विकिपिडिया newiki https://ne.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%AF_%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0 MediaWiki 1.48.0-wmf.4 first-letter मीडिया विशेष वार्तालाप प्रयोगकर्ता प्रयोगकर्ता वार्ता विकिपिडिया विकिपिडिया वार्ता चित्र चित्र वार्ता मीडियाविकि मीडियाविकि वार्ता ढाँचा ढाँचा वार्ता मद्दत मद्दत वार्ता श्रेणी श्रेणी वार्ता पोर्टल पोर्टल वार्ता मस्यौदा मस्यौदा वार्ता TimedText TimedText talk मोड्युल मोड्युल वार्तालाप Event Event talk 0 811 1395796 1392761 2026-11-12T04:06:09Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395796 wikitext text/x-wiki {{Infobox flag | Name = नेपाल | Image = Flag of Nepal.svg | Noborder = no | Nickname = त्रिभुज झन्डा, ''{{lang|ne-Latn|चन्द्र सूर्य}}'', ''{{lang|ne-Latn|जङ्गी निशान}}'' | Use = 111000 | Symbol = | Adoption = २०१९ पुष १ <small>(हालको संस्करण, नेपालको संविधानमा उल्लेखित)</small> | Proportion = [[नेपालको संविधान]], २०७२ को अनुसूची १ मा विस्तृत रूपमा वर्णन<ref>{{Cite web|author=|title=अनुसूची-१ नेपालको राष्ट्रिय झन्डा|url=https://www.lawcommission.gov.np/np/archives/40391/amp|work=कानुन आयोग|lang=नेपाली|date=|accessdate=२७ जनवरी २०२१}}</ref> | Design = दुई रातो अर्ध-त्रिकोणको वरिपरि ठुलो नीलो किनारा भएको अधिव्यापी दायाँ फर्किएका त्रिकोणहरूको अद्वितीय आकारको संयोजन:। सानो माथिल्लो त्रिकोणमा सेतो शैलीकृत चन्द्रमा (तेर्सो अर्ध चन्द्रमा मा उदाउँदो सूर्य) र ठुलो तल्लो त्रिकोणमा सेतो बाह्र-सूचक सूर्य रहेका छन्। | Designer = }} [[नेपाल]]को [[राष्ट्रिय झन्डा|राष्ट्रिय झण्डा]] एक मात्र चारकुने आकार नभएको राष्ट्रिय झन्डा हो। यो चारकुने आकार नभएको मात्र दुई सरकारी झन्डा (अर्को झन्डा [[संयुक्त राज्य अमेरिका]]को ओहायो राज्यको हो) मध्येको एक हो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=नेपालको झन्डा संसारमै विशेष आकर्षक, यस्तो छ विश्वमा राष्ट्रिय झन्डाको इतिहास|युआरएल=https://www.onlinedarpan.com/index.php?topic=darpanbisesh&id=992|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=अनलाइन दर्पण|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=२७ जनवरी २०२१}}</ref> नेपालको झन्डा दुई त्रिकोण (एक माथि अर्को) मिलेर बनेको छ। माथिल्लो त्रिकोणमा अर्ध चन्द्र र तल्लोमा सूर्य छ, जसले आकाशमा चन्द्र र सूर्य रहुन्जेल [[नेपाल]] रहिरहने कुरालाई जनाउँछ। निलो किनारा शान्तिको प्रतिक हो भने सिम्रिक रङ [[नेपाल]]को राष्ट्रिय रङ हो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=नेपालको झन्डाको विशेषता !!|युआरएल=http://www.khasskhass.com/jhanda-tana.htm|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=२७ जनवरी २०२१}}</ref>नेपाली झन्डाको सर्यमा १२ वटा कोण र चन्द्रमा ८ वटा कोण हुन्छन । नेपालको राष्ट्रिय झण्डाको डिजायन गर्ने व्यक्ति हुन् शंकरनाथ रिमाल । उहाँले सन् 1962 मा नेपालको नयाँ संविधान बनाउने क्रममा अहिलेको राष्ट्रिय झण्डाको आधिकारिक डिजायन तयार गर्नुभएको हो == इतिहास == [[File:Krishna Arjuna Gita.jpg|thumb|महाभारतमा प्रयोग गरिएको समान (दायाँ) झण्डा; कुरुक्षेत्र युद्धको समयमा कृष्ण र अर्जुनसँग रथ; परम्परागत रूपमा नेपाली राजाहरू हिन्दू थिए र उनीहरूलाई भगवान विष्णुको पुनर्जन्म मानिन्थ्यो|बायाँ]][[हिन्दु धर्म|हिन्दु धर्म]]को मान्यता अनुसार छत्र (छाता), ध्वज (ध्वजा वा झन्डा), चामर (चमर वा पङ्खा) र कार्मुक (धनु) सनातनदेखि नै राष्ट्र वा राज्यका राजकीय प्रतीक वा चिह्नका रूपमा चिनिँदै आएका छन्।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=संसारकै पुरानो झन्डाः नेपालको राष्ट्रिय झन्डा र यसको ऐतिहासिक महत्व|युआरएल=https://www.etajakhabar.com/105977/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=इताजा खबर|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=२७ जनवरी २०२१}}</ref> [[पृथ्वीनारायण शाह|राजा पृथ्वीनारायण शाह]]ले आफ्नो [[दिव्योपदेश]]मा “म जसै अर्काको छत्र-भङ्ग गर्न भनी जान्छु, त्यसैवेला मेरो छत्रलाई भङ्ग गर्न यहाँ अर्को राजा आयो भने के-कसो होला?” भन्ने प्रश्न उठाएका छन्। उनको यस भनाइबाट त्यतिवेला राष्ट्रध्वज वा राष्ट्रिय-झन्डाको भन्दा राजछत्रको बढी महत्त्व हुने गरेको छनक पाइन्छ। इस्वीको ६०० को मानाङ्कमा (लिच्छविकालीन मूद्रा) नेपाली झन्डा देखिएको कुरा एन. जी. रोड के. ग्यावर्स र सी भदेत्रोले 'क्वाइनेज् अफ नेपाल' मा तथा त्यसमाथि चन्द्र पनि भएको इस्वीको ६०५-६१५ मा ढालिएका मुद्रा नेपाल राष्ट्रिय मूद्रा सङ्ग्रहालयमा भेटिने कुरा ज्ञानमणि नेपालले लेखिसकेका छन्।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=प्रत्येक नेपालीकाे साझा चिह्न : राष्ट्रिय झन्डा|युआरएल=https://www.janatasamachar.com/detail/161596|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=जनता समाचार|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=७ अगस्ट २०२१}}</ref> इस्वीको ६०५ कै अर्को मुद्रामा पछाडि सूर्य र ६४१ कोमा अगाडि पछाडि सूर्य र चन्द्र भएको कुरा ग्यावर्स र भदेत्रोकै किताबमा उल्लेख छ। <ref>[http://nepalihimal.com/article/10286 पेज ६०, 'असहमति' - सौरभ] {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> नेपालमा राष्ट्रिय-ध्वजा वा राष्ट्रिय-झन्डाको चलन कहिलेदेखि सुरु भयो भन्ने बारेमा निश्चित भन्न सकिँदैन। [[लिच्छवि राज्य|लिच्छवि राजा]]हरूले आफूलाई लिच्छवि-कुलकेतुः अर्थात् लिच्छवि-कुलको झन्डाजस्तो भनी चिनाउने गरेका थिएँ। यसबाट त्यतिवेला नै नेपालमा केतु अर्थात् ध्वजाको प्रचलन थियो भन्न सकिन्छ। [[इन्द्रजात्रा]]को दिन इन्द्रध्वज फहराउने परम्परा आजसम्म चलिआएको छ<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=बिश्वकै खराब १० झन्डा, नेपालको पनि (भिडियो)|युआरएल=https://nepalivirals.com/?p=10236|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=७ अगस्ट २०२१}}</ref>। वि.सं. ७९२ (संवत् १५९)मा राजा जयदेव (द्वितीय) ले [[पशुपतिनाथ मन्दिर|पशुपतिको मन्दिर]]मा राखेको शिलालेखमा “[[ब्रह्मा]]का पनाति [[सूर्य (देवता)|भगवान् सूर्य]]बाट आफ्नो इक्ष्वाकु कुलको आरम्भ भई यसै कुलमा आफ्नो जन्म भएको” उल्लेख गराएका छन्। लिच्छवि राजाहरूले आफ्नो उच्चताको प्रतीकका रूपमा राष्ट्रको झन्डामा पनि सूर्यको आकृति नै अङ्कित गराएको मानिन्छ। त्यतिवेलाका भारतीय राजाहरूले आफ्ना झन्डाहरूमा उच्चताको प्रतीकका रूपमा गरुड वा हनुमानका चित्रहरू अङ्कित गराउँथे। त्यसैले उनीहरू हनुमद्-ध्वज वा गरुड-ध्वज भनेर चिनिन्थे। लिच्छविकालमै नेपालको राजसत्तामा आएका आभीरवंशी अधिनायकहरूले आफ्नो वंशलाई सोम-वंश वा चन्द्र-वंशको रूपमा चिनाउँथे। आभीर अधिनायक विष्णुगुप्तद्वारा वि.सं. ६९० (संवत् ५७) मा प्रसारित अभिलेखमा आफूलाई सोमान्वय-भूषणः अर्थात् चन्द्रमाको वंशका गहनाजस्ता भएर रहेको उल्लेख गरेका छन्। [[मल्ल वंश|मल्ल राजाहरू]] पनि लिच्छविजस्तै आफ्नो राजवंशलाई सूर्य-वंश मान्ने हुनाले उनीहरूले पनि ध्वजमा सूर्यलाई नै अङ्कित गरे होलान्। प्राचीन नेपालका राष्ट्रिय ध्वजाहरूको आकृति र रङबारे पनि निश्चित भन्न सकिँदैन, राजाहरू प्रायः देवीका उपासक हुने गरेकाले झन्डामा रातो रङ नै प्रयोग गरे होलान् भनेर अनुमान गर्न चाहिँ सकिन्छ। मल्लकालका भवन र मन्दिरका ढोकाहरूमा दुईतर्फ दुई पताका भएका धातुका केतु वा झ्ण्डा टाँगिएका पाइन्छन् जसले नेपालका प्राचीन झन्डाहरूको आकार सङ्केत गर्छन्। यस्ता झ्ण्डामध्ये केहीको माथिल्लो पताकामा राष्ट्रको प्रतीक सूर्य वा चन्द्रमा र तल्लो पताकामा सम्बद्ध देव वा देवीका प्रतीक-चिह्नहरू पाइन्छन्। वर्तमान नेपालको राष्ट्रिय-झन्डाको परिकल्पना [[पृथ्वीनारायण शाह]]ले गरेकोमा सन्देह छैन। [[गोरखा राज्य|गोर्खाली राजाहरू]] आफूलाई चन्द्रवंशीय सम्झ्न्थे। गोर्खालाई मल्ल राज्यहरूमा मिलाएर अन्य राज्यहरूलाई पनि एकीकरण गरी [[नेपाल अधिराज्य|नेपाल-अधिराज्य]] बनाएपछि जातीय समन्वयको रूपमा दुईवटा पताका भएको राष्ट्रिय-झ्ण्डाको परिकल्पना गरिएको थियो। मुद्रा र छापहरूमा रातो रङ प्रयोग हुने भएकाले त्यस्ता छापहरूलाई लालमोहर भनियो। पृथ्वीनारायणले प्रचलनमा ल्याएको चन्द्र-सूर्याङ्कित झ्ण्डा पनि रातो नै थियो होला। चन्द्रमाको ज्योति मलिनो र सूर्यको प्रकाश चर्को हुने भएकाले पौराणिक मान्यताअनुसार आकाशमा चन्द्रमा माथि र सूर्य तल मानिँदै आएका छन्। नेपालको राष्ट्रिय झ्ण्डामा त्यही मान्यता कायम भएको हो। पृथ्वीनारायण शाहका अनुयायीहरू यही झन्डा बोकेर एकीकरण अभियानमा निस्किएका थिएँ। सन् १८१४ देखि १८१६ सम्म चलेको [[नेपाल अङ्ग्रेज युद्ध|नेपाल-अङ्ग्रेज युद्ध (गोरखा युद्ध)]] मा हजारौ नेपालीले यहि झन्डा को शान बचाउनको लागि बलिदान गरेका थिएँ। पृथ्वीनारायणदेखि [[सुरेन्द्र वीरविक्रम शाह|सुरेन्द्र विक्रम शाह]]को राज्यकालसम्म राजभवनमा चन्द्र-सूर्याङ्कित झन्डा नै फहराइन्थे। प्रधानमन्त्री [[जङ्गबहादुर राणा]]ले कास्की र लमजुङको श्री ३ महाराज पदवी ग्रहण गरेपछि आफ्नो भवनमा ध्वजा समातिरहेको सिंहको आकृति बनाएका थिएँ। उनका भाइ प्रधानमन्त्री [[रणोद्दीपसिंह कुँवर|रणोद्दीप सिंह कुँवर राणा]]को प्रशासनकालसम्म [[राणा वंश|राणा प्रधानमन्त्री]]का महलहरूमा सिंह-ध्वजा नै फहराइन्थे। राजा सुरेन्द्रविक्रम जीवित छँदै युवराज [[त्रैलोक्य वीरविक्रम शाह|त्रैलोक्य विक्रम शाह]]को देहान्त भएकाले यिनका नाबालक छोरा [[पृथ्वी वीरविक्रम शाह|पृथ्वी वीर विक्रम शाह]]लाई सुरक्षाको बहानामा प्रधानमन्त्री रणोद्दीप सिंहले नारायणहिटी नजीकैको आफ्नो निजी निवासमा राख्न थाले। उनले आफ्नो निवासमा पृथ्वीवीरविक्रम शाहको राजभवनमा रहने चन्द्र-सूर्याङ्कित राष्ट्रिय झ्ण्डासँगै कास्की र लमजुङ राज्यका सिंह-ध्वजा पनि फहराउन थाले। यसै स्थितिमा रणोद्दीपको हत्या हुँदा श्री ५ महाराजाधिराजहरूले प्रयोग गर्ने गरेको सूर्य-चद्राङ्कित राष्ट्रिय-झ्ण्डालाई नयाँ प्रधानमन्त्री [[वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा|वीर शमशेर राणा]]ले अनधिकृत रूपमा आफ्नो आवासमा लगेको र कास्की तथा लमजुङ राज्यका बाघ-झ्ण्डा भने [[नारायणहिटी दरबार सङ्ग्रहालय|नारायणहिटी राजभवन]]मा रहेको इतिहास पाइन्छ। वि.सं २००७ मा नेपालमा प्रजातन्त्र स्थापना भएपछि लामो ऐतिहासिक परम्परा र राष्ट्रिय-गौरवलाई समेत दृष्टिगत गर्दै चन्द्र-सूर्य अङ्कित दुई-पताका भएको रातो झ्ण्डालाई नै नेपाल-राष्ट्रको राष्ट्रिय-झन्डाको रूपमा स्वीकार गरिएको हो। विश्वरङ्गमञ्चमा आज यही झन्डा विशिष्ट सानका साथ फहराइरहेको छ।<ref>[http://himalkhabar.com/news.php?id=3843 राष्ट्रिय-झन्डा प्रा. श्रीकृष्ण आचार्य]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==नेपाली राष्ट्रिय झन्डाको पुनरावलोकन== विसं २०१९ पूर्व नेपालको झन्डामा एकरूपता थिएँन। झन्डाको स्वरूप भने यस्तै थियो। तर, मानिसहरू मनलाग्दी ढङ्गले झन्डा बनाउँथे।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=राष्ट्रिय झन्डाको उपयोग कि दुरुपयोग?|युआरएल=https://www.mysansar.com/2013/04/4747/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=माई संसार|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=७ अगस्ट २०२१}}</ref> सरकारी कार्यालयमै पनि फरक-फरक किसिमका झन्डा फरफराइरहेका हुन्थे। लम्बाइ, चौडाइ र उचाइमा पनि एकरूपता थिएँन। त्यतिबेलासम्म यो झन्डालाई संवैधानिक मान्यता थिएँन तर व्यवहारमा भने यही झन्डा राष्ट्रिय झन्डाको रूपमा प्रयोग भइरहेको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=राष्ट्रिय झन्डा प्रयोगको कार्यविधिविपरीत व्यापारिक विज्ञापनमा प्रयोग|युआरएल=https://www.newsabhiyan.com/news-details.php?nid=131243|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=न्युज अभियान|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ जुलाई २०२१}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/others/145222-1523067000.html|title=हाम्रो झन्डा कति पुरानो ?|date=२४ चैत २०७४|website=नागरिक|accessdate=२२ जेष्ठ २०७९}}</ref> वि.सं २०१९ सालमा संविधान मस्यौदा समिति बन्यो। त्यस [[संविधान]]को अनुसूचीमा उल्लेख गर्नका लागि यसको लम्बाइ, चौडाइ र उचाइको अनुपात मिलाउन ज्यामितिय सूत्रको प्रयोग गरियो, जसलाई पाइथागोरस त्रिकोण भनिन्छ।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=नेपाली झन्डाको विरासत|युआरएल=https://nepalmag.com.np/memoir/2019/08/01/20190801130625|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=नेपाल पत्रिका|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=७ अगस्ट २०२१}}</ref> चन्द्रमा मन र बुद्धिको प्रतीक हो भने सूर्य ऊर्जा र पौरखको प्रतिविम्ब हो। मन र बुद्धिको अधीनमा ऊर्जा र पौरख बस्नुपर्छ भन्ने अर्थमा चन्द्रमा माथि र सूर्य तल राखिएको थियो। त्यसैले पनि नेपालको झन्डा अद्वितीय खालको छ। यसले सत्व, रज र तम गुणको मात्र प्रतिनिधित्व गरेको छैन, सबै जातजाति, धर्म र सांस्कृतिक परम्पराको पनि प्रतिनिधित्व गरेको छ।<ref name=झन्डा>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=यसरी बनेको थियो राष्ट्रिय झन्डाको डिजाइन्, चन्द्र–सूर्य र त्रिकोणको अर्थ के ?|युआरएल=https://ratopati.com/story/100828/2019/9/18/national-flag|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=रातोपाटी|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=७ अगस्ट २०२१}}</ref> यसको मानक तयार गर्ने क्रममा यी सबै कुरामा ज्यादै सूक्ष्म ढङ्गले विचार पुर्‍याइएको थियो। पहिले चन्द्रमा तल र सूर्य माथि राखिएको थियो। शाहवंश आफू चन्द्रवंशी भएकाले चन्द्रमा माथि र सूर्य तल राखे भन्ने भनाइ पनि पाइन्छ। कतैकतै यो लिखित रूपमा पनि रहेको छ। तर यो कुरो हास्यास्पद प्रतीत हुन्छ। किनभने, नेपालको झन्डामा चन्द्र र सूर्य राख्न थालेको सूर्य र चन्द्रवंशीका पालामा होइन। ती वंशको अस्तित्व हुनु अगावै नेपाली झन्डामा सूर्य र चन्द्र अङ्कित थिएँ।।<ref name=झन्डा/> कतिपय इस्लामी देशका झन्डामा चन्द्रमा देख्न सकिन्छ। त्यसैगरी, बौद्ध धर्ममा चन्द्रमा र सूर्यको आफ्नै ढङ्गले व्याख्या गरेको छ।<ref>[http://www.ekantipur.com/nepal/article/?id=1783 यसरी बन्यो राष्ट्रिय झन्डाको मानक -शंकरनाथ रिमाल] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101214045724/http://www.ekantipur.com/nepal/article/?id=1783 |date=2010-12-14 }}</ref> [[चित्र:Flag of Nepal 6.jpg|thumb|right|काठमाडौँको माइतीघर मण्डलामा फहराई रहेको नेपालको झन्डा]] == विविध == भदौ २०७१ मा, [[काठमाडौँ]]को सैनिक मञ्च [[टुँडिखेल]]मा ३५ हजार भन्दा बढी मानिसहरू उपस्थित भएर विश्व किर्तिमान कायम गर्ने उद्देशका साथ ''[[मानव निर्मित नेपालको झन्डा|मानव निर्मित नेपालको सबैभन्दा ठुलो झन्डा]]''को आकृति बनाइएको थियो जसलाई शान्ति र समृद्धिका लागि मानव मूल्य नामक संस्थाले सञ्चालन गरेको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=बिश्व किर्तिमान राख्न ३५ हजार नेपाली भेला भएर मानव झन्डा बनाए (फोटो फिचर)|युआरएल=https://madhayanepal.blogspot.com/2014/08/blog-post_24.html?m=1|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=अनलाइन खबर|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=७ अगस्ट २०२१}}</ref> यसअघि २८ हजार भन्दा बढी मानि उपस्थित गराई [[पाकिस्तान]]ले मानव निर्मित झन्डाको आकृति बनाएको थियो जुन किर्तिमानलाई नेपालले तोड्न सफल भएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=राष्ट्रिय झन्डाको कीर्तिमानको तयारी|युआरएल=https://www.wenepali.com/2014/08/880.html|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=७ अगस्ट २०२१}}</ref> ३ भदौ २०७७ मा, एक साङ्गीतिक भिडियोमा नेपाली झन्डा जलाएको अभियोगमा केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरोले ९ जनालाई पक्राउ गरेको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=नेपालको राष्ट्रिय झन्डा जलाएको अभियोगमा पक्राउ परेकालाई ८ वर्षसम्म कैद सजाय !|युआरएल=https://www.nepalpana.com/news/21267|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=नेपाल पाना|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=७ अगस्ट २०२१}}</ref> पछि उक्त समूहलाई प्रहरीले ‘राज्यविरुद्धको कसुर’ गरेको मुद्दा लगाएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=राष्ट्रिय झन्डा जलाएको अभियोगमा ८ जना पक्राउ|युआरएल=https://www.onlinekhabar.com/2020/08/890601|कार्य=|प्रकाशक=अनलाइन खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=७ अगस्ट २०२१}}</ref> ==अन्य झन्डाहरू== {{gallery|width=120|height=120|noborder=yes|whitebg=no |चित्र:Flag of Nepal (19th century).svg|नेपालको झण्डा (१९औँँ शताब्दी–१९८४) |चित्र:Flag of Nepal (1928-c.1930).svg|नेपालको झण्डा (वि.सं १९८४–अन्दाजी १९८६) |चित्र:Flag of Nepal (19th century-1962).svg|नेपालको झण्डा (अन्दाजी १९८६–२०१८) |चित्र:Old Nepali flag at swayambhunath.jpg|स्वयम्भूमा पुरानो नेपाल (नेवार) झण्डा |चित्र:2015-03-08 Swayambhunath,Katmandu,Nepal,சுயம்புநாதர் கோயில்,スワヤンブナートDSCF4393.jpg|कालचक्र समावेश नेपालको झण्डा |चित्र:Flag of Mustang.svg| [[मुस्ताङ जिल्ला|मुस्ताङ]]को झण्डा |चित्र:Royal standards of the Rana Dynasty (19th century).svg| [[राणा वंश|राणा शासन]]को शाही मानक झण्डा|चित्र:Royal standards of the Shah Dynasty (19th century).svg| [[शाह वंश]]को शाही मानक झण्डा |चित्र:Vertical flag of Nepal.svg|नेपालको तेर्सो झण्डा }} ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[नेपालको निसानछाप|नेपालको निशान छाप]] * [[मानव निर्मित नेपालको झन्डा|मानव निर्मित नेपालको झन्डा]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== {{कमन्सश्रेणी|Flags of Nepal|नेपालको झन्डा}} *[https://www.sourcenepal.com/nepal/national-flag-of-nepal/ नेपालको झन्डा] *{{FOTW|id=np|title=नेपाल}} * {{cite web|last=ग्रिम|first=जेम्स|title=सबैभन्दा गणितीय झन्डा|url=https://www.youtube.com/watch?v=f2Gne3UHKHs|work=नम्बर फिल|publisher=ब्राडी हरन}} * [http://deependrac.com.np/nepal-flag-facts-about-flag-of-nepal/ नेपालको झन्डाको बारे अद्भुत तथ्य] * [https://web.archive.org/web/20241207203428/https://www.merokalam.com/nepal-flag-history-meaning-facts/ नेपाली झन्डा – इतिहास, अर्थ, तथ्य र अझै बढी] {{Asia topic||को झण्डा}} [[श्रेणी:नेपालका राष्ट्रिय चिह्नहरू|झन्डा]] [[श्रेणी:राष्ट्रिय झन्डाहरू]] hy4ht7i866yp7tfv0o5tsugmyfjsoce 0 1845 1395689 1394162 2026-11-11T22:53:37Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 5 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395689 wikitext text/x-wiki {{About|नेपालको राजधानी सहर तथा महानगरपालिका}} {{Infobox settlement | name = काठमाडौँ | official_name = काठमाडौँ महानगरपालिका | native_name = | native_name_lang = | settlement_type = [[राजधानी]] | image_skyline = {{Multiple image | border = infobox | total_width = 300 | image_style = | caption_align = center | perrow = 1/2/2/1 | image1 = Locus3.jpg | caption1 = काठमाडौँको क्षितिज | image2 = Ghantaghar Kathmandu.jpg | caption2 = [[घण्टाघर (काठमाडौँ)|घण्टाघर]] | image3 = DHARAHARA TOWER.jpg | caption3 = [[धरहरा]] | image4 = Pashupatinath Temple-2020.jpg | caption4 = [[पशुपतिनाथ मन्दिर]] | image5 = Narayanhiti Palace Museum, crop.jpg | caption5 = [[नारायणहिटी दरबार सङ्ग्रहालय|नारायणहिटी दरबार]] | image6 = Kathmandu Durbar Square, Shiva Parvati Temple, Nepal.jpg | caption6 = [[वसन्तपुर दरबार क्षेत्र]]}} | image_flag = Flag of Kathmandu, Nepal.svg | image_seal = | motto = साँस्कृतिक सहर, काठमाडौँ महानगर | pushpin_map = काठमाडौँ महानगरपालिका#काठमाडौँ जिल्ला#बागमती प्रदेश#नेपाल | pushpin_mapsize = 300 | coordinates = {{coord|27.7172|85.3240|type:city_region:NP|display=display=title, inline}} | subdivision_type = देश | subdivision_name = {{flag|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[बागमती प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[काठमाडौँ जिल्ला|काठमाडौँ]] | established_title = स्थापना | established_date = अज्ञात | founder = [[मञ्जुश्री]] (स्वयम्भू पुराण अनुसार)<ref name="इतिहास">{{cite news |title=गोकर्णेश्वर नगरपालिका सुन्ताखानको ईतिहास बदल्ने अभिलेख |url=https://www.gokarneshwormun.gov.np/sites/gokarneshwormun.gov.np/files/documents/%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A3%E0%A5%87%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%B0%20%E0%A4%A8%E0%A4%97%E0%A4%B0%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE%20%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%96%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%88%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B8%20%E0%A4%AC%E0%A4%A6%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A5%87%20%E0%A4%85%E0%A4%AD%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%87%E0%A4%96_0.pdf |date=वि.सं. २०७७ |accessdate=वि.सं. २०७८ चैत २ |agency=गोकर्णेश्वर नगरपालिका |page=१२ |language=नेपाली |publisher=गोकर्णेश्वर नगरपालिका |archive-url=https://web.archive.org/web/20220316075117/https://www.gokarneshwormun.gov.np/sites/gokarneshwormun.gov.np/files/documents/%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A3%E0%A5%87%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%B0%20%E0%A4%A8%E0%A4%97%E0%A4%B0%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE%20%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%96%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%88%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B8%20%E0%A4%AC%E0%A4%A6%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A5%87%20%E0%A4%85%E0%A4%AD%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%87%E0%A4%96_0.pdf |archive-date=2022-03-16}}</ref> | established_title1 = राजधानी | established_date1 = वि.सं. १८२६ चैत १०<ref>{{Cite book |last=अमात्य |first=साफल्य |url=https://books.google.com.np/books?id=HpNPAQAAMAAJ&dq |title=काठमाडौँ नगरायण: काठमाडौँ नगरको उद्भव, नगरायण, र सांस्कृतिक इतिहास |date=सन् १९९६ |page=८६ |publisher=नेपाल राजकीय प्रज्ञा प्रतिष्ठान |language=नेपाली}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://risingnepaldaily.com/opinion/relocating-the-capital |title=Relocating The Capital? |trans-title=राजधानी स्थानान्तरण गर्ने? |website=गोरखापत्र |language=अङ्ग्रेजी |accessdate=2022-03-18}}</ref> | established_title2 = सफाई अड्डा<ref>{{Cite web |url=https://ekagaj.com/article/pradesh-3/91502/?v=1 |title=काठमाडौँमा १०२ वर्षदेखिको समस्या​ : सफाई अड्डा महानगर बन्यो, फोहर व्यवस्थापन ज्युँका त्युँ |website=ई कागज |language=नेपाली |accessdate=2022-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230406050318/https://ekagaj.com/article/pradesh-3/91502/?v=1 |archive-date=2023-04-06 }}</ref> | established_date2 = वि.सं. १९७६ पुस २ (सवाल सनद् बमोजिम भोटाहिटीमा गठन)<ref name="सय वर्ष">{{Cite web |url=https://nayapatrikadaily.com/news-details/31590/2019-12-18 |title=स्थानीय तह अभ्यासका सय वर्ष |website=नयाँ पत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2022-03-18 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="सवाल">{{cite news |title=स्वायत्त शासन |url=http://inlogos.org/wp-content/uploads/2016/02/Swayatta_Shasan-2072-Issue-I.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20190414225227/http://inlogos.org/wp-content/uploads/2016/02/Swayatta_Shasan-2072-Issue-I.pdf |archive-date=वि.सं. २०७९ चैत १५ |date=वि.सं. २०७२ बैशाख |accessdate=वि.सं. २०७८ चैत २ |language=नेपाली |page=७ |publisher=स्वशासन अध्ययन प्रतिष्ठान }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220316075129/http://inlogos.org/wp-content/uploads/2016/02/Swayatta_Shasan-2072-Issue-I.pdf |date=2022-03-16 }}</ref> | established_title3 = म्युनिसिपालिटी | established_date3 = वि.सं. २००३ फागुन २<ref name="सय वर्ष"/><ref>{{Cite web |url=https://arthasamaya.com/news/detail/1161 |title=स्थानीय तह निर्वाचन इतिहासलाई फर्केर हेर्दा... |website=अर्थसमय |language=नेपाली |accessdate=2022-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221204162355/https://arthasamaya.com/news/detail/1161 |archive-date=2022-12-04 }}</ref> | established_title4 = नगरपालिका | established_date4 = वि.सं. २०१० भदौ १७<ref name="नगर वर्ष">{{Cite web |url=https://www.thenepaltop.com/news/224892 |title=कहिले-कहिले भएको थियो स्थानीय तह निर्वाचन? |website=द नेपाल टप |language=नेपाली |accessdate=2022-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221202042321/https://www.thenepaltop.com/news/224892 |archive-date=2022-12-02 }}</ref> | established_title5 = महानगरपालिका | established_date5 = वि.सं. २०५२ मङ्सिर २९<ref name="महानगर">{{cite news|title=नगर कार्यपालिकाको कार्यालय - काठमाडौँ महानगरपालिका |url=https://kathmandu.gov.np/wp-content/uploads/2021/08/Notice-publication.pdf |date=वि.सं. २०७८ |accessdate=वि.सं. २०७८ चैत २ |language=नेपाली |page=१ |publisher=काठमाडौँ महनगरपालिका कार्यालय}}</ref> | parts_type = वडा सङ्ख्या | parts = ३२ | seat_type = | seat = | government_footnotes = | government_type = स्थानीय सरकार | governing_body = काठमाडौँ महानगरपालिका | leader_party = | leader_title = [[नेपालका नगर प्रमुखहरूको सूची|कावा नगरप्रमुख]] | leader_name = [[सुनिता डङ्गोल]] <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | leader_title1 = | leader_name1 = | unit_pref = Metric <!-- square kilometers -->| area_total_km2 = 49.45 | area_metro_km2 = 899<!--- "Kathmandu Valley" is considered as a singular Metropolitan area by World Bank 2010. Source: https://www.worldbank.org/en/news/feature/2013/04/01/managing-nepals-urban-transition---> <!-- hectares -->| elevation_m = 1400 | population_footnotes = <ref name="नेपालको राष्ट्रिय जनगणना">{{cite news|url=http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf|title=नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०६८|date=वि.सं. २०७२ मङ्सिर २४|accessdate=वि.सं. २०७८ फागुन १|publisher=[[राष्ट्रिय योजना आयोग (नेपाल)|राष्ट्रिय योजना आयोग]]|agency=नेपाल सरकार|ref=केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग|archive-url=https://web.archive.org/web/20150213064822/http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf|archive-date=2015-02-13}}</ref> | population_as_of = [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|राष्ट्रिय जनगणना २०६८]] | population_total = 862400 | population_density_km2 = auto | population_rank = [[नेपालका सहरहरूको सूची|पहिलो]] | population_metro = | population_blank1_title = | population_blank1 = | timezone1 = [[नेपालको प्रमाणिक समय]] | utc_offset1 = +०५:४५ | postal_code_type = हुलाक कोड | postal_code = ४४६०८८ | area_code = ०१ | area_codes = <!-- for multiple area codes --> | iso_code = | website = [http://www.kathmandu.gov.np आधिकारिक वेबसाइट] | module = | footnotes = | other_name = कान्तिपुर, नेपाल मण्डल, येँ }} '''काठमाडौँ''' [[नेपाल]]को सङ्घीय [[राजधानी]] र नेपालको सबैभन्दा [[नेपालका सहरहरूको सूची|बढी जनसङ्ख्या]] भएको सहर हो।<ref name="स्थानीय तह">{{cite news |title=गाउँपालिका तथा नगरपालिकाको सङ्क्षिप्त परिचय पुस्तिका |url=https://mofaga.gov.np/download-notice/eyJpdiI6IjBSZ1g5ZlJJQkphMGZsMkp0WWhUU0E9PSIsInZhbHVlIjoic3c5enIycTNwbHhYUDllakRIWlBaK0xNRmwydjJMV25CczNKa3p6ajZ0aTdqdmRPWE9UXC9ZSnNiZVloNkRtbjciLCJtYWMiOiI2OTZmNjRiZjMyNmRjYjg3OTY5M2FkZTJkNGU5ZmM1YzYwOWNhNmQzYzgzOWY1Y2QyMzBjNmQ4MmFhY2ZhMDhlIn0= |date=वि.सं. २०७८ |accessdate=वि.सं. २०७८ चैत ५ |language=नेपाली |page=१८७ |publisher=सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय, नेपाल |archive-url=https://web.archive.org/web/20221129085606/https://mofaga.gov.np/download-notice/eyJpdiI6IjBSZ1g5ZlJJQkphMGZsMkp0WWhUU0E9PSIsInZhbHVlIjoic3c5enIycTNwbHhYUDllakRIWlBaK0xNRmwydjJMV25CczNKa3p6ajZ0aTdqdmRPWE9UXC9ZSnNiZVloNkRtbjciLCJtYWMiOiI2OTZmNjRiZjMyNmRjYjg3OTY5M2FkZTJkNGU5ZmM1YzYwOWNhNmQzYzgzOWY1Y2QyMzBjNmQ4MmFhY2ZhMDhlIn0= |archive-date=2022-11-29 }}</ref> यो महानगर [[बागमती प्रदेश]] तथा मध्य नेपालको अग्लो पठारको रूपमा रहेको [[काठमाडौँ उपत्यका]]मा १,३३७ मिटर (४,६०० फिट) को उचाइमा अवस्थित छ। यो भारतको [[श्रीनगर]] सहरपछि हिमालय पहाडी क्षेत्रमा अवस्थित दोस्रो ठुलो सहर हो र हिमालय पहाडी क्षेत्रको सबैभन्दा ठुलो महानगरीय क्षेत्र हो। [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं. २०७८ को जनगणना]] अनुसार यो महानगरको कुल जनसङ्ख्या ८,६२,४०० रहेको छ भने यहाँ २,३८,९६६ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="तथ्याङ्क">{{cite news |title=Population Ward Level 753 Local Unit |trans-title=७५३ स्थानीय तहको वडागत जनसङ्ख्या |url=https://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2018/12/Population_Ward_Level_753_Local_Unit.pdf |date=सन् २०१७ |accessdate=वि.सं. २०७८ चैत ५ |language=अङ्ग्रेजी |page=१२५ |publisher=केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग, नेपाल |archive-url=https://web.archive.org/web/20190214172717/http://cbs.gov.np/wp-content/upLoads/2018/12/Population_Ward_Level_753_Local_Unit.pdf |archive-date=2019-02-14 }}</ref> प्रागऐतिहासिक इतिहास भएको यो नगर ईशा पूर्व दोस्रो शताब्दीमा स्थापना भएको र विश्वको सबैभन्दा पुरानो निरन्तर बसोबास गर्ने ठाउँहरू मध्येको एक हो।<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/122223 |title=नेपाल चिनाउने 'नेपाल विद्या' |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-03-20}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/coin-speaks-the-history-189091 |title=इतिहास बोल्ने सिक्का |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-03-20}}</ref> यो उपत्यकालाई ऐतिहासिक रूपमा "[[नेपाल मण्डल]]" र मध्यकालमा "[[कान्तिपुर राज्य|कान्तिपुर]]" भनिन्थ्यो।<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/4611 |title='नेपाल खादलको वंशावली' |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-03-19}}</ref> यो उपत्यका प्राचीन कालदेखि [[नेवार जाति|नेवार मानिस]]हरूको मूल घरको रूपमा रहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/58677-58677 |title=आर्य सभ्यताको इतिहास |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-03-20}}</ref> हिमालयको फेदमा रहेको सर्वदेशीय सहरी सभ्यता बोकेको यो सहर [[नेपाल अधिराज्य]]को राजधानी र नेपालका कुलीन वर्गका दरबार, महल र [[बगैँचा|बगैँचा]]हरूद्वारा सुसज्जित छ। यो सहरमा सन् १९८५ देखि [[दक्षिण एसियाली क्षेत्रीय सहयोग सङ्गठन]]को मुख्यालय रहेको छ। काठमाडौँ धेरै वर्षदेखि [[नेपालको इतिहास]], [[कला]], [[संस्कृति]] र अर्थतन्त्रको केन्द्रको रूपमा रहँदै आएको छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/124998 |title=के लिच्छविकाल 'स्वर्णयुग' नै थियो ? |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-03-20}}</ref> यो महानगर क्षेत्रमा बहु-जातीय मानिसहरूको बसोबास रहेता पनि [[हिन्दु धर्म|हिन्दु]] र [[बौद्ध धर्म|बौद्ध]] धर्मावलम्बीहरू बहुसङ्ख्यक छन्।<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/hinduu-baudgh-ghulnmaa-pshuptinaath-172290 |title=हिन्दु–बौद्ध घुलनमा पशुपतिनाथ |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-03-21}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/127356 |title='नेपालमा ८५ प्रतिशत गैरहिन्दु छन्' |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-03-21}}</ref> धार्मिक र सांस्कृतिक चाडपर्वहरू काठमाडौँमा बसोबास गर्ने मानिसहरूको जीवनको एक प्रमुख हिस्सा हो।<ref>{{Cite web |url=https://udghoshdaily.com/?p=10336 |title=हाम्रा चाडपर्व र यसको मौलिकता |website=उद्घोष दैनिक |language=नेपाली |accessdate=2022-03-21}}</ref> यो नगरको अर्थतन्त्रको महत्वपूर्ण भाग [[पर्यटन]] हो। सन् २०१९ मा ट्रिपएडभाइजरद्वारा विश्वको शीर्ष पच्चीस पर्यटकीय गन्तव्यहरूको सूचीमा काठमाडौँ १९औँ स्थानमा थियो।<ref>{{Cite web |url=https://www.newssewa.com/content/kathmandu-visit.html |title=घुम्नैपर्ने विश्वका उत्कृष्ट २५ पर्यटकीय गन्तव्यको सूचीमा काठमाडौँ १९औँ स्थानमा |website=न्युजसेवा |language=नेपाली |accessdate=2022-03-21 }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> यस सहरलाई नेपाली हिमालयको प्रवेशद्वार मानिन्छ र [[विश्व सम्पदा क्षेत्र]]मा सूचीकृत [[वसन्तपुर दरबार क्षेत्र]], [[स्वयम्भूनाथ]], [[बौद्धनाथ]] र [[पशुपतिनाथ मन्दिर|पशुपतिनाथ]] यो सहरको ऐतिहासिकता तथा सुन्दरतालाई शोभामान बनाइरहेको छ।[[File: Kathmandu Photo College 2017.jpg|thumb|[[काठमाडौँ]] , [[नेपाल]] ]] इतिहासका विभिन्न कालखण्डमा विभिन्न राजवंशले शासन गरेको यो नगर [[नेपालको एकीकरण]] कालदेखि नेपालको राजधनीको रूपमा रहेको छ।<ref>{{Cite book |last=लेभी |first=सिल्भाँ |url=https://books.google.com.np/books?id=6uNJAQAAIAAJ&q |title=नेपाल, हिन्दु अधिराज्यको इतिहास |date=सन् २००५ |publisher=हिमाल किताब |page=३३ |language=नेपाली}}</ref> [[पृथ्वीनारायण शाह]]को नेतृत्वमा [[गोरखाली|गोर्खाली सेना]]ले [[काठमाडौँ उपत्यका]] विजय गरेपछि वि.सं. १८२६ चैत १० मा यो नगरलाई राजधानी बनाएका थिए। देशको राजधानी रहेकै कारण यो सहरमा [[राष्ट्रपति भवन|राष्ट्रपति निवास]], प्रधानमन्त्रीको कार्यालय ([[सिंहदरबार|सिंहदरवार]]), [[नेपाल सरकार]]को केन्द्रीय सचिवालय तथा मन्त्रालयहरू, सरकारी तथा निजी टेलिभिजन स्टेसनहरू लगायत उल्लेखनीय सङ्ख्यामा सरकारी तथा निजी रेडियोहरू र समाचार संस्थाहरू रहेका छन्। [[नेपाली सेना]]को केन्द्रीय कार्यालय जङ्गी अड्डा, सशस्त्र प्रहरी बलको प्रधान कार्यालय तथा [[नेपाल प्रहरी]]को केन्द्रीय कार्यालय पनि यसै नगरमा रहेका छन्। ==व्युत्पत्ति== काठमाडौँलाई आदिवासी [[नेवारी भाषा|नेपाल भाषा]]मा 'येँ' भन्ने गरिन्छ।<ref>{{Cite web |url=https://gorkhapatraonline.com/education/2021-03-13-33671 |title='येँ देय् म्हसीके' अर्थात् 'काठमाडौँ चिनौं ' पाठ्यपुस्तक विमोचन |website=गोरखापत्र |language=नेपाली |accessdate=2022-03-21}}</ref> काठमाडौँको [[नेपाली भाषा|नेपाली]] नाम [[हनुमान ढोका|काठमाडौँ दरबार क्षेत्र]]मा रहेको '[[काष्ठमण्डप]]'बाट आएको हो।<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/53232-53232 |title=काष्ठमण्डपः एउटा मायावी कथा |last=किरण |first=सुरेश |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-03-21}}</ref> [[संस्कृत|संस्कृत भाषा]]मा काष्ठको अर्थ 'काठ' र मण्डपको अर्थ 'देवपूजा गर्ने स्थान' हुन्छ। यो सार्वजनिक मण्डपलाई नेपाल भाषामा 'मरसतः' पनि भनिन्छ जसलाई [[मल्ल वंश|मल्लकालीन]] राजा [[लक्ष्मीनरसिंह मल्ल]]को पालामा बिसेत<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/kaasstthmnnddp-punh-nirmaann-85-prtisht-smpnn-173018 |title=काष्ठमण्डप पुनः निर्माण ८५ प्रतिशत सम्पन्न |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-03-22}}</ref> नामक व्यक्तिले सन् १५९६ मा पुनर्निर्माण गरेका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://www.setopati.com/cover-story/katha-ye:/189887/ |title=पाँचौं शताब्दीदेखि पाँचपटक बनेको काष्ठमण्डप |last=श्रेष्ठ |first=सुदीप |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2022-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220126153644/https://www.setopati.com/cover-story/katha-ye:/189887 |archive-date=2022-01-26 }}</ref> तीन तले यो संरचना पूर्णतया काठले बनेको थियो र यसमा कुनै फलामको कील वा कुनै समर्थन प्रयोग गरिएको थिएन।<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/koseli/2021/04/24/16192339260267154.html |title=काष्ठमण्डपको काष्ठ–कथा |last=किरण |first=सुरेश |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-03-21}}</ref> पौराणिक कथा अनुसार यस मण्डपको [[छाने शैली|प्यागोडा]] निर्माण गर्न प्रयोग गरिएको सबै काठ एउटै रूखबाट प्राप्त भएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://nepalmag.com.np/history/2017/06/13/20170613184503 |title=काष्ठमण्डपको जगभित्र लुकेको कथा |website=नेपाल पत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2022-03-21}}</ref> वि.सं. २०७२ सालमा नेपालमा गएको [[विसं २०७२ को महाभूकम्प|ठुलो भूकम्प]]मा यस मण्डपको संरचना भत्किएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/68151/2021-08-04 |title=काष्ठमण्डप पुनर्निर्माण ११ हजार क्युफिट काठको प्रयोग, कहिलेसम्म सकिएला ? |last=गौतम |first=गोकर्ण |website=नयाँ पत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2022-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211023134926/https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/68151/2021-08-04 |archive-date=2021-10-23 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.karobardaily.com/news/166428 |title=काष्ठमण्डप पुनर्निर्माणको काम सकियो |website=कारोबार दैनिक |language=नेपाली |accessdate=2022-03-21}}</ref> २०औँ शताब्दीको अन्तमा लेखिएका पुरानो पाण्डुलिपिहरूको पुष्पिका [[नेपाल मण्डल]]मा काठमाडौँलाई काष्ठमण्डप [[महानगर]] भनेर सम्बोधन गरिएको छ।<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/prdesh-nmbr-3-ko-naam-nepaal-mnnddl-raakhn-maag-128648 |title=प्रदेश नम्बर ३ को नाम 'नेपाल मण्डल' राख्न माग |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-03-21}}</ref> महानगरको अर्थ 'महान सहर' हुने गर्छ। यो सहरलाई हालसम्म पनि [[बौद्ध धर्म|बौद्ध]] भिक्षु तथा पुजारीहरूले काष्ठमण्डप नै भन्ने गरेका छन्। यसैकारण काठमाडौँलाई काष्ठमण्डप पनि भन्ने गरिन्छ। मध्ययुगमा यो सहरलाई '[[कान्तिपुर राज्य|कान्तिपुर]]' पनि भनिन्थ्यो।<ref>{{Cite web |url=https://saptahik.com.np/travelling/2019/05/30/20190530085457 |title=खुम्चिँदै गएको हाम्रो सहर |last=नेपाली |first=किशोर |website=साप्ताहिक |language=नेपाली |accessdate=2022-03-21}}</ref> यो नाम दुई [[संस्कृत|संस्कृत शब्द]] 'कान्ति' र 'पुर' बाट आएको हो। कान्ति शब्दको अर्थ 'सौन्दर्य' हुन्छ र प्रायः प्रकाशसँग सम्बन्धित छ तथा पुरको अर्थ 'ठाउँ' हुन्छ यसैले यो सहरले 'प्रकाशको सहर' भन्ने अर्थ दिन्छ। आदिवासी नेवार समुदायले, काठमाडौँलाई 'येँ देश' तथा [[ललितपुर महानगरपालिका|पाटन]] र [[भक्तपुर नगरपालिका|भक्तपुर]]लाई क्रमशः 'यल देश' र 'ख्वप देश' भन्ने गर्छन्।<ref>{{Cite web |url=https://www.sanghunews.com/content/24371 |title=मच्छिन्द्रनाथ देवता भन्दा पनि कृषि वैज्ञानिक हुन् |website=साँघु समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-03-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221203092630/https://www.sanghunews.com/content/24371 |archive-date=2022-12-03 }}</ref> 'यम्बु' शब्दको छोटो रूप 'येँ' हो, जसले मूलतः काठमाडौँको उत्तरी आधा भागलाई बुझाउने गर्छ। काठमाडौँको पुरानो उत्तरी बस्तीलाई 'याम्बी' र दक्षिणी बस्तीलाई 'यँगाल' भनेर चिनिन्थ्यो। == इतिहास == काठमाडौँका केही भागमा पुरातात्विक उत्खननले प्राचीन सभ्यताका प्रमाण फेला पारेको छ। विभिन्न कालखण्डमा गरिएका उत्खननबाट प्राप्त प्राचीन बस्तुहरू मध्ये मालिगाउँबाट प्राप्त एक मूर्तिमा सन् १८५ उल्लेख रहेको छ।<ref>{{Cite web |url=http://www.ekantipur.com/nepal/article/?id=1485 |title=सुस्त उत्खनन |date=2010-09-11 |website=नेपाल पत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2022-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100911000320/http://www.ekantipur.com/nepal/article/?id=1485 |archive-date=2010-09-11}}</ref> [[चाबहिल]]मा अवस्थित [[अशोक|सम्राट अशोक]]को पुत्रीद्वारा निर्मित [[धन्दो चैत्य]]को उत्खननले [[ब्राह्मी लिपि]]मा शिलालेख भएको इँटा फेला परेको थियो। [[पुरातत्त्वशास्त्र|पुरातत्वविदहरूका]] अनुसार यो दुई हजार वर्ष पुरानो हुने सम्भावना रहेको छ।<ref>{{Cite web|url=https://www.himalkhabar.com/news/14401|title=काठमाडाै‌ भन्दा पुरानाे सभ्यता दाेलखा |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-03-11}}</ref> ढुङ्गाका शिलालेखहरू सम्पदा स्थलहरूमा सर्वव्यापी तत्व हुन् र नेपालको इतिहासका प्रमुख स्रोत हुन्। सन् १६२८ को [[वसन्त|वसन्त ऋतु]]मा पुर्तगाली रोमन पादरी होआओ काब्राल [[काठमाडौँ उपत्यका]] भएर गएको र [[नेपाल अधिराज्य]]को राजधानी काठमाडौँ रहेको आफ्नो यात्रा वृतान्तमा वर्णन गरेका थिए<ref>{{Cite web |url=https://www.setopati.com/blog/23518/ |title=नेपाली क्रिश्चियन इतिहासलाई नियाल्दा |last=पोखरेल |first=जगदीश |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2022-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220321150219/https://www.setopati.com/blog/23518/ |archive-date=2022-03-21 }}</ref> र त्यस समयमा सम्भवतः काठमाडौँका राजा लक्ष्मीनरसिंह मल्लले उनलाई [[तिब्बत]]बाट [[भारत]] जाँदै गर्दा कृपापूर्वक स्वागत गरेका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/3260/2019-01-15 |title=इसाईबारे पृथ्वीनारायण |website=नयाँ पत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2022-03-21 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> पुरातात्विक रूपले काठमाडौँमा मानव वस्ती धेरै प्राचीन समयदेखि रहेको पाइन्छ।<ref>{{Cite web |url=https://jhannaya.nayapatrikadaily.com/news-details/217/2019-05-11 |title=काठमाडौँका अद्भुत चार |website=नयाँ पत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2022-03-11 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> काठमाडौँमा नवपाषाण युगका अवशेषहरू भेट्टाइएका छन्।<ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2019/07/779613 |title=काठमाडौँलाई कस्तो शहर बनाउने ? प्राचीन कि आधुनिक ? |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-03-11}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://baahrakhari.com/index.php/news-details/212471/ |title=किन राजधानी अन्तै सारे यी देशले ? |website=बाह्रखरी |language=नेपाली |accessdate=2022-03-21 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===प्राचीन काल=== काठमाडौँ नगरको प्राचीनतम् इतिहास धार्मिक ग्रन्थ, परम्परागत मिथक, किंवदन्ती तथा वंशावलीहरूबाट प्राप्त गर्न सकिन्छ। नेपालको प्रमुख प्राचीन ग्रन्थ [[स्वयम्भू पुराण]]का अनुसार वर्तमान काठमाडौँमा कुनै समय [[नागदह]] नामको विशाल र गहिरो ताल सर्पले भरिएको थियो। महाचीनबाट बुद्ध धर्मका बोधिसत्त्व [[मञ्जुश्री]]ले दहमा आलौकिक रश्मि देखेर यहाँ मानव वस्ती निर्माण गर्ने निधो गरेपछि दहको दक्षिणमा रहेको कच्छपाल पर्वतमा चन्द्रह्रास खड्गले प्रहार गरेर यहाँको पानी निकास गरिदिएका थिए।<ref>{{Cite web |url=http://www.shittalpati.com/index.php/Other/Art-Culture-Entertainment/6146 |title=गुँला पर्व र राँगाको सिङ फुक्ने चलन |website=शित्तलपाटी |language=नेपाली |accessdate=2022-03-22}}</ref> त्यसपछि उनले 'मञ्जुपट्टन'<ref>{{Cite book |last=मुनाकर्मी |first=लीलाभक्त |url=https://books.google.com.np/books?id=j60GAQAAIAAJ&q |title=मल्लकालीन नेपाल |date=सन् १९६८ |publisher=रत्न पुस्तक भण्डार |page=१६६ |language=नेपाली}}</ref> नामक सहर स्थापना गरे र धर्मकारलाई उपत्यकाको शासक बनाएर आफू चीनतर्फ लागेका थिए। केही समयपछि [[बाणासुर]] नामक राक्षसले नाका बन्द गरिदिए र उपत्यका फेरि तालमा परिणत भयो। त्यसपछि भगवान [[कृष्ण]] नेपाल आएर बाणासुरलाई मारेर फेरि पानी निकालेका थिए। उनले केही गोपालहरूलाई साथमा ल्याए र भुक्तमानलाई नेपालको राजा बनाएका थिए।<ref>{{Cite web |url=http://www.nepalmandal.com/content/7752.html |title=झीसं पत्याः यानाच्वनागु अन्धविश्वास |last=महर्जन |first=विपेन्द्र |website=नेपाल मण्डल |language=नेपाल भाषा |accessdate=2022-03-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120203210240/http://www.nepalmandal.com/content/7752.html |archive-date=2012-02-03 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://nepalmag.com.np/history/2016/10/16/20161016181055 |title=उसबेलाको नेपाल |website=नेपाल पत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2022-03-22}}</ref> [[शिव पुराण]]को कोटिरुद्र संहिता, अध्याय ११, श्लोक १८ ले पशुपति शिवलिङ्गका लागि प्रख्यात रहेको 'नयाँपाल सहर' भनेर उल्लेख गरेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/opinion/110378-1478152680.html |title=मुखर्जीको भ्रमण र पशुपति दर्शन |last=टण्डन |first=डा. गोविन्द |website=नागरिक न्युज |language=नेपाली |accessdate=2022-03-22}}</ref> नेपाल नामको उत्पत्ति सायद यसै नयाँपाल सहरबाट भएको भन्ने विश्वास गरिन्छ। मध्यकालीन लिच्छवी शासकहरू अघिको अवधिको धेरै थोरै ऐतिहासिक अभिलेखहरू पाइएका छन्। नेपाली राजतन्त्रको वंशावली [[गोपालराजवंशावली|गोपाल राजवंशावली]]का अनुसार [[लिच्छवि राज्य|लिच्छवि काल]]भन्दा पहिले काठमाडौँ उपत्यकाका शासकहरू गोपाल, महिषपाल, अभीर, किराँत र सोमवंशी थिए। किराँत राजवंश [[यलम्बर]]द्वारा स्थापित भएको थियो। किराँतकालमा पुरानो काठमाडौँको उत्तरी भागमा याम्बु नामको बस्ती थियो। [[चिनियाँ तिब्बती भाषा परिवार|चिनियाँ-तिब्बती भाषा परिवार]]का केही भाषाहरूमा अझै पनि काठमाडौँलाई याम्बु भनिन्छ। काठमाडौँको दक्षिणी भागमा 'मञ्जुपट्टन' नजिक यँगाल भनिने अर्को सानो प्राचीन बस्ती रहेको थियो।<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com.np/books?id=DOhFAQAAIAAJ&q |title=बुद्ध जयन्ती स्मारिका |date=सन् १९९३ |publisher=ॐ बुद्ध जयन्ती समारोह समिति |page=१७ |language=नेपाली}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://books.google.com.np/books?id=KRlHAQAAIAAJ&q |title=हेमराज भिन्तुना देश अभिनन्दन ग्रन्थ |date=सन् १९९४ |publisher=बोधी परिषद् |page=२८५ |language=संस्कृत}}</ref> सातौं किराँती शासक जितेदास्तीको पालामा बौद्ध भिक्षुहरू काठमाडौँ उपत्यकामा प्रवेश गरे र साँखुमा वन विहार स्थापना गरेका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://www.janabhav.com/news-detail/1862 |title=प्राचीन नेपालको गौरवशाली इतिहास |website=जनभाव |language=नेपाली |accessdate=2022-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211203213609/https://www.janabhav.com/news-detail/1862 |archive-date=2021-12-03 }}</ref> [[लुम्बिनी]]मा शाक्य वंशमाथि विरुढकद्वारा आक्रमण भएपश्चात् बचेका शाक्य र कोलियहरूको आगमन पश्चात काठमाडौँमा रहेका बस्तीहरूको नाम 'यम्बु'बाट कोलिग्राम र 'यँगाल'बाट दक्षिण कोलिग्राममा परिवर्तन भएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://nepalbuddhistnews.com/2021/08/1258 |title=काठमाडौँ उपत्यकासँग बौद्ध धर्म र संस्कारको प्राचीन सम्बन्ध |date=2021-08-14 |website=नेपाल बौद्ध समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-03-22}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/snsaarko-prtibimb-svymbhuu-mhaacaity-192244 |title=संसारको प्रतिबिम्ब स्वयम्भू महाचैत्य |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-03-22}}</ref> === किराँत काल === किराँत काल नेपालको इतिहासको एक काल खण्ड हो, जुन समयमा नेपालमा किराँतीहरूले शासन गर्दथे। किरातहरू सभ्य, सुसंस्कृत र लडाकू थिए । किरातको पालादेखि नेपालको मौलिक जीवनको क्रम बसेको थियो भन्छन् इतिहारकार राजाराम सुवेदी । काठमाडौं उपत्यकामा पशुपालन गरेर बसेका महिषपाल अभिरलाई धपाएर यो जातिले किरात सभ्यताको विकास गरेका थिए । प्रथम किराँती राजा यलम्बरले किराँत अधिराज्यको स्थापना गरेका थिए । काठमाडौँ उपत्यकामा पाइएका नि‍योलि‍थि‍क उपकरणहरूबाट यो थाहा पाइन्‍छ कि‍ नेपालमा मानि‍सको बसोबास कम्‍ति‍मा पनि‍ ९ हजार वर्ष पहि‍लादेखि‍ हुँदै आएको छ| यसले देखाएको छ कि मानिसहरू जुन शायद किराँत जातिका थिए लगभग २५०० वर्ष अगाडि यहाँ बसोबास गर्दथे। पुर्खाको कथन अनुसार नौलाख किराँती पहाडहरूको एक भुमिपुत्र मुलबासी हो, १९०३ वर्ष ८ महिना लामो ३१ पुस्ताले उपत्यकामा शासन गरेका थिए गरे भन्ने कुरा विभिन्न ऐतिहासिक स्रोतहरूमा उल्लेख गरिएको छ । किराँत राजा का सन्तानहरू मध्ये मा राई, लिम्बु, याक्खा, आदि इत्यादी जो नेपालमा मूल बासिको रुप मा चिनिन्छ। यलम्बर द्वारा स्थापित भएको थियो। किराँतकालमा पुरानो काठमाडौँको उत्तरी भागमा याम्बु नामको बस्ती थियो । केही भाषाहरूमा अझै पनि काठमाडौँलाई याम्बु भनिन्छ। काठमाडौँको दक्षिणी भागमा 'मञ्जुपट्टन' नजिक यँगाल भनिने अर्को सानो प्राचीन बस्ती रहेको थियो। सबै ३२ किरात राजा को एक सूची तल दिइएको छ । राजा श्री यलम्बर - ९० वर्ष, राजा श्री पेलं - ८१ वर्ष, राजा श्री मेलं - ८९ वर्ष, राजा श्री चंमिं - ४२ वर्ष, राजा श्री धस्कं - ३७ वर्ष राजा श्री वलंच - ३१ वर्ष ६ महिना, राजा श्री हुतिं - ४० वर्ष ८ महिना, राजा श्री हुरमा - ५० वर्ष, राजा श्री तुस्के - ४१ वर्ष ८ महिना, राजा श्री प्रसफुं - ३८ वर्ष ६ महिना, राजा श्री पवः - ४६ वर्ष, राजा श्री दास्ती - ४० वर्ष, राजा श्री चम्ब - ७१ वर्ष, राजा श्री कंकं - ५४ वर्ष, राजा श्री स्वनन्द - ४० वर्ष ६ महिना, राजा श्री फुकों - ५८ वर्ष, राजा श्री शिंघु - ४९ वर्ष ६ महिना, राजा श्री जुलम् - ७३ वर्ष ३ महिना, राजा श्री लुकं - ४० वर्ष, राजा श्री थोरम् - ७१ वर्ष, राजा श्री थुको - ८३ वर्ष, राजा श्री वर्म्म - ७३ वर्ष ६ महिना, राजा श्री गुंजं ७२ वर्ष ७ महिना, राजा श्री पुस्क - ८१ वर्ष, राजा श्री त्यपमि - ५४ वर्ष, राजा श्री मुगमम् - ५८ वर्ष, राजा श्री शसरू - ६३ वर्ष, राजा श्री गंणं - ७४ वर्ष, राजा श्री खिम्बुं - ७६ वर्ष, राजा श्री गिरीजं - ८१ वर्ष, राजा श्री खुरांज - ७८ वर्ष, राजा श्री गस्ती - ८५ वर्ष काठमाडौंलाई पहिले किरातहरूले नामकरण गरेका थिए जसलाई कोठमधुम भन्ने गर्थे किरातहरूको धर्म लाई मुक्धुम भनिन्छ। अहिले पनि राई, लिम्बु, याक्खाहरूको बस्तीमा कोट वा कोठ ठाउको नामकरण गरिन्छ जुन ठाउँ बिश्स्ता धर्म, कर्म, रितिर्वज, शिक्षा दिक्षा र गुठ को महान भूमिका राखिन्छ (कोठ + मुक्धुम = कोठमधुम) किरात राज्य पछि (कस्ठामण्डप) काठमाडौं राखिएको पाइन्छ राज्य गर्ने ठाउँ लाई कोट वा कोठ भनिन्छ कोट लाई २ किसिमले नामकरण गरिन्छ जुन पहिलो कोट एउटै मात्रै हुन्छ जुन अगाडि राखिन्छ जस्तै कोट + धर्म, ठाउँ र कुनै... दोस्रो कोट अन्तिम मा राखिन्छ जुन पहिलो कोट छुटिएर गाएको दाजु वा भई को राज्यलाई (शाख) कोट अन्तिममा राखिन्छ जस्तै : नगरकोट कोट+मण्डुम = काठमण्डु प्रमुख नगर+कोट = नगरकोट, चरी+कोट = चरीकोट शाख मानिन्छ । सम्राट अजातशत्रु (इ.पू. ४९३–४६२ इ.पू.) को पालामा मगध साम्राज्य विस्तारित भएको थियो । राज्यविस्तारका क्रममा अजातशत्रुले उत्तरी भारतका सबैजसो राज्यमाथि आक्रमण गरे । मगध साम्राज्यसँगको युद्धमा वैशाली गणराज्य तहसनहस भयो । वैशालीमा शासन गरिरहेका लिच्छवीहरूको भागाभाग भयो । उनीहरू भागेर नेपाल पसे । अजातशत्रुबाट पराजीत भएपछि वैशालीका लिच्छवीहरू उपत्यकामा सरणार्थी भएर आए । त्यस्तै कपिलवस्तुबाट शाक्य कुशीनगरबाट मल्ल र रामग्रामबाट कोलियहरू पनि नेपाल छिरे । विस्तारै सोझा र इमान्दार किरातीलाई आफ्नो बसमा पारी लिच्छवीहरूले शासनाधिकारमाथि कब्जा जमाए । इसाको प्रथम शताब्दीतिर उनीहरूले किरात राज्य हडपे । अन्तिम किराती राजा गस्तिलाई हराएर उनीहरूलाई कोशीपारि धकेले । यसरी करिब एक हजार वर्ष शासन गरेको किरात जातिको पतन भयो । किरात सभ्यताको विकास कहिलेदेखि भयो भन्नेमा इतिहासकारबिच फरक मत पाइन्छ । गोपाल वंशावली अनुसार बाह्रौँ किराती राजा जितेदास्तीका पालामा गौतम बुद्धका शिष्य आनन्द काठमाडौं आएका थिए । यो आँकडालाई आधार मान्ने हो भने किरात सभ्यता ३००० वर्षभन्दा पहिलेसम्म पुग्छ । ==== लिच्छवि काल ==== भारतीय गङ्गाको मैदानबाट लिच्छविहरू उत्तरमा बसाइँ सरेपछि किराँतहरूलाई पराजित गर्दै लगभग सन् ४०० मा लिच्छवि राजवंशको स्थापना गरेका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://www.setopati.com/cover-story/katha-ye:/189886/ |title=लिच्छविकालमा कसले कसरी शासन हत्याए? |last=श्रेष्ठ |first=सुदीप |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2022-03-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220521175714/https://www.setopati.com/cover-story/katha-ye:/189886/ |archive-date=2022-05-21 }}</ref> यस युगको समयमा लुम्बिनीमा विरुढकद्वारा शाक्यहरूको नरसंहार पछि उक्त युद्धबाट बाँचेकाहरू उत्तरतिर बसाइँ सरेका थिए भने कोलियको रूपमा लुकेर वन मठमा प्रवेश गरेका थिए। साँखुबाट उनीहरू यम्बु र यँगाल (लञ्जगवाल र मञ्जुपट्टन) गएर काठमाडौँको पहिलो स्थायी बौद्ध विहारको स्थापना गरेका थिए। यसले नेवार बौद्ध धर्मको आधार सृजना गरेको थियो<ref>{{Cite web |url=https://koliyakhabar.com/archives/187 |title=सरावलको बासा गाउ प्राचीन कोलिय गणराज्यको प्रमुख नगर ‘सज्जनेल नगर’ घोषणा |website=कोलिय खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-03-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220127022327/http://koliyakhabar.com/archives/187 |archive-date=2022-01-27 }}</ref>, जुन संसारमा एकमात्र जीवित संस्कृत आधारित बौद्ध परम्परा हो। तिनीहरूको प्रवाससँगै लिच्छवि युगको अधिकांश समय 'यम्बु'लाई कोलिग्राम भनिन्थ्यो र 'यँगाल'लाई दक्षिण कोलिग्राम भनिन्थ्यो। अन्ततः लिच्छवि शासक [[गुणकामदेव]]ले कोलिग्राम र दक्षिण कोलिग्रामलाई विलय गरी काठमाडौँ सहरको स्थापना गरेका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://kharibot.com/news-details/63156/2020-09-04 |title=कसरी शुरु भयो रातो मछिन्द्रनाथको भोटो जात्रा ? |website=खरिबोट |language=नेपाली |accessdate=2022-03-26}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.ukeraa.com/news/2021/10/13/10255 |title=किसान र राजाको सहयोगबाट स्थापना भएकी भद्रकाली |last=थपलिया |first=पुष्पा |website=युकेरा |language=नेपाली |accessdate=2022-03-26 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> यो सहर मञ्जुश्रीको तरवार चन्द्रह्रासको आकारमा डिजाइन गरिएको थियो। यो सहर [[अजिमा]]हरूद्वारा संरक्षित आठ ब्यारेकहरूले घेरिएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://rajdhanidaily.com/id/7563/ |title=पाहाँचः-हे र घोडेजात्रा |last=राउत |first=कुमार |date=2020-03-23 |website=राजधानी राष्ट्रिय दैनिक |language=नेपाली |accessdate=2022-03-26}}</ref> यी मध्ये एउटा ब्यारेक अहिले पनि [[भद्रकाली]] ([[सिंहदरबार]] अगाडि) प्रयोगमा रहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.aarthiksanjal.com/flash-news/49844.html |title=आज नवदुर्गा भगवतीको विशेष पूजा आराधना महानवमी पर्व मनाईंदै |date=2021-10-13 |website=आर्थिक सञ्जाल |language=नेपाली |accessdate=2022-03-26}}</ref> यो सहरले [[भारत]] र [[तिब्बत]]बीचको व्यापारमा महत्वपूर्ण नाका बिन्दुको रूपमा सेवा गरेको थियो, जसले [[वास्तुशास्त्र|वास्तुकला]]को क्षेत्रमा अत्यधिक वृद्धि गर्न सफल भएको थियो। मानगृह, कैलाशकूट भवन, भद्राधिवास भवन<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/literature/2020/09/19/16004841639672702.html |title=भद्राधिवासमा टेड रिकार्डी |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-03-26}}</ref> जस्ता भवनहरूको विवरण यस युगमा बस्ने यात्रु र भिक्षुहरूको संरक्षित तथा प्रकाशमा आएका यात्रा दस्तावेजहरूमा पाइन्छ।<ref>{{Cite web |url=https://nepalmag.com.np/history/2016/01/24/20160124130621 |title=कैलाशकूट भवन: स्वर्ण युगको स्वर्ण दरबार |website=नेपाल पत्रिका |last=गौतम |first=गोकर्ण |language=नेपाली |accessdate=2022-03-26}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.setopati.com/social/179024/ |title=कहीँ नभएको इतिहास हाँडीगाउँमा |last=श्रेष्ठ |first=सुदीप |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2022-03-26 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उदाहरणको लागि, ७औँ शताब्दीमा प्रसिद्ध चीनी यात्री ह्वेन साङले लिच्छवि राजा [[अंशुवर्मा]]को कैलाशकूट भवनको बारेमा वर्णन गरेका थिए। यो ऐतिहासिक व्यापारिक मार्गले दुवै क्षेत्रहरूबीच सांस्कृतिक आदानप्रदान पनि भएको थियो। काठमाडौँ उपत्यकाका आदिवासी बासिन्दाहरूको रूपमा रहेका [[नेवार जाति|नेवार]]हरूको कलात्मकता यस युगमा, उपत्यका भित्र र बृहत् हिमालय क्षेत्रभरि फैलिएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/arts/502711-1618633074.html |title=लिच्छविकालीन कला |last=मल्ल |first=मुकेश |website=नागरिक समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-03-26}}</ref> नेवार कलाकारहरूले आफ्ना छिमेकीहरूका लागि धार्मिक कला सिर्जना गर्दै एसियाभर व्यापक रूपमा यात्रा गरेका थिए। उदाहरणको लागि, [[अरनिको]]ले तिब्बत र चीन हुँदै आफ्ना स्वदेशी कलाकारहरूको समूहको नेतृत्व गरेका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/koseli/2020/08/28/159861509651481460.html?author=1 |title=लायकुको अन्तिम पर्खाल ! |website=कान्तिपुर समाचार |last=सापकोटा |first=दीपक |language=नेपाली |accessdate=2022-03-26}}</ref> तिब्बती सम्राट [[स्रोङ्चन गम्पो]]सँग विवाह गर्ने नेपालकी राजकुमारी [[भृकुटी]]ले तिब्बतमा [[बौद्ध धर्म|बुद्ध धर्म]]को परिचय गराउन महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेकी थिइन्।<ref>{{Cite web |url=https://motivatenews.com/archives/31855 |title=को हुन भृकुटी ? कसरी भयो तिब्बतमा उनको विवाह ? |date=2020-06-20 |website=मोटिभेट न्युज |language=नेपाली |accessdate=2022-03-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200624211148/http://motivatenews.com/archives/31855 |archive-date=2020-06-24}}</ref> ==== मल्ल काल ==== लिच्छवि कालको अन्त्यपछि नेपाल अधिराज्यमा [[मल्ल वंश|मल्ल काल]]को प्रारम्भ भएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/opinion/132620-1510717620.html |title=इतिहास पुनर्लेखन गर्नुपर्दैन ? |last=श्रेष्ठ |first=आदित्यमान |website=नागरिक समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-03-27}}</ref><ref name="टोखा">{{cite news |url=http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/contributions/pdf/CNAS_23_01_16.pdf |title=टोखा: एक ऐतिहासिक चर्चा |last=श्रेष्ठ |first=टेक बहादुर |accessdate=वि.सं. २०७८ चैत १३ |language=नेपाली |publisher=प्राचीन नेपाल |agency=नेपाल सरकार पुरातत्व विभाग |archive-url=https://web.archive.org/web/20220331075455/http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/contributions/pdf/CNAS_23_01_16.pdf |archive-date=2022-03-31 }}</ref> मल्ल कालको पहिलो राजाको रूपमा [[अरि मल्ल]]लाई मानिन्छ।<ref>{{Cite book |last=ज्ञवाली |first=सूर्यविक्रम |url=https://books.google.com.np/books?id=1d8GAQAAIAAJ&q |title=नेपाल उपत्यकाको मध्यकालीन इतिहास |date=सन् १९६२ |publisher=शाही नेपाल एकेडमी |page=४८ |language=नेपाली}}</ref> [[दिल्ली]]को [[मुगल साम्राज्य|मुगल शासक]]ले नेपालको दक्षिणी भागमा रहेको तिरहुत राज्यमा आक्रमण गरेपछि तिरहुतका शासकहरू उत्तरतर्फ काठमाडौँ उपत्यकातिर भागेर आएका थिए।<ref>{{Cite web |url=http://nepalihimal.com/article/7461 |title=काठमाडौँका रैथाने तिरहुतिया |last=चापागाईं |first=प्रज्जवल |website=हिमाल खबरपत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2022-03-27}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उनीहरूले नेपाली राजपरिवारसँग अन्तरविवाह गरेपछि यसले मल्ल युगको नेतृत्व गरेको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/arts/520311-1620447831.html |title=मध्यकालीन कला |last=मल्ल |first=मुकेश |website=नागरिक समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-03-27}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/koseli/2017/12/30/20171230092244.html?author=1 |title=जयस्थिति मल्लको वंश |last=दास |first=वाशुदेव लाल |website=कान्तिपुर दैनिक |language=नेपाली |accessdate=2022-03-27}}</ref> मल्ल युगको आरम्भमा [[खस राज्य|खस]] र [[टर्की|तुर्क]] [[मुसलमान|मुस्लिम]]हरूको आक्रमणले गर्दा यसको इतिहास उथलपुथल रहेको देखिन्छ।<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/koseli/2021/07/31/162770098452181413.html |title=नेपाली सङ्घीयता, उमेर : २६०० वर्ष |last=चाम्लिङ |first=भोगीराज |website=कान्तिपुर दैनिक |language=नेपाली |accessdate=2022-03-27}}</ref> वि.सं. १३१० सालमा नेपालमा आएको विनाशकारी भूकम्पले तत्कालीन राजा [[अभय मल्ल]]सहित काठमाडौँ उपत्यकाको एक तिहाई जनसङ्ख्याको ज्यान लिएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://saptahik.com.np/history/2015/06/15/17172 |title=भूकम्पमा परेर ज्यान गुमाउने राजा |website=साप्ताहिक पत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2022-03-27}}</ref> यी प्रकोपहरूले लिच्छवि युगको अधिकांश वास्तुकला (जस्तै मानगृह र कैलाशकूट भवन) को विनाश भएको थियो भने सहर भित्रका विभिन्न गुम्बाहरूमा सङ्कलन गरेर राखिएका साहित्यको क्षति भएको थियो। प्रारम्भिक कठिनाइहरूलाई छिचोल्दै काठमाडौँले पुन: आफ्नो लोकप्रियता कायम गर्न सफल भएको थियो। मल्ल युगको अधिकांश समयमा काठमाडौँले भारत र तिब्बतबीचको व्यापारमा प्रभुत्व जमाएको थियो। नेपाली मुद्रा बृहत् हिमालय क्षेत्रको व्यापारमा मानक मुद्रा बनेको थियो।<ref name="मुद्रा">{{cite news|url=https://www.nepjol.info/index.php/hj/article/download/34695/27236/101251 |title=इतिहास र संस्कृतिको स्रोतका रूपमा प्राचीन र मध्यकालीन नेपाली मुद्रा |last=काफ्ले |first=डा. डोलराज |accessdate=वि.सं. २०७८ चैत १३ |language=नेपाली |publisher=हिस्टोरिक जर्नल |agency=नेपाल जोल}}</ref> मल्ल युगको उत्तरार्धमा, काठमाडौँ उपत्यकाभित्र चार सुदृढ सहरहरू [[कान्तिपुर राज्य|कान्तिपुर]], ललितपुर, भक्तपुर र कीर्तिपुर समावेश गरेको थियो। यी चारै सहरहरूले त्यस ताका नेपालमा राज्य गरिरहेको मल्ल महासङ्घको राजधानीको रूपमा सेवा गरेका थिए। यी सहररूले कला, वास्तुकला, सौन्दर्यशास्त्र र व्यापारमा एक-अर्कासँग प्रतिस्पर्धा गर्दै विकासको बाटो खोलेका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://www.nagariktimes.com/2018/03/38245/ |title=मल्लकालदेखि आधुनिककालसम्म : यसरी भयो नेपाली रङ्गमञ्चको विकास |website=नागरिक टाइम्स |language=नेपाली |accessdate=2022-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230406050319/https://www.nagariktimes.com/2018/03/38245/ |archive-date=2023-04-06 }}</ref> यस अवधिका राजाहरूले सार्वजनिक भवनहरू, दरबार क्षेत्रहरू र मन्दिरहरूको निर्माण, साथै जलस्रोतहरूको विकास, [[गुठी]]हरूको संस्थागतीकरण, कानूनको संहिताकरण, नाटक लेखन तथा सहरका चोकहरूमा नाटकहरूको प्रदर्शनमा उल्लेखनीय योगदान गरेका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/arts/119083-1490668080.html |title=‘मध्यकाल र मल्लकालका नाटकबारे अनुसन्धान जरुरी’ |website=नागरिक समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-03-27}}</ref> [[भारत]], [[तिब्बत]], [[चीन]], [[इरान|फारस]] र [[युरोप]] लगायतका ठाउँबाट विचारधाराको आगमन भएको प्रमाण राजा [[प्रताप मल्ल]] पालाको ढुङ्गाको शिलालेखमा पाइन्छ।<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/news/2022/01/24/164299214227314055.html |title=प्रताप मल्लकालीन शिलालेख प्रहरी चौकी आँगनमा |last=भट्टराई |first=देवेन्द्र |website=कान्तिपुर दैनिक |language=नेपाली |accessdate=2022-03-27}}</ref><ref name="शिलालेख">{{cite news |url=http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/ancientnepal/pdf/ancient_nepal_13_03.pdf |title=प्रताप मल्लका पालाका पाँच अभिलेख |last=रेगमी |first=जगदीशचन्द्र |accessdate=वि.सं. २०७८ चैत १३ |language=नेपाली |publisher=प्राचीन नेपाल |agency=नेपाल सरकार पुरातत्व विभाग |archive-url=https://web.archive.org/web/20220331075300/http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/ancientnepal/pdf/ancient_nepal_13_03.pdf |archive-date=2022-03-31 }}</ref> यस युगबाट तिनीहरूको तान्त्रिक परम्परा (जस्तै तान्त्रख्यान), चिकित्सा (जस्तै हरमेखला), धर्म (जस्तै मूलदेवशाशिदेव), कानून, नैतिकता र इतिहासको वर्णन गर्ने पुस्तकहरू फेला परेका छन्। सन् १३८१ मा लेखिएको संस्कृत-नेपाल भाषाको शब्दकोश अमरकोश पनि फेला परेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.khabarhub.com/2021/28/283694/ |title=फेरि संस्कृत भाषाविरुद्ध प्रचार अभियान ! |last=झा |first=देवेश |website=खबरहब |language=नेपाली |accessdate=2022-03-30}}</ref> यस युगका वास्तुकलाका रूपमा उल्लेखनीय भवनहरूमा [[वसन्तपुर दरबार क्षेत्र|काठमाडौँ दरबार क्षेत्र]], [[पाटन दरबार क्षेत्र]], [[भक्तपुर दरबार क्षेत्र]], कीर्तिपुरको पुरानो दरबार, [[पाँचतले मन्दिर|न्यातपोल]], [[पचपन्नझ्याले दरबार]]<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/55-jhyaale-drbaarkaa-mllkaaliin-bhittecitr-naasindai-108305 |title=५५ झ्याले दरबारका मल्लकालीन भित्तेचित्र नासिँदै |last=खाईजू |first=ईश्वरकाजी |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-03-27}}</ref>, [[कुम्भेश्वर मन्दिर|कुम्भेश्वर]], [[कृष्ण मन्दिर]] र अन्य समावेश छन्।<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/8756 |title=कृष्ण मन्दिर जीर्णोद्धार सम्पन्न, सर्वसाधारणका लागि खुला |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221006142804/https://www.himalkhabar.com/news/8756 |archive-date=2022-10-06 }}</ref> ===मध्यकालिक युग=== ==== प्रारम्भिक शाह काल ==== वि.सं. १८२५ सालमा [[कान्तिपुरको युद्ध|काठमाडौँको युद्ध]]पछि [[गोरखा राज्य]]ले मल्ल सङ्घको अन्त्य गरेको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/ampnews/2017-09-23/20170923104348.html |title=जसले नेपालको जग बसाए |last=वैद्य |first=तुलसीराम |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-03-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220330030011/https://ekantipur.com/ampnews/2017-09-23/20170923104348.html |archive-date=2022-03-30}}</ref> यसले काठमाडौँमा आधुनिक युगको सुरुवात गरेको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/opinion/2022/01/08/164165132466842421.html |title=पञ्चायती: एकीकरणको बहस |last=श्री |first=आहुति |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-03-30}}</ref> [[कीर्तिपुरको युद्ध]]मा गोरखाली सेनाको विजय नै काठमाडौँ उपत्यकामाथि गोरखालीहरूको विजयको सुरुवात थियो। काठमाडौँ उपत्यकाको विजय पश्चात् गोरखाका राजा [[पृथ्वीनारायण शाह]]ले काठमाडौँलाई नेपालको राजधानी बनाएका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/2043 |title=पृथ्वीनारायणको रणनीति |last=नेपाल |first=ज्ञानमणि |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-03-30}}</ref> यस युगको प्रारम्भिक अवधिमा, काठमाडौँले आफ्नो विशिष्ट संस्कृतिलाई कायम राखेको थियो। वसन्तपुरको नौ तले [[धरहरा]] जस्ता विशेषत: नेपाली वास्तुकला भएका भवनहरू यस युगमा निर्माण भएका थिए। यसका साथै यस कालका शासकहरूले आफ्नो भूभागलाई जोगाउँदै सीमा विस्तार गर्ने अभिप्राय राखेका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/ampnews/2016-01-11/20160111084545.html?is_ifooter=1 |title=पृथ्वीनारायण शाहको सान्दर्भिकता |last=पन्त |first=रघु |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-03-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220330030408/https://ekantipur.com/ampnews/2016-01-11/20160111084545.html?is_ifooter=1 |archive-date=2022-03-30}}</ref> अस्थिर राजनीतिक अवस्था र नेपालको छिमेकी राष्ट्रहरूसँगको निरन्तर युद्धका कारण यो कालमा व्यापारमा अत्यधिक गिरावट देखिएको थियो। [[भीमसेन थापा]]ले [[इङ्ल्यान्ड|ग्रेट ब्रिटेन]]विरुद्ध [[फ्रान्स]]लाई समर्थन गरेका थिए जसले काठमाडौँमा आधुनिक सैन्य ब्यारेकहरू सहित आधुनिक सैन्य संरचनाहरूको विकास भएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://www.gorkhasamachar.com/2019/07/26/34313 |title=भीमसेन थापालाई किन सम्झिने ! |last=बस्नेत |first=श्रीरामसिंह |date=2019-07-26 |website=गोरखा समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-03-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225173913/https://www.gorkhasamachar.com/2019/07/26/34313 |archive-date=2021-02-25 }}</ref> ==== राणा शासन काल ==== वि.सं. १९०३ भदौ ३१ गते हनुमानढोका दरबार नजिकै भएको [[कोत पर्व]]बाट नेपालमा [[राणा वंश|राणा शासन]] सुरु भएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://saptahik.com.np/archives/2019/06/02/20190602123127 |title=नेपालको इतिहासमा घटेका केही ठुला हत्याकाण्ड |website=साप्ताहिक |language=नेपाली |accessdate=2022-03-30}}</ref> यस नरसंहारका क्रममा [[जङ्गबहादुर राणा]] र उनका समर्थकहरूले नेपालका अधिकांश उच्च पदस्थ अधिकारीहरूको हत्या गरेका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/111260 |title=राणा शासनमा सडकको झमेला |website=हिमाल खबर |last=रिसाल |first=भैरव |language=नेपाली |accessdate=2022-03-30}}</ref> कोत पर्व लगत्तै नेपालको अर्को चर्चित काण्ड, [[भण्डारखाल पर्व]] पनि काठमाडौँमा कुँवर र उनका समर्थकहरूले गराएका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/115863 |title=कुँवरबाट कसरी राणा बने जङ्गबहादुर? |last=दिक्पाल |first=राजकुमार |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-03-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201112013927/https://www.himalkhabar.com/news/115863 |archive-date=2020-11-12 }}</ref> राणा शासनको समयमा, काठमाडौँको गठबन्धन ब्रिटिस विरोधीबाट ब्रिटिस समर्थकमा सरेको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/122173 |title=नेपाल–बेलायत सम्बन्धकाे २०० वर्ष : अझै बाँकी छ सम्बन्धमा संशय |website=हिमाल खबर |last=कन्दङ्वा |first=डा. राम |language=नेपाली |accessdate=2022-03-30}}</ref> यसै समर्थन तथा प्रभावका कारण पश्चिमी युरोपेली वास्तुकलाको शैलीमा काठमाडौँस्थित भवनहरूको निर्माण गर्न नेतृत्व गरेको थियो। यीमध्ये सबैभन्दा चर्चित भवनहरूमा [[सिंहदरबार]], [[स्वप्न बगैँचा]], [[राष्ट्रपति भवन|शितल निवास]] र पुरानो [[नारायणहिटी दरबार सङ्ग्रहालय|नारायणहिटी दरबार]] पर्छन्। काठमाडौँ उपत्यकाको पहिलो आधुनिक व्यापारिक सडक ‘[[न्यु रोड, काठमाडौँ|न्युरोड]]’ पनि यही कालखण्डमा बनेको थियो। [[त्रि-चन्द्र कलेज|त्रिचन्द्र कलेज]] (नेपालको पहिलो कलेज), [[दरबार हाई स्कुल]] (नेपालको पहिलो आधुनिक विद्यालय) र [[वीर अस्पताल]] (नेपालको पहिलो अस्पताल) यस युगमा काठमाडौँमा बनेका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2021/04/942838 |title=राणाकालको वास्तुकला |last=अर्याल |first=सुदर्शन |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-03-30}}</ref> यस युगमा शिक्षा भने विशेषाधिकार प्राप्त वर्गको लागि मात्र पहुँचयोग्य थियो। राणा शासन काललाई निरङ्कुश, आर्थिक शोषण र धार्मिक उत्पीडनद्वारा चिह्नित गर्ने गरिन्छ।<ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/opinion/454101-1612852653.html |title=के त्यस्तो पनि दिन थियो ? |last=श्रेष्ठ |first=आदित्यमान |website=नागरिक समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-03-30}}</ref> ==भूगोल== [[काठमाडौँ उपत्यका]]को उत्तरपश्चिमी भाग र [[बागमती नदी]]को उत्तरमा रहेको काठमाडौँ सहरले {{convert|50.7|km2|1|abbr=on}} क्षेत्रफल ओगटेको छ। समुद्र सतहदेखि यसको औसत उचाइ {{convert|1400|m|ft|sigfig=2}} रहेको छ। काठमाडौँ उपत्यकाभित्र रहेका अन्य नगरपालिकाहरूले यो सहरसँग सीमा साझा गर्दछ। यो सहरलाई बागमती नदीको दक्षिणमा रहेको [[ललितपुर महानगरपालिका]]ले रिङरोडले घेरिएको एउटा सहरी क्षेत्र बनाउँछ भने दक्षिणपश्चिममा [[कीर्तिपुर नगरपालिका]] र पूर्वमा [[मध्यपुर थिमी नगरपालिका]]ले गरेको छ। यसै प्रकार यो सहरको उत्तरमा [[नागार्जुन नगरपालिका|नागार्जुन]], [[तारकेश्वर नगरपालिका|तारकेश्वर]], [[टोखा नगरपालिका|टोखा]], [[बूढानीलकण्ठ नगरपालिका|बुढानीलकण्ठ]], [[गोकर्णेश्वर नगरपालिका|गोकर्णेश्वर]] र [[कागेश्वरी मनोहरा नगरपालिका]] रहेका छन्। यद्यपि, सहरी परिवेश र व्यवस्थापन यसको छिमेकी नगरपालिका [[भक्तपुर नगरपालिका|भक्तपुर]]सम्म फैलिएको छ र यसले लगभग सम्पूर्ण काठमाडौँ उपत्यकालाई समेट्ने गर्छ। {{wide image|Panoramic view of Kathmandu Valley from Swoyambhu hill.jpg|800px|align-cap=center|स्वयम्भूबाट देखिएको काठमाडौँ उपत्यकाको प्यानोरेमिक दृश्य}} {{Geographic location |Centre = काठमाडौँ महानगरपालिका |North = [[टोखा सरस्वती|टोखा]] / [[बूढानीलकण्ठ नगरपालिका|बुढानीलकण्ठ]] |Northeast = [[गोकर्णेश्वर नगरपालिका|गोकर्णेश्वर]] |East = [[कागेश्वरी मनोहरा नगरपालिका|कागेश्वरी मनोहरा]] |Southeast = [[मध्यपुर थिमी नगरपालिका|मध्यपुर थिमी]] |South = ''[[बागमती नदी]]''<br />[[ललितपुर महानगरपालिका|ललितपुर]] |Southwest = [[कीर्तिपुर नगरपालिका|कीर्तिपुर]] |West = [[नागार्जुन नगरपालिका|नागार्जुन]] |Northwest = [[तारकेश्वर नगरपालिका|तारकेश्वर]] }} उपत्यकाको मुख्य नदीको रूपमा रहेको बागमती र यसका सहायक नदीहरू, जसमध्ये [[विष्णुमती नदी|विष्णुमती]], धोबीखोला, मनोहरा खोला, हनुमन्ते खोला र टुकुचा खोला प्रमुख छन्। यी उपत्यकाका आठ नदीहरूले काठमाडौँलाई विच्छेद गरेको छ। यी नदीहरू {{convert|1500|-|3000|m|ft}} को उचाइबाट उत्पत्ति हुन्छन् र नदीसँगै रहेका डाँडाहरूले काठमाडौँ र यसको उपत्यकाबाट पहुँच प्रदान गर्दछ। कुनै समय नागार्जुन पहाडबाट बालाजुहुँदै काठमाडौँसम्म एउटा पुरानो नहर बगेको थियो जुन हाल आएर लोप भइसकेको छ। काठमाडौँ सहर र वरपरका उपत्यकाहरू 'पर्णपाती मनसुनी वन क्षेत्र' (१,२००–२,१०० मिटर (३,९००–६,९०० फिट)) को उचाइमा छन्, जुन नेपालका लागि परिभाषित पाँच वनस्पति क्षेत्रहरू मध्ये एक हो। यस क्षेत्रमा उम्रिने प्रमुख रूखका प्रजातिहरूमा [[कटुस]] लगायतका रुख र उच्च उचाइमा कोणधारी रूखहरू पाइने गर्छन्। <gallery mode="packed"> चित्र:2015-03-08 Swayambhunath, Katmandu, Nepal.jpg|काठमाडौँ सहरीकरण चित्र:Kathmandu, Nepal.JPG|काठमाडौँ महानगरीय क्षेत्र (हल्का खैरो, तस्विर केन्द्र) वरपरका हरियो, वनस्पति ढलानहरूमा वन आरक्ष र राष्ट्रिय निकुञ्ज दुवै समावेश छन्। चित्र:Kathmandu City during monsoon.jpg|[[अरनिको राजमार्ग]]ले काठमाडौँलाई [[भक्तपुर नगरपालिका|भक्तपुर]] र त्यसपछि चिनियाँ सीमासँग जोड्ने गर्छ। चित्र:Evening view of the mountain range from Patan, Lalitpur.jpg|पृष्ठभूमिमा [[गौरीशङ्कर हिमाल]]सँग पूर्वोत्तर काठमाडौँ। </gallery> ===काठमाडौँ प्रशासन=== देशको राजधानीको रूपमा रहेको काठमाडौँमा स्थानीय प्रशासनको आरम्भ तत्कालीन राणा प्रधानमन्त्री [[चन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा|चन्द्रशमशेर राणा]]ले गरेका थिए। 'ए श्रेणी'का राणा तथा शासकवर्गहरू हिड्ने बाटो सफा तथा व्यवस्थित गर्नुपर्ने अभिप्रायले गर्दा उनले वि.सं. १९७६ पुस २ गते सवाल सनद जारी गर्दै खड्ग निशान लगाएर भोटाहिटीमा सफाई अड्डाको स्थापना गरेका थिए।<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=ujK0AAAAIAAJ&newbks=0& |title=नेपालको संवैधानिक इतिहास र राजनीति |last=गौतम |first=राजेश |date=सन् १९९७ |publisher=रत्न पुस्तक भण्डार |language=नेपाली |page=८ |accessdate=2023-03-29}}</ref><ref name="सय वर्ष"/> सफाई अड्डाको प्रशासनिक व्यवस्थापनमा रैती दुनियाँबाट सात जना भलादमी सदस्यहरू र तत्कालीन राणा सरकारका तर्फबाट चेयरम्यान, भाइस चेयरम्यान, इन्जिनियर र म्युनिसिपालिटी हाकिम गरेर ११ जनाको समिति बनाएका थिए।<ref name="सवाल"/> नेपालमा यसलाई नै स्थानीय प्रशासन विकेन्द्रीकरणको पहिलो प्रयास तथा जनताहरूको समेत प्रत्यक्ष पहुँच र नजिकको सरकारी अड्डाको संस्थागत संरचना मान्ने गरिन्छ। प्रारम्भिक समयमा सफाई अड्डाको स्थापना हुँदा यसलाई तल्लो फाँट र माथिल्लो फाँट गरी २ फाँटमा विभाजन गरिएको थियो जसलाई सुधार गर्न, जनताको काम व्यवस्थापन गर्न र अड्डाको कार्य क्षेत्र फराकिलो बनाउन तत्कालीन राणा प्रधानमन्त्री [[भीम शमशेर जङ्गबहादुर राणा|भीम शमशेर राणा]]ले वि.सं. १९८८ मा सवाल सनद जारी गरेका थिए।<ref>{{Cite web|url=https://nepalmag.com.np/literature/2014/07/13/7158|title=रोलक्रम परिवर्तन र प्रजातन्त्रको उदय|last=आचार्य|first=सन्तोष|website=नेपाल पत्रिका|language=नेपाली|access-date=2022-04-03}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.kathmandu.gov.np/cityatglance/index.html|title=नगर परिचय|date=2006-05-01|website=काठमाडौँ महानगरपालिका कार्यालय|language=नेपाली|access-date=2022-04-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20070702223544/http://www.kathmandu.gov.np/cityatglance/index.html|archive-date=2007-07-02}}</ref> सफाई अड्डाको रूपमा २८ वर्षसम्म काम गरेपछि वि.सं. २००३ फागुन २ गते तत्कालीन राणा प्रधानमन्त्री [[पद्म शमशेर जङ्गबहादुर राणा|पद्म शमशेर राणा]]ले आफ्नै निवासमा मानिसहरू भेला पारी भोटाहिटी सफाइ अड्डालाई 'काठमाडौँ म्युनिसिपालिटी' घोषणा गरेका थिए। [[राणा वंश|राणा शासन]]कै समयमा वि.सं. २००६ चैत २७ गते तत्कालीन राणा प्रधानमन्त्री [[मोहन शमशेर जङ्गबहादुर राणा|मोहन शमशेर राणा]]ले नेपालमा नगर पञ्चायत ऐन, २००६ जारी गरेर लागु गरेपछि 'काठमाडौँ म्युनिसिपालिटी' नगर पञ्चायत बन्न पुगेको थियो।<ref name="सवाल" /> देशमा राणा शासनको अन्त्य र [[लोकतन्त्र|प्रजातन्त्र]]को उदय भएसँगै वि.सं. २०१० जेठ ५ गते नेपाल राज्य नगरपालिका ऐन, २००९ जारी भएपछि वि.सं. २०१० भदौ १७<ref name="नगर वर्ष" /> गते १८ वटा वडाहरू सहितको काठमाडौँ नगरपालिका बनेको थियो। वि.सं. २०१७ पुष २२ गते देशमा तत्कालीन राजा [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|महेन्द्र शाह]]ले [[पञ्चायती व्यवस्था]] आरम्भ गरेको २ वर्षपछि वि.सं. २०१९ भदौ ५ गते नगर पञ्चायत ऐन, २०१९ जारी गरिएको थियो जसको फलस्वरूप यो नगरपालिका स्वतः नगर पञ्चायतमा परिणत भएको थियो। पञ्चायती व्यवस्थाको अन्त्य भएपछि तत्कालीन श्री ५ को सरकारद्वारा वि.सं. २०४७ साल जेठ २८ गते<ref name="नगरपालिका ऐन नेपाल">{{cite news|url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=15813|title=नगरपालिका ऐन, २०४७|date=वि.सं. २०४७ जेठ २८|accessdate=वि.सं. २०७८ फागुन १०|publisher=नेपाल राजपत्र|agency=नेपाल सरकार|language=नेपाली|archive-url=https://web.archive.org/web/20220222160428/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=15813|archive-date=2022-02-22}}</ref> नगरपालिका ऐन, २०४७ घोषणा गरि लागु गरेपछि नगरपालिका बन्नको लागि चाहिने आवश्यक पूर्वाधार तथा जनशक्ति भएको कारणले काठमाडौँ स्वतः आधिकारिक रूपमा नगरपालिका बन्न पुगेको थियो।<ref name="संविधान">{{cite news |title=श्री ५ महारजाधिराज वीरेन्द्र वीर विक्रम शाहदेवबाट नेपाल अधिराज्यको संविधान २०४७ बक्सेको घोषणा |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=15853 |date=वि.सं. २०४७ कात्तिक २३ |accessdate=वि.सं. २०७८ फागुन १ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र |archive-url=https://web.archive.org/web/20220214234921/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=15853 |archive-date=2022-02-14}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://books.google.com.np/books?id=yi5GAQAAIAAJ |title=मेचीदेखि महाकाली |date=सन् १९७५ |publisher=श्री ५ सरकार सूचना मन्त्रालय |language=नेपाली |accessdate=2022-02-15}}</ref> राजधानीको रूपमा रहेको यो नगरमा बढ्दो जनसङ्ख्या, शिक्षा, स्वास्थ्य, खेलकूद, सहरीकरण, यातायात, विमानस्थल लगायतका आवश्यक भौतिक पूर्वाधार भएको कारणले तत्कालीन श्री ५ को सरकारद्वारा वि.सं. २०५२ मङ्सिर २९ गते काठमाडौँ नगरपालिकालाई स्तरोन्नति गर्दै देशकै पहिलो महानगरपालिकाको रूपमा काठमाडौँ महानगरपालिका घोषणा गरेको थियो।<ref name="महानगर" /> ===काठमाडौँका नगर प्रमुखहरूको सूची<ref name="मेयर इतिहास">{{Cite web|url=https://kathmandupost.com/miscellaneous/2017/05/13/a-mayoral-history-of-kathmandu|title=A mayoral history of Kathmandu|last=खतिवडा|first=दिपेश|website=काठमाडौँ पोस्ट|language=अङ्ग्रेजी|trans-title=काठमाडौँको मेयर इतिहास|access-date=2022-04-02}}</ref>=== {{मुख्य|काठमाडौँको नगर प्रमुख}} {| class="wikitable sortable" |+ !क्रसं !वर्ष !नाम !पद !राजनीतिक दल !नाम !पद !राजनीतिक दल !टिप्पणी |- |१ |वि.सं. १९७६ |सिंह शमशेर<ref name="मेयर इतिहास" /> |चेयरम्यान | - | - | | - |सफाई अड्डाका चेयरम्यान, चन्द्र शमशेरद्वारा मनोनित |- |२ |वि.सं. २००४- वि.सं. २००७ |गहेन्द्र शमशेर थापा<ref name="मेयर इतिहास" /> |सभापति | - |[[शङ्करदेव पन्त]] |उपसभापति |स्वतन्त्र |सभापति राणा वर्गद्वारा मनोनित गरिएका थिए भने उप सभापति जनताद्वारा निर्वाचित भएका थिए।<ref>{{Cite web|url=https://www.onlinekhabar.com/2017/04/564708|title=यस्तो छ अहिलेसम्म भएका १२ स्थानीय चुनावको इतिहास|website=अनलाइन खबर|language=नेपाली|access-date=2022-04-02}}</ref> |- |३ |वि.सं. २०१० |[[जनकमान श्रेष्ठ]]<ref name="मेयर">{{Cite web|url=https://nepalkhabar.com/opinion/14372-2019-12-13-11-55-58|title=जो २४ वर्षको उमेरमा काठमाडौँको पहिलो मेयर बने|last=थापा|first=सूर्य|website=नेपालखबर|language=नेपाली|access-date=2022-04-01}}</ref> |सभापति |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी|कम्युनिस्ट पार्टी]] |प्रयागराज सिंह सुवाल |उपसभापति |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |पहिलो जननिर्वाचित नगर प्रमुख र उप-प्रमुख<ref name="जनक2">{{Cite web|url=https://www.setopati.com/social/195566/|title=रहेनन् काठमाडौँका पहिलो मेयर जनकमान श्रेष्ठ|website=सेतोपाटी|language=नेपाली|access-date=2022-03-31}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="मातृका2">{{Cite web|url=https://www.setopati.com/politics/87845/|title=मातृकाले बर्खास्त गरेका काठमाडौँका पहिलो मेयर|last=शर्मा|first=शोभा|website=सेतोपाटी|language=नेपाली|access-date=2022-04-01}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |४ |वि.सं. २०१४ |प्रयागराज सिंह सुवाल<ref name="मेयर सूची">{{cite news |last=नेपाल |first=खेमराज |title=नगरपालिका: के छ, के छैन? |url=http://inlogos.org/wp-content/uploads/2016/02/Swayatta-Shasan-Municipal-Issue-10_2073.pdf |date=वि.सं. २०७३ आसार |accessdate=वि.सं. २०७८ चैत २० |language=नेपाली |page=१२ |publisher=स्वशासन अध्ययन प्रतिष्ठान |archive-url=https://web.archive.org/web/20220403235456/http://inlogos.org/wp-content/uploads/2016/02/Swayatta-Shasan-Municipal-Issue-10_2073.pdf |archive-date=2022-04-03 }}</ref> |सभापति |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |कृष्णलाल श्रेष्ठ |उपसभापति |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी|कम्युनिस्ट पार्टी]] | |- | colspan="9" |<center>''वि.सं. २०१७ सालपछि अधिकांश समय वडाध्यक्षहरू र केही समय कायममुकायम प्रधानपञ्च हुनुभएका चन्द्रानन्द नेवाले काम गरेका थिए।<ref name="मेयर सूची"/>''</center> |- |५ |वि.सं. २०२२ |गणेशमान श्रेष्ठ<ref name="मेयर सूची"/> |प्रधानपञ्च | | | | | |- |६ |वि.सं. २०२७ |चन्द्रानन्द नेवा<ref name="मेयर सूची"/><ref name="नेवा">{{Cite web |url=https://www.lalitpurkhabar.com/2022/05/12/66736 |title=रहेनन् काठमाडौँ महानगरका पूर्ववडाध्यक्ष चन्द्रानन्द नेवा |date=2022-05-12 |website=ललितपुर खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-06-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220528103421/https://www.lalitpurkhabar.com/2022/05/12/66736 |archive-date=2022-05-28 }}</ref> |प्रधानपञ्च | | | | |उनी तत्कालिन काठमाडौँ नगरपालिका वडा नं. १२ को वडाअध्यक्षको रूपमा निर्वाचित भएका थिए तर अधिकांश समय उनले कायममुकायम प्रधानपञ्च भएर काम गरेका थिए।<ref name="नेवा"/> |- |७ |वि.सं. २०३३ - वि.सं. २०३८ |बासुदेव ढुङ्गाना<ref name="मेयर सूची"/> |प्रधानपञ्च | | | | | |- |८<center></center> |वि.सं. २०३८ - वि.सं. २०३९ |प्रेमबहादुर शाक्य |प्रधानपञ्च | | | | |वि.सं. २०३८ देखि वि.सं. २०३९ सालसम्म पञ्चायत सुधार आयोगका अध्यक्षको रूपमा प्रधानपञ्च भएर कार्य गरेका थिए।<ref name="मेयर सूची" /> |- |९ |वि.सं. २०३९ - वि.सं. २०४३ |कमल चित्रकार<ref>{{Cite web|url=https://pahilopost.com/content/20190501124705.html|title=३८ वर्षअघि भोटाहिटीमा बनेको नेपालकै पहिलो 'अन्डरग्राउन्ड सब-वे' ठेकेदारको नियन्त्रणमा|website=पहिलो पोस्ट|language=नेपाली|access-date=2022-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20221206131510/https://pahilopost.com/content/20190501124705.html|archive-date=2022-12-06}}</ref> |प्रधानपञ्च | | | | |काठमाडौँ नगर पञ्चायतका प्रधानपञ्च रहेका थिए।<ref>{{Cite web|url=https://pahilopost.com/content/20190501124705.html|title=३८ वर्षअघि भोटाहिटीमा बनेको नेपालकै पहिलो 'अन्डरग्राउन्ड सब-वे' ठेकेदारको नियन्त्रणमा|last=रञ्जित|first=सहयोग|website=पहिलो पोस्ट|language=नेपाली|access-date=2022-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20221206131510/https://pahilopost.com/content/20190501124705.html|archive-date=2022-12-06}}</ref> |- |१० |वि.सं. २०४४ - वि.सं. २०४९ |हरिबोल भट्टराई |प्रधानपञ्च |प्रजातान्त्रिक समूह |शारदाप्रसाद भट्टराई |उप प्रधानपञ्च |प्रजातान्त्रिक समूह |नेपाली काङ्ग्रेस र नेकपा एमाले मिलेर प्रजातान्त्रिक समूह नामक गठबन्धन बनाएर निर्वाचन लडेका थिए। हरिबोलले पञ्चायतको विरोध गरेपछि उनलाई पदबाट निलम्बित गरिएको थियो।<ref>{{Cite web|url=https://www.janaaastha.com/archives/25163|title=दुःखद् संयोग : मेयरलाई हृदयघात उपमेयरलाई ब्रेन ह्यामरेज,एउटै अस्पतालमा उपचार|website=जन आस्था|language=नेपाली|access-date=2022-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230407120007/https://www.janaaastha.com/archives/25163/|archive-date=2023-04-07}}</ref>प्रधानपञ्चको निलम्बनपछि शारदाप्रसादले कायममुकायम भएर काम गरेका थिए। |- |११ |वि.सं. २०४९ - वि.सं. २०५४ |प्रेमलाल सिंह<ref>{{Cite web|url=https://suryakhabar.com/2017/04/11079/|title=यसरी जितेका थिए पिएल सिंह र केशव स्थापितले काठमाडौँ महानगरको चुनाव, अहिले त्यस्तै तयारी नथाले जित्न मुस्किल पर्छ !|website=सूर्य खबर|language=नेपाली|access-date=2022-04-02}}</ref> |मेयर |नेपाली काङ्ग्रेस |नवीन्द्रराज जोशी<ref>{{Cite web|url=https://shilapatra.com/detail/54249/|title=नवीन्द्रराज जोशी जो ३१ वर्षमा काठमाडौँका उपमेयर भए, इमानको राजनीति गरे|last=ढकाल|first=योगेश|website=शिलापत्र |language=नेपाली |access-date=2022-04-02}}</ref> |उप मेयर |नेपाली काङ्ग्रेस |पिएल सिंहको रूपमा चिनिने प्रेमलाल नगर प्रमुख रहेकै समयमा काठमाडौँ नगरपालिकाबाट महानगरपालिकामा स्तरोन्नति भएको थियो। |- |१२ |वि.सं. २०५४ - वि.सं. २०६० |[[केशव स्थापित]]<ref>{{Cite web|url=https://www.makalukhabar.com/2018/11/572580/|title=केशव स्थापित सरकारबाट विस्थापित होलान् ?|date=2018-11-02|website=मकालु खबर|language=नेपाली|access-date=2022-04-02}}</ref> |मेयर |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी|कम्युनिस्ट पार्टी]] |विदुर मैनाली |उप मेयर |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी|कम्युनिस्ट पार्टी]] | |- |१३ |वि.सं. २०६० |[[राजाराम श्रेष्ठ]]<ref>{{Cite web|url=https://www.onlinekhabar.com/2017/05/579806|title=आधा दर्जन पूर्वसांसद मेयरमा भिड्दै (सूचीसहित)|website=अनलाइन खबर|language=नेपाली|access-date=2022-04-03}}</ref> |मेयर |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी|राप्रपा]] | | | |तत्कालिन शाही सरकारद्वारा गरिएको स्थानीय निर्वाचनमा निर्वाचित भएर मात्र दुई महिना काम गरेका थिए। |- |१४ |वि.सं. २०७४ - वि.सं. २०७९ |[[विद्यासुन्दर शाक्य]]<ref>{{Cite web|url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/politics/122924-1495942740.html|title=काठमाडौँ महानगरमा एमालेका विद्यासुन्दर शाक्य विजयी|website=नागरिक सामचार|language=नेपाली|access-date=2022-04-02}}</ref> |मेयर |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी|कम्युनिस्ट पार्टी]] |हरिप्रभा खड्गी |उप मेयर |नेपाली काङ्ग्रेस |देशमा सङ्घीयता स्थापना भएपछि पहिलो निर्वाचित मेयर<ref>{{Cite web|url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/politics/122992-1496027280.html|title=विद्यासुन्दर शाक्य : वडाध्यक्षदेखि मेयरसम्म|last=पौडेल|first=सुरेन्द्र|website=नागरिक सामचार|language=नेपाली|access-date=2022-04-02}}</ref> |- |१५ |वि.सं. २०७९ - वर्तमान |[[बालेन शाह|बालेन्द्र शाह]]<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/after-the-defeat-sirjana-congratulated-balen-204944 |title=पराजित भएपछि सिर्जनाले दिइन् बालेनलाई बधाई |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-06-28}}</ref> |मेयर |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] |सुनिता डंगोल |उप मेयर |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी|कम्युनिस्ट पार्टी]] |काठमाडौँ महानगरपालिकाको निर्वाचानमा नगर प्रमुखको रूपमा विजयी हुने पहिलो स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ<ref>{{Cite web |url=https://www.prasashan.com/2022/05/25/324748/ |title=काठमाडौँ महानगर : स्वतन्त्र उम्मेदवार बालेन्द्र साह विजयी, काङ्ग्रेस-एमाले असफल |website=प्रशासन |language=नेपाली |accessdate=2022-06-28}}</ref> |} === काठमाडौँ समूह === {{see|काठमाडौँ उपत्यका}} काठमाडौँ समूहलाई आधिकारिक रूपमा परिभाषित गरिएको छैन। [[काठमाडौँ उपत्यका]]को सहरी क्षेत्रलाई तीन फरक जिल्लाहरू (प्रदेशभित्रको दोस्रो तहको प्रशासनिक विभाजन) मा विभाजित छ। तुलनात्मक रूपमा थोरै जनसङ्ख्या भएको दक्षिणी भागहरू बाहेक उपत्यकाको क्षेत्र तीन वटै जिल्लाका सबै भागमा धेरै थोरै फैलिएको छ।<ref name="प्रशासन">{{Cite web |url=https://www.prasashan.com/2020/06/14/182376/ |title=काठमाडौँ उपत्यकाको साझा समस्या र स्थानीय तहको नीति तथा कार्यक्रम |last=त्रिपाठी |first=बलराम |website=प्रशासन |language=नेपाली |accessdate=2022-04-04}}</ref> [[उपत्यका]]भित्रका तीन वटै जिल्लाहरूमा देशको उच्च जनसङ्ख्या घनत्व छ। यी ३ जिल्लाहरूमा जम्मा २१ स्थानीय तहहरू छन् जस अन्तर्गत २ [[महानगरपालिका]] (काठमाडौँ र [[ललितपुर महानगरपालिका|ललितपुर]]), १६ [[नगरपालिका]] र ३ [[गाउँपालिका]] रहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.lokpath.com/story/196480 |title=हरायो उपत्यकालाई ‘मेट्रोसिटी’ बनाउने अवधारणा |website=लोकपथ |language=नेपाली |accessdate=2022-04-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221203044829/https://www.lokpath.com/story/196480 |archive-date=2022-12-03 }}</ref> निम्न तथ्याङ्क तालिकाले यी जिल्लाहरूको वर्णन गर्दछ जुन सम्भवतः एक समूह मानिनेछ: {| class="wikitable" style="text-align:right;" !प्रशासनिक जिल्ला !क्षेत्रफल (वर्ग किमी) !जनसङ्ख्या (२०५८ जनगणना)<ref name="जनसङ्ख्या">{{Cite web |url=http://www.citypopulation.de/en/nepal/admin/ |title=Nepal: Administrative Division |website=सिटी पोपुलेसन |language=अङ्ग्रेजी |trans-title=नेपाल : प्रशासनिक विभाजन |accessdate=2022-04-04}}</ref> !जनसङ्ख्या (२०६८ जनगणना)<ref name="जनसङ्ख्या"/> !जनसङ्ख्या (२०७८ जनगणना)<ref name="जनसङ्ख्या"/> !जनघनत्व (/वर्ग किमी) |- | style="text-align:left;" |[[काठमाडौँ जिल्ला]] |३९५ |१०,८१,८४५ |१७,४०,९७७ |२०,१७,५३२ |५१०८ |- | style="text-align:left;" |[[ललितपुर जिल्ला]] |३८५ |३,३७,७८५ |४,६६,७८४ |५,४८,४०१ |१४२४ |- | style="text-align:left;" |[[भक्तपुर जिल्ला]] |११९ |२,२५,४६१ |३,०३,०२७ |४,३०,४०८ |३६१७ |- | style="text-align:left;" |'''काठमाडौँ समूह''' |'''८९९''' |'''१६,४५,०९१''' |'''२५,१०,७८८''' |'''२९,९६,३४१''' |'''३३३३''' |} === हावापानी === {{climate chart | काठमाडौँ |2|19|14.4 |5|21|18.7 |8|25|34.2 |12|28|61.0 |16|29|123.6 |19|29|236.3 |20|28|363.4 |20|29|330.8 |19|28|199.8 |13|27|51.2 |8|24|8.3 |4|20|13.2 |float=right |clear=none |units=metric}} नेपालमा पाँच प्रमुख हावापानी क्षेत्र पाइन्छ। काठमाडौँ उपत्यकाको {{convert|1200|to|2300|m|ft}} सम्मको उचाइमा पर्ने क्षेत्रहरूको हावापानी एकदमै [[समशीतोष्ण हावापानी|समशीतोष्ण]] छ जुन यस क्षेत्रको लागि असामान्य रहेको छ। उपत्यकाको {{convert|2100|and|3300|m|ft}} बीचको उचाइमा पर्ने भागहरूमा शीत शीतोष्ण हावापानीद्वारा पछ्याइएको छ। [[कोपेन हावापानी वर्गीकरण|कोपेन जलवायु वर्गीकरण]] अन्तर्गत, तल्लो उचाइ भएका सहरका भागहरूमा [[आर्द्र उपोष्णकटिबन्धीय हावापानी]] रहेको छ, जबकि उच्च उचाइ भएका सहरका केही भागहरूमा सामान्यतया उपोष्णकटिबन्धीय समुद्री जलवायु रहेको छ। उपत्यकाको हावापानीको प्रतिनिधित्व गर्ने काठमाडौँ उपत्यकामा गर्मीको औसत तापक्रम २८ देखि ३० डिग्री सेल्सियस (८२ देखि ८६ डिग्री फारेनहाइट) सम्म हुन्छ। जाडोयाममा यहाँको औसत तापक्रम {{convert|10.1|C|1}} हुन्छ। सहरमा सामान्यतया दिन न्यानो हुने गर्छ भने रात र बिहानको मौसम चिसो हुन्छ। जाडोको समयमा यहाँको तापक्रम {{convert|1|C|F}} वा कममा झर्ने भएको हुनाले सो मौसममा यहाँको तापक्रम अप्रत्याशित हुने गरेको छ। सन् २०१३ को चिसोयामको आरम्भमा काठमाडौँ तापक्रम {{convert|−4|C|F}}मा झरेको थियो भने सबैभन्दा कम तापक्रम सन् २०१३ जनवरी १० मा {{convert|-9.2|C|F}} तापक्रम रेकर्ड गरिएको थियो। उपत्यकाको वर्षा प्रायः [[मनसुन]]मा आधारित हुन्छ ([[जुन]]देखि [[सेप्टेम्बर]]सम्मको मनसुन महिनाहरूमा केन्द्रित कुल वर्षाको लगभग ६५%), र पूर्वी नेपालदेखि पश्चिम नेपालसम्म पर्याप्त मात्रामा ({{convert|100|to|200|cm|0|abbr=on}}) घट्छ। काठमाडौँ उपत्यकामा करिब १४०० मिलिमिटर (५५.१ इन्च) र काठमाडौँ सहरमा औसत १४०७ मिलिमिटर (५५.४ इन्च) वर्षा रेकर्ड गरिएको छ। यहाँको औसत आर्द्रता ७५% छ। {{Weather box | location = काठमाडौँ | metric first = Y | single line = Y | Jan record high C = 24.4 | Feb record high C = 28.3 | Mar record high C = 33.3 | Apr record high C = 35.0 | May record high C = 36.1 | Jun record high C = 37.2 | Jul record high C = 32.8 | Aug record high C = 33.3 | Sep record high C = 33.3 | Oct record high C = 33.3 | Nov record high C = 29.4 | Dec record high C = 28.3 |year record high C = 37.2 | Jan high C = 19.1 | Feb high C = 21.4 | Mar high C = 25.3 | Apr high C = 28.2 | May high C = 28.7 | Jun high C = 29.1 | Jul high C = 28.4 | Aug high C = 28.7 | Sep high C = 28.1 | Oct high C = 26.8 | Nov high C = 23.6 | Dec high C = 20.2 |year high C = 25.6 | Jan mean C = 10.8 | Feb mean C = 13.0 | Mar mean C = 16.7 | Apr mean C = 19.9 | May mean C = 22.2 | Jun mean C = 24.1 | Jul mean C = 24.3 | Aug mean C = 24.3 | Sep mean C = 23.3 | Oct mean C = 20.1 | Nov mean C = 15.7 | Dec mean C = 12.0 |year mean C = | Jan low C = 2.4 | Feb low C = 4.5 | Mar low C = 8.2 | Apr low C = 11.7 | May low C = 15.7 | Jun low C = 19.1 | Jul low C = 20.2 | Aug low C = 20.0 | Sep low C = 18.5 | Oct low C = 13.4 | Nov low C = 7.8 | Dec low C = 3.7 |year low C = 12.1 | Jan record low C = -9.2 | Feb record low C = -1.1 | Mar record low C = 1.7 | Apr record low C = 4.4 | May record low C = 9.4 | Jun record low C = 13.9 | Jul record low C = 16.1 | Aug record low C = 16.1 | Sep record low C = 13.3 | Oct record low C = 5.6 | Nov record low C = 0.6 | Dec record low C = -1.7 |year record low C = -9.2 |precipitation colour = green | Jan precipitation mm = 14.4 | Feb precipitation mm = 18.7 | Mar precipitation mm = 34.2 | Apr precipitation mm = 61.0 | May precipitation mm = 123.6 | Jun precipitation mm = 236.3 | Jul precipitation mm = 363.4 | Aug precipitation mm = 330.8 | Sep precipitation mm = 199.8 | Oct precipitation mm = 51.2 | Nov precipitation mm = 8.3 | Dec precipitation mm = 13.2 |year precipitation mm = 1454.9 | Jan precipitation days = 2 | Feb precipitation days = 3 | Mar precipitation days = 4 | Apr precipitation days = 6 | May precipitation days = 12 | Jun precipitation days = 17 | Jul precipitation days = 23 | Aug precipitation days = 22 | Sep precipitation days = 15 | Oct precipitation days = 4 | Nov precipitation days = 1 | Dec precipitation days = 1 |year precipitation days = 110 | Jan humidity = 79 | Feb humidity = 71 | Mar humidity = 61 | Apr humidity = 53 | May humidity = 57 | Jun humidity = 73 | Jul humidity = 81 | Aug humidity = 83 | Sep humidity = 82 | Oct humidity = 79 | Nov humidity = 85 | Dec humidity = 80 |year humidity = 74 | Jan sun = 223 | Feb sun = 254 | Mar sun = 260 | Apr sun = 231 | May sun = 229 | Jun sun = 186 | Jul sun = 136 | Aug sun = 159 | Sep sun = 132 | Oct sun = 252 | Nov sun = 244 | Dec sun = 250 |year sun = 2556 | source 1 = जल तथा मौसम विज्ञान विभाग, नेपाल<ref name= DHM>{{cite web |url = http://www.dhm.gov.np/uploads/climatic/657898146NORMAL%20FILE.pdf |title = सन् १९८१ देखि सन् २०१० सम्मको तापक्रम |access-date = 14 October 2012 |publisher = जल तथा मौसम विज्ञान विभाग (नेपाल) |archive-url = https://web.archive.org/web/20130511135805/http://www.dhm.gov.np/uploads/climatic/657898146NORMAL%20FILE.pdf |archive-date = 11 May 2013}}</ref>}} === वायु गुणस्तर === काठमाडौँ उपत्यकामा [[वायु प्रदूषण|वायु प्रदुषण]] एउटा प्रमुख समस्या हो जसकारण यो सहरलाई 'धुलोको सहर'<ref>{{Cite web|url=https://www.setopati.com/new-news/44215/|title=‘काठमाडौँ सहर, धुलोले उडायो रहर’|website=सेतोपाटी|language=नेपाली|access-date=2022-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20221202073815/https://www.setopati.com/new-news/44215/|archive-date=2022-12-02}}</ref>, 'धुलोमाडौँ'<ref>{{Cite web|url=https://www.karobardaily.com/news/5787|title=धुलोधुवाँ पीडित काठमाडौँ|website=कारोबार दैनिक|language=नेपाली|access-date=2022-04-07}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.abcnepal.tv/posts/34157|title=धुलोमाडौं काठमाडौँ : श्वास फेर्नै गाह्रो (भिडियोसहित)|date=2018-04-25|website=एसबिसी न्युज नेपाल|language=नेपाली|access-date=2022-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20221127092504/https://www.abcnepal.tv/posts/34157|archive-date=2022-11-27}}</ref> भन्ने उपनाम दिइएको छ। वि.सं. २०७८ को चैत महिनामा काठमाडौँ सहरको वायु प्रदूषण [[विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन]]को वायु प्रदूषणको मापदण्डभन्दा १० गुणा बढी देखिएको थियो।<ref>{{Cite web|url=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/83083/2022-03-24|title=काठमाडौँको वायु प्रदूषण डब्लुएचओको मापदण्डभन्दा १० गुणा बढी|last=बम|first=यम|website=नयाँ पत्रिका|language=नेपाली|access-date=2022-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20220401091749/https://nayapatrikadaily.com/news-details/83083/2022-03-24|archive-date=2022-04-01}}</ref> युरोपेली संस्था आइक्युएअरले सन् २०२१ मा प्रकाशित गरेको ‘विश्वको वायुको गुणस्तरसम्बन्धी प्रतिवेदन, २०२१’ अनुसार विश्वको प्रदूषित राजधानीहरूको सूचीमा काठमाडौँ छैटौँ स्थानमा रहेको थियो ।<ref>{{Cite web|url=https://kharibot.com/news-details/92546/2021-11-20|title=काठमाडौँ विश्वकै आठौँ प्रदूषित शहर|website=खरिबोट|language=नेपाली|access-date=2022-04-07}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.himalkhabar.com/news/121835|title=कसरी संसारकै उच्च वायुप्रदूषित शहर बन्यो काठमाडौँ ?|last=कुमार|first=रमेश|website=हिमाल खबर|language=नेपाली|access-date=2022-04-07}}</ref> सन् २०१७ देखि काठमाडौँको वायु गुणस्तर मापन गर्न [[नेपाल सरकार]]को वातावरण विभाग र काठमाडौँस्थित [[संयुक्त राज्य अमेरिका]]को राजदूतावासले वास्तविक समयको वायु गुणस्तर तथ्याङ्क अनुगमन र सार्वजनिक रूपमा साझा गर्दै आएको छ।<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/nepali/news-51734845|title=वायु प्रदूषण धूमपानभन्दा खतरनाक|date=2020-03-04|website=बिबिसी नेपाली सेवा|language=नेपाली|access-date=2022-04-07}}</ref> नेपालमा वायु प्रदूषणका कारण हुने कुल अकाल मृत्युमध्ये झण्डै एक चौथाइ काठमाडौँमा हुने गरेको एक प्रतिवेदनले जनाएको छ।<ref>{{Cite web|url=https://gorkhapatraonline.com/opinion/2022-03-26-60693|title=वायु प्रदूषणको पेचिलो मुद्दा|last=पौड्याल|first=डा. रामहरी|website=गोरखापत्र|language=नेपाली|access-date=2022-04-07}}</ref> ==सरकारी र सार्वजनिक सेवाहरू== ===नागरिक प्रशासन=== काठमाडौँको प्रशासन व्यवस्थापनको लागि काठमाडौँ महानगरपालिका कार्यालय (केएमसी) प्रमुख जिम्मेवार स्वायत्त संस्था हो। नेपालका शासक वर्गद्वारा उपयोग गरिने सडकलाई सफा राख्न तथा जनताको समेत पहुँच हुने अभिप्रायले काठमाडौँको भोटाहिटीमा वि.सं. १९७६ पुस २ गते सफाई अड्डा स्थापना गरिएको थियो।<ref name="सय वर्ष"/><ref name="प्रोफाइल">{{cite web |title=स्वायत्त शासन |url=https://nepalindata.com/media/resources/bulk_file/Ktm-Profile-2075.pdf |date=वि.सं. २०७५ बैशाख |accessdate=वि.सं. २०७८ चैत २४ |language=नेपाली |page=५ |publisher=नेपाल सरकार, योजना आयोग |archive-url=https://web.archive.org/web/20220408075035/https://nepalindata.com/media/resources/bulk_file/Ktm-Profile-2075.pdf |archive-date=2022-04-08 }}</ref> विभिन्न कालखण्डमा म्युनिसपालिटी, नगरपालिका, नगरपञ्चायत, पुनः नगरपालिका र अन्त्यमा वि.सं. २०५२ मङ्सिर २९ गते काठमाडौँ महानगरपालिकाको रूपमा स्तरोन्नति गरिएको यो कार्यालयले काठमाडौँको प्रशासनिक व्यवस्थापन गर्दै आएको छ।<ref name="प्रोफाइल"/> काठमाडौँ महानगरपालिकालाई केन्द्रीय क्षेत्र, पूर्व क्षेत्र, उत्तरी क्षेत्र, नगर क्षेत्र र पश्चिम क्षेत्र गरी पाँच भागमा विभाजन गरिएको छ। नागरिक प्रशासनको लागि यो सहरलाई ३२ वटा प्रशासनिक वडाहरूमा विभाजन गरिएको छ।<ref>{{Cite web |title=९० प्रतिशत निर्वाचन क्षेत्र जनसङ्ख्याको आधारमा निर्धारण |url=https://www.setopati.com/politics/80274/ |access-date=2022-04-07 |website=सेतोपाटी |language=नेपाली }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> नगर कार्यपालिकाको समितिमा रहेका १७७ निर्वाचित प्रतिनिधि र २० मनोनित सदस्यहरूले काठमाडौँ महानगरपालिकाको व्यवस्थापन गर्ने कार्य गर्दछ।<ref>{{Cite web |url=https://kathmandu.gov.np/official-type/elected-official/ |title= जनप्रतिनिधि विवरण |website=काठमाडौँ महानगरपालिका, नगर कार्यपालिकाको कार्यालय |language=नेपाली |accessdate=2022-04-07}}</ref> यसले वार्षिक बजेटको समीक्षा, प्रक्रिया र अनुमोदन गर्न र प्रमुख नीतिगत निर्णयहरू गर्न द्विवार्षिक बैठकहरू गर्छ। काठमाडौँ महानगरपालिका नगर कार्यपालिकाद्वारा तयार पारिएको ३२ वडाको वडा प्रोफाइलमा प्रत्येक वडाको [[जनसङ्ख्या]], घरको संरचना र अवस्था, सडकको प्रकार, [[शिक्षा|शैक्षिक]], [[स्वास्थ्य]] तथा वित्तीय संस्था, [[मनोरञ्जन|मनोरञ्जन सुविधा]], पार्किङ, सुरक्षा प्रावधानहरू, आदि रहेको छ। यसमा [[संस्कृति|सांस्कृतिक सम्पदा]], [[चाडपर्व]], ऐतिहासिक स्थलहरू र स्थानीय बासिन्दाहरू बारे जानकारीमूलक तथ्याङ्कहरू सहित सम्पन्न, चालु र योजनाबद्ध विकास परियोजनाहरूको सूची समावेश छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.prasashan.com/2019/06/01/121311/ |title=स्थानीय कार्यपालिका |last=खतिवडा |first=केदार |website=प्रशासन |language=नेपाली |accessdate=2022-04-07}}</ref> क्षेत्रफलको आधारमा काठमाडौँ महानगरपालिकाको सबैभन्दा ठुलो वडा वडा नं. १६ हो जसको क्षेत्रफल ४३७.४ हेक्टर रहेको छ भने सबैभन्दा सानो वडा वडा नं. २६ हो जसको क्षेत्रफल ४ हेक्टर रहेको छ। काठमाडौँ नगर काठमाडौँ जिल्लाको [[मुख्यालय|सदरमुकाम]] हो। [[बूढानीलकण्ठ नगरपालिका|बूढानीलकण्ठ]], [[चन्द्रागिरी नगरपालिका|चन्द्रागिरी]], [[दक्षिणकाली नगरपालिका|दक्षिणकाली]], [[गोकर्णेश्वर नगरपालिका|गोकर्णेश्वर]], [[कागेश्वरी मनोहरा नगरपालिका|कागेश्वरी मनोहरा]], [[कीर्तिपुर नगरपालिका|कीर्तिपुर]], [[नागार्जुन नगरपालिका|नागार्जुन]], [[शङ्खरापुर नगरपालिका|शङ्खरापुर]], [[तारकेश्वर नगरपालिका|तारकेश्वर]] र [[टोखा नगरपालिका|टोखा]] गरी १० वटा नगरपालिकासँगै काठमाडौँ सहरले यो जिल्ला बनाएको छ। ===कानून र व्यवस्था=== यो सहरको प्रमुख कानून प्रवर्तन निकाय महानगरीय प्रहरी कार्यालय हो।<ref>{{Cite web |url=https://metro.nepalpolice.gov.np/about-us/introduction/ |title=परिचय |website=महानगरीय प्रहरी कार्यालय |language=नेपाली |accessdate=2022-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220523091301/https://metro.nepalpolice.gov.np/about-us/introduction/ |archive-date=2022-05-23 }}</ref> यो निकाय प्रहरी अतिरिक्त महानिरीक्षकको नेतृत्वमा रहेको हुन्छ। महानगरीय प्रहरी [[नेपाल प्रहरी]]को एउटा महाशाखा हो र यसको प्रशासनिक नियन्त्रण नेपाल सरकारको [[गृह मन्त्रालय (नेपाल)|गृह मन्त्रालय]]मा रहेको छ। === अग्नि नियन्त्रण सेवा === वि.सं. १९९४ सालको भदौ महिनामा सातौँ [[नेपालका प्रधानमन्त्रीहरूको सूची|राणा प्रधानमन्त्री]] [[जुद्ध शमशेर जङ्गबहादुर राणा|जुद्ध शमशेर]]ले काठमाडौँको न्यु रोडमा पहिलो वारुण यन्त्र कार्यलय खोलेका थिए।<ref>{{Cite web|url=https://www.onlinekhabar.com/2018/12/730894|title=जुद्ध समशेरकालीन दमकल भवन भत्काउने तयारी|website=अनलाइन खबर|language=नेपाली|access-date=2022-04-07}}</ref> वि.सं. १९९० सालमा नेपालमा गएको महाभूकम्पका कारण दरबारमा ठुलो आगलागि भएको थियो जसलाई नियन्त्रण गर्न सो समयमा निकै कठिनाई भएको थियो।<ref name="दमकल">{{Cite web|url=https://www.nepalkhoj.com/2020/11/04/50935/|title=जलन व्यवस्थापनमा वारुणयन्त्रको भूमिका : एक सङ्क्षिप्त विवेचना|last=सुवाल|first=पुण्यश्वरी|website=नेपाल खोज|language=नेपाली|access-date=2022-04-07}}</ref> आगलागिका कारण दरबारका विभिन्न भौतिक संरचनाहरू नष्ट भएको घटनाबाट प्रभावित तत्कालीन प्रधानमन्त्री राणा [[इङ्ल्यान्ड|बेलायत]] भ्रमणमा जाँदा त्यहाँको [[दमकल]] सेवालाई अध्ययन गरेर त्यहाँबाट दमकल ल्याउन पहल गरेका थिए। पहल अनुरूप बेलायत सरकारले 'मोरिस' कम्पनीको दमकल सहयोगस्वरूप उपलब्ध गराएको थियो। देशमा यातायातको साधन सीमित र राजधानीसँग सडक सञ्जाल नभएको कारणले मानिसहरूद्वारा भीमफेदी भएर दमकल (पानी तान्ने पम्प जडित यन्त्र) ल्याइएको थियो।<ref name="दमकल" /> नेपालमा सर्वसाधारणको लागि टेलिफोन सेवा नभएको कारणले गर्दा सहरमा आगलागि भएको हेर्न फलामको अग्लो टावर बनाइएको थियो। काठमाडौँमा वारुण यन्त्र कार्यालय स्थापना भएको सात वर्षपछि वि.सं. २००१ सालमा छिमेकी सहर [[ललितपुर महानगरपालिका|ललितपुर]] र [[भक्तपुर नगरपालिका|भक्तपुर]]मा समेत दमकल सेवा विस्तार गरिएको थियो।<ref>{{Cite web|url=https://ekantipur.com/ampnews/2015-02-11/403601.html|title=दमकल छ, काम लाग्ने छैन|last=श्रेष्ठ|first=लीला|website=कान्तिपुर समाचार|language=नेपाली|access-date=2022-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20220528120520/https://ekantipur.com/ampnews/2015-02-11/403601.html|archive-date=2022-05-28}}</ref> वि.सं. २०२२ सालमा काठमाडौँ केन्द्रीय विमानस्थलमा अग्नि नियन्त्रक सेवा स्थापना भएको थियो। वि.सं. २०३० सालसम्म उपत्यकामा मात्रै केन्द्रित रहेको दमकल सेवा वि.सं. २०३१ सालमा जर्मनी सरकारबाट सात वटा 'म्यागिरस डज' दमकल प्राप्त भएपछि उपत्यकाबाहिरका नेपालका औद्योगिक सहरमा समेत दमकल सेवा विस्तार भएको थियो।<ref>{{Cite web|url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/opinion/104244-1468902120.html|title=वारुणयन्त्रको दारुण कथा|last=भट्टराई|first=किशोरकुमार|website=नागरिक समाचार|language=नेपाली|access-date=2022-04-07}}</ref>काठमाडौँ महानगरमा सानो र ठुलो गरी जम्मा ६ थान दमकल रहेका छन् भने आठ वटा फायर वाइक रहेको छ।<ref>{{Cite web|url=https://www.safalkhabar.com/news/84420|title=काठमाडौँ महानगरमा अब २० तला सम्म आगो निभाउने ‘बारुण यन्त्र’|website=सफल खबर|language=नेपाली|access-date=2022-04-07}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://nayapatrikadaily.com/news-details/51486/2020-09-19|title=७७ वर्षे इतिहास बोकेको जुद्ध बारुण यन्त्र अलपत्र|website=नयाँ पत्रिका|language=नेपाली|access-date=2022-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20221115203717/https://nayapatrikadaily.com/news-details/51486/2020-09-19|archive-date=2022-11-15}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.onlinekhabar.com/2016/01/373321|title=उपत्यकामा दमकल स्टेसन थप गरी दश बनाइने|website=अनलाइन खबर|language=नेपाली|access-date=2022-04-08}}</ref> === बिजुली र पानी आपूर्ति === काठमाडौँ महानगरपालिकाभित्र [[नेपाल विद्युत प्राधिकरण]]द्वारा बिजली सेवा नियमन र वितरण गरिन्छ। यसै प्रकार खानेपानी र सरसफाई सुविधा [[काठमाडौँ उपत्यका खानेपानी लिमिटेड]]ले उपलब्ध गराएको छ। काठमाडौँमा पिउने, नुहाउने, खाना पकाउने, धुने र सिँचाइ जस्ता घरायसी प्रयोजनका लागि पानीको चरम अभाव छ।<ref>{{Cite web|url=https://ekagaj.com/article/society/6614/?v=1|title=काठमाडौँमा दैनिक ४३ करोड लिटर खानेपानीको माग|website=इ कागज|language=नेपाली|access-date=2022-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20230406050320/https://ekagaj.com/article/society/6614/?v=1|archive-date=2023-04-06}}</ref> पानीसँग सम्बन्धित सबै प्रयोजनका लागि मानिसले बोतलबन्द मिनरल वाटर, ट्याङ्की ट्रकको पानी र प्राचीन [[ढुङ्गे धारा]]को पानी प्रयोग गर्दै आएका छन्। नेपालको राष्ट्रिय गौरव तथा बहुचर्चित [[मेलम्ची खानेपानी आयोजना]]<ref>{{Cite web|url=https://www.himalkhabar.com/news/122672|title=को थिए मेलम्ची खानेपानी आयोजनाका परिकल्पनाकार ?|last=कुमार|first=रमेश|website=हिमाल खबर|language=नेपाली|access-date=2022-04-08}}</ref>को आंशिक काम सम्पन्न गरेर वि.सं. २०७७ साल चैत २५ गतेदेखि सहरमा पानी वितरण थालिएको थियो।<ref>{{Cite web|url=https://ekantipur.com/business/2021/03/29/16169827936181117.html|title=धारामा आयो मेलम्ची|last=दीपेन्द्र विष्ट|first=नुमा थाम्सुहाङ,|website=कान्तिपुर समाचार|language=नेपाली|access-date=2022-04-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://rajdhanidaily.com/id/36099/|title=मेलम्चीको पानी आज काठमाडौमा|last=राउत|first=कुमार|date=2021-03-06|website=राजधानी राष्ट्रिय दैनिक|language=नेपाली|access-date=2022-04-08}}</ref> पानी वितरण सुरु गरेको दुई महिना नबित्दै वि.सं. २०७८ असार १ गते मेलम्ची खोलामा आएको बाढीले खानेपानीको लाइनलाई प्रभावित गरेपछि यसको सेवा ठप्प रहेको छ।<ref>{{Cite web|url=https://farakdhar.com/story/56423/|title=मेलम्चीको पानी, अब कहिले खानी ?|last=अवस्थी|first=मनीषा|website=फरकधार|language=नेपाली|access-date=2022-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20210712062112/https://farakdhar.com/story/56423/|archive-date=2021-07-12}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nepalpress.com/2021/06/23/70033/|title=मेलम्ची खानेपानी आयोजनामा एक अर्बको क्षति, वैकल्पिक माध्यमबाट पानी ल्याउने तयारी|website=नेपाल प्रेस|language=नेपाली|access-date=2022-04-08}}</ref> === फोहोर व्यवस्थापन === काठमाडौँ महानगरपालिकाको फोहोर व्यवस्थापन महानगरपालिका कार्यालय अन्तर्गतको सरसफाई शाखाले गर्दै आएको छ।<ref>{{Cite web|url=https://www.khabarhub.com/2021/30/301610/|title=फोहोर फालेर महानगरको कार्यालय अगाडि प्रदर्शन, प्रधानमन्त्री र मेयरबीच छलफल|website=खबरहब|language=नेपाली|access-date=2022-04-08}}</ref> महनगरपालिकाबाट दैनिक ४ सय ५० टन फोहोर उत्पादन हुने गरेको छ। महानगरको घर, पसल, व्यवसाय, उद्योग तथा कार्यालय लगायतका स्थानहरूबाट उत्सर्जित हुने फोहोर वि.सं. २०६२ सालदेखि [[नुवाकोट जिल्ला]]को [[ककनी गाउँपालिका]]को वडा नं. २ मा रहेको [[सिसडोल ल्यान्डफिल|सिसडोल ल्यान्डफिल साइट]]मा व्यवस्थापन गरिँदै आएको छ।<ref>{{Cite web|url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/social-affairs/82010-1439673015.html|title=महानगरको फोहर व्यवस्थापनमा कर्मचारी र निजी ठेकेदारको लुट|last=न्यौपाने|first=ज्ञान|website=नागरिक समाचार|language=नेपाली|access-date=2022-04-08}}</ref> ==जनसाङ्ख्यिकी== {{Historical populations |type = US |align = center |cols = 2 |source = [https://docs.censusnepal.cbs.gov.np/Documents/12a7daec-ca34-417b-ab81-d7a9f6f89a36.pdf सोधपत्र] |वि.सं.१९७८ |१,०८,८०५ |वि.सं.१९९८ |६८,५९४ |वि.सं.२००८ |१०६,५७९ |वि.सं.२०१८ |१२१,०१९ |वि.सं.२०२८ |१५०,४०२ |वि.सं.२०३८ |२३,५१६० |वि.सं.२०४८ |४२१,२५८ |वि.सं.२०५८ |६७१,८४६ |वि.सं.२०६८ |९७५,४५३ |वि.सं.२०७८ |८६५,९०६ |footnote=थप स्रोत: [https://www.internationalscholarsjournals.com/articles/ethniccaste-diversification-in-kathmandu-metropolitan-changing-social-landscape-of-a-capital-city.pdf तथ्य],<ref>{{Cite web |url=https://books.google.com/books?id=Vnk6AAAAIAAJ&newbks=0&hl=en |title=भारतको जनसाङ्ख्यिकी |date=सन् १९७४ |page=२३९ |publisher=हिन्दुस्तान पब्लिशिङ कर्पोरेशन |language=अङ्ग्रेजी |accessdate=2023-03-29}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://books.google.com/books?id=OLlBAAAAYAAJ&newbks=0 |title=एसियाली प्रोफाइल |date=सन् १९७५ |page=१९१ |publisher=एसियाली अनुसन्धान सेवा |language=अङ्ग्रेजी |accessdate=2023-03-29}}</ref> }} काठमाडौँको विश्वव्यापी सहरी चरित्रले यसलाई नेपालको सबैभन्दा बढी जनसङ्ख्या भएको सहर बनाएको छ।<ref>{{Cite web|url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/others/171669-1550803860.html|title=महानगरको जनघनत्व थेग्नै नसकिने|last=लम्साल|first=हिमाल|website=नागरिक सामचार|language=नेपाली|access-date=2022-04-11}}</ref> नेपालमा भएको [[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं. २०६८ को राष्ट्रिय जनगणना]] अनुसार काठमाडौँको जनसङ्ख्या ९,७५,४५३ रहेको छ।<ref name="नेपालको राष्ट्रिय जनगणना"/> [[नेपालको दसौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०५८|वि.सं. २०५८ को जनगणना]]को सन्दर्भमा यो सहरको वार्षिक जनसङ्ख्या बृद्धि दर ६.१२% रहेको थियो। काठमाडौँमा बसोबास गर्ने कुल जनसङ्ख्याको ७०% मानिसहरू १५ देखि ५९ वर्षका छन्।<ref name="महानगर जनसङ्ख्या">{{cite web |last=नरेन्द्रराज खनाल |first=गोपीकृष्ण वश्याल |title=Process and Characteristics of Urbanization in Nepal |trans-title=नेपालमा सहरीकरणको प्रक्रिया र विशेषताहरू |url=http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/contributions/pdf/CNAS_28_02_03.pdf |date=सन् २००१ |accessdate=वि.सं. २०७८ चैत २८ |language=अङ्ग्रेजी |page=७-८ |publisher=त्रिभुवन विश्वविद्यालय अनुसन्धान पत्र |archive-url=https://web.archive.org/web/20220921141325/https://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/contributions/pdf/CNAS_28_02_03.pdf |archive-date=2022-09-21 }}</ref> एक दशकमा काठमाडौँको जनसङ्ख्या [[नेपालको नवौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०४८|वि.सं. २०४८]] मा ४,२७,०४५ बाट बढेर वि.सं. २०५८ मा ६,७१,८४६ पुगेको थियो।<ref name="महानगर जनसङ्ख्या"/> काठमाडौँको वि.सं. २०६८ को जनगणना अनुसार यहाँको जनसङ्ख्या ९,७५,४५३ रहेको थियो भने [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं. २०७८ को प्रारम्भिक जनगणना]] प्रतिवेदन अनुसार यहाँको जनसङ्ख्या ११.२३% घटेर ८,६५,९०६ पुगेको छ।<ref>{{Cite web |date=2022-01-26 |title=११.२३ प्रतिशतले घट्यो काठमाडौँ महानगरको जनसङ्ख्या |url=https://www.lalitpurkhabar.com/2022/01/26/55842 |access-date=2022-04-10 |website=ललितपुर खबर |language=नेपाली |archive-url=https://web.archive.org/web/20221126083944/https://www.lalitpurkhabar.com/2022/01/26/55842 |archive-date=2022-11-26 }}</ref> ===जातीय समूह=== {{Bar chart | title = काठमाडौँ महानगरमा बसोबास गर्ने जातिगत विवरण<ref>{{Cite web |url=https://www.nepalarchives.com/popbycaste-piechart-kathmandu-kathmandu-2011/ |title=Caste-Based Population Pie Chart of Kathmandu Metropolitan City |trans-title=काठमाडौँ महानगरपालिकाको जातीय आधारमा जनसङ्ख्या तालिका |language=अङ्ग्रेजी |accessdate=2022-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220419021433/https://www.nepalarchives.com/popbycaste-piechart-kathmandu-kathmandu-2011/ |archive-date=2022-04-19 }}</ref><br/><small>वि.सं. २०६८ को राष्ट्रिय जनगणनाको आधारमा</small> | float = center | label_type = जाति | data_type = जनसङ्ख्या | bar_width = 25 | width_units = em | data_max = 250000 | label1 = [[नेवार जाति|नेवार]] | data1 = 2,41,131 | label2 = [[ब्राह्मण|ब्राह्मण (पहाड)]] | data2 = 2,38,590 | label3 = [[क्षेत्री]] | data3 = 1,75,889 | label4 = [[तामाङ जाति|तामाङ]] | data4 = 76,066 | label5 = [[मगर जाति|मगर]] | data5 = 36,761 | label6 = [[गुरुङ जाति|गुरुङ]] | data6 = 25,780 | label7 = [[राई जाति]] | data7 = 20,648 | label8 = [[मुसलमान]] | data8 = 17,706 | label9 = [[मारवाडी जाति|मारवाडी]] | data9 = 12,823 | label10 = [[थारू जाति|थारु जाति]] | data10 = 11,903 | label11 = [[शेर्पा जाति]] | data11 = 11,776 | label12 = [[ठकुरी]] | data12 = 11,260 | label13 = अन्य | data13 = 95,120 }} काठमाडौँको सबैभन्दा ठुलो जातीय समूह उपत्यकाको मूल निवासी [[नेवार जाति|नेवार]]हरू हुन्,<ref>{{Cite web|url=https://www.blastkhabar.com/news/2017/03/28/37352.html|title=नेवार जाति र वर्तमान अवस्था|website=ब्लाष्ट खबर|language=नेपाली|access-date=2022-04-11}}</ref> जसको विभिन्न जात समूहहरूको संयुक्त जनसङ्ख्या २५% रहेको छ।<ref>{{Cite web|url=https://www.janakhabar.com/2021/07/05/73190/|title=नेपालमा वर्ण र जात व्यवस्थाको सुरुवात|last=लुवार|first=दयाराम|date=2021-07-05|website=जनखबर|language=नेपाली|access-date=2022-04-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20221206032812/https://www.janakhabar.com/2021/07/05/73190/|archive-date=2022-12-06}}</ref> जनसङ्ख्याको हिसाबले काठमाडौँ महानगरपालिकामा [[ब्राह्मण|बाहुन]]हरू लगभग २४% छन् भने [[क्षेत्री]]हरूको जनसङ्ख्या १८% रहेको छ। काठमाडौँका अन्य जाति समूहहरूमा [[तामाङ जाति|तामाङ]] (८%), [[मगर जाति|मगर]] (४%), [[गुरुङ जाति|गुरुङ]] (३%), [[राई जाति|राई]] (२%) र [[लिम्बू जाति|लिम्बू]] (१%) सहित जनजातिहरू समावेश छन्। पहाडी क्षेत्रका विभिन्न जातीय समूह र [[तराई]] क्षेत्रका रैथाने जातीय समूहहरूले काठमाडौँ सहरको जनसङ्ख्या अनुपातको पर्याप्त मात्रामा प्रतिनिधित्व गरिरहेका छन्। यस नगरमा लगभग १२,००० [[मारवाडी जाति|मारवाडी]]हरू छन् जुन मुख्य रूपमा व्यापारीहरू हुन्। वि.सं. २०६८ को तथ्याङ्क अनुसार काठमाडौँ सहरमा सबैभन्दा प्रमुख धर्म [[हिन्दु धर्म|हिन्दु धर्म]] रहेको छ जसको जनसङ्ख्या ८१.३% रहेको छ। यसै प्रकार [[बौद्ध धर्म|बौद्ध]] ९%, [[इस्लाम धर्म|इस्लाम]] ४.४% र अन्य जातजाति ५.२% रहेका छन्।<ref name="नेपालको राष्ट्रिय जनगणना"/> ===भाषा=== [[शाह वंश]]को शासनकालमा हिन्दु संस्कृतिप्रतिको कडा पूर्वाग्रहका कारण काठमाडौँको भाषिक पार्श्वचित्रमा ठुलो परिवर्तन आएको थियो।<ref name="महानगर शिक्षा">{{cite web |last=दाहाल |first=कमला |title=नेपालमा शिक्षा |url=https://www.nepjol.info/index.php/TUJ/article/download/2797/2481 |date=सन् २००९ |accessdate=वि.सं. २०७८ चैत २८ |language=नेपाली |page=१ |publisher=नेपाल जोल}}</ref> यस शासन कालमा शासकहरूले [[संस्कृत|संस्कृत भाषा]]लाई प्राथमिकता दिनुका साथै नेपालको तराई भेगमा संस्कृत भाषा सिक्न र प्रोत्साहित गर्नका निमित्त संस्कृत केन्द्रहरू स्थापित गरिएको थियो।<ref name="महानगर शिक्षा"/> संस्कृत विद्यालयहरू विशेष रूपमा काठमाडौँ र तराई क्षेत्रमा परम्परागत हिन्दु संस्कृति र नेपालबाट उत्पन्न प्रथाहरूलाई जोगाउनको लागि स्थापना गरिएको थियो। वि.सं. २०६८ को जनगणना अनुसार यो सहरको कुल जनसङ्ख्याको ६१.२६% [[नेपाली भाषा]], १९.००% [[नेवारी भाषा|नेवार भाषा]], ५.५५% [[तामाङ भाषा]], २.८२% [[मैथिली भाषा]], १.८१% [[हिन्दी भाषा]], १.६०% [[भोजपुरी भाषा]], १.२३% [[गुरुङ भाषा]], १.१६% [[मगर भाषा]] र १.४०% ले आफ्नो पहिलो भाषाको रूपमा बोल्ने गर्छन्। [[अङ्ग्रेजी भाषा]] बोल्ने र बुझ्ने मानिसहरूको सङ्ख्या समेत उल्लेखनीय रहेको छ।<ref>{{Cite web|url=https://www.setopati.com/blog/256018/|title=नेपाली राम्रोसँग बोल्न आउँदैन, अङ्ग्रेजी जानेमा उत्कृष्ट!|last=पराजुली|first=कृष्णप्रसाद|website=सेतोपाटी|language=नेपाली|access-date=2022-04-11}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/ancientnepal/pdf/ancient_nepal_147_03.pdf |title=नेपाल+तिब्बत सम्बन्ध:ऐतिहासिक सिंहावलोकन |last=जोशी |first=इन्दिरा |website=प्राचीन नेपाल |language=नेपाली |page=१-६ |type=pdf |accessdate=2022-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220415034346/http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/ancientnepal/pdf/ancient_nepal_147_03.pdf |archive-date=2022-04-15 }}</ref> ==वास्तुकला र सहर दृश्य== {{Main|काठमाडौँको वास्तुकला}} {{Kathmandu valley World Heritage Site (WHS) Monuments}} [[भारत]] र [[तिब्बत]] बीचको प्राचीन व्यापारिक मार्ग काठमाडौँलाई काटेर गएको थियो जसले गर्दा अन्य संस्कृतिका कलात्मक र वास्तुकलाको परम्परालाई स्थानीय कला र वास्तुकलासँग मिलाउन सक्षम बनाएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/116385 |title=प्राचीन खशमार्ग नै हो आजको रेशममार्ग (सिल्क रोड) |last=न्यौपाने |first=गोविन्द |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/opinion/135290-1514172360.html |title=रेशमी मार्ग र हामी |last=सुवेदी |first=डा. देवीप्रसाद |website=नागरिक समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13}}</ref> काठमाडौँ सहरका स्मारकहरू कैयौँ शताब्दीदेखि हिन्दु र बौद्ध धार्मिक अभ्यासहरूद्वारा प्रभावित छन्।<ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/opinion/131502-1509075120.html |title=यसरी बन्छ काठमाडौँ |last=बम |first=पुकार |website=नागरिक समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13}}</ref> काठमाडौँ उपत्यकाभित्र रहेका वास्तुकलाहरू जसमा प्राचीन स्मारक र भवनहरू रहेका छन्।<ref name="युनेस्को">{{Cite web |url=https://www.bbc.com/nepali/news/2016/11/161102_heritage_sites_concerns |title=सम्पदाबारे युनेस्कोको चिन्ता |last=फुयाल |first=सुरेन्द्र |date=2016-11-02 |website=बिबिसी नेपाली सेवा |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13}}</ref> यी वास्तुकलाहरूलाई सात समूहमा वर्गीकरण गरिएको छ। यस समूहभित्र सांस्कृतिक सम्पदा र भवनहरू रहेका छन्। सन् २००६ मा [[युनेस्को]]ले स्मारकहरूको यी सात समूहहरूलाई विश्व सम्पदा क्षेत्रभित्र स्थान दिएको थियो। सात स्मारक क्षेत्रहरूले {{convert|189|ha|acre}} क्षेत्रफल ओगटेको छ भने मध्यवर्ती क्षेत्रसमेत जोडेर यसले कुल {{convert|2394|ha|acre}} क्षेत्रफल ओगटेको छ। सन् १९७९ मा मूल रूपमा सूचीकृत गरिएका सात स्मारक क्षेत्रहरू भित्र [[हनुमान ढोका|हनुमानढोका]], [[पाटन दरबार क्षेत्र|पाटन]] र [[भक्तपुर दरबार क्षेत्र|भक्तपुरका दरबार क्षेत्रहरू]], [[पशुपतिनाथ मन्दिर|पशुपतिनाथ]] र [[चाँगुनारायण मन्दिर|चाँगुनारायणका हिन्दु मन्दिरहरू]], [[स्वयम्भूनाथ]] र [[बौद्धनाथ|बौद्धनाथका बौद्ध स्तूपहरू]] रहेका छन्।<ref name="युनेस्को"/><ref>{{Cite web |url=https://www.khabarhub.com/2019/26/43090/ |title=काठमाडौँ उपत्यका युनेस्कोको खतराको सूचीमा पर्नसक्ने |website=खबरहब |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://ekagaj.com/article/society/6235/?v=1 |title=विश्व सम्पदा : राजनीति 'इन', सूचीबाट 'आउट' |last=साखकर्मी |first=सुनीता |website=ई कागज |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230406052324/https://ekagaj.com/article/society/6235/?v=1 |archive-date=2023-04-06 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://gorkhapatraonline.com/mainnews/2021-12-21-53439 |title=सम्भावित विश्व सम्पदा स्थलको अध्ययन सुस्त |last=श्रेष्ठ |first=दीपक |website=गोरखापत्र |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13}}</ref> === दरबार क्षेत्रहरू === {{Main|वसन्तपुर दरबार क्षेत्र|हनुमान ढोका}} दरबार क्षेत्रको शाब्दिक अर्थ 'दरबारहरूको स्थान' हुने गर्छ। काठमाडौँ उपत्यकामा तीन र [[कीर्तिपुर नगरपालिका|कीर्तिपुर]]मा एउटा असुरक्षित दरबार क्षेत्रहरू रहेका छन्।<ref>{{Cite web |url=https://www.prasashan.com/2021/07/01/244531/ |title=पुनर्निर्माणपछि जीवन्तता पाउँदै भक्तपुर दरबार स्क्वायर(भिडियोसहित) |last=उपाध्याय |first=एस. राज |website=प्रशासन |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13}}</ref> काठमाडौँ दरबार क्षेत्र जसलाई वसन्तपुर दरबार क्षेत्र पनि भनिन्छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.khabarhub.com/2019/08/73994/ |title=के वसन्तपुर घुम्नका लागि योग्य छैन ? |last=कार्की |first=सविना |website=खबर हब |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13}}</ref> यो पुरानो सहरमा अवस्थित छ र यसमा चार राज्यहरू ([[कान्तिपुर राज्य|कान्तिपुर]], ललितपुर, भक्तपुर र कीर्तिपुर) को प्रतिनिधित्व गर्ने सम्पदा भवनहरू छन् जसमा सबैभन्दा प्रारम्भिक [[लिच्छवि राज्य|लिच्छवि वंश]]को हो। यस परिसरमा ५० वटा मन्दिरहरू छन् र दरबार क्षेत्र दुई चतुर्भुजमा विभाजित छ।<ref name="दरबार क्षेत्र">{{Cite web |url=https://gorkhapatraonline.com/mustread/2022-01-05-54648 |title=वसन्तपुर क्षेत्रका ३० वटा सम्पदाको पुनर्निर्माण सम्पन्न |last=पाण्डेय |first=विष्णु |website=गोरखापत्र |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13}}</ref> बाहिरी चतुर्भुजमा [[काष्ठमण्डप]], [[कुमारीघर|कुमारी घर]] र शिव-पार्वती मन्दिर छ भने भित्री चतुर्भुजमा [[हनुमान ढोका|हनुमानढोका दरबार]] छ। [[विसं २०७२ को महाभूकम्प|वि.सं. २०७२ को भूकम्प]]मा दरबार क्षेत्रहरू नराम्ररी क्षतिग्रस्त भएका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://nepalmag.com.np/contemporary/2015/05/04/8356 |title=सिद्धिए सम्पदा |last=सापकोटा |first=जनकराज |website=नेपाल पत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.setopati.com/social/168010/ |title=वसन्तपुर दरबारको सेतो भित्तामा इतिहासको एनिमेसन |last=श्रेष्ठ |first=सुदीप |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> हनुमानढोका [[मल्ल वंश|मल्ल राजा]] र [[शाह वंश]]को राजदरबार भएको संरचनाको एक जटिल संरचना हो।<ref>{{Cite web |url=https://www.ghamchhaya.com/?p=696 |title=मल्लकाल देखि बन्द चोकहरू; अब खुल्दै छन् |last=आचार्य |first=रूपेश |date=2020-01-01 |website=घामछाया |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201129065154/https://www.ghamchhaya.com/?p=696 |archive-date=2020-11-29 }}</ref> यो पाँच एकड अर्थात् ४४ रोपनीमा फैलिएको छ।<ref name="दरबार क्षेत्र"/> दस प्राङ्गण भएको सबैभन्दा पुरानो भाग पूर्व पट्टी रहेको छ, जुन १६औँ शताब्दीको मध्यतिर निर्माण गरिएको हो।<ref>{{Cite web |url=https://www.prasashan.com/2021/06/30/244294/ |title=वसन्तपुर दरबार स्क्वायर : मौलिक स्वरूप र शैलीमै पुनर्निर्माण हुँदै[भिडियो रिपोर्ट] |last=उपाध्याय |first=एस. राज |website=प्रशासन |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://nayapatrikadaily.com/news-details/34148/2020-01-21 |title=विश्व सम्पदा सूचीका ६४ सम्पदा अझै पुनर्निर्माण भएनन् |last=शान्ति तामाङ |first=प्रकाश धौलाकोटी |website=नयाँ पत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> १७औँ शताब्दीमा मल्ल वंशका राजा [[प्रताप मल्ल]]ले अनेक मन्दिरहरू सहित यसको विस्तार गरेका थिए। सन् १८८६ मा [[नारायणहिटी दरबार सङ्ग्रहालय|नारायणहिटी दरबार]]मा सर्नुभन्दा पहिले राजपरिवारका सदस्यहरू यसै दरबारमा बस्ने गरेका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/15365 |title=त्यो नारायणहिटी राजदरबार, त्यो मालश्री र मङ्गलधुन |last=खरेल |first=शेखर |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13}}</ref> काठमाडौँ सहरको मध्यभागमा रहेको दरबार क्षेत्रको छेउमा कुमारी घर रहेको छ जहाँ धेरै कुमारीहरूबाट छानिएका शाही [[कुमारी (जीवित देवी)|कुमारी]]हरू बस्छिन्।<ref>{{Cite web |url=https://ratopati.com/story/171028/2021/3/9/kumari-ghar |title=कुमारी घर पुनःनिर्माण हुने |website=रातोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13}}</ref> कुमारी, वा कुमारी देवी, दक्षिण एसियाली देशहरूमा दैवी नारी शक्ति वा देवीको अभिव्यक्तिको रूपमा युवा हुनु पूर्व [[किशोरावस्था|किशोरी]]हरूलाई पूजा गर्ने परम्परा हो।<ref name="कुमारी">{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/video/160637-1538061300.html |title=जीवित देवी कुमारी माथि राजनीति (भिडियाे) |last=बिष्ट |first=देबकी |website=नागरिक समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13}}</ref> नेपालमा कुमारी छनोटको प्रक्रिया निकै कडा र प्रतिस्पर्धात्मक छ।<ref name="कुमारी"/> राजतन्त्रको समयमा तत्कालीन रानी र राज पुजारीहरूले ज्योतिषीय परीक्षण र ३२ गुणको नाजुक प्रक्रियाबाट प्रस्तावित कुमारी नियुक्त गर्ने गर्दथे। चिना अर्थात् प्राचीन हिन्दु ज्योतिषीय प्रतिवेदन अनुसार वर्तमान कुमारी र शासन गरिरहेका राजाको चिना समान हुनुपर्ने व्यवस्था रहेको थियो। कुमारीलाई [[तलेजु भवानी|देवी तलेजु]] (दुर्गा) को शारीरिक अवतार मानिन्छ जबसम्म उनीहरूको [[महिनावारी]] हुँदैन, त्यसपछि देवीले आफ्नो शरीर खाली गर्छिन् भन्ने विश्वास गरिन्छ।<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/ampnews/2016-10-06/20161006080554.html |title=कसले बनाउने कुमारी घर ? |last=न्यौपाने |first=दामोदर |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13}} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> गम्भीर रोग वा चोटबाट रगत ह्रास हुँदा समेत कुमारीहरूलाई आफ्नो सामान्य स्थितिमा फर्काउन सक्छ।<ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/social-affairs/129780-1506218220.html |title=काठमाडौँमा नयाँ कुमारी आउँदै |last=घिमिरे |first=शिवहरि |website=नागरिक समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13}}</ref> सन् २०१७ सेप्टेम्बरमा पदभार ग्रहण गरेकी तृष्णा शाक्य वर्तमान कुमारी हुन्।<ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2017/09/629106 |title=कुमारी घरमा नयाँ कुमारीको प्रवेश |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13}}</ref> उनी कुमारी नियुक्ति हुने समयमा तीन वर्षकी थिइन्। राजतन्त्रको अन्त्यपछि काठमाडौँकी पहिलो कुमारी रहेकी मतिना शाक्यलाई तृष्णाले पदस्थान्तर गरेकी थिइन्। [[गोरखनाथ]]को प्रतिमा राखिएको काष्ठमण्डप एक तीन तले मन्दिर हो। यो १६औँ शताब्दीमा [[छाने शैली|प्यागोडा]] शैलीमा बनाइएको थियो। काठमाडौँ नाम काष्ठमण्डप शब्दबाट आएको हो। यो राजा [[लक्ष्मीनरसिंह मल्ल]]को पालामा बनेको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/116435 |title=सातौँ शताब्दीको प्रविधिबाटै काष्ठमण्डप पुनःनिर्माण हुँदै |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-04-13}}</ref> भारत र तिब्बत जोड्ने दुई प्राचीन व्यापारिक मार्गहरूलाई काट्ने मरु क्षेत्रमा काष्ठमण्डप उभिएको छ। यो सुरुमा यात्रुहरूको लागि विश्राम गृहको रूपमा निर्माण गरिएको थियो। === पशुपतिनाथ मन्दिर === {{Main|पशुपतिनाथ मन्दिर}} [[चित्र:Pashupatinath Temple-2020.jpg|thumb|centre|बागमती नदीको किनारमा रहेको पशुपतिनाथ मन्दिरको दृश्य|633x633px|alt=]] पशुपतिनाथ मन्दिर [[शिव|भगवान शिव]]लाई समर्पित पाँचौं शताब्दीको प्रसिद्ध [[मन्दिर|हिन्दु मन्दिर]] हो। [[बागमती नदी]]को किनारमा अवस्थित पशुपतिनाथ मन्दिर काठमाडौँको सबैभन्दा पुरानो हिन्दु मन्दिर हो।<ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/arts/172497-1551599700.html |title=काठमाडौँ उपत्यकाकै प्राचीनतम धार्मिकस्थल , पशुपतिनाथ मन्दिर |last=नागरिक - |website=नागरिक समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-04-14}}</ref> नेपाल धर्मनिरपेक्ष राष्ट्र नभएसम्म यसले राष्ट्रिय देवता तथा [[पशुपतिनाथ मन्दिर|भगवान पशुपतिनाथ]]को आसनको रूपमा सेवा गरेको थियो। यो मन्दिरको एक महत्वपूर्ण भागलाई वि.सं. १४०६ मा [[बङ्गाल]]का मुसलमान शासक शमशुद्दीन इलियासको आक्रमणकारी सेनाहरूले नष्ट गरेको थियो जसकारण यो मन्दिरको मूल ५औँ शताब्दीको मन्दिरको बाहिरी भागको थोरै वा केही पनि बाँकी छैन।<ref>{{Cite web |url=http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/ancientnepal/pdf/ancient_nepal_115_03.pdf |title=पशुपतिनाथ प्राङ्गणमा प्राप्त अप्रकाशित लिच्छवि अभिलेख |last=राजवंशी |first=श्यामसुन्दर |website=प्राचीन नेपाल |language=नेपाली |page=१-२ |type=pdf |accessdate=2022-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220415074939/http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/ancientnepal/pdf/ancient_nepal_115_03.pdf |archive-date=2022-04-15 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/bhgvaan-raamle-muddaa-jite-140757 |title=भगवान् रामले मुद्दा जिते |last=कोइराला |first=कमल |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-04-14}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2018/02/658585 |title=जब बङ्गालका राजाले ‘नेपाल उपत्यका’मा आक्रमण गरे |last=जोशी |first=अभयराज |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-04-14}}</ref> गोरुको मूर्ति र पशुपतिको कालो चार टाउको भएको मूर्ति कम्तिमा ३०० वर्ष पुरानो भए पनि आज उभिएको मन्दिर १९औँ शताब्दीमा बनेको हो।<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/117165 |title=पशुपति विनाश गुरुयोजना ! |last=महर्जन |first=वसन्त |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-04-14}}</ref> यो मन्दिरलाई [[युनेस्को]]ले आफ्नो [[विश्व सम्पदा क्षेत्र]]मा सूचिकृत गरेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.nirmanpati.com/detail/2484/ |title=विश्व सम्पदा सूचीमा सूचीकृत पशुपति मन्दिर जीर्णोद्धारको पर्खाइमा |website=निर्माणपाटी |language=नेपाली |accessdate=2022-04-14}}</ref> यो मन्दिरमा मनाइने सबैभन्दा महत्वपूर्ण चाड [[महाशिवरात्रि|शिवरात्रि]] हो। शिवरात्रिको दिन यो मन्दिर दर्शन गर्न हजारौँ भक्त र साधुहरू आउने गर्छन्।<ref>{{Cite web |url=https://www.bbc.com/nepali/live/news-56356566 |title=शिवरात्रिः पशुपतिनाथ र अन्य शिवालयमा मानिसको घुइँचो |website=बिबिसी समाचार नेपाली |language=नेपालय |accessdate=2022-04-14}}</ref> पशुपतिनाथमा विश्वास गर्नेहरूमध्ये मुख्यतया [[हिन्दु धर्म|हिन्दु]]हरूलाई मात्रै मन्दिर परिसरमा प्रवेश गर्न अनुमति दिइएको छ, तर गैर-हिन्दु आगन्तुकहरूलाई बागमती नदी पारीबाट मात्र मन्दिर हेर्न अनुमति दिइएको छ।<ref>{{Cite web |url=https://bigulnews.tv/story/2018/06/27/102225.html |title=नेपालको यस्तो ५ मन्दिर जहाँ हिन्दुहरूलाई मात्र प्रवेश अनुमति! |date=2018-06-27 |website=बिगुल न्यूज |language=नेपाली |accessdate=2022-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221201003811/https://bigulnews.tv/story/2018/06/27/102225.html |archive-date=2022-12-01 }}</ref> यस मन्दिरमा सेवा गर्ने पुजारीहरू [[मल्ल वंश|मल्ल राजा]] [[यक्ष मल्ल]]को समयदेखि [[दक्षिण भारत]]को [[कर्नाटक]]का ब्राह्मणहरू हुन्।<ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2013/09/118269 |title=अब को बन्ला पशुपतिनाथको मूल पूजारी ? |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-04-14}}</ref> यो परम्परा आदि [[शङ्कराचार्य]]को अनुरोधमा सुरु भएको मानिन्छ जसले सांस्कृतिक आदानप्रदानलाई प्रोत्साहित गरेर पौराणिक राजा भरतले शासन गरेको मानिने दक्षिण एसियाको भारतीय राज्यहरूलाई एकीकरण गर्न खोजेका थिए। यो प्रक्रिया भारत वरपरका अन्य मन्दिरहरूमा पछ्याइएको छ, जुन आदि शङ्कराचार्यद्वारा पवित्र गरिएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://nayapusta.com/2018/05/28/69280 |title=पशुपतिनाथमा यसरी आए भारतीय भट्ट, जो पछि मूलभट्ट र पुजारी भएर राज गर्दैछन् |date=2018-05-28 |website=नयाँ पुस्ता |language=नेपाली |accessdate=2022-04-14}}</ref> यो मन्दिर [[छाने शैली|प्यागोडा]] वास्तुकलाको शैलीमा बनाइएको छ। मन्दिरमा [[तामा]] र [[सुन]]को दुई-स्तरको छानाहरू रहेका छन्।<ref>{{Cite web |url=https://www.pashupati.gov.np/content/62 |title=पशुपति विकास ट्रस्ट |website=पशुपतिनाथ आधिकारिक वेबसाइट |language=नेपाली |accessdate=2022-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220524090622/https://pashupati.gov.np/content/62 |archive-date=2022-05-24 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://nepaliheadlines.com/142542-2/ |title=पशुपतिनाथको मन्दिरको बारेमा ११ रोचक तथ्य- भगवान शिवको नाम 'पशुपतिनाथ' कसरी हुन पुग्यो? |date=2016-02-17 |website=नेपाली हेडलाइन्स |language=नेपाली |accessdate=2022-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221205155046/https://nepaliheadlines.com/142542-2/ |archive-date=2022-12-05 }}</ref> ===बौद्धनाथ=== {{Main|बौद्धनाथ}} [[चित्र:Boudhanath Panorama.jpg|thumb|centre|बौद्धनाथ स्तूपको प्यानोरेमिक दृश्य|alt=|737x737px]] '''बौद्धनाथ'''लाई बौद्ध स्तुप वा खस चैत्य भनेर पनि चिनिन्छ।<ref>{{Cite web |url=https://newsabhiyan.com/news-details.php?nid=83259 |title=बौद्धनाथ स्तूप’ वृत्तचित्र निर्माण |website=न्युज अभियान |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> यो [[स्वयम्भूनाथ]]सँगै नेपालको सबैभन्दा पवित्र बौद्ध स्थलहरू मध्ये एक हो। यो लोकप्रिय पर्यटकीय क्षेत्र हो। बौद्धनाथलाई नेवारहरूद्वारा खस्ती र नेपाली वक्ताहरूद्वारा बौद्ध या बोधनाथ भन्ने गरिन्छ। काठमाडौँको केन्द्र उत्तरपूर्वी बाहिरी इलाकादेखि {{convert|11|km|0|abbr=on}}को दूरीमा रहेको यो स्तूपको विशाल मण्डलाले यसलाई नेपालको सबैभन्दा ठुलो गोलाकार स्तूपहरू मध्ये एक बनाएको छ। बौद्धनाथलाई सन् १९७९ मा [[युनेस्को]]द्वारा [[विश्व सम्पदा क्षेत्र]]मा सूचिकृत गरिएको थियो।<ref>{{Cite web |url=http://www.tamangonline.com/news/30969 |title=बौद्धनाथको पौराणिक कथा |date=2018-10-18 |website=तामाङ अनलाइन |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221012160530/https://www.tamangonline.com/news/30969 |archive-date=2022-10-12 }}</ref> स्तूपको आधारखण्डमा ध्यानी बुद्ध अमिताभको १०८ वटा साना चित्रणहरू छन्। प्रत्येक वर्ष स्तूप भ्रमण गर्न विश्वभरिका तिब्बती [[बौद्ध धर्म|बौद्ध]] तीर्थयात्रिहरू यहाँ आउने गरेका छन्। यी तीर्थालुहरूले यो स्तूपको आन्तरिक तल्लो घेरिएको भागमा शरीर निहुराएर साष्टाङ्ग प्रणाम गर्छन्, प्रार्थना चक्रसँगै स्तूपको चारै दिशामा घुम्ने गर्छन्, मन्त्रोच्चार र प्रार्थना गर्ने गर्छन्।<ref>{{Cite web |url=http://www.paryatanbazar.com/archives/4778 |title=स्वदेशी तथा विदेशी पाहुनाको प्रमुख आकर्षणको गन्तव्य , बौद्धनाथ स्तुपा |date=2019-11-10 |website=पर्यटन बजार |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407132426/https://www.paryatanbazar.com/archives/4778 |archive-date=2023-04-07 }}</ref> ===स्वयम्भूनाथ=== {{Main|स्वयम्भूनाथ}} स्वयम्भूनाथ स्तूप काठमाडौँ सहरको उत्तरपश्चिमी भागमा अवस्थित पहाडमा रहेको बौद्ध [[स्तूप]] हो।<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/111200 |title=स्वयम्भूनाथ होइन् स्वयम्भू महाचैत्य |last=महर्जन |first=बसन्त |website=हिमाल खबर |accessdate=2022-04-15}}</ref> यो नेपालको सबैभन्दा पुरानो धार्मिक स्थल हो।