–प्रसारका लागि [[पीरी (सिख धर्म)|पीरी प्रणाली]]को पनि स्थापना गरे।<ref name=":22">{{Cite book |last=Shanker |first=Rajkumari |title=Religion and Women |date=21 September 2015 |publisher=State University of New York Press |isbn=9781438419602 |editor-last=Sharma |editor-first=Arvind |pages=198 |chapter=Women in Sikhism}}</ref> उनले आफ्ना भजनहरूको रचना तथा सङ्कलन गरी एउटा ''पोथी'' (पुस्तक) तयार पारे, जसले पछि [[आदि ग्रन्थ]]को निर्माणका लागि आधार प्रदान गर्‍यो।<ref name="Fenech2014p41" /><ref name="Balslev2014p39" /> उनले सामाजिक सुधारका क्षेत्रमा पनि उल्लेखनीय योगदान दिए। उनले विधवा पुनर्विवाहलाई अनुमति दिए, अन्तरजातीय वैवाहिक सम्बन्धलाई प्रोत्साहन गरे, एकपत्नी प्रथालाई समर्थन गरे, [[सती प्रथा]]माथि प्रतिबन्ध लगाए तथा [[पर्दा प्रथा]]लाई निरुत्साहित गरे।<ref name=":22" /> गुरु अमर दास ९५ वर्षको उमेरसम्म सिखहरूको गुरुका रूपमा रहे। आफ्नो जीवनको अन्त्यतिर उनले आफ्ना ज्वाइँ भाई जेठालाई आफ्नो उत्तराधिकारीका रूपमा नियुक्त गरे। पछि उनी [[गुरु राम दास]]का नामले प्रसिद्ध भए।<ref name="FenechMcLeod2014p29">{{cite book|author1=Louis E. Fenech|author2=W. H. McLeod|title=Historical Dictionary of Sikhism|url=https://books.google.com/books?id=xajcAwAAQBAJ&pg=PA29|year=2014|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=978-1-4422-3601-1|pages=29–30}}</ref><ref name="Singha2000p14">{{cite book|author=H. S. Singha|title=The Encyclopedia of Sikhism (over 1000 Entries)|url=https://books.google.com/books?id=gqIbJz7vMn0C|year=2000|publisher=Hemkunt Press|isbn=978-81-7010-301-1|pages=14–17, 52–56}}</ref> ==प्रारम्भिक जीवन== === पारिवारिक पृष्ठभूमि र जन्म === गुरु अमर दासको जन्म ५ मे १४७९ मा (केही स्रोतहरूले उनको जन्मवर्ष १५०९ पनि उल्लेख गरेका छन्।{{Efn|केही स्रोतहरूले उनको जन्मवर्ष १५०९ भएको उल्लेख गरेका छन्।|group=note}}) हालको [[अमृतसर जिल्ला]], [[पञ्जाब, भारत|पञ्जाब]] (भारत) अन्तर्गत पर्ने बसरके गाउँमा पिता तेज भान भल्ला र माता बख्त कौर (जसलाई सुल्लाखनी, लक्ष्मी देवी वा रूप कौरका नामले पनि चिनिन्छ{{Efn|हरिश सी. जैनका अनुसार उनकी आमालाई 'सुल्लाखनी' र 'लक्ष्मी देवी' भनेर उल्लेख गर्नु त्रुटिपूर्ण हो।|group=note}})का घरमा भएको थियो।<ref name=":8">{{Cite book |last=Jain |first=Harish C. |title=The Making of Punjab |publisher=Unistar Books |year=2003 |pages=272–273}}</ref> उनका हजुरबुबाको नाम हरि दास थियो।<ref name=":8" /> उनको परिवार [[खत्री]] समुदायको भल्ला [[गोत्र]] (वंश)सँग सम्बन्धित थियो। अमर दास चार भाइमध्ये जेठा सन्तान थिए।<ref name=":022" /> उनले कृषि तथा व्यापार दुवै पेशामा संलग्न भएर जीवनयापन गरेका थिए।<ref name=":022" /> ==== जन्म ==== गुरु अमर दासको जन्मवर्षका रूपमा सबैभन्दा व्यापक रूपमा स्वीकार गरिएको तथा अभिलेखमा पाइने मिति सन् १४७९ हो। यद्यपि, धेरै स्रोतहरूले उनको जन्मवर्ष सन् १५०९ भएको पनि उल्लेख गरेका छन्।<ref name=":9">{{Cite book |last=Dhillon |first=Dalbir Singh |title=Sikhism: Origin and Development |publisher=Atlantic Publishers and Distributors |year=1988 |pages=166}}</ref><ref name=":10">{{Cite book |last=Gandhi |first=Surjit Singh |title=History of Sikh Gurus Retold: 1469–1606 C.E |publisher=Atlantic Publishers & Distributors |year=2007 |isbn=9788126908578 |volume=1 |pages=457–59 |chapter=Appendix III: Date of Birth of Guru Amar Das}}</ref> गुरुको जन्मवर्ष सन् १४७९ भएको पुष्टि गर्ने स्रोतहरूमा [[गण्डा सिंह (इतिहासकार)|गण्डा सिंह]]को ''Makhaz-i-Twarikh-i-Sikhan'', [[करम सिंह (इतिहासकार)|करम सिंह]]को ''Gurpurab Nirnay'', [[काह्न सिंह नभा]]को ''[[महान कोश]]'', [[म्याक्स आर्थर म्याकअलिफ]]को ''The Sikh Religion'' तथा [[ज्ञानी ज्ञान सिंह]]का ''Panth Prakash'' र ''[[Twarikh Guru Khalsa]]'' समावेश छन्।<ref name=":9" /><ref name=":10" /> गुरुको जन्मवर्ष सन् १५०९ भएको उल्लेख गर्ने स्रोतहरूमा [[जोसेफ डेभी कनिङ्घम]]को ''History of the Sikhs'' तथा केसर सिंह चिब्बरको ''Bansavalinama'' रहेका छन्।<ref name=":9" /><ref name=":10" /> [[कवि सन्तोख सिंह]]ले आफ्नो ''[[सूरज प्रकाश]]'' ग्रन्थमा गुरु अमर दासको जन्मवर्ष अझ अघिको अर्थात् सन् १४६९ उल्लेख गरेका छन्, जुन [[गुरु नानक गुरपुरब|गुरु नानक]]को जन्मवर्षसँग मेल खान्छ।<ref name=":9" /><ref name=":10" /> === विवाह === बीस वर्षको प्रारम्भिक उमेरमा अमर दासले [[मनसा देवी (सिख धर्म)|मनसा देवी]]सँग विवाह गरे। उनीहरूका चार सन्तान भए, जसको नाम दानी (छोरी; जन्म १५३०), भानी (छोरी; जन्म ३ अगस्ट १५३३), मोहन (छोरा; जन्म ११ मार्च १५३६) र मोहरी (छोरा; जन्म २ जुन १५३९{{Efn|मोहरीको नामलाई वैकल्पिक रूपमा 'मोहारी' पनि लेखिन्छ।|group=note}}) राखिएको थियो।<ref name="eosamardas">{{cite web |url=https://archive.org/details/TheEncyclopediaOfSikhism-VolumeIA-d/page/n103 |title=Amar Das, Guru (1479-1574) |last1=Kushwant Singh |website=Encyclopaedia of Sikhism |publisher=Punjab University Patiala |access-date=10 December 2016}}</ref><ref name=":8" /><ref name=":022" /> चार सन्तानमध्ये भानी गुरु अमर दासकी सबैभन्दा प्रिय सन्तान थिइन्।<ref name=":8" /> === धार्मिक तीर्थयात्रा === अमर दासले आफ्नो जीवनको अधिकांश समय [[हिन्दु धर्म]]को [[वैष्णव सम्प्रदाय]]लाई अनुसरण गरेका थिए।<ref name="FenechMcLeod2014p29" /><ref>{{cite book |author=Gopal Singh |title=The Religion of the Sikhs |url=https://books.google.com/books?id=Zc7wSs3R880C&pg=PA11 |year=1971 |publisher=Allied |isbn=978-0-210-22296-6 |page=11 |quote= Amar Das was a farmer-trader and a strong Vaishnavite before he met Guru Angad at a fairly advanced age.}}</ref> उनी हरेक वर्ष [[हिमालय]] हुँदै [[गङ्गा]] नदी किनारस्थित [[हरिद्वार]]सम्म करिब बीस पटक तीर्थयात्रा गरेको व्यक्तिका रूपमा परिचित थिए।<ref name=":022" /> सन् १५३९ तिर यस्तै एक हिन्दु तीर्थयात्राका क्रममा उनको भेट एक हिन्दु साधु (''[[साधु]]'')सँग भयो। ती साधुले अमर दासलाई किन आफ्नो [[गुरु]] (शिक्षक तथा आध्यात्मिक मार्गदर्शक) नभएको भनी प्रश्न गरे, जसपछि अमर दासले गुरु ग्रहण गर्ने निर्णय गरे।<ref name="eosamardas" /><ref name=":022" /> गङ्गा नदीको आफ्नो बीसौँ तीर्थयात्राबाट फर्कने क्रममा उनले दोस्रो सिख गुरु गुरु अङ्गदकी छोरी बिबी अम्रोले [[गुरु नानक]]को एक भजन गाइरहेको सुने।<ref name="FenechMcLeod2014p29" /><ref name=":022" /> अम्रोसँग अमर दासको चिनजान उनको ससुराली पक्षमार्फत भएको थियो, किनकि अम्रोको विवाह अमर दासका भाइका छोरासँग भएको थियो।<ref name=":8" /><ref name=":022" /> बिबी अम्रोबाट उनले गुरु अङ्गदका बारेमा जानकारी प्राप्त गरे र उनको सहयोगमा सिख धर्मका दोस्रो गुरु गुरु अङ्गदसँग भेट गरे। त्यसपछि उनले आफूभन्दा धेरै कम उमेरका गुरु अङ्गदलाई आफ्ना आध्यात्मिक गुरुका रूपमा स्वीकार गरे।<ref name="eosamardas" /><ref name=":022" /> ==== चाडपर्व ==== [[पाशौरा सिंह (सिख विद्वान)|पाशौरा सिंह]], लुइस ई. फेनेक तथा विलियम म्याकलियोडजस्ता विद्वानहरूका अनुसार गुरु अमर दासले सिख धर्ममा "विशिष्ट विशेषताहरू, तीर्थयात्रा, चाडपर्व, धार्मिक स्थल तथा धार्मिक संस्कारहरू"को विकास र संस्थागत स्थापनामा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेले। त्यसयता यी तत्वहरू सिख धर्मका अभिन्न अङ्गका रूपमा रहेका छन्।<ref name="Fenech2014p41" /> गुरु अमर दासले वैशाखी र दिवालीलाई वर्षमा दुई पटक मनाइने प्रमुख धार्मिक पर्वका रूपमा व्यवस्थित गरे, जसका अवसरमा सिखहरू एकै स्थानमा भेला भई आफ्ना गुरुसँग प्रत्यक्ष भेटघाट गर्न सक्थे।<ref name=":022" /> == निधन == आफ्नो [[ज्योति ज्योत]] हुनु केही समयअघि, उनको प्रपौत्र [[बाबा सुन्दर|बाबा सुन्दर]]द्वारा रचित ''[[रामकली सदु]]'' अनुसार, गुरु अमर दासले आफ्ना सम्पूर्ण पारिवारिक सदस्यहरूलाई नयाँ गुरु राम दासलाई स्वीकार गर्न आह्वान गरे। त्यसपछि उनले स्वयं भाई जेठाको निधारमा चन्दनको टीका लगाई उनलाई आफ्नो उत्तराधिकारीका रूपमा [[गुरु गद्दी|गुरु गद्दीमा अभिषेक]] गरे।<ref name=":02">{{Cite book |last=Chauhan |first=G.S. |title=Bani of Bhagats |publisher=Hemkunt Press |year=2006 |isbn=9788170103561 |pages=134 |chapter=Chapter 17: Baba Sunder ji}}</ref> गुरु अमर दासको सन् १५७४ मा गोइन्दवाल साहिबमा निधन भयो। अन्य सिख गुरुहरूको परम्पराअनुसार उनको पनि दाहसंस्कार गरियो र दाहसंस्कारपछि बाँकी रहेका "फूल" (अर्थात् अस्थी तथा खरानी) {{Transliteration|hi|हरिसर}} (बग्ने पवित्र जल)मा विसर्जन गरियो। == साहित्य == गुरु अमर दासद्वारा रचित धेरै साहित्यिक कृतिहरूको श्रेय उनलाई दिइन्छ। उनका काव्यात्मक रचनाहरू गुरु नानकका रचनासँग अत्यन्त मिल्दोजुल्दो छन्। उनी उच्च उमेरमा गुरु बनेका कारण उनले अपेक्षाकृत परम्परावादी शैली अपनाएको हुन सक्ने विद्वानहरूको मत छ। साथै, उनको गुरुत्वकालमा सिख साहित्यिक परम्पराले उल्लेखनीय विकास गर्‍यो, जसको एउटा प्रमुख उदाहरण गोइन्दवाल पोथीहरूको सङ्कलन हो। गुरु अमर दासले [[भगत बाणी]]का ती अंशहरूमा पनि टिप्पणी गरेका छन्, जुन त्यस समयसम्म गोइन्दवाल पोथीहरूमा समावेश भइसकेका थिए। उनका सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कृतिमध्ये ''[[आनन्द साहिब]]'' प्रमुख हो, जसमा गुरु, उनका शिष्य (सिखहरू) तथा ''[[गुरबाणी|बाणी]]''बीचको सम्बन्धलाई मुख्य विषयका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।<ref>{{Cite book |last=Shackle |first=Christopher |title=The Oxford Handbook of Sikh Studies |publisher=Oxford University Press |year=2014 |isbn=9780199699308 |editor-last=Singh |editor-first=Pashaura |edition=1st |pages=109–124 |chapter=8: Survey of Literature in the Sikh Tradition |editor-last2=Fenech |editor-first2=Louis E.}}</ref> == लोकप्रिय संस्कृतिमा == '''''गुरु अमरदास''''' सन् १९७९ मा निर्माण गरिएको एक [[वृत्तचित्र]] हो। यस वृत्तचित्रको निर्देशन प्रेम प्रकाशले गरेका हुन् भने यसको निर्माण [[भारत सरकार]]को [[फिल्म्स डिभिजन अफ इन्डिया|फिल्म्स डिभिजन]]ले गरेको हो। यसमा गुरु अमर दासको जीवन तथा शिक्षाबारे चर्चा गरिएको छ।<ref>{{Cite web|title=GURU AMARDAS {{!}} Films Division|url=https://filmsdivision.org/shop/guru-amardas|access-date=12 June 2021|website=filmsdivision.org}}</ref> == चित्रावली == <gallery> File:Guru Amar Das, painting from ca.1800–1810.jpg|गुरु अमर दासको चित्र, करिब सन् १८००–१८१०। File:Guru Amar Das miniature.jpg|गुरु अमर दासको लघुचित्र। File:Stamp of India - 1979 - Colnect 312147 - 500th Birth Anniv Guru Amar Das - Sikh Leader.jpeg|गुरु अमर दासको ५००औँ जन्मजयन्तीको अवसरमा सन् १९७९ मा जारी गरिएको भारतीय हुलाक टिकट। </gallery> == टिप्पणी == {{Reflist|group=note}} == सन्दर्भ == {{reflist}} {{s-start}} {{succession box | before = [[गुरु अङ्गद]] | title = [[सिख गुरुहरू|सिख गुरु]]|years=२६ मार्च १५५२ – १ सेप्टेम्बर १५७४ | after = [[गुरु राम दास]] }} {{s-end}} {{Authority control}} 9ibl2ofkp0gv5wg21iouy1m1uzrafr9 0 150784 1365833 1365593 2026-07-13T01:37:34Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1365833 wikitext text/x-wiki {{Infobox religious biography | religion = [[सिख धर्म]] | name = गुरु हर राय | alt = गुरु हर राय | image = Guru Har Rai, Guler-Basohli painting.jpg | caption = गुरु हर रायले एक भक्तलाई दर्शन दिँदै। गुलरका नैनसुखको पारिवारिक कार्यशाला, पञ्जाब पहाड, करिब १७९०। | birth_name = | birth_date = {{Birth date|df=yes|1630|01|16}} | birth_place = [[किरतपुर साहिब]], [[लाहोर सुबा]], [[मुगल साम्राज्य]] | death_date = {{Death date and age|df=yes|1661|10|06|1630|01|16}} | death_place = किरतपुर साहिब, लाहोर सुबा, मुगल साम्राज्य | period = १६४४–१६६१ | other_names = ''सातौँ गुरु''<br>''सातौँ नानक'' | predecessor = [[गुरु हरगोविन्द]] | successor = [[गुरु हरकिशन ]] | parents = [[बाबा गुरदित्ता]] (पिता)<br />[[माता निहाल कौर]] (माता)<br />[[बाबा दया राम]] (ससुरा)<br />[[माता अनन्ती]] (सासू)<ref>"Sri Gur Panth Prakash" by Rattan Singh Bhangoo:</ref><ref>"Sri Gur Sobha" by Sainapati</ref><ref>Bhai Gurdas Vaaran</ref><ref>"Gurbilas Patshahi 6" by Koer Singh</ref> | spouse = माता कृष्ण देवी (सुलखनी, कोट कल्याणी,<ref>{{cite web |title=History - Darbar Shri Guru Ram Rai Ji Maharaj - Dehradun |url=http://www.sgrrdarbar.org/history.aspx |website=www.sgrrdarbar.org}}</ref> वा किशन कौरका नामले पनि परिचित) | children = [[बाबा राम राय]]<br>[[रूप कौर]]<br>[[गुरु हरकृष्ण]] | native_name = ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ | native_name_lang = pa | signature = Nisan (signature) of Guru Har Rai, at the beginning of a Guru Granth Sahib manuscript dated 1716 Bikrami Samvat (1659 C.E.).jpg | location = किरतपुर साहिब (१६४४–१६६१) }} '''गुरु हर राय''' ([[गुरमुखी]]: ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ, उच्चारण: {{IPA|pa|gʊɾuː ɦəɾ ɾaːɪ|}}; १६ जनवरी १६३० – ६ अक्टोबर १६६१)<ref name=eosghr>{{cite web |url=https://archive.org/details/TheEncyclopediaOfSikhism-VolumeIiE-l/page/n275 |title=Har Rai, Guru (1630–1661) |author=Bhagat Singh |editor=Harbans Singh|display-editors=etal| website=Encyclopaedia of Sikhism |publisher=Punjabi University Patiala |access-date=16 January 2017}}</ref> सिख परम्परामा '''सातौँ नानक''' का रूपमा सम्मानित गुरु हर राय सिख धर्मका दस गुरुहरूमध्ये सातौँ गुरु थिए।<ref name=britharrai>[https://www.britannica.com/biography/Har-Rai Har Rai: Sikh Guru], Encyclopedia Britannica (2015)</ref> आफ्ना हजुरबा तथा छैटौँ सिख गुरु [[गुरु हरगोबिन्द]]को निधनपछि ३ मार्च १६४४ मा, १४ वर्षको उमेरमा उनी सिख समुदायका गुरु बने।<ref name="Mandair2013p50">{{cite book|author=Arvind-Pal Singh Mandair|title=Sikhism: A Guide for the Perplexed |url=https://books.google.com/books?id=vdhLAQAAQBAJ&pg=PA50 |year=2013|publisher=Bloomsbury Academic|isbn=978-1-4411-0231-7|pages=50–51}}</ref> उनले करिब सत्र वर्षसम्म सिख समुदायको नेतृत्व गरे र ३१ वर्षको उमेरमा आफ्नो निधन नभएसम्म गुरु पदमा रहे।<ref name="Mandair2013p50"/><ref name="Grewal1998p67">{{cite book|author=J. S. Grewal|title=The Sikhs of the Punjab|url= https://archive.org/details/sikhsofpunjab0000grew|url-access=registration|year=1998|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-63764-0|pages=[https://archive.org/details/sikhsofpunjab0000grew/page/67 67]–69}}</ref> गुरु हर राय छैटौँ सिख गुरुद्वारा सङ्गठित ठूलो सिख सैनिक बललाई कायम राख्दै पनि सैन्य द्वन्द्वबाट टाढा रहनका लागि परिचित छन्। उनले मुगल साम्राज्यको उत्तराधिकार युद्धका क्रममा दुई दाजुभाइबीच भएको संघर्षमा रूढिवादी [[सुन्नी इस्लाम|सुन्नी]] विचारधाराबाट प्रभावित [[औरङ्गजेब]]को सट्टा मध्यमार्गी सूफी प्रभाव भएका [[दारा शिकोह]]लाई समर्थन गरेका थिए।<ref name="Mandair2013p50"/> १६५८ मा उत्तराधिकारको युद्ध जितेपछि औरङ्गजेबले १६६० मा गुरु हर रायलाई मृत्युदण्ड दिइएका दारा शिकोहलाई समर्थन गरेको विषयमा स्पष्टीकरण दिन दरबारमा बोलाए। गुरु हर राय स्वयं नगई आफ्ना जेठा छोरा [[राम राय]]लाई आफ्नो प्रतिनिधिका रूपमा पठाए। औरङ्गजेबले राम रायलाई बन्धक बनाएर त्यस समयको सिखहरूको पवित्र धर्मग्रन्थ [[आदि ग्रन्थ]]को एउटा पदबारे प्रश्न गरे। उनले उक्त पदले मुस्लिमहरूको अपमान गरेको दाबी गरेका थिए।<ref name=britharrai/><ref name="Grewal1998p67"/> सिख धर्मग्रन्थको मूल पाठलाई जस्ताको तस्तै कायम राख्नुको सट्टा राम रायले औरङ्गजेबलाई खुसी पार्न उक्त पदमा परिवर्तन गरे। यही कारणले गुरु हर रायले आफ्ना जेठा छोरालाई सिख पन्थबाट बहिष्कार गरे र आफ्ना कान्छा छोरा [[गुरु हर किशन|हर किशन]]लाई आफ्नो उत्तराधिकारी नियुक्त गरे।