<ref>{{Cite web|url=https://kendrabindu.com/others/102230-1612474407.html|title=स्वयम्भूनाथ १८ करोडको लागतमा जीर्णोद्वार हुँदै|website=केन्द्रबिन्दु|language=नेपाली|accessdate=2022-04-15}}{{Dead link|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> यो बौद्ध क्षेत्र मान्ने गरिएता पनि यो बौद्ध र हिन्दु दुवै धर्मावलम्बीद्वारा सम्मानित र पूजनीय रहेको छ। स्तूपको आधारखण्डमा गुम्बज छ र गुम्बजको माथि, चारै दिशामा बुद्धको आँखाले हेरेको घन संरचना छ। चारै दिशामा पञ्चकोणीय तोरण छन्, जसमा मूर्तिहरू कुँदिएका छन्। तोरणको पछाडि र माथि गरि जम्मा तेह्र तहहरू छन्। सबै तहहरू माथि एउटा सानो ठाउँ छ जसमाथि गजुर रहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://pahilopost.com/content/20181222131419.html |title=बौद्ध स्तुपमा प्वालैप्वाल : के हो विवाद? यस्तो छ चिनियाँ लामाको ‘कनेक्सन’ |last=रञ्जित |first=सहयोग |website=पहिलो पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221206140459/https://pahilopost.com/content/20181222131419.html |archive-date=2022-12-06}}</ref> === रानी पोखरी === {{Main|रानी पोखरी}} रानीपोखरी काठमाडौँ सहरको मध्य भागमा अवस्थित एक ऐतिहासिक मानव निर्मित [[पोखरी]] हो।<ref>{{Cite web |url=https://jhannaya.nayapatrikadaily.com/news-details/1138/2020-10-10 |title=कथा रानीपोखरीको |last=मल्ल |first=के. सुन्दर |website=नयाँ पत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> यसलाई मल्ल राजा [[प्रताप मल्ल]]ले सन् १६६५ मा आफ्नो प्यारी रानीको लागि बनाएका थिए। पोखरीको दक्षिण कुनामा एउटा हात्तीको मूर्ति रहेको छ जसमा प्रताप मल्ल र उनको दुवै छोराहरूको छविलाई दर्शाउने गरेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/91895-91895 |title=रानी पोखरी प्रताप मल्लले बनाएका होइनन् |last=जोशी |first=हरिराम |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15}}</ref> बालगोपालेश्वर मन्दिर पोखरीको मध्यभागमा रहेको छ। रानी पोखरी प्रत्येक वर्ष [[तिहार]]को अन्तिम दिन अर्थात् [[भाइटीका]] र [[छठ]] पर्वको समयमा सर्वसाधारणको लागि खोलिने गरेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/ke-ho-raaniipokhrii-mndirko-vaastviktaa-98951 |title=के हो रानीपोखरी मन्दिरको वास्तविकता ? |last=काफ्ले |first=सुरेन्द्र |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/news/2020/10/21/160324829198498141.html |title=यसरी बन्यो रानीपोखरी |last=न्यौपाने |first=दामोदर |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15}}</ref> == संस्कृति == {{Main|काठमाडौँको संस्कृति}} === कला === [[मन्दिर]], तीर्थस्थल, [[स्तूप]], गोम्पा, [[चैत्य]] र दरबारहरूमा प्रशस्त पाइने काठ, ढुङ्गा, धातु र टेराकोटाबाट बनेको कलात्मक बस्तुहरूले काठमाडौँ उपत्यकालाई [[नेवार जाति|नेवार]]हरूको सहरको रूपमा वर्णन गर्ने गरिएको छ।<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/news/2022/04/15/16500215292493433.html |title=नेपालको कला विश्वकै चिनारी : उपराष्ट्रपति |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.setopati.com/blog/221949/ |title=रहरै रहर, काठमाडौँ सहर |last=केसी |first=खिमु |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> कलात्मक वस्तुहरू सडकको कुना, गल्ली, निजी आँगन र खुला मैदानमा पनि देखिन्छन्।<ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/others/111689-1480138260.html |title=कलाको मूल्य |last=खतिवडा |first=ऋषि |website=नागरिक न्युज |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15}}</ref> प्रायजसो [[देवता]] र [[देवी]]हरूको प्रतिमामा कला देखिने गरेन्छ। काठमाडौँ उपत्यका लामो समयदेखि कलाको खजाना रहेको भए पनि सन् १९५० मा बाहिरी विश्वका लागि यो देश खुलेपछि मात्रै यसले विश्वव्यापी मान्यता पाएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://gorkhapatraonline.com/national/2019-09-21-1636 |title=काठमाडौँ उपत्यका: कला र सम्पदाले झकिझकाउ बनाइँदै |last=हमाल |first=चाँदनी |website=गोरखापत्र |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15}}</ref> नेपाल र काठमाडौँको धार्मिक कलामा विशेष गरी [[भवानी देवी|भवानी]], [[दुर्गा]], गज-लक्ष्मी, हरिती-सीतला, महिषमर्दिनी, सप्तमातृका (सात मातृ देवी), र [[लक्ष्मी|श्रीलक्ष्मी]] (धन देवी) माता देवीहरूको प्रतीकात्मक प्रतीकहरू समावेश छन्। ईशा पूर्व तेस्रो शताब्दीदेखि हिन्दु देवी-देवताहरू बाहेक [[अशोक|सम्राट अशोक]] कालका बौद्ध स्मारकहरूले सामान्यतया नेपाल र विशेष गरी उपत्यकालाई सुन्दर बनाएको छ। यी कला र वास्तुकलाका भवनहरूले विकासको तीन प्रमुख कालहरू समेटेका छन्: [[लिच्छवि राज्य|लिच्छवि]] वा शास्त्रीय काल (सन् ५०० देखि ९००), उत्तर-शास्त्रीय अवधि (सन् १००० देखि १४००) जसमा पाल कालको बलियो प्रभाव रहेको थियो त्यसपछि [[मल्ल वंश|मल्ल काल]] (सन् १४०० पछि) जसले तिब्बती दानवविज्ञानको कलाको साथमा स्पष्ट रूपमा तान्त्रिक प्रभावहरू देखाएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2019/04/760454 |title=नेपाली कला-संस्कृतिमा लोभिएका चिनियाँ कलाकार |last=ढुङ्गाना |first=नारायण |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/Art/2021/11/04/163599130276998220.html |title=आधुनिकताले बिर्साएको सहरको कथा |last=तामा‌ङ |first=सुशीला |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15}}</ref> नेपाली कलाकारले बनाएको कलात्मक प्रतिमूर्ति र नक्काशीलाई व्यापक टाइपोलोजी भनिएको छ। यी कलाकारहरूले हिन्दु र बौद्ध धर्मको मिश्रणलाई कायम राखेका छन्। यी कलाकारहरूले प्रायः ढुङ्गा कला, धातु कला, काठ कला, टेराकोटा कला, र चित्रकलाको प्रयोग गरिएको सामग्री बनाउने गरेका छन्।<ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/arts/625391-1631928629.html |title=नेपाली कला कार्यशालाको इतिवृत्ति |last=मल्ल |first=मुकेश |website=नागरिक न्युज |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15}}</ref> <gallery mode="packed"> चित्र:Bhairav Statue Koteshwor Mahadev Temple Koteshwor Kathmandu Nepal Rajesh Dhungana.jpg|भैरवको मूर्ति चित्र:Stone carving in Kathmandu.jpg|ढुङ्गा कलाको एक नमूना चित्र:Basantapur Kathmandu Nepal (8528227205).jpg|बसन्तपुरमा रहेको एक मन्दिर बाहिरको काष्ठ कला चित्र:Basantapur Kathmandu Nepal (8528168475).jpg|धातु कला </gallery> ====सङ्ग्रहालय==== काठमाडौँ नेपालको राष्ट्रिय सङ्ग्रहालय<ref>{{Cite web |url=https://shilapatra.com/detail/52606/ |title=अब घरमै बसीबसी छाउनी राष्ट्रिय सङ्ग्रहालय घुम्न सकिने |website=शिलापत्र |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.news24nepal.tv/2022/03/21/864946 |title=राष्ट्रिय सङ्ग्रहालयलाई सार्कस्तर बनाउनुपर्छ : मन्त्री आले |date=2022-03-21 |website=न्युज २४ |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220412001451/https://www.news24nepal.tv/2022/03/21/864946 |archive-date=2022-04-12 }}</ref> र नेपालको प्राकृतिक इतिहास सङ्ग्रहालय सहित धेरै सङ्ग्रहालयहरू र कला गृहहरूको घर हो।<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/112249 |title=‘भगवान भरोसा’ मा हाम्रा ऐतिहासिक सङ्ग्रहालय |last=महर्जन |first=वसन्त |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15}}</ref> नेपालको कला र वास्तुकला दुई प्राचीन धर्म हिन्दु र बौद्ध धर्मको मिलन हो। काठमाडौँ उपत्यकाका सात राम्ररी परिभाषित स्मारक क्षेत्रहरूमा रहेका धेरै मन्दिर, तीर्थस्थल, स्तूप, गुम्बा र दरबारहरूमा यिनीहरू पर्याप्त रूपमा प्रतिबिम्बित छन्। यो एकीकरण काठमाडौँ र यसका भगिनी सहर [[ललितपुर महानगरपालिका|पाटन]] र [[भक्तपुर नगरपालिका|भक्तपुर]]का सङ्ग्रहालय र कला गृहहरूमा आयोजना र प्रदर्शनीहरूमा पनि झल्किन्छ। सङ्ग्रहालयहरूले पुरातात्विक निर्यात सहित ५औँ शताब्दीदेखि वर्तमान दिनसम्मका अद्वितीय कलाकृतिहरू र चित्रहरू प्रदर्शन गर्छन्। =====राष्ट्रिय सङ्ग्रहालय===== {{मुख्य|राष्ट्रिय सङ्ग्रहालय, छाउनी}} राष्ट्रिय सङ्ग्रहालय काठमाडौँको पश्चिमी भागमा नेपालका तत्कालीन सेनापति र मुख्तियार [[भीमसेन थापा]]ले १९औँ शताब्दीको प्रारम्भमा निर्माण गरेको ऐतिहासिक भवनमा स्वयम्भूनाथ स्तूप नजिकै छ। यो देशको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण सङ्ग्रहालय हो।<ref>{{Cite web |url=https://onlineradionepal.gov.np/2022/03/21/263644.html |title=राष्ट्रिय सङ्ग्रहालयलाई सार्कस्तरीय बनाउनुपर्छ : मन्त्री आले |website=रेडियो नेपाल |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15}}</ref> यो सङ्ग्रहालयमा हतियार, कला र ऐतिहासिक र सांस्कृतिक महत्त्वको पुरातात्विक वस्तुहरूको विस्तृत सङ्ग्रह रहेको छ। यो सङ्ग्रहालय युद्ध ट्रफी र हतियारहरूको सङ्कलन गृहको रूपमा सन् १९२८ मा स्थापना भएको थियो भने यस सङ्ग्रहालयको प्रारम्भिक नाम छाउनी सिलखाना थियो, जसको अर्थ "हतियार र गोला बारुदको ढुङ्गा घर" हो।<ref>{{Cite web |url=https://nepalmag.com.np/history/2019/07/18/20190718133719 |title=सङ्ग्रहागारदेखि सङ्ग्रहालयसम्म |last=जोशी |first=हरिराम |website=नेपाल पत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15}}</ref> यसको महत्वलाई ध्यानमा राख्दै सङ्ग्रहालयमा धेरै हतियारहरू छन्, जसमा युद्धहरूमा प्रयोग हुने स्थानीय रूपमा बनाइएको हतियारहरू, १८ र १९औँ शताब्दीका छालाका तोपहरू, र काठ, काँसा, ढुङ्गा र चित्रहरूमा मध्यकालीन र आधुनिक कार्यहरू समावेश छन्।<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/praathmiktaamaa-pren-sngrhaaly-149311 |title=‘प्राथमिकतामा परेन सङ्ग्रहालय’ |last=महर्जन |first=सपना |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15}}</ref> =====प्राकृतिक इतिहास सङ्ग्रहालय===== {{मुख्य|प्राकृतिक इतिहास सङ्ग्रहालय नेपाल}} प्राकृतिक इतिहास सङ्ग्रहालय स्वयम्भूनाथ पहाडको दक्षिणी फेदमा छ। यो सङ्ग्रहालयमा विभिन्न प्रजातिका जनावर, पुतली र बोटबिरुवाहरूको ठुलो सङ्ग्रह छ। यो सङ्ग्रहालय प्रागैतिहासिक गोलादेखि भरिएका जनावरहरूका प्रजातिहरूको प्रदर्शनको लागि प्रख्यात छ।<ref>{{Cite web |url=https://emulyankan.org/natural-history-museum-tu/ |title=प्रकृति बुझ्न प्राकृतिक विज्ञान सङ्ग्रहालय जाने कि ? |last=डङ्गोल |first=प्रा.डा. धर्मराज |date=2018-05-15 |website=मूल्याङ्कन अनलाइन |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230406050320/https://emulyankan.org/natural-history-museum-tu/ |archive-date=2023-04-06 }}</ref> =====नारायणहिटी दरबार सङ्ग्रहालय===== {{मुख्य|नारायणहिटी दरबार सङ्ग्रहालय}} नारायणहिटी दरबार सङ्ग्रहालय काठमाडौँको उत्तर-मध्य भागमा अवस्थित छ। वर्तमान दरबारको मुख्य भवन सन् १९७० मा पुरानो दरबारको अगाडि बनाइएको थियो। यो भवन तत्कालीन युवराज र सिंहासनका उत्तराधिकारी वीरेन्द्रको विवाहको अवसरमा निर्माण गरिएको थियो। दरबारको दक्षिणी ढोका पृथ्वीपथ र [[दरबार मार्ग|दरबारमार्ग]] सडकको छेउमा छ। दरबार क्षेत्रले कुल {{convert|30|ha|acre}} क्षेत्रफल ओगटेको छ र चारैतिर अग्ला फाटकहरूद्वारा पूर्ण रूपले सुरक्षित छ। नेपालको [[दरबार हत्याकाण्ड]] यसै स्थानमा भएको थियो। [[राजतन्त्र]]को पतनपछि यसलाई सङ्ग्रहालयमा परिणत गरिएको हो।<ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2022/01/1066225 |title=नारायणहिटीको श्रीसदनका दुई कोठाको दस्तावेज सूचीकृत गरिँदै |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15}}</ref> =====तारागाउँ सङ्ग्रहालय===== {{मुख्य|तारागाउँ सङ्ग्रहालय}} तारागाउँ सङ्ग्रहालयले काठमाडौँ उपत्यकाको आधुनिक इतिहास प्रस्तुत गर्दछ। यसले काठमाडौँ उपत्यकाको ५० वर्षको अनुसन्धान र सांस्कृतिक सम्पदा संरक्षणमा २०औँ शताब्दीको उत्तरार्धमा विदेशबाट आएका कलाकार, फोटोग्राफर, वास्तुविद् र मानवशास्त्रीहरूले योगदान दिएका कलाहरूलाई दस्तावेजीकरण गर्ने प्रयास गरिएको छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.janaboli.com/post/48586 |title=पौभा, थान्का बारे अध्ययन अनुसन्धान बढाउन माग |date=2016-08-25 |website=जनबोली न्यूज |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230406050319/https://www.janaboli.com/post/48586 |archive-date=2023-04-06 }}</ref> सङ्ग्रहालयको वास्तविक संरचनाले काठमाडौँको निर्मित सम्पदा जोगाउनको लागि पुनर्स्थापना र पुनर्स्थापनाका लागि गरिएका प्रयासहरू देखाउँछ। यो सङ्ग्रहालय काठमाडौँ उपत्यकाको नियोजनकर्ताको रूपमा परिचित कार्ल प्रुस्चाले सन् १९७० मा डिजाइन गरेका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/128803 |title=४० देशको जीवनशैली चिनाउने ३०० कलाकृति |last=भेटवाल |first=तारा |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-04-15}}</ref> <gallery mode="packed"> चित्र:Nepal's Museum.jpg|राष्ट्रिय सङ्ग्रहालय चित्र:Toran Dwar of Simroungarh in National Museum Kathmandu.jpg|राष्ट्रिय सङ्ग्रहालयमा रहेको तोरण द्वार चित्र:The Royal Palace and its surrounding during spring season in Nepal.jpg|बसन्त ऋतुमा नारायणहिटी दरबार चित्र:The Taragaon Museum.jpg|तारागाउँ सङ्ग्रहालयको आँगन </gallery> ==== कला गृह ==== नेपालको कलाको केन्द्रको रूपमा रहेको काठमाडौँमा देशका समसामयिक कलाकारहरूको काम र ऐतिहासिक कलाकारहरूको सङ्कलित कलाकृति प्रदर्शन गरिन्छ।<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/Art/2022/03/04/164637798712694756.html |last=तामा‌ङ |first=सुशीला |title=काठमाडौँ ट्रिएनाले : कलामा समकालीन साझा समस्याको उठान |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-04-21}}</ref> उपत्यका भित्रको पाटन सहर विशेषगरी [[ललितकला|ललित कला]] र शिल्पकलाका लागि प्रख्यात प्राचीन सहर हो।<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/art/2021/04/22/161905887537176195.html |title=पाटन कलानगरी ‘रेड जोन’ मा |last=माली |first=प्रशान्त |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-04-21}}</ref> काठमाडौँको कला नेपाली परम्परागतता र आधुनिक कलाको सम्मिश्रण प्रदर्शन गर्दै, ठुलो सङ्ख्यामा राष्ट्रिय, एसियाली र विश्वव्यापी प्रभावहरूबाट व्युत्पन्न कलाकृति जीवन्त रहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/arts/555201-1624070894.html |title=कलामा सौन्दर्यको चासो |last=मल्ल |first=मुकेश |website=नागरिक समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-04-21}}</ref> नेपाली कलालाई सामान्यतया दुई क्षेत्रमा विभाजन गरिएको छ: नेपालमा [[पौभा]]<ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/arts/178008-1556951700.html |title=पौभा चित्रको भबिश्य |last=निरौला |first=तीर्थ |website=नागरिक समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-04-21}}</ref> भनेर चिनिने आदर्शवादी परम्परागत चित्रकला जसलाई तिब्बतमा [[थान्का]] भनेर चिनिन्छ<ref>{{Cite web |url=https://www.lokpath.com/story/66501 |title=थाङ्का चित्र: एउटा अद्भुत इतिहास, तर यसरी मासिँदैछ (भिडियो सहित) |website=लोकपथ |language=नेपाली |accessdate=2022-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230406050319/https://www.lokpath.com/story/66501 |archive-date=2023-04-06 }}</ref>, जुन देशको धार्मिक इतिहाससँग घनिष्ठ रूपमा जोडिएको छ र अर्कोतर्फ समकालीन पश्चिमी शैलीको प्रकृति सहितको चित्रकला रहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.bbc.com/nepali/news-50520563 |title=थाङ्का बनाउँदै 'अँध्यारोबाट उज्यालोतिर'को यात्रा |date=2019-11-23 |website=बिबिसी नेपाली समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-04-21}}</ref> तान्त्रिक तत्वहरू र सामाजिक विषयवस्तुहरूमा आधारित रचनाहरू वा अमूर्त कलाकृति जसका लागि नेपालका चित्रकारहरू प्रख्यात छन्। अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा बेलायतमा रहेको परोपकारी संस्था, काठमाडौँ समकालीन कला केन्द्र काठमाडौँमा कला प्रवर्द्धनमा संलग्न छ। काठमाडौँमा धेरै उल्लेखनीय कला प्रदर्शनी गृहहरू छन्। नेपाल प्रज्ञा–प्रतिष्ठानको कला तथा शिल्प विभागद्वारा सञ्चालित नाफा कला प्रदर्शनी गृह नव-शास्त्रीय पुरानो राणा दरबार सीता भवनमा रहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/126225 |title=संसारभर फैलिएको नेपाली कलाकृतिको सुकीर्ति |last=बराल |first=सजना |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-04-21}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://shilapatra.com/detail/52772/ |title=पाटन सङ्ग्रहालयको गर्भमा लुकेको रहस्यमय मल्लकालीन कलाकृति |last=देवकोटा |first=सबिना |website=शिलापत्र |language=नेपाली |accessdate=2022-04-21}}</ref> भृकुटीमण्डप प्रदर्शनी मैदान भित्र रहेको सृजना समकालीन कला गृहले समकालीन चित्रकार र मूर्तिकारहरूको कामलाई प्रदर्शन गर्ने गर्दछ र नियमित रूपमा प्रदर्शनीहरू आयोजना गर्दछ। यसले कला विद्यालयहरूमा बिहान र साँझ कक्षाहरू पनि चलाउँछ। भीमसेनथानको तीन-तले भवनमा रहेको मोती अजिमा कलागृह पनि उल्लेखनीय छ। यहाँ परम्परागत भाँडाहरू र हस्तनिर्मित पुतलीहरू र मध्यकालीन नेवार घरको विशिष्ट वस्तुहरूको प्रभावशाली सङ्ग्रह समावेश छ, जसले नेपाली इतिहासमा महत्त्वपूर्ण अन्तरदृष्टि प्रदान गर्दछ। दरबारमार्गमा रहेको नारायणहिटी दरबार नजिकैको जे आर्ट कलागृहमा प्रख्यात, स्थापित नेपाली चित्रकारहरूको कलाकृति प्रदर्शन गरिएको छ। [[त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल]] जाने बाटोमा रहेको [[बबरमहल]]मा रहेको [[नेपाल कला-परिषद्|नेपाल कला परिषद्]] कलागृहमा राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय कलाकारका कलाकृति र कला प्रदर्शनीका लागि नियमित रूपमा प्रयोग हुने फराकिलो सभाकक्षहरू रहेका छन्।<ref>{{Cite web |url=https://sampurnaweekly.com/news/3086 |title=‘नेपाली साहित्य मेला–महोत्सवमा रमाइरहेको छ’ |last=स्मृति |first=स्वपनिल |website=सम्पूर्ण साप्ताहिक |language=नेपाली |accessdate=2022-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220528145921/https://sampurnaweekly.com/news/3086 |archive-date=2022-05-28 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/arts/566141-1625290505.html |title=नेपाली आधुनिक कलाको पहिलो दशक |last=मल्ल |first=मुकेश |website=नागरिक समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-04-21}}</ref> ==== साहित्य ==== [[नेपाल राष्ट्रिय पुस्तकालय|नेपालको राष्ट्रिय पुस्तकालय]] पाटनमा अवस्थित छ। [[अङ्ग्रेजी भाषा|अङ्ग्रेजी]], [[नेपाली]], [[संस्कृत]], [[हिन्दी भाषा|हिन्दी]] र [[नेपाल]] भाषाका ७० हजारभन्दा बढी पुस्तकहरू भएको यो देशकै ठुलो पुस्तकालय हो। पुस्तकालयमा १७औँ शताब्दीका संस्कृत र अङ्ग्रेजी भाषाका दुर्लभ विद्वानहरूद्वारा लिखित पुस्तकहरू रहेका छन्। काठमाडौँको [[केशर महल]]मा रहेको शिक्षा मन्त्रालय भवनको भुइँ तल्लामा रहेको [[केसर पुस्तकालय]] रहेको छ। करिब ४५ हजार पुस्तकको यो सङ्ग्रह [[केशर शमशेर राणा|केशर सम्शेर राणा]]को व्यक्तिगत सङ्ग्रहबाट लिइएको हो। यसले [[इतिहास]], [[कानून]], कला, धर्म, र दर्शनलगायतका विषयहरूको विस्तृत दायरालाई समेट्छ। यहाँ तन्त्रको एक संस्कृत पुस्तिकालाई १,००० वर्षभन्दा पुरानो मानिन्छ। [[विसं २०७२ को महाभूकम्प|वि.सं. २०७२ भूकम्प]]ले गर्दा शिक्षा मन्त्रालयको भवनमा ठुलो क्षति पुगेको थियो र केसर पुस्तकालयका सामग्रीहरूलाई अस्थायी रूपमा सारिएको थियो। ==== चलचित्र र रङ्गमञ्च ==== काठमाडौँ नेपाली चलचित्र र रङ्गमञ्चहरूको गृह सहर हो।<ref>{{Cite web |url=https://www.merofilm.com/2018/02/156/ |title=‘नेपाली चलचित्र’ इतिहासदेखि वर्तमानसम्म |website=मेरो फिल्म |language=नेपाली |accessdate=2022-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220525045513/https://www.merofilm.com/2018/02/156/ |archive-date=2022-05-25 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://archive.himalkhabar.com/65916 |title=अल्मलिएको नेपाली चलचित्र |last=कार्की |first=प्रकाशजङ्ग |date=2014-04-23 |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221207162756/https://archive.himalkhabar.com/65916 |archive-date=2022-12-07 }}</ref> महानगरभित्र कान्ति पथमा अवस्थित [[राष्ट्रिय नाचघर|राष्ट्रिय नाच घर]], गङ्गा रङ्गमञ्च, हिमालयन रङ्गमञ्च र सन् १९८२ मा स्थापित आरोहण रङ्गमञ्च समूह सहित धेरै रङ्गमञ्चहरू छन्। गुरुकुल स्कूल अफ थिएटरले काठमाडौँमा अन्तर्राष्ट्रिय रङ्गमञ्च महोत्सव आयोजना गर्दछ, जसले विश्वभरका कलाकारहरूलाई आकर्षित गर्दछ। दरबार संरक्षण तथा प्रवर्द्धन समितिले स्थापना गरेको हनुमानढोका दरबार क्षेत्रमा सानो रङ्गमञ्च खोलिएको छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.newsabhiyan.com.np/news-details.php?nid=54329 |title=रङ्गमञ्चको काल यात्रा |last=कार्की |first=पदम सिंह |website=न्युज अभियान |language=नेपाली |accessdate=2022-04-17 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://gorkhapatraonline.com/arts/2021-03-28-34532 |title=रङ्गमञ्च : हिजो, आज र भोलि |last=सायमी |first=प्रकाश |language=नेपाली |website=गोरखापत्र |accessdate=2022-04-17}}</ref> काठमाडौँमा [[कलिउड (चलचित्र)|नेपाली]], [[बलिउड]] र [[हलिउड]] चलचित्रहरू देखाउने धेरै सिनेमाघरहरू (पुरानो एकल पर्दा भएका चलचित्र घर र केही नयाँ मल्टिप्लेक्सहरू) छन्।<ref>{{Cite web |url=https://nepalmag.com.np/history/2019/01/17/20190117185453 |title=पहिलो सिनेमा घरको कथा : ‘फस्ट सो’ मा सधैँ राजा |last=पराजुली |first=लोकरञ्जन |website=नेपाल पत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2022-04-17}}</ref> केही पुराना चलचित्र घरहरूमा विश्वज्योति सिनेमा हल, [[जय नेपाल सिनेमा हल|जय नेपाल हल]], कुमारी सिनेमा हल, गोपीकृष्ण सिनेमा हल र गुण सिनेमा हल पर्छन्। काठमाडौँमा केही अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका सिनेमा घरहरू र मल्टिप्लेक्सहरू पनि छन्। मल्टिप्लेक्सहरूमा [[क्यूएफएक्स सिनेमाज]], सिने डे सेफ, एफक्युब सिनेमा, क्युज सिनेमाज, बिग मुभिज, बिएसआर मुभिज र अन्य धेरै रहेका छन्।<ref>{{Cite web |url=https://www.kharibot.com/news-details/38870/2019-08-19 |title=काठमाडौँमा ३८ सिनेमा हलले तिरेनन् मनोरञ्जन कर |website=खरिबोट |language=नेपाली |accessdate=2022-04-17}}</ref> ==== सङ्गीत ==== काठमाडौँ नेपालको सङ्गीत र नृत्यको केन्द्र हो। यी कलाका विधाहरू सहरको अभिन्न अङ्ग हुन्। काठमाडौँका साँस्कृतिक स्थलहरूमा साङ्गीतिक कार्यक्रमहरू आयोजना गरिन्छ। सङ्गीत काठमाडौँको परम्परागत पक्ष हो। [[नेपाल सम्वत्|नेपाल संवत्]] अनुसार 'गुन्ला' परम्परागत साङ्गीतिक पर्व हो। नेवार सङ्गीतको उत्पत्ति काठमाडौँबाट भएको हो। यसबाहेक काठमाडौँमा नेपालभरका सङ्गीतहरू पाउन सकिन्छ। सन् १९७० को दशकमा धेरै [[हिप्पी]]हरूले काठमाडौँको भ्रमण गरेका थिए जसले गर्दा यो सहरमा रक एन्ड रोल, [[रक सङ्गीत|रक]] र ज्याज सङ्गीतको आगमन भएको थियो। ज्याजमान्डु भनेर चिनिने ज्याज महोत्सवका लागि काठमाडौँ अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा प्रख्यात छ। यो हिमालय क्षेत्रमा आयोजना गरिने एक मात्र ज्याज महोत्सव हो। यो उत्सवले [[अस्ट्रेलिया]], [[डेनमार्क]], [[संयुक्त राज्य अमेरिका]], [[बेनिन]], र [[भारत]]जस्ता देशहरूबाट [[सङ्गीतकार]]हरूलाई आकर्षित गर्ने गर्दछ। यो सहरलाई धेरै विदेशी गीतहरूमा सन्दर्भित गरिएको छ, जसमा क्याट स्टिभेन्सको ('काठमान्डु', मोना बोन ज्याकन, सन् १९७०), बब सेगरको ('काठमान्डु', ब्युटिफुल लुजर, सन् १९७५), रस ब्यान्डको ('ए प्यासेज टु बैङ्कक', पुल्लिङ इन काठमान्डु; २११२ एल्बम, सन् १९७६), जोन लेननको ('नोबडी टुल्ड मी', सन् १९८४, मरणोपरान्त), क्रेमाटोरिज ब्यान्डको ('काठमान्डु', थ्री स्प्रिङ्स, सन् २०००), फितो पेजको (त्राफिको पो काठमान्डु - "ट्राफिक थ्रु काठमान्डु") र क्याभलकेडको ('काठमाडौँ किड', सन् २०१९) रहेका छन्। ===खाना=== काठमाडौँका अधिकांश मानिसहरूको प्रमुख खाना [[दालभात|दाल भात]] हो। यसमा [[चामल]] र [[दाल]]को झोल हुन्छ र सामान्यतया यसलाई [[तरकारी]], [[अचार]] र कहिलेकाहीँ [[चटनी]]सँग पस्किने गरिन्छ। तिब्बती उमालेको डल्लोको नेपाली संस्करणको एक प्रकारको रूपमा रहेको [[मम:]] नेपालका सडक बिक्रेता र रेस्टुरेन्टहरूले बेच्ने गरेका छन्। यो काठमाडौँमा सबैभन्दा लोकप्रिय चाँडो खानाको एक प्रकार हो। बफ (अर्थात् भैँसी) मोमो, चिकेन मोमो र शाकाहारी मोमो सहित मोमोका विभिन्न नेपाली प्रकारहरू काठमाडौँमा प्रख्यात छन्। काठमाडौँमा पाइने अधिकांश खाना मांसाहारी छन् यद्यपि शाकाहारको अभ्यास असामान्य छैन र शाकाहारी व्यञ्जनहरू सहरभरि पाइन्छ। [[भैँसी]]को मासु सामान्य रहेता पनि गाईको मासु असामान्य र निषेधित छ। काठमाडौँमा विशेषगरी रैथाने नेवारको घरमा भैँसी खाने चलन छ, जुन नेपालका अन्य भागमा पाइँदैन। केही दशक अघिसम्म [[सुँगुर]]को मासुको उपभोग निषेधित मानिन्थ्यो। पूर्वी नेपालको किराँत खानाको काठमाडौँमा आगमनसँगै यो क्षेत्रमा समेत सुँगुरको मासुले स्थान पाएको छ। [[हिन्दु धर्म|हिन्दु]] र [[मुसलमान]] धर्मालम्बीहरूको एक विशेषवर्गका जनसङ्ख्याले यसलाई अहिलेपनि निषेध मान्छन्। हिन्दुहरूले [[गाई]]लाई पवित्रताको प्रतीक मान्ने भएकाले र मुसलमानहरूको [[कुरान]] अनुसार भैंसी अपवित्र भएकोले यी जीवहरू खाँदैनन्। हिन्दुहरूले गाईको मासु बाहेक सबै किसिमको मासु खाने गर्छन्। स्थानीय र आगन्तुकहरूको लागि मुख्य खाजा प्रायः म:म वा [[चाउमिन]] हो। सन् १९५५ सम्म काठमाडौँमा एउटा मात्र पश्चिमी शैलीको रेस्टुरेन्ट रहेको थियो। नेपाली खाना, तिब्बती खाना, चिनियाँ खाना र विशेष गरी [[भारतीय खाना]]हरू पाइने भएपछि काठमाडौँमा ठुलो सङ्ख्यामा [[भोजनालय|रेस्टुरेन्ट]]हरू खुलेका छन्। अन्य धेरै रेस्टुरेन्टहरू स्थानीय, प्रवासी र पर्यटकहरू समायोजन गर्न खोलिएका छन्। काठमाडौँमा पर्यटनहरूको आगमनमा बृद्धिले गर्दा परम्परागत भोजन रुपान्तरण हुँदै पर्यटकहरूका लागि मिल्ने ठिमहा खानाको विकास निम्त्याएको छ। महाद्वीपीय खानाहरू चयन गरिएका ठाउँहरूमा पाउन सकिन्छ। अन्तर्राष्ट्रिय चेन रेस्टुरेन्टहरू दुर्लभ छन्, तर पिज्जा हट र केएफसीका केही खाजा घरहरू हालै महानगर क्षेत्रमा खुलेका छन्। यसका साथै अन्तर्राष्ट्रिय आइसक्रिम चेन कम्पनी बास्किन रोबिन्सको समेत विक्रीघरहरू रहेका छन्। काठमाडौँमा [[कफी]] पिउनेभन्दा [[चिया]] पिउनेहरूको सङ्ख्या धेरै छ। विशेष रूपमा अन्य स्थानीय तथा विदेशी खाजाहरूसँग व्यापक रूपमा चिया घरहरू रहेका छन्। यहाँका मानिसहरू व्यापक रूपमा रक्सी पिउने गर्छन् र यहाँ मादक पेय पदार्थहरूको धेरै स्थानीय प्रकारहरू रहेका छन्। महानगरीय क्षेत्रमा मद्यपान गरेर गाडी गुडाउनु निषेधित छ र यसका लागि ट्राफिक प्रहरी अधिकारीहरूले शून्य सहिष्णुता नीति अपनाएका छन्। [[अयला]] र [[थ्वं]] (चामलबाट बनेको मादकपदार्थ) काठमाडौँको मदिराजन्य पेय पदार्थ हो, जुन सबै स्थानीय रक्सी भट्टीहरूमा पाइन्छ। [[जाँड|छ्याङ]], [[तोङवा]] ([[कोदो]] वा [[जौ]]बाट बनेको मादकपदार्थ) र [[रक्सी]] नेपालका अन्य भागबाट काठमाडौँमा पाइने मदिराजन्य पेय पदार्थ हुन्। यस बाहेक काठमाडौँका मदिराजन्य बिक्री पसल, [[बासालय|होटल]], रेस्टुरेन्ट र बारहरूमा पश्चिमी र नेपाली बियरको व्यापक बिक्री हुने गरेको छ। <gallery mode="packed"> चित्र:Nepali dal-bhat-tarkari.jpg|नेपाली दाल भात चित्र:Momo101.jpg|नेपाली म:म चित्र:Dhindo by Ganesh.jpeg|नेपाली रैथाने भोजन [[ढिँडो]] चित्र:Chhwela.jpg|नेवारी परिकार [[छोइला]] </gallery> ===चाडपर्वहरू=== काठमाडौँका धेरैजसो मेला र चाडपर्वहरू [[मल्ल वंश|मल्ल काल]] वा त्यसभन्दा अघिका हुन्। परम्परागत रूपमा यी चाडहरू [[नेवार जाति|नेवार]]हरूले मनाउने गरेका भएता पनि पछिल्ला वर्षहरूमा यी चाडपर्वहरूमा अन्य काठमाडौँवासीहरूको पनि व्यापक सहभागिता रहेको छ। नेपालको राजधानी काठमाडौँमा विभिन्न राष्ट्रिय चाडपर्व मनाइन्छ। सहरमा ठुलो सङ्ख्यामा बसाइँ सर्दा पश्चिमबाट [[खस जाति|खस]], पूर्वबाट [[किराँत जाति|किराँत]], उत्तरबाट तिब्बती [[बोन धर्म|बोन]] र दक्षिणबाट [[मिथिला]] संस्कृति राजधानीमा भेटिन्छन् र एक आपसमा घुलमिल भइसकेका छन्। [[घोडेजात्रा|घोडे जात्रा]], [[इन्द्रजात्रा|इन्द्र जात्रा]], [[दसैँ|दशैं]], [[महाशिवरात्रि|शिवरात्री]] लगायतका पर्वहरू काठमाडौँका सबै हिन्दु र बौद्ध समुदायले भक्तिभाव र उत्साहका साथ मनाउँछन्। लागु गरिएका संहिताहरूमा सामाजिक नियमनले हिन्दु परम्परा र नैतिकतालाई समावेश गरेको छ। यिनीहरूलाई [[शाह वंश|शाह राजा]]हरू र यसअघिका राजाहरूले हिन्दु र बौद्ध धर्मका संरक्षकहरूको रूपमा अनुसरण गरेका थिए। काठमाडौँ र देशका अन्य भागमा देवी देवताको विशेष पूजामा शताब्दीदेखि सांस्कृतिक निरन्तरता कायम छ। यी देवताहरूमा [[अजिमा]], [[तलेजु भवानी]] र उनको अन्य रूप: [[देगुतलेजु]] र [[कुमारी (जीवित देवी)|कुमारी]] (जीवित देवी) समावेश छन्। कलात्मक भवनहरू अहिले मानिसहरूको दैनिक जीवनमा पूजा गर्ने ठाउँ बनेका छन्, त्यसैले वार्षिक चाडपर्वहरू मनाउन सूची कायम गरिएको छ। महानगरमा वर्ष भरिमा १३३ वटा पर्व मनाइन्छ। यसअघि उल्लेख गरिएका बाहेक काठमाडौँमा मनाइने केही परम्परागत चाडहरूमा [[दसैँ|बडा दशैं]], [[तिहार]], [[छठ]], [[माघे सङ्क्रान्ति|माघे संक्रान्ति]], [[नागपञ्चमी]], [[साउन शुक्ल पूर्णिमा|जनै पूर्णिमा]], पञ्चदान, [[तीज]]/[[ऋषिपञ्चमी|ऋषि पञ्चमी]], पाहां चह्रे, [[सेतो मच्छिन्द्रनाथको रथयात्रा]], [[मातातीर्थऔँसी]] रहेका छन्। <gallery mode="packed"> चित्र:Sweta bhairava krt.jpg|इन्द्र जात्राको लागि स्वेत भैरव Ranipokhari during chhath festival.jpg|छठको समयमा रानी पोखरी HIndu Festival of Tihar 06.jpg|भाइटिकाको लागि सप्तरङ्गी थाल Sweets and fruits with Dashain jamara.jpg|दसैँको जमरा र प्रसाद </gallery> ==धर्म== {{bar box |title=काठमाडौँ महानगरमा बसोबास गर्ने धर्मावलम्बीहरू<ref name="नेपालको राष्ट्रिय जनगणना"/> |titlebar=#Fcd116 |left1=धर्मावलम्बी |right1=प्रतिशत |float=right |bars= {{bar percent|[[हिन्दु धर्म|हिन्दु धर्म]]|#FF6600|८१.३}} {{bar percent|[[बौद्ध धर्म]]|#FFFF00|९}} {{bar percent|[[इस्लाम धर्म]]|#009000|४.४}} {{bar percent|अन्य|#808080|५.२}} <small>अन्य भित्र [[इसाई धर्म|क्रिस्चियन धर्म]], [[जैन धर्म]] र अन्य धर्मावलम्बीहरू (५.२%)</small> }} [[File:Chhetrapati Ganesh Temple in Kathmandu, Nepal..jpg|thumb|काठमांडू में क्षेत्रपाटी गणेश मंदिर]] ===हिन्दु धर्म=== काठमाडौँमा हिन्दु धर्म परापूर्वकालदेखि पालन गरिदै आएको छ। [[लिच्छवि राज्य]] (सन् ४०० देखि ७५०) अस्तित्वमा आएसँगै काठमाडौँ उपत्यकामा हिन्दु धर्म र यसभित्रका [[सवर्ण विवाह]], [[सामाजिक स्तरीकरण]] र [[नेपालमा जति व्यवस्था|जाति व्यवस्था]]को स्थापना भएको मानिन्छ। [[पशुपतिनाथ मन्दिर]], [[चाँगुनारायण मन्दिर]] र [[काष्ठमण्डप]] हिन्दुहरूका लागि विशेष महत्व राख्ने गरेका छन्। काठमाडौँ र वरपरका उपत्यकाका अन्य उल्लेखनीय हिन्दु मन्दिरहरूमा [[बज्रयोगिनी मन्दिर]], दक्षिणकाली मन्दिर, [[गुह्येश्वरी|गुह्येश्वरी मन्दिर]] र [[शोभा भगवती मन्दिर]] समावेश छन्। काठमाडौँबाट बग्ने [[बागमती नदी]]लाई हिन्दु र बौद्ध धर्मावलम्बीहरूले पवित्र नदी मान्छन् र धेरै हिन्दु मन्दिरहरू यस नदीको किनारमा अवस्थित छन्। बागमतीको महत्व यस तथ्यमा पनि निहित छ कि यसको किनारमा हिन्दुहरूको दाहसंस्कार गरिन्छ र किराँतहरू यसको छेउमा पहाडमा गाडिन्छन्। नेपाली हिन्दु परम्परा अनुसार दाहसंस्कार गर्नुअघि शवलाई तीन पटक बागमतीमा डुबाउनु पर्छ। मुख्य शोक गर्ने (सामान्यतया पहिलो छोरा) जसले अन्त्येष्टि चितालाई जलाउँछ उसले दाहसंस्कार पछि तुरुन्तै पवित्र नदीको पानीमा स्नान गर्नुपर्छ। शवयात्रामा सामेल हुने धेरै आफन्तहरूले पनि बागमतीमा नुहाउँछन् वा दाहसंस्कारको अन्त्यमा आफ्नो शरीरमा पवित्र पानी छर्कन्छन् किनभने बागमतीले मानिसहरूलाई आध्यात्मिक रूपमा शुद्ध गर्ने विश्वास गरिन्छ। ===बौद्ध धर्म=== गौतम बुद्धको समयमा (ईशापूर्व ४८३ - ५६३) बौद्ध भिक्षुहरूको आगमनसँगै बौद्ध धर्म काठमाडौँमा आगमित भएको थियो। उनीहरूले साँखुमा वनविहार मठको स्थापना गरेका थिए। [[लुम्बिनी]]मा शाक्य वंशमाथि विरुढकद्वारा (शा. ईशापूर्व ४६१ - ४९१) आक्रमण भएपश्चात् त्यहाँबाट [[शाक्य]]हरू भागेपछि यो मठको पुनर्निर्माण गरिएको थियो। हिन्दु लिच्छवी युग (ईशापूर्व ४०० देखि ७५०) को समयमा विभिन्न मठहरू र आदेशहरू जारी गरिएपछि क्रमिक रूपमा [[नेवार बौद्ध धर्म]]को गठन भएको थियो, जुन अझै पनि [[हिन्दु धर्म|हिन्दु धर्म]]को प्राथमिक [[धार्मिक भाषा]] संस्कृतमा अभ्यास गरिन्छ। काठमाडौँ उपत्यकाको त्यो परम्परालाई पौराणिक राजकुमारी [[भृकुटी]] (सातौँ शताब्दी) र कलाकार [[अरनिको]] (सन् १२४५–१३०६)ले [[तिब्बत]] र [[चीन]]मा बौद्ध धर्म फैलाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका थिए। नेवार बौद्ध धर्ममा आधारित काठमाडौँमा १०८ भन्दा बढी परम्परागत गुम्बाहरू (बहा: र बहाई) रहेका छन्। सन् १९६० को दशकदेखि काठमाडौँको स्थायी तिब्बती बौद्ध जनसङ्ख्या उल्लेख्य रूपमा बढेको छ र अहिले यस क्षेत्रमा पचासभन्दा बढी तिब्बती बौद्ध गुम्बाहरू छन्। यसका साथै नेवार बौद्ध धर्मको आधुनिकीकरणसँगै विभिन्न [[थेरवाद]] बिहारहरू स्थापना भएका छन्। ===किराँत मुन्धुम=== किराँत मुन्धुम नेपालको आदिवासी जनजाति प्रथाहरू मध्ये एक हो। यो [[किराँत जाति]]ले अभ्यास गर्ने गरेका छन्। किराँत धर्मका केही जीववादी पक्षहरू, जस्तै पुर्खाको पूजा (अजिमाको पूजा) पनि किराँत मूलका नेवारहरूमा पाइन्छ। प्राचीन किराँतहरूले पूजा गर्ने विश्वास भएका प्राचीन धार्मिक स्थलहरू, जस्तै पशुपतिनाथ, वाङ्गा आकाश भैरव (यलम्बर) र अजिमालाई अहिले काठमाडौँमा सबै धर्म मान्ने मानिसहरूले पुज्छन्। नेपालका अन्य भागबाट काठमाडौँ आएका किराँतहरूले सहरमा [[मुन्धुम]]को अभ्यास गर्ने गरेका छन्। ===इस्लाम धर्म=== काठमाडौँका मल्ल राजा रत्न मल्लले १५औँ शताब्दीमा [[कश्मीर]], [[लद्दाख]] र [[ल्हासा]]सँग व्यापार गर्न भारतीय मुसलमानहरूलाई यहाँ निम्तो दिएका थिए।<ref name="मुसलमान">{{cite web |last=यासमिन |first=चोम्पा मौसमी |title=Muslim cultural Practices in Nepal |trans-title=नेपालमा मुस्लिम सांस्कृतिक अभ्यासहरू |url=https://www.nepjol.info/index.php/pragya/article/download/34205/26905 |date=सन् २०२० |accessdate=वि.सं. २०७९ बैशाख ५ |language=अङ्ग्रेजी |page=३-४ |publisher=नेपाल जोल |archive-url=https://web.archive.org/web/20210212191611/https://www.nepjol.info/index.php/pragya/article/download/34205/26905 |archive-date=2021-02-12 }}</ref> व्यापारबाट सुरु भएको मुसलमानहरूको आगमनले अहिले बाक्लो रूप लिइसकेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://saptahik.com.np/history/2015/09/25/20150925183952 |title=काठमाडौँमा इस्लामिक आक्रमण |last=महर्जन |first=संजीवन |website=साप्ताहिक पत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2022-04-18}}</ref> वि.सं. २०६८ को राष्ट्रिय जनगणना अनुसार काठमाडौँमा मुसलमानहरूको जनसङ्ख्या ४.४% पुगेको छ। इस्लाम धर्मावलम्बीहरूले [[ईद]], [[बकरी ईद]] लगायतका पर्वहरू मनाउने गरेका छन्। ===अन्य धर्म=== [[सिख धर्म]] मुख्यतया काठमाडौँको बालाजु र कुपण्डोलस्थित गुरुद्वारामा अभ्यास गरिन्छ। मल्लकालीन राजा जयजगत मल्लको पालामा सिख धर्मको आगमन नेपालमा भएको हो।<ref>{{Cite web |url=https://nepalaaja.com/2019/11/20191112103456 |title=भब्य लंगर(भोजन) आयोजना |website=नेपाल आज |language=नेपाली |accessdate=2022-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221205065553/https://nepalaaja.com/2019/11/20191112103456 |archive-date=2022-12-05 }}</ref>भारतमा ब्रिटिस शासनकालको समयमा करिब डेढ सय वर्ष अघि सिख समुदाय नेपाल प्रवेश गरेको उल्लेख गरिएको छ। [[जैन धर्म]] एउटा सानो समुदायद्वारा अभ्यास गरिन्छ। कमलपोखरीमा रहेको [[जैन मन्दिर, कमलपोखरी|जैन मन्दिर]]मा जैन धर्मावलम्बीहरूको उपस्थिति हुने गरेको छ। काठमाडौँमा मात्रै १७० गिर्जाघरहरू रहेको छ। यसका साथै यो सहरमा क्रिस्चियन मिसनरी अस्पतालहरू, कल्याणकारी संस्थाहरू र विद्यालयहरू पनि सञ्चालनमा छन्। भारतीय र बेलायती सेनामा सिपाहीका रूपमा सेवा गरेका नेपाली नागरिकहरू सेवामा रहँदा क्रिस्चियन धर्म ग्रहण गरेको हुनाले नेपाल फर्किएर पनि उनीहरूले यस धर्मलाई निरन्तरता दिइरहेका छन्। तिनीहरूले ईसाई धर्मको प्रसार र विशेष गरी काठमाडौँमा गिर्जाघरहरूको निर्माणमा योगदान दिएका छन्। ==शिक्षा== नेपालको सबैभन्दा पुरानो आधुनिक विद्यालय [[दरबार हाई स्कुल]]<ref>{{Cite web |url=https://ratopati.com/story/110927/2019/12/23/durbar-high-school |title=यस्तो बन्यो ‘दरबार हाई स्कुल’, डेढ महिनाभित्र हस्तान्तरण हुँदै |website=रातोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2022-04-23}}</ref> र सबैभन्दा पुरानो कलेज [[त्रि-चन्द्र कलेज|त्रिचन्द्र कलेज]]<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/feature/2021/08/31/163039228343273875.html |title=त्रिचन्द्र कलेज : शताब्दी लामो इतिहास, बर्खे झरीमा रुझिरहेछ ! [भिडियाे] |last=राई |first=गणेश |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-04-24}}</ref> दुवै काठमाडौँमा छन्। नेपालमा रैती दुनियाँको लागि शिक्षा निषेधित रहेको समयमा राणा वंशका सन्तानहरूको लागि शिक्षादीक्षाको प्रबन्धनको लागि तत्कालीन राणा प्रधानमन्त्री [[जङ्गबहादुर राणा]]ले वि.सं. १९१० असोज २७ गते नेपालमा पहिलो औपचारिक विद्यालयको रूपमा दरबार हाई स्कुलको स्थापना गरेका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://www.newsofnepal.com/2018/10/15/151678/ |title=दरबार हाई स्कुल स्थापनाको १ सय ६६औँ दिवस मनाइयो |last=भट्टराई |first=प्रदीप |website=न्युज अफ नेपाल |language=नेपाली |accessdate=2022-04-24}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/feature/2020/05/12/158927915025767644.html |title=कहिले खुल्ला दरबार हाई स्कुल ? |last=राई |first=गणेश |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-04-23}}</ref> विद्यार्थी र कलेजहरूको सङ्ख्या अनुसार नेपालको सबैभन्दा पुरानो र प्रतिष्ठित विश्वविद्यालयको रूपमा रहेको सबैभन्दा ठुलो [[त्रिभुवन विश्वविद्यालय]] कीर्तिपुरमा रहेको छ। काठमाडौँमा नेपालकै उत्कृष्ट माध्यमिक विद्यालय र उच्च शिक्षाका लागि कलेजहरू रहेका छन्।<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/79242-79242 |title=उत्कृष्ट २० विद्यालय छनोट |last=पाण्डे |first=सूर्यप्रसाद |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-04-23}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.janaboli.com/post/118282 |title=चिन्नुहोस् यी हुन काठमाडौँका ११ सरकारी स्कुल, जहाँ प्राइभेटमा भन्दा राम्रो पढाई हुन्छ |date=2018-01-14 |website=जनबोली न्यूज नेटवर्क |language=नेपाली |accessdate=2022-04-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230406050320/https://www.janaboli.com/post/118282 |archive-date=2023-04-06 }}</ref>नेपालका विभिन्न स्थानहरूबाट उच्च शिक्षा तथा स्तरीय शिक्षाका लागि विद्यार्थीहरू यहाँका उच्च माध्यमिक विद्यालय तथा कलेजहरूमा भर्ना लिने गरेका छन्।<ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/others/178927-1557745380.html |title=‘काठमाडौँलाई शिक्षाको ‘हब’ बनाउन सकिन्छ’ |website=नागरिक समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-04-24}}</ref> महानगरपालिकाभित्र जम्मा ९२ वटा सामुदायिक विद्यालयम र ६४० वटा संस्थागत विद्यालय रहेका छन्।<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/kaatthmaaddaun-mhaangrkaa-sbai-vidyaalymaa-ab-sthaaniiy-paatthykrm-162266 |title=काठमाडौँ महानगरका सबै विद्यालयमा अब स्थानीय पाठ्यक्रम |last=पाण्डे |first=सूर्यप्रसाद |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-04-24}}</ref> शिक्षा मन्त्रालयले प्रत्येक वर्ष अनुगमन र मूल्याङ्कन गरेर नेपालका उत्कृष्ट विद्यालय तथा कलेजहरूको सूची जारी गर्ने गरेकोमा अधिकांश विद्यालय र कलेज यसै महानगरपालिकाभित्र पर्ने गरेका छन्।<ref>{{Cite web |url=https://kendrabindu.com/others/170815-1612474244.html |title=नेपालका उत्कृष्ट २५ प्लस टु (कक्षा ११, १२) |website=केन्द्रबिन्दु |language=नेपाली |accessdate=2022-04-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220819011833/https://kendrabindu.com/others/170815-1612474244.html |archive-date=2022-08-19 }}</ref> ==अर्थतन्त्र== देशको आर्थिक विकासमा काठमाडौँको स्थान र भूभागले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ। यो प्राचीन सहर उर्वर माटो, समतल भू-भाग र तालको किनारमा अवस्थित रहेको छ। यो भूगोलले कृषिमा आधारित समाज बनाउन मद्दत गरेको थियो। प्राचीन कालदेखि भारत र चीनको महत्वपूर्ण व्यापारिक नाकाको रूपमा यो सहर महत्त्वपूर्ण व्यापारिक केन्द्रको रूपमा स्थापित हुन पुगेको हो। काठमाडौँको व्यापार भारत र तिब्बतलाई जोड्ने रेशम मार्गको किनारमा फस्टाएको पुरानो पेशा हो। शताब्दीयौँदेखि, काठमाडौँका [[ल्हासा नेवार]] व्यापारीहरूले हिमालय पार गर्दै व्यापार सञ्चालन गर्दै मध्य एसियाभरि कला, शैली र बौद्ध धर्मलाई फैलाउन योगदान दिएका थिए। यो सहरको अन्य परम्परागत पेशाहरूमा खेती, धातु कला, काष्ठकला, चित्रकारी, सिलाई बुनाई र भाँडाहरू हुन्। काठमाडौँ नेपालको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण औद्योगिक र व्यापारिक केन्द्र हो। [[नेपाल स्टक एक्सचेन्ज]], [[नेपाल राष्ट्र बैङ्क]]को प्रधान कार्यालय, [[नेपाल उद्योग वाणिज्य महासङ्घ|उद्योग वाणिज्य सङ्घ]], राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय बैङ्क, दूरसञ्चार कम्पनी, विद्युत प्राधिकरणलगायत विभिन्न राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय सङ्घसंस्थाका मुख्य कार्यालयहरू काठमाडौँमा छन्। काठमाडौँका प्रमुख आर्थिक केन्द्रहरू [[न्यु रोड, काठमाडौँ|न्यु रोड]], दरबारमार्ग, [[असन, काठमाडौँ|असन]] र पुतलीसडक हुन्। काठमाडौँ महानगरपालिकाले राष्ट्रको कुल गार्हस्थ उत्पादनमा एक तिहाईको योगदान दिने गरेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/economy/526001-1621041624.html |title=काठमाडौँ अर्थतन्त्रको पनि राजधानी |last=ज्ञवाली |first=बालकृष्ण |website=नागरिक समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-04-28}}</ref> यो सहरभित्र वार्षिक आर्थिक उत्पादन करिब रु. ५५० बिलियन हुने गरेको छ। यो सहरमा बसोबास गर्ने प्रति व्यक्ति आय $२२०० रहेको छ जुन राष्ट्रको अन्य क्षेत्रको तुलनामा लगभग तीन गुना बढी छ। काठमाडौँबाट हस्तशिल्प, कलाकृति, कपडा, गलैँचा, पश्मिना, कागज निर्यात हुन्छ। व्यापार क्षेत्रबाट महानगरपालिकालाई २१% राजश्व उठ्ने गरेको छ। काठमाडौँ महानगरपालिकाले सङ्कलन गर्ने राजस्वको १९% योगदान उत्पादन क्षेत्रबाट हुने गर्दछ। महानगरपालिकाभित्र कपडा र गलैँचा सबैभन्दा उल्लेखनीय निर्मित उत्पादहरू हुन्। काठमाडौँमा अन्य आर्थिक क्षेत्रहरू कृषि (९%), शिक्षा (६%), यातायात (६%) तथा होटल र रेस्टुरेन्ट (५%) क्षेत्रले राजश्वमा साझेदारी गर्छन्। [[नेपाली कागज]] र [[पस्मिना (कपडा)|पस्मिना दोसल्ला]]को लागि काठमाडौँ प्रसिद्ध रहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.setopati.com/kinmel/business/162197/ |title=४७ मुलुकमा नेपाली पश्मिना निर्यात |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2022-04-30 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/63991-63991 |title=गुमेको बजार फर्काउँदै पश्मिना |last=अर्याल |first=नवीन |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-04-30}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2014/12/223496 |title=नेपाली कागज : माग उच्च, जनशक्ति अभाव |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-04-30}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.setopati.com/kinmel/business/180273/ |title=लोक्ताबाट बन्ने नेपाली कागजको मापदण्ड तोकियो |last=सिटौला |first=सुनिता |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2022-04-30 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==पर्यटन== {{Main|काठमाडौँमा पर्यटन}} [[नेपालमा पर्यटन|पर्यटन]]लाई नेपालको अर्को महत्वपूर्ण उद्योग मानिन्छ। सन् १९५० पछि आएको वैश्विक राजनीतिक शृङ्खलामा परिवर्तनले देशमा पर्यटन क्षेत्रको आरम्भ भएको थियो। सन् १९५६ मा हवाई यातायातको स्थापना भएको थियो भने [[त्रिभुवन राजपथ]]को निर्माण भएसँगै काठमाडौँ र [[रक्सौल]] (भारत-नेपाल सीमामा रहेको) बीचको सडक यातायात सुरु भएको थियो। यस गतिविधिलाई प्रवर्द्धन गर्न काठमाडौँमा छुट्टाछुट्टै संस्थाहरू स्थापना भएको थियो जसमा [[नेपाल पर्यटन बोर्ड]], पर्यटन विभाग र नागरिक उड्डयन विभाग समावेश छन्। यसबाहेक, नेपाल विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटक सङ्घहरूको सदस्य बनेको थियो। अन्य राष्ट्रहरूसँग कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापनाले यो गतिविधिलाई अझ बढाएको छ। होटल उद्योग, पर्यटकीय संस्थाहरू, पर्यटक सहयोगीहरूको प्रशिक्षण र लक्षित प्रचार अभियानहरू नेपालमा र विशेष गरी काठमाडौँमा यस उद्योगको उल्लेखनीय वृद्धिको प्रमुख कारण हुन्। पर्यटन क्षेत्र देशको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण उद्योगहरू मध्येको एक हो। पर्यटन सहरका धेरैजसो मानिसहरूको आम्दानीको प्रमुख स्रोत हो। काठमाडौँमा वार्षिक लाखौं पर्यटकहरू आउने गरेका छन्। काठमाडौँको पशुपतिनाथ, स्वयम्भूनाथ, बौद्धनाथ, चाँगुनारायण र बुढानीलकण्ठलगायतका धार्मिकस्थलमा विश्वभरबाट हिन्दु र बौद्ध धर्मावलम्बीहरू आउने गर्दछन्। विदेशी पर्यटकहरूको नेपाल आगमनको रेकर्ड राख्ने कार्य सन् १९६४ देखि सुरु गरिएको थियो। माओवादी विद्रोहको कारण ओरालो लागेको पर्यटन उद्योग सो विद्रोहको समाप्तिपछि उदाएको थियो। सन् २००९ देखि सन् २०१९ सम्मको समयकालभित्र नेपालमा पर्यटक आगमनको सङ्ख्यामा उल्लेखनीय वृद्धि भएको थियो। त्यसपछि विश्वव्यापी [[२०१९-२० कोरोना भाइरस प्रकोप|कोरोना भाइरस महामारी]]का कारण दुई वर्ष डुबेको पर्यटन क्षेत्र पुनः उठ्ने जमर्को गरिरहेको छ। काठमाडौँको [[ठमेल]] क्षेत्र विदेशबाट आउने पर्यटकहरूको प्राथमिक अड्डा हो, जहाँ पर्यटकहरूको लागि खानपान गर्ने अतिथि घरहरू, रेस्टुरेन्टहरू, पसलहरू र पुस्तक पसलहरू रहेका छन्। यसै प्रकार विदेशी पर्यटकहरूमाझ लोकप्रिय बनिरहेको अर्को छिमेकी क्षेत्र झमेल हो। यो टोलको वास्तविक नाम झम्सीखेल हो जसलाई ठमेलसँगै व्यवहार मिलाउन झमेल भन्ने गरिन्छ। सन् १९६० देखि सन् १९७० को समयकालमा हिप्पीहरूले लोकप्रिय बनाएको फ्रिक स्ट्रिट जसलाई स्थानीयहरू [[झोछेँ टोल]] भन्छन् यो समेत काठमाडौँको मौलिक पर्यटकहरूको अड्डा हो। यो ठमेलको लोकप्रिय विकल्प हो। तिब्बतको पुरानो व्यापारि मार्ग र परम्परागत बजार [[असन, काठमाडौँ|असन]]ले समेत पर्यटकहरू आकर्षित गर्ने गर्दछ। सन् १९५० मा नेपालको राजनीतिक परिवेशमा आएको परिवर्तनपछि पर्यटन उद्योग खुलेपछि होटल उद्योगमा उल्लेख्य सुधार आएको थियो। अहिले काठमाडौँभित्र हायात रिजेन्सी, द्वारिकाज, होटल याक एन्ड यती, द एभरेस्ट होटल, होटल र्‍याडिसन, होटल देल अन्नपूर्ण, द मल्ल होटल, [[शङ्कर होटल|शंकर होटल]], साङ्ग्रिला होटल (साङ्ग्रिला होटल समूहद्वारा सञ्चालित नभएको) जस्ता धेरै विलासी होटलरू रहेका छन्। काठमाडौँभित्र रहेका चार तारे होटलहरूमा होटल वैशाली, अकामा होटल, होटल नारायणी, द ब्लु स्टार र ग्रान्ड होटलहरू छन्। गार्डेन होटल, होटल एम्बेसेडर र अलोहा इन काठमाडौँका तीन तारे होटल हुन्। क्यासिनो भएका पाँचतारे होटेलहरूमध्ये हायात रिजेन्सी, होटल देल अन्नपूर्ण र याक एन्ड यती जस्ता होटलहरू पर्छन्। <gallery mode="packed"> चित्र:Hyatt Regency Kathmandu Hotel.jpg|[[हयात रिजेन्सी काठमाडौँ|हायात रिजेन्सी]] चित्र:Shanker.jpg|होटल शंकर चित्र:Legal hashish shop in Kathmandu, Nepal in 1973.jpg|सन् १९७३ ताका झोछेँ टोल चित्र:Old Kathmandu0761.JPG|असन बजार </gallery> ==स्वास्थ्य संस्थानहरू== नेपालका केन्द्रीय अस्पतालहरू [[वीर अस्पताल|बीर अस्पताल]], सहिद गङ्गालाल राष्ट्रिय ह्रदयरोग केन्द्र, सहिद शुक्रराज सरूवा रोग नियन्त्रण अस्पताल, [[नेपाल आँखा अस्पताल]] त्रिपुरेश्वर, [[तिलगङ्गा आँखा अस्पताल|तिलगङ्गा आँखाकेन्द्र]], [[कुष्ठरोग अस्पताल]], टोखा नेपाली सेनाका [[त्रिचन्द्र सैनिक अस्पताल|त्रिचन्द्र अस्पताल]], [[वीरेन्द्र सैनिक अस्पताल]], पायोनिएर अस्पताल, शसस्त्र प्रहरीको [[ज्ञानेन्द्र शसस्त्र प्रहरी अस्पताल]], [[नेपाल प्रहरी]]को [[वीरेन्द्र प्रहरी अस्पताल]], त्रिभुवन विश्वविद्यालय चिकित्सासास्त्र अध्यान संस्थानको [[त्रिवि शिक्षण अस्पताल|शिक्षण अस्पताल महाराजगंज]], [[नेपाल मेडिकल कलेज शिक्षण अस्पताल|नेपाल मेडिकल कलेज]] शिक्षण अस्पताल सिनामङ्गल, [[आयुर्वेद चिकित्सालय, नरदेवी|आयुर्वेदिक अस्पताल नरदेवी]], सुस्माकोइराला प्लास्टिक सर्जरी अस्पताल सांखु का साथै नर्भिक, मेडीकेयर, काठमाडौँ मोडेल अस्पताल लगायतका प्रसिद्ध थुप्रै निजी तथा सामुदायिक अस्पतालहरू पनि यहाँ रहेका छन। == खेलकूद == [[चित्र:Dasarath_Rangasala_Stadium.jpg|thumb|[[दशरथ रङ्गशाला]]]] [[फुटबल खेल|फुटबल]] र [[क्रिकेट]] नेपालको युवा पुस्ता बीच सबैभन्दा लोकप्रिय खेल हो। यो नगरमा विभिन्न खेल मैदानहरू रहेका छन्। [[राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्, नेपाल|राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्]]ले नेपालमा हुने विभिन्न खेलकूद प्रतियोगिताहरू नियमन र सञ्चालन गर्ने गर्दछ। सहरको एकमात्र अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल रङ्गशाला त्रिपुरेश्वरको छेउछाउमा रहेको [[दशरथ रङ्गशाला]] हो। यो रङ्गशालामा फुटबल खेल र सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजना हुने एक बहुउद्देश्यीय रङ्गशाला हो। नेपालको सबैभन्दा ठुलो रङ्गशालाको रूपमा रहेको दशरथ रङ्गशालाको निर्माण सन् १९५६ मा सकिएको थियो। यस रङ्गशालाको दर्शक क्षमता २५ हजार रहेको छ। यस मैदानमा प्रत्येक वर्ष [[सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग|सहिद स्मारक लिग]] पनि आयोजना गरिन्छ। [[दक्षिण एसियाली खेलकुद १९९९|आठौं दक्षिण एसियाली खेलकुद]] काठमाडौँमा आयोजना हुनुअघि चिनियाँ सरकारको सहयोगमा रङ्गशालाको मर्मतसम्भार गरी फ्लडलाइट जडान गरिएको थियो। [[आरसीटि क्लब|रानीपोखरी कर्नर टोली]] (आरसिटी), [[सङ्कटा क्लब]] र [[एनआरटी क्लब|न्युरोड टोली]] (एनआरटी) जस्ता नेपालका पुराना फुटबल क्लबहरू काठमाडौँको गृह फुटबल टोली हो। अन्य प्रमुख फुटबल क्लबहरूमा [[मनाङ- मर्स्याङ्दी क्लब]], [[मछिन्द्र फुटबल क्लब]], [[नेपाल आर्मी फुटबल टिम|नेपाल आर्मी क्लब]] र [[नेपाल पुलिस फुटबल क्लब|नेपाल पुलिस क्लब]] रहेका छन्। यङ्गाल स्पोर्ट्स क्लब जस्ता नेपालका केही पुराना क्रिकेट क्लबहरूको घर पनि काठमाडौँ हो। [[एभरेष्ट प्रिमियर लिग]]मा काठमाडौँ किङ्स इलाभेनले काठमाडौँको प्रतिनिधित्व गर्दछ। == यातायात सेवा == === सडक === नेपालको आर्थिक सर्वेक्षण २०७७/०७८ मा उल्लेख भए अनुसार नेपालमा रहेका सम्पूर्ण राजमार्गहरूको सडकको कुल लम्बाइ ३३,५२८ किलोमिटर रहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/sddkko-smrddhi-191315 |title=सडकको समृद्धि |last=कार्की |first=सुनिता |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17}}</ref> यो सडक सञ्जालले देशको आर्थिक विकासमा विशेष गरी कृषि, बागवानी, तरकारी खेती, उद्योग तथा पर्यटनको क्षेत्रमा मद्दत गरेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/ampnews/2014-11-28/399345.html |title=नेपालमा सडक: दक्षिण एसियाकै कमजोर |last=गजुरेल |first=आशीष |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |script-title=देवनागरी |accessdate=2022-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220817024245/https://ekantipur.com/ampnews/2014-11-28/399345.html |archive-date=2022-08-17}}</ref> [[पहाडी प्रदेश (नेपाल)|पहाडी भूभाग]]लाई हेर्दा काठमाडौँको यातायात मुख्यतया सडक र हवाई मार्गबाट ​​हुने गरेको छ। काठमाडौँलाई [[त्रिभुवन राजपथ|त्रिभुवन राजमार्ग]]ले दक्षिणमा [[भारत]], पश्चिममा [[पृथ्वी राजमार्ग]] र उत्तरमा [[अरनिको राजमार्ग]]ले [[चीन]]सँग जोडेको छ। [[बिपी राजमार्ग]]ले [[सिन्धुली जिल्ला|सिन्धुली]]हुँदै काठमाडौँलाई नेपालको पूर्वी भागसँग जोड्छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.enepalese.com/2017/01/113739.html |title=बिपी राजमार्गले फेरियो जीवनशैली |website=ईनेपलिज |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.arthadainik.com/news/4898 |title=​यसरी फेरिदियो बिपी राजमार्गले किसानको जीवनशैली |website=आर्थिक दैनिक |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17}}</ref> राष्ट्रिय गौरवको आयोजनामध्येको एक काठमाडौँ-तराई द्रुत मार्ग निर्माणाधीन छ।<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/news/2021/03/28/161689541262445937.html |title=काठमाडौँ-तराई द्रुतमार्ग : खोकना छाडेर निजगढतर्फ काम |last=खतिवाडा |first=विमल |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17}}</ref> यो मार्ग तराईलाई उपत्यकासँग जोड्ने सबैभन्दा छोटो मार्ग हुनेछ।<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/news/2020/05/27/159059069757142500.html |title=द्रुतमार्गको काम दोस्रो चरणमा |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17}}</ref> साझा यातायातले काठमाडौँ र वरपरको उपत्यकामा नियमित बस सेवा प्रदान गर्दछ। माइक्रो बस कम्पनीहरू सहित अन्य बस कम्पनीहरूले धेरै अनिश्चित मार्गहरूमा आफ्नो सेवा सञ्चालन गर्ने गर्छन्। वि.सं. २०३२ सालमा चीन सरकारको सहयोगमा उपलब्ध भएको २२ वटा ट्रलीबसले काठमाडौँ त्रिपुरेश्वरदेखि भक्तपुरको सूर्यविनायकसम्म १३ किलोमिटरको रुटमा सेवा प्रदान गर्ने गरेको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://www.abhiyandaily.com/newscategory-detail/323329 |title=ट्रलीबसको गुमनाम अन्त्य |last=बजगाईं |first=काशीराम |website=अभियान दैनिक |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230409084619/https://abhiyandaily.com/newscategory-detail/323329 |archive-date=2023-04-09 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://jhannaya.nayapatrikadaily.com/news-details/219/2019-05-11 |title=ट्रलीबस नोस्टाल्जिया |last=प्रजापति |first=रत्न |website=नयाँ पत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2016/03/403518 |title=किन सदुपयोग हुन सकेन चिनियाँ सहयोग ? |last=अर्याल |first=नवीन |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17}}</ref> === हवाई === काठमाडौँ उपत्यकालाई सेवा गर्ने मुख्य अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल [[त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल]] हो।<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/nepaalii-uddaanko-grvilo-itihaas-185031 |title=नेपाली उडानको गर्विलो इतिहास |last=शेर्पा |first=फूर्वा |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17}}</ref> यो सहरको केन्द्रबाट लगभग ६ किलोमिटरको दूरीमा रहेको छ र [[नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरण]]द्वारा सञ्चालित छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/15291 |title=त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल दक्षिण एसियाकै महँगो |last=ओझा |first=शरद |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17}}</ref><ref>{{Cite book |last=अर्याल |first=श्रीहरि |url=https://books.google.com.np/books?id=MNlWEAAAQBAJ |title=बानेश्वरको सेरोफेरो |date=2021-10-29 |page=१२६ |publisher=सौजन्य अर्याल |language=नेपाली}}</ref> विमानस्थलमा एउटा आन्तरिक र एउटा अन्तर्राष्ट्रिय गरी दुईवटा टर्मिनलहरू छन्। हाल, यसले [[युरोप]], [[एसिया]] र [[मध्य पूर्व]]का [[इस्तानबुल विमानस्थल|इस्तानबुल]], [[इन्दिरा गान्धी अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल|दिल्ली]], [[छत्रपति शिवाजी अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल|मुम्बई]], [[केम्पेगौडा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल|बेङ्गलोर]], [[नेताजी सुभाष चन्द्र बोस अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल|कोलकाता]], [[चाङ्गी विमानस्थल|सिङ्गापुर]], [[सुवर्णभूमि विमानस्थल|बैङ्कक]], [[क्वालालम्पुर अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल|क्वालालम्पुर]], [[शाहजलाल अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल|ढाका]], [[पारो अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल|पारो]], [[ल्हासा गोनगार विमानस्थल|ल्हासा]], [[चेङ्दु अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल|चेङ्दु]], [[ग्वाङ्झाउ बाइयुन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल|ग्वाङ्झाउ]] र [[हङकङ अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल|हङकङ]] जस्ता विश्वभरका ३० सहरहरूलाई जोडेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://nepalsamaya.com/economy/2022-06-20-162931 |title=यस्ता छन् त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट उडान भर्ने विभिन्न देशका एयरलाइन्स |website=नेपाल समय |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220817025751/https://nepalsamaya.com/economy/2022-06-20-162931 |archive-date=2022-08-17 }}</ref> सन् २०१३ देखि [[टर्किस एअरलाइन्स]]ले इस्तानबुललाई काठमाडौँसँग जोड्छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2013/09/111117 |title=टर्किस एयरको काठमाडौँ सिधा उडान सुरु |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17}}</ref> [[ओमान एअर]]ले पनि सन् २०१० देखि [[मस्कट, ओमान|मस्कट]]लाई काठमाडौँसँग जोड्छ। [[नेपाल वायुसेवा निगम|नेपाल एयरलाइन्स]]ले सन् २०२० मार्च २ देखि [[नारिता अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल|टोकियो-नारिता]] उडान सुरु गरेको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://deshsanchar.com/2019/08/13/235758/ |title=नेपाल-जापान उडान अगस्ट २९ देखि |date=2019-08-13 |website=देशसञ्चार |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17}}</ref> देशभरका विभिन्न सहरहरूसँग क्षेत्रीय रूपमा [[बुद्ध एयर|बुद्ध एअर]], [[नेपाल वायुसेवा निगम|नेपाल एअरलाइन्स]], [[श्री एअरलाइन्स|श्री एयरलाइन्स]] र [[यति एयरलाइन्स|यती एअरलाइन्स]] लगायतका धेरै नेपाली वायुसेवा कम्पनीहरू उडान भर्ने गरेका छन्।<ref>{{Cite web |url=https://ratopatinews.com/?p=13681 |title=बिहीबारदेखि हवाई उडान सुरुः दैनिक ६४ आन्तरिक उडान, ९ कम्पनीबाट अन्तराष्ट्रिय उडान |website=रातोपाटी समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220817024247/https://ratopatinews.com/?p=13681 |archive-date=2022-08-17 }}</ref> === रोपवे सेवा === [[नेपालमा रोपवे सेवा|रोपवे]] पहाडी इलाकाको अन्य महत्वपूर्ण यातायातको साधन हो। काठमाडौँ र हेटौँडाबीच सञ्चालन भएको {{convert|43|km|mi|abbr=on}} लामो रज्जुमार्ग सेवाले प्रतिघण्टा २५ टन सामान ढुवानी गर्ने गरेको थियो। कम बोक्ने क्षमता र मर्मतसम्भार समस्याहरूको कारण पछि यो सेवालाई बन्द गरिएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://shilapatra.com/detail/19749/ |title=रोपवे पुनः सञ्चालन गर्न अध्ययन |website=शिलापत्र |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17}}</ref> [[राणा वंश|राणाकाल]]मै काठमाडौँको [[मातातीर्थ]]देखि [[मकवानपुर जिल्ला|मकवानपुर]]को ढोरसिङसम्म {{convert|22|km|0|abbr=on}}भन्दा बढी लम्बाइको रज्जुमार्ग निर्माण गरिएको थियो, जसले प्रतिघण्टा ८ टन सामान ढुवानी गर्ने गरेको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/63875-63875 |title=पुनःसञ्चालन हुँदै हेटौँडा-मातातीर्थ रोपवे |last=बास्कोटा |first=राजु |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17}}</ref> हाल काठमाडौँको [[चन्द्रागिरी केबलकार|चन्द्रागिरी पहाड]]मा केबलकार सेवा सञ्चालन भइरहेको छ। == भगिनी सहर == काठमाडौँको निम्नलिखित सहरहरूसँग भगिनी सम्बन्ध रहेको छ: ===राष्ट्रिय=== {{div col|colwidth=20em}} *{{flagicon|NEP}} [[अमरगढी नगरपालिका]]<ref name="सम्बन्ध">{{Cite web |url=https://www.lokpath.com/story/437499 |title=काठमाडौँ महानगरले गाँस्यो थप दुई नगरसँग भगिनी सम्बन्ध |website=लोकपथ |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220818030944/https://www.lokpath.com/story/437499 |archive-date=2022-08-18 }}</ref> *{{flagicon|NEP}} [[चन्दननाथ नगरपालिका]]<ref>{{Cite web |url=https://www.lokpath.com/story/343140 |title=चन्दननाथ र काठमाडौँ भगिनी सम्बन्धलाई औपचारिकता |website=लोकपथ |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220818030946/https://www.lokpath.com/story/343140 |archive-date=2022-08-18 }}</ref> *{{flagicon|NEP}} [[मेलम्ची नगरपालिका]]<ref>{{Cite web |url=https://farakdhar.com/story/42684/ |title=काठमाडौँ महानगर र मेलम्चीबीच भगिनी सम्बन्ध, महानगरको सहयोगमा पार्क बन्ने |website=फरकधार |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220818030944/https://farakdhar.com/story/42684/ |archive-date=2022-08-18 }}</ref> *{{flagicon|NEP}} [[पाख्रीबास नगरपालिका]]<ref name="सम्बन्ध"/> *{{flagicon|NEP}} [[रामग्राम नगरपालिका]] {{div col end}} ===अन्तर्राष्ट्रिय=== {{div col|colwidth=20em}} *{{flagicon|CHN}} [[ल्हासा]], चीन<ref>{{Cite web |url=https://bigulnews.com/story/2019/07/28/4985/ |title=ल्हासा नगरसँग भगिनी सम्बन्ध विस्तार गर्न काठमाडौँ महानगरका मेयर चीन हानिए… |website=बिगुल समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17}}</ref> *{{flagicon|CHN}} [[चेङ्दु]], चीन<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/61263-61263 |title=काठमाडौँ - चेङ्दु भगिनी सम्बन्ध (भिडियो) |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17}}</ref> *{{flagicon|CHN}} [[सियान]], चीन<ref>{{Cite web |url=https://www.newsofnepal.com/2018/02/24/84655/ |title=सम्बन्ध गाँस्दै मिति बिर्संदै |last=ढकाल |first=ईश्वरराज |website=न्युज अफ नेपाल |language=नेपाली |accessdate=2022-08-18}}</ref> *{{flagicon|CHN}} [[सेन्जेन|शेनझेन]], चीन *{{flagicon|CHN}} [[नान्जिङ]], चीन *{{flagicon|CHN}} [[जिन्झाउ]], चीन *{{flagicon|CHN}} [[लान्चोउ]], चीन *{{flagicon|USA}} [[बोल्डर, कोलोराडो|बोल्डर]], संयुक्त राज्य *{{flagicon|USA}} [[युजिन, ओरेगन|युजिन]], संयुक्त राज्य<ref>{{Cite web |url=https://www.eugene-or.gov/369/Sister-Cities |title=Sister Cities |trans-title=भगिनी सहरहरू |website=www.eugene-or.gov |language=अङ्ग्रेजी |accessdate=2022-08-17}}</ref> *{{flagicon|USA}} [[फ्रेडरिकवर्ग, भर्जिनिया|फ्रेडरिकवर्ग]], संयुक्त राज्य<ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2018/09/707895 |title=काठमाडौँ महानगर र अमेरिकाको फ्रेडरिक्सवर्गबीच भगिनी सम्बन्ध स्थापित |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17}}</ref> *{{flagicon|USA}} [[रोचेस्टर, मिन्नेसोटा|रोचेस्टर]], संयुक्त राज्य *{{flagicon|JPN}} [[मात्सुमोतो, नगानो|मात्सुमोतो]], जापान<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/mhaangrko-15-shrsng-bhginii-smbndh-1-134688 |title=महानगरको १५ सहरसँग भगिनी सम्बन्ध |last=अर्याल |first=उपेन्द्र |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-08-18}}</ref> *{{flagicon|PRK}} [[प्योङयाङ]], उत्तर कोरिया<ref name="भगिनी सम्बन्ध सहर"/> *{{flagicon|KOR}} [[सियोल]], दक्षिण कोरिया<ref name="भगिनी सम्बन्ध सहर"/> *{{flagicon|IND}} [[बनारस|वाराणसी]], भारत<ref name="भगिनी सम्बन्ध सहर"/> *{{flagicon|BLR}} [[मिन्स्क]], बेलारुस<ref name="भगिनी सम्बन्ध सहर">{{Cite web |url=http://kathmanduonline.gov.np/news/detail/115 |title=इन्द्रजात्रामा भगिनी सम्बन्ध भएका नगर प्रमुखहरूलाई निमन्त्रणा गरिने |website=मेट्रो न्युज |language=नेपाली |accessdate=2022-08-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220810162253/http://kathmanduonline.gov.np/news/detail/115 |archive-date=2022-08-10 }}</ref> *{{flagicon|MMR}} [[याङ्गुन]], म्यानमार<ref name="भगिनी सम्बन्ध सहर"/> *{{flagicon|ESP}} [[म्याड्रिड]], स्पेन<ref>{{Cite web |url=https://www.jaljalakhabar.com/2018/02/58754/ |title=काठमाडौँ र स्पेनको मड्रिड सहरबीच भगिनी सम्बन्ध स्थापना |date=2018-02-26 |website=जलजला खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-08-18 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.kharibot.com/news-details/2708/2017-09-23 |title=काठमाडौँ महानगरपालिका र स्पेनको शहर म्याड्रिडबीच भगिनी सम्बन्ध शुरु |website=खरिबोट |language=नेपाली |accessdate=2022-08-18}}</ref> <!--rest - other form of cooperation and/or twinning ended--> {{div col end}} ====प्रस्तावित भगिनी सहरहरू==== *{{flagicon|THA}} [[बैङ्कक]], थाइल्यान्ड<ref>{{Cite web |url=https://farakdhar.com/story/91048/ |title=काठमाडौँ महानगरले इन्द्रजात्रामा भगिनी सम्बन्ध भएका नगरप्रमुखलाई निमन्त्रणा गर्ने |website=फरकधार |language=नेपाली |accessdate=2022-08-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220818030946/https://farakdhar.com/story/91048/ |archive-date=2022-08-18 }}</ref> *{{flagicon|PAK}} [[इस्लामाबाद]], पाकिस्तान<ref>{{Cite web |url=http://old.kathmandu.gov.np/ne/content/%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A1%E0%A5%8C-%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%97%E0%A4%B0%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%95%E0%A5%8B-%E0%A4%85%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%AF-%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%AC%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A7 |title=काठमाडौ महानगरपालिकाको अन्तराष्ट्रिय सम्बन्ध |website=काठमाडौँ महानगरपालिका, नगर कार्यपालिकाको कार्यालय |language=नेपाली |accessdate=2022-08-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220818030945/http://old.kathmandu.gov.np/ne/content/%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A1%E0%A5%8C-%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%97%E0%A4%B0%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%95%E0%A5%8B-%E0%A4%85%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%AF-%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%AC%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A7 |archive-date=2022-08-18 }}</ref> *{{flagicon|NEP}} [[खाँदबारी नगरपालिका]]<ref>{{Cite web |url=https://sambahak.com/2022/07/23/%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A1%E0%A5%8C%E0%A4%81-%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%97%E0%A4%B0%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE-%E0%A4%B0/ |title=काठमाडौँ महानगरपालिका र खाँदाबारी नगरपालिकाबीच भगिनी सम्बन्धका बारेमा छलफल |date=2022-07-23 |website=सम्वाहक |language=नेपाली |accessdate=2022-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220802210402/https://sambahak.com/2022/07/23/%e0%a4%95%e0%a4%be%e0%a4%a0%e0%a4%ae%e0%a4%be%e0%a4%a1%e0%a5%8c%e0%a4%81-%e0%a4%ae%e0%a4%b9%e0%a4%be%e0%a4%a8%e0%a4%97%e0%a4%b0%e0%a4%aa%e0%a4%be%e0%a4%b2%e0%a4%bf%e0%a4%95%e0%a4%be-%e0%a4%b0/ |archive-date=2022-08-02 }}</ref> == उल्लेखनीय व्यक्तित्वहरू == {{div col|colwidth=20em}} *[[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]] *[[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]] *[[वीरेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा वीरेन्द्र]] *[[भीमसेन थापा]], नेपालको प्रधानमन्त्री *[[जङ्गबहादुर राणा]], नेपालको प्रधानमन्त्री *[[रणजङ्ग पाँडे]], नेपालको प्रधानमन्त्री *[[गेहेन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा]], नेपालको पहिलो वैज्ञानिक *[[लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा]], लेखक *[[नेपालका सहिदहरू|नेपालका सहिद]]: **[[धर्मभक्त माथेमा]] **[[गङ्गालाल श्रेष्ठ]] *[[मदनकृष्ण श्रेष्ठ]], अभिनेता र हास्य कलाकार *[[हरिवंश आचार्य]], अभिनेता र हास्य कलाकार *[[मनिषा कोइराला]], बलिउड अभिनेत्री *[[राजेश हमाल]], अभिनेता *[[अमृता आचार्य]], अभिनेत्री *[[अनुराधा कोइराला]], समाजसेवी *[[पुष्पा बस्नेत]], समाजसेवी *[[बैकुण्ठ मानन्धर]], म्याराथन धावक *[[पारस खड्का]], क्रिकेट खेलाडी *[[गगन थापा]], राजिनीतिज्ञ *[[प्रकाशमान सिंह]], राजिनीतिज्ञ *[[बालेन शाह|बालेन्द्र शाह]], नगर प्रमुख{{div col end}} == चित्र दीर्घा == <gallery mode="packed"> चित्र:City under a cloudy sky.jpg|[[शिवपुरी नागार्जुन राष्ट्रिय निकुञ्ज|शिवपुरी पहाड]]बाट देखिएको उपत्यका चित्र:Simha durbar.jpg|[[सिंहदरबार]] चित्र:Kathmandu Durbar Square, Maju Dega 2, Nepal.jpg|[[हनुमान ढोका|बसन्तपुर दरबार क्षेत्र]] चित्र:Entrance to a building, Kathmandu, Nepal.jpg|दरबार क्षेत्रमा रहेको एक भवनको प्रवेशद्वार चित्र:Kathmandu Darbar0606 Kumari.JPG|[[कुमारी (जीवित देवी)|कुमारी]] रथयात्रा चित्र:Ghantaghar and Jacaranda.jpg|[[घण्टाघर (काठमाडौँ)|घण्टाघर]] र वरपरका क्षेत्र चित्र:Dharhara 2072.JPG| सन् २०१४ मा [[धरहरा]] चित्र:In Kathmandu 17 May 2019 1.jpg|[[बौद्धनाथ]]को गल्ली </gallery> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== {{Wikivoyage|Kathmandu|काठमाडौँ}} {{Commonscat|Kathmandu|काठमाडौँ}} ==यो पनि हेर्नुहोस्== {{क्षेत्रका आधारमा एसियाका राजधानीहरू}} {{नेपालका सङ्घीय तथा प्रादेशिक राजधानीहरू}} {{नेपालका महानगरीय नगरपालिकाहरू}} [[श्रेणी:एसियाका राजधानी सहरहरू]] [[श्रेणी:नेपालका महानगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:काठमाडौँ]] [[श्रेणी:नेपालका राजधानी सहरहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २०१० मा घोषित नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:काठमाडौँ जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:नेपालका जिल्ला सदरमुकामहरू]] lsvxn0zyyu8uamtncd1l4ed8crmlogc 0 2718 1395776 1394283 2026-11-12T02:57:56Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395776 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info --> |name = धनकुटा |other_name = |native_name = |nickname = |settlement_type = [[नगरपालिका]]<br/>[[मुख्यालय|सदरमुकाम]] |motto = <!-- images and maps --> |image_skyline = Looking north to Dhankuta bazaar from roof of house in Chuliban ( 26°57'47.23"N 87°20'50.05"E).png |image_caption = चुलिवनबाट देखिएको धनकुटा बजार |imagesize = 300px |image_flag = |image_seal = |image_map = <!-- --> |mapsize = 300px |map_caption = | pushpin_map_caption = | pushpin_map = धनकुटा जिल्ला#कोशी प्रदेश#नेपाल |coordinates = {{coord|26|59|0|N|87|20|0|E|type:city(41210)_region:NP|display=inline,title}} <!-- Location --> |subdivision_type = देश |subdivision_name = {{flag|नेपाल}} |subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] |subdivision_name1 = [[कोशी प्रदेश]] |subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] |subdivision_name2 = [[धनकुटा जिल्ला|धनकुटा]] |<!-- Politics --> |government_footnotes = |government_type = |leader_title = [[नगरप्रमुख]] |leader_name = चिन्तन तामाङ <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) |leader_title1 = [[उपप्रमुख]] |leader_name1 = भीमादेवी खनाल <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | established_title = नगर पञ्चायत | established_date = वि.सं. २०३५ माघ १५<ref name="नगर">{{cite news |title=नगर पञ्चायत ऐन २०१९ बमोजिम दाङ जिल्ला अन्तर्गत त्रिभुवन नगर पञ्चायतक्षेत्र घोषित गरेको |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=9927 |date=वि.सं. २०३५ माघ १५ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र |archive-url=https://web.archive.org/web/20200124142514/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=9927 |archive-date=2020-01-24}}</ref> | established_title1 = समावेश गाउँ पञ्चायत | established_date1 = चुलिवन, धनकुटा बजार र निगाले | established_title2 = सम्मिलित ([[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]) | established_date2 = [[भिरगाउँ]] र [[बेलहरा]] | established_title3 = सम्मिलित मिति | established_date3 = वि.सं. २०७१ पुस २८<ref name="उपमहानगर">{{cite news |title=शंखरापुर लगायत बिभिन्न नगरपालिका घोषणा |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634 |date=वि.सं. २०७१ पुस २८ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र |archive-url=https://web.archive.org/web/20200108203805/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634 |archive-date=2020-01-08}}</ref> <!-- Area --> |unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> |area_footnotes = |area_total_km2 = 111 <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> <!-- Population --> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes = |population_note = |population_total = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=1&district=7&municipality=4|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 35983 | population_density_km2 = auto |timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय]] |utc_offset = +५:४५ |timezone_DST = |utc_offset_DST = |elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> |elevation_m = |postal_code_type = हुलाकी सङ्केत |postal_code = ५६८०० |area_code = ०२६ |blank_name = |blank_info = |website = [http://dhankutamun.gov.np आधिकारिक वेबसाइट] |footnotes = }} '''धनकुटा''' [[नेपाल]]को [[कोशी प्रदेश]] मा पर्ने [[धनकुटा जिल्ला]]को [[मुख्यालय|सदरमुकाम]] तथा नगरपालिका हो।<ref name="सदरमुकाम">{{cite news|url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=2685|title=नेपाल अधिराज्यलाई १४ अंचल, ७५ जिल्लामा विभाजित|date=वि.सं. २०१९ पौष २|accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९|publisher=नेपाल राजपत्र|agency=नेपाल सरकार|page=५|language=नेपाली|archive-url=https://web.archive.org/web/20220212024248/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=2685|archive-date=2022-02-12}}</ref> तथा एक नगरपालिका हो। नेपालको तत्कालिन [[पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र]]को क्षेत्रीय सदरमुकाम रहेको यो नगरपालिका धनकुटा जिल्लाको प्रमुख व्यापारिक, शैक्षिक तथा स्वास्थ्यको केन्द्र पनि हो। पूर्वी नेपालको सुन्दर नगरी धनुकटा [[राणा वंश|राणाकाल]]देखि नै धनकुटा गौँडा भई प्रसिद्धि पाएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://www.dhankutanews.com/2020/02/01/20453.html |title=धनकुटा गौंडाको विभिन्न नाम र काम |website=धनकुटा न्युज |language=नेपाली |accessdate=2022-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220213014734/https://www.dhankutanews.com/2020/02/01/20453.html |archive-date=2022-02-13 }}</ref> नगर पञ्चायत ऐन २०१९ बमोजिम तत्कालिन सरकारले वि.सं. २०३५ साल माघ १५ गते तत्कालीन धनकुटा बजार, निगाले र चुलिवन गाउँ [[पञ्चायती व्यवस्था|पञ्चायत]] मिलाएर धनकुटा नगर पञ्चायत बनाएको थियो। यो नगर धनकुटा जिल्लाकै पहिलो नगरपालिका समेत हो।<ref name="इतिहास"/> धनकुटालाई तत्कालिन सरकार मन्त्रिपरिषदको विकास समितिले वि.सं. २०७१ साल मङ्सिर १६ गते गरेको निर्णय र वि.सं. २०७१ पुस २८ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार तत्कालिन [[भिरगाउँ]] तथा [[बेलहरा]] गाविसलाई समावेश गरेर यो नगरपालिकाको क्षेत्र विस्तार गरेको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/social-affairs/69841-1417586846.html |title=फेरि थपिए सात उपमहानगर, ६१ नगरपालिका |last=सुवेदी |first=अर्जुन |website=नागरिक न्युज |language=नेपाली |accessdate=2022-02-12}}</ref> पुरानो इतिहास बोकेको यस नगरको उत्तरतिरका जिल्लाहरू [[भोजपुर जिल्ला, नेपाल|भोजपुर]], [[सङ्खुवासभा जिल्ला|सङ्खुवासभा]], [[ताप्लेजुङ जिल्ला|ताप्लेजुङ]], [[तेह्रथुम जिल्ला|तेह्रथुम]]लगायत धनकुटा जिल्लाका प्रायः सबै गाउँपालिका तथा नगरपालिकाहरूको लागि यो नगरले व्यापारिक तथा आवतजावतको केन्द्रका रूपमा भूमिका निर्वाह गर्दै आइरहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://pradeshportal.com/news/view?id=2646 |title=यसरी नमुना बन्यो धनकुटाको ऐतिहासिक टुँडिखेल |website=प्रदेश पोर्टल |language=नेपाली |accessdate=2022-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220212164619/https://pradeshportal.com/news/view?id=2646 |archive-date=2022-02-12 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://sangalokhabar.com/18832 |title=धनकुटा नै प्रादेशिक राजधानी किन ? यस्ता छन आधारहरु |last=सुवेदी |first=विदुर |date=2017-12-18 |website=सङ्गालो खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-02-12}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2018/01/651165 |title=प्रदेश राजधानी धनकुटा हुनुपर्ने भन्दै आज पनि प्रधानमन्त्री निवासमा धर्ना |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-02-13}}</ref> == नगर प्रशासन इतिहास == क्षेत्रीय विकासमा सन्तुलन ल्याउने उद्देश्यले वि.सं. २०२९ सालमा नेपाललाई चार [[नेपालका विकास क्षेत्रहरू|विकास क्षेत्र]]हरूमा विभाजन गरिएपछि धनकुटा नगरपालिका रहेको क्षेत्र [[पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र]]को क्षेत्रीय सदरमुकामका रूपमा विकास भएको हो। यस क्षेत्रको जनसङ्ख्या वृद्धि हुँदै गई तत्कालीन नगर पञ्चायत बन्नका लागि आवश्यक पूर्वाधारहरूमसमेत तयार भएकाले तीनवटा गाउँ पञ्चायतहरू चुलिवन, धनकुटा बजार र निगालेलाई मिलाएर वि.सं. २०३५ साल माघ १५ गते यसलाई तत्कालीन सरकारले नगर पञ्चायत घोषणा गरेको थियो।<ref name="नगर"/> पञ्चायती व्यवस्थाको अन्त्य भएपछि तत्कालिन श्री ५ को सरकारद्वारा वि.सं. २०४७ साल जेठ २८ गते<ref name="नगरपालिका ऐन">{{cite news|url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=15813|title=नगरपालिका ऐन, २०४७|date=वि.सं. २०४७ जेठ २८|accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन १०|publisher=नेपाल राजपत्र|agency=नेपाल सरकार|language=नेपाली|archive-url=https://web.archive.org/web/20220222160428/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=15813|archive-date=2022-02-22}}</ref> नगरपालिका ऐन, २०४७ घोषणा गरि लागु गरे पछि नगरपालिका बन्नको लागि चाहिने आवश्यक पूर्वाधार तथा जनशक्ति भएको कारणले धनकुटा स्वतः आधिकारिक रूपमा नगरपालिका बन्न पुगेको थियो।<ref name="संविधान">{{cite news |title=श्री ५ महारजाधिराज वीरेन्द्र वीर विक्रम शाहदेवबाट नेपाल अधिराज्यको संविधान २०४७ बक्सेको घोषणा |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=15853 |date=वि.सं. २०४७ कार्तिक २३ |accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन १ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र |archive-url=https://web.archive.org/web/20220214234921/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=15853 |archive-date=2022-02-14}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://books.google.com.np/books?id=yi5GAQAAIAAJ |title=मेचीदेखि महाकाली |date=सन् १९७५ |publisher=श्री ५ सरकार सूचना मन्त्रालय |language=नेपाली |accessdate=2022-02-15}}</ref> == वडागत विवरण == {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ धनकुटा नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका क्षेत्रहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || धनकुटा (१) || ७,११३ || ७.४७ || ९५२.२१ |- | २ || [[भिरगाउँ]] || ३,८३३ || २०.९६ || १८२.८७ |- | ३ || धनकुटा (२) || २,११२ || ११.३१ || १८६.७४ |- | ४ || धनकुटा (४) || २,८८९ || ३.५७ || ८०९.२४ |- | ५ || धनकुटा (५) || २,८०५ || ३.८७ || ७२४.८१ |- | ६ || धनकुटा (३, ६) || ४,०९६ || ६.५४ || ६२६.३० |- | ७ || धनकुटा (७) || ५,२१६ || ३.१७ || १६४५.४३ |- | ८ || धनकुटा (८, ९) || १,८४४ || १२.४१ || १४८.५९ |- | ९ || [[बेलहरा]] (४-९) || ४,००६ || २९.९९ || १३३.५८ |- | १० || [[बेलहरा]] (१-३) || २,०६९ || ११.५६ || १७८.९८ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''३५,९८३''' || '''११०.८५''' || '''३२४.६१''' |} == नगर प्रमुखहरू == वि.सं. २०३५ सालको नगर पञ्चायत चुनावमा मोहनप्रसाद पोखरेल<ref name="प्रमुख">{{cite news |title=श्री ५ महाराजधिराज तथा श्री ५ बडामहारानी सरकारबाट पूर्वाञ्चल विकासक्षेत्रको अनौपचारिक भ्रमण |url=https://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=9739 |date=वि.सं. २०३९ माघ १४ |accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन १ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र |archive-url=https://web.archive.org/web/20180328010332/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=9739 |archive-date=2018-03-28 }}</ref> प्रधानपञ्च र शेरबहादुर गोङ्वा उपप्रधानपञ्चमा छानिएका थिए। यस्तै वि.सं. २०३९ सालको चुनावमा मोहनप्रसाद पोखरेल पुनः प्रधानपञ्चमा र इन्द्रमणि श्रेष्ठ उपप्रधानमञ्च भएका थिए। वि.सं. २०४३ सालको चुनावमा राजेन्द्रबहादुर प्रधान प्रधानपञ्चमा र पावित्री राई उपप्रधानपञ्चमा निर्वाचित भएका थिए। वि.सं. २०४६ सालमा प्रजातन्त्र पुनर्स्थापना पश्चात् वि.सं. २०४९ को निर्वाचनमा [[नेपाली काङ्ग्रेस]]का तर्फबाट सुशीलकुमार कर्माचार्य र हेमबहादुर तामाङ क्रमशः नगरप्रमुख र उपप्रमुखमा निर्वाचित भएका थिए। यसै प्रकार वि.सं. २०५४ सालको स्थानीय निकायको निर्वाचनमा [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]]का तर्फबाट वाङ्दी लामा र जीवप्रसाद पोखरेल क्रमशः प्रमुख तथा उपप्रमुखमा निर्वाचित भएका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/pradesh-1/2021/10/29/163550568632517515.html |title=धनकुटा नगरपालिकाका पूर्वमेयरको निधन |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-02-13}}</ref> [[स्थानीय तह निर्वाचन, २०७९|वि.सं. २०७९]] मा सम्पन्न स्थानीय तहको निर्वाचनमा नेकपा एमालेका चिन्तन तामाङ नगर प्रमुख पदमा निर्वाचित भएका थिए भने नेकपा एमालेकी भीमादेवी खनाल नगर उप-प्रमुख पदमा निर्वाचित भएकी छिन्।<ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2017/07/605612 |title=धनकुटा नगरमा एमालेको जित, चिन्तन तामाङ भए मेयर |website=अनलाइन खाबर |language=नेपाली |accessdate=2022-02-13}}</ref> == नामकरण == धनकुटाको नामकरणका सम्बन्धमा विभिन्न भनाई रहेको छ जसमध्ये एक स्थानीय भनाई अनुसार यस क्षेत्रको दुवैतिर अग्ला डाँडाहरूलाई धान कुट्ने [[ढिकी]]को खम्बा र [[पोखरी]]लाई [[ओखल र मुसल|ओखल]] जस्तो देखिने भएकाले मानिसहरूले यसलाई धान कुट्ने ठाउँ पो रहेछ यसलाई धानकुटा भन्नुपर्छ भनेर भन्दै जाँदा यही कालान्तरमा धनकुटामा परिणत भएको हो। यस्तै सत्रौँ शताब्दीअघि धनकुटाको अस्तित्व नभए पनि नेपाल-तिब्बत युद्धताका सैनिक तथा व्यापारीहरूलाई खाद्यान्न [[तराई]]बाट सिमानासम्म लैजान धेरै टाढा भएकाले यस ठाउँबाट धान कुटेर लैजाने गरिएकाले धानकुटा भन्न थालिएको र त्यही नाम पछि गएर धनकुटामा परिणत भएको जनश्रुतिहरू पाइन्छ।<ref name="इतिहास">{{cite news |url=https://dccdhankuta.gov.np/wp-content/uploads/2016/04/जिल्ला-पार्श्व-चित्र.pdf |title=जिल्ला पार्श्व चित्र |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९ |publisher=जिसस, धनकुटा |agency=नेपाल सरकार |page=१ |language=नेपाली |archive-url=https://web.archive.org/web/20220212164620/https://dccdhankuta.gov.np/wp-content/uploads/2016/04/%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B2%E0%A4%BE-%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B5-%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0.pdf |archive-date=2022-02-12 }}</ref> == हावापानी == भौगोलिक दृष्टिकोणले १११ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफलमा फैलिएको यो नगरपालिका [[महाभारत पर्वत शृङ्खला]]मा रहेकाले यस नगरको उचाइ, तापक्रम, वर्षा, वनस्पति तथा कृषि प्रणालीमा ठूलो विषमता रहेको देखिन्छ। समुद्री सतहबाट २ सय ५० देखि दुई हजार १ सय ४४ मिटरसम्मको उचाइ, दुई डिग्री सेल्सियसदेखि ३० डिग्री सेल्सियससम्म तापक्रम र औसत १२०० मिलिमिटरसम्म पानी पर्छ। यस नगरमा समशीतोष्ण र शीतोष्ण प्रकारको हावापानी पाइन्छ। यहाँका प्रमुख नदीनालाहरूमा [[तमोर नदी]], ताङखुवा खोला, पात्ले खोला, निबुवा खोला, सिस्ने खोला र ठोका खोला छन्। ==जनसङ्ख्या== [[कोशी प्रदेश]] स्थित धनकुटा जिल्लाका साविक [[भिरगाउँ]] र [[बेलहरा]] गाविसहरूलाई मिलाएर वि.सं. २०७१ सालमा धनकुटा नगरपालिकाको क्षेत्र विस्तार गरिएको हो। [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ३५,९८३ रहेको छ भने यहाँ ९,६३७ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> == सिमा र बसोबास == यस नगरको पूर्वमा [[छथर जोरपाटी गाउँपालिका]], पश्चिममा [[सहिदभूमि गाउँपालिका]], उत्तरमा [[पाख्रीबास नगरपालिका]] र छथर जोरपाटी गाउँपालिका तथा दक्षिणमा [[साँगुरीगढी गाउँपालिका]] पर्दछ। धनकुटा नगरपालिकाका विशेषता भनेको ऐतिहासिक धनकुटा गौंडा, सल्लेरी वन, बिहीबारे साप्ताहिक हाट बजार, ऐतिहासिक बाउन्न ढोके दरबार, श्रीपञ्चमी पार्क, थामडाँडा, चुलिवन, टुँडिखेल र धरहरा ऐतिहासिक भाषा स्कूल र ऐतिहासिक गोकुण्डेश्वर स्कूल, निशान भगवती, गुराँसे र नारायणी टी स्टेट, क्षेत्रीय सङ्ग्रहालय र पर्यटकीय तथा व्यापारिक स्थल मानिएको हिले बजार छन्। यस नगरमा [[ब्राह्मण]], [[क्षेत्री]], [[नेवार जाति|नेवार]], [[राई जाति|राई]], [[लिम्बू जाति|लिम्बु]], [[मगर जाति|मगर]], [[राई जाति|आठपहरिया]], [[तामाङ जाति|तामाङ]], [[शेर्पा जाति|शेर्पा]], [[दमाई जाति|दमाई]], [[विश्वकर्मा जाति|कामी]], [[सार्की जाति|सार्की]] जातिहरू बसोबास गर्छन्। ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{धनकुटा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcdhankuta.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, धनकुटा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200925162853/http://ddcdhankuta.gov.np/ |date=2020-09-25 }} [[श्रेणी:धनकुटा जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:नेपालका जिल्ला सदरमुकामहरू]] [[श्रेणी:नेपालका पूर्व नगर पञ्चायतहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २०३५ मा स्थापित नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:कोशी प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] 6wzqs0yg926gox9a4htbyx4jbczu69l 0 3223 1395845 1394540 2026-11-12T08:45:33Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395845 wikitext text/x-wiki {{विशेष लेख}} {{संक्षिप्त विवरण|नेपाली लेखक}} {{Infobox officeholder | name = लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा | honorific_prefix = महाकवि | image = Laxmi Prasad Devkota 3.jpg | caption = लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा | alt = | country = [[नेपाल]] | office = [[शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय (नेपाल)|शिक्षा विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्री]] | term_start = २०१४ साउन ११ | term_end = २०१५ जेठ २ | primeminister = [[कुँवर इन्द्रजीत सिंह|कुँवर इन्द्रजित सिंह]] | predecessor = | successor = | signature = | birth_date = १९६६ कार्तिक २७ | birth_place = धोविधारा, [[काठमाडौँ]], [[नेपाल अधिराज्य|नेपाल]] | death_date = २०१६ भाद्र २९ | death_place = [[आर्यघाट]] | nationality = [[नेपाली]] | notableworks = | parents = तिलमाधव देवकोटा (पिता)<br>अमरराज्य लक्ष्मी देवी (आमा) | spouse = मानदेवी चालिसे | children = ५ छोरी <br> ४ छोरा | relatives = लोकप्रिया देवी (दिदी) | occupation = साहित्यकार र विद्वान् | image_size = 200px | period = | native_name = | native_name_lang = ne | monarch = [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]] }} '''लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा''' एक नेपाली कवि तथा साहित्यकार हुन् । उनको जन्म वि. सं. १९६६ कार्तिक २७ गते '[[लक्ष्मी पूजा|लक्ष्मीपुजा]]'को दिनमा [[काठमाडौँ]]को डिल्लीबजारमा भएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा / परिचय|युआरएल=http://kavitakosh.org/kk/%E0%A4%B2%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A5%80%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%A6_%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B5%E0%A4%95%E0%A5%8B%E0%A4%9F%E0%A4%BE_/_%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A4%AF|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=कविताकोश|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=२० अप्रिल २०२२}}</ref> उनी [[नेपाल|नेपाली]] [[साहित्य]]का [[महाकवि]]का रूपमा सुप्रसिद्ध छन्।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=को हुन् लक्ष्मीप्रसाद ? महाकवि देवकोटाको जीवनी|युआरएल=https://lokpati.com/2018/11/5165/|कार्य=|प्रकाशक=लोकपाटी|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=२० अप्रिल २०२२}}</ref> देवकोटा नेपाली साहित्यका कविता, आख्यान, नाटक र निबन्ध गरी साहित्यका चारवटै विधामा कलम चलाउने बहुमुखी प्रतिभाका धनी मानिन्छन्। उनले [[कविता]] र [[निबन्ध]] विधामा गरेका योगदानहरू उच्च कोटिको मानिन्छ। उनले [[मुनामदन]], [[सुलोचना (महाकाव्य)|सुलोचना]], [[शाकुन्तल (महाकाव्य)|शाकुन्तल]]जस्ता अद्वितीय कृतिहरू लेखेका छन्। विशेष गरी [[मुनामदन]] कृतिका लागि उनी सबैभन्दा प्रख्यात छन्।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=मुना र मदनको बिछोडको प्रेम कहानी|युआरएल=https://everestdainik.com/2017/08/106798/?amp_markup=1|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=एभरेष्ट दैनिक|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=२० अप्रिल २०२२}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=कृष्णप्रसाद कोइराला |शीर्षक=समीक्षा-मुनामदन खण्डकाव्य|युआरएल=https://sahityasangraha.com/2017/07/28/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%A6%E0%A4%A8-%E0%A4%96%E0%A4%A3%E0%A5%8D%E0%A4%A1%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A5%8D%E0%A4%AF/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=२० अप्रिल २०२२}}</ref> उनको निधन वि.सं. २०१६ भाद्र २९ मा पचास वर्षकै उमेरमा नै भएको थियो। == प्रारम्भिक जीवन र शिक्षा == देवकोटा पण्डित तीलमाधव र अमर राज्यलक्ष्मी देवीका तेस्रो छोरा थिए। उनी डिल्लीबजार, धोबीधारा, [[काठमाडौँ]]मा [[तिहार]]को [[लक्ष्मी पूजा]]का दिन जन्मिएका थिए। विक्रम सम्वत् १९६६ साल कार्तिक २७ गते गाई तिहार/औँशी [[लक्ष्मी पूजा|लक्ष्मीपूजा]]का दिन जन्मेका हुनाले यिनको नाम लक्ष्मीप्रसाद राखिएको हो, तर उनको न्वारानको नाउँ तीर्थमाधव देवकोटा हो। <ref>{{Cite web |last=पराजुली |first=गोपाल |date=2022-07-27 |title=महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा |url=https://www.gorkhapatra.org.np/mag/muna.detail.php?article_id=223&cat_id=17 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131206120800/https://www.gorkhapatra.org.np/mag/muna.detail.php?article_id=223&cat_id=17 |archive-date=2013-12-06 |access-date=2022-07-27 |website=गोरखापत्र |language=नेपाली }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131206120800/https://www.gorkhapatra.org.np/mag/muna.detail.php?article_id=223&cat_id=17 |date=2013-12-06 }}</ref><ref>{{Cite web |last=Sharma |first=Kumar |date=2014-10-23 |title=Mahakavi Devkota: The legend lives on |url=https://kathmandupost.com/miscellaneous/2014/10/23/mahakavi-devkota-the-legend-lives-on |url-status=live |access-date=2022-07-27 |website=The Kathmandu Post|language=अङ्ग्रेजी}}</ref>देवकोटाका बुबा संस्कृतका विद्वान् थिए। त्यसैले उनले आफ्नो आधारभूत शिक्षा बुबाको संरक्षकत्वमा प्राप्त गरेका थिए। उनले [[दरबार हाई स्कुल]]मा औपचारिक शिक्षाको सुरुवात गरेका थिए। उनले संस्कृत व्याकरण र अङ्ग्रेजी दुवैको अध्ययन गरेका थिए। देवकोटा दरबार हाई स्कुलमा नै आफ्ना साथीहरूलाई कविता सुनाउने गर्थे । उनका प्रायः साथीहरूले ती कविता देवकोटाले नै लेखेका हुन् भनेर स्वीकार्दैनथे । यसै क्रममा एक दिन सबै विद्यार्थी मिलेर यिनको बेइज्जत गर्ने हिसाबले कविता लेख्ने परीक्षा लिए । यिनले पनि सबै विद्यार्थीमाझ कविता लेखे अनि त्यसै घडी शिक्षकहरूले उनलाई ‘कोपिलाउँदो कवि’को दर्जा दिए। सन् १९२५ मा देवकोटा [[त्रि-चन्द्र कलेज]]मा विज्ञान विषयमा भर्ना भए। विज्ञानमा प्रमाणपत्र तहको अध्ययन पूरा गरेपछि उनी मानविकी सङ्कायमा सरेका थिए। सन् १९२९ मा आफ्नो स्नातक तहको अध्ययन पूरा गरेपछि, सन् १९३१ मा छात्रवृत्ति लिएर अङ्ग्रेजीमा स्नातकोत्तर पढ्ने आशामा उनी भारतको पटना गएका थिए। अङ्ग्रेजी विषयमा स्थान नपाएपछि उनले कानून पढेका थिए। आफ्नो परिवारको आर्थिक अवस्थाले गर्दा आफ्नो स्नातकोत्तर पूरा गर्ने उनको इच्छा अपूर्ण बनेको थियो।<ref>{{Cite web |last=लम्साल |first=युव नाथ |date=2013-12-06 |title=महाकवि: लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा |url=https://www.gorkhapatra.org.np/gopa.detail.php?article_id=20008&cat_id=10 |url-status= |archive-url=https://web.archive.org/web/20131206120225/https://www.gorkhapatra.org.np/gopa.detail.php?article_id=20008&cat_id=10 |archive-date=2018-04-25 |access-date=2013-12-06 |website=गोरखापत्र }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131206120225/https://www.gorkhapatra.org.np/gopa.detail.php?article_id=20008&cat_id=10 |date=2013-12-06 }}</ref> देवकोटा जन्मेदेखि नै उनका घरमा अनेक कष्टहरूको प्रवेश भइरह्यो। उनको घरको व्यवस्थापकीय ढाँचा पनि अत्यन्तै दयनीय थियो। साथै उनको घरले गरिबीको रेखाबाट उम्किन पनि सकेको थिएन। त्यसैले उनी सानैमा भन्थे, ‘म अङ्ग्रेजी पढ्छु र धेरै पढेपछि ट्युसन पढाएर पैसा कमाउँछु। देवकोटाले बाल्यकालमा नै अमरकोश घोकेका थिए र स्तोत्रमाला पढेका थिए। उनी सानैदेखि आफ्ना बुबाको कविता साफी गर्थे। आफ्ना बुबाको कविता सार्दासार्दै उनी भित्र पनि साहित्यको रस बस्न थालेको थियो। उनलाई उनका बुबाले पण्डित बनाउन खोजेका थिए। == साहित्यिक यात्रा== देवकोटा बहुमुखी प्रतिभका धनी एवम् असाधारण लेखक थिए। दस वर्षको उमेर देखि नै कविता लेखनको सुरुवात गरेका उनको छोटो जीवनमा उनले नछोएको साहित्यको कुनै विधा छैन। उनले महाकाव्य, खण्डकाव्य, लामा वर्णनात्मक कविताहरू, निबन्धहरू, कथाहरू, नाटक, गीतहरू र समालोचनाहरू लेखेका छन्। कविता पढेजस्तै अनुभव हुने देवकोटाका निबन्धहरू शैली र विषयवस्तुका लागि एकदमै प्रशंसायोग्य छन्। देवकोटाले आधुनिक नेपाली भाषाको रोमान्टिक आन्दोलन सुरु गरेर नेपाली साहित्यमा योगदान दिएका थिए। नेपाली साहित्यमा [[महाकाव्य]] लेखन सुरु गर्ने उनी नेपालमा जन्मिएका दोस्रो लेखक थिए। साहित्यमा भाषाको नवीन प्रयोगसँगै नेपाली कविता देवकोटाको समयमा नयाँ उचाईमा पुगेको थियो। त्यतिबेला नेपाली साहित्यिक दृश्यमाथि प्रभुत्व जमाएको संस्कृत परम्परा त्यागेर [[नेवारी भाषा|नेपाल भाषा]]को ''जि वया ला लछि मदुनी''बाट प्रेरित भएर उनले [[मुनामदन]] (विसं १९९३) लेखेका थिए। लोकप्रिय झ्याउरे छन्द(भाका)मा उनले लामो आख्यानात्मक कविता लेखेका थिए। मुनामदन नेपाली साहित्यको इतिहासमै निकै उत्कृष्ट पुस्तक हो। ७६औँ एकेडेमी पुरस्कारमा सर्वोत्कृष्ट विदेशी भाषाको चलचित्रका लागि नेपालको आधिकारिक प्रवेश भएको सन् २००३ को चलचित्र मुनामदन यही खण्डकाव्यमा आधारित थियो। यो कार्यले त्यतिबेलाका देशका शासकहरू अर्थात् राणाहरूबाट तत्कालै मान्यता पाएको थियो। 'मुनामदन'मा मुना आफ्ना पति यात्रारत व्यापारी मदनको कथा सुनाउँछिन्। श्रीमती मुनालाई छोडेर केही पैसा कमाउनका लागि ऊ तिब्बत प्रस्थान गर्छ। खण्डकाव्यमा यात्राको विषयगत कष्ट, वियोगको शोक, तिर्सनाको चञ्चलता र मृत्युको पीडाको वर्णन गरिएको छ। देवकोटाद्वारा लिखित वियोगान्त खण्डकाव्य [[मुनामदन]] देवकोटाको मृत्युको पाँच दशक पछिसम्म पनि साझा प्रकाशनद्वारा अत्यधिक बिक्री हुने कृतिमा पर्दछ। ´मुनामदन` नेपाली जनजीवनमा भिजेको पहिलो नेपाली कृति हो। <ref>{{Cite web |last=गौतम |first=प्रभाकर |date=2019-06-29 |title=नेवारी गीतिकाव्य ‘जि वया ला लछि मदुनी’ बाट प्रभावित थियो देवकोटाको मुनामदन |url=https://www.setopati.com/art/art-activity/183642/ |url-status=live |access-date=2022-07-27 |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |archive-url=https://web.archive.org/web/20220728021101/https://www.setopati.com/art/art-activity/183642/ |archive-date=2022-07-28 }}</ref> ''जि वया ल लछी मदुनी'' एक नेवार व्यापारी, उनकी आमा र श्रीमतीमा आधारित एउटा दुखद गीत हो। व्यापारीले कामका लागि काठमाडौँ छाड्छ र तिब्बत तिर प्रस्थान गर्दछ। यो गीत श्रीमतीले सासूलाई उनको श्रीमानलाई जान नदिन बिन्ती गर्दा सुरु हुन्छ। काठमाडौँमा हुर्केका देवकोटाले स्थानीयले गाएको यो गीत फल्चामा सुनेका थिए। यो गीतबाट उनी अत्यन्तै मोहित भए र नेपाली भाषामा पुन: लेख्ने निधो गरेका थिए। राणा शासकहरूले नेवारी व्यापार, भाषा र साहित्यमाथि प्रतिबन्ध लगाउने भएकाले उनले मूल गीतमा जस्तै नेवार व्यापारीबाट मुख्य पात्रपरिवर्तन गरी क्षत्रिय (योद्धा वर्ग) चरित्रमा परिवर्तन गरेका थिए। क्षेत्री मानिसहरूले ती दिनहरूमा आफ्नो जीविकाको लागि व्यापार नगर्ने भए तापनि राणा शासकहरूलाई लोभ्याउन तिनले यसलाई त्यस्तो चित्रण गर्नुपरेको थियो। यस खण्डकाव्यबाट सबैभन्दा प्रसिद्ध र बारम्बार उद्धृत गरिएको श्लोक मध्ये एक यस्तो छ: <poem> "क्षेत्रीको छोरो यो पाउ छुन्छ, घिनले छुँदैन मानिस ठूलो दिलले हुन्छ जातले हुँदैन !" </poem> उत्कृष्ट कृतिको रूपमा मुनामदन नेपाली साहित्यका सामान्य पाठकमाझ निकै लोकप्रिय रहँदै आएको छ।<ref>{{Cite web |last=Acharya |first=Tulasi |date=2022-04-16 |title=The Nepali literary environment |url=https://kathmandupost.com/columns/2022/04/16/the-nepali-literary-environment |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220417105143/https://kathmandupost.com/columns/2022/04/16/the-nepali-literary-environment |archive-date=2022-04-17 |access-date=2022-07-27 |website=The Kathmandu Post |language=अङ्ग्रेजी}}</ref> यो वि. संं. १९९३ देखिको सबैभन्दा लोकप्रिय नेपाली पुस्तक रहेको छ भने यसलाई चिनियाँ भाषामा समेत अनुवाद गरिएको थियो। यसलाई चीनले राम्रोसँग ग्रहण गरेपछि यसलाई सफल ठानिएको थियो।<ref>{{Cite web |last=Mahat |first=Sunny |date=2019-01-04 |title=‘Muna Madan’ in Mandarin |url=https://theannapurnaexpress.com/news/books-in-translation-1067 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220509182715/https://theannapurnaexpress.com/news/books-in-translation-1067 |archive-date=2022-05-09 |access-date=2022-07-28 |website=The Annapurna Express |language=अङ्ग्रेजी}}</ref> देवकोटाले सन् १९३९ मा मानसिक शरणमा रहेको पाँच महिने प्रवासबाट प्रेरित भएर मुक्तक कविता 'पागल' लेखेका थिए। यो कविता उनको असामान्य मानसिक क्षमतासँग सम्बन्धित छ र नेपाली भाषाका उत्कृष्ट कविताहरू मध्ये एक मानिन्छ। <poem> "जरुर साथी म पागल ! यस्तै छ मेरो हाल । म शब्दलाई देख्दछु ! दृश्यलाई सुन्दछु ! बासनालाई संवाद लिन्छु । आकाशभन्दा पातालका कुरालाई छुन्छु । ती कुरा, जसको अस्तित्व लोक मान्दैन जसको आकार संसार जान्दैन !...." </poem> [[File:Laxmi Prasad Devkota.jpg|alt=Laxmi Prasad Devkota|thumb|महाकवि देवकोटा]] देवकोटासँग धेरै छोटो समयमा साहित्यिक जटिलता र दार्शनिक घनत्वसहितलामो महाकाव्य र कविता रचना गर्ने क्षमता थियो जसअन्तर्गत उनले [[शाकुन्तल (महाकाव्य)|शाकुन्तल]] महाकाव्यको रचना गरेका थिए। उनको पहिलो महाकाव्य कविता र नेपाली आधुनिक महाकाव्यको जगतमा उनले तीन महिनामै यसको लेखन कार्य सकाएका थिए। सन् १९४५ मा प्रकाशित शाकुन्तल [[कालिदास]]को प्रसिद्ध संस्कृत नाटक [[अभिज्ञानशाकुन्तलम्]]मा आधारित छ। शाकुन्तलले देवकोटाको संस्कृत ज्ञान र शव्दकोशमा निपुणताको प्रदर्शन गर्दछ, जुन उनले मुख्यतया नेपालीमा रुपान्तरण गर्दा भारी मात्रामा गहन शब्दहरूको समावेश गरेका थिए। देवकोटाका दिवंगत विद्वान तथा अनुवादक डेभिड रुबिनका अनुसार शाकुन्तलले सबैभन्दा धेरै उपलब्धि हासिल गरेको छ। "यो, निसन्देहः एक उल्लेखनीय कृति, आधुनिक दृष्टिकोणसँग शास्त्रीय परम्पराका विभिन्न तत्वहरूलाई मिलाएर, ब्रह्माण्डीय लाक्षणिक, [[कालिदास]]को पार्थिव प्रेमको रोमान्टिक हाँस्यसँग मेल खान्छ, जसले कामुक र पवित्र प्रेमको सङ्गालोद्वारा मुक्तिको सङ्केत दिन्छ। देवकोटाले विभिन्न परम्परागत र गैरपरम्परागत विधामा स्थापित लघुगीतकविताका थुप्रै सङ्ग्रह पनि प्रकाशित गरेका थिए। उनका अधिकांश कविताले [[विलियम वोर्डस्वर्थ]] र कोलेरिज जस्ता अङ्ग्रेजी रोमान्टिक कविहरूको प्रभाव देखाउँछन्। कविता सङ्ग्रह ''[[भिखरी (कवितासङ्ग्राह)|भिखारी]]''मा रहेको शीर्षक कविता वर्ड्सवर्गको "द ओल्ड कम्बरल्यान्ड बेगर" को सम्झना हो। यस कवितामा देवकोटाले मानव प्रेम र भौतिक सुखसुविधाबाट बञ्चित भएर कठोर गरिबी र विध्वंशमा आफ्नो बाटो हिँडेको भिखारीको वर्णन गरेका छन्। अर्कोतर्फ भिखारीलाई दुःखकष्ट र दन्किरहेको अवस्थामा राखिएको अनुकम्पाको स्रोतको रूपमा पनि लिइन्छ। देवकोटाले भिखारीलाई दिव्यसँग दया र समानुभूतिको परम फन्दाको रूपमा जोडेका छन्: <poem> "कालो बादलबाट खसेको अन्धकारमा भित्र पसेको, ईश्वर हो कि भिखारी ? बोल्दछ ईश्वर हृदय घुसेका, घर, घर आँगन चारी बोल्दछ, आर्तध्वनिमा बोल्दछ करूणामृत दिल भारी ।...." </poem> देवकोटाका थुप्रै कविताहरू मानव र प्राकृतिक संसारका सांसारिक तत्त्वहरूमा केन्द्रित छन्। वन, किसान, बादल जस्ता उनका कविताका शीर्षकहरूले उनले विश्वका साझा र सम्बत पक्षहरूमा आफ्नो काव्यात्मक प्रेरणाको खोजी गरेको देखाउँछन्। उनका अधिकांश कविताहरूमा मानवताप्रतिको तिनको गहिरो विश्वासले गहिरो छाप पारेको छ। उदाहरणका लागि, वन भन्ने कवितामा वक्ताले व्यक्तिगत रूपले मात्र दिन सकिने सबै प्रकारका सान्त्वना तथा सान्त्वनाहरूलाई तिरस्कार गर्दै एकपछि अर्को केरकारहरू गर्छन्। यस कविताको अन्तमा वक्ताको मानवतावादी झुकावलाई प्रकाश पार्ने निम्न कवितांश प्रस्तुत गर्दछ: <poem> "दोस्त कहाँ छन्? साथ छ को को? घर हो तिम्रो कुन देश? जान्छौ कुन पुर भवन मुसाफिर, ल्यायौ कुन सन्देश? दोस्त मेरो शुभ उद्योगी, साथ छ साहस बेश । विश्व सबै घर, हृदय-पुरीतिर ल्याउँछु सेवा सन्देश ॥" </poem> देवकोटासँग कविताहरू एकदमै चाँडो लेख्‍ने अद्वितीय प्रतिभा थियो। उनले [[शाकुन्तल (महाकाव्य)]] तीन महिनामा, [[सुलोचना (महाकाव्य)]] दश दिनमा र [[कुञ्जिनी]] खण्डकाव्य एकै रातमा लेखे। उनले नेपाली साहित्यलाई नयाँ उचाइमा पुर्‍याए। प्रचलित लोक भाका अर्थात् झ्याउरे छन्दमा लेखिएको कृति मुनामदनले नेपाली साहित्यमा संस्कृतको प्रभावको अन्त्य गरेको थियो। "पागल" कविता उनको अर्को महान सिर्जना हो; जुन कवितामा उनले आफूलाई पागल भन्नेहरूलाई नै कवितात्मक शैलीमा जवाफ दिएका छन्| <ref>नेपाली साहित्य शृङ्खला, ''भाग २, प्रा. डा. बासुदेव त्रिपाठी''</ref> नेपाली भाषासाहित्यमा देवकोटा रूमानी प्रवृत्तिलेखन स्वच्छन्दवादका श्रीगणेश भए। साथै नेपाली भाषासाहित्यलाई अङ्ग्रेजी भाषासाहित्यमा अनुवाद गरेर सर्वप्रथम पश्चिमी मुलुकमा पुर्‍याउने काम पनि देवकोटाबाट नै भएको थियो। भारतीय महापण्डित डा [[राहुल साङ्कृत्यायन]]ले भनेका थिए, ‘मैले देवकोटालाई बुद्धपछिको सबैभन्दा ठूलो मानवअवतारका रूपमा लिएको छु।’ साङ्कृत्यायनले देवकोटालाई भारतका जल्दाबल्दा तीन कवि जयशङ्कर प्रसाद, सुमित्रानन्दन पन्त र सूर्यकान्त त्रिपाठी निराला बराबर एक जना देवकोटा हुन् भनेका थिए। <ref>महाकवी लक्ष्मी प्रसाद देवकोटा जीवनी (१९०९-१९५९)</ref> देवकोटा चौध भाषा बुझ्थे। उनी द्वारा नौ भाषामा लेखिएका कविताहरू ´शारदा` मासिक मार्फत जनमाझ पनि आए। देवकोटालाई काव्यसागरका जलदेवता भने पनि हुन्थ। उनी उठ्ता, बस्ता, हिँड्दा, सुत्दा, खाँदा वा आफ्ना चेतन र अचेतनका कुनै पनि पलमा काव्यभन्दा बाहिर हुँदैन थिए। बिहान आँखा उघारेदेखि राति आँखा चिम्लेपछिको स्वप्नसंसारमा पनि उनी काव्यसंसारमा नै यात्रा गर्थे। उनको बाँचुन्जेलको साथी एउटा ´कविता` थियो र अर्को ´चुरोट` थियो। लेखेका बेला उनी आफ्नै पाण्डुलिपि बालेर चुरोट सल्काएको र त्यसैले सिँगान पुछेको पनि चाल पाउँदैन थिए। == राजनीति == [[चित्र:Laxmi Prasad Devkota Stamp.jpg|alt=Commemorative stamp of Devkota|thumb|247x247px| हुलाक टिकटमा देवकोटाक‍ तस्वीर]] लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा कुनै पनि स्थापित राजनीतिक दलभित्र सक्रिय थिएनन् तर उनका कविताले निरन्तर रूपमा उत्पीडित राणा वंशका विरुद्ध विद्रोहको रवैयालाई मूर्तरूप दिएको थियो। वाराणसीमा स्वनिर्वासन हुँदा उनले [[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काङ्ग्रेस]]को युगवाणी पत्रपत्रिकाको सम्पादक भएर काम गर्न थालेका थिए। राणा सरकारले नेपालमा आफ्नो सबै सम्पत्ति जफत गरेको थियो। === लाइब्रेरी पर्व === {{मुख्य|लाइब्रेरी पर्व}} [[भीम शमशेर जङ्गबहादुर राणा|भीमशमशेर]]ले देशमा नेपाली, हिन्दी, अङ्ग्रेजी र नेवारीमा भाषाको उन्नति गर्न भनेर इस्तिहार जारी गरे । यो खबर पाएर काठमाडौंका केही युवाहरूले पठन संस्कृतिको विकास तथा देशविदेशका कुरा थाहा पाउन एउटा पुस्तकालयको आवश्यकता महसुस गरे । त्यस्तो पुस्तकालय महेन्द्रबहालमा राख्ने योजनासहित ४५ जना युवाहरूले श्री ३ भीम शम्शेरसमक्ष निवेदन पेस गर्न हस्ताक्षर अभियान चलाए । हस्ताक्षर गराउने मुख्य जिम्मा बैकुण्ठप्रसाद लाकौलले पाएका थिए । केही समयपश्चात हस्ताक्षर संकलन समेत भईवरी दरबारमा पत्र बुझाइयो । तर हस्ताक्षर नगर्ने रामचन्द्र अधिकारी नामक अर्का युवाले हस्ताक्षरकर्ता युवाहरूको अभियान राजनीतिक उद्देश्यको भएको र उनीहरूले श्री ३ को गाथगादी ताकेका छन् भन्ने उजुरी दरबारमा चढाए । यसरी सरस्वती गुठी नामक संस्था स्थापना गरी त्यसमार्फत् पुस्तकालय खोल्ने कार्यलाई राजनीतिक आवरणको आरोप लागेपछि दरबारले पत्रका हस्ताक्षरकर्ता सबैलाई पक्राउ गर्न उर्दी जारी गर्‍यो । अधिकांश हस्ताक्षरकर्ताहरूलाई पक्राउ गरी बयान लिने क्रममा उक्त घटनालाई 'लाइब्रेरी पर्व' भनी मुद्दा जाहेर भयो । बि‍. सं १९८७ साल वैशाख १६ र १७ गते दुई दिन गरी पुस्तकालय खोल्ने अभियानका युवाहरूलाई पक्राउ गरियो । त्यसरी पक्राउ परेका युवाहरूलाई दरबारबाट बिभिन्न सजाय तोकियो । ती मध्ये उमेश शाहलाई देश निकाला र मैनाबहादुर, खड्गमान, रंगनाथ आदिलाई जन्मकैदको सजाय सुनाइएको थियो । [[लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा]], [[सिद्धिचरण श्रेष्ठ]], [[कृष्णप्रसाद कोइराला]]लगायतलाई रु. १०० जरिवाना र अबका १२ वर्ष जनस्तरका कुनै कार्य गर्ने छैन भन्ने कागज गराई छोडिएको थियो । राज खानदानका भएर पनि दुनियाँका छोराहरूका साथ हिँडेको भनी जितेन्द्र बहादुर शाह र पद्म शाहलाई जनही रु. १००० जरिवाना गरिएको थियो । पुस्तकालय खोल्न पाऊँ भनी पत्रमा हस्ताक्षर गर्ने ४५ जना युवाहरूमा महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा, सिद्धिचरण श्रेष्ठ, कृष्णप्रसाद कोइराला, [[चित्तधर हृदय]], योगवीरसिंह कंसाकार, वैकुण्ठप्रसाद लाकौल, [[तुलसीमेहर श्रेष्ठ|तुलसी मेहर]], शंकरप्रसाद नेपाल, [[महेन्द्र विक्रम शाह|महेन्द्रविक्रम शाह]], [[शङ्करदेव पन्त|शंकरदेव पन्त]]जस्ता साहित्य, भाषा, शिक्षा तथा सामाजिक सांस्कृतिक क्षेत्रमा प्रसिद्ध युवाहरू थिए ।<ref>{{Cite news|url=https://ekantipur.com/bibidha/2023/04/29/168267052220824323.html|title='लाइब्रेरी पर्व'को महत्त्व र राष्ट्रिय लेखक दिवसको औचित्य|last=नेपाल|first=रत्नमणि|date=वैशाख १६, २०८०|work=कान्तिपुर}}</ref> सार्वजनिक पुस्तकालय खोल्छु भन्नेलाई [[भीम शमशेर जङ्गबहादुर राणा|भीमशमशेर]]ले जेलमा कोचे। यस्तो धोखाधडीका कारण पनि उनी इतिहासमा बदनाम छन्। [[लाइब्रेरी पर्व]]ले भीमशमशेरको अनुदार छवि प्रस्तुत गर्छ। ===सल्लाहकार समिति सदस्य=== वि.सं. २००७ सालको क्रान्तिमार्फत प्रजातन्त्रको परिचय गराएपछि देवकोटालाई राजा त्रिभुवनद्वारा वि.सं. २००८ मा नेपाल सल्लाहकार समितको समूहको सदस्यमा नियुक्त गरिएको थियो। उक्त सल्लाहकार सभाको अध्यक्षका लागि नेपाली कांग्रेसका महामन्त्री [[कृष्णप्रसाद भट्टराई]] र लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाले उम्मेदवारी दिएका थिए । मतदानमा भट्टराईले ४० र देवकोटाले १४ मत पाए र भट्टराई अध्यक्ष (स्पिकर) चुनिए। <ref>{{Cite journal |last=Nepal |first=जगत Jagat नेपाल |last2=Kafle |first2=डोलराज Dolaraj काफ्ले |last3=Khatiwada |first3=महा प्रसाद Maha Prasad खतिवडा |date=2025-01-06 |title=प्रजातान्त्रिक नेपालको पहिलो संसद, सल्लाहकार सभा र मिडिया कभरेज |url=https://www.nepjol.info/index.php/vaikharivani/article/view/70312/55792 |journal=Vaikharivani |language=en |volume=2 |issue=1 |pages=69–78 |doi=10.3126/vaikharivani.v2i1.70312 |issn=3021-9833}}</ref> उक्त सल्लाहकार सभा २००९ भदौ १९ मा अन्त्य भयो । [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]को पालामा बुद्धिजीवी वर्गको प्रतिनिधिका रूपमा राजा त्रिभुवनबाट ‘सल्लाहकार सभा’मा उनी पुनः मनोनीत भएका थिए। सल्लाहकार सभा गठन हुँदा देवकोटालाई विपक्षी नेता बनाइएको थियो। सो सल्लाहकार सभाको दोस्रो अधिवेशनमा [[मातृकाप्रसाद कोइराला]]द्वारा प्रस्तुत बजेटमाथि विपक्षी दलका नेताका हैसियतले गरेको चर्को भाषणकै कारण सरकार विघटित हुनपुगेको थियो।<ref>[https://echitwanpost.com/92148/2019110211/44/40/ महाकवि देवकोटाको मूलदर्शन : अध्यात्म (व्यक्तित्व/कृतित्व चर्चा)]</ref> [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]ले पनि देवकोटाको सो पदलाई निरन्तरता दिएका थिए। देवकोटा [[त्रिभुवन विश्वविद्यालय]]को स्थापनासँगै सो विश्वविद्यालयको समिति सदस्यमा मनोनीत भएका थिए। त्यसपछि उनैको हस्ताक्षरमा विश्वविद्यालयको रूपरेखा तयार भएको थियो। उनी पछि नेपाल प्रज्ञाप्रतिष्ठानका सदस्य पनि भएका थिए। === शिक्षा मन्त्री === [[कुँवर इन्द्रजीत सिंह|कुँवर इन्द्रजित सिंह]]को [[कुँवर इन्द्रजीत सिंह मन्त्रिपरिषद्|मन्त्रिपरिषद्मा]] देवकोटा शिक्षा, स्वायत्तशासन मन्त्री थिए । <ref>{{Cite web |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=1104०१४ |title=साल श्रावण ११ गतेको नेपाल गजेट |access-date=2020-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200621111132/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=1104%E0%A5%A6%E0%A5%A7%E0%A5%AA |archive-date=2020-06-21}}</ref> शिक्षामन्त्री भएपनि देवकोटालाई शिक्षा मन्त्रालय कहाँ छ भन्ने थाहा थिएन र उनलाई [[सत्यमोहन जोशी]]ले गाडीमा मन्त्रालय पुर्‍याएका थिए। शिक्षामन्त्री छँदा उनले त्रिभुवन विश्वविद्यालय र प्रज्ञाप्रतिष्ठानको स्थापना गर्न महत्त्वपूर्ण योगदान गरेका थिए। [[कुँवर इन्द्रजीत सिंह मन्त्रिपरिषद्|केआई सिंहको प्रधानमन्त्रित्वमा गठित मन्त्रिपरिषद्मा]] उनी शिक्षा तथा स्वायत्त शासनमन्त्री पनि बनेका थिए। ११० दिनसम्म मन्त्री भएका बेला उनले नेपाल राष्ट्रभरिका विद्यालय र कलेजहरूमा नेपाली भाषामा पढाइ हुने व्यवस्था मिलाएका थिए। == तास्केन्त सम्मेलनमा सहभागी == [[चित्र:Madhav Prasad Ghimire with Laxmi Prasad Devkota 2.jpg|alt=Devkota with poet Madhav Prasad Ghimire|thumb|338x338px|महाकवि देवकोटा (दायाँ) [[माधवप्रसाद घिमिरे (साहित्यकार)|माधवप्रसाद घिमिरे]]सँग]] सन् १९५८ को अक्टोबरमा तत्कालीन सोभियत गणतन्त्र [[उज्बेकिस्तान]]को राजधानी [[तास्केन्त]]मा भएको अफ्रिकी–एसियाली लेखक सम्मेलनमा देवकोटाले नेपाली मण्डलको नेतृत्व गरेका थिए। त्यतिबेला [[नेपाली काङ्ग्रेस]]को सरकार थियो। उनले राजासँग स्वीकृति नलिई सरकारसँग स्वीकृति लिएका थिए। त्यतिबेला [[भारत]]को [[नयाँ दिल्ली]]बाट [[प्रवेशाज्ञा|भिसा]] लिँदै उनी र [[माधवप्रसाद घिमिरे (साहित्यकार)|माधव प्रसाद घिमिरे]] तास्केन्त पुगेका थिए। देवकोटाले राजासँग स्वीकृति नलिएर राजाको अनादार गरे भनेर उनको विरोध भएको थियो। राजा [[नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान|प्रज्ञा प्रतिष्ठान]]को कुलपति थिए। देवकोटा कम्युनिस्ट भयो भनेर उनको विषयमा [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]लाई कुरा लगाउने काम गरिएको थियो। उनले [[नेपाली भाषा]] साहित्यको विषयमा त्यहाँ बुलन्द भाषण गरेका थिए। तर यता देशको नाम बदनाम गर्‍यो भनेर राजालाई उचाल्ने काम भएको थियो। [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]ले पनि उनको तीन महिनाको तलब जरिवानाबापत रोक्का गरिदिएका थिए। यस घटनाले उनी निराश बनेका थिए। पछि [[श्यामदास वैष्णव]]सँग आफ्नो निराशा व्यक्त गर्दै भनेका थिए "धेरै बाँचियो ! बाँच्न पुग्यो।" <ref name=":1">श्यामदास वैष्णव ; आफू जलेर उज्यालो दिने मैन ; नागरिक दैनिक २०६९ कार्तिक २५</ref> देवकोटा नेपालबाट [[प्रवेशाज्ञा]] र [[राहदानी]] नबनाई तास्केन्त गएका थिए। त्यसका निम्ति उनलाई मन्त्रिपरिषद्का अध्यक्ष [[सुवर्ण शमशेर राणा|सुवर्णशमशेर]]देखि [[नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान|शाही नेपाल प्रज्ञाप्रतिष्ठान]]का उपकुलपति [[बालचन्द्र शर्मा]]सम्मले हरियो झण्डा देखाएर प्रेरित गरेका थिए। तर पछि तिनै व्यक्तिहरूको सिफारिसमा नै देवकोटाले प्रज्ञाप्रतिष्ठानबाट पाउने पारिश्रमिक रोक्का गरिएको थियो। तर पछि त्यसको रहस्य खुलेपछि एक महिनाको तलब जरिमाना गरेर [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]ले उनको पारिश्रमिक निकासा गरिदिएका थिए।<ref name=":1" /> == व्यक्तिगत जीवन == देवकोटाको १५ वर्षको उमेरमा मनदेवी चालिसेसँग विवाह भएको थियो। वि.सं. १९८५ मा उनको पहिलो सन्तान स्वरूप छोरी सावित्री र वि.सं. १९८९ मा जेठो छोराको रुपमा प्रकाशको जन्म भएको थियो। माहिला छोरा कृष्णप्रसाद देवकोटाको जन्म वि.सं. १९९३ मा भएको थियो। देवकोटाका छोरा पदम देवकोटा कवि तथा लेखक हुन्। उनी [[त्रिभुवन विश्वविद्यालय]]को अङ्ग्रेजी विभाग, काठमाडौंमा धेरै वर्ष प्राध्यापकको रूपमा कार्यरत थिए।<ref>{{Cite web |date=2022-02-01 |title=A Concocted Emotion Is not Poetry: Padma Devkota |url=https://thegorkhatimes.com/2022/02/01/a-concocted-emotion-is-not-poetry-padma-devkota/ |access-date=2022-05-15 |website=The Gorkha Times |language=अङ्ग्रेजी}}</ref> देवकोटाले कानुनमा स्नातको उपाधि हासिल गरेपछि उनी आफ्नो घर फर्के; जहाँ उनले विभिन्न व्यक्तिगत सङ्कटहरू भोग्नु परेको थियो। दुई वर्ष भित्रै उनका बुवा, आमा र दुई वर्षे छोरीको मृत्यु भएको थियो। ती वियोगान्त घटनाहरूले उनलाई मर्माहत तुल्याउँदा यसैबाट उनीमा चुरोटको लत बसेको थियो। पछिल्ला वर्षहरूमा उनका कलिला छोराहरू प्रकाश र कृष्णको असामयिक मृत्युले उनी झन् मर्माहीत भएका थिए र यसले उनको मस्तिष्कलाई समेत चोट पुर्‍याएको थियो। मानसिक समस्याहरूबाट गुज्रिरहेका देवकोटाले पाँच महिना [[भारत]]को राँचीमा अवस्थित मानसिक अस्पतालमा समेत समय बिताएका थिए। पछि आफ्नो जीवनमा आर्थिक ऋण र छोरीहरूको विवाह र दाइजोमा खर्च गर्न असमर्थ भएको कारण उनले एक पटक आफ्नी श्रीमतीलाई यसो भनेका थिए, "आज राती हामी बच्चाहरूलाई समाज र युवाको हेरचाहमा त्यागौँ र सुत्ने समयमा यस संसारलाई त्यागौँ, पोटासियम साइनाइड वा मोर्फिन वा यस्तै केही गरौँँ"। == अन्तिम वर्ष र मृत्यु == [[चित्र:Laxmi Prasad Devkota 1.jpg|alt=A photo of Devkota smoking (2013 BS (1956-1957))|thumb|चुरोट पिउँदै गरिरहेका कवि देवकोटा, विसं २०१३ साल]] लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा जीवनकाल भरिनै निकै धुम्रपान गर्ने व्यक्ति थिए। देवकोटालाई वि.सं. २०१५ मा क्यान्सर लागेको थाहा भएको थियो। २०१६ सालमा उपचारका लागि सुरुमा भारत लगियो। त्यहाँ उनको आन्द्रा काटियो। पछि रुस लगियो। रुसका चिकित्सकहरूले सबैलाई गाली गरे। उनको आन्द्रा काट्नै नपर्ने भनेर। अब बिजोग भयो। भारतमा जचाँउदा आन्द्रै काटिदियो। रुसमा आन्द्रा काट्नै नपर्ने भन्यो। रोग लागेपछि उनको जीवन थप कष्टकर बन्यो।<ref name=":1" /> [[भारत]] लगेर ठूलो आन्द्राको ३ इन्च निकालिएपछि उनलाई आफू मृत्युको मुखमा आएको पक्का भएको थियो। त्यसपछि उनी रातभर जाग्राम बसी आफ्ना रचना लेख्न थालेका थिए। आफ्नो रोगको उपचारका लागि आवश्यक औषधि खरिद गर्न नसकेको दाबी गरेका थिए, यसबाहेक उनले खानासमेत किन्न निकै सङ्घर्ष गरिरहेका थिए। शान्त भवन अस्पतालमा रहँदा उनले आफ्ना साथी हरि श्रेष्ठलाई चिठीमा लेखेका थिए जुन यस प्रकार छ "मृत्यु मेरो अगाडि छ। म आकाशमा नक्षत्रहरू खोज्छु तर भेट्दिनँ। म आफूलाई शान्ति दिन सक्दिनँ । म उठ्न सक्ने भएँ, म आफू र आफ्ना बच्चाहरूलाई मार्ने थिएँ ।" जीवनभर, उनले भगवान् मानेनन् । आर्यघाटमा उनले भने 'मैले आफ्नो जिन्दगी हरिनाम नजपेर ,नास्तिक भएर बिताएछु, अब जान आँटिहालेँ" अनि उनले जीवनको शाश्वत आध्यात्मिक कुरा कवितामार्फत यसरी व्यक्त गरे। <ref>श्रेष्ठ, स्वयम्भूलाल, भानु, महाकवि देवकोटा विशेषाङ्क (२०२५ फागुन),'''महाकवि देवकोटा : संक्षिप्त जीवनी र केही क्षण''', भद्रपुर : भानु प्रकाशन</ref> :संसार रूपी सुख स्वर्गभित्र, :रमें, रमाएँ लिई भित्र चित्र । :सारा भयो त्यो मरूभूमि तुल्य, :रातै परेझैँ अब बुझ्छु बल्ल ॥१॥ :रहेछ संसार निशा समान, :आएन ज्यूँदै रहँदा नि ज्ञान । :आखिर श्रीकृष्ण रहेछ एक, :न भक्ति भो, ज्ञान, न भो विवेक ॥२॥ :महामरूमा कणझैँ म तातो, :जलेर मर्दो बिनु आश लाटो । :सुकी रहेको तरूझैँ छु खाली, :चिताग्नि तापी जल डाम्न फाली ॥३॥ :संस्कार आफ्नो सब नै गुमाएँ, :म शून्यमा शून्य सरी बिलाएँ । :जन्मे म यो स्वर्ग विषे पलाएँ, :आखिर मै खाक त्यसै बिलाएँ ॥४॥ शान्तभवनमा उनलाई हेर्न भीड लाग्ने गर्थ्यो। एकदिन [[राजा महेन्द्र]] उनको स्वास्थबारे जानकारी लिन आएका थिए। राजाले महाकविलाई सोधे , "तिमीलाई के चाहिन्छ?" त्यतिबेला देवकोटाले भने, "केही चाहिदैन सरकार, एउटा चुरोट भए पुग्छ।" त्यसपछि राजाले डुमरिया ब्रान्डको चुरोट खल्तीबाट निकालेर दिए।<ref>{{Cite news|title=एउटा चुरोट भए पुग्छ|last=केसी|first=विमलासिंह|date=२०६९ कार्तिक २५|work=नागरिक दैनिक}}</ref> उनलाई निको पार्न नसकिने पक्कापक्की भएपछि शान्तभवन अस्पतालबाट पशुपति आर्यघाटमा लाने मेलोमेसो गरिएको थियो । त्यस बेलासम्ममा देवकोटा चेतनशील थिए र उनलाई आफ्नो सम्भावित मृत्युको बारेमा पनि धेरै कुराको ज्ञान भइरहेको थियो। त्यति बेलासम्म पनि डा. एडगार आर. मिलरले महाकवि देवकोटालाई रगत दिएर थप केही दिन बचाउने इच्छा दर्शाएका थिए । तर उनको प्रस्तावमा देवकोटाले भनेका थिए, ‘‘डाक्टर ! किन यी युवकका रगत खेर फाल्ने ? तपाईंलाई थाहा छ, म मर्ने भैसकेको छु । टार्न नसकिने कुरालाई किन लम्ब्याउने ?’’<ref name=":2">{{Cite web |last=प्रसाई |first=नरेन्द्रराज |date=कात्तिक २९, २०७७ |title=महाकवि देवकोटाको जीवनको अन्तिम क्षण |url=https://baahrakhari.com/detail/296339 |access-date=2025-04-26 |website=बाह्रखरी |archive-url=https://web.archive.org/web/20260125072059/https://baahrakhari.com/detail/296339 |archive-date=2026-01-25 }}</ref> देवकोटालाई रगत दिएर बचाउनेहरूप्रति उनले भदौ २६ गते कृतज्ञता ज्ञापन गरे । “दुई साहसी युवक भतिजा पद्मनाथ देवकोटा (लेखनाथ देवकोटाका कान्छा छोरा) र भोलामानसिंह थापा (पछि सहायक मन्त्री) ले मलाई रक्त प्रदान गरी २–४ दिनदेखि आजसम्म जियाए । उनीहरू चिरायु होऊन् । अब म मानवरक्त लिन्न र दिन चाहने व्यक्तिलाई धन्यवाद दिन्छु ।”<ref name=":2" /> देवकोटाको पीडा असह्य थियो र मर्नु पनि निश्चित भइसकेपछि उनी विष घुड्क्याएर भए पनि चाँडै क्यान्सरग्रस्त चोला बिसाउन पाए सन्चो हुन्थ्यो भन्ने चिन्तामा थिए । अस्पतालबाट पशुपति हिँडाइने बेलामा उनलाई हेर्न वासुदेव शर्मा लुइँटेल पनि शान्तभवन पुगेका थिए । लुइँटेल र देवकोटा खुबै मिल्थे । वास्तवमा लुइँटेलले देवकोटालाई सधैँ आदर, सम्मान र श्रद्धा नै गरिरहेका थिए । त्यसैले लुइँटेललाई भेट्नेबित्तिकै देवकोटाले आत्मीयता बाँड्दै भने “मलाई अलिकति विष ल्याइदिनुभएको छ ? मलाई डाहा भइरहेछ ! मलाई चाँडै मारिदिनुहोस् तपाईंलाई धर्म हुन्छ । पण्डितजी ! मलाई विष खान दिनुहोस् म मर्छु ।”<ref name=":2" /> देवकोटाले मृत्युशय्यामा बसेर नेपाली र अंग्रेजी भाषामा तीनवटा कविता लेखे । उनले त्यति बेला लेखेको अन्तिम नेपाली कविता एउटा ‘शून्यमा शून्यसरी’ अंग्रेजीमा लेखेको ‘लाइफ अफ द रिचेस्ट’ हरि श्रेष्ठलाई दिए । साथै उनले अंग्रेजी भाषामा लेखेको अन्तिम कविता ‘प्रमिथियन पेन आई बियर’ चाहिँ डा. एडगार आर. मिलरलाई दिएका थिए । देवकोटा अस्पतालको शय्यामा छटपट–छटपट नै गरिरहेका थिए । उनको वेदना, चित्कार र अवस्था देख्नेजति सबैका आँखा त्यस बेला रसाइरहेका हुन्थे । उनी क्रन्दनको ज्वाला फुटाएर भनिरहेका थिए “म किन बाँचिरहेको छु ?” आर्यघाट लाने बेलामा उनलाई सेतो भोटो र सुरुवाल फेराइएको थियो । अन्तिम यात्रा स्वरूप शान्तभवन अस्पतालमा उनलाई मोटरमा राखियो । उनी सुतेको मोटर २०१६ साल भदौ २७ गते बिहान ५.३० बजे पशुपति आर्यघाटतिर हुइँकियो । त्यति बेला आफन्तमाझ उनले भनिरहेका थिए, “अब म चौबीस घण्टाभन्दा बढी बाँच्न पाउँदिनँ ।” ===मृत्यु=== उनको मृत्युलाई यति तमासा बनाइयो। रोगले थलिएर हाडछाला मात्र भएका देवकोटाको फोटो खिच्ने र कविता बाचन गर्न लगाइने काम भयो। भदौ २९ गते प्रधानमन्त्री [[विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला|बीपी कोइराला]]का तर्फबाट निर्माण तथा सञ्चार मन्त्री [[गणेशमान सिंह]]ले पशुपति आर्यघाट पुगी महाकवि देवकोटासँग उनको अन्तिम इच्छाबारे सोधेका थिए । मन्त्री सिंहसंग देवकोटाले आफ्नो ऋण र छोराहरुको पढाइबारे चिन्ता व्यक्त गरे । त्यो बेला महाकविको २२ हजार ऋण रहेछ । सरकारले पूरै ऋण तिर्ने बचन दिएकै दिन उनको निधन भयो । <ref name=":0" /> क्यान्सर रोगसँगको लामो सङ्घर्षपछि देवकोटाको विसं २०१६ साल भाद्र २९ साँझ ([[मदनमणि दीक्षित|मदनमणि दिक्षित]]को अनुसार ६ बजे) [[काठमाडौँ]]को [[पशुपतिनाथ मन्दिर]]स्थित बागमती नदीको किनारमा रहेको [[आर्यघाट]]मा निधन भएको थियो। === प्रतिकृया === भदौ २९ गते सरकारले महाकविको शोकमा दिउँसो २ बजेपछि सिंहदरबार सचिवालय र अरु अड्डामा बिदा दियो भने सबै शिक्षण संस्था एक दिन बन्द गरिए । देवकोटाको निधनप्रति दुःख व्यक्त गर्दै प्रधानमन्त्री [[विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला|बीपी कोइराला]]ले २०१६ भदौ ३० गते [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]] बैठकमा भनेका थिए— “नेपाली साहित्य जगतका एक महान् विभूति महाकवि देवकोटाको असामयिक निधनबाट देशलाई ठूलो क्षति भएको छ। नेपालको सबभन्दा ठूलो साहित्यिक, मलाई त यो भन्नमा अत्युक्ति लाग्दैन कि नेपाली साहित्यको इतिहासको सबभन्दा ठूलो व्यक्तिको निधन भयो।” प्रधानमन्त्रीले प्रतिनिधि सभा र महासभामा बैठक स्थगन प्रस्ताव राखेपछि दुवै सदनमा २ मिनेट मौन धारण गरेर महाकविप्रति श्रद्धाञ्जली अर्पण गरियो ।<ref name=":0">{{Cite news|url=https://anweshannews.com/news/details/259|title=सरकारले तिरेको थियो, महाकविको २२ हजार ऋण|last=अन्वेषण सम्वाददाता|work=अन्वेषण|archive-url=https://web.archive.org/web/20230604105050/https://anweshannews.com/news/details/259|archive-date=2023-06-04|access-date=2024-04-11}}</ref> महाकविप्रति श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दै [[नेपाल राष्ट्रवादी गोर्खा परिषद्|राष्ट्रिय गोरखा परिषद्]] नेता मृगेन्द्रशमशेर राणाले भने, “देवकोटा नेपालको साहित्यिकजगत्को मात्र होइन कि नेपालभरको एउटा तारा हुनुहुन्थ्यो । उहाँको निधन भो भन्ने त मलाई लाग्दैन । त्यसैले आज हामी उहाँलाई श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्न आएका छौं भन्ने मलाई लाग्छ । त्यो विभूति हाम्रा अगाडि छैन । हामीमा ठूलो क्षति भएको छ । उहाँको मृत्यु भो भन्ने मलाई लाग्दैन उहाँ मर्नु भएको छैन । मर्नुहुने पनि छैन । जो मानिस १ करोड जनताको हृदयमा बसेको छ, त्यो मानिस मर्न सक्तैन, मर्ने छैन ।”<ref name=":0" /> [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी]]का [[तुलसीलाल अमात्य]]ले भने, “देवकोटाजीको निधनले हाम्रो देशको साहित्यलाई मात्र होइन, संसारको साहित्यलाई नै एउटा ठूलो धक्का दिएको छ ।” <ref name=":0" /> == देवकोटाका केही प्रमुख कृतिहरू == '''१. कविता सङ्ग्रह:''' [[पहाडी पुकार]] ( वि. सं. २००५)•[[पुतली (बाल कविता)]]• वि. सं. २००९)• [[भिखारी]] ( वि. सं. २०१०) •[[सुनको बिहान]] ( वि.सं.२०१०) •[[छहरा]] (वि. सं. २०१२)• जन्मोत्सव र मुटुको थोपा ( वि.सं.२०१५) • [[मृत्युशैयाबाट]] ( वि. सं.२०१६) •[[चिल्ला पातहरू]] (मृत्युपश्चात प्रकाशित, वि.सं. २०२१) •गाइने गीतहरू (मृत्युपश्चात प्रकासित, वि.सं. २०२४) •मनोरञ्जन (मृत्युपश्चात प्रकाशित, वि. सं. २०२४) • [[भावना गाङ्गेय]] (मृत्युपश्चात प्रकाशित, वि. सं. २०२४)• [[आकाश बोल्छ]] (मृत्युपश्चात् प्रकाशित, वि. सं. २०२५) • [[छाँगासँग कुरा]] (मृत्युपश्चात् प्रकाशित, वि. सं. २०२६), •[[लक्ष्मी कविता सङ्ग्रह]] ( मृत्युपश्चात प्रकाशित, वि. सं. २०३३) • [[लक्ष्मी गीत सङ्ग्रह]] (मृत्युपश्चात प्रकाशित, वि. सं. २०४०) '''२.खण्डकाव्य :''' [[मुनामदन]] ( प्रकाशन वर्ष, वि. सं. १९९१) , [[राजकुमार प्रभाकर]] (वि. सं. १९९७), [[कुञ्जिनी]] (वि. सं. २००२), [[वसन्ती गीतीकाव्य]](वि. सं. २००९), [[मैनाचरी|मैना]] (वि. सं. २००९), [[सुन्दरी जर्पिना]] (वि. सं. २००९), [[रावण जटायु युद्ध]] (वि. सं. २०११) , [[म्हेन्दु]] (वि. सं. २०१५), [[लुनी]] (वि. सं. २०२३), [[सीताहरण]] (वि. सं. २०२४), [[मायाविनि सर्सी]] (वि. सं. २०२४), [[नवरस कोश काव्य]] (वि. सं. २०२५), [[मैनाचरी|मैना]] ( पुन: सम्पादन वि. सं. २०३९)। ३.'''निबन्ध''': [[आषाढको पन्ध्र]](वि. सं. १९९३,शारदा), [[भलादमी]], [[फूल]], [[पहाडी जीवन]], [[हाई हाई अङ्ग्रेजी]], [[के नेपाल सानो छ]], [[कला र जीवन]], [[कल्पना]], [[साधुको महात्म्य]], [[निद्रा श्रीपञ्चमीको दिन वि. सं. २०१०]], [[साँढे]],[[मेरो पाल्पा तानसेन तर्फको यात्रा]] आदि । {{Table |type=class="wikitable sortable" |title= लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाका कविता सङ्ग्रहहरू |hdrs= प्रकाशन मिति!!शीर्षक!!विधा |row1= वि. सं. २००५ {{!!}} [[पहाडी पुकार]] {{!!}} कविता |row2= वि. सं.२००९ {{!!}} [[पुतली(बाल कविता)|पुतली]] {{!!}} कविता |row3= वि. सं.२०१० {{!!}} [[भिखारी]] {{!!}} कविता |row4= वि. सं. २०१० {{!!}} [[सुनको बिहान]] {{!!}} कविता |row5= वि. सं. २०१२ {{!!}} [[छहरा]] {{!!}} कविता |row6= वि. सं. २०१५ {{!!}} जन्मोत्सव र मुटुको थोपा {{!!}} ?? |row7= वि. सं. २०१६ {{!!}} [[मृत्युशैयाबाट]] {{!!}} कविता |row8= वि. सं. २०२१ {{!!}} [[चिल्ला पातहरू]] {{!!}} ?? |row9= वि. सं. २०२४ {{!!}} गाईने गीतहरू {{!!}} गीत |row10= वि. सं. २०२४ {{!!}} मनोरञ्जन {{!!}} कविता |row11= वि. सं. २०२४ {{!!}} [[भावना गाङ्गेय]] {{!!}} ?? |row12= वि. सं. २०२४ {{!!}} [[आकाश बोल्छ]] {{!!}} ?? |row13= वि. सं. २०२६ {{!!}} [[छाँगासँग कुरा]] {{!!}} ?? |row14= वि. सं. २०३३ {{!!}} [[लक्ष्मी कविता सङ्ग्रह]] {{!!}} कविता |row15= वि. सं. २०४० {{!!}} [[लक्ष्मी गीत सङ्ग्रह]] {{!!}} गीत }} देवकोटाको कवितायात्राको पूर्वार्द्धकालीन कविता सङ्ग्रहहरूमा ''भिखारी'' कविता सङ्ग्रहलाई, खण्डकाव्यहरूमा ''[[मुनामदन]]'' खण्डकाव्यलाई र महाकाव्यहरूमा '[[शाकुन्तल (महाकाव्य)|शाकुन्तल]]' महाकाव्यलाई प्रतिनिधिकृतिका रूपमा लिन सकिन्छ। उनको उत्तरार्द्धकालीन कवितायात्राका कविता सङ्ग्रहहरूमा ''लक्ष्मी कविता सङ्ग्रह''लाई, खण्डकाव्यहरूमा ''मायाविनी सर्सी'' खण्डकाव्यलाई र महाकाव्यमा ''प्रमिथस'' महाकाव्यलाई प्रतिनिधिकृति मान्न सकिन्छ। यसैगरी देवकोटाका बालकविताहरूका प्रतिनिधिकृतिका रूपमा उनका ''सुनको बिहान'' र ''पुतली'' बालकविता सङ्ग्रहलाई अघि सार्न सकिन्छ भने उनका हाँस्यव्यङ्ग्य कविताहरूको प्रतिनिधित्व उनको 'मनोरञ्जन हाँस्यव्यङ्ग्य कविता सङ्ग्रहले र गीतिकविता वा गीतहरूको प्रतिनिधित्वचाहिँ उनको ''लक्ष्मी गीति सङ्ग्रह''ले गर्दछ। यस सन्दर्भमा देवकोटाका विशुद्ध प्रगतिवादी क्रान्तिकारी कविताहरूको प्रतिनिधित्व गर्ने ''पहाडी पुकार''लाई र उनको रोमान्टिक प्रगतिवादी क्रान्तिकारी गीति नाट्य ''कृषिबाला''लाई पनि उल्लेखनीय छन्। ==देवकोटा:विश्लेषण == [[श्यामदास वैष्णव]] देवकोटाको परिचय यसरी गर्छन् : लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा अत्यन्तै प्रतिभाशाली व्यक्ति हुनुहुन्थ्यो। नेपाली साहित्यमा धेरै कुरा रच्नुभयो उहाँले। बाल साहित्यदेखि महाकाव्यसम्म रचना गर्नुभयो। उहाँका कृति विश्वविद्यालयमा राखियो। देशको महाकवि भएर उहाँले धेरै ठाउँमा योगदान दिनु भएको छ, देवकोटाले भाषा अनुवाद संस्थानमा पनि काम गर्नु भएको थियो। त्रिचन्द्र कलेजमा पढाउनु भयो। एकेडेमी बनाउन मद्दत गर्नुभयो। धेरै समयपछि मन्न्री पनि हुनुभयो। कवि सम्मेलनमा नेपालको तर्फबाट देश विदेश जानुहुन्थ्यो। उहाँको मृत्यु भने दुखद् तवरले भयो ।<ref name=setopati>शोभा शर्मा, '''[http://setopati.com/sahityapati/19107 देवकोटाले कोट फुकालेर दिन्थे, पैसा बाँड्थे भन्ने साँचो होइन] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141028180824/http://setopati.com/sahityapati/19107/ |date=2014-10-28 }}''' Setopati.com,प्रकाशित मिति: बिहीबार, कार्तिक ६, २०७१ १४:२२:३३</ref> वैष्णवले थपे -"महाकविले भाषा अनुवादमा काम गरेर पुस्तक लेखेर अनि ट्युसन पढाएर पैसा कमाउनु हुन्थ्योे। तैपनि दुःख भने थियो ।" वैष्णवले भने, 'तर बाटोमा गरीब देखे आफ्नो कोट नै फुकालेर दिन्थे पैसा बाड्दै हिँड्थे भन्छन् नि त्यस्तो भने होइन।"<ref name=setopati /> == तस्वीरहरू == <gallery> File:Laxmi prasad devkota stamp 2.JPG|देवकोटाको तस्वीर भएको हुलाक टिकट File:Statue of Laxmi Prasad Devkota-TU-9653.jpg|[[त्रिभुवन विश्वविद्यालय]]मा रहेको अर्धकदको सालिक File:Mahakavi laxmi prasad devkota.jpg|देवकोटाको तस्वीर File:महाकवी, राष्ट्रकवी, र हरिवंश राय बच्चन.webp|thumb|महाकवी, राष्ट्रकवी, र हरिवंश राय बच्चन File:लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा.jpg|thumb|लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा </gallery> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==यो पनि हेर्नुहोस्== *[[पागल (कविता)]] *[[लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा रचनासूची]] ==बाह्य कडीहरू== {{wikiquote|लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा}} {{commonscat|Laxmi Prasad Devkota}} # [https://www.nepalilekh.com/Author/Laxmi-Prasad-Devkota/ लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाका रचनाहरू (नेपाली लेख डट कम)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250117043028/https://www.nepalilekh.com/Author/Laxmi-Prasad-Devkota/ |date=2025-01-17 }} # [http://www.youtube.com/v/p0jZ9CanqL0 लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको स्वरमा केही कविताहरू, बीबीसीको कार्यक्रमबाट] # [http://www.spinybabbler.org/literature/personalities/laxmi_prasad_devkota.htm देवकोटाको जीवनी] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051016103642/http://www.spinybabbler.org/literature/personalities/laxmi_prasad_devkota.htm |date=2005-10-16 }} # [http://english.ohmynews.com/articleview/article_view.asp?no=259733&rel_no=1 लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा: नेपालका सर्वोत्कृष्ट कवि] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120314032950/http://english.ohmynews.com/articleview/article_view.asp?no=259733&rel_no=1 |date=2012-03-14 }} # [http://literature.wnso.org/2002/munamadan.htm मुना-मदन] # [http://www.newssewa.com/content/devkota.htm देवकोटा भन्थे : कवी काम लाग्ने पागल अरु बेकामका पागल (देवकोटाको अडियो सहित)]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} #[http://annapurnapost.com/News.aspx/story/46493 लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाले मृत्यु भन्दा पहिले आफ्ना आफन्तहरूसँग गरेको कुराकानी] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160403080927/http://www.annapurnapost.com/News.aspx/story/46493 |date=2016-04-03 }} {{लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाका कृतिहरू}} {{नेपाली भाषाका साहित्यकारहरू}} [[श्रेणी:नेपाली साहित्यकारहरू]] [[श्रेणी:साझा पुरस्कार विजेताहरू]] [[श्रेणी:सन् १९०९ मा जन्म]] [[श्रेणी:लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा| ]] [[श्रेणी:खस जाति]] [[श्रेणी:नेपाली शिक्षकहरू]] d9ltnpz6fmjb6zz08anfwq86ouewxet 0 3905 1395816 1393860 2026-11-12T05:46:40Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395816 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info --> |name = बुटवल |native_name = बटौली<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/bttauliidekhi-buttvlsmm-97400 |title=बटौलीदेखि बुटवलसम्म |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-02-10}}</ref><br/>बुटवल खस्यौली<ref>{{Cite web |url=https://nagarikkhabar.com/2021/12/237526/ |title=घिउसँग नुन साट्ने ‘बटौली बजार’मा सम्भावनाको खोजी गरिँदै |date=2021-12-26 |website=नागरिक खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220210033028/https://nagarikkhabar.com/2021/12/237526/ |archive-date=2022-02-10 }}</ref> |nickname = |settlement_type = [[उपमहानगरपालिका]] |motto = <!-- images and maps --> |image_skyline = Butwal.jpg |imagesize = 300px |image_caption = बुटवल उपमहानगरपालिका |image_flag = |image_seal = |image_map = |mapsize = |map_caption = |pushpin_map = रुपन्देही जिल्ला#Nepal Lumbini Province#Nepal |pushpin_label_position = bottom |pushpin_mapsize = 300 |pushpin_map_caption = नक्सामा बुटवलको अवस्थिति |coordinates = {{coord|27.66|N|83.466|E|region:NP_type:city_source:enwiki-GNS|display=inline,title}} <!-- Location --> |subdivision_type = देश |subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} |subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] |subdivision_name1 = [[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]] |subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] |subdivision_name2 = [[रुपन्देही जिल्ला]] |<!-- Politics --> |government_footnotes = <ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-5/district-rupandehi/butwal?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> |government_type = बुटवल उपमहानगरपालिका |leader_title = [[नगरप्रमुख]] |leader_name = खेलराज पाण्डेय <small>([[नेपाली काङ्ग्रेस]])<small/> |leader_title1 = [[उपप्रमुख]] |leader_name1 = सावित्रादेवी अर्याल <small>([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]])<small/> |established_title = नगरपालिका |established_date = वि.सं. २०१६ कार्तिक १२<ref name="नगरपालिका">{{cite news |title=बुटवल इलाका नगरपालिका भएको र ४ किल्ला नगरपालिकाको इलाका तोकेको |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book?ref=1511 |date=वि.सं. २०१६ कार्तिक १२ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २५ |agency=नेपाल सरकार |publisher=नेपाल राजपत्र |archive-url=https://web.archive.org/web/20200725203701/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=1511 |archive-date=2020-07-25}}</ref> |established_title1 = समावेश इलाका |established_date1 = बुटवल खस्यौली |established_title2 = उपमहानगरपालिका |established_date2 = वि.सं. २०७१ पुस २८<ref name="नगर">{{cite news|title=शंखरापुर लगायत बिभिन्न नगरपालिका घोषणा|url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634|accessdate=फेब्रुअरी २०२२|agency=नेपाल सरकार|publisher=नेपाल राजपत्र|archive-url=https://web.archive.org/web/20200108203805/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634|archive-date=2020-01-08}}</ref> |established_title3 = समावेश ([[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]) |established_date3 = [[सेमलार]] तथा [[मोतिपुर, रुपन्देही|मोतिपुर]] |established_title4 = सम्मिलित (मिति) |established_date4 = वि.सं. २०७१ पुस २८ <!-- Area --> |unit_pref = <!--Enter: nepal --> |area_footnotes = |area_total_km2 = 101.61 |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=5&district=54&municipality=2|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> |population_total = 194335 |population_density_km2 = auto |population_blank1_title= Ethnicities <!-- General information --> |timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय]] |utc_offset = +५:४५ |timezone_DST = |utc_offset_DST = |elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> |elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> |postal_code_type = हुलाक कोड |postal_code = ३२९०७ |area_code = +९७७-०७१ |blank_name = |blank_info = |website = [http://www.butwalmun.gov.np बुटवल उपमहानगरपालिका] |footnotes = }} '''बुटवल''' (पुरानो नाम: '''बटौली''', '''बुटवल खस्यौली''') [[नेपाल]]को [[लुम्बिनी]] प्रदेशको [[रुपन्देही जिल्ला|रुपन्देही]] जिल्लाको एक उपमहानगरपालिका हो।<ref name="नगर"/> यो सहर [[तिनाउ नदी|तिनाउ]] अथवा तिलोत्तमा नदीको किनारमा अवस्थित रहेको छ। रुपन्देही जिल्लाको तत्कालिन बुटवल खस्यौली इलाकाका क्षेत्रहरूलाई समेटेर वि.सं. २०१६ कार्तिक १२ गते नेपाल राज्य नगरपालिका ऐन, २००९ लाई आधार बनाएर यो नगरपालिका घोषणा गरिएको थियो।<ref name="नगरपालिका"/> तत्कालिन राजा [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|महेन्द्र शाह]]ले वि.सं. २०१७ पुस २२ गते<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/pnycaaytle-choddeko-ligesii-116096 |title=पञ्‍चायतले छोडेको लिगेसी |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-02-10}}</ref> नेपालमा [[पञ्चायती व्यवस्था]] लागु गरेपछि बुटवल खस्यौली नगरपालिकाको नाम स्वतः परिवर्तन भई 'बुटवल खस्यौली नगरपञ्चायत' भएको थियो।<ref>{{Cite book |url=https://ecommons.cornell.edu/bitstream/handle/1813/24342/189.pdf?sequence=1&isAllowed=y |title=सामाजिक शिक्षा पञ्चायत, कक्षा ८ |publisher=जनक शिक्षा सामग्री केन्द्र |language=नेपाली |type=pdf |page=१५ |accessdate=2022-02-10}}</ref> वि.सं. २०३५ माघ ८ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार यसको नामबाट खस्यौली झिकेर 'बुटवल नगरपञ्चायत' कायम गरिएको थियो।<ref name="नाम">{{cite news |title=बुटवल खस्यौली नगर पञ्चायतलाई बुटवल नगर पञ्चायत नामाकरण गरी हेरफेर गरेको |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=9917 |type=pdf |date=वि.सं. २०३५ माघ ८ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २५ |agency=नेपाल सरकार |publisher=नेपाल राजपत्र |archive-url=https://web.archive.org/web/20220210033028/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=9917 |archive-date=2022-02-10}}</ref> बुटवल नगरपालिकालाई तत्कालिन [[नेपालको मन्त्रिपरिषद्|मन्त्रिपरिषद]]को विकास समितिले गरेको सिफारिसको आधारमा [[नेपाल सरकार]]ले वि.सं. २०७१ साल मङ्सिर १६ गते गरेको निर्णय र वि.सं. २०७१ पुस २८ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार उपमहानगरपालिको लागि चाहिने आवश्यक प्रक्रिया पूरा भएपछि यसलाई नगरपालिकाबाट [[उपमहानगरपालिका]] घोषणा गरिएको थियो। बुटवललाई उपमहानगरपालिका घोषित गर्दा यसमा तत्कालिन [[सेमलार]] तथा [[मोतिपुर, रुपन्देही|मोतिपुर]] गाउँ विकास समितिलाई समावेश गरेर यसलाई उपमहानगरपालिका घोषणा गरिएको हो। बुटवलको २२ किलोमिटर दक्षिणमा [[सिद्धार्थनगर नगरपालिका|भैरहवा]] सहर रहेको छ। यो नगर पश्चिम नेपालको प्रवेशद्वारको रूपमा रहेको छ। यो नगर [[महेन्द्र राजमार्ग]] तथा [[सिद्धार्थ राजमार्ग]]द्वारा नेपालको पूर्व पश्चिम तथा उत्तर दक्षिण जोडिएको छ। यातायातको सुविधा तथा भौगोलिक अवस्थितिको कारणले बुटवल पश्चिम नेपालको एक प्रमुख वाणिज्य केन्द्रको रूपमा विकास भइरहेको छ। यो नगर [[पहाड]] र [[तराई]]को सङ्गममा बसेको छ। एक लाख बीस हजार जनसङ्ख्या रहेको बुटवल द्रुतगतिमा विस्तारित भइरहेको छ। ==नगर नामाकरण== यस नगरको नामाकरण सम्बन्धमा विभिन्न जनश्रुतिहरू सुन्न पाइन्छ। विभिन्न ठाँउहरूबाट मानिसहरू बटुलिएर बसेको हुनले 'बटौली'<ref name="इतिहास">{{Cite web |url=https://www.khabarkura.com/2020/06/11073/ |title=बुटवलले खर्लप्पै निलेको बटौलीको इतिहास |date=२२ जेष्ठ २०७७, बिहीबार |website=खबरकुरा |language=नेपाली |accessdate=2022-02-10}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.dainiklumbini.com/?p=15531 |title=गुल्जार बन्दैछ बटौली |date=2021-12-05 |website=दैनिक लुम्बिनी |language=नेपाली |accessdate=2022-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220210033029/https://www.dainiklumbini.com/?p=15531 |archive-date=2022-02-10 }}</ref> भनिएको र अपभ्रंस भई 'बुटवल' भएको भनिन्छ। यस सहरलाई पहिले खस्यौली नामले पनि चिनिन्थयो।<ref>{{Cite web |url=https://newsbutwaltoday.com/news/132 |title=बन्दीपुरे आँखाले बटौली हेर्दा |website=न्युज बुटवल टुडे |language=नेपाली |accessdate=2022-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220210033028/https://newsbutwaltoday.com/news/132 |archive-date=2022-02-10 }}</ref> ==नगर प्रशासन== वि.सं. २०१६ मा बुटवल खस्यौली नगरपालिका स्थापना भएपछि हालसम्म १३ जनाले यस नगरपालिकालाई नेतृत्व प्रदान गरिसकेका छन्। वि.सं. २०१७ मा बहुदलीय व्यवस्था विघटन भएपछि यो इलाका बुटवल खस्यौली नगर पञ्चायतको रूपमा रहेको थियो। [[बहुदलीय प्रणाली|बहुदलीय व्यवस्था]] पुनःस्थापना भए पश्चात् यसको नाम बुटवल नगरपालिका राखिएको थियो। वर्तमान नेपालको प्रशासनिक व्यवस्था अनुसार यो उपमहानगरपालिका सहर हो। {| class="wikitable" |+बुटवल नगरका नगर प्रमुखहरू !क्र.सं. !नाम !राजनीतिक दल !कार्यकाल !पद !कैफियत |- |१ |मुन्नीलाल शाक्य<ref name="नगर प्रमुख">{{Cite news |url=https://www.dainiklumbini.com/wp-content/uploads/2020/06/combinepdf_compressed-1.pdf |title=दैनिक लुम्बिनी |publisher=सिद्धार्थ पब्लिकेसन प्रालि |language=नेपाली |type=pdf |page=४ |date=2020-06-06 |accessdate=2022-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220210041420/https://www.dainiklumbini.com/wp-content/uploads/2020/06/combinepdf_compressed-1.pdf |archive-date=2022-02-10 }}</ref> | - |वि.सं. २०१६-२०१७ |चेयरम्यान | |- |२ |ओमशङ्कर श्रेष्ठ<ref name="इतिहास"/> | - |वि.सं. २०१९-२०२३ |प्रधानपञ्च | |- |३ |परीक्षितप्रसाद लाकौल | - |वि.सं. २०२४-२०२६ |प्रधानपञ्च | |- |४ |सरस्वतीप्रसाद शेरचन | - |वि.सं. २०२६-२०२८ |प्रधानपञ्च | |- |५ |हरिबहादुर सिंह | - |वि.सं. २०२८ |प्रधानपञ्च |चार पटकसम्म निर्वाचित भएका थिए। |- |६ |पत्रकार सूर्यलाल | - |वि.सं. २०३० |प्रधानपञ्च | |- |७ |सरस्वतीप्रसाद शेरचन | - |वि.सं. २०३३-२०३६ |प्रधानपञ्च | |- |८ |बृजमान श्रेष्ठ | - |वि.सं. २०३६-२०३९ |प्रधानपञ्च | |- |९ |सू्र्यप्रसाद प्रधान<ref>{{Cite web |url=https://pahilopost.com/content/-34279.html |title=बुटवल उपमहानगरको मेयरमा राज : खेलराज कि शिवराज? |website=पहिलो पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220210041420/https://pahilopost.com/content/-34279.html |archive-date=2022-02-10}}</ref> |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |वि.सं. २०४९-२०५३ |मेयर | |- |१० |भोज प्रसाद श्रेष्ठ<ref>{{Cite web |url=https://www.ukeraa.com/news/2021/10/11/10224 |title=लुम्बिनी प्रदेशका लोभी सांसद : अर्बौँका मालिकले छाडेनन् सामान्य उपचार खर्च |website=युकेरा |language=नेपाली |accessdate=2022-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220210041421/https://www.ukeraa.com/news/2021/10/11/10224 |archive-date=2022-02-10 }}</ref> |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]] |वि.सं. २०५४-२०५९ |मेयर | |- |११ |पुनाराम पोखरेल<ref>{{Cite news |url=https://www.dainiklumbini.com/wp-content/uploads/2022/01/combinepdf-4_compressed.pdf |title=दैनिक लुम्बिनी |publisher=सिद्धार्थ पब्लिकेसन |language=नेपाली |type=pdf |page=१ |accessdate=2022-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220210041419/https://www.dainiklumbini.com/wp-content/uploads/2022/01/combinepdf-4_compressed.pdf |archive-date=2022-02-10 }}</ref> | - |वि.सं. २०६० |मेयर |तत्कालिन सरकारद्वारा मनोनित |- |१२ |रुपसिंह थापा<ref>{{Cite web |url=https://www.lumbinitimes.com/special/4992/ |title=बुटवलका ६१ वर्ष: फैलिदै बजार, थपिंदै पूर्वाधार |website=लुम्बिनी टाइम्स |language=नेपाली |accessdate=2022-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220210042140/https://www.lumbinitimes.com/special/4992 |archive-date=2022-02-10 }}</ref> | - |वि.सं. २०६० |मेयर |तत्कालिन शाही सरकारद्वारा गरिएको स्थानीय निर्वाचनमा निर्वाचित |- |१३ |शिवराज सुबेदी<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/74645-74645 |title=बुटवल उपमहानगरपालिकामा काङ्ग्रेस-माओवादी गठबन्धनलाई हराउँदै एमाले विजयी |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-02-10}}</ref> |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]] |वि.सं. २०७४-२०७९ |मेयर |सङ्घीयता स्थापनापछि पहिलो निर्वाचित मेयर |- |१४ |खेलराज पाण्डेय<ref>{{Cite web |last=दहित |first=सन्तोष |title=बुटवलको मेयरमा पाण्डे र उपमेयरमा अर्याल निर्वाचित |url=https://www.himalkhabar.com/news/130109 |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |access-date=2024-08-22 }}</ref> |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |वि.सं. २०७९-वर्तमान |मेयर | |} ==जनसङ्ख्या== नेपालको वि.सं. २०७८ को जनगणना अनुसार बुटवलको जनसङ्ख्या १,९४,३३५ रहेको छ।<ref name="जनगणना २०७८"/> यस मध्ये लगभग ४८.८% पुरुष र ५१.२% महिला रहेका छन्। कुल जनसङ्ख्या मध्ये ९४,८४९ जना पुरुष र ९९,४८६ जना महिला रहेका छन्। यस नगरमा जम्मा ५०,५६५ परिवार रहेका छन्। यस उपमहानगरलाई १९ वडामा विभाजन गरिएको छ। बुटवल नगरपालिकामा बसोबास गर्ने मुख्य जातिमा [[नेवार जाति|नेवार]], [[ब्राह्मण|ब्राम्हण]], [[क्षेत्री]], [[मगर जाति|मगर]], [[गुरुङ जाति|गुरुङ]], [[ठकुरी]], [[थारू जाति|थारु]], कसौधन, [[अग्रवाल]], सुनार, [[थकाली जाति|थकाली]], [[मुसलमान|मुस्लिम]], [[दमाई जाति|दमाई]] तथा धर्मावलम्बीमा [[हिन्दु धर्म|हिन्दू]], [[बौद्ध धर्म|बौद्ध]], [[मुसलमान|मुस्लिम]], [[सिख धर्म|सिख]] र [[इसाई धर्म|इसाई]] छन्। {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ बुटवल उपमहानगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || बुटवल (१–३) || ३,३७७ || ३.२७ || १०३२.७२ |- | २ || बुटवल (४) || ६,७६० || ३.६७ || १८४१.९६ |- | ३ || बुटवल (५) || ११,२६८ || २.९४ || ३८३२.६५ |- | ४ || बुटवल (६) || ९,११५ || ३.८९ || २३४३.१९ |- | ५ || बुटवल (७) || ३,४९३ || ०.४४ || ७९३८.६४ |- | ६ || बुटवल (८) || ७,४७४ || २.२३ || ३३५१.५७ |- | ७ || बुटवल (९) || ११,११३ || ५.९६ || १८६४.६० |- | ८ || बुटवल (१०) || ११,०३७ || ०.९३ || ११८६७.७४ |- | ९ || बुटवल (११) || ९,६६५ || ०.६ || १६१०८.३३ |- | १० || बुटवल (१२) || ६,२६६ || ४.११ || १५२४.५७ |- | ११ || बुटवल (१३) || ५४,६९९ || ४.२५ || १२८७०.३५ |- | १२ || बुटवल (१४) || १३,५६७ || ३०.३१ || ४४७.६१ |- | १३ || बुटवल (१५) || १६,७६२ || ६.६७ || २५१३.०४ |- | १४ || [[सेमलार]] (७-९) || ५,८०४ || ५.२७ || ११०१.३३ |- | १५ || [[सेमलार]] (१-३) || ४,६५२ || ३.३२ || १४०१.२० |- | १६ || [[सेमलार]] (४-६) || ३,३७१ || ६.६९ || ५०३.८९ |- | १७ || [[मोतिपुर, रुपन्देही|मोतीपुर]] (१,४-५) || ७,९८४ || ४.९२ || १६२२.७६ |- | १८ || [[मोतिपुर, रुपन्देही|मोतिपुर]] (६,८) || २,८६१ || ५.५ || ५२०.१८ |- | १९ || [[मोतिपुर, रुपन्देही|मोतिपुर]] (२-३,७,९) || ५,०६७ || ६.६६ || ७६०.८१ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''१,९४,३३५''' || '''१०१.६३''' || '''१९१२.१८''' |} == भौगोलिक स्थिति == बुटवल उपमहानगरपालिकाको कुल क्षेत्रफल १०१ वर्ग किलोमिटर रहेको छ। बुटवल उपमहानगरपालिका समुद्र सतहदेखि १ सय ८३ मिटरको उचाइमा अवस्थित छ। == महत्वपूर्ण स्थानहरू == यहाँका महत्त्वपूर्ण धार्मिक स्थलमा सिद्धबाबा, गणेश मन्दिर, नारायणस्थान, राधाकृष्ण मन्दिर, निलकण्ठ बाबा धाम, कालिका मन्दिर, राममन्दिर, बाघभैरव भुवनेश्वरी मन्दिर, बौद्ध गुम्बा र पद्म चैत्य विहार छन्। बुटवलका ऐतिहासिकस्थलमा रामपिथेकस अवशेषस्थल, [[जीतगढी किल्ला]], मणिमुकुन्द सेन दरबार र पर्यटकीयस्थलमा मणिमुकुन्द सेन उद्यान, हिल पार्क, सिद्धबाबा धाम र पद्म चैत्य विहार छन्। == विविध == [[File:Butwal Municipality1.jpg||thumb||बुटवल नगरपालिकाको सडकमा सवारी चाप र सँगै देखिएको चुरे पहाड]] तिलोत्तमा नदीको तटमा अवस्थित चुरे पहाडको काखमा पहाड र तराईको सङ्गमस्थल यो नेपालको प्रसिद्ध व्यापारिक केन्द्र हो। केही वर्षअघिसम्म व्यापारिक पेसामा संलग्न हुने र उक्त क्षेत्रबाट रोजगारीको अवसर बढी प्राप्त हुने दृष्टिकोणबाट विशेष गरी पाल्पा, गुल्मी, स्याङ्जा, बागलुङ, पर्वत, अर्घाखाँची आदिबाट मानिस बसाइसराई गरी यहाँ आउँथे, तर २०४० सालपछि उक्त नगरको शैक्षिक क्षेत्रमा भएको प्रगतिको फलस्वरूप अध्ययन र अध्यापन पेसाको अवसरमा उल्लेखनीय वृद्धि भएको कारणले पनि बुटवलनगर एउटा शैक्षिक केन्द्रको रूपमा परिचित छ। नेपाल वातावरण प्रतिवेदन २००१ ले सबैभन्दा बढी फोहर उत्पन्न नेपालका सहरमध्ये बुटवल छैटौँ स्थानमा पर्दछ। प्रतिवेदनमा बुटवलमा प्रत्येक वर्ष ९ हजार ६८९ टन फोहरमैला उत्पन्न हुने उल्लेख छ। भौगोलिक बनावटको आधारमा हेर्दा बुटवल निकै असुरक्षित देखिन्छ। एक करोड ५० लाख वर्ष पहिले बनेका चुरे पहाडको धरातलीय बनावट निकै कमजोर किसिमको छ। चुरे क्षेत्रको भूक्षय समस्या बुटवल नगरपालिकाको लागि गम्भीर चुनौती बनेको छ। वि.सं. २०५५ भाद्र १९/२० गते वडा नं पाँच ज्योतिनगरमा विनाशकारी पहिरो जाँदा एकजनाको मृत्यु हुनुका साथै १ सय १ घर र १९ घडेरी वगरमा परिणत भएको थियो। यहाँ प्रत्येक वर्ष पहिरोले केही न केही दुःख दिइरहेको छ। बुटवलमा २०३२ सालमा औद्यौगिक क्षेत्रको स्थापना गरियो। कुल ४३४ रोपनी क्षेत्रफल ओगटेको उक्त क्षेत्रको ३६० रोपनी जमीन उद्योगको लागि र ६४ रोपनी जमीन अन्य प्रयोगका लागि छुट्याइएको छ। == उल्लेखनीय व्यक्तित्वहरू == * [[कुल पोखरेल]] * [[विष्णुप्रसाद पौडेल]] * [[वसन्त थापा]] * [[सुरक्षा पन्त]] * [[कुशल भुर्तेल]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist|2}} {{रुपन्देही जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} {{नेपालका महानगरीय नगरपालिकाहरू}} [[श्रेणी:नेपालका उपमहानगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २०१६ मा घोषित नगरपालिकाहरू|कार्तिक]] [[श्रेणी:रुपन्देही जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:नेपालका पूर्व नगर पञ्चायतहरू]] d4pgowbp2oa72xw6jyg7obxbg78axxi 0 4275 1395863 1393974 2026-11-12T09:34:31Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395863 wikitext text/x-wiki {{about|नेपालको एक नगरपालिका|तनहुँ जिल्ला सदरमुकाम|दमौली}} {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info --> |name = व्यास |other_name = |native_name = |nickname = |settlement_type = [[नगरपालिका]] |motto = <!-- images and maps --> |image_skyline = Bhanu Ghansi Memorial ParkTanahu Ward No. 12 Byas Municipility Gandaki Pradesh Nepal Rajesh Dhungana (19).jpg |image_caption = भानुघाँसी स्मारक पार्कमा रहेको भानुभक्तको शालिक |imagesize = 300 |image_flag = |image_seal = |image_map = |mapsize = |map_caption = |pushpin_map = तनहुँ जिल्ला#Nepal Gandaki Province#Nepal |pushpin_label_position = bottom |pushpin_mapsize = 300 |pushpin_map_caption = |coordinates = {{coord|27|58|35|N|84|16|05|E|region:NP_type:city_source:GNS-enwiki|display=inline,title}} <!-- Location --> |subdivision_type = देश |subdivision_name = {{flag|नेपाल}} |subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] |subdivision_name1 = [[गण्डकी प्रदेश]] |subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] |subdivision_name2 = [[तनहुँ जिल्ला]] |subdivision_type4 = वडा सङ्ख्या |subdivision_name4 = १४ |<!-- Politics --> |government_footnotes = <ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-4/district-tanahun/vyas?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> |government_type = |leader_title = [[नगरप्रमुख]] |leader_name = वैकुण्ठनाथ न्यौपाने <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]])<ref name="व्यास"/> |leader_title1 = [[उपप्रमुख]] |leader_name1 = इन्दिरा दरै <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]])<ref name="व्यास">{{cite report|title=निर्वाचित पदाधिकारी विवरण, व्यास नगरपालिका |url=https://vyasmun.gov.np/sites/vyasmun.gov.np/files/documents/Elected%20Body.pdf|accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन १३|agency=व्यास नगरपालिका|publisher=नगर कार्यपालिकाको कार्यालय, व्यास}}</ref> |established_title = नगरपालिका |established_date = वि.सं. २०४८ चैत्र ३०<ref name="नगर">{{cite news |title=नगरपालिकाको क्षेत्र तोकेको |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=16609 |date=वि.सं. २०४८ चैत्र ३० |accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन १२ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |page=१२ |publisher=नेपाल राजपत्र |archive-url=https://web.archive.org/web/20200725210710/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=16609 |archive-date=2020-07-25}}</ref> |established_title1 = सम्मिलित ([[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]) |established_date1 = फराकचौर, गुणाडी र घाँसीकुवा |established_title3 = सम्मिलित ([[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]) |established_date3 = [[पोखरी भञ्ज्याङ]] |established_title4 = सम्मिलित मिति |established_date4 = वि.सं. २०७१ पुस २८<ref name="गाविस थप">{{cite news |title=शंखरापुर लगायत बिभिन्न नगरपालिका घोषणा |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634 |date=वि.सं. २०७१ पुस २८ |accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन ७ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र |archive-url=https://web.archive.org/web/20200108203805/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634 |archive-date=2020-01-08}}</ref> |established_title5 = सम्मिलित ([[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]) |established_date5 = [[केशवटार]] (२-७), [[क्यामिन]], [[घाँसीकुवा]] (२-८), [[तनहुँसुर]] (४-९), [[रिस्ती]] (१-५, ७-९), [[श्याम्घा]] र [[सतिश्वरा]] (६-९) |established_title6 = सम्मिलित मिति |established_date6 = वि.सं. २०७३ फाल्गुण २७<ref name="अन्य थप">{{cite news |title=गाउँपालिका नगरपालिका उपमहानगरपालिका र महानगरपालिकाको क्षेत्र तोकी केन्द्र कायम गरेको |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22690 |date=वि.सं. २०७३ फाल्गुण २७ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701210203/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22690 |archive-date=2020-07-01}}</ref> <!-- Area --> |unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> |area_footnotes = |area_total_km2 = 248<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> <!-- Population --> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=4&district=42&municipality=2|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 78939 |population_density_km2 = auto |population_blank1_title= Ethnicities <!-- General information --> |timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय]] |utc_offset = +५:४५ |timezone_DST = |utc_offset_DST = |elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> |elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> |postal_code_type = हुलाक कोड |postal_code = ३३९०० |area_code = +९७७-६५ |blank_name = |blank_info = |website = [http://www.vyasmun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |footnotes = }} '''व्यास''' [[नेपाल]]को [[गण्डकी प्रदेश]]मा पर्ने [[तनहुँ जिल्ला]]को एक नगरपालिका हो। तनहुँ जिल्लाको सदरमुकाम [[दमौली]] यस नगरपालिका भित्रको एक केन्द्रीय स्थल हो। यो नगरपालिका [[मादी नदी]]को किनारमा पर्दछ। व्यास नगरपालिका नेपालको राजधानी सहर [[काठमाडौँ]]देखि १५० किलोमिटर पश्चिममा तथा प्रादेशिक राजधानी [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]]बाट ५० किलोमिटर पूर्व [[पृथ्वी राजमार्ग]]को छेउमा रहेको छ। नेपालको नगरपालिका ऐन, २०४७ लाई आधार बनाएर तत्कालीन सरकारले वि.सं. २०४८ चैत्र ३० गतेदेखि लागु हुने गरि गरेको निर्णय र सोही मितिमा नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार तनहुँ जिल्लाको तत्कालीन फराकचौर, गुणाडी र घाँसीकुवा गाउँ विकास समितिको आंशिक भूभागहरूलाई समेटेर यसलाई नगरपालिका घोषणा गरेको थियो। व्यास नगरपालिका तनहूँ जिल्लाको मध्य भागमा रहेकाले आवागमन सुविधा, प्रचुर जलप्रवाह तथा अपेक्षाकृत भू-समताले गर्दा आर्कषणको केन्द्र विन्दु बनेको हो। जिल्ला सदरमुकाम दमौली समेत यसै नगरपालिकाको केन्द्रीय स्थल रहेकोले जिल्लाका विभिन्न स्थानहरूबाट सरकारी कामकाजको लागि मानिसहरूको आवतजावत भइरहेको हुन्छ। == राजनैतिक तथा प्रशासनिक इतिहास == पञ्चायती व्यवस्थाको अन्त्य भएपछि तत्कालिन श्री ५ को सरकारद्वारा वि.सं. २०४७ साल जेठ २८ गते<ref name="नगरपालिका ऐन">{{cite news|url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=15813|title=नगरपालिका ऐन, २०४७|date=वि.सं. २०४७ जेठ २८|accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन १०|publisher=नेपाल राजपत्र|agency=नेपाल सरकार|language=नेपाली|archive-url=https://web.archive.org/web/20220222160428/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=15813|archive-date=2022-02-22}}</ref> नगरपालिका ऐन, २०४७ घोषणा गरिएको थियो। यसै ऐनलाई टेकेर तत्कालिन सरकारले वि.सं. २०४८ चैत्र ३० गते नेपालमा तीन वटा नयाँ नगरपालिका थप्दा व्यास पनि नयाँ नगरपालिका बन्न पुगेको थियो।<ref name="नगरपालिका क्षेत्र">{{cite news|url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=15807|title=ईलाम समेतका क्षेत्रलाई नगर क्षेत्र घोषणा गरेको|date=वि.सं. २०४७ जेठ ३०|accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन १०|publisher=नेपाल राजपत्र|agency=नेपाल सरकार|language=नेपाली|archive-url=https://web.archive.org/web/20220222160425/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=15807|archive-date=2022-02-22}}</ref> नगरपालिका ऐन, २०४७ बमोजिम गठन हुने नेपालको पहिलो तीन नगरपालिकाहरू मध्ये व्यास नगरपालिका पनि एक हो। व्यासलाई तत्कालिन सरकार मन्त्रिपरिषदको विकास समितिले वि.सं. २०७१ साल मङ्सिर १६ गते गरेको निर्णय र वि.सं. २०७१ पुस २८ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार तत्कालिन [[पोखरी भञ्ज्याङ]] गाविसलाई समावेश गरेर यो नगरपालिकाको क्षेत्र विस्तार गरेको थियो।<ref name="गाविस थप" /> सङ्घीय शासन व्यवस्था लागू भएपछि देशमा स्थानीय तहको गठन भएसँगै वि.सं. २०७३ फागुन २२ गते नेपाल सरकारको निर्णय तथा वि.सं. २०७३ फागुन २७ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार यो नगरपालिकामा तत्कालीन [[केशवटार]]को वडा नं. २ देखि ७, [[क्यामिन]], [[घाँसीकुवा]]को वडा नं. २ देखि ८, [[तनहुँसुर]]को वडा नं. ४ देखि ९, [[रिस्ती]]को वडा नं. १ देखि ५ र वडा नं. ७ देखि ९, [[श्याम्घा]] र [[सतिश्वरा]]को वडा नं. ६ देखि ९ वडासम्मको गाउँ विकास समितिहरू थपेर यसको क्षेत्र विस्तार गरेको थियो।<ref name="अन्य थप" /><ref>{{Cite web|url=https://www.setopati.com/chapa-bata/60472/|title=गाउँ र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति ?|website=सेतोपाटी|language=नेपाली|accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन ०७|archive-url=https://web.archive.org/web/20220219161531/https://www.setopati.com/chapa-bata/60472/|archive-date=2022-02-19}}</ref><ref name="जिल्ला समन्वय समिति">{{cite news|url=http://kantipur.ekantipur.com/news/2017-03-13/20170313191214.html|title=जिविस अब देखि जिल्ला समन्वय समिति|last=काफ्ले|first=प्रतिक्षा|date=वि.सं. २०७३ फाल्गुन ३०|accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन ०७|publisher=[[कान्तिपुर दैनिक|कान्तिपुर]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170506085135/http://kantipur.ekantipur.com/news/2017-03-13/20170313191214.html|archive-date=2017-05-06}}</ref><ref name="७४४ स्थानीय तह">{{cite news|url=http://setopati.com/raajneeti/64740/|title=स्थानीय निकाय भङ्ग, अधिकारसम्पन्न ७४४ स्थानीय तह क्रियाशील|date=वि.सं. २०७३ फाल्गुन ३०|accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन ०७|publisher=सेतोपाटी|ref=http://setopati.com/raajneeti/64740/|archive-url=https://web.archive.org/web/20170518193518/http://setopati.com/raajneeti/64740/|archive-date=2017-05-18}}</ref> ==नामकरण== हिन्दू धर्मका महर्षि [[व्यास (ऋषि)|वेदव्यास]]को जन्म यसै पावनभूमिमा भएको विश्वासको आधारमा उनै ऋषि वेदव्यासको नामबाट यस नगरपालिकाको नामकरण गरिएको हो। [[मगर भाषा]]मा 'व्यास' को अर्थ 'भूलभूल' वा 'जमीनबाट पलाएको पानी' भन्ने हुन्छ। यो क्षेत्र आदिम कालदेखि नै महर्षिहरूको आदर्श तपोभूमि मानिएको छ। == भूगोल == यो [[मादी नदी|मादी]] र [[सेती नदी]]को सङ्गमदेखि उत्तर किनारमा अवस्थित छ। समुद्र सतहदेखि ३०८ मिटरको उचाइमा पर्ने यो नगर [[महाभारत पर्वत शृङ्खला]]को उत्तरी खोचमा पर्दछ। यस नगरपालिकाको पूर्वमा [[भानु नगरपालिका]] र [[बन्दिपुर गाउँपालिका|बन्दीपुर गाउँपालिका]], पश्चिममा [[म्याग्दे गाउँपालिका]] र [[शुक्लगण्डकी नगरपालिका]], उत्तरमा [[लमजुङ जिल्ला|लम्जुङ]] र [[कास्की जिल्ला]] तथा दक्षिणमा [[ऋषिङ्ग गाउँपालिका]] र [[देवघाट गाउँपालिका]] रहेको छ। चारैतिर हराभरा वनजङ्गल तथा फाँट र नदीहरूको साथमा अवस्थित यो नगरपालिका आफ्नो प्राकृतिक क्षेत्रको लागि लोकप्रिय रहेको छ। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ७८,९३९ रहेको छ भने यहाँ २२,५८५ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ व्यास नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश गाविस / नगरपालिका !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || व्यास (१) || १४,५९४ || ८.९२ || १६३६.१० |- | २ || व्यास (२) || ७,६११ || ०.३४ || २२३८५.२९ |- | ३ || व्यास (१०) || ३,८५१ || ०.७४ || ५२०४.०५ |- | ४ || व्यास (११) || ८,००० || २.१२ || ३७७३.५८ |- | ५ || व्यास (६–८) || ८,०८३ || २०.१६ || ४००.९४ |- | ६ || [[श्याम्घा]] || ४,५२९ || ३५.३४ || १२८.१६ |- | ७ || [[क्यामिन]] (१, ३, ७–९) || ३,३४४ || २१.२ || १५७.७४ |- | ८ || [[क्यामिन]] (६) र [[रिस्ती]] (१–५, ७–९) || १,८१६ || २०.०८ || ९०.४४ |- | ९ || [[क्यामिन]] (२, ४, ५), [[तनहुँसुर]] (६, ८) र [[सतिस्वाँरा]] (६–९) || ३,०६१ || २५.०६ || १२२.१५ |- | १० || व्यास (५, ९) || ७१९४ || १५.११ || ४७६.१० |- | ११ || व्यास (३, ४), [[घाँसीकुवा]] (६) र [[तनहुँसुर]] (४, ५, ७, ९) || ६,३१६ || ३३.३३ || १८९.५० |- | १२ || [[घाँसीकुवा]] (२–५, ७, ८) || ४,७०३ || १५.४ || ३०५.३९ |- | १३ || [[पोखरी भञ्ज्याङ]] || ३,५२५ || २६.०७ || १३५.२१ |- | १४ || [[केशवटार]] (२–७) || २,३१२ || २४.४९ || ९४.४१ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''७८,९३९''' || '''२४८.३६''' || '''३१७.८४''' |} == पर्यटकीय स्थल == व्यास नगरपालिकाभित्र भानुघाँसी स्मारक पार्क, [[छाब्दिबराही मन्दिर|छाब्दी बराह]], तनहुँसुर<ref>{{Cite web |url=https://www.ghatanarabichar.com/205876 |title=यस्तो छ ‘तनहुँसुर’को इतिहास |website=घटना र विचार |language=नेपाली |accessdate=2022-02-26}}</ref>, व्यास गुफा<ref>{{Cite web |url=https://www.nepalipatra.com/news/vyas-cave-tanahun/56613 |title=व्यास गुफा |website=नेपालीपत्र |language=नेपाली |accessdate=2022-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220226153034/https://www.nepalipatra.com/news/vyas-cave-tanahun/56613 |archive-date=2022-02-26 }}</ref>, मानहुँकोट<ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2020/10/906027 |title=पर्यटकीय गन्तव्य बन्दै मानहुँकोट |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-02-26}}</ref>, गलेखामकोट लगायतका प्राकृतिक तथा ऐतिहासिक पर्यटकीय स्थलहरू रहेका छन्।<ref name="व्यास"/> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://ddctanahu.gov.np/ जिल्ला विकास समिति, तनहुँ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150518094646/http://ddctanahu.gov.np/ |date=2015-05-18 }} ==यो पनि हेर्नुहोस्== {{तनहुँ जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:तनहुँ जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २०४८ मा स्थापित नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:गण्डकी प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] fqq6akk8stesetkfrm7owdif4jpwujp 0 4521 1395792 1393798 2026-11-12T03:58:48Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395792 wikitext text/x-wiki {{Infobox subdivision type | name = जिल्ला | alt_name = | alt_name1 = | alt_name2 = | alt_name3 = | alt_name4 = | map = | category = [[जिल्ला]] | territory = [[नेपाल]] | upper_unit = | start_date = वि.सं १८७२ अगाडी | start_date1 = | start_date2 = | start_date3 = | start_date4 = | legislation_begin = | legislation_begin1 = | legislation_begin2 = | legislation_begin3 = | legislation_begin4 = | legislation_end = | legislation_end1 = | legislation_end2 = | legislation_end3 = | legislation_end4 = | end_date = | end_date1 = | end_date2 = | end_date3 = | end_date4 = | current_number = ७७ | number_date = ३ असोज २०७२ | type = | type1 = | type2 = | type3 = | type4 = | status = | status1 = | status2 = | status3 = | status4 = | exofficio = | exofficio1 = | exofficio2 = | exofficio3 = | exofficio4 = | population_range = २०,४१,५८७ – ५,६५८ | area_range = {{convert|7889|km2|mi2}} - {{convert|119|km2}} | government = [[जिल्ला समन्वय समिति (नेपाल)|जिल्ला समन्वय समिति]] | government1 = | government2 = | government3 = | government4 = | subdivision = [[नेपालका सहरहरूको सूची|नगरपालिका]] | subdivision1 = [[नेपालका गाउँपालिकाहरू|गाउँपालिकाहरू]] | subdivision2 = | subdivision3 = | subdivision4 = | image = Map of Nepal with Districts.svg }} {{Politics of Nepal}} {{Administrative divisions of Nepal}} '''नेपालका जिल्लाहरू''' [[प्रदेश]] पछिको दोस्रो तहको प्रशासनिक विभाजन हो। जिल्लाहरू [[नगरपालिका]] र [[गाउँपालिका]]मा विभाजित छन्। नेपालमा सात प्रदेश र ७७ जिल्ला छन्।<ref name="Dhankuta">{{cite web|url=http://ddcdhankuta.gov.np/ne-brief-introduction/|title=संक्षिप्त परिचय|date=|website=ddcdhankuta.gov.np|publisher=नेपाल सरकार|language=नेपाली|quote=..."श्री ५ राजेन्द्रविक्रम शाह र प्रधानमन्त्री भीमसेन थापाको शासनकालमा प्रशासनिक दृष्टिकोणले वि.सं.१८७३ साल पश्चात देश १० जिल्लामा विभाजन भयो।"|access-date=6 February 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180303110725/http://ddcdhankuta.gov.np/ne-brief-introduction/|archive-date=3 March 2018}}</ref> नेपाल सरकार मन्त्रिपरिषद्को २०७२ भदौ ५ गतेको बैठकले [[नवलपरासी जिल्ला|नवलपरासी]] र [[रुकुम जिल्ला|रुकुम]]लाई दुई/दुई जिल्ला बनाउने निर्णय गरेको थियो। सरकारको निर्णय अनुसार आयोगले [[गण्डकी प्रदेश]]मा पर्ने [[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) जिल्ला|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व)]] र [[लुम्बिनी प्रदेश]]मा पर्ने [[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) जिल्ला|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम)]] गरी दुई तथा लुम्बिनी प्रदेशमा पर्ने [[पूर्वी रुकुम जिल्ला]] र [[कर्णाली प्रदेश]]मा रहने [[पश्चिम रुकुम जिल्ला]] गरी कायम भएका दुई जिल्लासहित चार जिल्लामा जिल्ला समन्वय समितिको निर्वाचन गराउने निर्णय गरेको थियो।<ref>{{Cite web|url=http://www.myrepublica.com/news/25145/|title=There will be 77 districts in the country: Minister Thapa|date=6 August 2017|publisher=myrepublica.com|access-date=13 September 2017}}</ref><ref>{{cite web|author=|title=जनसङ्ख्या|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population#population_size_and_distribution|website=नेपाल सरकार, प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय|publisher=राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय|language=नेपाली|accessdate=१० पुस २०८१}}</ref> ==जिल्ला अधिकारीहरू== जिल्ला अधिकारीहरूमा निम्न समावेश छन्: [[प्रमुख जिल्ला अधिकारी]], [[गृह मन्त्रालय (नेपाल)|गृह मन्त्रालय]] अन्तर्गतका एक अधिकारीलाई सरकारले जिल्लाको सर्वोच्च प्रशासकीय अधिकृतको रूपमा नियुक्त गर्दछ। स्वास्थ्य, शिक्षा, सुरक्षा र अन्य सबै सरकारी कार्यालयहरू जस्ता जिल्लाका सबै विभागहरूको उचित निरीक्षणको लागि प्रमुख जिल्ला अधिकारी जिम्मेवार रहन्छन्। [[जिल्ला समन्वय समिति (नेपाल)|जिल्ला समन्वय समिति]]ले जिल्ला सभाको कार्यकारीको रुपमा काम गर्दछ। जिल्ला समन्वय समितिले [[प्रदेश सभा (नेपाल)|प्रदेश सभा]] र [[गाउँपालिका]] तथा [[नगरपालिका]]बीच समन्वय कायम गर्न र राजनीतिक प्रकृतिका कुनै विवाद भए समाधान गर्न प्रदेश सभासँग समन्वय गर्दछ। यसले प्रदेश र सङ्घीय सरकार तथा जिल्लाका [[नेपालका स्थानीय तहहरू|स्थानीय तह]]बीच समन्वय पनि कायम गरेको हुन्छ। ==इतिहास== राजा [[राजेन्द्र वीरविक्रम शाह]] र प्रधानमन्त्री [[भीमसेन थापा]]को पालामा नेपाललाई १० जिल्लामा विभाजन गरिएको थियो।<ref name="Dhankuta"/> दुधकोशी नदीको पूर्वका सबै क्षेत्रहरू एउटै जिल्ला थिए, धनकुटा। ===राणा काल (वि.सं १९४१–२००७)=== तत्कालीन प्रधानमन्त्री वीरशम्शेर जङ्गबहादुर राणा (वि.सं १९४१–१९५५) को पालामा नेपाललाई ३२ जिल्लामा विभाजन गरिएको थियो भने डोटी, पाल्पा र धनकुटा गरी तीन गौँडा थिए। पहाडी क्षेत्रमा २० जिल्ला र तराईमा १२ जिल्ला थिए।<ref name="Dhankuta"/> वीरशम्शेर जङ्गबहादुर राणापछि २००७ मा नेपालमा [[राणा वंश|राणा शासन]]को अन्त्य र वि.सं २०१८ मा नेपाल अधिराज्यको नयाँ संविधान जारी नहुञ्जेलसम्म नेपाल ३२ जिल्लामा विभाजित रह्यो। प्रत्येकको जिल्लाको सदरमुकाम थियो र यसको प्रमुख बडा हकीम (जिल्ला प्रशासक) थिए। २००७ देखि २०१८ सम्म धेरै ऐन र संविधानहरू पारित भए जसमा जिल्लाहरूको नाम निम्नानुसार देखाइएको छ:<ref>{{cite web |url=http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/rarebooks/downloads/Nepal_1948_Government_Act_English.pdf |title=Government of Nepal Act 1948 |access-date=2024-10-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240616050256/https://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/rarebooks/downloads/Nepal_1948_Government_Act_English.pdf |archive-date=2024-06-16 }}</ref><ref>{{cite web |url= http://saruwa.moga.gov.np/mogawebsite/images/pdf/pratibedan/%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B6%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A4%95%E0%A5%80%E0%A4%AF%20%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%A8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%97%E0%A4%A0%E0%A4%A8%20%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A4%BF%20%28%E0%A4%AC%E0%A5%81%E0%A4%9A%20%E0%A4%95%E0%A4%AE%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A4%A8%29%20%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%A6%E0%A4%A8%2C%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A6%E0%A5%AF%20.pdf |title= प्रशासकीय पुनर्गठन समिति (बुच कमिशन) को प्रतिवेदन, २००९ |access-date= 2024-10-23 |archive-url= https://web.archive.org/web/20240419231248/http://saruwa.moga.gov.np/mogawebsite/images/pdf/pratibedan/%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B6%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A4%95%E0%A5%80%E0%A4%AF%20%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%A8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%97%E0%A4%A0%E0%A4%A8%20%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A4%BF%20(%E0%A4%AC%E0%A5%81%E0%A4%9A%20%E0%A4%95%E0%A4%AE%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A4%A8)%20%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%A6%E0%A4%A8,%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A6%E0%A5%AF%20.pdf |archive-date= 2024-04-19 }}</ref><ref>{{cite web |url= http://saruwa.moga.gov.np/mogawebsite/images/pdf/pratibedan/नेपालको%20जिल्ला%20प्रशासन%20पुनर्गठनको%20रिपोर्ट,%20२०१३.pdf |title= नेपालको जिल्ला प्रशासन पुनर्गठनको रिपोर्ट, २०१३ |archive-url= https://web.archive.org/web/20220125202443/http://saruwa.moga.gov.np/mogawebsite/images/pdf/pratibedan/नेपालको%20जिल्ला%20प्रशासन%20पुनर्गठनको%20रिपोर्ट,%20२०१३.pdf |archive-date= 25 January 2022 |url-status= dead }}{{Dead link|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===वि.सं २०१२ भन्दा अगाडीका जिल्लाहरू=== {{col-begin|width=auto}} {{col-break}} {{ordered list|start=1 |पूर्व नं. १ |पूर्व नं. २ |पूर्व नं. ३ |पूर्व नं. ४ |धनकुटा |इलाम |बारा |महोत्तरी-सर्लाही}} {{col-break}} {{ordered list|start=9 |सप्तरी |विराटनगर |झापा |चिसापानीगढी |उदयपुर |पश्चिम नं. १ |पश्चिम नं. २ |पश्चिम नं. ३}} {{col-break}} {{ordered list|start=17 |पश्चिम नं. ४ |पाल्पा |प्युठान |सल्यान |जुम्ला |दैलेख |डोटी |बझाङ}} {{col-break}} {{ordered list|start=25 |बैतडी |डडेल्धुरा |पाल्ही-माझखण्ड |खजानी शिवराज |दाङ-देउखुरी |बाँके-बर्दिया |कैलाली-कञ्चनपुर |काठमाडौँ उपत्येका}} {{col-end}} === पञ्चायत काल (वि.सं २०१७–२०४६) === वि.सं २०१८ मा परम्परागत ३२ जिल्लालाई १४ अञ्चल र ७५ विकास जिल्लामा पुनर्संरचना गरिएको थियो।<ref>{{cite web |url = http://reviewnepal.com/articles/memorial-step-of-king-mahendra-in-1st-poush-2017-bs.html |title = Memorial Step of King Mahendra in 1st Poush 2017 BS |date = 13 December 2017 |website = reviewnepal.com |publisher = |access-date = 6 February 2018 |trans-title = |language = |quote = ..." " |archive-url = https://web.archive.org/web/20180207005325/http://reviewnepal.com/articles/memorial-step-of-king-mahendra-in-1st-poush-2017-bs.html |archive-date = 7 February 2018 }}</ref> पञ्चायती व्यवस्था (वि.सं २०१७–२०४६) को समयमा जिल्ला पञ्चायत नेपालको चार प्रशासनिक विभागहरू मध्ये एक थियो। पञ्चायतकालमा देशलाई ७५ जिल्लामा विभाजन गरिएको थियो र अहिले नवलपरासी र रुकुमलाई २ जिल्लामा विभाजन गरी २ जिल्ला थपिएको छ। अहिले जिल्लाको सङ्ख्या ७७ पुगेको छ। === २०१३ देखि २०१७ सम्मका जिल्लाहरू === {{col-begin|width=auto}} {{col-break}} {{ordered list|start=1 |मेची |विराटनगर |ताप्लेजुङ |धनकुटा |भोजपुर |हनुमाननगर |सगरमाथा |जनकपुर}} {{col-break}} {{ordered list|start=9 |दोलखा |चौतारा |काठमाडौँ |बारा |त्रिशूली |राप्ती |गोरखा |पोखरा}} {{col-break}} {{ordered list|start=17 |स्याङ्जा |लुम्बिनी |बागलुङ |गुल्मी |कपिलवस्तु |प्युठान |हुम्ला |कर्णाली}} {{col-break}} {{ordered list|start=25 |जाजरकोट |सल्यान |दैलेख |नेपालगन्ज |बझाङ |डोटी |धनगढी |महाकाली}} {{col-end}} === जिल्ला विकास समिति (वि.सं २०४६–२०७२) === जिल्ला विकास समिति जिल्ला स्तरमा निर्वाचित सदस्यहरू मिलेर बनेको थियो। यसले जिल्लास्तरीय विकास नीति निर्माण गर्ने जिम्मेवारी पाएको थियो। पञ्चायती व्यवस्थाको अन्त्यपछि वि.सं २०४७ मा यसको स्थापना भएको थियो। {{Gallery|width=170|height=190 |title=नेपालका ऐतिहासिक जिल्लाहरूको नक्सा |1942 Geographical Map Nepal by Ganesh Bahadur KC.jpg|नेपालका जिल्लाहरू (वि.सं १९९८) |नेपालका जिल्लाहरू (वि.सं २००८).png|नेपालका जिल्लाहरू (वि.सं २००७) |Districts of Nepal 2015.svg|नेपालका जिल्लाहरू (वि.सं २०७२) |Districts of Nepal 2020 (blank).png|नेपालका जिल्लाहरू (वि.सं २०७७) }} == नयाँ प्रशासन अन्तर्गतका जिल्लाहरू == २०७२ असोज ३ गते देखि नेपाल [[नेपालका प्रदेशहरू|७ वटा प्रदेश]]मा विभाजित छ। नयाँ संविधानको अनुसूची ४ ले विद्यमान जिल्लाहरूलाई एकसाथ मिलाएर तिनीहरूलाई परिभाषित गरेको छ। दुई जिल्ला [[रुकुम जिल्ला|रुकुम]] र [[नवलपरासी जिल्ला|नवलपरासी]]लाई दुई भागमा विभाजन गरी दुई फरक प्रदेशमा विभाजन गरिएको छ। <ref>{{Cite web |url=http://www.myrepublica.com/news/25145/|title= There will be 77 districts in the country: Minister Thapa |date=६ August २०१७|publisher=myrepublica.com |access-date=१३ सेम्टेम्बर २०१७}}</ref> पुरानो जिल्ला विकास समितिलाई [[जिल्ला समन्वय समिति (नेपाल)|जिल्ला समन्वय समिति]]मा बदलिएको छ। {| class="wikitable sortable |+ |- style="background:#98fb98;" !क्रम ! प्रदेशहरू ! राजधानी ! जिल्लाहरू ! क्षेत्रफल<br />(किमी^२) ! जनसङ्ख्या<br />([[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं २०७८]]) [https://censusnepal.cbs.gov.np/results/population केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग] ! जनघनत्व<br />(मानिस/किमी^२) ! मुख्य भाषाहरू |- ! ! [[नेपाल]] ! [[काठमाडौँ]] ! ७७ ! १४७,१८१&nbsp;किमी^२ ! २९,१६४,५७८ ! १९८.१५ ! [[नेपाली भाषा|नेपाली]] |- |१ | |[[कोशी प्रदेश]] ||[[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]] || १४ || २५,९०५&nbsp;किमी^२ || ४,९६१,४१२ ||१९१.५२ | [[नेपाली भाषा|नेपाली]]/[[राई भाषा|राई]]/[[मैथिली भाषा|मैथिली]]/[[लिम्बू भाषा|लिम्बू]] |- |२ | |[[मधेश प्रदेश]] || [[जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका|जनकपुर]] || ८ || ९,६६१&nbsp;किमी^२ || ६,११४,६०० || ६३२.९२ || [[नेपाली भाषा|नेपाली]]/[[मैथिली भाषा|मैथिली]]/[[भोजपुरी भाषा|भोजपुरी]] |- |३ | |[[बागमती प्रदेश]]|| [[हेटौँडा उपमहानगरपालिका|हेटौँडा]] || १३ || २०,३००&nbsp;किमी^२ || ६,११६,८६६ || ३०१.३२ || [[नेपाली भाषा|नेपाली]]/[[तामाङ भाषा|तामाङ]]/[[नेवारी भाषा]] |- |४ | |[[गण्डकी प्रदेश]]|| [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]] || ११ || २१,७९३&nbsp;किमी^२ || २,४६६,४२७ || ११३.१८ || [[नेपाली भाषा|नेपाली]]/[[गुरुङ भाषा|गुरुङ]]/[[मगर भाषा|मगर]] |- |५ | |[[लुम्बिनी प्रदेश]]|| [[देउखुरी]] || १२ || १९,२७१&nbsp;किमी^२ || ५,१२२,०७८ || २६५.७९ || [[नेपाली भाषा|नेपाली]]/[[थारू भाषा|थारू]]/[[अवधी भाषा|अवधि]] |- |६ | |[[कर्णाली प्रदेश]]|| [[वीरेन्द्रनगर नगरपालिका|वीरेन्द्रनगर]] || १० ||३०,७१२&nbsp;किमी^२ || १,६८८,४१२ || ५४.९७ || [[नेपाली भाषा|नेपाली]]/[[मगर भाषा|मगर]]/[[तामाङ भाषा|तामाङ]] |- |७ | |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश]]|| [[गोदावरी नगरपालिका, कैलाली|गोदावरी]]|| ९ || १९,५३९&nbsp;किमी^२ || २,६९४,७८३ || १३७.९२ || [[नेपाली भाषा|नेपाली]]/[[डोटेली भाषा|डोटेली]]/[[थारू भाषा|थारू]] |} == प्रदेश अनुसार जिल्लाहरूको सूची == === कोशी प्रदेश=== {{Koshi Pradesh districts labelled map}} {| class="wikitable sortable |+ कोशी प्रदेशका जिल्लाहरू !क्रम ! नाम ! सदरमुकाम ! क्षेत्रफल (किमी^२) ! जनसङ्ख्या (वि.सं २०७८)<ref name="cbs">{{Cite web |title=Population of Each Districts in Nepal |date=९ अगस्ट २०२३ |url=https://topnepali.com/population-of-nepal-district-and-province |access-date=2024-10-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231031060912/https://topnepali.com/population-of-nepal-district-and-province |archive-date=2023-10-31 }}</ref> ! आधिकारिक वेबसाइट |- |१ | [[भोजपुर जिल्ला (नेपाल)|भोजपुर जिल्ला]] | [[भोजपुर नगरपालिका|भोजपुर]] | १,५०७ | १५७,९२३ | [http://www.ddcbhojpur.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190918094712/http://ddcbhojpur.gov.np/ |date=2019-09-18 }} |- |२ |[[धनकुटा जिल्ला]] || [[धनकुटा नगरपालिका|धनकुटा]] || ८९१|| १५०,५९९ | [http://www.ddcdhankuta.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200925162853/http://ddcdhankuta.gov.np/ |date=2020-09-25 }} |- |३ |[[इलाम जिल्ला]] || [[इलाम नगरपालिका|इलाम]] || १,७०३ || २७९,५३४ ||[http://www.ddcilam.gov.np]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- |४ |[[झापा जिल्ला]] || [[चन्द्रगढी]]|| १,६०६ || ९९८,०५४ ||[http://www.ddcjhapa.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180130110423/http://ddcjhapa.gov.np/ |date=2018-01-30 }} |- |५ |[[खोटाङ जिल्ला]] || [[दिक्तेल रुपाकोट मझुवागढी नगरपालिका|दिक्तेल]] || १,५९१ || १७५,२९८ ||[http://www.ddckhotang.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190922212136/http://ddckhotang.gov.np/ |date=2019-09-22 }} |- |६ |[[मोरङ जिल्ला]] || [[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]] || १,८५५ || '''१,१४८,१५६'''||[http://www.ddcmorang.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200918064452/http://ddcmorang.gov.np/ |date=2020-09-18 }} |- |७ |[[ओखलढुङ्गा जिल्ला]] || [[ओखलढुङ्गा, ओखलढुङ्गा|ओखलढुङ्गा]]|| १,०७४ || १३९,५५२ ||[http://www.ddcokhaldhunga.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181018152559/http://www.ddcokhaldhunga.gov.np/ |date=2018-10-18 }} |- |८ |[[पाँचथर जिल्ला]] || [[फिदिम नगरपालिका|फिदिम]] || १,२४१ || १७२,४०० ||[http://www.ddcpanchthar.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180131165127/http://www.ddcpanchthar.gov.np/ |date=2018-01-31 }} |- |९ |[[सङ्खुवासभा जिल्ला]] || [[खाँदबारी नगरपालिका|खाँदबारी]] || ३,४८० || १५८,०४१ ||[http://www.ddcsankhuwasabha.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150530025844/http://ddcsankhuwasabha.gov.np/ |date=2015-05-30 }} |- |१० |[[सोलुखुम्बु जिल्ला]] || [[सल्लेरी, सोलुखुम्बु|सल्लेरी]]|| ३,३१२ || १०४,८५१ ||[http://www.ddcsolukhumbu.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190909174505/http://ddcsolukhumbu.gov.np/ |date=2019-09-09 }} |- |११ |[[सुनसरी जिल्ला]] || [[इनरुवा नगरपालिका|इनरुवा]] || १,२५७ || ९२६,९६२ ||[http://www.ddcsunsari.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190921085231/http://ddcsunsari.gov.np/ |date=2019-09-21 }} |- |१२ |[[ताप्लेजुङ जिल्ला]] || [[फुङलिङ नगरपालिका|फुङलिङ]] || ३,६४६ || १२०,५९० ||[http://www.ddctaplejung.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190918065504/http://ddctaplejung.gov.np/ |date=2019-09-18 }} |- |१३ |[[तेह्रथुम जिल्ला]] || [[म्याङलुङ नगरपालिका|म्याङलुङ]] || ६७९ || '''८८,७३१'''||[http://www.ddctehrathum.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180130095926/http://ddctehrathum.gov.np/ |date=2018-01-30 }} |- |१४ |[[उदयपुर जिल्ला]] || [[गाईघाट]]|| २,०६३ || ३४०,७२१ ||[http://www.ddcudayapur.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180130074236/http://www.ddcudayapur.gov.np/ |date=2018-01-30 }} |- ! ![[कोशी प्रदेश]] ![[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]] !२५,९०५&nbsp;किमी^२ !४,९६१,४१२ ![https://web.archive.org/web/20241007093316/https://www.p1.gov.np/] |} === मधेश प्रदेश === {{Madhesh Province districts labelled map}} {| class="wikitable sortable |+ मधेश प्रदेशका जिल्लाहरू |- style="text-align:center;" !क्रम ! जिल्लाहरू ! सदरमुकाम ! क्षेत्रफल (किमी^२) ! जनसङ्ख्या (वि.सं २०७८)<ref name="cbs" /> ! आधिकारिक वेबसाइट |- |१ | [[पर्सा जिल्ला]] | [[वीरगन्ज महानगरपालिका|वीरगन्ज]] | align=right | १,३५३ | align=right | ६५४,४७१ | [http://www.ddcparsa.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180208211700/http://www.ddcparsa.gov.np/ |date=2018-02-08 }} |- |२ | [[बारा जिल्ला]] | [[कलैया उपमहानगरपालिका|कलैया]] | align=right | १,१९० | align=right | ७६३,१३७ | [http://www.ddcbara.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922014615/http://ddcbara.gov.np/ |date=2020-09-22 }} |- |३ | [[रौतहट जिल्ला]] | [[गौर नगरपालिका|गौर]] | align=right | १,१२६ | align=right | ८१३,५७३ | [http://www.ddcrautahat.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200921180014/http://ddcrautahat.gov.np/ |date=2020-09-21 }} |- |४ | [[सर्लाही जिल्ला]] | [[मलंगवा नगरपालिका|मलङ्गवा]] | align=right | १,२५९ | align=right | ८६२,४७० | [http://www.ddcsarlahi.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180607113914/http://www.ddcsarlahi.gov.np/ |date=2018-06-07 }} |- |५ | [[धनुषा जिल्ला]] | [[जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका|जनकपुर]] | align=right | १,१८० | align=right | ८६७,७४७ | [http://www.ddcdhanusha.gov.np]{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- |६ | [[सिराहा जिल्ला]] | [[सिराहा नगरपालिका|सिराहा]] | align=right | १,१८८ | align=right | ७३९,९५३ | [https://web.archive.org/web/20200609030358/http://dccsiraha.gov.np//] |- |७ | [[महोत्तरी जिल्ला]] | [[जलेश्वर नगरपालिका|जलेश्वर]] | align=right | १,००२ | align=right | ७०६,९९४ | [http://www.ddcmahottari.gov.np]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- |८ | [[सप्तरी जिल्ला]] | [[राजविराज नगरपालिका|राजविराज]] | align=right | १,३६३ | align=right | ७०६,२५५ | [http://www.ddcsaptari.gov.np] |- ! ![[मधेश प्रदेश]] !'''[[जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका|जनकपुर]]''' !'''९,६६१&nbsp;किमी^२''' !'''६,११४,६००''' ![http://p2.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180428081745/http://p2.gov.np/ |date=2018-04-28 }} |} === बागमती प्रदेश === {{Bagmati Pradesh districts labelled map}} {| class="wikitable sortable |+बागमती प्रदेशका जिल्लाहरू |- style="text-align:center;" !क्रम ! जिल्लाहरू ! सदरमुकाम ! क्षेत्रफल (किमी^२) ! जनसङ्ख्या (वि.सं २०७८)<ref name="cbs" /> ! आधिकारिक वेबसाइट |- |१ | [[सिन्धुली जिल्ला]] | [[सिन्धुलीमाढी]] | align=right | २,४९१ | align=right | ३००,०२६ | [http://www.ddcsindhuli.gov.np]{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- |२ | [[रामेछाप जिल्ला]] | [[मन्थली नगरपालिका|मन्थली]] | align=right | १,५४६ | align=right | १७०,३०२ | [http://www.ddcramechhap.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200918201811/http://ddcramechhap.gov.np/ |date=2020-09-18 }} |- |३ | [[दोलखा जिल्ला]] | [[भीमेश्वर नगरपालिका|भीमेश्वर]] | align=right | २,१९१ | align=right | १७२,७६७ | [http://www.ddcdolakha.gov.np]{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- |४ | [[भक्तपुर जिल्ला]] | [[भक्तपुर नगरपालिका|भक्तपुर]] | align=right | ११९ | align=right | ४३२,१३२ | [http://www.ddcbhaktapur.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160416102720/http://ddcbhaktapur.gov.np/ |date=2016-04-16 }} |- |५ | [[धादिङ जिल्ला]] | [[धादिङवेशी]] | align=right | १,९२६ | align=right | ३२५,७१० | [http://www.ddcdhading.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200804195727/http://ddcdhading.gov.np/ |date=2020-08-04 }} |- |६ | [[काठमाडौँ जिल्ला]] | [[काठमाडौँ]] | align=right | ३९५ | align=right | २,०४१,५८७ | [http://www.ddcktm.gov.np] |- |७ | [[काभ्रेपलाञ्चोक जिल्ला|काभ्रेपलान्चोक जिल्ला]] | [[धुलिखेल नगरपालिका|धुलिखेल]] | align=right | १,३९६ | align=right | ३६४,०३९ | [http://www.ddckavre.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200810221028/http://ddckavre.gov.np/ |date=2020-08-10 }} |- |८ | [[ललितपुर जिल्ला]] | [[ललितपुर महानगरपालिका|ललितपुर]] | align=right | ३८५ | align=right | ५५१,६६७ | [http://www.ddclalitpur.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200804061758/http://ddclalitpur.gov.np/ |date=2020-08-04 }} |- |९ | [[नुवाकोट जिल्ला]] | [[विदुर नगरपालिका|विदुर]] | align=right | १,१२१ | align=right | २६३,३९१ | [http://www.ddcnuwakot.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190926074101/http://ddcnuwakot.gov.np/ |date=2019-09-26 }} |- |१० | [[रसुवा जिल्ला]] | [[धुन्चे]] | align=right | १,५४४ | align=right | ४६,६८९ | [http://www.ddcrasuwa.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922194956/http://ddcrasuwa.gov.np/ |date=2020-09-22 }} |- |११ | [[सिन्धुपाल्चोक जिल्ला]] | [[चौतारा साँगाचोकगढी नगरपालिका|चौतारा]] | align=right | २,५४२ | align=right | २६२,६२४ | [http://www.ddcsindhupalchowk.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200919034752/http://ddcsindhupalchowk.gov.np/ |date=2020-09-19 }} |- |१२ | [[चितवन जिल्ला]] | [[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]] | align=right | २,२१८ | align=right | ७१९,८५९ | [http://www.ddcchitwan.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150404025227/http://www.ddcchitwan.gov.np/ |date=2015-04-04 }} |- |१३ | [[मकवानपुर जिल्ला]] | [[हेटौँडा उपमहानगरपालिका|हेटौँडा]] | align=right | २,४२६ | align=right | ४६६,०७३ | [http://www.ddcmakwanpur.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200814204352/http://ddcmakwanpur.gov.np/ |date=2020-08-14 }} |- ! ![[बागमती प्रदेश]] !'''[[हेटौँडा उपमहानगरपालिका|हेटौँडा]]''' !'''२०,३००&nbsp;किमी^२''' !'''६,११६,८६६''' ! [http://p3.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241105052423/http://p3.gov.np/ |date=2024-11-05 }} |} === गण्डकी प्रदेश=== {{Gandaki Pradesh districts labelled map}} {| class="wikitable sortable |+गण्डकी प्रदेशका जिल्लाहरू |- style="text-align:center;" !क्रम ! जिल्लाहरू ! सदरमुकाम ! क्षेत्रफल (किमी^२) ! जनसङ्ख्या (वि.सं २०७८)<ref name="cbs" /> ! आधिकारिक वेबसाइट |- |१ | [[बागलुङ जिल्ला]] | [[बागलुङ नगरपालिका|बागलुङ]] | align=right | १,७८४ | align=right | २४९,२११ | [http://www.ddcbaglung.gov.np] |- |२ | [[गोरखा जिल्ला]] | [[गोरखा नगरपालिका|गोरखा]] | align=right | ३,६११ | align=right | २५१,१२७ | [http://www.ddcgorkha.gov.np]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- |३ | [[कास्की जिल्ला]] | [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]] | align=right | २,११७ | align=right | ६११,१५१ | [http://www.ddckaski.gov.np]{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- |४ | [[लमजुङ जिल्ला]] | [[बेसीसहर नगरपालिका|बेसीसहर]] | align=right | १,६९२ | align=right | १५५,८५२ | [http://www.ddclamjung.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200811082802/http://ddclamjung.gov.np/ |date=2020-08-11 }} |- |५ | [[मनाङ जिल्ला]] | [[चामे]] | align=right | २,२४६ | align=right | ५,६५८ | [http://www.ddcmanang.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200814220710/http://ddcmanang.gov.np/ |date=2020-08-14 }} |- |६ | [[मुस्ताङ जिल्ला]] | [[जोमसोम]] | align=right | ३,५७३ | align=right | १४,४५२ | [http://www.ddcmustang.gov.np] |- |७ | [[म्याग्दी जिल्ला]] | [[बेनी नगरपालिका|बेनी]] | align=right | २,२९७ | align=right | ११७,१३३ | [http://www.ddcmyagdi.gov.np]{{Dead link|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- |८ | [[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) जिल्ला]] | [[कावासोती नगरपालिका|कावासोती]] | align=right | १,३७१ | align=right | ३७८,१७९ | [https://dccnawalparasieast.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241101215359/https://dccnawalparasieast.gov.np/ |date=2024-11-01 }} |- |९ | [[पर्वत जिल्ला]] | [[कुश्मा नगरपालिका|कुश्मा]] | align=right | ४९४ | align=right | १३१,८८७ | [http://www.ddcparbat.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200920103115/http://ddcparbat.gov.np/ |date=2020-09-20 }} |- |१० | [[स्याङ्जा जिल्ला]] | [[पुतलीबजार नगरपालिका|पुतलीबजार]] | align=right | १,१६४ | align=right | २५३,१२४ | [http://www.ddcsyangja.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190404074107/http://ddcsyangja.gov.np/ |date=2019-04-04 }} |- |११ | [[तनहुँ जिल्ला]] | [[दमौली]] | align=right | १,५४६ | align=right | ३२१,१५३ | [http://www.ddctanahun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161126024652/http://ddctanahun.gov.np/ |date=2016-11-26 }} |- ! ! '''[[गण्डकी प्रदेश]]''' !'''[[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]]''' !'''''२१,७९३'''&nbsp;किमी^२'' !'''२,४६६,४२७''' ! [http://gandaki.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241104171939/https://gandaki.gov.np/ |date=2024-11-04 }} |} === लुम्बिनी प्रदेश === {{Lumbini Province districts labelled map}} {| class="wikitable sortable |+लुम्बिनी प्रदेशका जिल्लाहरू |- style="text-align:center;" !क्रम ! जिल्ला ! सदरमुकाम ! क्षेत्रफल (किमी^२।) ! जनसङ्ख्या (वि.सं २०७८)<ref name="cbs" /> ! आधिकारिक वेबसाइट |- |१ | [[कपिलवस्तु जिल्ला]] | [[कपिलवस्तु नगरपालिका|तौलिहवा]] | align=right | १,७३८ | align=right | ६,८२,९६१ | [http://www.ddckapilvastu.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200921151728/http://ddckapilvastu.gov.np/ |date=2020-09-21 }} |- |२ | [[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) जिल्ला]] | [[परासी]] | align=right | ''७९२'' | align=right | ३,८६,८६८ | [http://www.dccnawalparasiwest.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241106163850/https://dccnawalparasiwest.gov.np/ |date=2024-11-06 }} |- |३ | [[रुपन्देही जिल्ला]] | [[सिद्धार्थनगर नगरपालिका|सिद्धार्थनगर]] | align=right | १,३६० | align=right | ११,२१,९५७ | [http://www.ddcrupandehi.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200810060843/http://ddcrupandehi.gov.np/ |date=2020-08-10 }} |- |४ | [[अर्घाखाँची जिल्ला]] | [[सन्धिखर्क नगरपालिका|सन्धिखर्क]] | align=right | १,१९३ | align=right | १,७७,०८६ | [http://www.ddcarghakhanchi.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170803031519/http://ddcarghakhanchi.gov.np/ |date=2017-08-03 }} |- |५ | [[गुल्मी जिल्ला]] | [[तम्घास]] | align=right | १,१४९ | align=right | २,४६,४९४ | [http://www.ddcgulmi.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200811013239/http://ddcgulmi.gov.np/ |date=2020-08-11 }} |- |६ | [[पाल्पा जिल्ला]] | [[तानसेन नगरपालिका|तानसेन]] | align=right | १,३७३ | align=right | २,४५,०२७ | [http://www.ddcpalpa.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200815045750/http://ddcpalpa.gov.np/ |date=2020-08-15 }} |- |७ | [[दाङ जिल्ला]] | [[घोराही उपमहानगरपालिका|घोराही]] | align=right | २,९५५ | align=right | ६,७४,९९३ | [http://www.ddcdang.gov.np]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- |८ | [[प्युठान जिल्ला]] | [[प्युठान नगरपालिका|प्युठान]] | align=right | १,३०९ | align=right | २,३२,०१९ | [http://www.ddcpyuthan.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200919045851/http://ddcpyuthan.gov.np/ |date=2020-09-19 }} |- |९ | [[रोल्पा जिल्ला]] | [[लिवाङ, रोल्पा|लिवाङ]] | align=right | १,८७९ | align=right | २,२४,५०६ | [http://www.ddcrolpa.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200920230302/http://ddcrolpa.gov.np/ |date=2020-09-20 }} |- |१० | [[पूर्वी रुकुम जिल्ला]] | [[रुकुमकोट]] | align=right | १,१६१ | align=right | ५६,७८६ | [http://www.ddcrukum.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201012142418/http://ddcrukum.gov.np/ |date=2020-10-12 }} |- |११ | [[बाँके जिल्ला]] | [[नेपालगन्ज उपमहानगरपालिका|नेपालगन्ज]] | align=right | २,३३७ | align=right | ६,०३,१९४ | [http://www.ddcbanke.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200921022245/http://ddcbanke.gov.np/ |date=2020-09-21 }} |- |१२ | [[बर्दिया जिल्ला]] | [[गुलरिया नगरपालिका|गुलरिया]] | align=right | २,०२५ | align=right | ४,५९,९०० | [http://www.ddcbardiya.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161022113101/http://ddcbardiya.gov.np/ |date=2016-10-22 }} |- ! ! '''[[लुम्बिनी प्रदेश]]''' !'''[[देउखुरी]]''' !'''१९,२७१&nbsp;किमी^२''' !'''५,१२२,०७८''' ! [https://web.archive.org/web/20260827225441/https://dccdang.gov.np/] |} === कर्णाली प्रदेश === {{Karnali Pradesh districts labelled map}} {| class="wikitable sortable |+कर्णाली प्रदेशका जिल्लाहरू |- style="text-align:center;" !क्रम ! जिल्लाहरू ! सदरमुकाम ! क्षेत्रफल (किमी^२) ! जनसङ्ख्या (वि.सं २०७८)<ref name="cbs" /> ! आधिकारिक वेबसाइट |- |१ | [[पश्चिम रुकुम जिल्ला]] | [[मुसिकोट नगरपालिका, पश्चिम रुकुम|मुसिकोट]] | align=right | १,७१६ | align=right | १६६,७४० | [http://www.ddcrukum.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201012142418/http://ddcrukum.gov.np/ |date=2020-10-12 }} |- |२ | [[सल्यान जिल्ला]] | [[खलङ्गा, सल्यान|खलङ्गा]] | align=right | १,४६२ | align=right | २३८,५१५ | [http://www.ddcsalyan.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170824074346/http://www.ddcsalyan.gov.np/ |date=2017-08-24 }} |- |३ | [[डोल्पा जिल्ला]] | [[दुनै]] | align=right | ७,८८९ | align=right | ४२,७७४ | [http://www.ddcdolpa.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200810101025/http://ddcdolpa.gov.np/ |date=2020-08-10 }} |- |४ | [[हुम्ला जिल्ला]] | [[सिमीकोट|सिमिकोट]] | align=right | ५,६५५ | align=right | ५५,३९४ | [http://www.ddchumla.gov.np] |- |५ | [[जुम्ला जिल्ला]] | [[खलङ्गा, जुम्ला|खलङ्गा]] | align=right | २,५३१ | align=right | ११८,३४९ | [http://www.ddcjumla.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200920000938/http://ddcjumla.gov.np/ |date=2020-09-20 }} |- |६ | [[कालिकोट जिल्ला]] | [[मान्म]] | align=right | १,७४१ | align=right | १४५,२९२ | [http://www.ddckalikot.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200811074729/http://ddckalikot.gov.np/ |date=2020-08-11 }} |- |७ | [[मुगु जिल्ला]] | [[गमगढी]] | align=right | ३,५३५ | align=right | ६४,५४९ | [http://www.ddcmugu.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200923113358/http://ddcmugu.gov.np/ |date=2020-09-23 }} |- |८ | [[सुर्खेत जिल्ला]] | [[वीरेन्द्रनगर नगरपालिका|वीरेन्द्रनगर]] | align=right | २,४५१ | align=right | ४१५,१२६ | [http://www.ddcsurkhet.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200924143807/http://ddcsurkhet.gov.np/ |date=2020-09-24 }} |- |९ | [[दैलेख जिल्ला]] | [[नारायण नगरपालिका|नारायण]] | align=right | १,५०२ | align=right | २५२,३१३ | [http://www.ddcdailekh.gov.np]{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- |१० | [[जाजरकोट जिल्ला]] | [[खलङ्गा, जाजरकोट|खलङ्गा]] | align=right | २,२३० | align=right | १८९,३६० | [http://www.ddcjajarkot.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922141119/http://ddcjajarkot.gov.np/ |date=2020-09-22 }} |- ! ! '''[[कर्णाली प्रदेश]]''' !'''[[वीरेन्द्रनगर नगरपालिका|वीरेन्द्रनगर]]''' !'''३०,७१२&nbsp;किमी^२''' !'''१,६८८,४१२''' ! [http://karnali.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241007110151/http://www.karnali.gov.np/ |date=2024-10-07 }} |} === सुदूरपश्चिम प्रदेश === {{Sudurpashchim Province districts labelled map}} {| class="wikitable sortable |+सुदूरपश्चिम प्रदेशका जिल्लाहरू |- style="text-align:center;" !क्रम ! जिल्ला ! सदरमुकाम ! क्षेत्रफल (किमी^२) ! जनसङ्ख्या (वि.सं २०७८)<ref name="cbs" /> ! आधिकारिक वेबसाइट |- |१ | [[कैलाली जिल्ला]] | [[धनगढी उपमहानगरपालिका|धनगढी]] | align=right | ३,२३५ | align=right | ९०४,६६६ | [http://www.ddckailali.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200305144742/http://ddckailali.gov.np/ |date=2020-03-05 }} |- |२ | [[अछाम जिल्ला]] | [[मङ्गलसेन नगरपालिका|मङ्गलसेन]] | align=right | १,६८० | align=right | २२८,८५२ | [http://www.ddcachham.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140516192014/http://ddcachham.gov.np/ |date=2014-05-16 }} |- |३ | [[डोटी जिल्ला]] | [[दिपायल सिलगढी नगरपालिका|दिपायल सिलगढी]] | align=right | २,०२५ | align=right | २०४,८३१ | [http://www.ddcdoti.gov.np]{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- |४ | [[बझाङ जिल्ला]] | [[चैनपुर, बझाङ|चैनपुर]] | align=right | ३,४२२ | align=right | १८९,०८५ | [http://www.ddcbajhang.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200811022444/http://ddcbajhang.gov.np/ |date=2020-08-11 }} |- |५ | [[बाजुरा जिल्ला]] | [[मार्तडी]] | align=right | २,१८८ | align=right | १३८,५२३ | [http://www.ddcbajura.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200918110538/http://ddcbajura.gov.np/ |date=2020-09-18 }} |- |६ | [[कञ्चनपुर जिल्ला]] | [[भीमदत्त नगरपालिका|भीमदत्त]] | align=right | १,६१० | align=right | ५१३,७५७ | [http://www.ddckanchanpur.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200925012630/http://ddckanchanpur.gov.np/ |date=2020-09-25 }} |- |७ | [[डडेल्धुरा जिल्ला|डडेलधुरा जिल्ला]] | [[अमरगढी नगरपालिका|अमरगढी]] | align=right | १,५३८ | align=right | १३९,६०२ | [http://www.ddcdadeldhura.gov.np]{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- |८ | [[बैतडी जिल्ला]] | [[दशरथचन्द नगरपालिका|दशरथचन्द]] | align=right | १,५१९ | align=right | २४२,१५७ |[http://ddcbaitadi.gov.np/en] |- |९ |[[दार्चुला जिल्ला]] |[[खलङ्गा, दार्चुला|खलङ्गा]] | align=right | २,३२२ | align=right | १३३,३१० |[http://www.ddcdarchula.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200921133719/http://ddcdarchula.gov.np/ |date=2020-09-21 }} |- ! !'''[[सुदूरपश्चिम प्रदेश]]''' !'''[[गोदावरी नगरपालिका, कैलाली|गोदावरी]]''' !'''१९,५३९&nbsp;किमी^२''' !'''५१५,०६९''' ![http://p7.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240723060141/https://p7.gov.np/ |date=2024-07-23 }} |} == यो पनि हेर्नुहोस् == * [[नेपालका प्रदेशहरू]] * [[नेपालका विकास क्षेत्रहरू]] (साविकको) * [[नेपालका अञ्चलहरू]] (साविकको) * [[नेपालका गाउँ विकास समितिहरूको सूची]] (साविकको) * [[जिल्ला समन्वय समिति (नेपाल)|जिल्ला समन्वय समिति]] * [[नेपालका नगर प्रमुखहरूको सूची]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{Commons category}} * [https://www.nelomasi.com.np/2021/06/list-of-provinces-and-districts-in-nepal.html नेपालका प्रदेश तथा जिल्लाहरूको सूची] {{नेपालका जिल्लाहरू}} [[श्रेणी:नेपालको प्रशासनिक विभाजन]] [[श्रेणी:नेपालका जिल्लाहरू| ]] gllz9kesi9qhnftjd37xvhzlk8hr55c 0 5206 1395810 1392430 2026-11-12T05:26:20Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395810 wikitext text/x-wiki [[File:Bajrabarahi Temple Chapagaun Jharuwabasi Godawari Municipility Lalitpur Nepal Rajesh Dhungana (6).jpg|thumb|बज्रवाराहीको मन्दिर]] '''बज्रवाराहीको मन्दिर''' [[ललितपुर जिल्ला]]को [[गोदावरी नगरपालिका, ललितपुर|गोदावरी नगरपालिका]]को चापागाउँ र झरुवावासीको सिमानामा रहेको घना जंगलमा अवस्थित छ ।<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/57074-57074 |title=ललितपुरको बज्रबाराही मन्दिरमा चित्रकला प्रदर्शनी |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-01-02}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://shilapatra.com/detail/24820/ |title=बज्रबाराही देवीको जात्रा स्थगित |website=शिलापत्र |language=नेपाली |accessdate=2022-01-02}}</ref> बज्रवाराहीको मन्दिर नेपालको एक शक्तिपीठको रूपमा प्रख्यात छ। तान्त्रिक विधिबाट गुभाजुहरूबाट नित्य पूजा गरिने यस मन्दिरमा अष्टमातृकासहित बज्रवाराहीको शिलाको मूर्ति छ।<ref>{{Cite web |url=https://darpandainik.com/2020/1/12294 |title=किन राखिएन बज्रबाराही मन्दिरमा गजुर ? यस्तो छ किंवदन्ती |website=दर्पण दैनिक |language=नेपाली |accessdate=2022-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220102161718/https://darpandainik.com/2020/1/12294 |archive-date=2022-01-02 }}</ref> दुर्गाकवचमा वाराही देवीको चर्चा विभिन्न ठाउँमा गरिएको हुनाले पनि बज्रवाराही उपासनाको ठूलो महत्व रहेको यहाँका पूजारी बताउँछन्।<ref>{{Cite web |url=https://pahilopost.com/content/20210419193232.html |title=चोरी भएको ५२ वर्ष पछि चापागाउँ फर्कियो बज्रबाराही माईको मूर्ति |website=पहिलो पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-01-02}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://gorkhapatraonline.com/society/2019-10-07-2383 |title=वज्रवाराहीमा भक्तजनको भीड |website=गोरखापत्र |language=नेपाली |accessdate=2022-01-02}}</ref> ==मन्दिर बनावट== [[छाने शैली|प्यागोडा]] शैलीको यो मन्दिरको छाना तामाको बनेको छ । यस मन्दिरमा गजुर छैन् । अष्ट मातृका, गणेश, भैरव र कुमारका मूर्तिहरू पनि मूर्तिको दाहिने र देब्रेपट्टि राखिएका छन्। यो मन्दिरको कलात्मक शैलीमा निर्माण गरिएको छ। यो मौलिक कलाकृति संग सजिएको छ । यस मन्दिर परिसरमा धेरै देवी-देवताका मूर्तिहरू पनि रहेका छन्।<ref>{{Cite web |url=https://muluktimes.com.np/2024/04/03/11257/ |title=बज्रबाराही मन्दिर: चापागाउँ । ललितपुर |website=मुकुल टाईम्स |language=नेपाली |accessdate=2024-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240403033510/https://muluktimes.com.np/2024/04/03/11257/ |archive-date=2024-04-03 }}</ref> ==इतिहास== यस मन्दिरको स्थापना उपत्यकामा बज्रयाण सम्प्रदायको बढी प्रभाव परेको बेला भएको अनुमान गरिएको छ। अर्थात् नवौंदेखि बाह्रौं शताब्दीसम्म बज्रयाणी देवतालाई नारी शक्तिका रूपमा पुजिन्थ्यो। वंशावली अनुसार मन्दिर श्री निवास मल्लले वि.सं. ७८६ मा बनाएका थिए भने विष्णु मल्लले वि.सं. ८२५ मा मन्दिरको पुनरुत्थान गरेका थिए । यस मन्दिरमा चैत्र शुक्ल पूर्णिमाका दिन घरको आँगनबाट मण्डपमा बज्रबाराही देवीको विशेष पूजा गरी खाटमा राखिन्छ ।<ref>{{Cite web |url=https://muluktimes.com.np/2024/04/03/11257/ |title=बज्रबाराही मन्दिर: चापागाउँ । ललितपुर |website=मुकुल टाईम्स |language=नेपाली |accessdate=2024-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240403033510/https://muluktimes.com.np/2024/04/03/11257/ |archive-date=2024-04-03 }}</ref> ==तरस्विरहरू== <gallery> File:Chhatra2.jpg|thumb|बज्रबाराही मन्दिरमा रहेको छत्र File:Kalash2.jpg|thumb|बज्रबाराही मन्दिरमा रहेको कलस File:Pundarik1.jpg|thumb|बज्रबाराही मन्दिरमा रहेको पुण्डरिक File:Shankha2.jpg|thumb|बज्रबाराही मन्दिरमा रहेको शंख File:Shribatsa.jpg|thumb|बज्रबाराही मन्दिरमा रहेको श्रीवत्स </gallery> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} ==यो पनि हेर्नुहोस्== *[[देवी]] *[[शक्तिपीठ]] {{काठमाडौं उपत्यकाका मन्दिरहरू}} [[श्रेणी:काठमाडौं उपत्यकाका मन्दिरहरू]] [[श्रेणी:नेपालका मन्दिरहरू]] ssces02j6e080tjvtvuvfaa67hwhdsd 0 5967 1395744 1394930 2026-11-12T01:04:54Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395744 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info --> |official_name = जनकपुरधाम |other_name = जनकपुर |native_name = |nickname = |settlement_type = [[उपमहानगरपालिका]]<br/>[[मुख्यालय|सदरमुकाम]]<br/>[[राजधानी|प्रादेशिक राजधानी]]<ref name="राजधानी">{{cite news |title=प्रदेश राजधानी सम्बन्धमा |url=https://ocmcm.p2.gov.np/sites/ocmcm/files/2022-01/pradesh%20ko%20rajdhani.pdf |date=वि.सं. २०७८ माघ ३ |accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन १६ |agency=मधेश प्रदेश सरकार |language=नेपाली |publisher=प्रदेश राजपत्र |archive-url=https://web.archive.org/web/20220228155413/https://ocmcm.p2.gov.np/sites/ocmcm/files/2022-01/pradesh%20ko%20rajdhani.pdf |archive-date=2022-02-28 }}</ref> |motto = |named_for = [[जनक]]<ref>{{Cite web |url=https://www.nagariktimes.com/2018/03/36153/ |title=जनकपुरको प्राचिन चिनारी : दरबार थियो अहिलेको जानकी मन्दिर |website=नागरिक टाइम्स |language=नेपाली |accessdate=2022-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220228155411/https://www.nagariktimes.com/2018/03/36153/ |archive-date=2022-02-28 }}</ref> <!-- images and maps --> |image_skyline = Fish-eye view of Janaki Temple.jpg |image_caption = जनकपुरधाम उपमहानगरपालिकामा अवस्थित जानकी मन्दिर |image_size = 300 |image_seal = <!-- images and maps --> | image_map = | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = धनुषा जिल्ला#Nepal Madhesh Province#Nepal | pushpin_label_position= bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = नक्सामा जनकपुरधामको अवस्थिति <!-- Location --> |coordinates = {{coord|26|43|43|N|85|55|30|E|type:city_region:NP|display=inline,title}}<!-- Location --> |subdivision_type = देश |subdivision_name = {{Flag|नेपाल}} |subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] |subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] |subdivision_type2 = जिल्ला |subdivision_name2 = [[धनुषा जिल्ला]] <!-- Politics --> |government_footnotes = |government_type = |leader_title = [[नगरप्रमुख|मेयर]] |leader_name = मनोज कुमार साह<ref>{{Cite web |last=सन्तोष सिंह, |first=श्यामसुन्दर शशी |title=कांग्रेस छाडेर स्वतन्त्र उम्मेदवारी दिएका मनोजकुमार साह बने जनकपुरको मेयर |url=https://ekantipur.com/local-elections-2022/2022/05/23/165331361008032335.html |access-date=2024-08-22 |website=कान्तिपुर |language=नेपाली}}</ref> ([[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]]) |leader_title1 = [[उपप्रमुख|उप मेयर]] |leader_name1 = किशोरी साह ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) |established_title = नगरपालिका |established_date = वि.सं. २०१७ जेठ १३<ref name="नगर">{{cite news |title=नेपाल राज्य नगरपालिका ऐन जनकपुरधाममा लागु गर्ने |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book?ref=1448 |date=वि.सं. २०१७ आषाढ १७ |accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन १६ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |page=१ |publisher=नेपाल राजपत्र |archive-url=https://web.archive.org/web/20220228032026/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book?ref=1448 |archive-date=2022-02-28}}</ref> |established_title1 = सम्मिलित क्षेत्र |established_date1 = जनकपुरधाम |established_title2 = उपमहानगरपालिका |established_date2 = वि.सं. २०७१ पुस २८<ref name="उपमहानगर">{{cite news |title=शंखरापुर लगायत बिभिन्न नगरपालिका घोषणा |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634 |date=वि.सं. २०७१ पुस २८ |accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन ७ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |page=६३ |publisher=नेपाल राजपत्र |archive-url=https://web.archive.org/web/20200108203805/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634 |archive-date=2020-01-08}}</ref> |established_title3 = सम्मिलित ([[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]) |established_date3 = [[लोहना]], [[प्रखे महुवा]], [[बेगा शिवपुर|बेंगाशिवपुर]], [[बसविटिट]], [[कुर्था]], [[देवपुरा रूपैठा]], [[बिन्धी]], [[बसहिया]], [[गोपालपुर]] र [[कनकपट्टी]] |established_title4 = सम्मिलित ([[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]) |established_date4 = [[कनकपट्टी]], [[अन्दुपट्टी]] (६-९), [[मानसिंहपट्टी]] (१-५) र [[गोपालपुर]] (१-२) |established_title5 = सम्मिलित मिति |established_date5 = वि.सं. २०७४ जेठ ११<ref name="निर्णय">{{cite news|title=स्थानीय तह थप गरेको |url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/22/Local_units.pdf |date=वि.सं. २०७४ जेठ ११ |accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन १२ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |page=३२ |publisher=नेपाल राजपत्र}}</ref><ref name="राजपत्र">{{cite news |title=स्थानीय मन्त्रालयको सूचना |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=23047 |date=वि.सं. २०७४ भदौ ४ |accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन १२ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |page=१ |publisher=नेपाल राजपत्र |archive-url=https://web.archive.org/web/20220224045414/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=23047 |archive-date=2022-02-24}}</ref> <!-- Area --> |unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> |area_footnotes = |area_total_km2 = 91.97<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |area_total_sq_mi = <!-- Population --> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=17&municipality=15|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> |population_note = |population_total = १,९४,५५६ |population_density_km2 = auto |population_blank1_title = |population_blank2_title = <!-- General information --> |timezone = |utc_offset = |timezone_DST = |utc_offset_DST = |elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> |elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> |postal_code_type = |postal_code = ४५६०० |area_code = ०४१ |blank_name = |blank_info = |website = [http://www.janakpurmun.gov.np www.janakpurmun.gov.np] |footnotes = }} '''जनकपुरधाम'''<ref name="नामाकरण">{{cite news |title=जनकपुरको साट्टो जनकपुरधाम भन्ने नामाकरण गर्ने बारे |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book?ref=3742 |date=वि.सं. २०२३ भाद्र १३ |accessdate=वि.सं. २०८१ भाद्र ६ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |page=१ |publisher=नेपाल राजपत्र |archive-url=https://web.archive.org/web/20260426185219/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=3742 |archive-date=2026-04-26}}</ref> (पूर्व तथा हालसम्म चलनचलतीमा रहेको नाम: '''जनकपुर''')<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/14200 |title=राजधानी जनकपुर निश्चित, नामकरणमा फरक प्रस्ताव |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220228155651/https://www.himalkhabar.com/news/14200 |archive-date=2022-02-28}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://shilapatra.com/detail/75484/ |title=प्रदेश २ को नाम मधेस , राजधानी जनकपुर |website=शिलापत्र |language=नेपाली |accessdate=2022-02-28}}</ref> [[नेपाल]]को [[मधेश प्रदेश]]को [[धनुषा जिल्ला]]मा रहेको प्रादेशिक राजधानी<ref name="राजधानी"/>, जिल्ला सदरमुकाम<ref name="सदरमुकाम">{{cite news|url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=2685|title=नेपाल अधिराज्यलाई १४ अंचल, ७५ जिल्लामा विभाजित|date=वि.सं. २०१९ पौष २|accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९|publisher=नेपाल राजपत्र|agency=नेपाल सरकार|page=५|language=नेपाली|archive-url=https://web.archive.org/web/20220212024248/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=2685|archive-date=2022-02-12}}</ref> र एक उपमहानगरपालिका हो।<ref>{{Cite web |url=https://www.setopati.com/raajneeti/20816/ |title=थप ६१ नगरपालिका र सात उपमहानगरपालिका घोषणा, काठमाडौं र भक्तपुर गाविसरहित |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2022-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220129031640/https://www.setopati.com/raajneeti/20816/ |archive-date=2022-01-29 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.setopati.com/raajneeti/20840/ |title=दुई उपमहानगरपालिका हुने नेपालको एउटै जिल्ला सुनसरी |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2022-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220129031638/https://www.setopati.com/raajneeti/20840/ |archive-date=2022-01-29 }}</ref> धनुषा जिल्लाको पहिलो नगरपालिका रहेको यो नगरको नामकरण [[मिथिला|प्राचीन मिथिला]] क्षेत्रका राजा [[जनक]]को नामबाट भएको हो। यो सहर नेपालको राजधानी [[काठमाडौँ]]बाट ४५० कि.मि. को दुरीमा अवस्थित छ। नेपाल राज्य नगरपालिका ऐन, २००९ बमोजिम तत्कालिन श्री ५ को सरकारद्वारा वि.सं. २०१७ जेठ १३ गतेदेखि लागु हुने गरी जनकपुर नगरपालिकको गठन गरिएको थियो।<ref name="नगर"/> जनकपुरलाई तत्कालिन सरकार मन्त्रिपरिषदको विकास समितिले वि.सं. २०७१ साल मङ्सिर १६ गते गरेको निर्णय र वि.सं. २०७१ पुस २८ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार उपमहानगरपालिको लागि चाहिने आवश्यक प्रक्रिया पूरा भएपछि नगरपालिकाबाट उपमहानगरपालिका घोषणा गरिएको थियो। जनकपुरलाई उपमहानगरपालिका घोषित गर्दा यसमा [[कुर्था, धनुषा|कुर्था]], [[बसविटिट]], [[बिन्धी]], [[प्रको महुवा]], [[लोहना]], [[बेगा शिवपुर|बेंगाशिवपुर]], [[बसहिया]], [[देवपुरा रूपैठा]], [[लक्ष्मीपुरबगेवा]], [[गोपालपुर]] तथा [[कनकपट्टी]] गाउँ विकास समितिलाई समावेश गरेर यसलाई उपमहानगरपालिका घोषणा गरिएको हो।<ref name="उपमहानगर"/> [[सङ्घीयता|सङ्घीय शासन व्यवस्था]] लागू भएपछि देशमा स्थानीय तहको गठन भएसँगै वि.सं. २०७३ फागुन २२ गते नेपाल सरकारको निर्णय तथा वि.सं. २०७३ फागुन २७ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार यो नगरपालिकामा २ वटा गाउँ विकास समितिहरूको आंशिक भाग थपेर यसको क्षेत्र विस्तार गरेको थियो<ref>{{Cite web|url=https://www.setopati.com/chapa-bata/60472/|title=गाउँ र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति ?|website=सेतोपाटी|language=नेपाली|accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन ०७|archive-url=https://web.archive.org/web/20220219161531/https://www.setopati.com/chapa-bata/60472/|archive-date=2022-02-19}}</ref><ref name="जिल्ला समन्वय समिति">{{cite news|url=http://kantipur.ekantipur.com/news/2017-03-13/20170313191214.html|title=जिविस अब देखि जिल्ला समन्वय समिति|last=काफ्ले|first=प्रतिक्षा|date=वि.सं. २०७३ फाल्गुन ३०|accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन ०७|publisher=[[कान्तिपुर दैनिक|कान्तिपुर]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170506085135/http://kantipur.ekantipur.com/news/2017-03-13/20170313191214.html|archive-date=2017-05-06}}</ref><ref name="७४४ स्थानीय तह">{{cite news|url=http://setopati.com/raajneeti/64740/|title=स्थानीय निकाय भङ्ग, अधिकारसम्पन्न ७४४ स्थानीय तह क्रियाशील|date=वि.सं. २०७३ फाल्गुन ३०|accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन ०७|publisher=सेतोपाटी|ref=http://setopati.com/raajneeti/64740/|archive-url=https://web.archive.org/web/20170518193518/http://setopati.com/raajneeti/64740/|archive-date=2017-05-18}}</ref> तर राजनीतिक विवादका कारण सरकारले स्थानीय तहहरू पुनर्मूल्याङ्कन गरि वि.सं. २०७४ जेठ ८ गते गरेको निर्णय तथा वि.सं. २०७४ जेठ ११ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार थप गरिएका गाउँ विकास समितिहरूलाई खारेज गरि यस उपमहानगरपालिकामा [[कनकपट्टी]], [[अन्दुपट्टी]] (वडा नं. ६-९), [[मानसिंहपट्टी]] (वडा नं. १-५) र [[गोपालपुर]] (वडा नं. १-२) क्षेत्र कायम गरेर क्षेत्र विस्तार गरिएको थियो।<ref name="निर्णय"/><ref name="राजपत्र">{{cite news |title=स्थानीय मन्त्रालयको सूचना |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=23047 |date=वि.सं. २०७४ भदौ ४ |accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन १२ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |page=१ |publisher=नेपाल राजपत्र |archive-url=https://web.archive.org/web/20220224045414/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=23047 |archive-date=2022-02-24}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/ampnews/2017-08-11/20170811194121.html?fb_comment_id=1595989460475289_1595995193808049 |title=प्रदेश नम्बर २ मा ९ वटा स्थानीय तह थपिँदै, स्थानीय तहको संख्या ७५३ पुग्यो |website=कान्तिपुर समाचार |last=मिश्र |first=राजेश |language=नेपाली |accessdate=2022-02-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220224045412/https://ekantipur.com/ampnews/2017-08-11/20170811194121.html?fb_comment_id=1595989460475289_1595995193808049 |archive-date=2022-02-24 }}</ref> यहाँ नेपालको प्रसिद्ध [[जानकी मन्दिर]] रहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2017/07/612042 |title=नेपालको पहिचान, जनकपुर धाम ! (फोटो फिचर) |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-02-28}}</ref> जनकपुर [[हिन्दु धर्म|हिन्दू धर्म]]मा एक महत्त्वपूर्ण स्थल, [[मिथिला कला|मैथिली संस्कृति]]को केन्द्र तथा नेपालको एकमात्र रेल सुविधा भएको सहर भएकोले पर्यटनका लागि पनि महत्वपूर्ण मानिन्छ। वर्तमान समयमा यो उपमहानगरपालिकाको कुल क्षेत्रफल ९१.९७ वर्ग किलोमिटर रहेको छ भने नेपालको वि.सं. २०७८ को जनगणना अनुसार यहाँको कुल जनसङ्ख्या १,९४,५५६ रहेको छ। यो नगरपालिकालाई २५ वटा वडामा विभाजन गरिएको छ। ==नामकरण== [[मिथिला]]का राजा तथा नेपालको राष्ट्रिय विभूतिका रूपमा स्थापित [[जनक]]को नाउँकै आधारमा यसको नाम '''जनकपुर''' राखिएको हो।<ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/others/198377-1576293900.html |title=जनकदर्शनले दिएको मिथिला सम्पदा |last=नागरिक |website=नागरिक न्युज |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01}}</ref> प्राचीन कालदेखि वर्तमान समयसम्म यस नाममा कुनै परिवर्तन आएको छैन।<ref>{{Cite web |url=https://esamaad.com/mithila-and-maithili-prem-by-modi/ |title=राजा जनकक नगरी जनकपुर मे देखायल PM मोदीक मिथिला-मैथिली प्रेम |trans-title=राजा जनकको नगरी जनकपुरमा देखियो मोदीको मिथिला-मैथिली प्रेम|date=2018-05-13 |website=इसमाद |language=मैथिली |accessdate=2022-03-01}}</ref> == वडागत विवरण == [[जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका]]को वडा विभाजन, समावेश साविकका गाविसहरू, जनसङ्ख्या, क्षेत्रफल र जनघनत्वको विस्तृत विवरण निम्न तालिकामा दिइएको छ: {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ जनकपुरधाम उपमहानगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || ‍जनकपुर (१) || १०,२१४ || ०.७७ || १३२६४.९४ |- | २ || जनकपुर (२) || ६,२७८ || ०.४३ || १४६००.०० |- | ३ || जनकपुर (३) || १,७०५ || ०.०५ || ३४१००.०० |- | ४ || जनकपुर (४) || १८,२३४ || २.५४ || ७१७८.७४ |- | ५ || जनकपुर (५) || १,८२५ || ०.०२ || ९१२५०.०० |- | ६ || जनकपुर (६) || ३,२५४ || ०.२५ || १३०१६.०० |- | ७ || जनकपुर (७) || १०,९५६ || १.६९ || ६४८२.८४ |- | ८ || जनकपुर (८) || १३,९५१ || २.३९ || ५८३७.२४ |- | ९ || जनकपुर (९) || ७,२४९ || ०.९९ || ७३२२.२२ |- | १० || जनकपुर (१०) || ३,२१८ || ०.२ || १६०९०.०० |- | ११ || जनकपुर (११) || ५,२२५ || ०.१८ || २९०२७.७८ |- | १२ || जनकपुर (१२) || ७,८५९ || ३.५९ || २१८९.१४ |- | १३ || जनकपुर (१३) || ७,९९४ || ३.७६ || २१२६.०६ |- | १४ || जनकपुर (१४) || १०,६०७ || ३.११ || ३४१०.६१ |- | १५ || जनकपुर (१५) || ३,४१६ || १.४९ || २२९२.६२ |- | १६ || जनकपुर (१६) || ९,४८५ || ३.२४ || २९२७.४७ |- | १७ || [[मानसिंहपट्टी]] (१–५), [[अन्दुपट्टी]] (६–९) र [[कनकपट्टी]] || १०,१३६ || १०.४८ || ९६७.१८ |- | १८ || [[प्रको महुवा]] || ६,११४ || ६.४४ || ९४९.३८ |- | १९ || [[गोपालपुर]] (१-२) र [[बेगा शिवपुर]] || ११,०९३ || १३.२६ || ८३६.५८ |- | २० || [[देवपुरा रूपैठा]] || ८,९४४ || ८.४६ || १०५७.२१ |- | २१ || [[कुर्था, धनुषा|कुर्था]] || ८,५४७ || ७.९८ || १०७१.०५ |- | २२ || [[बसविटिट]] || ३,५०६ || ३.४५ || १०१६.२३ |- | २३ || [[बिन्धी]] || ८,९५४ || ४.७८ || १८७३.२२ |- | २४ || [[बसहिया]] || ८,४५४ || ६.५२ || १२९६.६३ |- | २५ || [[लोहना]] || ७,३३८ || ५.९८ || १२२७.०९ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''१,९४,५५६''' || '''९१.९७''' || '''२११५.४३''' |} == नगर प्रशासन इतिहास == नेपाल र भारतका हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको आस्थाको केन्द्रको रूपमा रहेको जनकपुरधामलाई तत्कालीन श्री ५ को सरकारले वि.सं. २०१७ जेठ १३ गते नगरपालिका क्षेत्र कायम गरेको थियो। यो नगरपालिका देशका पुराना नगरपालिकाहरू मध्येको एक हो। तत्कालिन राजा [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|महेन्द्र शाह]]ले वि.सं. २०१७ पुष २२ गते<ref>{{Cite web|url=https://annapurnapost.com/news/pnycaaytle-choddeko-ligesii-116096|title=पञ्‍चायतले छोडेको लिगेसी|website=अन्नपूर्ण पोस्ट|language=नेपाली|accessdate=2022-02-10}}</ref> नेपालमा [[पञ्चायती व्यवस्था]] लागु गरेपछि जनकपुर नगरपालिकाको नाम स्वतः परिवर्तन भई 'जनकपुर नगर पञ्चायत' भएको थियो।<ref>{{Cite book|url=https://ecommons.cornell.edu/bitstream/handle/1813/24342/189.pdf?sequence=1&isAllowed=y|title=सामाजिक शिक्षा पञ्चायत, कक्षा ८|publisher=जनक शिक्षा सामग्री केन्द्र|language=नेपाली|type=pdf|page=१५|accessdate=2022-02-10}}</ref><ref>{{Cite book|last=प्रधान|first=पुष्कर|url=https://books.google.com.np/books?id=wZHzAAAAMAAJ|title=Manual for Urban Rural Linkage and Rural Development Analysis|trans-title=शहरी ग्रामीण अन्तरसम्बन्ध र ग्रामीण विकास विश्लेषणको लागि पुस्तिका|date=2003|publisher=न्यु हिरा बुक इन्टरप्राइजेज|page=२२२|isbn=978-99933-685-2-6|language=अङ्ग्रेजी}}</ref> पञ्चायती व्यवस्थाको अन्त्य भएपछि तत्कालिन श्री ५ को सरकारद्वारा वि.सं. २०४७ साल जेठ २८ गते<ref name="नगरपालिका ऐन">{{cite news|url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=15813|title=नगरपालिका ऐन, २०४७|date=वि.सं. २०४७ जेठ २८|accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन १०|publisher=नेपाल राजपत्र|agency=नेपाल सरकार|language=नेपाली|archive-url=https://web.archive.org/web/20220222160428/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=15813|archive-date=2022-02-22}}</ref> नगरपालिका ऐन, २०४७ घोषणा गरि लागु गरे पछि नगरपालिका बन्नको लागि चाहिने आवश्यक पूर्वाधार तथा जनशक्ति भएको कारणले जनकपुरधाम पुन: आधिकारिक रूपमा नगरपालिका बन्न पुगेको थियो।<ref name="संविधान">{{cite news|url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=15853|title=श्री ५ महारजाधिराज वीरेन्द्र वीर विक्रम शाहदेवबाट नेपाल अधिराज्यको संविधान २०४७ बक्सेको घोषणा|date=वि.सं. २०४७ कार्तिक २३|accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन १|publisher=नेपाल राजपत्र|agency=नेपाल सरकार|language=नेपाली|archive-url=https://web.archive.org/web/20220214234921/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=15853|archive-date=2022-02-14}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://books.google.com.np/books?id=yi5GAQAAIAAJ|title=मेचीदेखि महाकाली|date=सन् १९७५|publisher=श्री ५ सरकार सूचना मन्त्रालय|language=नेपाली|accessdate=2022-02-15}}</ref>वि.सं. २०७१ सालमा यस क्षेत्रवरिपरीका छिमेकी गाउँ विकास समितिहरू सम्मिलित गरेर यसलाई उपमहानगरपालिकामा स्तरोन्नति गरेको थियो। ==इतिहास== यो सहर पूर्व ऐतिहासिक मैथिली सभ्यताको केन्द्रविन्दुको रूपमा रहेको छ। तपस्वीहरू, [[पण्डित|पण्डितहरू]] र स्थानीय गीतहरूबाट प्राप्त विवरणले हालको जनकपुर क्षेत्रको स्थापना १८औँ शताब्दीको प्रारम्भमा भएको देखाउँछ।<ref name="प्राचीन नेपाल">{{cite news |title=चितवनदेखि जनकपुरसम्मका केही पुरातत्व स्थल |last=शर्मा |first=जनकलाल |url=http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/ancientnepal/pdf/ancient_nepal_02_full.pdf |date=वि.सं. २०२४ माघ |accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन १७ |agency=नेपाल पुरातत्व विभाग |language=नेपाली |page=१४-१६ |publisher=पुरातत्व विभाग |archive-url=https://web.archive.org/web/20220301030631/http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/ancientnepal/pdf/ancient_nepal_02_full.pdf |archive-date=2022-03-01 }}</ref>तीर्थस्थलको रूपमा जनकपुरको सबैभन्दा प्रारम्भिक वर्णन सन् १८०५ मा गरिएको थियो। यसअघि कुनै प्राचीन सहरको उपस्थितिको पुरातात्विक प्रमाण फेला परेको छैन। राजा [[जनक]]को दरबार विदेह राज्यको राजधानी मानिएको प्राचीन जनकपुरमा रहेको मानिन्छ।<ref>{{Cite web |url=https://nepalpatra.com/articles/80642/ |title=नेपालका राष्ट्रिय विभुति राजा जनक र उनको योगदान |website=नेपाल पत्र |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220301030633/https://nepalpatra.com/articles/80642/ |archive-date=2022-03-01 }}</ref> [[रामायण]]का अनुसार जनकले खेतमा हलो जोत्ने क्रममा एक बालिकालाई भेट्टाए जसलाई [[सीता]] नामकरण गरेर उनलाई आफ्नो छोरीको रूपमा हुर्काएका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://pahilopost.com/content/20191016165334.html |title=सीताको जन्मभूमिबारे कौन बनेगा करोडपतिमा सोधिएको प्रश्नले तातेको सामाजिक सञ्जाल |website=पहिलो पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> सीता ठूली भएपछि जनकले एक हजार वर्ष पहिले जनकपुर नजिकै छोडेको [[शिव]]को [[धनुष बाण|धनुष]] उठाउन सक्ने जो कोहीसँग सीताको विवाह गर्ने प्रस्ताव राखेपछि विभिन्न राज्यका राजकुमारहरूले सो धनुष उठाउने प्रयास गरे तर [[अयोध्या]]का राजकुमार [[राम]]ले मात्र धनुष उठाउन सफल भएका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/jnk-drbaarmaa-bhyo-raam-siitaa-vivaah-142116 |title=जनक दरबारमा भयो राम-सीता विवाह |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01}}</ref> मिथिला क्षेत्रका पुरानो गीत अनुसार यो धनुष जनकपुरको उत्तरपूर्वमा भेटिएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://www.reportersnepal.com/2020/02/398843 |title=सीताको जन्मको यथार्थ र उनका आमाबाबु |website=रिपोर्टर्स नेपाल |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://shikshyakhabar.com/2016/07/05/51 |title=सीताको जन्म कसरी भएको थियो ? |website=शिक्षा खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220301030643/https://shikshyakhabar.com/2016/07/05/51 |archive-date=2022-03-01 }}</ref> हिन्दू धर्ममा राम र सीता दुवै प्रमुख व्यक्तित्व भएकोले जनकपुर हिन्दूहरूको लागि महत्त्वपूर्ण तीर्थस्थल हो।<ref>{{Cite web |url=https://www.enepalese.com/2021/03/306400.html |title=राजा जनकको वंश:अघि र पछि |website=इ नेपाली |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01}}</ref> == आकर्षण == जनकपुरधामको केन्द्रीय बजार उत्तर-पश्चिम दिशाबाट भव्य [[जानकी मन्दिर]]ले सुसज्जित छ।<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/opinion/2021/04/09/161793325076964761.html |title=अस्तित्वको संघर्षमा जनकपुरधामका सम्पदा |website=कान्तिपुर दैनिक |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01}}</ref> यो मन्दिर सन् १९११ मा भारतमा रहेको टिकमगढकी राजकुमारी कुमारी वृषभानुद्वारा निर्माण गरिएको हो। जानकी मन्दिर राजपूत र मुगल शैलीको समिश्रण बाट बनाइएको बिशेष बास्तुकला झल्कने मन्दिर हो र यो तथ्यले यस मन्दिरलाई अझै पनि महत्त्वपूर्ण बनाउँछ। यस मन्दिरको निर्माण गर्दा त्यस ताका ९ लाख रूपैया खर्च भएको हुँदा यस मन्दिरलाई '''नौलखा मन्दिर''' पनि भन्ने गरिन्छ।<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/jaankii-mndirko-mauliktaamaa-asr-prne-grii-snrcnaahru-bnaaindai-171266 |title=जानकी मन्दिरको मौलिकतामा असर पर्ने गरी संरचनाहरु बनाइँदै |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01}}</ref> यो नेपाल भरिकै ठूलो मन्दिरहरू मध्ये एक हो।<ref>{{Cite web |url=http://nepallive.com/story/120941 |title=पुरातत्व विभागको पत्रपछि रोकियो जानकी मन्दिरको पुनर्निर्माण |website=नेपाल लाइभ |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01}}</ref> जनकपुरधामको अर्को विशेषता यहाँ रहेका पोखरी तथा कुण्डहरू हुन्। यहाँ कुटीहरू पनि प्रशस्तै रहेका छन्। पोखरीहरूको कारण जनकपुरको [[माछा]] नेपालमै प्रख्यात छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.setopati.com/kinmel/business/253169/ |title=जसले तारेको माछा जनकपुरबाट काठमाडौंसम्म पुग्छ |last=महतो |first=रोहित |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220301030631/https://www.setopati.com/kinmel/business/253169/ |archive-date=2022-03-01 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://halokhabar.com/news-details/10293/2022-02-19 |title=जनकपुरको माछा त्यसै फेमस, त्यसमाथि पीएमएमपीले सहयोग गर्न थालेपछि झनै फेमस |website=हलोखबर |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220531144948/https://halokhabar.com/news-details/10293/2022-02-19 |archive-date=2022-05-31 }}</ref> एक सन्त कविले मिथिलाको पवित्र नगरीलाई आफ्नो कवितामा यसरी अभिव्यक्त गरेका थिए- 'बावन कुटी, बहत्तर कुण्डा। फिरही सन्तजन झुण्डही झुण्डा।' यसको अर्थ ५२ कुटी (मठ तथा मन्दिर) र ७२ वटा (कुण्ड पोखरी, कुवा, इनार) भएको यस पवित्र भूमिमा झुण्डका झुण्ड साधुसन्तहरू भ्रमण गरिरहेका छन्।<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/ampnews/2015-01-02/401341.html |title=नासिँदै पवित्र सरोवर |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220301030634/https://ekantipur.com/ampnews/2015-01-02/401341.html |archive-date=2022-03-01 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/jnkpurkaa-pokhrii-maasdai-snskrti-naasdai-188581 |title=जनकपुरका पोखरी मास्दै, संस्कृति नास्दै |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01}}</ref> यहाँ तिथि अनुसार कुण्डमा स्नानको धेरै महत्त्व छ। जनकपुरधाममा भएका केही महत्त्वपूर्ण कुण्डहरू बिहार कुण्ड, अग्नि कुण्ड, मध्यमा सर, रत्न सागर, अङ्गराज सर, सूर्य कुण्ड, गङ्गा सागर, धनुष सागर, दसरथ तलाउ, पापमोचिनि सर, परशुराम कुण्ड, जनक सरोवर, गोपाल सर, रुक्मिनी सर, मुरली सर, विडाल सर, राम सर, कपाल मोचिनि सर, महाराज सागर, पाकवति सर, धौत-पाप सर आदि हुन्।<ref>{{Cite web |url=https://shilapatra.com/detail/1928/ |title=जनकपुरका झकिझकाउ पोखरी |website=शिलापत्र |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://nayapatrikadaily.com/news-details/30855/2019-12-09 |title=जनकपुरका ऐतिहासिक पोखरी अतिक्रमणको चपेटामा |website=नयाँ पत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220301030640/https://nayapatrikadaily.com/news-details/30855/2019-12-09 |archive-date=2022-03-01 }}</ref> == भाषा र संस्कृति == जनकपुरधाममा बोलिने प्रमुख भाषा [[मैथिली भाषा|मैथिली]] हो। मैथिल महिलाहरूद्वारा बनाइने [[मिथिला कला|मैथिली चित्रकला]] पुरै नेपालमा प्रख्यात रहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2020/02/839897 |title=मिथिला संस्कृति अध्ययन केन्द्र बन्दै |website=Online Khabar |language=en-US |accessdate=2022-03-01}}</ref> मुख्यतया माटोको भाँडा र घरको भित्तामा गरिने चित्रकला समेतले महत्त्वपूर्ण स्थान ओगटेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://gorkhapatraonline.com/tourism/2020-02-22-9093 |title=मिथिला संस्कृतिको पर्यटन सम्भावना बढ्दै |website=गोरखापत्र |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01}}</ref> मिथिलाको पारम्परिक घरहरू माटो र परालद्वारा बनाइन्छ।<ref>{{Cite web |url=https://pahilopost.com/content/20180512205939.html |title=ओली र मोदीको 'जनकपुर ड्रेस' मैथिली हैन : मिथिला संस्कृतिका जानकार |website=पहिलो पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220301030633/https://pahilopost.com/content/20180512205939.html |archive-date=2022-03-01}}</ref> जनकपुरधाममा मनाइने प्रमुख चाड पर्वहरू मध्ये [[छठ]], [[विवाह पञ्चमी]], [[राम नवमी]], [[लक्ष्मी पूजा]], [[होली]] आदी हुन्। == जलवायु == यो स्थान समुद्री सतहभन्दा ६६ मिटरमाथि रहेको छ। जनकपुर नेपलको [[तराई]] क्षेत्रमा अवस्थित छ, जहाँको हावापानी आर्द्र अर्ध-कटिबन्धीय जलवायु रहेको छ। मार्च र अप्रिल महिनामा तातो, सुख्खा र हावा चल्ने गर्छ भने यहाँ मे महिनादेखि सेप्टेम्बरसम्म [[मनसुन]] रहन्छ। अक्टोबरदेखि नोभेम्बरसम्म हल्का सुख्खा र डिसेम्बरदेखि फेब्रुअरीसम्म जाडो याम रहन्छ।<ref>{{cite report |title= तापक्रम तालिका |publisher= जल तथा मौसम विज्ञान विभाग, नेपाल सरकार |url= http://www.dhm.gov.np/uploads/climatic/1749218667Ext%20temp%20of%20January.pdf |access-date= वि.सं. २०७८ फाल्गुन १७ }} {{Cite web |url=http://www.dhm.gov.np/uploads/climatic/1749218667Ext%20temp%20of%20January.pdf |title=अभिलेख प्रतिलिपि |access-date=2022-03-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304221858/http://www.dhm.gov.np/uploads/climatic/1749218667Ext%20temp%20of%20January.pdf |archive-date=2016-03-04}}</ref> {{Weather box |location = जनकपुरधाम विमानस्थल (सन् १९८१-२०१०) |metric first = Yes |single line = Yes |Jan high C = 22.2 |Feb high C = 26.0 |Mar high C = 31.2 |Apr high C = 34.8 |May high C = 34.6 |Jun high C = 34.1 |Jul high C = 32.5 |Aug high C = 32.7 |Sep high C = 32.3 |Oct high C = 31.7 |Nov high C = 29.3 |Dec high C = 25.1 |year high C = 30.5 |Jan mean C = 15.6 |Feb mean C = 18.6 |Mar mean C = 23.4 |Apr mean C = 27.7 |May mean C = 29.3 |Jun mean C = 30.0 |Jul mean C = 29.3 |Aug mean C = 29.6 |Sep mean C = 28.8 |Oct mean C = 26.8 |Nov mean C = 22.5 |Dec mean C = 18.0 |year mean C = 25.0 |Jan low C = 9.1 |Feb low C = 11.3 |Mar low C = 15.5 |Apr low C = 20.6 |May low C = 24.0 |Jun low C = 25.9 |Jul low C = 26.1 |Aug low C = 26.4 |Sep low C = 25.3 |Oct low C = 22.0 |Nov low C = 15.7 |Dec low C = 10.9 |year low C = 19.4 |precipitation colour= green |Jan precipitation mm = 11.7 |Feb precipitation mm = 11.4 |Mar precipitation mm = 11.5 |Apr precipitation mm = 52.2 |May precipitation mm = 128.3 |Jun precipitation mm = 238.7 |Jul precipitation mm = 487.6 |Aug precipitation mm = 339.4 |Sep precipitation mm = 197.5 |Oct precipitation mm = 63.9 |Nov precipitation mm = 1.9 |Dec precipitation mm = 8.4 |year precipitation mm = 1552.5 |source 1= जल तथा मौसम विज्ञान विभाग, नेपाल सरकार<ref>{{cite report |title= मौसम तापक्रम तालिका |publisher= जल तथा मौसम विज्ञान विभाग, नेपाल सरकार |url=http://www.dhm.gov.np/uploads/climatic/880251189NORMAL%20FILE.pdf |access-date=वि.सं. २०७८ फाल्गुन १७}}</ref> }} == यातायात == === सडक यातायात === जनकपुरधामलाई देशका प्रमुख स्थानसँग जोडने कार्य जनकपुर-ढलकेवर फेडर रोडले ढलकेवरमा [[महेन्द्र राजमार्ग]]सँग जोड्दै पुरा गरेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/jnkpur-ddhlkebr-antim-crnnmaa-191324 |title=जनकपुर–ढल्केबर सडकखण्ड अन्तिम चरणमा |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01}}</ref> महेन्द्र राजमार्ग प्रयोग गरेर जनकपुरबाट नेपालका प्रमुख सहरहरू जस्तै [[बुटवल उपमहानगरपालिका|बुटवल]], [[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]], [[हेटौँडा उपमहानगरपालिका|हेटौँडा]], [[काठमाडौँ]], [[इटहरी उपमहानगरपालिका|इटहरी]], [[धरान उपमहानगरपालिका|धरान]], [[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]], [[राजविराज नगरपालिका|राजविराज]], [[दमक नगरपालिका|दमक]], [[बिर्तामोड नगरपालिका|बिर्तामोड]], [[काँकडभिट्टा]]सँग जोड्ने गरेको छ। जनकपुरधामबाट नेपालका विभिन्न स्थानहरूका लागि सोझै [[बस]] सेवाहरू सञ्चालनमा रहेका छन्। सहर भित्र सामान्य आवतजावतको लागी साइकल रिक्सा, विद्युतीय रिक्सा, टेम्पो र बसहरू उपलब्ध छन्। === रेलवे === वि.सं. २०७८ फाल्गुन अनुसार [[नेपाल रेल्वे]]<ref>{{Cite web |url=https://www.dcnepal.com/2020/09/188811/ |title=जनकपुर आइपुग्यो नयाँ रेल, यस्तो छ नेपालमा रेल इतिहास |website=डिसी नेपल |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01}}</ref>द्वारा सञ्चालनमा रहेको एकमात्र रेल जनकपुरधाम रेलवे हो।<ref>{{Cite web |url=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/80465/2022-02-13 |title=जनकपुर–जयनगर रेल सेवा सात वर्षपछि आजदेखि पुन: सञ्चालन हुँदै |website=नयाँ पत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220301035559/https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/80465/2022-02-13 |archive-date=2022-03-01 }}</ref> यो रेलले पहिलो चरणमा कुर्था–जनकपुर–जयनगरसम्म ३२ किलोमिटरसम्म रेल सञ्चालन गरिरहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/118532 |title=नेपालको आफ्नै रेल जनकपुर आइपुग्यो, यात्रुसेवा भने तत्कालै शुरू नहुने |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220301035549/https://www.himalkhabar.com/news/118532 |archive-date=2022-03-01 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.bbc.com/nepali/news-59011731 |title=भारतद्वारा जयनगर-कुर्था रेलखण्ड नेपाललाई हस्तान्तरण |website=बिबिसी नेपाली सेवा |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01}}</ref> ===वायुमार्ग=== जनकपुरमा एउटा आन्तरिक विमानस्थल रहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://gaunsahar.com/news-details/35770/2020-12-08 |title=जनकपुर विमानस्थलमा निर्माण गरिएको नयाँ टर्मिनल भवनको उद्घाटन |website=गाउँ सहर |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[जनकपुर विमानस्थल]]बाट नेपालको राजधानी [[त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल|काठमाडौँ]] तथा पर्यटकीय नगर [[पोखरा विमानस्थल|पोखरा]]को लागि सोझै उडान सेवा उपलब्ध रहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://shilapatra.com/detail/77759/ |title=जनकपुर–पोखरा हवाई उडान, टिकट बुकिङ खुला |website=शिलापत्र |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.imagekhabar.com/news/285475/ |title=जनकपुर–पोखरा हवाई उडान फागनु १७ गतेबाट |website=इमेज खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01}}</ref>यो सहरलाई रामजन्मभूमि [[अयोध्या]]सँग विमान सेवाद्वारा जोड्ने प्रस्ताव गरिएको छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2021/03/935094 |title=जनकपुर-अयोध्या हवाई उडान गर्ने तयारी |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01}}</ref> {{airport-dest-list |[[बुद्ध एयर]] | [[काठमाडौँ]]<ref>{{Cite web |url=https://shilapatra.com/detail/13157/ |title=बुद्ध एयरको जनकपुर–काठमाडौं कनेक्सनः असोजमा मात्रै ४७ उडान ‘डिले’ (सूचीसहित) |website=शिलापत्र |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01}}</ref>, [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]] |[[यति एयरलाइन्स]] | [[काठमाडौँ]]<ref>{{Cite web |url=https://www.lokpath.com/story/217616 |title=बुद्ध एयरको जहाज र यति एयरलाइन्स एकआपसमा ठोक्कियो |website=लोकपथ |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220301035550/https://www.lokpath.com/story/217616 |archive-date=2022-03-01 }}</ref> |[[श्री एयरलाइन्स]] | [[काठमाडौँ]]<ref>{{Cite web |url=https://www.bizmandu.com/content/20200116184505.html |title=श्री एयरलाइन्सको काठमाडौं-जनकपुर उडान भाडा २ हजार रूपैयाँ, सोमबारदेखि नियमित उडान भर्ने |website=बिजमाडौं |language=नेपाली |accessdate=2022-03-01}}</ref> }} ==जनसङ्ख्या== [[मधेश प्रदेश]] स्थित धनुषा जिल्लाका साविक [[कुर्था, धनुषा|कुर्था]], [[बसविटिट]], [[बिन्धी]], [[प्रको महुवा]], [[लोहना]],[[बेगा शिवपुर|बेंगाशिवपुर]], [[बसहिया]], [[देवपुरा रूपैठा]], [[लक्ष्मीपुरबगेवा]], [[गोपालपुर]] तथा [[कनकपट्टी]] गाविसहरूलाई मिलाएर वि.सं. २०७१ सालमा जनकपुरधामलाई उपमहानगरपालिकाको रूपमा विस्तार गरिएको थियो भने वि.सं. २०७४ सालमा यस उपमहनगरपालिकामा [[अन्दुपट्टी]] (वडा नं. ६-९), [[मानसिंहपट्टी]] (वडा नं. १-५) र [[गोपालपुर]] (वडा नं. १-२) क्षेत्र थप गरिएको थियो। नेपालको [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] अनुसार यी ठाउँहरूको जनसङ्ख्यालाई जोडेर जनकपुरधाम उपमहानगरपालिकाको [[जनसङ्ख्या]] १,९४,५५६ रहेको छ।<ref name="जनगणना २०७८"/><ref name="नयाँ नेपाल">{{cite web|url=http://www.onlinekhabar.com/2015/01/231233/|title=सात प्रदेशको राज्य पुन: संरचना प्रस्ताव |last=थापा |first=सूर्य |publisher=[[अनलाइनखबर]] |date=वि.सं. २०७१ माघ १ |accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन १}}</ref> ==चित्र दीर्घा== <gallery mode="packed"> Buddha Air 9N-AMD Aircraft.jpg|वद्ध एयरको विमान जनकपुर विमानस्थलमा Atrts of janakpur.jpg|मिथिला चित्रकला Nepal Railway, Janakpur 20200918 03.jpg|नेपाल रेल Ratan Sagar.jpg|रत्न सागर Vidyapati Chowk (Janakpurdham).jpg|विद्यापति चौक Janakpur Railway Station, Nepal Railway 20200918.jpg|[[जनकपुरधाम रेल बिसाैनी|जनकपुर रेल बिसाैनी]] Ganga Sagar, Janakpur-September 22, 2016-IMG 7686.jpg|गङ्गा सागर A vendor of Sadar Janak Chwok,Janakpur-September 22, 2016-7601.jpg|जनक चौक Janaki Mandir inner view, Janakpur.jpg|जानकी मन्दिर </gallery> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== {{Commonscat|Janakpur|जनकपुर}} ==यो पनि हेर्नुहोस्== {{नेपालका ठूला सहरहरू}} {{धनुषा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} {{नेपालका सङ्घीय तथा प्रादेशिक राजधानीहरू}} {{नेपालका महानगरीय नगरपालिकाहरू}} [[श्रेणी:नेपालका जिल्ला सदरमुकामहरू]] [[श्रेणी:नेपालका प्रमुख पर्यटकीय स्थलहरू]] [[श्रेणी:नेपालका उपमहानगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:धनुषा जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:रामायणका स्थानहरू]] [[श्रेणी:नेपालका राजधानी सहरहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २०१७ मा स्थापित नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:नेपालका पूर्व नगर पञ्चायतहरू]] [[श्रेणी:नेपालका राजारानीहरूको नामबाट नामकरण गरिएका ठाउँहरू]] 9im9k293m2nd5hjeyvd08jyvvy4farz 0 6286 1395854 1394550 2026-11-12T09:03:29Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395854 wikitext text/x-wiki {{for|सम्मिलित नगरपालिका हेर्न|पोखरा महानगरपालिका}} {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info --> | name = लेखनाथ | native_name = | other_name = सात तालको सहर<ref name="सात ताल">{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/others/179973-1558688520.html |title=बेगनासमा फिस फेस्टिवल हुने |last=श्रेष्ठ |first=सन्देश |website=नागरिक समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-02-01}}</ref> | settlement_type = पूर्व [[नगरपालिका]] | image_skyline = Lekhnath.jpg | image_caption = लेखनाथ नगरको दृश्य | image_flag = | image_seal = | nickname = | motto = <!-- images and maps --> | image_map = <!-- NepalRautahatDistrictmap.png --> | mapsize = | map_caption = | pushpin_map = Nepal Gandaki Province#Nepal | pushpin_label_position = | pushpin_mapsize = | pushpin_map_caption = नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति | coordinates = {{coord|28|30|N|84|12|E|region:NP_type:city_dim:5000|display=inline,title}} <!-- Location --> | subdivision_type = देश | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name1 = [[गण्डकी प्रदेश]] | subdivision_name2 = [[कास्की जिल्ला]] |established_title = नगरपालिका |established_date = वि.सं. २०५३ माघ ११<ref>{{cite news|title=चार किल्ला खोली नगरपालिका क्षेत्र तोकी बिभाजन गरेको|url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=17871|accessdate=जनवरी २०२२|agency=नेपाल सरकार|publisher=नेपाल राजपत्र|archive-url=https://web.archive.org/web/20220128134945/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=17871|archive-date=2022-01-28}}</ref> |established_title1 = समावेश ([[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]) |established_date1 = लेखनाथ, राखी, शिशुवा र वेगनास |established_title2 = सम्मिलित (मिति) |established_date2 = वि.सं. २०५३ माघ ११ |established_title3 = समावेश ([[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]) |established_date3 = [[भरतपोखरी]] |established_title4 = सम्मिलित (मिति) |established_date4 = २०७१ मङ्सिर १६<ref>{{cite news|url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634|title=शंखरापुर लगायत बिभिन्न नगरपालिका घोषणा|accessdate=जनवरी २०२२|publisher=नेपाल राजपत्र|agency=नेपाल सरकार|archive-url=https://web.archive.org/web/20200108203805/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634|archive-date=2020-01-08}}</ref> |established_title5 = गाभिएको ([[महानगरपालिका|मनपा]]) |established_date5 = [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा लेखनाथ महानगरपालिका]] |established_title6 = गाभिएको (मिति) |established_date6 = वि.सं. २०७३ फाल्गुन २२ <!-- Area --> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> | leader_name1 = | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = १२३.११<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> <!-- Population --> | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | population_total = ७१,४३४ | population_as_of = २०६८ | population_footnotes = | population_density_km2 = auto <!-- General information --> | population_note = | postal_code_type = हुलाक कोड | postal_code = | area_code = | website =[http://pokharamun.gov.np/ पोखरा महानगरपालिका]{{efn|पुरानो वेबसाइटमा अद्यावधिक हुने छैन किनभने लेखनाथ नगरपालिका र पोखरा उपमहानगरपालिका एकआपसमा गाभिएर पोखरा महानगरपालिका बनेको छ।<ref>{{cite web |url= http://lekhnathmun.gov.np |title= लेखनाथ नगरपालिका |accessdate= 10 October 2018 |archive-url= https://web.archive.org/web/20181011214723/http://lekhnathmun.gov.np/ |archive-date= 11 October 2018 }}</ref>}} | footnotes = <!-- Politics --> | timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | blank_name = | blank_info = | official_name = }} '''लेखनाथ''' [[नेपाल]]को [[गण्डकी प्रदेश]]को [[कास्की जिल्ला]]मा अवस्थित एक पूर्व नगरपालिका र वर्तमान समयमा [[पोखरा महानगरपालिका]]को एक छिमेकी क्षेत्र हो। साविक लेखनाथ, राखी, शिशुवा र वेगनास गाविसलाई गाभेर वि.सं. २०५३ माघ ११ गते यस नगरपालिकाको गठन भएको थियो। नेपाल सरकार मन्त्रिपरिषद्को वि.सं. २०७१ मङ्सिर १६ गतेको निर्णय र वि.सं. २०७१ पौष २८ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित भएअनुसार तत्कालीन [[भरतपोखरी]] गाविस यस नगरपालिकामा समाहित भएको थियो।<ref>{{cite news|url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634|title=शंखरापुर लगायत बिभिन्न नगरपालिका घोषणा|accessdate=जनवरी २०२२|publisher=नेपाल राजपत्र|agency=नेपाल सरकार|archive-url=https://web.archive.org/web/20200108203805/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634|archive-date=2020-01-08}}</ref> लेखनाथ मध्य नेपालमा अवस्थित पोखरा उपत्यकाको प्राय: २८ डिग्री ०५" उत्तरदेखि २८ डिग्री १२" उत्तरी अक्षांश र ८४ डिग्री ०८" पूर्वी देशान्तर समथर भागमा रहेको प्राकृतिक सौन्दर्ययुक्त क्षेत्र हो। समुद्र सतहबाट ४९० मिटर उचाइमा रहेको कोत्रे देखि १,२१७ मिटर कोटवारी (सिरानडाँडा) सम्म फैलिएको यस क्षेत्रले [[पोखरा उपत्यका]]को दक्षिण पूर्वी किनारामा प्राय: ठूलाकोटको फेदमा अवस्थित सात ताल समेत १२३.११ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफल ओगटेको छ। वि.सं. २०७३ फाल्गुन २२ मा लेखनाथ नगरपालिका र पोखरा उपमहानगरपालिका गाभिएर [[पोखरा महानगरपालिका]] बनेपछि यो वर्तमान समयमा पोखरा महानगरपालिकाको एक बजार क्षेत्र हो। == इतिहास == कवि शिरोमणि [[लेखनाथ पौड्याल]]को जन्मस्थल यसै नगरपालिकाको अर्घौ अर्चलेमा पर्ने भएकोले नेपाल अधिराज्यमा नै साहित्यिक श्रष्टामा नामबाट गठित एउटै मात्र नगरपालिका लेखनाथ नगरपालिका रहेको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://www.samayojankhabar.com/2018/04/27/8166/ |title=नेपालका प्रमुख १० पर्यटकीय स्थलहरू - समायोजन खबर |website=समायोजन खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-02-01}}</ref> यस नगरलाई सात तालको बगैंचा सहर भनिन्छ।<ref name="सात ताल"/><ref name="लेखनाथ">{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2017/01/526630 |title=लेखनाथको बजेट साढे २६ करोड, जग्गा प्लटिङमा कडाई यथावत |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-02-01}}</ref> कास्की जिल्लाका तत्कालीन राखी, लेखनाथ, शिशुवा र वेगनास गाविसलाई मिलाएर वि.सं. २०५३ माघ ११ गते यो नगरपालिका घोषणा भएको थियो। वि.सं. २०५३ सालमा नगरपालिका घोषणा भएपछि त्यसको एकवर्षपछि भएको नगरपालिकाको निर्वाचनमा शालीग्राम पौडेल र गोपालमान गुरुङ निर्वाचित पहिलो नगर प्रमुख र उपप्रमुख भएका थिए। तत्कालिन राजा [[ज्ञानेन्द्र वीरविक्रम शाह|ज्ञानेन्द्र]]को शासनकालमा विष्णुप्रसाद पोखरेल र मोहनराज वस्नेतलाई करिब सात महिनाका लागि नगर प्रमुख र उपप्रमुखमा मनोनित गरिएको थियो। == भौगोलिक स्थिति == लेखनाथको कुल क्षेत्रफल १२६.०४ वर्ग किलोमिटर रहेको छ। लेखनाथ नगरक्षेत्र समुद्र सतहबाट ४९० देखि १,२१७ मिटरसम्मको उचाइमा फैलिएको छ। [[काठमाडौँ]]बाट १९० किलोमिटर पश्चिम र पोखराबाट १० किलोमिटर पूर्वमा रहेको लेखनाथ क्षेत्र [[पहाड]], समथर भू-भाग, थम्काथुम्की र ताल तथा नदी निर्मित भू-भागको समिश्रणस्थल हो। तालैतालको जिल्ला भनेर चिनिने कास्की जिल्लामा रहेको सात तालको बगैंचा सहरको उपनामले परिचित यस नगर क्षेत्रमा पहिले [[बेगनास ताल|बेगनास]], [[रुपा ताल|रूपा]], [[मैदी ताल|मैदी]], [[दिपाङ ताल|दिपाङ]], [[खास्टे ताल]], [[न्युरेनी ताल|न्युरेनी]] र [[गुँदे ताल|गुँदे]]समेत गरी सातवटा सुम्य ताल रहेका छन्। ==धार्मिक तथा पर्यटकीय स्थलहरू== लेखनाथ बजार क्षेत्रमा ऐतिहासिक तथा धार्मिक पर्यटकीय स्थलहरू गोरखनाथ मन्दिर, राधाकृष्ण मन्दिर हुन भने बेगनास ताल, रूपा ताल लगायत ७ वटा ताल, सुन्दरी डाँडा आदि प्राकृतिक पर्यटकीय स्थलहरू रहेका छन्।<ref>{{cite web|url=http://ddckaski.gov.np/page-dharmik,%20yetihasik%20tatha%20paryetakiya%20chetra|title=धार्मीक, ऐतिहासीक तथा पर्यटकीय स्थलहरू|publisher='''कास्की जिल्ला विकास समिति'''|access-date=2011-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20100801220110/http://www.ddckaski.gov.np/page-dharmik,%20yetihasik%20tatha%20paryetakiya%20chetra|archive-date=2010-08-01}}</ref> == जनसङ्ख्या == यस क्षेत्रमा दश हजार घरधुरीको बसोबास रहेकोमा ७१,४३४ जनसङ्ख्या छ। शिशुवा यस क्षेत्रको मुख्य मुख्य व्यापारिक केन्द्र रहेको थियो। लोपोन्मुख अवस्थामा रहेको जलाहारी, [[गन्धर्व जाति|गन्धर्व]] र [[कुमाल जाति|कुमाल]] जाति पनि यस क्षेत्रमा बसोबास गर्दछन्। == पेशा == जलहारीले तालमा माछा मार्ने, गन्धर्वले गीत गाउने र कुमालले माटाका भाँडाकुँडा बनाएर जीविका चलाउँछन्।<ref name="माछा">{{Cite web |url=https://saptahik.com.np/archives/2015/03/13/16696 |title=बेगनासमा माछा महोत्सव |website=साप्ताहिक |language=नेपाली |accessdate=2022-02-01}}</ref> यस क्षेत्रको आर्थिक क्रियाकलापमा [[कृषि]], सेवा, [[व्यापार]] र [[उद्योग]] मुख्य छन्। नगरपालिका भएपनि बहुसङ्ख्यक जनताको मुख्य आर्थिक क्रियाकलाप कृषि हो। आर्थिक रूपले सक्रिय कुल जनसङ्ख्याको ८७ प्रतिशत जनता कृषिमा नै निर्भर छन्। यस क्षेत्रको ५३०३ हेक्टरमा खेती गरिन्छ। झिनुवा, जेठोबुढो, ज्याउदीखोले, जर्नेली, पहेंले, विरनफुल तौली, रकनी, मन्सारा, गौरिया, आँगा, नालढुङ्गो, रामसाली, घैयाआदि स्थानीय २१ धानको प्रजाति यहाँ लगाइन्छ। == टिप्पणी == {{notelist}} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== {{Commonscat|Lekhnath|लेखनाथ}} [[श्रेणी:नेपालका पूर्व नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २०५३ मा घोषित नगरपालिकाहरू|माघ]] tslokr8ep2h9je9t6nls843udah1er6 0 6312 1395823 1394420 2026-11-12T06:08:09Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395823 wikitext text/x-wiki {{about|नेपालको एक नगरपालिका|झापा जिल्ला सदरमुकाम|चन्द्रगढी}} {{Infobox settlement <!-- Basic info --> |name = भद्रपुर |other_name = चन्द्रगढी |nickname = |motto = पूर्वी क्षेत्रको व्यापारिक द्वार, शान्ति र सम्बृद्धिसहितको भद्रपुर नगर |settlement_type = [[नगरपालिका]] <!-- images and maps --> | image_skyline = {{Photomontage | photo1a = Bhadrapur Airport in 1967.jpg | photo2a = Marwari House, Bhadrapur in 1966.jpg | photo2b = Main Street of Bhadrapur in 1966.jpg | photo4a = Celebration at Bhadrapur High School in 1966.jpg | spacing = 2 | color_border = #000000 | color = #000000 | size = 300 }} |image_alt = |image_caption = 'घडीको दिशामा शीर्षदेखि': [[भद्रपुर विमानस्थल]], मुख्य बजार क्षेत्र, भद्रपुर विद्यालयमा एक समारोह हुँदै र बजार क्षेत्रमा रहेको एक पक्की घर (सबै तस्विर सन् १९६० को दशकमा) |image_flag = |image_seal = |image_map = |mapsize = 300px |map_caption = | pushpin_map = झापा जिल्ला#कोशी प्रदेश#नेपाल|pushpin_mapsize = 300 |pushpin_map_caption = |coordinates = {{coord|26.5444|88.0944|region:NP-P1_type:city(18164)|display=inline,title}} <!-- Location --> |subdivision_type = देश |subdivision_name = {{flag|नेपाल}} |subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] |subdivision_name1 = [[कोशी प्रदेश]] |subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] |subdivision_name2 = [[झापा जिल्ला]] |<!-- Politics --> |government_footnotes = <ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-1/district-jhapa/bhadrapur?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> |government_type = |leader_title = [[नगरप्रमुख]] |leader_name = गणेश पोखरेल <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]])<ref name="नतिजा">{{Cite web |url=https://annapurnapost.prixa.net/news/204284/ |title=भद्रपुर नगरपालिका प्रमुखमा काङ्ग्रेस, उपप्रमुखमा राप्रपा विजयी |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2023-04-03}}</ref> |leader_title1 = [[उपप्रमुख|उप मेयर]] |leader_name1 = राधा कार्की <small> ([[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी|राप्रपा]])<ref name="नतिजा"/> |established_title = नगरपालिका |established_date = वि.सं. २००८<ref>{{Cite web |url=https://www.newsofnepal.com/2018/06/01/105829/ |title=नेपालकै दोस्रो भद्रपुर नगरपालिका पुनः उदाउने प्रयासमा |last=नेपाल |first=उत्तम |website=न्युज अफ नेपाल |language=नेपाली |accessdate=2023-04-04}}</ref> |established_title1 = विस्तार तथा समावेश [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू |established_date1 = [[महेशपुर, झापा|महेशपुर]] र [[चन्द्रगढी]] |established_title2 = सम्मिलित (मिति) |established_date2 = वि.सं. २०७१ मङ्सिर १६<ref name="थप नगरपालिका">{{cite news |title=शंखरापुर लगायत बिभिन्न नगरपालिका घोषणा |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634 |date=वि.सं. २०७१ पुस २८ |accessdate=वि.सं. २०७९ चैत्र २१ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र |archive-url=https://web.archive.org/web/20200108203805/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634 |archive-date=2020-01-08}}</ref> |established_title3 = समावेश [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू |established_date3 = [[पृथ्वीनगर]] |established_title4 = सम्मिलित (मिति) |established_date4 = वि.सं. २०७३ फागुन २७<ref name="थप">{{cite news |title=गाउँपालिका नगरपालिका उपमहानगरपालिका र महानगरपालिकाको क्षेत्र तोकी केन्द्र कायम गरेको |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22690 |date=वि.सं. २०७३ फागुन २७ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701210203/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22690 |archive-date=2020-07-01}}</ref> <!-- Area --> |unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> |area_footnotes = |area_total_km2 = 96.35<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> <!-- Population --> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="नेपालको राष्ट्रिय जनगणना">{{cite web |url=https://drive.google.com/file/d/1cdn80YAupQOPaqCGG7beWLMDe8diEH1X/view |title=नेपालको जनगणना २०७८ |publisher=राष्ट्रिय तथ्याङ्क विभाग, नेपाल |format=PDF |access-date=वि.सं. २०७९ चैत १७}}</ref> |population_note = |population_total = 70913 |population_density_km2 = auto |population_blank1_title = Ethnicities |population_blank2_title = Religions |population_rank = <!-- elevation --> |elevation_max_m = 113 |elevation_min_m = 68 <!-- General information --> |timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय]] |utc_offset = +५:४५ |timezone_DST = |utc_offset_DST = |elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> |postal_code_type = हुलाकी सङ्केत |postal_code = ५७२०० |area_code = ०९१ |blank_name = |blank_info = |website = {{URL|http://bhadrapurmun.gov.np/}} }} '''भद्रपुर''' वा '''चन्द्रगढी''' पूर्वी [[नेपाल]]को [[कोशी प्रदेश]]मा पर्ने [[झापा जिल्ला]]को एक नगरपालिका हो। यो नगरपालिका [[काठमाडौँ उपत्यका]]को [[काठमाडौँ]], [[ललितपुर महानगरपालिका|ललितपुर]] र [[भक्तपुर नगरपालिका|भक्तपुर]] नगरपालिका र पूर्वी नेपालकै [[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]]पछि वि.सं. २००८ सालमा स्थापना भएको नेपालको पाँचौ पुरानो<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/pradesh-1/2018/10/10/15391425401849507.html |title=ओझेलमा पुराना सहर |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |accessdate=2023-04-04}}</ref> र [[झापा जिल्ला]]को पहिलो नगरपालिका हो।<ref name="दर्पण">{{cite web |url=https://bhadrapurmun.gov.np/sites/bhadrapurmun.gov.np/files/documents/नगर दर्पण छपाइ.pdf |title=नगर दर्पण |publisher=भद्रपुर नगरपालिका |format=PDF |access-date=वि.सं. २०७९ चैत २१ }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.bhadrapurmun.gov.np/ne/node/27 |title=भद्रपुर नगर परिचय |website=भद्रपुर नगरपालिका आधिकारिक वेबसाइट |language=नेपाली |accessdate=2023-04-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230404030544/https://www.bhadrapurmun.gov.np/ne/node/27 |archive-date=2023-04-04}}</ref> [[भारत]]को [[बिहार]] र [[पश्चिम बङ्गाल]]सँग सिमाना साझा गर्ने भद्रपुर तत्कालीन [[राणा वंश|राणा शासन]]कालमा नै बजारको स्वरूप लिइसकेको थियो।<ref>{{Cite web |url=http://southasiacheck.org/np/?p=4886 |title=६६ वर्षे आन्दोलनले जन्माएको मेची पुलको कथा |last=मैनाली |first=सुजित |date=2019-12-09 |website=साउथ एसिया चेक |language=नेपाली |accessdate=2023-04-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230404030535/http://southasiacheck.org/np/?p=4886 |archive-date=2023-04-04 }}</ref> भद्रपुरलाई तत्कालिन सरकार मन्त्रिपरिषदको विकास समितिले वि.सं. २०७१ साल मङ्सिर १६ गते गरेको निर्णय र वि.सं. २०७१ पुस २८ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार तत्कालिन [[महेशपुर, झापा|महेशपुर]] र [[चन्द्रगढी]] गाविसलाई समावेश गरेर यो नगरपालिकाको क्षेत्र विस्तार गरेको थियो।<ref name="थप नगरपालिका" /> नगरपालिका क्षेत्र विस्तारपछि झापा जिल्लाको सदरमुकाम [[भद्रपुर नगरपालिका|चन्द्रगढी]]<ref name="सदरमुकाम">{{cite news|url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=2685|title=नेपाल अधिराज्यलाई १४ अंचल, ७५ जिल्लामा विभाजित|date=वि.सं. २०१९ पौष २|accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९|publisher=नेपाल राजपत्र|agency=नेपाल सरकार|page=५|language=नेपाली|archive-url=https://web.archive.org/web/20220212024248/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=2685|archive-date=2022-02-12}}</ref> यसै नगरपालिकाभित्रको एक केन्द्रीय स्थल हो। यस नगरपालिकाभित्र सबै जिल्ला स्तरीय कार्यलयहरूका साथै क्याम्पस, विद्यालय तथा अस्पतालहरू समेत रहेका छन्। वि.सं. २०७३ फागुन २२ गते नेपाल सरकारको निर्णय तथा वि.सं. २०७३ फागुन २७ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार भद्रपुरमा साविकको [[पृथ्वीनगर]] गाउँ विकास समितिलाई यसमा गाभिएको थियो।<ref name="थप"/> कुल १० वडामा विभाजित यो नगरपालिकाको जनसङ्ख्या वि.सं. [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|२०७८]] सालको जनगणना अनुसार ७०,९१३ रहेको छ।<ref name="नेपालको राष्ट्रिय जनगणना"/> भद्रपुर नगरपालिकाको पूर्वमा [[भारत]], पश्चिममा [[हल्दीबारी गाउँपालिका]], उतरमा [[मेचीनगर नगरपालिका]] तथा दक्षिणमा [[कचनकवल गाउँपालिका]] रहेका छन्। यो नगरपालिकामा एउटा विमानस्थल [[भद्रपुर विमानस्थल]] रहेको छ जहाँबाट राजधानी [[काठमाडौँ|काठमाडौं]]को लागि दैनिक उडानको सुविधा रहेको छ। यसलाई नेपालको चिया सहर पनि भन्ने गरिन्छ। == पृष्ठभूमि == [[राणा वंश|राणा शासनकाल]]मै तत्कालीन भद्रपुर बजार भारतको [[बिहार]] राज्यमा पर्ने गलगलियासँग जोडिएकोले यहाँबाट [[पश्चिम बङ्गाल]] र पूर्वी बङ्गाल (वर्तमान [[बङ्गलादेश]])सँग व्यापार गर्न सहज रहेको थियो। विस्तारै भद्रपुरमा चामल मिलहरू खुल्नुका साथै बिँडी, चिया, गार्मेन्ट आदिका कारखानाहरू खुलेका थिए। पञ्चायत कालको मध्यतिर भद्रपुर पूर्वी नेपालको विराटनगरपछि ठूलो व्यापारिक नगर बन्न पुगेको थियो। देशमा प्रजातन्त्रको स्थापना भएपछि यस बजार क्षेत्रलाई तत्कालीन सरकारले वि.सं. २००८ मा चारकिल्ला खोली भद्रपुर नगरपालिका घोषणा गरेको थियो। यो नगरपालिका देशका पुराना नगरपालिकाहरू मध्येको एक हो। तत्कालिन राजा [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|महेन्द्र शाह]]ले वि.सं. २०१७ पुष २२ गते<ref>{{Cite web|url=https://annapurnapost.com/news/pnycaaytle-choddeko-ligesii-116096|title=पञ्‍चायतले छोडेको लिगेसी|website=अन्नपूर्ण पोस्ट|language=नेपाली|accessdate=2022-02-10}}</ref> नेपालमा [[पञ्चायती व्यवस्था]] लागु गरेपछि भद्रपुर नगरपालिकाको नाम स्वतः परिवर्तन भई 'भद्रपुर नगर पञ्चायत' भएको थियो।<ref>{{Cite book|url=https://ecommons.cornell.edu/bitstream/handle/1813/24342/189.pdf?sequence=1&isAllowed=y|title=सामाजिक शिक्षा पञ्चायत, कक्षा ८|publisher=जनक शिक्षा सामग्री केन्द्र|language=नेपाली|type=pdf|page=१५|accessdate=2022-02-10}}</ref><ref>{{Cite book|last=प्रधान|first=पुष्कर|url=https://books.google.com.np/books?id=wZHzAAAAMAAJ|title=Manual for Urban Rural Linkage and Rural Development Analysis|trans-title=शहरी ग्रामीण अन्तरसम्बन्ध र ग्रामीण विकास विश्लेषणको लागि पुस्तिका|date=2003|publisher=न्यु हिरा बुक इन्टरप्राइजेज|page=२२२|isbn=978-99933-685-2-6|language=अङ्ग्रेजी}}</ref> पञ्चायती व्यवस्थाको अन्त्य भएपछि तत्कालिन श्री ५ को सरकारद्वारा वि.सं. २०४७ साल जेठ २८ गते<ref name="नगरपालिका ऐन">{{cite news|url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=15813|title=नगरपालिका ऐन, २०४७|date=वि.सं. २०४७ जेठ २८|accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन १०|publisher=नेपाल राजपत्र|agency=नेपाल सरकार|language=नेपाली|archive-url=https://web.archive.org/web/20220222160428/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=15813|archive-date=2022-02-22}}</ref> नगरपालिका ऐन, २०४७ घोषणा गरि लागु गरे पछि नगरपालिका बन्नको लागि चाहिने आवश्यक पूर्वाधार तथा जनशक्ति भएको कारणले भद्रपुर स्वतः आधिकारिक रूपमा नगरपालिका बन्न पुगेको थियो।<ref name="नगरपालिका क्षेत्र">{{cite news|url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=15807|title=ईलाम समेतका क्षेत्रलाई नगर क्षेत्र घोषणा गरेको|date=वि.सं. २०४७ जेठ ३०|accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन १०|publisher=नेपाल राजपत्र|agency=नेपाल सरकार|language=नेपाली|archive-url=https://web.archive.org/web/20220222160425/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=15807|archive-date=2022-02-22}}</ref> == वडागत विवरण == {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ भद्रपुर नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका क्षेत्रहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[पृथ्वीनगर]] (१-२, ७–९) || ५,८४१ || १०.८७ || ५३७.३५ |- | २ || [[पृथ्वीनगर]] (३,५-६) || ७,५६८ || १०.५६ || ७१६.६७ |- | ३ || [[महेशपुर, झापा|महेशपुर]] (२-४) र [[पृथ्वीनगर]] (४) || ६,६७७ || १६.४६ || ४०५.६५ |- | ४ || [[महेशपुर, झापा|महेशपुर]] (१,५) || ७,०७७ || १४.३४ || ४९३.५१ |- | ५ || भद्रपुर (१-३,१२) || ६,८२२ || ५.०७ || १३४५.५६ |- | ६ || [[महेशपुर, झापा|महेशपुर]] (६,८) र भद्रपुर (७-९,१३) || ७,१५४ || ४.५८ || १५६२.०१ |- | ७ || [[महेशपुर, झापा|महेशपुर]] (७,९), भद्रपुर (६,११) र [[चन्द्रगढी]] (८) || ८,१९३ || ८.५८ || ९५४.८९ |- | ८ || भद्रपुर (४-५,१०,१४-१५) || ५,६९८ || ४.१ || १३८९.७६ |- | ९ || [[चन्द्रगढी]] (३-५,९) || ७,७८७ || १३.३८ || ५८१.९९ |- | १० || [[चन्द्रगढी]] (१-२,६-७) || ८,०९६ || ८.४१ || ९६२.६६ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''७०,९१३''' || '''९६.३५''' || '''७३५.९९''' |} == भूगोल == यस नगरपालिको पूर्वी सिमाना [[भारत]]को बिहार राज्यको [[किशनगन्ज जिल्ला|किशनगञ्ज जिल्ला]]को गलगलिया र [[पश्चिम बङ्गाल]]सँग जोडिएको छ भने यसको पश्चिममा [[बिर्तामोड नगरपालिका]] र [[हल्दीबारी गाउँपालिका]], उतरमा [[मेचीनगर नगरपालिका]] तथा दक्षिणमा [[कचनकवल गाउँपालिका]] रहेका छन्। भौगोलिक विविधता, जातीय तथा सामाजिक सद्भाव कायम रहेको यस नगरपालिकाभित्र ऐतिहासिक एवम् सांस्कृतिक सम्पदाहरू रहेका छन्। यस नगर क्षेत्रभित्र [[द्वापर युग|द्वापर युगकालीन]] [[किच्चक वध]], ऐतिहासिक चन्द्रगढ र कमलधाप जस्ता सांस्कृतिक धरोहरहरू रहेका छन्। == नगर प्रशासन इतिहास == [[नेपाल अधिराज्य]]को मानचित्रमा वर्तमान कोशी प्रदेश अन्तर्गत तत्कालीन भद्रपुर नगरपालिकाको वि.सं. २००८ सालमा नगरपालिकाको रूपमा स्थापना गरिएको थियो। उक्त समयमा यस नगरपालिकालाई कुल १० वटा वडामा निर्धारण गरिएको थियो। [[पञ्चायती व्यवस्था]] कालमा नगर पञ्चायत, [[लोकतन्त्र|प्रजातन्त्र]]को पुनर्बहाली पश्चात् [[नगरपालिका]] बनेको यो नगरलाई सो कालखण्डमा विभिन्न व्यक्तिद्वारा नेतृत्व प्रदान गरिएको थियो। भद्रपुर नगरपालिकाको पहिलो निर्वाचनमा विजयी भएका वडा सदस्यहरूले सत्यनारायण अग्रवाललाई सभापति छानेका थिए। अग्रवालले दुई कार्यकाल अर्थात् वि.सं. २००८ देखि वि.सं. २०१४ सम्म नगरपालिकाको बागडोर सम्हालेका थिए।<ref>{{Cite web |title=भद्रपुर नगरपालिका : सात दशकको इतिहासमा को-को भए नगर प्रमुख ? |url=https://timesofpradesh.com/news/1653108754 |first=पार्थ |last=मण्डल |access-date=2023-04-05 |website=टाइम्स अफ प्रदेश |language=नेपाली |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405085028/https://timesofpradesh.com/news/1653108754 |archive-date=2023-04-05}}</ref> त्यसपछि वि.सं. २०१४ सालमा भएको निर्वाचनमा पदमबहादुर गिरी सभापति चयन भएका थिए।<ref>{{Cite web |last=खनाल |first=राधा |title=काङ्ग्रेस–कम्युनिस्ट गठबन्धन भएको त्यो चुनाव |url=https://annapurnapost.com/story/202683/ |access-date=2023-04-05 |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=Nepali}}</ref> देशमा पञ्चायती व्यवस्था लागु हुनुभन्दा ठिक अगाडि वि.सं. २०१८ सालमा मोहनलाल अग्रवाल सभापति भएर काम गरेका थिए।<ref>{{Cite web |last=गडतौला |first=गोपाल |title=मेचीपुल बन्यो तर फर्किएन दरबार पसेको जनताको २३ लाख |url=https://www.himalkhabar.com/news/10876 |access-date=2023-04-05 |website=हिमाल खबर |language=नेपाली}}</ref><ref>{{Cite web |last=लम्साल |first=गणेश |title=​जसले पूर्वबाट देश हल्लाए |url=https://janaastha.com/archives/6705/ |access-date=2023-04-05 |website=जन आस्था |language=नेपाली }}{{Dead link|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> वि.सं. २०१९ सालको निर्वाचनमा प्रधानपञ्चमा तुलसीप्रसाद आचार्य निर्वाचित भएका थिए।<ref>{{Cite web |last=नेपाल |first=उत्तम |title=७० वर्ष पुरानो पुस्तकालय बन्द, भद्रपुर नगरपालिका बेखबर |url=https://www.blastkhabar.com/news/2019/05/21/105654.html |access-date=2023-04-05 |website=ब्लास्ट खबर |language=नेपाली}}</ref> त्यस्तै वि.सं. २०२१ सालमा डा. ऋषिकेश उपाध्याय प्रधानपञ्चको जिम्मेवारी निभाएका थिए।<ref>{{Cite web |last=पोर्तेल |first=पर्वत |title='निर्भीक' पत्रकार - कान्तिपुर समाचार |url=https://ekantipur.com/ampnews/2016-08-13/20160813081539.html?is_ifooter=1 |access-date=2023-04-05 |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405085021/https://ekantipur.com/ampnews/2016-08-13/20160813081539.html?is_ifooter=1 |archive-date=2023-04-05 }}</ref> वि.सं. २०२३ मा स्वयम्भूलाल श्रेष्ठ र चेतनाथ शर्मा क्रमशः प्रधानपञ्च र उप-प्रधानपञ्च निर्वाचित भएका थिए। वि.सं. २०२६ सालमा पुनः एक पटक प्रधानपञ्चको जिम्मेवारी डा. ऋषिकेश उपाध्यायले सम्हालेका थिए भने चेतनाथ शर्माले उप–प्रधानपञ्च भएर काम गरेका थिए। वि.सं. २०२९ को माघ र फागुन महिनामा ओमप्रकाश सरावगी निर्विरोध प्रधानपञ्च बनेर उक्त भूमिकामा काम गरेका थिए।<ref>{{Cite web |last=ढुङ्गाना |first=राजेश |date=2023-03-28 |title=समाजसेवामा सक्रिय ओमप्रकाश सरावगी |url=https://purwanchaldaily.com/161300/ |access-date=2023-04-05 |website=पूर्वाञ्चल दैनिक |language=नेपाली}}</ref> सरावगीमाथि मुद्दा लागिसकेपछि उप–प्रधानपञ्च रहेका रामचन्द्र शर्माले वि.सं. २०२९ को चैत्रदेखि वि.सं. २०३३ सम्म कार्यवाहक प्रधानपञ्च भएर कामकाज चलाएका थिए। वि.सं. २०३४ मा सम्पन्न निर्वाचनमा भक्तिमान देवान र ओमप्रकाश सरावगी क्रमशः प्रधानपञ्च र उप–प्रधानपञ्च भएर पूर्ण कार्यकालको लागि काम गरेका थिए। वि.सं. २०३९ सालमा भएको स्थानीय निर्वाचनमा ओमप्रकाश सरावगी प्रधानपञ्च र गोविन्दचन्द्र क्षेत्री उप–प्रधानपञ्चमा निर्वाचित भएका थिए।<ref>{{Cite web |title=पहिलो बैठकका नायक सरावगी |url=https://ekantipur.com/pradesh-1/2018/02/05/20180205084020.html |access-date=2023-04-05 |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली}}</ref> वि.सं. २०४५ देखि वि.सं. २०४७ सालसम्म पुनः ओमप्रकाश सरावगी प्रधानपञ्च र भक्त खवास उप-प्रधानपञ्च भएका थिए।<ref>{{Cite web |last=मण्डल |first=पार्थ |title=मेची पुलमाथिबाट गाडी पनि चल्छ, व्यापारिक कारोबार पनि फस्टाउँछ : प्रधानमन्त्री |url=https://thahakhabar.com/news/61106/ |access-date=2023-04-05 |website=थाहा खबर |language=नेपाली}}</ref> वि.सं. २०४७ सालको राजनीतिक परिवर्तनपछि वि.सं. २०४९ सालको स्थानीय निर्वाचनमा [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|एमाले]]का पुष्पराज पोखरेल नगर प्रमुख पदमा र [[सद्भावना पार्टी]]बाट भारतेन्दुकुमार मल्लिक उप नगर प्रमुख पदमा विजयी भएका थिए।<ref>{{Cite web |date=2022-10-08 |title=झापा २ (१)बाट प्रदेशसभा सदस्यको उम्मेदवार पुष्पराज पोखरेल |url=https://pratidindaily.com/68689/ |access-date=2023-04-05 |website=प्रतिदिन डेली |language=नेपाली}}</ref><ref>{{Cite web |title=शालिन र बेदाग ब्यक्तित्वका रुपमा परिचित नेता पुष्पराज पोखरेल |url=https://shabdapatra.com/news/2022/11/08/3984.html |access-date=2023-04-05 |website=शब्दपत्र |language=नेपाली}}</ref> वि.सं. २०५४ सालको स्थानीय निर्वाचनमा सद्भावना पार्टीका भारतेन्दुकमार मल्लिक र एमालेका जीवनकुमार श्रेष्ठ क्रमशः नगर प्रमुख र नगर उप प्रमुख पदमा विजयी भएका थिए।<ref>{{Cite web |date=2022-10-19 |title=भद्रपुरका पूर्व मेयर भारतेन्दु मल्लिक काङ्ग्रेस |url=https://khabarsamachar.com/news/6833 |access-date=2023-04-05 |website=खबर समाचार |language=नेपाली}}</ref> शाही शासनकालमा पूर्व राजा ज्ञानेन्द्र शाहले वि.सं. २०६२ सालमा गराएको स्थानीय निकायको निर्वाचनमा स्वतन्त्र भएर चुनावमा होमिएका भारतेन्दुकमार मल्लिक नगर प्रमुख र गोपाल धमला नगर उपप्रमुख पदमा विजयी भएका थिए। यी दुवै निर्वाचित जनप्रतिनिधिले छोटो समयको लागि मात्र नगर चलाउन पाएका थिए। देशमा सङ्घीयता लागू भएपछि सम्पन्न वि.सं. २०७४ सालको [[नेपालका स्थानीय तहहरू|स्थानीय तह]]को [[स्थानीय तह निर्वाचन, २०७४|निर्वाचन]]मा यस नगरपालिकाको नगर प्रमुख पदमा [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी]]का जीवनकुमार श्रेष्ठ र उप नगरप्रमुख पदमा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीकी चन्द्रामाया श्रेष्ठ विजयी भएका थिए<ref>{{Cite web |title=झापाको भद्रपुरमा एमालेका जीवन श्रेष्ठ विजयी, उपमेयर एमालेकै चन्द्रा श्रेष्ठ |url=https://www.setopati.com/new-news/57815/ |access-date=2023-04-05 |website=सेतोपाटी |language=नेपाली }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> भने वि.सं. २०७९ सालमा सम्पन्न [[नेपालका स्थानीय तहहरू|स्थानीय तह]]को [[स्थानीय तह निर्वाचन, २०७९|निर्वाचन]] परिणाम अनुसार नगरपालिकाको नगर प्रमुख पदमा इतिहासमा पहिलो पटक [[नेपाली काङ्ग्रेस]]का गणेश पोखरेल र उप नगर प्रमुख पदमा [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]]की राधा कार्की विजयी भएका थिए।<ref>{{Cite web |last=घिमिरे |first=चिरञ्जीवी |title=भद्रपुर नगरपालिका प्रमुखमा काङ्ग्रेस र उपप्रमुखमा राप्रपा विजयी |url=https://nayapatrikadaily.com/news-details/86928/2022-05-19 |access-date=2023-04-05 |website=नयाँ पत्रिका |language=नेपाली |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405085025/https://nayapatrikadaily.com/news-details/86928/2022-05-19 |archive-date=2023-04-05 }}</ref><ref>{{Cite web |last=श्रेष्ठ |first=विगम |date=2022-05-20 |title=भद्रपुरको मत परिणाम मिश्रित ˸ भद्रपुरमा काङ्ग्रेसबाट पहिलो नगर प्रमुख बने पोखरेल » नयाँ सन्दर्भ |url=https://nayasandarva.com/2022/05/11704/ |access-date=2023-04-05 |website=नयाँ सन्दर्भ |language=नेपाली}}</ref> [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] अनुसार यो नगरपालिकाको जनसङ्ख्या ७०,९१३<ref name="नेपालको राष्ट्रिय जनगणना" /> रहेको छ र यहाँको जनघनत्व ७३६ प्रति वर्ग किलोमिटर रहेको छ।<ref name="नेपालको राष्ट्रिय जनगणना" /> == यातायात == भद्रपुर नगरमा स्थानीय यातायात बस वा निजी सवारी साधनबाट चल्ने गरेको छ। बसहरू सहरको केन्द्र वरपरको गोलाकार सडकमा बारम्बार गुड्छन्। नेपालका अन्य विकासशील सहरहरू जस्तै भद्रपुर पनि वरपरका नयाँ बासस्थानका साथ विस्तार हुँदै गएको छ। यी क्षेत्रहरूमा यातायात सेवा पनि द्रुत रूपमा विस्तार भइरहेको छ। स्थानीयहरू सामान्यतया पैदल हिड्ने गर्छन्। नेपालका अन्य सहरमा जस्तै अटो रिक्सा पनि यहाँ सामान्य रहेको छ। === सडक === [[महेन्द्र राजमार्ग|पूर्वपश्चिम राजमार्ग]]मा पर्ने [[बिर्तामोड नगरपालिका|बिर्तामोड]]बाट भद्रपुर सडक सञ्जालबाट जोडिएको छ।<ref>{{Cite web |url=https://purwanchaldaily.com/84045/ |title=भद्रपुरमाथि अन्यायका छ दशक |last=दाहाल |first=चिन्तामणि |date=2020-11-25 |access-date=2023-04-05 |website=पूर्वाञ्चल डेली |language=नेपाली}}</ref> चार लेनको प्रस्तावित सडकको वि.सं. २०७९ सालको अन्त्यसम्म पूर्ण काम सकिएको छैन।<ref>{{Cite web |url=https://www.karobardaily.com/news/19516 |title=अस्ताउँदै झापाभित्रको ‘झापा’ |last=चम्लागाईँ |first=मनिषा |access-date=2023-04-05 |website=कारोबार डेली |language=नेपाली}}</ref> पूर्वाञ्चल संयुक्त यातायात र अन्य निजी बस एजेन्सीहरूले उपत्यका र पूर्वी नेपालका विभिन्न क्षेत्र वरपर व्यापक यातायात सेवा प्रदान गर्दछ। सडक यातायात मार्फत यो सहर नेपालका अन्य प्रमुख सहरहरूसँग जोडिएको छ।