<ref>{{cite book|author1=William Owen Cole|author2=Piara Singh Sambhi|title=The Sikhs: Their Religious Beliefs and Practices |url=https://books.google.com/books?id=zIC_MgJ5RMUC&pg=PA33 |year=1995|publisher=Sussex Academic Press|isbn=978-1-898723-13-4|pages=33–34}}</ref> गुरु हर रायको १६६१ मा निधन भएपछि पाँच वर्षको उमेरमा हर किशन आठौँ सिख गुरु बने।<ref name=britharrai/> == नाम == केही सिख साहित्यमा उनको नाम '''हरि राय''' भनेर पनि लेखिएको पाइन्छ।<ref name="Singh2014p400">{{cite book |author1=Pashaura Singh |url=https://books.google.com/books?id=8I0NAwAAQBAJ |title=The Oxford Handbook of Sikh Studies |author2=Louis E. Fenech |publisher=Oxford University Press |year=2014 |isbn=978-0-19-969930-8 |page=400}}</ref> प्रकृतिप्रति उनले देखाएको संवेदनशीलता र करुणाका कारण केही आधुनिक सिखहरूले उनलाई '''हरित गुरु''' (Green Guru) भनेर पनि सम्बोधन गर्छन्।<ref name=":02">{{Cite book |last=Prill |first=Susan E. |title=The Oxford Handbook of Sikh Studies |date=27 March 2014 |publisher=Oxford University Press |isbn=9780191004117 |editor-last=Singh |editor-first=Pashaura |pages=223–234 |chapter=19. Ecotheology |editor-last2=Fenech |editor-first2=Louis E.}}</ref> == जीवनी == गुरु हर रायको जन्म [[सोढी]] [[खत्री]] परिवारमा बाबा गुरदित्ता र अनन्ती (जिनलाई निहाल पनि भनिन्थ्यो) का सन्तानका रूपमा भएको थियो। उनका पिता उनको ८ वर्षको उमेरमै निधन भए। १६४० मा, १० वर्षको उमेरमा, गुरु हर रायको विवाह दया रामकी छोरी माता किशन देवी (जिनलाई कहिलेकाहीँ सुलखनी पनि भनिन्छ) सँग भयो। उनीहरूका एक छोरी [[रूप कौर]]<ref>Harjinder Singh Dilgeer: ''Sikh History in 10 Volumes''.</ref> तथा दुई छोरा—[[राम राय]] र [[गुरु हर किशन|हर किशन]] (जो पछि आठौँ [[सिख गुरु|सिख गुरु]] बने)—जन्मिए।<ref>{{cite book|author=J. S. Grewal|title=The Sikhs of the Punjab|url=https://archive.org/details/sikhsofpunjab0000grew|url-access=registration| year=1998|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-63764-0|pages=[https://archive.org/details/sikhsofpunjab0000grew/page/62 62]–63, 67–69}}</ref> गुरु पद ग्रहण गरेको केही समयपछि नजाबत खानको नेतृत्वमा मुगल सेनाले हिन्दुरका शासक तारा चन्दको राज्यमा आक्रमण गरी उनलाई बन्दी बनायो। त्यसपछि गुरु हर राय किरातपुरबाट प्रस्थान गरी [[सिरमौर राज्य|सिरमौर]] (नाहन), जहाँ राजा करम प्रकाशले शासन गर्थे, अन्तर्गत थापल पुगे र त्यहाँ आफ्नो पहिलो धार्मिक उपदेश ''[[हुकम|वाक]]'' (आदेश) को रूपमा दिए। गुरुको थापल यात्राको उल्लेख ''[[दबिस्तान-ए-मजाहेब]]'' मा पाइन्छ, साथै जोगराजद्वारा तयार गरिएको ''[[आदि ग्रन्थ]]'' को हस्तलिखित प्रतिको एउटा टिप्पणीमा पनि यस घटना अभिलेख गरिएको छ। गुरु हरगोबिन्दले मुगलहरूसँग सैन्य द्वन्द्वमा नफस्न र धार्मिक शिक्षामा केन्द्रित हुन सल्लाह दिएका थिए। त्यसैले गुरु हर रायले हिन्दुर र मुगलबीचको उक्त संघर्षमा कुनै हस्तक्षेप गरेनन्।<ref name=":03">{{Cite book |last=Singh |first=Pashaura |title=The Routledge Companion to the Life and Legacy of Guru Hargobind: Sovereignty, Militancy, and Empowerment of the Sikh Panth |date=9 August 2024 |publisher=Taylor & Francis |isbn=9781040106327 |pages=237–238 |chapter=8 Narrating the Person: Images of the Guru |doi=10.4324/9781003505976-8}}</ref><ref>{{Cite book |last=Grewal |first=Jagtar Singh |title=Guru Gobind Singh (1666–1708): Master of the White Hawk |publisher=Oxford University Press |isbn=9780190990381 |quote=.. Kiratpur in the Punjab hills—the territory of Raja Tara Chand, the chief of Hindur (Nalagarh), who did not pursue the path of obedience to Shah Jahan.}}</ref> गुरु हर रायका एक दाजु थिए। उनका जेठा दाजु [[धीर मल]]ले [[शाहजहाँ]]बाट प्रोत्साहन, निःशुल्क जग्गा अनुदान तथा मुगल संरक्षण प्राप्त गरेका थिए। धीर मलले छुट्टै सिख परम्परा स्थापना गर्ने प्रयास गरे र आफ्ना हजुरबा तथा छैटौँ गुरु [[गुरु हरगोबिन्द]]को आलोचना गरे। गुरु हरगोबिन्दले धीर मलको विचारसँग असहमति जनाउँदै कान्छा हर रायलाई आफ्नो उत्तराधिकारी नियुक्त गरेका थिए। गुरु हर रायको जीवन र उनको समयसम्बन्धी प्रामाणिक ऐतिहासिक सामग्री अत्यन्त सीमित छन्। उनले आफ्नै कुनै ग्रन्थ वा रचना छोडेका छैनन्, र पछि रचिएका केही सिख ग्रन्थहरूमा उनको नाम "'''हरि राय'''" भनेर लेखिएको पाइन्छ।<ref>{{cite book|author1=Louis E. Fenech|author2=W. H. McLeod|title= Historical Dictionary of Sikhism|url=https://books.google.com/books?id=xajcAwAAQBAJ&pg=PA148 |year=2014|publisher=Rowman & Littlefield Publishers|isbn=978-1-4422-3601-1|page=148}}</ref><ref>{{cite book|author1=Pashaura Singh|author2=Louis E. Fenech|title=The Oxford Handbook of Sikh Studies |url=https://books.google.com/books?id=8I0NAwAAQBAJ |year=2014|publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-969930-8|page=41}}</ref> १८औँ शताब्दीमा केसर सिंह छिब्बरद्वारा लेखिएका जीवनीहरू तथा १९औँ शताब्दीका केही सिख साहित्यमा गुरु हर रायसम्बन्धी विवरणहरू एक-अर्कासँग धेरै असंगत र विरोधाभासी छन्।<ref>{{cite book|first=Surjit Singh |last=Gandhi|title=History of Sikh Gurus Retold: 1606–1708 C.E |url=https://books.google.com/books?id=vZFBp89UInUC&pg=PA590 |year=2007|publisher=Atlantic Publishers |isbn=978-81-269-0858-5|pages=590–591 with note 2}}</ref> == निधन र उत्तराधिकार == [[File:Miniature depicting Guru Har Rai with Guru Har Krishan as the fly-whisk attendant, kept within the Kartarpur Bir.jpg|thumb|''कार्तारपुर बीर''मा सुरक्षित गुरु हर रायसँग चँवर सेवा गरिरहेका गुरु हर किशनलाई चित्रण गरिएको लघुचित्र।]] आफ्नो निधन हुनुअघि गुरु हर रायले आफ्ना पाँच वर्षीय कान्छा छोरा [[गुरु हर किशन|हर किशन]]लाई सिखहरूको आठौँ गुरुका रूपमा उत्तराधिकारी नियुक्त गरेका थिए। == विवाह == सामान्यतया गुरु हर रायको विवाह सुलखनी नामकी महिलासँग भएको भन्ने कुरा स्वीकार गरिएको छ।{{sfn|Gandhi|2007|pp=590–591}} उनले धेरै विवाह गरेका थिए र बहुविवाहको अभ्यास गर्थे भन्ने दाबीहरू—जसमा उनकी पत्नीहरूको संख्या सातदेखि आठसम्म (सुलखनी वा किशन कौर, कल्याणी, टोकी, अनोखी, लाडिकी, चन्द कौर, प्रेम कौर र राम कौर) बताइन्छ—पछिल्ला इतिहासकारहरूले अविश्वसनीय ठहर गर्दै अस्वीकार गरेका छन्।{{sfn|Gandhi|2007|pp=590–591}} इतिहासकार [[गण्डा सिंह (इतिहासकार)|गण्डा सिंह]]का अनुसार, गुरु हर रायले सात जना पत्नीसँग विवाह गरेको कथा ''सूरज प्रकाश''को केवल एउटा हस्तलिखित प्रतिमा मात्र पाइन्छ, र त्यो पनि पृष्ठसंख्या नभएका पानाहरूमा लेखिएको छ, जुन स्पष्ट रूपमा पछि थपिएको (interpolation) सामग्री हो।<ref>{{cite book |author1=Teja Singh |author2=Ganda Singh |url=https://archive.org/details/AShortHistoryOfTheSikhs-Volume1/ |title=A Short History Of The Sikhs - Volume 1 |publisher=Orient Longmans |year=1950 |page=48}}</ref> उनले थप उल्लेख गरेका छन् कि ''सूरज प्रकाश''का अन्य हस्तलिखित प्रतिहरूमा गुरु हर रायको केवल एउटै विवाहको उल्लेख गरिएको छ, र अझ पुरानो ''महिमा प्रकाश''मा पनि उनको एउटै पत्नी भएको विवरण पाइन्छ।{{sfn|Teja Singh|Ganda Singh|1950|p=48}} त्यस्तै, ''भट्ट वही'', हरिद्वारका ''पाण्डा वही'' तथा कवि सौन्धका रचनाहरूमा पनि गुरु हर रायकी एकमात्र पत्नीका रूपमा केवल किशन कौर वा सुलखनीको नाम उल्लेख गरिएको छ।{{sfn|Gandhi|2007|pp=590–591}} == साहित्य == सामान्य सिख विश्वासअनुसार [[गुरु हरगोबिन्द]], गुरु हर राय र [[गुरु हर किशन]]ले कुनै पनि ''बाणी''को रचना गरेका थिएनन्।<ref name=":0">{{Cite book |last=Singh |first=Sardar Harjeet |url=https://books.google.com/books?id=fleka3YEE8sC&q=a+couplet+attributed+to+Guru+Har+Rai&pg=PA100 |title=Faith & Philosophy of Sikhism |date=2009 |publisher=Gyan Publishing House |isbn=978-81-7835-721-8 |pages=103–104 |language=en}}</ref> तथापि, गुरु हर रायले ''सलोक महल्ला सतवाँ'' (''Salok Mahalla Satvaan'') नामक एउटा रचना गरेको भन्ने दाबी पनि गरिएको छ।<ref name=":0" /> यो ''महल्ला'' रचना ''गुरु ग्रन्थ साहिब''को किरातपुरी बीरमा समावेश छ। यद्यपि यसमा स्पष्ट रूपमा यसलाई सातौँ गुरु हर रायको रचना भनेर उल्लेख गरिएको छ, सातौँ [[मीना]] गुरु मिहरबानले पनि यही संकेत (महल्ला) प्रयोग गरेका कारण यसको लेखकत्वबारे भ्रम उत्पन्न भएको हुन सक्छ।<ref name=":0" /> उक्त सलोक मिहरबानका रचनाहरू समेटिएका कुनै पनि ग्रन्थमा पाइँदैन। अर्कोतर्फ, सिख गुरुहरूको जीवनसम्बन्धी कुनै पनि ग्रन्थमा गुरु हर रायले बाणी रचना गरेको उल्लेख पनि भेटिँदैन।<ref>Faith and Philosophy of Sikhism Pg.103</ref> त्यसैले यस रचनालाई निश्चित रूपमा गुरु हर रायकै रचना हो भनेर पुष्टि गर्न सकिँदैन। प्रत्येक सिख गुरुको कविता वा सलोक प्रारम्भ गर्ने आफ्नै विशिष्ट शैली थियो।<ref>{{Cite book|last=Singh|first=Sardar Harjeet|url=https://books.google.com/books?id=fleka3YEE8sC&q=a+couplet+attributed+to+Guru+Har+Rai&pg=PA100|title=Faith & Philosophy of Sikhism|date=2009|publisher=Gyan Publishing House|isbn=978-81-7835-721-8|language=en}}</ref> गुरु हर रायको शैली थियो: ''"हर राय गुरुको वाणीद्वारा।"''<ref>{{Cite book|last=Singh|first=Pashaura|url=https://books.google.com/books?id=aiwpDwAAQBAJ&q=a+couplet+attributed+to+Guru+Har+Rai&pg=PT212|title=The Guru Granth Sahib: Canon, Meaning and Authority|date=26 September 2003|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-908773-0|language=en}}</ref> गुरु हर रायसँग सम्बन्धित ''[[हुकम|वाक]]'' (आदेश) को रूपमा एउटा वाक्य १६६७ सालको [[गुरु ग्रन्थ साहिब|आदि ग्रन्थ]]को जोगराज (मृत्यु १६७१)सँग सम्बन्धित हस्तलिखित प्रतिमा भेटिन्छ।<ref name=":03" /> == विरासत == सन् २०११ मा, १४ मार्चलाई '''सिख वातावरण दिवस''' (Sikh Environment Day) का रूपमा मनाउने मिति चयन गरिएको थियो, किनकि यो दिन गुरु हर रायको ''[[गुरु गद्दी|गुरगद्दी]]'' (गुरुपद ग्रहण) को वार्षिकोत्सवसँग सम्बन्धित थियो।<ref name=":02" /> सन् २०१३ मा, इकोसिख (EcoSikh) का अध्यक्षले एक प्रेस विज्ञप्तिमार्फत गुरु हर रायलाई '''"हरित गुरु"''' (Green Guru) भनेर सम्बोधन गरेका थिए। उक्त वक्तव्यमा प्रकृतिसँग गुरु हर रायको गहिरो सम्बन्ध र वातावरणप्रतिको संवेदनशीलतालाई विशेष रूपमा उजागर गरिएको थियो।<ref name=":02" /> == ग्यालरी == <gallery> File:Guru Hargobind with his grandson, the young Guru Har Rai.jpg|[[गुरु हरगोबिन्द]] (दायाँ) आफ्ना नाति बालक गुरु हर राय (बायाँ) सँग। File:Painting of Guru Har Rai holding a flower, kept in the Sursinghwala collection.jpg|फूल समातेका गुरु हर रायको पहाडी शैलीको चित्र। File:Painting of Guru Har Rai holding a flower, kept in the Bhai Rupa Chand collection.jpg|निलो फूल समातेका गुरु हर रायको चित्र। File:Guru Har Rai painting.jpg|गुरु हर राय, सातौँ सिख गुरु (करिब १८००–१८२५, पहाडी शैलीको चित्र)। </gallery> ==सन्दर्भ== {{reflist|30em}} ===ग्रन्थसूची=== * {{cite book | author=Macauliffe, M.A. | title=The Sikh Religion: Its Gurus Sacred Writings and Authors| publisher=Low Price Publications | year=1909 | isbn=81-7536-132-8}} * {{cite book | author=Singh, Khushwant | title=A History of the Sikhs: 1469–1839 Vol.1 (2nd ed.)| publisher=Oxford University Press | year=1963| isbn=0-19-567308-5}} ==बाह्य कडी== {{commons category|Guru Har Rai}} {{Portal|भारत|जीवनी|पञ्जाब}} * [http://www.sikhs.org/guru7.htm गुरु हर राय], Sikhs.org * [https://web.archive.org/web/20141014223945/http://www.sikh-history.com/sikhhist/gurus/nanak7.html गुरु हर राय], Sikh-History.com * [http://www.guruharraiji.com/ गुरु हर राय] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140517110959/http://guruharraiji.com/ |date=2014-05-17 }}, गुरुद्वारा श्री गुरु हर राय गाउँ भुङ्गर्नीको आधिकारिक वेबसाइट {{s-start}} {{succession box | before = [[गुरु हरगोबिन्द]] | title = [[सिख गुरु|सिख गुरु]] | years = ३ मार्च १६४४ – ६ अक्टोबर १६६१ | after = [[गुरु हर किशन]] }} {{s-end}} ggb1h540pj1v4kljaujiqdbkubs363p 0 150792 1365835 1365772 2026-07-13T02:43:04Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1365835 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|योनीभित्र पसाएर महिनावारीको बहाव सोस्न प्रयोग गरिने महिनावारी स्वच्छता उत्पादन}} [[File:Gestion menstrual tampon toallitas menstruación periodicas 06.jpg|thumb|सुक्खा र प्रयोग नगरिएको अवस्थामा एउटा ट्याम्पोन|262x262px]] '''ट्याम्पोन''' भन्नाले [[महिनावारी]]का समयमा [[योनी]]भित्र पसाएर रगत र [[योनीबाट हुने श्राव]]लाई सोस्नका लागि डिजाइन गरिएको एक प्रकारको [[महिला स्वच्छता|महिनावारी स्वच्छता उत्पादन]] हो। [[स्यानिटरी प्याड]] जस्तो बाहिर लगाइने साधनको विपरीत, यसलाई शरीरको भित्री भाग अर्थात् [[योनीमार्ग]] भित्र राखिन्छ।<ref name="UT Health Austin">{{Cite web|title=Period Products: The Good, the Bad, and the Ugly|url=https://uthealthaustin.org/blog/period-products|access-date=2020-08-04|website=UT Health Austin|language=en-us}}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> सही तरिकाले भित्र पसाएपछि, योनीका भित्री मांशपेसीले ट्याम्पोनलाई यथास्थानमा पक्रिराख्छन् र महिनावारीको रगत सोस्दै जाँदा यो फैलिँदै (फुल्दै) जान्छ। ट्याम्पोनले महिनावारीको रगतका साथै योनीको प्राकृतिक चिल्लोपना र त्यहाँ रहने ब्याक्टेरियालाई समेत सोस्ने हुनाले, यसले योनीको सामान्य पिएच मानमा परिवर्तन ल्याउन सक्छ। यसले गर्दा ''[[स्टाफाइलोकोकस ओरियस]]'' नामक ब्याक्टेरियाको सङ्क्रमण भई [[टक्सिक सक सिन्ड्रोम]]को जोखिम बढाउन सक्छ।<ref name="UT Health Austin" /><ref name="Vostral 447–459">{{Cite journal|last=Vostral|first=Sharra L.|date=December 2011|title=Rely and Toxic Shock Syndrome: A Technological Health Crisis|journal=The Yale Journal of Biology and Medicine|volume=84|issue=4|pages=447–459|issn=0044-0086|pmc=3238331|pmid=22180682}}</ref> टक्सिक सक सिन्ड्रोम एक दूर्लभ तर ज्यान नै लिन सक्ने खतरनाक सङ्क्रमण हो, जसमा तुरुन्तै चिकित्सकीय उपचारको आवश्यकता पर्दछ।<ref>{{Cite web|title=Toxic Shock Syndrome (TSS)|url=https://www.saintlukeskc.org/health-library/toxic-shock-syndrome-tss|access-date=2020-08-05|website=Saint Luke's Health System|language=en}}</ref> बजारमा बिक्री हुने अधिकांश ट्याम्पोनहरू [[रेयन]] र [[कपास]]को मिश्रणका साथै कृत्रिम फाइबरहरूबाट बनेका हुन्छन्।<ref>{{Cite web|author=Nadia Kounang|title=What's in your pad or tampon?|url=https://www.cnn.com/2015/11/13/health/whats-in-your-pad-or-tampon/index.html|access-date=2020-07-28|website=CNN|date=13 November 2015}}</ref> केही ट्याम्पोनहरू प्राङ्गारिक कपासबाट मात्र पनि बनाइन्छन्। ट्याम्पोनहरू विभिन्न सोस्ने क्षमताका आधारमा उपलब्ध हुन्छन्। धेरै देशहरूले ट्याम्पोनलाई चिकित्सा उपकरणका रूपमा कडा नियमन गर्छन्। [[File:Tampon inserted.svg|thumb|पाठेघर (हरियो) बाट बहने रगत सङ्कलन गर्न योनी (नीलो) भित्र पसाइएको ट्याम्पोन (गाढा गुलाबी)|alt=|259x259px]] {{TOC limit|3}} == वातावरण र फोहोर == [[File:Used and unused tampon.jpg|thumb|प्रयोग नगरिएको (बायाँ) र प्रयोग गरिएको (दायाँ) ट्याम्पोन]] धेरै देशहरूमा अझै पनि प्रयोग गरिएका ट्याम्पोनहरूको उपयुक्त विसर्जनको अभाव रहेको छ। केही देशहरूमा महिनावारी व्यवस्थापन अभ्यासहरूको कमीका कारण, धेरै स्यानिटरी प्याड वा अन्य महिनावारी उत्पादनहरूलाई घरको ठोस फोहोर वा फोहोरदानीमा फ्याँकिन्छ, जुन अन्ततः ठोस फोहोरकै एक हिस्सा बन्न पुग्दछ।