<ref>{{Cite news |url=https://khabarhub.com/2022/17/433941/ |title=काठमाडौँबाट पूर्वी क्षेत्रमा सञ्चालन हुने यातायात एउटै व्यवस्थापनमा |access-date=2023-04-05 |website=खबर हब |language=नेपाली}}</ref> यो सहरमा हालसम्म सरकारी सवारी साधनहरू उपलब्ध छैनन्। === हवाई === [[भद्रपुर विमानस्थल]] जसलाई चन्द्रगढी विमानस्थल<ref>{{Cite web |url=https://chandragadi.caanepal.gov.np/ |title=चन्द्रगढी विमानस्थल |access-date=2023-04-05 |language=अङ्ग्रेजी}}</ref> भन्ने गरिन्छ भद्रपुर नगरपालिकाको वडा नं. ८ मा रहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/185031/ |title=नेपाली उडानको गर्विलो इतिहास |access-date=2023-04-05 |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.gaunsahar.com/news-details/12971/2018-12-14 |title=भद्रपुर विमानस्थलमा स्तर वृद्धिपछि दैनिक आठ वटासम्म जहाजले उडान भर्दै |access-date=2023-04-05 |website=गाउँ संसार |language=नेपाली }}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> यो विमानस्थल चन्द्रगढीमा अवस्थित छ।<ref>{{Cite web |url=http://annapurnapost.com/news/95412/ |title=दमकल छैन भद्रपुर विमानस्थलमा |access-date=2023-04-05 |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली}}</ref> विमानस्थलबाट [[काठमाडौँ]]को लागि दैनिक उडान हुने गरेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/109434/2023-03-10 |title=नियमित रात्रिकालीन उडान : हवाई सञ्जालमा जोडिए पोखरा-भद्रपुर |access-date=2023-04-05 |website=नयाँ पत्रिका |language=नेपाली |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405162814/https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/109434/2023-03-10 |archive-date=2023-04-05 }}</ref> [[पोखरा क्षेत्रीय अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल]] सुचारु भएपछि त्यहाँबाट भद्रपुरको लागि [[बुद्ध एयर]]ले सीधा उडान आरम्भ गरेको थियो तर हाल उक्त सेवा प्रभावित भइसकेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.nepalpress.com/2023/03/15/303061/ |title=पोखरा-भद्रपुर उडान चार दिनमै स्थगित |last=गौतम |first=बिमल |access-date=2023-04-05 |website=नेपाल प्रेस |language=नेपाली}}</ref> यो विमानस्थलबाट भारतको [[बागडोगरा विमानस्थल]] मात्र ४० किलोमिटर टाढा रहेको छ। <gallery mode=packed> Bhadrapur Airport in 1966.jpg|सन् १९६६ मा भद्रपुर विमानस्थल Peoples carrying their stuff in sand of Mechi River.jpg|सन् १९६० को दशकमा यातायातको प्रमुख साधन बयलगाडाद्वारा मेची नदी पार गर्दै Bus and bullock cart in Jhapa.jpg|सन् १९६० को दशकमा झापा जिल्लाको सडकमा बस गुड्दै </gallery> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== *[https://web.archive.org/web/20200105142053/http://www.bhadrapurmun.gov.np/ भद्रपुर नगरपालिका] {{Commonscat|Bhadrapur|भद्रपुर}} {{झापा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:झापा जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:कोशी प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:नेपालका पूर्व नगर पञ्चायतहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २००८ मा स्थापित नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:नेपाल–भारत सीमामा स्थित पारवहन र भन्सार चौकीहरू]] [[श्रेणी:नेपालका जिल्ला सदरमुकामहरू]] thqkkv0itsbogal8hqf3yl4m3fsdpy5 0 6376 1395861 1395433 2026-11-12T09:31:18Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395861 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info --> |name = वीरेन्द्रनगर |other_name = चौहानचौर<ref name="परिचय">{{Cite web|url=https://birendranagarmun.gov.np/ne/node/5|title=वीरेन्द्रनगर नगरपालिका सङ्क्षिप्त परिचय|website=वीरेन्द्रनगर नगरपालिका वेबसाइट|language=नेपाली|accessdate=2022-02-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20220219142452/https://birendranagarmun.gov.np/ne/node/5|archive-date=2022-02-19}}</ref> |native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> |nickname = |settlement_type = [[नगरपालिका]]<br />[[सदरमुकाम]]<br />[[राजधानी|प्रादेशिक राजधानी]]<ref name="राजधानी">{{cite news|title=प्रदेश नाम र राजधानी सम्बन्धमा |url=http://moial.karnali.gov.np/np/images/publication/38_Are%201%20%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B6%20%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%AE%20%E0%A4%B0%20%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%80_0.pdf |date=वि.सं. २०७४ फागुन १४ |accessdate=वि.सं. २०७८ फागुन ७ |agency=कर्णाली प्रदेश सरकार |language=नेपाली |publisher=प्रदेश राजपत्र}}</ref> |motto = |named_for = [[वीरेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा वीरेन्द्र]]<ref name="परिचय"/> <!-- images and maps --> |image_skyline = Ghantaghar@surkhet.JPG |image_caption = वीरेन्द्रनगरमा रहेको घण्टाघर {{Photomontage | photo1a = Birendranagar.jpg | photo1b = Surkhet Bulbule Lake.jpg | photo2a = | photo3a = | photo3b = | photo4a = | spacing = 1 | position = centre | size = 300 | foot_montage = वीरेन्द्रनगरको पन्छीनेत्र दृश्य,वीरेन्द्रनगर स्थित बुलबुले ताल }} |image_size = 300px |image_flag = |image_seal = |image_map = |mapsize = |map_caption = |pushpin_map = सुर्खेत जिल्ला#कर्णाली प्रदेश#नेपाल |pushpin_label_position = bottom |pushpin_mapsize = 300px |pushpin_map_caption = नक्सामा वीरेन्द्रनगरको अवस्थिति |coordinates = {{coord|28|34|N|81|49|E|region:NP_type:city_source:GNS-enwiki|display=inline,title}} <!-- Location --> |subdivision_type = देश |subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} |subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] |subdivision_name1 = [[कर्णाली प्रदेश]] |subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] |subdivision_name2 = [[सुर्खेत जिल्ला]] <!-- Politics --> |government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-1/district-solukhumbu/Sotang?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक|archive-url=https://web.archive.org/web/20240724162922/https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-1/district-solukhumbu/Sotang?lng=nep|archive-date=2024-07-24}}</ref> |government_type = |leader_title = [[नगरप्रमुख|मेयर]] |leader_name = मोहनमाया भण्डारी ढकाल <small> ([[नेकपा (एमाले)]]) |leader_title1 = [[उपप्रमुख]] |leader_name1 = निलकण्ठ खनाल <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]]) |established_title = नगर पञ्चायत |established_date = वि.सं. २०३३ फागुन १२<ref name="नगर">{{cite news |title=वीरेन्द्रनगर नगरपञ्चायत क्षेत्र घोषित गरेको |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book?ref=11100 |date=वि.सं. २०३७ असोज २७ |accessdate=वि.सं. २०७८ फागुन ७ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र |archive-url=https://web.archive.org/web/20180327165205/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=11100 |archive-date=2018-03-27}}</ref> |established_title1 = समावेश गाउँ पञ्चायतहरू |established_date1 = वयल काँडा (आंशिक भाग),गोठी काँडा (आंशिक भाग), जर्बुटा (आंशिक भाग) र कटुकुवा (पूर्ण) |established_title2 = सम्मिलित ([[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू) |established_date2 = [[लाटिकोइली]] र [[उत्तरगङ्गा]] |established_title3 = सम्मिलित मिति |established_date3 = वि.सं. २०७१ वैशाख २५<ref name="थप">{{cite news |title=नगरपालिका घोषणा गरी क्षेत्र तोकेको |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22724 |date=वि.सं. २०७१ बैशाख २५ |accessdate=वि.सं. २०७८ फागुन ७ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र |archive-url=https://web.archive.org/web/20200119010225/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22724 |archive-date=2020-01-19}}</ref> |established_title4 = सम्मिलित ([[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू) |established_date4 = [[जर्बुटा]] |established_title5 = सम्मिलित मिति |established_date5 = वि.सं. २०७१ पुस २८<ref name="गाविस थप">{{cite news |title=शङ्खरापुर लगायत विभिन्न नगरपालिका घोषणा |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634 |date=वि.सं. २०७१ पुस २८ |accessdate=वि.सं. २०७८ फागुन ७ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र |archive-url=https://web.archive.org/web/20200108203805/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634 |archive-date=2020-01-08}}</ref> |established_title6 = सम्मिलित ([[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]) |established_date6 = [[रतु]], [[गर्पन]] र [[गडि वयलकाँडा]] |established_title7 = सम्मिलित मिति |established_date7 = वि.सं. २०७३ फागुन २७<ref name="अन्य थप">{{cite news |title=गाउँपालिका नगरपालिका उपमहानगरपालिका र महानगरपालिकाको क्षेत्र तोकी केन्द्र कायम गरेको |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22690 |date=वि.सं. २०७३ फागुन २७ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701210203/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22690 |archive-date=2020-07-01}}</ref> <!-- Area --> |unit_pref = |area_footnotes = |area_total_km2 = 245.06 |area_total_sq_mi = <!-- Population --> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=1&district=3&municipality=3|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> |population_note = |population_total = 153863 |population_density_km2 = auto |population_blank1_title = <!-- demographics (section 1) --> | demographics_type1 = जातीयता | demographics1_title1 = मुख्य जाति | demographics1_info1 = [[ब्राह्मण]], [[क्षेत्री]], [[मगर जाति|मगर]], [[गुरुङ जाति|गुरुङ]], [[नेवार जाति|नेवार]], [[दमाई जाति|परियार]], [[सुनार]], [[थारू जाति|थारु]] <!-- demographics (section 2) --> | demographics_type2 = भाषा | demographics2_title1 = मुख्य भाषाहरू | demographics2_info1 = [[नेपाली भाषा|नेपाली]], [[अवधी भाषा|अवधी]], [[गुरुङ भाषा|गुरुङ]], [[नेवारी भाषा|नेवारी]], [[मगर भाषा|मगर]], [[थारू भाषा|थारू]] |timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय]] |utc_offset = +५:४५ |timezone_DST = |utc_offset_DST = <!-- elevation --> | elevation_max_m = 665 | elevation_min_m = <!-- Area/postal codes & others --> |postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> |postal_code = |area_code = +९७७-८३ |website = {{URL|http://birendranagarmun.gov.np/}} |footnotes = }} '''वीरेन्द्रनगर''' (पूर्व नाम: '''चौहानचौर''')<ref name="स्मारिका"/> [[नेपाल]]को [[कर्णाली प्रदेश]] अन्तर्गत पर्ने [[सुर्खेत उपत्यका]]को [[सुर्खेत जिल्ला]]मा रहेको प्रादेशिक राजधानी<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/91835-91835 |title=प्रदेश ६ : नाम कर्णाली, राजधानी वीरेन्द्रनगर |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-02-19}}</ref><ref name="राजधानी"/>, जिल्ला सदरमुकाम<ref name="स्मारिका">{{Cite book |url=https://books.google.com.np/books?id=PPFFAQAAIAAJ&q |title=स्मारिका |quote=महेन्द्र सरकारको उद्गारलाई मूर्त रूप दिने सिलसिलामा वि.सं. २०२३ सालको हिउँददेखि जिल्लाको सदरमुकाम गोठीकाँडाबाट हालको स्थानमा सारियो। |date=सन् १९८९ |publisher=सुर्खेती कल्याण समाज |page=१० |language=नेपाली}}</ref> र एक नगरपालिका हो।<ref name="परिचय"/> यो सहर तत्कालीन [[मध्य-पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्य-पश्चिमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको सदरमुकाम समेत रहेको थियो। सुर्खेत जिल्लाको पहिलो नगरपालिका रहेको यो नगरको नामकरण तत्कालीन राजा [[वीरेन्द्र वीरविक्रम शाह|वीरेन्द्र शाह]]को नामबाट भएको हो। राजा वीरेन्द्रबाट नै सुर्खेत उपत्यकामा मलेरियाको उन्मूलन पछि वीरेन्द्रनगर सहरको परिकल्पना गरिएको थियो। सुर्खेत जिल्लाको तत्कालिन गोठी काँडा र जर्बुटा गाउँ पञ्चायतको आंशिक भाग र कटुकुवा गाउँ पञ्चायतको सम्पूर्ण क्षेत्रलाई वि.सं. २०३३ फागुन १२ गते मिलाएर वीरेन्द्रनगर नगर पञ्चायत घोषणा गरिएको थियो।<ref name="नगर"/> यसै प्रकार वि.सं. २०७२ बैशाख २४ मा नेपाल सरकारको निर्णय र वि.सं. २०७२ बैशाख २४ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार तत्कालिन [[लाटिकोइली]] र [[उत्तरगङ्गा]] गाउँ विकास समितिहरू समेत यसमा गाभेर यो नगरपालिकाको क्षेत्र विस्तार गरिएको थियो।<ref name="थप"/><ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/ampnews/2014-05-08/388826.html |title=थप ७२ नगरपालिका घोषणा (सूचिसहित) |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-02-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220219160630/https://ekantipur.com/ampnews/2014-05-08/388826.html |archive-date=2022-02-19 }}</ref> पुन: एक पटक वि.सं. २०७१ मङ्सिर १६ मा नेपाल सरकारको निर्णय र वि.सं. २०७१ पुष २८ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार [[जर्बुटा]] गाउँ विकास समिति समेत यसमा गाभेर यो नगरपालिकाको क्षेत्र विस्तार गरिएको थियो।<ref name="गाविस थप"/> यसै प्रकार सङ्घीय शासन व्यवस्था लागु भएपछि देशमा स्थानीय तहको गठन भएसँगै वि.सं. २०७३ फागुन २२ गते नेपाल सरकारको निर्णय तथा वि.सं. २०७३ फागुन २७ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार तत्कालिन [[रतु]], [[गर्पन]] र [[गडि वयलकाँडा|गढी]] गाउँ विकास समितिको सम्पूर्ण क्षेत्र गाभेर यो नगरपालिकाको क्षेत्र विस्तार गरिएको थियो।<ref name="अन्य थप"/><ref>{{Cite web |url=https://www.setopati.com/chapa-bata/60472/ |title=गाउँ र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति ? |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=वि.सं. २०७८ फागुन ०७ |archive-url=https://web.archive.org/web/20220219161531/https://www.setopati.com/chapa-bata/60472/ |archive-date=2022-02-19 }}</ref><ref name="जिल्ला समन्वय समिति">{{cite news|url=http://kantipur.ekantipur.com/news/2017-03-13/20170313191214.html|title=जीविस अब देखि जिल्ला समन्वय समिति|last1=काफ्ले|first1=प्रतिक्षा|date=वि.सं. २०७३ फागुन ३०|accessdate=वि.सं. २०७८ फागुन ०७|publisher=[[कान्तिपुर दैनिक|कान्तिपुर]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170506085135/http://kantipur.ekantipur.com/news/2017-03-13/20170313191214.html|archive-date=2017-05-06}}</ref><ref name="७४४ स्थानीय तह">{{cite news|url=http://setopati.com/raajneeti/64740/|title=स्थानीय निकाय भङ्ग, अधिकारसम्पन्न ७४४ स्थानीय तह क्रियाशील|date=वि.सं. २०७३ फागुन ३०|accessdate=वि.सं. २०७८ फागुन ०७|publisher=सेतोपाटी|ref=http://setopati.com/raajneeti/64740/|archive-url=https://web.archive.org/web/20170518193518/http://setopati.com/raajneeti/64740/|archive-date=2017-05-18}}</ref> वर्तमान समयमा वीरेन्द्रनगर पश्चिम नेपालको प्रमुख वाणिज्य केन्द्रका साथै शिक्षा र स्वास्थ्यको पनि केन्द्र हो। == नामकरण == नेपाल अधिराज्यको तत्कालीन राजा [[वीरेन्द्र वीरविक्रम शाह|वीरेन्द्र शाह]]को नाममा यो नगर क्षेत्रको नाम वीरेन्द्रनगर राखिएको हो।<ref name="परिचय"/> ==नगर प्रशासनिक इतिहास== वि.सं. २०१९ मङ्सिर ५ गते तत्कालिन श्री ५ को सरकारको निर्णय र वि.सं. २०१९ पुष २ गते नेपाल गजेटमा प्रकाशित सूचना अनुसार नेपाल अधिराज्यलाई १४ अञ्चल र ७५ जिल्लामा विभाजन गरेपछि सुर्खेत जिल्ला गठन भएपछि सर्वप्रथम यसको सदरमुकाम 'सुर्खेत' गोठीकाँडा बजारमा रहेको थियो।<ref name="सदरमुकाम साविक">{{cite news|url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book?ref=2685|title=नेपाल अधिराज्यलाई १४ अञ्चल, ७५ जिल्लामा विभाजित|date=वि.सं. २०१९ पुष २|accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९|publisher=नेपाल राजपत्र|agency=नेपाल सरकार|page=१|language=नेपाली}}</ref> वि.सं. २०२३ सालको हिउँदमा तत्कालिन श्री ५ को सरकारको निर्णय अनुसार जिल्ला सदरमुकामहरू विवादास्पद देखिएकोले सुर्खेत जिल्लाको सदरमुकाम वीरेन्द्रनगर सारिएको थियो।<ref name="स्मारिका"/> ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या १,५३,८६३ रहेको छ भने यहाँ ३८,३७७ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable mw-datatable" style="text-align:center" |+ वीरेन्द्रनगर नगरपालिकाको वडागत विभाजन, जनसङ्ख्या र जनघनत्व (२०७८) |- ! वडा नं. !! समावेश साविकका वडा/गाविसहरू !! जनसङ्ख्या (२०७८) !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || वीरेन्द्रनगर (१-२) || १०,२०८ || ६.१० || १,६७३.४४ |- | २ || [[उत्तरगङ्गा]] (१-७) || १४,३२६ || २९.२० || ४९०.६२ |- | ३ || [[उत्तरगङ्गा]] (८-९) || १९,६१९ || ६.६२ || २,९६३.५९ |- | ४ || वीरेन्द्रनगर (३-४) || १०,२२७ || ७.१ कि.मी. || १,४४०.४२ |- | ५ || वीरेन्द्रनगर (५) || ६,३३६ || ५.८० || १,०९२.४१ |- | ६ || वीरेन्द्रनगर (६) || ७,६९१ || ०.६० || १२,८१८.३३ |- | ७ || वीरेन्द्रनगर (७-८) || ९,३९७ || ५.२ कि.मी. || १,८०७.१२ |- | ८ || वीरेन्द्रनगर (९-१०) || ७,८२४ || १.४० || ५,५८८.५७ |- | ९ || [[लाटिकोइली]] (६-८) || ११,६७८ || २८.८२ || ४०५.२० |- | १० || [[लाटिकोइली]] (२-५,९) || १८,०९१ || १७.०० || १,०६४.१८ |- | ११ || [[लाटिकोइली]] (१), [[जर्बुटा]] (१)|| १२,१५१ || २६.७० || ४५५.०९ |- | १२ || वीरेन्द्रनगर (११-१२) || १४,३५८ || ८.८२ || १,६२७.८९ |- | १३ || [[जर्बुटा]] (२-९) || ५,९८२ || २५.९० || २३०.९७ |- | १४ || [[गडि वयलकाँडा|गढी वयलकाँडा]] || २,५७६ || २८.९६ || ८८.९५ |- | १५ || [[रतु]] || १,५५७ || २४.६१ || ६३.२७ |- | १६ || [[गर्पन]] || १,८४२ || २२.२३ || ८२.८६ |- class="sortbottom" style="font-weight:bold; background:#f2f2f2" | colspan="2" | जम्मा / औसत || १,५३,८६३ || २४५.०६ || ६२७.८६ |} == यातायात == ===सडक यातायात=== वीरेन्द्रनगरलाई देशका प्रमुख स्थानसँग जोडने कार्य [[रत्न राजमार्ग]]ले [[कोहलपुर नगरपालिका|कोहलपुर]]मा [[महेन्द्र राजमार्ग]]सँग जोड्दै पुरा गरेको छ। महेन्द्र राजमार्ग प्रयोग गरेर वीरेन्द्रनगरबाट नेपालका प्रमुख सहरहरू जस्तै [[बुटवल उपमहानगरपालिका|बुटवल]], [[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]], [[हेटौँडा उपमहानगरपालिका|हेटौँडा]], [[काठमाडौँ]], [[इटहरी उपमहानगरपालिका|इटहरी]], [[धरान उपमहानगरपालिका|धरान]], [[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]], [[दमक नगरपालिका|दमक]], [[बिर्तामोड नगरपालिका|बिर्तामोड]], [[काँकडभिट्टा]]सँग जोड्ने गरेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.khabarhub.com/2022/16/351623/ |title=ब‍न्दको प्रभाव : कर्णालीमा लामो दूरीको यातायात ठप्प |website=खबर हब |language=नेपाली |accessdate=2022-02-20}}</ref> यसै सहरलाई काटेर गएको [[कर्णाली राजमार्ग]]ले [[दैलेख जिल्ला]]का साथै दुर्गम जिल्लाको रूपमा रहेको [[कालिकोट जिल्ला|कालीकोट]], [[जुम्ला जिल्ला|जुम्ला]] लगायतका जिल्लासँग जोडेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/pradesh-6/2021/01/12/161043115408786579.html?author=1 |title=साँघुरो बसपार्कमा फोहरले सास्ती |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-02-20}}</ref> यसै प्रकार [[दाङ उपत्यका]]बाट [[सल्यान जिल्ला|सल्यान]] हुँदै [[सुर्खेत जिल्ला|सुर्खेत]] पसेको कच्ची सडकले यो सहरलाई [[तुलसीपुर उपमहानगरपालिका|तुल्सीपुर]] तथा [[घोराही उपमहानगरपालिका|त्रिभुवननगर]]सँग जोडेको छ तथा जाजरकोट सडकले [[जाजरकोट जिल्ला|जाजरकोट]]को सदरमुकाम तथा [[रुकुम जिल्ला|रूकुम]]को [[चौरजहारी नगरपालिका|चौरजाहारी]]सँग जोडेको छ। ===हवाई=== यो नगरको पूर्वमा [[सुर्खेत विमानस्थल]] रहेको छ जसलाई वीरेन्द्रनगर विमानस्थल पनि भन्ने गरिन्छ।<ref>{{Cite web |url=https://gorkhapatraonline.com/open/2021-07-28-43096 |title=अघि बढेन सुर्खेत विमानस्थल विस्तार योजना |website=गोरखापत्र |language=नेपाली |accessdate=2022-02-20}}</ref> यस विमानस्थलबाट नेपालको राजधानी सहर [[काठमाडौँ|काठमाडौँ]] लगायत नेपालको पश्चिममा रहेका दुर्गम जिल्लाहरू [[जुम्ला जिल्ला]], [[हुम्ला जिल्ला]], [[कालिकोट जिल्ला]], [[डोल्पा जिल्ला]], [[मुगु जिल्ला]] लगायतका स्थानहरूका लागि सोझै उडान रहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.khabarhub.com/2020/05/224850/ |title=सुर्खेत विमानस्थल विस्तारका लागि ३० बिघा जग्गा अधिग्रहण |website=खबरहब |language=नेपाली |accessdate=2022-02-20}}</ref> ==मौसम== सन् १९९९ को मे महिनाको ५ तारिखमा वीरेन्द्रनगरमा अहिलेसम्मकै उच्चतम तापक्रम {{convert|41.8|°C}} दर्ज गरिएकोथियो, जबकि सबैभन्दा कम तापक्रम सन् २०१३ जनवरी ९ मा {{convert|-0.7|°C}} दर्ज गरिएको थियो।<ref>{{cite report |title= तापक्रम तालिका |publisher= जल तथा मौसम विज्ञान विभाग, नेपाल सरकार |url= http://www.dhm.gov.np/uploads/climatic/1749218667Ext%20temp%20of%20January.pdf |access-date= वि.सं. २०७८ फागुन ११ }} {{Cite web |url=http://www.dhm.gov.np/uploads/climatic/1749218667Ext%20temp%20of%20January.pdf |title=अभिलेख प्रतिलिपि |access-date=2022-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304221858/http://www.dhm.gov.np/uploads/climatic/1749218667Ext%20temp%20of%20January.pdf |archive-date=2016-03-04}}</ref> {{Weather box |location = वीरेन्द्रनगर (सन् १९८१- सन् २०१०) |metric first = Yes |single line = Yes |Jan high C = 19.9 |Feb high C = 22.5 |Mar high C = 27.6 |Apr high C = 32.8 |May high C = 33.9 |Jun high C = 33.1 |Jul high C = 30.7 |Aug high C = 30.6 |Sep high C = 29.9 |Oct high C = 28.4 |Nov high C = 24.9 |Dec high C = 21.2 |year high C = 28.0 |Jan mean C = 12.6 |Feb mean C = 15.2 |Mar mean C = 19.7 |Apr mean C = 24.7 |May mean C = 27.2 |Jun mean C = 28.0 |Jul mean C = 27.1 |Aug mean C = 26.9 |Sep mean C = 25.8 |Oct mean C = 22.1 |Nov mean C = 17.7 |Dec mean C = 13.8 |year mean C = 21.7 |Jan low C = 5.4 |Feb low C = 7.9 |Mar low C = 11.8 |Apr low C = 16.6 |May low C = 20.4 |Jun low C = 22.9 |Jul low C = 23.5 |Aug low C = 23.3 |Sep low C = 21.6 |Oct low C = 15.8 |Nov low C = 10.4 |Dec low C = 6.4 |year low C = 15.5 |precipitation colour= green |Jan precipitation mm = 34.4 |Feb precipitation mm = 42.5 |Mar precipitation mm = 26.0 |Apr precipitation mm = 29.2 |May precipitation mm = 91.3 |Jun precipitation mm = 252.3 |Jul precipitation mm = 471.9 |Aug precipitation mm = 422.6 |Sep precipitation mm = 190.9 |Oct precipitation mm = 42.4 |Nov precipitation mm = 9.7 |Dec precipitation mm = 18.5 |year precipitation mm = 1631.7 |source 1= जल तथा मौसम विज्ञान विभाग, नेपाल सरकार<ref>{{cite report |title= मौसम तापक्रम तालिका |publisher= जल तथा मौसम विज्ञान विभाग, नेपाल सरकार |url=http://www.dhm.gov.np/uploads/climatic/880251189NORMAL%20FILE.pdf |access-date=वि.सं. २०७८ फागुन ११}}</ref> }} ==स्वास्थ्य== वीरेन्द्रनगरमा सरकारी नियन्त्रणमा सञ्चालित स्वास्थ्य संस्थाहरू मध्ये [[कर्णाली प्रादेशिक अस्पताल]], एक जिल्ला अस्पताल र एक नेत्र उपचार केन्द्र रहेका छन्। == शिक्षा == कर्णाली प्रदेशको शैक्षिक सहरको रूपमा नाम कमाएको वीरेन्द्रनगरमा उच्च शिक्षाका लागि सरकारको लगानीमा स्थापना गरिएका सुर्खेत बहुमुखी क्याम्पस र [[वीरेन्द्रनगर बहुमुखी क्याम्पस]] रहेका छन्।<ref>{{Cite web |url=https://skynewsnepal.com.np/2021/02/05/9307 |title=सुर्खेत क्याम्पस (शिक्षा) बहुमुखि हुँदै |date=२३ माघ २०७७, शुक्रबार ०१:०९ |website=स्काई न्युज नेपाल |language=नेपाली |accessdate=2022-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220220153340/https://skynewsnepal.com.np/2021/02/05/9307 |archive-date=2022-02-20 }}</ref> यसको साथै सामुदायिक चिकित्सा क्याम्पस पनि यहाँको मुख्य शैक्षिक संस्था हो। वीरेन्द्रनगरमा [[मध्यपश्चिम विश्वविद्यालय|मध्यपश्चिमाञ्चल विश्वविद्यालय]] समेत रहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/pradesh-6/2020/02/08/15811360099958882.html?author=1 |title=केन्द्रीय विश्वविद्यालय बनाउन माग |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-02-20}}</ref> == पर्यटकीय स्थल == [[तिब्बत]]मा रहेको [[हिन्दु धर्म|हिन्दु]]हरूको प्रसिद्ध तिर्थस्थल [[मानसरोवर]] जाने यात्रुले [[हुम्ला जिल्ला]]सम्म जानका लागि हेलिकप्टर तथा हवाई जहाज चढ्ने प्रमुख स्थान वीरेन्द्रनगर हो।<ref>{{Cite web |url=https://nepalkhabar.com/blog/9907-2019-10-14-5-36-13 |title=कर्णाली रेशम मार्ग: विकासको ‘गेम चेन्जर’ |website=नेपाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-02-20}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://nayapatrikadaily.com/news-details/42753/2020-05-05 |title=सुनसान कैलाश मानसरोवर तीर्थयात्रा |website=नयाँ पत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2022-02-20 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> यस नगर क्षेत्रभित्र रहेका [[देउतीबज्यै]]<ref>{{Cite web |url=https://www.lokpath.com/story/59430 |title=सुर्खेतको देउती बज्यै मन्दिरको भित्रि कथा |website=लोकपथ |language=नेपाली |accessdate=2022-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220220153337/https://www.lokpath.com/story/59430 |archive-date=2022-02-20 }}</ref> तथा [[काँक्रे विहार]]<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/bibidha/2019/10/04 |title=विविध |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-02-20}}</ref> क्षेत्र यहाँका मुख्य प्राकृतिक तथा सांस्कृतिक आकर्षण हुन्।<ref>{{Cite web |url=https://www.nepalgunjnews.com/finance/20191036999/ |title=सुर्खेतका पर्यटकीयस्थलमा चहलपहल, रारा पुग्ने सुर्खेत ‘ट्रान्जिट प्वाइन्ट’ |date=2019-10-17 |website=नेपालगन्ज समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220220153337/https://www.nepalgunjnews.com/finance/20191036999/ |archive-date=2022-02-20 }}</ref> नगर भित्रै रहेको पश्चिम नेपालको एकमात्र घण्टाघर वीरेन्द्रनगर सहरको गौरव हो।<ref>{{Cite web |url=https://www.nepalpress.com/2021/12/31/139924/ |title=वीरेन्द्रनगर घण्टाघरका घडी चार वर्षसम्म मर्मतको पर्खाइमा |website=नेपाल प्रेस |language=नेपाली |accessdate=2022-02-20}}</ref> नगरसँग टासिएर [[बुलबुले ताल|बुलबुल ताल]] तथा पार्क रहेका छन्।<ref>{{Cite web |url=https://ehimalayatimes.com/karnali-pradesh/67779 |title=दसैंसँगै वीरेन्द्रनगर झलमल्ल |website=हिमालय टाइम्स |language=नेपाली |accessdate=2022-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220220153336/https://ehimalayatimes.com/karnali-pradesh/67779 |archive-date=2022-02-20 }}</ref> ==चित्र दीर्घा== <gallery mode=packed> Kakrebihar 21.jpg|काँक्रे विहारमा रहेको प्राचीन कलाकृति Kakrebihar 11.jpg|काँक्रे विहारमा रहेको प्राचीन कलाकृति Kakrebihar 14.jpg|काँक्रे विहारमा रहेको प्राचीन कलाकृति Deuti Bajai Temple 1.JPG|देउतीबज्यै मन्दिर Boating at Bulbule lake 04.jpg|बुलबुल ताल </gallery> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{सुर्खेत जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} {{नेपालका सङ्घीय तथा प्रादेशिक राजधानीहरू}} [[श्रेणी:सुर्खेत जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:नेपालका जिल्ला सदरमुकामहरू]] [[श्रेणी:नेपालका राजधानी सहरहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २०३३ मा स्थापित नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:नेपालका पूर्व नगर पञ्चायतहरू]] [[श्रेणी:नेपालका राजारानीहरूको नामबाट नामकरण गरिएका ठाउँहरू]] [[श्रेणी:कर्णाली प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] 8qf8zsrsa2y6x3tkj268p6d2jbr1cpx 0 6388 1395733 1393669 2026-11-12T00:14:57Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395733 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = गोरखा | other_name = पृथ्वीनारायण | native_name_lang = | settlement_type = [[नगरपालिका]]<br/>सदरमुकाम | image_skyline = Kings_Palace_Gorkha_Nepal.jpg | image_alt = | image_caption = गोरखा दरवार | motto = <!-- images and maps -----------> | pushpin_map = गोरखा जिल्ला#Nepal Gandaki Province#Nepal | pushpin_label_position = | pushpin_map_caption = नक्सामा गोरखा नगरपालिकाको अवस्थिति | coordinates = {{coord|28|0|0|N|84|38|0|E|type:city_region:NP|display=inline,title}} | coordinates_footnotes = <!-- Location --> |subdivision_type = देश |subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} |subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] |subdivision_name1 = [[गण्डकी प्रदेश]] |subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] |subdivision_name2 = [[गोरखा जिल्ला]] |founder = |seat_type = |seat = <!-- Politics --> |government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-4/district-gorkha/gorkha?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> |government_type = |leader_title = [[नगरप्रमुख]] |leader_name = कृष्‍णबहादुर राना <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]) |leader_title1 = [[उपप्रमुख]] |leader_name1 = मसलीमाया थोकर पुन <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) |established_title = नगरपालिका |established_date = वि.सं. २०५३ माघ ११<ref>{{cite news|title=चार किल्ला खोली नगरपालिका क्षेत्र तोकी बिभाजन गरेको|url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=17871|accessdate=जनवरी २०२२|agency=नेपाल सरकार|publisher=नेपाल राजपत्र|archive-url=https://web.archive.org/web/20220128134945/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=17871|archive-date=2022-01-28}}</ref> |established_title1 = समावेश ([[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]) |established_date1 = गोरखकाली, रानीस्वारा र तारानगर |established_title2 = सम्मिलित (मिति) |established_date2 = वि.सं. २०५३ माघ ११ |established_title3 = समावेश ([[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]) |established_date3 = [[ताप्ले]] र [[देउराली, गोरखा|देउराली]] |established_title4 = सम्मिलित (मिति) |established_date4 = वि.सं. २०७३ फाल्गुन २२ |area_total_sq_mi = |area_total_km2 = 131.86 <!-- Population --> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=4&district=36&municipality=9|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 52468 |population_density_km2 = auto |population_blank1_title= धर्मावलम्बी |population_blank1 = हिन्दू, मुस्लिम, बौद्ध <!-- General information --> |timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] |utc_offset = +५:४५ |timezone_DST = |utc_offset_DST = |elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = १५२२ <!-- Area/postal codes & others --> |postal_code_type = हुलाक कोड |postal_code = ३४००० |area_code = +९७७-०६४ |blank_name = |blank_info = |website = [http://gorkhamun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |footnotes = }} '''गोरखा नगरपालिका''' (पूर्व नाम: पृथ्वीनारायण नगरपालिका) [[नेपाल]]को [[गण्डकी प्रदेश]]मा पर्ने [[गोरखा जिल्ला]]को सदरमुकाम तथा एक नगरपालिका हो। गोरखा जिल्लाका तत्कालिन गोरखकाली, रानीस्वारा र तारानगर गाउँ विकास समितिलाई वि.सं. २०५३ माघ ११ गते मिलाएर गोरखा नगरपालिका घोषणा गरिएको थियो। वि.सं. २०७१ मङ्सिर १६ मा [[नेपाल सरकार]]को निर्णय र वि.सं. २०७१ पौष २८ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित भएअनुसार [[फिनाम]] र [[नारेश्वर]] गाविसहरू समेत यसमा गाभेर यो नगरपालिकाको क्षेत्र विस्तार गरिएको थियो।<ref>{{cite news|url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634|title=शंखरापुर लगायत बिभिन्न नगरपालिका घोषणा|accessdate=जनवरी २०२२|publisher=नेपाल राजपत्र|agency=नेपाल सरकार|archive-url=https://web.archive.org/web/20200108203805/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634|archive-date=2020-01-08}}</ref> यसै प्रकार [[सङ्घीयता|सङ्घीय शासन व्यवस्था]] लागू भएपछि देशमा स्थानीय तहको गठन भएसँगै वि.सं. २०७३ फाल्गुन २२ मा [[ताप्ले]] र [[देउराली, गोरखा|देउराली]] गाविसहरू समेत यसमा गाभेर यो नगरपालिकाको क्षेत्र विस्तार गरिएको थियो।<ref>{{cite news|url=http://www.enayapatrika.com/2017/01/07/118110/|title=गाउँ र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति ?|date=पुष २३, २०७३|accessdate=१४ जेठ २०७४|publisher=[[नयाँ पत्रिका दैनिक]]|ref=http://www.enayapatrika.com/2017/01/07/118110/}}</ref><ref name="जिल्ला समन्वय समिति">{{cite news|url=http://kantipur.ekantipur.com/news/2017-03-13/20170313191214.html|title=जिविस अब देखि जिल्ला समन्वय समिति|last1=काफ्ले|first1=प्रतिक्षा|date=३० फाल्गुन २०७३|accessdate=३० फाल्गुन २०७३|publisher=[[कान्तिपुर दैनिक|कान्तिपुर]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170506085135/http://kantipur.ekantipur.com/news/2017-03-13/20170313191214.html|archive-date=2017-05-06}}</ref><ref name="७४४ स्थानीय तह">{{cite news|url=http://setopati.com/raajneeti/64740/|title=स्थानीय निकाय भङ्ग, अधिकारसम्पन्न ७४४ स्थानीय तह क्रियाशील|date=२८ फाल्गुण २०७३|accessdate=२८ फाल्गुण २०७३|publisher=सेतोपाटी|ref=http://setopati.com/raajneeti/64740/|archive-url=https://web.archive.org/web/20170518193518/http://setopati.com/raajneeti/64740/|archive-date=2017-05-18}}</ref> कुल १४ वडामा विभाजित यो नगरपालिकाको जनसङ्ख्या वि.सं. २०६८ सालको जनगणना अनुसार ४९,२७२ रहेको छ। नेपालको राजधानी [[काठमाडौँ]]बाट १४१ किलोमिटर पश्चिम र अमर सिंह राजमार्गको [[आँबुखैरेनी गाउँपालिका]]बाट २४ किलोमिटर उत्तरमा पर्ने यस नगरपालिकाको प्रायजसो भू–भाग पहाडी क्षेत्रले ढाकेको छ भने केहीभाग टार बेसीले ढाकेको छ। पृथ्वीनारायणको नामबाट यस नगरपालिकाको नाम पृथ्वीनारायण नगरपालिका राखिएको थियो जसलाई पछि गोरखा नगरपालिका नामकरण गरिएको हो। ऐतिहासिक [[गोरखा दरबार]] बजारको माथिल्लो टाकुरामा अवस्थित छ। तल्लो दरबार, सङ्ग्राहलय, बजार छेउको तल्लो दरबारमा छ। [[गोरखा जिल्ला]]को सदरमुकाम समेत रहेकाले यहाँ सबै जिल्ला स्तरीय कार्यालयहरू रहेका छन्। ==इतिहास== प्राचीन [[गोरखा राज्य]] खडा भएको स्थान नै वर्तमानको गोरखा नगरपालिका हो। [[द्रव्य शाह]]द्वारा वि.सं. १६१६ मा स्थापना भएको गोरखा राज्य भविष्यमा बृहत् नेपाल राज्य निर्माणको केन्द्रविन्दु बनेको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://www.ghatanarabichar.com/445 |title=पृथ्वीनारायणको गाउँमा |last=बसनेत |first=बबिता |website=घटना र विचार |language=नेपाली |accessdate=2022-02-01}}</ref> गोरखा राज्यको बिस्तारबाट नै कालान्तरमा नेपालको एकीकरण सम्भव भएको हो। नेपाल एकीकरणको सूत्रपातस्थल तथा [[पृथ्वीनारायण शाह]]को नाउँमा स्थापना गरिएको यस नगरपालिकालाई तत्कालिन प्रधानमन्त्री [[बाबुराम भट्टराई]]को मन्त्रिपरिषदको निर्णयानुसार गोरखा जिल्लाको नाउँबाट गोरखा नगरपालिका नामाकरण गरिएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://nepalmag.com.np/contemporary/2019/01/11/20190111213435 |title=ताली र गालीमा पृथ्वीनारायणको सम्झना |website=नेपाल पत्रिका |language=नेपाली |quote=गोरखाको पृथ्वीनारायण नगरपालिकाको नाम परिवर्तन गराई गोरखा नगरपालिका नामकरण गर्ने पूर्वप्रधानमन्त्री भट्टराई स्वयं अहिले पृथ्वीनारायणलाई शुभकामना सन्देश प्रवाहित गरिरहेका छन्।|accessdate=2022-02-06}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.ghatanarabichar.com/2434 |title=पहिला सिंहदरबार नै भत्काउने हो कि ? |website=घटना र विचार |language=नेपाली |accessdate=2022-02-01}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.ghatanarabichar.com/13370 |title=खेर गएको राष्ट्रको समय |website=घटना र विचार |language=नेपाली |accessdate=2022-02-01}}</ref> == नगरपालिका निर्वाचन इतिहास == वि.सं. २०५४ सालमा भएको नगरपालिका निर्वाचनबाट नगरप्रमुखमा विश्वेश्वरप्रसाद कट्टेल र उप-प्रमुखमा रामशरण बस्न्यात (नेकपा एमाले) विजयी भएका थिए।{{cn}} [[स्थानीय तह निर्वाचन, २०७४|वि.सं. २०७४]]मा सम्पन्न स्थानीय तहको निर्वाचनमा नेपाली काँग्रेसका राजनराज पन्त नगर प्रमुख पदमा र सोही दलकी वीणाकुमारी श्रेष्ठ नगर उप-प्रमुख पदमा निर्वाचित भएका छन्।<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/ampnews/2017-05-18/20170518213615.html |title=गोरखा नगरमा कांग्रेसका मेयर उपमेयर विजयी |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220201032428/https://ekantipur.com/ampnews/2017-05-18/20170518213615.html |archive-date=2022-02-01 }}</ref> == जनसङ्ख्या == [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ५२,४६८ रहेको छ भने यहाँ १४,९८८ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> == वडागत विभाजन र जनसङ्ख्या == नेपालको [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८]] अनुसार गोरखा नगरपालिकाको कुल जनसङ्ख्या ५२,४६८ रहेको छ। यस नगरपालिकालाई १४ वटा वडाहरूमा विभाजन गरिएको छ। नगरपालिकाको वडागत विवरण, क्षेत्रफल र जनघनत्वको विस्तृत तथ्याङ्क तलको तालिकामा दिइएको छ: {| class="wikitable sortable mw-datatable" style="text-align:center" |+ गोरखा नगरपालिकाको वडागत विभाजन, जनसङ्ख्या र जनघनत्व (२०७८) |- ! वडा नं. !! समावेश साविकका वडाहरू !! जनसङ्ख्या (२०७८) !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[ताप्ले]] (६-९) || १,७०८ || ८.५१ || २००.७१ |- | २ || [[ताप्ले]] (१-५) || १,९७२ || ७.७५ || २५४.४५ |- | ३ || [[नारेश्वर]] || २,९८६ || १३.०० || २२९.६९ |- | ४ || [[फिनाम]] || २,६७८ || ११.२० || २३९.११ |- | ५ || गोरखा (४) || ३,११३ || ११.१० || २८०.४५ |- | ६ || गोरखा (१,३) || ७,६८९ || २.५३ || ३,०३९.१३ |- | ७ || गोरखा (२,५) || ५,३८४ || ६.५४ || ८२३.२४ |- | ८ || गोरखा (६,७) || ७,०७९ || १०.७० || ६६१.५९ |- | ९ || गोरखा (८) || ४,०४३ || ७.८४ || ५१५.६९ |- | १० || गोरखा (९) || ४,०८४ || ९.४७ || ४३१.२६ |- | ११ || गोरखा (१०) || ३,१५३ || ५.३४ || ५९०.४५ |- | १२ || गोरखा (११) || ३,१८२ || ६.८१ || ४६७.२५ |- | १३ || [[देउराली, गोरखा|देउराली]] (५-८) || ३,२४७ || ११.९० || २७२.८६ |- | १४ || [[देउराली, गोरखा|देउराली]] (१-४,९)|| २,१५० || १९.३० || १११.४० |- class="sortbottom" style="font-weight:bold; background:#f2f2f2" | colspan="2" | जम्मा / औसत || ५२,४६८ || १३१.९९ || ३९७.५२ |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{गोरखा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://ddcgorkha.gov.np/ जिल्ला समन्वय समितिको कार्यालय, गोरखा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170615235627/http://ddcgorkha.gov.np/ |date=2017-06-15 }} [[श्रेणी:पहाडी नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:नेपालका जिल्ला सदरमुकामहरू]] [[श्रेणी:गोरखा जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २०५३ मा घोषित नगरपालिकाहरू|माघ]] [[श्रेणी:गण्डकी प्रदेशका नगरपालिकाहरू‎]] cptq79l4zfqy8qb6qktpgkgmbbsjhaz 0 6399 1395850 1393498 2026-11-12T08:50:01Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395850 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info --> |name = लहान |other_name = |native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> |nickname = |settlement_type = [[नगरपालिका]] |motto = <!-- images and maps --> |image_skyline = Mahendra highway.jpg |image_caption = पूर्व पश्चिम राजमार्गसँगै रहेको लहान नगर |image_size = 300 |image_flag = |image_seal = |image_map = |mapsize = |map_caption = | pushpin_map_caption = | pushpin_map = सिराहा जिल्ला#कोशी प्रदेश#नेपाल |coordinates = {{coord|26|42|30|N|86|29|30|E|region:NP_type:city_source:GNS-enwiki|display=inline,title}} <!-- Location --> |subdivision_type = देश |subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} |subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] |subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] |subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] |subdivision_name2 = [[सिराहा जिल्ला]] |<!-- Politics --> |government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-siraha/lahan?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> |government_type = [[नेपालमा स्थानीय सरकार|स्थानीय तह]] |leader_title = [[नगरप्रमुख]] |leader_name = महेशप्रसाद चौधरी <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) |leader_title1 = [[उपप्रमुख]] |leader_name1 = रामचलितर महतो <small> ([[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) |established_title = नगर पञ्चायत |established_date = वि.सं. २०३३ असार २२<ref name="नगर">{{Cite book |last=भट्ट |url=https://books.google.com.np/books?id=zUAJAQAAIAAJ |title=नेपाल राजपत्र सारा सङ्ग्रह : नेपालको साप्ताहिक राजपत्रबाट छनोट, अधिकांश कानूनमा, सन् १९५१-१९८० मार्च |date=सन् १९८१ |page=१२८ |language=नेपाली}}</ref> |established_title1 = समावेश गाउँ पञ्चायत |established_date1 = लहान बजार, लहान गोठ र सिगराही मटियर्वा<ref name="इतिहास">{{Cite web |url=https://lahanmun.gov.np/ne/node/3 |title=नगरको सङ्क्षिप्त परिचय |website=लहान नगरपालिका |language=नेपाली |accessdate=2022-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220217042446/https://lahanmun.gov.np/ne/node/3 |archive-date=2022-02-17}}</ref> |established_title2 = समावेश ([[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]) |established_date2 = [[पडरिया थारुटोल]], [[सोनमति मझौरा]], [[बस्तिपुर, सिराहा|बस्तीपुर]], [[गोविन्दपुर तारेग्ना|तरेगना गोविन्दपुर]], [[ढोढना]], [[भदैया]], [[ब्रह्मा गौघडी|ब्रह्मान गोरछारी]], [[सिसवनी]] र [[भवानीपुर कालाबन्जर]] |established_title3 = समावेश मिति |established_date3 = वि.सं. २०७१ पौष २८<ref name="थप">{{cite news |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634 |title=शंखरापुर लगायत बिभिन्न नगरपालिका घोषणा |date=वि.सं. २०७१ पौष २८ |accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन ५ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र |archive-url=https://web.archive.org/web/20200108203805/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634 |archive-date=2020-01-08}}</ref> |established_title4 = समावेश ([[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]) |established_date4 = [[गढा|गाढा]] र [[गोविन्दपुर मलहनमा]] |established_title5 = समावेश मिति |established_date5 = वि.सं. २०७३ फाल्गुण २७<ref name="स्थानीय">{{cite news |title=गाउँपालिका नगरपालिका उपमहानगरपालिका र महानगरपालिकाको क्षेत्र तोकी केन्द्र कायम गरेको |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22690 |date=वि.सं. २०७३ फाल्गुण २७ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701210203/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22690 |archive-date=2020-07-01}}</ref> <!-- Area --> |unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> |area_footnotes = |area_total_km2 = 167.17<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> <!-- Population --> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=16&municipality=1|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 102031 | population_density_km2 = auto |population_density_km2 = auto |population_blank1_title = Ethnicities <!-- General information --> |timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय]] |utc_offset = +५:४५ |timezone_DST = |utc_offset_DST = |elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> |elevation_m = १११ <!-- Area/postal codes & others --> |postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> |postal_code = ५६५०२ |area_code = ०३३ |blank_name = |blank_info = |website = [http://lahan.municipality.gov.np आधिकारिक वेबसाइट] |footnotes = }} '''लहान''' [[नेपाल]]को [[मधेश प्रदेश]]मा पर्ने [[सिराहा जिल्ला]]को एक नगरपालिका हो। [[महेन्द्र राजमार्ग|पूर्व पश्चिम राजमार्ग]] छेउमै रहेको यो नगरपालिका नेपालको राजधानी [[काठमाडौँ]]बाट करिब ३५० किलोमिटर पूर्वमा रहेको छ। यो नगरपालिका सिराहा जिल्लाको पहिलो नगरपालिका हो। सिराहा जिल्लाका तत्कालिन लहान बजार, लहान गोठ र सिगराही मटियर्वा गाउँ पञ्चायतलाई वि.सं. २०३३ असार २२ गते मिलाएर लहान नगर पञ्चायत घोषणा गरिएको थियो।<ref name="नगर"/><ref name="इतिहास"/> वि.सं. २०७१ मङ्सिर १६ मा [[नेपाल सरकार]]को निर्णय र वि.सं. २०७१ पौष २८ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित भएअनुसार [[पडरिया थारुटोल]], [[सोनमति मझौरा]], [[बस्तिपुर, सिराहा|बस्तीपुर]], [[गोविन्दपुर तारेग्ना|तरेगना गोविन्दपुर]], [[ढोढना]], [[भदैया]], [[ब्रह्मा गौघडी|ब्रह्मान गोरछारी]], [[सिसवनी]] र [[भवानीपुर कालाबन्जर]] गाविसहरू समेत यसमा गाभेर यो नगरपालिकाको क्षेत्र विस्तार गरिएको थियो।<ref name="थप"/> यसै प्रकार [[सङ्घीयता|सङ्घीय शासन व्यवस्था]] लागू भएपछि देशमा स्थानीय तहको गठन भएसँगै वि.सं. २०७३ फागुन २२ गते नेपाल सरकारको निर्णय तथा वि.सं. २०७३ फागुन २७ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार तत्कालिन [[गाढा]] र [[गोविन्दपुर मलहनमा]] गाविसहरू समेत यसमा गाभेर यो नगरपालिकाको क्षेत्र विस्तार गरिएको थियो।<ref>{{cite news|url=http://www.enayapatrika.com/2017/01/07/118110/|title=गाउँ र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति ?|date=पुष २३, २०७३|accessdate=१४ जेठ २०७४|publisher=[[नयाँ पत्रिका दैनिक]]|ref=http://www.enayapatrika.com/2017/01/07/118110/}}</ref><ref name="जिल्ला समन्वय समिति">{{cite news|url=http://kantipur.ekantipur.com/news/2017-03-13/20170313191214.html|title=जिविस अब देखि जिल्ला समन्वय समिति|last1=काफ्ले|first1=प्रतिक्षा|date=३० फाल्गुन २०७३|accessdate=३० फाल्गुन २०७३|publisher=[[कान्तिपुर दैनिक|कान्तिपुर]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170506085135/http://kantipur.ekantipur.com/news/2017-03-13/20170313191214.html|archive-date=2017-05-06}}</ref><ref name="७४४ स्थानीय तह">{{cite news|url=http://setopati.com/raajneeti/64740/|title=स्थानीय निकाय भङ्ग, अधिकारसम्पन्न ७४४ स्थानीय तह क्रियाशील|date=२८ फाल्गुण २०७३|accessdate=२८ फाल्गुण २०७३|publisher=सेतोपाटी|ref=http://setopati.com/raajneeti/64740/|archive-url=https://web.archive.org/web/20170518193518/http://setopati.com/raajneeti/64740/|archive-date=2017-05-18}}</ref> कुल २४ वडामा विभाजित यो नगरपालिकामा गत २० वर्षको अवधिमा सहरीकरणका कारण जनसङ्ख्या क्रमशः बढ्दै गएको छ।<ref>{{Cite web |url=https://ekantipur.com/opinion/2020/02/15/158173392740912530.html |title=कसरी बन्दैछन् सहर ? |website=कान्तिपुर समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-02-17}}</ref> वि.सं. २०६८ सालको राष्ट्रिय जनगणना अनुसार यस नगरको जनसङ्ख्या ९१,७६६ रहेको छ। भारतको [[बिहार]] राज्यमा पर्ने [[लौकाहा, भारत|लौकाहा]] र नेपालको लहानबाट १८ किलोमिटर दक्षिणमा पर्ने [[ठाडी]] नजिकैको सहर नेपाल र भारतबीचको पारस्परिक व्यापारका लागि सहमति भएको मार्गको एक भाग हो।<ref>{{Cite web |url=https://www.nepalpukar.com/archives/32017 |title=दशगजा क्षेत्रमा भारतको रबैया |website=नेपाल पुकार |language=नेपाली |accessdate=2022-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220217161324/https://www.nepalpukar.com/archives/32017 |archive-date=2022-02-17 }}</ref> लहानले ठाडीलाई नेपालको अन्य भोगौलिक क्षेत्रहरूसँग जोड्ने गर्दछ।<ref>{{Cite web |url=https://sancharkarmi.com/news-details/40385/2020-12-08 |title=विकासको नमूना नगर बन्दै लहान |website=सञ्चारकर्मी |language=नेपाली |accessdate=2022-02-17 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[नेपाल सरकार]]ले सीमाक्षेत्रमा एउटा भन्सार कार्यालय स्थापना गरेको छ भने भारत सरकारले परिवेक्षक स्तरका अधिकारीसहितको भूमि भन्सार केन्द्रको स्थापना गरेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2021/07/986205 |title=ठाडी भन्सारमा लक्ष्यभन्दा ४४ प्रतिशत बढी राजस्व संकलन |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-02-17}}</ref> == भौगोलिक स्थिति == लहान नगरपालिकाको पूर्वमा [[बलान नदी]]<ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2021/07/991379 |title=कमला नदीको कटान नियन्त्रणका लागि दीर्घकालीन योजना बनाइने |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-02-17}}</ref> ([[सप्तरी जिल्ला]]), पश्चिममा [[धनगढीमाई नगरपालिका]], उत्तरमा [[उदयपुर जिल्ला]] र दक्षिणमा [[लक्ष्मीपुर पतारी गाउँपालिका]] र [[सखुवानान्कारकट्टी गाउँपालिका]] पर्दछन्।<ref name="इतिहास"/> == वडागत विवरण == {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ लहान नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || लहान (१) || ५,९०७ || २.६ || २२७१.९२ |- | २ || लहान (२) || ३,३१६ || १.०७ || ३०९९.०७ |- | ३ || लहान (३) || ५,८३० || ७.८५ || ७४२.६८ |- | ४ || लहान (४) || ४,४६८ || २.२९ || १९५१.०९ |- | ५ || लहान (५) || ४,९०७ || ०.५५ || ८९२१.८२ |- | ६ || लहान (६) || २,६१० || ०.९३ || २८०६.४५ |- | ७ || लहान (७) || २,४१४ || ०.६२ || ३८९३.५५ |- | ८ || लहान (८) || ३,१७५ || ०.३ || १०५८३.३३ |- | ९ || लहान (९) || २,३३४ || १.७५ || १३३३.७१ |- | १० || लहान (१०) || ३,६१० || २.२५ || १६०४.४४ |- | ११ || [[पडरिया थारुटोल]] (१-६) || ३,५९३ || ३.६६ || ९८१.६९ |- | १२ || [[पडरिया थारुटोल]] (७-९) || ३,५१८ || ३.७१ || ९४८.२५ |- | १३ || [[बस्तिपुर, सिराहा|बस्तिपुर]] (१-५) || ४,४७६ || ९.०८ || ४९२.९५ |- | १४ || [[बस्तिपुर, सिराहा|बस्तिपुर]] (६-९) || २,६०१ || ७.०२ || ३७०.५१ |- | १५ || [[ढोढना]] || ५,१७४ || २९ || १७८.४१ |- | १६ || [[तरेगना गोविन्दपुर]] (१-६) || २,१०५ || ३२.३४ || ६५.०९ |- | १७ || [[तरेगना गोविन्दपुर]] (७-९) || ३,३३७ || ९.९५ || ३३५.३८ |- | १८ || [[भदैया]] || ६,७२३ || ८.७८ || ७६५.७२ |- | १९ || [[सोनमति मझौरा]] || ४,९०६ || ४.६ || १०६६.५२ |- | २० || [[ब्रह्मा गौघडी]] || ३,८२० || ६.२१ || ६१५.१४ |- | २१ || [[भवानीपुर कालाबन्जर]] || ४,२५४ || ५.८५ || ७२७.१८ |- | २२ || [[सिसवनी]] || ६,३६० || ९.५१ || ६६८.७७ |- | २३ || [[गाढा]] || ५,०५८ || ५.१९ || ९७४.५७ |- | २४ || [[गोविन्दपुर मलहनमा]] || ७,५३५ || १४.४१ || ५२२.९० |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''१,०२,०३१''' || '''१६९.५२''' || '''६०१.८८''' |} == नामकरण == 'लहान'को नामकरण सम्बन्धमा एक जनश्रुति अनुसार वर्षौ पहिले यस ठाउँमा हाट लाग्ने गरेको र पहाडबाट व्यापार गर्न आउने व्यापारीहरू सरसामान खरिद तथा बेचबिखन गर्न आउँदा ती व्यापारीहरूबीच परस्पर मारपीट र झैझगडा हुने क्रममा 'लौ हान' शब्दको बारम्बार प्रयोग भएपछि कालान्तरमा 'लौहान' शब्दबाट अप्रभंश भई लहान नामकरण भएको हो।<ref>{{Cite web |url=https://www.lahanpost.com/news/157 |title=लहानको नामाकरण र ऐतिहासिक तथ्य |last=पोखरेल |first=तुलसीराम |website=लहान पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218145638/https://www.lahanpost.com/news/157 |archive-date=2022-02-18 }}</ref> एक अन्य जनविश्वास अनुसार पहिले यस क्षेत्रमा लौहान सिंह नामक राजाले राज्य गरेकाले उनैको नाउँमा यसको नाम लहान भएको बताउने गरिन्छ। == जनसङ्ख्या र रितिथिति == [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या १,०२,०३१ रहेको छ भने यहाँ २०,५७७ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> नगरपालिकामा अधिकांश व्यक्ति [[मैथिली भाषा]] बोल्छन्। [[हिन्दु धर्म|हिन्दू धर्मावलम्बी]]हरूको [[दसैँ|दशैं]], [[तिहार]]का साथै स्थानीय चाडपर्वमा [[नयाँ वर्ष|सिरूवा]], [[होली|फागु]], भातृ द्वितीया, चौठ चन्द्र, [[छठ]], [[दीपावली]] प्रमुख छन्। नगरमा [[कोइरी]], [[कायस्थ]], [[कथवनियाँ]], [[थारू जाति|थारु]], [[मुसलमान]], [[मारवाडी जाति|मारवाडी]], मुसहर, [[यादव]], डुम, [[चमार]], [[ब्राह्मण|ब्राम्हण]], [[क्षेत्री]]लगायत विभिन्न जातजाति बसोबास गर्दै आइरहेका छन्। ==पर्यटन स्थल== लहान बजारदेखि ४ किलोमिटर पश्चिममा ऐतिहासिक धार्मिकस्थलको रूपमा राजा सहलेसको [[सहलेस फुलबारी]] रहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://deshsanchar.com/2020/04/08/338443/ |title=नयाँ वर्षको सलहेश फुलवारी मेला यसवर्ष नलाग्ने |date=2020-04-08 |website=देशसञ्चार |language=नेपाली |accessdate=2022-02-17}}</ref> उक्त फूलवारीमा प्रत्येक वर्ष वैशाख १ गतेका दिन मेला लाग्छ।<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/shles-phuulbaariih-jhaan-nihsntaanle-bhaakl-grchn-photto-phicr-95682 |title=सहलेस फूलबारीः जहाँ निःसन्तानले भाकल गर्छन् (फोटो फिचर) |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-02-17}}</ref> उक्त ठाउँको एउटा रूखमा वर्षको एकचोटि वैशाख १ गते मात्र फूल फुल्छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.newsofnepal.com/2019/04/14/201406/ |title=नयाँ वर्षको दिन मात्र फुल्ने अनौठो फूल |website=न्युज अफ नेपाल |language=नेपाली |accessdate=2022-02-17}}</ref> उक्त फूल हेर्न [[नेपाल]] र [[भारत]]का हजारौं व्यक्तिहरू पुग्ने गर्छन्। यसै प्रकार लहानदेखि ६ किलोमिटर उत्तरमा पकडरिया गढ अवस्थित छ भने नगरमा विभिन्न मठ मन्दिरहरू छन्।<ref>{{Cite web |url=https://janprabhabnews.com/photos/1801/ |title=सलहेस फुलवारी,पकडिया गढ,पतारी लगायतका मेला स्थगित |date=2020-04-08 |website=जनप्रभा समाचर |language=नेपाली |accessdate=2022-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220217161325/https://janprabhabnews.com/photos/1801/ |archive-date=2022-02-17 }}</ref> == नगर निर्वाचन इतिहास == वि.सं. २०३३ मा नगर पञ्चायत बनेको लहान नगरमा वि.सं. २०३३ देखि वि.सं. २०७४ सालसम्म ६ पटक निर्वाचन भइसकेको छ। ६ पटक सम्पन्न स्थानीय निर्वाचनमा लगातार तीनपटक लगनलाल चौधरी नगरप्रमुखमा विजयी भएका छन्। वि.सं. २०३३ को पहिलो नगर पञ्चायत चुनावमा पहिलो प्रधानपञ्चको रूपमा रामलोचन महतो<ref>{{Cite book |last=मन्त्रालय |first=पञ्चायत |url=https://books.google.com.np/books?id=-G62AAAAIAAJ&dq |title=प्रशासन शक्ति विकेन्द्रीकरण आयोग प्रतिवेदन|date=सन् १९६४ |page=१९८|language=नेपाली}}</ref> र उप-प्रधानपञ्चमा विश्वनाथ चौधरी विजयी भएका थिए। यस्तै वि.सं. २०३९ सालको चुनावमा लगनलाल चौधरी प्रधानपञ्चमा विजयी भएका थिए। वि.सं. २०४३ सालको चुनावमा पुन: लगनलाल चौधरी प्रधानपञ्चमा निर्वाचित भएका थिए। वि.सं. २०४६ सालमा प्रजातन्त्र पुनर्स्थापना पश्चात् वि.सं. २०४९ को निर्वाचनमा राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीका तर्फबाट लगनलाल चौधरी र प्रकाशबहादुर केसी क्रमशः नगरप्रमुख र उपप्रमुखमा निर्वाचित भएका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://thahakhabar.com/news/16570/ |last=विश्वकर्मा |first=मणिलाल |title=लहानमा तात्यो चुनावी माहोल, २४ वडामै मोटरसाइकल र्‍याली |website=थाहा खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-02-18}}</ref> यसै प्रकार वि.सं. २०५४ सालको स्थानीय निकायको निर्वाचनमा नेकपा एमालेका तर्फबाट मुनी साह सुडी र राजेन्द्र महतो क्रमशः प्रमुख तथा उपप्रमुखमा निर्वाचित भएका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/5961 |title=देशभरको जोडघटाउ ‘चर्चित उम्मेदवारहरूको चुनावी अवस्था’ |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-02-18}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.kharibot.com/news-details/1795/2017-09-05 |title=तेस्रो चरणको निर्वाचन : तराईमा चुनावी अभियान तीव्र |website=खरिबोट |language=नेपाली |accessdate=2022-02-18}}</ref> त्यसपछि तोकिएको समयमा निर्वाचन हुन नसक्दा तत्कालीन श्री ५ को सरकारद्वारा नगरप्रमुखमा प्रकाशबहादुर केसी र उप-प्रमुखमा सागरलाल चौधरीलाई मनोनित गरिएको थियो। वि.सं. २०७४ मा सम्पन्न [[स्थानीय तह निर्वाचन, २०७४|स्थानीय तहको निर्वाचन]]मा [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]]का मुनि साह सुडी<ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/politics/129883-1506321180.html |title=ब्रान्ड ‘मेयर साब’ मुनी साह |last=यादव |first=मिथिलेश |website=नागरिक न्युज |language=नेपाली |accessdate=2022-02-18}}</ref> नगर प्रमुख पदमा निर्वाचित भएका छन् भने नेकपा एमालेकी सरियारकुमारी चौधरी नगर उप-प्रमुख पदमा निर्वाचित भएकी छिन्।<ref>{{Cite web |url=https://www.janaboli.com/post/103614 |title=पूर्वी मधेसको गढ सिरहाको लहान नगरपालिका प्रमुख, उपप्रमुखमा एमालेको शानदार जित |date=2017-09-23 |website=जनबोली न्यूज |language=नेपाली |accessdate=2022-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218035021/https://www.janaboli.com/post/103614 |archive-date=2022-02-18 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://kharibot.com/news-details/2715/2017-09-23 |title=सिरहाको १७ स्थानीय तहमध्ये १६ तहको नतिजा सार्वजनिक |website=खरिबोट |language=नेपाली |accessdate=2022-02-18}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://ebudhabar.com/2017/09/10295/ |title=लहान सहरको विकास पुनरुत्थान गर्नेछु |date=2017-09-13 |website=बुधबार |language=नेपाली |accessdate=2022-02-17}}</ref> == यातायात == लहान नगरमा स्थानीय यातायात बस वा निजी सवारी साधन चल्ने गरेको छ। नेपालका अन्य विकासशील सहरहरू जस्तै लहान पनि वरपरका नयाँ बासस्थानका साथ विस्तार हुँदै गएको छ। यी क्षेत्रहरूमा यातायात सेवा पनि द्रुत रूपमा विस्तार भइरहेको छ। पर्यटक ट्याक्सीहरू पनि सहर बाहिर यात्राको लागि एक विकल्प हो। स्थानीयहरू सामान्यतया पैदल हिड्ने गर्छन्। अन्य सहरहरूमा जस्तै अटो रिक्सा पनि यहाँ सामान्य रहेको छ। === सडक सञ्जाल === यो नगरपालिका अन्तर्गत [[महेन्द्र राजमार्ग|पूर्व-पश्चिम राजमार्ग]] सडक खण्ड रहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/7855 |title=पूर्व–पश्चिम एउटै शहर ! |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-02-18}}</ref> पूर्व पश्चिम राजमार्गको कारण यहाँबाट देशका हरेक भागमा जानका लागि [[बस]], माइक्रो बस, भाडाको कार, [[ट्याक्सी]], लगायत लामो दुरीका यातायात साधन उपलब्ध छन्। यातायातको प्रमुख साधन सडक सञ्जालद्वारा यो नगरबाट नेपालको पूर्व पश्चिम भागमा जान सकिने सहजता रहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.ujyaalonetwork.com/archives/39875 |title=सिरहामा मानविय क्षती र सवारी दुर्घटना न्युनिकरण गर्न सचेतना कार्यक्रम - |date=2020-02-12 |website=उज्यालो नेटवर्क |language=नेपाली |accessdate=2022-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218160838/https://www.ujyaalonetwork.com/archives/39875 |archive-date=2022-02-18 }}</ref> === हवाई यातायात === यहाँबाट सबैभन्दा नजिकको [[राजविराज विमानस्थल]] लगभग ४० किलोमिटरको दूरीमा रहेको छ। यो विमानस्थलबाट दैनिक [[त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल|काठमाडौँ]]को लागि विमान सेवा उपलब्ध रहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://purbelinews.com/business/381761 |title=काठमाडौं-राजविराज उडानमा बुद्ध एयरकाे आकर्षक छुट |website=पूर्वेली समाचार |language=नेपाली |accessdate=2022-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218160838/https://purbelinews.com/business/381761 |archive-date=2022-02-18 }}</ref> === रेलवे === यो सहर [[लौकाहा बजार रेलवे स्टेसन]]सँग पनि जोडिएको छ जुन नजिकैको भारतीय सहर लौकाहामा रहेको छ। नेपाली सहर ठाडी हुँदै लहानबाट लगभग १८ किलोमिटर दक्षिणमा अवस्थित रहेको यो रेलवे स्टेसन नेपाल र भारतका मानिसहरूका लागि मुख्य प्रवेश र निकास बिन्दु हो।<ref>{{Cite web |url=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/7659/2019-03-05 |title=नेपाली विद्यार्थी सीमापारि वारिका विद्यालय सुनसान |website=नयाँ पत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2022-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218160847/https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/7659/2019-03-05 |archive-date=2022-02-18 }}</ref> == विविध == लहानस्थित सगरमाथा चौधरी आँखा अस्पतालले मुलुक र विशेष गरी भारतमा प्राप्त गरेको ख्यातिले अन्तर्राष्ट्रिय जगतमा लहानको पहिचान कायम भएको छ।<ref name="सगरमाथा">{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/economy/203350-1581927120.html |title=उज्यालो देखाउँदै सगरमाथा आँखा अस्पताल |last=यादव |first=मिथिलेश |website=नागरिक न्युज |language=नेपाली |accessdate=2022-02-18}}</ref> सन् १९८२ मा स्थापना भएको यस अस्पतालबाट हालसम्म २० लाखभन्दा बढी व्यक्तिको आँखा उपचार गरिएको अस्पतालले जनाएको छ।<ref name="सगरमाथा"/> यहाँ एउटा सरकारी क्याम्पस तथा तीन वटा उच्च शिक्षाका निजी कलेजहरू छ्न्। ==अस्पतालहरू== ;लहान सहरमा भएका अस्पतालहरू *सगरमाथा चौधरी आँखा अस्पताल *रामप्रसाद रामप्रताप मेमोरियल अस्पताल *सप्तर्षि अस्पताल *स्टार हस्पिटल ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{सिराहा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:सिराहा जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २०३३ मा स्थापित नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:नेपालका पूर्व नगर पञ्चायतहरू]] g8kwhuqxnf9e0txta6n7qwy09bz7hfl 0 6465 1395762 1393739 2026-11-12T02:22:01Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395762 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- Basic info --> |name = तुलसीपुर |other_name = |nickname = |motto = |settlement_type = [[उपमहानगरपालिका]] <!-- images and maps --> |image_skyline = |image_caption = |image_flag = |image_seal = |image_map = |mapsize = 300px |map_caption = |pushpin_map = दाङ जिल्ला#Nepal Lumbini Province#Nepal |pushpin_mapsize = 300 |pushpin_map_caption = नक्सामा तुलसीपुरको अवस्थिति |coordinates = {{coord|28|07|40|N|082|21|44|E|region:NP_type:city_source:GNS-enwiki|display=inline,title}} <!-- Location --> |subdivision_type = देश |subdivision_name = {{झन्डा|नेपाल}} |subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] |subdivision_name1 = [[लुम्बिनी प्रदेश]] |subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] |subdivision_name2 = [[दाङ जिल्ला]] |<!-- Politics --> |government_footnotes = <ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-5/district-dang/tulsipur?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> |government_type = |leader_title = [[नगरप्रमुख]] |leader_name = टिकाराम खड्का <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) |leader_title1 = [[उपप्रमुख]] |leader_name1 = स्यानी चौधरी <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) |established_title = नगरपालिका |established_date = वि.सं. २०४८ चैत्र ३०<ref name="नगर">{{cite news |title=नगरपालिकाको क्षेत्र तोकेको |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=16609 |date=वि.सं. २०४८ चैत्र ३० |accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन १२ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |page=१२ |publisher=नेपाल राजपत्र |archive-url=https://web.archive.org/web/20200725210710/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=16609 |archive-date=2020-07-25}}</ref> |established_title1 = सम्मिलित ([[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]) |established_date1 = तुलसीपुर र अमृतपुर |established_title2 = सम्मिलित ([[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]) |established_date2 = [[उरहरी]], [[टरिगाउँ]] र [[हलवार]] |established_title3 = सम्मिलित मिति |established_date3 = वि.सं. २०७१ पुस २८<ref name="गाविस थप">{{cite news |title=शंखरापुर लगायत बिभिन्न नगरपालिका घोषणा |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634 |date=वि.सं. २०७१ पुस २८ |accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन ७ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र |archive-url=https://web.archive.org/web/20200108203805/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634 |archive-date=2020-01-08}}</ref> |established_title4 = उपमहानगरपालिका |established_date4 = वि.सं. २०७३ फाल्गुण २७<ref name="उपमहानगर">{{cite news |title=गाउँपालिका नगरपालिका उपमहानगरपालिका र महानगरपालिकाको क्षेत्र तोकी केन्द्र कायम गरेको |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22690 |date=वि.सं. २०७३ फाल्गुण २७ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701210203/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22690 |archive-date=2020-07-01}}</ref> |established_title5 = सम्मिलित ([[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]) |established_date5 = [[मानपुर, दाङ|मानपुर]], [[बिजौरी]], [[डुरुवा]], [[फुलबारी, दाङ|फुलबारी]] र [[पवननगर]] <!-- Area --> |unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> |area_footnotes = |area_total_km2 = 384.63<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> <!-- Population --> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=5&district=56&municipality=3|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 179755 |population_density_km2 = auto |population_blank1_title= Ethnicities |population_blank2_title= Religions |population_rank = [[नेपालका सहरहरूको सूची|११औँ]] (नेपाल)<br />दोस्रो ([[लुम्बिनी प्रदेश]]) <!-- General information --> |timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय]] |utc_offset = +५:४५ |timezone_DST = |utc_offset_DST = |elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> |postal_code_type = हुलाकी सङ्केत |postal_code = २२४१२ |area_code = ०८२ |blank_name = |blank_info = |website = [http://www.tulsipurmun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] }} '''तुलसीपुर''' [[नेपाल]]को [[लुम्बिनी प्रदेश]]मा पर्ने [[दाङ जिल्ला]]को एक उपमहानगरपालिका हो। यो तीव्र गतिमा विकसित हुँदै गइरहेको एक व्यापारिक सहर हो। यो नगर नेपालको राजधानी [[काठमाडौँ]]देखि ४३० किलोमिटर दक्षिण-पश्चिममा रहेको छ।<ref name="परिचय">{{cite news |title=तुलसीपुर उपमहानगरपालिका परिचय |url=https://tulsipurmun.gov.np/sites/tulsipurmun.gov.np/files/profile%20of%20tulsipur%20.pdf |accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन १५ |agency=तुलसीपुर नगर कार्यपालिकाको कार्यालय |language=नेपाली |publisher=तुलसीपुर उपमहानगरपालिका |archive-url=https://web.archive.org/web/20220227031958/https://tulsipurmun.gov.np/sites/tulsipurmun.gov.np/files/profile%20of%20tulsipur%20.pdf |archive-date=2022-02-27 }}</ref> भौगोलिक विस्तारको कारण यो उपमहानगरपालिका [[महाभारत पर्वत शृङ्खला]]देखि दक्षिणमा [[चुरे]] क्षेत्रसम्म फैलिएर रहेको छ। दाङ जिल्लाको तत्कालिन तुलसीपुर र अमृतपुर गाउँ विकास समितिका सम्पूर्ण वडालाई समेटेर वि.सं. २०४८ चैत्र ३० गते यसलाई नगरपालिका घोषणा गरिएको थियो।<ref name="नगर"/> वि.सं. २०७१ मङ्सिर १६ मा नेपाल सरकारको निर्णय र वि.सं. २०७१ पौष २८ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित भएअनुसार तत्कालीन [[उरहरी]], [[टरिगाउँ]] र [[हलवार]] गाउँ विकास समितिहरू समेत यसमा गाभेर यो नगरपालिकाको क्षेत्र विस्तार गरिएको थियो।<ref name="गाविस थप"/>यसै प्रकार [[सङ्घीयता|सङ्घीय]] शासन व्यवस्था लागू भएपछि देशमा [[नेपालका स्थानीय तहहरू|स्थानीय तह]]को गठन भएसँगै तुलसीपुरलाई वि.सं. २०७३ फागुन २२ गते [[नेपाल सरकार]]को निर्णय तथा वि.सं. २०७३ फागुन २७ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार उपमहानगरपालिको लागि चाहिने आवश्यक प्रक्रिया पूरा भएपछि नगरपालिकाबाट उपमहानगरपालिका घोषणा गरिएको थियो। तुलसीपुरलाई उपमहानगरपालिका घोषित गर्दा यसमा तत्कालिन [[मानपुर, दाङ|मानपुर]], [[बिजौरी]], [[डुरुवा]], [[फुलबारी, दाङ|फुलबारी]] र [[पवननगर]] गाउँ विकास समितिलाई समावेश गरिएको थियो।<ref name="उपमहानगर"/> ==नामकरण== ऐतिहासिक पृष्ठभूमि रहेको यस क्षेत्रमा भारतको तुलसीपुरबाट आएको राजाले राज्य गरेको र उनै तुलसीपुरे राजाको कारणले गर्दा यस स्थानको नाम पनि 'तुलसीपुर' भएको अनुमान गरिएको छ।<ref name="इतिहास">{{Cite web |url=https://tulsipuronline.com/bannernews/94198 |title=तुलसीपुर बजारको नाम कसरी ‘तुलसीपुर’ रह्यो ? |last=वि.सं. २०७५ बैशाख |website=तुलसीपुर अनलाइन |language=नेपाली |accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन १५ }}{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://tulsipuronline.com/bannernews/125464 |title=यसरी रह्यो ‘तुलसीपुर’ को नाम |last=वि.सं. २०७६ असोज |website=तुलसीपुर अनलाइन |language=नेपाली |accessdate=वि.सं. २०७८ फाल्गुन १५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20220227155841/https://tulsipuronline.com/bannernews/125464 |archive-date=2022-02-27 }}</ref> ==इतिहास== [[भारत]]को [[अवध]]को सबैभन्दा ठूलो तालुकमा [[तुलसीपुर राज्य|तुलसीपुरका राजाहरू]]ले शासन गरेका थिए, जसमा वर्तमान [[दाङ उपत्यका|दाङ र देउखुरी उपत्यका]]हरू समावेश रहेका थिए।<ref name="इतिहास"/> तसर्थ, यसलाई [[बाइसे राज्यहरू|बाइसे राज्य]]मध्ये एकको रूपमा पनि गणना गरियो<ref>{{Cite web |url=https://www.deshdainik.com/content/4976/2020-10-10 |title=यस्ताे छ बाईसे राज्यका दरबारहरुकाे वर्तमान अवस्था |website=देश दैनिक |language=नेपाली |accessdate=2022-02-27}}</ref>, जुन पृथ्वीनारायण शाहको एकीकरण अभियानपछि [[नेपालको एकीकरण|पश्चिम नेपाल]] बनेको हो। सुकौराकोट ([[बबई नदी]]को उत्तरी किनारमा)को [[थारू जाति|थारु]] सभ्यता सबैभन्दा पुरानो मानव सभ्यता हो जुन यस समुदायका मानिसहरूको पूर्वतिर बसाइँसराइसँगै देशको पूर्वी भागसम्म विस्तार भएको हो।<ref>{{Cite web |url=https://epradeshtoday.com/2020/02/19/news-23831/ |title=दाङ पर्यटनको गन्तव्य ... |website=ई प्रदेश |language=नेपाली |accessdate=2022-02-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220227151349/https://epradeshtoday.com/2020/02/19/news-23831/ |archive-date=2022-02-27 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://nayayougbodh.com/saugat/2022/02/05/127922 |title=नयाँ युगबोध राष्ट्रिय दैनिक |website=नयाँयुगबोध |language=नेपाली |accessdate=2022-02-27}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.setopati.com/index.php/social/188890/ |title=अट्वारी पर्वमा दाङको दंगीशरणले दियो सार्वजनिक बिदा |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2022-02-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220227151347/https://www.setopati.com/index.php/social/188890/ |archive-date=2022-02-27 }}</ref> == जनसङ्ख्या == [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या १,७९,७५५ रहेको छ भने यहाँ ४६,०१८ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> यस नगरमा मुख्यतया [[ब्राह्मण]], [[क्षेत्री]], [[थारू जाति|थारु]] रहेका छन्। यसका साथै यहाँ [[नेवार जाति|नेवार]], [[मगर जाति|मगर]], [[विश्वकर्मा जाति|विश्वकर्मा]], [[राई जाति|राई]], [[लिम्बू जाति|लिम्बु]] लगायतका जातजाती बसोबास गर्छन्।<ref name="परिचय"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ तुलसीपुर उपमहानगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका क्षेत्रहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[पवननगर]] (१–४) || ४,६६० || १९.८८ || २३४.४१ |- | २ || [[पवननगर]] (५–९) || ४,८७७ || १३.०५ || ३७३.७२ |- | ३ || तुलसीपुर (१, ७, १०) || ८,०२५ || ५५.६३ || १४४.२६ |- | ४ || तुलसीपुर (२) र [[हलवार]] (४-९) || ९,२६० || ३६.३८ || २५४.५४ |- | ५ || तुलसीपुर (५) || १३,६४७ || १.६२ || ८४२४.०७ |- | ६ || तुलसीपुर (६) || २१,६५६ || ७.५२ || २८७९.७९ |- | ७ || तुलसीपुर (३-४) [[हलवार]] (१-३) || १३,८६८ || १२.७४ || १०८८.५४ |- | ८ || तुलसीपुर (८,११) || ८,७९५ || १०.७३ || ८१९.६६ |- | ९ || तुलसीपुर (९) || १३,४६४ || ५.९७ || २२५५.२८ |- | १० || [[टरिगाउँ]] (४-९) || ६,५८७ || १७.२६ || ३८१.६३ |- | ११ || [[उरहरी]] (३,५-९) || ८,९०९ || १७.२९ || ५१५.२७ |- | १२ || [[टरिगाउँ]] (१-३) र [[उरहरी]] (१-२,४) || १०,८९७ || १५.७७ || ६९१.०० |- | १३ || [[फूलबारी, दाङ|फूलबारी]] || ५,९०८ || ५२.३ || ११२.९६ |- | १४ || [[डुरुवा]] (२-३,८-९) || ६,४१५ || २०.५७ || ३११.८६ |- | १५ || [[डुरुवा]] (१,४-७) || ७,८५० || १४.३२ || ५४८.१८ |- | १६ || [[मानपुर, दाङ|मानपुर]] (२-६) || ७,९२९ || १७.११ || ४६३.४१ |- | १७ || [[मानपुर, दाङ|मानपुर]] (१, ७, ८, ९) || ९,३१२ || १६.०७ || ५७९.४६ |- | १८ || [[बिजौरी]] (१,३-५ ७) || ९,४६२ || १६.२४ || ५८२.६४ |- | १९ || [[बिजौरी]] (२,६,८-९) || ८,२३४ || ३४.२ || २४०.७६ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''१,७९,७५५''' || '''३८४.६५''' || '''४६७.३२''' |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} {{दाङ जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} {{नेपालका महानगरीय नगरपालिकाहरू}} == बाह्य कडीहरू == *[http://www.ddcdang.gov.np/ जिल्ला समन्वय समितिको कार्यालय, दाङ]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[श्रेणी:दाङ जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:नेपालका उपमहानगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २०४८ मा स्थापित नगरपालिकाहरू]] jjp8b1txcefij5apfoxkp9myo0bm1vt 0 6568 1395791 1394312 2026-11-12T03:57:19Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395791 wikitext text/x-wiki २०७८ साउन ३१ सम्ममा नेपालमा २४ वटा चिकित्साशास्त्र अध्ययन संस्थानहरू रहेका छन्, जसले योग्यता [[नेपाल मेडिकल काउन्सिल]], [[भारतीय चिकित्सा परिषद्]] र [[वर्ल्ड डाइरेक्टरी अफ मेडिकल स्कुल्स]]बाट मान्यता प्राप्त गरेका छन्। यिनीहरूको नियमन [[चिकित्सा शिक्षा आयोग, नेपाल|चिकित्सा शिक्षा आयोग]]द्वारा गरिन्छ।<ref name="Medical Colleges">{{Cite web|title=Medical Colleges|url=https://dohs.gov.np/hospitals/medical-colleges/|access-date=2021-08-15|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20220220131855/https://dohs.gov.np/hospitals/medical-colleges/|archive-date=2022-02-20}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-08-15|title=Home|url=http://mec.gov.np/en|access-date=2021-08-15|website=mec.gov.np|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210815182521/http://mec.gov.np/en|archive-date=2021-08-15}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|date=2021-06-15|title=शै. स. २०७७/०७८ क लागि स्नातक तहका विभिन्न विधामा शिक्षण संस्थागत रुपमा सिट संख्या|url=https://www.name.edu.np/news/%e0%a4%b6%e0%a5%88-%e0%a4%b8-%e0%a5%a8%e0%a5%a6%e0%a5%ad%e0%a5%ad-%e0%a5%a6%e0%a5%ad%e0%a5%ae-%e0%a4%95-%e0%a4%b2%e0%a4%be%e0%a4%97%e0%a4%bf-%e0%a4%b8%e0%a5%8d%e0%a4%a8%e0%a4%be%e0%a4%a4%e0%a4%95/|access-date=2021-08-15|website=NAME|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20210815182521/https://www.name.edu.np/news/%E0%A4%B6%E0%A5%88-%E0%A4%B8-%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%AD%E0%A5%AD-%E0%A5%A6%E0%A5%AD%E0%A5%AE-%E0%A4%95-%E0%A4%B2%E0%A4%BE%E0%A4%97%E0%A4%BF-%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A4%95/|archive-date=2021-08-15}}</ref> == इतिहास == नेपालका चिकित्साशास्त्र अध्ययन संस्थानलाई मेडिकल कलेज भनिन्छ। नेपालको आधुनिक चिकित्सा शिक्षाको इतिहास निकै छोटो छ। वि.सं २०१८ मा [[त्रिभुवन विश्वविद्यालय]] अन्तर्गत [[चिकित्साशास्त्र अध्ययन संस्थान]]को स्थापना भएपछि नेपालमा औपचारिक चिकित्सा शिक्षाको सुरुवात भएको थियो।<ref name=":0">{{Cite web|title=About IOM {{!}} Institute of Medicine|url=http://www.iom.edu.np/?page_id=21|access-date=2021-08-15|website=www.iom.edu.np|archive-url=https://web.archive.org/web/20201001183907/http://www.iom.edu.np/?page_id=21|archive-date=2020-10-01}}</ref> वि.सं २००७ मा प्रजातन्त्र पूर्वको युगमा नेपालमा थोरै मात्र योग्य चिकित्सकहरू थिए। केही इच्छुक नेपाली चिकित्सकहरूले २००७ फागुन २१ मा, [[नेपाल चिकित्सक सङ्घ]]को स्थापना गरी सबै चिकित्सकहरूलाई एकताबद्ध गरेका थिए।<ref>{{Cite web|title=Nepal medical Association {{!}} NMA {{!}} Doctor's Professional Non-Profit Organization|url=https://www.nma.org.np/about-us.html|access-date=2021-08-15|website=www.nma.org.np|archive-url=https://web.archive.org/web/20210815182521/https://www.nma.org.np/about-us.html|archive-date=2021-08-15}}</ref> उनीहरूले नेपालमा चिकित्सा अभ्यासलाई नियमन गर्न मेडिकल काउन्सिलको स्थापना गर्न जोडदार आवाज उठाएका थिए<ref>{{Cite web|title={{!}}{{!}} Nepal Medical Council {{!}}{{!}}|url=https://nmc.org.np/chairman-s-message|access-date=2021-08-15|website=nmc.org.np}}</ref> र [[नेपाल मेडिकल काउन्सिल]]को स्थापना २०२० फागुन १६ मा भएको थियो। तथापि, २०२४ पुस १७ मा [[नेपाल सरकार|श्री ५ को सरकार]]बाट "नेपाल मेडिकल काउन्सिल-नियमहरू" स्वीकृत भएपछि यसले काम गर्न थालेको थियो।<ref>{{Cite web|title={{!}}{{!}} Nepal Medical Council {{!}}{{!}}|url=https://nmc.org.np/nmc-guide-lines|access-date=2021-08-15|website=nmc.org.np}}</ref> हाल नेपालमा ६ वटा सरकारी मेडिकल कलेज, १५ वटा निजी मेडिकल कलेज र एउटा सेनाको लगानीमा सञ्चालित मेडिकल कलेजहरू रहेका छन्।<ref name="Medical Colleges"/><ref>{{Cite web|title=Medical Colleges|url=https://dohs.gov.np/hospitals/medical-colleges/|access-date=2021-08-16|language=en-GB|archive-url=https://web.archive.org/web/20220220131855/https://dohs.gov.np/hospitals/medical-colleges/|archive-date=2022-02-20}}</ref><ref>{{Cite web|last=mec.gov.np|first=MEC|title=pg_seats_jan12|url=https://mec.gov.np/public/uploads/shares/news_notice/pg_seats_jan12.pdf|website=Medical Education Commission|access-date=2024-06-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20240712114842/https://mec.gov.np/public/uploads/shares/news_notice/pg_seats_jan12.pdf|archive-date=2024-07-12}}</ref> == सञ्चालनमा रहेका मेडिकल कलेजहरू == === त्रिभुवन विश्वविद्यालय === {| class="wikitable sortable mw-collapsible" !नाम !स्थापना (सन्) !सहर !जिल्ला !प्रदेश !प्रकार !क्षेत्रफल (वर्ग मिटर) अनुमानित !शय्याको सङ्ख्या !टिप्पणी !स्रोत |- |[[चिकित्साशास्त्र अध्ययन संस्थान]] |१९७२ |महाराजगन्ज, [[काठमाडौँ]] |[[काठमाडौँ जिल्ला|काठमाडौँ]] |[[बागमती प्रदेश]] |सार्वजनिक |८४,८१० |७०० | * नेपालको पहिलो मेडिकल कलेज * [[आयुर्विज्ञान तथा शल्य-चिकित्सा स्नातक|एमबिबिएस]] सन् १९७८ मा, सुरु * [[एमडी]]/[[एमएस]] सन् १९८२ मा,सुरु * [[डिएम]]/[[एमसिएच]] सन् २००८ मा, सुरु |<ref name=":0" /> |- |[[युनिभर्सल कलेज अफ मेडिकल साइन्सेस]] |१९९८ |[[सिद्धार्थनगर नगरपालिका|सिद्धार्थनगर]] |[[रुपन्देही जिल्ला|रूपन्देही]] |[[लुम्बिनी प्रदेश]] |निजी |७०,००० |७९० |२०० शय्याको [[लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पताल]]सँग सम्झौता |<ref>{{Cite web|title=About Us – UCMS|url=http://ucms.com.np/aboutus/|access-date=2021-08-15|language=en}}</ref> |- |[[जानकी मेडिकल कलेज]] |१९९९ |[[जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका|जनकपुर]] |[[धनुषा जिल्ला|धनुषा]] |[[मधेश प्रदेश]] |निजी |१,०८,००० |५२५ | * सन् २००३ मा, एमबिबिएस सुरु * शय्याको सङ्ख्या: # १६०- [[रमदैया भवाडी]] # ३६५- [[जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका|जनकपुर]] |<ref>{{Cite web|title=Janaki Medical College|url=https://www.janakimedicalcollege.edu.np/introduction/|access-date=2021-08-16|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210816173525/https://www.janakimedicalcollege.edu.np/introduction/|archive-date=2021-08-16}}</ref> |- |[[नेसनल मेडिकल कलेज]] |२००१ |[[वीरगन्ज महानगरपालिका|वीरगन्ज]] |[[पर्सा जिल्ला|पर्सा]] |[[मधेश प्रदेश]] |निजी |१,३०,००० | |[[मधेश प्रदेश]]को पहिलो सुविधासम्पन्न अस्पताल |<ref>{{Cite web|title=National Medial College|url=https://nmcbir.edu.np/|access-date=2021-08-16|website=nmcbir.edu.np}}</ref> |- |[[किस्ट मेडिकल कलेज शिक्षण अस्पताल]] |२००६ |[[इमाडोल]] |[[ललितपुर जिल्ला|ललितपुर]] |[[बागमती प्रदेश]] |निजी |४०,००० |४५० |सन् २००८ मा, एमबिबिएस पढाइ सुरु |<ref>{{Cite web|title=Kist Teaching Hospital|url=https://www.kistmcth.edu.np/about|access-date=2021-08-16|website=www.kistmcth.edu.np|archive-url=https://web.archive.org/web/20210816173525/https://www.kistmcth.edu.np/about|archive-date=2021-08-16}}</ref><ref>{{Cite web|title=KIST Medical College|url=https://edusanjal.com/college/kist-medical-college/|access-date=2021-08-16|website=Edusanjal|language=en}}</ref> |- |[[चितवन मेडिकल कलेज शिक्षण अस्पताल|चितवन मेडिकल कलेज]] |२००६ |[[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]] |[[चितवन जिल्ला|चितवन]] |[[बागमती प्रदेश]] |निजी |१,४९,००० |७५० |सन् २००९ मा, एमबिबिएस पढाइ सुरु |<ref>{{Cite web|title=CMC-overview|url=https://www.cmc.edu.np/cmc/overview|access-date=2021-08-16|website=www.cmc.edu.np|archive-url=https://web.archive.org/web/20210816173534/https://www.cmc.edu.np/cmc/overview|archive-date=2021-08-16}}</ref><ref>{{Cite web|title=Chitwan Medical College (CMC)|url=https://edusanjal.com/college/chitwan-medical-college/|access-date=2021-08-16|website=Edusanjal|language=en}}</ref> |- |[[गण्डकी मेडिकल कलेज]] |२००७ |[[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]] |[[कास्की जिल्ला|कास्की]] |[[गण्डकी प्रदेश]] |निजी |१,०४,००० |७५० |सन् २०१० मा, एमबीबीएस पढाइ सुरु |<ref>{{Cite web|title=Gandaki Medical College:HOME|url=https://www.gmc.edu.np/|access-date=2021-08-17|website=www.gmc.edu.np|archive-url=https://web.archive.org/web/20210817171749/https://www.gmc.edu.np/|archive-date=2021-08-17}}</ref><ref>{{Cite web|title=Gandaki Medical College:SHOW_CONTENT|url=http://gmc.edu.np/index.php/site/content/363|access-date=2021-08-17|website=gmc.edu.np|archive-url=https://web.archive.org/web/20210817171748/http://gmc.edu.np/index.php/site/content/363|archive-date=2021-08-17}}</ref> |- |[[नेपाली सेना स्वास्थ्य विज्ञान संस्थान]] |२०१२ |सानोभर्‍याङ, [[काठमाडौँ]] |[[काठमाडौँ जिल्ला|काठमाडौँ]] |[[बागमती प्रदेश]] |[[नेपाली सेना]] |१,२५,००० |६३५ | |<ref>{{Cite web|title=Nepalese Army Institute of Health Sciences {{!}} नेपाली सेना स्वास्थ्य विज्ञान संस्थान|url=https://www.naihs.edu.np/|access-date=2021-08-17|website=www.naihs.edu.np|archive-url=https://web.archive.org/web/20210817171751/https://www.naihs.edu.np/|archive-date=2021-08-17}}</ref> |} === काठमाडौँ विश्वविद्यालय === {| class="wikitable sortable mw-collapsible" !नाम !स्थापना (सन्) !सहर !जिल्ला !प्रदेश !प्रकार !क्षेत्रफल (बर्ग मिटर) अनुमानित !शय्याको सङ्ख्या !टिप्पणी !स्रोत |- |[[मणिपाल शिक्षण अस्पताल]] |१९९३ |लामाचौर, [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]] |[[कास्की जिल्ला|कास्की]] |[[गण्डकी प्रदेश]] |निजी |२३,५०० |७५० | * नेपालको पहिलो निजी मेडिकल कलेज * वैदेशिक लगानीमा बनेको |<ref>{{Cite journal |title=About Us {{!}} MCOMS, Nepal |url=https://www.manipal.edu.np/mcoms/about-us.html |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20221001150917/https://www.manipal.edu.np/mcoms/about-us.html |archive-date=2022-10-01 |access-date=2024-06-18 }}</ref> |- |[[कलेज अफ मेडिकल साइन्सेस]] |१९९५ |[[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]] |[[चितवन जिल्ला|चितवन]] |[[बागमती प्रदेश]] |निजी |४५,००० |७५० | * नेपालको दोस्रो निजी मेडिकल कलेज |<ref>{{Cite web |title=Introduction |url=https://cmsnepal.edu.np/introduction/ |access-date=2021-08-15 |website=College of Medical Sciences |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210606063629/https://cmsnepal.edu.np/introduction/ |archive-date=2021-06-06 }}</ref><ref>{{Cite web |title=College of Medical Sciences (CMS) |url=https://edusanjal.com/college/college-medical-sciences/ |access-date=2021-08-16 |website=Edusanjal |language=en}}</ref> |- |[[काठमाडौँ मेडिकल कलेज]] |१९९७ |सिनामङ्गल |काठमाडौँ |[[बागमती प्रदेश]] |निजी | |९०० | |<ref>{{Cite web |title=Kathmandu Medical College (KMC) |url=https://www.kmc.edu.np/ |access-date=2021-08-15 |website=www.kmc.edu.np |archive-url=https://web.archive.org/web/20210815182521/https://www.kmc.edu.np/ |archive-date=2021-08-15 }}</ref> |- |[[नेपालगन्ज मेडिकल कलेज]] |१९९७ |[[कोहलपुर नगरपालिका|कोहलपुर]] |[[बाँके जिल्ला|बाँके]] |[[लुम्बिनी प्रदेश]] |निजी |६५,००० |१००० | * शय्याको सङ्ख्या: # ७५० - [[कोहलपुर नगरपालिका|कोहलपुर]] # २५०- [[नेपालगन्ज उपमहानगरपालिका|नेपालगन्ज]] |<ref>{{Cite web |title=Nepalgunj Medical College |url=https://www.ngmc.edu.np/ |access-date=2021-08-15 |website=www.ngmc.edu.np |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210815182520/https://www.ngmc.edu.np/ |archive-date=2021-08-15 }}</ref> |- |[[नेपाल मेडिकल कलेज शिक्षण अस्पताल|नेपाल मेडिकल कलेज]] |१९९७ |जोरपाटी, [[काठमाडौँ]] |काठमाडौँ |बागमती प्रदेश |निजी |४०,००० |७०० | |<ref>{{Cite web |title=Nepal Medical College & Teaching Hospitals |url=https://www.nmcth.edu/ |access-date=2021-08-15 |website=www.nmcth.edu}}</ref> |- |[[काठमाडौँ मेडिकल कलेज]] |२००१ |[[धुलिखेल नगरपालिका|धुलिखेल]] |[[काभ्रेपलाञ्चोक जिल्ला|काभ्रेपलान्चोक]] |बागमती प्रदेश |निजी |१,७०,००० |४५० |एमबिबिएसको लागि [[धुलिखेल अस्पताल]]सँग सम्झौता |<ref>{{Cite web |title=KUSMS – Kathmandu University School of Medical Sciences |url=https://kusms.edu.np/ |access-date=2021-08-15 |language=en}}</ref> |- |[[नोबेल मेडिकल कलेज शिक्षण अस्पताल]] |२००४ |[[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]] |[[मोरङ जिल्ला|मोरङ]] |[[कोशी प्रदेश]] |निजी |१,३०,००० |१०५० |सन् २००७ मा, एमबिबिएस पढाइ सुरु |<ref>{{Cite web |title=About NOBEL {{!}} Nobel Medical College |url=https://www.nobelmedicalcollege.com.np/about-nobel/ |access-date=2021-08-16 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816175033/https://www.nobelmedicalcollege.com.np/about-nobel/ |archive-date=2021-08-16 }}</ref> |- |[[लुम्बिनी मेडिकल कलेज]] |२००६ |[[तानसेन नगरपालिका|तानसेन]] |[[पाल्पा जिल्ला|पाल्पा]] |[[लुम्बिनी प्रदेश]] |निजी |७०,००० |६०० |सन् २००९ मा, एमबिबिएस पढाइ सुरु |<ref>{{Cite web |title=Lumbini Medical College and Teaching Hospital |url=https://edusanjal.com/college/lumbini-medical-college/ |access-date=2021-08-16 |website=Edusanjal |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Lumbini Medical College, Palpa, Nepal {{!}} LMC Admission 2020 - 21 {{!}} Study MBBS Nepal |url=http://studymbbsnepal.com/college/lumbini-medical-college-palpa-nepal/ |access-date=2021-08-16 |website=BES Study MBBS Nepal |language=en-US |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816173538/https://www.studymbbsnepal.com/college/lumbini-medical-college-palpa-nepal/ |archive-date=2021-08-16 }}</ref> |- |[[विराट मेडिकल कलेज शिक्षण अस्पताल]] |२०१२ |[[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]] |[[मोरङ जिल्ला|मोरङ]] |[[कोशी प्रदेश]] |निजी |५०,००० |७०० | * सन् २०१५ मा, एमबिबिएस पढाइ सुरु |<ref>{{Cite web |title=Birat Medical College |url=https://edusanjal.com/college/birat-medical-college/ |access-date=2021-08-17 |website=Edusanjal |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Our Chairperson – BMCTH |url=https://bmcteachinghospital.com/about/our-chairperson/ |access-date=2021-08-17 |language=en}}</ref> |} === स्वायत्त === {| class="wikitable sortable mw-collapsible" !नाम !स्थापना !सहर !जिल्ला !प्रदेश !प्रकार !क्षेत्रीफल (वर्ग मिटर) अनुमानित !शय्याको सङ्ख्या !टिप्पणी !स्रोत |- |[[चिकित्सा विज्ञान राष्ट्रिय प्रतिष्ठान]] |१८८९ |[[टुँडिखेल]], [[काठमाडौँ]] |[[काठमाडौँ जिल्ला|काठमाडौँ]] |[[बागमती प्रदेश]] |सार्वजनिक |२२,००० |५३५ | * नेपालको पहिलो अस्पताल * सन् २००२ बाट, [[एमडी]]/[[एमएस]] पढाइ सुरु *सन् २०१० बाट, [[डिएम]]/[[एमसिएच]] पढाइ सुरु |<ref>{{Cite web |title=NAMS |url=https://nams.org.np/about.php |access-date=2021-08-16 |website=nams.org.np}}</ref> |- |[[पोखरा स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान]] |१९६२ |[[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]] |[[कास्की जिल्ला|कास्की]] |[[गण्डकी प्रदेश]] |सार्वजनिक |१,०५,००० |३५० | * सन् २०१९ मा युजी सुरु * [[पोखरा स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान|पश्चिमाञ्चल क्षेत्रीय अस्पताल]]सँग सहकार्य गरेको |<ref>{{Cite web |title=About us {{!}} Pokhara Academy of Health Science |url=https://pahs.gov.np/about-us |access-date=2021-08-17 |website=pahs.gov.np |archive-url=https://web.archive.org/web/20191116151815/https://pahs.gov.np/about-us |archive-date=2019-11-16 }}</ref><ref>{{Cite web |title=Pokhara Academy of Health Science to start MD and MS courses |url=https://kathmandupost.com/gandaki-province/2019/10/04/pokhara-academy-of-health-science-to-start-courses-in-md-and-ms |access-date=2021-08-17 |website=kathmandupost.com |language=English}}</ref> |- |[[वी.पी. कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान]] |१९९३ |[[धरान उपमहानगरपालिका|धरान]] |[[सुनसरी जिल्ला|सुनसरी]] |[[कोशी प्रदेश]] |सार्वजनिक |१६,००,००० |७०० |सन् १९९४ बाट एमबिबिएस पढाइ सुरु |<ref>{{Cite web |title=Introduction {{!}} B.P. Koirala Institute of Health Sciences |url=http://www.bpkihs.edu/home/details/introduction |access-date=2021-08-15 |website=www.bpkihs.edu |archive-url=https://web.archive.org/web/20210815182519/http://www.bpkihs.edu/home/details/introduction |archive-date=2021-08-15 }}</ref> |- |[[पाटन स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान]] |२००८ |[[ललितपुर महानगरपालिका|लगनखेल]] |[[ललितपुर जिल्ला|ललितपुर]] |[[बागमती प्रदेश]] |सार्वजनिक |२५,००० |[[पाटन स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान|४५०]] | * सन् १९८२ मन, शान्त भवन अस्पताल ललितपुर अस्पतालसँग गाभिएर पाटन अस्पताल बनेको थियो र पछि सन् २००८ मा, यसको नाम परिवर्तन गरि {{पृष्ठको नाम}} राखिएको थियो। * सन् २०१० बाट एमबिबिएस पढाइ सुरु |<ref>{{Cite web |title=Patan Academy of Health Sciences |url=https://www.pahs.edu.np/ |access-date=2021-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210804144424/https://www.pahs.edu.np/ |archive-date=2021-08-04 }}</ref> |- |- |[[राप्ती स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान]] |२०१७ |[[घोराही उपमहानगरपालिका|घोराही]] |[[दाङ जिल्ला|दाङ]] |[[लुम्बिनी प्रदेश]] |सार्वजनिक |१,००० |[[राप्ती प्रादेशिक अस्पताल|२५०]] | * सन् २०१७ मा, राप्ती उपक्षेत्रीय अस्पताल राप्ती स्वास्थ विज्ञान प्रतिष्ठानमा परिणत भएको। * सन् २०२३ बाट,फबिएससी नर्सिङ र नर्सिङ कार्यक्रम सुरु |<ref>{{Cite web |title=Rapti Academy of Health Sciences |url=https://www.rahs.edu.np |access-date=2024-06-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240619014044/https://rahs.edu.np/ |archive-date=2024-06-19 }}</ref> |- |[[कर्णाली स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान]] |२०११ |[[चन्दननाथ नगरपालिका|चन्दननाथ]] |[[जुम्ला जिल्ला|जुम्ला]] |[[कर्णाली प्रदेश]] |सार्वजनिक |१७,००० |२६५ |सन् २०२१ बाट एमबिबिएस पढाइ सुरु |<ref>{{Cite web |title=(KAHS) Karnali Academy of Health Sciences |url=https://kahs.edu.np/ |access-date=2021-08-17 |website=kahs.edu.np |archive-url=https://web.archive.org/web/20210817171740/https://kahs.edu.np/ |archive-date=2021-08-17 }}</ref><ref>{{Cite web |title=With federal set-up in place, Karnali Provincial Hospital changes for the better |url=https://kathmandupost.com/karnali-province/2020/01/08/with-federal-set-up-in-place-karnali-provincial-hospital-changes-for-the-better |access-date=2021-08-17 |website=kathmandupost.com |language=English}}</ref> |- |[[मधेश स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान]] |२०२१ |[[जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका|जनकपुरधाम]] |[[धनुषा जिल्ला]] |[[मधेश प्रदेश]] |सार्वजनिक | |५०० | * शिक्षण अस्पताल र प्रादेशिक अस्पताल रूपान्तरण भएर बनेको | |} == खारेज भएका == {| class="wikitable sortable mw-collapsible" !नाम !स्थापना (सन्) !सहर !जिल्ला !प्रदेश !आवद्धता !शय्या सङ्ख्या !प्रकार !खारेज !स्रोत |- |- |बि एन्ड सी मेडिकल कलेज शिक्षण अस्पताल |२०१५ |[[बिर्तामोड नगरपालिका|बिर्तामोड]] |[[झापा जिल्ला|झापा]] |[[कोशी प्रदेश]] |[[काठमाडौँ विश्वविद्यालय]] |३०० |निजी |सन् २०२१ |<ref>{{Cite web|title=KU lands in controversy as it recommends affiliation to B&C Medical College|url=https://aawaajnews.com/social/ku-lands-in-controversy-as-it-recommends-affiliation-to-bc-medical-college/|access-date=2021-08-20|website=Aawaaj News - KU lands in controversy as it recommends affiliation to B&C Medical College|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=About B & C Hospital – B & C Medical College Teaching Hospital and Research Center|url=https://www.bnchospital.edu.np/about-bnc-hospital/|access-date=2021-08-20|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210820072147/https://www.bnchospital.edu.np/about-bnc-hospital/|archive-date=2021-08-20}}</ref><ref>{{Cite web|title=Government agrees to grant affiliation to B&C Medical College|url=https://kathmandupost.com/national/2021/06/11/medical-education-commission-agrees-to-grant-affiliation-to-the-b-c-medical-college-of-jhapa|access-date=2021-08-20|website=kathmandupost.com|language=अङ्ग्रेजी}}</ref><ref>{{Cite web|title=Officials bent on granting affiliation to B&C college despite controversy|url=https://kathmandupost.com/national/2021/03/19/despite-controversies-oli-government-bent-on-granting-affiliation-to-b-c-college|access-date=2021-08-20|website=kathmandupost.com|language=अङ्ग्रेजी}}</ref> |} == प्रस्तावित वा निर्माणाधीन मेडिकल कलेजहरू == {| class="wikitable sortable mw-collapsible" !नाम !सहर !जिल्ला !प्रदेश !वर्ष (सन्) !आवद्धता !प्रकार !स्थिति !स्रोत |- |[[गेटा मेडिकल कलेज]] |[[गोदावरी नगरपालिका, कैलाली|गोदावरी/गेटा]] |[[कैलाली जिल्ला|कैलाली]] |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश]] |सन् २०१६ | |सार्वजनिक |निर्माणाधीन |<ref name=":2">{{Cite web|title=Ministry to draft new bill to run five state medical colleges under one body|url=https://kathmandupost.com/health/2019/06/15/ministry-to-draft-new-bill-to-run-five-state-medical-colleges-under-one-body|access-date=2021-08-20|website=kathmandupost.com|language=अङ्ग्रेजी}}</ref><ref>{{Cite web|last=Medical College|first=Geta|title=Medical College Infrastructure Construction Development Committee Geta, Kailali|url=http://www.moe.gov.np/assets/uploads/files/Geta.pdf|access-date=20 August 2021|website=www.moe.gov.np}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|last=Sureis|date=2019-08-19|title=Works underway to operate Geta Medical College next fiscal|url=https://thehimalayantimes.com/nepal/works-underway-to-operate-geta-medical-college-next-fiscal|access-date=2021-08-20|website=द हिमालयन टाइम्स|language=en}}</ref> |- |[[रामराजाप्रसाद सिंह स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान]] |[[राजविराज नगरपालिका|राजविराज]] |[[सप्तरी जिल्ला|सप्तरी]] |[[मधेश प्रदेश]] |२०१६ | |सार्वजनिक |निर्माणाधीन |<ref name=":2" /><ref>{{Cite web|title=रामराजाप्रसाद सिंह स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान निर्माण लागत ११ अर्ब|url=https://ekantipur.com/pradesh-2/2021/06/30/16250209828511805.html|access-date=2021-08-20|website=कान्तिपुर|language=ne}}</ref> |- |प्रादेशिक मेडिकल कलेज |[[तिलोत्तमा नगरपालिका|तिलोत्तमा]] |[[रुपन्देही जिल्ला|रूपन्देही]] |[[लुम्बिनी प्रदेश]] |२०१६ | |सार्वजनिक |निर्माणाधीन |<ref name=":2" /><ref>{{Cite web|last=Bhusal|first=Rekha|title=Provincial medical college to be established in Rupandehi|url=http://myrepublica.nagariknetwork.com/news/61917/|access-date=2021-08-20|website=My Republica|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20211017165611/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/61917/|archive-date=2021-10-17}}</ref> |- |बर्दिबास मेडिकल कलेज |[[बर्दिबास नगरपालिका|बर्दिबास]] |[[महोत्तरी जिल्ला|महोत्तरी]] |[[मधेश प्रदेश]] | २०१६ | |सार्वजनिक |निर्माणाधीन |<ref>{{Cite web|last=Medical College|first=Bardibas|title=EIA_Bardibas|url=https://mofe.gov.np/noticefile/EIA_Bardibas%20Medi%20College_1596006369.pdf|access-date=20 August 2021|website=mofe.gov.np|archive-url=https://web.archive.org/web/20210820072147/https://mofe.gov.np/noticefile/EIA_Bardibas%20Medi%20College_1596006369.pdf|archive-date=20 August 2021}}</ref><ref name=":2" /> |- |कर्णाली मेडिकल कलेज |[[वीरेन्द्रनगर नगरपालिका|वीरेन्द्रनगर]] |[[सुर्खेत जिल्ला|सुर्खेत]] |[[कर्णाली प्रदेश]] |२०१६ | |सार्वजनिक |निर्माणाधीन |<ref>{{Cite web|title=Federal government starts process to open medical college in Surkhet|url=https://kathmandupost.com/karnali-province/2019/11/25/federal-government-starts-process-to-open-medical-college-in-surkhet|access-date=2021-08-20|website=kathmandupost.com|language=अङ्ग्रेजी}}</ref><ref name=":2" /> |- |पूर्वाञ्चल विश्वविद्यालय स्वास्थ विज्ञान प्रतिष्ठान |[[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]] |[[मोरङ जिल्ला|मोरङ]] |[[कोशी प्रदेश]] |२०२३ |[[पूर्वाञ्चल विश्वविद्यालय]] |सार्वजनिक |निर्माणाधीन |<ref>{{Cite web |title=पूर्वाञ्चल विश्वविद्यालय : २७ वर्षमा ११ औं दीक्षान्त समारोह, एमबीबीएसको अध्यापन सुरु हुँदै |url=https://www.ratopati.com/story/355388/purbanchal-university |access-date=2023-10-11 |website=रातोपाटी |language=नेपाली}}</ref> |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:नेपालका चिकित्साशास्त्र अध्ययन संस्थानहरू]] m86o91eao6l9543yiejplmoo6g0p4nx 0 7924 1395838 1349990 2026-11-12T08:11:40Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395838 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = रवीन्द्र अधिकारी | order = | honorific-prefix = | honorific-suffix = | native_name = '''रवीन्द्रप्रसाद अधिकारी''' | native_name_lang = Nepali | image = Rabindra_Prasad_Adhikari.jpg | alt = | smallimage = <!--If this is specified, "image" should not be.--> | caption = | alongside = <!--For two or more people serving in the same position from the same district. (e.g. United States Senators.)--> | chancellor = | constituency = | deputy = | governor-general = | lieutenant = | monarch = | predecessor = | president = | primeminister = | succeeding = <!--For President-elect or equivalent--> | successor = | taoiseach = | vicepresident = | viceprimeminister = | footnotes = | signature = | signature_alt = | alongside2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | constituency2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | deputy2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | governor = | governor2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | lieutenant2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | majority = | majority2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | monarch2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | office2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | order2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | predecessor2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | president2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | primeminister2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | succeeding2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | successor2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | vicepresident2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | viceprimeminister2 = <!--Can be repeated up to eight times by changing the number--> | party = [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]] | prior_term = | birth_date = {{Birth date|1969|5|5|mf=yes}}<br>२०२६ बैशाख २२ | birth_place = [[भरतपोखरी|भरत पोखरी]], [[नेपाल]] |death_date = २७ फेब्रुअरी २०१९<br>२०७५ फागुन १५ | citizenship = १/३७२२ | nationality = [[नेपाली]] | otherparty = <!--For additional political affiliations--> | spouse = विद्या भट्टराई | partner = | relations = विवाहित | children = विराज अधिकारी, स्वराज अधिकारी | parents = इन्द्रप्रसाद अधिकारी लक्ष्मीदेवी अधिकारी | residence = [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]] | alma_mater = [[त्रिभुवन विश्वविद्यालय]] | occupation = | profession = | cabinet = | committees = | portfolio = | religion = | website = http://rabindraadhikari.com/ | imagesize = | office1 = संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्ड्यन मन्त्री | deputy1 = | term_start1 = २०७४ चैत्र ०२; १६ मार्च २०१८ | term_end1 = २०७५ फागुन १५ ; २७ फेब्रुअरी २०१९ | term_start2 = | term_end2 = | predecessor1 = जितेन्द्र नारायण देव | successor1 = [[योगेश भट्टराई]] | governor_general = | restingplace = | restingplacecoordinates = | birthname = | Died =२०७५ फागुन १५ <br>२७ फेब्रुअरी २०१९ , [[ताप्लेजुङ]] , [[हेलिकप्टर दुर्घटना]] [[नेपाल]] }} '''रवीन्द्र अधिकारी''' (२०२६ वैशाख २२-२०७५ फागुन १४) नेपाली राजनीतिज्ञ एवं [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]]का केन्द्रीय सदस्य थिए । संविधान सभाको निर्वाचन २०६४, दोस्रो संविधान सभाको निर्वाचन २०७० र प्रतिनिधि सभाको निर्वाचन २०७४ मा कास्की जिल्लाबाट नेकपा एमालेको तर्फबाट प्रत्यक्ष निर्वाचित भएका थिए । अनेरास्ववियूका अध्यक्ष रहिसकेका अधिकारी २०७४ चैत २ गते संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्री नियुक्त भएका थिए ।<ref>{{Cite web |title=रवीन्द्र अधिकारी : चर्चित नेता |url=https://nepallive.com/story/43727/ |access-date=2026-04-04 |website=nepallive.com}}</ref> विद्यार्थीले पाउने यातायातको छूटको व्यवस्था गराउने आन्दोलनको नेतृत्व उनैले गरेका थिए । ==जीवनी== रवीन्द्र अधिकारीको जन्म २०२६ साल [[वैशाख]] २२ गते [[कास्की जिल्ला|कास्की]] जिल्लाको [[भरतपोखरी]] गाविस वडा नं. ९ जमुनाबोटमा भएको थियो । उनका बुवाको नाम इन्द्रप्रसाद अधिकारी र आमाको नाम लक्ष्मीदेवी अधिकारी हो । उनकी पत्नीको नाम विद्या भट्टराई हो । विद्या भट्टराई पूर्वविद्यार्थी नेतृ पनि हुन् । उनले [[त्रिभुवन विश्वविद्यालय]] अन्तर्गत आरआर क्याम्पसमा प्राध्यापन पनि गरिन् । रवीन्द्र अधिकारीले व्यवस्थापनमा स्नातकोत्तर गरेका थिए । उनका दुईटा छोराहरू छन् । रवीन्द्र अधिकारी आफ्नो विद्यार्थी जीवनबाट नै राजनीतिमा लागेका थिए । उनको राजनीतिक जीवन निम्नप्रकार रहेको छ ।<ref name= "रविन्द्र"/> ;विद्यार्थी राजनीति: रवीन्द्र अधिकारीले विद्यार्थी जीवनबाट राजनीतिमा प्रवेश गरेका थिए । उनले विद्यार्थी जीवनमा निम्नानुसारका पदभार सम्हालेर राजनीति गरेका थिए । * २०३७ सालमा विद्यार्थी राजनीतमा प्रवेश । *[[प्रवेशिका परीक्षा]] उत्तीर्ण गरेलगत्तै वन विज्ञान अध्यायन संस्थानमा भर्ना भए पनि केही समयपछि २०४२ सालमा [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]]को [[पृथ्वीनारायण क्याम्पस]]मा अध्ययन सुरु । * विद्यालयदेखि नै राजनीतिमा चासो राख्ने भएकाले क्याम्पस पुगेपछि विद्यार्थी राजनीतिक गतिविधिमा सक्रिय । * २०४४ सालमा [[अखिल नेपाल राष्ट्रिय स्वतन्त्र विद्यार्थी युनियन|अनेरास्ववियु]] पृथ्वीनारायण क्याम्पस कमिटीको अध्यक्ष पदमा चयन । * २०४५ सालमा १ वर्ष माध्यमिक विद्यालयमा अध्यापन । * २०४५ सालमा पृथ्वीनारायण क्याम्पसका स्ववियु सदस्यमा चयन । * २०४५ सालमा नै अनेरास्ववियु जिल्ला कमिटी कास्कीको अध्यक्षमा निर्वाचित । * २०४७ सालमा अनेरास्ववियुको [[गण्डकी अञ्चल]] अध्यक्ष तथा केन्द्रीय सदस्यमा चयन । * २०४९ सालमा पृथ्वीनारायण क्याम्पसको स्ववियु सभापतिमा निर्वाचित । * २०५३ सालमा त्रिभुवन विश्वविद्यालय केन्द्रीय क्याम्पस कीर्तिपुरमा स्ववियु सभापति निर्वाचित । * २०५३ सालमा नै स्ववियु काउन्सिल नेपालका संयोजक निर्वाचित। * २०५६ सालमा अनेरास्ववियुका केन्द्रीय अध्यक्ष निर्वाचित । ;विद्यार्थी आन्दोलनमा उल्लेख्य: रवीन्द्र अधिकारीले विद्यार्थी राजनीतिमा धेरै उल्लेखनीय कामहरू गरेका थिए । उनले विद्यार्थी राजनीतिमा गरेका केही उल्लेखनीय कार्यहरू यसप्रकार रहेका छन् । * शिक्षामा भएको [[निजीकरण]] र व्यापारीकरणविरुद्ध लामो संघर्ष । * प्राविधिक शिक्षाको विस्तार र गुणस्तरीयता, सबैका लागि गुणस्तरीय शिक्षजस्ता आन्दोलनहरूको अगुवाइ । * बहुचर्चित [[कालापानी]] मार्चको नेतृत्व । * सीमा सुरक्षा अभियान, नेपाली भू-भाग डुबाउने [[लक्ष्मणपुर बाँध]]को विरोध । * राजकुमार [[पारस शाह]]को ज्यादतीविरुद्ध आन्दोलन, हत्यारा बस्ने दरबारमा होइन जेलखानामा हो भन्दै ५ लाख २३ हजार हस्ताक्षर दरबारमा बुझाउने आन्दोलनको नेतृत्व । * यातायातलगायत सार्वजनिक क्षेत्रमा ३३% विद्यार्थी सहुलियतको आन्दोलनमा प्रमुख अगुवाइ । ;राजनीतिक यात्रा: * २०४६ सालदेखि राजनीतिमा विशेष सक्रिय । * [[पञ्चायती व्यवस्था|पञ्चायत]] विरोधी आन्दोलनमा लागेका कारण २०४६ सालमा ८ महिनाको जेल जीवन । * प्रतिगमनविरोधी आन्दोलनमा ४ पटक पक्राउ परी हिरासतमा । * विगतमा एमाले कास्की जिल्ला कमिटी सदस्य रहे । * त्यसपछि एमाले कास्की जिल्ला कमिटी सचिव रहे । * त्यसपछि एमाले कास्की जिल्ला कमिटीका अध्यक्षमा निर्वाचित भए । * [[संविधान सभा]] २०६४ का सभासद बने । * २०७० सालको चुनावमा संविधान सभा सदस्य बने । * रुपान्तरित व्यवस्थापिका संसदका सदस्य बने । * २०७४ को आमचुनावमा कास्कीबाट प्रतिनिधि सभामा निर्वाचित भए । * पार्टी एकीकरण भएपछि नेकपाका केन्द्रीय सदस्य बने । * ओली सरकारको दोस्रो मन्त्रिमण्डलमा संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्री बने । ;प्रकाशित कृति: रवीन्द्र अधिकारीका '''संविधानसभा: लोकतन्त्र र पुनर्संचना, समृद्ध नेपाल ''' लगायत राजनीति एवं विकाससम्बन्धी सयौं अनुसन्धान र राजनीतिक लेखहरू प्रकाशित भएका छन् ।<ref name= "रविन्द्र"/> == दोस्रो ओली मन्त्रिमण्डल == उनी [[दोस्रो ओली मन्त्रिपरिषद्|दोस्रो ओली मन्त्रिमण्डल]]मा संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्री थिए । == मृत्यु == अधिकारीको पदमा बहाल रहेकै बेलामा [[एयर डाइनेष्टी हेलिकप्टर दुर्घटना]]मा परी २०७५ फागुन १५ गते मृत्यु भएको थियो। ताप्लेजुङमा भएको उक्त हेलिकप्टर दुर्घटनामा संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्री रवीन्द्र अधिकारीसहित ७ जनाको निधन भएपछि बसेको मन्त्रिपरिषद्को आकस्मिक बैठकले २०७५ फागुन १६ गते सार्वजनिक बिदा दिने निर्णयसमेत गरेको थियो ।<ref>[https://www.kantipurdaily.com/news/2019/02/27/155126031858156252.html हेलिकप्टर दुर्घटनामा पर्यटनमन्त्रीसहित सातै जनाको मृत्यु] {{Dead link|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>विक्रम संवत् २०७५ साल फागुन महिनाको १५ गते बुधवारका दिन अपरान्ह पौने १ बजे [[ताप्लेजुङ जिल्ला|ताप्लेजुङ]] जिल्लाको चुहानडाँडाभा डाइनेस्टिक एयरको हेलिकप्टर दुघर्टनाग्रस्त भएको हो । दुरघटनामा परि हेलिकप्टरमा सवार मन्त्री रविन्द्र अधिकारी सहित प्रधानमन्त्रीजीका निजी सचिव युवराज दहाल, [[यति एयरलाइन्स|यति एयरलाईन्स]]का अध्यक्ष आङछिरिङ शेर्पा, [[नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरण]]का [[महानिर्देशक|उप महानिर्देशक]] विरेन्द्र प्रसाद श्रेष्ठ, नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका इन्जिनियर ध्रुबदास भोछिभया, मन्त्री रविन्द्र अधिकारीक पिए अर्जुन प्रसाद घिमिरे र हेलिकप्टरका क्याप्टन प्रभाकर केसीको निधन भएको हो । ताप्लेजुङको [[पाथीभरा देवी (ताप्लेजुङ)|पाथिभरा मन्दिर]] दर्शन गरेर फर्कने क्रममा हेलिकप्टर दुर्घटनाग्रस्त भएको कुरा गृह मन्त्रालयले जनाएको छ । दुर्घटनाको कारण खराब मौसम भएको बताइएको छ । मन्त्री अधिकारी एक सम्भावना बोकेका नेताको रूपमा चिनिन्थे । <ref name= "रविन्द्र">[https://www.hamroeconomy.com/archives/48756 यस्तो छ रवीन्द्र अधिकारीको जीवनी, अब सम्झनामा मात्रै] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211026150408/https://www.hamroeconomy.com/archives/48756 |date=2021-10-26 }}</ref> == सन्दर्भ सामग्री == [[श्रेणी:नेपालको दोस्रो संविधान सभाका सदस्यहरू]] [[श्रेणी:विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]] [[श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)का राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०७४–२०७९]] [[श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)का राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:कास्की जिल्लाका मानिसहरू]] ogd88heo3kiapcm33hz415u4bff6l58 0 8894 1395826 1394423 2026-11-12T06:11:30Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395826 wikitext text/x-wiki {{विशेष लेख}} {{Infobox settlement | name = | native_name = | native_name_lang = | other_name = | settlement_type = [[महानगरपालिका]]<br/>[[मुख्यालय|सदरमुकाम]] | image_skyline = {{Photomontage | photo1a = Gaindakot_and_Bharatpur_at_Narayani_River,_Nepal_2020_-1.jpg | photo2a = Narayanghat.JPG | photo2b = Survival_tree.jpg | photo4a = Chitwan_2.jpg | photo4b = Narayani_river.jpg | spacing = 2 | color_border = #000000 | color = #000000 | size = 320 }} | image_alt = | image_caption = माथिबाट, बायाँबाट दायाँ: [[गैँडाकोट नगरपालिका|गैँडाकोट]] पहाडबाट भरतपुर क्षितिज, [[भरतपुर महानगरपालिका|नारायणगढ]] बजार, भरतपुरको बाटुली ​​पोखरी, [[बिसहजारी ताल]]। | image_flag = | image_seal = | image_map = | map_caption = भरतपुर महानगरपालिकाको नक्सा | pushpin_map = भरतपुर महानगरपालिका#चितवन जिल्ला#बागमती प्रदेश#नेपाल | pushpin_label_position = bottom | pushpin_mapsize = 300 | pushpin_map_caption = नक्सामा {{पृष्ठको नाम}}को अवस्थिति <!-- Location -->| coordinates = {{coord|27|41|N|84|26|E|display=inline}} | subdivision_type = देश | subdivision_name = {{झन्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name1 = [[बागमती प्रदेश|बागमती प्रदेश]] | subdivision_name2 = [[चितवन जिल्ला]] | established_title = नगर पञ्चायत | established_date = वि.सं. २०३५ फागुन २५<ref name="नगर">{{cite news |title=नगर पञ्चायत ऐन २०१९ बमोजिम दाङ जिल्ला अन्तर्गत त्रिभुवन नगर पञ्चायतक्षेत्र घोषित गरेको |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=9927 |date=वि.सं. २०३५ माघ १५ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र |archive-url=https://web.archive.org/web/20200124142514/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=9927 |archive-date=2020-01-24}}</ref> | established_title1 = समावेश गाउँ पञ्चायतहरू | established_date1 = भरतपुर र नारायणगढ (सबै भाग) र कल्याणपुर (आंशिक भाग) | established_title2 = उपमहानगरपालिका | established_date2 = वि.सं. २०७१ पुस २८<ref name="उपमहानगर">{{cite news |title=शङ्खरापुर लगायत विभिन्न नगरपालिका घोषणा |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634 |date=वि.सं. २०७१ पुस २८ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र |archive-url=https://web.archive.org/web/20200108203805/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634 |archive-date=2020-01-08}}</ref> | established_title3 = सम्मिलित ([[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]) | established_date3 = [[मङ्गलपुर]], [[फुलबारी, चितवन|फुलबारी]], [[गीतानगर]], [[पटिहानी]] तथा [[शिवनगर, चितवन|शिवनगर]] | established_title4 = महानगरपालिका | established_date4 = वि.सं. २०७३ फागुन २७<ref name="महानगर">{{cite news |title=गाउँपालिका नगरपालिका उपमहानगरपालिका र महानगरपालिकाको क्षेत्र तोकी केन्द्र कायम गरेको |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22690 |date=वि.सं. २०७३ फागुन २७ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701210203/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22690 |archive-date=2020-07-01}}</ref> | established_title5 = सम्मिलित क्षेत्रहरू | established_date5 = भरतपुर, [[नारायणी नगरपालिका|नारायणी]], [[चित्रवन नगरपालिका|चित्रवन]] र [[कविलास, चितवन|कविलास]] | government_type = | governing_body = | leader_title = [[नगरप्रमुख|कावा प्रमुख]] | leader_name = चित्रसेन अधिकारी ([[नेपाली काङ्ग्रेस|नेका]]) | leader_title1 = | leader_name1 = | leader_title3 = | area_total_km2 = 432.95 | elevation_footnotes = | elevation_m = 208 | population_footnotes = <ref name="नेपालको राष्ट्रिय जनगणना">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=3&district=35&municipality=4|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_note = | population_total =369268 | population_density_km2 = auto | population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] | population_footnotes = | population_density_km2 = auto <!-- General information -->| postal_code_type = हुलाकी सङ्केत | postal_code = ४४२००, ४४२०७ | area_code = ०५६ | blank_name_sec1 = मौसम | blank_info_sec1 = आर्द्र अर्ध-कटिबन्धीय जलवायु | website = {{URL|http://www.bharatpurmun.gov.np/}} | timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = }} '''भरतपुर''' नेपालको [[बागमती प्रदेश]]मा पर्ने [[चितवन जिल्ला]]को [[मुख्यालय|सदरमुकाम]]<ref name="सदरमुकाम">{{cite news |title=नेपाल अधिराज्यलाई १४ अञ्चल, ७५ जिल्लामा विभाजित |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=2685 |date=वि.सं. २०१९ पुष २ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |page=५ |publisher=नेपाल राजपत्र |archive-url=https://web.archive.org/web/20220212024248/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=2685 |archive-date=2022-02-12}}</ref> तथा [[महानगरपालिका]] हो। नेपालको मध्य भूभागमा रहेको भरतपुर महानगर देशकै [[नेपालका सहरहरूको सूची|चौथौ ठुलो सहर]] हो। यो नेपालको सबैभन्दा तीव्र गतिले विकास भइरहेको सहरहरू मध्येको एक हो। [[गण्डकी नदी|नारायणी नदी]]को तटमा अवस्थित रहेको यो सहर चितवन लगायत केन्द्रीय नेपालको व्यापारिक केन्द्र हो। यो महानगरपालिका क्षेत्रभित्र पर्ने [[भरतपुर महानगरपालिका|नारायणगढ]] सहरमा मुख्य व्यापारिक पसल र ठुला होटेलहरू रहेका छन् भने अन्य आवश्यक पूर्वाधारका साधनहरू नगरको अन्य क्षेत्रहरूमा रहेका छन्। कुल २९ वटा वडा रहेको भरतपुरको जनसङ्ख्या [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं. २०७८ को जनगणना]] अनुसार ३,६९,२६८ रहेको छ भने यो सहर ४३२.९५ वर्ग किलोमिटरमा फैलिएको छ। यहाँको साक्षरता दर ८७.२० प्रतिशत रहेको छ जसमध्ये महिलाको साक्षरता दर ८२.६४% छ भने पुरुषको साक्षरता दर ९२.१२% रहेको छ। यहाँ ९६,५९१ घरघुरी रहेको छ।<ref name="नेपालको राष्ट्रिय जनगणना"/><ref>{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=3&district=35&municipality=4|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> प्रत्येक पाँच वर्षमा हुने [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]को निर्वाचनको लागि भरतपुर महानगरपालिकालाई चितवन निर्वचन क्षेत्र २ र निर्वाचन क्षेत्र ३ मा विभाजन गरिएको छ भने [[बागमती प्रदेश सभा]]को लागि चितवन निर्वचन क्षेत्र २ (क), (ख) र चितवन निर्वचन क्षेत्र ३ (क), (ख) मा विभाजन गरिएको छ।<ref>{{Cite web |url=https://saurahaonline.com/2017/09/32986/ |title=चितवनको निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण, प्रदेशको क्षेत्र निर्धारण प्रति नेकपा एमालेको असहमति |website=सौराहा अनलाइन |language=नेपाली |accessdate=2020-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210108170415/https://saurahaonline.com/2017/09/32986/ |archive-date=2021-01-08 }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://synergyfm.com.np/2017/12/17139/ |title=चितवनको कुन ठाउँ कुन निर्वाचन क्षेत्रमा, मतदाता कति ? |last=सिनर्जी एफएम |date=2017-12-07 |website=सिनर्जी एफएम |language=नेपाली |accessdate=2020-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210108151120/http://synergyfm.com.np/2017/12/17139/ |archive-date=2021-01-08 }}</ref> [[कृषि तथा वन विज्ञान विश्वविद्यालय|कृषि तथा वन विश्वविद्यालय]]ले [[धुर्मुस सुन्तली फाउण्डेशन|धुर्मुस सुन्तली फाउन्डेसन]]लाई सहयोग गरेको भरतपुरको वडा नं. १६ रामपुरस्थित २० विगाहा ८ कठ्ठा क्षेत्रफलमा [[गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रङ्गशाला]] बनिरहेको छ।<ref>{{cite web|url=http://radionepal.gov.np/news-details/23295/2019-01-30|title=चितवनमा रङशाला बनाउने धुर्मुस सुन्तली फाउन्डेसनको घोषणा|author=परेश सापकोटा|date=|work=[[रेडियो नेपाल]]|accessdate=१६ माघ २०७५|archive-url=https://web.archive.org/web/20190201165840/http://radionepal.gov.np/news-details/23295/2019-01-30|archive-date=2019-02-01}}</ref> == इतिहास == वि.सं. २००० को दशकसम्म घनाजङ्गलको रूपमा रहेको भरतपुरको बजार क्षेत्रमा [[थारू जाति|थारु]], बोटे, [[दराई जाति|दराई]] समुदायको मानिसहरूको बसोबास रहेको थियो।<ref name="चितवन0">{{Cite web|url=https://www.onlinekhabar.com/2019/04/756087|title=बदलिँदो चितवन : ७० वर्षको कायाकल्प कथा|website=अनलाइन खबर|language=नेपाली|accessdate=2020-12-07}}</ref>सानो नाकाको रूपमा रहेको भरतपुरको विकासमा वि.सं. २०१२ मा तत्कालीन सरकारद्वारा ल्याइएको ‘राप्ती दुन विकास योजना’ ले गर्दा बस्ती बसाउने कार्यको थालनी भएको थियो। [[संयुक्त राज्य अमेरिका|अमेरिकी]] सहयोगमा सुरु गरिएको सो आयोजनाको प्रमुख कृष्ण बम मल्ल थिए। योजनावद्ध रूपमा नभएता पनि यसै परियोजनाको फलस्वरूप भरतपुरमा अस्पताल, [[विद्यालय]] र सरकारी कार्यालयहरूको लागि जग्गा खाली राखेर सर्वसाधारणहरूलाई जग्गा बाँडी बसोबास गर्न प्रोत्साहित गरिएको थियो।<ref name="चितवन0"/> नगर पञ्चायत ऐन २०१९ बमोजिम तत्कालिन सरकारले वि.सं. २०३५ साल माघ १५ गते तत्कालीन भरतपुर गाउँ [[पञ्चायती व्यवस्था|पञ्चायत]] र नारायणगढ गाउँ पञ्चायतको सबै भाग र कल्याणपुर गाउँ पञ्चायतको आंशिक भागलाई मिलाएर भरतपुर नगर पञ्चायत बनाएको थियो। भरतपुर नगर पञ्चायतको पहिलो नगरप्रमुख मुक्तिलाल चुके थिए।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=मुक्तिलाल चुकेको निधनपछि आँखा दान|युआरएल=https://www.safalkhabar.com/news/27862|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=सफल खबर|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुरका संस्थापक मेयर मुक्तिलाल चुके रहेनन्|युआरएल=https://www.safalkhabar.com/news/27829|कार्य=|प्रकाशक=सफल खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> वि.सं. २०४७ सालमा देशमा [[नेपाल अधिराज्यको संविधान २०४७]] लागु भएपछि नगरपालिकाको लागि चाहिने आवश्यक पूर्वाधार तथा जनशक्ति भएको कारणले भरतपुर स्वतः नगरपालिका बन्न पुगेको थियो।<ref name="चितवन0"/> यो नगर चितवन जिल्लाकै पहिलो नगरपालिका समेत हो। नगरपालिका बनेपछि यहाँ सडक विकासको काममा तीव्रता आएको थियो। वि.सं. २०७१ मङ्सिर १३ गते [[नेपालको मन्त्रिपरिषद्]] अन्तर्गतको सामाजिक समितिले ६१ वटा नगरपालिका थप गर्ने र ७ वटा नगरपालिकालाई उपमहानगरपालिका बनाउने सिफारिस गरे अनुरूप [[नेपाल सरकार]]को निर्णय बमोजिम वि.सं. २०७१ पुस २८ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार भरतपुर पनि नगरपालिकाबाट उपमहानगरपालिकामा विस्तार भएको थियो।<ref name="उपमहानगर"/> उक्त समयमा भरतपुरलाई उपमहानगरपालिका घोषित गर्दा यसमा [[मङ्गलपुर]], [[फुलबारी, चितवन|फुलबारी]], [[गीतानगर]], [[पटिहानी]] तथा [[शिवनगर, चितवन|शिवनगर]] गाविसलाई समावेश गरिएको थियो। [[नेपालको संविधान २०७२]] अनुसार स्थानीय सरकारको गठन भएपछि वि.सं. २०७३ फागुन २७ गते भरतपुरलाई महानगरपालिकामा स्तरोन्नति गरेपछि हाल यस महानगरपालिकामा २९ वटा वडाहरू छन्।<ref name="महानगर"/><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर महानगरपालिकाको सङ्क्षिप्त परिचय|युआरएल=https://bharatpurmun.gov.np/ne/node/26|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=भरतपुर महानगरपालिका|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> वि.सं. २०७३ फागुन २२ गते नेपाल सरकारको निर्णय तथा वि.सं. २०७३ फागुन २७ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार भरतपुरलाई महानगरपालिकामा स्तरोन्नति गर्दा साविकका भरतपुर क्षेत्र, [[नारायणी नगरपालिका]], [[चित्रवन नगरपालिका]] र [[कविलास, चितवन|कविलास]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाउँ विकास समिति]]लाई यसमा गाभिएको थियो।<ref name="महानगर" /><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=स्थानीय निकायहरू - भरतपुर महानगरपालिका|युआरएल=https://lgisnepal.com/ne/body/377|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|युआरएल=https://thahakhabar.com/news/11620/|शीर्षक=यस्ता छन् नेपालका चार महानगरपालिका, कुन महानगरको विशेषता के?|वेबसाइट=थाहा खबर|भाषा=नेपाली|पहुँचमिति=2020-12-07}}</ref> वि.सं. २०७९ जेठ १० गतेको निर्वाचन परिणामअनुसार महनगरपालिकाको नगर प्रमुख पदमा [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा-माके]]की [[रेणु दाहाल]] र उप नगरप्रमुख पदमा [[नेपाली काङ्ग्रेस]]का चित्रसेन अधिकारी विजयी भएका थिए।<ref>{{Cite web |title=भरतपुरको मेयरमा रेणु दाहाल र उपमेयरमा चित्रसेन अधिकारी विजयी |url=https://www.himalkhabar.com/news/130170 |accessdate=2023-03-31 |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |archive-url=https://web.archive.org/web/20230331094628/https://www.himalkhabar.com/news/130170 |archive-date=2023-03-31 }}</ref> == अवस्थिति == यो सहर समुद्री सतहबाट १४० मिटरदेखि ३९० मिटर उचाइसम्म फैलिएको छ। यो नगर २७° ३२' ५८" देखि २७° ४५' ४०" उत्तरी अक्षांश र ८४° ९' ४१" देखि ८४° २९' ५" पूर्वी देशान्तरमा पर्दछ। यसको पूर्वमा [[रत्ननगर नगरपालिका]], [[कालिका नगरपालिका]], [[इच्छाकामना गाउँपालिका]] रहेका छन्<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=उत्तर फर्के हिमाल, दक्षिण हेरे फाँट, पहाडकी रानी – इच्छाकामना गाउँ|युआरएल=https://echitwanpost.com/81943/2019032408/36/01/|कार्य=|प्रकाशक=चितवन पोस्ट|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> भने पश्चिमतर्फ [[विश्व सम्पदा क्षेत्र]]मा सूचीकृत [[चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज]] र [[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) जिल्ला|नवलपुर जिल्ला]] उत्तरतर्फ [[तनहुँ जिल्ला]] र [[इच्छाकामना गाउँपालिका]] तथा दक्षिण तर्फ [[चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज]] नै पर्दछ। यसको तल्लो समथर सतहमा वडा नं. १, २, ३ र ४ तथा ५ को भू-भागहरू पर्दछ। == जलवायु == समुद्री सतहबाट कम उचाइमा, तल्लो समथर भू–भागमा र [[महाभारत पर्वत शृङ्खला|महाभारत पर्वत]]को नजिकै रहेको कारण भरतपुर क्षेत्रमा औसत [[तापक्रम]] बढी, [[आद्रता]]युक्त [[जलवायु परिवर्तन|जलवायु]] भएको पाइन्छ। यहाँ पुस, माघ महिनामा अत्यधिक जाडो हुन्छ भने सो समयमा न्यूनतम तापक्रम १० डिग्री सेल्सियस सम्म पुग्ने गर्दछ। यहाँ वैशाख, जेठ र असार महिनामा सर्वाधिक गर्मी हुन्छ भने उक्त समयमा यहाँको तापक्रम ४० डिग्री सेल्सियससम्म पुग्ने गरेको पाइन्छ। भरतपुरमा वार्षिक औसत [[वर्षा]] १,५०० मिलिमिटर हुने गर्दछ। वि.सं. २०६८ साउन ३२ मा, यहाँ हालसम्मकै सर्वाधिक अर्थात् २४ घन्टामा लगभग ३११ मिलिमिटर पानी परेको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=किन बढ्दै छ भरतपुरमा डुबान ?|युआरएल=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/52606/2020-10-07|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=नयाँ पत्रिका|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=६ डिसेम्बर २०२०}}</ref> साधारणतया वैशाख र जेठ याममा यहाँ बढी सुख्खा हुने गर्दछ।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=जिल्लाको जानकारी|युआरएल=https://daochitwan.moha.gov.np/en/page/introduction-of-chitwan-1|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> == जनसङ्ख्या == नेपालको [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं. २०७८ को जनगणना]] अनुसार भरतपुरको जनसङ्ख्या ३,६९,२६८ रहेको थियो जसमध्ये [[पुरुष]]को जनसङ्ख्या १,७८,८९७ र [[महिला]] १,९०,३७१ रहेको थियो।<ref name="नेपालको राष्ट्रिय जनगणना"/> भरतपुरमामा मुख्यतया [[थारू जाति|थारू]], [[दराई जाति|दराई]], बोटे, [[गुरुङ जाति|गुरुङ]], [[मगर जाति|मगर]], [[चेपाङ जाति|चेपाङ]], [[तामाङ जाति|तामाङ]] रहेका छन् भने यहाँ थोरै सङ्ख्यामा [[राई जाति|राई]], [[लिम्बू जाति|लिम्बू]] लगायत [[बराल]], [[पौडेल]], [[अधिकारी]], [[थापा]], [[बोहरा|बोहोरा]] थर भएका [[ब्राह्मण|बाहुन]] तथा [[क्षेत्री]] जाति बसोबास गर्छन्। यहाँ [[श्रेष्ठ]], प्रधान, [[महर्जन]], शाही लगायतका थर भएका [[नेवार जाति|नेवार]] जातिका मानिसहरूका साथै नेपालमा रहेका अन्य सबै जातजातिका मानिसहरू बसोबास गर्दछन्।<ref name=चितवन>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भौगोलिक र जातीय विविधायुक्त भरतपुर|युआरएल=https://echitwanpost.com/50108/2017031409/18/53/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=चितवन पोस्ट|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> === जनसङ्ख्या वर्गीकरण<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर महानगरपालिकाको विस्तृत तथ्याङ्क|युआरएल=https://bharatpurmun.gov.np/sites/bharatpurmun.gov.np/files/documents/%E0%A4%AD%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%B0%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%97%E0%A4%B0%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE%20Profile%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%AD%E0%A5%AC_0.pdf|कार्य=|प्रकाशक=भरतपुर महानगरपालिका|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> === {{Historical populations |type = US |source = [http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/contributions/pdf/CNAS_28_02_03.pdf सोधपत्र] |वि.सं.२०३८ |२७६०२ |वि.सं.२०४८ |५४६७० |वि.सं.२०५८ |१२५११२ |वि.सं.२०६८ |२८०५०२ |वि.सं.२०७८ |३६९२६८ }} {{Bar chart | title = जातिगत जनसङ्ख्या विवरण, वि.सं.२०६८ जनगणना अनुसार | label_type = जाति | data_type = जनसङ्ख्या | bar_width = 35 | width_units = em | data_max = 100000 | label1 = ब्राह्मण | data1 = ९६,२५५ | label2 = क्षेत्री | data2 = ३५,३८५ | label3 = गुरुङ | data3 = २४,४८५ | label4 = सार्की, कामी | data4 = १८,९६३ | label5 = नेवार | data5 = १७,२४२ | label6 = थारू | data6 = १७,१५६ | label7 = मगर | data7 = १४,४९० | label8 = कुमाल | data8 = ६,७७१ | label9 = दमाई | data9 = ६,२७० | label10 = घर्ती | data10 = २,१०२ }} == वडागत विवरण == === उपमहानगरपालिका === वि.सं. २०७१ मङ्सिरमा साविक भरतपुर नगरपालिकामा मङ्गलपुर, फुलबारी, गीतानगर, पटिहानी तथा शिवनगर गरी ५ वटा गाविसहरूलाई गाभेर उपमहानगरपालिका स्तरोन्नति गरिएको थियो। {| class="wikitable sortable" |+ साविकका गाउँ विकास समिति/नगरपालिका र वडा विभाजन ! क्र.सं !! साविक गाउँ विकास समिति/नगरपालिका !! गाविसको वडा नं. !! उमनपाको वडा नं. |- | १ || भरतपुर नगरपालिका || १ देखि १४ || १–१४ |- | rowspan="4" | २ || rowspan="4" | [[मङ्गलपुर]] || १-३ || १५ |- | ४, ६ || १६ |- | ५, ९ || १७ |- | ७-८ || १८ |- | २ || [[फूलबारी, चितवन|फूलबारी]] || १-९ || १९ |- | rowspan="3" | ३ || rowspan="3" | [[गीतानगर]] || १-३ || २० |- | ४-६ || २१ |- | ७-९ || २२ |- | rowspan="3" | ४ || rowspan="3" | [[शिवनगर, चितवन|शिवनगर]] || १-४ || २३ |- | ५-७ || २४ |- | ८-९ || २५ |- | rowspan="4" | ५ || rowspan="4" | [[पटिहानी]] || १, ६, ९ || २६ |- | २-३ || २७ |- | ७-८ || २८ |- | ४-५ || २९ |} === महानगरपालिका === भरतपुर महानगरपालिकाको वडा विभाजन, समावेश साविकका गाविस/नगरपालिकाहरू, जनसङ्ख्या र क्षेत्रफलको विवरण तलको तालिकामा दिइएको छ:<ref>{{Cite web|author=|title=बागमती प्रदेश वडा रिपोर्ट|url=https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fcensusnepal.cbs.gov.np%2Fresults%2Ffiles%2Fward%2FP3%2FWRD_Indv01-HouseholdAndPopulation.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK|work=|publisher=राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय|website=|language=नेपाली|date=२६ चैत २०८२}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |+ भरतपुर महानगरपालिकाको वडागत विवरण |- ! वडा नं. !! समावेश भएका साविकका नगरपालिका/गाविसहरू !! जनसङ्ख्या ([[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं २०७८]])!! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !!जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || भरतपुर (१,३) || ९,१०९|| ३६.११ |२५२.२६ |- | २ || भरतपुर (२) ||१९,५६४|| १.३४ |१४,६००.०० |- | ३ || भरतपुर (४) ||१७,२२२|| ४.१९ |४,१०९.७४ |- | ४ || भरतपुर (५,६) ||२०,८७१|| ८.२२ |२,५३९.०५ |- | ५ || भरतपुर (१३,१४) ||१३,७१०|| ९.९१ |१,३८३.४५ |- | ६ || [[गीतानगर]] (४-९) ||१३,३४९|| १२.२१ |१,०९३.२८ |- | ७ || भरतपुर (७) || |१७,२११|| ४.१४ |४,१५७.२५ |- | ८ || भरतपुर (८) || |११,४३८|| ६६.६६ |१७१.५९ |- | ९ || भरतपुर (९) || |१५,१८३|| ५.३० |२,८६४.७२ |- | १० || भरतपुर (१०) || |२०,६३३|| ४.६४ |४,४४६.७७ |- | ११ || भरतपुर (११) ||३५,६९२|| ९.११ |३,९१८.०० |- | १२ || भरतपुर (१२) || १४,८२६|| १२.५३ |१,१८३.२४ |- | १३ || [[गीतानगर]] (१-३), [[पटिहानी]] (७-८) ||६,८९२|| ९.७० |७१०.५२ |- | १४ || [[शिवनगर, चितवन|शिवनगर]] (५-९), [[पटिहानी]] (४-५)||११,१३४|| १२.०७ |९२२.४५ |- | १५ || [[मङ्गलपुर]] (१-३), [[फुलबारी, चितवन|फूलबारी]] र [[शिवनगर, चितवन|शिवनगर]] (१-४) ||१५,८३३|| २०.५० |७७२.३४ |- | १६ || [[मङ्गलपुर]] (४-९) ||१७,८१८|| १७.०६ |१,०४४.४३ |- | १७ || [[शारदानगर]] (२-४,६), [[गुञ्जनगर]] (८) ||८,६०८|| ७.८७ |१,०९३.७७ |- | १८ || [[गुञ्जनगर]] (२,५-७) ||१०,५७७|| १०.३३ |१,०२३.९१ |- | १९ || [[शारदानगर]] (१,७-८), [[गुञ्जनगर]] (१) ||८,४५४|| ६.२९ |१,३४४.०४ |- | २० || [[शारदानगर]] (५,९), [[गुञ्जनगर]] (३-४,९) ||८,४७०|| ११.८३ |७१६.०० |- | २१ || [[पार्वतीपुर]] ||९,३८५|| १०.०२ |९३६.६३ |- | २२ || [[पटिहानी]] (१-३, ६,९) ||६,६५२ || ८.७१ |७६३.७२ |- | २३ || [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] (१-६) ||८,०३९|| १२.८५ |६२५.६० |- | २४ || [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] (७-९) ||५,४५९|| ५.२२ |१,०४५.७९ |- | २५ || [[शुक्रनगर]] ||९,५१७|| १४.१६ |६७२.१० |- | २६ || [[दिव्यनगर]] ||१०,७३६|| १८.६३ |५७६.२७ |- | २७ || [[मेघौली]] (५-९) ||९,०५८|| १७.७३ |५१०.८९ |- | २८ || [[मेघौली]] (१-४) ||६,९०७|| १२.७० |५४३.८६ |- | २९ ||[[कविलास, चितवन|कविलास]] ||५,९२१|| ६२.९२ |९४.११ |- ! जम्मा !! !! ३,६९,२६८!! ४३२.९५ !८५२.९१ |} == यातायात तथा सडक सञ्जाल == भरतपुर महानगर अन्तरर्गत [[महेन्द्र राजमार्ग|महेन्द्र राजमार्ग]] तथा मुग्लिन नारायणगढ सडक खण्ड रहेको छ। दुई ठुला राजमार्ग र देशको केन्द्र भएकाले यहाँबाट मुलुकको हरेक भागमा जानका लागि [[बस]], माइक्रो बस, भाडाको कार, [[ट्याक्सी]], लगायत लामो दुरीका यातायात साधन उपलब्ध छन्। महानगरले यातायात व्यवस्थापनमा समस्या देखिएको भन्दै बि.स. २०७६ जेठमा तीन पाङ्ग्रे सवारीलाई प्रमुख मार्गमा सञ्चालन हुनबाट रोकेको थियो<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुरका यी ठाउँमा चल्न नपाउने भए तीनपांग्रे|युआरएल=https://thahakhabar.com/news/23193/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=थाह खबर|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> भने यसको विरोधमा प्रदर्शन समेत भएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=तीनपांग्रे साधन व्यवस्थापन गर्न खोज्दा भरतपुरमा तनाव‍,गाेली चल्याे|युआरएल=https://ujyaaloonline.com/story/3325|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=उज्यालो अनलाइन|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> यातायातको प्रमुख साधन सडक सञ्जालद्वारा भरतपुरबाट नेपालको पूर्व पश्चिम भागमा जान सकिने सहजता भएता पनि यहाँ रहेको [[भरतपुर विमानस्थल]]ले नेपालको प्रमुख सहर [[काठमाडौँ]] र [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]]लाई जोड्ने गर्दछ।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर विमानस्थल आजदेखि १० दिन बन्द हुने|कार्य=बाग्मती खबर|प्रकाशक=|युआरएल=https://www.bagamatikhabar.com/country/5741|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> यस्तै सरकारले यहाँको सीमा सुरक्षा कार्यालय नजिकै यातायात व्यवस्था कार्यालय खोल्ने जनाएको थियो, तथापि यो हालसम्म सञ्चालनमा आएको छैन।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=यातायात व्यवस्था कार्यालय भरतपुरको कार्यालय आँपटारीमा|युआरएल=http://kalikanews.com/news/133745|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=कालिका समाचार|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> == उद्योग-धन्दा == भरतपुर महानगरपालिकामा चितवन उद्योग सङ्घमा दर्ता भएका जम्मा ४६४ उद्योगहरू रहेको छन्।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=संस्थागत सदस्यता|युआरएल=http://www.cainepal.org.np/institutional-membership|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=चितवन उद्योग सङ्घ|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> भरतपुरमा [[कोका-कोला]]<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=कोक र सानमिगेल बियरले तिरेनन् स्थानीय विकास शुल्क|युआरएल=https://echitwanpost.com/26049/2015072902/35/40/|कार्य=|प्रकाशक=चितवन पोस्ट|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref>, [[सान मिगेल बियर]]<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर आन्तरिक राजश्व कार्यालयको राजश्व स्रोत मदिरा मात्रै किन धेरै ?|युआरएल=http://sharelagani.com/%E0%A4%AD%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%B0-%E0%A4%86%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%95-%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B5-%E0%A4%95%E0%A4%BE/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=सेयर लगानी|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref>, कृषि क्षेत्रको विकास र विस्तार गर्नको लागि डेरीका लागि आवश्यक सम्पूर्ण सामान उत्पादन गर्ने कम्पनी ह्वाइट हिमालयन इन्जिनियरिङ<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=दुग्ध अनुदान पाँच गुणा बढाउन कृषकको माग|युआरएल=https://www.ghatanarabichar.com/73702?amp_markup=1|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=घटना र विचार|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref>,जस्ता दुईचार वटा बहुराष्ट्रिय [[अर्थव्यवस्थाको दोस्रो क्षेत्रको सार|उद्योग]]का साथै ठुलासाना अरू उद्योगहरू पनि रहेका छन्, तर यो सहर मुख्यतया सेवा उद्योगमा प्रसिद्धि कमाउँदै गइरहेको छ। महानगरपालिकाले उद्योग प्रवर्द्धन र अन्य प्रायोजनका लागि आर्थिक वर्ष वि.स. २०७७/०७८ को लागि ४ अर्ब १५ करोड ६४ लाख ८९ हजार आयव्ययको अनुमान प्रस्तुत गरेको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर महानगरको बजेट चार अर्ब १५ करोड|युआरएल=http://www.ichchhakamanafm.org/news/1897|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=इच्छाकामना एफएम|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> == सञ्चार तथा सूचना क्षेत्र == === एफएम स्टेसनहरू === {| class="wikitable" |- ! रेडियोको नाम !! ठेगाना !! मेघाहर्ज !! प्रसारण संस्था |- | कालिका एफएम ९५.२ र कालिका ९१ || भरतपुर-१० || २००० वाट || कालिका एफएम प्रा.लि. |- | हाम्रो एफएम || भरतपुर-११ || २००० वाट || हाम्रो एफएम प्रा.लि. |- | रेडियो त्रिवेणी || भरतपुर-११ || २००० वाट || त्रिवेणी एफएम प्रा.लि. |- | सिनर्जी एफएम || भरतपुर-१० || २००० वाट || सिनर्जी एफएम प्रा.लि. |- | रेडियो सम्पदा ९०.५ || भरतपुर-६ || २५० वाट || रेडियो सम्पदा प्रालि |- | रेडियो भरतपुर १०५.२ || भरतपुर-७ || ५०० वाट || रेस नेपाल |- | रेडियो शिवशक्ति ९८.३ || भरतपुर-१४ || ५०० वाट || शिवशक्ति सामुदायिक संस्था |- | रेडियो प्रभाव ९२.४ || भरतपुर-२१ || २०० वाट || रेडियो प्रभाव प्रा.लि. |- | सेफर्ड एफएम ८९.२ || भरतपुर-२५ || १०० वाट || सेफर्ड मिडिया प्रा.लि. |} === टेलिभिजन स्टेसनहरू === {| class="wikitable" |- ! टेलिभिजनको नाम !! ठेगाना !! प्रसारण संस्था |- | बेसो || भरतपुर-२ || एकता सञ्चार नेपाल प्रा.लि. |- | कृस्टल || भरतपुर-१० || कृस्टल सञ्चार सहकारी संस्था लिमिटेड |- | आभाष || भरतपुर-२ || ग्रिनलाइन मिडिया प्रा.लि. |- | टिभी कालिका || भरतपुर-१० || टिभी कालिका प्रा.लि. |- | नमस्ते || भरतपुर-२ || सोनुसम्राट मिडिया प्रा.लि. |} ==प्रमुख शैक्षिक प्रतिष्ठानहरू== ===कृषि तथा वन विश्वविद्यालय=== [[त्रिभुवन विश्वविद्यालय|त्रिभुवन विश्वविद्यालय]] अन्तर्गतको [[कृषि तथा पशु विज्ञान अध्ययन संस्थान]]को [[रामपुर नगरपालिका|रामपुर]]स्थित केन्द्रीय क्याम्पस र [[हेटौँडा उपमहानगरपालिका|हेटौँडा]]मा रहेको [[कृषि तथा पशु विज्ञान अध्ययन संस्थान|कृषि तथा पशु विज्ञान अध्यान संस्थान]]को केन्द्रीय क्याम्पस तथा [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]] अवस्थित वन विज्ञान क्याम्पस मिलेर बनेको विश्वविद्यालय हो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=आङ्गिक क्याम्पस विस्तार गर्दै कृषि विश्वविद्यालय|युआरएल=https://www.kharibot.com/news-details/17661/kharibot|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=खरिबोट|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> ===वीरेन्द्र बहुमुखी क्याम्पस=== {{मुख्य|वीरेन्द्र बहुमुखी क्याम्पस}} [[नेपाल]]को [[चितवन जिल्ला]] स्थित [[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]] वडा नं. १० मा अवस्थित एक सरकारी तथा बहु-सङ्काय सञ्चालित क्याम्पस हो। यो क्याम्पसको स्थापना वि.सं. २०२२ सालमा भएको थियो। [[भरतपुर महानगरपालिका|नारायणगढ]] बजारबाट भरतपुर उकालोको देब्रेपट्टी पर्ने यो क्याम्पस भरतपुर सहरको केन्द्रमै अवस्थित छ। हाल ९-१० वर्षदेखि क्याम्पसले उसको स्नात्तकोतर तहको कक्षाहरू भरतपुरको वडा १० र ११ को बीचमा बाइपास सडकसँगै रहेको क्याम्पसको जग्गामा भवन बनाई सञ्चालन गर्दै आएको छ। यो क्याम्पस [[त्रिभुवन विश्वविद्यालय]]को आङ्गिक क्याम्पस हो।<ref name="वीरेन्द्र बहुमुखी क्याम्पस">{{वेब स्रोत|शीर्षक=वीरेन्द्र बहुमुखी क्याम्पस|युआरएल=http://bmc.ed.np|वेबसाइट= आधिकारिक वेबसाइट|प्रकाशक=|मिति=२४ नोभेम्बर २०२०}}</ref> ===बालकुमारी कलेज=== {{मुख्य|बालकुमारी कलेज}} त्रिभुवन विश्वविद्यालयको सम्बन्धन रहेको यो सामुदायिक कलेज [[भरतपुर महानगरपालिका|नारायणगढ]]को क्याम्पाचौरमा रहेको छ। यहाँ मानविकी तथा व्यवस्थापनमा स्नातकोतर तथा स्नातक सम्मको अध्यापन हुने गरेको छ।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=बालकुमारी कलेज|युआरएल=https://www.balkumaricollege.edu.np/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> ===सप्तगण्डकी बहुमुखी क्याम्पस=== {{मुख्य|सप्तगण्डकी बहुमुखी क्याम्पस}} त्रिभुवन विश्वविद्यालयको सम्बन्धन रहेको यो दोस्रो सामुदायीक क्याम्पस [[भरतपुर अस्पताल]] नजिकै रहेको छ। यहा मानविकी तथा व्यवस्थापनमा स्नातकोतर तथा स्नातक सम्मको अध्यापन हुने गरेको छ।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=सप्तगण्डकी बहुमुखी क्याम्पसको कौशलता विकास सम्वन्धी तालिम|युआरएल=https://radiobharatpur.com/archives/1809|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=रेडियो भरतपुर|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> ===पुरानो मेडिकल कलेज=== यो भरतपुरको पहिलो मेडिकल कलेज हो जसको स्थापना वि.सं. २०५० सालमा भएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=पुरानो मेडिकल कलेज चितवनको प्राविधिक सहयोग|युआरएल=https://www.sunakharinews.com/31235/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=सुनाखरी|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> == प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्यहरू == === चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज === {{मुख्य|चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज}} चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज [[नेपाल]]को सबैभन्दा पहिलो तथा सबैभन्दा पुरानो राष्ट्रिय निकुञ्ज हो। यसको स्थापना सन् १९७३ मा गरिएको थियो। जैविक विविधताको धनी यो निकुञ्ज नेपालको मध्य [[तराई]]मा अवस्थित छ। यहाँ ३० भन्दा बढी ठुला जातका स्तनधारी जीवजन्तुहरू पाइन्छन्। चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज विश्वमै दुर्लभ मानिएका [[एकसिङ्गे गैँडा]] र ठुला [[हात्ती]]हरूको पनि बासस्थान हो। यस निकुञ्जको प्रधान कार्यालय कसरामा रहेको छ जसकारण सबै प्रकारका प्रशासनिक कामहरू कसराबाटै हुने गर्दछ।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज नियमावली|युआरएल=http://www.moljpa.gov.np/wp-content/uploads/2019/06/%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A4%B5%E0%A4%A8-%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%AF-%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A5%81%E0%A4%9E%E0%A5%8D%E0%A4%9C-%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B2%E0%A5%80-%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A9%E0%A5%A6.pdf|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> यसलाई विश्व स्तरमै प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्यको रूपमा लिइन्छ।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=विश्व सम्पदा सुचिमा सुचिकृत ६३० मध्ये १०|युआरएल=https://loksewanepal.com/general-knowledge/19832|कार्य=|प्रकाशक=लोकसेवा सहयोगी|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> === नारायणी नदी === {{मुख्य|गण्डकी नदी}} यो सहरको उत्तर पश्चिम हुँदै बग्ने नारायणी नदी भरतपुरको प्रमुख जलधारा हो यो नदीको किनारामा सूर्योदय एवम् सूर्यास्त हेर्न तथा पवित्र देवघाट स्नानका लागि पर्यटक तथा भक्तजन यो नदी किनारमा पुगेका हुन्छन्।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=रङिन बन्दै नारायणी नदी किनार|युआरएल=https://hamrakura.com/news-details/90786/2020-11-20|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> यहाँ राफटिङ र डुङ्गा विहार पनि उपलब्ध छन्।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=नारायणी नदीमा 'स्पीड मोटरवोट' सञ्चालनमा|युआरएल=https://www.janatapati.com/news-detail/28024|कार्य=|प्रकाशक=जनपाटी|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> नारायणी नदीको किनारमा चितवन महोत्सव पनि हुने गर्दछ।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=चितवन महोत्सवकाे अाकर्षण पर्यटक गाइड बुक|युआरएल=https://nagariknews.nagariknetwork.com/economy/168380-1546920180.html|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=नागरिक दैनिक|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> === राप्ती नदी === {{मुख्य|राप्ती नदी}} चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जको किनारामा बग्ने यो नदी पर्यटकमाझ लोकप्रिय छ। यो नदीको किनारामा सूर्योदय एवम् सूर्यास्त हेर्न तथा जल यात्राका लागि पर्यटकहरूलाई आकर्षित गर्दछ। यहाँ गोही संरक्षण क्षेत्र समेत रहेको छ।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=गोही संरक्षणमा चुनौती, राप्ति र नारायणीमा छाडिएका तीन गोहीको मृत्यु|युआरएल=https://www.hamropatro.com/news/details/5658976888684544?ns=|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=खबर हब|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> === बीस हजारी ताल === {{मुख्य|बीस हजारी ताल}} विश्वप्रसिद्ध सिमसार क्षेत्र विसहजारी ताल पन्छी प्रेमीहरू माझ प्रसिद्ध छ। यो क्षेत्र [[साइबेरिया]]देखि [[श्रीलङ्का]]सम्म चक्ककर लागउने फिरन्ता चराहरूको एक प्रमुख विश्रामस्थल हुनुका साथै स्थानीय चराहरू र गोहीको पनि केन्द्र हो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=चितवनको सुन्दर पर्यटकीय गन्तव्य बीस हजारी ताल|युआरएल=https://nepalpatra.com/visit/93904/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=नेपाल पत्र|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> === मेघौली === मेघौली [[चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज]]को पश्चिमी प्रवेशद्वार हो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=रामशरण गैरे|शीर्षक=मेघौलीमा पर्यटकको चहलपहल|युआरएल=https://echitwanpost.com/116125/2020092808/01/54/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=चितवन पोस्ट|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> यसले हरेक वर्ष हजारौँ दर्शकहरूलाई आकर्षित गर्दछ। नारायणी र राप्तीको दोभान गोलाघाट (मेघौली) सूर्यास्तको अवलोकनका लागि नेपालमै ख्याति प्राप्त क्षेत्र मानिन्छ।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुरको मेघौलीमा आन्तरिक पर्यटक भित्रीन थाले|युआरएल=http://kalikanews.com/news/134587|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=कालिका एफएम|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> स्थानीय आदिवासी थारू व्यक्तिहरू बारे थप जान्नका लागि पनि यो एउटा रमाईलो ठाउँ हो। यो परम्परागत बस्तीको राम्रो संरक्षण उदाहरण हो। यहाँ [[हात्ती पोलो]] विश्वकप समेत हुने गरेको छ।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=शुरु भयो मेघौलीमा पाचौँ मेघौँली पर्यटन महोत्सब २०७६|युआरएल=https://www.londonkathmandu.com/2020/03/02/%E0%A4%B6%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A5%81-%E0%A4%AD%E0%A4%AF%E0%A5%8B-%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%98%E0%A5%8C%E0%A4%B2%E0%A5%80%E0%A4%AE%E0%A4%BE-%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%9A%E0%A5%8C%E0%A4%81-%E0%A4%AE/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=दश वर्षपछि मेघौली पर्यटन महोत्सव|युआरएल=https://www.radiotriveni.org/news/3273|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=रेडियो त्रिवेणी|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> === विक्रम बाबा === विक्रम बाबा मेला चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज भित्र प्रत्येक वर्ष लाग्ने गर्दछ। सामान्यतया यो प्रत्येक वर्षको चैते दसैँबाट सुरु हुन्छ।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=सुरु भयो चितवनमा पवित्र बिक्रम बाबा मेला|युआरएल=https://www.cinepatra.com/holloy-bolloy/411/|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=सिनेपत्र|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> मेलामा चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जभित्र अवस्थित सालको रुखको फेदमा पूजा गर्ने गरिन्छ।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=चितवनमा विक्रम बाबा मेला सुरु|युआरएल=https://www.onlinekhabar.com/2017/03/563024|कार्य=|प्रकाशक=अनलाइन खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> मेला हेर्न स्थानीय पर्यटकहरूका साथसाथै भारत तथा अन्य देशहरूबाट पनि भक्तजनहरू आउने गरेका छन्। वि.सं. २०७६ सालमा भने १५ दिनसम्म चल्ने मेला कोरोनाका कारण स्थगित गरिएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=कोरोना भाइरसको कारण चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज भित्र लाग्ने बिक्रम बाबा मेला स्थगित|युआरएल=https://a2zsamachar.com/104186|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=ए टु जेट समाचार|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> == उल्लेखनीय भवनहरू == ===दियालो बङ्गला राजदरबार=== {{मुख्य|दियालो बङ्गला राजदरबार}} नेपालको तत्कालीन [[नेपालका राजाहरूको सूची|राजा]] [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|महेन्द्र]]ले निर्माण गर्न लगाएको यो दरबार शाह राजाहरूको सितकालीन दरबारको रूपमा रहेको थियो। यो दरबार भरतपुर भएर बग्ने नारायणी नदी किनारमा अवस्थित छ।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=ओझेलमा दियालो बङ्गला|युआरएल=https://ratopati.com/story/5948|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=रातोपाटी|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> वि.सं. २०२६ मा निर्माण सम्पन्न भएको यो दरबारमा राजपरिवारका सदस्यहरूको विश्राम गर्ने मुख्य गन्तव्य बनेको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=राजाले विश्राम गर्ने दियालो बङ्गला किन ओझेल पर्‍यो ?|युआरएल=http://newskoseli.com/archives/39844|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=न्युज कोशेली|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> ===कसरा दरबार=== नेपालका [[राणा वंश|राणा शासक]]हरू यस क्षेत्रमा सिकार गर्ने भएकोले विश्रामस्थलको रूपमा यो दरबार बनाइएको थियो। वर्तमान समयमा यो दरबारभित्र [[चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज]]को कार्यलय हुनुका साथै सङ्ग्रहालय रहेको छ।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=आजीवन जङ्गलमा|युआरएल=https://nepalmag.com.np/miscellaneous/2017/06/12/20170612192416|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=नेपाल म्याग|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> ===भरतपुर कभर्ड हल=== भरतपुरमा भित्री खेलहरू खेल्नका लागि बनाइएको यो कर्भडहल सहरको मध्य भागमा रहेको गेस्टहाउस मैदानको किनारमा रहेको छ। [[स्थानीय तह निर्वाचन, २०७४]]मा यहाँ मतपत्र गणना समेत गरिएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=भरतपुर मत गणनास्थलभित्र ४६ जनाको टोली प्रवेश|युआरएल=https://nagariknews.nagariknetwork.com/politics/123206-1496307000.html|कार्य=|प्रकाशक=नागरिक दैनिक|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|मिति=|पहुँचमिति=१० नोभेम्बर २०२०}}</ref> ==खेलकुद== नगरका युवाहरू माझ [[भकुन्डो|फुटबल]], [[क्रिकेट]] र [[भलिबल]] खेल लोकप्रिय रहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2019/02/742360 |title=प्रदेश ३ स्तरीय खेलकुद प्रतियोगिता चितवनमा हुने |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://stardainik.com/news/848 |title=भरतपुरमा प्रदेश स्तरीय खेलकुद प्रतियोगिता सुरु |website=स्टार दैनिक |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09 }}{{Dead link|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> जम्मा १५ वटा खेल मैदान रहेको यो नगरको मुख्य खेलहरू वर्तमान समयमा क्याम्पा चौर र कभर्ड हल, गेस्ट हाउस चौरमा हुने गरेको छ। क्रिकेट खेलको बढ्दो लोकप्रियताका कारण चौतर्फी सामाजिक प्रयासमा यस नगरमा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको क्रिकेट रङ्गशाला बनाउने कार्यलाई अघि सारिएको छ।<ref>{{Cite web |url=https://ratopati.com/story/76593 |title=चितवनमा गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रंगशाला निर्माणको काम सुरु |website=रातोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.setopati.com/sports/cricket/198280/ |title=चितवन प्रिमियर लिग माघ १७ देखि |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रङ्गशाला]] नाम राखिएको यो क्रिकेट रङशालालाई वि.सं. २०७८ सम्ममा पुरा गर्ने लक्ष्य राखिएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://www.setopati.com/sports/cricket/196497/ |title=चितवनमा क्रिकेट रंगशाला बनाउन निजामती कर्मचारीले दिए ७ लाख |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> तथापि, आर्थिक समस्याका कारण निर्माण सम्पन्न हुन सकेको छैन।<ref>{{Cite web|author=|title=गौतमबुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रंगशाला दुई वर्षदेखि अलपत्र|url=https://www.kalikadainik.com/2023/01/20/71393/|access-date=२५ माघ २०८०|website=कालिका दैनिक|language=नेपाली|archive-url=https://web.archive.org/web/20240227064828/https://www.kalikadainik.com/2023/01/20/71393/|archive-date=2024-02-27}}</ref> क्रिकेटमात्र नभएर फुटबल खेलमा समेत नाम कमाएको भरतपुरमा वि.सं. २०७६ देखि [[भरतपुर गोल्डकप]] आयोजना हुँदै आएको छ। यो चितवनकै सर्वाधिक पुरस्कार राशिको फुटबल प्रतियोगितासमेत हो।<ref>{{Cite web |url=https://echitwanpost.com/26631/2015081601/20/58/ |title=भरतपुर गोल्ड कप हुने |date=2015-08-16 |website=चितवन पोस्ट दैनिक |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://thahakhabar.com/news/90592/ |title=फागुन २४ देखि भरतपुर गोल्डकप, विजेतालाई १० लाख |website=थाहा खबर |language=नेपाली |accessdate=2020-12-09}}</ref> == प्रसिद्ध ऐतिहाशिक धार्मिक स्थलहरु == === देबघाट धाम === चितवनकाे भरतपुर खण्ड तनहुंकाे देवघाट गांउपालीका खण्ड र नवलपरासी ब.सु.पु. काे गैडाकाेट नगरपालीका खण्डमा पर्ने पवित्र स्थल देवघाटकाे भरतपुर तर्फ पनी धेरै धार्मिक स्थल रहेका छन । === गणेशधाम === === वागीस्वरी === === कैलाशनाथ महादेव क्षेत्र === === जखडीमाई क्षेत्र === === सानोगढि === === कविलासगढि === == उल्लेखनीय व्यक्तिहरू == * [[पुष्पकमल दाहाल]] - नेपाली राजनीतिज्ञ र पूर्व प्रधानमन्त्री * [[सृष्टी श्रेष्ठ]] - मिस नेपाल २०१२ र नेपाली अभिनेत्री * [[सन्दीप लामिछाने]] - अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट खेलाडी * कमलबहादुर अधिकारी - अन्तर्राष्ट्रिय भारोत्तोलक * [[रेणु दाहाल]] - नेपाली राजनीतिज्ञ र पहिलो महिला मेयर * [[मरिष्का पोखरेल]] - नेपाली चलचित्र अभिनेत्री * [[नीलकण्ठ उप्रेती]] - पूर्व प्रमुख निर्वाचन आयुक्त * सीता सुवेदी : एक खुट्टाले नृत्य गर्ने कलाकार , ==चित्र दीर्घाहरू== <gallery mode="packed"> चित्र:Narayani bridge in Gaindakot.jpg|नारायणी पुलको दृश्य चित्र:Beautiful Bishazaari Lake.jpg|बीस हजारी ताल चित्र:Hattipolo.jpg|हात्ती पोलोको विश्वकप प्रतियोगिता चित्र:भरतपुर नगरपालिका.png|साविक भरतपुर नगरपालिका चित्र:Chitwan national park. It was taken inside the chitwan national park. This was taken while safari.jpg|जङ्गल सफारी चित्र:Wild Elephant (Ronaldo).jpg|thumb|चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज भित्र जङ्गली हात्ती (रोनाल्डो) चित्र:Chitwan 8 April - (02) 2.jpg|[[भरतपुर विमानस्थल]] चित्र:भरतपुर उपमहानगरपालिका.png|साविक भरतपुर उपमहानगरपालिका चित्र:भरतपुर महानगरपालिका (गाविस सहित).png|भरतपुर महानगरपालिका (गाविस सहित) </gallery> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} ==यो पनि हेर्नुहोस्== {{नेपालका ठुला सहरहरू}} {{नेपालका महानगरीय नगरपालिकाहरू}} {{चितवन जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:नेपालका जिल्ला सदरमुकामहरू]] [[श्रेणी:नेपालका महानगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:चितवन जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २०३५ मा स्थापित नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:नेपालका पूर्व नगर पञ्चायतहरू]] [[श्रेणी:नेपालका पूर्व नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:नेपालका पूर्व उपमहानगरपालिकाहरू]] 4h5ukp0q5e9xiu95h9tabqzepc1cg1z 0 9395 1395789 1386961 2026-11-12T03:45:01Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395789 wikitext text/x-wiki {{Infobox political party | name = नेपाल प्रजा परिषद् |symbol =Ghana Kodalo.jpg | logo = [[File:Ghana Kodalo.jpg|300px]] | logo = | colorcode = black | president = | leader1_title = नेता | leader1_name = [[टङ्कप्रसाद आचार्य]] | general_secretary = | ideology = | headquarters = [[काठमाडौँ|काठमाण्डौ]], [[नेपाल]] | international = | website = | country = नेपाल | abbreviation = | native_name = नेपाल प्रजा परिषद | spokesperson = | founder = [[दशरथ चन्द]] र [[टङ्कप्रसाद आचार्य]] | founded = २ जुन १९३६ | dissolution = जनवरी १९४१ | merger = [[नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]]<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=नेपाल प्रजा परिषद र नेकपा एमाले बिच एकीकरण|युआरएल=http://www.samajkoawaj.com/?p=21035|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=९ जनवरी २०२१}}</ref> | student_wing = | youth_wing = | womens_wing = | position = | colours = | seats1_title = | seats1 = | seats2_title = | seats2 = | seats3_title = | seats3 = | symbol = | flag = }} '''नेपाल प्रजा परिषद''' नेपालमा राणा वंशका विरुद्ध क्रान्तिलाई नेतृत्व गर्नका लागि एउटा सङ्गठन बनाइएको पहिलो प्रयास थियो। टङ्क प्रसाद आचार्यद्वारा नेतृत्व, यस समूहको स्थापना वि.सं १९९३ मा भएको थियो र यसलाई नेपालमा पहिलो राजनीतिक पार्टीका रूपमा पनि लिने गरिन्छ।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=नेपालको सबैभन्दा पुरानो दल नेपाल प्रजा परिषद् एमालेमा समाहित|युआरएल=https://maitrinews.com/2017/11/09/12030|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=९ जनवरी २०२१}}</ref> [[राणा वंश|राणा शासन]]का अनेकौँ सदस्यहरुका हत्याको षड्यन्त्र रचे पश्चात सङ्गठन ध्वस्त भएको थियो र यसका केही प्रमुख सदस्यहरूको हत्या गरिएको थिए।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=नेपालको ईतिहासमा भएका केहि घटनाहरु को चर्चा !!|युआरएल=https://pscclass.blogspot.com/2016/05/blog-post_27.html?m=1|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=९ जनवरी २०२१}}</ref> ==पृष्ठभूमि र इतिहास == छिमेकी देश [[भारत]] [[महात्मा गान्धी]]को आह्वानमा [[भारत छोड आन्दोलन]] सुरु भएको थियो। काम तथा अन्य प्रायोजनको लागि भारत पुगेका नेपालीहरूले त्यहाँ रहँदा देखेको र प्रत्यक्ष अनुभव सम्हालेका विभिन्न युवाहरूको सक्रियतामा नेपालमा राणा शासनको अन्त्य गर्ने उद्देशका साथ [[टङ्कप्रसाद आचार्य]] र [[दशरथ चन्द]]को अध्यक्षतामा वि.सं १९९३ जेठ २० गते नेपालको पहिलो राजनीतिक दलको रूपमा नेपाल प्रजा परिषद्को स्थापना भएको थियो। यसको स्थापना हुनु पूर्व वि.सं १९९४ मा शुक्रराज शास्त्रीको अध्यक्षतामा नेपाल नागरिक अधिकार समिति गठन भएको थियो जसलाई तात्कालिक राणा सरकारले गठनको एक वर्ष पश्चात् खारेज गरिदिएको थियो। [[टङ्कप्रसाद आचार्य]], दशरथ चन्द, रामहरि शर्मा, धर्मभक्त माथेमा, र जीवराज शर्मा मिलेर यसको नेपाल प्रजा परिषद्को भएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=रामशरण पाण्डे|शीर्षक=यसरि भएको थियो प्रजापरिषद नामक राजनैतिक पार्टीको स्थापना ।|युआरएल=https://bishalsnepal.com/%E0%A4%AF%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A4%BF-%E0%A4%AD%E0%A4%8F%E0%A4%95%E0%A5%8B-%E0%A4%A5%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A5%8B-%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%B7/|कार्य=|प्रकाशक=विशाल नेपाल|वेबसाइट=विशाल नेपाल|भाषा=(नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=२५ सेप्टेम्बर २०२१}}</ref> नेपाल प्रजा परिषदका विचारलाई [[दशरथ चन्द]] र [[टङ्कप्रसाद आचार्य]]ले नेपालका [[मकवानपुर जिल्ला]]को [[भीमफेदी गाउँपालिका|भीमफेदी]]मा एउटा होटलमा प्रस्तावित गरेका थिए। प्रधानमन्त्रीको भूमिकामा राणाहरुका अनेकौं वर्षसम्मका तानाशाही शासन पछी, नेपालमा मानिसहरुले तिनीहरुलाई जराबाट उखेलेर फाल्नका लागि समर्थन गर्न सुरु गरिदिएका थिए, यद्यपि यो प्रायः उच्च वर्गको बुद्धिजीवीहरुका लागि विशेष थियो, अशिक्षित किसान असमर्थ र सहयोग गर्नका लागि तयार थिएनन्। आचार्य र चन्दलाई अन्य अभिजात र बुद्धिजीवीहरुका समर्थन पाए पश्चात सन् १९३६ मा नेपाल प्रजा परिषदको गठन भएको थियो। टङ्कप्रसाद आचार्यद्वारा समूहको नेतृत्व गरिएको थियो र सङ्गठनको प्रधान कार्यालय [[काठमाडौँ]]को ओम बहालमा [[धर्मभक्त माथेमा]]को घरमा राखिएको थियो।<ref>{{Citation | last = Brown | first = T.L. | year = 1996 | title = The Challenge to Democracy in Nepal | publisher = Routledge | location = New York | page = 5 | isbn = 9780415085762 }}</ref> <ref>{{Citation | last = Brown | first = T.L. | year = 1996 | title = The Challenge to Democracy in Nepal | publisher = Routledge | location = New York | page = 16 | isbn = 9780415085762 }}</ref> <ref>{{cite book|last=Asha|first=S.P.|title=Hami Le Prajatantra Kasari Lyayau|publisher=Sanhila Prakashan|year=2057 B.S|location=Kathmandu}}</ref> ==सदस्य== नेपाल प्रजा परिषदमा त्यस समयका अनेकौं नेपाली क्रान्तिकारी सम्मिलित थिए। समूहका नेताहरुमा राम हरि शर्मा नेपाल, धर्म भक्त माथेमा, दशरथ चन्द, टंक प्रसाद आचार्य र गंगालाल श्रेष्ठ सम्मिलित थिए। धर्म भक्त माथेमा [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]का जिम प्रशिक्षक पनि थिए र संगठनका उद्देश्यहरुलाई उनको कामद्वारा पनि चिनिने गरिन्थ्यो र उनको समर्थन पनि गरिएको थियो। यस संगठनका अन्य सदस्यहरुमा चूडाप्रसाद शर्मा, गोविन्द प्रसाद उपाध्याय (पौडयाल), भक्त बहादुर डंगोल(बुक-सेलेर), पुस्कर नाथ उप्रेती, मुकुन्द नाथ रिमाल, बल बहादुर पाण्डे, ध्रुव प्रसाद दवाडे, फणीन्द्र नाथ सत्याल, हरि कृष्ण श्रेष्ठ, चक्र बहादुर खत्री, [[गणेशमान सिंह|गणेश मान सिंह]], रामजी श्रेष्ठ, चन्द्रमान श्रेष्ठ र बझाङ् का राजा जयपृथ्वी बहादुर सिंह ।<ref>{{cite book|last=Yadav|first=Pitambar Lal|title=Nepal ko Rajnaitik Itihas|year=2053 B.S|publisher=Modern Deepak Press|location=Benaras}}</ref> ==गतिविधि== ===पर्चा=== प्रारम्भमा, नेपाल प्रजा परिषदले मानिसहरुका बीच हातबाट लेखिएका पर्चा बाँडेका थिए र नेपालमा राणा शासनका विरुद्ध एक भारतीय समाजवादी पत्र "जनता" र [[कोलकाता|कलकत्ता]]मा प्रकाशित एक अन्य पत्र "एडभान्स" नामले लेख लेखेका थिए। पछी, टंक प्रसाद आचार्य भारतबाट एउटा प्रिन्टिङ् मेसिन ल्याएका थिए र संगठनले आफ्नो शासनको विरुद्ध मानिसहरुलाई प्रबुद्ध गर्नका लागि राणा वंशका विरुद्ध पर्चा वितरित गरेका थिए, समाचारपत्रहरुमा लेख छाप्ने काम र पर्खालहरुमा पोस्टर लगाउन शुरू गरिदिएका थिए। ===हत्याको योजना=== नेपाल प्रजा परिषद्ले पछि राणा शासनमा अनेकौं उच्च पदाधिकारीका राजनेताहरुको हत्या गर्ने योजना बनाएको थियो। यद्यपि, तिनीहरु आफ्नो भूखण्डमा असफल रहे यो कुरा राणा सरकारका समूहका एक सदस्यद्वारा सूचित गरिए पश्चात थाहा भएको थियो।<ref> {{Citation | last = Lecomte-Tilouine | first = Marie | year = 2013 | title = Revolution in Nepal: An Anthropological and Historical Approach to the People's War | publisher = Oxford University Press | location = New Dehli | page = 39 | isbn = 9780198089384 }}</ref><ref>{{Citation | last = Brown | first = T.L. | year = 1996 | title = The Challenge to Democracy in Nepal | publisher = Routledge | location = New York | page = 16 | isbn = 9780415085762 }}</ref> ==विघटन== [[राणा वंश|राणा सरकार]]लाई नेपाल प्रजा परिषद्का सदस्यहरूका हत्याको षड्यन्त्रका बारेमा थाहा भए पश्चात, प्रधानमन्त्री [[जुद्ध शमशेर जङ्गबहादुर राणा|जुद्ध शमशेर]]ले समूहका प्रमुख सदस्यहरुलाई गिरफ्तार गरेका थिए। वि.सं १९९७ मा, समूहका अनेकौँ सदस्यहरुलाई मृत्युदण्डको सजाय सुनाइएको थियो। [[धर्मभक्त माथेमा|धर्म भक्त माथेमा]], [[दशरथ चन्द]], [[गङ्गालाल श्रेष्ठ]] र टङ्कप्रसाद आचार्यलाई मृत्युको सजाय सुनाइएको थियो। यद्यपि, आचार्यलाई फाँसीको सजाय दिइएको थिएन, त्यस समयमा नेपाली कानूनले ब्राह्मणहरुका हत्याका लागि मनाही गरिएको थियो। त्यसको निष्पादन पछी, आचार्यलाई आजीवन कारावासको सजाय बदली गरिएको थियो, नेपाल प्रजा परिषदलाई सोही वर्ष विघटन गराइएको थियो। [[शुक्रराज शास्त्री]]का साथ माथेमा, चन्द र श्रेष्ठ, एउटा र राणा-विरोधी बुद्धिजीवी, जो प्रजा परिषदमा सम्मिलित थिएन, अब नेपालका ४ सहिदहरूका रूपमा मान्यता प्राप्त रहेको छ।<ref>{{Cite journal|last=Gellner|first=D.N.|date=August 2007|title=Democracy in Nepal: four models|url=https://ora.ox.ac.uk/objects/uuid:ad5b421a-2a13-48f8-be7b-9b0adbbf4170/download_file?file_format=pdf&safe_filename=Democracy%2Bin%2BNepal%253A%2Bfour%2Bmodels&type_of_work=Journal+article|journal=Seminar|volume=576|pages=50|via=Oxford University Research Archive|archive-url=https://web.archive.org/web/20250602225051/https://ora.ox.ac.uk/objects/uuid:ad5b421a-2a13-48f8-be7b-9b0adbbf4170/download_file?file_format=pdf&safe_filename=Democracy%2Bin%2BNepal%3A%2Bfour%2Bmodels&type_of_work=Journal+article|archive-date=2025-06-02|access-date=2025-11-05}}</ref> <ref> {{Citation | last = Lecomte-Tilouine | first = Marie | year = 2013 | title = Revolution in Nepal: An Anthropological and Historical Approach to the People's War | publisher = Oxford University Press | location = New Dehli | page = 39 | isbn = 9780198089384 }}</ref><ref>{{Citation | last = Brown | first = T.L. | year = 1996 | title = The Challenge to Democracy in Nepal | publisher = Routledge | location = New York | page = 16 | isbn = 9780415085762 }}</ref> [[टङ्कप्रसाद आचार्य]] जेलमा २००२ माघ १२ गते शुक्रबारका दिन नेपाली राष्ट्रिय काङ्ग्रेस गठन भएको थियो र आचार्य आफ्नो अध्यक्ष निर्वाचित भएका थिए। तर, जेलमा रहेका र नेपाली कांग्रेससँग संवाद गर्न नसकेका कारण यो एउटा साङ्केतिक कदम मात्र थियो र पछि [[विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला]] उक्त पार्टीका कार्यवाहक सभापतिमा चयन भएका थिए।<ref name=":3">{{Cite web|url=http://www.nepalicongress.org/index.php?linkId=2|title=NepaliCongress.org- Nepali Congress Official website {{!}} Political party of Nepal|last=www.nepalicongress.org|website=www.nepalicongress.org|access-date=24 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20161207115511/http://nepalicongress.org/index.php?linkId=2|archive-date=7 December 2016}}</ref> == २०१५ को पुनर्सक्रियता== [[सात सालको क्रान्ति]] सफल भए पश्चत, राणाहरूलाई सत्ताबाट हटाइएको थियो र नेपालमा संसदीय लोकतन्त्रको स्थापना गरिएको थियो। [[टङ्कप्रसाद आचार्य]] जेलबाट रिहा भएर, त्यस समयमा नेपाली काङ्ग्रेसका वरिष्ठ सदस्य थिए। यद्यपि, [[नेपाली काङ्ग्रेस]]का साथ असहमति पश्चात, नेपाली काङ्ग्रेसका एक वरिष्ठ राजनेता टङ्कप्रसाद आचार्य र [[भद्रकाली मिश्र]]ले पार्टीबाट अलग भए र २०१५ मा, नेपाल प्रजा परिषद्लाई पुन: सक्रिय गरेका थिए। पार्टीले वि.सं २००९ मा [[मातृकाप्रसाद कोइराला]]को सरकारमा सेवा गरेको थियो र नेपाली काङ्ग्रेसका विरोधमा एक उल्लेखनीय राजनीतिक पार्टी बनेर रहिरहेको थियो। टङ्कप्रसाद आचार्य वि.सं २०१२ मा [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा महेन्द्र]]द्वारा प्रधानमन्त्री पनि बनाइएका थिए। यद्यपि, [[आम निर्वाचन २०१५]] मा, आचार्य र मिश्रले अलग-अलग चुनाव लडेका थिए। नेपाल प्रजा परिषद्, आचार्य र नेपाल प्रजा परिषद्, मिश्रको रूपमा तिनीहरुलाई विभिन्न राजनीतिक दलहरूका रूपमा मान्यता दिइएको थियो। पार्टीमा आचार्यका गुटले ५३,०३८ मत प्राप्त गर्दै २ सिट जितेको थियो जबकि मिश्रको गुटले ४९,८२० मत प्राप्त गर्दै १ सिट जितेको थियो। मिश्रको गुट २०१७ मा, राजा महेन्द्रले [[पञ्चायती व्यवस्था|पञ्चायत प्रणाली]]लाई लागू गरे पश्चात, [[नेपाली काङ्ग्रेस]]मा सम्मिलित भएको थियो।<ref>{{cite news|last1=Khanal|first1=Yadav|title=Prospects for unity of NC and NC-D - The Himalayan Times|url=https://thehimalayantimes.com/opinion/prospects-for-unity-of-nc-and-nc-d/|accessdate=5 April 2020|agency=The Himalayan Times|publisher=International Media Network Nepal (Pvt.) Ltd.|date=23 March 2005}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Levi|first=Werner|date=1954|title=Political Rivalries in Nepal|url=https://archive.org/details/sim_far-eastern-survey_1954-07_23_7/page/105|journal=Far Eastern Survey|volume=23|issue=7|pages=105|doi=10.2307/3024093|jstor=3024093|issn=0362-8949}}</ref><ref>{{Citation | last = Whelpton | first = John | year = 2005 | title = A History of Nepal | publisher = Cambridge University Press | location = New York | page = 96 | isbn = 978-0521804707 }}</ref><ref name="Parmanand1978">{{cite book|last1=Parmanand|title=The Nepali Congress in exile|date=c. 1978|publisher=University Book House|location=Delhi|pages=43|edition=First}}</ref> == नेकपा एमालेसँग एकीकरण == नेपालको पहिलो तथा सबैभन्दा पुरानो राजनीतिक दलको रूपमा परिचित नेपाल प्रजा परिषद् र [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)]] २०७४ कात्तिक २३ गतेका दिन एकीकरण भएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=राणा विरोधी संघर्षको धरोहर नेपाल प्रजा परिषद् एमालेमा समाहित|युआरएल=https://www.sawalnepal.com/archives/36491|कार्य=|प्रकाशक=सवल नेपाल|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=२० अप्रिल २०२२}}</ref> राणा शासनको अन्त्य पश्चात् शक्ति गुमाउँदै गएको यस दलका तात्कालिक अध्यक्ष गोविन्दप्रसाद दुलाललाई एक कार्यक्रमका वीच पार्टी अध्यक्ष [[खड्गप्रसाद ओली]]ले आफ्नो पार्टीमा स्वागत गरेका थिए।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=नेपाल प्रजा परिषद र नेकपा एमाले बिच एकीकरण|युआरएल=http://www.samajkoawaj.com/?p=21035|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=समाजको खोज|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=२० अप्रिल २०२२}}</ref> ==चुनावी प्रदर्शन== [[चित्र:Ghana_Kodalo.jpg|अङ्गुठाकार|208x208पिक्सेल|चुनाव चिन्ह ]] {| class="wikitable" !निर्वाचन !नेता !मत !% !सिट !स्थान !सरकार गठन |- | rowspan="2" |[[आम निर्वाचन २०१५|२०१५]] |[[भद्रकाली मिश्र]]{{Efn|मिश्र र आचार्यले प्रजा परिषद् अन्तर्गत अलगअलग गुट भई चुनावमा भिडेका थिए।|name=Faction|group=}} |५९,८२० |३.३ |{{Infobox political party/seats|1|109|#bb70b8}} |छैटौँ |{{No2|प्रतिपक्ष}} |- |[[टङ्कप्रसाद आचार्य]]{{Efn|मिश्र र आचार्यले प्रजा परिषद् अन्तर्गत अलगअलग गुट भई चुनावमा भिडेका थिए।|name=Faction|group=}} |५३,०३८ |२.२ |{{Infobox political party/seats|2|109|#9d3e77}} |सातौँ |{{No2|प्रतिपक्ष}} |} {{टिप्पणीसूची}} == नेतृत्व == === नेपालको प्रधानमन्त्री === {| class="wikitable" ! rowspan="2" |प्रधानमन्त्री ! rowspan="2" |चित्र ! colspan="3" |कार्यकाल ! rowspan="2" |मन्त्रिपरिषद् |- !सुरु !अन्त्य !अवधि |- |[[टङ्कप्रसाद आचार्य]] |[[File:Tanka Prasad Acharya (cropped).jpg|99x99px]] |२०१२ माघ १३ |२०१४ साउन ११ |{{age in years and days|27 January 1956|26 July 1957}} |[[टङ्कप्रसाद आचार्य मन्त्रिपरिषद्|आचार्य, २०१२]] |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:नेपालका राजनीतिक दलहरू]] [[श्रेणी:राणा शासन]] 0s9rhdueg77it8kitasjjm30ti1fn0o 0 10591 1395746 1385373 2026-11-12T01:09:35Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395746 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = जयपुरी घर्ती | image = | imagesize = | caption = | birth_name = | birth_date = | birth_place = [[रोल्पा जिल्ला]], नेपाल | death_date = | death_place = | office = [[महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक मन्त्रालय (नेपाल)|महिला, बालबालिका तथा समाजकल्याण मन्त्री]]<ref>{{Cite web |url=https://nepalmag.com.np/contemporary/2016/08/30/20160830123407 |title=रोल्पा–रुकुमकै हालीमुहाली |website=नेपाल पत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2020-08-31}}</ref> | term_start = वि.सं. २०६८ साउन १६ | term_end = वि.सं. २०६८ भदौ १२ | citizenship = [[नेपाली]] | ethnicity = | party = [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी]] | occupation = राजनीतिज्ञ | spouse = | religion = | children = | parents = | relatives = | signature = | website = | footnotes = }} '''जयपुरी घर्ती ''' नेपालकी राजनीतिज्ञ तथा पूर्व [[महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक मन्त्रालय (नेपाल)|महिला, बालबालिका तथा समाजकल्याण मन्त्री]] हुन्।<ref>{{cite web|url=https://jhannaya.nayapatrikadaily.com/news-details/882/2020-03-07|title=जनयुद्धले महिलाको आत्मबल बढायो : जयपुरी घर्ती|date=08 Mar 2020]|access-date=2020-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20250222030927/https://jhannaya.nayapatrikadaily.com/news-details/882/2020-03-07|archive-date=2025-02-22}}</ref>वि.सं. २०७५ असोज ५ गते [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]को शिक्षा तथा स्वास्थ्य समितिको सभापति पदमा निर्वाचित रहेर काम गरिसकेकी उनी नेपाली [[राजनीति]]मा सक्रिय महिला राजनीतिज्ञ हुन्।<ref>{{cite web|url=https://nepalaaja.com/2018/9/201892183134|title=शिक्षा तथा स्वास्थ्य समितिको सभापतिमा घर्ती निर्वाचित|date=08 Mar 2020]|access-date=8 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20190917002431/http://nepalaaja.com/2018/9/201892183134|archive-date=17 September 2019}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.lokpath.com/story/56593 |title=प्रतिनिधिसभा शिक्षा समितिका सभापतिमा जयपुरी घर्ती |date=2018-09-21 |website=लोकपथ |language=नेपाली |accessdate=2020-08-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240712095746/https://www.lokpath.com/story/56593 |archive-date=2024-07-12 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://everestdainik.com/2017/10/124994/ |title=वामगठबन्धनले दुईतिहाई सीट ल्याउँछ : जयपुरी घर्ती |date=2017-10-24 |website=एभरेस्ट दैनिक |language=नेपाली |accessdate=2020-08-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180319234415/http://everestdainik.com/2017/10/124994/ |archive-date=2018-03-19 }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://annapurnapost.com/news/93599 |title=जनयुद्धदेखि दोस्रो पटक उपराष्ट्रपतिसम्म नन्दबहादुर पुन (फोटो फिचर) |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2020-08-31}}</ref> ==जीवनी== जयपुरीको जन्म [[रोल्पा जिल्ला]]को पश्चिम पहाडी गरीब किसान परिवारमा भएको हो। जयपुरी आठ दिदीबहिनीमा सातौँ हुनुहुन्छ। जयपुरी सानैदेखि विद्रोही स्वभावकी थिइन्। ==राजनीति == [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|एकीकृत नेकपा माओवादी]]को तर्फबाट [[संविधान सभा निर्वाचन २०७०|संविधान सभा]]को चुनावमा रोल्पा-१बाट विजयी सभासद् जयपुरी घर्तीमगर माओवादीको भगिनी सङ्गठन अखिल नेपाल महिला सङ्घ (क्रान्तिकारी)की अध्यक्ष तथा माओवादी मगरात राज्य समिति सदस्य हुनहुन्छ। वि.सं. २०४६ देखि विद्यार्थी राजनीतिबाट [[वामपन्थी राजनीति]]मा प्रवेश गर्नुभएकी जयपुरीले विद्यालयको पढाइलाई माया मारेर जनयुद्धमा होमिनु भएकी थिइन्। माओवादी जनमुक्ति सेनामा काम गरेकी जयपुरी वि.सं. २०५० देखि अनेम सङ्घ क्रान्तिकारीको केन्द्रीय सदस्य, उपाध्यक्ष हुँदै वि.सं. २०६० देखि अध्यक्ष हुनुहुन्छ।<ref>{{Cite web |url=https://kharibot.com/news-details/16198/2018-06-04 |title=केन्द्रीय सरकारमा महिलाको प्रतिनिधित्व सधै नगण्य, कुन मन्त्रिपरिषद्मा कति महिला ? |website=खरिबाट |language=नेपाली |accessdate=2020-08-31}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.okhalnews.com/politics/669 |title=१३ वर्षमा ५५ महिला मन्त्री, हेर्नुहोस् को को ? |website=ओखल न्युज |language=नेपाली |accessdate=2020-08-31 }}{{Dead link|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:संविधान सभा सदस्य]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:कम्युनिस्ट सभासद]] [[श्रेणी:नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्रीहरू]] mrxr24fm4rt93gid43gq0thnneea6sn 0 12415 1395827 1350116 2026-11-12T06:28:29Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395827 wikitext text/x-wiki '''भिम बहादुर बस्नेत''' ने.क.पा.([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|माओवादी]])ले चलाएको जनयुद्धमा शहिद भएका व्याक्ती हुन्। उनको जन्म २०३८ साल [[साउन|श्रावण]] १८ गते का दिन [[दैलेख जिल्ला|दैलेख]] जिल्लाको [[पिपलकोट, दैलेख|पिपलकोट गा.वि.स.]]मा भएको थियो । उनका बुवा श्री धन ब. बस्नेत तथा आमा श्रीमती जिरा बस्नेत हुन् । वि.सं. २०५३ साल तिर ने.क.पा.(माओवादी)को सङ्गठनमा जुटेका बस्नेत २०५४ सालमा भुमिगत भएका थिए । २०६१ साल [[असार]] महिनाको ५ गते [[सुर्खेत जिल्ला|सुर्खेत]] जिल्लाको [[मैनतडा]] गा.वि.स.को जहरे भन्ने ठाउँमा [[नेपाली सेना]] द्वारा गोली हानेर उनको हत्या गरिएको थियो ।<ref>{{Cite web |url=http://insec.org.np/victim/candidate_details_user.php?MFID=5366 |title=insec.org.np |access-date=2015-05-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305034808/http://insec.org.np/victim/candidate_details_user.php?MFID=5366 |archive-date=2016-03-05}}</ref> ==बाल्यकाल== ==राजनीति== ==कार्य क्षेत्र== ==मृत्यु== ==सन्दर्भ सूचीहरू== {{reflist}} {{ठुटो}} gtv6ry1a3w145s6oae0kcwnxtilz8jv 0 14576 1395787 1379945 2026-11-12T03:37:14Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395787 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder | birthname = | image= | order = | office = शिक्षा मन्त्री | term_start = वि.सं. २००७ फागुन ७ | term_end = २००८ जेठ २७ | predecessor = | successor = [[शारदासम्शेर राणा|शारदा शमशेर राणा]] |monarch = [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]] |primeminister = [[मोहन शमशेर जङ्गबहादुर राणा]] | office1 = | term_start1 = | term_end1 = | predecessor1 = | successor1 = | birth_date = | birth_place = | death_date = | death_place = | spouse = | religion = [[हिन्दू धर्म|हिन्दू]] |father=बहादुरजङ्ग राणा | children = | parents = | relatives = | signature = | website = | footnotes = | allegiance = {{Flag|नेपाल}} | branch = [[File:Roundel of Nepal.svg|25 px]] [[नेपाली सेना]] | serviceyears = | rank = मेजर | battles = | awards = }} '''नृपजङ्ग राणा''' [[सात सालको क्रान्ति|२००७को क्रान्ति]]पछिको [[राणा - काङ्ग्रेस मन्त्रिपरिषद्|मन्त्रीमण्डल]]मा राणाका तर्फबाट मन्त्री बनेका थिए। उनको जन्म सन् १८९० फेब्रुअरी १५ मा भएको थियो ।<ref>{{Cite web |title=Lamb2 |url=https://www.royalark.net/Nepal/lamb2.htm |access-date=2025-01-29 |website=www.royalark.net}}</ref>  उनी [[जङ्गबहादुर राणा|जंगबहादुर राणा]]का दाइ जनरल भक्तवीर कुँवर राणाका नाति थिए । उनले इलाहबाद विश्वविद्यालयबाट सिभिल इन्जिनियरिङ गरेका थिए । उनी राजा त्रिभुवनले बनाएको सल्लाहकार सभाको पनि सदस्य थिए । [[श्रेणी:राणा शासन]] राजा त्रिभुवनको प्रजातन्त्रको घोषणाका साथै राणा र काँग्रेसको संयुक्त सरकार बन्ने निर्णय भयो । मोहन शमशेर प्रधानमन्त्री बन्ने भए । तर [[हिमालय शमशेर जङ्गबहादुर राणा|हिमालय शमशेर]]हरुले एउटा कुरोमा अत्तो थापे । उनीहरुले मोहन शमशेरमाथि सबै भाइ भारदारहरुको श्रद्धा नभएको भन्दै [[मोहन शमशेर जङ्गबहादुर राणा|मोहन शमशेर]] प्रधानमन्त्री भएपनि मन्त्रीमण्डलमा भाइ भारदारहरुको प्रतिनिधित्व गर्ने विषय भने चुनावी प्रकृयाबाट हुनुपर्ने दवाव दिए । प्रधानमन्त्रीले मनोनयन गरेर मात्र हुँदैन भन्ने कुरोलाई अगाडि बढाए । यसका लागि हिमालय शमशेर र उनका सहयोगीहरुले रोलवाला, ए, बी र सी सबै क्लासका गरेर करिब १ सय २० जना राणाजीहरुको दस्तखत गराए । त्यो दस्तखत गरिएको कागज [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]का समक्ष पुर्‍याइयो । त्यसैको परिणाम, निर्वाचन प्रकृयाबाट नृपजङ्ग राणा र [[यज्ञबहादुर बस्न्यात|यज्ञबहादुर बस्नेत]]को मन्त्री पदमा नियुक्ति भए । मोहन शमशेरले [[बबर शम्शेर जङ्गबहादुर राणा|बबर शमशेर]], सिंह शमशेर र [[चूडाराज शमशेर|चुडाराज शमशेर]]लाई सरकारमा मनोनयन गरे ।<ref>{{Cite web |last=खनाल |first=राजेश |title=राणाविरोधी आन्दोलनमा थापाथली दरबारबाटै पर्चा निस्कन्थ्यो |url=https://baahrakhari.com/detail/167610 |access-date=2025-01-29 |website=baahrakhari |archive-url=https://web.archive.org/web/20250219122529/https://baahrakhari.com/detail/167610 |archive-date=2025-02-19 }}</ref> {{stub}} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} lfok6oqm5lw0haqe5wpddzac3dv0jn2 0 14683 1395843 1389707 2026-11-12T08:25:18Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395843 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = रामशरण महत | image = Ram Sharan Mahat (4).JPG | office = [[अर्थमन्त्री (नेपाल)]] | primeminister = [[सुशिल कोइराला]] | term_start = २०७१ | term_end = २०७२ | predecessor = [[शंकरप्रसाद कोइराला|शङ्करप्रसाद कोइरला]] | successor = विष्णु पौडेल | office1 = [[अर्थमन्त्री (नेपाल)]] | primeminister1 = [[गिरिजाप्रसाद कोइराला]] | term_start1 = २०६३ | term_end1 = २०६५ | predecessor1 = [[मधुकर शमशेर राणा]] | successor1 = [[बाबुराम भट्टराई]] | office2 = | primeminister2 = | term_start2 = | term_end2 = | predecessor2 = | successor2 = | office3 = परराष्ट्र मन्त्री | primeminister3 = [[कृष्णप्रसाद भट्टराई]] | term_start3 = 30 Jun 1999 AD. | term_end3 = 10 Apr 2000 AD. | predecessor3 = रबिन्द्र नाथ शर्मा | successor3 = चक्र प्रसाद बस्तोला | office4 = | primeminister4 = | term_start4 = | term_end4 = | predecessor4 = | successor4 = | office5 = संविधानसभा सदस्य | term_start5 = | term_end5 = | predecessor5 = | successor5 = | constituency5 = [[नुवाकोट २]] | term_start6 = | term_end6 = | predecessor6 = | successor6 = | constituency6 = | office7 = | term_start7 = | term_end7 = | 1blankname7 = उपाधक्ष्य, [[राष्ट्रिय योजना आयोग (नेपाल)|राष्ट्रिय योजना आयोग]] | 1namedata7 = | leader7 = | predecessor7 = | birth_date = {{Birth date and age|1951|1|1|df=y}} | birth_place = नुवाकोट | party = [[नेपाली काङ्ग्रेस]] | spouse = {{marriage|रोशना|19 }} | children = 2 | alma_mater = | caption = | awards = Best Finance Minister,<ref name="Best Finance Minister">{{cite news|title=Ram Sharan Mahat named "Best Finance Minister" 2016 by UK's The Banker Magazine|url=http://kathmandupost.ekantipur.com/news/2016-01-04/ram-sharan-mahat-named-best-finance-minister-2015.html|accessdate=4 January 2016|publisher=The Kathmandu Post|date=4 January 2016}}</ref><br />Francis Humbert Humphrey Award for Leadership Role in the Public Service }} '''रामशरण महत''' नेपालका राजनीतिज्ञ तथा अर्थशास्त्री हुन्। नेपाली काङ्ग्रेसका सदस्य रहेका महत सात पटक अर्थमन्त्री बनेका उनले सातै पटक [[नेपालमा बजेट|बजेट]] ल्याएका थिए । ०४८ पछिको आर्थिक उदारीकरण र निजी क्षेत्रको प्रवर्द्धनमा आफूसँगै नेपाली काङ्ग्रेसलाई श्रेय दिलाउने हस्ती थिए। उनले आर्थिक [[उदारीकरण]] र [[निजीकरण]] गर्दा नेकपा (एमाले)सहितका दलले चर्काे आलोचना गरेका थिए। तर, एमाले र नेकपा (माओवादी केन्द्र)ले पटक–पटक सरकारको नेतृत्व गरे पनि उनको लाइनबाट अर्थनीति बाहिर लैजाने प्रयास गरेको देखिएन। कमजोर अर्थतन्त्रलाई बलियो बाटोमा हिँडाएको श्रेय उनले पाएका छन्।<ref>{{Cite news|url=https://baahrakhari.com/detail/372594|title=काङ्ग्रेसमा ‘नचाहिँएका’ नेता डा. रामशरण महत, भन्छन्– अब राजनीतिबाटै अवकाश लिन्छु|last=वाग्ले|first=रमेश|date=पुस ४, २०७९|work=बाह्रखरी|archive-url=https://web.archive.org/web/20240725065157/https://baahrakhari.com/detail/372594|archive-date=2024-07-25|access-date=2024-07-25}}</ref> यद्यपि आलोचकहरूका अनुसार डा. महतले कुनै पनि जनपक्षीय नीति र योजना अवलम्बन गर्न सकेनन्। पञ्चायतकालमा राम्ररी फस्टाएका उद्योग धन्दाहरू केही कौडीको भाऊमा बेचिए, केहीमा चर्को राजनीतिकरण गरेर भ्रष्टाचारको अखडा बनाइयो। खुमबहादुर खड्का र चिरञ्जीवी वाग्लेहरू जन्मिए। ठेक्कापट्टामा काङ्ग्रेसीकरण भयो। देश भ्रष्टाचारमा डुब्यो, नेताहरू रातारात करोडपति बने। यो सबै डा. महतको अर्थशास्त्रकै योगदान थियो।<ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.onlinekhabar.com/2015/06/285441|title=रामशरण महत : काङ्ग्रेसका असफल अर्थशास्त्री|last=बराल|first=अरुण|date=२०७२ जेठ २३|work=अनलाइनखबर}}</ref> नुवाकोट क्षेत्र नं. २बाट संविधानसभामा प्रत्यक्ष निर्वाचन प्रणाली अन्तर्गत नेपाली काङ्ग्रेसका तर्फबाट चुनिनुभएका डा.'''रामशरण महत''' अर्थशास्त्र र मुलुकको आर्थिक स्थितिका बारेमा दरो पकड राख्ने प्रजातन्त्रवादीका रूपमा चिनिनुहुन्छ। नेपाली काङ्ग्रेसको सरकारमा पटक-पटक अर्थमन्त्रीको जिम्मेदारी सम्हाल्दै आएका डा.महत परराष्ट्रमन्त्री समेत रहिसक्नुभएको छ। डा. महत शान्ति सम्झौतापछि गठित सातदलीय गठवन्धन सरकारमा पनि अर्थमन्त्री हुनुहुन्थ्यो। ५७ वर्षीय डा. महत विद्यार्थीकालदेखि नै नेपाल विद्यार्थी सङ्घ मार्फत प्रजातान्त्रिक आन्दोलनमा सक्रिय हुनुभएको हो। नेपाल विद्यार्थी सङ्घका महामन्त्री समेत रहिसकेका उहाँले पञ्चायतकाल छँदै संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय निकायमा माथ्लो ओहदामा रही काम गर्नुभएको थियो। १९९०मा प्रजातन्त्रको पुनर्स्थापना पश्चात् उहाँले [[राष्ट्रिय योजना आयोग (नेपाल)|राष्ट्रिय योजना आयोग]]को उपाध्यक्षको जिम्मेदारी समेत सम्हाल्नुभएको छ। डा. महतले नेपालको अर्थराजनीतिका सम्बन्धमा गहन विश्लेषण गरिएका थुप्रै लेखहरू र पुस्तक समेत लेख्नुभएको छ। == राजनीति == === खुला अर्थनीति === [[खुला बजार|खुला]] र बजारमुखी अर्थनीतिको बाटोमा मुलुकलाई प्रवेश गराउने मुख्य श्रेय उनलाई नै जान्छ । काङ्ग्रेसले ०४८ सालदेखि लिएको खुला अर्थनीतिको दायरालाई अर्थमन्त्रीका रूपमा रामशरणले अझ फराकिलो बनाए ।<ref name=":0">{{Cite news|url=https://ekantipur.com/news/2023/06/05/168592734143922812.html|title=बिर्सिएका ‘अर्थमन्त्री’ : सात पटक अर्थमन्त्री, सातै बजेट|last=न्यौपाने|first=कुलचन्द्र|date=जेठ २२, २०८०|work=कान्तिपुर राष्ट्रिय दैनिक}}</ref> === वितरणमुखी बजेटको बिरोधी === महतलाई वितरणमुखी बजेटको बिरोधी अर्थमन्त्रीको रुपमा चिनिन्छ। पैसा बाँडेर मात्रै जीवनस्तर सुधार हुने नहुने उनको भनाइ छ।<ref>{{Cite news|url=https://nepallive.com/story/227532|title=पैसा बाँडेर मात्रै जीवनस्तर सुधार हुने होइन : डा रामशरण महत [अन्तर्वार्ता]|last=मिश्र|first=सविन|date=असोज ४, २०७७|work=Nepal Live Publication}}</ref> अर्थमन्त्रीमा महत आएपछि [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]]को भन्दा लोकप्रिय बजेट ल्याउन दबाब नपरेको होइन तर उनले वितरणमुखी बजेटलाई प्राथमिकता दिएनन् । वृद्धभत्ता बढाउने, सांसदलाई पैसा दिने विषयमा रामशरण अनुदार थिए । उत्पादन नबढाउने, आयात नघटाउने, सार्वजनिक खर्च नियन्त्रण गर्न नसक्ने काममा राज्यको ढुकुटी खर्च गर्न हुँदैन भन्ने मान्यता उनको थियो । राज्यले '''माछा''' दिने होइन, '''माछा मार्न सिकाउने''' हो भन्ने मान्यता उनको थियो। === उदारीकरण र निजीकरण === रामशरण अर्थमन्त्री भएकै बेला सरकारले चलाएका धेरै कलकारखाना र उद्योगधन्दा निजीकरण गरिए । ‘सरकारले उद्योगधन्दा खोल्ने होइन, वातावरण दिने हो । पुँजी र प्रविधिका निम्ति निजी क्षेत्रलाई प्रोत्साहन गर्ने हो,’ उनी बारम्बार भन्थे र बजेट त्यस्तै ल्याउँथे । राम्रोसँग चलेका उद्योगधन्दा [[निजीकरण]]का नाममा बिक्री गरिएको भन्दै अहिले पनि उनी र काङ्ग्रेसमाथि आरोप लाग्ने गर्छ ।<ref name=":0" /> === कर === निजि क्षेत्रलाई प्रोत्साहन गर्न तथा लगानी आकर्षित गर्न करको दर कम गर्नुपर्छ भन्ने उनको मान्यता छ। नेपाल विकासिल मुलुकहरूमा बढी कर तिर्ने मुलुकमा पर्ने भएकोले यस्तोमा उच्च लगानी कसरी आउला भन्नेमा आशंका उनको छ। ‘हामी यसअघि नै कूल ग्राहस्थको २४ प्रतिशत कर उठाउने मुलुक हौ दक्षिण दक्षिण एसियामा त कोही पनि छैन हामी संसरकै उच्च कर उठाउने देश हौ’ उनले भने,‘सङ्घीय बजेटबाटै ३० प्रतिशतभन्दा कर उठाउने भनिएको छ। स्थानीय र प्रदेशले उठाउँदा ३५ प्रतिशत पुग्छ। जिडीपीको यत्रो कर उठाउने देश उच्च विकसितमात्र होलान्। जुन मुलुकमा कर यति धेरै छ। जहाँ धेरै कर लाग्छ त्यहाँ कसरी लगानी अकार्षण हुन्छ ?’<ref>{{Cite news|url=https://www.setopati.com/kinmel/others/161044|title=घोषणापत्र लेखेजस्तो होइन बजेटः रामशरण महत|date=जेठ १७|work=सेतोपाटी|archive-url=https://web.archive.org/web/20240725080921/https://www.setopati.com/kinmel/others/161044|archive-date=2024-07-25|access-date=2024-07-25}}</ref> == आलोचना == आलोचकहरूका अनुसार डा. महतले कुनै पनि जनपक्षीय नीति र योजना अवलम्बन गर्न सकेनन्। === निजीकरण === [[पञ्चायती व्यवस्था|पञ्चायतकाल]]मा राम्ररी फस्टाएका उद्योग धन्दाहरू केही कौडीको भाऊमा बेचिए, केहीमा चर्को राजनीतिकरण गरेर भ्रष्टाचारको अखडा बनाइयो।<ref name=":1" /> खासगरी सरकारी स्वामित्वका सार्वजनिक संस्थानको निजीकरणका विषयमा उनको सबैभन्दा धेरै आलोचना हुने गरेको छ। तर महत यसको दृढ प्रतिरक्षामा सधैँ उत्रन्छन्।<ref name=":2">{{Cite news|url=https://nepallive.com/story/190891|title=हामीले अँगालेकाे उदार अर्थव्यवस्था विपक्षीले पछ्याएपछि थप प्रचार गरिरहनु पर्छ र? रामशरण महत [अन्तर्वार्ता]|date=मङ्सिर २९, २०७६|work=नेपाल लाइभ}}</ref> २०४८ सालमा योजना आयोगको उपाध्यक्ष भएको बखत सुरु गरिएको निजीकरणलाई लहडका आधारमा गरिएको भनेर २०७६ मा अर्थमन्त्री [[जनार्दन शर्मा]]ले दस्तावेज नै निकाले।<ref name=":2" /> === मूल्य अभिवृद्धि कर === [[मूल्य अभिवृद्धि कर (नेपाल)|मूल्य अभिवृद्धि कर]]को कानुन महत अर्थमन्त्री हुँदा नै बनाइएको हो। त्यतिबेला ठाउँठाउँमा महतको पुत्ला पनि जलाए। पुँजीगत लाभकरको व्यवस्था महतको समयमा २०५८ सालमा ल्याइएको हो। === २०७२ को भूकम्प === प्रधानमन्त्री राहत कोषमा रकम जुटाउन नसकेको र अन्तर्राष्ट्रिय समुदायलाई विश्वासमा लिन नसकेकोमा प्रधानमन्त्री [[सुशील कोइराला]]समेत डा. महतसँग असन्तुष्ट बने। भूकम्प पीडितलाई तत्काल राहतको घोषणा गर्नुपर्छ भन्दा त्यसरी पैसा दिन नसकिने अडान राख्ने। भूकम्प पीडित राहतको जस्तापाता काण्डमा परेर उनका स्वकीय सचिव नै राजीनामा दिए।<ref>{{Cite news|url=https://www.onlinekhabar.com/2015/05/283347|title=जस्ता काण्डबारे छानविन गर्ने निर्णय|date=२०७२ जेठ १७|work=अनलाइनखबर}}</ref> == वैवाहिक जीवन == पत्नी रोशना। १ छोरा/१ छोरी ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [https://web.archive.org/web/20220514155510/https://ne.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%A8%E0%A5%87%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A5%80_%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%A8%E0%A5%88%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%95_%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A5%8B_%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%9A%E0%A5%80#महत_परिवार महत परिवार] ==सन्दर्भ== {{सन्दर्भसूची}} <ref>[http://www.nepalcaportal.org संविधान सभा निर्वाचन पोर्टल] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141218052452/http://nepalcaportal.org/ |date=2014-12-18 }}</ref> [[श्रेणी:संविधान सभा सदस्य]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:नेपालका अर्थ मन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:नुवाकोट जिल्लाका मानिसहरू]] [[श्रेणी:नेपाली अर्थशास्त्रीहरू]] [[श्रेणी:नेपाली काङ्ग्रेसका राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:नेपालको दोस्रो संविधान सभाका सदस्यहरू]] 66mdrn64nwqlibpgjm00og8mdpdmvtv 0 15182 1395754 1385787 2026-11-12T01:54:16Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395754 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = | name =टोपबहादुर रायमाझी | native_name = <!--The person's name in their own language, if different.--> | native_name_lang = <!--ISO 639-1 code, e.g., "fr" for French. If more than one, use {{lang}} in |native_name= instead.--> | honorific_suffix = | image = | image_size = | image_upright = | smallimage = <!--If this is specified, "image" should not be.--> | alt = | caption = | order = माननीय | office = [[ऊर्जामन्न्री, नेपाल]] | term_start = २०७२ | term_end = २०७३ | monarch = | president = [[विद्यादेवी भण्डारी]] | governor_general = | primeminister = [[खड्गप्रसाद ओली|केपी ओली]] | taoiseach = | chancellor = | governor = | vicepresident =[[नन्दकिशोर पुन |नन्द बहादुर पुन]] | viceprimeminister = | deputy = | lieutenant = | succeeding = <!--For President-elect or equivalent--> | parliamentarygroup = | constituency = | majority = | predecessor = [[राधा ज्ञावाली]] | successor = [[जनार्दन शर्मा]] }} '''टोपबहादुर रायमाझी''' नेपाली राजनीतिज्ञ हुन्। [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा माओवादी]]बाट राजनीतिमा आएका उनी हाल [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]]मा छन्। [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|प्रतिनिधि सभा निर्वाचन २०७९]] मा उनी अर्घाखाँची जिल्लाबाट निर्वाचित भएका छन्।<ref>{{Cite news|url=https://www.himalkhabar.com/news/133189|title=एमाले सचिव टोपबहादुर रायमाझी अर्घाखाँचीबाट निर्वाचित|last=दहित|first=सन्तोष|date=८ मंसिर, २०७९|work=हिमाल खबर|access-date=12/1/2022}}</ref> यसअघि [[अर्घाखाँची जिल्ला|अर्घाखाँची]]-१ बाट नै माओवादीको तर्फबाट सांसद निर्वाचित भएका थिए । त्यतिखेर माओवादी सचिवालय सदस्य एवं मधेस इन्चार्ज थिए । वि. सं. २०३६ देखि राजनीतिमा लागेका उनी २०४६ मा अनेरास्ववियु छैटौंको अध्यक्ष, वाईसीएलको संस्थापक संयोजकसमेत भएका थिए। २०४७ मा बाबुराम भट्टराईसहित पार्टी एकता गर्दा उनी पनि माओवादीमा मिसिन पुगेका थिए । २०५४ माओवादीको पोलिटब्युरो सदस्य र दुईचोट प्रवास इन्चार्ज भए । संकटकालमा पश्चिमाञ्चल इन्चार्ज थिए। बीएस्सीसम्मको औपचारिक शिक्षा लिएका रायमाझी तेकान्दोोका ब्ल्याक बेल्ट पनि हुन्। अर्घाखाँची, खाँडामा जन्मिभएका उनी २०४८ मा पनि संयुक्त जनमोर्चाको तर्फबाट सांसदका प्रत्यासी थिए। उनकी पत्नी योगमाया माओवादी राज्य समितिकी सदस्यसम्म भएकी थिइन्। <ref>[http://www.nepalcaportal.org संविधान सभा निर्वाचन पोर्टल] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141218052452/http://nepalcaportal.org/ |date=2014-12-18 }}</ref> ==प्रतिनिधि सभा २०७९== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९]]मा नेपाल [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले)]]<ref>{{Cite web|url=https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|title=मतगणना प्रगतिको विवरण|website=result.election.gov.np|accessdate=2022-12-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20221129072853/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|archive-date=2022-11-29}}</ref>का उम्मेदवार '''टोपबहादुर रायमाझी''' [[अर्घाखाँची जिल्ला]] प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचन क्षेत्र नं १ बाट ४२,६७५<ref>{{Cite web|url=https://election.ekantipur.com/pradesh-5/district-arghakhanchi?lng=nep|title=अर्घाखाँची : प्रदेश ५ - प्रतिनिधिसभाको निर्वाचन २०७९ विवरण तथा नतिजा|website=election.ekantipur.com|accessdate=2022-12-01}}</ref>मत प्राप्त गरि प्रतिनिधि सभा सदस्यमा विजयी भएका छन्। उनका निकटतम प्रतिद्वन्द्वी [[नेपाली कांग्रेस)]] उम्मेदवार [[पुष्पा भुसाल (गौतम)]]ले ४०,९४५ मत प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{Cite web|url=https://election.nagariknetwork.com/federal-parliament-result?province=12&district=127|title=नागरिक निर्वाचन अपडेट {{!}} प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभा निर्वाचन २०७९|website=Nagarik|language=en|accessdate=2022-12-01}}</ref> ==विवाद== नक्कली भुटानी शरणार्थी बनाएर ठगी गरेको भनिएको नेपालको एक चर्चित संगठित अपराधको अभियोगमा रायमाझी विवादित भएका छन् । नेपाल प्रहरीले उनलाई २०८० वैशाख ३१ गते पक्राउ गरी उनीमाथि अनुसन्धान अघि बढाएको थियो । २०८० असार १ गते काठमाडौं जिल्ला अदालतले उनलाई यसै प्रकरणमा पुर्पक्षका लागि थुनामा पठाउने आदेश गरेपछि उनी थुनामै रहेका छन् । यस प्रकरणमा पक्राउ पर्ने रायमाझी नै सर्वाधिक उच्च पदस्थ अर्थात् पूर्वउपप्रधानमन्त्री हुन् । उनका छोरा सन्दीप रायमाझी पनि पक्राउ परी थुनामा रहेका छन् । उनीहरुमाथि ठगी, लिखत किर्ते, राज्यविरुद्धको कसुर र संगठित अपराधको अभियोगमा मुद्दा चलाइएको छ । यस प्रकरणमा पूर्वगृहमन्त्री बालकृष्ण खाणसहित ३० जनालाई प्रतिवादी बनाइएको छ । <ref>https://www.bbc.com/nepali/articles/cnk1wjy73e0o</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/117141/2023-06-16 |title=अभिलेख प्रतिलिपि |access-date=2023-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230718165546/https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/117141/2023-06-16 |archive-date=2023-07-18}}</ref> ==सन्दर्भ== {{reflist}} [[श्रेणी:संविधान सभा सदस्य]] [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:कम्युनिष्ट सभासद]] [[श्रेणी:सन् १९६१ मा जन्म]] [[श्रेणी:अर्घाखाँची जिल्लाका मानिसहरू]] [[श्रेणी:माओवादी जनयुद्धका मानिसहरू]] [[श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०७९–२०८२]] [[श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०७४–२०७९]] [[श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)का राजनीतिज्ञहरू]] 27ik1zmxc69uyyc91h299o8fh54dxrr 0 15263 1395742 1356831 2026-11-12T01:00:16Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395742 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image=Nardostachys grandiflora.jpg |status=CR |status_system=IUCN3.1 |status_ref={{r|iucn}} |status2=CITES_A2 |status2_system=CITES |status2_ref=<ref>{{cite web|url=https://cites.org/eng/app/appendices.php|title=CITES Appendices I, II and III|date=7 February 2025|access-date=7 December 2025|website=CITES: Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora}}</ref> |genus=Nardostachys |parent_authority = [[Augustin Pyramus de Candolle|DC.]] (1830) |species=jatamansi |authority=([[David Don|D.Don]]) [[Augustin Pyramus de Candolle|DC.]] (1830) |display_parents = 3 |synonyms= * ''Fedia grandiflora'' <small>Wall. (1829), nom. nud.</small> * ''Fedia jatamansi'' <small>Wall. ex DC. (1830), not validly publ.</small> * ''Nardostachys chinensis'' <small>Batalin (1894)</small> * ''Nardostachys gracilis'' {{small|Kitam. (1954)}} * ''Nardostachys grandiflora'' <small>DC. (1830)</small> * ''Nardostachys jatamansi'' {{small|C.B.Clarke (1881), nom. illeg.}} * ''Patrinia jatamansi'' <small>D.Don (1825)</small> * ''Valeriana jatamansi'' <small>D.Don (1821), nom. illeg.</small> * ''Valeriana jatamansi'' <small>(D.Don) Wall. (1829), nom. illeg.</small> |synonyms_ref=<ref name=powo>{{Citation|title=''Nardostachys jatamansi'' (D.Don) DC.|website=[[Plants of the World Online]]|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:859418-1|accessdate=29 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20251108031201/https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:859418-1|access-date=1 January 2026|archive-date=8 November 2025}}</ref> }} '''जटामसी''' ([[द्विपदीय नामकरण पद्धति|वैज्ञानिक नाम]]: '''Nardostachys jatamansi''')<ref name=iucn>{{Cite iucn|author=Chauhan, H.K.|year=2021|title=''Nardostachys jatamansi''|article-number=e.T50126627A88304158|doi=10.2305/IUCN.UK.2021-3.RLTS.T50126627A88304158.en|access-date=7 December 2025}}</ref> [[क्याप्रिफोलियासे]] परिवार अन्तर्गत [[फूल फुल्ने वनस्पति]] हो। [[हिमाली प्रदेश (नेपाल)|हिमाली क्षेत्र]]मा पाइने यो विरुवाको पातहरू लाम्चा तथा बीचमा सेता धर्सा हुन्छ भने यसको फूलको रङ [[निलो]] र बोटको फेदमा खैरो झुसे भुत्ला हुन्छ। यो बाह्रै महिना पाइने र धेरै वर्षसम्म बाँच्ने वनस्पति हो।<ref>{{Cite web |title=औषधीय गुणले युक्त जटामसी |url=https://www.onlinekhabar.com/2020/02/836175/%e0%a4%94%e0%a4%b7%e0%a4%a7%e0%a5%80%e0%a4%af-%e0%a4%97%e0%a5%81%e0%a4%a3%e0%a4%b2%e0%a5%87-%e0%a4%af%e0%a5%81%e0%a4%95%e0%a5%8d%e0%a4%a4-%e0%a4%9c%e0%a4%9f%e0%a4%be%e0%a4%ae%e0%a4%b8%e0%a5%80 |access-date=2026-01-01 |website=Online Khabar |language=en-US}}</ref> जटामसी ६० से.मि.सम्म अग्लो पाइन्छ। यसको गानु वा फेद जमिन बाहिरबाट जमिन भित्रसम्म धसिएको हुन्छ। जमिन भित्रको मूल काण्ड वा जरालाई राता वा खैरा जटाजस्ता झुस (मसिना जरा) ले ढाकेको हुन्छ, यसैले यसलाई जटामसी नाम दिइएको हो। जमिन माथिको काण्डबाट पात पलाउने र फूल फुल्ने गर्दछ। यसको अन्डाकार, लाम्चा पात ६ से.मि. सम्म लामा हुन्छन्। फूलहरू गुलावी, प्याजी वा सेतो रङ्गका फुल्ने गर्दछन्। माथितिर फुकेको र तलतिर साँघुरिएको जमिन मुनिको काण्ड (राइजोम) राता र खैरा रौँँ जस्ता बाक्ला भुत्लाहरूले ढाकिएका हुन्छन्। यसै कारणले यसलाई स्थानीय भाषामा भुत्ले पनि भन्ने गरिन्छ। काण्डहरूको भित्री रङ्ग सेतो सेतो खालको हुन्छ। यसको मूल जरो पहेँलो, २० देखि ३० से.मि. सम्म लामो र २ देखि ७ र कहिलेकाहीँ त १२ वटासम्मका काण्डहरूसँग जेलिएको हुन्छ। जमिनको सतह नजिकको काण्ड वरिपरिवाट पलाएका पातहरू लामा भालाकार वा चम्चाकारका तथा फूल फुल्ने काण्डवाट पलाई आएका पातहरू अन्डाकार र लामा हुन्छन्। ==खेती== जरा सहितको काण्डका टुक्राहरूबाट जटामसीका विरुवाहरू उमारिन्छ। बीउबाट पनि यसको बोटहरू उमार्न सकिन्छ। यसरी उमारिएका विरुवाहरूलाई मल जल गरी तयार गरिएको बारीमा वा खेतमा सारिन्छ। एक ड्याङ्गमा सारिएका विरुवा आपसमा ३० से. मी. दुरीमा राखिन्छन् र एक ड्याङ्गबाट अर्को ड्याङ्ग ६० से. मी.को फरकमा हुनु पर्दछ। हरेक दुई महिनाको अन्तरमा गोड्नु पर्दछ। जटामसी नेपालको पूर्व, मध्य तथा [[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूर पश्चिम]] क्षेत्रको ३,०००–४,५०० मिटर उचाइमा र खासगरी उच्च हिमाली भेगमा पर्ने [[ताप्लेजुङ जिल्ला|ताप्लेजुङ]], [[सङ्खुवासभा जिल्ला|सङ्खुवासभा]], [[सोलुखुम्बु जिल्ला|सोलुखुम्बु]], ([[खुम्जुङ]], [[दुधकुण्ड]], स्याङबोचे), [[गोरखा जिल्ला|गोरखा]] (खरीबिरे, प्रोक, गम्दा, सिर्दिवास), [[लमजुङ जिल्ला|लमजुङ]] (बाहुन डाँडा, चौधखोला, डुलिबेसि), [[कास्की जिल्ला|कास्की]] (गोरुजुरे, माछापुच्छ्रे, हिमालफेंदी) [[पर्वत जिल्ला|पर्वत]] (धानढुङ्गा, जलजल, नागी), [[बागलुङ जिल्ला|बागलुङ]] (तारा खोला मैकोट), [[गुल्मी जिल्ला|गुल्मी]] (झुले, खुँजो), [[मुस्ताङ जिल्ला|मुस्ताङ]], [[म्याग्दी जिल्ला|म्याग्दी]], [[रोल्पा जिल्ला|रोल्पा]], [[दैलेख जिल्ला|दैलेख]], [[जुम्ला जिल्ला|जुम्ला]], [[जाजरकोट जिल्ला|जाजरकोट]] जिल्लाहरूमा यसको व्यावसायिक खेती गरिन्छ। नेपालबाट निकासी हुने ६० प्रतिशतभन्दा बढी जटामसी कर्णाली क्षेत्रबाट निकासी हुन्छ। जटामसी [[भारत]]को [[पन्जाब (भारत)|पन्जाब]]देखि [[सिक्किम]]सम्म, [[भुटान]] र [[चीन]]को दक्षिण पश्चिम भागमा पनि भेटिन्छ। हिमाली [[धुपी]], [[गुराँस]], पाटन क्षेत्र तथा ढुङ्गाका खोँचहरू भएको उत्तरी मोहडामा यो प्रशस्त फैलने गर्दछ। जटामसीको बिरुवा भएका तल्लो भेगमा [[भोजपत्र]], [[सुनपाती]], हिमाली धुपी हुन्छन् भने माथिल्लो क्षेत्रमा [[पदमचाल]], [[पाँचऔँले]] आदि उम्रिएको भेटिन्छ। == सङ्कलन र संरक्षण== हिँउ हटेपछि [[साउन]]देखि [[कात्तिक]]सम्ममा जमिन विस्तारै खनी विरुवा पल्हाउने केही भाग त्यही छोडी काण्ड मात्र सङ्कलन गरिन्छ। यसले विरुवा मासिने डर रहदैन र प्रत्येक दुई वर्षमा यसको काण्ड प्राप्त गर्न सकिन्छ। सङ्कलन गरिएका जरा र काण्डहरूबाट माटो राम्ररी झारेर वा बगेको पानीमा पखाली सकेपछि यसमा रहेका गुण, तत्त्व संरक्षण गरी राख्न हावामा राम्ररी सुकाउनु पर्दछ। त्यसपछि यसलाई बोराहरूमा बाँधेर सुख्खा ठाउँमा राखिन्छ। == उपयोग == अवैध व्यापारमा प्रयोग हुने यसको जरा (राइजोम) र काण्ड सुगन्धित तेल निकाल्न र औषधीका लागि उपयोग गरिन्छ। बास्नादार, सुगन्धित लगभग ६ देखि ९ से.मि. लामा आलो वा सुकेको काण्ड तथा जराहरू बजारमा बेच्न योग्य मानिन्छन्। यो तेल धूप र [[अत्तर]] निर्माणमा व्यापक मात्रामा प्रयोग गरिन्छ। यसको काण्डको सारतत्व कलेजोको रोग, छारे रोग आदिको उपचारमा प्रयोग हुन्छ। == प्रकार == * नक्कली जटामसी : लगभग एक मिटर अग्लो, एउटै भेट्नुमा ससाना तीनवटा पात हुने, डल्लो मालाकार सेतो फूल फुल्ने र ओखतीमूलोमा प्रयोग हुने एक जातको वनस्पति। * पिशाचिका : जटामसीको एक भेद। * सानु जटामसी : गुलाबका जस्ता पात र हरिया रङका हाँगा हुने, फेदमा भुत्ला भएका, लामालामा दुईटा मूलाजस्ता जरा हुने, हिमालयमा पाइने सुगन्धी बुटी, एक जातको जटामसी। आयुर्वेदका ग्रन्थमा जटामसी, जटामसी विशेष र सानो जटामसी गरी तीन थरी जटामसीको चर्चा गरिएको पाइन्छ। == पर्यायवाची नामहरू == # जटामसी : अनलद, केशनी, क्रव्याद, क्रव्यादी, चक्रवर्तिनी, जटा, जटामांसी, जटाला, जटावती, जटिला, जननी, तपस्विनी, तामसी, नलदा, पिशिता, पेशी, भूतकेशी, भूतजटा, माता, मांसिनी, मांसी, मिशी, मिसी, मृगभक्षा, मेषी, लोमशा, शिखा र हिंस्रा। # सानो जटामसी : अभ्रमांसी, आकाशमांसी, कृष्णा, खसम्भवा, गन्धमांसी, गौरी, निरालम्बा, पर्वत। == फाइदा == * जटामसीले दिमागको ग्रहण गर्ने क्षमता (मेधा) र शरीरको कान्ति बढाउँदछ। यसका प्रकार * यसले बल र आनन्द दिन्छ। * जटामसीले शीतल गर्दछ। * यसले रक्तविकार, विषविकार, वातविकार, कफविकार र पित्तविकार नाश गर्दछ। * जटामसीले भूतबाधा, ज्वर, डाह, घाँटीका रोग, रक्तपित्त, वीसर्प र कुष्ठरोग नाश गर्दछ। * यो सुगन्धी र शीतवीर्यको हुन्छ। * यसले सुजन, घाउखटिरा, नसाजन्य रोग र माकुरो आदिको विषले जरो आई शरीर सुन्निने रोग नाश गर्दछ। * यो अन्य धेरै थरी ओखतीमा मिसाएर प्रयोग हुन्छ। == जटामसी–गण == जटामसी, नखी नामक सुगन्धित द्रव्य, तेजपात, ल्वाङ, तगर, शिलाजित र गन्धकलाई जटामसी–गणका द्रव्य भनिन्छ। ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==यो पनि हेर्नुहोस्== {{जडीबुटीहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/559931/spikenard] *[http://www.himalayahealthcare.com/aboutayurveda/cahn.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101126011624/http://himalayahealthcare.com/aboutayurveda/cahn.htm |date=2010-11-26 }} *[http://www.ayurnepal.com/ne/nardostachys-jatamansi.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110707202243/http://www.ayurnepal.com/ne/nardostachys-jatamansi.html |date=2011-07-07 }} जटामसी {{Commonscat|Nardostachys jatamansi}} [[श्रेणी:जडीबुटी]] [[श्रेणी:औषधि]] [[श्रेणी:नेपालमा पाइने वनस्पतिहरू]] [[श्रेणी:पोथ्रा]] 85nb1trj5fouqtgccon2oxdpg905bgy 0 16576 1395834 1393910 2026-11-12T07:29:18Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395834 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info --> |name = मुसिकोट |other_name = |native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> |nickname = |settlement_type = [[नगरपालिका]] |motto = <!-- images and maps --> |image_skyline = |image_caption = |image_size = 300 |image_flag = |image_seal = |image_map = |mapsize = |map_caption = |pushpin_map = पश्चिम रुकुम जिल्ला#Nepal Karnali Province#Nepal |pushpin_label_position = bottom |pushpin_mapsize = 300px |pushpin_map_caption = |coordinates = {{coord|28.63|82.49|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}} <!-- Location --> |subdivision_type = देश |subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} |subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] |subdivision_name1 = [[कर्णाली प्रदेश]] |subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] |subdivision_name2 = [[पश्चिम रुकुम जिल्ला]]<ref>{{Cite web |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=23083 |title=निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण सम्बन्धि सूचना |website=नेपाल राजपत्र |date=वि.सं. २०७४ भदौ १५ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200706002534/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=23083 |archive-date=2020-07-06}}</ref> |<!-- Politics --> |government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-6/district-western-rukum/chaurjahari?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक|archive-url=https://web.archive.org/web/20240723130057/https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-6/district-western-rukum/chaurjahari?lng=nep|archive-date=2024-07-23}}</ref> |government_type = |leader_title = [[नगरप्रमुख]] |leader_name = महेन्द्र केसी <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) |leader_title1 = [[उपप्रमुख]] |leader_name1 = विमलकुमार पुन मगर <small> ([[नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]]) |established_title = स्थापना |established_date = २०७१ पुस २८ |unit_pref = |area_footnotes = |area_total_km2 = 136.06 |area_rank = |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=5&district=53&municipality=6|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> |population_footnotes = |population_note = |population_total = 34270 |population_density_km2 = auto |population_blank1_title = |timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय]] |utc_offset = +०५:४५ |timezone_DST = |utc_offset_DST = |elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> |elevation_m = |postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> |postal_code = |area_codes = +९७७-८८ |blank_name =केन्द्र |blank_info =साविक [[खलङ्गा, पश्चिम रुकुम|खलङ्गा]] गाविसको कार्यालय |website = {{URL|musikotmunrukum.gov.np}} |footnotes = }} '''मुसिकोट नगरपालिका''' नेपालको [[कर्णाली प्रदेश]]को [[पश्चिम रुकुम जिल्ला]]को एक नगरपालिका हो।<ref>{{cite news|title=२६ नयाँ नगरपालिका थप|url=http://nagariknews.com/society/nation/story/45639.html|accessdate=१ असोज २०७२|publisher=[[नागरिक दैनिक]]|date=१ असोज २०७२}}</ref><ref>{{cite news|title=छब्बिस नयाँ नगरपालिका थप|url=http://gorkhapatraonline.com/news/13171|accessdate=१ असोज २०७२|publisher=[[गोरखापत्र]]|date=१ असोज २०७२}}</ref><ref>{{cite news|title=२६ नयाँ नगरपालिका थप, धनगढी उपमहानगरपालिका बन्यो|url=http://www.himalkhabar.com/?p=111218|accessdate=१ असोज २०७२|publisher=हिमाल खबरपत्रिका|date=१ असोज २०७२|archive-url=https://web.archive.org/web/20150920025650/http://www.himalkhabar.com/?p=111218|archive-date=2015-09-20}}</ref> मुसिकोटमा पर्ने [[खलङ्गा, पश्चिम रुकुम|खलङ्गा]] बजार नगरपालिकाको केन्द्र हो। २०७१ पुस २८ मा, साविकका [[खलङ्गा, पश्चिम रुकुम|खलङ्गा]] र [[साँख]] गाविसहरूलाई गाभेर नगरपालिका घोषणा गरिएको थियो भने २०७३ फागुन २७ मा, नगरपालिकाको क्षेत्रविस्तार गर्दा [[चौखावाङ]], [[भलाक्चा]], [[छिवाङ]] र [[स्यालापाखा]] गाविस वडा नं. ३-४ वडाहरू यसमा गाभिएका थिए। ==ऐतिहासिक परिचय== पहिला नेपालमा [[बाइसे राज्यहरू|बाइसे राज्य]] र [[चौबिसी राज्यहरू|चौबिसे राज्य]] हुँदा एकजना राजाले आफनी मुसी नाम गरेकि एक नोकर्निलाई रुकुममा पठाए। उसले राजालाई रुकुमको कोट भन्ने ठाउँ स्वर्ग झैं सुन्दर भएको भनेर बताईन। राजालाई पनि त्यो ठाउँ निकै मन परेछ र उनले आफ्नो दरबार रुकुममै सारेछन्। उनै राजाले त्यो ठाउँलाई मुसिको नामबाट मुसिकोट राखेछन्। उनको दरबारको आजपनि भग्नावशेष छ । <ref> रुकुमको स्यालापाखामा बस्ने कर्ण ब. पुन र कृष्णी पुन </ref> ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार मुसिकोट को कुल जनसङ्ख्या ३४,२७० रहेको छ भने यहाँ ८,६९३ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ मुसिकोट नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[खलङ्गा, पश्चिम रुकुम|खलङ्गा]] (१-२) र [[स्यालापाखा]] (३-४) || ७५१४ || १८.०६ || ४१६.०६ |- | २ || [[खलङ्गा, पश्चिम रुकुम|खलङ्गा]] (८-९) || १८७२ || ५.६७ || ३३०.१६ |- | ३ || [[खलङ्गा, पश्चिम रुकुम|खलङ्गा]] (५) || ११५२ || ३.०४ || ३७८.९५ |- | ४ || [[खलङ्गा, पश्चिम रुकुम|खलङ्गा]] (६-७) || २५५४ || ५.२१ || ४९०.२१ |- | ५ || [[खलङ्गा, पश्चिम रुकुम|खलङ्गा]] (३-४) || ३४१४ || ३.८६ || ८८४.४६ |- | ६ || [[साँख]] (८-९) || १३८५ || ९.०९ || १५२.३७ |- | ७ || [[साँख]] (१-३,५,७) || २८६६ || १५.५१ || १८४.७८ |- | ८ || [[साँख]] (४,६) र [[चौखावाङ]] (३) || १४४२ || १६.०५ || ८९.८४ |- | ९ || [[चौखावाङ]] (१–२, ४–५) || १६७९ || ८.२९ || २०२.५३ |- | १० || [[चौखावाङ]] (६–९) || १४३१ || ११.१८ || १२८.०० |- | ११ || [[भलाक्चा]] (१–४, ७–९) || २५५८ || १४.९३ || १७१.३३ |- | १२ || [[भलाक्चा]] (५-६) र [[छिवाङ]] (४, ९) || १५३७ || ७.३२ || २०९.९७ |- | १३ || [[छिवाङ]] (१–३,५) || २३७० || ९.४ || २५२.१३ |- | १४ || [[छिवाङ]] (६–८) || २४९६ || ८.४५ || २९५.३८ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''३४,२७०''' || '''१३६.०६''' || '''२५१.८७''' |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} {{पश्चिम रुकुम जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:कर्णाली प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:पश्चिम रुकुम जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:२०७२ असोज १ मा घोषित नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:नेपालका जिल्ला सदरमुकामहरू]] 0xxost3jbw1wfpqdwckdretkccgf6ye 0 17833 1395725 1384385 2026-11-11T23:26:56Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395725 wikitext text/x-wiki {{pp-vandalism|small=yes}} {{Orphan|date=जुन २०११}} {{Infobox university | name = कलिंगा इन्स्टिच्युट अफ इंडस्ट्रियल टेक्नोलोजी | former_name = | native_name = | native_name_lang = or | other_name = | motto = | mottoeng = | image_name = | established = {{Start date and age|df=yes|paren=yes|1992}} | type = विश्वविद्यालय सरह मान्यता प्राप्त निजी संस्था | founder = [[अच्युत सामन्त]] | chancellor = अशोक कुमार परिजा<ref>{{Cite web |last=Pioneer |first=The |title=Parija new KIIT Chancellor |url=https://www.dailypioneer.com/2022/state-editions/parija-new-kiit-chancellor.html |access-date=2022-09-30 |website=The Pioneer |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20220930185633/https://www.dailypioneer.com/2022/state-editions/parija-new-kiit-chancellor.html |archive-date=2022-09-30 }}</ref> | vice_chancellor = सरंजित सिंह<ref>{{Cite web |title=KIIT University X |url=https://twitter.com/KIITUniversity/status/1708431788056662230 |access-date=2023-10-01 |website=X (formerly Twitter) |language=en}}</ref> | students = करिब ४० हजार (स्नातक तथा स्नातकोत्तर) | administrative_staff = | city = [[भुवनेश्वर]] | state = [[ओडिसा|ओडिशा]] | postalcode = ७५१०२४ | country = [[भारत]] | location = पाटिया, भुवनेश्वर, ओडिशा, भारत | coor = {{Coord|20|21|10|N|85|49|10|E|region:IN-OR_type:edu|display=inline,title}} | campus = | campus_size = | language = अंग्रेजी | accreditation = | affiliation = | website = {{URL|https://kiit.ac.in}} }} कलिंगा इन्स्टिच्युट अफ इंडस्ट्रियल टेक्नोलोजी ({{Lang-en|KIIT}}) [[भारत]]को [[ओडिसा|उडिसा]] राज्य को [[राजधानी]] [[भुवनेश्वर]]मा स्थित एउटा विश्वविद्यालय सरहको मान्यता प्राप्त शैक्षिक संस्था हो। यसको स्थापना सन् १९९२ मा भुवनेश्वरमा औद्योगिक तालिम संस्थानको रूपमा भएको थियो।<ref name="History">{{Cite web|title=History|url=https://kiit.ac.in/about/history/|access-date=2021-07-05|website=KIIT|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20210630082410/https://kiit.ac.in/about/history/|archive-date=2021-06-30}}</ref> सन् २०१७ मा विश्वविद्यालय सरहको रूपमा मान्यता प्राप्त सबै संस्थाहरूको नामबाट विश्वविद्यालय शब्द हटाउन भारतको विश्वविद्यालयको अनुदान आयोगको आदेशअनुसार, यसलाई कालिङ्गा इन्स्टिच्युट अफ इन्डस्ट्रियल टेक्नोलोजी नामकरण गरिएको थियो।<ref>{{Cite web|date=2017-11-15|title=Don't use 'university' in institute names, UGC directs deemed-to-be varsities|url=https://indianexpress.com/article/education/university-in-institute-names-ugc-directs-deemed-to-be-varsities-4938238/|access-date=2021-07-05|website=The Indian Express|language=en}}</ref> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{reflist}} [[श्रेणी:ओडिसाका विश्वविद्यालयहरू]] {{stub}} 86hj4dmkvauwgwar6escblyt8n0nlw0 0 17872 1395853 1280638 2026-11-12T09:01:27Z Kootak 61918 english name 1395853 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|चेन्नई, भारतमा अवस्थित एब अनुसन्धान केन्द्र}} {{Infobox university |name = गणितीय विज्ञान संस्थान |image = |image_size = 225px |motto = |head_label = निर्देशक |head = वज्रवेलु रवीन्द्रन |type = [[सार्वजनिक विश्वविद्यालय|सार्वजनिक]] |established = {{start date and age|1962}} |city = [[चेन्नई]] |coor = {{coord|12.994219|80.247075|display=inline,title}} |state = [[तमिलनाडु]] |country = भारत |undergrad = |postgrad = |faculty = |campus = सहरी |website = [http://www.imsc.res.in www.imsc.res.in] |logo = }} '''गणितीय विज्ञान संस्थान''' (Institute of Mathematical Sciences) [[भारत]]को [[चेन्नई]]मा अवस्थित एक [[अनुसन्धान संस्थान|अनुसन्धान केन्द्र]] हो।<ref name=reso>R. Jagannathan, ''The Institute of Mathematical Sciences'', Resonance (January 1999) vol. 4, no. 1, pp. 89-92, [http://www.ias.ac.in/resonance/Jan1999/pdf/Jan1999IA.pdf Complete Article]. </ref><ref name=hindu>{{cite news|last=Muthiah|first=S.|title=Ekamra Nivas to university|url=http://www.hindu.com/thehindu/mp/2005/05/23/stories/2005052300180300.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20060915200314/http://www.hindu.com/thehindu/mp/2005/05/23/stories/2005052300180300.htm|url-status=dead|archive-date=15 September 2006|access-date=23 January 2011|newspaper=The Hindu|date=23 May 2005}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060915200314/http://www.hindu.com/thehindu/mp/2005/05/23/stories/2005052300180300.htm |date=15 September 2006 }}</ref> यो होमी भाभा राष्ट्रिय संस्थानको एक घटक संस्थान हो।<ref>{{Cite web |title=HBNI - The Beginning |url=http://www.hbni.ac.in/TheBeginning.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20220810213821/http://www.hbni.ac.in/TheBeginning.html |archive-date=2022-08-10 |access-date=2023-07-20 |website=www.hbni.ac.in}}</ref> यसले गणितीय र भौतिक विज्ञानको सीमान्त विषयहरू जस्तै सैद्धान्तिक कम्प्युटर विज्ञान, [[गणित]], सैद्धान्तिक भौतिकी र परिगनामूलक जीवविज्ञानमा मौलिक अनुसन्धान गर्ने गर्दछ।<ref>http://www.imsc.res.in/~office/officeinfo/ Official disclosure under Right to Information Act</ref> यसले मुख्यतया आणविक ऊर्जा विभागद्वारा वित्तीय सहायता प्राप्त गर्दछ। यसले कब्रु सुपर कम्प्युटरको सञ्चालन गर्दछ।<ref>{{Cite web|url=https://www.top500.org/list/2004/06/?page=3|title=TOP500 List - June 2004|date=June 2004|website=TOP500|access-date=2018-12-18|archive-date=18 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181218193732/https://www.top500.org/list/2004/06/?page=3|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181218193732/https://www.top500.org/list/2004/06/?page=3 |date=2018-12-18 }}</ref> यस संस्थानको स्थापना सन् १९६२ मा अल्लादी रामकृष्णनले चेन्नईमा गरेका थिए। == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == *[http://www.imsc.res.in आधिकारिक वेबसाइट] [[श्रेणी:भारतका विश्वविद्यालयहरू]] [[श्रेणी:तमिलनाडुका विश्वविद्यालयहरू]] s5vikvsfjvzeo7aype88hygfkvlbv5d 1395855 1395853 2026-11-12T09:03:35Z Kootak 61918 update 1395855 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|चेन्नई, भारतमा अवस्थित एब अनुसन्धान केन्द्र}} {{Infobox university |name = गणितीय विज्ञान संस्थान |image = |image_size = 225px |motto = |head_label = निर्देशक |head = अमृतांशु प्रसाद |type = [[सार्वजनिक विश्वविद्यालय|सार्वजनिक]] |established = {{start date and age|1962}} |city = [[चेन्नई]] |coor = {{coord|12.994219|80.247075|display=inline,title}} |state = [[तमिलनाडु]] |country = भारत |undergrad = |postgrad = |faculty = |campus = सहरी |website = [http://www.imsc.res.in www.imsc.res.in] |logo = }} '''गणितीय विज्ञान संस्थान''' (Institute of Mathematical Sciences) [[भारत]]को [[चेन्नई]]मा अवस्थित एक [[अनुसन्धान संस्थान|अनुसन्धान केन्द्र]] हो।<ref name=reso>R. Jagannathan, ''The Institute of Mathematical Sciences'', Resonance (January 1999) vol. 4, no. 1, pp. 89-92, [http://www.ias.ac.in/resonance/Jan1999/pdf/Jan1999IA.pdf Complete Article]. </ref><ref name=hindu>{{cite news|last=Muthiah|first=S.|title=Ekamra Nivas to university|url=http://www.hindu.com/thehindu/mp/2005/05/23/stories/2005052300180300.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20060915200314/http://www.hindu.com/thehindu/mp/2005/05/23/stories/2005052300180300.htm|url-status=dead|archive-date=15 September 2006|access-date=23 January 2011|newspaper=The Hindu|date=23 May 2005}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060915200314/http://www.hindu.com/thehindu/mp/2005/05/23/stories/2005052300180300.htm |date=15 September 2006 }}</ref> यो होमी भाभा राष्ट्रिय संस्थानको एक घटक संस्थान हो।<ref>{{Cite web |title=HBNI - The Beginning |url=http://www.hbni.ac.in/TheBeginning.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20220810213821/http://www.hbni.ac.in/TheBeginning.html |archive-date=2022-08-10 |access-date=2023-07-20 |website=www.hbni.ac.in}}</ref> यसले गणितीय र भौतिक विज्ञानको सीमान्त विषयहरू जस्तै सैद्धान्तिक कम्प्युटर विज्ञान, [[गणित]], सैद्धान्तिक भौतिकी र परिगनामूलक जीवविज्ञानमा मौलिक अनुसन्धान गर्ने गर्दछ।<ref>http://www.imsc.res.in/~office/officeinfo/ Official disclosure under Right to Information Act</ref> यसले मुख्यतया आणविक ऊर्जा विभागद्वारा वित्तीय सहायता प्राप्त गर्दछ। यसले कब्रु सुपर कम्प्युटरको सञ्चालन गर्दछ।<ref>{{Cite web|url=https://www.top500.org/list/2004/06/?page=3|title=TOP500 List - June 2004|date=June 2004|website=TOP500|access-date=2018-12-18|archive-date=18 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181218193732/https://www.top500.org/list/2004/06/?page=3|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181218193732/https://www.top500.org/list/2004/06/?page=3 |date=2018-12-18 }}</ref> यस संस्थानको स्थापना सन् १९६२ मा अल्लादी रामकृष्णनले चेन्नईमा गरेका थिए। == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == *[http://www.imsc.res.in आधिकारिक वेबसाइट] [[श्रेणी:भारतका विश्वविद्यालयहरू]] [[श्रेणी:तमिलनाडुका विश्वविद्यालयहरू]] dod66xmx1it5x4xaysqzo82c8arfhi3 0 18058 1395770 1386482 2026-11-12T02:50:00Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395770 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Deusi Bhailo.jpg|thumb|देउसी]] समुहमा मिलेर गाइने गीत '''देउसी''' हो जुन [[तिहार]]को बेलामा मात्र गाइन्छ। हिमाली देश नेपालको यो एउटा पुरानो संस्कृति हो जसमा पुरुषहरू जम्मा भएर आफ्नो छिमेकीहरूको घर घरमा गएर गीत गाउँछन । देउसी खेल्न युवा र केटाकेटी मात्रै होइन, प्रौढ र पाका उमेरका मान्छेहरु पनि निकै रमाइलो मान्छन् । टोली नाइकेले लय हालेर नाटकीय शैलीले भट्टयाउने र सहभागीहरूले देउसीरे घन्काउँदै सामूहिक रूपमा नाँच्ने चलन नेपालको मौलिक विशेषता हो । नाँच्ने क्रममा यस घरको मन ठूलो छ, दान पनि ठूलै हुन्छ, भैलोलाई मुठीखोलेर दान दिन्छन्, मिठामिठा परिकार दिन्छन्, छानामाथि घिरौला के के दिन्छन् हेरौला भन्दै खुब फुक्र्याइन्छ । त्यसै क्रममा हामी त्यसै आएका हैनौं, बलिराजाले पठाएको भन्ने गरिन्छ । यो गीत गाउँदा साधारणत: एक जना मुख्य हुन्छन् र समूहका अरू ब्यक्तिहरू मुख्य ब्यक्तिको '''देउसुरे''' भन्दै गीतको अन्त सम्म अनुसरण गर्छन। == उत्पत्तिका कथाहरू == देउसी/भैलो प्रदर्शन गर्ने अभ्यासको उत्पत्तिको बारेमा दुई प्रमुख कथाहरू छन्। कथाहरू ठाउँ र जातीय समूह अनुसार फरक हुन्छन्। दुई कथाहरू यस प्रकार छन्: === वामन र बाली === [[File:Anonymous - Vamana being blessed by King Bali - 2016.248 - Metropolitan Museum of Art.jpg|thumb|248x248px|[[वामन अवतार|वामन]] राजा [[महाबली|बली]] द्वारा आशीर्वाद दिँदै ]] हिन्दू पौराणिक कथा अनुसार, राजा [[महाबली]], [[हिरण्यकश्यपु]] का पनाति, [[प्रह्लाद]] का नाति र [[विरोचन]] का छोरा, [[पटल]] का एक धेरै उदार र बुद्धिमान [[दैत्य]] राजा थिए। <ref name="ok01">{{Cite web |title=बलीराजाले कसलाई पठाएका थिए देउसी खेल्न ? |trans-title=Who did Balraj send to play Deusi? |url=https://www.onlinekhabar.com/2019/10/805923 |accessdate=2021-02-13 |work=Online Khabar}}</ref> उनले एक पटक [[देव (हिन्दू धर्म)|देवहरू]] र तिनीहरूका राजा [[इन्द्र]] लाई पराजित गरे र [[देवलोक]] (स्वर्ग) को सिंहासन दाबी गरे। त्यसपछि देवताहरू भगवान [[विष्णु]] कहाँ मद्दत माग्न गए। आफ्नो विजय पछि, राजा बलीले [[अश्वमेध यज्ञ|अश्वमेध]] अनुष्ठान गर्ने निर्णय गरे।अनुष्ठान गरिरहँदा, भगवान विष्णु आफ्नो बौना पुजारी अवतार, [[वामन अवतार|वामन]] मा बालीसामु प्रकट भए। अनुष्ठानको क्रममा पुजारी वा ऋषिलाई दान दिने चलन थियो। त्यसैले, राजाले वामनलाई आफ्नो इच्छा पूरा गर्न भने। वामनले तीन फिट जमिन मागे। राजा बलीले वामन पुजारीलाई तीन फिट जमिन दान गर्न राजी भए। वामनले आफ्नो पहिलो पाइला राखे तर त्यो आकारमा विस्तार हुन थाल्यो। ऊ यति ठूलो भयो कि उसको एक खुट्टाले सम्पूर्ण पृथ्वी ढाक्यो। दोस्रो पाइलाले देवलोक (स्वर्ग) ढाक्यो।वामनलाई आफ्नो तेस्रो पाइला राख्ने ठाउँ थिएन। त्यसैले, राजाले तेस्रो पाइला राख्नको लागि आफ्नो टाउको वामनलाई अर्पण गरे। वामनले आफ्नो खुट्टा बालीको टाउकोमा राख्ने बित्तिकै, बाली [[पाताल|पाताल लोक]] (भूमिगत क्षेत्र) मा फर्किए।त्यसपछि राजा बलिले वामनसँग "मृत्युलोक" (मृत्युलोक) मा चढ्न सक्षम हुनको लागि इच्छा मागे। भगवान [[विष्णु]] ले राजा बलिलाई "[[यम पञ्चक]]" मा पाँच दिनको लागि "मृत्युलोक" मा चढ्न सक्षम हुन अनुमति दिनुभयो।त्यसपछि मानिसहरूले [[महाबली]] को उदारताको सम्मानमा देउसी प्रदर्शन गर्न थाले। "देउसिरे" शब्द नेपाली भाषामा "देउ" र "सर" शब्दहरूबाट उत्पन्न भएको भनिन्छ, जसको अर्थ "दिनु" र "टाउको" हो।भैलोमा पनि गीतको एउटा पदले राजा बालीलाई जनाउँछ।<ref>{{Cite web |last=Rai |first=Bhakta |title=को हुन् बलिराजा ? |trans-title=Who is Baliraja? |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/arts/382141-1605324688.html |access-date=2022-11-14 |website=nagariknews.nagariknetwork.com |language=ne}}</ref><ref>{{Cite web |title=किन खेलिन्छ देउसी भैलाे ? |url=https://www.thenepaltop.com/news/2334 |access-date=2022-11-14 |website=The Nepal Top |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20221114170204/https://www.thenepaltop.com/news/2334 |archive-date=2022-11-14 }}</ref> === जुम्लाका बलिराजा === [[File:Chandannath mandir.jpg|thumb|[[चन्दननाथ मन्दिर]], [[Jumla District|जुम्ला]]]] अर्को कथा अनुसार, एक पटक त्यहाँ एक गर्भवती महिला बस्थिन् र उनी हालको नेपालको [[जुम्ला जिल्ला|जुम्ला जिल्ला]] मा रहेको कल्लई नामक ठाउँमा आइपुगिन्। सांस्कृतिक विज्ञ जगमान गुरुङका अनुसार, ती महिला कुनै अनाचार वा अन्य निषेधित गतिविधिमा संलग्न भएको हुन सक्छ र त्यसैले आफ्नो घरबाट भागेर कल्लई आइपुगेकी हुन सक्छिन्।पछि, ती महिलाले बाली नामको छोरा जन्माइन्। जुम्लामा [[खस राज्य|खस शासन]] पतन भएको थियो र त्यहाँ कुनै शासक थिएन। एक दिन, [[चन्दननाथ मन्दिर|चन्दननाथ]] नामक एक ऋषि त्यस ठाउँमा आइपुगे र बालीलाई शासकको रूपमा योग्य पाए। उनले बालीलाई जुम्लाको राजा घोषणा गरे। बालीको राजवंश पछि [[कल्लाल राजवंश]] बन्यो। उनको शासनकालमा दास प्रथा प्रचलित थियो। गरिब मानिसहरूले आफ्ना बच्चाहरूलाई मन्दिरमा बलि चढाउँथे। तर पछि यो अभ्यास परिवर्तन भयो र मानिसहरूले आफ्ना बच्चाहरूलाई देवदास (भगवानको पुरुष दास) र देवदासी (भगवानको महिला दास) को रूपमा बाँच्न मन्दिरमा अर्पण गर्थे।प्रत्येक वर्ष एक पटक, राजाले देवदास र देवदासीलाई गाउँमा आउन र उनीहरूबाट भेटी ग्रहण गर्न अनुमति दिन्थे। त्यसैले, देवदासीहरू 'भैलो' गाउन जान्थे (नेपाली शब्द 'भालो' बाट आएको हो, जसको अर्थ कल्याण हो) र देवदासहरूले 'देवदास रे' गाउने गर्थे। यो अभ्यास पछि देउसी/भैलो परम्परा बन्यो।<ref>{{Cite web |last= |date=2020-11-14 |title=Who started Deusi-Bhailo? Why, when and where? Here are probable answers - OnlineKhabar English News |url=https://english.onlinekhabar.com/who-started-deusi-bhailo-why-when-and-where-here-are-probable-answers.html |access-date=2022-10-24 |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=diwakar |date=2022-10-25 |title=2 stories on who started Deusi-Bhailo? Why, when and where? |url=https://english.onlinekhabar.com/deusi-bhailo-history-tihar-nepal.html |access-date=2022-11-25 |language=en-GB}}</ref> किंवदन्तीको अर्को भिन्नताले यो परम्पराको उत्पत्ति १४ औं शताब्दीमा [[जुम्ला राज्य|जुम्ला]]का बलिराजा र [[तैमूर]] बीचको युद्धबाट भएको मानिन्छ। युद्धमा बलिराजाको पराजय पछि, राजाले जनताबाट कर उठाउन गीत र नृत्य प्रस्तुत गरेको भनिन्छ। <ref name=":0">{{Cite web |title=देउसी भैलोमा बलिराजको प्रसङ्ग |trans-title=Context of Bali raja in Deusi Bhailo |url=https://www.himalkhabar.com/news/15698 |access-date=2022-10-24 |website=Himal Khabar |archive-url=https://web.archive.org/web/20221024130749/https://www.himalkhabar.com/news/15698 |archive-date=2022-10-24}}</ref> == प्रस्तुति == देउसी/भैलो कार्यक्रमले आफ्नो स्थानीय क्षेत्रमा घुम्ने पुरुष र/वा महिलाहरूको समूहद्वारा देउसी/भैलो गीत र अन्य गीतहरू गाउँदै सांस्कृतिक मनोरञ्जन प्रदान गर्दछ।समूहमा सामान्यतया एक प्रमुख गायक/गायक र एक कोरस समूह र कहिलेकाहीँ संगीतकार र नर्तकहरू जस्ता थप सहभागीहरू मिलेर बनेको हुन्छ।मुख्य गायक/गायकले टोली भ्रमण गर्ने घरका मालिकहरूलाई आशीर्वाद दिन्छन्। परम्परागत रूपमा, कार्यक्रम सबै प्रत्यक्ष हुन्छ र न्यूनतम इलेक्ट्रोनिक उपकरणहरू प्रयोग गर्दछ। सम्पूर्ण कार्यक्रम एउटा घरमा लगभग १० मिनेटदेखि आधा घण्टासम्म चल्न सक्छ। त्यसपछि समूह प्रस्तुति दिन अर्को स्थानमा सर्छ।यो कार्यक्रम तिहारको तेस्रो र चौथो दिनमा आयोजना गरिन्छ, जहाँ तेस्रो दिन (लक्ष्मी पूजा) "भैलो" र चौथो दिन (गोवर्धन पूजा) "देउसी" गरिन्छ। <ref>{{Cite web |title=मौलिकता गुमाउँदै देउसी र भैलो : बज्दैनन् मादल र खैँजडी, नाचिँदैन सोरठी र मारुनी |trans-title=Deusi and Bhailo are losing their originality: Madal and Khainjadi are not played, Sorthi and Maruni are not danced. |url=https://onlineradionepal.gov.np/2022/10/24/338319.html |access-date=2022-10-24 |website=रेडियो नेपाल |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=देउसी भैलो : हराउँदै मौलिकता |trans-title=Deusi Bhailo: Losing their originality |url=https://www.lokpath.com/story/466824 |access-date=2022-10-24 |website=Lokpath |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20221024120723/https://www.lokpath.com/story/466824 |archive-date=2022-10-24 }}</ref> == गीत == देउसी/भैलोको समयमा, बालबालिका र वयस्कहरू पनि आफ्नो छिमेक र गाउँका घरहरूमा जान्छन्। देउसी/भैलोको समयमा गाइने गीतहरू प्रायः घरधनीका लागि आशीर्वाद हुन्। गायकहरूले घर पुग्न र घरधनीलाई आशीर्वाद दिन भोगेको कठिनाइको बारेमा गाउँछन्। <ref>{{Cite web |title=यसरी भट्याइन्छ भैली गीत ! |url=https://www.dcnepal.com/2021/11/298076/ |access-date=2022-10-24 |website=Dcnepal |language=en-US}}</ref> गीतका शब्दहरूमा घरधनीलाई हास्यपूर्ण सन्दर्भ पनि हुन सक्छ। देउसी प्रस्तुतिमा, समूहको एक नेताले मुख्य पङ्क्ति गाउँछन् भने अन्य सदस्यहरूले प्रत्येक पङ्क्ति पछि "देउसी रे" दोहोर्याउँछन्। भैलो प्रस्तुतिमा, सम्पूर्ण समूह एकै स्वरमा गाउँछन्। एउटा विशिष्ट भैलो पद यस रूपमा दिइएको छ:<ref>{{Cite web |title=हराउन थाले मौलिक देउसी भैलो |trans-title=The original Deusi Bhailo starting to disappear |url=https://www.onlinekhabar.com/2021/11/1034907 |access-date=2022-11-15 |website=Online Khabar |language=ne |quote=}}</ref> "हरियो गोबरले लिपेको, लक्ष्मी पूजा गरेको हे! औंसीको बारो, गाई तिहारो भैलो हामी त्यसै आएनौँ, बलि राजाले पठा'को हे! औंसीको बारो, गाई तिहारो भैलो " हरियो गोबरले भुइँ पालिस गरिएको, लक्ष्मी-पूजा गरिँदै ओहो, अमावस्या रातमा, गाईहरूको पर्वको दिन, भैलो बजाउँदै हामी कुनै इच्छाले आएका थिएनौं, हामीलाई राजा बलीले पठाएका थिए ओहो, अमावस्या रातमा, गाईहरूको पर्वको दिन, भैलो बजाउँदै ==किम्वदन्ती== ==उदाहरण== उदाहरणको लागि: :देउसी टोलीको मुख्यले भन्छ - "आहै, भन मेरा भाइ हो" :समूह - देउसुरे! :मुख्य - " हे राम्ररी भन" :समूह - देउसुरे! :मुख्य - "आहै,स्वर मिलाई भन" :समूह - देउसुरे! :मुख्य - "आहै, भन न भन" :समूह - देउसुरे! :मुख्य: "आहै देउसीरे खेल्न" :समूह: देउसूरे! :मुख्य:"आहै आएका हामी" :समूह: देउसुरे! यस्तै प्रक्रिया चल्दै गएपछि देउसी खेल गएको घरबाट नाङ्लोमा चामल, रुपैया पैसा, [[सेल रोटी|सेलरोटी]] आदि प्रकारका चीजहरु दिन्छन् । मुख्य ब्यक्तिले गीतको अन्तमा गएको घरका सबै जनालाई शुभकामना र आशिष दिन्छ र समुहका मान्छेहरू देउसुरे भन्दै गर्छन।<ref>https://onpokh.blogspot.com/2024/11/blog-post.html?m=1</ref> ==इतिहास== देउसी भैलो परापूर्व कालदेखि खेल्दै, रमाइलो गर्दै आइएको छ। खास प्रमाण केइ नभएतापनि यसको सुरुवात भने बलिराजा ले गरेको भन्ने सुन्नमा आएको पाइन्छ। ==यो पनि हेर्नुहोस्== *[[भैलो]] *[[तिहार]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{Reflist}} {{नेपाली_लोक_परम्पराहरू}} [[श्रेणी:लोकसंस्कृति]] [[श्रेणी:सिक्किमको संस्कृति]] {{Stub}} tt3eslqmrnldxc0jgkptbw4qdyt840q 0 23019 1395750 1349761 2026-11-12T01:29:44Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395750 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | name = जुफाल विमानस्थल | nativename = | image = | IATA = DOP | ICAO = VNDP | pushpin_map = Nepal | pushpin_map_caption = नेपालको नक्सामा जुफाल विमानस्थलको स्थान | pushpin_label = जुफाल विमानस्थल | pushpin_label_position = right | type = सार्वजनिक | owner = [[नेपाल सरकार]] | operator = [[नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरण]] | city-served = [[डोल्पा जिल्ला]] र [[ठुलिभेरी नगरपालिका]] | location = [[ठुलिभेरी नगरपालिका]], [[डोल्पा जिल्ला|डोल्पा]], [[नेपाल]] | elevation-f = 8,200 | elevation-m = 2,499 | coordinates = {{coord|28|59|09|N|082|49|09|E|region:NP_type:airport}} | website = | metric-rwy = y | r1-number = १५/३३ | r1-length-m =२,१७५ | r1-surface = कालोपत्रे (सन् २०१७ देखि) | footnotes = स्रोत:<ref name="GCM">{{GCM|VNDP|Dolpa, Nepal (VNDP / DOP)}}</ref><ref name="AG">[http://www.airportguide.com/airport/Nepal/Dolpa-VNDP-DOP/ Dolpa Airport (VNDP / DOP)] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110815155642/http://www.airportguide.com/airport/Nepal/Dolpa-VNDP-DOP/ |date=August 15, 2011 }} at AirportGuide.com</ref> }} '''जुफाल विमानस्थल'''<ref>{{Cite web |title=जुफाल विमानस्थल मर्मत सकियो, सेवा सुरु |url=https://gorkhapatraonline.com/news/104670 |access-date=2025-12-27 |website=गोरखापत्र |language=नेपाली}}</ref><ref>{{Cite web |last=न्यौपाने |first=रामचन्द्र |title=बस गुड्न थालेपछि जुफाल विमानस्थल सुनसान |url=https://ekantipur.com/karnali-pradesh/2025/03/18/jufal-airport-is-deserted-after-the-passenger-bus-starts-arriving-26-49.html |access-date=2025-12-27 |website=कान्तिपुर अनलाइन |language=नेपाली}}</ref> वा '''डोल्पा विमानस्थल''' {{airport codes|DOP|VNDP}}<ref name="THT">{{cite web|title=Juphal airport closed from today for black topping|url=https://thehimalayantimes.com/nepal/juphal-airport-closed-today-black-topping/|publisher=The Himalayan Times|accessdate=25 October 2017}}</ref> [[डोल्पा जिल्ला]]को [[ठुलिभेरी नगरपालिका]]मा अवस्थित एक आन्तरिक विमानस्थल हो जसले डोल्पा जिल्लावासीलाई सेवा दिदैँ आएको छ। डोल्पा जिल्लामा रहेको दुई विमानस्थल मध्येको एक हो।<ref>{{cite web|title=Dolpa Airport|url=http://www.caanepal.gov.np/wp-content/uploads/2016/03/DOLPA-AIRPORT.pdf|publisher=Civil Aviation authority of Nepal|accessdate=1 October 2018|archive-date=7 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180907083520/http://www.caanepal.gov.np/wp-content/uploads/2016/03/DOLPA-AIRPORT.pdf|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180907083520/http://www.caanepal.gov.np/wp-content/uploads/2016/03/DOLPA-AIRPORT.pdf |date=7 September 2018 }}</ref> सन् १९७८ मा स्थापना गरिएको यो विमानस्थलको उद्घाटन तत्कालीन राजा [[वीरेन्द्र शाह]]ले गरेका थिए।<ref>{{cite web |last1=Nepal |first1=Trekking Routes |title=Dolpo Airport |url=https://nepaltrekkingroutes.com/trip/upper-dolpo-trek |website=Dolpo Airport}}</ref> ==इतिहास== सन् २०१७ सम्म कच्ची धावनमार्ग रहेको यो विमानस्थलको धावनमार्गलाई कालोपत्रेमा स्तरोन्नति गरिएको थियो।<ref name="THT"/><ref>{{cite web|title=Juphal airport begins regular flight; 90% of blacktopping completed|url=http://www.myrepublica.com/news/27211/|publisher=República|accessdate=25 October 2017}}</ref><ref>{{Cite web |last=न्यौपाने |first=रामचन्द्र |title=जुफाल विमानस्थल एक महिना बन्द गर्न सिफारिस |url=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/122230/2023-08-19 |access-date=2025-12-27 |website=नयाँ पत्रिका अनलाइन |language=नेपाली |archive-url=https://web.archive.org/web/20260107034812/https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/122230/2023-08-19 |archive-date=2026-01-07 }}</ref><ref>{{Cite web |last=केसी |first=सुनिल |title=हिउँले सेताम्य जुफाल विमानस्थल |url=https://gorkhapatraonline.com/news/89031 |access-date=2025-12-27 |website=गोरखापत्र अनलाइन |language=नेपाली}}</ref> ==सुविधा== यो विमानस्थल समुद्री सतहदेखि {{convert|8200|ft|0}}को उचाइमा रहेको छ।<ref name="GCM" /> यसको निर्दिष्ट धावनमार्ग १५/३३ को लम्बाइ {{convert|663|x|30|m|0}} रहेको छ।<ref name="AG" /> ==विमान र गन्तव्य== <!-- Please use only independent sources. The airport or the airline itself are not independent sources. --> {{airport-dest-list |[[नेपाल वायुसेवा निगम|नेपाल वायुसेवा]] | [[नेपालगन्ज विमानस्थल|नेपालगन्ज]]<ref>{{ cite web | url = http://www.nepalairlines.com.np/ajadomsch.htm | title = Schedule Effective from 15 May, 2010 to 30 October, 2010 | publisher = Nepal Airlines | accessdate = 7 June 2010}}</ref> |[[सीता एयर]] | [[नेपालगन्ज विमानस्थल|नेपालगन्ज]]<ref>{{cite web|title=Flight Schedule|url=http://sitaair.com.np/demo/flight-schedule/|publisher=Sita Air|accessdate=1 May 2018|archive-date=7 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170907063538/http://sitaair.com.np/demo/flight-schedule/|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170907063538/http://sitaair.com.np/demo/flight-schedule/ |date=7 September 2017 }}</ref> |[[समिट एअर (नेपाल)|समिट एअर]] | [[नेपालगन्ज विमानस्थल|नेपालगन्ज]]<ref>{{cite web|title=Flight Schedule|url=https://summitair.com.np/flightschedule|publisher=Summit Air|accessdate=1 August 2018|archive-date=1 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401180841/https://summitair.com.np/flightschedule|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190401180841/https://summitair.com.np/flightschedule |date=1 April 2019 }}</ref> |[[तारा एअर]] | [[नेपालगन्ज विमानस्थल|नेपालगन्ज]]<ref>{{cite web|title=Flight Schedule|url=http://www.taraair.com/page/flight-schedule|publisher=Tara Air|accessdate=15 December 2017|archive-date=6 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171006012230/http://www.taraair.com/page/flight-schedule|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171006012230/http://www.taraair.com/page/flight-schedule |date=6 October 2017 }}</ref> }} ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[नेपालका विमानस्थलहरूको सूची]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== * {{ASN|DOP|DOP / VNDP}} {{Airports in Nepal}} {{authority control}} [[श्रेणी:नेपालका विमानस्थलहरू]] [[श्रेणी:डोल्पा जिल्ला]] 5vwais7drzznvwqslsjmhxl2tbbt6ll 0 23114 1395763 1393268 2026-11-12T02:24:08Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395763 wikitext text/x-wiki {{विशेष लेख}} {{संक्षिप्त विवरण|नेपाली-भारतीय शेर्पा पर्वतारोही}} {{Infobox mountaineer | name = तेन्जिङ नोर्गे शेर्पा | image = {{multiple image|caption_align=center|header_align=center|align = center|direction = vertical|width = 200|image1 = Tenzing Norgay (cropped).jpg|image2 = Tenzing Norgay signature.svg}} | caption = नोभेम्बर १९६७ [[स्टकहोम]], स्विडेनमा शेर्पा | birth_name = नाम्ग्याल वाङ्दी | main_discipline = [[पर्वतारोहण|पर्वतारोही]] | birth_date = वि.सं १९७१ जेठ १६ | birth_place = [[खुम्बु]], [[सोलुखुम्बु जिल्ला]], [[सगरमाथा अञ्चल]], [[नेपाल अधिराज्य|नेपाल]] | death_date = २०४३ वैशाख २६ | death_place = [[दार्जिलिङ]], [[पश्चिम बङ्गाल]], भारत | nationality = [[नेपाली]], [[भारतीय]] <!-- Please do not change -- (see source at http://en.wikipedia.org/wiki/User_talk:Racerx11/Archive_1#Tenzing_Noray.27s_citizenship)--> | start_age = १९ वर्ष | start_discipline = भरिया | notable_ascents = [[सगरमाथा]]को प्रथम आरोहण, २०१० जेठ १६<ref>{{cite web|author=|title=तेन्जिङको त्यो पहिलो पाइलो|url=https://annapurnapost.com/news/tenjingko-tyo-philo-paailo-180509|language=नेपाली |work=|website=अन्नपूर्ण पोस्ट|date=|accessdate=२३ भदौ २०७९}}</ref> | partnerships = [[एडमन्ड हिलारी]] | spouse = * दावा बुठ्रीद् (वि.सं १९९१-२०००) * आङ ल्हमो (वि.सं २००१-२०२०) * दक्कु (?-?) | children = ७<ref>*{{cite web |title=A Lofty Legacy |url=https://www.unh.edu/unhtoday/2020/03/lofty-legacy |website=UNH Today |publisher=University of New Hampshire |access-date=23 July 2022 |language=en |date=10 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221201132918/https://www.unh.edu/unhtoday/2020/03/lofty-legacy |archive-date=1 December 2022 }} *{{cite news |last1=Flinn |first1=John |title=Connected to the Khumbu / Tenzing Norgay's son, Norbu, and Richard Blum exemplify the Bay Area's rich shared history with Mount Everest and its denizens. This month marks 50 years since the mountain's first conquering |url=https://www.sfgate.com/bayarea/article/Connected-to-the-Khumbu-Tenzing-Norgay-s-son-2647299.php |access-date=23 July 2022 |work=SFGATE |date=18 May 2003 }} *{{cite news |last1=Clash |first1=Jim |title=Son Of Tenzing Norgay Calls For Better Climbing Benefits For The Sherpa Community |url=https://www.forbes.com/sites/jimclash/2017/06/15/son-of-tenzing-norgay-calls-for-better-climbing-benefits-for-the-sherpa-community/ |access-date=23 July 2022 |work=Forbes |language=en }} *{{cite news |title=Sherpa: Norbu Tenzing on the Everest 'circus' and the inevitability of another disaster |url=https://www.theguardian.com/film/2016/mar/30/sherpa-norbu-tenzing-on-the-everest-circus-and-the-inevitability-of-another-disaster |access-date=23 July 2022 |work=[[द गार्डियन]] |date=30 March 2016 |language=en }}</ref> }} '''तेन्जिङ नोर्गे शेर्पा''' ([[शेर्पा भाषा|शेर्पा]]: བསྟན་འཛིན་ནོར་རྒྱས); सम्भवतः १९७१ जेठ १६ - २०४३ वैशाख २६), जन्मनाम नाम्ग्याल वाङदी, र तेन्जिङ शेर्पाको<ref>{{cite book |last1=Norgay |first1=Jamling Tenzing |last2=Coburn |first2=Broughton |title=Touching My Father's Soul: In the Footsteps of Sherpa Tenzing |date=2002 |publisher=Ebury Press |isbn=978-0-09-188467-3 |url=https://books.google.com/books?id=tiQ30qkDseEC |language=en}}</ref> नामबाट पनि परिचित, एक नेपाली शेर्पा पर्वतारोही थिए।<ref>{{cite web |url=http://www.tenzingasianholidays.com/about-us/history.html |title=Tenzing Norgay and the Sherpas of Everest&nbsp;— Sherpa Tenzing Norgay Nepalese Mountaineer- Information on Tenzing Norgay |publisher=tenzingasianholidays.com |access-date=2 March 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140302075925/http://www.tenzingasianholidays.com/about-us/history.html |archive-date=2 March 2014 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140302075925/http://www.tenzingasianholidays.com/about-us/history.html |date=2 March 2014 }}</ref><ref name="The Observer">{{cite news |last1=Douglas |first1=Ed |title=Secret past of the man who conquered Everest |url=https://www.theguardian.com/world/2000/dec/24/books.booksnews |access-date=22 August 2014 |work=The Observer |date=24 December 2000}}</ref> उनी [[सगरमाथा]]को शिखरमा पुग्ने पहिलो दुई व्यक्तिहरूमध्ये एक थिए, जुन उनले २०१० जेठ १६ मा [[एडमन्ड हिलारी]]सँग पूरा गरेका थिए।<ref>{{cite web|author=|title=अन्तर्राष्ट्रिय सगरमाथा दिवस : सगरमाथा आरोहणको ६८ वर्षे इतिहासमा बनेका सात अनौठा कीर्तिमान|url=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/64933/2021-05-30|language=नेपाली|work=|website=नयाँ पत्रिका दैनिक|date=|accessdate=२३ भदौ २०७९|archive-url=https://web.archive.org/web/20220911061408/https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/64933/2021-05-30|archive-date=2022-09-11}}</ref> [[टाइम (पत्रिका)|टाइम]] पत्रिकाले नोर्गेलाई २० औँ शताब्दीका १०० सबैभन्दा प्रभावशाली व्यक्तिहरू सूचीमा राखेको थियो।<ref>{{cite magazine |url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,26473,00.html |title=TIME 100 Persons of The Century |magazine=TIME |date=6 June 1999 |access-date=31 May 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160523112333/http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,26473,00.html |archive-date=23 May 2016 }}</ref> == प्रारम्भिक जीवन == तेन्जिङको प्रारम्भिक जीवनका परस्पर दावी गरिएका विवरणहरू छन्। उनले आफ्नो आत्मकथामा आफू उत्तरपूर्वी [[नेपाल]]को खुम्बुको तेङ्बोचेमा जन्मेर हुर्केको शेर्पा भएको उल्लेख गरेका छन्।<ref name="Ullman">Tenzing & Ullman</ref> सन् १९८५ मा अखिल भारतीय रेडियोलाई दिएको एक अन्तरवार्तामा उनले आफ्ना आमाबाबु [[तिब्बत]]बाट आएको तर आफू नेपालमा जन्मेको बताएका थिए।<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=GbTgL6xpQuE|archive-url=https://web.archive.org/web/20200511213141/https://www.youtube.com/watch?v=GbTgL6xpQuE&gl=US&hl=en|archive-date=11 May 2020|url-status=live|title=Tenzing Norgay Sherpa's interview, in Tibetan, with All India Radio, Kurersong, India.|last=Sonam G. Sherpa|date=27 August 2013|access-date=27 March 2018|via=[[युट्युब]]}}</ref> उनका छोरा जाम्लिङ तेनजिन नोर्गेद्वारा सह-लिखित एक पुस्तक सहित धेरै पछिका विवरणहरू अनुसार, उनको जन्म [[तिब्बत]]मा भएको थियो,<ref>{{Cite book|title=Touching My Father's Soul: a Sherpa's Journey to the Top of Everest|url=https://archive.org/details/touchingmyfather0000norg_x7z9|last1=Norgay|first1=Jamling Tenzing|last2=Coburn|first2=Broughton|publisher=HarperSanFrancisco|others=Forward by His Holiness the Dalai Lama|year=2002|isbn=0062516876|location=San Francisco, California|pages=XV|chapter="Introduction" written by Jon Krakauer, February 2001|oclc=943113647}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/everestmountainw00cobu/page/112|title=Everest : Mountain Without Mercy|last=Coburn|first=Broughton|publisher=National Geographic Society|year=1997|isbn=0792270142|location=Washington, DC|pages=[https://archive.org/details/everestmountainw00cobu/page/112 112]|oclc=36675993}}</ref> उनी खारता उपत्यकाको त्से चुमा, र थामेमा हुर्केका थिए। उनले आफ्नो प्रारम्भिक बाल्यकाल देशको उत्तरमा रहेको खारतामा बिताएका थिए।<ref>{{cite web|date=1 March 2016|title=Leadership|url=http://www.thamesherpafund.org/about-1|access-date=17 May 2014|publisher=Thames Sherpa Fund}}</ref> नोर्गे [[खुम्बु]]को एक शेर्पा परिवारका लागि काम गर्न बाल्यकालमा नेपाल गएका थिए।<ref name="The Observer" /><ref>{{Cite ODNB|id=50064|title=Tenzing Norgay}}</ref><ref>{{cite book |last1=Webster |first1=Ed |title=Snow in the Kingdom : my storm years on Everest |url=https://archive.org/details/snowinkingdommys0000webs |date=2000 |publisher=Mountain Imagery |location=Eldorado Springs, Colorado |isbn=9780965319911}}</ref><ref>{{cite news |last1=Rai |first1=Hemlata |title=The Fortunate Son |url=http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/nepalitimes/pdf/Nepali_Times_147.pdf |access-date=22 August 2014 |work=Nepali Times |date=30 May 2003 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140826115131/http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/nepalitimes/pdf/Nepali_Times_147.pdf |archive-date=26 August 2014 }}</ref><ref>{{cite news |last1=Das |first1=Sujoy |title=Sixty years of the dream conquest |url=https://www.telegraphindia.com/west-bengal/sixty-years-of-the-dream-conquest/cid/1289402 |access-date=3 October 2020 |work=The Telegraph, Calcutta |date=6 April 2014}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.sherpals.com |title=Honours: Honours for Tenzing |date=7 October 2014}}</ref> [[खुम्बु]] सगरमाथाको नजिकै अवस्थित छ, जसलाई तिब्बती र शेर्पाहरूले चोमोलुङ्मा भन्छन्; मानक [[ल्हासा तिब्बती|तिब्बती भाषा]]मा, त्यो नामको अर्थ "पवित्र आमा" वा शिखरकी देवी हो।<ref>{{cite book |title=''Everest'' |date=1998 |edition=IMAX |author=Norgay's son |url=http://www.netflix.com/WiPlayer?movieid=22303843&trkid=&tctx= }}</ref> [[बौद्ध धर्म]], शेर्पा र तिब्बतीहरूको परम्परागत धर्म हो र {{पृष्ठको नाम}} बौद्ध धर्मावलम्बी थिए।<ref name="Ullman"/> यद्यपि उनको जन्म मिति अज्ञात रहेको मानिन्छ। सन् १९५३ मे २९ (२०१० जेठ १६) मा [[सगरमाथा]]को सफल आरोहण पछि उनले त्यस दिन आफ्नो जन्मदिन मनाउने निर्णय गरेका थिए।{{sfn|Hunt|1953|pp=60,61}} तेन्जिङ नोर्गेको बाल्यकालको नाम "नाम्ग्याल वाङ्दी" थियो, तर बाल्यकालमा उनको नाम प्रमुख [[लामा]] र रोङबुक गुम्बाका संस्थापक ङावाङ तेन्जिन नोर्बुको सल्लाहमा परिवर्तन गरिएको थियो।<ref name="ODNB">{{cite news |author=Hansen, Peter H. |url=http://www.oxforddnb.com/view/article/50064 |title=Tenzing Norgay [Sherpa Tenzing&#93; (1914–1986) |work=Oxford Dictionary of National Biography|publisher=Oxford University Press|date=2004 |access-date=18 January 2008 |doi=10.1093/ref:odnb/50064}}</ref> "तेन्जिङ नोर्गे"को अनुवाद "धनी-भाग्यमानी-धर्मको अनुयायी" हुन्छ। उनका बुबा, एक तिब्बती चौरी गोठाला, घाङ ला मिङमा (मृत्यु सन् १९४९) थिए, र उनकी आमाको नाम डोक्मो किन्जोम हो, जो तिब्बती थिइन्। तेन्जिङ १३ जना बालबालिकामध्ये ११औँ सन्तान थिए, जसमध्ये धेरैको युवावस्थामै मृत्यु भएको थियो।<ref name="Ullman" /> तेन्जिङ किशोरावस्थामा दुई पटक घरबाट भागेका थिए, पहिले [[काठमाडौँ]] र पछि भारतको [[दार्जिलिङ]], त्यो समयमा पूर्वी हिमालय आरोहणको अधिकांश अभियानहरूको सुरुवात बिन्दु थियो।<ref>{{cite book |author=Ortner, Sherry B. |url=https://books.google.com/books?id=wLgim3BZ5mwC&q=norgay+Tengboche&pg=PA112 |title=Life and Death on Mt. Everest: Sherpas and Himalayan Mountaineering |publisher=Princeton University Press|year=2001 |page=112 |isbn=0-691-07448-8}}</ref> उनलाई एक पटक भिक्षु बन्न तेङ्बोचे गुम्बामा पठाइएको थियो, ।१ ९ वर्षको उमेरमा उनी [[दार्जिलिङ]]को तु सोङ बुस्ती जिल्लामा शेर्पा समुदायमा बसोबास गर्न थालेका थिए।<ref name="Ullman"/> == सगरमाथा पश्चात् == सन् १९५४ मा [[दार्जिलिङ]]को हिमालय पर्वतारोहण संस्थानको स्थापना हुँदा तेन्जिङ नोर्गे पहिलो स्थल प्रशिक्षण निर्देशक बनेका थिए। [[File:Himalayan Mountaineering Institute, Darjeeling in 2011.jpg|thumb|हिमालय पर्वतारोहण संस्थानको छाप]] जनवरी १९७५ मा, [[भुटान]]का राजा जिग्मे सिङ्ग्ये वाङ्चुकको अनुमतिमा नोर्गेले देशमा प्रवेश गर्ने पहिलो अमेरिकी पर्यटक पार्टीका लागि सिरदार (सहयोगी)को रूपमा सेवा गरेका थिए।<ref>{{cite web |last=Giles |first=Kea |url=http://keagiles.blogspot.com/2010/04/branding-bhutan.html |title=Dragonfly Wars: "Branding Bhutan"&nbsp;— or the story of a "Trek through Time" |publisher=Keagiles.blogspot.com |date=4 April 2010 |access-date=21 February 2014}}</ref><ref name="auto">{{cite news |date=28 June 1982 |location=Boulder, CO |work=Daily Camera |title=Trek through Time |pages=1C, 3C}}</ref> माउन्टेन ट्राभल (हाल माउन्टेन ट्राभल-सोबेक भनिने) नामक एक कम्पनीद्वारा एकसाथ ल्याइएको यस समूहले पदयात्रा सुरु गर्नुअघि पहिलो पटक नोर्गेलाई [[भारत]]मा भेटेको थियो। आधिकारिक पदयात्रा उत्तरी भुटानको पारोबाट सुरु भएको थियो र यसमा प्राचीन बौद्ध गुम्बा [[पारो ताकसाङ]]को भ्रमण समावेश थियो र त्यसपछि नेपाल र सिक्किम हुँदै भारत फर्केका थियो। नोर्गेले आफ्नो समूहलाई सिक्किमका राजा ([[सिक्किम]]का अन्तिम राजा, सिक्किम हाल भारतको एक भाग भएकोले)सँग परिचय गराएका थिए र उनीहरूलाई बिदाइ समारोहका लागि आफ्नो घरमा पनि ल्याएका थिए। सन् १९७८ मा नोर्गेले तेन्जिङ नोर्गे एडभेन्चर्सको स्थापना गरेका थिए,[४५] जुन हिमालयमा पदयात्रा प्रदान गर्दछ।<ref>{{cite web |url=http://www.tenzing-norgay.com/ |title=Welcome to the site of Tenzing Norgay Adventures |publisher=Tenzing-norgay.com |access-date=21 February 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050911230613/http://www.tenzing-norgay.com/ |archive-date=11 September 2005 }}</ref> सन् २०२१ मा, यो कम्पनी उनका छोरा जाम्लिङ तेन्जिङ नोर्गेले चलाएका थिए, जो सन् १९९६ मा सगरमाथाको चुचुरोमा पुगेका थिए।<ref>{{Cite web|last=Norgay|first=Jamling Tenzing|title=Introduction by Tenzing Norgay Adventures - Jamling|url=http://www.tenzing-norgay.com/pages/|url-status=live|access-date=2021-08-05|website=Tenzing Norgay Adventures|archive-url=https://web.archive.org/web/20210805055426/http://www.tenzing-norgay.com/pages/|archive-date=2021-08-05}}</ref> == सम्मान== २०१० जेठ १६ गते विश्वकै अग्लो शिखर सगरमाथा आरोहण गरेर फर्किएका तेन्जिङ नोर्गे शेर्पा र [[एडमन्ड हिलारी]]को स्वागतार्थ काठमाडौँमा सम्मान कार्यक्रम भएको थियो।<ref>तेन्जिङ शेर्पाको सम्मानमा: इन्दिरा श्रेष्ठ कान्तिपुर</ref> ७ जुन १९५३ (२०१० असार २४) मा, महारानी [[एलिजाबेथ द्वितीय]]ले नोर्गेको उपलब्धिलाई मान्यता दिन चाहेको घोषणा गरिएको थियो। [[टेन डाउनिङ स्ट्रिट]]ले जुलाई १ मा, भारत र नेपाल सरकारसँगको परामर्श पछि, महारानीले नोर्गेलाई जर्ज पदक प्रदान गर्न अनुमोदन गरेकी थिइन्।<ref>{{cite news |title=George Medal for Tensing&nbsp;— Award Approved by the Queen |work=द टाइम्स |location=London |issue=52663 |date=2 July 1953 |page=6}}</ref> [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|राजा त्रिभुवन]]ले उनको सम्मान स्वरूप, [[नेपाल तारा|सुप्रदीप्त मान्यवर नेपाल तारा]]द्वारा सम्मानित गरेका थिए।<ref>{{cite web |url=http://www.achievement.org/achievers/hil0/large/hil0-038.jpg |title=Tenzing Norgay photograph |publisher=Achievement.org |access-date=21 February 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131212151540/http://www.achievement.org/achievers/hil0/large/hil0-038.jpg |archive-date=12 December 2013 |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131212151540/http://www.achievement.org/achievers/hil0/large/hil0-038.jpg |date=12 December 2013 }}</ref> सन् १९५९ मा, [[भारत सरकार]]द्वारा उनलाई बहुप्रतिष्ठित [[पद्म भूषण|पद्मभूषण]] प्रदान गरिएको थियो।<ref name="Padma Awards">{{cite web |url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |title=Padma Awards |publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India |date=2015 |access-date=21 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |archive-date=15 October 2015 }}</ref> सेप्टेम्बर २०१३ मा, [[नेपाल सरकार]]ले नेपाल रहेको ७,९१६ मिटर (२९,९७१ फिट) अग्लो शिखरको नाम तेन्जिङ शिखर राख्नका लागि प्रस्ताव गरेको थियो।<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/world/2013/sep/06/mount-everest-hillary-tensing-peaks |work=The Guardian |title=Mount Everest: Hillary and Tenzing to have peaks named after them |date=6 September 2013}}</ref> दुबै तेन्जिङ र हिलारी शिखर [[चोयु हिमाल|चोयु]] देखि [[ग्याचुङ काङ]]सम्मको लामो हिमशृङ्खलामा रहेका छन् भने तेन्जिङ शिखर [[चोयु हिमाल]] ओयुको नजिक रहेको छन् । जुलाई २०१५ मा, क्षुद्र ग्रह [[यमग्रह|यम]]मा ३.४ किलोमिटर अग्लो (११,००० फिट) अग्लो पर्वत शृङ्खलाको नाम तेन्जिङ मोन्टेस राखिएको थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.iau.org/news/pressreleases/detail/iau1704/|title=International Astronomical Union – IAU|website=www.iau.org|access-date=27 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20170907204238/https://www.iau.org/news/pressreleases/detail/iau1704/|archive-date=7 September 2017}}</ref> == व्यक्तिगत जीवन र निधन == [[File:House of Tenzing Norgay in Darjeeling.jpg|thumb|[[दार्जिलिङ]]मा रहेको घर जहाँ नेर्गेले आफ्नो अन्तिम वर्षहरू बिताएका थिए।]] नोर्गेले आफ्नो जीवनकाल भरि तीन पटक विवाह गरेका थिए। उनकी पहिलो पत्नी दावा बुठ्रिद्को वि.सं २००० मा निधन भएको थियो। उनीहरूका एक छोरा, निमा दोर्जे थिए जसको चार वर्षको उमेरमा मृत्यु भएको थिए, र दुई छोरीहरू: पेम पेम, जसको छोरा, टासी तेन्जिङले सगरमाथा चढेका थिए, र निमा, जसको फिलिपिनी ग्राफिक डिजाइनर, नोली गलाङसँग विवाह भएको थियो।<ref name="Ullman"/><ref name=barnes>Tenzing and Barnes</ref> नोर्गेको दोस्रो पत्नी आङ ल्हमो थिइन्, जो उनको पहिलो श्रीमतीको काकाको छोरी थिइन्। दोस्रो विवाह गरेता पनि तेन्जिङको उनीसँग सन्तान भएको थिएन।<ref name="Ullman"/> उनको तेस्रो पत्नी दक्कु थिइन्, जसलाई उनले दोस्रो पत्नी जीवित छँदा विवाह गरेका थिए। शेर्पाहरूको रीतिरिवाजले अनुमति दिएका कारण उनले तेस्रो विवाह गरेका थिए। उनीहरूका तीन छोराहरू (नोर्बु, जामलिङ र धमे) र एक छोरी डेकी थिए, जसको पछि अमेरिकी वकिल क्लार्क ट्रेनरसँग विवाह भएको थियो। वि.सं २०५९ मा जाम्लिङले [[एडमन्ड हिलारी]]का छोरा पिटर हिलारीसँँग आफ्ना पिताको ५०औँ वार्षिकोत्सवका अवसरमा सगरमाथा आरोहण गरेका थिए।<ref name=barnes/> [[File:Tenzing Norgay memorial.jpg|thumb|तेन्जिङ नोर्गे स्मारक]] नोर्गेको २०४३ वैशाख २६ गते, ७१ वर्षको उमेरमा [[भारत]]को [[पश्चिम बङ्गाल]]को [[दार्जिलिङ]]मा मस्तिष्क रक्तस्रावको कारण मृत्यु भएको थियो।<ref>{{cite web|author=|title=तेन्जिङ नोर्गे – कसरी पुगेका थिए उनी सगरमाथाको चुचुरोमा ?|url=https://emulyankan.org/tenzing-norgey-climb-everest/|language=नेपाली|work=|website=मूल्याङ्कन दैनिक|date=|accessdate=२३ भदौ २०७९|archive-url=https://web.archive.org/web/20220911140034/https://emulyankan.org/tenzing-norgey-climb-everest/|archive-date=2022-09-11}}</ref> उनको पार्थिव शरीरलाई दार्जिलिङको हिमालय पर्वतारोहण संस्थानमा अन्त्येष्टि गरिएको थियो।<ref>{{cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/education/story/remembering-tenzing-norgay-on-his-29th-death-anniversary/1/437369.html|title=Tenzing Norgay: Interesting facts about the Mountaineer's Life|website=India Today|access-date=27 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20170427193232/http://indiatoday.intoday.in/education/story/remembering-tenzing-norgay-on-his-29th-death-anniversary/1/437369.html|archive-date=27 April 2017}}</ref><ref>{{cite journal |title= TENZING NORKAY, 72, IS DEAD: CLIMBED EVEREST WITH HILLARY |date= 10 May 1986 |journal= The New York Times |url= https://www.nytimes.com/1986/05/10/obituaries/tenzing-norkay-72-is-dead-climbed-everest-with-hillary.html |access-date= 16 October 2018}}</ref> उनकी विधवा श्रीमती दक्कुको वि.सं २०४८ मा मृत्यु भएको थियो। <ref>{{cite web|url=http://articles.orlandosentinel.com/1992-09-23/news/9209230223_1_tenzing-norgay-everest-sir-edmund-hillary|title=Daku Norgay|website=orlandosentinel.com|access-date=27 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20170519201148/http://articles.orlandosentinel.com/1992-09-23/news/9209230223_1_tenzing-norgay-everest-sir-edmund-hillary|archive-date=2017-05-19}}</ref> == विरासत == ===पुरस्कारहरू=== * सन् २००३ मा, नोर्गेको सगरमाथाको शिखर सफलताको स्वर्ण जयन्तीको उपलक्ष्यमा, [[भारत सरकार]]ले आफ्नो सर्वोच्च साहसिक खेल पुरस्कारको नाम, तेन्जिङ नोर्गे राष्ट्रिय साहसिक कार्य पुरस्कारमा परिवर्तन गरेको थियो।<ref>{{cite press release|title=Prime Minister Inaugurates Golden Jubilee Celebrations of the first assent of Mount Everest|url=http://pib.nic.in/archieve/lreleng/lyr2003/rmay2003/20052003/r200520039.html|publisher=Press Information Bureau, India|access-date=1 February 2021|date=20 May 2003|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20050106163533/http://pib.nic.in/archieve/lreleng/lyr2003/rmay2003/20052003/r200520039.html|archive-date=6 January 2005}} *{{cite news |title=Vajpayee to inaugurate celebrations marking Everest conquest |url=https://zeenews.india.com/home/vajpayee-to-inaugurate-celebrations-marking-everest-conquest_99615.html |access-date=1 February 2021 |work=Zee News |date=20 May 2003 |archive-date=28 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128113031/https://zeenews.india.com/home/vajpayee-to-inaugurate-celebrations-marking-everest-conquest_99615.html |url-status=live }}</ref> ===कला, मनोरञ्जन र सञ्चार=== ====साहित्य==== * सन् २०११ मा, भारतीय हास्य प्रकाशक अमर चित्र कथाले तेन्जिङ नोर्गेको बारेमा बालबालिकाहरूको हास्य पुस्तक जारी गरेको थियो।<ref>{{cite web |url=http://www.amarchitrakatha.com/us/tenzing-norgay/ |title=Tenzing Norgay&nbsp;— Amar Chitra Katha |access-date=4 January 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150105000323/http://www.amarchitrakatha.com/us/tenzing-norgay |archive-date=5 January 2015 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150105000323/http://www.amarchitrakatha.com/us/tenzing-norgay |date=5 January 2015 }}</ref> ====चलचित्र==== * सन् २००३ मा कोएन ब्रदर्सको चलचित्र इनटोलेरेबल क्रुएल्टीमा नोर्गेलाई चलचित्रको मुख्य पात्रले सक्षम पार्ने सकारात्मक कार्यको लागि रूपक सिर्जना गर्न उल्लेख गरेका छन्। <ref name="Big-Book-of-Glamour-p.94">{{cite book |author1=Richard Young|title=The Big Book of Glamour: 200 Secrets for Easier, Quicker and More Dynamic Photography |date=2015 |publisher=Amherst Media |isbn=978-1-60895-839-9 |page=94 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=2aEsDQAAQBAJ&q=Tenzing+Norgay+Intolerable+Cruelty+%282003%29&pg=PA94 |access-date=13 April 2021 |language=en |chapter=Find Your Tenzing Norgay}}</ref><ref name="review-Intolerable-Cruelty">{{cite web |author1=Brian Eggert |title=Intolerable Cruelty (2003) – Deep Focus Review – Movie Reviews, Critical Essays, and Film Analysis |url=https://deepfocusreview.com/reviews/intolerable-cruelty/ |website=Deep Focus Review |access-date=13 April 2021 |date=2020}}</ref> ===स्थानहरू=== *वि.सं २०६४ सालमा, लुक्ला विमानस्थलको नाम उनको सम्मानमा परिवर्तन गरि [[तेन्जिङ-हिलारी विमानस्थल]] कायम गरिएको थियो।<ref>{{cite web |url=http://www.worldhum.com/weblog/item/introducing_tenzing_hillary_airport_20080211/ |title=Introducing Tenzing Hillary Airport&nbsp;— Travel Blog |publisher=World Hum |access-date=21 February 2014}}</ref> * [[यमग्रह|यम]] ग्रहमा रहेको एउटा हिमालको नाम तेन्जिङ शिखर राखिएको थियो।<ref>{{cite web |url=http://pluto.jhuapl.edu/News-Center/News-Article.php?page=20170907 |title=Pluto Features Given First Official Names |publisher=NASA |date=7 September 2017 |access-date=25 September 2017}}</ref> * उनको सम्मानमा, क्षुद्र ग्रहको नाम ६४८१ तेन्जिङ राखिएको थियो।<ref>{{cite web |url=https://minorplanetcenter.net/db_search/show_object?object_id=6481 | title =(6481) Tenzing = 1950 QK = 1978 UC3 = 1981 SV5 = 1987 DA = 1988 RH2 = 1994 EP2 | publisher =Minor planet center}}</ref> ===जनावर=== * उनको सम्मानमा विभिन्न चिडियाखानामा [[हाब्रे]]को नामकरण गरिएको छ।<ref>{{cite web|url=http://www.knoxvilletn.gov/cms/One.aspx?portalId=109562&pageId=182588|title=Knoxville Zoo's Red Panda Cubs Officially Named – City of K...|website=www.knoxvilletn.gov|access-date=27 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20170831091231/http://www.knoxvilletn.gov/cms/One.aspx?portalId=109562&pageId=182588|archive-date=31 August 2017|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.nbcbayarea.com/news/local/SF-Zoos-Adorable-New-Red-Panda-Named-Tenzing-258335091.html|title=San Francisco Zoo's Adorable New Red Panda Named "Tenzing"|website=nbcbayarea.com|access-date=27 March 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://hamiltonzoo.co.nz/news-and-diaries/zoo-news/red-panda-tenzing-/|title=Tenzing Norgay's family learns of red panda namesake – Hamilton Zoo|website=hamiltonzoo.co.nz|access-date=27 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190208075718/http://hamiltonzoo.co.nz/news-and-diaries/zoo-news/red-panda-tenzing-|archive-date=8 February 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://hamiltonzoo.co.nz/news-and-diaries/zoo-news/red-pandas-now-classified-as-endangered/|title=Red pandas now classified as endangered – Hamilton Zoo|website=hamiltonzoo.co.nz|access-date=31 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20190209151447/http://hamiltonzoo.co.nz/news-and-diaries/zoo-news/red-pandas-now-classified-as-endangered/|archive-date=9 February 2019}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{commons category}} * [http://imagingeverest.rgs.org/Concepts/Virtual_Everest/-116.html तेन्जिङ नोर्गे] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070414143647/http://imagingeverest.rgs.org/Concepts/Virtual_Everest/-116.html |date=2007-04-14 }}, शाही भौगोलिक समाज * [http://www.sherpatenzingnorgay.com/index-noflash.html तेन्जिङ नोर्गे शेर्पा फाउन्डेसन] * {{Internet Archive author |sname= |sopt=w}} [[श्रेणी:सोलुखुम्बु जिल्लाका मानिसहरू]] [[श्रेणी:जर्ज पदक प्राप्तकर्ताहरू]] [[श्रेणी:भारतीय पर्वतारोहीहरू]] [[श्रेणी:नेपाली पर्वतारोहीहरू]] [[श्रेणी:नेपाल तारा प्राप्तकर्ताहरू]] [[श्रेणी:तेन्जिङ नोर्गे|*]] [[श्रेणी:एडमन्ड हिलारी]] [[श्रेणी:भारतीय बौद्धहरू]] jpfte7pju94cr8rrvz5i3o2e25v4xye 0 23299 1395836 550967 2026-11-12T07:51:40Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395836 wikitext text/x-wiki [[File:Berlin marathon.jpg|thumb|300px|सन् २००७ को बर्लिन म्याराथन]] '''म्याराथन''' अङ्ग्रेजी शब्द हो जसको अर्थ लामो दुरीको दौड हुन्छ। कुनै पनि दौड म्याराथन हुनलाई यसको दूरी कम्तिमा पनि ४२.१९५ किलोमिटर हुनु पर्ने मापदण्ड रहेको छ। <ref name=IAAF>{{cite web|url=http://www.bcathletics.org/main/rr_iaaf.htm|title=IAAF Competition Rules for Road Races|year=2009|publisher=International Association of Athletics Federations|accessdate=1 November 2010|work=International Association of Athletics Federations|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923182842/http://www.bcathletics.org/main/rr_iaaf.htm|archive-date=23 September 2015}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} {{stub}} [[श्रेणी:खेलकुद]] ndluiallb384nahykj2gbux79f71m7y 0 23833 1395864 1393263 2026-11-12T09:35:08Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395864 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = | pushpin_map = सप्तरी जिल्ला#मधेश प्रदेश#नेपाल <!-- अवस्थिति-->| subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[सप्तरी जिल्ला|सप्तरी]]|<!-- राजनीति--> | government_footnotes = <ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-saptari/bode-barsine?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक|archive-url=https://web.archive.org/web/20240821055151/https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-saptari/bode-barsine?lng=nep|archive-date=2024-08-21}}</ref> | government_type = | leader_title = नगरप्रमुख | leader_name = जितेन्द्रप्रसाद गुप्ता कलवार<small> ([[नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]]) (हाल निलम्बित) | leader_title1 = उपप्रमुख | leader_name1 = अनिताकुमारी चौधरी <small> ([[नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 108.71<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] | population_footnotes = <ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=15&municipality=9|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 39634 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.63|86.67|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४६ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[मोहनपुर]] गाविसको कार्यालय | website = [https://www.shambhunathmun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[सप्तरी जिल्ला]]को ९ [[नगरपालिका]]हरू मध्येको एक हो। शम्भुनाथलाई नगरपालिका घोषित गर्दा सप्तरीका [[खोक्सरप्रवाहा]], [[मोहनपुर]], [[शम्भुनाथ]], [[भङ्गाहा]], [[बसबलपुर]] र [[रामपुर जमुवा]] गाविसलाई समेटिएको थियो।<ref name="new">{{cite web | url=http://mofald.gov.np/mofald/userfiles/news_186.xlsx | title=७२ नयाँ नगरपालिकाहरूको नाम, केन्द्र तथा वडा विभाजन | |date=२०७२ वैशाख २५ |accessdate= २०१७ अक्टोबर २६ | publisher=सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालय}}</ref><ref name="७२ नयाँ नगरपालिका">{{cite web | url=http://mofald.gov.np/mofald/userfiles/news_288.pdf | title=नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित ७२ नयाँ नगरपालिकाहरूको नाम, केन्द्र तथा वडा विभाजन | |date=२०७२ वैशाख २५ |accessdate= २०१७ अक्टोबर २६ | publisher=सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालय}}</ref><ref>{{cite web |title=थप ७२ नगरपालिका घोषणा (सूचिसहित) |url=http://kantipur.ekantipur.com/news/2014-05-08/388826.html |language=नेपाली |accessdate=2017-10-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170922094420/http://kantipur.ekantipur.com/news/2014-05-08/388826.html |archive-date=2017-09-22 }}</ref> भने २७ फागुन २०७३ मा क्षेत्र विस्तार गर्दा [[अर्नाहा, सप्तरी|अर्नाहा]] गाविसलाई पनि यसमा गाभिएको थियो। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ३९,६३४ रहेको छ भने यहाँ ८,६७९ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ शम्भुनाथ नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[खोक्सरप्रवाहा]] (१-५) || २,३९३ || ३.०२ || ७९२.३८ |- | २ || [[खोक्सरप्रवाहा]] (६-९) || ३,१९८ || २६.२७ || १२१.७४ |- | ३ || [[शम्भुनाथ]] (१-४,९) || ४,३०६ || ६.४१ || ६७१.७६ |- | ४ || [[शम्भुनाथ]] (५-८) || २,८०३ || ५.८७ || ४७७.५१ |- | ५ || [[मोहनपुर]] (१-४) || २,२०५ || १.७१ || १२८९.४७ |- | ६ || [[मोहनपुर]] (५-९) || ३,७७६ || २.६५ || १४२४.९१ |- | ७ || [[भङ्गाहा]] (४-९) || ५,००० || ३३.७२ || १४८.२८ |- | ८ || [[भङ्गाहा]] (१-३) र [[बसबलपुर]] (७-९) || ३,०२८ || ७.७६ || ३९०.२० |- | ९ || [[बसबलपुर]] (१-६) || २,५३६ || ६.०२ || ४२१.२६ |- | १० || [[रामपुर जमुवा]] (१-३,९) || १,९५७ || २.४१ || ८१२.०३ |- | ११ || [[रामपुर जमुवा]] (४-८) || २,५५४ || ४.१६ || ६१३.९४ |- | १२ || [[अर्नाहा, सप्तरी|अर्नाहा]] || ५,८७८ || ८.७२ || ६७४.०८ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''३९,६३४''' || '''१०८.७२''' || '''३६४.५५''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcsaptari.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, सप्तरी] {{सप्तरी जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:सप्तरी जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू]] 688i7l921lz7c6ms27qatycwava5cut 0 25469 1395734 1394203 2026-11-12T00:26:29Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395734 wikitext text/x-wiki {{विशेष लेख}} {{redirect-multi|3|[[घोराही उपमहानगरपालिका|त्रिभुवननगर]]|[[घोराही उपमहानगरपालिका|त्रिभुवननगर नगरपालिका]]|[[घोराही उपमहानगरपालिका|घोराही नगरपालिका]]|अन्य स्थान|त्रिभुवननगर, सर्लाही}} {{Infobox settlement <!-- Basic info --> |name = घोराही |other_name = त्रिभुवननगर |nickname = |motto = हरित नगर घोराही सहर |settlement_type = [[उपमहानगरपालिका]]<br/>[[मुख्यालय|सदरमुकाम]] <!-- images and maps --> |image_skyline = Ambikeshwari Temple अम्बिकेश्वरी मन्दिर, Ghorahi.jpg |image_caption = घोराहीमा रहेको अम्बिकेश्वरी मन्दिर |image_flag = |image_seal = |image_map = |mapsize = 300px |map_caption = |pushpin_map = दाङ जिल्ला#Nepal Lumbini Province#Nepal |pushpin_mapsize = 300 |pushpin_map_caption = नेपालको नक्सामा घोराही उपमहानगरपालिकाको अवस्थिति |coordinates = {{coord|28|2|N|82|29|E|type:city_region:NP|display=inline,title}} <!-- Location --> |subdivision_type = देश |subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} |subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] |subdivision_name1 = [[लुम्बिनी प्रदेश]] |subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] |subdivision_name2 = [[दाङ जिल्ला]] |<!-- Politics --> |government_footnotes = <ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-5/district-dang/ghorahi?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक}}</ref> |government_type = |leader_title = [[नगरप्रमुख]] |leader_name = नरुलाल चौधरी <small> [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |leader_title1 = [[उपप्रमुख]] |leader_name1 = हुमाकुमारी डिसी <small> [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |established_title = नगर पञ्चायत |established_date = वि.सं. २०३५ माघ १५<ref name="नगर">{{cite news |title=नगर पञ्चायत ऐन २०१९ बमोजिम दाङ जिल्ला अन्तर्गत त्रिभुवन नगर पञ्चायतक्षेत्र घोषित गरेको |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=9927 |date=वि.सं. २०३५ माघ १५ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र |archive-url=https://web.archive.org/web/20200124142514/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=9927 |archive-date=2020-01-24}}</ref> |established_title1 = समावेश गाउँ पञ्चायत |established_date1 = घोराही र सेवार वनगाउँ (पूर्ण) तथा हरिद्वार र रावतगाउँ (धेरैजसो) |established_title2 = उपमहानगरपालिका |established_date2 = वि.सं. २०७३ फागुन २७<ref name="उपमहानगर">{{cite news |title=गाउँपालिका नगरपालिका उपमहानगरपालिका र महानगरपालिकाको क्षेत्र तोकी केन्द्र कायम गरेको |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22690 |date=वि.