<ref name="Kaur">{{Cite journal|last1=Kaur|first1=Rajanbir|last2=Kaur|first2=Kanwaljit|last3=Kaur|first3=Rajinder|date=2018-02-20|title=Menstrual Hygiene, Management, and Waste Disposal: Practices and Challenges Faced by Girls/Women of Developing Countries|journal=Journal of Environmental and Public Health|volume=2018|pages=1–9|doi=10.1155/2018/1730964|issn=1687-9805|pmc=5838436|pmid=29675047|doi-access=free}}</ref> महिनावारीजन्य फोहोर व्यवस्थापनको सञ्चालन वा कार्यान्वयनमा आउने मुख्य समस्या भनेको कुनै पनि देशले महिनावारीको फोहोरलाई कुन वर्गमा राख्छ भन्ने कुरा हो। यस प्रकारको फोहोरलाई सामान्य घरेलु फोहोर, खतरनाक घरेलु फोहोर (जसलाई नियमित घरेलु फोहोरबाट अलग राख्नुपर्ने हुन्छ), यसमा हुने रगतको मात्राका आधारमा जैविक-चिकित्सकीय फोहोर, वा बजारमा पाइने धेरै डिस्पोजेबल प्याडहरूमा प्लास्टिकको मात्रा हुने भएकाले (केही ट्याम्पोन वा प्याडको बाहिरी खोलमा मात्र प्लास्टिक हुन्छ) यसलाई प्लास्टिक फोहोरका रूपमा वर्गीकरण गर्न सकिन्छ।<ref>{{Cite journal|last1=Elledge|first1=Myles F.|last2=Muralidharan|first2=Arundati|last3=Parker|first3=Alison|last4=Ravndal|first4=Kristin T.|last5=Siddiqui|first5=Mariam|last6=Toolaram|first6=Anju P.|last7=Woodward|first7=Katherine P.|date=November 2018|title=Menstrual Hygiene Management and Waste Disposal in Low and Middle Income Countries—A Review of the Literature|journal=International Journal of Environmental Research and Public Health|volume=15|issue=11|page=2562|doi=10.3390/ijerph15112562|issn=1661-7827|pmc=6266558|pmid=30445767|doi-access=free}}</ref> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{commons|Tampon|ट्याम्पोन}} * [https://intimatehygine.com/how-to-use-tampons-and-its-advantages/ ट्याम्पोनका बारेमा रहेका भ्रमहरू] (वेब लेख) [[श्रेणी:महिला स्वच्छता]] [[श्रेणी:महिनावारी चक्र]] [[श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०२६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]] p3v9da74yoixyirm8fe9ekbetsphvz7 0 150800 1365805 1365783 2026-07-12T13:24:05Z Bishaldev100 28807 /* फुटबल */ 1365805 wikitext text/x-wiki '''अतिरिक्त समय''' वा '''एक्स्ट्रा टाइम''' वा '''ओभरटाइम''' विभिन्न खेलहरूमा प्रयोग गरिने टाई-ब्रेकिङ विधि हो। नियमित खेल अवधि समाप्त हुँदा स्कोर बराबर भएमा, विजेता निर्धारण गर्न खेलको अतिरिक्त अवधि - 'ओभरटाइम' वा 'अतिरिक्त समय' अवधिमा प्रतिस्पर्धा गरिन्छ। जब खेलमा स्पष्ट विजेता हुनु आवश्यक हुन्छ र एक टोली वा खेलाडी मात्र अर्को चरणमा जान सक्छ, खेल अतिरिक्त समयमा पुग्छ। विभिन्न खेलकुद र प्रतियोगिताहरूमा पनि ओभरटाइम वा अतिरिक्त समयका नियमहरू फरक-फरक हुन्छन्। केहीमा "सडन डेथ" प्रयोग गरिन्छ, जहाँ गोल गर्ने पहिलो टोलीले खेल जित्छ। यो नियमलाई कहिलेकाहीं [[गोल्डेन गोल]] पनि भनिन्छ। अरूमा, निर्धारित समयसम्म खेल जारी रहन्छ, र त्यसपछि मात्र विजेता घोषित गरिन्छ। यदि अतिरिक्त समय पछि पनि स्कोर बराबर रह्यो भने, नियमहरूको आधारमा, खेल बराबरीको रूपमा समाप्त हुन सक्छ, वा थप अवधि खेलाइन्छ, वा [[पेनाल्टी-सुटआउट|पेनाल्टी सुटआउट]] जस्ता फरक टाई-ब्रेकिङ प्रक्रिया प्रयोग गर्न सकिन्छ। == फुटबल == एसोसिएशन फुटबल [[नकआउट प्रतियोगिता|नकआउट चरण]]मा, नियमित ९० मिनेटको खेलमा विजेता निर्धारण नभएमा, टोलीहरूले थप ३० मिनेट खेल्छन्, जसलाई अतिरिक्त समय भनिन्छ,। (यसलाई इन्जुरी समयसँग भ्रमित गर्नु हुँदैन, जुन खेलमा रोकिएको क्षतिपूर्ति गर्न थपिएको सामान्य समयको भाग हो।) अतिरिक्त समय १५-१५ मिनेटको दुई भागमा हुन्छ र बीचमा छोटो ब्रेक (परम्परागत रूपमा पाँच मिनेट) छुट्ट्याइएको हुन्छ। यद्यपि प्रतियोगिताहरूमा अतिरिक्त समय अपनाउन बाध्य छैनन्, र प्रत्येक प्रतियोगितामा विजेता निर्णय गर्न खेलको नियमामा तोकिएको कुनै पनि विधि छनौट गर्न स्वतन्त्र छ। [[दक्षिण अमेरिकी फुटबल सङ्घ|ल्याटिन अमेरिकी फुटबल संघ]]ले ऐतिहासिक रूपमा कोपा लिबर्टाडोरेस र कोपा सुडामेरिकाना जस्ता प्रतियोगिताको फाइनल खेल बाहेक आफूले प्रत्यक्ष रूपमा आयोजना गर्ने कुनै पनि प्रतियोगितामा अतिरिक्त समय प्रयोग गरेको छैन। == बास्केटबल == [[बास्केटबल]]मा, यदि नियमित खेलको अन्त्यमा स्कोर बराबर भएमा, विजेताको निर्णय नभएसम्म पाँच-मिनेट अवधिका खेल चलिरहन्छ।<ref>[https://archive.fiba.com/asp_scripts/downMana.asp?fileID=1260 FIBA Official Basketball Rules (2010)]{{dead link|date=April 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}} Rule 4, Section 12.1.1 Retrieved 26 July 2010</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} 793l2p75tbyrm4xe8so488hxwqogy8o 1365806 1365805 2026-07-12T13:24:29Z Bishaldev100 28807 /* फुटबल */ 1365806 wikitext text/x-wiki '''अतिरिक्त समय''' वा '''एक्स्ट्रा टाइम''' वा '''ओभरटाइम''' विभिन्न खेलहरूमा प्रयोग गरिने टाई-ब्रेकिङ विधि हो। नियमित खेल अवधि समाप्त हुँदा स्कोर बराबर भएमा, विजेता निर्धारण गर्न खेलको अतिरिक्त अवधि - 'ओभरटाइम' वा 'अतिरिक्त समय' अवधिमा प्रतिस्पर्धा गरिन्छ। जब खेलमा स्पष्ट विजेता हुनु आवश्यक हुन्छ र एक टोली वा खेलाडी मात्र अर्को चरणमा जान सक्छ, खेल अतिरिक्त समयमा पुग्छ। विभिन्न खेलकुद र प्रतियोगिताहरूमा पनि ओभरटाइम वा अतिरिक्त समयका नियमहरू फरक-फरक हुन्छन्। केहीमा "सडन डेथ" प्रयोग गरिन्छ, जहाँ गोल गर्ने पहिलो टोलीले खेल जित्छ। यो नियमलाई कहिलेकाहीं [[गोल्डेन गोल]] पनि भनिन्छ। अरूमा, निर्धारित समयसम्म खेल जारी रहन्छ, र त्यसपछि मात्र विजेता घोषित गरिन्छ। यदि अतिरिक्त समय पछि पनि स्कोर बराबर रह्यो भने, नियमहरूको आधारमा, खेल बराबरीको रूपमा समाप्त हुन सक्छ, वा थप अवधि खेलाइन्छ, वा [[पेनाल्टी-सुटआउट|पेनाल्टी सुटआउट]] जस्ता फरक टाई-ब्रेकिङ प्रक्रिया प्रयोग गर्न सकिन्छ। == फुटबल == एसोसिएशन फुटबल [[नकआउट प्रतियोगिता|नकआउट चरण]]मा, नियमित ९० मिनेटको खेलमा विजेता निर्धारण नभएमा, टोलीहरूले थप ३० मिनेट खेल्छन्, जसलाई अतिरिक्त समय भनिन्छ। (यसलाई इन्जुरी समयसँग भ्रमित गर्नु हुँदैन, जुन खेलमा रोकिएको क्षतिपूर्ति गर्न थपिएको सामान्य समयको भाग हो।) अतिरिक्त समय १५-१५ मिनेटको दुई भागमा हुन्छ र बीचमा छोटो ब्रेक (परम्परागत रूपमा पाँच मिनेट) छुट्ट्याइएको हुन्छ। यद्यपि प्रतियोगिताहरूमा अतिरिक्त समय अपनाउन बाध्य छैनन्, र प्रत्येक प्रतियोगितामा विजेता निर्णय गर्न खेलको नियमामा तोकिएको कुनै पनि विधि छनौट गर्न स्वतन्त्र छ। [[दक्षिण अमेरिकी फुटबल सङ्घ|ल्याटिन अमेरिकी फुटबल संघ]]ले ऐतिहासिक रूपमा कोपा लिबर्टाडोरेस र कोपा सुडामेरिकाना जस्ता प्रतियोगिताको फाइनल खेल बाहेक आफूले प्रत्यक्ष रूपमा आयोजना गर्ने कुनै पनि प्रतियोगितामा अतिरिक्त समय प्रयोग गरेको छैन। == बास्केटबल == [[बास्केटबल]]मा, यदि नियमित खेलको अन्त्यमा स्कोर बराबर भएमा, विजेताको निर्णय नभएसम्म पाँच-मिनेट अवधिका खेल चलिरहन्छ।<ref>[https://archive.fiba.com/asp_scripts/downMana.asp?fileID=1260 FIBA Official Basketball Rules (2010)]{{dead link|date=April 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}} Rule 4, Section 12.1.1 Retrieved 26 July 2010</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} fphhue8wxe74gkmsar2b1n28u5fa9lj 0 150802 1365792 2026-07-12T11:59:03Z Omnathpokh1 20435 नयाँ पृष्ठ सृजना गरिएको। 1365792 wikitext text/x-wiki '''कारागारमा बलात्कार''' भन्नाले कारागार, जेल, हिरासत वा अन्य कुनै पनि सरकारी नियन्त्रणमा रहेको थुनाभित्रका सह-कैदीहरूद्वारा कुनै कैदी वा थुनुवामाथि गरिने यौनजन्य हिंसा, जबर्जस्ती करणी वा यौन दुर्व्यवहार सम्झनुपर्छ र सो शब्दले सरकारी अधिकारी, सुरक्षाकर्मी वा कर्मचारीद्वारा कैदीमाथी हुने बलात्कारलाई समेत जनाउँछ। कारागार भित्रको यौन व्यवहार (प्रिजन सेक्सुअलिटी) सम्बन्धी व्यापक अध्ययन अन्तर्गत यसलाई एउटा विवादास्पद तर महत्त्वपूर्ण विषयका रूपमा लिने गरिन्छ। कानूनी एवं मानवअधिकारको दृष्टिकोणले यो अत्यन्तै गम्भीर र दण्डनीय अपराध हो। कारागारमा हुने बलात्कारलाई मुख्य रूपमा दुई प्रकारमा विभाजन गर्न सकिन्छ: हिरासतमा हुने बलात्कार र कैदीहरूबीच हुने यौन हिंसा। शक्तिको दुरुपयोग गरी कर्मचारी तथा सुरक्षाकर्मीद्वारा हिरासतमा बलात्कार हुने गर्छ। यसबाट प्राय महिला कैदी पीडित हुने गरेका छन्। सुरक्षाकर्मी वा कारागार कर्मचारीहरूले पद, शक्ति र थुनुवाको असहाय अवस्थाको फाइदा उठाएर यौन शोषण वा बलात्कार गरेमा त्यसलाई हिरासतमा बलात्कार भनिन्छ।<ref>https://ekantipur.com/news/2023/08/26/169301138233877070.html</ref> त्यस्तै दोस्रो किसिमको बलात्कार कारागारभित्रका शक्तिशाली, बलिष्ठ वा समूहमा रहेका कैदीहरूले कमजोर, नयाँ वा अल्पसङ्ख्यक कैदीहरूलाई डर, धम्की वा बल प्रयोग गरेर गर्छन्। यसमा महिला र पुरुष दुवै कैदीहरू बलात्कृत हुन सक्छन्। कानूनी राज्यमा कारागार भित्रका कैदीबन्दी र संरक्षक/कर्मचारी/सुरक्षाकर्मी बीच हुने कुनै पनि यौन सम्बन्धलाई सहमतिपूर्ण मानिँदैन। कैदी पूर्ण रूपमा आश्रित र डरको वातावरणमा हुने भएकाले स्वतन्त्र सहमति असम्भव हुन्छ। त्यसैले यस्तो सम्बन्ध स्वतः बलात्कारको श्रेणीमा पर्छ। ==संयुक्त राज्य अमेरिका== अमेरिकी कारागारहरूमा एउटा पुरुष कैदीले अर्को पुरुष कैदीलाई बलात्कार गर्ने घटनाहरू अधिकांश देखिन्छन्।<ref name="Rosin">{{cite magazine |last=Rosin |first=Hanna |date=29 April 2014 |title=When Men Are Raped |url=http://www.slate.com/articles/double_x/doublex/2014/04/male_rape_in_america_a_new_study_reveals_that_men_are_sexually_assaulted.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181002071104/http://www.slate.com/articles/double_x/doublex/2014/04/male_rape_in_america_a_new_study_reveals_that_men_are_sexually_assaulted.html |archive-date=2 October 2018 |access-date=12 July 2026 |magazine=[[Slate (magazine)|Slate]]}}</ref><ref name="Stemple">{{cite journal |last1=Stemple |first1=Lara |last2=Meyer |first2=Ilan H. |date=June 2014 |title=The Sexual Victimization of Men in America: New Data Challenge Old Assumptions |journal=American Journal of Public Health |volume=104 |issue=6 |page=e24 |doi=10.2105/AJPH.2014.301946 |pmc=4062022 |pmid=24825225}}</ref> यसको प्रमुख कारण कारागारमा रहेका अधिकांश व्यक्ति पुरुषहरू हुनु हो। अमेरिकामा पनि जेलका कर्मचारीले कैदीसँग सहमतिमा नै पनि यौन सम्पर्क गर्नु अवैध मानिन्छ। यस्तो विकसित मुलुकमा पनि कारागारमा बलात्कारको आम समस्या बारे सार्वजनिक जागरूकता अपेक्षाकृत छैन। सन् १९७४ मा [[कार्ल विस]] र [[डेविड जेम्स फ्रायर]]ले भनेका थिए कि “एक दिन साढे चार करोड अमेरिकीहरू कारागारमा हुनेछन् र ति मध्ये एक करोडले कारागारमा नै बलात्कारको शिकार बन्नुपर्नेछ।” सन् २०१३ को एक अमेरिकी न्याय विभागको प्रतिवेदन अनुसार, राज्य र सङ्घीय कारागारमा बन्द व्यक्ति मध्ये अनुमानित ५ प्रतिशतले र अन्य जेलमा बन्द व्यक्ति मध्ये ३.२ प्रतिशतले पछिल्लो १२ महीनामा कम से कम एक पटक यौन शोषणको घटनाको सूचना दिएको थियो। ==नेपाल== नेपालमा कारागारभित्र हुने यौन हिंसासम्बन्धी घटनाको आधिकारिक तथ्याङ्क सीमित रूपमा सार्वजनिक हुने गरेको भए पनि बन्दीहरूको सुरक्षा, मानव अधिकारको संरक्षण तथा हिंसारहित कारागार व्यवस्थापन राज्यको दायित्व मानिन्छ। राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय मानव अधिकारका मापदण्डअनुसार कारागारमा रहेका व्यक्तिहरूलाई पनि अन्य नागरिक सरह यौन हिंसाबाट सुरक्षित रहने अधिकार हुन्छ। नेपालमा कारागारभित्र हुने जबरजस्ती करणी वा अन्य यौनजन्य हिंसाका घटनामा सामान्य फौजदारी कानून नै लागू हुन्छ र त्यस्ता कार्यहरू मुलुकी अपराध संहिता, २०७४ अन्तर्गत दण्डनीय मानिएका छन्।<ref>{{Cite web |title=मुलुकी अपराध संहिता, २०७४ |url=https://lawcommission.gov.np/content/13454/criminal-code-2074/ |publisher=नेपाल कानून आयोग |access-date=2026-07-12}}</ref> यसका अतिरिक्त, कारागार ऐन, २०१९ तथा कारागार व्यवस्थापनसम्बन्धी नीतिहरूले बन्दीहरूको सुरक्षा, अनुशासन तथा कारागारभित्र हुने गैरकानुनी गतिविधि नियन्त्रण गर्ने व्यवस्था गरेका छन्।<ref>{{Cite web |title=कारागार ऐन, २०१९ |url=https://repository.lawcommission.gov.np/np/category/documents/prevailing-law/statutes-acts/कारागार-ऐन-२०१९/ |publisher=नेपाल कानून आयोग |access-date=2026-07-12}}</ref><ref>{{Cite web |title=कारागारका नीतिगत व्यवस्थापनका आधारहरू |url=https://dopm.gov.np/pages/bases/ |publisher=कारागार व्यवस्थापन विभाग |access-date=2026-07-12}}</ref> यद्यपि, नेपालमा कारागारभित्र हुने यौन हिंसासम्बन्धी विस्तृत अध्ययन, नियमित तथ्याङ्क तथा सार्वजनिक प्रतिवेदनको अभाव रहेको भन्दै मानव अधिकारका क्षेत्रमा कार्यरत निकायहरूले अनुसन्धान, उजुरी प्रणालीको सुदृढीकरण तथा पीडितको संरक्षणलाई अझ प्रभावकारी बनाउनुपर्ने आवश्यकता औँल्याउँदै आएका छन्।<ref>{{Cite web |title=Reports |url=https://www.nhrcnepal.org/publication/reports/0 |publisher=राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोग |access-date=2026-07-12}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{Reflist}} ==बाह्य कडीहरू== 7tt57p51ullesyx3thxvtpteg4fs4vn 1 150803 1365795 2026-07-12T12:04:02Z Omnathpokh1 20435 https://fountain.toolforge.org/editathons/wikiwomen-editathon-2026 1365795 wikitext text/x-wiki {{विकी विमिन एडिटाथन २०२६}} f8469qlh5cd67dh1x80viazoucrxwve 0 150804 1365800 2026-07-12T12:55:42Z Pratik99001 74955 इन्टर मियामी सीएफ सम्बन्धी नयाँ लेख सिर्जना 1365800 wikitext text/x-wiki ```wiki {{Infobox football club | clubname = इन्टर मियामी सीएफ | fullname = इन्टरनेसनल डि फुटबल मियामी | nickname = द हेरोन्स (The Herons) | founded = २९ जनवरी २०१८ (१६ माघ २०७४) | ground = चेस स्टेडियम | capacity = २१,५५० | ownership = जोर्ज मास, जोसे मास, डेभिड बेकहम | chairman = जोर्ज मास | manager = जेरार्डो मार्टिनो | league = मेजर लिग सकर (MLS) | website = https://www.intermiamicf.com/ }} '''इन्टरनेसनल डि फुटबल मियामी''' ('''इन्टर मियामी सीएफ''' अथवा '''इन्टर मियामी''') अमेरिकाको फ्लोरिडा राज्यको फोर्ट लाउडरडेलमा आधारित एक व्यावसायिक फुटबल क्लब हो। क्लबले अमेरिकाको सर्वोच्च व्यावसायिक फुटबल प्रतियोगिता '''मेजर लिग सकर (MLS)''' को इस्टर्न कन्फरेन्समा प्रतिस्पर्धा गर्दछ। गुलाबी र कालो रङलाई आफ्नो पहिचान बनाएको यस क्लबले छोटो अवधिमै अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा उल्लेखनीय लोकप्रियता हासिल गरेको छ। क्लबको स्थापना २९ जनवरी २०१८ मा भएको थियो। पूर्व इंग्लिस फुटबल खेलाडी डेभिड बेकहम र उनका व्यावसायिक साझेदारहरूको पहलमा स्थापना भएको यस टोलीले सन् २०२० देखि मेजर लिग सकरमा प्रतिस्पर्धा गर्न थालेको हो। सन् २०२३ मा अर्जेन्टिनी सुपरस्टार लियोनेल मेस्सी क्लबमा आबद्ध भएपछि इन्टर मियामी विश्व फुटबलको चर्चित क्लबमध्ये एक बन्न सफल भयो। त्यही वर्ष क्लबले आफ्नो इतिहासकै पहिलो प्रमुख उपाधि ''लिग कप'' जितेर नयाँ कीर्तिमान पनि बनायो। == इतिहास == डेभिड बेकहमले सन् २००७ मा एलए ग्यालेक्सीमा अनुबन्ध हुँदा भविष्यमा सहुलियत मूल्यमा एमएलएस क्लब स्थापना गर्न पाउने विशेष अधिकार प्राप्त गरेका थिए। यही अधिकारको प्रयोग गर्दै उनले मियामीमा नयाँ क्लब स्थापना गर्ने योजना अघि बढाए। रंगशाला, लगानी र स्वामित्वसँग सम्बन्धित विभिन्न प्रक्रियाहरू पूरा भएपछि सन् २०१८ मा इन्टर मियामीको औपचारिक घोषणा गरिएको थियो। क्लबले आफ्नो पहिलो एमएलएस खेल सन् २०२० मा लस एन्जलस एफसीविरुद्ध खेलेको थियो। प्रारम्भिक केही सिजनमा टोलीले अपेक्षाअनुसार सफलता हासिल गर्न सकेन। तर सन् २०२३ मा लियोनेल मेस्सी, सर्जियो बुस्केट्स र जोर्डी अल्बा जस्ता अनुभवी खेलाडीहरू टोलीमा आबद्ध भएपछि क्लबको प्रदर्शनमा उल्लेखनीय सुधार आयो। त्यसपछि इन्टर मियामीले लिग कपको उपाधि जित्दै आफ्नो इतिहासमा पहिलो ठूलो सफलता हात पार्यो। == रंगशाला == इन्टर मियामीले आफ्ना घरेलु खेलहरू फ्लोरिडाको फोर्ट लाउडरडेलस्थित '''चेस स्टेडियम'''मा खेल्छ। यस रंगशालाको दर्शक क्षमता करिब २१,५५० रहेको छ। सुरुमा यसलाई '''डीआरभी पीएनके स्टेडियम''' नामले चिनिन्थ्यो। भविष्यमा क्लब मियामी शहरमा निर्माणाधीन '''मियामी फ्रिडम पार्क'''मा सर्ने योजनामा रहेको छ। == क्लबको पहिचान == इन्टर मियामीको आधिकारिक रङ गुलाबी, कालो र सेतो हुन्। क्लबको लोगोमा दुईवटा सेता बकुल्ला (Great White Herons) एकअर्कातर्फ फर्किएको अवस्थामा देखाइएका छन्। तिनका खुट्टाले अंग्रेजी अक्षर ''M'' को आकृति