सं. २०७३ फागुन २७ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701210203/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22690 |archive-date=2020-07-01}}</ref> |established_title3 = सम्मिलित क्षेत्रहरू |established_date3 = [[रामपुर, दाङ|रामपुर]], [[लक्ष्मीपुर, दाङ|लक्ष्मीपुर]], [[धर्ना, दाङ|धर्ना]], [[सौडियार]], [[नारायणपुर, दाङ|नारायणपुर]], [[हापुर]], [[ढिकपुर]] र [[सैघा]] <!-- Area --> |unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> |area_footnotes = |area_total_km2 = 522.21<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> <!-- Population --> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=5&district=56&municipality=2|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 200530 |population_density_km2 = auto |population_blank1_title = Ethnicities |population_blank2_title = Religions |population_rank = [[नेपालका सहरहरूको सूची|७औँ]] (नेपाल)<br />पहिलो ([[लुम्बिनी प्रदेश]]) <!-- General information --> |timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय]] |utc_offset = +५:४५ |timezone_DST = |utc_offset_DST = |elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> |postal_code_type = हुलाकी सङ्केत |postal_code = २२४०० |area_code = +९७७-०८२ |blank_name = |blank_info = |website = [http://ghorahimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] }} '''घोराही''' (पूर्व नाम: '''त्रिभुवननगर''') [[नेपाल]]को [[लुम्बिनी प्रदेश]]मा पर्ने [[दाङ जिल्ला]]को [[मुख्यालय|सदरमुकाम]]<ref name="सदरमुकाम">{{cite news|url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=2685|title=नेपाल अधिराज्यलाई १४ अञ्चल, ७५ जिल्लामा विभाजित|date=वि.सं. २०१९ पुष २|accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९|publisher=नेपाल राजपत्र|agency=नेपाल सरकार|page=५|language=नेपाली|archive-url=https://web.archive.org/web/20220212024248/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=2685|archive-date=2022-02-12}}</ref> तथा एक उपमहानगरपालिका हो।<ref>{{Cite web |url=https://sansarnews.com/26572/ |title=ऐतिहासिक दस्तावेज, कार्यान्वयनमा गम्भिर आशंका |website=संसार न्युज |language=नेपाली |accessdate=2022-02-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220214015845/https://sansarnews.com/26572/ |archive-date=2022-02-14}}</ref> यो उपमहनगरपालिका [[दाङ उपत्यका]]भित्र पर्दछ।<ref>{{Cite web |url=https://nayayougbodh.com/opinion/2021/07/05/802540 |title=घोराही उपमहानगरपालिकाको फोहर ब्यवस्थापन र बायोग्याँस उत्पादन |website=नयाँ युगबोध |language=नेपाली |accessdate=2022-02-14}}</ref> [[लमही नगरपालिका|लमही]]बाट फेडर रोडले जोडिएको यो क्षेत्र पहाडी क्षेत्रको प्रमुख पैठारीकर्ता हो। सदरमुकाम भएको कारणले यो उपमहानगरपालिका दाङ जिल्लाको प्रमुख व्यापारिक, शैक्षिक तथा स्वास्थ्यको केन्द्र पनि हो। भित्री तराई क्षेत्रमा अवस्थित, यो नेपालको राजधानी [[काठमाडौँ]]बाट ४१३ किलोमिटर (२५७ माइल) दक्षिण-पश्चिममा अवस्थित छ। यो लुम्बिनी प्रदेशको सबैभन्दा ठूलो र नेपालको ७औँ ठूलो सहर हो।<ref name="नेपालको राष्ट्रिय जनगणना"/> यो सहर दक्षिणमा [[चुरे|शिवालिक पहाड]] र उत्तरमा [[महाभारत पर्वत शृङ्खला|महाभारत शृङ्खला]]ले घेरिएको छ।<ref>{{Cite web |url=https://tulsipuronline.com/others/58180 |title=दाङमा १० स्थानीय तह, दुई उपमहानगरपालिका, एक नगरपालिका र सात गाउँपालिका |date=2016-12-29 |website=तुल्सीपुर अनलाइन |language=नेपाली |accessdate=2022-02-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220214015845/https://tulsipuronline.com/others/58180 |archive-date=2022-02-14 }}</ref> यो सहर यसको परिदृश्य र आफ्नो हावापानीका लागि परिचित त छ नै यो सहर [[रोल्पा जिल्ला|रोल्पा]], [[प्युठान जिल्ला|प्युठान]], [[सल्यान जिल्ला|सल्यान]] र [[रुकुम जिल्ला|रुकुम]] वरपरका क्षेत्रहरूको प्रवेशद्वारको सुविधा प्रदान गर्दछ। यो सहर पश्चिममा [[बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्ज]], उत्तर-पश्चिममा [[सुर्खेत जिल्ला|सुर्खेत]], [[थवाङ]], [[राराताल|रारा ताल]], [[स्वर्गद्वारी]]को [[हिन्दु धर्म|हिन्दु]] पवित्र भूमि र पाण्डवेश्वर र [[अम्बिकेश्वरी मन्दिर, दाङ|अम्बिकेश्वरी मन्दिर]] जस्ता पर्यटकीय गन्तव्यहरूसँग राम्रोसँग जोडिएको र नजिक छ। घोराही उच्च गुणस्तरको [[मह]] र [[अल्लो]] कपडाको लागि परिचित छ।<ref>{{Cite web |url=https://halokhabar.com/news-details/2374/2019-08-31 |title=अल्लो : स्वदेशी उत्पादनको महत्व बुझ्न थाले नेपालीले |website=हालो खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-02-14 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> नेपालको नगर पञ्चायत ऐन, २०१९ बमोजिम तत्कालीन सरकारले वि.सं. २०३५ साल माघ १५ गते तत्कालीन घोराही र सेवार वनगाउँ गाउँ पञ्चायतको पूरै भू-भाग तथा हरिद्वार र रावतगाउँ गाउँ [[पञ्चायती व्यवस्था|पञ्चायत]]को धेरै जसो भू-भाग मिलाएर सो समयमा 'त्रिभुवननगर नगर पञ्चायत' बनाएको थियो।<ref name="नगर"/> यो नगर दाङ जिल्लाकै पहिलो नगरपालिका समेत हो। नेपालमा लोकतन्त्र स्थापनापछि वि.सं. २०६५ कात्तिक २० गते [[नेपाल सरकार]]को निर्णय बमोजिम यस नगरपालिकाको पुरानो नाम त्रिभुवननगरलाई परिवर्तन गरेर घोराही राखिएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://nayayougbodh.com/opinion/2021/06/24/346569 |title=घोराही र तुलसीपुरलाई एउटै महानगरपालिका बनाउने बहस |last=पाण्डेय |first=हरिप्रसाद |website=नयाँ युगबोध |language=नेपाली |accessdate=2022-02-13}}</ref><ref name="कान्तिपुर"/> वि.सं. २०७३ फागुन २२ गते नेपाल सरकारको निर्णय तथा वि.सं. २०७३ फागुन २७ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार घोराहीलाई उपमहानगरपालिकामा स्तरोन्नति गर्दा साविकका [[रामपुर, दाङ|रामपुर]], [[लक्ष्मीपुर, दाङ|लक्ष्मीपुर]], [[धर्ना, दाङ|धर्ना]], [[सौडियार]] र [[सैघा]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाउँ विकास समिति]]हरू तथा [[नारायणपुर, दाङ|नारायणपुर]], [[हापुर, दाङ|हापुर]] र [[ढिकपुर]] गाविसहरू मिलेर बनेको [[त्रिपुर नगरपालिका]]लाई यसमा गाभिएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://www.janaboli.com/post/67516 |title=४ महानगरपालिका र १२ उपमहानगरपालि कहाँ : कुन-कुन जिल्लामा कति नगर र गाउँपालिका ? |date=2017-01-07 |website=जनबोली न्यूज |language=नेपाली |accessdate=2022-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220213164725/https://www.janaboli.com/post/67516 |archive-date=2022-02-13 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://gsamachar.com/?p=1303 |title=घोराहीको इतिहास झल्काउन घोडाको प्रतिमा |date=2020-02-22 |website=गोरक्ष अनलाइन |language=नेपाली |accessdate=2022-02-13}}</ref> ==नामकरण== नेपाल अधिराज्यको तत्कालीन राजा [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|महेन्द्र शाह]]ले आफ्नो पिता [[त्रिभुवन वीरविक्रम शाह|त्रिभुवन शाह]]को नाममा यो नगर क्षेत्रको नाम त्रिभुवननगर राखेका थिए।<ref name="नगर"/> देशमा आएको राजनीतिक परिवर्तन र गणतन्त्र स्थापनापछि यसको नाम परिवर्तन गरेर घोराही राखिएको हो। '[[घोडा]]' शब्दबाट अपभ्रंश भएर 'घोराही' भएको जनश्रुतिको आधारमा यसको नाम घोराही राखिएको हो।<ref name="कान्तिपुर">{{Cite web |url=https://ekantipur.com/pradesh-5/2020/02/22/158236014001481240.html |title=घोराहीमा घोडाको प्रतिमा |last=केसी |first=दुर्गालाल |website=कान्तिपुर दैनिक अनलाइन |language=नेपाली |accessdate=2022-02-14}}</ref> == नगर प्रशासन इतिहास == [[नेपाल अधिराज्य]]को मानचित्रमा [[लुम्बिनी प्रदेश]]अन्तर्गत तत्कालीन त्रिभुवननगर नगर पञ्चायतको वि.सं. २०३५ साल माघ १५ गते नगर पञ्चायतको रूपमा घोषणा भएको हो। तत्कालीन घोराही र सेवार वनगाउँ गाउँ पञ्चायतको पूरै भू-भाग तथा हरिद्वार र रावतगाउँ गाउँ पञ्चायतको धेरै जसो भू-भाग समेटेर कुल ११ वटा वडा निर्धारण गरी यसलाई नगर पञ्चायत घोषणा गरिएको थियो। [[पञ्चायती व्यवस्था]] कालमा नगर पञ्चायत, [[लोकतन्त्र|प्रजातन्त्र]]को पुनर्बहाली पश्चात् [[नगरपालिका]] र [[गणतन्त्र]] स्थापनापछि [[उपमहानगरपालिका]] बनेको यो नगरलाई उक्त कालखण्डमा विभिन्न व्यक्तिद्वारा नेतृत्व प्रदान गरिएको थियो। त्रिभुवननगर नगर पञ्चायतका प्रथम प्रधानपञ्च गजराज शर्मा<ref name="शर्मा">{{Cite web |url=https://tulsipuronline.com/others/57844 |title=विकासप्रेमी गजराज रहेनन् |date=2016-12-25 |website=तुल्सीपुर अनलाइन |language=नेपाली |accessdate=2022-02-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220214030032/https://tulsipuronline.com/others/57844 |archive-date=2022-02-14 }}</ref> थिए भने उपप्रधानपञ्चमा अशोक चौधरी थिए।<ref>{{Cite web |url=https://tulsipuronline.com/bannernews/124044 |title=घोराही बजार : जतिबेला १५ वटा मात्रै घर थिए |date=2019-09-09 |website=तुल्सीपुर अनलाइन |language=नेपाली |accessdate=2022-02-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220214235006/https://tulsipuronline.com/bannernews/124044 |archive-date=2022-02-14 }}</ref> दोस्रो स्थानीय तह निर्वाचनमा समेत गजराज शर्मा प्रधानपञ्च भएका थिए भने रामशरण थापा उपप्रधानपञ्च भएका थिए।<ref name="शर्मा"/> त्यसपछि यज्ञबहादुर बुढाथोकी प्रधानपञ्च निर्वाचित भएका थिए भने तोरणध्वज श्रेष्ठ उपप्रधानपञ्च भएका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://dangkhabar.blogspot.com/2017/04/dang_67.html |title=दाङको दुई उपमहानगरमा कुन पार्टीबाट कसको चर्चा ? |website=दाङ खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-02-14}}</ref> मुलुकमा प्रजातन्त्र पुर्नस्थापना भएपछि पुन: वि.सं. २०४९ सालमा यज्ञबहादुर बुढाथोकी र अर्जुनकुमार श्रेष्ठले नगर प्रमुख र उपप्रमुखको नेतृत्व सम्हालेका थिए। त्यसपछि वि.सं. २०५४ सालमा भएको निर्वाचनमा अमर डाँगी र दामोदर अधिकारी प्रमुख र उपप्रमुख पदमा विजयी भएका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://annapurnapost.com/news/74538-74538 |title=समाचार वाचकदेखि मेयरसम्म |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली |accessdate=2022-02-14}}</ref> शाही शासनकालमा राजाद्वारा बलि रानालाई नगर प्रमुख र गणेशप्रसाद श्रेष्ठलाई उपप्रमुख मनोनीत गरिएको थियो। देशमा सङ्घीयता लागू भएपछि सम्पन्न वि.सं. २०७४ सालको [[नेपालका स्थानीय तहहरू|स्थानीय तह]]को [[स्थानीय तह निर्वाचन, २०७४|निर्वाचन]]मा यस उपमहनगरपालिकाको नगर प्रमुख पदमा [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी]]का नरुलाल चौधरी र उप नगरप्रमुख पदमा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीकी सिता सिग्देल न्यौपाने विजयी भएका थिए भने<ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/4394 |title=घोराही उपमहानगरमा एमालेका नरुलाल चौधरी निर्वाचित |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-02-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220214030033/https://www.himalkhabar.com/news/4394 |archive-date=2022-02-14 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2017/07/606511 |title=देशकै ठूलो उपमहानगर घोराहीको मेयर बने एमालेका नरुलाल चौधरी |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-02-14}}</ref>वि.सं. २०७९ सालमा सम्पन्न [[नेपालका स्थानीय तहहरू|स्थानीय तह]]को [[स्थानीय तह निर्वाचन, २०७९|निर्वाचन]] परिणाम अनुसार उपमहनगरपालिकाको नगर प्रमुख पदमा [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी]]का नरुलाल चौधरी र उप नगरप्रमुख पदमा सोही दलकी हुमा कुमारी डिसी विजयी भएका थिए।<ref>{{Cite web |url=https://shilapatra.com/detail/86115 |title=गठबन्धनलाई पाखा लगाउँदै घोराही उपमहानगरमा एमाले विजयी |website=शिलापत्र |language=नेपाली |accessdate=2023-04-01}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.himalkhabar.com/news/130027 |title=घोराहीमा गठबन्धनलाई हराउँदै एमाले विजयी |last=दहित |first=सन्तोष |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |accessdate=2023-04-01}}</ref> ===उत्कृष्ट नगरपालिका=== आर्थिक वर्ष वि.सं. २०७२-७३ मा स्थानीय सरकार र आयोगका वित्तीय विज्ञहरूले गरेको मूल्याङ्कनमा न्यूनतम अवस्था र कार्यसम्पादन मापनका आधारमा यो उत्कृष्ट उपमहानगरपालिका मध्येको एक हो।<ref>{{Cite web |url=https://www.indrenionline.com/archives/20889 |title=घोराही नगरपालिका पुरस्कृत |last=बुढाथोकी |first=केशरमान |date=2016-12-03 |website=इन्द्रेणी अनलाइन |language=नेपाली |accessdate=2022-02-14}}</ref> आर्थिक वर्ष वि.सं. २०६७-६८ मा सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालयको स्थानीय निकायले गरेको वित्तीय आयोगको मूल्याङ्कनमा पनि यो नगर पहिलो हुन सफल भएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://www.setopati.com/social/83446/ |title=घोराही र बुटवल नगर कार्यसम्पादनमा देशकै उत्कृष्ट |last=खड्का |first=नारायण |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2022-02-14 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==शिक्षा== यस उपमहानगरपालिकाभित्र [[नेपाल संस्कृत विश्वविद्यालय]], केन्द्रीय आयुर्वेद कलेज, राप्ती इन्जिनियरिङ कलेज, दीपज्योति नर्सिङ कलेज, र महेन्द्र बहुमुखी कलेज जस्ता प्रशिक्षण संस्थाहरू सञ्चालनमा रहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://epradeshtoday.com/2019/02/19/news-15573/ |title=समृद्धि उन्मुख दाङ |website=इप्रदेश टुडे |language=नेपाली |accessdate=2022-02-14 }}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == जनसङ्ख्या == [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या २,००,५३० रहेको छ भने यहाँ ४९,७६१ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/><ref name="नेपालको राष्ट्रिय जनगणना">{{cite web |url=https://drive.google.com/file/d/1cdn80YAupQOPaqCGG7beWLMDe8diEH1X/view |title=नेपालको जनगणना २०७८ |publisher=राष्ट्रिय तथ्याङ्क विभाग, नेपाल |format=PDF |access-date=वि.सं. २०७९ चैत १७}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ घोराही उपमहानगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[रामपुर, दाङ|रामपुर]] (५,७-९) || ४,९८७ || ४६.६३ || १०६.९५ |- | २ || [[रामपुर, दाङ|रामपुर]] (१-४,६) || ८,०३३ || ५१.४३ || १५६.१९ |- | ३ || [[लक्ष्मीपुर, दाङ|लक्ष्मीपुर]] (१-३,६) || ९,०९० || ४८.१२ || १८८.९० |- | ४ || [[लक्ष्मीपुर, दाङ|लक्ष्मीपुर]] (४-५, ७-९) || ८,७४४ || १९.९९ || ४३७.४२ |- | ५ || [[धर्ना, दाङ|धर्ना]] || ७,६२६ || ७४.९८ || १०१.७१ |- | ६ || [[सौडियार]] (१–४) || ६,०९३ || ११.१७ || ५४५.४८ |- | ७ || [[सौडियार]] (५–९) || ७,९१३ || १६.४८ || ४८०.१६ |- | ८ || [[नारायणपुर, दाङ|नारायणपुर]] (५,८-९) र [[ढिकपुर]] (१-३) || ७,४७३ || १६.३४ || ४५७.३४ |- | ९ || [[ढिकपुर]] (४-९) || ८,३३६ || १७.९४ || ४६४.६६ |- | १० || [[नारायणपुर, दाङ|नारायणपुर]] (१,३-४,७) || १५,२९६ || १४.१२ || १०८३.२९ |- | ११ || [[नारायणपुर, दाङ|नारायणपुर]] (२,६) र [[हापुर]] (६-७) || ९,०२० || २६.२३ || ३४३.८८ |- | १२ || [[हापुर]] (१-५, ८-९) || ११,५३५ || ४२.४ || २७२.०५ |- | १३ || घोराही (७-८) || १२,८७८ || २१.२ || ६०७.४५ |- | १४ || घोराही (१०) || १२,००४ || २.२३ || ५३८२.९६ |- | १५ || घोराही (११) || २९,०४४ || ४.३२ || ६७२३.१५ |- | १६ || घोराही (१,९) || ९,७५८ || १२.३५ || ७९०.१२ |- | १७ || घोराही (२-४) || १३,८२५ || १७.९८ || ७६८.९१ |- | १८ || घोराही (५-६) || १२,९६६ || १६.३८ || ७९१.५८ |- | १९ || [[सैघा]] || ५,९०९ || ६१.९३ || ९५.४२ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''२,००,५३०''' || '''५२२.२२''' || '''३८३.९९''' |} == यातायात == घोराही नगरमा स्थानीय यातायात बस वा निजी सवारी साधनबाट चल्ने गरेको छ। बसहरू सहरको केन्द्र वरपरको गोलाकार सडकमा बारम्बार गुड्छन्। घोराही र यसका प्रमुख उपनगरहरू जसमा [[तुलसीपुर उपमहानगरपालिका|तुलसीपुर]], [[लमही नगरपालिका|लमही]], [[धर्ना, दाङ|धर्ना]], [[नारायणपुर, दाङ|नारायणपुर]] र [[सौडियार]] समावेश छन्।<ref>{{Cite web |url=https://www.setopati.com/index.php/kinmel/automobiles/169224/ |title=घोराहीमा ५ सय टेम्पो मात्रै सञ्चालन गर्न दिने निर्णय |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2022-02-15 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> नेपालका अन्य विकासशील सहरहरू जस्तै घोराही पनि वरपरका नयाँ बासस्थानका साथ विस्तार हुँदै गएको छ। यी क्षेत्रहरूमा यातायात सेवा पनि द्रुत रूपमा विस्तार भइरहेको छ। पर्यटक ट्याक्सीहरू पनि सहर बाहिर यात्राको लागि एक विकल्प हो।<ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2014/12/223206 |title=घोराही-रुकुम बस सेवा सुरु |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-02-15}}</ref> स्थानीयहरू सामान्यतया पैदल हिड्ने गर्छन्। नेपालका अन्य सहरमा जस्तै अटो [[रिक्सा]] पनि यहाँ सामान्य रहेको छ।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=दाङमा साढे एकहजार अटो रिक्सा दर्ता|युआरएल=https://tulsipuronline.com/news/127903|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=तुल्सीपुर अनलाइन|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=२४ फेब्रुअरी २०२२}}</ref> === सडक === घोराही नेपालका सबै प्रमुख सहरहरूसँग सडक सञ्जालले राम्रोसँग जोडिएको छ। [[महेन्द्र राजमार्ग|पूर्वपश्चिम राजमार्ग]] लमहीबाट घोराहीसम्मको कालोपत्रे सडकबाट जोडिएको छ। राप्ती सर्वजनिक यातायात, शिकारी यातायात, अम्विकेश्वरी यातायात र अन्य निजी बस एजेन्सीहरूले उपत्यका र राप्ती क्षेत्र वरपर व्यापक यातायात प्रदान गर्दछ। सहरमा हालसम्म सरकारी सवारी साधन उपलब्ध छैन।<ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2021/12/1054316 |title=घोराही-तुलसीपुर चार लेन सडक बनाउन तीन कम्पनीलाई पेटी ठेक्का |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-02-15}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.khabarkura.com/2022/01/79275/ |title=नेपाली रैथाने खाना प्रवर्द्धन गर्दै पौवा, पुस मसान्तमा लुम्बिनी प्रदेश राजधानीमा 'माघी ईभ २०७८' |website=खबरकुरा |language=नेपाली |accessdate=2022-02-15}}</ref> === हवाई === [[तुल्सीपुर विमानस्थल|दाङ विमानस्थल]] सहरबाट २३ किलोमिटर (१४ माइल) टाढा टारिगाउँमा अवस्थित छ। विमानस्थलबाट [[काठमाडौँ]]को लागि विरलै उडान हुने गरेको छ।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=प्रदेश ५ मा दुई विमानस्थल सञ्चालन, बाँकी ५ को अवस्था यस्तो छ|युआरएल=https://jagaranonline.com.np/newss/43990|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=जागरण अनलाइन|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=२४ फेब्रुअरी २०२२}}</ref> यसको सबैभन्दा निकटतम प्रमुख विमानस्थल [[बाँके जिल्ला]]को [[नेपालगन्ज विमानस्थल|नेपालगञ्ज विमानस्थल]] हो, जुन यो सहरबाट लगभग १५२ किलोमिटर (९४ माइल) टाढा छ। सरकारले सन् २०१० मा अन्तर्राष्ट्रियस्तरको नयाँ विमानस्थल निर्माणको प्रस्ताव गरे पनि राजनीतिक अस्थिरताका कारण सो काज रोकिएको छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/60522/2021-02-22 |title=दाङमा ७ अर्ब खर्चेर १६ सय मिटर धावनमार्गको दोस्रो विमानस्थल बनाइँदै |website=नयाँ पत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2022-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220215024440/https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/60522/2021-02-22 |archive-date=2022-02-15 }}</ref> == पर्यटकीय केन्द्रहरू == प्रसिद्ध तीर्थस्थल [[स्वर्गद्वारी|स्वर्गद्धारी]] जाने आउने श्रद्धालुहरूको यातायात तथा वासस्थानको मुख्यकेन्द्र पनि घोराही नै रहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://deshsanchar.com/2019/03/29/177178/ |title=स्वर्गद्वारीका लागि केबुलकार बनाउन निजी क्षेत्रको अग्रसरता |last=घिमिरे |first=दशरथ |date=2019-03-29 |website=देशसञ्चार |language=नेपाली |accessdate=2022-02-14}}</ref> यस उपमहानगरपालिकाभित्र गोरक्ष रत्ननाथ मन्दिर<ref>{{Cite web |url=https://tulsipuronline.com/bannernews/148406 |title=८०९ सालमा स्थापना भएको चौघेरा मन्दिर |date=2020-09-28 |website=तुल्सीपुर अनलाइन |language=नेपाली |accessdate=2022-02-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220214035232/https://tulsipuronline.com/bannernews/148406 |archive-date=2022-02-14 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://jagaranonline.com.np/newss/39804 |title=गोरक्ष रत्ननाथ मन्दिर–इतिहास बिउँझाउने अनमोल चित्रहरू |last=वलि |first=लिलाधर |website=जागरण अनलाइन |language=नेपाली |accessdate=2022-02-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220214033732/https://jagaranonline.com.np/newss/39804 |archive-date=2022-02-14 }}</ref>, [[अम्बिकेश्वरी मन्दिर, दाङ|अम्विकेश्वरी भगवती मन्दिर]]<ref>{{Cite web |url=https://jagaranonline.com.np/newss/26420 |title=आज पूर्व राजा ज्ञानेन्द्र दाङ आउदै, दाङ आए लगत्तै अम्विकेश्वरी मन्दिरको दर्शन |website=जागरण अनलाइन |language=नेपाली |accessdate=2022-02-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220214033732/https://jagaranonline.com.np/newss/26420 |archive-date=2022-02-14 }}</ref>, [[बाह्रकुने दह]]<ref>{{Cite web |url=https://www.nayayougbodh.com/saugat/2020/01/18/795014 |title=घुम्न जाने होइन बाह्रकुने दह? |last=मसाल |first=केबी |website=नयाँ युगबोध |accessdate=2022-02-14}}</ref>, गणेश मन्दिर र सिरडी साइ मन्दिर रहेका छन्। त्यसैगरी नगरको मुटुमै रहेको साविक त्रिभुवन पार्क हाल लखन थापा पार्क<ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/opinion/9811-1266109080.html |title=को हुन् प्रथम सहिद? |last=मगर |first=सञ्जोग लाफा |website=नागरिक न्युज |language=नेपाली |accessdate=2022-02-14}}</ref> तथा अम्विकेश्वरी पार्क प्राकृतिक सुन्दरता अन्तर्गत पर्छन्।<ref>{{Cite web |url=https://gsamachar.com/?p=4078 |title=सुनसान पर्यटकीय स्थल |date=2020-05-10 |last=वलि |first=लिलाधर |website=जागरण अनलाइन |language=नेपाली |accessdate=2022-02-14}}</ref> == भूगोल == यो उपमहानगरपालिकाको मुख्य विशेषता भनेको [[एसिया]]को सबैभन्दा ठूलो उपत्यका [[दाङ उपत्यका]] भित्र रहनु हो।<ref>{{Cite web |url=https://www.setopati.com/blog/120532/ |title=दाङ किन प्रादेशिक राजधानी ? |last=आचार्य |first=महेश |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2022-02-14 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> यस उपमहानगरपालिकाको कुल क्षेत्रफल ५२२ दशमलव २१ वर्ग किलोमिटर रहेको छ। यस उपमहानगरपालिकाको व्यस्त घोराही बजारलाई [[रुकुम जिल्ला|रूकुम]], [[रोल्पा जिल्ला|रोल्पा]], [[सल्यान जिल्ला|सल्यान]] र [[प्युठान जिल्ला]]को प्रमुख व्यापारिक केन्द्रको रूपमा मानिन्छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.karobardaily.com/news/161133 |title=भिड बढ्यो बढेन व्यापार |website=कारोबार दैनिक |language=नेपाली |accessdate=2022-02-14}}</ref> == संस्कृति == नेपाली झ्याउरे थारु संस्कृतिमा आधारित बडका नाच, [[कौडा नृत्य]], [[टप्पा नाच]], [[लाखे नाच]]<ref>{{Cite web |url=https://sancharkarmi.com/news-details/5885/2018-10-09 |title=सङ्कटमा थारु सङ्ग्रहालय |website=सञ्चारकर्मी |language=नेपाली |accessdate=2022-02-14 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, [[देउसी भैली]] र धार्मिक कार्यमा गाइने [[भजन]] कीर्तन उपमहानगरपालिकाका प्रमुख [[कला]] संस्कृति मानिन्छन्।<ref>{{Cite web |url=https://www.dainiklumbini.com/?p=2286 |title=ठूलो उपत्यका दाङ : ऐतिहासिक मणि |date=2020-03-05 |website=दैनिक लुम्बिनी |language=नेपाली |accessdate=2022-02-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220214161831/https://www.dainiklumbini.com/?p=2286 |archive-date=2022-02-14 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://shilapatra.com/detail/65150/ |title=नाम र भाषापछि संस्कृति फेरिन लागेको मेरो थारु गाउँ |website=शिलापत्र |language=नेपाली |accessdate=2022-02-14}}</ref> == रितिथिति == यस उपमहानगरपालिका भित्र [[हिन्दु धर्म|हिन्दु]]हरूले मनाउने प्रमुख चाड पर्वमा [[दसैँ|दशैं]], [[तिहार]], [[माघे सङ्क्रान्ति]], साउने सङ्क्रान्ति, [[साउन शुक्ल पूर्णिमा|जनैपूर्णिमा]] र [[तीज|हरितालिका]] हुन् भने [[बुद्ध पूर्णिमा]] [[बौद्ध धर्म]] मान्नेहरूको प्रमुख पर्व हो। त्यस्तै [[मुसलमान|मुस्लिम धर्म]] मान्नेहरूले [[ईद|इद्]], [[बकरी ईद]] जस्ता चाड मनाउने गरेको पाइन्छ।<ref>{{Cite web |url=https://agrasankhabar.com/4028/ |title=दाङको घोराहीमा दुइदिने माघ महोत्सव हुने |date=2022-01-03 |website=अग्रासन खबर |language=नेपाली |accessdate=2022-02-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220214161831/https://agrasankhabar.com/4028/ |archive-date=2022-02-14 }}</ref> == खाना र परिकार == [[दालभात]] सहरका अधिकांश मानिसहरू माझ लोकप्रिय खाना हो। यस बाहेक [[मम:]], चाउमिन, [[समोसा]] र चाट सहरका युवा पुस्तामाझ प्रख्यात छन्। यहाँका स्थानीय होटलहरू थारु परिकारहरू पाइन्छ।<ref>{{Cite web |url=https://ktmdainik.com/2020/10/34560/ |title=घोराहीमा चक्रपथ बन्दै |website=केटिएम दैनिक |language=नेपाली |accessdate=2022-02-15}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==यो पनि हेर्नुहोस्== {{नेपालका ठूला सहरहरू}} {{दाङ जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} {{नेपालका महानगरीय नगरपालिकाहरू}} {{DEFAULTSORT:घोराही नगरपालिका, घोराही}} [[श्रेणी:वि.सं. २०३५ मा स्थापित नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:नेपालका जिल्ला सदरमुकामहरू]] [[श्रेणी:नेपालका उपमहानगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:दाङ जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:नेपालका पूर्व नगर पञ्चायतहरू]] [[श्रेणी:नेपालका राजारानीहरूको नामबाट नामकरण गरिएका ठाउँहरू]] ak6tu5fzkx3xl665z5p7bk0gxwnnpx0 0 25633 1395728 1392282 2026-11-11T23:36:37Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395728 wikitext text/x-wiki {{विशेष लेख}} {{सङ्क्षिप्त विवरण|एक नेपाली राजनीतिज्ञ र नेपालको पूर्व प्रधानमन्त्री}} {{Infobox officeholder | honorific-prefix = | name = | native_name = खड्गप्रसाद शर्मा ओली | birth_name = | nickname = | image = The Prime Minister of Nepal, Shri KP Sharma Oli at Bangkok, in Thailand on April 04, 2025 (cropped).jpg | imagesize = | caption = खड्गप्रसाद शर्मा ओली | office1 = [[नेपालको प्रधानमन्त्री|नेपालको ३८औँ प्रधानमन्त्री]] | term_start1 = ३० असार २०८० | term_end1 = २०८२ भाद्र | president1 = [[रामचन्द्र पौडेल]] | predecessor1 = [[शेरबहादुर देउवा]] | successor1 = [[सुशीला कार्की]] | term_start2 = २०७४ फागुन ३ | term_end2 = २०७८ असार २९ | deputy2 = | president2 = [[विद्यादेवी भण्डारी]] | predecessor2 = [[शेरबहादुर देउवा]] | successor2 = [[शेरबहादुर देउवा]] | term_start3 = २०७२ असोज २५ | term_end3 = २०७३ साउन २० | president3 = [[रामवरण यादव]]<br/>[[विद्यादेवी भण्डारी]] | deputy3 = [[विजयकुमार गच्छदार]] | predecessor3 = [[सुशील कोइराला]] | successor3 = [[पुष्पकमल दाहाल]] | office4 = [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|विपक्षी दलको नेता]] | term_start4 = १५ फागुन २०७९ | term_end4 = २१ फागुन २०८० | president4 = [[रामचन्द्र पौडेल]] | primeminister4 = [[पुष्पकमल दाहाल]] | predecessor4 = [[शेरबहादुर देउवा]] | successor4 = [[शेरबहादुर देउवा]] | term_start5 = २०७८ असार २९ | term_end5 = २०७९ पुष ११ | president5 = [[विद्यादेवी भण्डारी]] | primeminister5 = [[शेरबहादुर देउवा]] | predecessor5 = [[शेरबहादुर देउवा]] | successor5 = [[शेरबहादुर देउवा]] | term_start6 = २०७३ साउन २० | term_end6 = २०७४ फागुन ३ | president6 = [[विद्यादेवी भण्डारी]] | primeminister6 = [[पुष्पकमल दाहाल]]<br/>[[शेरबहादुर देउवा]] | predecessor6 = [[सुशील कोइराला]] | successor6 = [[शेरबहादुर देउवा]] {{Collapsed infobox section begin|मन्त्री पदहरू|titlestyle=background-color:lavender}} | office8 = [[नेपालको उपप्रधानमन्त्री]] | monarch8 = [[ज्ञानेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा ज्ञानेन्द्र]] | primeminister8 = [[गिरिजाप्रसाद कोइराला]] | term_start8 = वि.सं २०६२ | term_end8 = वि.सं २०७३ | predecessor8 = | successor8 = | office9 = [[परराष्ट्र मन्त्री (नेपाल)|परराष्ट्रमन्त्री]] | monarch9 = [[ज्ञानेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा ज्ञानेन्द्र]] | primeminister9 = [[गिरिजाप्रसाद कोइराला]] | term_start9 = वि.सं २०६२ | term_end9 = वि.सं २०६३ | predecessor9 = [[रमेशनाथ पाण्डे]] | successor9 = [[सहाना प्रधान]] | office10 = [[गृह मन्त्री (नेपाल)|गृह मन्त्री]] | primeminister10 = [[मनमोहन अधिकारी]] | monarch10 = [[वीरेन्द्र वीरविक्रम शाह|राजा वीरेन्द्र]] | term_start10 = वि.सं २०५० | term_end10 = वि.सं २०५१ | predecessor10 = [[शेरबहादुर देउवा]] | successor10 = खुमबहादुर खड्का {{Collapsed infobox section end|मन्त्री पदहरू|titlestyle=background-color:lavender}} {{Collapsed infobox section begin|पार्टीका वरिष्ठ पदहरू|titlestyle=background-color:lavender}} | office11 = [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)]]को अध्यक्ष | term_start11 = वि.संं २०७१ | term_end11 = | predecessor11 = [[झलनाथ खनाल]] | term_end7 = वि.सं २०७५ | successor11 = पद खारेज {{small|([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी]]को अध्यक्षको रूपमा )}}<ref name="NCP formation">{{Cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-nepal-politics-idUSKCN1II2BW|title=Nepal's Maoists, liberal communists unite as biggest left party|access-date=31 March 2021|website=रोयटर्स|language=en}}</ref> | office12 = [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी]]को अध्यक्ष | term_start12 = २०७५ जेठ ३ | term_end12 = २०७७ फागुन २४ | alongside12 = [[पुष्पकमल दाहाल]] | predecessor12 = पद स्थापित {{small|(नयाँ दल)}}<ref name="NCP formation" /> | successor12 = पद खारेज {{small|([[नेपालको सर्वोच्च अदालत|सर्वोच्च न्यायालय]]को फैसला अनुसार पार्टी विघटित)}}<ref name="NCP dissolve" /> {{Collapsed infobox section end|पार्टीका वरिष्ठ पदहरू|titlestyle=background-color:lavender}} {{Collapsed infobox section begin|संसदीय कार्यालयहरू|titlestyle=background-color:lavender}} | office13 = [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]] सदस्य | term_start13 = २०७४ फागुन २० | term_end13 = | predecessor13 = केशवकुमार बुढाथोकी<br>{{small|(प्रतिनिधि सभा सदस्य)}} | successor13 = | constituency13 = झापा–५ | office14 = | term_start14 = वि.सं २०५६ | term_end14 = वि.सं २०६४ | predecessor14 = [[चन्द्रप्रकाश मैनाली|सिपी मैनाली]] | successor14 = गौरीशङ्कर खड्का<br>{{small|(पहिलो संविधानसभा सदस्य)}} | constituency14 = झापा २ | office15 = | term_start15 = वि.सं २०४७ | term_end15 = वि.सं २०५६ | predecessor15 = ''निर्वाचन क्षेत्र स्थापित'' | successor15 = गोपालप्रसाद कोइराला | constituency15 = झापा ६ | office16 = [[नेपालको संविधान|दोस्रो संविधानसभा सदस्य]] | term_start16 = २०७० माघ ७ | term_end16 = २०७४ असोज २८ | predecessor16 = विश्वदीप लिङ्देन लिम्बू | successor16 = ''निर्वाचन क्षेत्र खारेज'' | constituency16 = झापा ७ {{Collapsed infobox section end|संसदीय कार्यालयहरू|titlestyle=background-color:lavender}} | birth_date = {{birth date and age|df=y|1952|2|22}} | birth_place = [[तेह्रथुम जिल्ला]], [[कोशी प्रदेश]], [[नेपाल]]) | death_date = | death_place = | nationality = नेपाली | spouse = [[राधिका शाक्य]] | parents = मोहनप्रसाद ओली (बुबा)<br>मधुमाया ओली (आमा) | party = [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] {{small|(२०७५ अगाडि, २०७७–वर्तमान)}} | otherparty = [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी]] {{small|(वि.सं २०७५–२०७७)}} | signature = KP Oli Signature.svg | website = {{url|kpsharmaoli.com.np}} | honorific_prefix = }} '''खड्गप्रसाद शर्मा ओली''' (राजनैतिक नाम '''केपी ओली''') (जन्म: विसं २००८ साल फागुन ११, नेपालका राजनीतिज्ञ तथा<ref>{{cite web|title=केपी ओली|url=https://www.opmcm.gov.np/cabinet/|website=प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रीपरिषद्को सचिवालय|accessdate=15 फेब्रुअरी 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20170606050946/http://www.opmcm.gov.np/cabinet/|archive-date=2017-06-06}}</ref><ref name=":0">{{cite web|title=एमाले अध्यक्ष ओली प्रधानमन्त्री नियुक्त...|url=https://www.kantipurdaily.com/news/2018/02/15/20180215121935.html|website=कान्तिपुर|accessdate=15 February 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501185232/https://www.kantipurdaily.com/news/2018/02/15/20180215121935.html|archive-date=1 May 2019}}</ref><ref>{{cite web|title=ओली प्रधानमन्त्री भएपछि जन्मघरमा खुशीयाली|url=http://kantipur.ekantipur.com/news/2015-10-11/20151011164028.html|website=इकान्तिपुर|accessdate=11 अक्टोबर 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151012125416/http://kantipur.ekantipur.com/news/2015-10-11/20151011164028.html|archive-date=2015-10-12}}</ref><ref>{{cite web|title=नयाँ प्रधानमन्त्रीमा केपी ओली निर्वाचित|url=http://www.bbc.com/nepali/news/2015/10/151011_kp_oli_elected|website=बिबिसी नेपाल|accessdate=11 अक्टोबर 2015}}</ref> [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]का वर्तमान अध्यक्ष हुन्। उनी विभिन्न समयमा [[गृह मन्त्री (नेपाल)|नेपालको गृह मन्त्री]], [[नेपालको उपप्रधानमन्त्री|उपप्रधानमन्त्री]] एवम् [[परराष्ट्र मन्त्रालय (नेपाल)|परराष्ट्रमन्त्री]]समेत भएका थिएँ। ओली विक्रम संवत् २०४८ सालमा झापा क्षेत्र नम्बर ६ र २०५९ सालमा झापा क्षेत्र नम्बर २ बाट [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]] सदस्यमा निर्वाचित भएका थिएँ। त्यस्तै ओलीले विक्रम संवत् २०५१ देखि २०५२ सम्म गृह मन्त्री थिएँ। विक्रम संवत् २०६४ देखि २०६५ सम्म ओली [[नेपालको उपप्रधानमन्त्री|उपप्रधान]] एवम् [[परराष्ट्र मन्त्रालय (नेपाल)|परराष्ट्रमन्त्री]] भएका थिएँ। उनी नेकपा एमालेको प्रतिनिधित्व गर्दै वि.सं २०७२ असोज २४ गते [[नेपालको प्रधानमन्त्री|नेपालको ३८औँ प्रधानमन्त्री]]को रूपमा निर्वाचित भएका थिएँ।<ref name='KRS'>{{cite web|title=यस्तो छ ओलीको जीवनचित्रः गरिब पृष्ठभूमी र कम पढेका प्रधानमन्त्री|url=http://setopati.com/raajneeti/35060|website=Setopati.com|accessdate=१४ अक्टोबर २०१५|archive-url=https://web.archive.org/web/20151014114039/http://setopati.com/raajneeti/35060|archive-date=2015-10-14}}</ref> पदमा रहँदा ओली बारम्बार छुद्रो बोली , रुखो र टर्रो बोली लगाउने टिप्पणी, आलोचक र मिडियाप्रति शत्रुता, सहकर्मी र व्यापारिक सहयोगीहरूको भ्रष्टाचारमा मौनता, आर्थिक वृद्धिमा असफल हुनु र [[नेपालमा बजेट|बजेट]] खर्चको वाचा नगरेको भन्दै विवादमा तानिएका थिएँ।<ref>{{Cite web|url=https://pahilopost.com/content/-8547.html|title=ओली आफैले उखान टुक्काको रहस्य यसरी खोले|website=pahilopost.com|access-date=7 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210507005616/https://pahilopost.com/content/-8547.html|archive-date=7 May 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://kathmandupost.com/politics/2019/10/15/oli-now-has-problems-with-the-way-the-media-addresses-individuals|title=Oli now has problems with the way the media addresses individuals|website=Kathmandupost.com|language=English|access-date=7 May 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/nepali/news-55244757|title=भ्रष्टाचार रोक्ने प्रधानमन्त्री ओलीको दृढता पुरा हुन 'गर्नै पर्ने चार मुख्य काम'|date=9 December 2020|website=BBC News नेपाली|language=ne|access-date=7 May 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://kathmandupost.com/national/2019/05/17/rights-activists-say-oli-government-heading-towards-authoritarian-rule|title=Rights activists say Oli government heading towards authoritarian rule|website=Kathmandupost.com|language=en|access-date=2 September 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://therisingnepal.org.np/news/30401|title=The Rising Nepal: Capital expenditure below 35% in nine months|website=Therisingnepal.org.np|access-date=2 September 2020}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==पारिवारिक जीवनी== खड्गप्रसाद ओलीको जन्म बाबु मोहनप्रसाद ओली र मधुमाया ओलीको पुत्रको रूपमा वि सं २००८ साल फागुन ११ गते शनिबार [[तेह्रथुम जिल्ला]]को इवा गाउँमा भएको थियो।<ref>{{Cite news|url=http://www.catchnews.com/international-news/kp-sharma-oli-why-nepal-s-new-pm-isn-t-the-right-man-for-the-job-1444823268.html|title=KP Sharma Oli-why Nepal's new PM isn't the right man for the job|publisher=catchnews.com|access-date=13 December 2017}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.nepalitimes.com/blogs/thebrief/2015/10/11/the-original-maoist/|title=The Original Maoist|publisher=Nepali Times|access-date=13 December 2017}}</ref><ref name="site">{{Cite web|url=https://kpsharmaoli.com.np/index.php?/facetoface/detail/power-of-purpose-prime-minister-k-p-sharma-oli|title=Power of Purpose – Prime Minister K P Sharma Oli|website=kpsharmaoli.com.np|access-date=20 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20210616135801/https://kpsharmaoli.com.np/index.php?%2Ffacetoface%2Fdetail%2Fpower-of-purpose-prime-minister-k-p-sharma-oli|archive-date=16 June 2021}}</ref> झापामा विद्यालय जीवन सुरु गरेर ओलीले कक्षा ४ सम्मको अध्ययन गाउँमा पूरा गरेका थिएँ। ओली झापाको आदर्श माध्यमिक विद्यालयबाट विक्रम संवत्् २०२८ साल [[प्रवेशिका परीक्षा]] (एसएलसी) उत्तिर्ण भएका थिएँ। ओली वर्तमान अनन्तलिङ्गेश्वर नगरपालिका–२, बालकोट, भक्तपुरका स्थायी वासिन्दा हुन्। == प्रारम्भिक राजनीतिक जीवन == विक्रम संवत् २०२२ सालमा कम्युनिस्ट राजनीतिमा लागेका ओलीले २०२६ सालमा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीको सदस्यता लिएका थिएँ। वि.सं २०२८ सालको झापा आन्दोलनका प्रमुखहरू मध्येका एक थिएँ, त्यही वर्ष उनी जेल परेका थिएँ।<ref name="Ujjyalo">उज्यालो अनलाइन:संविधान सभा चुनाव २०७० {{cite web|url=http://election.ujyaaloonline.com/np/candidates/221/%E0%A4%96%E0%A4%A1%E0%A5%8D%E0%A4%97%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%A6%28%E0%A4%95%E0%A5%87%E0%A4%AA%E0%A5%80%29-%E0%A4%93%E0%A4%B2%E0%A5%80/|title=खड्गप्रसाद ओली|accessdate=9 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151014002633/http://election.ujyaaloonline.com/np/candidates/221/%E0%A4%96%E0%A4%A1%E0%A5%8D%E0%A4%97%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%A6(%E0%A4%95%E0%A5%87%E0%A4%AA%E0%A5%80)-%E0%A4%93%E0%A4%B2%E0%A5%80|archive-date=14 October 2015}}</ref> ओली तत्कालिन [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (माले)]]को संस्थापक मध्येका एक थिएँ। [[पञ्चायती व्यवस्था]]विरुद्धको सङ्घर्षका क्रममा ओली २०२८ देखि २०४४ सम्म १४ वर्ष जेल जीवन यापन गरेका थिएँ। २०४४ मा जेलमुक्त भएपछि उनी [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)]]को केन्द्रीय समिति सदस्य र २०५४ सम्म लुम्बिनी अञ्चलको इन्चार्ज बनेका थिएँ।<ref>{{Cite web|url=https://kathmandupost.com/miscellaneous/2015/10/11/here-is-a-biography-of-newly-elected-pm-oli|title=Read a brief biography on newly elected PM KP Sharma Oli|website=kathmandupost.com|access-date=20 December 2020}}</ref> === बहुदलीय प्रजातन्त्र (वि.सं २०४६-२०६२)=== [[नेपालको जनआन्दोलन २०४६]] पछि उनी सन् [[आम निर्वाचन २०४८]] मा झापा–६ बाट प्रतिनिधिसभामा निर्वाचित भएका थिएँ। उनी सन् २०४८ मा [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]को विदेश सम्बन्ध विभागको प्रमुख नियुक्त भएका थिएँ। उनी २०५१ मा पुन: सांसदमा निर्वाचित भएका थिएँ र [[मनमोहन अधिकारी]]को अल्पमतको सरकारमा [[गृह मन्त्री (नेपाल)|गृह मन्त्री]]को रूपमा कार्यरत थिएँ। उनी [[आम निर्वाचन २०५६|२०५६]] मा झापा निर्वाचन क्षेत्र २ र ६ बाट पुन: निर्वाचित भएका थिएँ जसमा उनले झापा–६ को सिट त्यागेका थिएँ। === सङ्क्रमकालीन अवधि === ओली २०६२ सालमा [[गिरिजाप्रसाद कोइराला]] सरकारको अन्तरिम सरकारमा [[नेपालको उपप्रधानमन्त्री|उपप्रधानमन्त्री]] तथा [[परराष्ट्र मन्त्रालय (नेपाल)|परराष्ट्रमन्त्री]] नियुक्त भएका थिएँ।<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/4969422.stm | title=Nepal calls ceasefire with rebels | publisher=बीबीसी | date=3 May 2006 | access-date=15 July 2012}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Moriarty|first1=James|title=Seven Cabinet Members Formed|url=https://www.wikileaks.org/plusd/cables/06KATHMANDU1090_a.html|website=Wikileaks|publisher=US Embassy, Kathmandu|access-date=21 September 2015|date= 2 May 2006}}</ref> उनी झापा-७ बाट २०६४ सालको संविधानसभा निर्वाचनमा पराजित भएका थिएँ। उनले २०६५ मा भएको नेकपा (एमाले)को आठौँ महाधिवेशन हुँदा [[झलनाथ खनाल]]सँग अध्यक्षको पदका लागि पनि चुनाव हारेका थिएँ। उनी झापा-७ बाट २०७० सालको संविधानसभा निर्वाचनमा निर्वाचित भएका थिएँ। २०७० माघ २१ मा उनी नेकपा (एमाले) संसदीय दलको नेता बनेका थिएँ।<ref>{{cite news|title=Oli elected as UML PP leader|url=http://www.ekantipur.com/2014/02/04/top-story/oli-elected-as-uml-pp-leader/384914.html|access-date=4 February 2014|newspaper=eKantipur|date=4 February 2014|archive-url=https://archive.today/20140204150108/http://www.ekantipur.com/2014/02/04/top-story/oli-elected-as-uml-pp-leader/384914.html|archive-date=4 February 2014|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140225093719/http://www.ekantipur.com/2014/02/04/top-story/oli-elected-as-uml-pp-leader/384914.html |date=25 February 2014 }}</ref> उनले संसदीय दलको नेताक‍ रूपमा पार्टी अध्यक्ष खनाललाई २३ मतान्तरले पराजित गरेका थिएँ। पार्टीको नवौँ महाधिवेशनको क्रममा ओली २०७१ सालमा [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]को अध्यक्षको रूपमा निर्वाचित भएका थिएँ।<ref>{{cite news|url=http://www.thehimalayantimes.com/fullNews.php?headline=KP+Oli+elected+as+CPN-UML+chairman&NewsID=421225|title=The Himalayan Times: Oli elected UML chairman mixed results in other posts – Detail News: Nepal News Portal|date=15 July 2014|work=The Himalayan Times|access-date=15 July 2014|archive-date=17 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140717234905/http://www.thehimalayantimes.com/fullNews.php?headline=KP+Oli+elected+as+CPN-UML+chairman&NewsID=421225|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140717234905/http://www.thehimalayantimes.com/fullNews.php?headline=KP+Oli+elected+as+CPN-UML+chairman&NewsID=421225 |date=17 July 2014 }}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.myrepublica.com/portal/index.php?action=news_details&news_id=79047|title=Nepal congratulates Oli for election victory|publisher=Myrepublica.com|date=15 July 2014|access-date=15 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140718231441/http://www.myrepublica.com/portal/index.php?action=news_details&news_id=79047|archive-date=18 July 2014|url-status=dead}}</ref> == प्रधानमन्त्रीकाल == === पहिलो प्रधानमन्त्रीकाल === ओली २०७२ असोज २४ मा संसदीय मतदानमा प्रधानमन्त्री निर्वाचित भएका थिएँ। व्यवस्थापिका संसदमा ५९७ सदस्यमध्ये ओलीले ३३८ मत प्राप्त गरेका थिएँ। ओलीको उम्मेदवारीलाई एकीकृत नेकपा (माओवादी), [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] नेपाल र [[मधेशी जनअधिकार फोरम, नेपाल|मधेसी जनअधिकार फोरम]]ले अन्य १३ वटा साना दलसँग मिलेर समर्थन गरेका थिएँ। उनले असोज २५ गते शपथ ग्रहण गरेका थिएँ।<ref>[https://news.yahoo.com/nepals-premier-names-protest-group-leaders-deputies-095943171.html "Nepal's new premier names protest group leaders as deputies"], Associated Press, 12 October 2015.</ref> [[नेपालको संविधान २०७२]] जारी गर्ने प्रवन्धमा भारतले लगाएको आर्थिक नाकाबन्दीले उनको पहिलो मुद्धा नै हावी भएको थियो।<ref>{{cite news|last1=Sharma|first1=Bhadra|title=Nepal's Prime Minister, K. P. Sharma Oli, Resigns Ahead of a No-Confidence Vote|url=https://www.nytimes.com/2016/07/25/world/asia/nepal-prime-minister-resigns.html|newspaper=The New York Times|access-date=16 February 2018|date=24 July 2016}}</ref> उनले भारतीय निर्भरताको प्रतिरोध गर्न चीनसँग संविधान संशोधन गर्ने भारतको अडान र चीनसँग व्यापार तथा पारवहन सन्धिहरूमा हस्ताक्षर गर्ने अडान लिएका थिएँ।<ref>{{cite web|title=Oli once more|url=http://www.nepalitimes.com/blogs/thebrief/2018/02/15/oli-once-more/|website=Nepali Times|publisher=Himal Media Pvt Ltd.|access-date=17 February 2018}}</ref> [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] बाट २०७३ असार २९ मा विद्यमान गठबन्धन सरकारबाट समर्थन फिर्ता लिएपछि र २०७३ असार ३० मा पार्टीले अविश्वास प्रस्ताव दर्ता गरेपछि नेकपा (एमाले)–नेतृत्वको सरकार र प्रधानमन्त्री ओली अल्पमतमा खुम्चिएका थिएँ जसका कारण उनलाई राजीनामा दिन दबाब पैदा भएको थियो। तथापि, [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]ले गृहमा दर्ता गरिएको अविश्वास प्रस्तावबारे छलफल गर्ने निर्णय गरेको थियो जसले गर्दा सम्बन्धित पक्षहरूको तीन दिने संसदीय बैठक बसेको थियो। प्रक्रियाको क्रममा अन्य दुई प्रमुख दल [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] र मधेसी जनअधिकार फोरमले पनि गठबन्धनबाट समर्थन फिर्ता लिएको थियो। तेस्रो दिन २०७३ साउन ९ मा संसदमा विपक्षी दलहरूलाई सम्बोधन गरेपछि ओलीले राजीनामाको घोषणा गरेका गरेका थिएँ। भारतले लगाएको आर्थिक नाकाबन्दी विरुद्ध दृढ अडान राख्दै ओलीलाई तल झार्ने षड्यन्त्र गरेको आरोप भारत सरकारमाथि लागेको थियो। भारतको बाह्य मामिला मन्त्रालयले स्पष्ट रूपमा उक्त आरोपलाई अस्वीकार गरेको थियो।<ref>{{Cite web|last=southasia.com.au|date=15 July 2016|title=India not responsible for no-confidence motion against KP Oli: Vikas Swarup|url=https://www.southasia.com.au/2016/07/15/india-not-responsible-for-no-confidence-motion-against-kp-oli-vikas-swarup/|access-date=28 February 2021|website=southasia.com.au|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180517063340/http://www.southasia.com.au/2016/07/15/india-not-responsible-for-no-confidence-motion-against-kp-oli-vikas-swarup/|archive-date=17 May 2018}}</ref> === दोस्रो प्रधानमन्त्रीकाल === {{श्रेणी मुख्य|दोस्रो ओली मन्त्रिपरिषद्}} [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)]]को समर्थनमा [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४ सालको प्रतिनिधि सभा निर्वाचन]]पछि नेकपा (एमाले) [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]मा सबैभन्दा ठुलो दल बनेपछि ओली २०७४ फागुन ३ मा दोस्रो पटक प्रधानमन्त्री नियुक्त भएका थिएँ।<ref>{{cite news|last1=Sharma|first1=Gopal|title=Moderate Nepali communist Oli to 'balance China, India' as new PM|url=https://www.reuters.com/article/us-nepal-politics/moderate-nepali-communist-oli-to-balance-china-india-as-new-pm-idUSKCN1FZ0NS?il=0|newspaper=Reuters|agency=Thomson Reuters|access-date=16 February 2018|date=15 February 2018}}</ref> उनले २०७४ फागुन २७ मा २७५ सदस्यीय प्रतिनिधि सभामा २६८ मतमध्ये २०८ मतसहित विश्वासको प्रस्ताव पारित गरेका थिएँ।<ref>{{cite web |title=प्रधानमन्त्री ओलीका पक्षमा ७५ प्रतिशत सांसद |url=https://setopati.com/politics/140412 |website=सेतोपाटी |access-date=12 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190330170236/https://setopati.com/politics/140412 |archive-date=30 March 2019 }}</ref> नेकपा (एमाले) र [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]को वाम गठबन्धन ले २०७५ जेठ ३ मा [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी]] (नेकपा) गठन गरी ओलीको गठबन्धन सरकारलाई बहुमतमा परिणत गर्दै सदनमा दुई तिहाई बहुमत दिलाएको थियो।<ref>{{Cite web|title=Nepal's two biggest leftist forces merge into Nepal Communist Party|url=https://english.onlinekhabar.com/nepals-two-biggest-leftist-forces-merge-into-nepal-communist-party.html|access-date=1 April 2021|website=अनलाइन खबर |language=en}}</ref> जेठ २०७७ मा, ओली सरकारले भारत सरकारद्वारा लिपुलेक पारिको सडकको उद्घाटनको जवाफमा [[कालापानी]], लिपुलेक र [[लिम्पियाधुरा]]का विवादित इलाकाहरू सहित देशका नयाँ नक्साहरू अनावरण गरेको थियो,<ref>{{Cite web|title=Government unveils new political map including Kalapani, Lipulekh and Limpiyadhura inside Nepal borders|url=https://kathmandupost.com/national/2020/05/20/government-unveils-new-political-map-including-kalapani-lipulekh-and-limpiyadhura-inside-nepal-borders|access-date=7 June 2020|website=The Kathmandu Post|language=en}}</ref> जसले गर्दा दुई देशबीच "मनमुटाव" भएको थियो।<ref>{{Cite web|title=With release of new map, Nepal and India enter a state of 'cartographic war', experts say|url=https://kathmandupost.com/national/2020/05/21/with-release-of-new-map-nepal-and-india-enter-a-state-of-cartographic-war-experts-say|access-date=7 June 2020|website=The Kathmandu Post|language=en}}</ref> सरकारले संसदमा मुलुकको आधिकारिक नक्सा र चिह्नलाई संशोधन गर्न संविधान संशोधन विधेयक तत्काल ल्याएको थियो। राष्ट्रपति [[विद्यादेवी भण्डारी]]ले प्रमाणीकरण गर्नुअघि दुवै सदनमा सर्वसम्मतिले विधेयक पारित भएको थियो।<ref>{{Cite web|title=Constitution amendment bill to update Nepal map endorsed unanimously at the Lower House|url=https://kathmandupost.com/national/2020/06/13/constitution-amendment-bill-to-update-nepal-map-endorsed-unanimously-at-the-lower-house|access-date=1 April 2021|website=kathmandupost.com|language=English}}</ref><ref>{{Cite web|last=Adhikari|first=Priyanka|date=13 June 2020|title=Nepal parliament unanimously endorses second amendment, map updated|url=https://thehimalayantimes.com/kathmandu/parliament-unanimously-endorses-second-amendment-updating-nepals-map|access-date=1 April 2021|website=The Himalayan Times|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Thapa|first=Richa|date=18 June 2020|title=Nepal's Upper House adopts amendment bill, presidential seal of approval to authenticate amendment|url=https://thehimalayantimes.com/nepal/nepals-upper-house-adopts-amendment-bill-presidential-seal-of-approval-to-authenticate-amendment|access-date=1 April 2021|website=The Himalayan Times|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Thapa|first=Richa|date=18 June 2020|title=President authenticates Constitution amendment bill|url=https://thehimalayantimes.com/nepal/president-authenticates-constitution-amendment-bill|access-date=1 April 2021|website=द हिमालयन टाइम्स|language=en}}</ref> ५ पुस २०७७ मा ओली सरकारले प्रतिनिधिसभा विघटनको सिफारिस गरेको थियो र २०७८ वैशाख १७ र वैशाख २७ मा, निर्वाचनको आह्वान गरेको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=राष्ट्रपतिद्वारा संसद विघटन, वैशाख १७ र २७ गते मध्यावधि चुनाव घोषणा|युआरएल=https://www.setopati.com/politics/224221|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=सेतोपाटी|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=२९ मार्च २०२२}}</ref> यसलाई [[राष्ट्रपति]]ले सजिलै समर्थन गरेको एउटा कदमको रूपमा लिने गरिन्छ। ओलीले सत्तारुढ नेकपामा एकपछि अर्को सङ्घर्ष गरेपछि यो कदम चालेको बताइएको थियो। यो कदम पार्टीको गुटसँग टुङ्गिएको थियो। त्यसको नेतृत्व पूर्व प्रधानमन्त्री [[पुष्पकमल दाहाल]] र [[माधवकुमार नेपाल]]ले गरेका थिएँ।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=प्रचण्ड र माकुने गुट फेरि सक्रिय हुँदै, ओलीलाई अफ्ठ्यारो पर्ने सङ्केत|युआरएल=https://www.canadanepal.com/content/25243/|कार्य=|प्रकाशक=क्यानडा नेपाल|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref> उनले सदनमा ओली विरुद्ध अविश्वासको प्रस्ताव दर्ता गर्ने योजना लिएका थिएँ। विवादास्पद संवैधानिक परिषद् ऐन फिर्ता लिन ओलीको अधैर्यताले सत्तारुढ दलमा थप तनाव उत्पन्न भएको थियो। ओलीको यो निर्णय २०७७ फागुन ११ मा [[नेपालको सर्वोच्च अदालत|सर्वोच्च न्यायालय]]ले बदर गरेको थियो। प्रधानन्यायाधीश [[चोलेन्द्रशमशेर ज.ब.रा.|चोलेन्द्रशम्शेर राणा]] नेतृत्वको संवैधानिक इजलासले संसद विघटनलाई असंवैधानिक ठहर गर्दै सदनलाई पुनर्बहाली गर्न र संसदको बैठक १३ दिनभित्र गर्न आह्वान गरेको थियो। ओलीले सर्वोच्च न्यायालयको फैसला स्वीकार गर्दै २०७७ फागुन २३ मा, संसद्को बैठक आह्वान गरेका थिएँ।<ref>{{Cite web|last=Service|first=Himalayan News|date=2 March 2021|title=Reinstated HoR to meet on March 7|url=https://thehimalayantimes.com/home/reinstated-hor-to-meet-on-march-7|access-date=1 April 2021|website=द हिमालयन टाइम्स|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Online|first=T. H. T.|date=7 March 2021|title=First meeting of reinstated House of Representatives begins|url=https://thehimalayantimes.com/kathmandu/first-meeting-of-reinstated-house-of-representatives-begins|access-date=1 April 2021|website=द हिमालयन टाइम्स|language=en}}</ref> २३ फागुन २०७७ मा सर्वोच्च न्यायालयले नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीलाई ऋषिराम कट्टेललाई प्रदान गर्ने ऐतिहासिक फैसला सुनाएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=सर्वाेच्चकाे फैसला : नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी ऋषि कट्टेललाई (पूर्णपाठसहित)|युआरएल=https://www.himalkhabar.com/news/122480|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=हिमाल खबर|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref> उनले [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] र [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] विलय भएपछि गठन भएको नेकपालाई आफ्नो दलको नाम उपलब्ध गराउने निर्वाचन आयोगको फैसलालाई चुनौती दिएको थिएँ। न्यायालयको फैसलाले ओली र दाहालको नेतृत्वमा संयुक्त रूपमा सत्तारुढ दललाई अमान्य बनाएको थियो। यो फैसलाले पूर्व [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] र [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] दलहरूलाई प्रभावकारी ढङ्गले पुनर्बहाली गरेको थियो। यसले ओली सरकारलाई फेरि गठबन्धनमा परिणत गरेको थियो। नेकपा (माओवादी केन्द्र) ले २०७७ फागुन २९ मा आफ्ना मन्त्रीहरूलाई सम्झाएर २०७८ वैशाख २२ मा ओली सरकारबाट दिएको समर्थन फिर्ता लिएको थियो। त्यसलाई प्रभावकारी ढङ्गले अल्पमतको सरकारमा परिणत गरेको थियो।<ref>{{Cite web|title=Maoist Centre recalls its ministers from government|url=https://kathmandupost.com/politics/2021/03/13/maoist-centre-recalls-its-ministers-from-government|access-date=5 June 2021|website=kathmandupost.com|language=English}}</ref><ref>{{Cite web|last=Online|first=T. H. T.|date=5 May 2021|title=CPN-Maoist Centre withdraws support to PM Oli-led govt|url=https://thehimalayantimes.com/nepal/cpn-maoist-centre-withdraws-support-to-pm-oli-led-govt|access-date=10 June 2021|website=द हिमालयन टाइम्स|language=en}}</ref> २०७८ वैशाख २७ मा, [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]मा खसेको कुल २३२ मतमध्ये ९३ मत मात्र प्राप्त गर्दै ओलीले विश्वासको मत प्राप्त गर्न असमर्थ रहेका थिएँ। विश्वासको मत प्राप्त गर्न आवश्यक १३६ मतको बहुमत पुग्न नसक्दा ओली ४३ मतले कम भएको थियो।<ref>{{Cite web|date=10 May 2021|title=Nepal Prime Minister K P Oli loses vote of confidence|url=https://indianexpress.com/article/world/nepal-prime-minister-k-p-oli-loses-vote-of-confidence-7309667/|access-date=10 May 2021|website=द इन्डियन एक्सप्रेस|language=en}}</ref> [[राष्ट्रपति]]द्वारा अर्को प्रधानमन्त्री नियुक्त नभएसम्म उनको हैसियत पछि सरोकारवाला प्रधानमन्त्रीको दर्जामा परिणत भएको थियो।<ref>{{Cite web|last=ONLINE|first=THT|date=10 May 2021|title=President Bhandari calls on parties to form majority government, allots three days' time|url=https://thehimalayantimes.com/nepal/president-bhandari-calls-on-parties-to-form-majority-government-allots-three-days-time|access-date=12 May 2021|website=द हिमालयन टाइम्स|language=en}}</ref> === तेस्रो प्रधानमन्त्रीकाल === {{मुख्य|तेस्रो ओली मन्त्रिपरिषद्}} ओलीलाई राष्ट्रपति [[विद्यादेवी भण्डारी]]ले २०७८ वैशाख ३० मा [[नेपालको प्रधानमन्त्री|तेस्रो पटक प्रधानमन्त्री]] नियुक्त गरेकी थिइन्।<ref>{{Cite web|title=ओली तेस्रो पटक प्रधानमन्त्री नियुक्त|url=https://nepaltvonline.com/2021/05/24764/|access-date=13 May 2021|website=नेपाल टेलिभिजन|language=नेपाली}}</ref> अल्पमतको प्रधानमन्त्री भए पनि विपक्षी दलमध्ये कुनै पनि दलले बहुमतको सरकार गठन गर्न वा त्यसका लागि आफ्नो दावी उपलब्ध समय सीमाभित्र राख्न असमर्थ रहेका थिएँ। २०७८ जेठ ८ मा मध्यरातमा [[नेपालको राष्ट्रपति|राष्ट्रपति]]द्वारा प्रतिनिधि सभा विघटनपछि ओली सरकार नयाँ निर्वाचन सम्पन्न नभएसम्म अन्तरिम सरकारमा परिणत भएको थियो। मध्यावधि निर्वाचन कात्तिक २६ र २०७८ मङ्सिर ३ का लागि तय गरिएको थियो।<ref>{{Cite web|title=प्रतिनिधिसभा भंग, कात्तिक २६ र मङ्सिर ३ गते मध्यावधि चुनाव सिफारिस|url=https://ekantipur.com/news/2021/05/22/162162502200046688.html|access-date=10 June 2021|website=कान्तिपुर दैनिक|language=ne}}</ref> २०७८ असार २८ मा विपक्षी गठवन्धनले दायर गरेको प्रतिनिधिसभा विघटन विरुद्धको रिटको सुनुवाइ गर्न गठित सर्वोच्च न्यायालयको संवैधानिक इजलासले राष्ट्रपति [[विद्यादेवी भण्डारी]]ले प्रधानमन्त्री ओलीको सिफारिसमा प्रतिनिधिसभा भङ्ग गर्ने निर्णय गैरकानुनी भएको उल्लेख गर्दै [[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काङ्ग्रेस]]का सभापति [[शेरबहादुर देउवा]]लाई २८ घण्टाभित्र प्रधानमन्त्री नियुक्त गर्न आदेश दिएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=शेरबहादुर देउवा पाँचौँ पटक प्रधानमन्त्री नियुक्त|युआरएल=https://www.himalkhabar.com/news/124961|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=हिमाल खबर|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref> प्रधानमन्त्रीबाट हटेपछि, २०७८ मङ्सिर १० मा, [[चितवन जिल्ला|चितवन]]मा भएको [[नेकपा (एमाले)को १०औँ महाधिवेशन|नेकपा एमालेको दशौँ राष्ट्रिय महाधिवेशन]]मा उनी अध्यक्षमा पुन:निर्वाचित भएका थिएँ।<ref>{{Cite web|url=https://www.setopati.com/mahadebeshan-bishesh/umlnepal/255464/|title=केपी शर्मा ओली दोस्रो पटक एमाले अध्यक्षमा निर्वाचित|last=Setopati|first=सन्जीव बगाले ::|website=सेतोपाटी|language=नेपाली|access-date=2021-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20211130112331/https://www.setopati.com/mahadebeshan-bishesh/umlnepal/255464/|archive-date=2021-11-30}}</ref> जेन–जीको आन्दोलन नियन्त्रण बाहिर पुगेपछि राजनीतिक निकासका लागि प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले २०८२ भदौ २४ गते राजीनामा दिएका हुन्। == निर्वाचनको इतिहास == उनी [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]को तर्फबाट टिकट प्राप्त गर्दै [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]मा [[आम निर्वाचन २०४८|२०४८]], [[आम निर्वाचन २०५१|२०५१]], [[आम निर्वाचन २०५६|२०५६]], र [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] मा निर्वाचित भएका थिएँ।<ref>[http://www.election-commission.org.np/toptwo.php निर्वाचन आयोग] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061012034141/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php |date=12 October 2006 }}</ref> उनले [[आम निर्वाचन २०५६]]मा दुईवटा निर्वाचन क्षेत्रबाट चुनाव जितेका थिएँ। [[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४|संविधानसभा निर्वाचन, २०६४]]मा उनले पराजय बेहोरेका थिएँ। यस तालिकामा शीर्ष प्रतिस्पर्धीहरू मात्र समेटिएको छ। === [[आम निर्वाचन २०४८]] === {| class="wikitable" ! colspan="4" |झापा ६ |- ! दल !! उम्मेदवार !! मत !! स्थिति |- | [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] || खड्गप्रसाद ओली || – || निर्वाचित |} === [[आम निर्वाचन २०५१]] === {| class="wikitable" ! colspan="4" |झापा ६ |- ! दल !! उम्मेदवार !! मत !! स्थिति |- |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]|| खड्गप्रसाद ओली|| १८,८६१ || निर्वाचित |- | [[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काङ्ग्रेस]] || केशवकुमार बुढाथोकी || १४,२०२ || पराजित |} === [[आम निर्वाचन २०५६]] === {| class="wikitable" ! colspan="4" |झापा २ |- ! दफ !! उम्मेदवार !! मत !! स्थिति |- |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]|| खड्गप्रसाद ओली|| १८,९०९ || निर्वाचित |- | [[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काङ्ग्रेस]] || गिरिराजकुमारी प्रसाईँ|| १८,८९२ || पराजित |} {| class="wikitable" ! colspan="4" |झापा ६ |- ! दल !! उम्मेदवार !! मत !! स्थिति |- |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]|| खड्गप्रसाद ओली || २३,७४९ || निर्वाचित |- | [[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काङ्ग्रेस]] || कासीलाला ताजपुरिया || १९,७१३ || पराजित |} === [[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४|संविधानसभा निर्वाचन, २०६४]] === {| class="wikitable" ! colspan="4" |झापा ७ |- ! दल !! उम्मेदवार !! मत !! स्थिति |- |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)]]||विश्वदीप लिङ्देन लिम्बू|| १६,०९९ || निर्वाचित |- |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]|| खड्गप्रसाद ओली || १४,९५९ || पराजित |} === [[संविधान सभा निर्वाचन २०७०|संविधानसभा निर्वाचन २०७०]] === {| class="wikitable" ! colspan="4" |झापा ७ |- ! दल !! उम्मेदवार !! मत !! स्थिति |- |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]|| खड्गप्रसाद ओली || १९,२८७ || निर्वाचित |- | [[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काङ्ग्रेस]] || सुरेशकुमार योङ्या|| ११,०४१ || पराजित |} === २०७२ को संसदीय प्रधानमन्त्री पदको निर्वाचन === {| class="wikitable" |- ! दल !! उम्मेदवार !! मत !! स्थिति |- |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]|| खड्गप्रसाद ओली || ३३८ || निर्वाचित |- | [[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काङ्ग्रेस]] || [[सुशील कोइराला]] || २४९ || पराजित |} === [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४|प्रतिनिधिसभा निर्वाचन, २०७४]] === {| class="wikitable" ! colspan="4" |[[झापा ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा ५]]<ref>{{cite news|title=Jhapa : Province 1 – Nepal Election Latest Updates and Result for Federal Parliament|publisher=The Kathmandu Post|url=https://election.ekantipur.com/pradesh-1/district-jhapa?lng=eng|access-date=10 December 2017}}</ref> |- ! दल !! उम्मेदवार !! मत !! स्थिति |- |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]|| खड्गप्रसाद ओली || ५७,१३९ || निर्वाचित |- | [[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली काङ्ग्रेस]] || खगेन्द्र अधिकारी|| २८,२९७ || पराजित |} == व्यक्तिगत जीवन == जेलबाट छुटेपछि ओलीले राधिका शाक्यसँग विवाह गरेका थिएँ। उनीहरूको पहिलो भेट पार्टीका एक कार्यक्रममा भएको थियो।<ref>{{cite web|title=Jeevan saathi with Mr & Mrs. K.P. Oli|url=https://www.youtube.com/watch?v=E3a0ZUquya4|access-date=8 December 2017|website=[[युट्युब]]|publisher=[[हिमालय टेलिभिजन]]}}</ref> === स्वास्थ समस्य === ओलीले दुई पटक मिर्गौला प्रत्यारोपण गरेका छन्। पहिलो पटक २०६३ मा नयाँ दिल्लीको अपोलो अस्पतालमा प्रत्यारोपण गरिएको थियो।<ref>{{Cite web| title = Nepal Prime Minister Oli in hospital for 2nd kidney transplant| work = The New Indian Express| access-date = 17 February 2021| url = https://www.newindianexpress.com/world/2020/mar/03/nepal-prime-minister-oli-in-hospital-for-2nd-kidney-transplant-2111604.html}}</ref> २०७६ सालमा त्रिभुवन विश्वविद्यालय शिक्षण अस्पताल, [[काठमाडौँ]]मा दोस्रो पटक उनको मृगौला प्रत्यारोपण गरिएको थियो। दोस्रो प्रत्यारोपणका लागि उनले ३२ वर्षीया समिक्षा सङ्ग्रौलाबाट मिर्गौला पाएका थिएँ<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=प्रधानमन्त्रीकी मृगौला दाता समिक्षा भइन् डिस्चार्ज|युआरएल=https://www.bikashnews.com/2020/03/11/200365.html|कार्य=|प्रकाशक=विकास न्युज|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref>। समिक्षा सङ्गौला ओलीको भान्जी रहेको जनाइएको थियो। २०६३ मा मृगौला प्रत्यारोपण गरेका नयाँ दिल्लीका एक वरिष्ठ प्रत्यारोपण चिकित्सक पनि काठमाडौँमा यस प्रक्रियालाई सहयोग गर्न उपस्थित भएका थिएँ। == विवादास्पद दावीहरू == केपी शर्मा ओलीले विभिन्न कार्यक्रमहरूमा विवादास्पद दावी तथा टीकाटिप्पणी गरेका छन्। उनले आफ्ना भनाइहरूमा विभिन्न किसिमका उखान टुक्काको पनि प्रयोग गर्ने गरेका छन्। यस्ता केही दावीहरूले दोहोर अर्थ दिनुका साथै आलोचना पनि भएको थियो। उनका केही विवादास्पद दाबीहरू यस प्रकार छन्:<ref>{{Cite web| title = ओलीको उखान नियोजन| access-date = 14 July 2020| url = https://nepalmag.com.np/joke/2017/10/17/20171017092118}}</ref><ref name=":०">{{Cite web| title = ओलीको नेतृत्वमा नयाँ सरकार : एमाले| work = SouryaOnline| access-date = 14 July 2020| url = https://www.souryaonline.com/2015/10/118324.html}}</ref> १) '''सुपर कम्प्युटर''', माघ २०७५: ओलीले नेपालले निर्माण गरिरहेको सुपरकम्प्युटर देखेर संसार नै चकित भएको दावी गरेका थिएँ। उनले बनेपा आइटी पार्कमा निर्माण भइरहेको कम्प्युटरलाई सङ्केत गर्दै आएका थिएँ। कम्पुटिङ पावरको कमी भए पनि निर्माताहरूले सुपर कम्प्युटर भएको दावी गरेका छन्।<ref>{{Cite web| title = प्रधानमन्त्रीको सुपर तुक्का| work = शुक्रबार| access-date = 14 July 2020| url = https://shukrabar.nagariknetwork.com/news/4413| archive-url = https://web.archive.org/web/20200714082737/https://shukrabar.nagariknetwork.com/news/4413| archive-date = 14 July 2020}}</ref> २) '''गैँडा र सगरमाथा''', भदौ २०७६: ओलीले गैँडाको लागि प्रयोग गरिने अङ्ग्रेजी शब्द राइनो र सगरमाथालाई जनाउने माउन्ट एभरेस्टलाई नेपाली शब्द गैँडा र सगरमाथा प्रयोग गर्नुपर्ने बताएका थिएँ।<ref>{{Cite news|title=केपी शर्मा ओली: प्रधानमन्त्रीले गैँडा र सगरमाथाबारे गरेको अभिव्यक्तिलाई सामाजिक सञ्जालमा चुनौती र कटाक्ष|language=ne|work=BBC|url=https://www.bbc.com/nepali/news-49405079}}</ref> ३) '''भारतीय कोरोनाभाइरस''', २०७७ बैशाख : नेपालमा कोभिड–१९ महामारीका बेला ओलीले 'चिनियाँ वा इटालेेेली भाइरस' भन्दा पनि 'भारतीय भाइरस' बढी खतरनाक भएको भन्दै आक्रोश पोखेका थिएँ। उनले यो कुरा संसदलाई सम्बोधन गर्दै गर्दा भनेका थिएँ जहाँ उनले राष्ट्रव्यापी बन्दाबन्दी उल्लङ्घन गर्ने व्यक्तिहरूमा कोरोनाभाइरसको बढ्दो सङ्ख्यालाई दोषी ठहर्‍याएका थिएँ।<ref>{{Cite web|title=Observers worry Oli's statements about an Indian conspiracy could further damage bilateral ties|url=https://kathmandupost.com/politics/2020/06/30/observers-worry-oli-s-statements-about-an-indian-conspiracy-could-further-damage-bilateral-ties|access-date=8 August 2020|website=kathmandupost.com|language=en}}</ref> उनले विशेष गरी भारतबाट नेपालमा सुटुक्क छिर्नेहरूलाई निसाना बनाएका थिएँ। भारतबाट अवैध माध्यमबाट आउने मानिसहरूले देशमा भाइरस फैलाउँदैछन् भनेर दावी गरेका थिएँ जसले गर्दा भारतका सञ्चार माध्यमहरूको ध्यानाकर्षण गरेको थियो।<ref>{{cite news |title=Indian coronavirus more lethal than Chinese: Nepal PM K P Sharma Oli |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/international/world-news/coronavirus-coming-from-india-more-lethal-than-those-from-china-italy-oli/articleshow/75850117.cms?from=mdr |access-date=14 July 2020}}</ref><ref>{{Cite news| title = 85% of people tested positive for coronavirus in Nepal are those who returned from India: PM Oli| work = The Hindu| location = Kathmandu| access-date = 1 August 2020| date = 10 June 2020| url = https://www.thehindu.com/news/international/85-of-people-tested-positive-for-coronavirus-in-nepal-are-those-who-returned-from-india-pm-oli/article31796112.ece}}</ref> ३) '''हाच्छ्युँ सम्बन्धित भनाइ''', २०७७ असार : राष्ट्रियसभालाई सम्बोधन गर्दै ओलीले कोरोना ज्वरोजस्तै हो, यदि यो रोग लाग्यो भने, कसैले हाच्छ्युँ गर्ने र तातोपानी र बेसार सेवन गरेर भाइरसलाई धपाउनुपर्ने दावी गरेका थिएँ जसले राष्ट्रिय सञ्चार माध्यम र सामाजिक सञ्जालमा बहस उत्पन्न गरेको थियो। उनले लसुन र बेसारले कोरोनाभाइरस विरुद्ध लड्न रोग प्रतिरोधात्मक प्रणालीलाई बढाउन मदत गर्ने बताएका थिएँ।<ref>{{Cite web| title = Oli continues to downplay Covid-19 and propagate home remedies, earning ridicule on social media| access-date = 14 July 2020| url = https://kathmandupost.com/national/2020/06/19/oli-continues-to-downplay-covid-19-and-propagate-home-remedies-earning-ridicule-on-social-media}}</ref> ४) '''भगवान राम एक नेपाली हुन् भन्ने भनाइ''': असार २०७७: कवि [[भानुभक्त आचार्य]]को २०७औँ जन्म जयन्ती मनाउने कार्यलाई सम्बोधन गर्दै ओलीले भगवान रामको जन्म नेपालमा भएको दावी गरेका थिएँ<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=राम भारतीय हुँदै होइनन्, अयोध्या ठोरीमै छ : प्रधानमन्त्री|युआरएल=https://www.onlinekhabar.com/2020/07/881495|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=अनलाइन खबर|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref> भने उनले भारतले नक्कली अयोध्या सिर्जना गरेको बताएका थिएँ।<ref>{{Cite web| title = Nepal's PM KP Sharma Oli 'claims' real Ayodhya is in Nepal| work = The Himalayan Times| access-date = 14 July 2020| date = 13 July 2020| url = http://thehimalayantimes.com/nepal/nepals-pm-kp-sharma-oli-claims-real-ayodhya-is-in-nepal/}}</ref><ref>{{Cite web| title = Lord Rama is Nepali, not Indian, real Ayodhya in Nepal, claims PM KP Sharma Oli| work = Zee News| access-date = 14 July 2020| date = 14 July 2020| url = https://zeenews.india.com/world/lord-rama-is-nepali-not-indian-real-ayodhya-in-nepal-claims-pm-kp-sharma-oli-2295606.html}}</ref><ref>{{Cite web|title=Editorial {{!}} Has Oli crossed Laxman Rekha?|url=https://kathmandupost.com/editorial/2020/07/14/has-oli-crossed-laxman-rekha|access-date=8 August 2020|website=kathmandupost.com|language=en}}</ref> उनले दक्षिण नेपालको ठोरीलाई रामको जन्मस्थल भएको दावी गरेका थिएँ भने भारतको अयोध्याबाट सीतासँग विवाह गर्न पूर्वी नेपालको जनकपुर पुग्नु रामका लागि असम्भव रहेको बताएका थिएँ। पछि उनले यस विषयमा छानबिन गर्न आदेश दिएका थिएँ।<ref name=":1">{{Cite web|last=Setopati|first=सेतोपाटी|title=ठोरीको अयोध्यापुरीमा बढ्यो प्रम ओलीको चासो, आउँदो रामनवमीमा पूजा गरी काम सुरू गर्ने|url=https://www.setopati.com/politics/213294/|access-date=8 August 2020|website=सेतोपाटी|archive-url=https://web.archive.org/web/20200928060425/https://setopati.com/politics/213294|archive-date=28 September 2020}}</ref> उनले त्यस क्षेत्रका अधिकारीहरूलाई अयोध्यापुरी कहाँ छ भन्ने विषयमा अध्ययन गर्न आग्रह गरेका थिएँ। उनले वास्तविक अयोध्याको बलियो प्रमाण पनि भेट्टाएको दावी गरेका थिएँ। यसमा सोमेश्वर गढी र वाल्मीकि आश्रमका भग्नावशेषहरू पनि समावेश भएको र यी दुवै भगवान रामसँग सम्बन्धित रहेको उनले बताएका थिएँ।<ref name=":1" /> ५) '''योगको उत्पत्ति नेपाल''': असार २०७७ मा, ओलीले योगको उत्पत्ति नेपालबाट भएको दावी गरेका थिएँ।<ref>{{Cite web| title = PM KP Sharma Oli claims Yoga originated in Nepal, not in India| work = The Indian Express| accessdate = 29 June 2021| date = 23 June 2021| url = https://indianexpress.com/article/india/pm-oli-claims-yoga-originated-in-nepal-not-in-india-7372280/}}</ref> २०७८ असार ७ मा अन्तर्राष्ट्रिय योग दिवसको अवसरमा ओलीले योगको उत्पत्ति उत्तराखण्ड र विशेष गरी नेपालमा भएको दावी गरेका थिएँ। उनका अनुसार योग विज्ञानको स्थापना भएको समयमा भारत एक देशको रूपमा अस्तित्वमा थिएँन।<ref>{{Cite web| title = 'Yoga originated in Nepal': KP Sharma Oli's latest startling claim| work = Hindustan Times| accessdate = 29 June 2021| date = 22 June 2021| url = https://www.hindustantimes.com/world-news/yoga-originated-in-nepal-kp-sharma-oli-s-latest-startling-claim-101624338203200.html}}</ref><ref>{{Cite web|title="Yoga Originated In Nepal, Not India": Prime Minister KP Sharma Oli|url=https://www.ndtv.com/india-news/international-yoga-day-2021-nepal-prime-minister-kp-sharma-oli-claims-yoga-originated-in-nepal-not-india-2469109|work=NDTV.com|accessdate=29 June 2021}}</ref><ref>{{Cite web| title = Yoga originated in Nepal, not India, claims Nepal PM| work = The Independent| accessdate = 29 June 2021| date = 22 June 2021| url = https://www.independent.co.uk/asia/south-asia/nepal-yoga-india-kp-oli-b1870506.html}}</ref> यसले गर्दा नेपाली र भारतीय सामाजिक सञ्जालहरूबाट एकपछि अर्को प्रतिक्रिया प्राप्त भएको थियो।<ref>{{Cite web| title = 'Yoga Not Originated in India': Nepal PM Oli Roasted With Memes After Bizarre Claim| work = News18| accessdate = 29 June 2021| date = 22 June 2021| url = https://www.news18.com/news/buzz/yoga-not-originated-in-india-nepal-pm-oli-roasted-with-memes-after-bizarre-claim-3876782.html}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.cpnuml.org नेकपा एमालेको आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060110100953/http://www.cpnuml.org/ |date=2006-01-10 }} {{s-start}} {{s-ppo}} {{s-bef|before=[[झलनाथ खनाल]]}} {{s-ttl|title=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)]]को अध्यक्ष|years=२०७१–२०७५}} {{s-aft|after=''दल विघटित''}} {{s-bef|before=''नयाँ दल स्थापित''}} {{s-ttl|title=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी]]को अध्यक्ष|years=२०७५–२०७७}} {{s-aft|after=''दल विघटित''}} {{s-bef|before=''दल स्थापित''}} {{s-ttl|title=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)]]को अध्यक्ष|years=२०७८–वर्तमान}} {{s-inc}} |- {{s-off}} {{s-bef|before=[[सुशील कोइराला]]}} {{s-ttl|title=[[नेपालको प्रधानमन्त्री]]|years=२०७२–२०७३}} {{s-aft|after=[[पुष्पकमल दाहाल]]}} {{s-bef|before=[[शेरबहादुर देउवा]]}} {{s-ttl|title=[[नेपालको प्रधानमन्त्री]]|years=२०७४–२०७८}} {{s-aft|after=[[शेरबहादुर देउवा]]}} {{s-end}} {{नेपालका प्रधानमन्त्रीहरू}} [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)का राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:नेपाल सरकारका मन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:नेपालका परराष्ट्र मन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:नेपालका अर्थ मन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:नेपालका उप-प्रधानमन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]] [[श्रेणी:नेपालका प्रधानमन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:सन् १९५२ मा जन्म]] [[श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०७९–२०८२]] [[श्रेणी:खस जाति]] [[श्रेणी:तेह्रथुम जिल्लाका मानिसहरू]] cec6fqmy4frlja1g9y1lzdrgksi2ypl 0 27606 1395727 1384543 2026-11-11T23:33:58Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395727 wikitext text/x-wiki {{निर्वाचित लेख}} {{विशेष लेख|व्यक्तित्व}} {{Infobox football biography | playername = क्रिस्टियानो रोनाल्डो | image = Cristiano Ronaldo playing for Al Nassr FC against Persepolis, September 2023 (cropped).jpg | caption = | fullname = क्रिस्टियानो रोनाल्डो डस सान्तोस अभेइरो | dateofbirth = {{Birth date and age|1985|02|05}} | height = {{height|m=1.86}}<ref>{{cite web |title=Cristiano Ronaldo dos Santos Aveiro |url=http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1193041476158/1202773887674/jugador/Jugador/Cristiano_Ronaldo.htm |work=Realmadrid.com |publisher=Real Madrid C.F. |accessdate=18 February 2010 }}</ref> | position = [[अग्रपङ्क्ति (फुटबल)|फरवार्ड]] | currentclub = [[अल-नासर फुटबल क्लब|अल नासार]] | clubnumber = ७ | youthyears1 = १९९३–१९९५ |youthclubs1 = एन्डोरिन्हा | youthyears2 = १९९५–१९९७ |youthclubs2 = नेकियोनल | youthyears3 = १९९७–२००२ |youthclubs3 = स्पोर्टीङ सिपि | years1 = २००२–२००३ |clubs1 = स्पोर्टिङ सिपि |caps1 = २५ |goals1 = ३ | years2 = २००३–२००९ |clubs2 = [[म्यानचेस्टर युनाइटेड फुटबल क्लब|म्यान्चेस्टर युनाइटेड]] |caps2 = १९६ |goals2 = ८४ | years3 = २००९– २०१८ |clubs3 = [[रियल म्याड्रिड]] |caps3 = २९२ |goals3 = ३११ |years4= २०१८-२०२१ |clubs4=[[युभेन्टस फुटबल क्लब|युभेन्टस]] |caps4=९८ |goals4=८१| |years5 = २०२१-२०२२ |clubs5=[[म्यानचेस्टर युनाइटेड फुटबल क्लब|म्यान्चेस्टर युनाइटेड]]|caps5= ४० |goals5=१९|years6= २०२३- |clubs6 = [[अल-नासर फुटबल क्लब|अल नासार]] |caps6=१०७ |goals6= १०२ | nationalyears1 = २००१–२००२ |nationalteam1 = पुर्तुगाल यु१७ |nationalcaps1 = ७ |nationalgoals1 = ५ | nationalyears2 = २००३ |nationalteam2 = |पुर्तुगाल यु२० |nationalcaps2 = ५ |nationalgoals2 = १ | nationalyears3 = २००२–२००३ |nationalteam3 = |पुर्तुगाल यु२१ |nationalcaps3 = १० |nationalgoals3 = ३ | nationalyears4 = २००४ |nationalteam4 = पुर्तुगाल यु२३]] |nationalcaps4 = ३ |nationalgoals4 = २ | nationalyears5 = २००३– |nationalteam5 = [[पोर्तगाल राष्ट्रिय फुटबल टोली|पुर्तुगाल]] |nationalcaps5 = २२० |nationalgoals5 = १४५ | pcupdate = २०२४ मे २७ | ntupdate = २०२६ जुन २६ }} '''क्रिस्टियानो रोनाल्डो''' ({{भाषा-पुर्तुगाली|Cristiano Ronaldo)}} (पुर्तुगाली उच्चारण - '''क्रिस्तिआनो रोनाल्दो दस सान्तोस'''), (जन्म: ५ फेब्रुअरी १९८५, चर्चित नाम: क्रिस्टियानो रोनाल्डो) पुर्तुगालको राष्ट्रिय फुटबल टोली तथा साउदी क्लब [[अल-नासर फुटबल क्लब|अल नासर]]का [[अग्रपङ्क्ति (फुटबल)|अग्रपङ्क्ति]]का फुटबल खेलाडी हुन्। उनी [[पोर्तगाल राष्ट्रिय फुटबल टोली|पुर्तुगाल राष्ट्रिय फुटबल टोली]]का कप्तान पनि हुन्। उनले सन २००८ मा पहिलो पटक [[फिफा बेलोन डी' ओर]] र फिफा विश्व वर्ष खेलाडीको उपाधि जित्न सफल भएका थिए। उनले चार पटक बेलन डि'ओर जितिसकेका छन्। उनी युरोपको उत्कृष्ट ५ लिग, युइएफए च्याम्पियन्स लिग र युइएफए युरोका सर्बाधिक गोलकर्ता हुन भने युइएफए च्याम्पियन्स लिगको एक सिजनमा सर्बाधिक गोल गरेको किर्तीमान पनि उनकै नाममा छ। उनी चारपटक युरोपेली गोल्डेन जुत्ता जित्ने पहिलो खेलाडी हुन्। सन २०१५ मा आफ्नो खेल जीवनको ५०० औँ गोल गरेका उनले क्लब र राष्ट्रिय टोलीबाट हालसम्म ९६० गोल गरिसकेका छन्। उनीलाई विश्व फुटबलका सबैभन्दा महान खेलाडीहरू मध्येका एक मानिन्छ। उनलाई सन् २०१५ मा पोर्चुगलको फुटबल संघद्वारा पोर्चुगलको इतिहासमा हालसम्मको सबैभन्दा महान खेलाडी घोषणा गरिएको थियो। रोनाल्डोले पुर्तुगाल राष्ट्रिय फुटबल टोलीबाट सात प्रमुख प्रतियोगिताहरु खेल्दै देशलाई पहिलो प्रमुख अन्तराष्ट्रिय उपाधीको रूपमा युइएफए युरो २०१६ जिताएका थिए। उनी पुर्तुगालको राष्ट्रिय फुटबल टोलीको सबैभन्दा धेरै खेल खेल्ने र सर्बाधिक गोल गर्ने खेलाडी पनि हुन्। उनलाई सन २०१६ र २०१७ मा इएसपिएन र [[फोर्ब्स]]ले क्रमश: सबैभन्दा चर्चित र सबैभन्दा धेरै कमाउने खेलाडी घोषणा गरेका थिए। स्पोर्तिङ सेपेबाट क्लब खेल जीवन आरम्भ गरेका रोनाल्डोले आफ्नो उत्पादनशिल समय म्यानचेस्टर युनाइटेड र रियल म्याड्रिडमा दिएर लिग, च्याम्पियन्स लिग लगायत विभिन्न पुरस्कारहरू जितेका छन् भने धेरै किर्तिमानहरू पनि बनाएका छन्। त्यस्तै पुर्तुगालको राष्ट्रिय टोलीबाट युरोकप जितेका रोनाल्डोको नाममा पुर्तुगाल, युरोप, र विश्व फुटबलमा विभिन्न किर्तिमानहरू छन्। ==प्रारम्भिक जीवन== रोनाल्डोको जन्म [[पोर्तगाल|पोर्चुगल]]को फञ्चल, म्याडेइराको एक बस्ती सान्तो आन्तोनियोमा ५ फेब्रुअरी १९८५ को दिन माता मारिया डोलोरेस डस सान्तोस अभेइरो र पिता होजे डिनिस अभेइरोका कान्छा सन्तानको रूपमा भएको थियो । क्रिस्टियानो रोनाल्डोका एक भाइ ह्युगो र दुई दिदी एल्मा र लिलाना कातिया छन् । क्रिस्टियानो रोनाल्डोको नामको दोश्रो भाग '''रोनाल्डो''' पोर्चुगलमा अपेक्षाकृत दुर्लभ छ । उनको मातापिताले उनको यो नाम त्यतिबेलाका अमेरिकी राष्ट्रपति रोनाल्ड रेगनको नाममा राखेका थिए किनकी [[रोनाल्ड रेगन]] उनका बुवाका मनपर्ने अभिनेता थिए । रोनाल्डो स्कुलमा रहँदा अन्य विद्यार्थी सरह पढाईमा अब्ब‌ल थिए तर उनी आफ्ना शिक्षकलाई कुर्सीले हिर्काएर स्कुलबाट निष्कासित भएका थिए । व्यवसायिक खेलाडीका रूपमा स्थापित भइसकेपछी उक्त घटनाको बारेमा बोल्दै उनले भनेका थिए, '''उहाँले मलाई अनादर गर्नुभयो''' । १४ वर्षको उमेरमा उनले आफ्नी आमाको कुरा मानेर सम्पूर्ण ध्यान फुटबलमा केन्द्रित गर्ने वचन दिए । ==क्लब खेल जीवन== === स्पोर्तिङ सेपे=== [[File:C.Ronaldo at Museum Mundo Sporting.JPG|thumb|right|स्पोर्तिङ सेपे सङ्ग्राहालयमा रोनाल्डोको सम्झनाको लागि राखिएका सामग्रीहरू]] रोनाल्डो १६ वर्षको हुँदा उनको ड्रिबलिङ (विपक्षीलाई छक्याएर बल अगाडि बढाउने) क्षमताबाट प्रभावित भएर स्पोर्टिङ सिपीका प्रशिक्षकले उनलाई युवा टोलीबाट मुख्य टोलीमा बढुवा गरेका थिए। <ref>{{cite web|title=Boloni își amintește de debutul lui Ronaldo la Sporting: "Nu reușeam să îl opresc să facă driblinguri"|url=http://www.digisport.ro/Sport/FOTBAL/Competitii/Fotbal+International/Boloni+isi+aminteste+de+debutul+lui+Ronaldo+la+Sporting|publisher=डिजि स्पोर्ट|accessdate=२४ फेब्रुअरी २०१६|date=१३ जनवरी २०१३}}</ref> उनी एकै सिजनमा क्लबको १६ वर्ष मुनिको उमेर समूह, १७ वर्ष मुनिको उमेर समूह, १८ वर्ष मुनिको उमेर समूह, बी टिम र मुख्य टोलीबाट खेल्ने पहिलो खेलाडी बने।<ref>{{cite news |url=http://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/clash-of-the-titans-989542 |title=Clash of the Titans |date=18 April 2010 |accessdate=30 August 2014 |work=म्यानचेस्टर इभिनङ न्युज}}</ref> सन २००२ अक्टोबर ७ मा उनले पोर्चुगलको प्रिमियर लिगाको पहिलो खेलमा दुई गोल गरे जुन खेलमा उनको टिम ३-० ले विजयी भयो।<ref>{{cite news |url=http://www.uefau17.com/history/index.htm |title=Famous players featured in U17 c'ships |publisher=uefau17.com |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090602071706/http://www.uefau17.com/history/index.htm |archivedate=2 June 2009 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090602071706/http://www.uefau17.com/history/index.htm |date=2 June 2009 }}</ref> स्पोर्टिङ र [[म्यानचेस्टर युनाइटेड फुटबल क्लब|म्यानचेस्टर युनाइटेड]]बिच सन् २००३ अगस्टमा लिस्बनमा भएको खेलमा युनाइटेड ३-१ ले पराजित हुँदा युनाइटेडका खेलाडीहरू र प्रशिक्षक [[एलेक्स फर्गुसन|सर एलेक्स फर्गुसन]] रोनाल्डोको खेल कौशलबाट अत्याधिक प्रभावित भए। यही खेलले रोनाल्डोलाई युनाइटेडमा स्थानान्तरण गराउन मुख्य भूमिका खेल्यो।<ref>{{cite news |url=http://www.wldcup.com/euro/2004/players_present/472_cristiano_ronaldo_dos_santos_aveiros.html |title=विश्वकप फुटबलमा क्रिस्टियानो रोनाल्डोको प्रोफाइल |publisher=wldcup.com}}</ref> फर्गुसनले त्यतिबेला रोनाल्डोलाई आफूले जीवनमा भेटेका सर्वोत्कृष्ट युवा खेलाडीमध्ये एक भनेका थिए।<ref>{{cite news |last=मार्सल |first=एडम |url=http://www1.skysports.com/football/news/11667/2273339/united-confirm-ronaldo-capture |title= रोनाल्डोले म्यानचेस्टर युनाइटेडमा सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेका छन् |date=१२ अगस्ट २०१४ |accessdate=27 August 2014 |work=स्काई स्पोर्ट}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/football/2003/aug/12/newsstory.sportinglisbon |title=United land other Ronaldo |date=12 August 2003 |accessdate=27 August 2014 |work=The Guardian |location= London}}</ref> रोनाल्डो स्पोर्टिङबाट बाहिरिएको एक दशक पछि सन् २०१३ अप्रिलमा क्लबले उनलाई क्लबको १००,०००औँ सदस्य बनाएर सम्मान गरेको छ।<ref>{{cite web |url=http://www.sporting.pt/English/News/news_eng_clubdecsbruno_300413_110552.asp |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140517151357/http://www.sporting.pt/English/News/news_eng_clubdecsbruno_300413_110552.asp |archivedate=१७ मे २०१४ |title=अध्यक्षबाट एक सन्देश |publisher=Sporting Clube de Portugal |date=२९ अप्रिल २०१३ |accessdate=15 May 2014}}</ref> === म्यानचेस्टर युनाइटेड === ====२००३-२००६: विकास र परिपक्वता==== सन २००३-०४ को सिजन अगाडि म्यानचेस्टर युनाइटेडमा अनुबन्धित भएका रोनाल्डो क्लबमा खेल्ने पोर्चुगलको पहिलो खेलाडी बने।<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_utd/3142959.stm |title=Man Utd sign Ronaldo |date=12 August 2003 |accessdate=27 August 2014 |work=BBC Sport}}</ref> £१२.२४ मिलियनमा भित्र्याइएका उनी उक्त समयमा बेलायतको फुटबल इतिहासमा सर्वाधिक महङ्गा किशोर खेलाडी भएका थिए।<ref>{{cite news |first=Sam |last=Wallace |title= United fork out record £12m fee to land teenager |newspaper=The Daily Telegraph |date=13 August 2003 |accessdate=17 March 2016}}</ref> उनले २८ नम्बरको जर्सीको माग गरेका थिए किनकी उनले यो नम्बर स्पोर्टिङमा लाउने गरेका थिए तर उनले ७ नम्बरको जर्सी पाए जुन नम्बर क्लबका प्रभावशाली खेलाडीहरू जस्तै जर्ज बेस्ट, इरिक क्यान्टोना, [[डेभिड बेक्ह्याम]] आदिले लाउने गर्थे।<ref>{{cite news |last=Taylor |first=Daniel |url=https://www.theguardian.com/football/2003/aug/13/newsstory.sport10 |title=Teenager takes Beckham No7 shirt |date=13 August 2003 |accessdate=27 August 2014 |work=The Guardian |location= London}}</ref> यसले उनलाई थप उत्साहित बनायो,<ref>{{cite news |last=McDonnell |first=David |url=http://www.mirror.co.uk/sport/football/cristiano-ronaldo-exclusive-716711 |title=Cristiano Ronaldo exclusive |date=29 September 2007 |accessdate=27 August 2014 |work=Daily Mirror |location=London}}</ref> र उनले ३ वर्षभित्र विश्वको सर्वश्रेष्ठ खेलाडी मध्ये एक बन्ने लक्ष्य राखे।<ref>{{cite news |last=Livie |first=Alex |url=http://www1.skysports.com/football/news/11667/2294783/ronaldo-out-to-impress |title=Ronaldo out to impress |date=27 March 2004 |accessdate=27 August 2014 |work=Sky Sports}}</ref> रोनाल्डोको खेल जीवनलाई उचाईमा पुर्‍याउन म्यानचेस्टर युनाइटेडका प्रशिक्षक [[एलेक्स फर्गुसन|सर एलेक्स फर्गुसन]]को महत्त्वपुर्ण भूमिका रह्यो। रोनाल्डोले भनेका छन, ''फुटबल खेलमा फर्गुसन मेरा पिता हुन, मेरो जीवनको एक अति नै महत्त्वपुर्ण र प्रभावशाली व्यक्ति हुन्। ''<ref>{{cite news |title=Ronaldo vows to justify price tag |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_utd/8134301.stm |publisher=BBC Sport |date=4 July 2009 |accessdate=4 July 2009}}</ref> विगतमा विभिन्न खेलाडीहरूलाई 'नयाँ जर्ज बेस्ट' भनेर भनियो, तर त्यसो भनेर मेरो प्रशंसा गरेको जस्तो मलाई पहिलो पटक लाग्दैछ।<ref>{{cite news|title=Arsenal 0-0 Man Utd (aet)|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/fa_cup/4558271.stm|accessdate=19 October 2015|publisher=BBC Sport|date=21 May 2005}}</ref> १८ वर्षे रोनाल्डोको बारेमा पूर्व म्यानचेस्टर युनाइटेड खेलाडी जर्ज बेस्ट । सन २००३ अगस्त १६ मा रोनाल्डोले युनाइटेडको लागि पहिलो खेल खेले। बोल्टोन वान्डरर्स विरुद्ध युनाइटेड ४-० ले विजयी भएको प्रिमियर लिगको खेलको ६०औँ मिनेटमा रोनाल्डो मैदान प्रवेश गर्दा सबै दर्शकले उभिएर स्वागत गरेका थिए।<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/3140899.stm |title=Man Utd stroll past Bolton |date=16 August 2003 |accessdate=27 August 2014 |work=BBC Sport}}</ref><ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_utd/3157145.stm |title=Ferguson hails Ronaldo debut |date=17 August 2003 |accessdate=27 August 2014 |work=BBC Sport}}</ref> उक्त खेलमा रोनाल्डोको प्रदर्शनलाई पूर्व म्यानचेस्टर युनाइटेड खेलाडी जर्ज बेस्टले ''सबैभन्दा आकर्षक पहिलो खेल'' भनेका थिए । युनाइटेडको लागि रोनाल्डोले पहिलो गोल सोही नोभेम्बर १ मा फ्री किक मार्फत गरे, उक्त खेलमा पोर्टस्माउथ ३-० ले पराजित भयो।<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/3207091.stm |title=Man Utd see off Pompey |date=1 November 2003 |accessdate=27 August 2014 |work=BBC Sport}}</ref> उक्त सिजन लिगमा रोनाल्डोले थप तीन गोल गरे।<ref>{{cite news |last=Weaver |first=Paul |url=https://www.theguardian.com/football/2004/mar/22/match.sport7 |title=United rediscover form and put Arsenal on red alert |date=22 March 2004 |accessdate=27 August 2014 |work=The Guardian |location= London}}</ref><ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/3574333.stm |title=Birmingham 1–2 Man Utd |date=10 April 2004 |accessdate=27 August 2014 |work=BBC}}</ref> उक्त सिजन लिगको अन्तिम दिन एस्टन भिल्लाविरुद्ध उनले एक गोल गर्नुका साथै पहिलो पटक रातो कार्ड पनि पाए।<ref>{{cite news |last=Ridley |first=Ian |url=https://www.theguardian.com/football/2004/may/16/match.sport1 |title=Ronaldo's good and bad day |date=15 May 2004 |accessdate=27 August 2014 |work=The Guardian |location= London}}</ref> एफए कपमा मिलवाल एफसी विरुद्ध ३-० को जितमा पहिलो गोल गरेका रोनाल्डोले युनाइटेडमा पहिलो उपाधि जित्दै आफ्नो पहिलो सिजन बिताए।<ref>{{cite news |title=Man Utd win FA Cup |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/fa_cup/3725063.stm |publisher=BBC Sport |date=22 May 2004 |accessdate=26 January 2011}}</ref> [[File:Ronaldo - Manchester United vs Chelsea.jpg|thumb|right|सन २००६ मा प्रिमियर लिगमा चेल्सी विरुद्ध खेल्दै रोनाल्डो]] सन् २००४-०५ को सिजनमा उत्कृष्ट खेल पस्किदै उनले आफ्नो विकासक्रम जारी राखे। विङ्गबाट खेलेर अत्याधिक गोल नगरे पनि उनले सन् २००५-०६ को सिजनमा तीन खेलमा दुई/दुई गोल गरे।<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/4560308.stm |title=Man Utd 4–1 Bolton |date=31 December 2005 |accessdate=27 August 2014 |work=BBC}}</ref> सन् २००५ अक्टोबर २९ मा उनले प्रिमियर लिगमा युनाइटेडको १०००औँ गोल गरे तर उक्त खेलमा युनाइटेड पराजित भयो।<ref>{{cite news|title=Middlesbrough 4–1 Man Utd |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/4366686.stm |publisher=BBC Sport |date=29 October 2005 |accessdate=1 February 2010}}</ref> सोही सिजनको मध्यतिर उनले क्लबसँगको अनुबन्ध दुई वर्ष थपेर सन् २०१० सम्म पुर्‍याए।<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_utd/4448900.stm |title=Ronaldo extends Man Utd contract |date=18 November 2005 |accessdate=28 August 2014 |publisher=BBC Sport}}</ref> सन् २००५-०६ को लिग कप फाइनलमा गोल गर्दै उनले युनाइटेडको लागि दोस्रो उपाधि जिते।<ref>{{cite news |title=Man Utd ease to Carling Cup glory |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/league_cup/4727118.stm |publisher=BBC Sport |date=26 February 2006 |accessdate=26 January 2011}}</ref> सन २००६ को विश्वकप फुटबलमा रोनाल्डोको कारणले क्लबका अर्का खेलाडी [[वाइन रोनी|वाइने रोनी]]लाई रातो कार्ड दिइएको आरोप लागेपछि,<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_cup_2006/teams/england/5130880.stm |title=Rooney's dismissal stuns England |date=1 July 2006 |accessdate=28 August 2014 |work=BBC}}</ref> युनाइटेडले आफूलाई बचाऊ नगरेको भन्दै उनले अर्को क्लबमा स्थानान्तरण गरिदिन माग गरे।<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_utd/5120332.stm |title=Ronaldo wants transfer to Spain |date=9 July 2006 |accessdate=28 August 2014 |work=BBC}}</ref><ref>{{cite news |last=Stirling |first=James |url=https://www.theguardian.com/football/2006/jul/09/worldcup2006.sport3 |title=Ronaldo: I can't stay in Manchester |date=9 July 2006 |accessdate=28 August 2014 |work=The Guardian |location= London}}</ref> तर उनको क्लबले यसलाई अस्वीकार गर्यो।<ref>{{cite news |last=Buckingham |first=Mark |url=http://www1.skysports.com/football/news/11667/2383344/united-ronaldo-not-for-sale |title=United: Ronaldo not for sale |date=12 July 2006 |accessdate=28 August 2014 |work=Sky Sports}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.worldsoccer.com/news/ronaldo-not-for-sale-united |title=Ronaldo not for sale |date=12 July 2006 |accessdate=28 August 2014 |work=वल्ड सकर |archive-url=https://web.archive.org/web/20140903134314/http://www.worldsoccer.com/news/ronaldo-not-for-sale-united |archive-date=3 September 2014 }}</ref> सोही घटनाको कारणले युनाइटेड र रोनीका समर्थकहरूले रोनाल्डोलाई सन् २००६-०७ सिजनभर गिज्याए पनि यो सिजनले उनलाई एक उत्कृष्ट खेलाडीको रूपमा उदय गरायो।<ref>{{cite news |last=Tyldesley |first=Clive |url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/2346496/Ronaldo-has-last-laugh-on-Reading-fans.html |title=Ronaldo has last laugh on Reading fans |date=25 September 2006 |accessdate=28 August 2014 |work=The Daily Telegraph |location= London}}</ref> उनले सो सिजनमा २०-गोलको सीमा पार गरे भने पहिलो पटक प्रिमियर लिगको उपाधि जित्न सफल भए। नोभेम्बरमा उनलाई खेलमा प्रतिस्थापन गरिदाँ विपक्षी ब्ल्याकबर्न रोवर्स एफसीका समर्थकहरूले उभिएर सम्मान गरेका थिए।<ref>{{cite news |last=Taylor |first=Daniel |url=https://www.theguardian.com/football/2006/nov/13/match.sport1 |title=New Ronaldo earns old-style respect with pride after a fall |date=13 November 2006 |accessdate=28 August 2014 |work=The Guardian |location= London}}</ref> डिसेम्वरमा उनले लगातार तीन खेलमा दुई/दुई गोल गरेका थिए। <ref>{{cite news |last=James |first=Stuart |url=https://www.theguardian.com/football/2006/dec/24/match.sport5 |title=Cristiano's stockings full of gifts for United |date=24 December 2006 |accessdate=28 August 2014 |work=The Guardian |location= London}}</ref> नोभेम्बर र डिसेम्बरमा उनी प्रिमियर लिगको उत्कृष्ट खेलाडी हुदैँ उनी यसरी लगातार दुई महिनाभित्र उत्कृष्ट हुने प्रिमियर लिग इतिहासकै तेस्रो खेलाडी भएका थिए।<ref>{{cite news |url=http://www.inthenews.co.uk/news/autocodes/world-cup-teams/brazil/ronaldo-lands-back-back-accolades-$1040247.htm |title=Ronaldo lands back-to-back accolades |publisher=inthenews.com |date=11 January 2007 |accessdate=12 January 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070604185206/http://www.inthenews.co.uk/news/autocodes/world-cup-teams/brazil/ronaldo-lands-back-back-accolades-$1040247.htm |archive-date=4 June 2007 }}</ref><ref>{{cite news |title=Ronaldo wins monthly award again |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_utd/6252317.stm |publisher=बिबिसी स्पोर्ट |date=11 January 2007 |accessdate=2 January 2010}}</ref> ====२००७-२००९: सफलता नै सफलता==== [[File:Cristiano Ronaldo.jpg|thumb|right|सन २००६-०७ को सिजनमा रोनाल्डो]] सन् २००६-०७ को सिजनमा [[युएफा च्याम्पियन्स लिग|युइएफए च्याम्पियन्स लिग]]को उत्कृष्ट आठको खेलमा रोमा क्लब विरुद्ध युनाइटेडले ७-१ को जित निकाल्दा रोनाल्डोले दुई गोल गर्दै च्याम्पियन्स लिगमा गोलको खाता खोले। <ref>{{cite news |last=McCarra |first=Kevin |url=https://www.theguardian.com/football/2007/apr/11/match.sport |title=Seven wonders of sublime United dazzle and destroy helpless Roma |date=11 April 2007 |accessdate=27 August 2014 |work=The Guardian |location= London}}</ref><ref>{{cite news |last=Winter |first=Henry |url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/2310770/Seventh-heaven-in-Theatre-of-Dreams.html |title=Seventh heaven in Theatre of Dreams |date=11 April 2007 |accessdate=27 August 2014 |work=The Telegraph}}</ref> सन् २००७ मे ५ को म्यानचेस्टर डर्बीमा एक गोल गर्दै उनले युनाइटेडको लागि गोल सङ्ख्या ५० पुर्‍याए। सोही सिजन युनाइटेडले चार वर्ष पछि फेरि लिगको उपाधि जित्यो।<ref>{{cite news |last=Wilson |first=Paul |url=https://www.theguardian.com/football/2007/may/06/sport.comment4 |title=Misfiring Ronaldo gets a kick out of giving City the runaround |date=6 May 2007 |accessdate=27 August 2014 |work=The Guardian |location= London}}</ref> उत्कृष्ट प्रदर्शनको कारणले रोनाल्डोले पिएफए, व्यवसायिक फुटबल खेलाडी सङ्गठन) वर्ष खेलाडी, पिएफए फ्यान वर्ष खेलाडी, पिएफए युवा वर्ष खेलाडी तथा एफडब्लुए, फुटबल पत्रकार सङ्गठन) वर्ष खेलाडीको उपाधि जिते ।<ref>{{cite news |url=http://www.worldsoccer.com/news/ronaldo-wins-pfa-double |title=Ronaldo wins PFA double |date=23 April 2007 |accessdate=28 August 2014 |work=World Soccer |archive-url=https://web.archive.org/web/20140903134221/http://www.worldsoccer.com/news/ronaldo-wins-pfa-double |archive-date=3 September 2014 }}</ref><ref>{{cite news |last=Buckingham |first=Mark |url=http://www1.skysports.com/football/news/11667/2455317/writers-award-for-ronaldo |title=Writers award for Ronaldo |date=4 May 2007 |accessdate=28 August 2014 |work=Sky Sports}}</ref> यी चार उपाधि एकैसाथ जित्ने उनी पहिलो खेलाडी बने।<ref>{{cite news |title=Ronaldo secures PFA awards double |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/6582201.stm |publisher=BBC Sport |date=22 April 2007 |accessdate=1 May 2007}}</ref> क्लबले उनको तलब बढाएर £१२०,००० प्रतिहप्ता पुर्‍यायो भने उनले पाँच वर्षको लागि अनुबन्ध बढाउन सहमति जनाए।<ref>{{cite news |last=Kay |first=Oliver |url=http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/premiership/manchester_united/article1652823.ece |title=Ferguson lets rip at Madrid after Ronaldo signs £31m deal |work=The Times |location=London |date=14 April 2007 |accessdate=16 April 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200407125055/http://www.thetimes.co.uk/ |archive-date=7 April 2020 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200407125055/http://www.thetimes.co.uk/ |date=7 April 2020 }}</ref> सन् २००७-०८ को सिजनमा उनले ४२ गोल गरे, यो उनले म्यानचेस्टर युनाइटेडका लागि एक सिजनमा गरेको सबैभन्दा धेरै गोल हो। <ref>{{cite news |last=Taylor |first=Daniel |url=https://www.theguardian.com/football/2007/sep/20/match.sportinglisbon |title=Lionised Ronaldo lights up his Lisbon homecoming |date=20 September 2007 |accessdate=29 August 2014 |work=The Guardian}}</ref> बेलोन डी' ओर २००७ मा उप-विजेता घोषित भए, जसमा काका विजेता भएका थिए। <ref>{{cite news |title=Kaká's year capped by Ballon d'Or |url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=631048.html |work=UEFA Official Website |date=2 December 2007 |accessdate=3 July 2012}}</ref> साथै फिफा वर्ष खेलाडीमा काका र मेस्सी पछि तेस्रो भएका थिए। <ref>{{cite news |title=Ronaldo:Going the right way |url=http://www.fifa.com/classicfootball/awards/gala/news/newsid=663385.html |publisher=FIFA |date=17 December 2007 |accessdate=18 December 2007 |archivedate=18 December 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071218205137/http://www.fifa.com/classicfootball/awards/gala/news/newsid=663385.html}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071218205137/http://www.fifa.com/classicfootball/awards/gala/news/newsid=663385.html |date=18 December 2007 }}</ref> सन् २००८ जनवरी १२ मा उनले युनाइटेडको लागि पहिलो ह्याट्रिक गरे, उक्त खेलमा [[न्युक्यासल युनाइटेड फुटबल क्लब|न्युक्यासल युनाइटेड]]लाई ६-० गोलअन्तरले पराजित गर्दै म्यानचेस्टर युनाइटेड शीर्ष स्थानमा उक्लियो। <ref>{{cite news |title=Man Utd 6–0 Newcastle |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/eng_prem/7172817.stm |publisher=BBC Sport |date=12 January 2008 |accessdate=12 January 2008}}</ref> मार्च १९ मा उनले पहिलो पटक म्यानचेस्टर युनाइटेडको कप्तानी गर्दै बोल्टोन विरुद्ध दुई गोल गरे।<ref>{{cite news |first=Oliver |last=Kay |title=Cristiano Ronaldo revels in role of Captain Fantastic as United stretch lead |url=http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/premier_league/article3587367.ece |work=The Times |location=London |date=20 March 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080510154250/http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/premier_league/article3587367.ece |archive-date=10 May 2008 |access-date=24 March 2017 }}</ref> बोल्टोन विरुद्धको दोस्रो गोल उक्त सिजनमा रोनाल्डोको ३३औँ गोल थियो, यससँगै मध्यपङ्तिमा खेल्ने रोनाल्डोले सन् १९६७-६८ को सिजनमा जर्ज बेस्टले राखेको ३२ गोलको क्लब किर्तिमान तोडेका थिए।<ref>{{cite news |last=Taylor |first=Daniel |title=Best's crown intact until Ronaldo cures his travel sickness |url=https://www.theguardian.com/football/2008/apr/01/championsleague.sport |work=The Guardian |location=London |date=1 April 2008 |accessdate=2 April 2008}}</ref> मे ११ मा विगान विरुद्ध पेनाल्टीबाट निर्णायक गोल गर्दै उनले युनाइटेडलाई अर्को प्रिमियर लिग उपाधि जिताए। <ref>{{cite news |last=McCarra |first=Kevin |url=https://www.theguardian.com/football/2008/may/11/premierleague.wiganathletic |title=Ronaldo makes Wigan suffer as champions mix business with pleasure |date=12 May 2008 |accessdate=29 August 2014 |work=The Guardian |location=London}}</ref> लिगमा ३१ गोल गरेका कारण उनले प्रिमियर लिग गोल्डेन बुट जिते भने युरोपेली गोल्डेन शू जित्ने पहिलो विङ्गर बने। <ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_utd/7401795.stm |title=Ronaldo & Ferguson win top awards |date=14 May 2008 |accessdate=29 August 2014 |work=BBC}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.uefa.com/memberassociations/news/newsid=720667.html |title=Ronaldo scoops ESM Golden Shoe |date=17 June 2008 |accessdate=29 August 2014 |work=UEFA Official Website |archive-url=https://web.archive.org/web/20150104075739/http://www.uefa.com/memberassociations/news/newsid=720667.html |archive-date=4 January 2015}}</ref> [[File:C Ronaldo.jpg|thumb|right|रोनाल्डो फ्री किक हान्न तयार हुँदै]] सन २००७-०८ को सिजनमा युनाइटेडले युइएफए च्याम्पियन्स लिगको उपाधि जित्दा रोनाल्डोको भूमिका महत्त्वपुर्ण रहेको थियो।<ref>{{cite news |last=Brown |first=Oliver |url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/2293527/Cristiano-Ronaldo-puts-Man-Utd-into-quarters.html |title=Cristiano Ronaldo puts Man Utd into quarters |date=5 March 2008 |accessdate=29 August 2014 |work=The Daily Telegraph |location= London}}</ref> च्याम्पियन्स लिगको उक्त संस्करणमा सर्वाधिक गोल गरेका रोनाल्डोले युइएफए वर्ष खेलाडी भएका थिए।<ref>[http://www.uefa.com/teamsandplayers/players/player=63706/profile/ "क्रिस्टियानो रोनाल्डोको प्रोफाइल"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160529135759/http://www.uefa.com/teamsandplayers/players/player=63706/profile/ |date=2016-05-29 }}. UEFA.com. Retrieved 1 July 2014</ref> उनले लगातार दोस्रो वर्ष पिएफए वर्ष खेलाडी तथा एफडब्लुए वर्ष खेलाडीको उपाधि पनि जितेका थिए।<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/7370319.stm |title=Ronaldo named player of the year |date=27 April 2008 |accessdate=29 August 2014 |work=BBC Sport}}</ref> सन २००८-०९ को संस्करण युनाइटेडमा उनको अन्तिम संस्करण थियो। उनले २००८ नोभेम्बर १५ मा स्टोक सिटी विरुद्ध गोल गर्दै युनाइटेडका लागि आफ्नो गोल सङ्ख्या १०० पुर्‍याएका थिए।<ref>{{cite news |last=Weaver |first=Paul |url=https://www.theguardian.com/football/2008/nov/17/premierleague-manchesterunited |title=United swear by Ronaldo as Stoke can only curse |date=17 November 2008 |accessdate=29 August 2014 |work=The Guardian |location= London}}</ref> यस सँगै उनले एकै संस्करणमा प्रिमियर लिगका सबै १९ विपक्षी विरुद्ध गोल गर्न सफल भएका थिए।<ref>{{cite journal |date=15 November 2008 |title=Stat Attack |journal=The United Review |volume=70 |issue=11 |page=65 |publisher=Manchester United}}</ref> २००८ मा युनाइटेडले क्लब विश्वकप जित्दा रोनाल्डोको योगदान महत्त्वपुर्ण रह्यो।<ref>{{cite news |last=Bailey |first=Richard |url=http://www1.skysports.com/football/live/match/10390/report |title=United secure final date |date=18 December 2008 |accessdate=29 August 2014 |work=Sky Sports}}</ref> प्रतियोगितामा उनले सिल्भर बल जिते।<ref>{{cite news |last=Bevan |first=Chris |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_utd/7793438.stm |title=Liga de Quito 0–1 Man Utd |date=21 December 2008 |accessdate=29 August 2014 |work=BBC}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.fifa.com/tournaments/archive/clubworldcup/japan2008/news/newsid=985037/index.html |title=Rooney crowned best player |date=21 December 2008 |accessdate=29 August 2014 |work=FIFA Official Website |archive-url=https://web.archive.org/web/20150619212855/http://www.fifa.com/tournaments/archive/clubworldcup/japan2008/news/newsid=985037/index.html |archive-date=19 June 2015}}</ref> उनले सन २००८ को बेलोन डी' ओर जितेर जर्ज बेष्ट (१९६८) पछि सो पुरस्कार जित्ने पहिलो युनाइटेड पहिलो खेलाडी बने। <ref>{{cite news |last=Roughley |first=Gregg |url=https://www.theguardian.com/football/2008/dec/02/ronaldo-manchesterunited |title=Ronaldo beats off Messi and Torres to scoop Ballon d'Or |date=2 December 2008 |accessdate=29 August 2014 |work=The Guardian |location= London}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/ronaldo-scoops-ballon-dor-1047630.html |title=Ronaldo scoops Ballon d'Or |date=2 December 2008 |accessdate=29 August 2014 |work=The Independent |location= London}}</ref> सोही वर्ष उनी फिफा वर्ष खेलाडी घोषित भए, प्रिमियर लिग खेलाडीले यो पुरस्कार पाएको यो पहिलो अवसर थियो।<ref>{{cite news |title=Ronaldo named Fifa player of 2008 |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/7822115.stm |publisher=BBC Sport |date=12 January 2009 |accessdate=2 January 2010}}</ref> २००८-०९ को सिजन उनको प्रेरणामा युनाइटेड युइएफए च्याम्पियन्स लिगको फाइनलमा पुग्यो तर बार्सिलोनासँग पराजित भएर उप-विजेता बन्यो। <ref>{{cite news |first=Phil |last=McNulty |title=Man Utd 2–0 Inter Milan (agg 2–0) |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/7899577.stm |publisher=BBC Sport |date=11 March 2009 |accessdate=11 March 2009}}</ref> पोर्तो क्लब विरुद्धको दोस्रो खेलमा उनले ४० यार्डबाट गरेको गोलले वर्षको सर्वोत्कृष्ट गोलको रूपमा फिफा पुस्कास अवार्ड जित्यो। <ref>{{cite news |title=Ronaldo's 'incredible, fantastic' goal |url=http://www.fifa.com/classicfootball/awards/gala/news/newsid=1151584.html |publisher=FIFA |date=21 December 2009 |accessdate=15 January 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091224170408/http://www.fifa.com/classicfootball/awards/gala/news/newsid=1151584.html |archivedate=24 December 2009}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722143732/http://www.fifa.com/classicfootball/awards/gala/news/newsid=1151584.html |date=22 July 2011 }}</ref> युनाइटेडले लिग कप र लगातार तेस्रो प्रिमियर लिग उपाधि जित्दा रोनाल्डोले सो क्लबबाट नौ उपाधिहरू जिते।<ref>{{cite web|title=Player Profile Cristiano Ronaldo|url=http://www.premierleague.com/en-gb/players/profile.career-history.html/cristiano-ronaldo|website=PremierLeague.com|accessdate=17 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160307190146/http://www.premierleague.com/en-gb/players/profile.career-history.html/cristiano-ronaldo|archive-date=7 March 2016}}</ref><ref>{{cite news |title=Man Utd 0–0 Tottenham (aet) |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/league_cup/7905889.stm |work=BBC Sport |publisher=British Broadcasting Corporation |date=1 March 2009 |accessdate=17 March 2016 }}</ref> म्यानचेस्टर युनाइटेडका लागि रोनाल्डोले अन्तिम गोल २००९ मे १० मा म्यानचेस्टर डर्बीमा फ्री किकमार्फत गरे।<ref>{{cite news |url=http://www1.skysports.com/football/live/match/19232/report |title=United closing in on glory |date=10 May 2009 |accessdate=29 August 2014 |work=Sky Sports}}</ref> ===रियल म्याड्रिड=== ====२००९-२०१२: किर्तिमानी स्थानान्तरण र ला लिगा उपाधि ==== {{quote box|width=32%|align=right|quote=" म भित्र रोनाल्डोको प्रशंसा बाहेक केहि छैन। उ संसारकै सर्वोत्कृष्ट खेलाडी हो भन्न कुनै गाह्रो छैन। विपक्षीलाई उसले गोल गर्ने त्राश अकल्पनीय हुन्छ। उसको तथ्याङ्क अविश्वसनिय छन: गोल, गोलको प्रयास, पेनाल्टी बक्समा उपस्थिति, हेडर। उ सँग सबै कौशल छन्। अति नै प्रभावशाली।" |source=— रोनाल्डो म्यानचेस्टर युनाइटेडबाट रियल म्याड्रिडमा गएपछि युनाइटेडका प्रशिक्षक एलेक्स फर्गुसन <ref name=bio>{{cite web|title=Cristiano Ronaldo Bio, Stats, News|url=http://soccernet.espn.go.com/player/_/id/22774/cristiano-dos-santos-aveiro-ronaldo|work=ESPN FC|accessdate=26 February 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120318034856/http://soccernet.espn.go.com/player/_/id/22774/cristiano-dos-santos-aveiro-ronaldo|archive-date=18 March 2012}}</ref>}} सन २००९ मा £८० मिलियन को [[सबैभन्दा महँगो फुटबल स्थानान्तरणहरूको सूची|किर्तिमानी स्थानान्तरण रकम]] तिरेर रियल म्याड्रिडले रोनाल्डोलाई क्लबमा भित्र्याएको थियो। <ref>{{cite news |url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/manchester-united/5505073/Cristiano-Ronaldo-transfer-Real-Madrid-agree-80-million-fee-with-Manchester-United.html |title=Cristiano Ronaldo transfer: Real Madrid agree £80&nbsp;million fee with Manchester United |work=The Daily Telegraph |date=11 June 2009 |accessdate=5 November 2010 |location=London |first=Mark |last=Ogden}}</ref> उनलाई क्लबको रङ्गशालामा स्वागत गर्न करीब ८०,००० समर्थक भेला भएका थिए, यसले २५ वर्ष अगाडिको मारादोनालाई नेपोली क्लबमा करीब ७५,००० ले स्वागत गरेर राखेको किर्तिमानी तोड्न सफल भएको थियो।<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/football/2009/jul/06/cristiano-ronaldo-real-madrid-bernabeu |title=Cristiano Ronaldo welcomed by 80,000 fans at Real Madrid unveiling |work=The Guardian |location=London |date=6 July 2009 |accessdate=6 July 2009}}</ref> उक्त समयमा क्लबका कप्तान राउलले ७ नम्बरको जर्सी लाईरहेको हुनाले उनलाई ९ नम्बरको जर्सी दिइएको थियो।<ref>{{cite news|title=Cristiano Ronaldo To Wear No. 9 At Real Madrid – Report|url=http://www.goal.com/en/news/12/spain/2009/07/05/1364496/cristiano-ronaldo-to-wear-no-9-at-real-madrid-report|publisher=goal.com|date=6 June 2009 |accessdate=6 June 2009}}</ref> [[File:Cristiano Ronaldo y Diego Forlán.jpg|thumb|left|रोनाल्डो एक खेलमा डिएगो फोर्लान विरुद्ध]] २००९-१० को संस्करण अन्तर्गत सन् २००९ अगस्ट २९ मा रियल म्याड्रिडको लागि पहिलो खेल खेल्दा रोनाल्डोले पेनाल्टीबाट गोल गरेका थिए भने उक्त खेल म्याड्रिडले ३-२ ले जितेको थियो।<ref>{{cite news |title=Ronaldo in winning start for Real |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/8229070.stm |publisher=BBC Sport |date=29 August 2009 |accessdate=29 August 2009}}</ref> आफ्ना पहिला चार खेलमा गोल गरेर उनी रियल म्याड्रिडको सो किसिमको पहिलो खेलाडी बनेका थिए।<ref>{{cite news |url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/players/cristiano-ronaldo/6225577/Cristiano-Ronaldo-makes-Real-Madrid-history.html |title=Cristiano Ronaldo makes Real Madrid history |work=The Daily Telegraph |location=London |date=23 September 2009 |accessdate=25 August 2010}}</ref> युइएफए च्याम्पियन्स लिगमा म्याड्रिडको लागि उनका पहिला दुई गोल फ्री किक मार्फत ज्युरिच क्लब विरुद्ध बर्सिएका थिए।<ref>{{cite news |title=Tuesday's Champions League review |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/8257957.stm |publisher=BBC Sport |date=15 September 2009 |accessdate=15 September 2009}}</ref> सन २००९ को बेलोन डी' ओर र फिफा वर्ष खेलाडीमा उनी उप-विजेता बने भने उनका प्रतिष्पर्धी मेसीले दुबै पुरस्कार जितेका थिए। स्पेनको लिगको आफ्नो पहिलो संस्करण रोनाल्डोले एक ह्याट्रिक (२०१० मे ५ मा मालोर्सा विरुद्ध) सहित ३३ गोल गरेका थिए,<ref name="first La Liga season"/><ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/football/2010/may/06/cristiano-ronaldo-real-madrid |title=Cristiano Ronaldo hat-trick keeps Real Madrid on Barcelona's tail |date=6 May 2010 |accessdate=30 August 2014 |work=The Guardian}}</ref> तर क्लबले उपाधि जित्न भने असमर्थ रहेको थियो ।<ref>{{cite news|title=The cristiano ronaldo-higuain duo holds the real madrid's scoring record|url=http://1x2.eu/top-players/cristiano-ronaldo/the-cristiano-ronaldo-higuain-duo-holds-the-real-madrids-scoring-record/|work=1x2.eu|date=6 May 2010|accessdate=6 May 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20160107100926/http://1x2.eu/top-players/cristiano-ronaldo/the-cristiano-ronaldo-higuain-duo-holds-the-real-madrids-scoring-record/|archive-date=7 January 2016}}</ref> राउलले क्लब छाडेपछि सन् २०१०-११ को संस्करण देखि रोनाल्डोले ७ नम्बरको जर्सी लाएर खेल्न थालेका थिए।<ref name="Raul">{{cite news |url=http://www.whoateallthepies.tv/kits/37525/cristiano-ronaldo-takes-rauls-no-7-shirt-at-real-madrid-benzema-moves-to-no-9-xabi-alonso-takes-no-14.html |title=Cristiano Ronaldo Takes Raul's No.7 Shirt at Real Madrid, Benzema Moves To No.9, Xabi Alonso Takes No.14 |accessdate=3 August 2010 |publisher=whoateallthepies.tv |date=3 August 2010}}</ref> २०१० अक्टोबर २३ मा उनले जीवनमै पहिलोपल्ट एक खेलमा चार गोल गर्दै रेसिङ् सान्तान्देर विरुद्ध म्याड्रिडलाई ६-१ को जित दिलाए। <ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/9121629.stm |title=Cristiano Ronaldo scores four in Real Madrid victory |date=23 October 2010 |accessdate=30 August 2014 |work=BBC}}</ref> उनले सोही सिजन एथ्लेटिक बिल्बाओ, लेभान्टे, भिल्लार्रियाल र मालागा विरुद्ध ह्यट्रिक गरे।<ref>{{cite news |url=http://edition.cnn.com/2010/SPORT/football/11/20/football.real.madrid.barcelona.messi.ronaldo/ |title=Ronaldo matches Messi's treble as Real and Barca go goal crazy |date=20 November 2010 |accessdate=30 August 2014 |work=CNN}}</ref> २०११ अप्रिलमा भएका चार एल क्लासिको (बार्सिलोना विरुद्ध) खेलमा उनले दुई गोल गर्दै आफ्नो गोल सङ्ख्या ४२ पुर्याए र आफूले एक सिजनमा गरेको जम्मा गोलको बराबरी गरे। युइएफए च्याम्पियन्स लिगको सेमिफाइनलबाट म्याड्रिड बाहिरिए पनि कोपा डेल रेको फाइनलमा रोनाल्डोले विजयी गोल गर्दै स्पेनमा पहिलो उपाधि जिते।<ref name="second season Madrid"/><ref>[http://www.skysports.com/football/match_report/0,19764,11065_3365041,00.html Madrid clinch Copa del Rey] ''[[Sky Sports]]'' Retrieved 20 April 2011 {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110423012003/http://www.skysports.com/football/match_report/0,19764,11065_3365041,00.html |date=23 April 2011 }}</ref> त्यसको दुई हप्ता भित्र रोनाल्डोले सेभिल्ला विरुद्ध चार गोल<ref>{{cite news |url=http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/302101 |title=Report: Sevilla FC v Real Madrid – Spanish Primera División |publisher=ESPN FC |date=7 May 2011 |accessdate=3 August 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110511000639/http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/302101? |archivedate=11 May 2011 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511000639/http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/302101 |date=11 May 2011 }}</ref> गेटाफे विरुद्ध ह्यट्रिक,<ref>{{cite news |url=http://www.independent.co.uk/sport/football/european/real-madrid-delay-coronation-of-barcelona-as-la-liga-champions-2282286.html |title=Real Madrid delay coronation of Barcelona as La Liga champions |date=11 May 2011 |accessdate=30 August 2014 |work=The Independent}}</ref> र भिल्लार्रियाल विरुद्ध फ्री किकमार्फत दुई गोल गर्दै सिजनमा आफ्नो लिग गोलसङ्ख्या ३८ पुर्याए, यो टेल्मो जार्रा र ह्युगो स्यान्चेजको लिग किर्तिमानको बराबरी थियो।<ref>{{cite news |url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/competitions/la-liga/8515923/Real-Madrids-Cristiano-Ronaldo-equals-La-Liga-goal-scoring-record-but-hes-not-obsessed-with-scoring-goals.html |title=Real Madrid's Cristiano Ronaldo equals La Liga goal-scoring record |date=16 May 2011 |accessdate=30 August 2014 |work=The Daily Telegraph |location= London}}</ref> सिजनको अन्तिम खेलमा अल्मेरिया विरुद्ध दुई गोल गर्दै उनी ला लिगाको एक सिजनमा ४० गोल गर्ने पहिलो खेलाडी बने।<ref>{{cite news |url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/13485792 |title=Cristiano Ronaldo sets new Primera Liga scoring record |date=21 May 2011 |accessdate=30 August 2014 |work=BBC}}</ref><ref>{{cite news |url=http://edition.cnn.com/2011/SPORT/football/05/21/football.ronaldo.spain.record/ |title=Ronaldo breaks La Liga record as Real rout Almeria |date=21 May 2011 |accessdate=30 August 2014 |work=CNN |archive-url=https://web.archive.org/web/20140903070758/http://edition.cnn.com/2011/SPORT/football/05/21/football.ronaldo.spain.record/ |archive-date=3 September 2014 }}</ref> स्पेनको पिचीची अवार्ड (सर्वाधिक गोलकर्ता) सँगै उनले युरोपियन गोल्डेन शू जिते र दुई फरक लिगबाट सो उपाधि जित्ने पहिलो खेलाडी बने।<ref>{{cite news |url=http://www.uefa.com/memberassociations/news/newsid=1634078.html |title=Record-breaking Ronaldo wins 2010/11 Golden Shoe |date=23 May 2011 |accessdate=30 August 2014 |work=UEFA Official Website |archive-url=https://web.archive.org/web/20140805170354/http://www.uefa.com/memberassociations/news/newsid=1634078.html |archive-date=5 August 2014}}</ref> उक्त सिजन रोनाल्डोले सबै प्रतियागिताहरूमा जम्मा ५३ गोल गरे। [[File:Cristiano Ronaldo Madrid.jpg|thumb|upright| ९ नम्बरको जर्सी लाएका रोनाल्डो]] सन २०११-१२ को सिजनमा उनले सबै प्रतियागिताहरूमा जम्मा ६० गोल गरे।<ref>[http://soccernet.espn.go.com/team/squad/_/id/86/season/2011/league/esp.1/real-madrid?cc=4716 "Real Madrid Squad Stats (Spanish Primera División) – 2011–12"]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ESPN. Retrieved 7 September 2014</ref> रियल म्याड्रिडको लागि १०० औँ गोल उनले सुपरकोपा डे स्पेनको खेलमा बार्सिलोना विरुद्ध क्याम्प नउमा गरे।<ref>{{cite news|title=Barcelona 3 Real Madrid 2; agg 5-4, match report|url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/competitions/la-liga/8707839/Barcelona-3-Real-Madrid-2-agg-5-4-match-report.html|publisher=The Telegraph|date=29 March 2016}}</ref> सन २०११ मा उनी पुन: फिफा बेलोन डी' ओरमा उप-विजेता बने। पाँच क्लबहरू (रियल जारागोजा, रायो भाल्लेकानो, मालागा, ओसासुना, सेभिल्ला) विरुद्ध ह्याट्रिक गर्दै रोनाल्डोले म्याड्रिडलाई लिगको आधा खेल सकिदा शीर्ष स्थानमा पुर्याए।<ref>{{cite news |url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/competitions/la-liga/8728695/Cristiano-Ronaldo-grabs-hat-trick-as-Real-Madrid-defeat-Real-Zaragoza-6-0.html |title=Cristiano Ronaldo grabs hat-trick as Real Madrid defeat Zaragoza 6–0 |date=28 August 2011 |accessdate=30 August 2014 |work=The Daily Telegraph |location= London}}</ref> सो संस्करण रियल म्याड्रिडले किर्तिमानी १०० अङ्क सहित लिग जितेको थियो।<ref>{{cite news |url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/competitions/la-liga/9078733/Cristiano-Ronaldos-sixth-hat-trick-of-the-season-sees-Real-Madrid-open-10-point-lead-over-Barcelona-in-La-Liga.html |title=Cristiano Ronaldo's sixth hat-trick of the season sees Real Madrid open 10-point lead over Barcelona |date=13 February 2012 |accessdate=30 August 2014 |work=The Daily Telegraph |location= London}}</ref> रोनाल्डोले ९२ लिग खेलबाट १०० गोल गर्दै सन २०१२ मार्च २४ मा क्लबको लागि नयाँ किर्तिमान राख्दा पुस्कासको पुरानो रेकर्ड तोडियो।<ref>{{cite news |url=http://www.espnfc.com/story/1039908 |title=Madrid and Barca victorious |date=24 March 2011 |accessdate=30 August 2014 |publisher=ESPN Soccernet}}</ref> रोनाल्डोले सो सिजनमा ४६ गोल गरे।<ref>{{cite news|title=Lionel Messi: Barcelona striker's goal record in numbers|url=http://www.bbc.co.uk/sport/football/29507683|publisher=BBC|date=29 March 2016}}</ref> साथै, एकै सिजनमा लिगका सबै १९ विपक्षी टिम विरुद्ध गोल गर्ने पहिलो खेलाडी बने।<ref name="footballzz1">{{cite web|title=Ronaldo makes history scoring against every La Liga team|url=http://www.footballzz.com/noticia.php?id=63858|publisher=footballzz.com|accessdate=14 May 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20130811184611/http://www.footballzz.com/noticia.php?id=63858|archive-date=11 August 2013}}</ref> २०१२-१३ को सिजनको सुरुवातमा म्याड्रिडले सुपरकोपा डे स्पेन जित्यो। साथै बार्सिलोना विरुद्ध सुपर कपमा रोनाल्डोले २ गोल गर्दा म्याड्रिडले उपाधि चुम्यो<ref name="Supercopa 12">{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2012/aug/23/barcelona-real-madrid-live-mbm|title=Barcelona 3–2 Real Madrid – as it happened|work=The Guardian|date=23 August 2012 |accessdate=30 August 2012}}</ref> उनले च्याम्पियन्स लिगमा पहिलो ह्याट्रिक अज्याक्स विरुद्ध गरे जुन खेल म्याड्रिडले ४-१ ले जित्यो।<ref>{{cite news |last=Tynan |first=Gordon |url=http://www.independent.co.uk/sport/football/european/champions-league-roundup-cristiano-ronaldo-grabs-another-real-madrid-hattrick-8196517.html |title=Cristiano Ronaldo grabs another Real Madrid hat-trick |date=4 October 2012 |accessdate=30 August 2014 |work=The Independent |location= London}}</ref> चार दिन पछि उनी एल क्लासिकोमा २-२ को बराबरी हुँदा दुबै गोल गरेर लगातार छ एल क्लासिकोमा गोल गर्ने पहिलो खेलाडी बने। सन २०१२ को फिफा बेलोन डी' ओरमा पनि रोनाल्डो दोस्रो भए।<ref>{{cite news |url=http://edition.cnn.com/2013/01/07/sport/football/football-messi-wins-ballon-dor-ronaldo-iniesta/index.html?hpt=isp_c1 |title=Messi crowned world's best for record fourth time |work=CNN |date=8 January 2013 |accessdate=10 May 2013}}</ref> ====२०१३–२०१४: लगातार बेलोन डी' ओर र ''ला डेसिमा''==== २०१२-१३ सिजन अन्तर्गत सन २०१३ जनवरी ६ मा रोनाल्डोले पहिलो पटक रियल म्याड्रिडको कप्तानी गरे। उक्त खेलमा दुई गोल गरेर १० खेलाडीमा सीमित म्याड्रिडलाई रेआल सोसिदाद विरुद्ध ४-३ को जित दिलाएका थिए।<ref>{{cite web|last=Marioni |first=Massimo |url=http://metro.co.uk/2013/01/07/iker-casillas-rejects-captains-armband-gesture-from-cristiano-ronaldo-3341136/ |title=Iker Casillas rejects captain's armband gesture from Cristiano Ronaldo |work=Metro|location=UK |date=7 January 2013 |accessdate=25 January 2013}}</ref> उनले क्लब जीवनको ५०० औँ खेल बार्सिलोना विरुद्ध खेल्दा एल क्लासिकोमा म्याड्रिडको कप्तानी गर्ने ६० वर्षमा पहिलो गैर-स्पेनी खेलाडी बनेका थिए।<ref>{{cite news |last=Lowe |first=Sid |url=https://www.theguardian.com/football/2013/jan/30/real-madrid-barcelona-copa-del-rey |title=Real Madrid 1–1 Barcelona Copa del Rey semi-final first leg match report |work=The Guardian |location= London |date=30 January 2013 |accessdate=21 February 2013}}</ref> त्यसको तीन दिन अघि गेटाफे विरुद्ध ह्याट्रिक गरेर उनले आफ्नो क्लब गोल ३०० पुर्याएका थिए। मे ८ मा मालागा विरुद्ध उनले रियल म्याड्रिडको लागि २०० औँ गोल (१९७ खेलमा) गरे।<ref>{{cite web|url=http://www.goal.com/en-us/news/1956/europe/2013/05/08/3964637/cristiano-ronaldo-reaches-200-goals-for-real-madrid-with|title=Cristiano Ronaldo reaches 200 goals for Real Madrid with Malaga strike|publisher=goal.com|date=8 May 2013 |accessdate=10 May 2013}}</ref> रोनाल्डोले उत्कृष्ट प्रदर्शन गरे पनि म्याड्रिड कोपा डेल रेको फाइनल र लगातार तेस्रोपटक च्याम्पियन्स लिगको सेमिफाइनलमा पराजित भयो भने लिगको उप-विजेतामा सिमित भयो।<ref>{{cite news |last=Lowe |first=Sid |url=https://www.theguardian.com/football/2013/feb/26/barcelona-real-madrid-copa-del-rey |title=Cristiano Ronaldo scores twice as Real Madrid crush Barcelona |work=The Guardian |location= London |date=26 February 2013 |accessdate=13 March 2013}}</ref> तर रोनाल्डो भने क्याम्प नउमा लगातार छ खेलमा गोल गर्ने खेलाडी बने, १२ गोलका साथ दोस्रोपटक च्याम्पियन्स लिगको सर्वाधिक गोलकर्ता बने, भने उक्त सिजनमा सबै प्रतियोगितामा गरेर जम्मा गोल सङ्ख्या ५५ पुर्याए। [[File:CR derbi 2013 cropped.png|thumb|left|upright|२०१३ को एक खेलमा रोनाल्डो]] २०१३-१४ को संस्करणको सुरुवातमा क्लबसँगको आफ्नो अनुबन्ध परिमार्जन तथा थप गरेर सन् २०१८ सम्म पुर्याउदा उनी सर्वाधिक कमाउने फुटबल खेलाडी बनेका थिए। सन २०१३ मा रोनाल्डोले ५९ खेलबाट ६९ गोल गरेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.marca.com/2013/12/31/en/football/real_madrid/1388444820.html |title=Cristiano Ronaldo's goal-den 2013, month by month |work=Marca|location=Spain |date=31 December 2013}}</ref> सन २०१३ को अन्त्यतिर रोनाल्डोले २२ खेलबाट ३२ गोल गरे जसमा ५ ह्याट्रिक (गालातासारे, सेभिया, रेआल सोसिदाद, उत्तर आयरल्यान्ड, र स्विडेन विरुद्ध) रहेका थिए। सो वर्ष उनी फिफा बेलोन डी' ओर विजेता बन्न सफल भएका थिए।<ref>{{cite news|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/25705654 |title=Ballon d'Or: Cristiano Ronaldo beats Lionel Messi and Ribery |date=13 January 2014 |work=BBC Sport}}</ref> रियल म्याड्रिडले आफ्नो दशौँ युरोपेली उपाधि जित्दा रोनाल्डोको भूमिका उल्लेखनिय रहेको थियो।<ref>{{cite web|url=http://inagist.com/all/438976810651381761/?utm_source=inagist |title=Cristiano Ronaldo: first player in history to score 10+ goals in 3 consecutive Uefa Champions League campaigns |publisher=Inagist |date=27 February 2014}}</ref> साल्के, डर्टमुण्ड, बायर्न म्युनिख जस्ता क्लबसँग उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेका उनले फाइनलमा [[एट्लेटिको म्याड्रिड|आत्लेतिको माद्रिद]] विरुद्ध ४-१ को जितमा पेनाल्टीबाट गोल गरेपछि युरोपेली कपको फाइनलमा दुई विजयी टोलीबाट गोल गर्ने पहिलो खेलाडी बनेका थिए।<ref>{{cite news |url=http://in.reuters.com/article/2014/05/25/soccer-champions-ronaldo-idINL3N0OB00020140525 |title=Ronaldo first to score for two different European Cup winners |work=Reuters |last=Collett |first=Mike |date=24 May 2014 |accessdate=25 May 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140525200442/http://in.reuters.com/article/2014/05/25/soccer-champions-ronaldo-idINL3N0OB00020140525 |archive-date=25 May 2014 }}</ref> उक्त फाइनलमा रोनाल्डो डाक्टरको सल्लाह विरुद्ध गएर खेलेका थिए, र यस बारेमा उनले भनेका थिए: “जीवनमा त्याग नगरी जित असम्भव छ, त्यसैले जोखिम उठाउनै पर्छ।”<ref>{{cite news |url=http://www.espn.co.uk/football/sport/story/354461.html |title=Ronaldo 'risked career' by playing through pain barrier |date=9 October 2014 |accessdate=10 October 2014 |work=ESPN |archive-url=https://web.archive.org/web/20141017025938/http://www.espn.co.uk/football/sport/story/354461.html#y5JPi1lcsRmaQZgx.99 |archive-date=17 October 2014 }}</ref> १७ गोल गरेर तेस्रोपल्ट च्याम्पियन्स लिगको सर्वाधिक गोलकर्ता बनेका रोनाल्डो, युइएफए वर्ष खेलाडी पनि बन्न सफल भएका थिए। कोपा डेल रेको सेमिफाइनलमा [[एट्लेटिको म्याड्रिड|आत्लेतिको माद्रिद]] विरुद्ध २ गोल गरेका उनी फाइनल भने चोटका कारण खेल्न पाएनन, जसमा रियल बार्सिलोना विरुद्ध २-१ ले विजयी भयो। सेमिफाइनलमा एत्लेटिको म्याड्रिडविरुद्धको पहिलो गोल गरेपछि उनी खेलको ९० मिनेटको हरेक मिनेटमा गोल गर्ने पहिलो खेलाडी बने।<ref>name=Treadway>{{cite news |last=Treadaway |first=Dan |url=http://www.si.com/extra-mustard/2014/02/12/throughout-his-career-cristiano-ronaldo-has-scored-a-goal-in-every-minute-of-a-game |title=Cristiano Ronaldo Has Scored a Goal in Every Minute of a Game Throughout His Career |date=12 February 2014 |accessdate=30 August 2014 |work=[[Sports Illustrated]]}} </ref> ला लिगामा तेस्रो भए पनि रोनाल्डोले ३१ गोल गरेर पिचीची अवार्ड र युरोपियन गोल्डेन शू (स्वारेजसँग संयुक्त रूपमा) जिते।<ref>{{cite web |url=http://www.espn.co.uk/football/sport/story/308791.html |title=Suarez claims top billing with Ronaldo |work=ESPN |date=19 May 2014 |accessdate=21 May 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140520071349/http://www.espn.co.uk/football/sport/story/308791.html |archive-date=20 May 2014 }}</ref> जनवरी ६ मा सेल्टा भिगो विरुद्ध २ गोल गर्दा उनले ६५३ खेलबाट क्लब र देशको लागि ४०० औँ गोल गरेका थिए। भालेन्सिया विरुद्ध मे ४ मा पछाडी फर्केर हानेको गोल (ब्याकहिल भली) उनको सो सिजनको ५० औँ गोल थियो जुन गोललाई ला लिगाले वर्षको उत्कृष्ट गोलको दर्जा दियो भने रोनाल्डोलाई ला लिगा वर्ष खेलाडीको पुरस्कार प्रदान गरिएको थियो।<ref>{{cite web |url=http://www.realmadrid.com/en/news/2014/05/cristianos-spectacular-backheel-to-reach-50-goals?pid=1394215343652 |title=Cristiano's spectacular backheel to reach 50 goals |first=Javier |last=García |publisher=Real Madrid |date=4 May 2014 |accessdate=15 May 2014}}</ref> सन २०१४-१५ को सिजनमा रोनाल्डोले ६१ गोल गर्दै नया व्यक्तिगत किर्तिमान राखेका थिए।<ref>{{cite web |title=Ronaldo beats his personal best for a single season |url=http://as.com/diarioas/2015/05/24/english/1432466623_718194.html |publisher=AS (English) |accessdate=24 May 2015 |date=24 May 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150524231648/http://as.com/diarioas/2015/05/24/english/1432466623_718194.html |archive-date=24 May 2015 }}</ref> डिसेम्बर ६ मा ला लिगाको २३ औँ ह्याट्रिक गर्दा रोनाल्डो ला लिगामा सबैभन्दा छिट्टो ला लिगामा २०० गोल (१७८ खेल) गर्ने खेलाडी बनेका थिए। २०१४ को फिफा क्लब विश्वकप जितेपछि,<ref>{{cite news |url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2199029.html |title=Real Madrid claim FIFA Club World Cup |date=20 December 2014 |accessdate=21 December 2014 |work=UEFA}}</ref> रोनाल्डोले लगातार दोस्रो पटक फिफा बेलोन डी' ओर विजेता बन्दै तीन पटक सो अवार्ड जित्ने सिमित खेलाडीमा पर्न सफल भए।<ref>[http://www.fifa.com/ballon-dor/news/y=2015/m=1/news=ronaldo-kessler-low-and-kellermann-triumph-at-fifa-ballon-d-or-2014-2505871.html "Ronaldo, Kessler, Low and Kellermann triumph at FIFA Ballon d’Or 2014"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150113123033/http://www.fifa.com/ballon-dor/news/y=2015/m=1/news=ronaldo-kessler-low-and-kellermann-triumph-at-fifa-ballon-d-or-2014-2505871.html |date=2015-01-13 }}. FIFA.com. Retrieved 13 January 2015</ref> ====२०१५-२०१६: रियल म्याड्रिडको सर्वाधिक गोलकर्ता र ''ला अनडेसिमा''==== [[File:Ronaldo vs. FC Schalke 04 (16854146922).jpg|thumb|upright|सन २०१५ मा साल्के क्लब विरुद्ध रोनाल्डो]] २०१४-१५ सिजनको शितकालिन विश्रामपछि रियल र रोनाल्डो दुबैको स्तर खस्किएको थियो।<ref name="AS"/> सन् २०१५ को पहिलो खेलमा रोनाल्डोले सुरुवाती गोल गरेपनि म्याड्रिड भ्यालेन्सियासँग २-१ ले पराजित भई २२ खेलको विजयी यात्रा टुङ्गिएको थियो।<ref>{{cite news |newspaper=The Daily Telegraph |date=4 January 2015 |title=Real Madrid fall short of world-record winning run as they lose 2-1 to Valencia |url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/real-madrid/11324451/Real-Madrid-fall-short-of-world-record-winning-run-as-they-lose-2-1-to-Valencia.html |accessdate=22 April 2016}}</ref> रियल म्याड्रिडले सो सिजन ला लिगामा दोस्रो स्थानमा चित्त बुझायो भने च्याम्पियन्स लिगमा सेमिफाइनलबाट बाहिरिएको थियो।<ref>{{cite web|title=Cristiano Ronaldo eclipses his best in an up-and-down Real Madrid campaign|url=http://www.espnfc.us/club/real-madrid/86/blog/post/2461499/ronaldo-eclipses-his-best-in-tumultuous-real-madrid-season|publisher=ESPN FC|accessdate=27 May 2015|date=28 May 2015}}</ref> च्याम्पियन्स लिगमा टिमलाई सेमिफाइनलमा पुर्याउन रोनाल्डोले उत्कृष्ट खेल खेलेका थिए।<ref>{{cite news |title=Cristiano levels Raúl and Messi in Europe with Schalke goal |url=http://as.com/diarioas/2015/02/19/english/1424302247_031153.html |date=19 February 2015 |accessdate=19 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150219052541/http://as.com/diarioas/2015/02/19/english/1424302247_031153.html |archive-date=19 February 2015 }}</ref> च्याम्पियन्स लिगमा १० गोल गरेका उनी लगातार तेस्रो र समग्रमा चौथो पटक सर्वाधिक गोलकर्ता भएका थिए।<ref name="AS"/> ला लिगामा रियल म्याड्रिड दोस्रो भयो तर रोनाल्डोको गोलको वर्षा जारी रहेको थियो। अप्रिल ५ मा ग्रानाडा विरुद्ध उनले जीवनमा पहिलो पटक एक खेलमा ५ गोल गरेका थिए।<ref>{{cite news|url=http://www.bbc.com/sport/0/football/32121102|title=Real Madrid 9–1 Granada|accessdate=5 April 2015|work=बिबिसी}}</ref> तीन दिन पछि उनले म्याड्रिड क्लबको लागि ३०० औँ गोल रायो भाल्लेकानो विरुद्ध गरे।<ref>{{cite news|url=http://www.bbc.com/sport/0/football/32176264|title=Rayo Vallecano 0–2 Real Madrid|date=8 April 2015|work=बिबिसी}}</ref> सेभिल्ला, इस्प्यानोल र ग्रानाडा विरुद्ध ह्याट्रिक गरेर उनले रियलमा आफ्नो ह्याट्रिक ३१ पुर्याए। रियल म्याड्रिड क्लबमा २८ ह्याट्रिकका साथ अल्फेडो डि स्टेफ्यानो सर्वाधिक ह्याट्रिककर्ता थिए।<ref name="AS"/><ref>{{cite news|url=http://www.bbc.com/sport/0/football/32499612|title=Sevilla 2–3 Real Madrid|date=2 May 2015|work=बिबिसी}}</ref> उक्त सिजनमा रोनाल्डोले ४८ लिग गोल गरे। पिचीची अवार्डको साथमा उनले युरोपियन गोल्डेन शू किर्तिमानी चौथोपल्ट जिते।<ref name="AS"/> [[File:Cristiano Ronaldo entrenando.jpg|thumb|left|रोनाल्डो (बीचमा) खेलको पुर्वतयारी गर्दै]] रियल म्याड्रिडमा रोनाल्डोको सातौँ संस्करण (सन् २०१५-१६) को सुरुवातमा उनी लिगमा र सबै प्रतियोगितामा क्लबको तर्फबाट सर्वाधिक गोलकर्ता बने। २०१५ सेप्टेम्बर १२ मा इस्प्यानोल विरुद्ध ५ गोल गरेर उनले ला लिगामा आफ्नो गोल सङ्ख्या २३० (२०३ खेलबाट) पुर्याए र राउललाई उछिन्न सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.laliga.es/noticias/un-historico-ronaldo-lidera-la-goleada-al-espanyol|title=Un histórico Ronaldo lidera la goleada al Espanyol|publisher=laliga.es|date=12 September 2015|accessdate=12 September 2015}}</ref> अक्टोवर १७ मा लेभान्टे विरुद्ध १ गोल गरेर सबै प्रतियोगिताहरूमा आफ्नो गोल सङ्ख्या ३२४ पुर्याए र यस किर्तिमानमा पनि राउललाई उछिने। <ref>{{cite web|url=http://www.bbc.com/sport/0/football/34549203 |title=BBC Sport - Real Madrid 3-0 Levante |date=17 October 2015 |work=[[BBC Sport]] |accessdate=17 October 2015}}</ref> युइएफए च्याम्पियन्स लिगमा साख्तर डोनेस्क विरुद्ध ह्याट्रिक गर्दै उनी सो प्रतियोगिताको इतिहासमा सर्वाधिक गोलकर्ता पनि बने।<ref>{{cite web|url=http://www.skysports.com/football/news/11945/9993056/ronaldo-scores-a-hat-trick-as-real-madrid-beat-shakhtar|title=Cristiano Ronaldo scores a hat-trick as Real Madrid beat Shakhtar|publisher=Sky Sports|date=16 September 2015|accessdate=16 September 2015}}</ref> सेप्टेम्रब ३० मा माल्मो क्लबसँगको खेलमा २ गोल गर्दा उनले क्लब र देशको लागि ५०० गोल गरेर एउटा कोशेढुङ्गो पार गरेका थिए।<ref name="500 goals">{{cite web|url=http://www.espnfc.us/real-madrid/story/2619945/real-madrid-cristiano-ronaldo-scores-500th-career-goal|title=Real Madrid forward Cristiano Ronaldo scores 500th career goal|publisher=ESPN FC|date=30 September 2015|accessdate=30 September 2015}}</ref> माल्मो क्लबसँगको अर्को खेलमा ४ गोलसहित युइएफए च्याम्पियन्स लिगको समूह चरणमा ११ गोल गरेर उनी समूह चरणमा दोहोरो अंकको गोल गर्ने पहिलो खेलाडी बन्न सफल भए।