बनाउँछन्, जसले मियामी शहरलाई प्रतिनिधित्व गर्छ। लोगोको केन्द्रमा रहेको सूर्यको आकृतिले ऊर्जा, नयाँ सुरुआत र महत्वाकांक्षालाई प्रतीकात्मक रूपमा प्रस्तुत गर्छ। == समर्थक र लोकप्रियता == स्थापनाकालदेखि नै इन्टर मियामीले अमेरिकाका साथै विश्वभरका फुटबल समर्थकहरूको ध्यान आकर्षित गरेको थियो। तर सन् २०२३ मा लियोनेल मेस्सीको आगमनपछि क्लबको लोकप्रियतामा अभूतपूर्व वृद्धि भयो। त्यसपछि क्लबका खेलहरू विश्वभर प्रत्यक्ष प्रसारण हुन थाले, टिकटको माग उल्लेखनीय रूपमा बढ्यो र सामाजिक सञ्जालमा पनि क्लब सबैभन्दा धेरै चर्चा हुने फुटबल टोलीहरूमध्ये एक बन्यो। == उपाधिहरू == * '''लिग कप''' ** विजेता (१): २०२३ == उल्लेखनीय खेलाडीहरू == * लियोनेल मेस्सी * लुइस सुवारेज * सर्जियो बुस्केट्स * जोर्डी अल्बा == बाह्य कडी == * [https://www.intermiamicf.com/ आधिकारिक वेबसाइट] [[श्रेणी:मेजर लिग सकरका क्लबहरू]] [[श्रेणी:अमेरिकाका फुटबल क्लबहरू]] [[श्रेणी:२०१८ मा स्थापना भएका फुटबल क्लबहरू]] [[श्रेणी:फ्लोरिडाका खेलकुद क्लबहरू]] ``` n5ytump6bfa3avbuiuo4aasb06f8ctk 1365807 1365800 2026-07-12T13:24:39Z Pratik99001 74955 सफाइ गरियो 1365807 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | clubname = इन्टर मियामी सीएफ | fullname = इन्टरनेसनल डि फुटबल मियामी | nickname = द हेरोन्स (The Herons) | founded = २९ जनवरी २०१८ (१६ माघ २०७४) | ground = चेस स्टेडियम | capacity = २१,५५० | ownership = जोर्ज मास, जोसे मास, डेभिड बेकहम | chairman = जोर्ज मास | manager = जेरार्डो मार्टिनो | league = मेजर लिग सकर (MLS) | website = https://www.intermiamicf.com/ }} '''इन्टरनेसनल डि फुटबल मियामी''' ('''इन्टर मियामी सीएफ''' अथवा '''इन्टर मियामी''') अमेरिकाको फ्लोरिडा राज्यको फोर्ट लाउडरडेलमा आधारित एक व्यावसायिक फुटबल क्लब हो। क्लबले अमेरिकाको सर्वोच्च व्यावसायिक फुटबल प्रतियोगिता '''मेजर लिग सकर (MLS)''' को इस्टर्न कन्फरेन्समा प्रतिस्पर्धा गर्दछ। गुलाबी र कालो रङलाई आफ्नो पहिचान बनाएको यस क्लबले छोटो अवधिमै अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा उल्लेखनीय लोकप्रियता हासिल गरेको छ। क्लबको स्थापना २९ जनवरी २०१८ मा भएको थियो। पूर्व इंग्लिस फुटबल खेलाडी डेभिड बेकहम र उनका व्यावसायिक साझेदारहरूको पहलमा स्थापना भएको यस टोलीले सन् २०२० देखि मेजर लिग सकरमा प्रतिस्पर्धा गर्न थालेको हो। सन् २०२३ मा अर्जेन्टिनी सुपरस्टार लियोनेल मेस्सी क्लबमा आबद्ध भएपछि इन्टर मियामी विश्व फुटबलको चर्चित क्लबमध्ये एक बन्न सफल भयो। त्यही वर्ष क्लबले आफ्नो इतिहासकै पहिलो प्रमुख उपाधि ''लिग कप'' जितेर नयाँ कीर्तिमान पनि बनायो। == इतिहास == डेभिड बेकहमले सन् २००७ मा एलए ग्यालेक्सीमा अनुबन्ध हुँदा भविष्यमा सहुलियत मूल्यमा एमएलएस क्लब स्थापना गर्न पाउने विशेष अधिकार प्राप्त गरेका थिए। यही अधिकारको प्रयोग गर्दै उनले मियामीमा नयाँ क्लब स्थापना गर्ने योजना अघि बढाए। रंगशाला, लगानी र स्वामित्वसँग सम्बन्धित विभिन्न प्रक्रियाहरू पूरा भएपछि सन् २०१८ मा इन्टर मियामीको औपचारिक घोषणा गरिएको थियो। क्लबले आफ्नो पहिलो एमएलएस खेल सन् २०२० मा लस एन्जलस एफसीविरुद्ध खेलेको थियो। प्रारम्भिक केही सिजनमा टोलीले अपेक्षाअनुसार सफलता हासिल गर्न सकेन। तर सन् २०२३ मा लियोनेल मेस्सी, सर्जियो बुस्केट्स र जोर्डी अल्बा जस्ता अनुभवी खेलाडीहरू टोलीमा आबद्ध भएपछि क्लबको प्रदर्शनमा उल्लेखनीय सुधार आयो। त्यसपछि इन्टर मियामीले लिग कपको उपाधि जित्दै आफ्नो इतिहासमा पहिलो ठूलो सफलता हात पार्यो। == रंगशाला == इन्टर मियामीले आफ्ना घरेलु खेलहरू फ्लोरिडाको फोर्ट लाउडरडेलस्थित '''चेस स्टेडियम'''मा खेल्छ। यस रंगशालाको दर्शक क्षमता करिब २१,५५० रहेको छ। सुरुमा यसलाई '''डीआरभी पीएनके स्टेडियम''' नामले चिनिन्थ्यो। भविष्यमा क्लब मियामी शहरमा निर्माणाधीन '''मियामी फ्रिडम पार्क'''मा सर्ने योजनामा रहेको छ। == क्लबको पहिचान == इन्टर मियामीको आधिकारिक रङ गुलाबी, कालो र सेतो हुन्। क्लबको लोगोमा दुईवटा सेता बकुल्ला (Great White Herons) एकअर्कातर्फ फर्किएको अवस्थामा देखाइएका छन्। तिनका खुट्टाले अंग्रेजी अक्षर ''M'' को आकृति बनाउँछन्, जसले मियामी शहरलाई प्रतिनिधित्व गर्छ। लोगोको केन्द्रमा रहेको सूर्यको आकृतिले ऊर्जा, नयाँ सुरुआत र महत्वाकांक्षालाई प्रतीकात्मक रूपमा प्रस्तुत गर्छ। == समर्थक र लोकप्रियता == स्थापनाकालदेखि नै इन्टर मियामीले अमेरिकाका साथै विश्वभरका फुटबल समर्थकहरूको ध्यान आकर्षित गरेको थियो। तर सन् २०२३ मा लियोनेल मेस्सीको आगमनपछि क्लबको लोकप्रियतामा अभूतपूर्व वृद्धि भयो। त्यसपछि क्लबका खेलहरू विश्वभर प्रत्यक्ष प्रसारण हुन थाले, टिकटको माग उल्लेखनीय रूपमा बढ्यो र सामाजिक सञ्जालमा पनि क्लब सबैभन्दा धेरै चर्चा हुने फुटबल टोलीहरूमध्ये एक बन्यो। == उपाधिहरू == * '''लिग कप''' ** विजेता (१): २०२३ == उल्लेखनीय खेलाडीहरू == * लियोनेल मेस्सी * लुइस सुवारेज * सर्जियो बुस्केट्स * जोर्डी अल्बा == बाह्य कडी == * [https://www.intermiamicf.com/ आधिकारिक वेबसाइट] [[श्रेणी:मेजर लिग सकरका क्लबहरू]] [[श्रेणी:अमेरिकाका फुटबल क्लबहरू]] [[श्रेणी:२०१८ मा स्थापना भएका फुटबल क्लबहरू]] [[श्रेणी:फ्लोरिडाका खेलकुद क्लबहरू]] b16h1m2djuxu0zc26mzzg7yyra2zze4 1365811 1365807 2026-07-12T13:36:27Z Pratik99001 74955 सुधार गरियो, विस्तार गरियो, भाषा/व्याकरण सम्बन्धी सुधार गरियो, बाह्य कडी जोडियो 1365811 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | clubname = इन्टर मियामी सीएफ | fullname = इन्टरनेसनल डि फुटबल मियामी | nickname = द हेरोन्स (The Herons) | founded = {{Start date and age|2018|1|29|df=yes}} (१६ माघ २०७४) | ground = चेस स्टेडियम | capacity = २१,५५० | ownership = जोर्ज मास, जोसे मास, [[डेभिड बेकहम]] | chairman = जोर्ज मास | manager = [[जेरार्डो मार्टिनो]] | league = [[मेजर लिग सकर]] (MLS) | website = https://www.intermiamicf.com/ }} '''इन्टरनेसनल डि फुटबल मियामी''' ('''इन्टर मियामी सीएफ''' अथवा '''इन्टर मियामी''') [[संयुक्त राज्य अमेरिका]]को [[फ्लोरिडा]] राज्यको फोर्ट लाउडरडेलमा आधारित एक व्यावसायिक [[फुटबल]] क्लब हो। क्लबले अमेरिकाको सर्वोच्च व्यावसायिक फुटबल प्रतियोगिता '''[[मेजर लिग सकर]] (MLS)''' को इस्टर्न कन्फरेन्समा प्रतिस्पर्धा गर्दछ। गुलाबी र कालो रङलाई आफ्नो पहिचान बनाएको यस क्लबले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा लोकप्रियता हासिल गरेको छ। क्लबको स्थापना २९ जनवरी २०१८ (१६ माघ २०७४) मा भएको थियो।<ref>https://www.intermiamicf.com/club/history</ref> पूर्व इंग्लिस फुटबल खेलाडी [[डेभिड बेकहम]] र उनका व्यावसायिक साझेदारहरूको पहलमा स्थापना भएको यस टोलीले सन् २०२० देखि मेजर लिग सकरमा प्रतिस्पर्धा गर्न थालेको हो। सन् २०२३ मा अर्जेन्टिनी खेलाडी [[लियोनेल मेस्सी]] क्लबमा आबद्ध भएपछि इन्टर मियामी विश्व फुटबलको बहुचर्चित क्लबमध्ये एक बन्न सफल भयो।<ref>https://www.mlssoccer.com/news/lionel-messi-signs-with-inter-miami-cf</ref> सोही वर्ष क्लबले आफ्नो इतिहासकै पहिलो प्रमुख उपाधिको रूपमा लिग कप जित्न सफल भएको थियो। == इतिहास == [[डेभिड बेकहम]]ले सन् २००७ मा एलए ग्यालेक्सीमा अनुबन्ध हुँदा भविष्यमा सहुलियत मूल्यमा एमएलएस क्लब स्थापना गर्न पाउने विशेष अधिकार प्राप्त गरेका थिए। यही अधिकारको प्रयोग गर्दै उनले मियामीमा नयाँ क्लब स्थापना गर्ने योजना अघि बढाए। रंगशाला, लगानी र स्वामित्वसँग सम्बन्धित विभिन्न प्रक्रियाहरू पूरा भएपछि सन् २०१८ मा इन्टर मियामीको औपचारिक घोषणा गरिएको थियो। क्लबले आफ्नो पहिलो एमएलएस खेल सन् २०२० मा लस एन्जलस एफसीविरुद्ध खेलेको थियो। प्रारम्भिक केही सिजनमा टोलीले सोचेअनुरूप सफलता हासिल गर्न सकेन। तर सन् २०२३ मा [[लियोनेल मेस्सी]], [[सर्जियो बुस्केट्स]] र [[जोर्डी अल्बा]] जस्ता अनुभवी खेलाडीहरू टोलीमा आबद्ध भएपछि क्लबको प्रदर्शनमा उल्लेखनीय सुधार आयो। त्यसपछि इन्टर मियामीले लिग कपको उपाधि जित्दै आफ्नो इतिहासमा पहिलो ठूलो सफलता हात पारेको थियो। == रंगशाला == इन्टर मियामीले आफ्ना घरेलु खेलहरू फ्लोरिडाको फोर्ट लाउडरडेलस्थित '''चेस स्टेडियम'''मा खेल्छ। यस रंगशालाको दर्शक क्षमता करिब २१,५५० रहेको छ। सुरुमा यसलाई '''डीआरभी पीएनके स्टेडियम''' नामले चिनिन्थ्यो। भविष्यमा क्लब मियामी शहरमा निर्माणाधीन '''मियामी फ्रिडम पार्क'''मा सर्ने योजनामा रहेको छ। == क्लबको पहिचान == इन्टर मियामीको आधिकारिक रङ गुलाबी, कालो र सेतो हुन्। क्लबको लोगोमा दुईवटा सेता बकुल्ला (Great White Herons) एकअर्कातर्फ फर्किएको अवस्थामा देखाइएका छन्। तिनका खुट्टाले अंग्रेजी अक्षर ''M'' को आकृति बनाउँछन्, जसले मियामी शहरलाई प्रतिनिधित्व गर्छ। लोगोको केन्द्रमा रहेको सूर्यको आकृतिले ऊर्जा र नयाँ सुरुआतलाई प्रतीकात्मक रूपमा प्रस्तुत गर्छ। == समर्थक र लोकप्रियता == स्थापनाकालदेखि नै इन्टर मियामीले अमेरिकाका साथै विश्वभरका फुटबल समर्थकहरूको ध्यान आकर्षित गरेको थियो। सन् २०२३ मा [[लियोनेल मेस्सी]]को आगमनपछि क्लबको लोकप्रियतामा उल्लेखनीय वृद्धि भयो। त्यसपछि क्लबका खेलहरू विश्वभर प्रत्यक्ष प्रसारण हुन थाले, टिकटको माग बढ्यो र सामाजिक सञ्जालमा पनि क्लब सबैभन्दा धेरै चर्चा हुने फुटबल टोलीहरूमध्ये एक बन्यो। == उपाधिहरू == * '''लिग कप''' ** विजेता (१): २०२३ == उल्लेखनीय खेलाडीहरू == * [[लियोनेल मेस्सी]] * [[लुइस सुआरेज]] * [[सर्जियो बुस्केट्स]] * [[जोर्डी अल्बा]] == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{Reflist}} == बाह्य कडीहरू == * [https://www.intermiamicf.com/ आधिकारिक वेबसाइट] [[श्रेणी:मेजर लिग सकरका क्लबहरू]] [[श्रेणी:अमेरिकाका फुटबल क्लबहरू]] [[श्रेणी:२०१८ मा स्थापना भएका फुटबल क्लबहरू]] [[श्रेणी:फ्लोरिडाका खेलकुद क्लबहरू]] oqbv4qs6x6fkh512u3qsmf46hwbspdc 1365812 1365811 2026-07-12T13:42:38Z Pratik99001 74955 सुधार गरियो 1365812 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | clubname = इन्टर मियामी सीएफ | fullname = इन्टरनेसनल डि फुटबल मियामी | nickname = द हेरोन्स (The Herons) | founded = {{Start date and age|2018|1|29|df=yes}} (१६ माघ २०७४) | ground = चेस स्टेडियम | capacity = २१,५५० | ownership = जोर्ज मास, जोसे मास, [[डेभिड बेकहम]] | chairman = जोर्ज मास | manager = [[जेरार्डो मार्टिनो]] | league = [[मेजर लिग सकर]] (MLS) | website = https://www.intermiamicf.com/ }} '''इन्टरनेसनल डि फुटबल मियामी''' ('''इन्टर मियामी सीएफ''' अथवा '''इन्टर मियामी''') [[संयुक्त राज्य अमेरिका]]को [[फ्लोरिडा]] राज्यको फोर्ट लाउडरडेलमा आधारित एक व्यावसायिक [[फुटबल]] क्लब हो। क्लबले अमेरिकाको सर्वोच्च व्यावसायिक फुटबल प्रतियोगिता '''[[मेजर लिग सकर]] (MLS)''' को इस्टर्न कन्फरेन्समा प्रतिस्पर्धा गर्दछ। गुलाबी र कालो रङलाई आफ्नो पहिचान बनाएको यस क्लबले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा लोकप्रियता हासिल गरेको छ। क्लबको स्थापना २९ जनवरी २०१८ (१६ माघ २०७४) मा भएको थियो।<ref>https://www.intermiamicf.com/club/about</ref> पूर्व इंग्लिस फुटबल खेलाडी [[डेभिड बेकहम]] र उनका व्यावसायिक साझेदारहरूको पहलमा स्थापना भएको यस टोलीले सन् २०२० देखि मेजर लिग सकरमा प्रतिस्पर्धा गर्न थालेको हो। सन् २०२३ मा अर्जेन्टिनी खेलाडी [[लियोनेल मेस्सी]] क्लबमा आबद्ध भएपछि इन्टर मियामी विश्व फुटबलको बहुचर्चित क्लबमध्ये एक बन्न सफल भयो।<ref>https://www.mlssoccer.com/news/official-lionel-messi-signs-with-inter-miami</ref> सोही वर्ष क्लबले आफ्नो इतिहासकै पहिलो प्रमुख उपाधिको रूपमा लिग कप जित्न सफल भएको थियो। == इतिहास == [[डेभिड बेकहम]]ले सन् २००७ मा एलए ग्यालेक्सीमा अनुबन्ध हुँदा भविष्यमा सहुलियत मूल्यमा एमएलएस क्लब स्थापना गर्न पाउने विशेष अधिकार प्राप्त गरेका थिए। यही अधिकारको प्रयोग गर्दै उनले मियामीमा नयाँ क्लब स्थापना गर्ने योजना अघि बढाए। रंगशाला, लगानी र स्वामित्वसँग सम्बन्धित विभिन्न प्रक्रियाहरू पूरा भएपछि सन् २०१८ मा इन्टर मियामीको औपचारिक घोषणा गरिएको थियो। क्लबले आफ्नो पहिलो एमएलएस खेल सन् २०२० मा लस एन्जलस एफसीविरुद्ध खेलेको थियो। प्रारम्भिक केही सिजनमा टोलीले सोचेअनुरूप सफलता हासिल गर्न सकेन। तर सन् २०२३ मा [[लियोनेल मेस्सी]], [[सर्जियो बुस्केट्स]] र [[जोर्डी अल्बा]] जस्ता अनुभवी खेलाडीहरू टोलीमा आबद्ध भएपछि क्लबको प्रदर्शनमा उल्लेखनीय सुधार आयो। त्यसपछि इन्टर मियामीले लिग कपको उपाधि जित्दै आफ्नो इतिहासमा पहिलो ठूलो सफलता हात पारेको थियो। == रंगशाला == इन्टर मियामीले आफ्ना घरेलु खेलहरू फ्लोरिडाको फोर्ट लाउडरडेलस्थित '''चेस स्टेडियम'''मा खेल्छ। यस रंगशालाको दर्शक क्षमता करिब २१,५५० रहेको छ। सुरुमा यसलाई '''डीआरभी पीएनके स्टेडियम''' नामले चिनिन्थ्यो। भविष्यमा क्लब मियामी शहरमा निर्माणाधीन '''मियामी फ्रिडम पार्क'''मा सर्ने योजनामा रहेको छ। == क्लबको पहिचान == इन्टर मियामीको आधिकारिक रङ गुलाबी, कालो र सेतो हुन्। क्लबको लोगोमा दुईवटा सेता बकुल्ला (Great White Herons) एकअर्कातर्फ फर्किएको अवस्थामा देखाइएका छन्। तिनका खुट्टाले अंग्रेजी अक्षर ''M'' को आकृति बनाउँछन्, जसले मियामी शहरलाई प्रतिनिधित्व गर्छ। लोगोको केन्द्रमा रहेको सूर्यको आकृतिले ऊर्जा र नयाँ सुरुआतलाई प्रतीकात्मक रूपमा प्रस्तुत गर्छ। == समर्थक र लोकप्रियता == स्थापनाकालदेखि नै इन्टर मियामीले अमेरिकाका साथै विश्वभरका फुटबल समर्थकहरूको ध्यान आकर्षित गरेको थियो। सन् २०२३ मा [[लियोनेल मेस्सी]]को आगमनपछि क्लबको लोकप्रियतामा उल्लेखनीय वृद्धि भयो। त्यसपछि क्लबका खेलहरू विश्वभर प्रत्यक्ष प्रसारण हुन थाले, टिकटको माग बढ्यो र सामाजिक सञ्जालमा पनि क्लब सबैभन्दा धेरै चर्चा हुने फुटबल टोलीहरूमध्ये एक बन्यो। == उपाधिहरू == * '''लिग कप''' ** विजेता (१): २०२३ == उल्लेखनीय खेलाडीहरू == * [[लियोनेल मेस्सी]] * [[लुइस सुआरेज]] * [[सर्जियो बुस्केट्स]] * [[जोर्डी अल्बा]] == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{Reflist}} == बाह्य कडीहरू == * [https://www.intermiamicf.com/ आधिकारिक वेबसाइट] [[श्रेणी:मेजर लिग सकरका क्लबहरू]] [[श्रेणी:अमेरिकाका फुटबल क्लबहरू]] [[श्रेणी:२०१८ मा स्थापना भएका फुटबल क्लबहरू]] [[श्रेणी:फ्लोरिडाका खेलकुद क्लबहरू]] 7495k1l9xuglhmlgr8jaw5tqehau5zd 0 150805 1365803 2026-07-12T13:10:02Z Pratik99001 74955 प्लेअफ सम्बन्धी नयाँ लेख सिर्जना; परिभाषा, इतिहास, ढाँचा, महत्त्व तथा सन्दर्भहरू समावेश गरियो। 1365803 wikitext text/x-wiki {{Short description|खेलकुद प्रतियोगिताको अन्तिम चरण}} '''प्लेअफ''' ({{lang-en|Playoffs}}), जसलाई '''उत्तर-सिजन''' ({{lang-en|Post-season}}) पनि भनिन्छ, कुनै खेलकुद लिग वा प्रतियोगिताको नियमित सिजन समाप्त भएपछि आयोजना गरिने प्रतिस्पर्धात्मक चरण हो। यस चरणको मुख्य उद्देश्य प्रतियोगिताको अन्तिम विजेता वा च्याम्पियनको निर्धारण गर्नु हो। अधिकांश अवस्थामा नियमित सिजनमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्ने सीमित सङ्ख्याका टोली वा खेलाडी मात्र प्लेअफका लागि छनोट हुन्छन्। प्लेअफको स्वरूप खेलकुद, प्रतियोगिता र आयोजक संस्थाअनुसार फरक-फरक हुन्छ। कतै एउटै खेल हार्नेबित्तिकै प्रतियोगिताबाट बाहिरिने ''नकआउट'' प्रणाली अपनाइन्छ भने कतै धेरै खेलको शृङ्खलाबाट विजेता तय गरिन्छ। केही प्रतियोगितामा शीर्ष स्थानमा रहेका टोलीलाई अतिरिक्त अवसर दिने विशेष ढाँचा पनि प्रयोग गरिन्छ। == इतिहास == प्लेअफको अवधारणा उत्तर अमेरिकामा व्यावसायिक खेलकुदको विकाससँगै लोकप्रिय भएको मानिन्छ। प्रारम्भिक समयमा नियमित सिजनको अन्त्यमा बराबरी अंक भएका टोलीबीच विजेता निर्धारण गर्न अतिरिक्त खेल खेलाइन्थ्यो। समयसँगै यही अभ्यासलाई व्यवस्थित बनाइयो र नियमित सिजनपछि छुट्टै प्लेअफ प्रतियोगिता सञ्चालन गर्ने परम्परा सुरु भयो। आज प्लेअफ प्रणाली बास्केटबल, बेसबल, आइस हक्की, अमेरिकी फुटबल, क्रिकेट तथा फुटबललगायत विश्वका धेरै खेलहरूमा प्रयोग गरिन्छ। केही प्रतियोगितामा यो उपाधि निर्धारणको अनिवार्य चरण बनेको छ भने केहीमा बढुवा वा रेलिगेसन निर्धारण गर्न पनि प्रयोग गरिन्छ। == ढाँचा == विभिन्न प्रतियोगितामा प्लेअफका फरक-फरक ढाँचा अपनाइन्छ। === नकआउट प्रणाली === यस प्रणालीमा हार्ने टोली वा खेलाडी तुरुन्तै प्रतियोगिताबाट बाहिरिन्छ भने विजेता अर्को चरणमा प्रवेश गर्छ। विश्वकप फुटबलको अन्तिम चरण, धेरै राष्ट्रिय कप प्रतियोगिता तथा अन्य धेरै खेलहरूमा यही प्रणाली प्रयोग गरिन्छ। === पेज प्लेअफ प्रणाली === यो प्रणाली विशेषगरी ट्वेन्टी–२० क्रिकेट लिगहरूमा लोकप्रिय छ। नियमित सिजनमा शीर्ष चार स्थानमा रहेका टोलीहरू प्लेअफमा प्रवेश गर्छन्। पहिलो र दोस्रो स्थानका टोलीबीच ''क्वालिफायर १'' खेलाइन्छ, जसको विजेता सिधै फाइनलमा पुग्छ। तेस्रो र चौथो स्थानका टोलीबीच ''इलिमिनेटर'' खेल हुन्छ। त्यसपछि क्वालिफायर १ मा पराजित टोली र इलिमिनेटरको विजेताबीच ''क्वालिफायर २'' खेलाइन्छ। यस खेलको विजेता फाइनलमा पुग्छ। नेपाल प्रिमियर लिग (NPL), इन्डियन प्रिमियर लिग (IPL) तथा अन्य धेरै टी–२० क्रिकेट प्रतियोगिताले यही प्रणाली प्रयोग गर्छन्। === शृङ्खला प्रणाली === यस प्रणालीमा दुई टोलीबीच एकभन्दा बढी खेल खेलाइन्छ। निश्चित सङ्ख्यामा खेल जित्ने टोली अर्को चरणमा पुग्छ। उदाहरणका लागि, सात खेलको शृङ्खलामा चार खेल जित्ने टोली विजेता मानिन्छ। यो प्रणाली विशेषगरी एनबीए (NBA), एनएचएल (NHL) र एमएलबी (MLB) जस्ता उत्तर अमेरिकी लिगहरूमा प्रयोग गरिन्छ। == प्रयोग हुने प्रमुख खेलहरू == प्लेअफ प्रणाली धेरै खेलकुदमा अपनाइन्छ। प्रमुख उदाहरणहरू: * फुटबल * क्रिकेट * बास्केटबल * बेसबल * आइस हक्की * अमेरिकी फुटबल * रग्बी == महत्त्व == प्लेअफले नियमित सिजनपछि प्रतियोगितामा थप रोमाञ्च र प्रतिस्पर्धा सिर्जना गर्छ। नियमित सिजनमा राम्रो प्रदर्शन गरेका टोलीहरूलाई उपाधिका लागि अन्तिम अवसर प्रदान गरिन्छ। यस चरणमा हुने प्रत्येक खेलको महत्त्व धेरै हुने भएकाले खेलाडी, प्रशिक्षक र समर्थकमाथि ठूलो दबाब हुन्छ। व्यावसायिक रूपमा पनि प्लेअफ अत्यन्त महत्त्वपूर्ण मानिन्छ। यस अवधिमा दर्शक सङ्ख्या, टेलिभिजन प्रसारण, प्रायोजन तथा टिकट बिक्रीमा उल्लेखनीय वृद्धि हुने भएकाले धेरै लिगहरूको आर्थिक आयमा पनि ठूलो योगदान पुग्छ। == आलोचना == प्लेअफ प्रणालीको लोकप्रियतासँगै यसको आलोचना पनि हुने गरेको छ। केही विश्लेषकका अनुसार नियमित सिजनभर उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेको टोली छोटो प्लेअफ चरणमा एउटा कमजोर प्रदर्शनका कारण उपाधिबाट वञ्चित हुन सक्छ। अर्कोतर्फ, समर्थकहरू भने प्लेअफले प्रतियोगितालाई अझ रोमाञ्चक, अनिश्चित र दर्शकमैत्री बनाउने तर्क गर्छन्। == हेर्नुहोस् पनि == * [[नकआउट प्रतियोगिता]] * [[लिग प्रणाली]] * [[फाइनल]] == सन्दर्भ == {{Reflist}} == बाह्य कडी == * [https://www.britannica.com/sports/playoff Encyclopædia Britannica – Playoff] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Playoffs Playoffs – English Wikipedia] [[श्रेणी:खेलकुद शब्दावली]] [[श्रेणी:खेलकुद प्रतियोगिता]] [[श्रेणी:खेलकुदका नियमहरू]] gfdgyz6fhiiauq3lhfa0uglm47h26o0 0 150806 1365804 2026-07-12T13:17:08Z Pratik99001 74955 नकआउट प्रतियोगिता सम्बन्धी नयाँ लेख सिर्जना; परिभाषा, संरचना, फाइदा–बेफाइदा तथा उदाहरणहरू समावेश गरियो। 1365804 wikitext text/x-wiki {{Short description|खेलकुद प्रतियोगिताको एकल-इलिमिनेसन प्रणाली}} '''नकआउट प्रतियोगिता''' ({{lang-en|Knockout tournament}}), जसलाई '''एकल-इलिमिनेसन प्रतियोगिता''' ({{lang-en|Single-elimination tournament}}) पनि भनिन्छ, खेलकुद प्रतियोगिताको यस्तो ढाँचा हो जसमा कुनै पनि खेल वा म्याचमा पराजित हुने टोली वा खेलाडी तुरुन्तै प्रतियोगिताबाट बाहिरिन्छ। प्रत्येक चरणका विजेताहरू मात्र अर्को चरणमा प्रवेश गर्छन् र अन्त्यमा अपराजित रहने एक टोली वा खेलाडी च्याम्पियन घोषित हुन्छ। यस प्रकारको प्रतियोगिता फुटबल, टेनिस, ब्याडमिन्टन, भलिबल, बास्केटबल तथा अन्य धेरै खेलहरूमा व्यापक रूपमा प्रयोग गरिन्छ। कम समयमै विजेता निर्धारण गर्न सकिने भएकाले यो प्रणाली विश्वभर लोकप्रिय मानिन्छ। == इतिहास == नकआउट प्रणालीको प्रयोग लामो समयदेखि विभिन्न खेलकुद प्रतियोगिताहरूमा हुँदै आएको छ। आधुनिक खेलकुदमा यसको व्यापक प्रयोग विशेषगरी राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय कप प्रतियोगिताहरूमा देखिन्छ। समय र स्रोतको बचत गर्दै स्पष्ट रूपमा विजेता निर्धारण गर्न सकिने भएकाले यो ढाँचा धेरै प्रतियोगिताहरूको अभिन्न भाग बनेको छ। == संरचना == नकआउट प्रतियोगिता विभिन्न चरणमा सञ्चालन गरिन्छ। प्रत्येक चरणपछि पराजित टोली वा खेलाडी प्रतियोगिताबाट बाहिरिन्छ भने विजेता अर्को चरणमा पुग्छ। सामान्यतया प्रतियोगिताका चरणहरू यस प्रकारका हुन्छन्: * '''प्रारम्भिक चरण (Preliminary Round):''' सहभागीको सङ्ख्या सन्तुलनमा ल्याउन आवश्यक परेमा अतिरिक्त खेल खेलाइन्छ। * '''राउन्ड अफ १६ (Round of 16):''' १६ टोली वा खेलाडी सहभागी हुने चरण। * '''क्वाटरफाइनल (Quarter-finals):''' ८ टोली वा खेलाडीबीच प्रतिस्पर्धा हुने चरण। * '''सेमिफाइनल (Semi-finals):''' चार टोली वा खेलाडीमध्ये दुई विजेता फाइनलमा पुग्ने चरण। * '''फाइनल (Final):''' प्रतियोगिताको अन्तिम खेल, जहाँ विजेता च्याम्पियन बन्छ। केही प्रतियोगिताहरूमा सेमिफाइनलमा पराजित भएका दुई टोलीबीच तेस्रो स्थान निर्धारणका लागि अतिरिक्त खेल पनि खेलाइन्छ। == बाइ (Bye) == सहभागीहरूको सङ्ख्या २ को घात (जस्तै ८, १६, ३२ वा ६४) मा नभएको अवस्थामा केही टोली वा खेलाडीलाई पहिलो चरण नखेलीकन अर्को चरणमा प्रवेश गराइन्छ। यसलाई '''बाइ''' (Bye) भनिन्छ। बाइ प्रायः उच्च वरियताका टोली वा खेलाडीलाई प्रदान गरिन्छ। == सिडिङ == नकआउट प्रतियोगितामा उत्कृष्ट टोली वा खेलाडीहरू सुरुवाती चरणमै एकअर्कासँग नखेलून् भन्ने उद्देश्यले उनीहरूको विश्व वरियता, अघिल्लो प्रदर्शन वा छनोट नतिजाका आधारमा स्थान निर्धारण गरिन्छ। यस प्रक्रियालाई '''सिडिङ''' (Seeding) भनिन्छ। सिडिङका कारण प्रतियोगितामा सन्तुलित प्रतिस्पर्धा कायम रहन्छ र शीर्ष टोलीहरूको सम्भावित भेट पछिल्ला चरणका लागि सुरक्षित हुन्छ। == फाइदा == * कम समयमै प्रतियोगिता सम्पन्न गर्न सकिन्छ। * खेलहरूको महत्त्व अत्यधिक हुने भएकाले दर्शकका लागि रोमाञ्चक हुन्छ। * प्रतियोगिता सञ्चालनको खर्च तुलनात्मक रूपमा कम लाग्छ। * कमजोर टोलीले पनि उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेर बलियो टोलीलाई पराजित गर्ने सम्भावना रहन्छ। == बेफाइदा == * एउटा मात्र खराब प्रदर्शनले बलियो टोली पनि प्रतियोगिताबाट बाहिरिन सक्छ। * प्रारम्भिक चरणमै पराजित हुने टोलीले धेरै खेल खेल्ने अवसर पाउँदैन। * सबै टोलीको वास्तविक क्षमता मूल्याङ्कन गर्न कठिन हुन सक्छ। == प्रयोग हुने प्रमुख प्रतियोगिताहरू == नकआउट प्रणाली विश्वका धेरै प्रतिष्ठित प्रतियोगिताहरूमा प्रयोग गरिन्छ। उदाहरणका लागि: * फिफा विश्वकपको अन्तिम चरण * यूईएफए च्याम्पियन्स लिगको नकआउट चरण * एफए कप * कोपा डेल रे * विम्बल्डन च्याम्पियनसिप * युएस ओपन (टेनिस) * आहा! रारा पोखरा गोल्ड कप * नेपाल सुपर लिगको प्लेअफका केही चरण == हेर्नुहोस् पनि == * [[प्लेअफ]] * [[लिग प्रतियोगिता]] * [[डबल-इलिमिनेसन प्रतियोगिता]] * [[फाइनल]] == सन्दर्भ == {{Reflist}} == बाह्य कडी == * [https://www.britannica.com/sports/single-elimination-tournament Single-elimination tournament – Encyclopædia Britannica] [[श्रेणी:खेलकुद प्रतियोगिताहरू]] [[श्रेणी:खेलकुदका नियमहरू]] [[श्रेणी:खेलकुद शब्दावली]] 2o6putju8qq5cbguqnygxxiqcvgxuv8 1365808 1365804 2026-07-12T13:27:37Z Bishaldev100 28807 /* प्रयोग हुने प्रमुख प्रतियोगिताहरू */ 1365808 wikitext text/x-wiki {{Short description|खेलकुद प्रतियोगिताको एकल-इलिमिनेसन प्रणाली}} '''नकआउट प्रतियोगिता''' ({{lang-en|Knockout tournament}}), जसलाई '''एकल-इलिमिनेसन प्रतियोगिता''' ({{lang-en|Single-elimination tournament}}) पनि भनिन्छ, खेलकुद प्रतियोगिताको यस्तो ढाँचा हो जसमा कुनै पनि खेल वा म्याचमा पराजित हुने टोली वा खेलाडी तुरुन्तै प्रतियोगिताबाट बाहिरिन्छ। प्रत्येक चरणका विजेताहरू मात्र अर्को चरणमा प्रवेश गर्छन् र अन्त्यमा अपराजित रहने एक टोली वा खेलाडी च्याम्पियन घोषित हुन्छ। यस प्रकारको प्रतियोगिता फुटबल, टेनिस, ब्याडमिन्टन, भलिबल, बास्केटबल तथा अन्य धेरै खेलहरूमा व्यापक रूपमा प्रयोग गरिन्छ। कम समयमै विजेता निर्धारण गर्न सकिने भएकाले यो प्रणाली विश्वभर लोकप्रिय मानिन्छ। == इतिहास == नकआउट प्रणालीको प्रयोग लामो समयदेखि विभिन्न खेलकुद प्रतियोगिताहरूमा हुँदै आएको छ। आधुनिक खेलकुदमा यसको व्यापक प्रयोग विशेषगरी राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय कप प्रतियोगिताहरूमा देखिन्छ। समय र स्रोतको बचत गर्दै स्पष्ट रूपमा विजेता निर्धारण गर्न सकिने भएकाले यो ढाँचा धेरै प्रतियोगिताहरूको अभिन्न भाग बनेको छ। == संरचना == नकआउट प्रतियोगिता विभिन्न चरणमा सञ्चालन गरिन्छ। प्रत्येक चरणपछि पराजित टोली वा खेलाडी प्रतियोगिताबाट बाहिरिन्छ भने विजेता अर्को चरणमा पुग्छ। सामान्यतया प्रतियोगिताका चरणहरू यस प्रकारका हुन्छन्: * '''प्रारम्भिक चरण (Preliminary Round):''' सहभागीको सङ्ख्या सन्तुलनमा ल्याउन आवश्यक परेमा अतिरिक्त खेल खेलाइन्छ। * '''राउन्ड अफ १६ (Round of 16):''' १६ टोली वा खेलाडी सहभागी हुने चरण। * '''क्वाटरफाइनल (Quarter-finals):''' ८ टोली वा खेलाडीबीच प्रतिस्पर्धा हुने चरण। * '''सेमिफाइनल (Semi-finals):''' चार टोली वा खेलाडीमध्ये दुई विजेता फाइनलमा पुग्ने चरण। * '''फाइनल (Final):''' प्रतियोगिताको अन्तिम खेल, जहाँ विजेता च्याम्पियन बन्छ। केही प्रतियोगिताहरूमा सेमिफाइनलमा पराजित भएका दुई टोलीबीच तेस्रो स्थान निर्धारणका लागि अतिरिक्त खेल पनि खेलाइन्छ। == बाइ (Bye) == सहभागीहरूको सङ्ख्या २ को घात (जस्तै ८, १६, ३२ वा ६४) मा नभएको अवस्थामा केही टोली वा खेलाडीलाई पहिलो चरण नखेलीकन अर्को चरणमा प्रवेश गराइन्छ। यसलाई '''बाइ''' (Bye) भनिन्छ। बाइ प्रायः उच्च वरियताका टोली वा खेलाडीलाई प्रदान गरिन्छ। == सिडिङ == नकआउट प्रतियोगितामा उत्कृष्ट टोली वा खेलाडीहरू सुरुवाती चरणमै एकअर्कासँग नखेलून् भन्ने उद्देश्यले उनीहरूको विश्व वरियता, अघिल्लो प्रदर्शन वा छनोट नतिजाका आधारमा स्थान निर्धारण गरिन्छ। यस प्रक्रियालाई '''सिडिङ''' (Seeding) भनिन्छ। सिडिङका कारण प्रतियोगितामा सन्तुलित प्रतिस्पर्धा कायम रहन्छ र शीर्ष टोलीहरूको सम्भावित भेट पछिल्ला चरणका लागि सुरक्षित हुन्छ। == फाइदा == * कम समयमै प्रतियोगिता सम्पन्न गर्न सकिन्छ। * खेलहरूको महत्त्व अत्यधिक हुने भएकाले दर्शकका लागि रोमाञ्चक हुन्छ। * प्रतियोगिता सञ्चालनको खर्च तुलनात्मक रूपमा कम लाग्छ। * कमजोर टोलीले पनि उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेर बलियो टोलीलाई पराजित गर्ने सम्भावना रहन्छ। == बेफाइदा == * एउटा मात्र खराब प्रदर्शनले बलियो टोली पनि प्रतियोगिताबाट बाहिरिन सक्छ। * प्रारम्भिक चरणमै पराजित हुने टोलीले धेरै खेल खेल्ने अवसर पाउँदैन। * सबै टोलीको वास्तविक क्षमता मूल्याङ्कन गर्न कठिन हुन सक्छ। == प्रयोग हुने प्रमुख प्रतियोगिताहरू == नकआउट प्रणाली विश्वका धेरै प्रतिष्ठित प्रतियोगिताहरूमा प्रयोग गरिन्छ। उदाहरणका लागि: * [[फिफा विश्वकप]]को अन्तिम चरण * [[युएफा च्याम्पियन्स लिग|यूईएफए च्याम्पियन्स लिग]]को नकआउट चरण * एफए कप * कोपा डेल रे * विम्बल्डन च्याम्पियनसिप * युएस ओपन (टेनिस) * [[आहा! रारा गोल्डकप|आहा रारा पोखरा गोल्ड कप]] * [[नेपाल सुपर लिग]]को प्लेअफका केही चरण == हेर्नुहोस् पनि == * [[प्लेअफ]] * [[लिग प्रतियोगिता]] * [[डबल-इलिमिनेसन प्रतियोगिता]] * [[फाइनल]] == सन्दर्भ == {{Reflist}} == बाह्य कडी == * [https://www.britannica.com/sports/single-elimination-tournament Single-elimination tournament – Encyclopædia Britannica] [[श्रेणी:खेलकुद प्रतियोगिताहरू]] [[श्रेणी:खेलकुदका नियमहरू]] [[श्रेणी:खेलकुद शब्दावली]] 3sx77faz787i7izdi4cqz74v0s66gvq 1365809 1365808 2026-07-12T13:29:55Z Bishaldev100 28807 /* */ 1365809 wikitext text/x-wiki {{Short description|खेलकुद प्रतियोगिताको एकल-इलिमिनेसन प्रणाली}} '''नकआउट प्रतियोगिता''' ({{lang-en|Knockout tournament}}), जसलाई '''एकल-इलिमिनेसन प्रतियोगिता''' ({{lang-en|Single-elimination tournament}}) पनि भनिन्छ, खेलकुद प्रतियोगिताको यस्तो ढाँचा हो जसमा कुनै पनि खेल वा म्याचमा पराजित हुने टोली वा खेलाडी तुरुन्तै प्रतियोगिताबाट बाहिरिन्छ। प्रत्येक चरणका विजेताहरू मात्र अर्को चरणमा प्रवेश गर्छन् र अन्त्यमा अपराजित रहने एक टोली वा खेलाडी च्याम्पियन घोषित हुन्छ। यस प्रकारको प्रतियोगिता [[फुटबल खेल|फुटबल]], [[टेनिस]], [[ब्याडमिन्टन]], [[भलिबल]], [[बास्केटबल]] तथा अन्य धेरै खेलहरूमा व्यापक रूपमा प्रयोग गरिन्छ। कम समयमै विजेता निर्धारण गर्न सकिने भएकाले यो प्रणाली विश्वभर लोकप्रिय मानिन्छ। == इतिहास == नकआउट प्रणालीको प्रयोग लामो समयदेखि विभिन्न खेलकुद प्रतियोगिताहरूमा हुँदै आएको छ। आधुनिक खेलकुदमा यसको व्यापक प्रयोग विशेषगरी राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय कप प्रतियोगिताहरूमा देखिन्छ। समय र स्रोतको बचत गर्दै स्पष्ट रूपमा विजेता निर्धारण गर्न सकिने भएकाले यो ढाँचा धेरै प्रतियोगिताहरूको अभिन्न भाग बनेको छ। == संरचना == नकआउट प्रतियोगिता विभिन्न चरणमा सञ्चालन गरिन्छ। प्रत्येक चरणपछि पराजित टोली वा खेलाडी प्रतियोगिताबाट बाहिरिन्छ भने विजेता अर्को चरणमा पुग्छ। सामान्यतया प्रतियोगिताका चरणहरू यस प्रकारका हुन्छन्: * '''प्रारम्भिक चरण (Preliminary Round):''' सहभागीको सङ्ख्या सन्तुलनमा ल्याउन आवश्यक परेमा अतिरिक्त खेल खेलाइन्छ। * '''राउन्ड अफ १६ (Round of 16):''' १६ टोली वा खेलाडी सहभागी हुने चरण। * '''क्वाटरफाइनल (Quarter-finals):''' ८ टोली वा खेलाडीबीच प्रतिस्पर्धा हुने चरण। * '''सेमिफाइनल (Semi-finals):''' चार टोली वा खेलाडीमध्ये दुई विजेता फाइनलमा पुग्ने चरण। * '''फाइनल (Final):''' प्रतियोगिताको अन्तिम खेल, जहाँ विजेता च्याम्पियन बन्छ। केही प्रतियोगिताहरूमा सेमिफाइनलमा पराजित भएका दुई टोलीबीच तेस्रो स्थान निर्धारणका लागि अतिरिक्त खेल पनि खेलाइन्छ। == बाइ (Bye) == सहभागीहरूको सङ्ख्या २ को घात (जस्तै ८, १६, ३२ वा ६४) मा नभएको अवस्थामा केही टोली वा खेलाडीलाई पहिलो चरण नखेलीकन अर्को चरणमा प्रवेश गराइन्छ। यसलाई '''बाइ''' (Bye) भनिन्छ। बाइ प्रायः उच्च वरियताका टोली वा खेलाडीलाई प्रदान गरिन्छ। == सिडिङ == नकआउट प्रतियोगितामा उत्कृष्ट टोली वा खेलाडीहरू सुरुवाती चरणमै एकअर्कासँग नखेलून् भन्ने उद्देश्यले उनीहरूको विश्व वरियता, अघिल्लो प्रदर्शन वा छनोट नतिजाका आधारमा स्थान निर्धारण गरिन्छ। यस प्रक्रियालाई '''सिडिङ''' (Seeding) भनिन्छ। सिडिङका कारण प्रतियोगितामा सन्तुलित प्रतिस्पर्धा कायम रहन्छ र शीर्ष टोलीहरूको सम्भावित भेट पछिल्ला चरणका लागि सुरक्षित हुन्छ। == फाइदा == * कम समयमै प्रतियोगिता सम्पन्न गर्न सकिन्छ। * खेलहरूको महत्त्व अत्यधिक हुने भएकाले दर्शकका लागि रोमाञ्चक हुन्छ। * प्रतियोगिता सञ्चालनको खर्च तुलनात्मक रूपमा कम लाग्छ। * कमजोर टोलीले पनि उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेर बलियो टोलीलाई पराजित गर्ने सम्भावना रहन्छ। == बेफाइदा == * एउटा मात्र खराब प्रदर्शनले बलियो टोली पनि प्रतियोगिताबाट बाहिरिन सक्छ। * प्रारम्भिक चरणमै पराजित हुने टोलीले धेरै खेल खेल्ने अवसर पाउँदैन। * सबै टोलीको वास्तविक क्षमता मूल्याङ्कन गर्न कठिन हुन सक्छ। == प्रयोग हुने प्रमुख प्रतियोगिताहरू == नकआउट प्रणाली विश्वका धेरै प्रतिष्ठित प्रतियोगिताहरूमा प्रयोग गरिन्छ। उदाहरणका लागि: * [[फिफा विश्वकप]]को अन्तिम चरण * [[युएफा च्याम्पियन्स लिग|यूईएफए च्याम्पियन्स लिग]]को नकआउट चरण * एफए कप * कोपा डेल रे * विम्बल्डन च्याम्पियनसिप * युएस ओपन (टेनिस) * [[आहा! रारा गोल्डकप|आहा रारा पोखरा गोल्ड कप]] * [[नेपाल सुपर लिग]]को प्लेअफका केही चरण == हेर्नुहोस् पनि == * [[प्लेअफ]] * [[लिग प्रतियोगिता]] * [[डबल-इलिमिनेसन प्रतियोगिता]] * [[फाइनल]] == सन्दर्भ == {{Reflist}} == बाह्य कडी == * [https://www.britannica.com/sports/single-elimination-tournament Single-elimination tournament – Encyclopædia Britannica] [[श्रेणी:खेलकुद प्रतियोगिताहरू]] [[श्रेणी:खेलकुदका नियमहरू]] [[श्रेणी:खेलकुद शब्दावली]] oa6ip6wdxid8w3ly4z58q7gw3w5tqo5 1365810 1365809 2026-07-12T13:31:03Z Bishaldev100 28807 /* हेर्नुहोस् पनि */ 1365810 wikitext text/x-wiki {{Short description|खेलकुद प्रतियोगिताको एकल-इलिमिनेसन प्रणाली}} '''नकआउट प्रतियोगिता''' ({{lang-en|Knockout tournament}}), जसलाई '''एकल-इलिमिनेसन प्रतियोगिता''' ({{lang-en|Single-elimination tournament}}) पनि भनिन्छ, खेलकुद प्रतियोगिताको यस्तो ढाँचा हो जसमा कुनै पनि खेल वा म्याचमा पराजित हुने टोली वा खेलाडी तुरुन्तै प्रतियोगिताबाट बाहिरिन्छ। प्रत्येक चरणका विजेताहरू मात्र अर्को