<ref name="UEFA">{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2016/matches/round=2000634/match=2015746/postmatch/report/index.html|title=Ronaldo rampant as Madrid put eight past Malmö|publisher=Union of European Football Associations|date=8 December 2015}}</ref> सन २०१५ को फिफा बेलोन डी' ओरमा रोनाल्डो दोस्रो भए।<ref>{{cite web |url=http://www.bbc.com/sport/football/35285469 |publisher=BBC Sport |date=11 January 2015 |title=Lionel Messi wins Ballon d'Or over Cristiano Ronaldo and Neymar |accessdate=22 April 2016}}</ref> सन २०१६ मार्च ५ मा साल्ता भिगो विरुद्ध चार गोल गरेर उनले ला लिगामा आफ्नो गोल सङ्ख्या २५२ पुर्याए, यसरी प्रतियोगिताको इतिहासमा जार्रालाई उछिन्दै उनी दोस्रो सर्वाधिक गोलकर्ता बन्न सफल भए।<ref>{{cite news|title=Real Madrid 7 Celta Vigo 1: Ronaldo hits four to beat Zarra mark|url=http://www.fourfourtwo.com/news/real-madrid-7-celta-vigo-1-ronaldo-hits-four-beat-zarra-mark#:aHzEx0m1WzTvYA|accessdate=5 March 2016|work=FourFourTwo|date=5 March 2016}}</ref> अप्रिल २ मा १० खेलाडीमा सिमित रियललाई एल क्लासिकोमा २-१ को जित दिलाउन निर्णायक गोल गरेका रोनाल्डोले,<ref>{{cite news|title=Barcelona 1–2 Real Madrid|url=http://www.bbc.co.uk/sport/football/35928630|date=3 April 2016}}</ref> वुल्फ्सबर्ग क्लबसँगको खेलमा ह्याट्रिक गर्दै पहिलो खेलमा २-० को हार उल्टाएर समग्रमा ३-२ को जित सहित रियल म्याड्रिडलाई च्याम्पियन्स लिगको सेमिफाइनलमा पुर्याए।<ref>{{cite news|title=3-0: Comeback accomplished, now for the semi-finals; Real Madrid overcome Wolfsburg courtesy of a Cristiano Ronaldo hat-trick, to take their place in Friday's Champions League draw.|url=http://www.realmadrid.com/en/news/2016/04/3-0-comeback-accomplished-now-for-the-semi-finals|date=12 April 2016}}</ref> च्याम्पियन्स लिग उक्त संस्करण १६ गोल गर्दै उनी लगातार चौथो र समग्रमा पाँचौपल्ट सर्वाधिक गोलकर्ता बनेका थिए।<ref>{{cite web |title=Cristiano Ronaldo takes scoring prize again |publisher=UEFA |url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2368004.html |accessdate=31 May 2016}}</ref> २०१६ को च्याम्पियन्स लिग फाइनल पुन: एत्लेटिको म्याड्रिडविरुद्ध भयो। १२० मिनेटसम्मको खेल १-१ को बराबरी भएपछि पेनाल्टी सुटआउटमा उनले निर्णायक गोल गरे। यो रियल म्याड्रिडको ११ औँ युरोपियन कप (ला अनडेसिमा) र रोनाल्डोको तेस्रो च्याम्पियन्स लिग उपाधि थियो।<ref name="Independent16">{{cite news |first=Samuel |last=Stevens |title=Cristiano Ronaldo brands his critics 'jealous' after third Champions League triumph |newspaper=The Independent |date=30 May 2016 |url=http://www.independent.co.uk/sport/football/european/cristiano-ronaldo-brands-critics-jealous-after-third-champions-league-triumph-a7056501.html?utm_campaign=Contact+SNS+For+More+Referrer&utm_medium=twitter&utm_source=snsanalytics |accessdate=31 May 2016}}</ref> यो सँगै रोनाल्डोले लगातार छैठौँ सिजन ५० गोलभन्दा धेरै गरे। उनलाई सो संस्करणको युइएफए वर्ष खेलाडीको पुरस्कार दिइएको थियो।<ref name="Independent16"/> २०१६ नोवेम्बर ६ मा उनले क्लबसँगको अनुबन्ध सन २०२१ सम्म बढाउन सहमति जनाएका थिए।<ref>{{cite web |title=Official Announcement: Cristiano Ronaldo|publisher=realmadrid.com|url=http://www.realmadrid.com/en/news/2016/11/official-announcement-cristiano-ronaldo|accessdate=6 November 2016}}</ref> नोवेम्बर १९ मा एत्लेटिको म्याड्रिडसँगको खेलमा ह्यट्रिक गर्दा उनी म्याड्रिड डर्बीमा सर्वाधिक (१८) गोल गर्ने खेलाडी बने।<ref name="madrid derby top-scorer"/><ref name=FFT /> २०१६ डिसेम्बर १५ मा क्लब वर्ल्डकपको सेमिफाइनल खेलमा क्लब अमेरिका विरुद्धको गोल उनको ५०० औँ क्लब गोल (३७७ रियल, ११८ युनाइटेड, ५ स्पोर्टिङ) थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.com/real-madrid/story/3014020/real-madrid-forward-cristiano-ronaldo-scores-500th-club-goal |title=Real Madrid forward Cristiano Ronaldo scores 500th club goal |date=15 December 2016 |accessdate=15 December 2016 |publisher=ESPN FC}}</ref> क्लब वर्ल्डकपको फाइनलमा उनले जापानको कासिमा एन्ट्लर्स क्लबसँगको खेलमा ह्याट्रिक गरे।<ref>{{cite web |url=http://www.fifa.com/clubworldcup/matches/round=276112/match=300364984/match-report.html |title=Madrid see off spirited Kashima in electric extra time final |date=18 December 2016 |accessdate=18 December 2016 |publisher=FIFA |archive-url=https://web.archive.org/web/20161220125922/http://www.fifa.com/clubworldcup/matches/round=276112/match=300364984/match-report.html |archive-date=20 December 2016}}</ref> प्रतियोगितामा सर्वाधिक ४ गोल गरेका उनी सो प्रतियोगिताको सर्वोत्कृष्ट खेलाडी चुनिए।<ref>{{cite web |url=http://www.fifa.com/clubworldcup/news/y=2016/m=12/news=double-joy-for-cristiano-ronaldo-2861147.html |title=Ronaldo, Modric and Shibasaki sweep awards |date=18 December 2016 |accessdate=18 December 2016 |publisher=FIFA |archive-url=https://web.archive.org/web/20161220142311/http://www.fifa.com/clubworldcup/news/y=2016/m=12/news=double-joy-for-cristiano-ronaldo-2861147.html |archive-date=20 December 2016}}</ref> सन २०१६ को बेलोन डी' ओर विजेता बनेका रोनाल्डोले फिफा वर्ष खेलाडी २०१६ को उपाधि पनि पाए, जसमा उनले आफ्नो देश पोर्चुगलबाट जितेको युरोकप २०१६ ले पनि मुख्य भूमिका खेल्यो।<ref>{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/en/news/2016/12/cristiano-ronaldo-wins-his-fourth-ballon-dor |title=Cristiano Ronaldo wins his fourth Ballon d'Or |publisher=Real Madrid |date=12 December 2016 |accessdate=18 December 2016 }}</ref> ====२०१७–हालसम्म: ४०० रियल म्याड्रिड गोल र ''ला डुओडेसिमा''==== २०१७ जनवरी २७ मा भिल्लार्रियाललाई पराजित गर्ने क्रममा रोनाल्डोले पेनाल्टीबाट ला लिगामा ५७ औँ गोल गरे र ह्युगो स्यान्चेजको किर्तिमान भङ्ग गर्दै नयाँ किर्तिमान बनाए। <ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.com.au/club/real-madrid/86/blog/post/3070106/real-madrids-cristiano-ronaldo-passes-hugo-sanchezs-la-liga-penalty-record|title=Real Madrid's Cristiano Ronaldo passes Hugo Sanchez's La Liga penalty record|author=ESPN Staff|work=ESPN FC|date=28 February 2017|accessdate=28 February 2017|}}</ref><ref name=OPTA57 /> उक्त गोल ला लिगामा रियल म्याड्रिडको ५९०० औँ गोल थियो र यो कोशेढुङ्गो पार गर्ने रियल म्याड्रिड ला लिगाको पहिलो क्लब बनेको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/en/news/2017/02/real-madrid-have-scored-more-than-5900-goals-in-the-league|title=Real Madrid have scored more than 5,900 goals in the league|quote=The Cristiano penalty saw the total top another hundred.|website=RealMadrid.com|date=27 February 2017|accessdate=28 February 2017|last=Leal|first= Antonio M.|publisher=Real Madrid Club de Fútbol}}</ref> रोनाल्डोले २०१६ अप्रिल १२ मा च्याम्पियन्स लिगको क्वाटर-फाइनलमा बायर्न म्युनिख विरुद्ध पहिलो खेल (बायर्नको मैदान) मा २ गोल र दोस्रो खेल (रियलको मैदान) मा ३ गोल गरेका थिए। यी गोलहरु सँगै उनी च्याम्पियन्स लिगमा १०० गोल गर्ने पहिले खेलाडी बनेका थिए।<ref name=championsleague100>{{cite news|title=Cristiano Ronaldo scores 100th Champions League goal |url=http://www.goal.com/en/news/1716/champions-league/2017/04/18/34722772/cristiano-ronaldo-scores-100th-champions-league-goal |website=goal.com|date=18 April 2017|publisher=Goal.com |accessdate=19 April 2017}}</ref> २०१७ मे २ मा च्याम्पियन्स लिगकै सेमिफाइनल अन्तर्गतको पहिलो खेलमा एत्लेटिको म्याड्रिड अर्को ह्याट्रिक गर्दै उनी सो प्रतियोगिताको समुह चरण पछीका खेलमा ५० गोल गर्नै पहिलो खेलाडी भएका थिए।<ref>{{Cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2017/matches/round=2000786/match=2019638/postmatch/report/index.html|title=Ronaldo hat-trick leaves Real Madrid on brink of final|last=UEFA.com|website=UEFA.com|access-date=3 May 2017}}</ref> सोही मे १७ मा सेल्टा भिगो विरुद्धको लिग खेलमा २ गोल गर्दा उनले युरोपमा पाँच प्रमुख लिगमा सबै भन्दा धेरै गोल गर्ने किर्तिमान आफ्नो नाममा पार्न सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.skysports.com/football/news/11096/10819175/cristiano-ronaldo-smashes-jimmy-greaves-all-time-goal-record|title=Cristiano Ronaldo smashes Jimmy Greaves' all-time goal record|work=Sky Sports|date=17 May 2017|accessdate=18 May 2017}}</ref> सो संस्करण रियल म्याड्रिडले ला लिगाको उपाधि जितेको थियो<ref>{{cite web|url=http://www.laliga.es/noticias/real-madrid-campeon-de-laliga-santander-2016-17|title=El Real Madrid, campeón de LaLiga Santander 2016/17|date=21 May 2017|work=laliga.es}}</ref> भने च्याम्पियन्स लिग जित्दै लगातार दुई संस्करण नयाँ स्वरूपको च्याम्पियन्स लिग जित्ने पहिलो टोली बन्न सफल भएको थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2017/06/03/sports/champions-league-final-score.html?_r=0|title=Champions League Final: Real Madrid Confirms Its Spot as World’s Best|author=Andrew Das and Rory Smith|publisher=nytimes.com|date=3 June 2017|accessdate=3 June 2017}}</ref> सो फाइनलमा युभेन्टस विरुद्ध २ गोल गरेका रोनाल्डो च्याम्पियन्स लिगको ३ फाइनलमा गोल गर्ने पहिलो खेलाडी बने भने उनले आफ्नो खेल जिवनमा ६०० गोल पनि पुरा गरेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.com/real-madrid/story/3138139/real-madrids-cristiano-ronaldo-scores-brace-to-net-600th-career-goal|title=Real Madrid's Cristiano Ronaldo nets 600th goal, hails 'unique moment'|publisher=espnfc.com|date=3 June 2017|accessdate=3 June 2017}}</ref> साथै, लगातार ५ औँ र समग्रमा ६ औँ पटक च्याम्पियन्स लिग सिजनको सर्बाधिक गोलकर्ता भए। यो रियल म्याड्रिडको चार वर्षमा तेस्रो च्याम्पियन्स लिग र समग्रमा बाह्रौ युरोपियन उपाधि (स्पेनिसमा ला डुओडेसिमा) थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2017/jun/03/juventus-real-madrid-champions-league-final-match-report|title=Real Madrid win Champions League as Cristiano Ronaldo double defeats Juve|author=Daniel Taylor|publisher=theguardian.com|date=3 June 2017|accessdate=3 June 2017}}</ref> ==अन्तर्राष्ट्रिय खेल जीवन== ===२००१–२००६: सुरुवात=== [[File:Cristiano Ronaldo 20120609.jpg|thumb|upright|कप्तानको आर्मब्याण्ड लगाएका रोनाल्डो]] पोर्चुगलको राष्ट्रिय फुटबल टिमको युवा समुहबाट रोनाल्डोले सन २००१ मा आफ्नो खेल जीवन सुरुवात गरे। उनले १५ वर्ष मुनिको उमेर समुह, १७ वर्ष मुनिको उमेर समुह, २० वर्ष मुनिको उमेर समुह, २१ वर्ष मुनिको उमेर समुह, र २३ वर्ष मुनिको उमेर समुहमा जम्मा ३४ खेल खेलेर १८ गोल गरे।<ref name=YouthCaps>{{cite web|url=http://www.fpf.pt/pt/Jogadores/Pesquisar-Jogadores-Internacionais/Cristiano-Ronaldo |title=Cristiano Ronaldo |work=पोर्चुगल फुटबल सङ्घ |accessdate=12 July 2016}}</ref> सन २००३ अगस्त २० मा १८ वर्षको उमेरमा उनले आफ्नो राष्ट्रिय टोलीको लागि पहिलो खेल काजख्स्तान विरुद्ध खेले। उक्त खेल पोर्चुगलले १-० ले जित्यो।<ref>{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/en/doc/2003-08/21/content_256878.htm |title=Lucky rebound gives Portugal narrow win over Kazakhstan |work=China Daily |accessdate=25 August 2010}}</ref> उनले पोर्चुगलमै भएको युइएफए युरोकप २००४ को समुह चरणको खेलमा ग्रीस विरुद्ध राष्ट्रिय टोलीको लागि पहिलो गोल गरे तर पोर्चुगल २-१ ले पराजित भयो।<ref>{{cite news |last=Ames |first=Paul |url=http://www.usatoday.com/sports/soccer/world/2004-06-12-euro2004-groupa-greece_x.htm |title= Greece stuns Portugal 2–1 |work=USA Today |date=14 June 2004 |accessdate=25 August 2010}}</ref> बेलायतसँगको क्वाटर फाइनलमा पेनाल्टी सुटआउटमा र नेदरल्याण्डसँगको सेमिफाइनलमा सुरुवाती गोल गरेर उनले टिमलाइ फाइनलमा पुर्याउन मद्दत गरे।<ref>{{cite web |url=http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2004/matches/round=1582/match=1059188/postmatch/report/index.html |title=Portugal hold their nerve against England |publisher=UEFA |date=25 June 2004 |first=Adrian |last=Harte |accessdate=23 April 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160419154828/http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2004/matches/round=1582/match=1059188/postmatch/report/index.html |archive-date=19 April 2016}}</ref> तर फाइनल खेल पोर्चुगलले ०-१ ले युनानसँग हार्‍यो।<ref>{{cite web |url=http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2004/matches/round=1623/match=1059194/postmatch/report/index.html |title=Greece are crowned kings of Europe |publisher=UEFA |date=5 July 2004 |first=Adam |last=Szreter |accessdate=23 April 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160506130634/http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2004/matches/round=1623/match=1059194/postmatch/report/index.html |archive-date=6 May 2016}}</ref> प्रतियोगितामा २ गोल र २ गोल सहायता प्रदान गरेका उनी टिम अफ द टुर्नामेन्टमा छानिए। सन २००६ को विश्वकप छनौटको युरोपियन खेलमा सात गोल सहित उनी दोस्रो सर्वाधिक गोलकर्ता भए।<ref name="Ronaldo profile"/> २००६ को विश्वकपमा उनले आफ्नो पहिलो विश्वकप गोल इरानसँगको समुह चरणको खेलमा पेनाल्टीमार्फत गरे। बेलायतसँगको क्वाटर फाइनलमा पोर्चुगलका रक्षकलाई कुल्चेपछि वायन रुनीलाई रातो कार्ड दिइयो, तर रोनाल्डो माथि रेफ्रीलाई उक्साएको आरोप लाग्यो।<ref>{{cite news |date=4 July 2006 |url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=373212 |title=Ronaldo cleared over Rooney red card |work=[[Soccernet]] |accessdate=17 November 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121110161806/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=373212 |archive-date=10 November 2012 }}</ref> सेमिफाइनलमा रोनाल्डोको टोली फ्रान्ससँग १-० ले पराजित भयो।<ref>{{cite web |first=Alex |last=Chick |title=Scolari's fortunes take a dive |url=http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=373430 |work=ESPNsoccernet |publisher=ESPN |date=6 July 2006 |accessdate=25 August 2010 }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===२००६–२०१२: कप्तानी=== आफ्नो २२ औँ जन्मदिनको भोलिपल्ट सन २००७ फेब्रुअरी ६ मा ब्राजिलसँगको मैत्रीपुर्ण खेलमा रोनाल्डोले पहिलोपल्ट पोर्चुगलको कप्तानी गरे।<ref>{{cite web|url=http://www.metro.co.uk/sport/football/article.html?in_article_id=36364&in_page_id=43 |title=Ronaldo: I could leave United |work=Metro|location=UK |accessdate=25 August 2010}}</ref> युइएफए युरोकप २००८ को पुर्वसंध्यामा रोनाल्डोलाइ राष्ट्रिय टोलीमा पहिलोपटक ७ नम्बरको जर्सी दिइयो।<ref>{{cite news|url=http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2008/teams/team=110/squad/index.html|title=Portugal|accessdate=15 August 2013 |work=UEFA Official Website}}</ref> छनौट चरणमा ८ गोल गरेका उनले प्रतियोगितामा भने १ गोल मात्र गर्नसके।<ref>{{cite news |title=Top scorers for Euro 2008 European Qualifying campaign |url=http://soccernet.espn.go.com/stats/topscorers?league=uefa.euroq |publisher=ESPN FC |archive-url=https://web.archive.org/web/20101007223817/http://soccernet.espn.go.com/stats/topscorers?league=uefa.euroq |archive-date=2010-10-07 |access-date=2017-03-25 }}</ref> २००८ जुलाईमा उनी पोर्चुगलका स्थायी कप्तान बनेका थिए। २०१० को विश्वकप छनौट खेलमा रोनाल्डोले गोल गर्न सकेनन। विश्वकपको समुह चरणको सबै खेलमा उनी सर्वोत्कृष्ट खेलाडी चुनिएका थिए।<ref>{{cite web |url=http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/matches/round=249722/match=300061487/report.html |title=Full-time report North Korea-Portugal |publisher=FIFA |format=PDF |date=21 June 2010 |accessdate=26 June 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120618010543/http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/matches/round=249722/match=300061487/report.html |archivedate=18 June 2012 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120618010543/http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/matches/round=249722/match=300061487/report.html |date=18 June 2012 }}</ref> उक्त प्रतियोगितामा उनले एक गोल मात्र गरेका थिए।<ref>{{cite web |url=http://soccernet.espn.go.com/report?id=264070 |title=World Cup Match Results: Portugal vs North Korea – FIFA World Cup 2010 |publisher=ESPN |accessdate=25 August 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110629021513/http://soccernet.espn.go.com/report?id=264070 |archivedate=29 June 2011 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110629021513/http://soccernet.espn.go.com/report?id=264070 |date=29 June 2011 }}</ref> युइएफए युरोकप २०१२ को छनौट चरणमा ७ गोल गर्दै रोनाल्डोले टिमलाई प्रतियोगितामा सामेल गराए।<ref>{{cite news |last=Bevan |first=Chris |title=Euro 2012: Who will survive the Group of Death? |url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/18463292 |accessdate=10 February 2015 |work=BBC Sport |date=16 June 2012}}</ref> उनको प्रेरणामा पोर्चुगलले सेमिफाइनलसम्मको यात्रा तय गर्यो।<ref>{{cite news |last=Williams |first=Richard |url=https://www.theguardian.com/football/blog/2012/jun/17/euro-2012-cristiano-ronaldo-party |title=Cristiano Ronaldo downs a double to join the party spirit |work=The Guardian |date=17 June 2012 |accessdate=19 June 2012}}</ref><ref>{{cite web|title=What did Ronaldo REALLY say after scoring for Portugal|url=http://sports.nationalpost.com/2012/06/21/euro-2012-wrap-did-ronaldo-call-out-messi-after-scoring-for-portugal/|accessdate=15 July 2012|archive-url=http://web.archive.bibalex.org/web/20120625102108/http://sports.nationalpost.com/2012/06/21/euro-2012-wrap-did-ronaldo-call-out-messi-after-scoring-for-portugal/|archive-date=25 June 2012}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.nydailynews.com/sports/euro-2012/euro-2012-cristiano-ronaldo-header-sends-portugal-semifinals-1-0-win-czech-republic-article-1.1100074 |title=Euro 2012: Cristiano Ronaldo's header sends Portugal into semifinals with 1–0 win over Czech Republic |work=Daily News |location=New York |date=21 June 2012 |accessdate=26 June 2012}}</ref> तीन गोल सहित संयुक्त रूपमा प्रतियोगिताको सर्वाधिक गोलकर्ता बनेका उनी टिम अफ द टुर्नामेन्टमा परे।<ref>{{cite web |url=http://www.uefa.com/multimediafiles/download/competitions/euro/91/87/57/918757_download.pdf |title=Regulations of the UEFA European Football Championship |work=UEFA Official Website |accessdate=4 July 2012 |location=3.08 |page=10 |format=PDF |archive-url=https://web.archive.org/web/20121201235325/http://www.uefa.com/multimediafiles/download/competitions/euro/91/87/57/918757_download.pdf |archive-date=1 December 2012}}</ref> ===२०१२–२०१६: सर्वाधिक गोलकर्ता र युरोकप विजेता === [[File:1 cristiano ronaldo 2016.jpg|thumb|left|युरो २०१६ मा हेडर गर्न खोज्दै रोनाल्डो]] सन २०१४ को विश्वकप छनौटको खेलहरूमा उनले आठ गोल गरे। २०१२ अक्टोवर १७ को नर्दन आयरल्यान्डसँगको खेल उनको १०० औँ अन्तर्राष्ट्रिय खेल थियो।<ref>{{cite news |url=http://www.uefa.com/uefa/aboutuefa/news/newsid=1875661.html |title=Centurion Ronaldo honoured by UEFA |date=17 October 2012 |accessdate=15 August 2013 |work=UEFA Official Website |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130810203615/http://www.uefa.com/uefa/aboutuefa/news/newsid=1875661.html |archivedate=10 August 2013 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130924224203/http://www.uefa.com/uefa/aboutuefa/news/newsid=1875661.html |date=24 September 2013 }}</ref> २०१३ सेप्टेम्वर ६ मा नर्दन आयरल्यान्डविरुद्ध नै उनले आफ्नो पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय ह्याट्रिक गरे।<ref>[http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/Actualidad_Primer_Equipo/1330159676408/noticia/Noticia/Cristiano_Ronaldo_makes_a_‘hat-trick’_and_is_now_the_second_top_goal_scorer_in_history_for_the_P.htm Real Madrid C.F. – Official Web Site<!-- Bot generated title -->]</ref> पोर्चुगल सोझै छनौट हुन नसके पछि स्विडेनसँगको प्ले-अफमा उनले टिमको तर्फबाट सबै चार गोल (पहिलो खेल १ गोल, दोस्रो खेल ३ गोल) गरेर विश्वकपमा स्थान सुरक्षित गराए।<ref>{{cite news |last=O'Connor |first=Philip |url=http://www.independent.co.uk/sport/football/international/cristiano-ronaldo-showed-i-am-here-after-stunning-hattrick-for-portugal-in-world-cup-playoff-against-sweden-8951025.html |title=Cristiano Ronaldo showed 'I am here' after stunning hat-trick for Portugal in World Cup play-off against Sweden |date=20 November 2013 |accessdate=28 August 2014 |work=The Independent |location=London}}</ref> रोनाल्डोले २०१४ मार्च ५ को क्यामरूनसँगको खेलमा विजयी हुने क्रममा दुई गोल गरेर पोर्चुगल राष्ट्रिय टोलीको सर्वाधिक गोलकर्ता बने।<ref>{{cite news |url=http://www.espn.co.uk/football/sport/story/289057.html |title=Records come naturally to me, says Ronaldo |date=5 March 2014 |accessdate=16 May 2014 |publisher=ESPN |archive-url=https://web.archive.org/web/20140514122732/http://www.espn.co.uk/football/sport/story/289057.html |archive-date=14 May 2014 }}</ref> सन २०१४ को विश्वकपमा पोर्चुगलको सम्पुर्ण आशा रोनाल्डोमाथि केन्द्रित थियो। फलस्वरुप, तिघ्रामा समस्या भएपनि उनले आफ्नो खेल जीवन नै धरापमा राखेर प्रतियोगितामा भाग लिए।<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/football/2014/jun/04/cristiano-ronaldo-portugal-world-cup-injured |title=Portugal's Cristiano Ronaldo suffering from tendinosis before World Cup |date=4 June 2014 |accessdate=4 June 2014 |work=The Guardian |location=London}}</ref><ref>[http://www.fifa.com/worldcup/news/y=2014/m=6/news=portugal-fret-over-ronaldo-fitness-2354203.html "Portugal fret over Ronaldo fitness"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151208125345/http://www.fifa.com/worldcup/news/y=2014/m=6/news=portugal-fret-over-ronaldo-fitness-2354203.html |date=2015-12-08 }}. [[FIFA|FIFA.com]]. Retrieved 23 June 2014</ref> प्रतियोगितामा एक गोल गरेर उनले आफ्नो अन्तर्राष्ट्रिय गोल ५० पुर्याए भने पोर्चुगलबाट विश्वकपको तीन संस्करणमा गोल गर्ने पहिलो खेलाडी बने।<ref>[http://www.dn.pt/desporto/seleccao/interior.aspx?content_id=3994192 "Cristiano Ronaldo is the first Portuguese to score in three final stages"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714143745/http://www.dn.pt/desporto/seleccao/interior.aspx?content_id=3994192 |date=2014-07-14 }} [[Diário de Notícias]]. Retrieved 26 June 2014 {{pt icon}}</ref> गोलअन्तरका आधारमा पोर्चुगल समुह चरणबाटै बाहिरियो। युइएफए युरोकप २०१६ को छनौट चरणमा रोनाल्डोले ६ गोल गरे।<ref>[http://www.sbnation.com/soccer/2014/8/29/6083359/cristiano-ronaldo-injury-portugal-euro-2016-real-madrid "Cristiano Ronaldo deemed unfit, will miss Portugal Euro 2016 qualifier"]. sbnation.com. Retrieved 14 October 2014</ref><ref>[https://uk.eurosport.yahoo.com/news/euro-2016-qualifying-ronaldo-scores-last-gasp-winner-194337502--sow.html "Ronaldo grabs last-gasp winner as Portugal beat Denmark"] [[Eurosport|eurosport.yahoo.com]]. Retrieved 14 October 2014</ref><ref>[http://www.uefa.com/uefaeuro/qualifiers/news/newsid=2165499.html "Ronaldo adds to impressive record collection"]. [[UEFA|uefa.com]]. Retrieved 15 October 2014</ref><ref>{{cite news |title=Armenia 2–3 Portugal |url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/33122742 |publisher=BBC Sport (British Broadcasting Corporation) |date=13 June 2015 |accessdate=14 June 2015 }}</ref> यसरी, २३ गोलका साथ उनी २०१४ नोवेम्बर १४ मा युइएफए युरोको सर्वाधिक गोलकर्ता (छनौट चरणसमेत गरेर) बन्न सफल भए।<ref name=twentythree>{{cite news |title=European Championship's all-time top scorers |url=http://www.uefa.com/uefaeuro/qualifiers/news/newsid=2181027.html |website=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |date=14 November 2014 |accessdate=14 November 2014 }}</ref> युरो २०१६ का सुरुवाती दुई खेलमा आइसल्यान्ड र अस्ट्रियासँग पोर्चुगल बराबरीमा रोकिदा रोनाल्डोले गोलपोष्टमा गरेका २० प्रहारहरूबाट एक गोल पनि हुन सकेन। अस्ट्रियासँगको खेल रोनाल्डोको १२८ औँ अन्तर्राष्ट्रिय खेल थियो र उनी लुइस फिगोलाई पछि पार्दै पोर्चुगलका लागि सबैभन्दा धेरै अन्तर्राष्ट्रिय खेल खेल्ने खेलाडी बने।<ref>{{cite web |first=Andy |last=Brassell |title=Euro 2016: What's wrong with Portugal's Cristiano Ronaldo? |publisher=BBC Sport | date=21 June 2016 |url=http://www.bbc.com/sport/football/36579430 |accessdate=16 July 2016}}</ref> समुहचरणको अन्तिम खेलमा दुई गोल र एक सहयोग सँगै उनी पोर्चुगललाई अघिल्लो चरणमा पुर्याउन सफल भए। यो सँगै उनी युरोको चार संस्करणमा गोल गर्ने पहिलो खेलाडी बने सो प्रतियोगितामा किर्तिमानी १७ खेल पनि खेले। <ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.com/european-championship/story/2893127/cristiano-ronaldo-becomes-first-to-score-in-four-european-championships|title=Cristiano Ronaldo becomes first to score in four European Championships|publisher=espnfc.com|date=22 June 2016|accessdate=22 June 2016}}</ref> पोर्चुगलले उत्कृष्ट १६ मा क्रोएसियालाई अतिरिक्त समयमा र उत्कृष्ट ८ मा पोल्याण्डलाई पेनाल्टी सुटआउटमा हरायो।<ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.us/report?gameId=438166|title=Portugal beat Croatia with Ricardo Quaresma goal in extra time|publisher=ESPN FC|accessdate=2 July 2016|date=25 June 2016}}</ref> वेल्ससँग सेमिफाइनल खेल्दा उनी तीनवटा युरो सेमिफाइनल खेल्ने पहिलो खेलाडी बने।<ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.us/european-championship/story/2908365/portugals-cristiano-ronaldo-the-first-to-play-in-three-euro-semifinals|title=Portugal's Cristiano Ronaldo the first to play in three Euro semifinals|publisher=ESPN FC|date=6 July 2016|accessdate=8 July 2016}}</ref> उक्त खेलमा उनले एक गोल र एक सहयोग गर्दै पोर्चुगललाई फाइनलमा पुर्याए। साथै, युरोमा नौ गोल गरेका मिचेल प्लाटिनीको रेकर्डको बराबरी पनि गरे।<ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.com/european-championship/story/2899862/cristiano-ronaldo-equals-michel-platinis-european-championship-record|title=Cristiano Ronaldo equals Michel Platini's Euros goal-scoring recorde|publisher=ESPN FC|accessdate=7 July 2016|date=7 July 2016}}</ref> फाइनलमा विपक्षी फ्रान्सका खेलाडी ठोक्किन आए पछि रोनाल्डो घाइते भए। खेल्न अनेकौँ प्रयास गर्दा पनि असफल भए पछि उनी २५ औँ मिनेटमा खेलबाट बाहिरिए। खेलको अतिरिक्त समयमा एक गोल गर्दै पोर्चुगलले उपाधि जित्यो।<ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.us/portugal/story/2910804/portugal-striker-cristiano-ronaldo-forced-off-injured-in-euro-2016-final|title=Portugal striker Cristiano Ronaldo forced off injured in Euro 2016 final|publisher=ESPN FC|accessdate=10 July 2016|date=10 July 2016}}</ref> टोलीको कप्तानको रूपमा उनले पोर्चुगलको पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय उपाधिको कप उचाले। तीन गोल र तीन सहयोग सहित उनले प्रतियोगिताको सिल्भर बुट (दोस्रो सर्वाधिक गोलकर्ता) पाए भने टिम अफ द टुर्नामेण्टमा तेस्रो पटक छानिए।<ref name="team of the tournament">{{cite news |title=UEFA EURO 2016 Team of the Tournament revealed |url=http://www.uefa.com/uefaeuro/news/newsid=2389933.html#uefa+euro+2016+team+tournament+revealed |website=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |date=11 July 2016 |accessdate=11 July 2016}}</ref><ref name="golden-boot-winner">{{cite news |title=France forward Antoine Griezmann wins Golden Boot |url=http://www.uefa.com/uefaeuro/news/newsid=2390091.html |publisher=UEFA.com (Union of European Football Associations) |date=10 July 2016 |accessdate=11 July 2016 }}</ref> {{quote box|width=33%|align=right|quote="म रोनाल्डोको प्रशंसा गर्छु। यदि मैले एउटा फुटबल टोली बनाउनु पर्यो भने उनी मेरो रोजाईमा पर्ने पहिलो खेलाडी हुनेछन्।"|source=—एक अन्तर्वार्ताका क्रममा पेले<ref>{{cite news |title=Cristiano Ronaldo gets the nod from Pele ahead of Lionel Messi |work=Sky Sports |date=14 June 2016 |url=http://www.skysports.com/football/news/13954/10313281/cristiano-ronaldo-gets-the-nod-from-pele-ahead-of-lionel-messi |accessdate=26 February 2017 |last=Trehan |first=Dev }}</ref>}} ===सन् २०१६–२०१८: युरोपेली उपाधि र फिफा विश्वकप छनौट === सन २०१८ को विश्वकप छनौटको [[एन्डोरा राष्ट्रिय फुटबल टोली|एन्डोरा राष्ट्रिय फुटबल टिम]]सँगको खेलमा २०१६ अक्टोबर ८ मा उनले चार गोल गरे। यो उनले राष्ट्रिय टोलीबाट एक खेलमा गरेको सबैभन्दा धेरै गोल हो।<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2016/oct/07/portugal-andorra-world-cup-2018-qualifier-cristiano-ronaldo|title=Cristiano Ronaldo hits four in Portugal's 6-0 rout of nine-man Andorra|work=The Guardian|date=8 October 2016|accessdate=2 February 2017|}}</ref> नोवेम्वर १३ मा ल्याट्भिया विरुद्ध २ गोल गरेर उनले आफ्नो अन्तर्राष्ट्रिय गोल सङ्ख्या ६८ पुर्याए र युरोपको चौथो सर्वाधिक अन्तर्राष्ट्रिय गोलकर्ता बन्न सफल भए।<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/european-qualifiers/news/newsid=2412422.html|title=Ronaldo goes fourth on all-time list of international scorers|website=UEFA.com|date=13 November 2016|accessdate=18 November 2016 | publisher=Union of European Football Associations}}</ref> २०१७ मार्च २८ मा आफ्नो गृह नगरमा उनले आफ्नो खेल जीवनको पहिलो व्यवसायिक खेल खेले। सो खेलमा गरेको एक गोल सँगै उनले आफ्नो अन्तर्राष्ट्रिय गोल संख्या ७१ पुर्याए र युरोपको तेस्रो सर्वाधिक अन्तर्राष्ट्रिय गोलकर्ता (जर्मनीका मिरोस्लाव क्लोज समान) बन्न सफल भए।<ref>{{cite news|last1=Douglas|first1=Steve|title=Bittersweet return for Ronaldo as Portugal beaten by Sweden in Madeira, Russia fight back against Belgium|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/international/portugal-sweden-italy-netherlands-russia-belgium-world-cup-2018-qualifiers-a7655051.html|accessdate=30 March 2017|work=The Independent|date=29 March 2017}}</ref> सन २०१७ को कन्फेडेरेसन्स कपमा समूह चरणका सबै तीन खेलमा रोनाल्डो म्यान अफ द म्याच चुनिए।<ref>{{cite web|url=http://www.fifa.com/confederationscup/awards/man-of-the-match/index.html|title=2017 FIFA Confederations Cup {{!}} Awards {{!}} Man of the Match|website=FIFA.com|publisher=Fédération Internationale de Football Association (FIFA)|accessdate=26 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20180408223325/http://www.fifa.com/confederationscup/awards/man-of-the-match/index.html|archive-date=8 April 2018}}</ref> न्यू जिल्याण्ड विरुद्धको समूह चरणको खेलमा पेनाल्टीबाट गोल गर्दै उनले ७५ औँ अन्तर्राष्ट्रिय गरे र युरोपको सर्वाधिक अन्तर्राष्ट्रिय गोलकर्ताको सूचीमा दोस्रो स्थानमा उक्लिए।<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.com/sport/football/40393539|title=Confederations Cup: Ronaldo helps Portugal into semi-final as hosts Russia out|publisher=BBC Sport|date=24 June 2017|accessdate=24 June 2017}}</ref> सो प्रतियोगितामा पोर्चुगल तेस्रो भयो।<ref>{{cite web |url=http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=274643/match=300334886/match-report.html |title=Portugal come from behind to finish third |website=FIFA.com |date=2 July 2017 |accessdate=2 July 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170702174315/http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=274643/match=300334886/match-report.html |archive-date=2 July 2017 }}</ref> अगस्त ३१ मा विश्वकप छनौट चरणको खेलमा फारो द्वीप विरुद्ध पोर्चुगलले ५-१ को जित निकाल्दा रोनाल्डोले ह्याट्रिक गरे। सो सँगै उनले पेलेलाई उछिन्दै सर्वाधिक अन्तर्राष्ट्रिय गोलकर्ताको सूचीमा ७८ गोल सहित पाँचौ स्थानमा उक्लिन सफल भए।<ref>{{cite web|url=http://www.beinsports.com/en/football/news/pele-congratulates-cristiano-ronaldo-on-sur-1/637898|title=Pele congratulates Cristiano Ronaldo on surpassing his goals record|publisher=beIN Sports|date=1 September 2017|accessdate=2 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170903031511/http://www.beinsports.com/en/football/news/pele-congratulates-cristiano-ronaldo-on-sur-1/637898|archive-date=3 September 2017}}</ref> === सन् २०१८- हाल, निष्क्रियता र राष्ट्र लिगको उपाधि === सन् २०१८ को फिफा विश्वकप पश्चात्, रोनाल्डो ६ अन्तर्राष्ट्रिय खेलहरूमा सहभागी भएका थिएनन् जसमा [[युइएफए राष्ट्र लिग]]का समूह चरणका सम्पूर्ण खेलहरू समावेश छ। स्वीट्जरल्यान्ड विरुद्धको खेलमा रोनाल्डोको ह्याट्रिकसँगै पोर्चुगल यसको फाइनलमा प्रवेश गरेको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|शीर्षक=रोनाल्डोको ह्याट्रिकमा पोर्चुगल युरोपियन नेसन्स लिगको फाइनलमा|युआरएल=https://ujyaaloonline.com/story/21328|प्रकाशक=उज्यालो अनलाइन|मिति=२५ अगस्ट २०२०}}</ref> यसको फाइनल खेलमा पुर्तुगालले नेदरल्यान्डलाई १-० गोल अन्तरले पराजित गरेको थियो। १७ नोभेम्बर २०१९ मा, रोनाल्डोले आफ्नो ९९औँ गोल गरेका थिए जसमा राष्ट्रिय टोलीले लक्जेमबर्गलाई हराएको थियो र युरो २०२० को लागि छनोट भएको थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.chinadailyhk.com/articles/200/66/241/1574043621322.html?newsId=112843|title=Ronaldo stuck on 99 goals but Portugal through to Euro 2020|accessdate=18 November 2019|website=China Daily|archive-url=https://web.archive.org/web/20200614142856/https://www.chinadailyhk.com/articles/200/66/241/1574043621322.html?newsId=112843|archive-date=14 June 2020}}</ref> == मेसी–रोनाल्डो प्रतिस्पर्धा == {{मुख्य|मेसी–रोनाल्डो प्रतिस्पर्धा}} ==खेल जीवनको तथ्याङ्क== ===क्लब=== ====सिजन अनुसार गोल विवरण==== {{updated|१३ अगस्त २०१७}} {| class="wikitable" style="text-align:center" |+सिजन अनुसार गोल विवरण |- !rowspan="2"|क्लब !rowspan="2"|सिजन !colspan="3"|लिग !colspan="2"|कप<ref group="lower-alpha">टाका डे पोर्चुगल, एफए कप र कोपा डेल रे समाबेश</ref> !colspan="2"|लिग कप !colspan="2"|युरोपियन !colspan="2"|अन्य<ref group="lower-alpha">एफए कम्युनिटी शिल्ड, युइएफए सुपर कप, फिफा क्लब वर्ल्ड कप र सुपरकोपा डे इस्पाना समाबेश</ref> !colspan="2"|जम्मा |- !श्रेणी!!खेल!!गोल!!खेल!!गोल!!खेल!!गोल!!खेल!!गोल!!खेल!!गोल!!खेल!!गोल |- |स्पोर्टिङ सिपि बी |२००२-०३<ref>{{cite web |url=http://www.footballzz.co.uk/jogador.php?epoca_id=132&id=1579&op=zoomstats&tpstats=club |title=क्रिस्टियानो रोनाल्डो |publisher=फुटबल डटको डट युके |accessdate=23 May 2016}}</ref> |सेगुण्डा डिभिजन |२||०||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||२||० |- |स्पोर्टिङ सिपि |२००२-०३<ref>{{cite web |url=http://www.footballzz.co.uk/jogador.php?epoca_id=132&id=1579&op=zoomstats&tpstats=club |title=क्रिस्टियानो रोनाल्डो |publisher=फुटबल डटको डट युके|accessdate=25 December 2013}}</ref> |प्रिमियरा लिगा !२५!!३!!३!!२!!colspan="2"|—||३<ref group="lower-alpha">युइएफए च्याम्पियन्स लिगमा १ खेल, युइएफए कपमा २ खेल</ref>||०!!०!!०!!३१!!५ |- |rowspan ="7"|[[म्यानचेस्टर युनाइटेड फुटबल क्लब|म्यानचेस्टर युनाइटेड]]<ref>{{cite web |title=क्रिस्टियानो रोनाल्डो |url=http://www.stretfordend.co.uk/playermenu/ronaldo.html |publisher=StretfordEnd.co.uk |accessdate=28 December 2013}}</ref> |२००३-०४ |rowspan="6"|[[प्रिमियर लिग]] |२९||४||५||२||१||०||५<ref group="lower-alpha" name="UCL">सबै खेल युइएफए च्याम्पियन्स लिगमा</ref>||०||०||०||४०||६ |- |२००४-०५ |३३||५||७||४||२||०||८<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||०||०||०||५०||९ |- |२००५-०६ |३३||९||२||०||४||२||८<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||१||colspan="2"|—||४७||१२ |- |२००६-०७ |३४||१७||७||३||१||०||११<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||३||colspan="2"|—||५३||२३ |- |२००७-०८ |३४||३१||३||३||०||०||११<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||८||१<ref group="lower-alpha" name="CS">एफए कम्युनिटी शिल्डमा</ref>||०||४९||४२ |- |२००८-०९ |३३||१८||२||१||४||२||१२<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||४||२<ref group="lower-alpha" name="FCW">फिफा क्लब वर्ल्ड कपमा</ref>||१||५३||२६ |- !colspan="2"|जम्मा !१९६!!८४!!२६!!१३!!१२!!४!!५५!!१६!!३!!१!!२९२!!११८ |- |rowspan="10"|[[रियल म्याड्रिड]] |२००९-१०<ref name="first La Liga season">{{cite web |url=http://www.bdfutbol.com/en/p/j12429.html?temp=2009-10 |title=Cristiano Ronaldo: Cristiano Ronaldo Dos Santos Aveiro: 2009–10 |publisher=BDFutbol |accessdate=25 December 2013}}</ref> |rowspan="9"|[[ला लिगा]] |२९||२६||०||०||colspan="2"|—||६<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||७||colspan="2"|—||३५||३३ |- |२०१०-११<ref name="second season Madrid">{{cite web |url=http://www.bdfutbol.com/en/p/j12429.html?temp=2010-11 |title=Cristiano Ronaldo: Cristiano Ronaldo Dos Santos Aveiro: 2010–11 |publisher=BDFutbol |accessdate=25 December 2013}}</ref> |३४||४०{{efn|मार्साले ४१ गोल मानेर सिजनको सर्वाधिक गोलकर्ताको पुरस्कार दिएको थियो, जसमा १८ सेप्टेम्बर २०१० मा रियल सोसियोड्याड विरुद्द गरिएको गोल जोडिएको छ। ला लिगा, युइएफए, फिफा आदि सो गोल पेपेले गरेको मान्छन्।<ref name="pepegoal">{{cite news|title=Pepe's goal is awarded to Cristiano Ronaldo |url=http://www.marca.com/2010/09/18/futbol/1adivision/1284847182.html |newspaper=Marca|location=Spain |date=18 September 2010 |accessdate=4 December 2010 |language=Spanish}}</ref>|name=goal}}||8||7||colspan="2"|—||१२<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||६||colspan="2"|—||५४||५३ |- |२०११-१२<ref>{{cite web |url=http://www.bdfutbol.com/en/p/j12429.html?temp=2011-12 |title=Cristiano Ronaldo: Cristiano Ronaldo Dos Santos Aveiro: 2011–12 |publisher=BDFutbol |accessdate=25 December 2013}}</ref> |३८||४६||५||३||colspan="2"|—||१०<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||१०||२<ref group="lower-alpha" name="SCE">सबै खेल सुपरकोपा डे इस्पानामा</ref>||१||५५||६० |- |२०१२-१३<ref>{{cite web |url=http://www.bdfutbol.com/en/p/j12429.html?temp=2012-13 |title=Cristiano Ronaldo: Cristiano Ronaldo Dos Santos Aveiro: 2012–13 |publisher=BDFutbol |accessdate=25 December 2013}}</ref> |३४||३४||७||७||colspan="2"|—||१२<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||१२||२<ref group="lower-alpha" name="SCE"/>||२||५५||५५ |- |२०१३-१४<ref>{{cite web |url=http://www.bdfutbol.com/en/p/j12429.html?temp=2013-14 |title=Cristiano Ronaldo: Cristiano Ronaldo Dos Santos Aveiro: 2013–14 |publisher=BDFutbol |accessdate=27 August 2014}}</ref> |३०||३१||६||३||colspan="2"|—||११<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||१७||colspan="2"|—||४७||५१ |- |२०१४-१५<ref>{{cite web |url=http://uk.soccerway.com/players/cristiano-ronaldo-dos-santos-aveiro/382/ |title=Cristiano Ronaldo |publisher=Soccerway |accessdate=15 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170420220746/http://uk.soccerway.com/players/cristiano-ronaldo-dos-santos-aveiro/382/ |archive-date=20 April 2017 }}</ref> |३५||४८||२||१||colspan="2"|—||१२<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||१०||५<ref group="lower-alpha">युइएफए सुपर कपमा १ खेलमा २ गोल, फिफा क्लब वर्ल्ड कपमा २ खेल र सुपरकोपा डे इस्पानामा २ खेल</ref>||२||५४||६१ |- |२०१५-१६<ref>{{cite web |url=http://uk.soccerway.com/players/cristiano-ronaldo-dos-santos-aveiro/382/ |title=Cristiano Ronaldo |publisher=Soccerway |accessdate=9 December 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170420220746/http://uk.soccerway.com/players/cristiano-ronaldo-dos-santos-aveiro/382/ |archive-date=20 April 2017 }}</ref> |३६||३५||०||०||colspan="2"|—||१२<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||१६||colspan="2"|—||४८||५१ |- |२०१६-१७ |२९||२५||२||१||colspan="2"|—||८<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||२||२<ref group="lower-alpha" name="FCW"/>||४||४६||४२ |- |२०१७-१८ |०||०||०||०||colspan="2"|—||०<ref group="lower-alpha" name="UCL"/>||०||२<ref group="lower-alpha">युइएफए सुपर कपमा एक खेल, सुपरकोपा डे इस्पानामा १ खेल १ गोल</ref>||१||२||१ |- !colspan="2"|जम्मा !२६५!!२८५!!३०!!२२!!colspan="2"|—!!८८!!९०!!१३!!१०!!३९६!!४०७ |- !colspan="3"|खेल जीवनको जम्मा (क्लबबाट) !४८८!!३७२!!५९!!३७!!१२!!४!!१४६!!१०६!!१६!!११!!७२१!!५३० |} {{Reflist|group=lower-alpha}} ===अन्तर्राष्ट्रिय=== {{Main|क्रिस्टियानो रोनाल्डोले गरेका अन्तर्राष्ट्रिय गोलहरू}} {{updated|३ सेप्टेम्बर २०१७}}<ref name="fpf.pt">{{cite web |title=Cristiano Ronaldo |url=http://www.fpf.pt/National-Teams/Football/Male/Senior-A/Players/Player-detail/Id/669554/SoccerType/11/CRISTIANO-RONALDO |archive-url=https://web.archive.org/web/20140512070533/http://www.fpf.pt/National-Teams/Football/Male/Senior-A/Players/Player-detail/Id/669554/SoccerType/11/CRISTIANO-RONALDO |dead-url=yes |archive-date=12 May 2014 |website=fpf.pt |publisher=Portuguese Football Federation |accessdate=8 October 2015 |df= }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140512070533/http://www.fpf.pt/National-Teams/Football/Male/Senior-A/Players/Player-detail/Id/669554/SoccerType/11/CRISTIANO-RONALDO |date=12 May 2014 }}</ref><ref>{{cite news |first=Roberto |last=Mamrud |url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/cronaldo-intlg.html |title=Cristiano Ronaldo dos Santos Aveiro – Century of International Appearances |publisher=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation |date=29 August 2013 |accessdate=25 December 2013}}</ref><ref>{{NFT player|id=5279|name=Cristiano Ronaldo|accessdate=18 June 2010}}</ref><ref>{{cite web|title=Histórico de Internacionalizações of Cristiano Ronaldo |url=http://www.fpf.pt/pt/Jogadores/Pesquisar-Jogadores-Internacionais/Cristiano-Ronaldo|accessdate=5 June 2017}}</ref> ====साल अनुसार गोल विवरण==== {| class="wikitable" style="text-align:center" |+साल अनुसार गोल विवरण |- !राष्ट्रिय टिम!!वर्ष!!खेल!!गोल सङ्ख्या!!औसत |- |rowspan="14"| {{fb|POR}} |२००३||२||०||०.० |- |२००४||१६||७||०.४ |- |२००५||११||२||०.१८ |- |२००६||१४||६||०.४३ |- |२००७||१०||५||०.५० |- |२००८||८||१||०.१३ |- |२००९||७||१||०.१४ |- |२०१०||११||३||०.२७ |- |२०११||८||७||०.८ |- |२०१२||१३||५||०.३८ |- |२०१३||९||१०||१.१ |- |२०१४||९||५||०.५ |- |२०१५||५||३||०.६० |- |२०१६||१३||१३||१.०० |- |२०१७||९||१०||१.११ |- ! colspan=2|''जम्मा''!!१४५!!७८!!०.५४ |} ====प्रतियोगिता अनुसार गोल विवरण==== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |+प्रतियोगिता अनुसार गोल विवरण |- !scope="col"| प्रतियोगिता !scope="col"| गोल |- |style="text-align:left"| मैत्रीपुर्ण खेल ||१५ |- |style="text-align:left"| युइएफए युरोकप ||९ |- |style="text-align:left"| युइएफए युरोकप छनोट ||२० |- |style="text-align:left"| फिफा विश्वकप छनोट ||२९ |- |style="text-align:left"| [[फिफा विश्वकप]]||३ |- |style="text-align:left"| [[फिफा कन्फेडेरेसन कप]]||२ |- !जम्मा गोल सङ्ख्या||७८ |} ==जितेका उपाधिहरू== रोनाल्डोले हाल सम्म विभिन्न २४ उपाधिहरू जितेका छन जसमध्ये १ अन्तर्राष्ट्रिय उपाधि रहेको छ। रोनाल्डोले २०१६<ref>http://www.Onlinekhabar.com रोनाल्डोले जिते पहिलोपटक युरो साथै अन्तर्राष्ट्रिय उपाधि जुलाई १२</ref> मा युरोकप जितेका थिए। उनले चार [[युएफा च्याम्पियन्स लिग|युइएफए च्याम्पियन लिग]] र दुई फिफा क्लब विश्व कप समेत जितेका छन जुन उपाधिहरू क्लब फुटबलका सर्वाधिक महत्त्वपूर्ण उपाधिहरू हुन्। ===अन्तर्राष्ट्रिय === #[[File:Cup Winner.png]]{{flagicon|FRA}}[[युइएफए युरो २०१६|युरोकप २०१६]] (विजेता) #[[File:Cup Finalist.png]]{{flagicon|POR}}युरोकप २००४ (उप-विजेता) ===क्लब स्तरीय=== ===={{flagicon|POR}}स्पोर्टिङ सिपि==== *सुपरटाका क्यान्दिदो डे ओलीभेइरा: २००२ ===={{flagicon|ENG}}म्यान्चेस्टर युनाइटेड==== ;'' (२००३-२००९) (०९ उपाधिहरू)'' *''[[प्रिमियर लिग]]'': २००६-०७,२००७-०८,२००८-०९ *फा कप: २००३-०४ *फुटबल लिग कप:२००५-०६,२००८-०९ *फा कम्युनिटी शिल्ड:२००७ *[[युएफा च्याम्पियन्स लिग|युइएफए च्याम्पियन लिग]]:२००७-०८ *[[फिफा क्लब विश्वकप]]:२००८ ===={{flagicon|ESP}}[[रियल म्याड्रिड]]==== ;''(२००९-२०१८ सम्म) (१५ उपाधिहरू)'' * [[ला लिगा]]:२०११-१२, २०१६-१७ * कोपा डेल रे:२०१०-११, २०१३-१४ * सुपरकोपा डे स्पेन:२०१२, २०१७ * युइएफए सुपर कप:२०१४, २०१७ * [[युएफा च्याम्पियन्स लिग|युइएफए च्याम्पियन लिग]]:२०१३-१४, २०१५-१६, २०१६-१७, २०१७-१८ * [[फिफा क्लब विश्वकप]]:२०१४, [[२०१६ फिफा क्लब विश्वकप|२०१६]],२०१७ ===={{flagicon|ITA}}[[युभेन्टस फुटबल क्लब|युभेन्टस]]==== ;''(२०१८- देखि) (२ उपाधिहरू)'' *सिरीया-ए : २०१९-१९ *इटालियन लिग कप : २०१९ ==व्यक्तिगत पुरस्कारहरू== [[File:Cristiano Ronaldo - Ballon d'Or (cropped).jpg|thumb|right|आफ्नो दोस्रो बेलोन डी'ओर सहित रियल म्याड्रिडको घरेलु रंगशालामा दर्शकहरू सामु बेलोन डी'ओर प्रदर्शनी गर्दै(२०१५ जनवरीमा)]] * '' *''बेलोन डी' ओर'': २००८, ''[[बेलोन डी' ओर २०१६|२०१६]]'' *''[[फिफा बेलोन डी' ओर]] '': २०१३, २०१४ * युइएफए वर्ष खेलाडी: २०१३, २०१६, २०१७ * [[फिफा क्लब विश्वकप|फिफा क्लब विश्वकप गोल्डेन बल]] :- [[फिफा क्लब विश्वकप|२०१६]] * [[फिफा क्लब विश्वकप|फिफा क्लब विश्वकप शिल्भर बल]] :- २००८,२०१४ ,२०१७ * [[फिफा क्लब विश्वकप|फिफा क्लब विश्वकप गोल्डेन शू]] :- [[फिफा क्लब विश्वकप|२०१६]] * फिफा विशेष युवा खेलाडी: २००३-०४, २००४-०५ * वर्ल्ड सक्कर (World Soccer) वर्ष खेलाडी: २००८, २०१३, २०१४, २०१६ * ग्लोवल सक्कर (Global Soccer) वर्ष खेलाडी: २०११, २०१४, २०१६ * युरोपियन गोल्डेन सुज: २००७-०८, २०१०-११, २०१३-१४, २०१४-१५ * फिफा पुस्कास अवार्ड: २००९ * फिफा टिम अफ द ईयर: २००७, २००८, २००९, २०१०, २०११, २०१२, २०१३, २०१४, २०१५, २०१६ * युइएफए टिम अफ द ईयर: २००७, २००८, २००९, २०१०, २०११, २०१२, २०१३, २०१४, २०१५, २०१६ * युइएफए क्लब वर्ष खेलाडी: २००७-०८ * युइएफए क्लब अग्रपङ्तिका वर्ष खेलाडी: २००७-०८, २०१६-१७ * युइएफए च्याम्पियन्स लिग टिम अफ द सिजन: २०१३-१४, २०१४-१५, २०१५-१६, २०१६-१७ * युइएफए च्याम्पियन्स लिग सर्वाधिक गोलकर्ता: २००७-०८, २०१२-१३, २०१३-१४, २०१४-१५, २०१५-१६, २०१६-१७ * युइएफए युरो कप टिम अफ द टुर्नामेन्ट: २००४, २०१२, २०१६ * युइएफए युरो अहिलेसम्मको सर्वोत्कृष्ट टिम * युइएफए युरो सर्वाधिक गोलकर्ता (संयुक्त रूपमा): २०१२ * म्यानचेस्टर युनाइटेड वर्ष खेलाडी: २००६-०७, २००७-०८ * पिएफए युवा वर्ष खेलाडी: २००६-०७ * पिएफए वर्ष खेलाडी (फ्यानको रोजाइ): २००६-०७, २००७-०८ * पिएफए वर्ष खेलाडी (लिग खेलाडीको रोजाइ): २००६-०७, २००७-०८ * एफडब्लुए वर्ष खेलाडी: २००६-०७, २००७-०८ * पिएफए प्रिमियर लिग टिम अफ द ईयर: २००५-०६, २००६-०७, २००७-०८, २००८-०९ * बार्क्लेज वर्ष खेलाडी: २००६-०७, २००७-०८ * प्रिमियर लिग गोल्डेन बुट: २००७-०८ * ला लिगा सर्वाधिक महत्त्वपुर्ण खेलाडी: २०१२-१३ * ला लिगा वर्ष खेलाडी: २०१३-१४ * ला लिगा अग्रपङ्तिका वर्ष खेलाडी: २०१३-१४ * ला लिगा सर्वोत्कृष्ट गोल: २०१३-१४ * ला लिगा सर्वाधिक गोलकर्ता: २०१०-११, २०१३-१४, २०१४-१५ * ला लिगा टिम अफ द सिजन: २०१३-१४, २०१४-१५, २०१५-१६ * कोपा डेल रे सर्वाधिक गोलकर्ता: २०१०-११ * बिबिसी वर्ष खेल व्यक्तित्व (बेलायत बाहिर): २०१४ * च्याम्पियन्स लिग फाइनल म्यान अफ द म्याच: २०१७ * सिरिया ए उत्कृष्ट खेलाडी : २०१८-१८ ==किर्तिमानहरू== {{Updated|१२ डिसेम्बर २०१६}} ===विश्व=== * विश्वका सबैभन्दा महंगा फुटबल खेलाडी: २००९-२०१३ <ref>{{cite news |title=Bale's transfer fee revealed |url=http://www.fifa.com/world-match-centre/news/newsid/219/598/0/index.html? |publisher=FIFA |agency=Agence France-Presse |date=15 October 2013 |accessdate=14 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140115040606/http://www.fifa.com/world-match-centre/news/newsid/219/598/0/index.html |archive-date=15 January 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140115040606/http://www.fifa.com/world-match-centre/news/newsid/219/598/0/index.html |date=15 January 2014 }}</ref> * एक सालमा राष्ट्रिय टोलीका लागि सबैभन्दा धेरै गोल गर्ने फुटबल खेलाडी: २५ गोल (२०१३) <ref name="MSN News">{{cite news |title=Top 20 records held by Cristiano Ronaldo |url=http://www.msn.com/en-gb/news/featured/top-20-records-held-by-cristiano-ronaldo/ss-BBgtTBG#image=8 |publisher=MSN News|accessdate=15 March 2015}}</ref> * व्यवसायिक लिग फुटबलमा लगातार दुई सिजन ४० भन्दा धेरै गोल गर्ने पहिलो फुटबल खेलाडी <ref name="MSN News"/> * आधिकारिक फुटबल खेलको हरेक मिनेटमा गोल गर्ने पहिलो फुटबल खेलाडी <ref name=Treadway/> * दुई फरक क्लबबाट लिग, राष्ट्रिय कप, राष्ट्रिय सुपरकप, युइएफए च्याम्पियन्स लिग, फिफा क्लब वर्ल्डकप, लिगको सर्वश्रेष्ठ वर्ष खेलाडी, युरोपियन गोल्डेन शू (सर्वाधिक गोलकर्ता), फिफा वर्ष खेलाडी र बेलोन डी' ओर जित्ने पहिलो र एकमात्र फुटबल खेलाडी: [[म्यानचेस्टर युनाइटेड फुटबल क्लब|म्यानचेस्टर युनाइटेड]] र [[रियल म्याड्रिड]] <ref name="Daily Mail">{{cite news|title=Cristiano Ronaldo sets new record after winning same eight trophies with Manchester United and Real Madrid|url=http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-2883004/Real-Madrid-star-Cristiano-Ronaldo-won-eight-trophies-two-teams.html|work=Daily Mail|location=London|date=22 December 2014}}</ref><ref name="Global Soccer">{{cite news |title=Real Madrid star Cristiano Ronaldo has now won the same eight trophies with two teams |url=http://www.globalsoccer.today/real-madrid-star-cristiano-ronaldo-has-now-won-the-same-eight-trophies-with-two-teams/ |publisher=Global Soccer |date=22 December 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402123315/http://www.globalsoccer.today/real-madrid-star-cristiano-ronaldo-has-now-won-the-same-eight-trophies-with-two-teams/ |archivedate=2 April 2015 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402123315/http://www.globalsoccer.today/real-madrid-star-cristiano-ronaldo-has-now-won-the-same-eight-trophies-with-two-teams/ |date=2 April 2015 }}</ref> * दुई फरक लिगबाट लिग, राष्ट्रिय कप, राष्ट्रिय सुपरकप, युइएफए च्याम्पियन्स लिग, फिफा क्लब वर्ल्डकप, लिगको सर्वश्रेष्ठ वर्ष खेलाडी, युरोपियन गोल्डेन शू (सर्वाधिक गोलकर्ता), फिफा वर्ष खेलाडी र बेलोन डी' ओर जित्ने पहिलो र एकमात्र फुटबल खेलाडी: प्रिमियर लिग र ला लिगा <ref name="Daily Mail"/><ref name="Global Soccer"/> * फिफप्रो विश्व ११ (फिफा टिम अफ द ईयर) मा सबैभन्दा धेरैपल्ट चुनिने खेलाडी: ९ पल्ट (२००७ देखि २०१५ सम्म) (मेस्सी समेत) <ref>{{cite news|title=The Ballon d’Or trio's remarkable records|url=http://www.goal.com/en-us/news/3869/fifa-ballon-dor/2015/01/12/7882562/ronaldos-54-goals-messis-21-assists-neuers-28-clean-sheets|publisher=Goal.com|date=12 January 2015}}</ref> * फिफप्रो विश्व ११ मा दुई क्लबबाट चुनिने पहिलो र एकमात्र खेलाडी * फिफा क्लब वर्ल्डकपको सिल्भर बल एक पटक भन्दा बढी जित्ने एकमात्र खेलाडी <ref>{{cite web |url=http://www.fifa.com/tournaments/archive/clubworldcup/awards/goldenball.html |title=adidas Golden Ball - FIFA Club World Cup |work=[[FIFA|Fédération Internationale de Football Association]] |accessdate=5 March 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150407144625/http://www.fifa.com/tournaments/archive/clubworldcup/awards/goldenball.html |archivedate=7 April 2015 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150407144625/http://www.fifa.com/tournaments/archive/clubworldcup/awards/goldenball.html |date=7 April 2015 }}</ref> * फेसबुकमा सबैभन्दा धेरै लाईक्स पाएर (फोलोअर्स भएर) [[गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड्स|गिनिज बुक अफ वर्ल्ड रेकर्डस]]मा दर्ता भएका व्यक्ति <ref name="Guinness records">[http://www.guinnessworldrecords.com/news/2015/11/footballer-cristiano-ronaldo-awarded-with-guinness-world-records-certificates-at-405247 "Footballer Cristiano Ronaldo awarded with Guinness World Records certificates at London film premiere"]. Guinness World Records. Retrieved 10 November 2015</ref> * लगातार सातवटा मुख्य अन्तराष्ट्रिय प्रतियोगितामा गोल गर्ने एकमात्र खेलाडी: युइएफए युरो २००४, २००८, २०१२, २०१६ तथा फिफा वर्ल्डकप २००६, २०१०, २०१४ <ref>{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/en/news/2016/06/cristiano-ronaldo-breaks-another-record|title=Cristiano Ronaldo breaks another record| Cup|website=realmadrid.com|publisher=Real Madrid Club de Fútbol|date=24 June 2016|location=Madrid, Spain|access-date = 10 July 2016}}</ref> * खेलको ६ सिजनमा ५० भन्दा धेरै गोल गोल गर्ने खेलडी (लगातार ६ सिजनमा समेत) * फिफा क्लब विश्वकप वा इन्टरकन्टिनेन्टल कपको फाइनलमा ह्याट्रिक गर्ने खेलाडी (पेले समेत) * फिफा क्लब विश्वकप वा इन्टरकन्टिनेन्टल कपमा सबैभन्दा धेरै ह्याट्रिक गर्ने खेलाडी (पेले र लुइस स्वारेज समेत) ===युरोप=== * युरोपको उत्कृष्ट ६ लिगमा सबैभन्दा धेरै गोल गर्ने खेलाडी: ३७२ गोल<ref>{{cite web|title=Watch Cristiano Ronaldo set the record for most career goals in Europe’s top leagues |url=http://www.foxsports.com/soccer/story/cristiano-ronaldo-goal-real-madrid-record-042917 |work=FOX Sports|date=29 April 2017 |accessdate=30 April 2017 |last=Rosenblatt |first=Ryan }}</ref><ref>{{cite web|title=Cristiano Ronaldo Becomes All-Time Leading Goalscorer in Europe's Top 6 Leagues |url=http://bleacherreport.com/articles/2706590-cristiano-ronaldo-becomes-all-time-top-goalscorer-in-europes-top-6-leagues |work=Bleacher Report |date=29 April 2017 |accessdate=30 April 2017 |first=Gianni |last=Verschueren }}</ref> * युइएफएका प्रतियोगिताहरूमा सबैभन्दा धेरै गोल गर्ने खेलाडी: १३७ * युरोपियन क्लब प्रतियोगिताहरूमा १०० गोल गर्ने पहिलो खेलाडी * युइएफए च्याम्पियन्स लिगमा १०० गोल गर्ने पहिलो खेलाडी<ref name=CR7ER>{{cite web |url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2408591.html |title=What records does Cristiano Ronaldo hold? |website=UEFA.com |accessdate=19 April 2017 |date=18 April 2017 |publisher=Union of European Football Associations (UEFA) }}</ref> * युरोपियन क्लब प्रतियोगिताहरूमा सबैभन्दा धेरै गोल गर्ने खेलाडी: १०८ * युइएफए च्याम्पियन्स लिगको सर्वाधिक गोलकर्ता: १०५ गोल * युइएफए च्याम्पियन्स लिग/ युरोपियन कपको एक सिजनमा सर्वाधिक गोलकर्ता: १७ गोल, २०१३-१४ मा <ref>{{cite news |title=Record-breaking Ronaldo takes scoring honours|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2104955.html|accessdate=15 March 2015 |publisher=UEFA|date=24 May 2014}}</ref> * युइएफए च्याम्पियन्स लिगको एक सिजनमा समुह चरणको सर्वाधिक गोलकर्ता: ११ गोल, २०१५-१६ मा <ref name="UEFA"/><ref name="uk.com">{{cite web|url=http://uk.reuters.com/article/uk-soccer-champions-mad-mal-ronaldo-free-idUKKBN0TR2OC20151208|title=Ronaldo sets goals record for Champions League group stage|publisher=Reuters|date=8 December 2015|access-date=14 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20151210221213/http://uk.reuters.com/article/uk-soccer-champions-mad-mal-ronaldo-free-idUKKBN0TR2OC20151208|archive-date=10 December 2015}}</ref> * युइएफए च्याम्पियन्स लिगको समुह चरण बाहेकको खेलमा सर्वाधिक गोलकर्ता: ४२ गोल * एक सालमा युइएफए च्याम्पियन्स लिगको सर्वाधिक गोलकर्ता: १५ गोल, २०१३ मा <ref>{{cite web |url=http://www.futaa.com/football/article/ronaldo-sets-champions-league-goals-record |title=Ronaldo sets Champions League goals record |publisher=Futaa.com |access-date=2017-03-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140114122800/http://www.futaa.com/football/article/ronaldo-sets-champions-league-goals-record |archive-date=2014-01-14 }}</ref> * युइएफए च्याम्पियन्स लिगको दुई सिजनमा १५ भन्दा धेरै गोल गर्ने एकमात्र खेलाडी: २०१३–१४ र २०१५–१६ मा <ref name=autogenerated1>{{cite web |title=Ronaldo sets two Champions League records|url=http://www.goal.com/en-us/news/174/uefa-champions-league/2016/04/12/22311532/ronaldo-sets-two-champions-league-records|publisher=goal.com|date=12 April 2016 |accessdate=13 April 2016}}</ref> * युइएफए च्याम्पियन्स लिगको एक सिजनमा तीन ह्याट्रिक गर्ने पहिलो खेलाडी: २०१५–१६ मा <ref name="autogenerated1" /> * दुई फरक लिगबाट युरोपियन गोल्डेन शू जित्ने पहिलो फुटबल खेलाडी: प्रिमियर लिग (२००७-०८) र ला लिगा (२०१०–११, २०१३–१४, २०१४–१५)<ref name="golden shoe">{{cite news |title=Cristiano Ronaldo receives Golden Shoe, wants to be 'best ever'|url=http://www.espnfc.com/real-madrid/story/2129517/real-madrids-cristiano-ronaldo-receives-golden-shoe-says-he-wants-to-be-best-ever|accessdate=15 March 2015 |work=ESPN|date=5 November 2014}}</ref> * युइएफए युरोको सर्वाधिक गोलकर्ता (छनौट चरणसहित): २९ गोल, पोर्चुगलका लागि]].<ref name=twentythree/> * युइएफए युरोको सर्वाधिक गोलकर्ता: ९ गोल, पोर्चुगलका लागि (मिचेल प्लाटिनी समेत)<ref name="AS.com">{{cite web|url=http://en.as.com/en/2016/07/08/football/1467999944_913288.html |title=Ronaldo: record-guzzler |website=en.as.com |publisher=[[Diario AS]] – [[PRISA]] |date=8 July 2016 |accessdate=9 July 2016}}</ref> * युइएफए युरोको चार सिजनमा गोल गर्ने एकमात्र खेलाडी: २००४, २००८, २०१२ र २०१६ <ref name="AS.com" /> * युइएफए युरोको एक भन्दा धेरै सिजनमा तीन वा धेरै गोल गर्ने एकमात्र खेलाडी: २०१२ र २०१६ * युइएफए युरोमा टाउकोले सबैभन्दा धेरै गोल गर्ने खेलाडी: ५ * युइएफए युरोमा सबैभन्दा धेरै खेल खेल्ने खेलाडी: २० खेल * युइएफए च्याम्पियन्स लिगमा लगातार ६ सिजन १० गोल भन्दा धेरै गोल गर्ने खेलाडी: २०११-१२ देखि २०१६-१७ सम्म <ref>{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/en/news/2014/02/cristiano-ronaldo-the-first-player-to-score-10-or-more-goals-for-three-consecutive-seasons-in-the-champions-league |title=Cristiano Ronaldo, the first player to score 10 or more goals for three consecutive seasons in the Champions League |website=realmadrid.com |date=27 February 2014 |accessdate=3 June 2014}}</ref>--> * युइएफए च्याम्पियन्स लिगमा दुई फरक बिजेता क्लबको लागि फाइनलमा गोल गर्ने खेलाडी: [[म्यानचेस्टर युनाइटेड फुटबल क्लब|म्यानचेस्टर युनाइटेड]] (२००७-०८) र [[रियल म्याड्रिड]] (२०१३-१४)<ref>{{cite news |url=http://in.reuters.com/article/2014/05/25/soccer-champions-ronaldo-idINL3N0OB00020140525 |title=Ronaldo first to score for two different European Cup winners |website=reuters.com |date=25 May 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140525200442/http://in.reuters.com/article/2014/05/25/soccer-champions-ronaldo-idINL3N0OB00020140525 |archive-date=25 May 2014 |access-date=14 March 2017 }}</ref> * युइएफए च्याम्पियन्स लिगमा विपक्षीको मैदानमा सर्वाधिक गोल गर्ने खेलाडी: ४२ गोल <ref>{{cite web|url=http://www.statbunker.com/alltimestats/AllTimeLeadingScorers?comp_code=UCL |title=Cristiano Ronaldo}}</ref> * युइएफए च्याम्पियन्स लिगमा विपक्षीको मैदानमा सर्वाधिक खेलमा लगातार गोल गर्ने खेलाडी: १२ खेल * युइएफए च्याम्पियन्स लिगमा समुह चरण बाहेकको खेलमा सर्वाधिक जीत: २९ जीत * युइएफए च्याम्पियन्स लिगमा सर्वाधिक एक खेलमा दुई गोल गर्ने खेलाडी: २० खेल * सर्वाधिक युरोपियन गोल्डेन शू जित्ने खेलाडी: ४ * सर्वाधिक युइएफए टिम अफ द ईयरमा चुनिने खेलाडी: १२ पल्ट<ref>{{cite news |title=UEFA.com users' Team of the Year 2015: lowdown|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2322451.html|accessdate=11 July 2016|website=UEFA.com|date=8 January 2016}}</ref> * सर्वाधिक युइएफए टिम अफ द ईयरमा लगातार चुनिने खेलाडी: ११ पल्ट (२००७–२०१७) * युइएफए टिम अफ द ईयरमा एक भन्दा धेरै पोजिसनबाट चुनिने एक मात्र खेलाडी * युइएफए वर्ष खेलाडीको लागि हरेक वर्षको उत्कृष्ट तीनमा परेको एक मात्र खेलाडी: २०१०-११ देखि २०१६-१७ सम्म <ref>{{cite news |title= UEFA Best Player in Europe Award |url=http://www.uefa.org/uefa-best-player-award/season=2013/winner/index_history.html|accessdate=15 March 2015 |publisher=UEFA}}</ref> * एकै क्लबका लागि सबैभन्दा छिट्टो ३५० गोल गर्ने खेलाडी: ३३५ खेलबाट<ref>{{cite news |title= Cristiano Ronaldo becomes fastest player in Europe to score 350 goals for one club |url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/players/cristiano-ronaldo/12184792/Cristiano-Ronaldo-becomes-fastest-player-Europe-to-score-350-goals-for-one-club.html |accessdate=6 March 2016 |work=The Daily Telegraph |date=5 March 2016 |author=Gibson, Sean |location=London}}</ref> * सर्वाधिक युइएफए वर्ष खेलाडीको उपाधी जित्ने खेलाडी: ४ (२००८, २०१४, २०१६, २०१७) * च्याम्पियन्स लिगमा सबै भन्दा धेरै पटक सर्बाधिक गोलकर्ता: ६ * च्याम्पियन्स लिगमा सबै भन्दा धेरै पटक सर्बाधिक गोलकर्ता (लगातार): ५ (२०१२-१३ देखि २०१६-१७ सम्म) * च्याम्पियन्स लिगको क्वाटर-फाइनलमा सबै भन्दा धेरै गोल गर्ने खेलाडी: २० गोल * च्याम्पियन्स लिगको सेमिफाइनलमा सबै भन्दा धेरै गोल गर्ने खेलाडी: १३ गोल * च्याम्पियन्स लिगमा फ्रि-किक मार्फत सबै भन्दा धेरै गोल गर्ने खेलाडी: १२ गोल * च्याम्पियन्स लिगमा पेनाल्टी मार्फत सबै भन्दा धेरै गोल गर्ने खेलाडी: ११ गोल * च्याम्पियन्स लिगमा टाउकोले सबै भन्दा धेरै गोल गर्ने खेलाडी: १८ गोल * च्याम्पियन्स लिगमा एकै विपक्षी विरुद्ध सबै भन्दा धेरै गोल गर्ने खेलाडी: ९ गोल (बायर्न म्युनिख विरुद्ध) ===स्पेन=== * ला लिगाको इतिहासमा सबैभन्दा धेरै ह्याट्रिक गर्ने खेलाडी: ३२ <ref>{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/en/football/squad/cristiano-ronaldo-dos-santos/hat-tricks |title=HAT-TRICKS – CRISTIANO RONALDO – ALL-TIME REAL MADRID RECORD IN LA LIGA |publisher=Real Madrid C.F. |website=RealMadrid.com |accessdate=16 January 2016 |quote= CRISTIANO RONALDO'S 32 LA LIGA HAT-TRICKS}}</ref> * ला लिगाको इतिहासमा पेनाल्टीबाट सबैभन्दा धेरै गोल गर्ने खेलाडी: ५७ गोल<ref name=OPTA57>{{cite tweet |author=OptaJose |user=OptaJose |number=835962340625481730 |date=26 February 2017 |title=57 - Cristiano Ronaldo is now the player with most penalties scored in La Liga history, surpassing Hugo Sanchez (56). Punisher. |access-date= 26 February 2017}}</ref> * ला लिगाको इतिहासमा सबैभन्दा छिट्टो १५० लिग गोल गर्ने खेलाडी: १४० खेलमा<ref>{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/Actualidad_Primer_Equipo_en/News/1193040523950/1379954136886/noticia/Noticia/Cristiano_Ronaldo_is_the_player_who_hits_the_150_goal_mark_the_fastest_in_Liga_history.htm |title=Cristiano Ronaldo is the player who hits the 150 goal mark the fastest in Liga history |publisher=Real Madrid C.F. |date=23 September 2013 |accessdate=23 October 2013}}</ref> * ला लिगाको इतिहासमा सबैभन्दा छिट्टो २०० लिग गोल गर्ने खेलाडी: १७८ खेलमा <ref name="La Liga record">{{cite news |url=http://www.espnfc.com/real-madrid/story/2184149/real-madrids-cristiano-ronaldo-breaks-la-liga-hat-trick-record |title=Real Madrid's Cristiano Ronaldo breaks La Liga hat trick record |date=6 December 2014 |accessdate=7 December 2014 |work=ESPN FC}}</ref> * सबैभन्दा छिट्टो क्लबका लागि ३०० आधिकारिक गोल गर्ने खेलाडी * म्याड्रिड डर्बीका खेलमा (एत्लेटिको म्याड्रिडविरुद्ध) सबैभन्दा धेरै गोल गर्ने खेलाडी: १८ गोल<ref name="madrid derby top-scorer">{{cite news |title=Cristiano Ronaldo, all-time top scorer in the derby against Atlético|url=http://www.realmadrid.com/en/news/2016/11/cristiano-ronaldo-all-time-top-scorer-in-the-derby-against-atletico |website=realmadrid.com |accessdate=20 November 2016 |quote=Following his hat-trick at the Calderón, the Portuguese has now scored 18 goals against Atlético, surpassing Di Stéfano's record (17). |date=20 November 2016}}</ref><ref name=FFT>{{cite news |title=Ronaldo becomes top scorer in Madrid derby history |url=http://www.fourfourtwo.com/news/ronaldo-becomes-top-scorer-madrid-derby-history |accessdate=20 November 2016 |publisher=fourfourtwo.com |date=20 November 2016}}</ref> * लगातार सबैभन्दा धेरै एल क्लासिको खेलमा (बार्सिलोनाविरुद्ध) गोल गर्ने खेलाडी: ६ खेलमा <ref>{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/Actualidad_Primer_Equipo_en/1330120862868/noticia/Noticia/Cristiano_Ronaldo_is_the_first_player_to_score_in_six_consecutive_Clasicos.htm |title=Cristiano Ronaldo is the first player to score in six consecutive Clasicos |date=8 October 2012 |accessdate=23 October 2013}}</ref> * ला लिगाको इतिहासमा सुरुवाती ८ खेलमा सबैभन्दा धेरै लिग गोल गर्ने खेलाडी: १५ गोल .<ref name="independent.com.mt">{{cite news |title=With 15 goals in first eight matches, Ronaldo sets best scoring start in Spanish league |url=http://www.independent.com.mt/articles/2014-10-18/football/With-15-goals-in-first-eight-matches-Ronaldo-sets-best-scoring-start-in-Spanish-league-6736123985 |accessdate=19 October 2014 |publisher=independent.com.mt |date=18 October 2014}}</ref> * ला लिगाको इतिहासमा सबैभन्दा छिट्टो २० लिग गोल गर्ने खेलाडी: १२ खेलमा <ref>{{cite news |title=The quickest to hit the 20 mark |url=http://www.marca.com/en/2014/11/25/en/football/real_madrid/1416943151.html |accessdate=25 November 2014 |publisher=Marca.com (English) |date=26 November 2014}}</ref> * ला लिगाको इतिहासमा लगातार छ सिजनमा ३० भन्दा बढी गोल गर्ने एकमात्र खेलाडी <ref>{{cite web|title=Ronaldo sets record by scoring 30 league goals in six straight seasons|url=http://www.cbssports.com/soccer/eye-on-soccer/25548210/ronaldo-sets-record-by-scoring-30th-league-goal-in-sixth-straight-season|publisher=cbssports.com|accessdate=13 April 2016}}</ref> * ला लिगाको एक सिजनमा (२०१२-१३) सबैभन्दा धेरै टिमहरूविरुद्ध गोल गर्ने खेलाडी: १९ टिम (ब्राजिलका रोनाल्डो र मेस्सी समेत) <ref name="Leo Messi's record-breaking run">{{cite web |url=http://www.fcbarcelona.com/football/first-team/detail/article/leo-messi-s-record-breaking-run-continues-becomes-first-player-to-score-against-19-opponents-consecutively |title=Leo Messi's record-breaking run |publisher=fcbarcelona.com |date=30 March 2013 |accessdate=21 May 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150522164018/http://www.fcbarcelona.com/football/first-team/detail/article/leo-messi-s-record-breaking-run-continues-becomes-first-player-to-score-against-19-opponents-consecutively |archive-date=22 May 2015}}</ref> * ला लिगाको एक सिजनमा सबैभन्दा धेरै ह्याट्रिक गर्ने खेलाडी: ८ ह्याट्रिक (मेस्सी समेत) <ref>[[2014–15 La Liga#Hat-tricks]]</ref> * सबैभन्दा धेरै ह्याट्रिक गर्ने खेलाडी (सबै प्रतिस्पर्धामा): ३६ <ref name="bola.net">{{cite web|title=Ronaldo 33 Hattrick Untuk Madrid, Lewati Messi |url=http://www.bola.net/champions/ronaldo-33-hattrick-untuk-madrid-lewati-messi-fddf64.html|accessdate=16 September 2015}}</ref> ===रियल म्याड्रिड=== * रियल म्याड्रिड फुटबल क्लवको इतिहासमा क्लवको लागि सबैभन्दा धेरै गोल गर्ने खेलाडी: ३९० गोल <ref>{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/en/football/cristiano-ronaldo-top-goalscorer|title=CRISTIANO RONALDO ALL-TIME TOP GOALSCORER|publisher=Real Madrid C.F. |date=30 September 2015 |accessdate=30 September 2015}}</ref> * ला लिगामा रियल म्याड्रिड फुटबल क्लवको लागि सबैभन्दा धेरै गोल गर्ने खेलाडी: २७९ गोल <ref>{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/en/news/2015/09/ronaldo-is-now-real-madrids-leading-scorer-in-history-of-la-liga|title=Ronaldo is now Real Madrid's leading scorer in history of La Liga|publisher=Real Madrid C.F. |date=12 September 2015 |accessdate=12 September 2015}}</ref> * ला लिगामा रियल म्याड्रिड फुटबल क्लवको लागि सबैभन्दा छिट्टो ५० गोल गर्ने खेलाडी <ref>{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1330040138220/noticia/Noticia/Cristiano_Ronaldo_makes_Real_Madrid_history.htm |title=Ronaldo makes Real Madrid history |publisher=Real Madrid C.F. |date=6 February 2011 |accessdate=23 October 2013}}</ref> * ला लिगामा रियल म्याड्रिड फुटबल क्लवको लागि सबैभन्दा छिट्टो १०० गोल गर्ने खेलाडी <ref>{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/03_Marzo_Actualidad_11-12/1330093646829/noticia/Noticia/Fastest_player_to_score_100_goals_in_La_Liga_with_Real_Madrid.htm |title=Fastest player to score 100 goals in La Liga with Real Madrid |publisher=Real Madrid C.F. |date=25 March 2012 |accessdate=23 October 2013}}</ref> * रियल म्याड्रिड फुटबल क्लवको लागि सबैभन्दा छिट्टो २०० आधिकारिक गोल गर्ने खेलाडी <ref>{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/Actualidad_Primer_Equipo_en/1330147154518/noticia/Noticia/Cristiano_Ronaldo_scored_his_200th_goal_for_Real_Madrid_against_Malaga.htm |title=Cristiano Ronaldo scored his 200th goal for Real Madrid against Malaga |publisher=Real Madrid C.F. |date=8 May 2013 |accessdate=23 October 2013}}</ref> * रियल म्याड्रिड फुटबल क्लवको लागि सबैभन्दा छिट्टो २५० आधिकारिक गोल गर्ने खेलाडी * ला लिगाका सात लगातार खेलमा सबैभन्दा धेरै गोल गर्ने खेलाडी: १५ गोल <ref name="Ronaldo puts Puskas in the shade">{{cite news |title=Ronaldo puts Puskas in the shade |url=http://www.marca.com/en/2014/10/27/en/football/real_madrid/1414416565.html |accessdate=27 October 2014 |publisher=Marca (English) |date=27 October 2014}}</ref> * रियल म्याड्रिड फुटबल क्लवको लागि लगातार आठ आधिकारिक खेलमा गोल गर्ने खेलाडी <ref>{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/en/news/2014/11/ronaldo-the-first-madrid-player-to-score-in-eight-consecutive-matchdays |title=Ronaldo, the first Madrid player to score in eight consecutive matchdays |publisher=Real Madrid C.F. |date=1 November 2014 |accessdate=3 November 2014}}</ref> * रियल म्याड्रिड फुटबल क्लवको लागि सबैभन्दा धेरै ह्याट्रिक गर्ने खेलाडी: ३८ ह्याट्रिक * रियल म्याड्रिड फुटबल क्लवको लागि च्याम्पियन्स लिगमा सबैभन्दा धेरै गोल गर्ने खेलाडी: ७८ गोल * रियल म्याड्रिड फुटबल क्लवको लागि युरोपियन प्रतियोगिताहरूमा सबैभन्दा धेरै गोल गर्ने खेलाडी: ८० गोल ===युभेन्टस=== ==चर्चा== ''फोर्व्स'' पत्रिकाले रोनाल्डोलाई सन २०१३-१४ (तलब, बोनस र बाहिरी कमाई ७३० लाख अमेरिकी डलर) र २०१४-१५ (तलब, बोनस र बाहिरी कमाई ७९० लाख अमेरिकी डलर) मा सर्वाधिक कमाई गर्ने फुटबल खेलाडीको रूपमा सूचीकृत गरेको छ। <ref>{{cite news |title=The world's highest paid football players |url=http://www.forbes.com/sites/christinasettimi/2014/05/07/the-worlds-highest-paid-soccer-players-3/ |publisher=Forbes.com |date=7 May 2014 |accessdate=8 May 2014 |first=Christina |last=Settimi}}</ref> सन २०१५-१६ मा उनी ८८० लाख अमेरिकी डलर कमाएर ''फोर्व्स'' को सर्वाधिक कमाउने खेलाडीको एक नम्बरमा पुग्ने पहिलो फुटबल खेलाडी बने। <ref>{{cite web |title=सर्बाधिक कमाई गर्ने खेलाडी|url=http://www.skysports.com/football/news/11095/10307782/cristiano-ronaldo-first-footballer-to-top-forbes-rich-list-of-highest-earning-athletes|publisher=Sky Sports|date=8 June 2016|author=Ben Reynolds|accessdate=9 June 2016}}</ref> रोनाल्डो विश्वका सबैभन्दा धेरै बजारीकरण गर्न सकिने खेलाडी मध्ये एक मानिन्छन: ''स्पोर्ट्सप्रो'' ले उनलाई सन २०१२ मा ५औँ र सन २०१३ मा ८औँ मोष्ट मार्केटेबल खेलाडी घोषणा गरेको थियो।<ref>{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-26/off-the-field/32424123_1_mc-mary-kom-london-olympics-world-champion-boxer |title=MS Dhoni, Mary Kom world's 16th, 38th most marketable athletes |date=26 June 2012 |work=The Times of India |archive-url=https://web.archive.org/web/20130618042111/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-26/off-the-field/32424123_1_mc-mary-kom-london-olympics-world-champion-boxer |archive-date=2013-06-18 |access-date=2017-03-15 }}</ref><ref name="SportsPro 2012"/> खेल बजार अनुसन्धान कम्पनी "रेप्युकम" ले सन २०१५ मा उनलाई सर्वाधिक बजारीकरण गर्न सकिने र सर्वाधिक परिचित फुटबल खेलाडी घोषणा गर्यो। <ref>{{cite web |title=Top 10 Most Marketable Footballers in the World |publisher=Repucom (press release) |date=28 May 2014 |url=http://repucom.net/wp-content/uploads/Top-10-Most-Marketable-Football-Players.pdf |accessdate=22 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304064853/http://repucom.net/wp-content/uploads/Top-10-Most-Marketable-Football-Players.pdf |archive-date=4 March 2016 }}</ref> साथै सन २०१५ मा ''टाइम'' पत्रिकाले रोनाल्डोलाई विश्वका सर्वाधिक प्रभावशाली व्यक्तित्वहरूको सूची ''टाइम १००'' मा समावेश गर्यो। <ref>{{cite news|url=http://time.com/70818/cristiano-ronaldo-2014-time-100/ |title=Cristiano Ronaldo by Pelé: TIME 100 |publisher=TIME |date=23 April 2014 |accessdate=3 June 2014}}</ref> सन २०१६ मा ''ईएसपिएन''ले रोनाल्डोलाई विश्वको सबैभन्दा प्रख्यात खेलाडी घोषणा गर्यो। <ref>{{cite news|title=ESPN World Fame 100|url=http://espn.go.com/espn/feature/story/_/id/15685581/espn-world-fame-100|publisher=ESPN|date=3 June 2016}}</ref> [[File:CR7.JPG|thumb|left|फुन्चल, मदेइरामा रहेको क्रिस्टियानो रोनाल्डो सङ्ग्राहालय। यो सन २०१३ डिसेम्बर १५ मा खुलेको थियो।]] म्यान्चेस्टर युनाइटेडमा हुँदा देखि नै उनको चर्चा बढ्दै गयो, फलस्वरुप उनलाई खेल सामग्री उत्पादक, पेय पदार्थ, लुगा, वित्तीय सेवा, भिडियो गेम, इलेक्ट्रोनिक्स कम्पनी आदिले आकर्षक मूल्यमा प्रायोजन गरेका छन्। <ref>{{cite web|url=http://gulfnews.com/sport/football/cristiano-ronaldo-becomes-emirates-ambassador-1.1309928 |title=Cristiano Ronaldo becomes Emirates ambassador |publisher=GulfNews.com |date=28 March 2014 |accessdate=17 April 2014}}</ref> रोनाल्डो सामाजिक सञ्जालमा सर्वाधिक चर्चित खेलाडी हुन्। फेसबुक, ट्वीटर र इन्स्टाग्राममा सन २०१६ को जुलाई सम्ममा उनका १५ करोड ८० लाख अनुयायी थिए र यो अझै बढिरहेको छ। <ref>{{cite news|title=Cristiano Ronaldo Heads Most Popular Athletes on Social Media|url=http://www.forbes.com/sites/kurtbadenhausen/2015/06/10/cristiano-ronaldo-heads-the-most-popular-athletes-on-social-media/|agency=Forbes|date=26 November 2015}}</ref> सन २०१५ को जुनमा उनी १० करोड ३० लाख फ्यान सहित फेसबुकको सर्वाधिक फ्यान हुने व्यक्ति बने। उनी ट्वीटर र इन्स्टाग्राममा समेत सबैभन्दा धेरै फ्यान भएका फुटबल खेलाडी हुन् । <ref>{{cite news|last1=John|first1=Kimberly|title=Cristiano Ronaldo bests Neymar as Instagram's most followed footballer|url=http://www.thescore.com/liga/news/859209|accessdate=20 October 2015|work=The Score|date=20 October 2015}}</ref> इन्टरनेटमा रोनाल्डोको खोजि यति धेरै हुन्छ कि एउटा कम्पुटर सुरक्षा सम्बन्धी कम्पनीले सन २०१२ मा चर्चित व्यक्तिको नाम इन्टरनेटमा खोजेर असुरक्षित वेबसाईटमा पुग्ने सम्भावनाको आधारमा रोनाल्डो १ नं. मा रहेको तथ्य सार्वजनिक गरेको थियो। <ref>{{cite news |url=http://www.infosecurity-magazine.com/view/26658/mcafee-names-most-dangerous-football-team-in-europe/ |title=McAfee Names Most Dangerous Football Team in Europe |work=Infosecurity |date=28 June 2012 |accessdate=15 May 2012}}</ref> रोनाल्डोको जीवनी आधारित भएर धेरै कृतिहरू बनेका छन्। उनको आत्मवृतान्त ''मोमेन्ट्स'' (पलहरू) सन २००७ मा प्रकाशित भयो। <ref>{{cite web |url=http://www.chapters.indigo.ca/books/Moments-Cristiano-Ronaldo/9780230706699-item.html |title=Moments |date=27 March 2009 |publisher=Chapters |access-date=15 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090523102037/http://www.chapters.indigo.ca/books/Moments-Cristiano-Ronaldo/9780230706699-item.html |archive-date=23 May 2009 }}</ref> ''रोनाल्डो: टेस्टेड टु द लिमिट'' (रोनाल्डोको शारीरिक र मानसिक सिमाको परीक्षण, टेलिभिजन चलचित्र २०११),<ref>{{cite news |last=Hughes |first=Rob |url=https://www.nytimes.com/2011/09/14/sports/soccer/14iht-soccer14.html?pagewanted=all |title=Ronaldo May Look Like the Best, but There Is Someone Better |date=13 September 2011 |accessdate=30 August 2014 |work=The New York Times}}</ref> ''क्रिस्टियानो रोनाल्डो: द वर्ल्ड एट हिज फिट'' (क्रिस्टियानो रोनाल्डो जसको खुट्टामा संसार छ, वृत्तचित्र २०१४) <ref>{{cite web|last1=Brown|first1=Brigid|title=WATCH: Benedict Cumberbatch Narrates Cristiano Ronaldo Documentary|url=http://www.bbcamerica.com/anglophenia/2014/06/watch-benedict-cumberbatch-narrates-cristiano-ronaldo-documentary/|website=BBC America|date=June 2014|accessdate=10 May 2015}}</ref> ''रोनाल्डो'' (रोनाल्डोको जीवनीमा आधारित चलचित्र २०१५) आदि श्रव्यदृष्य प्रकाशित भएका छन्। [[File:Madeira Funchal landing strip 1990.jpg|thumb|right|क्रिस्टियानो रोनाल्डो विमानस्थल]] सन २०१३ मा रोनाल्डोले आफ्नो गृहनगर फुन्चल, मदेइरामा म्युजियम सिआरसेभेन नामक सङ्ग्राहालय खोलेका छन्। यहाँ उनले जितेका पुरस्कार तथा खेल जीवन र व्यक्तिगत जीवनका महत्त्वपुर्ण र स्मरणीय सामग्री सङ्ग्रहित छन्। <ref>{{cite news |url=http://www.independent.co.uk/sport/football/news-and-comment/inside-cristiano-ronaldos-museum-i-have-room-for-more-trophies-9152637.html |title=Inside Cristiano Ronaldo's museum: 'I have room for more trophies' |first=Alice |last=Jones |newspaper=The Independent |date=25 February 2014 |accessdate=15 May 2014}}</ref> सन २०१४ मा बेलेम दरबारमा एक औपचारिक समारोह आयोजना गरी पोर्चुगलका तत्कालिन राष्ट्रपतिले पोर्चुगललाई अन्तराष्ट्रिय स्तरमा चिनाएको, फुटबलमा अब्बल भएको, आगामी पुस्ताहरूको लागि उदाहरणिय व्यक्तित्व भएको भन्दै रोनाल्डोलाई पोर्चुगलको उच्च सम्मान Grand Officer of the Order of Prince Henry प्रदान गरे। <ref>{{cite news |title=Cristiano Ronaldo made Grand Officer of the Order of Prince Henry |url=http://elpais.com/elpais/2014/01/21/inenglish/1390317530_265899.html |work=El País |date=21 January 2014 |accessdate=15 May 2014}}</ref> गृहनगरमा फुन्चलमा सन २०१४ मा नै उनको पित्तलको प्रतिमा निर्माण गरेर अनवरण गरिएको थियो। <ref>{{cite news|url=http://edition.cnn.com/2014/12/22/sport/football/cristiano-ronaldo-bronze-statue/index.html?hpt=hp_t2 |title=Cristiano Ronaldo immortalized in bronze statue outside his personal museum |publisher=CNN |date=22 December 2014 |accessdate=24 December 2014}}</ref> सन २०१० को विश्वकपको पुर्वसन्ध्यामा लन्डनको एक विश्वचर्चित सङ्ग्राहालयमा रोनाल्डोको मैनको प्रतिमा प्रतिस्थापन गरियो। यसरी मैनको प्रतिमा राखिने उनी जेरार्ड, पेले, र बेख्याम पछिका चौथो खेलाडी बने। <ref>{{cite news |url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/players/cristiano-ronaldo/7816806/World-Cup-2010-Cristiano-Ronaldo-gets-Madam-Tussauds-waxwork.html |title=World Cup 2010: Cristiano Ronaldo gets Madam Tussauds waxwork |work=The Daily Telegraph |location=London |date=10 June 2010 |accessdate=15 May 2014}}</ref> उनको अर्को मैनको प्रतिमा सन २०१३ मा म्याड्रिडको मैन सङ्ग्राहालयमा राखिएको छ। क्रिस्टियानो रोनाल्डोको सम्मानमा सन २०१५ मा अन्तरीक्षशास्त्रीहरू डेविड सोव्रल र लेइदेनले पत्ता लाएको तारापुञ्जको नाम सिआरसेभेन (CR7: कसमस रेडशिफ्ट ७) राखियो। <ref>{{cite web|title = Cristiano Ronaldo: CR7 name given to discovered galaxy |url = http://www.bbc.com/sport/0/football/33185760|website = BBC Sport|accessdate = 21 October 2015}}</ref> सन २०१६ मा रोनाल्डोको कप्तानीमा पोर्चुगलले युइएफए युरो कप जिते पछि फुन्चलको मदेइरा विमानस्थललाई क्रिस्टियानो रोनाल्डो विमानस्थल नामाकरण गरियो। <ref>{{cite web|title=Madeira airport to be named after Cristiano Ronaldo|url=http://www.fourfourtwo.com/au/news/madeira-airport-be-named-after-cristiano-ronaldo#FbAmYO5w7jOFj5wy.99|website=FourFourTwo|publisher=FourFourTwo|accessdate=23 July 2016}}</ref> ==मेस्सी सँगको तुलना== [[File:Cristiano Ronaldo and Lionel Messi - Portugal vs Argentina, 9th February 2011.jpg|thumb|right|191px| स्विजरल्याण्डको जेनेभामा सन २०११ फेब्रुअरी ९ मा पोर्चुगल र अर्जेन्टिना बिचको मैत्रीपुर्ण खेल अगाडि रोनाल्डो र मेस्सी]] दुबै जनाले युइएफए च्याम्पियन्स लिगको २/२ फाईनल खेलमा गोल गरेका छन्। दुबैले फुटबलको एक सिजनमा ५० गोल धेरैपल्ट कटाएका छन्। रोनाल्डो र मेस्सीबिचको यो अमुक प्रतिष्पर्धालाई खेल जगतकै एक महान प्रतिष्पर्धाको रूपमा हेरिन्छ। <ref>{{cite news |last=Hunter |first=Graham |url=http://espn.go.com/sports/soccer/news/_/id/5842703/el-clasico-all-ronaldo-vs-messi |title=The game's best rivalry |date=28 November 2010 |accessdate=30 September 2014 |work=ESPN}}</ref> यी दुईको तुलना गर्दा कसैले उनीहरूको फरक शारीरिक बनावट तथा खेल्ने तरीकालाई आधार बनाउँछन,<ref>{{cite news |last=Hughes |first=Rob |url=https://www.nytimes.com/2011/09/14/sports/soccer/14iht-soccer14.html?pagewanted=all&_r=0 |title=Ronaldo May Look Like the Best, but There Is Someone Better |date=13 September 2011 |accessdate=30 September 2014 |work=The New York Times}}</ref> कतिले भने यी दुईको भिन्न व्यक्तित्वको आधारमा बहस गर्छन: जसमा कहिलेकाहीँ रोनाल्डोलाई संकाहा र बढी नाटकीय भएको आरोप लाइन्छ भने मेस्सी लजालु, ज्ञानी व्यक्तिको रूपमा चित्रण गरिन्छ। <ref>{{cite news |last=Hayward |first=Paul |url=https://www.theguardian.com/football/blog/2009/may/26/cristiano-ronaldo-lionel-messi-champions-league |title=Cristiano Ronaldo versus Lionel Messi pits showman against shy man |date=26 May 2009 |accessdate=30 September 2014 |work=The Guardian |location=London}}</ref> रोनाल्डोले सन २०१२ मा एक अन्तर्वार्तामा भनेका थिए,"मेरो विचारमा हामी प्रतियोगितामा एक अर्कालाई राम्रो खेल्न प्रेरित गर्छौँ, जसले गर्दा प्रतिष्पर्धा झन धेरै हुन्छ।"<ref>{{cite news |last1=Montague |first1=James |last2=Pinto |first2=Pedro |url=http://edition.cnn.com/2012/05/17/sport/football/football-champions-league-ronaldo-interview/ |title=Cristiano Ronaldo: I'm better than Messi |date=29 May 2012 |accessdate=30 September 2014 |work=CNN}}</ref> म्यान्चेस्टर युनाइटेडका तत्कालीन प्रशिक्षक सर एलेक्स फर्गुसनको भनाईमा यो प्रतिष्पर्धाले दुबैजनालाई खराब असर गरेको छैन र उनीहरूमा म नै विश्वको सर्वोत्कृष्ट फुटबल खेलाडी हुँ भन्ने आत्मविश्वास छ। <ref>{{cite news |last=Palmer |first=Kevin |url=http://www.espnfc.com/story/1271003/alex-ferguson-cristiano-ronaldo-and-lionel-messi-both-the-best |title=Fergie: Ronaldo and Messi are equals |date=20 December 2012 |accessdate=30 September 2014 |work=ESPN}}</ref> मेस्सीले रोनाल्डोसँग आफ्नो कुनै दुश्मनी नभएको भन्दै भनेका छन, "सञ्चार माध्यमहरू यस्तो चाहान्छन् तर मेरो र क्रिस्टियानोको कहिल्यै झगडा भएको छैन।" <ref>{{cite news |url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/9478241/Barcelonas-Lionel-Messi-blames-media-for-inventing-rivalry-with-Real-Madrids-Cristiano-Ronaldo.html |title=Barcelona's Lionel Messi blames media for inventing rivalry with Real Madrid's Cristiano Ronaldo |date=15 August 2012 |accessdate=30 September 2014 |work=The Daily Telegraph |location=London}}</ref> सन २०१३ मा अक्सफोर्ड युनियनको एउटा बाद विबादमा फिफाका तत्कालिन अध्यक्ष सेप ब्लाटरलाई रोनाल्डो र मेस्सीमा को मन पर्छ भनेर सोधिएको थियो। उनले सुरुमा दुबैको लगावप्रति सम्मान रहेको बताए, तर एकजनाले कपालको लागि अर्को भन्दा धेरै खर्च गर्छ भनेर रोनाल्डो माथि व्यङ्ग गरे। रियल म्याड्रिडले यसमा क्षमायाचनाको माग गर्यो र ब्लाटरले माफी पनि मागे। रोनाल्डोले भने लगत्तैको खेलमा सेभिल्ला विरुद्ध ह्याट्रिक गरेपछि आर्मीले जस्तै सलाम गरेर ब्लाटरलाई कटाक्ष गरे किनभने उनले रोनाल्डोलाई मैदानमा कमाण्डर जस्तो व्यवहार गर्ने भनेर चित्रण गरेका थिए। <ref>{{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/24730976 |title=Cristiano Ronaldo: Sepp Blatter's apology to Real Madrid |work=BBC Sport |date=29 October 2013}}</ref> ==फुटबल बाहिर== ===फेसन आईकन=== [[File:Cristiano Ronaldo 1002665.jpg|thumb|upright|क्रिस्टियानो रोनाल्डो]] फेसनको दुनियामा रोनाल्डो अद्वितीय मानिन्छन्। उनलाइ लुगा उत्पादकहरू, स्वास्थ्य विज्ञहरू, फेसन पत्रिकाहरू, अत्तर कम्पनीहरू, श्रृंगार सामग्री उत्पादकहरू, सैलुनहरू, कसरत सामग्री उत्पादकहरू, मनोरञ्जन कम्पनीहरू एक अत्याधिक आकर्षक प्रवक्ताका रूपमा लिन्छन्। उनले सन २००६ मा आफ्नो जन्मस्थानमा "सिआरसेभेन" (CR7) नाम गरेको फेसन बुटिक खोलेका छन्। यसलाई सन २००८ मा पोर्चुगलकै लिस्बनमा समेत बिस्तार गरिएको छ। ती पसलहरूमा हीराजडित पेटीहरू, छालाको गोजी भएका जिन्सहरू, र तुनारहित जुत्ताहरू (बुटिकमा प्याटेन्ट अधिकार भएको) उपलब्ध छन्। साथै, महिलाका लागि आकर्षक पहिरनहरूसमेत सिआरसेभेन ब्राण्डमा उपलब्ध छन्।<ref>{{cite news |title=What not to wear... anything from footballer Ronaldo's boutique |url=http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-1070993/What-wear--footballer-Ronaldos-boutique.html |date=8 October 2008 |work=Daily Mail}}</ref> रोनाल्डोले सन २०१३ मा सिआरसेभेन ब्राण्डबाट भित्री पहिरन (कटटु) र मोजा बजारमा उपलव्ध गराए। <ref>{{cite news |url=http://www.prweek.com/article/1219136/m-c-saatchi-launches-underwear-range-giant-image-ronaldo-pants |title=M&C Saatchi launches underwear range with giant image of Ronaldo in pants |first=Jonathan |last=Tilley |work=PR Week |date=1 November 2013 |accessdate=15 May 2014}}</ref> केही पछि सोही ब्राण्डबाट उच्चस्तरीय कमिज <ref>{{cite news |url=http://www.complex.com/style/2014/07/cristiano-ronaldo-cr7-richard-chai-shirts |title=Cristiano Ronaldo Is Working With Richard Chai to Add Shirts to His CR7 Underwear Line |work=Complex |date=15 July 2014 |accessdate=23 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140719040243/http://www.complex.com/style/2014/07/cristiano-ronaldo-cr7-richard-chai-shirts |archive-date=19 July 2014 }}</ref> र जुत्ता पनि निकालियो। <ref>{{cite news |url=http://www.irishmirror.ie/sport/soccer/soccer-news/cristiano-ronaldo-launches-shoe-range-3876935 |title= Cristiano Ronaldo launches SHOE range as he branches out into fashion |work=Irish Mirror |date=17 July 2014 |accessdate=23 July 2014}}</ref> सन २०१५ मा रोनाल्डोले अत्तरको आफ्नै ब्राण्ड ल्याउने घोषणा गरे। <ref>{{cite news |url=http://www.dailymail.co.uk/sport/cristianoronaldo/article-3130640/Cristiano-Ronaldo-gets-right-nose-good-way-Real-Madrid-sensation-sets-release-fragrance.html |title= Cristiano Ronaldo gets right up your nose |work=Daily Mail |date=19 June 2015 |accessdate=2 August 2015}}</ref> ===समाज सेवा=== सन २००४ मा हिन्द महासागरमा भुकम्प र सुनामी आएर आफ्नो परिवारका सबै मारिए पछि पोर्चुगलको फुटबल टिमको ७ नं. को जर्सी लाएको एक आठ वर्षिय इन्डोएसियन बालक १९ दिन देखि अलपत्र परेको भिडियो टेलिभिजनमा प्रसारण भयो। यसपछि रोनाल्डो आफैँ त्यहा गएर पुननिर्माण तथा पुनस्थापनामा सहयोग गरे। <ref>{{cite news |title=Ronaldo raises funds for tsunami-hit Aceh |url=http://english.peopledaily.com.cn/200506/13/eng20050613_189948.html |work=People's Daily |date=13 June 2005 |accessdate=2 April 2011}}</ref><ref>{{cite web |title=Tsunami Survivors: New Life For A Decimated Football Club |url=http://www.fifa.com/aboutfifa/socialresponsibility/news/newsid=668801/ |publisher=FIFA |date=9 January 2008 |accessdate=3 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150112230549/http://www.fifa.com/aboutfifa/socialresponsibility/news/newsid=668801/ |archive-date=12 January 2015}}</ref> बेलायतको द सन पत्रिकाले सन २००८ मा मानहानी गरेको अभियोगमा रोनाल्डोलाई तिरेका रकम (कति भनेर गोप्य राखिएको) उनले आफ्नो गृहनगर मदेइराको एक सामाजिक संस्थालाई दान दिए। <ref>{{cite news |url=http://www.bbc.co.uk/news/uk-11709871 |title=Cristiano Ronaldo accepts Daily Telegraph libel payout |date=8 November 2010 |accessdate=6 July 2013 |publisher=BBC News}}</ref> सन २००९ मा आफ्नो आमाको क्यान्सर रोगको उपचार गरेर ज्यान बचाई दिएको मदेइराको अस्पताललाई अत्याधुनिक क्यान्सर उपचार केन्द्र उनले बनाउन १ लाख पाउण्ड दान दिए। <ref>{{cite web|url=http://www.nowmagazine.co.uk/celebrity-news/312084/cristiano-ronaldo-donates-100-000-to-cancer-hospital |title=Ronaldo donates to Cancer-stricken mums saviors |publisher=cristianoronaldofan.net |date=25 June 2012 |accessdate=25 June 2012}}</ref> सन २०१२ मा रोनाल्डो र उनका एजेण्टले क्यान्सरबाट पीडित एक नौ वर्षिय वालकको विषेश उपचारको सम्पूर्ण खर्च व्यहोरिदिए। <ref>{{cite news |url=http://www.as.com/english/articulo/cristiano-ronaldo-funds-cancer-treatment/20120619dasdenspo_11/Ten |title=Cristiano Ronaldo funds cancer treatment for 9-year-old boy |work=AS.com |date=19 June 2012 |accessdate=15 May 2014}}</ref> सोही वर्षको नोवेम्बरमा गाजा देशका बालबालिकाको लागि विद्यालय खोल्न रकम जुटाउने उदेश्यले रोनाल्डोले आफूले सन २०११ मा जितेको गोल्डेन बुट १५ लाख युरोमा बिक्री गरे। <ref>{{cite web|url=http://rt.com/sport/football/ronaldo-gaza-real-madrid-237/ |title=Cristiano Ronaldo reportedly donates €1.5m to children in Gaza |publisher=RT |location=Russia |date=26 March 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130204073904/https://rt.com/sport/football/ronaldo-gaza-real-madrid-237/ |archivedate=4 February 2013 }}</ref> डिसेम्बर मा उनी “स्वास्थ्यको लागि फिफा ११” मा सहभागी भएर बालबालिकामा लागुऔषध, एड्स, औलो, कुपोषण विरुद्द चेतना जगाउन लागि परे। <ref>{{cite news|url=http://www.marca.com/2012/12/31/en/football/international_football/1356973939.html |title=Messi and Ronaldo join forces for FIFA's '11 for Health' |newspaper=Marca|location=Spain |date=31 December 2012 |accessdate=21 February 2013}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.fifa.com/aboutfifa/footballdevelopment/medical/footballforhealth/index.html |title=Football for Health |publisher=FIFA |accessdate=21 February 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130122090123/http://www.fifa.com/aboutfifa/footballdevelopment/medical/footballforhealth/index.html |archive-date=22 January 2013}}</ref> सन २०१३ मा रोनाल्डो “सेभ द चिल्ड्रेन” को विश्व सत्भावना दूत भए, उनले बालबालिकाको भोकमरी र कुपोषण विरुद्ध काम गर्ने इच्छा देखाएका छन्। <ref>{{cite web |url=http://www.savethechildren.org/site/apps/nlnet/content2.aspx?c=8rKLIXMGIpI4E&b=8486803&ct=12703073 |title=Cristiano Ronaldo Kicks Off the New Year as Save the Children's New Global Artist Ambassador for Child Hunger and Nutrition |publisher=Save the Children |date=27 March 2013 |access-date=15 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170927052831/http://www.savethechildren.org/site/apps/nlnet/content2.aspx?c=8rKLIXMGIpI4E&b=8486803&ct=12703073 |archive-date=27 September 2017 }}</ref> सोही वर्ष उनी ईन्डोनेसियाको सिमसारको बारेमा चेतना फैलाउने संस्थाको सत्भावना दूत बने। <ref>{{cite news |url=http://www.thejakartapost.com/news/2013/03/17/ronaldo-ambassador-mangrove.html |title=Ronaldo ambassador for mangrove |newspaper=The Jakarta Post |date=17 March 2013 |accessdate=15 May 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130321060234/http://www.thejakartapost.com/news/2013/03/17/ronaldo-ambassador-mangrove.html |archive-date=21 March 2013 }}</ref> सन २०१४ मा रोनाल्डो “इबोला भाइरस विरुद्ध फिफा ११” अभियानमा ग्यारेथ बेल, डिडियर ड्रोग्बा जस्ता चर्चित खेलाडीहरू सँगै सहभागी भए। <ref name="Ebola">[http://www.fifa.com/aboutfifa/footballdevelopment/medical/media/news/newsid=2475755/ "Top players, FIFA, CAF and health experts unite against Ebola"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150416011429/http://www.fifa.com/aboutfifa/footballdevelopment/medical/media/news/newsid=2475755/ |date=2015-04-16 }}. FIFA.com. Retrieved 4 March 2015</ref> फिफा, अफ्रिकन फुटबल सङ्घ, र स्वास्थ्य विज्ञहरूसँगको सहकार्यमा चलेको उक्त अभियानमा खेलाडीहरूले "हामी मिलेर इबोलालाई जित्न सक्छौँ " भन्ने नाराका साथ सो रोगका बारेमा जनचेतना जगाउने काम गरेका थिए। <ref name="Ebola"/> उनलाई सन २०१५ मा विश्वको सबैभन्दा परोपकारी खेलाडी घोषणा गरिएको थियो। <ref name="Independent 2016">{{cite news |url=http://www.independent.co.uk/sport/football/european/cristiano-ronaldo-real-madrid-forward-donates-600000-champions-league-final-bonus-to-charity-a7063036.html |title=Cristiano Ronaldo: Real Madrid forward donates €600,000 Champions League win bonus to charity |newspaper=The Independent |date=3 June 2016 |accessdate=3 June 2016}}</ref> रियल म्याड्रिडले सन २०१५-१६ को च्याम्पियन्स लिग जितेपछि रोनाल्डोले पाएको सबै बोनस (६ लाख युरो) परोपकारका लागि दान दिएका थिए। <ref name="Independent 2016"/> सन २०१६ मा रोनाल्डोले “सेभ द चिल्ड्रेन” को सहयोगको लागि “सिआरसेभेन सेल्फी” नामक एप सार्वजनिक गरे। यो एपबाट उनका विभिन्न ६८ पोज र पहिरनका फोटोसँग सेल्फी खिच्न सकिन्छ। <ref>{{Cite news|url=http://www.adweek.com/adfreak/cristiano-ronaldos-new-charity-app-lets-you-post-selfies-him-topless-or-otherwise-172893 |title=Cristiano Ronaldo's New Charity App Lets You Post Selfies With Him, Topless or Otherwise |first=David |last=Griner|publisher=Adweek|date=9 August 2016| access-date=11 August 2016}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.savethechildren.org/site/apps/nlnet/content2.aspx?c=8rKLIXMGIpI4E&b=9357115&ct=14908085&notoc=1 |title=Soccer Superstar Cristiano Ronaldo Launches New Selfie App, Donation for Every Download Helps Kids in Need |publisher=Save the Children |date=9 August 2016 |website=savethechildren.org |accessdate=11 August 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160813024003/http://www.savethechildren.org/site/apps/nlnet/content2.aspx?c=8rKLIXMGIpI4E&b=9357115&ct=14908085&notoc=1 |archive-date=13 August 2016 }}</ref> == सन्दर्भ सामाग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची|३}} ==बाह्य कडीहरू== {{Commonscat|Cristiano Ronaldo|क्रिस्टियानो रोनाल्डो}} {{फिफा वर्षको सर्वोत्कृष्ट खेलाडीहरू}} [[श्रेणी:पोर्चुगलका फुटबल खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:बेलोन डी' ओर विजेताहरू]] [[श्रेणी:सन् १९८५ मा जन्म]] [[श्रेणी:युइएफए युरो २०२० सहभागी खेलाडीहरू]] [[Category:रियल म्याड्रिडका खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:२०२६ फिफा विश्वकपका खेलाडीहरू]] dikadxtvhm355d8p8h88zqaxlm65cw0 0 28979 1395761 1394251 2026-11-12T02:19:50Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395761 wikitext text/x-wiki {{विशेष लेख|पर्व तथा दिवस}} {{Infobox holiday |holiday_name = तीज |type =हिन्दु |image =तीज नाचगान.jpg |imagesize = 250px |caption = पाशुपत क्षेत्रमा नाचगान गर्दै महिलाहरू |official_name = हरितालिका |nickname = तीज |observedby = [[हिन्दु धर्म|हिन्दु]] महिला |litcolor = |longtype = |significance = श्रीमान्‌को दीर्घायु |begins = |ends = |date = भाद्र शुक्ल तृतीया <!-- Use next three if holiday is the same day of the same week every year --> |week_ordinal = <!-- "first", "second", "last", etc. --> |weekday = <!-- "Sunday", "Monday", "Friday", etc. --> |month = <!-- "January", "February", "December", etc. --> <!-- Use next three if the date changes in an unusual pattern each year --> |date{{#time:Y|last year}} = <!-- only for days that change each year --> |date{{#time:Y}} = <!-- only for days that change each year --> |date{{#time:Y|next year}} = <!-- only for days that change each year --> |celebrations = |observances = [[शिव]]को पूजा, सप्तऋषिको पूजा, नाचगान, व्रत |relatedto = }} '''तीज''' [[हिन्दु धर्म|हिन्दू]] नारीहरूले मनाउने एउटा महत्त्वपूर्ण चाड हो।<ref>{{cite web|author=|title=के हो तीज ? किन मनाउने तीज ?|url=https://nepaliheadlines.com/what-is-teej-why-to-celebreate-teej/|language=नेपाली|work=|website=नेपाल हेड्लाइन्स|date=|accessdate=१४ भदौ २०७९|archive-url=https://web.archive.org/web/20220830040249/https://nepaliheadlines.com/what-is-teej-why-to-celebreate-teej/|archive-date=2022-08-30}}</ref> यो चाड भाद्र शुक्ल द्वितीयादेखि पञ्चमीसम्म ४ दिन मनाइन्छ। तीजमा [[शिव|भगवान शिव]]को आराधना गरिनुका साथै नाचगान मनोरञ्जन समेत गर्ने गरिन्छ। नेपाली हिन्दू महिलाहरूद्वारा स्वतन्त्र र आनन्दमय रूपमा मनाइने तीज अन्य धर्म र जातजातिका नेपाली महिलाहरूले पनि हर्षोल्लासका साथ मनाउन थालेका छन्। यो पर्व मुख्यरूपले [[नेपाल]]भर मनाइन्छ भने [[भारत]]का कुनै कुनै क्षेत्रमा पनि मनाइन्छ। आद्य शक्ति भगवान [[शिव]]की अर्धाङ्गीनी हिमालय पुत्री [[पार्वती]]ले भगवान शिवको स्वास्थ्य तथा शरीरमा कुनै वाधा उत्पन्न नहोस् भनेर पहिलो बर्त राखेकी थिइन् त्यो दिन यही हरितालिका तीजको दिन थियो। त्यसै दिनदेखि आजसम्म हिन्दू नारीहरूले यो पर्व मनाउदै आएका छन् भन्ने विश्वास गरिन्छ।<ref>{{cite web|author=|title=महिलाहरूको महान पर्व हरितालिका तीज र ऋषि पञ्चमीको महिमा|url=https://www.eadarsha.com/nep/article/%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A4%B0%E0%A5%82%E0%A4%95%E0%A5%8B-%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%A8-%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B5-%E0%A4%B9%E0%A4%B0%E0%A4%BF/|language=नेपाली|work=|website=आदर्श खबर|date=|accessdate=१४ भदौ २०७९|archive-url=https://web.archive.org/web/20220830040239/https://www.eadarsha.com/nep/article/%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B2%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A4%B0%E0%A5%82%E0%A4%95%E0%A5%8B-%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%A8-%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B5-%E0%A4%B9%E0%A4%B0%E0%A4%BF/|archive-date=2022-08-30}}</ref> ==तीजको धार्मिक पृष्ठभूमि== हिन्दू धार्मिक ग्रन्थ अनुसार राजा हिमालयले आफ्नी छोरी [[पार्वती]]को कन्यादान [[विष्णु|भगवान विष्णु]]सँग गरिदिने वचन पार्वतीलाई मन नपरेपछि आफूले मन पराएको वर पाउन जङ्गल गएर [[शिव|शिवजी]]को तपस्या गर्न थालिन्। पार्वतीले तपस्या गरेको एक सय वर्ष पूरा भइसक्दा पनि आफूले गरेको तपस्याको फल नपाउँदा एक दिन उनले शिव लिङ्गको स्थापना गरी पानी पनि नपिइकन निराहार व्रत बस्न बसिन्। यसरी पार्वतीको कठोर बर्तको कारण शिवजी प्रकट भई 'चिताएको कुरा पुगोस्' भनी आशीर्वाद दिए पछि शिव पार्वतीको विवाह हुन पुग्यो। त्यो दिन भाद्र शुक्ल तृतीयाको दिन थियो। सोही तिथिदेखि हिन्दू नारीहरूले यस दिनलाई उत्सवका रूपमा मनाउन थाले र यो तीजको रूपमा मनाउने चलन पौराणिक कालदेखि चल्दै आएको मानिन्छ।<ref>कृष्णप्रसाद कोइराला, उप-प्राध्यापक, पिण्डेश्वर विद्यापीठ, धरान, नेपाल</ref> ==दरखाने दिन== यो चाडमा माइतीले (बाबु आमा,दाजुभाइ) छोरी/चेली लाई घरमा गई लिएर आउने वा बोलाएर मीठा-मीठा परिकार खुवाउने तथा मनका भावना एवम् सुखदुख साटासाट गरी एउटै ठाउँमा खाने-बस्ने चलन रहेको छ। यस दिन विशेष महत्त्वकासाथ दर खाने गरिन्छ। यही दर खाने दिनबाट नै तीज पर्वको आरम्भ भएको मानिन्छ। दरमा ठाउँअनुसार विभिन्न मिठा-मिठा परिकार साथै [[खिर]], ढकने, [[सेल रोटी|सेलरोटी]], [[केरा]] लगायतका खाना, फलफूल खाने गरिन्छ।<ref>{{cite web|author=|title=दरको पाकशास्त्र : कस्तो हुनुपर्छ दरको व्यञ्जन ?|url=https://paschimtoday.com/news-details/41843/news.php|language=नेपाली|work=|website=पश्चिम टुडे|date=|accessdate=१४ भदौ २०७९|archive-url=https://web.archive.org/web/20220830040239/https://paschimtoday.com/news-details/41843/news.php|archive-date=2022-08-30}}</ref> आधुनिकता सँगसँगै यसमा खाइने परिकारमा परिवर्तन आउँदै गएको छ। सामान्यतया दर मध्यरात १२ बजेअघि खाने चलन बसिसकेको छ। भोलिपल्ट दिनभर पानीसम्म पनि नखाई बस्नुपर्ने भएकोले दर खाने दिन राति ढिलासम्म बसेर पेटभरी खाने प्रचलन बसेको थियो।<ref>{{cite web|author=|title=तिजको विकृति : न मौलिक गित न मध्यरातमा दर|url=https://www.reportersnepal.com/2019/08/337859|language=नेपाली |work=|website=रिपोटर्स नेपाल|date=|accessdate=१४ भदौ २०७९}}</ref> ==मनाउने तरिका== तीजको दिनका अतिरिक्त [[गणेश चतुर्थी]] र [[ऋषिपञ्चमी]]लाई पनि तीज पर्वकै रूपमा मनाइन्छ।<ref>{{cite web|author=|title=दर खाने दिन,तीज,गणेश चतुर्थी र ऋषिपञ्चमीबारे|url=https://bhaktapurpost.com/archives/28942|language=नेपाली|work=|website=भक्तपुर पोस्ट|date=|accessdate=१४ भदौ २०७९|archive-url=https://web.archive.org/web/20220830040240/https://bhaktapurpost.com/archives/28942|archive-date=2022-08-30}}</ref> खास गरी यसमा स्त्रीहरूले पतिको निम्ति निराहार रहेर भगवान [[शिव]] तथा आद्य शक्ति [[पार्वती]]सँग प्रार्थना गर्दछन्। यो दिन महिलाहरू बिहान चाँडै उठी नुहाई धुवाई गरेर दिनभरि जल, अन्न ग्रहण नगरी बर्त बस्ने गर्दछन्। बेलुकीपख घर, गाउँ र छिमेकका महिलाहरू भेला भई पूजाका सामान तथा मण्डप तयार गरी भगवान शिवको आराधना गर्ने प्रचलन रहेको छ। निर्जला व्रत भनिए पनि आजभोलि महिलाहरू मध्यान्हमै पूजा, आराधनापश्चात् फलफूल ग्रहण गर्ने गर्दछन्। कतिपय महिलाहरू नजिक रहेको शिवमन्दिरमा गई शिव आराधनाका साथै नाचगान तथा रमाइलो गर्ने गर्दछन्। काठमाडौंको पशुपतिनाथ मन्दिर परिसरमा महिला बर्तालुहरूको ठूलो भिड हुने गर्दछ।<ref>{{cite web|author=|title=के छ निर्जला एकादशी व्रतको महत्व ?|url=https://www.lokpath.com/story/260646|language=नेपाली|work=|website=लोकपथ|date=|accessdate=१४ भदौ २०७९|archive-url=https://web.archive.org/web/20220830040238/https://www.lokpath.com/story/260646|archive-date=2022-08-30}}</ref> ==व्रत बस्ने दिन== [[image:teej.jpg|thumb|right|260x260px|तीज मनाउन नाच्दै नेपाली महिलाहरू]] तीज महिलाहरूद्वारा मनाइने एउटा पर्व हो। आधुनिक समाजमा तीजको महत्त्वलाई जुन रूपले व्याख्या गरिए पनि यो एक पौराणिक कालदेखि चलिआएको परम्परा हो। सृष्टि र समाज चल्नको लागि पूर्वीय मान्यता अनुसार महिलाहरू विवाह पश्चात् आफ्नो श्रीमानको साथमा उसको घरमा बसी बाँकी जीवन बिताउनु पर्ने हुन्छ। यसरी आफू जन्मेको घर, माता,पिता, भाइबहिनी, इष्टमित्र र समाज चटक्क छोडी पराईघरमा जीवन बिताउँदा आउने माइतिको यादलाई कमी गर्ने एउटा अवसरको रूपमा तीज पर्वको गहन महत्त्व रहेको छ। तीजमा महिलाहरूलाई मीठा मीठा भोजनका परिकारहरू खुवाइन्छ, नयाँ लुगा कपडा दिइन्छ। महिलाहरूलाई पराइघरको विभिन्न जिम्मेवारी, तनाव, साथै माइतीको सम्झनाको खाडललाई कम गर्न यो पर्वको ठूलो भूमिका रहेको छ। तीजमा विवाहिता महिलाहरू आफ्ना पतिको दीर्घायुको कामना गर्दै व्रत बसी नाचगान र मनोरञ्जन गर्छन् भने अविवाहिता सुयोग्य वरको आशा राखी बर्त बस्छन्। बर्तको समयमा महिलाहरूले तीजको बर्तकथा सुन्ने र समापनमा पूजा लगाई ब्राह्मणब्राह्मणीहरूलाई दान दक्षिणा गर्ने चलन रहेको छ। तीजको बर्त अन्य बर्त भन्दा फरक ढङ्गले लिइन्छ। यस दिन पानीसम्म पनि नखाई बर्त बस्नुपर्ने परम्परागत मान्यता रहेको भएपनि कतिपय महिलाहरू महादेवको पुजा आराधना पश्चात फलफूल ग्रहण गर्दछन्। यसै दिन पार्वतीले आफ्नो तपस्या पूरा गरी शिवजी पाएको विश्वास गरिने हुनाले यस दिनलाई हर्षोल्लासका साथ नाचगान गरी मनाइने गरिन्छ। ==व्रतकथा== पौराणिक कालदेखि चलिआएको तीजको बर्तकथा यसप्रकार रहेको छ । यो बर्त महात्म्यको कथा भगवान शिवले पार्वतीजीको पूर्वजन्मको स्मरण गराउने उद्देश्यले यसप्रकार भन्नु भएको थियो । हे गौरी ! पर्वतराज हिमालयको घर अर्थात तिम्रो माइतमा बस्दा गङ्गातटमा तिमीले आफ्नो बाल्यावस्थामा अधोमुखी भई घोर तपस्या गरेकी थियौ । उक्त अवधिमा तिमीले कुनै अन्नपानी नखाई केवल हावाको मात्र सेवन गरेकी थियौ र मात्र सुख्खा पत्ताहरू चबाई दिनहरू काटेकी थियौ । माघको चिसोमा तिमीले निरन्तर जलमा प्रवेशगरी तप गर्यौ, बैशाखको शरीर जलाउने गर्मीमा पञ्चाङ्ग्निद्वारा शरीर तपायौ । साउनको मुसलधारे वर्षामा खुल्ला आकाशमुनि बिना अन्नपानी व्यतीत गर्यौ । तिम्रो यो कष्टदायक तपस्या देखेर तिम्रा पिता धेरै दुःखी र चिन्तित हुने गर्दथे । तब एकदिन तिम्रो तपस्या तथा तिम्रा पिताजीको दुःख र चिन्तालाई मनन गरी नारदजीले तिम्रा घरमा आउनुभयो । तिम्रा पिताले नारदजीलाई घर आउनाको कारण सोध्नुभयो र प्रत्युत्तरमा नारदजीले भन्नुभयो “ हे गिरिराज ! म भगवान विष्णुले पठाएर यहाँ आएको हुँ । तपाईँकी छोरीको घोर तपस्याबाट प्रसन्न भई स्वयं भगवान विष्णु उनीसँग विवाह गर्न चाहनुहुन्छ । यसबारे म तपाईँँको राय जान्न चाहन्छु । ” नारदजीका कुरा सुनेर तिम्रा पिताले अति प्रसन्नताकासाथ भन्नु भयो । श्रीमान् यदि स्वयं विष्णु भगवान मेरी कन्याकासाथ वरण गर्न चाहनुहुन्छ भने मलाई कुनै आपत्ति छैन । उहाँ त साक्षात् परब्रह्म हुनुहुन्छ । यो त हरेक अभिभावकको पिताको इच्छा हुन्छ कि उसकी छोरी सुखसंम्पदाले परिपूर्ण पतिका घरकी गृहलक्ष्मी बनून् र आफ्नो जीवनसाथै पति र परिवारको सुखकी कारण बनून् । नारदजीले तिम्रा पिताको स्वीकृति पाएपछि भगवान विष्णुसमक्ष गई विवाह टुङ्गो लागेको समाचार सुनाउनु भयो । तर विष्णुसँग आफ्नो विवाह हुन लागेको थाहा पाएपछि तिमी असाध्यै दुःखित भयौ । तिम्रो दुःखको कुनै ठेगान भएन । अति दुःख, चिन्ता र कष्टमा तिम्रा दिनहरू बित्न थाले । तिम्रो चिन्तित र दयनीय मुहार देखेर तिम्री एउटी सखीले तिम्रो दुःखको कारण सोद्धा तिमीले भन्यौ -'मैले मनैदेखि भगवान शिवलाई वरण गरेकी छु, तर मेरा पिताले मेरो विवाह विष्णुजीसँग गरिदिने निधो गर्नुभयो । म विचित्र धर्मसङ्कटमा छु । अव मैले प्राण त्याग्नुबाहेक कुनै उपाय र विकल्प देखेकी छैन । ' तिम्री ती सःगिनी अति नै चङ्ख र समझदार थिइन् । उनले तिमीलाई भनिन् - 'प्राण नै त्याग गर्नुपर्ने यहाँ के नै कारण छ र? संकटको घडिमा धैर्यताका साथ काम गर्नुपर्दछ । हिन्दूनारीको जीवनको सार्थकता नै केमा छ भने जसलाई मनैले पतिका रूपमा एक पटक वरण गरिन्छ, उसैसँग निष्ठापूर्वक जीवन निर्वाह गर्नुपर्दछ । दीगो आस्था र एक निष्ठाका सामु त स्वयं भगवान पनि असहाय र किंकर्तविमुढ बन्न पुग्नुहुन्छ । तसर्थ म तिमीलाई घनघोर वनमा लैजान्छु जुन साधनास्थल पनि हो र त्यहाँ तिम्रा पिताले समेत तिमीलाई खोजेर पाउनुहुन्न । मलाई पूर्ण विश्वास छ ईश्वरले अवश्य तिम्रो सहायता गर्नुहुनेछ । ' अनि तिमीले तिम्री सहेलीले भने झैँ गर्यौ । यता तिम्रा पिता तिमीलाई घरमा नदेखेपछि धेरै चिन्तित र दुःखी हुनुभयो । उहाँ सोच्न थाल्नुभयो - 'मैले त मेरी पुत्रीको भगवान विष्णुसँग विवाहको निधो गरेको थिएँ, भगवान विष्णु विवाहका निमित्त जन्ती लिएर आउनुभएका बखतमा कन्यालाई घरमा नभेट्दा अनर्थ हुन जानेछ, विष्णुलाई मैले के जवाफ दिने?' यती विचार गरी तिम्रा पिताले चारैतिर तिम्रो खोजीको कार्य शुरु गराउनुभयो । यता तिम्रो धुमधामसँग खोजीकार्य भइरह्यो उता तिमी आफ्नी सहेलीका साथ नदीका तटमा एउटा गुफामा आराधनामा लीन भयौ । भाद्रपद शुक्लको तृतीया तिथि, अनि त्यस दिन हस्ता नक्षत्र थियो, त्यसदिन तिमीले बालुवाको शिवलिङ्ग निर्माण गर्यौ । रातभरि मेरा स्तुतिमा गीत गाउँदै जागरण गर्यौ । तिम्रो यो कठोर तपस्याको प्रभावले मेरो आसन हल्लिन पुग्यो र शीघ्र तिम्रा सामूमा पुगेँ र तिमिलाई वर माग्न भनेँ । त्यससमय आफ्नो तपस्याको फलका प्रभावले प्रकट भएको म महादेवलाई आफूसमक्ष देखेर तिमीले भन्यौ - 'मैले हजुरलाई साँचो मनले पतिका रूपमा वरण गरिसकेकी छु । यदि तपाई साँच्चै नै मेरो तपस्याबाट प्रसन्न भई यहाँ प्रकट हुनुभएको हो भने मलाई आफ्नी अर्धाङ्गिनीका रूपमा स्वीकार गर्नुहोस् । त्यसपछि “तथास्त्” भनेर म कैलाश पर्वततर्फ फिर्ता भएँ । भोलिपल्ट उज्यालो हुने बितिक्कै तिमीले पूजाका समस्त सामग्री नदीमा सेलाई आफ्नी सहेलीसहित बर्तको समापन गर्यौ । त्यही समय तिम्रा पिता गिरिराज आफ्ना बन्धुबान्धवसहित तिमीलाई खोज्दै खोज्दै त्यहीँ पुग्नुभयो । तिम्रा पिताले तिम्रो अवस्था देखेर अत्यन्त दुःखी हुँदै तिम्रो त्यो कठोर तपस्याको कारण सोध्नुभयो । तिमीले भन्यौ - 'पिताजी ! मैले आफ्नो जीवनको अधिकांश समय कठोर तपस्यामा विताएँ । मेरो यो तपस्याको एकमात्र उद्देश्य माहादेवलाई पतिका रूपमा प्राप्त गर्नु थियो । आज म आफ्नो तपस्याको परीक्षामा सफल भएकी छु । म आफ्नो आराध्यको खोजीमा घरबाट निस्किएर हिँडेकी हुँ । अब मैले हजुरसँग घर नै फर्कनु पर्छ भने महादेवका साथ मेरो विवाह गरिदिने भए मात्र म घर फर्कन्छु । तिम्रा कुरा सुनेर पिता हिमालयले तिम्रो इच्छा स्वीकार गर्नुभयो र तिमीलाई घर फिर्ता लिएर जानुभयो । केहीसमय पछि उहाँले पुरा विधिविधान सहित हाम्रो विवाह गरिदिनु भयो । भगवान शिवले अझ भन्नुभयो - हे पार्वती ! भाद्रपदको शुक्ल तृतीयामा तिमीले मेरो आराधना गरी जुन बर्त बसेकी थियौ, त्यसैको परिणामस्वरूप हामी दुईको विवाह सम्भव भएको हो । यो बर्तको महत्त्व यसकारणले पनि महत्त्वपूर्ण छ । जसले यो बर्त निष्ठापूर्वक पालन गर्दछ, त्यसलाई मनोवाञ्छित फल प्राप्त हुनेछ । यो बर्तलाई हरितालिका भन्नुको अर्थ पनि पार्वतीलाई साथीहरूले पिता र आफ्नो प्रदेशबाट हरण गरी जंगलमा लगेको प्रसङ्गसँग जोडिन्छ । हरितालिका शब्दमा रहेका हरिता र आलिका यी दुई शब्दको अर्थ पनि क्रमशः हरण गरिएकी र सथीहरू भन्ने हुन्छ । भगवान शिवले पार्वतीजीलाई भन्नुभयो - यस बर्तलाई विधिविधानपूर्वक जसले लिन्छ, त्यसले तिम्रोजस्तै सुयोग्य र अचल श्रीमान् प्राप्त गर्दछ । ==महत्त्व== हाम्रो समाजमा तीज महिलाहरूले मनाउने एउटा महत्त्वपूर्ण पर्व हो । आधुनिक समाजमा तीजको महत्त्वलाई जुनरूपले व्याख्या गरिए पनि यो एक पौराणिक कालदेखि चलिआएको परम्परा हो । सृष्टि र समाज चल्नको लागि पूर्वीय मान्यता अनुसार महिलाहरू विवाह पश्चात आफ्नो श्रीमानको घरमा बसी बाँकी जीवन विताउनु पर्नेहुन्छ । यसरी आफू जन्मेको घर, मातापिता, भाइबहिनी, इष्टमित्र र समाज चटक्क छोडी पराइघरमा जीवन विताउँदा आउने माइतीको यादलाई कमी गर्ने एउटा महत्त्वपूर्ण अवसरको रूपमा तीजपर्वको गहन महत्त्व रहेको छ । तीजमा महिलाहरूलाई मीठा मीठा भोजनका परिकारहरू खुवाइन्छ, नयाँ लुगा कपडा दिइन्छ । महिलाहरूलाई पराइघरको विभिन्न जिम्मेवारी, तनाव, साथै माइतीको सम्झनाको खाडललाई कम गर्न यो पर्वको ठूलो भूमिका रहेको छ । तीजमा विवाहिता महिलाहरू आफ्नो लोग्नेको दीर्घायुको कामना गर्दै बर्त बसी नाचगान र मनोरञ्जन गर्छन भने अविवाहिताहरू सुयोग्य वरको आशा राखी बर्त बस्छन । बर्तको समयमा महिलाहरूले तीजको बर्तकथा सुन्ने र समापनमा पूजा लगाई ब्राह्मण ब्राह्मणीहरूलाई दानदक्षिणा गर्ने चलन रहेको छ । <ref name="कथा">{{cite web|author=|title=तिजसँग जोडिएका पौराणिक प्रसंगहरु|url=https://kharibot.com/news-details/119046/2022-08-29|language=नेपाली |work=|website=खरिबोट|date=|accessdate=१४ भदौ २०७९}}</ref> ==ऋषिपञ्चमी== [[चित्र:पशुपतिमा तीज.jpg|thumb|200px|right|पशुपतिमा तीजको अवसरमा दीप प्रज्वलन]] शास्त्रअनुसार १२ महिनाको रजस्वलामा अन्जानवस कति कुरा छोइएको हुन सक्छ । उक्त पापबाट मूक्त हुन भाद्र शुक्ल पञ्चमीको दिन ३६५ वटा दतिवन तोकी माटो तथा गाईको गोबर लगाएर ३६५ पटक नुहाउनु पर्छ र यसको पनि थुप्रै विधिहरू छन । तर मूलतः ३६५ वटा दतिवनका डाँठ टोकेर खोलामा बगाउनु, माटो र गोबरले शरीरका सबै अङ्गहरू शुद्ध गर्नु, चाल्नीमा गनौती (गनिएका तिलचामल र जौ) राखेर माथिबाट पानी खन्याई छानिएको पानीले नुहाउनु र सप्तऋषीको पूजा गरेपछि महिलाहरू पूर्णरूपमा शुद्ध हुन्छन् भन्ने विश्वास गरिन्छ । ३६५ वटा दतिवन दिनको एउटा ३६५ दिनसम्म टोकेर तीजमा पञ्चमीको दिन खोलामा बगायो भने पनि रजस्वला हुँदाको समयमा भएको पापबाट मोक्ष भइने पनि विश्वाश छ । वास्तवमा भन्ने हो भने तीज आफैंमा एक सुन्दर पर्व हो र यसलाई बर्तमा परिणत भएको भए पनि फलफूल ग्रहण गरेर दिनभरि बस्नमा पनि वैज्ञानिक हिसाबले हेर्दा फलदायक नै देखिन्छ । नारीहरूले रातो टीका रातो कपडा, रातो चुरा, पोते आदि सबै रातै रंगमा सजिनु तीज पर्वको रंग हो । नारीहरू त्यस दिन नाचगान गर्दै हर्षोल्लासका साथ दिनभरि भोकै बसी श्रीमानको दिर्घायुको कामना गर्नु नै विशेष यस तीज पर्वको सन्देश मानिन्छ । तीज बर्तको दिन घरको कामकाजलाई चटक्क छोडेर नेपाली महिलाहरू स्वतन्त्र तथा हषिर्त भएर घर बाहिर निस्कन्छन् । उनीहरूको गीतमा आफ्ना अधिकार तथा वेदनाका कुराहरू समेटिएका हुन्छन् । यसले महिलाहरूलाई सशक्त बनाउँछ । यी कुराहरू तीजको सकरात्मक पक्ष हो । हाल विदेशमा रहेका नेपाली महिलाहरूले पनि यो चाड बडो धुमधामकासाथ मनाउने गरेको पाइन्छ । <ref>महिलाहरूको स्वतन्त्र र दमनको समिश्रण पर्व तीज बर्त- दीपा एवाई राई</ref> अट्वारि बर्त :-यो पर्व विशेषगरी नेपालको पश्चिमी क्षेत्रमा बस्ने दङौरा थारूहरूको समुदायमा मनाउने गरिएको छ । यो पर्वमा पुरुषहरूले बर्त बस्ने र भिमको पुजा आराधना गर्ने गर्दछन् । आइतबारको दिनमा मात्र मनाइने हुनाले पनि यसको नाम अट्वारि रहन गएको हो । : ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== {{Commons category|Teej|तीज}} *[http://youtube.com/results?hl=hi&gl=US&client=mv-google&q=%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%9C%E0%A4%95%E0%A4%BE+%E0%A4%97%E0%A4%BF%E0%A4%A4&submit=%E0%A4%96%E0%A5%8B%E0%A4%9C तीज सम्बन्धी भिडियोहरू हेर्नुहोस्] {{नेपाली चाड पर्वहरू}} {{हिन्दू धर्म}} [[श्रेणी:हिन्दु चाडपर्वहरू]] [[श्रेणी:चाडपर्वहरू]] [[श्रेणी:नेपालका चाडपर्वहरू]] [[श्रेणी:नेपालका हिन्दु चाडपर्वहरू]] isot0uj1q8y2r73mdne5fcb42gt94f9 0 31332 1395877 1394617 2026-11-12T10:30:21Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395877 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> | name = सिराहा | native_name = | native_name_lang = | settlement_type = [[नगरपालिका]]<br/>सदरमुकाम | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | motto = <!-- images and maps -----------> | pushpin_map_caption = | pushpin_map = सिराहा जिल्ला#कोशी प्रदेश#नेपाल | coordinates = {{coord|26|39|10|N|86|12|27|E|region:NP_type:city_source:GNS-enwiki|display=inline,title}} | coor_pinpoint = | coordinates_footnotes = <!-- Location --> |subdivision_type = देश |subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} |subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] |subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] |subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] |subdivision_name2 = [[सिराहा जिल्ला]] |founder = |seat_type = |seat = <!-- Politics --> |government_footnotes = |government_type = |leader_title = नगरप्रमुख |leader_name = नवीनकुमार यादव <small> ([[नेकपा (एमाले)]]) |leader_title1 = उपप्रमुख |leader_name1 = बबिताकुमारी शाह <small> ([[नेकपा (एमाले)]]) |established_title = नगरपालिका |established_date = वि.सं. २०५३ माघ ११<ref>{{cite news|title=चार किल्ला खोली नगरपालिका क्षेत्र तोकी बिभाजन गरेको|url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=17871|accessdate=जनवरी २०२२|agency=नेपाल सरकार|publisher=नेपाल राजपत्र|archive-url=https://web.archive.org/web/20220128134945/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=17871|archive-date=2022-01-28}}</ref> |established_title1 = समावेश ([[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]) |established_date1 = सिराहा, मखनाहा, मानपुर, बसबिट्टा र ठेगही |established_title2 = सम्मिलित (मिति) |established_date2 = वि.सं. २०५३ माघ ११ |established_title3 = समावेश ([[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]) |established_date3 = [[लक्ष्मीनिया, सिराहा|लक्ष्मीनिया]], [[सानहैथा]], [[लगडी गडियानी|लगडी गडीयानी]], [[लगडी गोठ]] र [[हक्पारा]] |established_title4 = सम्मिलित (मिति) |established_date4 = वि.सं. २०७३ फाल्गुन २७<ref name="विस्तार">{{cite news |title=गाउँपालिका नगरपालिका उपमहानगरपालिका र महानगरपालिकाको क्षेत्र तोकी केन्द्र कायम गरेको |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22690 |date=वि.सं. २०७३ फाल्गुण २७ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९ |agency=नेपाल सरकार |language=नेपाली |publisher=नेपाल राजपत्र |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701210203/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22690 |archive-date=2020-07-01}}</ref> |area_total_sq_mi = |area_total_km2 = 94.20 <!-- Population --> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=16&municipality=10|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> |population_total = 95410 |population_density_km2 = auto |population_blank1_title = धर्मावलम्बी |population_blank1= हिन्दू, मुस्लिम, बौद्ध <!-- General information --> |timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] |utc_offset = +५:४५ |timezone_DST = |utc_offset_DST = |elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = 80 <!-- Area/postal codes & others --> |postal_code_type = हुलाक कोड |postal_code = ५६५०० |area_code = ०३३ |blank_name = |blank_info = |website = {{URL|http://sirahamun.gov.np/en}} |footnotes = }} '''सिराहा''' [[नेपाल]]को [[मधेश प्रदेश]]मा पर्ने [[सिराहा जिल्ला]]को [[सदरमुकाम]]<ref name="सदरमुकाम">{{cite news|url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=2685|title=नेपाल अधिराज्यलाई १४ अंचल, ७५ जिल्लामा विभाजित|date=वि.सं. २०१९ पौष २|accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २९|publisher=नेपाल राजपत्र|agency=नेपाल सरकार|page=५|language=नेपाली|archive-url=https://web.archive.org/web/20220212024248/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/download?ref=2685|archive-date=2022-02-12}}</ref> तथा एक [[नगरपालिका]] हो। सिराहा जिल्लाका तत्कालिन सिराहा, मखनाहा, मानपुर, बसबिट्टा र ठेगहीलाई वि.सं. २०५३ माघ ११ गते मिलाएर सिराहा नगरपालिका घोषणा गरिएको थियो। वि.सं. २०७१ मङ्सिर १६ मा [[नेपाल सरकार]]को निर्णय र वि.सं. २०७१ पौष २८ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित भएअनुसार [[हनुमाननगर, सिराहा|हनुमाननगर]], [[सस्रवार|सारस्वर]], [[मल्हनिया गम्हरिया]], [[खिरौना]], [[सुखचिना]] र [[माडर]] गाविसहरू समेत यसमा गाभेर यो नगरपालिकाको क्षेत्र विस्तार गरिएको थियो।<ref>{{cite news|url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634|title=शंखरापुर लगायत बिभिन्न नगरपालिका घोषणा|accessdate=जनवरी २०२२|publisher=नेपाल राजपत्र|agency=नेपाल सरकार|archive-url=https://web.archive.org/web/20200108203805/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634|archive-date=2020-01-08}}</ref> यसै प्रकार [[सङ्घीयता|सङ्घीय शासन व्यवस्था]] लागू भएपछि देशमा स्थानीय तहको गठन भएसँगै वि.सं. २०७३ फागुन २२ गते नेपाल सरकारको निर्णय तथा वि.सं. २०७३ फागुन २७ गते नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार [[लक्ष्मीनिया, सिराहा|लक्ष्मीनिया]], [[सानहैथा]], [[लगडी गडियानी]], [[लगडी गोठ]] र [[हक्पारा]] गाउँ विकास समितिहरू समेत यसमा गाभेर यो नगरपालिकाको क्षेत्र विस्तार गरिएको थियो।<ref name="विस्तार"/><ref>{{cite news|url=http://www.enayapatrika.com/2017/01/07/118110/|title=गाउँ र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति ?|date=पुष २३, २०७३|accessdate=१४ जेठ २०७४|publisher=[[नयाँ पत्रिका दैनिक]]|ref=http://www.enayapatrika.com/2017/01/07/118110/}}</ref><ref name="जिल्ला समन्वय समिति">{{cite news|url=http://kantipur.ekantipur.com/news/2017-03-13/20170313191214.html|title=जिविस अब देखि जिल्ला समन्वय समिति|last1=काफ्ले|first1=प्रतिक्षा|date=३० फाल्गुन २०७३|accessdate=३० फाल्गुन २०७३|publisher=[[कान्तिपुर दैनिक|कान्तिपुर]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170506085135/http://kantipur.ekantipur.com/news/2017-03-13/20170313191214.html|archive-date=2017-05-06}}</ref><ref name="७४४ स्थानीय तह">{{cite news|url=http://setopati.com/raajneeti/64740/|title=स्थानीय निकाय भङ्ग, अधिकारसम्पन्न ७४४ स्थानीय तह क्रियाशील|date=२८ फाल्गुण २०७३|accessdate=२८ फाल्गुण २०७३|publisher=सेतोपाटी|ref=http://setopati.com/raajneeti/64740/|archive-url=https://web.archive.org/web/20170518193518/http://setopati.com/raajneeti/64740/|archive-date=2017-05-18}}</ref> यो नगरपालिका कुल २२ वडामा विभाजित छ। == नामकरण == एतिहासिक हिसाबले राजा [[सलहेश]] ज्यादै आदर्श व्यक्तित्व र सबैलाई सहयोग तथा आश्रय दिने भएकाले [[भारत]]बाट यहाँ व्यापार गर्न आउने व्यापारीहरू जङ्गलै जङ्गल भएको यस ठाँउलाई 'सहारा' भन्दा भन्दै अपभ्रंस भएर सिरहा नामकरण भएको हुनसक्ने एउटा किंवदन्ती रहेको छ। यसै प्रकार अर्को एक किंवदन्ती अनुसार यस ठाँउमा जङ्गल भएको र स्थानीय भाषामा रुखका जरालाई शिर भनिने हुँदा जरै जरा भएको ठाँउलाई 'शिर' ([[मैथिली भाषा]]मा शिरा) भन्दाभन्दै अपभ्रंश भएर सिरहा नाम रह्न गएको एक भनाई रहेको छ।<ref>{{Cite web |url=https://saptahik.com.np/travelling/2014/01/17/13168 |title=सलहेश दरबार, सिराहा |website=साप्ताहिक |language=नेपाली |accessdate=2022-01-29}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/arts/168049-1546573260.html |title=कला इतिहास खोतल्दै मेहता |last=हमाल |first=चाँदनी |website=नागरिक न्युज |language=नेपाली |accessdate=2022-01-29}}</ref> ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ९५,४१० रहेको छ भने यहाँ १८,९१७ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ सिरहा नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || सिरहा (१) || २,६१६ || ०.९९ || २६४२.४२ |- | २ || सिरहा (२) || ५,१७७ || १.७३ || २९९२.४९ |- | ३ || सिरहा (३) || २,३७४ || २.४२ || ९८०.९९ |- | ४ || सिरहा (४) || ३,७४१ || ०.५५ || ६८०१.८२ |- | ५ || सिरहा (५) || ३,४५२ || ३.५९ || ९६१.५६ |- | ६ || सिरहा (६) || ४,१७५ || ३.४७ || १२०३.१७ |- | ७ || सिरहा (७) || ४,३२८ || २.८८ || १५०२.७८ |- | ८ || सिरहा (८) || २,८५७ || ३.२ || ८९२.८१ |- | ९ || सिरहा (९) || ४,३७० || ४.९६ || ८८१.०५ |- | १० || [[हनुमाननगर, सिराहा|हनुमाननगर]] (१,७-९) || ४,०२४ || ५.७ || ७०५.९६ |- | ११ || [[हनुमाननगर, सिराहा|हनुमाननगर]] (२-६) || ३,९२६ || ३.७२ || १०५५.३८ |- | १२ || [[सारश्वर]] || ७,२२० || ६.८१ || १०६०.२० |- | १३ || [[मल्हनिया गम्हरिया]] || २,९७९ || ५.१३ || ५८०.७० |- | १४ || [[खिरौना]] || ४,१९९ || ३.०४ || १३८१.२५ |- | १५ || [[सुखचिना]] || ३,६३० || ३.२५ || १११६.९२ |- | १६ || [[माडर]] (१-५) || ४,८३५ || १.३२ || ३६६२.८८ |- | १७ || [[माडर]] (६-९) || ४,२६६ || ५.०६ || ८४३.०८ |- | १८ || [[लक्ष्मीनिया, सिराहा|लक्ष्मीनिया]] || ५,१२० || ७.०१ || ७३०.३९ |- | १९ || [[सानहैथा]] || ६,७०३ || १०.९ || ६१४.९५ |- | २० || [[लगडी गडियानी]] || ६,०८५ || ६.७८ || ८९७.४९ |- | २१ || [[लगडी गोठ]] || ३,९३९ || ३.५२ || १११९.०३ |- | २२ || [[हक्पारा]] || ५,३९४ || ८.१४ || ६६२.६५ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''९५,४१०''' || '''९४.१७''' || '''१०१३.१७''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[https://web.archive.org/web/20180831001516/http://sirahamun.gov.np/ सिराहा नगरपालिका] {{सिराहा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:सिराहा जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २०५३ मा घोषित नगरपालिकाहरू|माघ]] [[श्रेणी:नेपालका जिल्ला सदरमुकामहरू]] [[श्रेणी:नेपाल–भारत सीमामा स्थित पारवहन र भन्सार चौकीहरू]] 0act6xvjpq0fw6q89zsuctd23adkt73 0 31762 1395867 1390494 2026-11-12T09:43:32Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395867 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- आधारभूत जानकारी --> |name = |other_name = भरतपुर महानगरपालिका वडा नं २५ |native_name = |nickname = |settlement_type = पूर्व गाविस |motto = <!-- चित्र र नक्सा--> |image_skyline = |image_caption = |image_flag = |image_seal = |image_map =[[चित्र:शुक्रनगर.jpg|200px]] |mapsize = |map_caption = | pushpin_map = शुक्रनगर#चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल |pushpin_label_position = bottom |pushpin_mapsize = 300 |pushpin_map_caption = <!-- अवस्थिति --> |subdivision_type = देश |subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} |subdivision_type1 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] |subdivision_name1 = [[चितवन जिल्ला]] |subdivision_type2 = [[नेपालका स्थानीय तहहरू|स्थानीय तह]] |subdivision_name2 = [[भरतपुर महानगरपालिका]] <!-- राजनीति --> |government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-3/district-chitwan/bharatpur?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक|archive-url=https://web.archive.org/web/20260306084454/https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-3/district-chitwan/bharatpur?lng=nep|archive-date=2026-03-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://shilapatra.com/detail/86608|title=भरतपुर–२५काे वडाध्यक्षमा काङ्ग्रेसका बागी उम्मेदवार विजयी, एमालेसँग प्रतिस्पर्धा|author=|website=|date=२०७९ जेठ १०|accessdate=९ भदौ २०८१|language=नेपाली|work=शिलापत्र|publisher=}}</ref> |government_type = |leader_title = वडाध्यक्ष |leader_name = छविलाल सापकोटा ([[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]]) |leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> |leader_name1 = |established_title = <!-- Settled --> |established_date = <!-- क्षेत्रफल --> |unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> |area_footnotes = |area_total_km2 = 14.16<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |area_total_sq_mi = <!-- जनसङ्ख्या --> |population_as_of = [[बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना २०७८|वि.सं २०७८]] |population_footnotes = |population_note = |population_total = 9517 |population_density_km2 = auto |population_blank1_title = जातीयता |population_blank2_title = Religions <!-- साधारण जानकारी --> |timezone = [[नेपाली समय]] |utc_offset = +५:४५ |timezone_DST = |utc_offset_DST = |coordinates = {{coord|27.58637|84.27333|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}} |elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> |elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> |postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> |postal_code = |area_code = |blank_name =वडा कार्यालय |blank_info =शोशी |website = |footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। [[बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या ९,५१७ रहेको थियो जसमध्ये ४,५६८ पुरुष र ४,९४९ महिला रहेका थिए भने यहाँ २,३४८ घरधुरी रहेको थियो।<ref name="वडा रिपोर्ट">{{cite news|title=नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०७८ (वडा रिपोर्ट)|url=https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fcensusnepal.cbs.gov.np%2Fresults%2Ffiles%2Fward%2FP3%2FWRD_Indv01-HouseholdAndPopulation.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK|accessdate=१२ असार २०८१|agency=नेपाल सरकार|publisher=[[राष्ट्रिय योजना आयोग (नेपाल)|राष्ट्रिय योजना आयोग]]|date=|ref=केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग}}</ref> साविकको शुकनगर गाविस हालको [[भरतपुर महानगरपालिका]]को वडा नंं. २५ हो। यहाँको क्षेत्रफल १४.१६ वर्ग किलोमिटर रहेको छ।<ref>{{वेब स्रोत|युआरएल=https://www.bharatpurmun.gov.np/ne/content/%E0%A4%B5%E0%A4%A1%E0%A4%BE-%E0%A5%A8%E0%A5%AB|शीर्षक=वडा २५| प्रकाशक=[[भरतपुर महानगरपालिका]]}}</ref> == इतिहास == वि.सं २०७१ मङ्सिर १६ मा, साविकका शुक्रनगर, [[मेघौली]], [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] र [[पार्वतीपुर]] लगायतका गाविसहरू मिलेर [[नारायणी नगरपालिका]] बनेको थियो भने यो गाविस नारायणी नगरपालिकाको ४-६ मा विभाजित थियो।<ref>{{वेब स्रोत|युआरएल=https://www.ratopati.com/story/327369|शीर्षक=भरतपुर बन्यो महानगरपालिका| भाषा=नेपाली|प्रारूप= |कार्य=रातोपाटी}}</ref>२०७३ फागुन २७ गते नारायणी नगरपालिका [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा गाभिएको थियो।<ref name="नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०६८ (गाविस तह)">{{cite news|title=नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०६८ (गाविस तह)|url=http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf|accessdate=नोभेम्बर २०१२|agency=नेपाल सरकार|publisher=[[राष्ट्रिय योजना आयोग (नेपाल)|राष्ट्रिय योजना आयोग]]|date=नोभेम्बर २०१२|ref=केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग|archive-url=https://web.archive.org/web/20150213064822/http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf|archive-date=2015-02-13}}</ref> == वडा विभाजन == {| class="wikitable sortable" |+ शुक्रनगर गाविसको वडा विभाजन र हालको समायोजन |- style="background:#efefef;" ! [[नारायणी नगरपालिका]]को साविक वडा नं. !! साविक गाविस !! साविक गाविसका वडाहरू !! हालको [[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]]को वडा नं. |- | ४ || शुक्रनगर || १–२ || '''२५''' |- | ५ || शुक्रनगर || ४–६,९ || '''२५''' |- | ६ || शुक्रनगर || ३,७–८ || '''२५''' |} == साविकको वडागत जनसाङ्ख्यिकी == {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ '''शुक्रनगरको तथ्याङ्क ([[नेपालको एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०६८|वि.सं २०६८]])'''<ref>{{cite news|title=NATIONAL POPULATION CENSUS 2011 HOUSEHOLD AND POPULATION BY SEX WARD LEVEL - CHITAWAN|url=https://docs.censusnepal.cbs.gov.np/Documents/9710b720-87ca-49b1-991f-69eee9e28602__35Chitwan_WardLevel.pdf|accessdate=२०८२ जेठ २०|agency=नेपाल सरकार|publisher=[[राष्ट्रिय योजना आयोग (नेपाल)|राष्ट्रिय योजना आयोग]]|date=नोभेम्बर २०१२|ref=केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग|archive-url=https://web.archive.org/web/20240615023644/https://docs.censusnepal.cbs.gov.np/Documents/9710b720-87ca-49b1-991f-69eee9e28602__35Chitwan_WardLevel.pdf|archive-date=2024-06-15}}</ref> ! rowspan="2" | वडा नं. ! rowspan="2" | घरधुरी ! colspan="3" | जनसङ्ख्या |- ! जम्मा ! पुरुष ! महिला |- | १ || २६८ || १,०८३ || ५१५ || ५६८ |- | २ || ४३५ || १,८६९ || ८४९ || १,०२० |- | ३ || ३६६ || १,५५१ || ७२६ || ८२५ |- | ४ || २१३ || ९१५ || ४०८ || ५०७ |- | ५ || २८ || १४२ || ७० || ७२ |- | ६ || ८५ || ४०६ || १८१ || २२५ |- | ७ || २१८ || ९७० || ४३९ || ५३१ |- | ८ || ७८ || ३१९ || १५७ || १६२ |- | ९ || १७२ || ८०२ || ३४८ || ४५४ |- style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | जम्मा || १,८६३ || ८,०५७ || ३,६९३ || ४,३६४ |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}} [[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]] at4cplrvdsmhwye7017f26rtn7v0td5 0 34103 1395730 1384617 2026-11-11T23:39:20Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395730 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=अक्टोबर २०११}} [[File:Konservering.jpg|thumb|200px|विभिन्न संरक्षित खाद्य पदार्थ]] [[File:Waste not want not WWI poster.jpg|thumb|200px|क्यानाडाको विश्व युद्ध प्रथमका समयको पोस्टर जुन मानिसहरूलाई सर्दीहरूको लागि भोजन संरक्षित गर्नको लागि प्रोत्साहित गर्दछ।]] '''खाद्य संरक्षण''' [[खाद्य]]लाई उपचारित गर्न र संभालनेको एक यस्तो प्रक्रिया छ जसबाट उनको खराब हुने (गुणवत्ता, खाद्यता या पौष्टिक मूल्यमा कमी)को ती प्रक्रियालाई रोक्दछ या धेरै कम गरिदिन्छ, जुन सूक्ष्म जीवाणुहरू द्वारा छती या छिटो गर दी जान्छ। यद्दपि केही तरीकहरूमा, सौम्य [[जीवाणु|ब्याक्टेरिया]], जस्तै [[खमीर]] या [[कवक]]को प्रयोग गरिन्छ ताकि विशेष गुण बढाए जानसके र खाद्य पदार्थहरूलाई संरक्षित गरे जानसके (उदाहरणका गरिमा पनीर र शराब). [[पौष्टिक]] मूल्य, संरचना र [[स्वाद]] बनाउन र उनको अनुरक्षण, खाद्यका रूपमा उनको गुणहरूलाई संरक्षित राखनको लागि महत्त्वपूर्ण छ। यो सांस्कृतिक रूपबाट आश्रित छ किन भने जुन एक संस्कृतिका मानिसहरूको लागि खान योग्य छ, त्यो दोस्रो संस्कृतिका मानिसहरूको लागि नपनि हुनसक्छ। संरक्षण प्रक्रियामा साधारण गरिमा [[जीवाणु|ब्याक्टेरिया]] [[कवक]] र अन्य जीवाणु]]को वृद्धिलाई रोकन, र साथ नैं साथ [[सडी भए दुर्गन्ध]] पैदा गर्न वाला [[बोसो]]का [[औक्सीेरण]]को गतिलाई धीमा गर्न शामिल छ। यसमा त्यो प्रक्रिया पनि शामिल छ जसका तहत भोजन तैयार गर्दा खेरी प्राकृतिक परिपक्वन र विवर्णताको प्रावरोध गरिन्छ, जस्तै कटे भएका सेबहरूमा प्रतिक्रिया स्वरूप [[पाचेरस सम्बन्धी भूरापन]]को छना. केही संरक्षण विधीहरूमा खाद्य पदार्थलाई उपचारका पश्चात सीलबन्द गर्नको आवश्यकता हुन्छ, ताकि तिनलाई जीवाणुहरू द्वारा पुनः दूषित गर्नबाट बचाइनसके; अन्य, जस्तै कि सुखान, खाद्य पदार्थहरूलाई लामा समयसम्म बिना कुनै विशेष नियन्त्रणका सङ्ग्रहित राखनमा सहायता गर्दछन्. इन प्रक्रियाहरूलाई ला गू गर्नका साधारण तरीकहरूमा शामिल छन् [[सुखान]], [[स्प्रे ड्राइंग]], [[फ्रीज ड्राइंग]], ,[[प्रशीतन]], [[निर्वात-पैकिंग]], [[डिब्बाबंदी]], सिरप, चीनी क्रिस्टलीेरण र [[खाद्य विकिरण]]मा संरक्षण, र [[परिरक्षक]] या निष्क्रिय [[ग्याँसहरू]] जस्तै कार्बन डाइऔक्साइड मिल्याउन. अन्य विधिहरू जुन न केवल खाद्य पदार्थलाई संरक्षित गर्दछन् अपितु उनमा स्वादको पनि वृद्धि गर्छ, तिनमा [[आचार बनाउन]], [[नुन मिल्याउन]], [[धुंआ दिन]], [[सिरप]] या रक्सी]]मा संरक्षित गर्न, [[चिनियाँ (स्पष्टता)|चीनी]] क्रिस्टलीेरण र [[क्योरिंग]], शामिल छ। == संरक्षणको प्रक्रिया == {| class="wikitable" align="right" style="width: 350px" ! विधि! माइक्रोबियल विकास या अस्तित्वमा प्रभाव |- | [[रेफ्रिजिरेशन]] | वृद्धिलाई कम गर्नको लागि न्यून तापमान - | [[हिमेरण]] | न्यून तापमान र पानीको कमी माइक्रोबियल विकासलाई रोकन्छ, औक्सीेरण अभिक्रियालाई मधुरो गर्दछ |- [[शुष्कीेरण (खाद्य) शुष्कीेरण]], [[संरक्षण (खाद्य संरक्षण)|संरक्षण]]को उपचार छ र [[पानी गतिविधिमा]] | न्यूनीेरण संरक्षणमा ढिलाई गर्न या माइक्रोबियल वृद्धिलाई रोकनका | - | [[निर्वात]] र [[औक्सीजन] पर्याप्त] ] मुक्त [[वातावरण]] पैकेजिंग | कम [[प्राणवायु|औक्सीजन]] तनाव परिवर्तन [सख्तीबाट रोकता [[एरोबे]] छ र ऐच्छिक [[ऐनारोबिक जीव|एनारोब]] |- |कार्बन डाइऔक्साइड समृद्ध या संवर्धित वातावरण पैकेजिंग | केही सूक्ष्म जीवहरूको विशिष्ट निषेध| - [[कमजोर एसिड]]को मिश्रण | यसका बाहेक, अन्तर-कोशिकीय [[सूक्ष्म जीवहरूको pH]] [[सोडियम लैक्टेट]] | न्यूनीेरण |- | [[लैक्टिक एसिड|लैक्टिक]] [[किण्वन (खाद्य)|किण्वन]] | pH मानको न्यूनीेरण स्वस्थानीमा माइक्रोबियल कार्रवाईबाट र कहिले काँही लैक्टिक र [[एसिटिक एसिड]] द्वारा अतिरिक्त निषेधको गठन र अन्य सूक्ष्म उत्पादहरूका द्वारा. (जस्तै इथेनल, [[बैक्टिरियोसिन]]) | - | [[चिनियाँ (स्पष्टता)|चीनी]] संरक्षण | उच्च सक्रोज संकेन्द्रणमा खान पकाना अधिकांश माईक्रोबिअल अस्तित्वको लागि धेरै अधिक औस्माटिक दबाव बनाते भए|. |- | [[इथेनल]] संरक्षण | स्टीपिंग या पकाना | [[इथेनल]] रोगाणुहरूको विषाक्त अवरोध पैदा गर्दछ। चीनीका संरक्षण सहित संयुक्त गरे जान सक्छ |- [[सन खाद्य पदार्थहरू मा|- संरक्षकको | यसका बाहेक जलकृत]] बूंदहरूका भित्र जस्तै [| [[इमल्शन|इमल्सिफिकेशन]] | खंडेरण र [[पोषक तत्व सीमा]] [[नाइट्राट]] या [[गंधकका तेजाबको लोन]] सूक्ष्म अवयवका विशिष्ट समूहहरू | - | [[नजीकै्चराइजेशन]] र [[एपर्टीजेशन [[गर्मी] के]] | डिलिवरीका | निषेध आयनहरूलाई लक्षित गर्नको लागि सूक्ष्म जीवहरूलाई निष्क्रिय पर्याप्त]औंछित हद - | शाही सेनाका सेलुलर वितरण [[आयनीेरण विकिरण]]लाई बाधित गर्नको लागि |- उच्च जलस्थैतिक दबाव (पास्कलाईजेशन) वनस्पति ब्याक्टेरिया, ईस्ट र मोल्ड्सको दबाव निष्क्रियता |- | [[स्पंदित विद्युत क्षेत्र संसाधन]] (PEF treatment9) | माइक्रोबियल निष्क्रियताको लागि बिजलीका लघु झटके |} संरक्षणको प्रक्रियामा शामिल छन्: * सूक्ष्म जीवाणुहरूलाई मारने या तत्व-विकिरण गर्नको लागि गर्म गर्न.