चरणमा प्रवेश गर्छन् र अन्त्यमा अपराजित रहने एक टोली वा खेलाडी च्याम्पियन घोषित हुन्छ। यस प्रकारको प्रतियोगिता [[फुटबल खेल|फुटबल]], [[टेनिस]], [[ब्याडमिन्टन]], [[भलिबल]], [[बास्केटबल]] तथा अन्य धेरै खेलहरूमा व्यापक रूपमा प्रयोग गरिन्छ। कम समयमै विजेता निर्धारण गर्न सकिने भएकाले यो प्रणाली विश्वभर लोकप्रिय मानिन्छ। == इतिहास == नकआउट प्रणालीको प्रयोग लामो समयदेखि विभिन्न खेलकुद प्रतियोगिताहरूमा हुँदै आएको छ। आधुनिक खेलकुदमा यसको व्यापक प्रयोग विशेषगरी राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय कप प्रतियोगिताहरूमा देखिन्छ। समय र स्रोतको बचत गर्दै स्पष्ट रूपमा विजेता निर्धारण गर्न सकिने भएकाले यो ढाँचा धेरै प्रतियोगिताहरूको अभिन्न भाग बनेको छ। == संरचना == नकआउट प्रतियोगिता विभिन्न चरणमा सञ्चालन गरिन्छ। प्रत्येक चरणपछि पराजित टोली वा खेलाडी प्रतियोगिताबाट बाहिरिन्छ भने विजेता अर्को चरणमा पुग्छ। सामान्यतया प्रतियोगिताका चरणहरू यस प्रकारका हुन्छन्: * '''प्रारम्भिक चरण (Preliminary Round):''' सहभागीको सङ्ख्या सन्तुलनमा ल्याउन आवश्यक परेमा अतिरिक्त खेल खेलाइन्छ। * '''राउन्ड अफ १६ (Round of 16):''' १६ टोली वा खेलाडी सहभागी हुने चरण। * '''क्वाटरफाइनल (Quarter-finals):''' ८ टोली वा खेलाडीबीच प्रतिस्पर्धा हुने चरण। * '''सेमिफाइनल (Semi-finals):''' चार टोली वा खेलाडीमध्ये दुई विजेता फाइनलमा पुग्ने चरण। * '''फाइनल (Final):''' प्रतियोगिताको अन्तिम खेल, जहाँ विजेता च्याम्पियन बन्छ। केही प्रतियोगिताहरूमा सेमिफाइनलमा पराजित भएका दुई टोलीबीच तेस्रो स्थान निर्धारणका लागि अतिरिक्त खेल पनि खेलाइन्छ। == बाइ (Bye) == सहभागीहरूको सङ्ख्या २ को घात (जस्तै ८, १६, ३२ वा ६४) मा नभएको अवस्थामा केही टोली वा खेलाडीलाई पहिलो चरण नखेलीकन अर्को चरणमा प्रवेश गराइन्छ। यसलाई '''बाइ''' (Bye) भनिन्छ। बाइ प्रायः उच्च वरियताका टोली वा खेलाडीलाई प्रदान गरिन्छ। == सिडिङ == नकआउट प्रतियोगितामा उत्कृष्ट टोली वा खेलाडीहरू सुरुवाती चरणमै एकअर्कासँग नखेलून् भन्ने उद्देश्यले उनीहरूको विश्व वरियता, अघिल्लो प्रदर्शन वा छनोट नतिजाका आधारमा स्थान निर्धारण गरिन्छ। यस प्रक्रियालाई '''सिडिङ''' (Seeding) भनिन्छ। सिडिङका कारण प्रतियोगितामा सन्तुलित प्रतिस्पर्धा कायम रहन्छ र शीर्ष टोलीहरूको सम्भावित भेट पछिल्ला चरणका लागि सुरक्षित हुन्छ। == फाइदा == * कम समयमै प्रतियोगिता सम्पन्न गर्न सकिन्छ। * खेलहरूको महत्त्व अत्यधिक हुने भएकाले दर्शकका लागि रोमाञ्चक हुन्छ। * प्रतियोगिता सञ्चालनको खर्च तुलनात्मक रूपमा कम लाग्छ। * कमजोर टोलीले पनि उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेर बलियो टोलीलाई पराजित गर्ने सम्भावना रहन्छ। == बेफाइदा == * एउटा मात्र खराब प्रदर्शनले बलियो टोली पनि प्रतियोगिताबाट बाहिरिन सक्छ। * प्रारम्भिक चरणमै पराजित हुने टोलीले धेरै खेल खेल्ने अवसर पाउँदैन। * सबै टोलीको वास्तविक क्षमता मूल्याङ्कन गर्न कठिन हुन सक्छ। == प्रयोग हुने प्रमुख प्रतियोगिताहरू == नकआउट प्रणाली विश्वका धेरै प्रतिष्ठित प्रतियोगिताहरूमा प्रयोग गरिन्छ। उदाहरणका लागि: * [[फिफा विश्वकप]]को अन्तिम चरण * [[युएफा च्याम्पियन्स लिग|यूईएफए च्याम्पियन्स लिग]]को नकआउट चरण * एफए कप * कोपा डेल रे * विम्बल्डन च्याम्पियनसिप * युएस ओपन (टेनिस) * [[आहा! रारा गोल्डकप|आहा रारा पोखरा गोल्ड कप]] * [[नेपाल सुपर लिग]]को प्लेअफका केही चरण == यो पनि हेर्नुहोस् == * [[प्लेअफ]] * [[लिग प्रतियोगिता]] * [[डबल-इलिमिनेसन प्रतियोगिता]] * [[फाइनल]] == सन्दर्भ == {{Reflist}} == बाह्य कडी == * [https://www.britannica.com/sports/single-elimination-tournament Single-elimination tournament – Encyclopædia Britannica] [[श्रेणी:खेलकुद प्रतियोगिताहरू]] [[श्रेणी:खेलकुदका नियमहरू]] [[श्रेणी:खेलकुद शब्दावली]] i6v4qw2xauhgvgkpiyrrdseht6u7h1e 0 150808 1365814 2026-07-12T14:04:37Z Pratik99001 74955 डेभिड बेकहम सम्बन्धी नयाँ लेख सिर्जना 1365814 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = डेभिड बेकहम | image = David Beckham UNICEF (cropped2).jpg | caption = सन् २००७ मा युनिसेफको एक कार्यक्रममा बेकहम | fullname = डेभिड रोबर्ट जोसेफ बेकहम | birth_date = {{Birth date and age|1975|5|2|df=yes}} (१९ वैशाख २०३२) | birth_place = Lardone, इङ्ल्यान्ड | height = १.८० मी | position = राईट मिडफिल्डर | youthyears1 = १९८७–१९९१ | youthclubs1 = टोटनह्याम हट्सपर | youthyears2 = १९९१–१९९३ | youthclubs2 = [[म्यानचेस्टर युनाइटेड फुटबल क्लब|म्यानचेस्टर युनाइटेड]] | years1 = १९९२–२००३ | clubs1 = [[म्यानचेस्टर युनाइटेड फुटबल क्लब|म्यानचेस्टर युनाइटेड]] | caps1 = २६५ | goals1 = ६२ | years2 = १९९५ | clubs2 = → प्रेस्टन नर्थ एन्ड (ऋणमा) | caps2 = ५ | goals2 = २ | years3 = २००३–२००७ | clubs3 = [[रियल म्याड्रिड फुटबल क्लब|रियल म्याड्रिड]] | caps3 = ११६ | goals3 = १३ | years4 = २००७–२०१२ | clubs4 = एलए ग्यालेक्सी | caps4 = ९८ | goals4 = १८ | years5 = २००९ | clubs5 = → [[एसी मिलान]] (ऋणमा) | caps5 = १८ | goals5 = २ | years6 = २०१० | clubs6 = → [[एसी मिलान]] (ऋणमा) | caps6 = ११ | goals6 = ० | years7 = २०१३ | clubs7 = [[पेरिस सेन्ट-जर्मेन फुटबल क्लब|पेरिस सेन्ट-जर्मेन]] | caps7 = १० | goals7 = ० | totalcaps = ५२३ | totalgoals = ९७ | nationalyears1 = १९९२–१९९३ | nationalteam1 = इङ्ल्यान्ड यु-१८ | nationalcaps1 = ३ | nationalgoals1 = ० | nationalyears2 = १९९४–१९९६ | nationalteam2 = इङ्ल्यान्ड यु-२१ | nationalcaps2 = ९ | nationalgoals2 = ० | nationalyears3 = १९९६–२००९ | nationalteam3 = [[इङ्ल्यान्ड राष्ट्रिय फुटबल टोली|इङ्ल्यान्ड]] | nationalcaps3 = ११५ | nationalgoals3 = १७ }} '''डेभिड रोबर्ट जोसेफ बेकहम''' ({{lang-en|David Robert Joseph Beckham}}; जन्म: २ मे १९७५) इङ्ल्यान्डका एक पूर्व व्यावसायिक [[फुटबल]] खेलाडी हुन्। आफ्नो पुस्ताका सबैभन्दा लोकप्रिय र प्रभावशाली मिडफिल्डरहरूमध्ये एक मानिने बेकहम मुख्यतया [[म्यानचेस्टर युनाइटेड फुटबल क्लब|म्यानचेस्टर युनाइटेड]]को लेजेन्ड र [[इङ्ल्यान्ड राष्ट्रिय फुटबल टोली|इङ्ल्यान्ड राष्ट्रिय टोली]]को पूर्व कप्तानका रूपमा विश्वप्रसिद्ध छन्। उनले राष्ट्रिय टोलीका लागि ११५ अन्तर्राष्ट्रिय उपस्थिति जनाएका थिए। आफ्नो खेल जीवनमा उत्कृष्ट पासिङ, क्रसिङ क्षमता र घुमाउरो (Bending) फ्रि-किक प्रहार गर्ने कलाका लागि परिचित बेकहमले म्यानचेस्टर युनाइटेडसँग युइएफए च्याम्पियन्स लिग उपाधि तथा प्रसिद्ध 'ट्रेबल' जितेका थिए भने व्यक्तिगत रूपमा प्रतिष्ठित ब्यालोन डी'ओर (Ballon d'Or) पुरस्कारमा उप-विजेता (Runner-up) बनेका थिए। उनी चार फरक देशहरू (इङ्ल्यान्ड, स्पेन, संयुक्त राज्य अमेरिका र फ्रान्स) मा लिग उपाधि जित्ने पहिलो इङ्लिस खेलाडी समेत हुन्। खेल जीवनबाट सन्यास लिएपछि पनि व्यावसायिक रूपमा सक्रिय रहँदै उनी हाल अमेरिकी फुटबल क्लब [[इन्टर मियामी सीएफ]]को सह-मालिकको भूमिकामा रहेका छन्। == क्लब खेल जीवन == === म्यानचेस्टर युनाइटेड र 'क्लास अफ ९२' === लन्डनमा जन्मेका बेकहमले आफ्नो व्यावसायिक यात्राको सुरुआत म्यानचेस्टर युनाइटेडको युवा टोलीबाट गरेका थिए। उनी निकी बट, रायन गिग्स, पल स्कोल्स र नेभिल दाजुभाइसँगै युनाइटेडको प्रख्यात 'क्लास अफ ९२' (Class of '92) को एक महत्त्वपूर्ण हिस्सा थिए, जसले पछि क्लबको इतिहास नै परिवर्तन गर्‍यो। सन् १९९२ मा १७ वर्षको उमेरमा सिनियर टोलीमा डेब्यु गरेका यी युवा मिडफिल्डरले सन् १९९६ मा विम्बल्डनविरुद्ध मैदानको मध्यभाग (Halfway-line) बाट अविश्वसनीय गोल गर्दै विश्व फुटबलमा आफ्नो बलियो पहिचान बनाए। प्रबन्धक सर एलेक्स फर्गुसनको मार्गनिर्देशनमा ओल्ड ट्राफोर्डमा बिताएको एक दशकभन्दा लामो समय बेकहमको खेल जीवनको स्वर्ण युग साबित भयो। यस अवधिमा उनले ६ पटक प्रिमियर लिग र दुई पटक एफए कप जिते। विशेष गरी सन् १९९८-९९ को सिजनमा म्यानचेस्टर युनाइटेडले ऐतिहासिक 'ट्रेबल' (प्रिमियर लिग, एफए कप र युइएफए च्याम्पियन्स लिग एकै वर्ष) जित्दा बेकहमको प्रदर्शन निर्णायक र अभूतपूर्व थियो। उनले युनाइटेडका लागि कुल २६५ लिग खेल खेल्दै ६२ गोल गरे। === रियल म्याड्रिडको 'ग्यालाक्टिको' यात्रा === युनाइटेडमा अनेक सफलता हासिल गरेपछि उनको भविष्यबारे विश्व फुटबल बजारमा धेरै चर्चा हुन थाल्यो। अन्ततः सन् २००३ मा स्पेनिस जायन्ट [[रियल म्याड्रिड फुटबल क्लब|रियल म्याड्रिड]]ले उनलाई अनुबन्ध गर्‍यो।<ref>{{Cite web |title=David Beckham |url=https://www.britannica.com/biography/David-Beckham |website=Encyclopædia Britannica |language=en}}</ref> त्यसबेला रियल म्याड्रिड विश्वका चर्चित र सुपरस्टार खेलाडीहरूलाई अनुबन्ध गर्ने "ग्यालाक्टिको" (Galácticos) नीतिमा अघि बढिरहेको थियो। सोही नीतिको एक प्रमुख खम्बा बन्दै यी इङ्लिस मिडफिल्डरले जिनेदिन जिदान, रोनाल्डो र लुइस फिगो जस्ता दिग्गजहरूसँग मैदान साझेदारी गरे। म्याड्रिडमा उनको उपस्थितिले क्लबको व्यावसायिक र प्रचारक मूल्यमा ठुलो वृद्धि ल्यायो। उनले सन् २००६-०७ को सिजनमा क्लबलाई ला लिगाको उपाधि दिलाउन मुख्य भूमिका खेलेर आफ्नो स्पेनिस यात्रालाई सुखद बनाए। === एलए ग्यालेक्सी र उत्तर अमेरिकी फुटबलको रूपान्तरण === स्पेनको भव्य यात्रापछि बेकहमले सन् २००७ मा अमेरिकी मेजर लिग सकर (MLS) क्लब एलए ग्यालेक्सीसँग सम्झौता गर्दै सबैलाई अचम्ममा पारे।<ref>{{Cite web |title=Beckham signs new 2-year deal with LA Galaxy |url=https://gulfnews.com/sport/football/beckham-signs-new-2-year-deal-with-la-galaxy-1.968071 |website=Gulf News / Reuters |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Photo Gallery: David Beckham Goes to America |url=https://www.spiegel.de/fotostrecke/photo-gallery-david-beckham-goes-to-america-fotostrecke-23098.html |website=Der Spiegel / Reuters |language=en}}</ref> वास्तवमा, अमेरिकी लिग (MLS) आफ्नो ब्रान्डलाई विश्वव्यापी रूपमा स्थापित गर्न र फुटबलको लोकप्रियता बढाउन एक अन्तर्राष्ट्रिय आइकनको खोजीमा थियो। बेकहमको यो स्थानान्तरणले संयुक्त राज्य अमेरिकामा फुटबलको मार्केटिङ र व्यावसायिक स्वरूपलाई पूर्ण रूपमा रूपान्तरण गरिदियो।迫उनको आगमनले रङ्गशालाहरूमा दर्शकको ओइरो लाग्ने मात्र नभई अन्य विश्वप्रसिद्ध खेलाडीहरूका लागि पनि अमेरिका जाने बाटो खुल्यो। ग्यालेक्सीमा रहँदा उनले दुई पटक एमएलएस कपको उपाधि जिते। सोही अवधिमा उनले आफ्नो लय कायमै राख्न ऋण (Loan) मा इटालियन क्लब [[एसी मिलान]]बाट पनि दुई पटक अल्पकालीन खेलहरू खेले। === पेरिस सेन्ट-जर्मेन र संन्यास === आफ्नो खेल जीवनको अन्तिम अध्यायका रूपमा उनी सन् २०१३ को जनवरीमा फ्रान्सेली क्लब [[पेरिस सेन्ट-जर्मेन फुटबल क्लब|पेरिस सेन्ट-जर्मेन]] (PSG) मा आबद्ध भए। त्यहाँ उनले आफ्नो पाँच महिनाको सम्पूर्ण तलब स्थानीय बालबालिकाको परोपकारी संस्थालाई दान गर्ने घोषणा गरे। सोही सिजन पीएसजीलाई लिग वानको उपाधि दिलाएपछि, ३८ वर्षको उमेरमा उनले व्यावसायिक फुटबल खेल जीवनबाट संन्यासको घोषणा गरे। == अन्तर्राष्ट्रिय खेल जीवन == बेकहमले सन् १९९६ सेप्टेम्बर १ मा मोल्डोभाविरुद्धको खेलबाट इङ्ल्यान्डको राष्ट्रिय टोलीमा डेब्यु गरेका थिए। सन् १९९८ को फिफा विश्वकपमा अर्जेन्टिनाविरुद्ध रातो कार्ड पाएपछि उनी इङ्लिस सञ्चारमाध्यम र समर्थकहरूको तीव्र आलोचनाको सिकार बनेका थिए। तर, सन् २००० मा टोलीको कप्तान नियुक्त भएपछि उनले आफ्नो गुमेको साख फिर्ता गरे। विशेष गरी सन् २००१ मा ग्रीसविरुद्धको खेलको अन्तिम समयमा उनले प्रहार गरेको ऐतिहासिक फ्रि-किक गोलले इङ्ल्यान्डलाई सन् २००२ को विश्वकपमा छनोट गरायो, जसलाई उनको खेल जीवनको सबैभन्दा ठुलो 'रिडेम्पसन' (प्रायश्चित र पुनरागमन) क्षण मानिन्छ। उनले कप्तानका रूपमा ५८ खेलमा टोलीको नेतृत्व गरे। इङ्ल्यान्डका तर्फबाट तीनवटा फिफा विश्वकप (१९९८, २००२ र २००६) र दुईवटा युरो कपमा सहभागिता जनाएका उनी तीन फरक विश्वकपमा गोल गर्ने पहिलो इङ्लिस खेलाडी हुन्। उनले इङ्ल्यान्डका लागि ११५ खेल खेल्दै १७ अन्तर्राष्ट्रिय गोल गरे। == खेल शैली == बेकहम आफ्नो पुस्ताका सबैभन्दा विशिष्ट र प्राविधिक रूपमा दक्ष राइट मिडफिल्डर मानिन्छन्। उनीसँग तीव्र गति नभए तापनि उनको असाधारण भिजन (Vision), लामो दूरीको सटीक पासिङ, र दायाँ भागबाट बक्सभित्र बल पुर्‍याउने क्रसिङ क्षमता अतुलनीय थियो। उनलाई फुटबल इतिहासकै सबैभन्दा उत्कृष्ट फ्रि-किक विशेषज्ञहरूमध्ये एक मानिन्छ। उनको शरीरलाई विशेष कोणमा ढल्काएर बललाई हावामा घुमाउँदै (Bend/Curl) रक्षापङ्क्ति र गोलरक्षकभन्दा माथिबाट गोलको दिशा दिने शैली विश्वप्रसिद्ध छ। यसका साथै मैदानमा迫उनको कडा मिहिनेत (Work rate) र नेतृत्वदायी क्षमताको पनि उच्च कदर गरिन्छ। == व्यक्तिगत जीवन == सन् १९९७ मा बेकहमले तत्कालीन चर्चित पप गायिकाहरूको समूह 'स्पाइस गर्ल्स' (Spice Girls) की सदस्य भिक्टोरिया एडम्ससँगको सम्बन्ध सुरु गरे, जसलाई सञ्चारमाध्यमले "पोश र बेक्स" (Posh and Becks) को उपनाम दिएका थिए। उनीहरूले सन् १९९९ जुलाई ४ मा आयरल्यान्डमा विवाह गरे। यस जोडीका चार सन्तानहरू (ब्रोकलिन, रोमियो, क्रुज र हार्पर) छन्। भिक्टोरियासँगको वैवाहिक सम्बन्ध र迫उनको आफ्नै फेसन चेतनाका कारण बेकहम फुटबल मैदान बाहिर पनि एक विश्वव्यापी सांस्कृतिक र फेसन आइकनका रूपमा स्थापित भए। == फुटबल पछिको जीवन र परोपकार == खेल जीवन समाप्त भएपछि पनि बेकहम विश्व फुटबल र व्यावसायिक जगतसँग विभिन्न भूमिकामा जोडिएका छन्। सन् २००७ मा एलए ग्यालेक्सीसँग सम्झौता गर्दा उनले भविष्यमा सहुलियत मूल्यमा एमएलएस विस्तार टोली खरिद गर्न पाउने विशेष अधिकार प्राप्त गरेका थिए। सोही अधिकारको प्रयोग गर्दै उनले सन् २०१८ मा अमेरिकी सहर मियामीमा नयाँ क्लबको औपचारिक घोषणा गरे, जसलाई हाल [[इन्टर मियामी सीएफ]] भनेर चिनिन्छ र यस क्लबले迫उनको स्वामित्वमा ठुला सफलताहरू हासिल गरिरहेको छ। यसबाहेक, उनी विगत दुई दशकभन्दा बढी समयदेखि युनिसेफ (UNICEF) को सद्भावना दूतका रूपमा बालअधिकार र सामाजिक कार्यहरूमा निरन्तर सक्रिय रहँदै आएका छन्। == उपाधिहरू == === क्लब === ; म्यानचेस्टर युनाइटेड * प्रिमियर लिग (६): १९९५–९६, १९९६–७७, १९९८–९९, १९९९–२०००, २०००–०१, २००२–०३ * एफए कप (२): १९९५–९६, १९९७–९८ * युइएफए च्याम्पियन्स लिग (१): १९९८–९९ ; रियल म्याड्रिड * ला लिगा (१): २००६–०७ * सुपरकोपा दे इस्पान्या (१): २००३ ; एलए ग्यालेक्सी * एमएलएस कप (२): २०११, २०१२ ; पेरिस सेन्ट-जर्मेन * लिग वान (१): २०१२–१३ === व्यक्तिगत सम्मान === * ब्यालोन डी'ओर उप-विजेता: १९९९ * फिफा विश्व वर्ष खेलाडी उप-विजेता: १९९९, २००१ * युइएफए वर्षको उत्कृष्ट क्लब खेलाडी: १९९८–९९ * पिएफए वर्षको उत्कृष्ट युवा खेलाडी: १९९६–९७ * प्रिमियर लिग हल अफ फेम: २०२१ == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{Reflist}} == बाह्य कडीहरू == * [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/articles/david-beckham-england-legend-stats-records फिफा आधिकारिक वेबसाइटमा डेभिड बेकहम] * [https://en.wikipedia.org/wiki/David_Beckham अङ्ग्रेजी विकिपिडियामा डेभिड बेकहमको पूर्ण विवरण] [[श्रेणी:इङ्ल्यान्डका फुटबल खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:१९७५ मा जन्मेका मानिसहरू]] [[श्रेणी:म्यानचेस्टर युनाइटेडका खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:रियल म्याड्रिडका खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:इन्टर मियामी सीएफका मालिकहरू]] 1oaldc9u36s4839xlwy7obrz2pyrtd3 1365815 1365814 2026-07-12T14:09:25Z Pratik99001 74955 सुधार गरियो, बाह्य कडी जोडियो 1365815 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = डेभिड बेकहम | image = David Beckham UNICEF (cropped2).jpg | caption = सन् २००७ मा युनिसेफको एक कार्यक्रममा बेकहम | fullname = डेभिड रोबर्ट जोसेफ बेकहम | birth_date = {{Birth date and age|1975|5|2|df=yes}} (१९ वैशाख २०३२) | birth_place = Lardone, इङ्ल्यान्ड | height = १.८० मी | position = राईट मिडफिल्डर | youthyears1 = १९८७–१९९१ | youthclubs1 = टोटनह्याम हट्सपर | youthyears2 = १९९१–१९९३ | youthclubs2 = [[म्यानचेस्टर युनाइटेड फुटबल क्लब|म्यानचेस्टर युनाइटेड]] | years1 = १९९२–२००३ | clubs1 = [[म्यानचेस्टर युनाइटेड फुटबल क्लब|म्यानचेस्टर युनाइटेड]] | caps1 = २६५ | goals1 = ६२ | years2 = १९९५ | clubs2 = → प्रेस्टन नर्थ एन्ड (ऋणमा) | caps2 = ५ | goals2 = २ | years3 = २००३–२००७ | clubs3 = [[रियल म्याड्रिड|रियल म्याड्रिड]] | caps3 = ११६ | goals3 = १३ | years4 = २००७–२०१२ | clubs4 = एलए ग्यालेक्सी | caps4 = ९८ | goals4 = १८ | years5 = २००९ | clubs5 = → [[एसी मिलान]] (ऋणमा) | caps5 = १८ | goals5 = २ | years6 = २०१० | clubs6 = → [[एसी मिलान]] (ऋणमा) | caps6 = ११ | goals6 = ० | years7 = २०१३ | clubs7 = [[पेरिस सेन्ट-जर्मेन फुटबल क्लब|पेरिस सेन्ट-जर्मेन]] | caps7 = १० | goals7 = ० | totalcaps = ५२३ | totalgoals = ९७ | nationalyears1 = १९९२–१९९३ | nationalteam1 = इङ्ल्यान्ड यु-१८ | nationalcaps1 = ३ | nationalgoals1 = ० | nationalyears2 = १९९४–१९९६ | nationalteam2 = इङ्ल्यान्ड यु-२१ | nationalcaps2 = ९ | nationalgoals2 = ० | nationalyears3 = १९९६–२००९ | nationalteam3 = [[इङ्ल्यान्ड राष्ट्रिय फुटबल टोली|इङ्ल्यान्ड]] | nationalcaps3 = ११५ | nationalgoals3 = १७ }} '''डेभिड रोबर्ट जोसेफ बेकहम''' ({{lang-en|David Robert Joseph Beckham}}; जन्म: २ मे १९७५) इङ्ल्यान्डका एक पूर्व व्यावसायिक [[फुटबल]] खेलाडी हुन्। आफ्नो पुस्ताका सबैभन्दा लोकप्रिय र प्रभावशाली मिडफिल्डरहरूमध्ये एक मानिने बेकहम मुख्यतया [[म्यानचेस्टर युनाइटेड फुटबल क्लब|म्यानचेस्टर युनाइटेड]]को लेजेन्ड र [[इङ्ल्यान्ड राष्ट्रिय फुटबल टोली|इङ्ल्यान्ड राष्ट्रिय टोली]]को पूर्व कप्तानका रूपमा विश्वप्रसिद्ध छन्। उनले राष्ट्रिय टोलीका लागि ११५ अन्तर्राष्ट्रिय उपस्थिति जनाएका थिए। आफ्नो खेल जीवनमा उत्कृष्ट पासिङ, क्रसिङ क्षमता र घुमाउरो (Bending) फ्रि-किक प्रहार गर्ने कलाका लागि परिचित बेकहमले म्यानचेस्टर युनाइटेडसँग युइएफए च्याम्पियन्स लिग उपाधि तथा प्रसिद्ध 'ट्रेबल' जितेका थिए भने व्यक्तिगत रूपमा प्रतिष्ठित ब्यालोन डी'ओर (Ballon d'Or) पुरस्कारमा उप-विजेता (Runner-up) बनेका थिए। उनी चार फरक देशहरू (इङ्ल्यान्ड, स्पेन, संयुक्त राज्य अमेरिका र फ्रान्स) मा लिग उपाधि जित्ने पहिलो इङ्लिस खेलाडी समेत हुन्। खेल जीवनबाट सन्यास लिएपछि पनि व्यावसायिक रूपमा सक्रिय रहँदै उनी हाल अमेरिकी फुटबल क्लब [[इन्टर मियामी]]को सह-मालिकको भूमिकामा रहेका छन्। == क्लब खेल जीवन == === म्यानचेस्टर युनाइटेड र 'क्लास अफ ९२' === लन्डनमा जन्मेका बेकहमले आफ्नो व्यावसायिक यात्राको सुरुआत म्यानचेस्टर युनाइटेडको युवा टोलीबाट गरेका थिए। उनी निकी बट, रायन गिग्स, पल स्कोल्स र नेभिल दाजुभाइसँगै युनाइटेडको प्रख्यात 'क्लास अफ ९२' (Class of '92) को एक महत्त्वपूर्ण हिस्सा थिए, जसले पछि क्लबको इतिहास नै परिवर्तन गर्‍यो। सन् १९९२ मा १७ वर्षको उमेरमा सिनियर टोलीमा डेब्यु गरेका यी युवा मिडफिल्डरले सन् १९९६ मा विम्बल्डनविरुद्ध मैदानको मध्यभाग (Halfway-line) बाट अविश्वसनीय गोल गर्दै विश्व फुटबलमा आफ्नो बलियो पहिचान बनाए। प्रबन्धक सर एलेक्स फर्गुसनको मार्गनिर्देशनमा ओल्ड ट्राफोर्डमा बिताएको एक दशकभन्दा लामो समय बेकहमको खेल जीवनको स्वर्ण युग साबित भयो। यस अवधिमा उनले ६ पटक प्रिमियर लिग र दुई पटक एफए कप जिते। विशेष गरी सन् १९९८-९९ को सिजनमा म्यानचेस्टर युनाइटेडले ऐतिहासिक 'ट्रेबल' (प्रिमियर लिग, एफए कप र युइएफए च्याम्पियन्स लिग एकै वर्ष) जित्दा बेकहमको प्रदर्शन निर्णायक र अभूतपूर्व थियो। उनले युनाइटेडका लागि कुल २६५ लिग खेल खेल्दै ६२ गोल गरे। === रियल म्याड्रिडको 'ग्यालाक्टिको' यात्रा === युनाइटेडमा अनेक सफलता हासिल गरेपछि उनको भविष्यबारे विश्व फुटबल बजारमा धेरै चर्चा हुन थाल्यो। अन्ततः सन् २००३ मा स्पेनिस जायन्ट [[ रियल म्याड्रिड|रियल म्याड्रिड]]ले उनलाई अनुबन्ध गर्‍यो।<ref>{{Cite web |title=David Beckham |url=https://www.britannica.com/biography/David-Beckham |website=Encyclopædia Britannica |language=en}}</ref> त्यसबेला रियल म्याड्रिड विश्वका चर्चित र सुपरस्टार खेलाडीहरूलाई अनुबन्ध गर्ने "ग्यालाक्टिको" (Galácticos) नीतिमा अघि बढिरहेको थियो। सोही नीतिको एक प्रमुख खम्बा बन्दै यी इङ्लिस मिडफिल्डरले जिनेदिन जिदान, रोनाल्डो र लुइस फिगो जस्ता दिग्गजहरूसँग मैदान साझेदारी गरे। म्याड्रिडमा उनको उपस्थितिले क्लबको व्यावसायिक र प्रचारक मूल्यमा ठुलो वृद्धि ल्यायो। उनले सन् २००६-०७ को सिजनमा क्लबलाई ला लिगाको उपाधि दिलाउन मुख्य भूमिका खेलेर आफ्नो स्पेनिस यात्रालाई सुखद बनाए। === एलए ग्यालेक्सी र उत्तर अमेरिकी फुटबलको रूपान्तरण === स्पेनको भव्य यात्रापछि बेकहमले सन् २००७ मा अमेरिकी मेजर लिग सकर (MLS) क्लब एलए ग्यालेक्सीसँग सम्झौता गर्दै सबैलाई अचम्ममा पारे।<ref>{{Cite web |title=Beckham signs new 2-year deal with LA Galaxy |url=https://gulfnews.com/sport/football/beckham-signs-new-2-year-deal-with-la-galaxy-1.968071 |website=Gulf News / Reuters |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Photo Gallery: David Beckham Goes to America |url=https://www.spiegel.de/fotostrecke/photo-gallery-david-beckham-goes-to-america-fotostrecke-23098.html |website=Der Spiegel / Reuters |language=en}}</ref> वास्तवमा, अमेरिकी लिग (MLS) आफ्नो ब्रान्डलाई विश्वव्यापी रूपमा स्थापित गर्न र फुटबलको लोकप्रियता बढाउन एक अन्तर्राष्ट्रिय आइकनको खोजीमा थियो। बेकहमको यो स्थानान्तरणले संयुक्त राज्य अमेरिकामा फुटबलको मार्केटिङ र व्यावसायिक स्वरूपलाई पूर्ण रूपमा रूपान्तरण गरिदियो।迫उनको आगमनले रङ्गशालाहरूमा दर्शकको ओइरो लाग्ने मात्र नभई अन्य विश्वप्रसिद्ध खेलाडीहरूका लागि पनि अमेरिका जाने बाटो खुल्यो। ग्यालेक्सीमा रहँदा उनले दुई पटक एमएलएस कपको उपाधि जिते। सोही अवधिमा उनले आफ्नो लय कायमै राख्न ऋण (Loan) मा इटालियन क्लब [[एसी मिलान]]बाट पनि दुई पटक अल्पकालीन खेलहरू खेले। === पेरिस सेन्ट-जर्मेन र संन्यास === आफ्नो खेल जीवनको अन्तिम अध्यायका रूपमा उनी सन् २०१३ को जनवरीमा फ्रान्सेली क्लब [[पेरिस सेन्ट-जर्मेन फुटबल क्लब|पेरिस सेन्ट-जर्मेन]] (PSG) मा आबद्ध भए। त्यहाँ उनले आफ्नो पाँच महिनाको सम्पूर्ण तलब स्थानीय बालबालिकाको परोपकारी संस्थालाई दान गर्ने घोषणा गरे। सोही सिजन पीएसजीलाई लिग वानको उपाधि दिलाएपछि, ३८ वर्षको उमेरमा उनले व्यावसायिक फुटबल खेल जीवनबाट संन्यासको घोषणा गरे। == अन्तर्राष्ट्रिय खेल जीवन == बेकहमले सन् १९९६ सेप्टेम्बर १ मा मोल्डोभाविरुद्धको खेलबाट इङ्ल्यान्डको राष्ट्रिय टोलीमा डेब्यु गरेका थिए। सन् १९९८ को फिफा विश्वकपमा अर्जेन्टिनाविरुद्ध रातो कार्ड पाएपछि उनी इङ्लिस सञ्चारमाध्यम र समर्थकहरूको तीव्र आलोचनाको सिकार बनेका थिए। तर, सन् २००० मा टोलीको कप्तान नियुक्त भएपछि उनले आफ्नो गुमेको साख फिर्ता गरे। विशेष गरी सन् २००१ मा ग्रीसविरुद्धको खेलको अन्तिम समयमा उनले प्रहार गरेको ऐतिहासिक फ्रि-किक गोलले इङ्ल्यान्डलाई सन् २००२ को विश्वकपमा छनोट गरायो, जसलाई उनको खेल जीवनको सबैभन्दा ठुलो 'रिडेम्पसन' (प्रायश्चित र पुनरागमन) क्षण मानिन्छ। उनले कप्तानका रूपमा ५८ खेलमा टोलीको नेतृत्व गरे। इङ्ल्यान्डका तर्फबाट तीनवटा फिफा विश्वकप (१९९८, २००२ र २००६) र दुईवटा युरो कपमा सहभागिता जनाएका उनी तीन फरक विश्वकपमा गोल गर्ने पहिलो इङ्लिस खेलाडी हुन्। उनले इङ्ल्यान्डका लागि ११५ खेल खेल्दै १७ अन्तर्राष्ट्रिय गोल गरे। == खेल शैली == बेकहम आफ्नो पुस्ताका सबैभन्दा विशिष्ट र प्राविधिक रूपमा दक्ष राइट मिडफिल्डर मानिन्छन्। उनीसँग तीव्र गति नभए तापनि उनको असाधारण भिजन (Vision), लामो दूरीको सटीक पासिङ, र दायाँ भागबाट बक्सभित्र बल पुर्‍याउने क्रसिङ क्षमता अतुलनीय थियो। उनलाई फुटबल इतिहासकै सबैभन्दा उत्कृष्ट फ्रि-किक विशेषज्ञहरूमध्ये एक मानिन्छ। उनको शरीरलाई विशेष कोणमा ढल्काएर बललाई हावामा घुमाउँदै (Bend/Curl) रक्षापङ्क्ति र गोलरक्षकभन्दा माथिबाट गोलको दिशा दिने शैली विश्वप्रसिद्ध छ। यसका साथै मैदानमा迫उनको कडा मिहिनेत (Work rate) र नेतृत्वदायी क्षमताको पनि उच्च कदर गरिन्छ। == व्यक्तिगत जीवन == सन् १९९७ मा बेकहमले तत्कालीन चर्चित पप गायिकाहरूको समूह 'स्पाइस गर्ल्स' (Spice Girls) की सदस्य भिक्टोरिया एडम्ससँगको सम्बन्ध सुरु गरे, जसलाई सञ्चारमाध्यमले "पोश र बेक्स" (Posh and Becks) को उपनाम दिएका थिए। उनीहरूले सन् १९९९ जुलाई ४ मा आयरल्यान्डमा विवाह गरे। यस जोडीका चार सन्तानहरू (ब्रोकलिन, रोमियो, क्रुज र हार्पर) छन्। भिक्टोरियासँगको वैवाहिक सम्बन्ध र迫उनको आफ्नै फेसन चेतनाका कारण बेकहम फुटबल मैदान बाहिर पनि एक विश्वव्यापी सांस्कृतिक र फेसन आइकनका रूपमा स्थापित भए। == फुटबल पछिको जीवन र परोपकार == खेल जीवन समाप्त भएपछि पनि बेकहम विश्व फुटबल र व्यावसायिक जगतसँग विभिन्न भूमिकामा जोडिएका छन्। सन् २००७ मा एलए ग्यालेक्सीसँग सम्झौता गर्दा उनले भविष्यमा सहुलियत मूल्यमा एमएलएस विस्तार टोली खरिद गर्न पाउने विशेष अधिकार प्राप्त गरेका थिए। सोही अधिकारको प्रयोग गर्दै उनले सन् २०१८ मा अमेरिकी सहर मियामीमा नयाँ क्लबको औपचारिक घोषणा गरे, जसलाई हाल [[इन्टर मियामी]] भनेर चिनिन्छ र यस क्लबले迫उनको स्वामित्वमा ठुला सफलताहरू हासिल गरिरहेको छ। यसबाहेक, उनी विगत दुई दशकभन्दा बढी समयदेखि युनिसेफ (UNICEF) को सद्भावना दूतका रूपमा बालअधिकार र सामाजिक कार्यहरूमा निरन्तर सक्रिय रहँदै आएका छन्। == उपाधिहरू == === क्लब === ; म्यानचेस्टर युनाइटेड * प्रिमियर लिग (६): १९९५–९६, १९९६–७७, १९९८–९९, १९९९–२०००, २०००–०१, २००२–०३ * एफए कप (२): १९९५–९६, १९९७–९८ * युइएफए च्याम्पियन्स लिग (१): १९९८–९९ ; रियल म्याड्रिड * ला लिगा (१): २००६–०७ * सुपरकोपा दे इस्पान्या (१): २००३ ; एलए ग्यालेक्सी * एमएलएस कप (२): २०११, २०१२ ; पेरिस सेन्ट-जर्मेन * लिग वान (१): २०१२–१३ === व्यक्तिगत सम्मान === * ब्यालोन डी'ओर उप-विजेता: १९९९ * फिफा विश्व वर्ष खेलाडी उप-विजेता: १९९९, २००१ * युइएफए वर्षको उत्कृष्ट क्लब खेलाडी: १९९८–९९ * पिएफए वर्षको उत्कृष्ट युवा खेलाडी: १९९६–९७ * प्रिमियर लिग हल अफ फेम: २०२१ == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{Reflist}} == बाह्य कडीहरू == * [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/articles/david-beckham-england-legend-stats-records फिफा आधिकारिक वेबसाइटमा डेभिड बेकहम] * [https://en.wikipedia.org/wiki/David_Beckham अङ्ग्रेजी विकिपिडियामा डेभिड बेकहमको पूर्ण विवरण] [[श्रेणी:इङ्ल्यान्डका फुटबल खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:१९७५ मा जन्मेका मानिसहरू]] [[श्रेणी:म्यानचेस्टर युनाइटेडका खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:रियल म्याड्रिडका खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:इन्टर मियामी सीएफका मालिकहरू]] nxzjouovbzf1yqrfn4c8rcfaxzzo8nf 1365849 1365815 2026-07-13T06:33:29Z Nabin K. Sapkota 13090 1365849 wikitext text/x-wiki {{गाभ्ने|डेभिड बेक्ह्याम}}{{Infobox football biography | name = डेभिड बेकहम | image = David Beckham UNICEF (cropped2).jpg | caption = सन् २००७ मा युनिसेफको एक कार्यक्रममा बेकहम | fullname = डेभिड रोबर्ट जोसेफ बेकहम | birth_date = {{Birth date and age|1975|5|2|df=yes}} (१९ वैशाख २०३२) | birth_place = Lardone, इङ्ल्यान्ड | height = १.८० मी | position = राईट मिडफिल्डर | youthyears1 = १९८७–१९९१ | youthclubs1 = टोटनह्याम हट्सपर | youthyears2 = १९९१–१९९३ | youthclubs2 = [[म्यानचेस्टर युनाइटेड फुटबल क्लब|म्यानचेस्टर युनाइटेड]] | years1 = १९९२–२००३ | clubs1 = [[म्यानचेस्टर युनाइटेड फुटबल क्लब|म्यानचेस्टर युनाइटेड]] | caps1 = २६५ | goals1 = ६२ | years2 = १९९५ | clubs2 = → प्रेस्टन नर्थ एन्ड (ऋणमा) | caps2 = ५ | goals2 = २ | years3 = २००३–२००७ | clubs3 = [[रियल म्याड्रिड|रियल म्याड्रिड]] | caps3 = ११६ | goals3 = १३ | years4 = २००७–२०१२ | clubs4 = एलए ग्यालेक्सी | caps4 = ९८ | goals4 = १८ | years5 = २००९ | clubs5 = → [[एसी मिलान]] (ऋणमा) | caps5 = १८ | goals5 = २ | years6 = २०१० | clubs6 = → [[एसी मिलान]] (ऋणमा) | caps6 = ११ | goals6 = ० | years7 = २०१३ | clubs7 = [[पेरिस सेन्ट-जर्मेन फुटबल क्लब|पेरिस सेन्ट-जर्मेन]] | caps7 = १० | goals7 = ० | totalcaps = ५२३ | totalgoals = ९७ | nationalyears1 = १९९२–१९९३ | nationalteam1 = इङ्ल्यान्ड यु-१८ | nationalcaps1 = ३ | nationalgoals1 = ० | nationalyears2 = १९९४–१९९६ | nationalteam2 = इङ्ल्यान्ड यु-२१ | nationalcaps2 = ९ | nationalgoals2 = ० | nationalyears3 = १९९६–२००९ | nationalteam3 = [[इङ्ल्यान्ड राष्ट्रिय फुटबल टोली|इङ्ल्यान्ड]] | nationalcaps3 = ११५ | nationalgoals3 = १७ }} '''डेभिड रोबर्ट जोसेफ बेकहम''' ({{lang-en|David Robert Joseph Beckham}}; जन्म: २ मे १९७५) इङ्ल्यान्डका एक पूर्व व्यावसायिक [[फुटबल]] खेलाडी हुन्। आफ्नो पुस्ताका सबैभन्दा लोकप्रिय र प्रभावशाली मिडफिल्डरहरूमध्ये एक मानिने बेकहम मुख्यतया [[म्यानचेस्टर युनाइटेड फुटबल क्लब|म्यानचेस्टर युनाइटेड]]को लेजेन्ड र [[इङ्ल्यान्ड राष्ट्रिय फुटबल टोली|इङ्ल्यान्ड राष्ट्रिय टोली]]को पूर्व कप्तानका रूपमा विश्वप्रसिद्ध छन्। उनले राष्ट्रिय टोलीका लागि ११५ अन्तर्राष्ट्रिय उपस्थिति जनाएका थिए। आफ्नो खेल जीवनमा उत्कृष्ट पासिङ, क्रसिङ क्षमता र घुमाउरो (Bending) फ्रि-किक प्रहार गर्ने कलाका लागि परिचित बेकहमले म्यानचेस्टर युनाइटेडसँग युइएफए च्याम्पियन्स लिग उपाधि तथा प्रसिद्ध 'ट्रेबल' जितेका थिए भने व्यक्तिगत रूपमा प्रतिष्ठित ब्यालोन डी'ओर (Ballon d'Or) पुरस्कारमा उप-विजेता (Runner-up) बनेका थिए। उनी चार फरक देशहरू (इङ्ल्यान्ड, स्पेन, संयुक्त राज्य अमेरिका र फ्रान्स) मा लिग उपाधि जित्ने पहिलो इङ्लिस खेलाडी समेत हुन्। खेल जीवनबाट सन्यास लिएपछि पनि व्यावसायिक रूपमा सक्रिय रहँदै उनी हाल अमेरिकी फुटबल क्लब [[इन्टर मियामी]]को सह-मालिकको भूमिकामा रहेका छन्। == क्लब खेल जीवन == === म्यानचेस्टर युनाइटेड र 'क्लास अफ ९२' === लन्डनमा जन्मेका बेकहमले आफ्नो व्यावसायिक यात्राको सुरुआत म्यानचेस्टर युनाइटेडको युवा टोलीबाट गरेका थिए। उनी निकी बट, रायन गिग्स, पल स्कोल्स र नेभिल दाजुभाइसँगै युनाइटेडको प्रख्यात 'क्लास अफ ९२' (Class of '92) को एक महत्त्वपूर्ण हिस्सा थिए, जसले पछि क्लबको इतिहास नै परिवर्तन गर्‍यो। सन् १९९२ मा १७ वर्षको उमेरमा सिनियर टोलीमा डेब्यु गरेका यी युवा मिडफिल्डरले सन् १९९६ मा विम्बल्डनविरुद्ध मैदानको मध्यभाग (Halfway-line) बाट अविश्वसनीय गोल गर्दै विश्व फुटबलमा आफ्नो बलियो पहिचान बनाए। प्रबन्धक सर एलेक्स फर्गुसनको मार्गनिर्देशनमा ओल्ड ट्राफोर्डमा बिताएको एक दशकभन्दा लामो समय बेकहमको खेल जीवनको स्वर्ण युग साबित भयो। यस अवधिमा उनले ६ पटक प्रिमियर लिग र दुई पटक एफए कप जिते। विशेष गरी सन् १९९८-९९ को सिजनमा म्यानचेस्टर युनाइटेडले ऐतिहासिक 'ट्रेबल' (प्रिमियर लिग, एफए कप र युइएफए च्याम्पियन्स लिग एकै वर्ष) जित्दा बेकहमको प्रदर्शन निर्णायक र अभूतपूर्व थियो। उनले युनाइटेडका लागि कुल २६५ लिग खेल खेल्दै ६२ गोल गरे। === रियल म्याड्रिडको 'ग्यालाक्टिको' यात्रा === युनाइटेडमा अनेक सफलता हासिल गरेपछि उनको भविष्यबारे विश्व फुटबल बजारमा धेरै चर्चा हुन थाल्यो। अन्ततः सन् २००३ मा स्पेनिस जायन्ट [[ रियल म्याड्रिड|रियल म्याड्रिड]]ले उनलाई अनुबन्ध गर्‍यो।<ref>{{Cite web |title=David Beckham |url=https://www.britannica.com/biography/David-Beckham |website=Encyclopædia Britannica |language=en}}</ref> त्यसबेला रियल म्याड्रिड विश्वका चर्चित र सुपरस्टार खेलाडीहरूलाई अनुबन्ध गर्ने "ग्यालाक्टिको" (Galácticos) नीतिमा अघि बढिरहेको थियो। सोही नीतिको एक प्रमुख खम्बा बन्दै यी इङ्लिस मिडफिल्डरले जिनेदिन जिदान, रोनाल्डो र लुइस फिगो जस्ता दिग्गजहरूसँग मैदान साझेदारी गरे। म्याड्रिडमा उनको उपस्थितिले क्लबको व्यावसायिक र प्रचारक मूल्यमा ठुलो वृद्धि ल्यायो। उनले सन् २००६-०७ को सिजनमा क्लबलाई ला लिगाको उपाधि दिलाउन मुख्य भूमिका खेलेर आफ्नो स्पेनिस यात्रालाई सुखद बनाए। === एलए ग्यालेक्सी र उत्तर अमेरिकी फुटबलको रूपान्तरण === स्पेनको भव्य यात्रापछि बेकहमले सन् २००७ मा अमेरिकी मेजर लिग सकर (MLS) क्लब एलए ग्यालेक्सीसँग सम्झौता गर्दै सबैलाई अचम्ममा पारे।<ref>{{Cite web |title=Beckham signs new 2-year deal with LA Galaxy |url=https://gulfnews.com/sport/football/beckham-signs-new-2-year-deal-with-la-galaxy-1.968071 |website=Gulf News / Reuters |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Photo Gallery: David Beckham Goes to America |url=https://www.spiegel.de/fotostrecke/photo-gallery-david-beckham-goes-to-america-fotostrecke-23098.html |website=Der Spiegel / Reuters |language=en}}</ref> वास्तवमा, अमेरिकी लिग (MLS) आफ्नो ब्रान्डलाई विश्वव्यापी रूपमा स्थापित गर्न र फुटबलको लोकप्रियता बढाउन एक अन्तर्राष्ट्रिय आइकनको खोजीमा थियो। बेकहमको यो स्थानान्तरणले संयुक्त राज्य अमेरिकामा फुटबलको मार्केटिङ र व्यावसायिक स्वरूपलाई पूर्ण रूपमा रूपान्तरण गरिदियो।迫उनको आगमनले रङ्गशालाहरूमा दर्शकको ओइरो लाग्ने मात्र नभई अन्य विश्वप्रसिद्ध खेलाडीहरूका लागि पनि अमेरिका जाने बाटो खुल्यो। ग्यालेक्सीमा रहँदा उनले दुई पटक एमएलएस कपको उपाधि जिते। सोही अवधिमा उनले आफ्नो लय कायमै राख्न ऋण (Loan) मा इटालियन क्लब [[एसी मिलान]]बाट पनि दुई पटक अल्पकालीन खेलहरू खेले। === पेरिस सेन्ट-जर्मेन र संन्यास === आफ्नो खेल जीवनको अन्तिम अध्यायका रूपमा उनी सन् २०१३ को जनवरीमा फ्रान्सेली क्लब [[पेरिस सेन्ट-जर्मेन फुटबल क्लब|पेरिस सेन्ट-जर्मेन]] (PSG) मा आबद्ध भए। त्यहाँ उनले आफ्नो पाँच महिनाको सम्पूर्ण तलब स्थानीय बालबालिकाको परोपकारी संस्थालाई दान गर्ने घोषणा गरे। सोही सिजन पीएसजीलाई लिग वानको उपाधि दिलाएपछि, ३८ वर्षको उमेरमा उनले व्यावसायिक फुटबल खेल जीवनबाट संन्यासको घोषणा गरे। == अन्तर्राष्ट्रिय खेल जीवन == बेकहमले सन् १९९६ सेप्टेम्बर १ मा मोल्डोभाविरुद्धको खेलबाट इङ्ल्यान्डको राष्ट्रिय टोलीमा डेब्यु गरेका थिए। सन् १९९८ को फिफा विश्वकपमा अर्जेन्टिनाविरुद्ध रातो कार्ड पाएपछि उनी इङ्लिस सञ्चारमाध्यम र समर्थकहरूको तीव्र आलोचनाको सिकार बनेका थिए। तर, सन् २००० मा टोलीको कप्तान नियुक्त भएपछि उनले आफ्नो गुमेको साख फिर्ता गरे। विशेष गरी सन् २००१ मा ग्रीसविरुद्धको खेलको अन्तिम समयमा उनले प्रहार गरेको ऐतिहासिक फ्रि-किक गोलले इङ्ल्यान्डलाई सन् २००२ को विश्वकपमा छनोट गरायो, जसलाई उनको खेल जीवनको सबैभन्दा ठुलो 'रिडेम्पसन' (प्रायश्चित र पुनरागमन) क्षण मानिन्छ। उनले कप्तानका रूपमा ५८ खेलमा टोलीको नेतृत्व गरे। इङ्ल्यान्डका तर्फबाट तीनवटा फिफा विश्वकप (१९९८, २००२ र २००६) र दुईवटा युरो कपमा सहभागिता जनाएका उनी तीन फरक विश्वकपमा गोल गर्ने पहिलो इङ्लिस खेलाडी हुन्। उनले इङ्ल्यान्डका लागि ११५ खेल खेल्दै १७ अन्तर्राष्ट्रिय गोल गरे। == खेल शैली == बेकहम आफ्नो पुस्ताका सबैभन्दा विशिष्ट र प्राविधिक रूपमा दक्ष राइट मिडफिल्डर मानिन्छन्। उनीसँग तीव्र गति नभए तापनि उनको असाधारण भिजन (Vision), लामो दूरीको सटीक पासिङ, र दायाँ भागबाट बक्सभित्र बल पुर्‍याउने क्रसिङ क्षमता अतुलनीय थियो। उनलाई फुटबल इतिहासकै सबैभन्दा उत्कृष्ट फ्रि-किक विशेषज्ञहरूमध्ये एक मानिन्छ। उनको शरीरलाई विशेष कोणमा ढल्काएर बललाई हावामा घुमाउँदै (Bend/Curl) रक्षापङ्क्ति र गोलरक्षकभन्दा माथिबाट गोलको दिशा दिने शैली विश्वप्रसिद्ध छ। यसका साथै मैदानमा迫उनको कडा मिहिनेत (Work rate) र नेतृत्वदायी क्षमताको पनि उच्च कदर गरिन्छ। == व्यक्तिगत जीवन == सन् १९९७ मा बेकहमले तत्कालीन चर्चित पप गायिकाहरूको समूह 'स्पाइस गर्ल्स' (Spice Girls) की सदस्य भिक्टोरिया एडम्ससँगको सम्बन्ध सुरु गरे, जसलाई सञ्चारमाध्यमले "पोश र बेक्स" (Posh and Becks) को उपनाम दिएका थिए। उनीहरूले सन् १९९९ जुलाई ४ मा आयरल्यान्डमा विवाह गरे। यस जोडीका चार सन्तानहरू (ब्रोकलिन, रोमियो, क्रुज र हार्पर) छन्। भिक्टोरियासँगको वैवाहिक सम्बन्ध र迫उनको आफ्नै फेसन चेतनाका कारण बेकहम फुटबल मैदान बाहिर पनि एक विश्वव्यापी सांस्कृतिक र फेसन आइकनका रूपमा स्थापित भए। == फुटबल पछिको जीवन र परोपकार == खेल जीवन समाप्त भएपछि पनि बेकहम विश्व फुटबल र व्यावसायिक जगतसँग विभिन्न भूमिकामा जोडिएका छन्। सन् २००७ मा एलए ग्यालेक्सीसँग सम्झौता गर्दा उनले भविष्यमा सहुलियत मूल्यमा एमएलएस विस्तार टोली खरिद गर्न पाउने विशेष अधिकार प्राप्त गरेका थिए। सोही अधिकारको प्रयोग गर्दै उनले सन् २०१८ मा अमेरिकी सहर मियामीमा नयाँ क्लबको औपचारिक घोषणा गरे, जसलाई हाल [[इन्टर मियामी]] भनेर चिनिन्छ र यस क्लबले迫उनको स्वामित्वमा ठुला सफलताहरू हासिल गरिरहेको छ। यसबाहेक, उनी विगत दुई दशकभन्दा बढी समयदेखि युनिसेफ (UNICEF) को सद्भावना दूतका रूपमा बालअधिकार र सामाजिक कार्यहरूमा निरन्तर सक्रिय रहँदै आएका छन्। == उपाधिहरू == === क्लब === ; म्यानचेस्टर युनाइटेड * प्रिमियर लिग (६): १९९५–९६, १९९६–७७, १९९८–९९, १९९९–२०००, २०००–०१, २००२–०३ * एफए कप (२): १९९५–९६, १९९७–९८ * युइएफए च्याम्पियन्स लिग (१): १९९८–९९ ; रियल म्याड्रिड * ला लिगा (१): २००६–०७ * सुपरकोपा दे इस्पान्या (१): २००३ ; एलए ग्यालेक्सी * एमएलएस कप (२): २०११, २०१२ ; पेरिस सेन्ट-जर्मेन * लिग वान (१): २०१२–१३ === व्यक्तिगत सम्मान === * ब्यालोन डी'ओर उप-विजेता: १९९९ * फिफा विश्व वर्ष खेलाडी उप-विजेता: १९९९, २००१ * युइएफए वर्षको उत्कृष्ट क्लब खेलाडी: १९९८–९९ * पिएफए वर्षको उत्कृष्ट युवा खेलाडी: १९९६–९७ * प्रिमियर लिग हल अफ फेम: २०२१ == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{Reflist}} == बाह्य कडीहरू == * [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/articles/david-beckham-england-legend-stats-records फिफा आधिकारिक वेबसाइटमा डेभिड बेकहम] * [https://en.wikipedia.org/wiki/David_Beckham अङ्ग्रेजी विकिपिडियामा डेभिड बेकहमको पूर्ण विवरण] [[श्रेणी:इङ्ल्यान्डका फुटबल खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:१९७५ मा जन्मेका मानिसहरू]] [[श्रेणी:म्यानचेस्टर युनाइटेडका खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:रियल म्याड्रिडका खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:इन्टर मियामी सीएफका मालिकहरू]] 9jykoqzl5j7r88lf73v11edhwm8oz8f 0 150809 1365816 2026-07-12T14:24:54Z Pratik99001 74955 जेरार्डो मार्टिनो सम्बन्धी नयाँ लेख सिर्जना 1365816 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = जेरार्डो मार्टिनो | image = Gerardo Martino.jpg | caption = सन् २०१५ मा अर्जेन्टिनाको राष्ट्रिय टोलीलाई प्रशिक्षण दिँदै मार्टिनो | fullname = जेरार्डो ड्यानियल मार्टिनो | birth_date = {{Birth date and age|1962|11|20|df=yes}} (५ मङ्सिर २०१९) | birth_place = रोजारियो, अर्जेन्टिना | height = १.७७ मी | position = अट्याकिङ मिडफिल्डर | youthyears1 = –१९८० | youthclubs1 = निओवेल्स ओल्ड ब्वाइज | years1 = १९८०–१९९० | clubs1 = निओवेल्स ओल्ड ब्वाइज | caps1 = ३९२ | goals1 = ३५ | years2 = १९९१ | clubs2 = तेनेरिफ | caps2 = १५ | goals2 = १ | years3 = १९९१–१९९४ | clubs3 = निओवेल्स ओल्ड ब्वाइज | caps3 = ८१ | goals3 = १५ | years4 = १९९४–१९९५ | clubs4 = लानुस | caps4 = ३० | goals4 = ३ | years5 = १९९५ | clubs5 = निओवेल्स ओल्ड ब्वाइज | caps5 = १५ | goals5 = ० | years6 = १९९६ | clubs6 = ओहिगिन्स | caps6 = ११ | goals6 = १ | years7 = १९९६ | clubs7 = बार्सिलोना एससी | caps7 = ५ | goals7 = ० | totalcaps = ५४९ | totalgoals = ४२ | nationalyears1 = १९८१ | nationalteam1 = अर्जेन्टिना यु-२० | nationalcaps1 = ३ | nationalgoals1 = ० | nationalyears2 = १९९१ | nationalteam2 = [[अर्जेन्टिना राष्ट्रिय फुटबल टोली|अर्जेन्टिना]] | nationalcaps2 = १ | nationalgoals2 = ० | managerclubs1 = ब्राउन डि एदोगे | manageryears1 = १९९८ | managerclubs2 = प्लातेन्से | manageryears2 = १९९९ | managerclubs3 = इन्स्टिट्युतो | manageryears3 = २००० | managerclubs4 = लिबर्टाड | manageryears4 = २००२–२००३ | managerclubs5 = केरो पोर्तेन्यो | manageryears5 = २००३–२००४ | managerclubs6 = लिबर्टाड | manageryears6 = २००५–२००६ | managerclubs7 = कोलोन | manageryears7 = २००५ | managerclubs8 = [[पराग्वे राष्ट्रिय फुटबल टोली|पराग्वे]] | manageryears8 = २००७–२०११ | managerclubs9 = निओवेल्स ओल्ड ब्वाइज | manageryears9 = २०१२–२०१३ | managerclubs10 = [[एफसी बार्सिलोना|बार्सिलोना]] | manageryears10 = २०१३–२०१४ | managerclubs11 = [[अर्जेन्टिना राष्ट्रिय फुटबल टोली|अर्जेन्टिना]] | manageryears11 = २०१४–२०१६ | managerclubs12 = एटलान्टा युनाइटेड | manageryears12 = २०१६–२०१८ | managerclubs13 = [[मेक्सिको राष्ट्रिय फुटबल टोली|मेक्सिको]] | manageryears13 = २०१९–२०२२ | managerclubs14 = [[इन्टर मियामी]] | manageryears14 = २०२३–२०२४ }} '''जेरार्डो ड्यानियल "टाटा" मार्टिनो''' ({{lang-es|Gerardo Daniel Martino}}; जन्म: २० नोभेम्बर १९६२) अर्जेन्टिनाका एक प्रख्यात फुटबल प्रशिक्षक र पूर्व खेलाडी हुन्। उनी विश्व फुटबलमा मुख्यतया निओवेल्स ओल्ड ब्वाइजका लेजेन्ड, तथा [[एफसी बार्सिलोना|बार्सिलोना]], [[अर्जेन्टिना राष्ट्रिय फुटबल टोली|अर्जेन्टिना राष्ट्रिय टोली]], [[मेक्सिको राष्ट्रिय फुटबल टोली|मेक्सिको]], र अमेरिकी क्लब [[इन्टर मियामी सीएफ|इन्टर मियामी]]का पूर्व मुख्य प्रशिक्षकका रूपमा परिचित छन्। मैदानमा आक्रामक रणनीतिका साथ उच्च दबाब (High-pressing) सिर्जना गर्ने विशिष्ट खेल दर्शनका लागि चिनिने मार्टिनोले पराग्वेलाई विश्वकपको क्वार्टरफाइनलमा पुर्‍याएका थिए भने एटलान्टा युनाइटेडलाई एमएलएस कपको उपाधि दिलाउँदै वर्षको उत्कृष्ट प्रशिक्षकको सम्मान समेत पाएका थिए। उनी फुटबल इतिहासकै महान खेलाडी [[लियोनेल मेस्सी]]सँग बार्सिलोना, अर्जेन्टिना र इन्टर मियामी गरी तीन फरक टोलीमा मुख्य प्रशिक्षकको रूपमा काम गर्ने दुर्लभ कीर्तिमानधारी प्रशिक्षक हुन्। == खेलाडी खेल जीवन र पृष्ठभूमि == मार्टिनोको जन्म अर्जेन्टिनाको रोजारियो सहरमा भएको थियो, जुन सहर फुटबलका हस्तीहरूको उद्गमस्थल मानिन्छ। उनले आफ्नो व्यावसायिक खेलाडी जीवनको सुरुआत र अधिकांश स्वर्णिम समय मध्यपङ्क्ति (Attacking Midfielder) खेलाडीका रूपमा स्थानीय क्लब निओवेल्स ओल्ड ब्वाइज (Newell's Old Boys) मा बिताए। यस क्लबका लागि कुल ५०५ खेल खेल्दै उनले क्लबको इतिहासमै सबैभन्दा धेरै खेल खेल्ने सर्वकालीन कीर्तिमान बनाएका छन्। मैदानमा उनको उत्कृष्ट प्रदर्शन र वफादारिताका कारण समर्थकहरूले उनलाई क्लबकै इतिहासकै सबैभन्दा लोकप्रिय खेलाडीका रूपमा स्थापित गरे। उनले सन् १९९१ मा अर्जेन्टिनाको सिनियर राष्ट्रिय टोलीका लागि समेत डेब्यु गरेका थिए। == प्रशिक्षक खेल जीवन == === पराग्वे र अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा उदय === खेलाडी जीवनबाट संन्यास लिएपछि मार्टिनोले सन् १९९८ देखि रणनीतिक भूमिका सुरु गरे। प्यारागुवायन लिगका शीर्ष क्लबहरूलाई लगातार उपाधि दिलाएपछि उनको क्षमताको चौतर्फी प्रशंसा भयो। सोही सफलताका कारण उनलाई सन् २००७ मा [[पराग्वे राष्ट्रिय फुटबल टोली|पराग्वे राष्ट्रिय टोली]]को मुख्य प्रशिक्षक नियुक्त गरियो। उनको प्रशिक्षणमा पराग्वेले डिफेन्सिभ काउन्टर-अट्याकको उत्कृष्ट नमुना पेस गर्दै सन् २०१० को फिफा विश्वकपमा ऐतिहासिक प्रदर्शन गर्‍यो र पहिलो पटक क्वार्टरफाइनलसम्मको यात्रा तय गर्‍यो। यो सफलताले उनलाई दक्षिण अमेरिकी वर्ष उत्कृष्ट प्रशिक्षक (South American Coach of the Year) को प्रतिष्ठित सम्मान दिलायो। === बार्सिलोना र 'ग्यालाक्टिको' दबाब === आफ्नो मातृ क्लब निओवेल्स ओल्ड ब्वाइजलाई अर्जेन्टिनी लिग उपाधि दिलाएर सनसनी मच्चाएपछि उनलाई युरोपेली फुटबलबाट ठुलो अवसर जुर्‍यो। साविक प्रशिक्षक टिटो भिलानोभाको स्वास्थ्य अवस्थाका कारण रिक्त रहेको पद सम्हाल्न सन् २०१३ मा उनी स्पेनिस जाइन्ट [[एफसी बार्सिलोना|बार्सिलोना]] पुगे। बार्सिलोनाको परम्परागत 'टिकी-टाका' शैलीमा केही आक्रामक थपघट गर्ने उनको प्रयासले सुरुमा राम्रो नतिजा दियो र टोलीले २०१३ को स्पेनिस सुपर कप जित्यो। यद्यपि, ला लिगाको अन्तिम खेलमा एथ्लेटिको म्याड्रिडसँग उपाधि गुमाउनु परेपछि र च्याम्पियन्स लिगमा अपेक्षित नतिजा नआएपछि युरोपेली फुटबलको उच्च दबाबका बीच उनले एक वर्षमै राजीनामा दिए। === अर्जेन्टिना र कोपा अमेरिकाको निराशा === बार्सिलोना छाडे लगत्तै अर्जेन्टाइन फुटबल सङ्घले उनलाई [[अर्जेन्टिना राष्ट्रिय फुटबल टोली|अर्जेन्टिना राष्ट्रिय टोली]]को बागडोर सुम्पियो। उनको प्रशिक्षणमा लियोनेल मेस्सीको नेतृत्वमा रहेको अर्जेन्टिनाले निकै आक्रामक र सुन्दर फुटबल खेल्यो। टोली लगातार सन् २०१५ र २०१६ को कोपा अमेरिकाको फाइनलमा पुग्न सफल भयो। तर, दुवै पटक भाग्यले साथ नदिँदा टोली चिलीसँग पेनाल्टी सुटआउटमा पराजित हुन पुग्यो। लगातार दुईवटा फाइनलको पराजय र सङ्घभित्रको आन्तरिक विवादका कारण उनले सन् २०१६ मा पदबाट राजीनामा दिए। === एटलान्टा युनाइटेड र अमेरिकी फुटबलको रूपान्तरण === अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलको दबाबबाट विश्राम लिँदै यी अर्जेन्टिनी रणनीतिकारले अमेरिकी मेजर लिग सकर (MLS) को नवगठित क्लब एटलान्टा युनाइटेडको निमन्त्रणा स्वीकार गरे। अमेरिकी फुटबलमा युवा र आक्रामक दक्षिण अमेरिकी शैली भित्राउने उनको रणनीति अत्यधिक सफल भयो। शून्यबाट सुरु भएको टोलीलाई बलियो शक्तिका रूपमा स्थापित गर्दै उनले सन् २०१८ मा क्लबलाई प्रतिष्ठित एमएलएस कप (MLS Cup) को उपाधि दिलाए। यो अभूतपूर्व रूपान्तरणका कारण उनी सो वर्षको एमएलएस वर्ष उत्कृष्ट प्रशिक्षक (MLS Coach of the Year) घोषित भए। === मेक्सिको र कतार विश्वकप === अमेरिकी महाद्वीपमा आफ्नो लोहा मobservation गरेपछि उनी सन् २०१९ मा [[मेक्सिको राष्ट्रिय फुटबल टोली|मेक्सिको]]को मुख्य प्रशिक्षक बने। उनको आगमनसँगै मेक्सिकोले सानदार सुरुवात गर्दै २०१९ को कन्काकाफ गोल्ड कप (CONCACAF Gold Cup) को उपाधि चुम्यो। तर, समय बित्दै जाँदा खेलाडीहरूको चोट र रणनीतिक कमजोरीका कारण मेक्सिकोको प्रदर्शन खस्कियो। अन्ततः सन् २०२२ को कतार विश्वकपमा मेक्सिको समूह चरणबाटै बाहिरिएपछि उनले पद त्याग गरे। === इन्टर मियामी र मेस्सीसँगको पुनर्मिलन === मेक्सिकोको यात्रापछि उनी सन् २०२३ को जुनमा लियोनेल मेस्सी आबद्ध अमेरिकी क्लब [[इन्टर मियामी]]को मुख्य प्रशिक्षक नियुक्त भए। मेस्सी, बुस्केट्स र अल्बा जस्ता पुराना बार्सिलोनाका खेलाडीहरूलाई मियामीको टोलीसँग सन्तुलन मिलाउने उनको चातुर्यताले तत्कालै नतिजा दियो। उनले मियामीलाई सम्हालेकै वर्ष २०२३ को लिग्स कप (Leagues Cup) को उपाधि दिलाउँदै क्लब इतिहासकै पहिलो ट्रफी भित्र्याए। यसैगरी, सन् २०२४ को सिजनमा मियामीलाई इतिहासमै सर्वाधिक ७४ अङ्क दिलाउँदै 'सपोर्टर्स सिल्ड' (Supporters' Shield) को उपाधि दिलाए। सन् २०२४ को नोभेम्बरमा व्यक्तिगत कारण देखाउँदै उनले मियामीको प्रशिक्षक पदबाट राजीनामा दिएका थिए। == खेल शैली र रणनीति == मार्टिनो प्रसिद्ध अर्जेन्टिनी प्रशिक्षक मार्सेलो बिएल्साको खेल दर्शनबाट गहिरो रूपमा प्रभावित छन्। उनी आफ्नो टोलीलाई मैदानमा ४-३-३ वा ४-२-३-१ को आक्रामक संरचनामा उतार्ने गर्छन्। उनको खेल शैलीको मुख्य विशेषता भनेको 'अट्याकिङ हाई-प्रेसिङ' (High-pressing) हो, जहाँ विपक्षी खेलाडीको खुट्टाबाट बल खोस्न आफ्ना खेलाडीहरूले मैदानको माथिल्लो भागमै ठुलो दबाब सिर्जना गर्छन्। विङ्गरहरूको तीव्र गति र रक्षापङ्क्तिबाटै खेलको निर्माण (Building from the back) गर्ने उनको शैली आधुनिक फुटबलमा निकै प्रभावकारी मानिन्छ। == उपाधिहरू == === खेलाडीका रूपमा === ; निओवेल्स ओल्ड ब्वाइज * अर्जेन्टाइन प्राइमेरा डिभिजन (३): १९८७–८८, १९९०–९१, १९९२ (क्लौसुरा) === प्रशिक्षकका रूपमा === ; लिबर्टाड * प्यारागुवायन प्राइमेरा डिभिजन (३): २००२, २००३, २००६ ; केरो पोर्तेन्यो * प्यारागुवायन प्राइमेरा डिभिजन (१): २००४ ; निओवेल्स ओल्ड ब्वाइज * अर्जेन्टाइन प्राइमेरा डिभिजन (१): २०१३ (फिनालिस्ट) ; बार्सिलोना * सुपरकोपा दे इस्पान्या (१): २०१३ ; एटलान्टा युनाइटेड * एमएलएस कप (१): २०१८ ; मेक्सिको * कन्काकाफ गोल्ड कप (१): २०१९ ; इन्टर मियामी * लिग्स कप (१): २०२३ * सपोर्टर्स सिल्ड (१): २०२४ === व्यक्तिगत सम्मान === * दक्षिण अमेरिकी वर्ष उत्कृष्ट प्रशिक्षक: सन् २००७ * एमएलएस वर्ष उत्कृष्ट प्रशिक्षक: सन् २०१८ == सन्दर्भ सामग्रीहरू == *[https://en.wikipedia.org/wiki/Gerardo_Martino Page in English] == बाह्य कडीहरू == * [https://www.transfermarkt.com/gerardo-martino/profil/trainer/3429 ट्रान्सफरमार्केटमा जेरार्डो मार्टिनोको आधिकारिक प्रोफाइल] [[श्रेणी:अर्जेन्टिनाका फुटबल खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:अर्जेन्टिनाका फुटबल प्रशिक्षकहरू]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:१९६२ मा जन्मेका मानिसहरू]] [[श्रेणी:एफसी बार्सिलोनाका प्रशिक्षकहरू]] [[श्रेणी:इन्टर मियामी सीएफका प्रशिक्षकहरू]] hrk2sbhgpq72p4u8ndj9bcpao5sxm1e 0 150810 1365858 2026-07-13T10:13:24Z Bishaldev100 28807 Bishaldev100द्वारा [[जुलियन अल्भारेज]] पृष्ठलाई [[हुलियन अल्भारेज]]मा सारियो 1365858 wikitext text/x-wiki #अनुप्रेषण [[हुलियन अल्भारेज]] olmw9z25dv9dpbiwbk06s3oftv2rayj