(जस्तै उबाल्नु) * औक्सीेरण (उदाहरणका गरिमा सल्फर डाइऔक्साइडको उपयोग गर्न) * विषाक्त अवरोध (जस्तै धुंआ, कार्बन डाइऔक्साइडको प्रयोग, सिरका, रक्सी आदि.) * निर्जलीेरण (सुखान) * औस्मोटिक अवरोधक (जस्तै सिरपको उपयोग) * कम तापमान निष्क्रियता (जस्तै प्रशीतन) * अति उच्च जल दबाव (जस्तै फ्रेशेराइज्ड, एक प्रकारकहरू "शीत" निष्कीटन विधि छ, उनको दबाव प्राकृतिक रूपबाट प्रकट हुने वाला पैथोजेन्सलाई मार दिन्छ, जुन खाद्य पदार्थहरूमा गिरावट ला ्दछ र [[भोजनको सुरक्षा]]लाई पनि प्रभावित गर्दछ। * यी तरीकहरूका धेरै संयोजन * चेलाउँदै == सुखान == {{Main|Drying (food)}} खाद्य संरक्षण विधीहरूमा भन्दा एक सबै भन्दा पुरानो विधि छ खाद्य पदार्थलाई सुखाएर संरक्षित गर्न, जसबाट उनमा [[पानीको गतिविधि]] पर्याप्त मात्रामा कम हुन जान्छ जसबाट [[जीवाणु|ब्याक्टेरिया]]को विकास बन्द हुन जान्छ या अबेरबाट हुने लग्दछ।{{Citation needed|date=May 2008}} सुखानेको प्रक्रिया वजन पनि घटान्छ। == प्रशीतन == {{Main|Frozen food}} [[प्रशीतन]], व्यावसायिक र घरहरूलू रूपबाट सबै भन्दा अधिक प्रयोग गरिने एक प्रक्रिया छ जसका द्वारा विविध खाद्य पदार्थहरूको श्रृंखलाको संरक्षण गरिन्छ जसमा शामिल छन् तैयार खाद्य सामग्रिहरू जसलाई आफ्नो अनपके हुनेको अवस्थामा प्रशीतनको आवश्यकता हुँदैन. उदाहरणको लागि, आलू वेफल्स फ्रीजरमा रखे जान्छन्, किन भनें आफू आलूलाई धेरै महिनाको भंडारण सुनिश्चित गर्नको लागि केवल एक ठंडी अंधेरी जगहको आवश्यकता हुन्छ। शीत भंडार, धेरै देशहरूमा राष्ट्रिय आपात स्थितिमा सामरिक खाद्य भंडारणको लागि व्यापक मात्रामा, लामो अवधिका भंडारण प्रदान गर्दछ। == निर्वात पैकिंग == {{Main|Vacuum packing}} निर्वात-पैकिंगका तहत खाद्यहरूको भंडारण एक निर्वात वातावरणमा गरिन्छ, साधारण गरिमा एक एयर-टाईट बैग या बोतलमा. [[निर्वात]] वातावरण बैक्टीरियाका जीवित रहनको लागि आवश्यक औक्सीजनको स्रोत काट दे्दछ जसबाट सडन प्रक्रिया मधुरो हुन जान्छ। निर्वात-पैकिंगको प्रयोग साधारण गरिमा [[मेवहरू]]का भण्डारणको लागि प्रयोग गरिन्छ जसबाट औक्सीेरणका कारण स्वादका नुकसानलाई कम गरे जानसके. == नुन == {{Main|Curing (food preservation)}} नुनीन गर्न या संसाधन गर्नको प्रक्रिया औसमोसिसद्वारा मासुबाट नमीलाई खींच निकालनको एक प्रक्रिया छ। मांसलाई नुन या चीनी, या दुइटैका संयोजनबाट [[संसाधित]] गरिन्छ। मासुलाई संसाधित गर्न र विशेष गुलाबी रंगमा योगदान गर्नको लागि, र साथ नैं साथ [[क्लोस्ट्रीडियम बोटुलिनम]]लाई प्रतिबंधित गर्नको लागि अक्सर नाइट्रेट्स र नाइट्राइट्सको प्रयोग गरिन्छ। == चीनी == {{Main|Sugaring}} चीनीको प्रयोग फलहरूका संरक्षणमा गरिन्छ, या त सिरपका रूपमा जस्तै [[सेब]], [[नाशपाती]], [[आडू]], [[खूबानी]], [[आलूबोखारा]] या क्रिस्टल रूपमा जहाँ संरक्षित सामग्रीलाई चीनीमा क्रिस्टलीेरणको सीमासम्म पकाइन्छ र फलस्वरूप प्राप्त उत्पादलाई शुष्क सङ्ग्रहित गरिन्छ। यस विधिलाई [[खट्टे]] फलहरूका छिलकहरूको लागि प्रयोग गरे जान सक्छ (कैंडीड पिउँल), [[हरूजेलीका]] र [[अदरक.]] यस प्रक्रियाका एक संशोधनबाट [[इेरंगे फल]]को उत्पादन हुन्छ जस्तै इेरंगा [[चेरी]], यसमा फलहरूलाई चीनीमा सुरक्षित गरिन्छ किन भनें उसपछि उसलाई सिरपबाट निकालेर बेचा जान्छ, यसमा संरक्षण प्रक्रियालाई फलमा मौजूद चीनी र सिरपको बाहिरी कोटिंगद्वारा बनाए राखिन्छ। लक्जरी उत्पादहरू जस्तै [[ब्रांडी]] या अन्य नशालु पेयमा फलहरूका संरक्षणमा, चीनीको उपयोग प्रायः रक्सी सहित मिलयो गर गरिन्छ। यसलाई फलहरूका स्वाद वाला नशीले पेय जस्तै [[चेरी ब्रांडी]] या [[स्लोए जिन]] सहित भ्रमित नगरे जान पर्दछ. == अचार बनाउन == {{Main|Pickling}} अचार बनाउन एक यस्तो विधि छ जसमा खाद्य पदार्थलाई एक [[सूक्ष्मजीवनिवारक]] खाद्य तरलमा संरक्षित गरिन्छ। अचार बनाउनलाई रासायनिक अचारनका रूपमा विस्तृत रूपबाट श्रेणीबद्ध गरे जान सक्छ (उदाहरणका तौरमा, [[ब्रिनिंग]]) र [[किण्वन]] अचारन (उदाहरणको लागि, सारक्राउट). रासायनिक अचारनमा, खाद्य पदार्थलाई एक यस्तो खाद्य तरलमा राखिन्छ जुन ब्याक्टेरिया र अन्य सूक्ष्म जीवहरूलाई रोकता या मार्दछ। विशिष्ट [[अचारन]] एजेंटहरूमा [[ब्रिन]] (तेज [[नुन]] वाली), [[सिरका]], रक्सी]], र [[वनस्पति]] मुख्य रूपबाट [[औलिव तेल]] किन भनें साथ नैं धेरै अन्य तेलें पनि शामिल छन्. धेरै रासायनिक अचारन प्रक्रियाहरूमा गर्म गर्न र उबाल्नु शामिल छ जसबाट संरक्षित गरे भयो भोजन अचार बनाउन वाला एजेन्ट सहित सन्तृप्त हुन जान्छ। रासायनिक रूपबाट अचार डाले जाने वाला साधारण खाद्य पदार्थहरूमा शामिल छ [[खीरा]], [[मरिच]], [[कोर्नड बीफ]], [[मछली]] र [[अंडे]], र साथ नैं मिश्रित सब्जिहरू जस्तै [[पिकालिली]], [[चाओ-चाओ]], [[गिरांडिनीएरा]], र [[अचार]]. किण्वन अचारनमा भोजन स्वयं नैं संरक्षण एजेंटहरूको उत्पादन गर्दछ, विशेषतः एक यस्तो प्रक्रियाका माध्यमबाट जुन [[लैक्टिक एसिड]]को उत्पादन गर्छ। खमीरीकृत अचारमा शामिल छ [[सारक्राउट]], [[नुकाजुके]], [[किमची]], [[सुरस्टोमिंग]], र [[कुरटीडो]]. केही रासायनिक रूपबाट [[अचार हालएको खीरे]] पनि किण्वित गरी जान्छन्. वाणिज्यिक अचारमा, [[सोडियम बेन्जोनेट]] या [[EDTA]] जस्तै एक परिरक्षक पनि मिलाईन्छ ताकि उनको [[शेल्फ आयु]]लाई बढाइनसके. == ला इ == [[सोडियम हाइड्रोक्साइड]] [[(लाई)]] खाद्य पदार्थहरूलाई बैक्टीरियाका वृद्धिको लागि [[क्षारविशिष्ट]] बनयो दिन्छ। ला इ खाद्य पदार्थहरूमा मौजूद वसालाई [[सापोनीकृत]] गरिदिन्छ, जुन उनको स्वाद र संरचनालाई बदल दिन्छ। औलिवबाट बने केही व्यंजनहरूको नैं तरिका [[ल्यूटेफिस्क]]को तैयारीमा ला इको उपयोग हुन्छ। [[सेंचुरी एग्स]]को लागि आधुनिक व्यंजनहरूको लागि ला इको प्रयोग हुन्छ। मासा हारिना र [[होमिनी]] आफ्नो पकवानहरूमा [[कृषि कागति]]को प्रयोग गर्दछन् जुन अक्सर गल्तिले ला इ सुन्नमा आउँछ। == डिब्बाबंदी र बोतलबंदी == [[File:PreservedFood1.jpg|thumb|right|225px|संरक्षित भोजन]] {{Main|Canning}} :''[[होम कैनिंग]] पनि हेर्नुहोस्'' [[डिब्बाबंदी]]मा भोजनलाई पकाना, विसंक्रमित डब्बहरू इरहरूमा सील बन्द गर्न, र कुनै शेष बैक्टीरियालाई [[विसंक्रमण]] प्रक्रियाका तहत कमजोर गर्न या मार हालनको लागि कंटेनरहरूलाई [[उबाला जान]] शामिल छ। [[निकोलस अप्पेर्ट]] द्वारा यसको आविष्कार गरे गेको थियो <ref>जीन-पल बारबिएर , पेरिस, 1994 र http://www.appert-aina.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110904053635/http://www.appert-aina.com/ |date=2011-09-04 }} द्वारा ''निकोलस अपेर्ट inventeur et humaniste ''</ref> . खाद्य पदार्थहरूका सडन प्रक्रियाका विरुद्ध प्राकृतिक संरक्षणको विभिन्न मात्राहरू छन् र अन्तिम चरणका रूपमा [[प्रेशर कुेर]]को पनि प्रयोग गरिन्छ। उच्च एसिड गुण वाला फल जस्तै [[भुँइ ऐँसेलु|स्ट्रबेरी]]लाई केवल एक कम अवधिसम्म उबालनेका बाहेक र कुनै संरक्षकको आवश्यकता नहुन्छ, जबकि कम एसिड गुण वाला फल जस्तै [[गोलभेडा|टमाटर]]लाई अधिक समयसम्म उबालने र अन्य एसिडिक तत्वहरूलाई मिलाये जानेको आवश्यकता हुन्छ। कम एसिड वाला खाद्य पदार्थ जस्तै सब्जिहरू र मांसलाई दबाव युक्त डिब्बाबंदीको आवश्यकता हुन्छ। डिब्बाबंदी या बोतलबंदी द्वारा संरक्षित खाद्य पदार्थ डिब्बे या बोतलका खोले जानेका पश्चात बिगडनेको तत्काल जोखिम रह्दछ। डिब्बाबंदीको प्रक्रियामा गुणवत्ता नियन्त्रणको कमीका कारण जल या सूक्ष्म जीवहरूलाई प्रवेश गर्नको अवसर मिल जान्छ। अधिकतर यस्तो असफलताहरूलाई डिब्बेका भित्रका अपघटनका रूपमा पहिचानयो जान्छ जसका परिणाम स्वरूप गैसें उत्पन्न हुन्छ्न् र डिब्बा फूल्दै या फट जान्छ। हुनत, खराब विनिर्माण (निम्न संसांधन) र स्वच्छताको कमीका उदाहरण अगाडि आए छन् जसमा डिब्बाबंद खानमा औब्लिगेट एनारोब [[क्लोस्ट्रीडियम बटुलीनम]] द्वारा संदूषण अनुमत हुन्छ, जुन भोजनका भित्र एक तीव्र विषाक्तता उत्पन्न गर्दछ, जसबाट गंभीर रोग या मृत्यु फलित हुन्छ। यो जीवाणु कुनै प्रकारकहरू ग्याँस या स्पष्ट स्वाद छैनोड्दछ र स्वाद र गंधका द्वारा पनि यसलाई नपहिचानयो जान सक्छ। हुनत, यसका विषाक्त तत्वहरूलाई पका गर नष्ट गरिन्छ। पकाया भयो मशरूम, यदि खराब तरिकाबाट सञ्चालित र फेरि डिब्बा बंद गरे गयो छ, तब उनमा [[स्टेफिलोकोकस रेयस]]को वृद्धि हुने लगन्छ, जुन एक यस्तो विषाक्त पदार्थ उत्पन्न गर्दछ जुन डिब्बाबंदी या बार-बार गर्म गर्नबाट पनि समाप्त हुँदैन. == जेली बनाउन == {{Main|Aspic}} {{See also|Fruit preserves}} भोजनलाई एक यस्तो सामग्रीका रूपमा पकानेका द्वारा संरक्षित गरे जान सक्छ जुन जमनेमा जेलमा परिवर्तित हुन जान्छ। यस्तो सामग्रीमा [[जिल्लाहरूटिन]], [[यदि]], [[मक्के]]को आटा र [[अरारोट]] शामिल छ। केही खाद्य पदार्थ पकाए गए पछि स्वाभाविक रूपबाट एक प्रोटीन]] जेलमा परिवर्तित हुन जान्छन् जस्तै [[ईल्स र एल्वर]], र [[सिपनसुलिड]] कीडे जुन [[पीपल्स रिपब्लिक अफ चाइना]]का फुजिआन प्रांतका [[जियामेन]] जिल्लाहरूको एक पकवान छ। [[जेली बनाएको ईल्स]] लन्डन]]का पूर्वी छोरको पकवान छ जहाँ उसलाई मसले भएका आलू सहित खाइन्छ। [[ऐस्पिक]] (जिल्लाहरूटिन र विशुद्ध गरे भयो मांसका शोरबेको जेल)मा डिब्बाबन्द मासु, १९५० का दशकसम्म ब्रिटेनमा मासु अफ-कट्स पस्किनको लागि एक साधारण तरिकाका रूपमा प्रयोग गरे जान्थ्यो. धेरै जग गरे भएका मीटको पनि जेली बनाए जान्छ। जेली बनाएर संरक्षित गरे भएका फलहरूलाई जेली, [[मुरब्बा]], या [[संरक्षित फल]] भनिन्छ। यस मामलेमा, जेली बनाउन वाला एजेन्ट साधारण गरिमा [[पेक्टिन]] हुन्छ, जुन या त पकानेका बेला मिलाईन्छ या स्वाभाविक रूपबाट फलबाट निकल्दछ। अधिकतर संरक्षित फलहरूमा जारहरूमा पनि चीनी मिलाईन्छ। तापन, पैकेजिंग र एसिड र चीनी संरक्षण प्रदान गर्दछन्. == पटिंग == {{See|Potted meat}} {{See also|Potted shrimps}} मांसलाई (विशेष गर [[श्रिम्प]]) संरक्षित गर्नको एक पारंपरिक ब्रिटिश तरीका छ कि उसलाई एक पटमा राखएर एक वसाको परतबाट सील बन्द गर दियो जाए. यसका बाहेक पट गरे भयो चिकनको गुर्दा पनि साधारण है; compare [[pâté]]. == जगमा संरक्षित == {{Main|Jugging}} मांसलाई जागिंगका द्वारा संरक्षित गरे जान सक्छ, जुन कि मांसलाई (आम गरिमा [[गेम]] या [[मछली]]) एक ढके भएका [[माटोका बर्तन]] जग या [[कैसरोल]]मा रख गर [[स्टूइंग]] गर्नको एक प्रक्रिया छ। जगमा पकाए जाने वाला जानवरलाई साधारण गरिमा पहिले टुकडहरूमा काट लिइन्छ, फेरि उसलाई एक मजबूतीबाट बंद जगमा ब्रिन या [[रस्से]] सहित रख गर स्टू गरिन्छ। [[रेड वाइन]] र/इनवरको नैं रगत कहिले काँही खान पकाने वाला तरलका रूपमा मिलाईन्छ। २०औं सताब्दीका मध्यसम्म जागिंग मांसलाई संरक्षित गर्नको एक प्रचलित उपाय थियो। == विकिरण == {{Main|Food irradiation}} भोजनलाई आयनित विकिरणका अन्तर्गत ला नेलाई भोजनको विकिरण<ref name="ReferenceA">anon., फूड इराडेशन - खाद्यको सुरक्षालाई सुधारने र संरक्षित गर्नका एक प्रविधि, WHO, जेनेभा, 1991</ref> भन्दछन्; या त उच्च ऊर्जा वाला [[इलेक्ट्रन]] या त्वरकबाट [[एक्स-रे]], या [[गामा रे]] द्वारा (जसे रेडियोधर्मी स्रोतहरूबाट उत्सर्जित गरिन्छ जस्तै <ref name="ReferenceA"/> कोबाल्ट-60 [[कैसिअम]]-137). यस उपचारका धेरै प्रभाव हुन्छन् जसमा ब्याक्टेरिया, फफूंद र कीटहरूको नाश गर्न, फलहरूका पकने र सडनेको प्रक्रियालाई धीमा गर्न, र अधिक मात्रामा दिए गए पछि अनुर्वरता उत्प्रेरित गर्न शामिल छ। यस विधिको तुल्नु निष्कीटन विधि सेको जान सक्छ; यसलाई कहिले काँही 'शीत निष्कीटन विधि' भनिन्छ, किन भने यसमा उत्पादलाई गर्म नगरिन्छ। विकिरण भाइरस र [[प्रीओन्स]]मा प्रभावकारी छैन, यो सूक्ष्मजीवहरू द्वारा पहिलेबाट नैं बने विषाक्त पदार्थहरूको नाश गर्नमा असक्षम छ, र यो केवल उच्च प्रारम्भिक गुणवत्ता वाला भोजनमा नैं उपयोगी छ। विकिरण प्रक्रिया [[परमाणु ऊर्जा]] असम्बन्धित छ, किन भनें त्यो परमाणु रिएक्टरहरू द्वारा उत्पादित रेडियोधर्मी न्यूक्लाईडको प्रयोग गर सक्दछ। आयनित विकिरण जीवनको लागि खतगर्नुक छ (यसैले यसको उपयोग निष्कीटनको लागि गरिन्छ); यसै कारण विकिरण सुविधाहरूको लागि एक भारी परिरक्षित विकिरण कमरेको आवश्यकता हुन्छ जहाँ यो प्रक्रिया चलन्छ। विकिरण सुरक्षा प्रक्रियाहरू यो सुनिश्चित गर्दछन् कि यस्तो सुविधामा ना त ेर्मचारीयहरूलाई र ना नैं पर्यावरणलाई यस सुविधा भन्दा कुनै प्रकारकहरू विकिरण अंश मिले. विकिरणित भोजन रेडियोधर्मी नबन जान्छ, र राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय विशेषज्ञ निकायहरूले भोजन विकिरणलाई पौष्टिक बताया छ। हुनत, यस तरहका भोजनको स्वास्थ्य-प्रदाता विरोधीहरू<ref>हौथर, डब्ल्यू. र वर्थ, एम. जैप्ड! इर्रेडीएशन हरूड दी डेथ अफ फूड, फूड &amp; वटर वच प्रेस, जल देखो प्रेस, वाशिंगटन, डीसी, 2008</ref> र उपभोक्ता सङ्गठनहरू<ref>{{Cite web |url=http://www.consumersinternational.org/homepage.asp |title=Consumers International - Home |access-date=2010-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100818042937/http://www.consumersinternational.org/homepage.asp |archive-date=2010-08-18}}</ref> द्वारा विवादित छ। राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय विशेषज्ञ निकायहरूले यो घोषणाको छ कि खाद्य विकिरण 'स्वास्थ्य-प्रद' है; WHO र FAO जस्तै UN-सङ्गठनहरूले खाद्य विकिरणको उपयोग गर्नको पुष्टिको छ। खाद्य पदार्थहरूलाई विकिरणित गरे जाए या नयसमा विश्व भरमा अन्तर्राष्ट्रिय विधान भिन्न छन्, कहीं यसमा कुनै विनियमन छैन त कहीं यसमा पूर्ण प्रतिबंध छ।<ref>[http://nucleus.iaea.org/NUCLEUS/nucleus/Content/Applications/FICdb/FoodIrradiationClearances.jsp?module=cif NUCLEUS - Food Irradiation Clearances] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080526025627/http://nucleus.iaea.org/NUCLEUS/nucleus/Content/Applications/FICdb/FoodIrradiationClearances.jsp?module=cif |date=2008-05-26 }}</ref> यो अनुमान छ कि प्रति वर्ष ५००,००० टन खाद्य पदार्थ दुनिया भरमा ४० भन्दा अधिक देशहरूमा विकिरणित गरिन्छ्न्. विकिरण मुख्यतः [[मसाले]] र [[कन्डीमा ट]]मा गरिन्छ र साथ नैं ताजे फलहरूमा फल मक्खी संगरोधको लागि विकिरण प्रक्रिया बढ रही छ।<ref>[http://www.mindfully.org/Food/Irradiation-Position-ADA.htm Food irradiation - Position of ADA J Am Diet Assoc. 2000;100:246-253] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160216174601/http://www.mindfully.org/Food/Irradiation-Position-ADA.htm |date=2016-02-16 }}</ref><ref>सी. एम. डील, एम. गाओ, आर. हंटर, डी.ए.ई एहलरमन, एसिया पेसिफिक, अमेरिका र यूरोपमा खाद्य विकिरणको विकास; विकिरण प्रसंस्ेरणमा अन्तर्राष्ट्रिय ट्यूटोरियल प्रस्तुत, कुआलालंपुर, 2006. http://www.doubleia.org/index.php?sectionid=43&amp;parentid=13&amp;contentid=494 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170218234321/http://www.doubleia.org/index.php?sectionid=43&parentid=13&contentid=494 |date=2017-02-18 }}</ref> == स्पंदित बिजुली फील्ड प्रसंस्ेरण == स्पंदित बिजुली फील्ड (PEF) प्रसंस्ेरण एक यस्तो विधि छ जसका तहत कोशिकाहरूको प्रसंस्ेरण एक मजबूत विद्युत फील्डका संक्षिप्त स्पंदनका माध्यमबाट गरिन्छ। PEF खाद्य उत्पादहरूलाई निष्किटित गर्नको एक विधि छ जसमा निष्कीटन प्रक्रियाको एक कम तापमान वाला विकल्प बननको क्षम्दछ। PEF प्रसंस्ेरणमा, एक पदार्थ दुई इलेक्ट्रोडका बीच राखिन्छ, र फेरि तिनमा स्पंदित विद्युत फील्डको प्रयोग गरिन्छ। विद्युत फील्ड कोशिका झिल्लीका सुराखहरूलाई ठूलो गरिदिन्छ जुन कोशिकाहरूको नाश गरेर उनको अन्तर्वस्तुलाई मुक्त गरिदिन्छ। खाद्य प्रसंस्ेरणको लागि PEF अझै पनि एक विकासशील प्रविधि छ जसमा अनुसन्धान गरे जानरहयो छ। फलहरूका रसका निष्कीटनको लागि PEF प्रसंस्ेरणको सीमित औद्योगिक अनुप्रयोग गरे गयो छ। ==वातावरण परिवर्तन== {{Main|Modified atmosphere}} यो खाद्य पदार्थहरूलाई संरक्षित गरेर छेउ-छाउ का वातावरणलाई प्रचालित गरेरको तरीका छ। सलाद फसलें जसलाई संरक्षित गर्न प्रत्यक्ष रूपबाट मुश्किल छ तिनलाई अब यस्तो सीलेरे भएका बैगहरूमा पैक गरिन्छ जसमा औक्सीजन(O_२) संकेन्द्रणलाई कम गर्नको लागि वातावरणलाई नियन्त्रित गरिन्छ र [[कार्बन डाइऔक्साइड]](CO_२) संकेन्द्रणलाई बढाइन्छ। एक चिंता यो पनि छ कि हुनत यस तरिकाबाट भले नैं सलाद सब्जीहरूको स्वरूप र बनावट बरेरार रह्दछ, तर यस विधिबाट संरक्षित गरियो पछि ती आफ्नो पोषक तत्वहरू विशेष गरी [[भिटामिन]] खो सक्दछन् - -कार्बन डाइऔक्साइडका उपयोगद्वारा अनाजलाई संरक्षित गरे जान सक्छ। [[सूखी बरफ]]को एक ब्लक तल राखिन्छ र फेरि डिब्बेलाई अनाजबाट भर दिइन्छ। यसका पश्चात अतिरिक्त गैसलाई डिब्बेबाट निकाल दिइन्छ। सूखी बर्फका उदात्तीेरणबाट उत्पन्न भएका [[कार्बन डाइऔक्साइड]] कीडहरू, [[फफूंद]], र [[औक्सीेरण]]का हानिकारक प्रभावबाट अनाजलाई बचाउँछ। यस प्रकार भंडारित गरे गयो अनाज पांच वर्षहरूसम्म खान योग्य रह्दछ। - [[नाइट्रोजन]] ग्याँस (N_२)को ९८% या उसभन्दा अधिकको सांद्रतामा [[हिपोक्सिया]]का माध्यमबाट अनाजमा लागे कीडहरूलाई मारनेको लागि प्रभावी ढंगबाट प्रयोग गरिन्छ। यद्यपि, कार्बन डाइऔक्साइड यस सम्बन्धमा अधिक ला भकारी साबित हुन्छ किन भने यो हिपोक्सिया र [[हाइपरकार्बिया]] दुइटैका माध्यमबाट जीवहरूलाई मर्दछ, र उनको लागि केवल ८०% सांद्रताको आवश्यकता हुन्छ। यो कार्बन डाइऔक्साइडलाई धूमनको लागि उपयुक्त बन्दछ ती स्थितिमा जहाँ एक [[वायुरुद्ध सील]]लाई बनाए नराखयो जान सक्छ। == जमीनमा दफनाना == भोजनको दफनानेको प्रक्रिया उसलाई विभिन्न कारणहरूबाट सुरक्षित रखन्छ: जस्तै प्रकाशको कमी, औक्सीजनको कमी, ठंडे तापमान, pH स्तर, या मिट्टीमा मौजूद जल शुष्कक तत्व. दफनानेको प्रक्रियालाई अन्य विधीहरू जस्तै नुन मिल्याउन या किण्वन सहित संयुक्त रूपबाट गरे जान सक्छ। कई कंद मूल सब्जिहरू सडनका प्रति धेरै प्रतिरोधी हुन्छ्न् र एक ठंडे अंधेरी हालतमा भंडारणका बाहेक तिनलाई कुनै अन्य प्रतिरक्षणको आवश्यकता हुँदैन, उदाहरणका गरिमा जमीनमा दफनाना, जस्तै एक [[क्लैंप भंडारण]]मा हुन्छ। [[सेंचुरी अंडा]] क्षारविशिष्ट कीचड (या अन्य क्षारविशिष्ट पदार्थ)मा रख गर बनाइन्छ जसका परिणामस्वरूप बढे भएका pH स्तरका कारण अंडे सडनेका सट्टा "अजैवी" रूपबाट किण्वन हुन जान्छ। किण्वन तिनलाई संरक्षित गर्दछ र केही जटिल, कम स्वाद वाला प्रोटीन र वसालाई तोड गर सरल र अधिक स्वाद वालहरूमा बदल दिन्छ। अधिकांश खाद्य पदार्थ सूखी र नुन युक्त (एक प्रकारले [[जल शुष्कक]]) मिट्टीमा, या जमी भए मिट्टीमा संरक्षित गरे जानसक्दछन्. संयुक्त राज्य अमेरिकाका उत्तरी खेतहरूमा पारंपरिक रूपबाट पतझडका बेला [[बंद गोभी]]लाई दफना गर नैं संरक्षित गरे जान्थ्यो. केही पद्धतिहरू यसलाई खस्ता बनाउँछ जबकि अन्य तरिका [[सौरक्राउट]] उत्पादन गर्दछन्{{Citation needed|date=January 2008}} . यसै तरहको एक प्रक्रिया [[किमची]]का पारंपरिक उत्पादनमा प्रयोग गरिन्छ। कहिले काँही मांसलाई पनि संरक्षण योग्य परिस्थितिनीहरूमा दफनाइन्छ। गर्म अङ्गारहरू या राखमा दफनाए गए पछि, उनको गर्मी पैथोजेन्सलाई मार दिन्छ, सूखी राख उसलाई सुखा दिन्छ, र जमीन औक्सीजन रोक गर अगाडि हुने वाला संदूषणलाई रोकन्छ। यदि यसलाई वहां दफनाइन्छ जहाँ धरती धेरै ठंडी छ, तब धरती प्रशीतन यन्त्रको कार्य गर्छ। == सूक्ष्म जीवको नियन्त्रित उपयोग== {{See also|Fermentation (food)}} केहि खाद्य पदार्थ, जस्तै धेरै प्रकारका चीज]], रक्सी]] र [[बियर]] लामो समयसम्म संरक्षित गरे जानसक्दछन् किन भने तीका उत्पादनमा विशेष रूपका सूक्ष्म जीवहरूको प्रयोग गरिन्छ जुन अन्य सडन पैदा गर्न वाला सौम्य जीवहरूबाट लड्दछन्. यो सूक्ष्म जीव एसिड या शराबको निर्माण गरेर आफुका र अन्य सूक्ष्म जीवहरूको लागि एक जहरीला वातावरण बनाएर पैथोजेनलाई नियन्त्रणमा रख्दछ। विशिष्ट नियन्त्रित परिवेशका निर्माणको लागि स्टार्टर सूक्ष्म-जीव, नुन, छप्स, नियन्त्रित (सामान्यतया ठन्डे) तापमान, नियन्त्रित (सामान्यतया कम) औक्सीजन स्तर र/या अन्य तरीकहरूको प्रयोग गरिन्छ जुनऔंछनीय जीवहरू का, जुन मानव उपभोगको लागि अनुकूल खाद्यको उत्पादन गर्दछन्को समर्थन गर्नुहोस्गे. ==उच्च दबाव खाद्य संरक्षण== {{Main|High pressure food preservation}} उच्च दबाव खाद्य संरक्षण, खाद्यलाई [[उच्च दबाव]]का उपयोगद्वारा संरक्षित गरे जानेको विधि छ। "७०,००० पाउंड प्रति वर्ग इंच या अधिकका दबाव भन्दा एक पात्रका भित्र दबाए जाने से, खाद्य पदार्थलाई उनको रूप, स्वाद, बनावट र पोषक तत्वहरूलाई बरेरार रखते भएका र साथ नैं हानिकारक सूक्ष्मजीवहरूलाई अक्षम बनाते र सडनेको प्रक्रियालाई धीमा गर्दै संसाधित गरे जान सक्छ।" २००१ तक, पर्याप्त वाणिज्यिक उपेरण विकसित गरे गयसकाको थिए जसबाट कि २००५सम्म यस प्रक्रियालाई [[संतरेका रस]]बाट लिएर गुआकामोल, र [[डेली मासु]]सम्मको लागि प्रयोग गरे गयो र व्यापक रूपबाट बेचा गया.<ref name="military">{{cite news |first= |last= |authorlink= |coauthors= |title=High-Pressure Processing Keeps Food Safe |url=http://www.military.com/soldiertech/0,14632,Soldiertech_Squeeze,,00.html |quote=Pressed inside a vessel exerting 70,000 pounds per square inch or more, food can be processed so that it retains its fresh appearance, flavor, texture and nutrients while disabling harmful microorganisms and slowing spoilage. |work=[[Military.com]] |date= |accessdate=2008-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080202232043/http://www.military.com/soldiertech/0,14632,Soldiertech_Squeeze,,00.html |archive-date=2008-02-02 }}</ref> == यो पनि हेर्नुहोस् == {{Portal|Food}} {{Div col|cols=2}} *[[आहार अनुपूरक]] *[[खाद्य फरटीफिकेशन]] *[[खाद्य रीओलजी]] *[[खाद्य भंडारण]] *[[खाद्य अनुपूरक]] *[[न्यूट्राक्यूटीकल]] *[[न्यूट्रीफिकेशन]] (उर्फ भोजन संवर्धन या फरटीफिकेशन) * [[खाद्य विज्ञान]] * [[खाद्य ईन्जिनियरिङ्]] * [[खाद्य प्राविधिक]] * [[खाद्य र जैवप्रणाली प्राविधिक]] * [[खाद्य सुरक्षा]] * [[खाद्य सूक्ष्मजैविकी]] * [[खाद्य रसायन विज्ञान]] * [[खाद्य पैकेजिंग]] * [[खाद्य उत्पादन]] * [[खाद्य ईन्जिनियरिङ्]] * [[खोलने पछि प्रशीतित]] * [[चटनी]] * [[खाद्य प्रसंस्ेरण]] * [[जैम]] * [[मुरब्बा]] * [[अचार बनाउन]] * [[शेल्फ आयु]] * [[फरे शे raaizd]] * [[गौरमेट पुस्तकालय र सङ्ग्रहालय]] * [[परिरक्षक]] {{Div col end}} == नोट == {{Reflist}} ==सन्दर्भ== {{Refbegin}} * {{ cite book | title = Food Conservation | year = 1988 | url = https://archive.org/details/foodconservation0000unse | first = Astri | last = Riddervold | isbn = 9780907325406}}{{Refend}} ==बाह्य कडीहरू== {{Commons category|Food preservation}} * [http://www.clemson.edu/extension/hgic/food/food_safety/preservation/ Preserving foods ~ from the Clemson Extension Home and Garden Information Center] * [http://www.uga.edu/nchfp National Center for Home Food Preservation] * [[BBC News Online]] - [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/3915659.stm US army food... just add urine] * [http://hearth.library.cornell.edu/ Home Economics Archive: Tradition, Research, History (HEARTH) ] <br>होम इकोनमिक्स स्पैनींग १८५०बाट १९५०,मा १०००बाट पनि अधिक क्लासिक किताबहरूको एक ई-बुक सङ्ग्रह, ेर्नेल विश्वविद्यालयका [http://www.mannlib.cornell.edu/ Mann Library] द्वारा बनाएइयो. {{Food preservation}} {{Commonscat|Food preservation}} {{DEFAULTSORT:Food Preservation}} [[श्रेणी:खाद्यान्न]] [[श्रेणी:हिन्दीबाट अनुवादित]] hts1543d8cbd0ef1vqkp1oiw09nwwor 0 36051 1395871 1394174 2026-11-12T10:21:23Z Ziv 70366 ([[c:GR|GR]]) [[File:Cbi logo.svg]] → [[File:Central Bureau of Investigation logo.svg]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] · corr. 1395871 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=अक्टोबर २०११}} [[File:Central Bureau of Investigation logo.svg|right|200px]] '''केन्द्रीय अन्वेषण ब्यूरो''' (Central Bureau of Investigation) अर्थात '''सीबीआई''' [[भारत सरकार]]को प्रमुख जाँच एजेन्सी हो। यो [[अपराध (चलचित्र)|आपराधिक]] एवं राष्ट्रीय सुरक्षासँग जोडिएका विभिन्न प्रकारको मामिलाको जाँच गर्नको लागि लगाईन्छ। यसले कार्मिक एवं प्रशिक्षण विभागको अधीन कार्य कार्य गर्दछ। यद्यपि यसको सङ्गठन [[फेडरल ब्यूरो अफ इन्वेस्टिगेशन]]संग मिल्दो जुल्दो छ तर यसको अधिकार एवं कार्य-क्षेत्र एफ् बीआईको तुलनामा धेरै सीमित छ। यसको अधिकार एवं कार्य [[दिल्ली विशेष प्रहरी संस्थापन ऐन]] (Delhi Special Police Establishment Act), १९४६बाट परिभाषित छ। भारतको लागि सीबीआई नै [[इन्टरपोल]] को आधिकारिक एकाइ हो। ==इतिहास== केन्‍द्रीय अन्‍वेषण ब्‍यूरोको उत्‍पत्ति भारत सरकारद्वारा १९४२मा स्‍थापित विशेष पुलिस प्रतिष्‍ठानबाट भयो। त्यस समय विशेष पुलिस प्रतिष्‍ठानको कार्य द्वितीय विश्‍व युद्धको समयमा भारतीय युद्ध र आपुर्ति विभागको लेन-देनमा घूसखोरी र भ्रष्‍टाचारको मामिला जांच गर्नु थियो। विशेष पुलिस प्रतिष्‍ठानको अधीक्षण युद्ध विभागको जिम्मा थियो। युद्ध समाप्ति पछि पनि, केन्‍द्र सरकारको कर्मचारीहरु द्वारा घूसखोरी र भ्रष्‍टाचारको मामिलाहरूको जांच गर्ने उदेश्यले एउटा केन्‍द्रीय सरकारी एजेंसीको जरूरत महसूस गरियो। यसैकारण १९४६मा दिल्‍ली विशेष पुलिस प्रतिष्‍ठान ऐन लागू गरियो । यो ऐनद्वारा विशेष पुलिस प्रतिष्‍ठानको अधीक्षण गृह विभागलाई हस्‍तान्तरित भयो र यसको कामकाजलाई विस्‍तार गरेर भारत सरकारको सबै विभागलाई समेटियो। विशेष पुलिस प्रतिष्‍ठानको क्षेत्राधिकार सबै सङ्घ राज्य क्षेत्र सम्म विस्‍तृत गरियो र सम्‍बन्धित राज्‍य सरकारको सहमतिबाट राज्‍यसम्म नै यसको विस्‍तार गर्न सकिन्छ। दिल्‍ली विशेष पुलिस प्रतिष्‍ठानलाई यसको लोकप्रिय नाम ‘केन्‍द्रीय अन्‍वेषण ब्‍यूरो’ गृह मंत्रालय संकल्‍प दिनांक १.४.१९६३द्वारा प्राप्त भयो। आरम्‍भमा केन्‍द्र सरकारद्वारा सूचित अपराध केवल केन्‍द्रीय सरकारको कर्मचारियों द्वारा भ्रष्‍टाचारसंग नै सम्‍बन्धित थियो। बिस्तारै बिस्तारै, ठूलो संख्‍यामा सार्वजनिक क्षेत्रको उपक्रमहरूको स्‍थापनाको साथै यि उपक्रमहरूको कर्मचारीलाई पनि केन्‍द्रीय अन्‍वेषण ब्यूरोको क्षेत्रको अधीन ल्याईयो । यस प्रकार, १९६९मा बैङ्कको राष्‍ट्रीयकरण पछि सार्वजनिक क्षेत्रको बैङ्क र त्यसको कर्मचारी पनि केन्‍द्रीय अन्‍वेषण ब्‍यूरोको क्षेत्रको अधीन आए। ==आलोचना== केन्द्रीय अनुसन्धान ब्यूरो प्रायः विवादों र आरोपबाट घेरी रहन्छ। यस माथि केन्द्रीय सरकारको एजेंटको रूपमा पक्षपातपूर्ण काम गर्ने आरोप लागि रहन्छ। == वाह्य सूत्र == * [http://cbi.nic.in सीबीआई को वेबसाईट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131222200022/http://cbi.nic.in/ |date=2013-12-22 }} *[http://www.prabhasakshi.com/crusade/National_News.aspx?title=सीबीआई_को_सरकार_से_मुक्त_किया_जाए:_किरण_बेदी&id=110821120043010111 सीबीआई लाई सरकारबाट मुक्त गरियोस: किरण बेदी]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://rajnama.com/?p=2029 आफ्नो सर्वोच्चताको छवि को आफू खंडित गरेको छ सीबीआई] * [http://www.indlawnews.com/ अद्यतन भारतीय न्यायिक समाचार] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081013220931/http://www.indlawnews.com/ |date=2008-10-13 }} (Latest in Indian legal news) *[https://web.archive.org/web/20250607182459/http://www.datelineindia.com/samachar.aspx?Category_Id=3 &Story_ID=३१४ http://mithileshdubey.blogspot.com/2011/01/blog-post.html सीबीआई हुनु, न गहुनुको मतलब] [[श्रेणी:भारत सरकार]] c4sb6da9ieqo8qp2oj5isikuw0jve64 0 38588 1395793 1394314 2026-11-12T04:00:56Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395793 wikitext text/x-wiki यो [[नेपाल राष्ट्र बैङ्क|नेपाल राष्ट्र बैंक]]बाट इजाजत पत्र प्राप्त १०७ वटा बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूको सूची हो।<ref>{{cite web|url=https://www.nrb.org.np/contents/uploads/2025/05/List-of-BFIs-Chaitra-2081-English.pdf |title= List of Banks and Financial Institutions (Licensed by NRB) |accessdate=11 June 2025}}</ref> == क वर्ग: वाणिज्य बैंक == [[नेपाल राष्ट्र बैङ्क|नेपाल राष्ट्र बैंक]]ले वाणिज्य बैंकलाई 'क' वर्गको बैंकको दर्जा दिएको छ। २०८२ असार सम्म नेपालमा २० वटा वाणिज्य बैंकहरू रहेका थिए।<ref name=":0">{{Cite web |title=BFI's outlets |url=https://www.nrb.org.np/bank-list/ |access-date=6 June 2024 |website=[[नेपाल राष्ट्र बैङ्क]]}}</ref> {{static row numbers}} {| class="wikitable sortable static-row-numbers static-row-header-text" ! बैङ्कको नाम !! प्रधान कार्यालय !! [[चुक्ता पूँजी]] !! [[सम्पत्ति|कुल सम्पत्ति]] !! शाखा र<br>विस्तारित काउन्टरहरू !! वेबसाइट |- | [[कृषि विकास बैङ्क]]||रामशाह पथ, [[काठमाडौँ]]|| रु १९.२९ [[भारतीय सङ्ख्या प्रणाली|अर्ब]] || रु ३७४.३१ अर्ब ||३०७ || [https://adbl.gov.np/] |- | [[सिटिजन्स बैङ्क इन्टरनेसनल]]||नारायणहिटी पथ, काठमाडौँ|| रु १४.७७ अर्ब || रु २४८.८७ अर्ब ||२१० || [https://www.ctznbank.com/] |- | [[एभरेस्ट बैङ्क]] ||लामिम्पाट, काठमाडौँ|| रु १२.९४ अर्ब || रु ३२८.०३ अर्ब ||१४४ || [https://everestbankltd.com/] |- | [[ग्लोबल आइएमई बैङ्क]]||कमलादी, काठमाडौँ|| रु ३८.१२ अर्ब || रु ६७४.८४ अर्ब ||४४० || [https://www.globalimebank.com/] |- | [[हिमालयन बैङ्क लिमिटेड]] ||कमलादी, काठमाडौँ||रु २१.६६ अर्ब || रु ३९०.२ अर्ब ||२१२||[https://web.archive.org/web/20201204092455/http://himalayanbank.com/] |- | [[कुमारी बैङ्क]]||नक्साल, काठमाडौँ|| रु २६.२३ अर्ब ||रु ३५२.५६ अर्ब ||३६०||[https://www.kumaribank.com/] |- | [[लक्ष्मी सनराइज बैङ्क]]||हात्तिसार, काठमाडौँ|| रु २४.३५ अर्ब || रु ४२७.७ अर्ब ||२९९||[https://www.laxmisunrise.com/] |- | [[माछापुच्छ्रे बैङ्क]]||लामिम्पाट, काठमाडौँ|| रु ११.६२ अर्ब || रु २१४.५३ अर्ब ||१८५||[https://www.machbank.com/] |- | [[नबिल बैङ्क]]||तीनधारा, काठमाडौँ|| रु २७.०६ अर्ब || रु ६५१.१५ अर्ब ||२९६||[https://www.nabilbank.com/] |- |[[नेपाल बैङ्क]]||धर्मपथ, काठमाडौँ||रु १४.६९ अर्ब || रु ३९०.९९ अर्ब || २९६ || [https://nepalbank.com.np/] |- | [[नेपाल इन्भेस्टमेन्ट मेगा बैङ्क]]||दरबार मार्ग, काठमाडौँ|| रु ३४.१३ अर्ब || रु ६०६.२१ अर्ब ||३५५||[https://www.nimb.com.np/] |- | [[नेपाल एसबिआई बैङ्क]] ||कमलादी, काठमाडौँ|| रु १०.९० अर्ब || रु २३१.९८ अर्ब ||१३०||[https://nsbl.statebank/] |- | [[एनआइसी एसिया बैङ्क]]||कमलादी, काठमाडौँ|| रु १४.९२ अर्ब || रु ३८०.१४ अर्ब || ४८६||[https://web.archive.org/web/20250620094534/https://www.nicasiabank.com/] |- | [[एनएमबी बैङ्क]]||बबर महल, काठमाडौँ|| रु १८.३७ अर्ब || रु ३५८.०४ अर्ब ||२१८||[https://nmb.com.np/] |- | [[प्रभु बैङ्क]]||अनामनगर, काठमाडौँ|| रु २३.५४ अर्ब || रु ४००.२४ अर्ब ||३९६ ||[https://www.prabhubank.com/] |- | [[प्राइम कमर्सियल बैङ्क]]||कमल पोखरी, काठमाडौँ|| रु १९.४० अर्ब || रु ३२१.९५ अर्ब || २०१||[https://www.primebank.com.np/] |- |[[राष्ट्रिय वाणिज्य बैङ्क]]||[[सिंहदरबार]], काठमाडौँ||रु १५.६४ अर्ब || रु ५५२.७५ अर्ब ||३७५ || [https://www.rbb.com.np/] |- | [[सानिमा बैङ्क]]||नारायण चौर, काठमाडौँ|| रु १३.५८ अर्ब || रु २६०.२९ अर्ब ||१४१||[https://www.sanimabank.com/] |- | [[सिद्धार्थ बैङ्क|सिद्धार्थ बैंक]]||नक्साल, काठमाडौँ|| रु १४.०९ अर्ब || रु ३३५.५५ अर्ब ||२०५||[https://www.siddharthabank.com/] |- | [[स्टान्डर्ड चार्टर्ड बैङ्क नेपाल]]||[[नयाँ बानेश्वर]], काठमाडौँ|| रु १०.०४ अर्ब || रु १५६.१२ अर्ब ||१७||[https://www.sc.com/np/] |- |} === गाभिएका वाणिज्य बैंकहरू === {{static row numbers}} {| class="wikitable sortable static-row-numbers static-row-header-text" !बैङ्क !गाभिएको वर्ष (सन्) !भवितव्यता |- |बैङ्क अफ एसिया र एनआइसी बैङ्क लिमिटेड |२०२३ |बैङ्क अफ एसिया र एनआइसी बैङ्क लिमिटेड एक आपसमा गाभिएर [[एनआइसी एसिया बैङ्क|एनआइसी एसिया बैंक लिमिटेड]] बनेको<ref name=":2">{{Cite web |last= |first= |date=14 July 2013 |title=NIC ASIA Bank : Successful Merger |url=https://www.spotlightnepal.com/2013/07/14/nic-asia-bank-successful-merger/ |access-date=2023-01-12 |website=SpotlightNepal |language=en}}</ref> |- |[[सेन्चुरी कमर्सियल बैंक लिमिटेड]] र [[प्रभु बैङ्क]] |२०२३ |[[प्रभु बैङ्क]]द्वारा अधिग्रहरण<ref>{{Cite web |title=Prabhu Bank completes acquisition of Century Bank |url=https://theannapurnaexpress.com/news/prabhu-bank-completes-acquisition-of-century-bank-36869 |access-date=2023-01-12 |website=The Annapurna Express |language=en}}</ref> |- |कमर्ज एन्ड ट्रस्ट बैंक र ग्लोबल बैङ्क लिमिटेड |२०१४ |ग्लोबल बैंक लिमिटेड र कमर्ज एन्ड ट्रस्ट बैङ्कको गाभिएर ग्लोबल बैंक लिमिटेडको रूपमा व्यवसाय प्रारम्भ गरेको (हाल [[ग्लोबल आइएमई बैङ्क|ग्लोबल आईएमई बैंक]])<ref>{{Cite web |title=Global, Commerz & Trust merge; starts operations |url=https://kathmandupost.com/money/2014/04/10/global-commerz-trust-merge-starts-operations |access-date=2023-01-12 |website=kathmandupost.com |language=अङ्ग्रेजी}}</ref> |- |ग्रान्ड बैङ्क नेपाल र [[प्रभु बैङ्क]] |२०१६ |[[प्रभु बैङ्क]]द्वारा अधिग्रहरण<ref>{{Cite web |title=Prabhu, Grand start joint ops after merger |url=https://kathmandupost.com/money/2016/02/13/prabhu-grand-start-joint-ops-after-merger |access-date=2023-01-12 |website=kathmandupost.com |language=अङ्ग्रेजी}}</ref> |- |[[जनता बैंक नेपाल]] र [[ग्लोबल आइएमई बैङ्क|ग्लोबल आईएमई बैंक]] |२०१९ |[[जनता बैंक नेपाल]] र [[ग्लोबल आइएमई बैङ्क|ग्लोबल आईएमई बैंक]] एक आपसमा गाभिएर [[ग्लोबल आइएमई बैङ्क|ग्लोबल आईएमई बैंक लिमिटेड]]को रूपमा व्यवसाय सुरु गरेको।<ref>{{Cite web |last=Joshi |first=Kriti |date=2019-12-07 |title=Global IME, Janata start integrated transaction |url=https://thehimalayantimes.com/business/global-ime-janata-start-integrated-transaction |access-date=2023-01-12 |website=The Himalayan Times |language=en}}</ref> |- |किस्ट बैङ्क लिमिटेड र [[प्रभु बैङ्क]] |२०१४ |[[किस्ट बैङ्क]] र [[प्रभु बैङ्क]] एक आपसमा गाभिएर [[प्रभु बैङ्क|प्रभु बैङ्क लिमिटेड]]को रूपमा व्यवसाय सुरु गरेको<ref>{{Cite web |title=Prabhu Bank starts ops |url=https://kathmandupost.com/money/2014/09/16/prabhu-bank-starts-ops |access-date=2023-01-12 |website=kathmandupost.com |language=अङ्ग्रेजी}}</ref> |- |लुम्बिनी विकास बैङ्क र बैङ्क अफ काठमाडौँ |२०१६ |लुम्बिनी विकास बैङ्क र बैङ्क अफ काठमाडौँ गाभिएको (हाल [[ग्लोबल आइएमई बैङ्क|ग्लोबल आईएमई बैंक लिमिटेड]])<ref>{{Cite web |title=Merged BoK, Lumbini start joint operations |url=https://kathmandupost.com/money/2016/07/15/merged-bok-lumbini-start-joint-operations |access-date=2023-01-12 |website=kathmandupost.com |language=अङ्ग्रेजी}}</ref> |- |[[मेगा बैङ्क नेपाल]] लिमिटेड र [[नेपाल इन्भेस्टमेन्ट मेगा बैङ्क|नेपाल इन्भेस्टमेन्ट बैंक]] |२०२३ |[[मेगा बैङ्क नेपाल]] लिमिटेड र [[नेपाल इन्भेस्टमेन्ट मेगा बैङ्क|नेपाल इन्भेस्टमेन्ट बैंक]] गाभिएर [[नेपाल इन्भेस्टमेन्ट मेगा बैङ्क]] बनेको<ref name=":1">{{Cite web |title=इन्भेस्टमेन्ट र मेगा बैंक गाभिए, एकीकृत कारोबार सुरु |url=https://ekantipur.com/business/2023/01/12/167348680300226907.html |access-date=2023-01-12 |website=ekantipur.com |language=ne}}</ref> |- |[[नेपाल बङ्गलादेश बैङ्क]] र [[नबिल बैङ्क]] |२०२२ |[[नबिल बैङ्क]]द्वारा अधिग्रहरण<ref>{{Cite web |last= |first= |date=2022-07-12 |title=Nabil completes acquisition of NBB |url=https://thehimalayantimes.com/business/nabil-completes-acquisition-of-nbb |access-date=2023-01-12 |website=The Himalayan Times |language=en}}</ref> |- |[[नेपाल क्रेडिट एन्ड कमर्स बैङ्क]] र [[कुमारी बैङ्क|कुमारी बैङ्क लिमिटेड]] |२०२३ |[[कुमारी बैङ्क|कुमारी बैङ्क लिमिटेड]]द्वारा अधिग्रहरण<ref>{{Cite web |last= |first= |date=2023-01-02 |title=KBL, NCCB merge |url=https://thehimalayantimes.com/business/kbl-nccb-merge |access-date=2023-01-12 |website=The Himalayan Times |language=en}}</ref> |- |[[सिभिल बैङ्क]] र [[हिमालयन बैङ्क लिमिटेड]] |२०२३ |[[हिमालयन बैङ्क लिमिटेड]]द्वारा अधिग्रहरण<ref>{{Cite web |last= |first= |date=2023-02-25 |title=HBL and CBL start joint operation |url=https://thehimalayantimes.com/business/hbl-and-cbl-start-joint-operation |access-date=2023-07-15 |website=The Himalayan Times |language=en}}</ref> |- |[[लक्ष्मी सनराइज बैङ्क|सनराइज बैङ्क]] र [[लक्ष्मी बैङ्क]] |२०२३ |सनराइज बैङ्क र लक्ष्मी बैङ्क गाभिएर [[लक्ष्मी सनराइज बैङ्क]] बनेको<ref name=":3">{{Cite web |title=एकीकृत कारोबार गर्दै 'लक्ष्मी सनराइज बैंक लिमिटेड' |url=https://www.karobardaily.com/news/227233 |access-date=2023-07-15 |website=Karobar Daily |language=en}}</ref> |- |} == ख वर्ग: विकास बैङ्क == {{static row numbers}} {| class="wikitable sortable static-row-numbers static-row-header-text" |- ! बैङ्कको नाम !! प्रधान कार्यालय !! कार्य क्षेत्र!! [[चुक्ता पूँजी]] !! शाखा र <br>विस्तारित काउन्टरहरू!!वेबसाइट |- |[[गरिमा विकास बैङ्क]]||लामिम्पाट, काठमाडौँ||rowspan=8|''राष्ट्रिय''||रु ५.६८ अर्ब ||१३७||[https://www.garimabank.com.np/] |- |[[ज्योति विकास बैङ्क]]||कमलादी, काठमाडौँ||रु ४.४० अर्ब ||१२३||[https://jbbl.com.np/] |- |[[कामना सेवा विकास बैङ्क]]||ज्ञानेश्वर, काठमाडौँ||रु ३.५१ अर्ब ||१३१||[https://kamanasewabank.com/] |- |[[लुम्बिनी विकास बैङ्क]]||डिल्ली बजार, काठमाडौँ||रु ३.६२ अर्ब ||९१||[https://www.lumbinibikasbank.com/] |- |[[महालक्ष्मी विकास बैङ्क]]||दरबार मार्ग, काठमाडौँ||रु ४.३० अर्ब ||१०४||[https://www.mahalaxmibank.com/] |- |[[मुक्तिनाथ विकास बैङ्क]]||कमलादी, काठमाडौँ||रु ७.०५ अर्ब ||१९१||[https://www.muktinathbank.com.np/] |- |[[साङ्ग्रिला डेभलपमेन्ट बैङ्क]]|| बालुवाटार, काठमाडौँ||रु ३.५६ अर्ब ||१०९||[https://www.shangrilabank.com/] |- |[[साइन रेसुङ्गा डेभलपमेन्ट बैङ्क]]||कालिकानगर, [[बुटवल उपमहानगरपालिका|बुटवल]]||रु ४.८८ अर्ब ||९०||[https://srdb.com.np/] |- |[[कर्पोरेट डेभलपमेन्ट बैङ्क]]|| आदर्शनगर, [[वीरगन्ज महानगरपालिका|वीरगन्ज]]||[[पर्सा जिल्ला|पर्सा]] जिल्ला||रु ०.५३ अर्ब ||४ ||[https://www.corporatebank.com.np/] |- |[[एक्सेल डेभलपमेन्ट बैङ्क]]||मुक्ति चोक, [[बिर्तामोड नगरपालिका|बिर्तामोड]]||[[कोशी प्रदेश]]||रु १.२५ अर्ब ||४८||[https://edb.com.np/]{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- |[[ग्रिन डेभलपमेन्ट बैङ्क]]||सभागृह चोक, [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]]||[[गण्डकी प्रदेश]]||रु ०.५३ अर्ब ||१६||[https://greenbank.com.np/]{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- |[[मितेरी डेभलपमेन्ट बैङ्क]]||महेन्द्र पथ, [[धरान उपमहानगरपालिका|धरान]]||[[कोशी प्रदेश]]||रु १.२२ अर्ब ||१८||[https://www.miteribank.com.np/] |- |[[नारायणी डेभलपमेन्ट बैङ्क]]||[[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]], चितवन||[[चितवन जिल्ला|चितवन]] जिल्ला||रु ०.२६ अर्ब ||५||[https://ndbl.com.np/] |- |[[साल्पा विकास बैङ्क]]||दिक्तेल बजार, खोटाङ ||[[खोटाङ जिल्ला|खोटाङ]] जिल्ला||रु ०.३५ अर्ब ||६||[https://salapabikasbank.com.np/] |- |[[सप्तकोसी डेभलपमेन्ट बैङ्क]]|| मेन रोड, [[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]]||[[कोशी प्रदेश]]||रु ०.८३ अर्ब ||३६||[https://skdbl.com.np/] |- |[[सिन्धु विकास बैङ्क]]||[[बाह्रविसे नगरपालिका|बाह्रबिसे]], [[सिन्धुपाल्चोक जिल्ला|सिन्धुपाल्चोक]] जिल्ला||[[बागमती प्रदेश]]||रु ०.५६ अर्ब ||२७||[https://sindhubank.com.np/] |} === समस्याग्रस्त विकास बैङ्क === निम्न विकास बैङ्कहरूलाई नेपाल राष्ट्र बैङ्कले समस्याग्रस्त घोषणा गरेको छ र समाधान प्रक्रियामा छन्। * कर्णाली डेभलपमेन्ट बैङ्क<ref>{{Cite web|title=NRB declares Karnali Development Bank as Problematic|url=https://www.nrb.org.np/contents/uploads/2024/12/Press-Release_Karnali-Development-Bank-Ltd..pdf|access-date=2024-12-25 |language=ne}}</ref><ref>{{Cite web|title=NRB declares Karnali Development Bank as problematic|url=https://kdblnepal.com/news_event_pressrelease/nrb_takeover_notice|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=NRB declares Karnali Development Bank as crisis-ridden bank, takes management control|url=https://kathmandupost.com/national/2024/12/25/nrb-declares-karnali-development-bank-as-crisis-ridden-bank-takes-management-control|access-date=2024-12-25 |language=en}}</ref> === बन्द भएका विकास बैङ्कहरू (राष्ट्रिय) === {{static row numbers}} {| class="wikitable sortable static-row-numbers static-row-header-text" !बैङ्क !बन्द (सन्) !भवितव्यता |- |ओम डेभलपमेन्ट बैङ्क |२०१९ |एनएमबी बैङ्कसँग गाभिएको<ref>{{Cite web |title=NMB Bank & Om Development bank start joint transaction after merger|url=https://www.sharesansar.com/newsdetail/nmb-bank-and-om-development-bank-to-commence-joint-operation-as-nmb-bank-from-ashwin-11-2076paid-up-capital-and-reserves-to-reach-rs-2042-arba|access-date=2019-09-24 |language=en}}</ref> |- |कैलाश विकास बैङ्क |२०२० |प्राइम कमर्सियल बैङ्कसँग गाभिएको <ref>{{Cite web |title=Prime Bank & Kailash Bikash bank start joint transaction after merger|url=https://www.sharesansar.com/announcementdetail/prime-commercial-bank-limited-and-kailash-bikas-bank-limited-have-received-final-merger-approval-from-nrb-to-commence-their-joint-transaction-in-the-name-of-prime-commercial-bank-limited-from-29th-falgun-2076#:~:text=Share%20Kheladi-,Prime%20Commercial%20Bank%20Limited%20and%20Kailash%20Bikas%20Bank%20Limited%20have,Limited%20from%2029th%20Falgun%2C%202076.|access-date=2020-03-10 |language=en}}</ref> |- |देव विकास बैङ्क |२०२० |कुमारी बैड्कद्वारा अधिग्रहरण <ref>{{Cite web |title=Kumari Bank & Deva Development bank start joint transaction after acquisition|url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/kumari-bank-to-acquire-deva-bikas-bank/#:~:text=KATHMANDU%2C%20Jan%2020%3A%20Kumari%20Bank,class%20development%20bank%20on%20Wednesday.|access-date=2020-01-20 |language=en}}</ref> |- |गण्डकी विकास बैङ्क |२०२० |मेगा बैङ्क नेपालसँग गाभिएको <ref name=":5">{{Cite web |title=Mega Bank & Gandaki Bikash bank start joint transaction after merger|url=https://eng.merolagani.com/NewsDetail.aspx?newsID=61668#:~:text=Mega%20Bank%20acquires%20Gandaki%20Bikas,on%20July%203%20and%204.|access-date=2020-06-30 |language=en}}</ref> |- |टुरिजम डेभलपमेन्ट बैङ्क |२०१८ |मेगा बैङ्क नेपालसँग गाभिएको<ref name=":5" /> |- |एनआइडिसी डेभलपमेन्ट बैङ्क |२०१८ |राष्ट्रिय वाणिज्य बैङ्कद्वारा अधिग्रहरण <ref>{{Cite web |title=Rastriya Baninjya Bank & NIDC Development bank start joint transaction after |url=https://kathmandupost.com/money/2018/05/03/rbb-acquires-nidc-to-become-2nd-largest-bank|access-date=2018-05-03 |language=en}}</ref> |- |रिलायबल डेभलपमेन्ट बैङ्क |२०१७ |ग्लोबल आइएमई बेङ्कद्वारा अधिग्रहरण <ref>{{Cite web |title=Global IME Bank & Reliable Development bank start joint transaction after acquisition|url=https://www.sharesansar.com/newsdetail/global-ime-bank-to-start-joint-operation-from-asadh-25-after-acquiring-reliable-dev-bank|access-date=2017-07-07 |language=en}}</ref> |- |सिद्धार्थ डेभलपमेन्ट बैङ्क |२०१७ |जनता बैङ्क नेपालद्वारा अधिग्रहरण<ref>{{Cite web |title=Janata Bank Nepal & Siddhartha Development bank start joint transaction after acquisition|url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/janata-bank-acquires-siddhartha-dev-bank/|access-date=2017-07-17 |language=en}}</ref> |- |एस डेभलपमेन्ट बैङ्क |२०१७ |नेपाल इन्भेस्टमेन्ट बैङ्कद्वारा अधिग्रहरण<ref>{{Cite web |title=Nepal Investment Bank & AceDevelopment bank start joint transaction after acquisition|url=https://kathmandupost.com/money/2017/07/14/nibl-starts-joint-operation-with-ace-development-bank|access-date=2017-07-14 |language=en}}</ref> |- |सुप्रिम डेभलपमेन्ट बैङ्क |२०१७ |एनसिसी बैङ्क नेपालसँग गाभिएको <ref>{{Cite web |title=NCC Bank & Supreme Development bank start joint transaction after merger|url=https://eng.merolagani.com/NewsDetail.aspx?newsID=29332#:~:text=NCC%20Bank%20has%20commenced%20its,Bank%20and%20Supreme%20Development%20Bank.|access-date=2017-01-01|language=en}}</ref> |- |- |यति डेभलपमेन्ट बैङ्क |२०१७ |महालक्ष्मी विकास बैङ्कसँग गाभिएको <ref>{{Cite web |title=यति र महालक्ष्मी गाभिएपछिको एकिकृत कारोबार सुरु, तोकिएको पुँजी पुग्यो |url=https://www.onlinekhabar.com/2017/07/605755/%E0%A4%AF%E0%A4%A4%E0%A4%BF-%E0%A4%B0-%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A5%80-%E0%A4%97%E0%A4%BE%E0%A4%AD%E0%A4%BF%E0%A4%8F%E0%A4%AA%E0%A4%9B|access-date=२६ असार २०८२|language=नेपाली}}</ref> |- |} == ग वर्ग: फाइनान्स कम्पनी == [[नेपाल राष्ट्र बैङ्क|नेपाल राष्ट्र बैंक]]ले फाइनान्स कम्पनीलाई 'ग' वर्गको बैङ्कको दर्जा दिएको छ। २०८२ असार सम्म नेपालमा १७ वटा फाइनान्स कम्पनी रहेका छन् जसमध्ये २ वटा कम्पानीहरू समस्याग्रस्त र १५ वटा सञ्चालित अवस्थामा छन्।<ref name=":4">{{Cite web |title=List of BFIs |url=https://www.nrb.org.np/contents/uploads/2025/02/List-of-BFIs-Poush-2081-English.pdf|website=nrb.org.np|language=en}}</ref> {{static row numbers}} {| class="wikitable sortable static-row-numbers static-row-header-text" ! कम्पनीको नाम !! प्रधान कार्यालय !! कार्यक्षेत्र !! [[चुक्ता पूँजी]] !! शाखाहरू !!वेबसाइट |- | बेस्ट फाइनान्स || चावहिल, काठमाडौँ ||राष्ट्रिय|| रु ०.८९ अर्ब ||१९||[https://bestfinance.com.np/] |- | सेन्ट्ल फाइनान्स || कुपण्डोल, ललितपुर||राष्ट्रिय|| रु ०.९५ अर्ब ||२०||[https://web.archive.org/web/20250711051447/https://centralfinance.com.np/] |- | गोर्खाज फाइनान्स || डिल्लीबजार, काठमाडौँ ||राष्ट्रिय|| रु ०.८७ अर्ब ||२७||[https://www.gurkhasfinance.com.np/] |- | गुडविल फाइनान्स || हा्तिसार, काठमाडौँ ||राष्ट्रिय|| रु ०.९५ अर्ब ||१९||[https://goodwillfinance.com.np/] |- | गुहेश्वरी मर्चेन्ट बैङ्किङ एन्ड फाइनान्स || पुलचोक, ललितपुर||राष्ट्रिय|| रु १.०१ अर्ब ||२७||[https://www.gmbf.com.np/] |- | आइसिएफसी फाइनान्स || भाटभटेनी, काठमाडौँ ||राष्ट्रिय|| रु १.१८ अर्ब ||२१||[https://www.icfcbank.com/] |- | जानकी फाइनान्स ||स्टेसन रोड, [[जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका|जनकपुर]]||[[मधेश प्रदेश|मधेश]] प्रदेश|| रु ०.६९ अर्ब ||५||[https://jfcjanakpur.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250421234416/http://jfcjanakpur.com/ |date=2025-04-21 }} |- | मञ्जुश्री फाइनान्स || नयाँ बानेश्वर, काठमाडौँ ||राष्ट्रिय|| रु १.३५ अर्ब ||२८||[https://manjushreefinance.com.np/] |- | मल्टिपर्पोज फाइनान्स || विद्यापति चोक, जनकपुर ||[[मधेश प्रदेश|मधेश]] प्रदेश|| रु ०.६१ अर्ब ||८||[https://multipurposefinance.com/] |- | नेपाल फाइनान्स || कमलादी, काठमाडौँ ||राष्ट्रिय|| रु ०.७३ अर्ब ||१३||[https://nepalfinancelimited.com.np/] |- | पोखरा फाइनान्स || न्यु रोड, पोखरा ||राष्ट्रिय|| रु १.०८ अर्ब ||२६||[https://pokharafinance.com.np/] |- | प्रोगेसिभ फाइनान्स || न्यु रोड, काठमाडौँ ||राष्ट्रिय|| रु ०.८५ अर्ब ||२८||[https://www.pfltd.com.np/] |- | रिलायन्स फाइनान्स || प्रदर्शनी मार्ग, काठमाडौँ ||राष्ट्रिय|| रु १.१२ अर्ब ||२२||[https://web.archive.org/web/20250712164653/https://reliancenepal.com.np/] |- | समृद्धि फाइनान्स || पुतलीसडक, काठमाडौँ ||राष्ट्रिय|| रु ०.८२ अर्ब ||१३||[https://www.sfcl.com.np/] |- | श्री इन्भेस्टमेन्ट एन्ड || डिल्लीबजार, काठमाडौँ ||राष्ट्रिय|| रु १.०० अर्ब ||१३||[https://www.shreefinance.com.np/] |- |} === समस्याग्रस्त फाइनान्स कम्पनीहरू === निम्न फाइनान्स कम्पनीहहरूलाई नेपाल राष्ट्र बैङ्कले समस्याग्रस्त घोषणा गरेको छ र तिनीहरू समाधानको प्रक्रियामा छन्। *नेपाल सेयर मार्केट्स एन्ड फाइनान्स कम्पनी *क्यापिटल मर्चेन्ट बैङ्किङ एन्ड फाइनान्स कम्पनी == घ वर्ग: लघुवित्त कम्पनीहरू == [[नेपाल राष्ट्र बैङ्क|नेपाल राष्ट्र बैंक]]ले लघुवित्त वित्तीय संस्थालाई 'घ' वर्गको बैङ्कको दर्जा दिएको छ। २०८१ असार सम्म नेपालमा लघुवित्तको सङ्ख्या ५२ रहेको छ जसमध्ये ५१ वटा सञ्चालित अवस्थामा रहेका छन् भने एउटा लघुवित्त कम्पनी निलम्बित अवस्थामा रहेको छ।<ref name=":0" /> <ref name=":4"/> {{static row numbers}} {| class="wikitable sortable static-row-numbers static-row-header-text" |- ! कम्पनीको नाम !! प्रधान कार्यालय !! कार्यक्षेत्र !! [चुक्ता पूँजी]] !! शाखाहरू |- | आत्मनिर्भर लघुवित्त|| [[घोराही उपमहानगरपालिका|घोराही]], [[दाङ जिल्ला|दाङ]]||[[लुम्बिनी प्रदेश]]|| रु ७.८३ करोड ||२२ |- | अभियान लघुवित्त|| [[पनौती नगरपालिका|पनौती]], [[काभ्रेपलाञ्चोक जिल्ला|काभ्रेपलाञ्चोक]]||राष्ट्रिय|| रु २५ करोड ||६१ |- | आरम्भ चौतारी लघुवित्त|| बनेपा, काभ्रेपलाञ्चोक||राष्ट्रिय|| रु ३६.७१ करोड||१३७ |- | आशा लघुवित्त|| मदनपुर, नुवाकोट||राष्ट्रिय|| रु ७३.३० करोड ||१३३ |- | छिमेक लघुवित्त|| मध्य-बानेश्वर, काठमाडौँ||राष्ट्रिय|| रु ३२१.५३ करोड ||२०५ |- | सिवाइसी नेपाल लघुवित्त|| पोखरा, कास्की||राष्ट्रिय|| रु २६.६४ करोड ||१२५ |- | ड्रिप्रोस लघुवित्त|| भरतपुर, चितवन||राष्ट्रिय|| रु १८३.८३ करोड ||१५८ |- | धौलागिरी लघुवित्त|| बागलुङ बजार, बागलुङ||राष्ट्रिय|| रु १३.३१ करोड||५९ |- | फर्स्ट माइक्रोफाइनान्स लघुवित्त|| ज्ञानेश्वर, काठमाडौँ||[[थोक बैङ्किङ]]|| रु १३४.४९ करोड ||३ |- | फर्वार्ड लघुवित्त|| दुहवी, सुनसरी||राष्ट्रिय|| रु ११९.६ करोड ||१६१ |- | गणपति लघुवित्त|| शुक्लागण्डकी, तनहुँ||राष्ट्रिय|| रु १५.१६ करोड ||४४ |- | ग्लोबल आइएमई लघुवित्त|| पोखरा, कास्की||राष्ट्रिय|| रु ६१.८९ करोड ||१२५ |- | ग्रमीण विकास लघुवित्त|| बुटवल, रुपन्देही||राष्ट्रिय|| रु ९८.२५ करोड ||१९५ |- | गुराँस लघुवित्त|| धनकुटा बजार, धनकुटा||[[कोशी प्रदेश]]|| रु ११.५८ करोड||३७ |- | हिमालयन लघुवित्त|| चावहिल, काठमाडौँ||राष्ट्रिय|| रु ३१.९८ करोड||७६ |- | इन्फिनिटी लघुवित्त|| [[गैँडाकोट नगरपालिका|गैँडाकोट]], नवलपरासी (ब.सु.पु)||राष्ट्रिय|| रु ४९.७४ करोड ||९८ |- | जीवन विकास लघुवित्त|| कटहरी, मोरङ||राष्ट्रिय|| रु १५३.६२ करोड ||१६५ |- | जनउत्थान सामुदायिक लघुवित्त|| बुटवल, रुपन्देही||राष्ट्रिय|| रु १७.०१ करोड ||४० |- | कालिका लघुवित्त|| पोखरा, कास्की||राष्ट्रिय|| रु ४०.७७ करोड ||१०६ |- | लक्ष्मी लघुवित्त|| महाराजगन्ज, काठमाडौँ||राष्ट्रिय|| रु ४४.१७ करोड||९६ |- | महिला लघुवित्त|| बनेपा, काभ्रेपलाञ्चोक||राष्ट्रिय|| रु २१.७६ करोड ||८५ |- | महुली लघुवित्त|| बकधुवा, सप्तरी||राष्ट्रिय|| रु ३६.९९ करोड||६६ |- | मानुषी लघुवित्त|| बनेपा, काभ्रेपलाञ्चोक||राष्ट्रिय|| रु १०.९४ करोड ||३७ |- | मातृभूमि लघुवित्त<ref>{{cite web |url=https://www.investopaper.com/news/jalpa-laghubitta-to-merge-with-kisan-laghubitta/ |title=Jalpa Laghubitta to Merge with Kisan Laghubitta |website=investopaper.com |date=२०२४-०६-१२ |access-date=२०२४-०६-१४ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250603150003/https://www.investopaper.com/news/jalpa-laghubitta-to-merge-with-kisan-laghubitta/ |archive-date=2025-06-03}}</ref> || बूढानिलकण्ठ, काठमाडौँ||राष्ट्रिय|| रु ६२.८४ करोड|| २३७ |- | मेरो माइक्रोफाइनान्स लघुवित्त|| बत्तर, नुवाकोट||राष्ट्रिय|| रु १४१.९ करोड ||१५१ |- | मिथिला लघुवित्त|| ढल्केबर, धनुषा||[[मधेश प्रदेश]]|| रु १९.६० करोड ||४५ |- | नाडेप लघुवित्त|| गजुरी, धादिङ||राष्ट्रिय|| रु ४८.५८ करोड||९८ |- | राष्ट्रिय लघुवित्त|| नीलकण्ठ, धादिङ||राष्ट्रिय|| रु १३३.१६ करोड ||१८७ |- | नेरुडे मिर्मिरे लघुवित्त|| बनेपा, काभ्रेपलाञ्चोक||राष्ट्रिय|| रु १३९.७८ करोड ||२३३ |- | नेस्डो समृद्ध लघुवित्त|| कुश्मा, पर्वत||राष्ट्रिय|| रु २९.१३ करोड ||५७ |- | एनआइसी एसिया लघुवित्त|| बनेपा, काभ्रेपलाञ्चोक||राष्ट्रिय|| रु १७३.९४ करोड ||२९६ |- | निर्धन उत्थान लघुवित्त|| नक्साल, काठमाडौँ||राष्ट्रिय|| रु २६१.२१ करोड ||१९६ |- | एनएमबी लघुवित्त|| पोखरा, कास्की||राष्ट्रिय|| रु ७२.१४ करोड|| १५६ |- | आरएसडिसी लघुवित्त|| रुपन्देही, बुटवल||[[थोक बैङ्किङ]]|| रु १०३.४१ करोड ||४ |- |सम्पदा लघुवित्त<ref>{{cite web |url=https://bizmandu.com/content/20240628105846.html|title=तनहुँको सबैको र गोरखाको साधना लघुवित्तले पाए एकीकृत कारोबार गर्ने स्वीकृति |website=bizmandu.com |access-date=२०२४-०६-२८}}</ref>|| गोरखा, गोरखा||राष्ट्रिय|| रु ७०.०९ करोड ||१५७ |- |समाज लघुवित्त|| मलङ्गवा, सर्लाही||[[मधेश प्रदेश]]|| रु २.२९ करोड||६ |- |समता घरेलु लघुवित्त<ref>{{cite web |url=https://www.sharesansar.com/announcementdetail/samata-gharelu-laghubitta-bittiya-sanstha-limited-after-the-successful-acquisition-of-manakamana-smart-laghubitta-bittiya-sanstha-limited-to-commence-its-joint-operation-in-the-name-of-samata-gharelu-laghubitta-bittiya-sanstha-limited-from-24th-ashad-2081-2024-06-28 |website=sharesansar.com |access-date=२०२४-०६-२८ |title=Samata Gharelu Laghubitta Bittiya Sanstha Limited after the successful acquisition of Manakamana Smart Laghubitta Bittiya Sanstha Limited to commence its joint operation in the name of "Samata Gharelu Laghubitta Bittiya Sanstha Limited" from 24th Ashad, 2081|date=१५ December २०१६ }}</ref> || बनेपा, काभ्रेपलाञ्चोक||राष्ट्रिय|| रु ६२.९१ करोड ||९२ |- | सामुदायिक लघुवित्त|| बनेपा, काभ्रेपलाञ्चोक||राष्ट्रिय|| रु १७.०८ करोड||४७ |- | सानाकिसान विकास लघुवित्त|| बबरमहल, काठमाडौँ||[[थोक बैङ्किङ]]|| रु ४३१.२६ करोड||१३ |- | सिर्जनशील लघुवित्त|| गोलबजार, सिराहा||राष्ट्रिय|| रु १०.९४ करोड ||३४ |- | सपोर्ट लघुवित्त||इटहरी, सुनसरी|| [[कोशी प्रदेश]]||रु १२.२४ करोड ||२६ |- | सूर्योदय वोमी लघुवित्त|| बनेपा, काभ्रेपलाञ्चोक||राष्ट्रिय|| रु ७९.१९ करोड ||१७३ |- | स्वावलम्बन लघुवित्त|| कमलपोखरी, काठमाडौँ||राष्ट्रिय|| रु १६५.६६ करोड ||१५५ |- | स्वाभिमान लघुवित्त|| तिलोत्तमा, रुपन्देही||[[लुम्बिनी प्रदेश]]|| रु १४.६१ करोड||३७ |- | स्वस्तिक लघुवित्त|| लहान, सिराहा||[[मधेश प्रदेश]]|| रु ३.४७ करोड ||१३ |- | स्वरोजगार लघुवित्त|| बनेपा, काभ्रेपलाञ्चोक||राष्ट्रिय|| रु ६९.०७ करोड ||९१ |- | युनिक नेपाल लघुवित्त|| कोहलपुर, बाँके||राष्ट्रिय|| रु १४.८६ करोड ||४२ |- | उन्नति सहकारी लघुवित्त|| सिद्धार्थनगर, रुपन्देही||राष्ट्रिय|| रु २४.६९ करोड ||८४ |- | उपकार लघुवित्त|| कोहलपुर, बाँके||[[लुम्बिनी प्रदेश]]|| रु १०.६१ करोड ||३७ |- | विजय लघुवित्त|| गैँडाकोट, नवलपरासी (ब.सु.पु)||राष्ट्रिय|| रु ७४.५० करोड||१३६ |- | विन नेपाल लघुवित्त|| बनेपा, काभ्रेपलाञ्चोक||[[बागमती प्रदेश]]|| रु ७.९२ करोड ||२३ |- |} =='''खाद्य बैंक''' == * [[नेपाल खाद्य बैंक लिमिटेड|नेपाल खाद्य बैक लिमिटेड]] | काशिटार,नुवाकोट * रास्त्रीय खाद्य बैंक लिमिटेड | काठमाडौ ,नेपाल * समृद्धि खाद्य बैक लिमिटेड | काठमाडौ ,नेपाल === समस्याग्रस्त खुद्रा लघुवित्त कम्पनी === निम्न लघुवित्तलाई नेपाल राष्ट्र बैङ्कले समस्याग्रस्त घोषणा गरेको छ र यो समाधान प्रक्रियामा रहेको छ। * सुपर लघुवित्त वित्तीय संस्था ==पूर्वाधार विकास बैंक == पूर्वाधार विकास बैंक [[नेपाल राष्ट्र बैङ्क|नेपाल राष्ट्र बैंक]]बाट इजाजतपत्र प्राप्त गैरवर्गीकृत वित्तीय संस्था हो। २०८० साउन सम्म, नेपालमा यस्तो संस्थाको सङ्ख्या १ रहेको छ।<ref name=":0" /> * नेपाल इन्फ्रास्ट्रक्चर बैंक लिमिटेड ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{नेपालका बैङ्कहरू}} [[श्रेणी:नेपाली बैङ्कहरू]] [[श्रेणी:नेपाल सम्बन्धित सूची|बैङ्कहरू]] [[श्रेणी:नेपालका कम्पनीहरूको सूची]] 7ivo3yxxw2515mir10odc1n54bpdb7e 0 44689 1395748 1367098 2026-11-12T01:20:25Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395748 wikitext text/x-wiki {{wikify}} {{Infobox settlement | name = जालना | native_name = <!-- addition of Indic script discouraged per WP:INDICSCRIPT --> | native_name_lang = | other_name = | nickname = सिटी अफ स्टील | settlement_type = [[सहर]] | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India Maharashtra | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = महाराष्ट्र, भारत | coordinates = {{coord|19.8410|N|75.8864|E|display=inline,title}} | subdivision_type = देश | subdivision_name = {{flagu|भारत}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|राज्य]] | subdivision_name1 = [[महाराष्ट्र]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | unit_pref = Metric | area_footnotes = <ref name="census">{{cite web |title=District Census Handbook – Jalna |url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/2718_PART_B_DCHB_JALNA.pdf |pages=22 |website=Census of India |publisher=The Registrar General & Census Commissioner |format=PDF |accessdate=25 July 2018}}</ref> | area_rank = | area_total_km2 = 81.64 | elevation_footnotes = <ref name="geo">{{cite web|title=Maps, Weather, and Airports for Jalna, India|url=http://www.fallingrain.com/world/IN/16/Jalna.html|website=www.fallingrain.com|accessdate=8 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170408172643/http://www.fallingrain.com/world/IN/16/Jalna.html|archive-date=8 April 2017}}</ref> | elevation_m = 508 | population_total = 285577 | population_as_of = 2011 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = जाल्नेकर | population_footnotes = | demographics_type1 = भाषा | demographics1_title1 = आधिकारिक | demographics1_info1 = [[Marathi language|मराठी]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 }} '''जालना''' [[भारत]]का सहरहरू मध्येको एउटा सहर हो। ==परिचय== ==इतिहास== ==पर्यटन स्थलहरू== ==सन्दर्भहरू== {{reflist}} {{ठुटो}} [[श्रेणी:भारतका सहरहरू]] i008xe0alonbhdv9mntpq3vi60k4pah 0 44930 1395860 1390370 2026-11-12T09:31:08Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395860 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = वीरेन्द्र सहवाग | image =Virender_Sehwag_at_the_NDTV_Marks_for_Sports_event_13.jpg | caption = सहवाग एक कार्यक्रममा, २०१३ | country = भारत | fullname = वीरेन्द्र सहवाग | nickname = वीरू, नजफगढको नवाब | birth_date = {{Birth date and age|1978|10|20|df=yes}} | birth_place = [[नजफगढ]], [[नयाँ दिल्ली|दिल्ली]], [[भारत]] | heightft = 5 | heightinch = 7 | heightcm = 162 | batting = दायाँ हाते | bowling = दायाँ हाते अफ स्पिन | role = ओपनिङ व्याट्सम्यान | international = true | testdebutdate = ३-६ नोभेम्बर | testdebutyear = २००१ | testdebutagainst = दक्षिण अफ्रिका | testcap = २३९ | lasttestdate = २-५ मार्च | lasttestyear = २०१३ | lasttestagainst = अस्ट्रेलिया | odidebutdate = १ अप्रिल | odidebutyear = १९९९ | odidebutagainst = पाकिस्तान | odicap = १२३ | lastodidate = ३ जनवरी | lastodiyear = २०१३ | lastodiagainst = पाकिस्तान | odishirt = बिना नम्बर&nbsp;<ref>{{cite news |url= http://www.mid-day.com/sports/2011/feb/210111-Virender-Sehwag-Bangladesh-Jersey.htm |title= Why Sehwag's jersey has no number |publisher= Mid Day |date= 2011-02-21 |accessdate= 2013-01-06 |archive-url= https://web.archive.org/web/20121222233548/http://www.mid-day.com/sports/2011/feb/210111-Virender-Sehwag-Bangladesh-Jersey.htm |archive-date= 2012-12-22 }}</ref> | T20Idebutdate = १ डिसेम्बर | T20Idebutyear = २००६ | T20Idebutagainst = दक्षिण अफ्रिका | T20Icap = ९ | lastT20Idate = २ अक्टोबर | lastT20Iyear = २०१२ | lastT20Iagainst = दक्षिण अफ्रिका | club1 = [[दिल्ली क्रिकेट टिम|दिल्ली]] | year1 = १९९७- वर्तमान | clubnumber1 = | club2 = लिचेस्टरशिर काउन्टी क्रिकेट क्लब | year2 = २००३ | club3 = दिल्ली डेयरडेभिल्स | year3 = २००८-२०१३ | club4 = किङ्ग्स एलेभन पञ्जाब | year4 = २०१४- वर्तमान | columns = ४ | column1 = [[टेस्ट क्रिकेट|टेस्ट]] | matches1 = १०४ | runs1 = ८,५८६ | bat avg1 = ४९.३४ | 100s/50s1 = २३/३२ | top score1 = ३१९ | deliveries1 = ३,७३१ | wickets1 = ४० | bowl avg1 = ४७.३५ | fivefor1 = १ | tenfor1 = ० | best bowling1 = ५/१०४ | catches/stumpings1 = ९१/– | column2 = [[एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय|ओडिआई]] | matches2 = २५१ | runs2 = ८,२७३ | bat avg2 = ३५.०५ | 100s/50s2 = १५/३८ | top score2 = २१९ | deliveries2 = ४,३९२ | wickets2 = ९६ | bowl avg2 = ४०.१३ | fivefor2 = ० | tenfor2 = उ/छै | best bowling2 = ४/६ | catches/stumpings2 = ९३/– | column3 = [[सूची ए क्रिकेट|यलए]] | matches3 = ३२४ | runs3 = १०,२९८ | bat avg3 = ३४.४४ | 100s/50s3 = १६/५५ | top score3 = २१९ | deliveries3 = ५,९९७ | wickets3 = १४२ | bowl avg3 = ३६.२३ | fivefor3 = ० | tenfor3 = उ/छै | best bowling3 = ४/६ | catches/stumpings3 = ११८/– | column4 = [[ट्वान्टी २०]] | matches4 = १२० | runs4 = ३,०८४ | bat avg4 = २७.५३ | 100s/50s4 = १/२० | top score4 = ११९ | deliveries4 = ३४६ | wickets4 = २२ | bowl avg4 = २१.७२ | fivefor4 = ० | tenfor4 = उ/छै | best bowling4 = ३/१४ | catches/stumpings4 = ३४/– | date = ३० डिसेम्बर | year = २०१३ | source = [http://www.espncricinfo.com/sl-tri2010/content/player/35263.html ESPNcricinfo] }} '''वीरेन्द्र सहवाग''' {{audio|Virender_Sehwag.ogg|उच्चारण}} (जन्म २० अक्टोबर १९७८) एक [[भारत राष्ट्रिय क्रिकेट टोली|भारतीय क्रिकेट खेलाडी]] हुन । वहाँ दायाँ हाते आक्रमक [[ब्याटिङ (क्रिकेट)|ब्याट्सम्यान]] र अफ स्पिन बलर हुन् । वहाँले आफ्नो पहिलो [[एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय]] खेल सन् १९९९ मा खेलेका थिए भने [[टेस्ट क्रिकेट]]को सुरुवात सन् २००१ मा गरेका थिए । सन् २००९ अप्रिलमा विज्डनले वहाँलाई उत्कृष्ट क्रिकेट खेलाडीको सूचीमा समावेस गरेको थियो ।<ref>{{cite news |author=TNN, 9 April 2009, 12:16&nbsp;am IST |url=http://cricket.timesofindia.indiatimes.com/articleshow/4377189.cms |title=Sehwag is world's top cricketer for 2008 |publisher=Cricket.timesofindia.indiatimes.com |date=9 April 2009 |accessdate=12 February 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090411031445/http://cricket.timesofindia.indiatimes.com/articleshow/4377189.cms |archive-date=11 April 2009 }}</ref><ref name=WisdenLC>{{cite web|url=http://www.wisden.com/default.aspx?id=2|title=Wisden Leading Cricketer in the World|accessdate=14 April 2010|publisher=Wisden|archive-url=https://web.archive.org/web/20101204005855/http://wisden.com/default.aspx?id=2|archive-date=4 December 2010}}</ref> वहाँलाई '''वीरू''', '''नजफगढका नवाब''', '''आधुनिक क्रिकेटका जेन मास्टर''' जस्ता नामहरूले पनि चिन्निछ । वहाँले सन २०११ मा वेस्टइन्डिज बिरुद्ध २१९ रनको पारी खेलेका थिए । [[सचिन तेन्दुलकर]]पछि एकदिवसीय क्रिकेटमा दोहोरो शतक बनाउने दोश्रो खेलाडी हुन । टेस्ट क्रिकेटको इतिहासमा वहाँकै नाममा सबैभन्दा तिब्र गतिले रन बनाउने खेलाडी हुन । ==प्रारम्भिक जीवन== {{ठुटो}} ==सन्दर्भ सूची== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== {{Commonscat|Virender Sehwag|वीरेन्द्र सहवाग}} [[श्रेणी:भारतीय क्रिकेट खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:भारतीय क्रिकेट प्रशिक्षकहरू]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]] lnhpd4mokls58zn7qkcqfeqsjjyt4x9 0 53718 1395656 1370624 2026-11-11T22:03:06Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395656 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=मे २०१३}} '''इन्टरनेट सोसाइटी''' [[:en:Internet Society|Internet Society(ISOC)]] इन्टरनेट सेवाग्राहीहरूको साझा संस्था हो। यसको स्थापना स्वायत्त, गैरराजनीतिक, गैरनाफामुखी र सेवामुलक संस्थाका रूपमा सन् १९९२मा भएको हो। इन्टरनेट सोसाइटी ग्लोबलको नेपाल च्याप्टरको रूपमा [[इन्टरनेट सोसाइटी नेपाल]] कार्यरत छ। इन्टरनेट सोसाइटी इन्टरनेट प्रविधिमा विश्वमा भैरहेका विकास तथा परिवर्तनहरूको सन्दर्भमा वहश, छलफल, अनुसन्धान तथा चर्चा गर्ने गर्दछ। ==सन्दर्भ सामग्री== {{reflist}} ==बाह्य सूत्र== * [http://www.internetsociety.org www.internetsociety.org] * [http://www.isoc.net.np/ आधिकारिक वेवसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130209011110/http://www.isoc.net.np/ |date=2013-02-09 }} * [http://www.isoc.org/internet/history/ietfhis.shtml IETF and ISOC] by [[Vint Cerf]] ==च्याप्टरहरू== इन्टरनेट सोसाइटीका विश्वभर विभिन्न देशमा च्याप्टर रहेका छन्। जुन् अङ्ग्रेजी अक्षरको वर्णानुक्रममा तल उल्लेख गरिएको छ। <div style="-moz-column-count: २;"> *[http://www.isoc.org.ar Capitulo Argentino de Internet Society] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120910205510/http://www.isoc.org.ar/ |date=2012-09-10 }} - Argentina *[http://www.isoc.am ISOC-AM] - Armenia *[http://www.isoc-au.org.au ISOC-AU] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140517031917/http://isoc-au.org.au/ |date=2014-05-17 }} - Australia *[http://www.bis.org.bh Bahrain Internet Society Chapter] - Bahrain *ISOC BD - Bangladesh *[http://www.isoc-ecc.org ISOC European Chapters Coordinating Council] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180830210034/http://www.isoc-ecc.org/ |date=2018-08-30 }} - Barcelona - Europe *[http://www.internetsociety.be ISOC Belgium vzw] - Belgium *[http://www.wallonie-isoc.org ISOC Wallonie] - Belgium - Wallonia *[http://www.isoc.bj ISOC BJ] - Benin *[http://www.isoc.org.br ISOC BR] - Brazil *[[Internet Society - Bulgaria]] *[http://www.isoc.bi ISOC BI] - Burundi *ISOC Cambodia - Cambodia *ISOC Cameroon - Cameroon *ISOC Canada - Canada - National *[http://www.isocquebec.org ISOC Quebec] - Canada - Québec *[http://www.isoctoronto.org ISOC Toronto] - Canada - Toronto *ISOC Colombia - Colombia *ISOC CG - Congo *ISOC DRC - Democratic Republic of the Congo *[http://www.isoc.dk ISOC DK] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060217210618/http://www.isoc.dk/ |date=2006-02-17 }} - Denmark *[http://www.isoc.org.ec ISOC EC] - Ecuador *[http://www.ise.org.eg ISOC EG] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090425024909/http://www.ise.org.eg/ |date=2009-04-25 }} - Egypt *[http://www.isoc-e.org ISOC England] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130318215633/http://isoc-e.org/ |date=2013-03-18 }} - ISOC UK - England *[http://www.isoc.fi ISOC Finland] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130222071543/http://www.isoc.fi/ |date=2013-02-22 }} - Finland *[http://www.isoc.fr ISOC FR] - France *[http://www.isoc-gal.org ISOC-GAL] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170723173524/http://www.isoc-gal.org/ |date=2017-07-23 }} - Galicia (Spain) *ISOC GM - Gambia *ISOC GE - Georgia *[http://www.isoc.de/ ISOC DE] - Germany *ISOC Ghana - Ghana *[http://www.isoc.gr ISOC GR] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100308093436/http://www.isoc.gr/ |date=2010-03-08 }} - Greece *[http://www.isoc.hk ISOC Hong Kong] - Hong Kong *[http://www.isoc-hu.hu/ Hungary Chapter of ISOC (MITE)] - Hungary *Delhi Chapter of the Internet Society - India - Delhi *[http://www.isocindiachennai.org India Chennai Chapter of the Internet Society] - India - Chennai *[http://www.isocindiakolkata.in India Kolkata Chapter of the Internet Society] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130222055926/http://www.isocindiakolkata.in/ |date=2013-02-22 }} - India - Kolkata *[http://www.isocbangalore.org India Bangalore Chapter of the Internet Society] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130402210657/http://www.isocbangalore.org/ |date=2013-04-02 }} - India - Bangalore *[http://ireland.isoc.org Irish Chapter of ISOC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061025211542/http://ireland.isoc.org/ |date=2006-10-25 }} - Ireland *[[Israel Internet Association]] ([http://www.isoc.org.il/index_eng.html ISOC IL] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120825161825/http://www.isoc.org.il/index_eng.html |date=2012-08-25 }}) - Israel *[http://www.isoc.it Società Internet] - Italy *[http://www.iajapan.org ISOC JP] - Japan *[http://kr.isoc.org ISOC KR] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070416080115/http://kr.isoc.org/ |date=2007-04-16 }} - Korea (Republic of) *[[ISOC Luxembourg]] - Luxembourg *[http://www.isoc.my ISOC MY] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130323132510/http://www.isoc.my/ |date=2013-03-23 }} - Malaysia *ISOC Mali - Mali *[http://www.isoc-mu.org ISOC MU] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170619204606/http://isoc-mu.org/ |date=2017-06-19 }} - Mauritius *[http://www.isocmex.org.mx/ Sociedad Internet de Mexico] - Mexico *[http://www.isoc-mu.org ISOC-MU] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170619204606/http://isoc-mu.org/ |date=2017-06-19 }} - Mauritius *[http://www.misoc.ma/ MISOC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130206174439/http://www.misoc.ma/ |date=2013-02-06 }} - Morocco *[http://www.isoc.net.np ISOC Nepal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130209011110/http://www.isoc.net.np/ |date=2013-02-09 }} - Nepal *[http://isoc.nl ISOC NL] the Netherlands *ISOC NE - Niger *[http://www.isocnig.org.ng ISOC NG] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130402202725/http://www.isocnig.org.ng/ |date=2013-04-02 }} Nigeria *[http://www.isocdisab.org Disability & Special Needs Chapter of ISOC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181117021213/http://www.isocdisab.org/ |date=2018-11-17 }} - Non Geographic - Disability & Special Needs *ISOC NO - Norway *[[PICISOC]] - Pacific Islands *[http://www.isocpk.org ISOC PK] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141220092518/http://www.isocpk.org/ |date=2014-12-20 }} - Pakistan *ISOC PS - Palestine *[http://www.isoc.pe ISOC Peru] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130222073033/http://www.isoc.pe/ |date=2013-02-22 }} - Peru *ISOCCP - Philippines *[http://www.isoc.org.pl ISOC PL] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130122174627/http://www.isoc.org.pl/ |date=2013-01-22 }} Poland *[http://www.isoc.pt ISOC PT] Portugal *[http://www.isocpr.org ISOC PR] - Puerto Rico *[http://www.isoc.org.pl ISOC Polska] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130122174627/http://www.isoc.org.pl/ |date=2013-01-22 }} - Poland *[http://www.isoc.ro/ ISOC RO] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070514190733/http://www.isoc.ro/ |date=2007-05-14 }} Romania *Saudi Arabian Chapter of the Internet Society - Saudi Arabia *[http://scotland.isoc.org Scottish Chapter of the Internet Society] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20010925180830/http://scotland.isoc.org/ |date=2001-09-25 }} - Scotland - UK *ISOC SN - Senegal *[http://www.isoc-srbija.org ISOC Serbia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141217152458/http://isoc-srbija.org/ |date=2014-12-17 }} - Serbia *[http://www.sierravisions.org/isocsl/ ISOC SL] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100228174238/http://www.sierravisions.org/isocsl/ |date=2010-02-28 }} - Sierra Leone *[http://www.isoc-drustvo.si ISOC SI] - Slovenia *[http://isoc.org.za ISOC-ZA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130402210658/http://www.isoc.org.za/ |date=2013-04-02 }} - South Africa *[http://www.isoc-es.org ISOC-ES] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130617134745/http://www.isoc-es.org/ |date=2013-06-17 }} - Spain *[http://www.isocanda.org/ ISOC ANDA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071012222714/http://www.isocanda.org/ |date=2007-10-12 }} - Spain - Andalucia *AS ISOC - Spain - Asturia *[http://www.unizar.es/isocara/ Aragonese Chapter of the Internet Society] - Spain - Aragon *[http://www.isoc.cat ISOC CAT] - Spain, Andorra and France - Catalan Chapter *[http://www.isoc-gal.org ISOC GAL] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170723173524/http://www.isoc-gal.org/ |date=2017-07-23 }} - Spain - Galicia *Madrid Chapter of the Internet Society - Spain - Madrid *[https://web.archive.org/web/20070625033902/http://www.isoc.sd/ Sudan Chapter of the Internet Society (SIS)] - Sudan *[http://www.isoc.se ISOC-SE] - Sweden *[http://www.isoc.ch/ ISOC-CH] - Switzerland *[http://www.isoc.org.tw/ ISOC TW] - Taiwan *[http://www.isoc-th.org ISOC TH] - Thailand *[http://www.isoc.tt ISOC-TT] - TRINIDAD AND TOBAGO *[http://www.isoc.org.tn ISOC TN] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130815164827/http://isoc.org.tn/ |date=2013-08-15 }} - Tunisia *[http://www.isoctr.org Istanbul-Turkey chapter] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161030120828/http://www.isoctr.org/ |date=2016-10-30 }} - Turkey - Istanbul *Ugandan Chapter of the Internet Society - Uganda *ISOC UAE - United Arab Emirates *[http://www.isoc.org.uy Capitulo Uruguay de Internet Society] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130402172738/http://www.isoc.org.uy/ |date=2013-04-02 }} - Uruguay *[http://www.isoc-chicago.org Chicago Chapter of the Internet Society] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121005060443/http://www.isoc-chicago.org/ |date=2012-10-05 }} - USA - Chicago *ISOC Hawaii - USA - Hawaii *[http://www.isoc-la.org ISOC Los Angeles] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210125140125/http://www.isoc-la.org/ |date=2021-01-25 }} - USA - Los Angeles *ISOC NJ - USA - New Jersey *[http://www.isoc-ny.org ISOC NY] - USA - New York Metropolitan Area *[http://www.salsa.net South Central Texas Chapter] - USA - Texas *[http://www.dcisoc.org Washington DC Chapter of Internet Society] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100126112059/http://www.dcisoc.org/ |date=2010-01-26 }} - USA - Washington *ISOC VE - Venezuela </div> ==यो पनि हेर्नुहोस्== *[[Jonathan B. Postel Service Award]] {{कमन्सश्रेणी|Internet Society}} [[श्रेणी:सूचना प्रविधि]] [[श्रेणी:इन्टरनेट]] [[श्रेणी:अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरू]] 53rff8xfdhadi688iuishvtuwj4wz7j 0 56867 1395822 1388430 2026-11-12T06:06:44Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395822 wikitext text/x-wiki {{speciesbox | name = भद्रपंक्षी | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=IUCN>{{IUCN|id=22697360 |title=''Phoenicopterus roseus'' |assessor=बर्डलाइफ इन्टरनेसनल |assessor-link=बर्डलाइफ इन्टरनेसनल |version=२०१३.२ |year=२०१२ |accessdate=२६ नोभेम्बर २०१३}}</ref> | image = Flamant rose Salines de Thyna.jpg | image_caption = भाले भद्रपंक्षी[[File:Phoenicopterus roseus (Rosaflamingo - Greater Flamingo) — Weltvogelpark Walsrode 2013.ogg|thumb|Voice of the greater flamingo]] | genus = Phoenicopterus | species = roseus | authority = [[Peter Simon Pallas|Pallas]], १८११ | synonyms = *''Phoenicopterus antiquorum'' *''Leguatia gigantea'' <small>[[Hermann Schlegel|Schlegel]], १८५८</small> }} '''भद्रपंक्षी''' [[फ्लामिङ्गो]] प्रजातिको सबैभन्दा ठुलो तथा धेरै स्थानमा पाइने चरा हो । यो चरा [[नेपाल]] लगायत [[भारतीय उपमहाद्वीप]]मा पर्ने राष्ट्रहरू, [[अफ्रिका]], [[मध्य पूर्व]] तथा दक्षिणी [[युरोप]]मा पाइने गर्छ। ==शारीरिक विबरण== भद्रपंक्षी [[फ्लामिङ्गो]] प्रजातिको सबैभन्दा ठुलो प्रजाति हो । यसको आंशिक उचाई ११० देखि १५० सेन्टिमिटर (४३–५९ इन्च) तथा तौल २ देखि ४ किलोग्राम (४.४–८.८ पाउण्ड) हुन्छ । अहिलेसम्म सबैभन्दा ठुलो भाले १८७ सेमी (७४ इन्च) अग्लो तथा ४.५ किग्रा (९.९ पाउण्ड) को फेला परेको अभिलेखमा पाइन्छ ।<ref>{{cite web|title=Greater flamingo|url=http://en.tourduvalat.org/content/download/7378/73859/version/2/file/All+About+Greater+Flamingo.pdf|access-date=2019-02-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226145743/http://en.tourduvalat.org/content/download/7378/73859/version/2/file/All+About+Greater+Flamingo.pdf|archive-date=2009-02-26}}</ref> ==भौगोलिक वितरण== भद्रपंक्षी [[अफ्रिका]]का केही भागहरूमा, दक्षिण एसियामा [[नेपाल]] लगायत [[बङ्गलादेश]], [[पाकिस्तान]], [[भारत]] तथा [[श्रीलङ्का]]का तटीय क्षेत्रहरू, मध्य पूर्वमा [[इजरायल]], [[लेबनान]], [[संयुक्त अरब इमिरेट्स]], [[कुवेत]] तथा [[बहराइन]] र दक्षिणी युरोपमा [[स्पेन]], [[अल्बानिया]], [[उत्तर म्यासेडोनिया|म्यासेडोनिया]], [[ग्रिस|ग्रीस]], [[टर्की]], [[साइप्रस]], [[पोर्तगाल|पोर्चुगल]], [[इटाली]] तथा [[फ्रान्स]]को कमर्गु क्षेत्रमा पाइने गर्छ । ==तस्वीर सङ्ग्रह== <gallery> File:Phoenicopterus roseus solo flight (Walvis bay).jpg|उडानको क्रममा File:Phoenicopterus roseus flight (Walvis bay).jpg|कम उमेरको भद्रपंक्षी (माथी) वयस्क (तल) सँग उड्दै File:Greater flamingo egg.jpg|भद्रपंक्षीको अण्डा - [[सिन्सिनाटी चिडियाखाना]]मा File:Phoenicopterus roseus MWNH 0940.JPG|[[विस्बाडेन सङ्ग्रहालय]]मा अण्डा सङ्ग्रह File:White Pelican and Greater Flamingo (Walvis Bay).jpg|[[ठूलो घाउँके हावासील]]सँग तुलना File:Greater Flamingo (Phoenicopterus roseus) skeleton at the Royal Veterinary College anatomy museum.JPG|भद्रपंक्षीको कंकाल File:Zoo Basel flamingos breeding.JPG|भद्रपंक्षीको झुण्ड File:Phoenicopterus roseus feeding - sub-adult.ogv|भिडियो File:GreaterFlamingoSubAdultsAtPulicatLake.jpg| File:Flamants rose lac de Tunis.jpg| </gallery> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== {{Commons+cat|Phoenicopterus roseus|भद्रपंक्षी}} * [http://www.hbw.com/ibc/species/greater-flamingo-phoenicopterus-roseus भद्रपंक्षीको भिडियो, तस्वीर र आवाज] इन्टरनेट चरा सङ्कलनमा * [https://web.archive.org/web/20180109144450/http://www.panoramio.com/photo/17019637 भद्रपंक्षी खुला बारीमा] * भद्रपंक्षी - [http://sabap2.adu.org.za/docs/sabap1/097.pdf प्रजाति पाठ] - ''दक्षिण अफ्रिकी चराहरूको विश्वव्यापी परियोजना'' [[श्रेणी:विकी लभ्स बर्ड्स परियोजना अन्तर्गत बनाइएका वा सुधार गरिएका लेखहरू]] [[श्रेणी:नेपालमा पाइने चराहरू]] 9p1tqci7v2mxur4yj0lrill69vptejp 0 57918 1395803 1348833 2026-11-12T04:19:32Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395803 wikitext text/x-wiki '''नेपाली शब्दकोश''' [[नेपाली भाषा]]का शब्दहरूको अर्थ, उत्पत्ति, स्रोत, पर्याय, विपर्याय, [[हिज्जे]], [[व्याकरण]], उच्चारण र उदाहरणजस्ता जानकारी समेटिएको ग्रन्थ हो। विभिन्न समयमा विभिन्न कोशकारले आआफ्नो लक्षित उद्देश्य वा प्रयोजनअनुरुप उही वा अन्य भाषामा अर्थ उल्लेख गरेर शब्दकोश निर्माण गरेका छन्। ==नेपालमा शब्दकोशको इतिहास== ===एन अकाउन्ट अफ द किङ्डम अफ नेपाल=== चीनसँग नेपालको युद्ध हुँदा [[इस्ट इन्डिया कम्पनी]]का दूत बनी वि.सं. १८४९ मा डब्लु जे. कर्क पेट्रिक नेपाल आएका थिए। केही समयपछि उनी फर्केका थिए। वि. सं. १८६८ मा उनले [[लन्डन]]बाट नेपालको यात्रा वर्णन वंशावली समेत जोडेर 'एन अकाउन्ट अफ द किङ्डम अफ नेपाल' नामक पुस्तकमा सात/आठ सय जति [[नेपाली भाषा|नेपाली]] र [[नेवारी भाषा|नेवारी]] भाषाका शब्दहरूको अर्थ दिएर एक शब्दावली प्रकाशित गरेका थिए र यो नै नेपाली भाषाको पहिलो शब्दकोश मानिन्छ। ===नेपाली व्याकरण र शब्दावली=== वि.सं. १८७७ मा अङ्ग्रेज नागरिक सि. यु. एटनले नेपाली भाषाको व्याकरण तयार गरी भारतको कलकत्ताबाट नेपाली भाषामा प्रकाशित गराएका थिए । त्यसैगरी वि.सं. १९४४ मा ए. टर्नबुलले 'नेपाली व्याकरण र शब्दावली' को प्रथम संस्करण भारतकै [[दार्जिलिङ|दार्जीलिङ]]बाट प्रकाशित गरेका थिए। ===व्युत्पत्तियुक्त नेपाली अङ्ग्रेजी शब्दकोश=== वि.सं. १९८७ मा प्रकाशित भएको राल्फ लिली टर्नरको लन्डनबाट प्रकाशित 'व्युत्पत्तियुक्त नेपाली अङ्ग्रेजी शब्दकोश' नै सबैभन्दा ठूलो शब्दकोश मानिएको छ। ===सङ्क्षिप्त नेपाली शब्दकोश र नेपाली शब्दकोश=== व्युत्पत्तियुक्त नेपाली शब्दकोश पछि नेपालमा नेपाली भाषाको शब्दकोश निर्माणको क्रम चलेको थियो। नेपालका उत्साही भाषाविद्हरूले पनि यस कामको थालनी गरेका थिए। वि.सं. १९८८/८९ ताका पण्डित [[चक्रपाणि चालिसे]]को दुई स-साना शब्दकोश, पण्डित रामचन्द्र ढुङ्गानाद्वारा सम्पादित र नेपाली भाषा प्रकाशिनी समिति (ने. भा. प्र. स.)बाट प्रकाशित 'सङ्क्षिप्त नेपाली शब्दकोश' साथै वि.सं. २०१९ मा भाषासेवी बालचन्द्र शर्माद्वारा सम्पादित र [[नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान|नेपाल राजकीय प्रज्ञाप्रतिष्ठान]] प्रकाशित 'नेपाली शब्दकोश' प्रकाशनमा आएको थियो। ===नेपाली बृहत् शब्दकोश=== {{मुख्य|नेपाली बृहत् शब्दकोश}} वि.सं. २०४० मा तत्कालीन नेपाल राजकीय प्रज्ञा प्रतिष्ठानले 'नेपाली वृहत् शब्दकोश' प्रकाशनमा ल्याएको यस शब्दकोश प्रथम संस्करणमा ५७ हजार जति शब्दहरू रहेका थिए। वि.सं २०७५ मा, यसको दसौँ संस्करण प्रकाशित भएको थियो।<ref>{{Cite web|author=|url=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/96711/2022-09-26|title=नेपाली बृहत् शब्दकोशको नवौँ र दसौँ संस्करणमा वर्णविन्यास प्रयोगको संक्षिप्त तुलना|date=३० जेठ २०८१|website=नयाँ पत्रिका|language=नेपाली|access-date=2024-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20240621120826/https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/96711/2022-09-26|archive-date=2024-06-21}}</ref> ===नेपाली शब्दसागर=== वि.सं. २०५७ सालमा नेपाली बजारमा आएको 'नेपाली शब्दसागर' शब्दकोश वसन्तकुमार शर्मा 'नेपाल' द्वारा धेरै वर्ष लगाएर तयार पारिएको थियो र उक्त शब्दकोश नै हालसम्मका अन्य नेपाली शब्दकोशका कृतिहरूमा अद्वितीय एवम् विशाल ग्रन्थका रूपमा रहेको छ। यस शब्दकोश भित्र एक लाख आठ हजार शब्दहरू रहेका छन्। <ref>युवामञ्च वर्ष, अङ्क, मङ्सिर २०६६, गोरखापत्र संस्थान</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ciki7zeun76xrlqn8gazz5pvd7ociqg 0 58512 1395757 1371577 2026-11-12T02:07:15Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395757 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image = Daniel Craig 3, 2012.jpg | image_size= 220px | caption = Craig at ''[[Skyfall]]'' premiere in Sydney, on 16 November 2012 | birthname = Daniel Wroughton Craig | birth_date = स.न् १९६८ मार्च २<ref>{{Cite web |url=http://web.researcha.com/iccquery/detail/?did=1892257&c=uk |title=Web. Researcha.Com |access-date=2016-09-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250111155850/http://web.researcha.com/iccquery/detail/?did=1892257&c=uk |archive-date=2025-01-11}}</ref><ref>{{cite news|title=Monitor|newspaper=[[Entertainment Weekly]]|date=8 March 2013|issue=1249|page=20}}</ref> | birth_place = [[Chester]], [[Cheshire]], [[England]] | occupation = अभिनेता | yearsactive = 1992–present | spouse = Fiona Loudon (1992–1994)<br>[[Rachel Weisz]] (2011–present) | partner = [[Heike Makatsch]] (1994-2001)<br>Satsuki Mitchell (2004-2010) | children = १ }} '''डेनियल क्राइग''' एक [[वेलायती]] [[अभिनेता]] हुन् । उनले मसुर जासुस [[जेम्स वन्ड|जेम्स वन्डको]] छैठौं पात्रको भूमिका निर्वाह गरे पश्चात उनी अन्तराष्ट्रिय रूपमा चर्चा बटुल्न सफल भएमा हुन् । उनको जन्म स.न् १९६८ को मार्च २ मा [[वेलायत|वेलायतको]] [[चेस्टर]] सहरमा भएको थियो । ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{Reflist|30em}} * {{cite book | last = Marshall | first = Sarah | authorlink = | coauthors = | title = Daniel Craig: The Biography | url = https://archive.org/details/danielcraigbiogr0000mars_r1x9 | publisher=John Blake Publishing |year=2007 | isbn = 978-1-84454-454-7}} * {{cite book | last = O'Brien | first = Daniel | authorlink = | coauthors = | title = Daniel Craig&nbsp;– Ultimate Professional | url = https://archive.org/details/danielcraigultim0000obri | publisher=Reynolds & Hearn Ltd |year=2007 | isbn = 978-1-905287-44-4}} * {{cite book | last = Ogle | first = Tina | authorlink = | coauthors = | title = Daniel Craig: The Illustrated Biography | url = https://archive.org/details/danielcraigillus0000ogle_w9d9 | publisher=Carlton Books |year=2009 | isbn = 978-1-84732-266-1}} ==बाह्य कडीहरू== {{Portal|James Bond}} {{Commons category|Daniel Craig}} * {{IMDb name|185819}} * {{Amg name|15549}} * {{people.com|daniel_craig|Daniel Craig}} * {{Screenonline name|id=1150232|name=Daniel Craig biography and credits}} * [http://www.tiscali.co.uk/entertainment/film/biographies/daniel_craig_biog.html Detailed biography from Tiscali Film & TV] * [http://www.parade.com/celebrity/2008/10/daniel-craig Personal interview on "being Bond", Parade Magazine २६ Oct २००८] * {{Worldcat id|lccn-no98-046499}} [[श्रेणी:सन् १९६८ मा जन्म]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:अमेरिकी नारीवादीहरू]] [[श्रेणी:अङ्ग्रेजी नारीवादीहरू]] [[श्रेणी:अङ्ग्रेजी चलचित्र अभिनेताहरू]] [[श्रेणी:अङ्ग्रेजी मञ्च अभिनेताहरू]] [[श्रेणी:अङ्ग्रेजी टेलिभिजन अभिनेताहरू]] [[श्रेणी:अङ्ग्रेजी आवाज अभिनेताहरू]] {{stub}} nv0rtl3tz18nundxtehgwtj2rsekbr1 0 61993 1395856 1390221 2026-11-12T09:13:42Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395856 wikitext text/x-wiki {{लेखा}} '''वासलात''' ({{lang-en|ब्यालेन्स शीट}}) भन्नाले संस्थाको वित्तीय अवस्था चित्रण गर्ने विवरणलाई जनाउँदछ । <ref>[http://ican.org.np/_downloads/accstd/NAS1.pdf वासलात] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130517194303/http://www.ican.org.np/_downloads/accstd/NAS1.pdf |date=2013-05-17 }}</ref> वित्तीय लेखा मा, ''''ब्यालेन्स शीट'''' (''''वित्तीय स्थितिको विवरण'''' वा ''''वित्तीय अवस्थाको विवरण''' भनेर पनि चिनिन्छ) वित्तीय सन्तुलनको सारांश हो। कुनै व्यक्ति वा संस्थाको, चाहे त्यो एकल स्वामित्व, व्यापार साझेदारी, निगम, निजी सीमित कम्पनी वा अन्य संस्था जस्तै सरकार वा नाफाको लागि नभएको संस्था। [[सम्पत्ति]], दायित्वहरू र|स्वामित्व इक्विटी एक निश्चित मितिको रूपमा सूचीबद्ध गरिएको छ, जस्तै यसको वित्तीय वर्ष ब्यालेन्स पाना प्रायः "कम्पनीको वित्तीय अवस्थाको स्न्यापसट" को रूपमा वर्णन गरिन्छ।<ref>{{cite book |last=Williams |first=Jan R. |author2=Susan F. Haka |author3=Mark S. Bettner |author4 =जोसेफ वी. कार्सेलो |शीर्षक=वित्तीय र व्यवस्थापकीय लेखा |publisher=McGraw-Hill Irwin |year=2008 |page=40 |isbn=978-0-07-299650-0}}</ref> यो को सारांश हो संस्था को प्रत्येक र प्रत्येक वित्तीय विवरण। चार आधारभूत [[वित्तीय विवरणहरू|वित्तीय विवरण]] मध्ये, ब्यालेन्स पाना एक मात्र कथन हो जुन व्यवसायको क्यालेन्डर वर्षको समयमा एकल बिन्दुमा लागू हुन्छ।<ref>{{Cite web |date=2022-11-28 |title =चार प्रकारका वित्तीय विवरणहरू |url=https://online.mason.wm.edu/blog/four-types-of-financial-statements |access-date=2024-02-15 |website=William & Mary |भाषा =en} }</ref> एक मानक कम्पनी ब्यालेन्स पानामा दुई पक्षहरू छन्: बाँयामा सम्पत्तिहरू, र दायाँमा वित्तपोषण - जसमा आफैंमा दुई भागहरू छन्; दायित्व र स्वामित्व इक्विटी सम्पत्तिका मुख्य वर्गहरू सामान्यतया पहिले सूचीबद्ध हुन्छन्, र सामान्यतया तरलता को क्रममा।<ref>{{उद्धरण पुस्तक | अन्तिम = डेनियल | पहिलो = मोर्टिमर | title = निगम वित्तीय विवरण | प्रकाशक = अर्नो प्रेस | स्थान = न्यूयोर्क शहर | वर्ष = 1980 | isbn = ०-४०५-१३५१४-९ | पृष्ठहरू = 13–14} }</ref> सम्पत्तिहरू दायित्वहरू पछि छन्। सम्पत्ति र दायित्वहरू बीचको भिन्नतालाई इक्विटी वा नेट एसेट वा कम्पनीको नेट वर्थ वा पूँजी भनिन्छ र लेखा समीकरण अनुसार, नेट वर्थ हुनुपर्छ। बराबर सम्पत्ति माइनस दायित्वहरू।<ref>विलियम्स, p.50</ref> ब्यालेन्स पाना समीकरण हेर्नको लागि अर्को तरिका भनेको कुल सम्पत्तिले दायित्व र मालिकको इक्विटी बराबर हुन्छ। यस तरिकाले समीकरणलाई हेर्दा सम्पत्तिहरू कसरी वित्तपोषण गरिएको थियो भनेर देखाउँछ: या त पैसा (दायित्व) वा मालिकको पैसा (मालिक वा शेयरधारकहरूको इक्विटी) प्रयोग गरेर। ब्यालेन्स पानाहरू सामान्यतया एक खण्डमा सम्पत्तिहरू र दायित्वहरू र अर्को खण्डमा कुल मूल्य दुई खण्डहरू "सन्तुलन" संग प्रस्तुत गरिन्छ। पूर्ण रूपमा नगदमा सञ्चालन हुने व्यवसायले अवधिको अन्त्यमा सम्पूर्ण बैंक ब्यालेन्स, साथै कुनै पनि नगद हातमा निकालेर आफ्नो नाफा नाप्न सक्छ। यद्यपि, धेरै व्यवसायहरूलाई तुरुन्तै भुक्तान हुँदैन; तिनीहरूले सामानहरूको सूचीहरू निर्माण गर्छन् र भवनहरू र उपकरणहरू प्राप्त गर्छन्। अर्को शब्दमा: व्यवसायहरूसँग संपत्तिहरू छन् र त्यसैले तिनीहरूले चाहे पनि, प्रत्येक अवधिको अन्त्यमा तिनीहरूलाई तुरुन्तै नगदमा परिणत गर्न सक्दैनन्। प्रायः, यी व्यवसायहरूले आपूर्तिकर्ताहरू र कर अधिकारीहरूलाई पैसा तिर्न सक्छन्, र मालिकहरूले प्रत्येक अवधिको अन्त्यमा आफ्नो सबै मौलिक पूँजी र नाफा फिर्ता गर्दैनन्। अर्को शब्दमा भन्नुपर्दा, व्यवसायहरूसँग दायित्वहरू पनि हुन्छन्। यसले तोकिएको दिनमा संस्थाको [[पूँजि]], [[सम्पत्ति]] तथा [[दायित्व]]हरु कति छ भन्ने कुरा देखाउने गर्दछ। एकल लेनदेनले सम्पत्ति वा दायित्वमा भिन्नता ल्याउन सक्छ, त्यसैले वासलात एक विशेष अवधिमा मात्र सहि हुन्छ। वासलात भनेको खाता होईन त्यसैले यसमा डेबिट वा क्रेडिट पक्ष भन्ने हुँदैन। तसर्थ, सम्पत्तिहरू दाहिने-तर्फ र दायित्व देब्रेपट्टि देखाइन्छ। यो लेखा समीकरणमा आधारित छ जुन: <br> '''कुल सम्पत्ति = कुल दायित्व + पूँजि''' <br> यसमा दुबै पक्षको कुल अर्थात सम्पत्ति र दायित्वहरू मेल खान्छ अन्यथा कतै त्रुटि भएको छ भनेर बुझिन्छ।<ref>{{cite web|url=https://www.toppr.com/guides/principles-and-practices-of-accounting/final-accounts-for-sole-proprietors-non-manufacturing/balance-sheet|title=Balance Sheet|trans-title=वासलात|website=toppr.com|accessdate=नोभेम्बर ६, २०१९}}</ref> सम्पत्तिबाट दायित्व घटाएर कुनै पनि समयमा कम्पनीको नेटवर्थ निर्धारित गर्न सकिन्छ।<ref>{{cite web|url=https://articles.bplans.com/how-to-read-a-balance-sheet|title=How to Read Your Business’s Balance Sheet|trans-title=कसरी तपाईँको व्यवसायको वासलात पढ्ने|access-date=नोभेम्बर १६, २०१९|archive-url=https://web.archive.org/web/20191116054901/https://articles.bplans.com/how-to-read-a-balance-sheet/|archive-date=2019-11-16}}</ref> वासलात सधैं सन्तुलनमा हुनुपर्दछ। कम्पनीको सम्पत्तिले यसको दायित्वहरू र कुनै पनि शेयरधारकहरूको पूँजि बराबर हुन्छ। यदि वासलात साँच्चिकै सन्तुलन भइरहेको छैन भने यी मध्ये कुनै एक अपराधीद्वारा हुन सक्छ<ref>{{cite web|url=https://online.hbs.edu/blog/post/how-to-prepare-a-balance-sheet|title=HOW TO PREPARE A BALANCE SHEET: 5 STEPS FOR BEGINNERS|date=सेप्टेम्बर १०, २०१९|access-date=नोभेम्बर १६, २०१९}}</ref>: *अपूर्ण वा गलत डाटा राखिएको *गलत तरीकाले लेनदेन गरियो *मुद्रा विनिमय दरमा त्रुटिहरू *वित्तीय हिसाबका त्रुटिहरू *करको परिशोधन वा अवमूल्यन {{लेखा-आधार}} ==वासलातका विशेषताहरू== वासलातका केही आधारभूत विशेषताहरू तल उल्लेख गर्न सकिन्छ<ref>{{cite web|url=http://www.accountingexplanation.com/balance_sheet.htm|title=Balance Sheet - Last Stage in Final Accounts|accessdate=नोभेम्बर ६, २०१९|archive-url=https://web.archive.org/web/20191106023921/http://www.accountingexplanation.com/balance_sheet.htm|archive-date=2019-11-06}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.yourarticlelibrary.com/accounting/balance-sheet/balance-sheet-characteristics-functions-and-limitations/74295|title=Balance Sheet:Characteristics, Functions and Limitations|trans-title=वासलात: विशेषताहरू, प्रकार्य र सीमितता|access-date=2019-11-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20210411214351/https://www.yourarticlelibrary.com/accounting/balance-sheet/balance-sheet-characteristics-functions-and-limitations/74295|archive-date=2021-04-11}}</ref>: *यो अन्तिम लेखाको अन्तिम चरण हो। *यसका दुई पक्ष हुन्छन् - बाँया हात पट्टि सम्पत्ति पक्ष र दायाँ हात पट्टि दायित्व पक्ष भनेर चिनिन्छ। दुबै पक्षको कुल सँधै बराबर हुन्छ। *यो एक विशेष अवधि को अन्त्यमा तयार पारिन्छ। *यो एक अंतरिम रिपोर्ट हो किनकि यसले वित्तीय स्थितिलाई दर्साउँछ। *यो खाता होइन एक प्रकारको विवरन हो। तेसैले यसमा डेविट र क्रेडिट हुदैन ==प्रकार== ब्यालेन्स पानाले संस्था वा व्यक्तिको सम्पत्ति, [[इक्विटी_(वित्तीय)|इक्विटी]] र देनदारिताहरू समयको निश्चित बिन्दुमा संक्षेप गर्दछ। ब्यालेन्स पानाका दुई रूपहरू अवस्थित छन्। तिनीहरू रिपोर्ट फारम र खाता फारम हुन्। व्यक्ति र साना व्यवसायहरूसँग साधारण ब्यालेन्स पानाहरू हुन्छन्।<ref>{{cite web |url=http://www.sba.gov/library/balsheet.xls |archive-url=https://web.archive.org/web/20030810023912/http://www.sba.gov/library/balsheet.xls |archive-date=2003-08-10 |title=US सानो व्यवसायको लागि सानो व्यवसाय प्रशासन नमूना स्प्रिेडसिट |access-date=2003- 08-10 }}</ref> ठूला व्यवसायहरूमा बढी जटिल ब्यालेन्स पानाहरू हुन्छन्, र ती संस्थाको [[वार्षिक प्रतिवेदन]] मा प्रस्तुत गरिन्छ।<ref>{{cite web|url=http://www.microsoft .com/msft/ar04/nonflash/10k_fr_bs.html |title=Microsoft Corporation ब्यालेन्स शीट, जुन 30, 2004 |publisher=Microsoft.com |access-date=2012-10-04}}</ref> ठूला व्यवसायहरूले पनि तिनीहरूको व्यवसायका खण्डहरूको लागि ब्यालेन्स पानाहरू तयार गर्नुहोस्।<ref>{{cite web|url=http://www.ibm.com/annualreport/2004/annual/md_8fc.shtml |title=International Business Machines "Global Financing" ब्यालेन्स शीट 2003 देखि 2004 को तुलना ref>{{cite web|url=http://www.xbrl.org/taxonomy/int/fr/ifrs/ci/2003-07-15/ifrs-ci-2003-07-15_files/image016.jpg |title =दुई वर्ष-अन्तको ब्यालेन्स पानाहरू तुलना गर्ने ब्यालेन्स पाना |access-date=2012-10-04}}</ref><ref>{{उक्त वेब | url=http://www.timberry.com/fm/BalanceSheet5-1-04.png|archive-url=https://web.archive.org/web/20071019044218/http://www.timberry.com/ fm/BalanceSheet5-1-04.png|archive-date=2007-10-19 |title=दुई वर्षको ब्यालेन्स पानाको तुलना गर्ने ब्यालेन्स पाना |access-date=2010-05-08 }}</ref> ===व्यक्तिगत=== व्यक्तिगत ब्यालेन्स पानाले हालको सम्पत्तिहरू जस्तै चेकिङ खाता र [[बचत खाता]]मा नगद, दीर्घकालीन सम्पत्तिहरू जस्तै सामान्य स्टक र रियल इस्टेट, हालको दायित्वहरू सूचीबद्ध गर्दछ। जस्तै [[कर्जा|ऋण]] ऋण र बंधक ऋण देय, वा बाँकी, दीर्घकालीन दायित्वहरू जस्तै बंधक र अन्य ऋण ऋण। धितोपत्र र रियल इस्टेट मूल्यहरू बजार मूल्य मा ऐतिहासिक लागत वा लागत आधार मा सूचीबद्ध छन्। व्यक्तिगत नेट वर्थ व्यक्तिको कुल सम्पत्ति र कुल दायित्वहरू बीचको भिन्नता हो।<ref>{{cite web |url=http://www.state.co.us/oed/sbdc/business/pbs.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20080307003615/http://www.state.co.us/oed/sbdc/business/pbs.pdf|archive-date=2008-03-07 |title=व्यक्तिगत ब्यालेन्स पाना संरचना |access-date=2010-05-08 }}</ref> ===अमेरिकी साना व्यवसाय=== {| class="wikitable" style="float: right; width: auto; margin-left: 0.75em;" |+ नमूना सानो व्यापार ब्यालेन्स शीट<ref>विलियम्स, p। ५०।</ref> |- ! colspan="2" style="text-align: left" | सम्पत्ति (वर्तमान) ! colspan="3" style="text-align: left" | दायित्व र मालिकको इक्विटी |- | style="border-right-style: none" | नगद | style="text-align: right; border-left-style: none;" | $6,600 ! colspan="3" style="text-align: left" | '' दायित्व '' |- | style="border-right-style: none" | प्राप्तयोग्य खाता | style="text-align: right; border-left-style: none;"| $6,200 | style="border-right-style: none" | [[प्रोमिसरी नोट|भुक्तानी योग्य नोटहरू]] | शैली = "पाठ-पङ्क्तिबद्ध: दायाँ; सीमा-शैली: कुनै पनि छैन;" | $५,००० | style="border-left-style: none" | |- ! colspan="2" style="text-align: left" | सम्पत्ति (स्थिर) | style="border-right-style: none" | भुक्तानी योग्य खाताहरू | style="border-left-style: none; Border-right-style: none; | $25,000 | style="border-left-style: none" | |- | style="border-right-style: none" | उपकरण र उपकरण | style="text-align: right; border-left-style: none;" | $25,000 | colspan="2" style="text-indent: 1.5em; Border-right-style: none;" | ''कुल दायित्व'' | style="text-align: right; border-left-style: none;" | $३०,००० |- | colspan="2" | ! colspan="3" style="text-align: left" | ''मालिकहरूको इक्विटी'' |- | colspan="2" | | style="border-right-style: none" | पुँजी स्टक | style="text-align: right; border-style: solid none;" | $७,000 | style="border-left-style: none" | |- | colspan="2" | | style="border-right-style: none" | राखिएको आय | style="text-align: right; border-style: none;" | $800 | style="border-left-style: none" | |- | colspan="2" | | colspan="2" style="text-indent: 1.5em; Border-right-style: none;" | ''कुल मालिकको इक्विटी'' | style="text-align: right; border-left-style: none;" | $7,800 |- | style="border-right-style: none" | ''कुल'' | style="text-align: right; border-left-style: none;" | '''$37,800''' | colspan="2" style="border-right-style: none" | ''कुल'' | style="text-align: right; border-left-style: none;" | '''$37,800''' |} एउटा सानो व्यापार ब्यालेन्स पानाले हालको सम्पत्तिहरू जस्तै नगद, खाताहरू प्राप्य, र सूची, स्थिर सम्पत्तिहरू जस्तै जग्गा, भवनहरू, र उपकरणहरू, अमूर्त सम्पत्ति जस्तै प्याटेन्ट सूचीबद्ध गर्दछ। हरू, र दायित्वहरू जस्तै भुक्तानीयोग्य खाताहरू, संचित खर्चहरू, र दीर्घकालीन ऋण। आकस्मिक दायित्वहरू जस्तै वारेन्टी ब्यालेन्स पानामा फुटनोटहरूमा उल्लेख गरिएको छ। साना व्यवसायको इक्विटी कुल सम्पत्ति र कुल दायित्वहरू बीचको भिन्नता हो। ===परोपकार=== इंग्ल्याण्ड र वेल्स मा, साना परोपकारी जो कम्पनीहरू पनि होइनन् उनीहरूलाई ब्यालेन्स पानाको सट्टा सम्पत्ति र दायित्वहरूको विवरण फाइल गर्न अनुमति दिइएको छ। यस कथनले यसको आर्थिक वर्षको अन्त्यमा परोपकारीको मुख्य सम्पत्ति र दायित्वहरू सूचीबद्ध गर्दछ।<ref>[[इङ्गल्याण्ड र वेल्सका लागि परोपकारी आयोग]], [https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads /system/uploads/attachment_data/file/585971/CC16b.pdf रसिद र भुक्तानी खाता परिचयात्मक नोट], कागजात CC16b, प्रकाशित जून 2013, नयाँ ढाँचा जनवरी 2017, पहुँच 16 नोभेम्बर 2023</ref> == सार्वजनिक व्यापार संस्था संरचना == सार्वजनिक व्यापार संस्थाहरूको ब्यालेन्स पानाहरूका लागि दिशानिर्देशहरू अन्तर्राष्ट्रिय लेखा मानक बोर्ड र धेरै देश-विशिष्ट संस्थाहरू/कम्पनीहरूले दिएका छन्। अमेरिकामा कम्पनीहरूले प्रयोग गरेको मानक संयुक्त राज्य अमेरिका सामान्यतया स्वीकृत लेखा सिद्धान्तहरू (GAAP)। [[संघीय लेखा मानक सल्लाहकार बोर्ड]] (FASAB) संयुक्त राज्य अमेरिकाको संघीय सल्लाहकार समिति हो जसको उद्देश्य संघीय वित्तीय प्रतिवेदन निकायहरूको लागि सामान्यतया स्वीकृत लेखा सिद्धान्तहरू (GAAP) विकास गर्नु हो। ब्यालेन्स पाना खाता नाम र प्रयोग संगठनको देश र संगठनको प्रकारमा निर्भर गर्दछ। सरकारी संस्थाहरूले सामान्यतया व्यक्ति वा व्यवसायका लागि स्थापित मापदण्डहरू पालना गर्दैनन्।| सम्पत्तिहरू व्यवसायको स्वामित्वमा रहेका सबै चीजहरू हुन्। यसमा सम्पत्ति, औजार, सवारी साधन, फर्निचर, मेसिनरी आदि समावेश हुनेछन्। ===सम्पत्ति=== वर्तमान सम्पत्तिहरू # प्राप्तयोग्य खाता # नगद र नगद बराबर # सूचीहरू # बैंकमा नगद, सानो नगद, हातमा नगद # प्रिपेड खर्च एक वर्ष भित्र प्रयोग गरिने भविष्यका सेवाहरूको लागि # सेवाहरूको लागि बक्यौतामा कमाएको राजस्व (आर्जित राजस्व) तर वर्षको लागि प्राप्त नभएको # ऋण (एक वित्तीय अवधि भन्दा कम) गैर-वर्तमान सम्पत्ति (स्थिर सम्पत्तिहरू) # सम्पत्ति, बिरुवा र उपकरण # लगानी सम्पत्ति, जस्तै रियल इस्टेट लगानी उद्देश्यका लागि राखिएको # अमूर्त सम्पत्ति, जस्तै पेटेन्ट, प्रतिलिपि अधिकार र सद्भावना # वित्तीय सम्पत्तिहरू (इक्विटी विधि, खाताहरू प्राप्यहरू, र नगद र नगद समतुल्य, जस्तै नोटहरू प्राप्यहरू प्रयोग गर्नका लागि लेखिएको लगानीहरू बाहेक। #लगानी इक्विटी विधि को प्रयोगको लागि लेखिएको # जैविक सम्पत्तिहरू, जुन जीवित वनस्पति वा जनावरहरू हुन्। वाहक जैविक सम्पत्तिहरू वनस्पति वा जनावरहरू हुन् जसले फसलको लागि कृषि उत्पादनहरू बोक्छन्, जस्तै स्याउ उत्पादन गर्नका लागि उब्जाइएको स्याउ र भेडाहरू ऊन उत्पादन गर्नका लागि। # ऋण (एक भन्दा बढी वित्तीय अवधि) === दायित्व=== # भुक्तानीयोग्य खाताहरू # प्रोविजन (लेखा) # वित्तीय दायित्वहरू (प्रावधानहरू र भुक्तानीयोग्य खाताहरूहरू बाहेक), जस्तै प्रोमिसरी नोट र कर्पोरेट बन्डहरू # वर्तमान [[कर]] को लागि दायित्व र सम्पत्ति # विलम्बित कर दायित्वहरू र स्थगित कर सम्पत्तिहरू # ग्राहकहरु द्वारा भुक्तान गरिएको सेवाहरु को लागी अनर्जित राजस्व तर अझै प्रदान गरिएको छैन # ऋण स्टक मा ब्याज # लेनदारहरूको इक्विटी ===नेट हालको सम्पत्ति=== '''नेट हालको सम्पत्ति''' भन्नाले हालको सम्पत्ति घटाएर हालको दायित्व बुझाउँछ।<ref>Accounting Tools, Inc., [https://www.accountingtools.com/articles/net-current-assets नेट वर्तमान सम्पत्ति परिभाषा], प्रकाशित २८ अक्टोबर २०२३, पहुँच १५ नोभेम्बर २०२३</ref> ===इक्विटी/पूँजी=== ब्यालेन्स शीटद्वारा देखाइएको नेट सम्पत्तिहरू ब्यालेन्स पानाको तेस्रो भाग बराबर हुन्छ, जसलाई सेयरधारकहरूको इक्विटी भनिन्छ। यसमा समावेश छ: # जारी गरिएको पूँजी र अभिभावक कम्पनी (नियन्त्रण ब्याज) को इक्विटी होल्डरहरूका लागि रिजर्भ #गैर-नियन्त्रण हित इक्विटीमा औपचारिक रूपमा, शेयरधारकहरूको इक्विटी कम्पनीको दायित्वहरूको अंश हो: तिनीहरू सेयरधारकहरूलाई "बाकी" कोष हुन् (अन्य सबै दायित्वहरूको भुक्तानी पछि); सामान्यतया, यद्यपि, "दायित्वहरू" लाई शेयरधारकहरूको इक्विटी बाहेक दायित्वहरूको अधिक प्रतिबन्धात्मक अर्थमा प्रयोग गरिन्छ। सम्पत्ति र दायित्वहरूको सन्तुलन (शेयरधारकहरूको इक्विटी सहित) एक संयोग होइन। ब्यालेन्स शीटमा प्रत्येक खाताको मानहरूको रेकर्डहरू डबल-प्रविष्टि बहीखाता भनेर चिनिने लेखा प्रणाली प्रयोग गरी राखिन्छ। यस अर्थमा, निर्माणद्वारा शेयरधारकहरूको इक्विटी सम्पत्ति माइनस दायित्व बराबर हुनुपर्छ, र यसरी शेयरधारकहरूको इक्विटी अवशिष्ट मानिन्छ। इक्विटी खण्डमा वस्तुहरूको सन्दर्भमा, निम्न खुलासाहरू आवश्यक छन्: # शेयरहरू अधिकृत, जारी गरिएको र पूर्ण भुक्तान गरिएको, र जारी गरिएको तर पूर्ण भुक्तान नगरेको संख्याहरू # पार मूल्य सेयर # अवधिको सुरु र अन्त्यमा बाँकी रहेको शेयरको मेलमिलाप # अधिकार, प्राथमिकता, र शेयर को प्रतिबन्ध को विवरण # ट्रेजरी सेयर, सब्सिडियरीहरू र एसोसिएट्सको शेयर सहित # शेयरहरू विकल्प र अनुबंध अन्तर्गत जारी गर्नका लागि आरक्षित # मालिकहरूको इक्विटी भित्र प्रत्येक रिजर्वको प्रकृति र उद्देश्यको विवरण == प्रमाण == ''''ब्यालेन्स शीट प्रमाणीकरण'''' प्राथमिक लेखा रेकर्डको प्रणाली (जस्तै [[व्यवसाय]] द्वारा नियमित रूपमा सञ्चालन हुने [[लेखा प्रणाली|लेखा]] प्रक्रिया हो। SAP, Oracle, अन्य ERP प्रणालीको जनरल लेजर) समान वा समर्थन गर्ने उप-प्रणालीहरूमा राखिएको ब्यालेन्स र लेनदेन रेकर्डहरूसँग मेलमिलाप (सन्तुलनमा) गरिन्छ। ब्यालेन्स शीट प्रमाणीकरणमा खाताको मिलापना (लेनदेन वा ब्यालेन्स स्तरमा), मेलमिलापको समीक्षाको प्रक्रिया र कुनै पनि उपयुक्त समर्थन कागजातहरू र औपचारिक प्रमाणीकरण सहित धेरै प्रक्रियाहरू समावेश छन्। कर्पोरेट नीति द्वारा संचालित पूर्वनिर्धारित फारममा खाताको साइन-अफ। ब्यालेन्स शीट प्रमाणीकरण एक महत्त्वपूर्ण प्रक्रिया हो जुन सामान्यतया मासिक, त्रैमासिक र वर्ष-अन्तको आधारमा गरिन्छ। परिणामहरूले संगठनको नियामक ब्यालेन्स पाना रिपोर्टिङ दायित्वहरू ड्राइभ गर्न मद्दत गर्दछ। ऐतिहासिक रूपमा, ब्यालेन्स शीट प्रमाणीकरण एक पूर्ण म्यानुअल प्रक्रिया हो, स्प्रेडसिट, [[इमेल]] र म्यानुअल निगरानी र रिपोर्टिङ द्वारा संचालित। हालैका वर्षहरूमा [[सफ्टवेयर]] समाधानहरू प्रक्रिया स्वचालन, मानकीकरण र ब्यालेन्स पाना प्रमाणीकरण वा खाता प्रमाणीकरण प्रक्रियामा परिष्कृत नियन्त्रणको स्तर ल्याउन विकास गरिएको छ। यी समाधानहरू उच्च मात्रामा खाताहरू भएका संस्थाहरू र/वा ब्यालेन्स शीट सबस्ट्यान्टिएसन प्रक्रियामा संलग्न कर्मचारीहरूका लागि उपयुक्त छन् र दक्षता बढाउन, पारदर्शिता सुधार गर्न र जोखिम कम गर्न मद्दत गर्न प्रयोग गर्न सकिन्छ। ब्यालेन्स शीट प्रमाणीकरण SOX 404 शीर्ष-डाउन जोखिम मूल्याङ्कन मा एक प्रमुख नियन्त्रण प्रक्रिया हो। ==नमूना== निम्न ब्यालेन्स पाना IFRS अनुसार तयार गरिएको एकदमै छोटो उदाहरण हो। यसले सबै सम्भावित प्रकारका सम्पत्तिहरू, दायित्वहरू र इक्विटीहरू देखाउँदैन, तर यसले सबैभन्दा सामान्य देखाउँछ। किनभने यसले सद्भावना देखाउँछ, यो समेकित ब्यालेन्स पाना हुन सक्छ। मौद्रिक मानहरू देखाइएको छैन, सारांश (उपकुल) पङ्क्तिहरू पनि हराइरहेका छन्। IFRS अन्तर्गत वस्तुहरू सँधै तरलताको आधारमा माथिल्लो भागमा रहेको कम्तीमा तरल सम्पत्ति, सामान्यतया जग्गा र भवनहरू सबैभन्दा तरलमा देखाइन्छ, अर्थात् नगद। त्यसपछि दायित्वहरू र इक्विटीहरू भुक्तान गर्नुपर्ने सबैभन्दा तत्काल दायित्व (सामान्य खाता भुक्तानयोग्य) बाट कम्तिमा अर्थात् लामो अवधिको ऋण जस्तै धितो र मालिकको इक्विटी एकदमै तलसम्म जारी रहन्छ।<ref name=IFRSvUSGAAP>{{ वेब साइट |url= http://accounting-financial-tax.com/2008/06/ifrs-vs-gaap-balance-sheet-and-income-statement/ |format=web |title=IFRS VS GAAP: ब्यालेन्स शीट र आय स्टेटमेन्ट |प्रकाशक =Accounting-financial-tax.com |access-date=2016-05-14 |archive-date=2019-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190430083040/http:// /accounting-financial-tax.com/2008/06/ifrs-vs-gaap-balance-sheet-and-income-statement/ |url-status=dead }}</ref> '''XYZ, लिमिटेडको वित्तीय स्थितिको समेकित विवरण''' ''''३१ डिसेम्बर २०२५ सम्म'''' ''''संपत्ति'''' '''गैर-चालू सम्पत्ति (स्थायी सम्पत्तिहरू)'''' सम्पत्ति, बिरुवा र उपकरण (पीपीई) ''कम : संचित मूल्यह्रास'' सद्भावना अमूर्त सम्पत्ति (पेटेन्ट, प्रतिलिपि अधिकार, ट्रेडमार्क, आदि) ''कम: संचित परिशोधन'' वित्तीय सम्पत्ति मा एक वर्ष पछिको लगानी लगानी एसोसिएट्स र संयुक्त उद्यम अन्य गैर-चालू सम्पत्तिहरू, उदाहरणका लागि विलम्बित कर सम्पत्ति, पट्टा प्राप्य र एक वर्ष पछि प्राप्त हुनेहरू ''''वर्तमान सम्पत्ति'''' सूचीहरू प्रिपेड खर्चहरू वित्तीय सम्पत्ति मा लगानी एक वर्ष भित्र देय छ गैर-वर्तमान र वर्तमान सम्पत्तिहरू बिक्रीको लागि राखिएको प्राप्य खाताहरू (ऋण) एक वर्ष भित्र देय ''कम : शङ्कास्पद ऋणका लागि भत्ता'' नगद र नगद बराबर ''''TOTAL ASSETS'''' (यसले तलको दायित्व र इक्विटीको कुलसँग मेल खाने/सन्तुलन गर्नेछ) ''''दायित्व र इक्विटी'''' '''वर्तमान दायित्वहरू (क्रेडिटरहरू: एक वर्ष भित्र बाँकी रहेको रकम)'''' भुक्तानीयोग्य खाताहरू हालको आय [[कर]] भुक्तान योग्य ऋणको हालको भाग भुक्तान योग्य छोटो अवधिको प्रावधान अन्य वर्तमान दायित्वहरू, उदाहरणका लागि विलम्ब आय, सुरक्षा निक्षेपहरू '''गैर-चालू दायित्वहरू (क्रेडिटरहरू: एक वर्ष भन्दा बढी पछि घट्ने रकमहरू)''' [[कर्जा|ऋण]] भुक्तान योग्य जारी गरिएको ऋण प्रतिभूति, उदाहरणका लागि नोटहरू/बन्डहरू भुक्तान योग्य स्थगन कर दायित्वहरू प्रावधानहरू, उदाहरणका लागि पेन्सन दायित्वहरू अन्य गैर-चालू दायित्वहरू, उदाहरणका लागि लीज दायित्वहरू ''''इक्विटी'' '''भुक्तानी गरिएको पूँजी''' सेयर पूँजी सेयर प्रिमियम ''कम: ट्रेजरी सेयर'' '''रिटेड आय''' '''पुनर्मूल्याङ्कन रिजर्भ '''अन्य संचित रिजर्भ''' '''संचित अन्य व्यापक आय''' '''गैर-नियन्त्रण हित''' ''''कुल दायित्व र इक्विटी'''' (यसले माथिको सम्पत्तिको कुलसँग मेल खाने/सन्तुलन गर्नेछ) == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{Reflist}} == थप हेर्नुहोस् == * [[वित्तीय विवरणहरू|वित्तीय विवरण]] * [[नाफा नोक्सान हिसाब लेखा परीक्षण [[श्रेणी:लेखा]] fe4k36utmqc2weighyjaltkrbshgmg1 0 62647 1395790 1394306 2026-11-12T03:45:43Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395790 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|नेपालको एक व्यावसायिक क्रिकेट लिग}} {{Infobox cricket tournament main | name = {{पृष्ठको नाम}} | image = Nepal Premier League(2024).png | caption = {{ubl|''फेस्टिबल अफ हिमालयज''}} | image_size = 250px | country = {{झण्डा|नेपाल}} | administrator = [[नेपाल क्रिकेट सङ्घ]] (क्यान) | cricket format = [[ट्वान्टी२०]] | first = [[नेपाल प्रिमियर लिग २०८१|२०८१]] | last =[[नेपाल प्रिमियर लिग २०८३|२०८३]] | next = [[नेपाल प्रिमियर लिग २०८४|२०८४]] | current = [[नेपाल प्रिमियर लिग २०८३|२०८३]] <!-- Add only while tournament is in progress--> | tournament format = [[राउन्ड-रोबिन प्रतियोगिता|राउन्ड रोबिन]] र [[प्लेअफ]] | participants = [[#टोलीहरू|८]] | champions = | trophy holder = | most successful = | qualification = | most runs = | most wickets = | TV = * '''नेपाल''' #[[स्टार स्पोर्ट्स]] (टेलिभिजन) <ref name="NPLRights" >{{Cite web |title=CAN grants Star Sports the right to broadcast Nepal Premier League |url=https://kathmandupost.com/sports/2024/11/15/can-grants-star-sports-the-right-to-broadcast-nepal-premier-league |access-date=2024-11-15 |website=kathmandupost.com |language=English}}</ref> #[[डिस होम|डिस होम गो]] (ओटिटी) #Action Sports HD (इन्टरनेट) <ref name="NPLRights2" >{{Cite web|title=Action Sports To Broadcast NPL on YouTube|url=https://thesportsy.com/cricket/npl/action-sports-to-broadcast-npl-on-youtube/|website=thesportsy.com|language=अङ्ग्रेजी|access-date=2025-05-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20241206131556/https://thesportsy.com/cricket/npl/action-sports-to-broadcast-npl-on-youtube/|archive-date=2024-12-06}}</ref> *'''International''' [[#प्रसारकहरूको सूची|प्रसारकहरूको सूची]] | website = {{url|https://nplcricketleague.com/}} }} {{Season sidebar |image = |caption = |title = संस्करण |list = }} {{Infobox |bodyclass = hlist nowraplinks |headerstyle = border-top:1px solid #aaa |header1 = प्रतियोगिता |data2 = * [[नेपाल प्रिमियर लिग २०८१|२०८१]] * [[नेपाल प्रिमियर लिग २०८२|२०८२]] * [[नेपाल प्रिमियर लिग २०८३|२०८३]] * [[नेपाल प्रिमियर लिग २०८४|२०८४]] * [[नेपाल प्रिमियर लिग २०८५|२०८५]] }} '''नेपाल प्रिमियर लिग''' प्रायोजनका कारण '''सिद्धार्थ बैंक एनपिएल''' नामले पनि चिनिने, नेपालमा हरेक वर्ष आयोजना हुने पुरुष ट्वान्टी–२० (टी–२०) क्रिकेट लिग हो।<ref>{{Cite web |title=Siddhartha Bank title-sponsored Nepal Premier League live on Star Sports |url=https://risingnepaldaily.com/news/52038 |access-date=2024-11-16 |website=GorakhaPatra}}</ref><ref>{{Cite web |title=Siddhartha Bank named title sponsor of Nepal Premier League |url=https://kathmandupost.com/cricket/2024/11/16/siddhartha-bank-named-title-sponsor-of-nepal-premier-league |access-date=2024-11-16 |website=kathmandupost.com |language=English}}</ref> वि.सं २०८१ मा [[नेपाल क्रिकेट सङ्घ]]द्वारा स्थापित यस लिगमा आठ वटा प्रदेश/सहरमा आधारित फ्रेन्चाइज टोलीहरू रहेका छन्।<ref>{{Cite web |title=Eight teams announced for Nepal Premier League |url=https://kathmandupost.com/cricket/2024/10/02/can-planning-to-develop-npl-into-a-global-premier-event |access-date=2024-11-16 |website=kathmandupost.com |language=English}}</ref> उद्घाटन सत्र २०८१ साल मङ्सिर १५ देखि ६ पौष २०८१ सम्म आयोजना गरिएको थियो।<ref>{{cite web |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/can-unveils-annual-sports-calendar-for-2024/ |title=CAN unveils annual sports calendar for 2024 |work=MyRepublica |access-date=9 August 2024}}</ref> प्रतियोगितामा [[राउन्ड-रोबिन प्रतियोगिता]]को प्रयोग भएको थियो र शीर्ष टोली प्लेअफमा पुगेका थिए। == इतिहास == ===नेपाल टी–२० लिग असफल=== वि.सं २०७९ मा [[नेपाल क्रिकेट सङ्घ]]ले भारतीय खेलकुद व्यवस्थापन कम्पनी सेभेन थ्री स्पोर्ट्ससँग एक वर्षका लागि रु ३३ करोडको सम्झौता गरी नेपालमा फ्रेन्चाइज ट्वान्टी–२० लिग प्रतियोगिता आयोजना गरेको थियो। यद्यपि, लिग म्याच फिक्सिङ र भ्रष्टाचार जस्ता धेरै द्वन्द्व र आरोपहरूले घेरिएको थियो।<ref>{{cite web |title=Nepal T20 League: CIB says 3 Nepali, 4 foreign players involved in spot-fixing |url=https://english.onlinekhabar.com/nepal-t20-league-cib-fixing.html |access-date=29 August 2024}}</ref><ref>{{cite web |url=https://english.onlinekhabar.com/nepal-t20-league-icc-team-inspect.html |title=Nepal T20 League: ICC team inspects spot-fixing allegations and returns |work=Onlinekhabar |access-date=29 August 2024}}</ref> वि.सं २०७९ पौष १९ मा काठमाडौं नाइट्स र विराटनगर सुपर किंग्सबीचको खेल दुई घण्टा ढिलो गरी खेलाडीहरूले भुक्तानी नपाएपछि मैदान उत्रन अस्वीकार गरेको थियो। खेलाडीहरुले प्रतियोगिता सुरु हुनुभन्दा अगाडि ४० प्रतिशत र बाँकी ६० प्रतिशत प्रतियोगिता अवधिभर पाउने गरी सम्झौता भएको थियो । पोखरा एभेन्जर्स र लुम्बिनी अल स्टार्सका खेलाडीले मात्रै सम्झौता रकमको ५० प्रतिशत भुक्तानी पाएका छन् भने बाँकी खेलाडीले भने अझै भुक्तानी गरेका छैनन् । क्रिकेट संघ नेपालका अधिकारीहरुले खेलाडीलाई भुक्तानी दिने आश्वासन दिएपछि खेल सुचारु भएको हो।<ref>{{Cite web |title=Match-fixing, pay issues rock Nepal T20 League |url=https://kathmandupost.com/cricket/2023/01/04/match-fixing-pay-issues-rock-nepal-t20-league |access-date=2023-01-10 |website=kathmandupost.com |language=English}}</ref> त्यसपछि काठमाडौं नाइट्सका कप्तान ज्ञानेन्द्र मल्लले वि.सं २०७९ पौष २० मा आफ्नो एक टोलीका साथीलाई म्याच फिक्सिङको लागि सम्पर्क गरिएको खुलासा गरे । घटनाको बारेमा आईसीसीको भ्रष्टाचार विरोधी इकाईलाई जानकारी गराएपछि दावीहरूको छानबिन गर्न टोली नेपाल पठाइएको थियो।<ref>{{Cite web |date=2023-01-06 |title=Nepal T20 League: ICC team inspects spot-fixing allegations and returns |url=https://english.onlinekhabar.com/nepal-t20-league-icc-team-inspect.html |access-date=2023-01-10 |language=en-GB}}</ref> केन्द्रीय अनुसन्धान ब्यूरोले घटनाको अनुसन्धान गर्न विशेष टोली पनि गठन गरेको छ।<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=CAN comes up with contradictory statement on fixing |url=https://kathmandupost.com/cricket/2023/01/04/can-comes-up-with-contradictory-statement-on-fixing |access-date=2023-01-10 |website=kathmandupost.com |language=English}}</ref> १ ] केन्द्रीय अनुसन्धान ब्यूरोले घटनाको अनुसन्धान गर्न विशेष टोली पनि गठन गरेको छ। [ १२ ] [ १३ ] ब्यूरोले आफ्नो प्रारम्भिक अनुसन्धानमा स्पट फिक्सिङको आरोपमा तीन नेपाली खेलाडी र चार विदेशी खेलाडीमाथि नजिकबाट नजर राखेको खुलासा गरेको छ । घटनामा आयोजना गर्ने खेलकुद व्यवस्थापन कम्पनी सेभेन थ्री स्पोर्ट्सको पनि संलग्नता रहेको अनुसन्धानले प्रमाण फेला पारेको छ।.<ref>{{Cite web |date=2023-01-08 |title=Nepal T20 League: CIB says 3 Nepali, 4 foreign players involved in spot-fixing |url=https://english.onlinekhabar.com/nepal-t20-league-cib-fixing.html |access-date=2023-01-10 |language=en-GB}}</ref> यसले लिग बन्द गर्न जान्छ। <ref>{{Cite web |date=2023-01-08 |title=Police investigation reveals 10 people were involved in spot-fixing in Nepal T-20 League |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/police-investigation-reveals-10-people-were-involved-in-spot-fixing-in-nepal-t-20-league |access-date=2023-01-10 |language=en-GB}}</ref> === स्थापना === २०८१ असार २१ मा, [[नेपाल क्रिकेट सङ्घ]]ले नेपाल प्रिमियर लिगको घोषणा गरेको थियो।<ref>{{Cite web |title=क्यानले नेपाल प्रिमियर लिग आयोजना गर्ने |url=https://www.nepalpress.com/2024/07/05/485272/ |date=२०८१ असार २१ |access-date=२०८१ मङ्सिर ८ |website=kathmandupost.com |language=नेपाली}}</ref> २०८१ साउन १८ मा, क्यानले फ्रेन्चाइज स्वामित्वको लागि प्रस्तावहरू आमन्त्रित गरेको थियो।<ref>{{cite web |title=CAN to organize Nepal Premier League in November and December|url=https://kathmandupost.com/cricket/2024/07/06/can-to-organise-nepal-premier-league-in-november-and-december |access-date=9 August 2024 |work=The Kathmandu Post |language=en-US}}</ref> लिगको आधिकारिक लोगो २०८१ भदौ ३ गते सार्वजनिक गरिएको थियो।<ref>{{cite web |title=CAN issues RFP for Nepal Premier League franchise ownership |url=https://www.cricnepal.com/can-issues-rfp-for-nepal-premier-league-franchise-ownership |access-date=9 August 2024 |work=Cricnepal}}</ref><ref>{{cite web |title=Request for Proposal (RFP) for Franchise Ownership |url=https://cricketnepal.org.np/press_release/request-for-proposal-rfp-for-franchise-ownership/ |access-date=9 August 2024 |website=Cricket Association of Nepal (CAN) |archive-url=https://web.archive.org/web/20240807132609/https://cricketnepal.org.np/press_release/request-for-proposal-rfp-for-franchise-ownership/ |archive-date=7 August 2024 }}</ref> [[नेपाल क्रिकेट सङ्घ]]ले २०८१ को नेपाल प्रिमियर लिगमा [[नेपालका सहरहरूको सूची|नेपालका प्रमुख सहर]]को प्रतिनिधित्व गर्ने गरी आठ टोलीको सहभागिता रहने घोषणा गरेको थियो।<ref>{{cite web |url=https://www.cricnepal.com/nepal-premier-league-to-feature-eight-teams |title=Nepal Premier League to feature eight teams |work=Cricnepal |access-date=30 August 2024}}</ref> यो [[एभरेष्ट प्रिमियर लिग]] र [[नेपाल टी-२० लिग]] जस्ता अघिल्लो लिगहरू भन्दा महत्त्वपूर्ण विस्तार हो, जसमा केवल ६ टोलीहरू सामेल थिए।<ref>{{cite web |url=https://english.khabarhub.com/2024/31/392030/ |title=CAN announces eight franchises for Nepal Premier League |work=Khabarhub |access-date=31 August 2024}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cricnepal.com/can-reveals-eight-team-names-for-nepal-premier-league |title=CAN reveals eight team names for Nepal Premier League |work=Cricnepal |access-date=31 August 2024}}</ref> टोलीको स्वामित्व निर्धारण गर्न २०८१ भदौ २० मा सार्वजनिक भएको थियो। क्यानले नेपाल प्रिमियर लिगका लागि आठ टोलीहरूलाई १६,८८,९३,२३१ नेपाली रुपैयाँमा बोलपत्र प्रक्रियामार्फत बिक्री गरेको थियो।<ref>{{cite web |url=https://www.cricnepal.com/franchise-auction-confirms-owners-for-all-eight-teams-in-nepal-premier-league |title=Franchise auction confirms owners for all eight teams in Nepal Premier League |work=Cricnepal |access-date=11 September 2024}}</ref> [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]]को प्रतिनिधित्व गर्ने टोलीलाई नेपाल टी–ट्वान्टी क्रिकेट प्रालिले सर्वाधिक रु ३,५७,००,००० मा, [[काठमाडौँ]]को प्रतिनिधित्व गर्ने टोलीलाई [[कान्तिपुर पब्लिकेशन्स]]ले रु ३,३३,३३,३३९ मा र कर्णालीको प्रतिनिधित्व गर्ने टोलीलाई हिमालयन विल्डर्सले रु १,११,७०,००० मा खरिद गरेको थियो।<ref>{{cite web |url=https://neplays.com/archives/144731 |title=NPL Franchise Teams Sold, Pokhara Fetches Highest Price |work=Neplays |access-date=11 September 2024}}</ref> === लोगो === नेपाल प्रिमियर लिगको लोगोले नेपालको भावना र सम्पदा झल्काउँछ। लोगोमा प्रतिष्ठित [[खुकुरी]]लाई क्रिकेट ब्याटसँग जोडिएको छ, जुन [[गोरखाली|गोर्खाली]]हरूको वीरता र नेपाली क्रिकेटको सारको प्रतीक हो। यसमा नेपालको राष्ट्रिय प्रतीकहरूबाट प्रेरित तत्वहरू पनि छन्: झण्डाबाट सूर्य र चन्द्रमा, नेपाली क्रिकेटलाई विश्वव्यापी रूपमा माथि उकास्ने महत्वाकांक्षाको प्रतिनिधित्व गर्दछ। यो डिजाइन [[सगरमाथा]]बाट प्रेरित छ, जसले विश्वव्यापी क्रिकेट क्षेत्रमा नयाँ उचाईमा पुग्ने लिगको आकांक्षाको प्रतीक हो। <ref>{{cite web |url=https://x.com/OfficialNPLT20/status/1825785404311622041/photo/1 |title=Official NPL Logo and Symbolism |work=Official NPL Twitter |access-date=23 August 2024}}</ref> == खेलाडी लिलामी, टोली संरचना, र परिश्रमिक== टोलीहरूले लिलामी मार्फत खेलाडीहरू प्राप्त गर्छन्।<ref>{{cite web |url=https://www.cricnepal.com/nepal-premier-league-auction-to-feature-142-players |title=Nepal Premier League auction to feature 142 players |work=Cricnepal |access-date=5 October 2024}}</ref> प्रत्येक टोलीमा १६ खेलाडीहरूको हुन्छन् जसमा चार विदेशी खेलाडीहरू रहन्छन्।<ref>{{cite web |url=https://wicketnepal.com/2024/09/8-marquee-players-in-nepal-premier-league-to-earn-npr-2-million-find-out-which-player-represents-which-team/ |title=8 Marquee Players in Nepal Premier League to Earn NPR 2 Million: Find Out Which Player Represents Which Team |work=Wicket Nepal |access-date=5 October 2024}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cricnepal.com/why-the-lucky-draw-system-in-the-nepal-premier-league-misses-the-mark |title=Why the Lucky Draw System in the Nepal Premier League Misses the Mark |work=Cricnepal |access-date=5 October 2024}}</ref> लक्की ड्रबाट एक मार्की खेलाडी, तीन क वर्गका खेलाडीहरू, चार ख बर्गका खेलाडीहरू, तीन ग बर्ग खेलाडीहरू र ट्यालेन्ट हन्टबाट एक खेलाडी छानिन्छन्। लिलामीमा नबिकेका खेलाडी प्रतिस्थापन खेलाडी बन्न सक्छन्।<ref>{{cite web |url=https://www.cricnepal.com/nepal-premier-league-auction-everything-you-need-to-know |title=Nepal Premier League auction: Everything you need to know |work=Cricnepal |access-date=6 October 2024}}</ref> अन्य उल्लेखनीय नियमहरू, २०८१ को संस्करण अनुसार, समावेश छन्: *लिलामी चरण (३ क वर्ग, ४ ख वर्ग र ३ ग वर्ग)बाट टोलीले १० जनासम्म खेलाडी खरिद गर्न सक्नेछन्। **क वर्गका खेलाडीहरूको आधारभूत मूल्य: रु १० लाख देखि १५ लाख सम्म **ख बर्गका खेलाडीहरूको आधारभूत मूल्य: रु ५ लाख देखि १० लाख सम्म **ग बर्गका खेलाडीहरूको आधारभूत मूल्य: रु २ लाख देखि ५ लाख सम्म उच्चतम बोलीमा परेका; यदि दुई वा दुई भन्दा बढीले अधिकतम रकमको लागि बोली लगायो भने खेलाडी कुन टोलीमा जानेछ भनेर चिट्ठाले निर्णय गर्नेछ। लिलामीमा परेका खेलाडीको लिलामीमा बढीमा ९० लाख खर्च गर्न पाइनेछ।<ref>{{cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2024/10/1550048/a-maximum-of-90-lakhs-can-be-spent-on-npl-auctions |title=एनपिएलको अक्सनमा बढीमा ९० लाख खर्च गर्न पाउने |work=अनलाइन खबर|language=नेपाली|access-date=२०८१ असोज १९}}</ref> {| class="wikitable" |+'''नेपाल प्रिमियर लिग २०८१ को लिलामीमा सर्वाधिक कमाउने खेलाडीहरू<ref name=":0">{{Cite web |title=12 players sold at highest price at Nepal Premier League auction |url=https://kathmandupost.com/cricket/2024/10/07/12-players-sold-at-highest-price-at-nepal-premier-league-auction |access-date=7 October 2024 |website=The Kathmandu Post |language=en}}</ref> !खेलाडी !टोली !पारिश्रमिक |- |[[आरिफ शेख]] |सुदूरपश्चिम रोयल्स |रू १५ लाख |- |[[अनील साह]] |जनकपुर बोल्ट्स |रू १५ लाख |- |[[भीम सार्की]] |काठमाडौँ गोर्खाज |रू १५ लाख |- |[[विवेक यादव]] |लुम्बिनी लायन्स |रू १५ लाख |- |[[गुलसन झा]] |कर्णाली याक्स |रू १५ लाख |- |[[ललित राजवंशी]] |जनकपुर बोल्ट्स |रू १५ लाख |- |[[लोकेश बम]] |विराटनगर किङ्ग्स |रू १५ लाख |- |[[प्रतिश जिसी|प्रतिस जिसी]] |विराटनगर किङ्ग्स |रू १५ लाख |- |[[सागर ढकाल]] |पोखरा एभेन्जर्स |रू १५ लाख |- |[[शाहब आलम]] |काठमाडौँ गोर्खाज |रू १५ लाख |- |[[सूर्य तामाङ]] |लुम्बिनी लायन्स |रू १५ लाख |- |- | colspan="2" |'''जम्मा''' |रू १ करोड ८० लाख |- | colspan="2" |'''औसत पारिश्रमिक''' |रू १५ लाख |} == टोलीहरू == २०८१ सिजन सम्म, लिगमा नेपालभरका प्रान्त/शहरहरूमा आधारित आठ टोलीहरू छन्। {{Location map+|Nepal|width=500|float=center|caption=सबै ८ एनपिएल टोलीहरू प्रदेश/सहरहरूमा आधारित छन्|places= {{Location map~|Nepal|coordinates={{coord|26|27|N|87|16|E}}|position=top|mark=orange pog.svg |label=[[विराटनगर किङ्ग्स]]}} {{Location map~|Nepal|coordinates={{coord|27|41|N|84|26|E}}|position=bottom|mark=blue pog.svg| |label=[[चितवन राइनोज]]}} {{Location map~|Nepal|coordinates={{coord|26|43|N|85|55|E}}|position=top|label=जनकपुर बोल्ट्स}} {{Location map~|Nepal|coordinates={{coord|29|16|N|82|11|E}}|position=top|mark=red pog.svg |label=कर्णाली याक्स}} {{Location map~|Nepal|coordinates={{coord|27|42|N|85|18|E}}|position=top||mark=green pog.svg| label=[[काठमाडौँ गोर्खाज]]}} {{Location map~|Nepal|coordinates={{coord|27|28|N|83|16|E}}|position=bottom|mark=yellow pog.svg| label=लुम्बिनी लायन्स}} {{Location map~|Nepal|coordinates={{coord|28|12|N|83|59|E}}|position=left|mark=pink pog.svg| label=[[पोखरा एभेन्जर्स]]}} {{Location map~|Nepal|coordinates={{coord|28|54|N|80|35|E}}|position=bottom|mark=purple pog.svg |label=सुदूरपश्चिम रोयल्स}} }} <div style="overflow:auto"> {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !colspan="2" | टोली ! प्रदेश/सहर ! प्रदापण ! कप्तान ! मुख्य प्रशिक्षक ! मालिक ! लिलामी ! प्रस्तावित गृह मैदान |- | style="background:#d6c014" | | [[विराटनगर किङ्ग्स]] | [[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]] | २०८१ | [[सन्दीप लामिछाने]] |{{flagicon|IRE|cricket}} [[केभिन ओ ब्रायन]] | एमएडी ड्रिम स्पोर्ट्स | १.५१ करोड |[[गिरिजाप्रसाद कोइराला क्रिक्रेट रङ्गशाला]] |- | style="background:#2e2b36" | | [[चितवन राइनोज]] | [[चितवन जिल्ला|चितवन]] | २०८१ | |{{flagicon|IND}} [[उमेश पटवाल]] | [[चितवन मेडिकल कलेज शिक्षण अस्पताल|चितवन मेडिकल कलेज]] | १.७६ करोड |[[गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रङ्गशाला]] |- | style="background:#162648" | | [[जनकपुर बोल्ट्स]] | [[जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका|जनकपुर]] | २०८१ | | {{flagicon|SL}} [[पुबुदु दासनायक]] | ड्रिम स्पोर्ट्स | २.०५ करोड |राम जानकी क्रिकेट मैदान |- | style="background:#023884" | | [[कर्णाली याक्स]] | [[कर्णाली प्रदेश|कर्णाली]] | २०८१ | | {{flagicon|NEP}} [[ज्ञानेन्द्र मल्ल]] | हिमालयन बिल्डर्स | १.११ करोड | [[कालिञ्चोक क्रिकेट मैदान]] |- | style="background:#D3D3D3" | | [[काठमाडौँ गोर्खाज]] | [[काठमाडौँ]] | २०८१ | | {{flagicon|NEP}} वसन्त शाही | काठमाडौँ स्पोर्ट्स डेभलपमेन्ट भेन्चर | ३.३३ करोड |[[मूलपानी क्रिकेट रङ्गशाला]] |- | style="background:#efa413" | | [[लुम्बिनी लायन्स]] | [[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]] | २०८१ | | {{flagicon|IND}} [[नन्दन फड्निस]] | फोर्टुना हेल्थ केयर | १.८६ करोड |[[एक्स्ट्रटेक अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रङ्गशाला]] |- | style="background:#14569d" | | [[पोखरा एभेन्जर्स]] | [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]] | २०८१ | | {{flagicon|IND}} [[राजीव कुमार]] | नेपाल टिट्वान्टी प्राली | ३.५७ करोड |[[पोखरा रङ्गशाला]] |- | style="background:#ffff00" | | [[सुदूरपश्चिम रोयल्स]] | [[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम]] | २०८१ | | {{flagicon|NEP}} [[जगत टमटा|जगत टमाटा]] | एम्पायर स्पोर्ट्स | १.६८ करोड |[[फाप्ला क्रिकेट मैदान]] |} </div> ==प्रतियोगिताको संस्करण र नतिजा == ===फाइनल=== {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; text-align: center;" ! rowspan="2" |वर्ष ! colspan="3" |फाइनल ! rowspan="2" |फाइनल खेल स्थान ! rowspan="2" |संस्करणको उत्कृष्ट खेलाडी |- !विजेता !नतिजा !उप-विजेता |- style="background:#ddeeff" ![[नेपाल प्रिमियर लिग २०८१|२०८१]] | जनकपुर बोल्ट्स | ८ विकेटले जनकपुर बोल्ट्स बिजयी | सुदुरपश्चिम रोयल्स |[[त्रिभुवन विश्वविद्यालय अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट मैदान]], [[कीर्तिपुर नगरपालिका|कीर्तिपुर]] | सैफ जैब (नेपाली दीपेन्द्र सिंह ऐरी) |- | [[नेपाल प्रिमियर लिग २०८२|२०८२]] | | | |[[त्रिभुवन विश्वविद्यालय अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट मैदान]], [[कीर्तिपुर नगरपालिका|कीर्तिपुर]] | |-style="background:#ddeeff" | [[नेपाल प्रिमियर लिग २०८३|२०८३]] | | | |त्रिभुवन विश्वविद्यालय अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट मैदान, कीर्तिपुर | |- | [[नेपाल प्रिमियर लिग २०८४|२०८४]] | | | | | |-style="background:#ddeeff" | [[नेपाल प्रिमियर लिग २०८५|२०८५]] | | | | | |} ==प्रसारण== [[नेपाल प्रिमियर लिग]]ले आफ्नो पहिलो संस्करणका लागि [[स्टार स्पोर्ट्स]]सँग टेलिभिजन अधिकार साझेदारी र [[डिस होम]]सँग डिजिटल अधिकार साझेदारीको औपचारिक घोषणा गरेको थियो। <ref>{{Cite web |title=CAN grants Star Sports the right to broadcast Nepal Premier League |url=https://kathmandupost.com/sports/2024/11/15/can-grants-star-sports-the-right-to-broadcast-nepal-premier-league |access-date=15 November 2024 |website=kathmandupost.com |language=English}}</ref><ref>{{Cite web |last=Budhathoki |first=Bipin |title=How to Watch Nepal Premier League 2024 ? |url=https://bipinbudhathoki.com.np/watch-nepal-premier-league-2024 |website=THEBIPINBLOG}}</ref><ref>{{Cite web |title=एनपिएलको प्रत्यक्ष प्रसारण स्टार स्पोर्टसबाट हुने, टाइटल स्पोन्सर सिद्धार्थ बैंक |url=https://kantipurtv.com/sports/2024/11/15/1731669436.html#:~:text=%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A1%E0%A5%8C%E0%A4%82%20%E0%A5%A4%20%E0%A4%A8%E0%A5%87%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%20%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%AE%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%B0%20%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%97%20%28%E0%A4%8F%E0%A4%A8%E0%A4%AA%E0%A4%BF%E0%A4%8F%E0%A4%B2%29%20%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7,%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A4%BE%E0%A4%B0%20%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AA%E0%A5%8B%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B8%20%E0%A4%A8%E0%A5%87%E0%A4%9F%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%95%E0%A4%AC%E0%A4%BE%E0%A4%9F%20%E0%A4%B9%E0%A5%81%E0%A4%A8%E0%A5%87%20%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80%20%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%8F%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%B9%E0%A5%8B%20%E0%A5%A4 |access-date=८ मङ्सिर २०८१ |website=कान्तिपुर |language=नेपाली}}</ref> ===प्रसारकहरूको सूची=== {| class="wikitable" |- ! देश !! च्यानलहरू !! वर्ष |- | {{झण्डा|नेपाल}} || * [[स्टार स्पोर्ट्स]] * [[डिस होम|डिस होम गो]] (अनलाइन प्रसारण) * [[एनसेल|एनसेल एप]] (इन्टरनेट) * [https://web.archive.org/web/20250901044455/https://www.youtube.com/@actionsportsnepal?si=uLzt7PTQoylHpHVK एक्सन स्पोर्ट्स च्यानल] (युट्युब) | २०८१<ref name="NPLRights" >{{Cite web |title=CAN grants Star Sports the right to broadcast Nepal Premier League |url=https://kathmandupost.com/sports/2024/11/15/can-grants-star-sports-the-right-to-broadcast-nepal-premier-league |access-date=2024-11-15 |website=kathmandupost.com |language=अङ्ग्रेजी}}</ref><ref name="NPLRights2" >{{Cite web|title=Action Sports To Broadcast NPL on YouTube|url=https://thesportsy.com/cricket/npl/action-sports-to-broadcast-npl-on-youtube/|website=thesportsy.com|language=अङ्ग्रेजी|access-date=2025-05-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20241206131556/https://thesportsy.com/cricket/npl/action-sports-to-broadcast-npl-on-youtube/|archive-date=2024-12-06}}</ref> |- | {{झण्डा|भारत}} || * [[स्टार स्पोर्ट्स]] | २०८१<ref>{{Cite web|title=Where to watch Nepal Premier League in India|url=https://www.sportsadda.com/cricket/news/nepal-premier-league-npl-2024-schedule-squads-telecast-watch-live-streaming-match-times-india|access-date=2024-11-26|website=SportsAdda|language=अङ्ग्रेजी|archive-url=https://web.archive.org/web/20241130120327/https://www.sportsadda.com/cricket/news/nepal-premier-league-npl-2024-schedule-squads-telecast-watch-live-streaming-match-times-india|archive-date=2024-11-30}}</ref> |} == यो पनि हेर्नुहोस् == * [[नेपालमा क्रिकेट]] * [[:श्रेणी:नेपालका व्यावसायिक खेलकुद लिगहरू|नेपालका व्यावसायिक क्रिकेट लिगहरूको सूची]] * [[नेपाल प्रिमियर लिग|एभरेस्ट प्रिमियर लिग]] * [[धनगढी प्रिमियर लिग]] * [[पोखरा प्रिमियर लिग]] * [[नेपालमा खेलकुद]] * [[नेपाल प्रिमियर लिग रेकर्ड र तथ्याङ्कहरूको सूची]] == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} {{नेपालमा क्रिकेट}} [[श्रेणी:नेपाल प्रिमियर लिग| ]] [[श्रेणी:नेपालका क्रिकेट प्रतियोगिताहरू]] [[श्रेणी:नेपालमा खेलकुद]] [[श्रेणी:नेपालका व्यावसायिक खेलकुद लिगहरू]] 66jeei70akf7qmkeph6phiw7llqdiss 0 67957 1395804 1393496 2026-11-12T04:31:18Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395804 wikitext text/x-wiki '''परिमल स्नेही''' परिमल स्नेही [[बझाङ जिल्ला|बझाङ]] [[चैनपुर (स्पष्टता)|चैनपुर]]मा जन्मिएका हुन्। देउडा गीत रेकर्डिङ गर्ने क्रममा मध्य र सुदूरपश्चिमका पहिलो गायकका रूपमा देखापरेका छन परिमल स्नेही। ==जीवनी== वि.सं. २०१६ सालमा एसएलसी पास गरेका स्नेहिको वि.सं. २०१५ सालमा जनकवी [[धर्मराज थापा]]सँग चैनपुरमा भेट भएपछी उनीबाट प्रेरित भइ वि.सं. २०१७ सालमा [[रेडियो नेपाल]]को लोकलहरी कार्यक्रममा '''तेरा घर पुगे पहाणी बाबु''' बोलको भदौरे गीत गएका हुन्। [[रेडियो नेपाल]]बाट ६८ वटा गीतहरु र [[चारतारे क्लब]],[[राष्ट्रिय नाचघर]],[[म्युजिक नेपाल]], [[रत्न रेकर्डिङ्ग]] आदिबाट ६२ गरी जम्मा १३० वटा गीतहरु रेकर्डिङ भएका छन्। ==सांगीतिक यात्रा== :परिमल स्नेही केहि चर्चित गीतहरूको बोल यस प्रकार छ। * भुइचम्पा चम्पाका बरौने आया भुइचम्पा * चरी मर्यो भृकुटी बर्माले * जोगी आयो शहरमा * सरसरुवा हो हो सरसरुवा किरमडिक रस याउलि * तरवाली ढाल रमझमाउने बेला आइछ बलिभाती * नाची देउन छलिया बोल मालु दिल * ए हजुर लाख लाख बिन्ति छ * छोरेट्टा छोरेट्टीका लेक भैसा घर पैसा * खेली खेली झल्का रेली ==पुरस्कार र सम्मान== बि. सं. २०६८ मा संस्कृति, ललितकला, भाषा(साहित्य र नाट्य(संगीत गरी चार विधामा योगदान पुर्‍याएबापत, १९८ औँ भानुजयन्ती अवसर पारेर संस्कृति मन्त्रालयले कैलालीका गायक परिमल स्नेही (सुदूरपरिश्चमाञ्चल) नाट्य तथा संगीतका लागि क्षेत्रीय पुरस्कार प्रदान हुन्।।<ref>{{cite web|title=प्रतिभाहरू पुरस्कृत|url=https://www.kantipurdaily.com/entertainment/2011/07/14/332464.html|website=कान्तिपुर दैनिक|accessdate=असार ३०, २०६८}} {{Dead link|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==परिमल स्नेही राष्ट्रिय डेउडा प्रतिभा पुरस्कार== प्रत्येक वर्ष वितरण गरिदै आएको परिमल स्नेही राष्ट्रिय प्रतिभा पुरस्कार यस वर्ष बरिष्ट डेउडा गायिका डिक्रादेवी गाइनेलाई प्रदान गरिएको छ ।<ref name="http://dineshfm.com.np">[http://dineshfm.com.np/%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%AE%E0%A4%B2-%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A5%87%E0%A4%B9%E0%A5%80-%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%AF-%E0%A4%A1/ परिमल स्नेही राष्ट्रिय डेउडा प्रतिभा पुरस्कार गाइनेलाई- देनेश एफ एम] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180903205438/http://dineshfm.com.np/%e0%a4%aa%e0%a4%b0%e0%a4%bf%e0%a4%ae%e0%a4%b2-%e0%a4%b8%e0%a5%8d%e0%a4%a8%e0%a5%87%e0%a4%b9%e0%a5%80-%e0%a4%b0%e0%a4%be%e0%a4%b7%e0%a5%8d%e0%a4%9f%e0%a5%8d%e0%a4%b0%e0%a4%bf%e0%a4%af-%e0%a4%a1/ |date=2018-09-03 }}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== * [https://breaknlinks.com/nepali/news/35238222 डेउडा: नलेखिएकाे एउटा गहिराे इतिहास - ब्रेकलिंकस अनलाईन] [[श्रेणी:गायक]] [[श्रेणी:डेउडा]] [[श्रेणी:नेपाली गायकहरू]] [[श्रेणी:नेपाली भाषाका गायकहरू]] [[श्रेणी:नेपाली सङ्गीत]] [[श्रेणी:सङ्गीत]] tap54z601olj6922m2gr5fg76qfmcau 0 68301 1395794 1394316 2026-11-12T04:04:03Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395794 wikitext text/x-wiki {{Further|नेपालका नगरपालिकाहरू}} {{नेपालको प्रशासनिक विभाजन}} {{Infobox subdivision type | name= सहर | alt_name4= | map= [[File:2015-03-08 Swayambhunath, Katmandu, Nepal.jpg|248px]]<br />काठमाडौँ, सबैभन्दा ठुलो सहर (महानगर) | category=[[नगरपालिका]] | territory= [[नेपाल]] | upper_unit= | start_date=२०३२ साउन ३१ | start_date1= | start_date2= | start_date3= | start_date4= | legislation_begin= | legislation_begin1= | legislation_begin2= | legislation_begin3= | legislation_begin4= | legislation_end= | legislation_end1= | legislation_end2= | legislation_end3= | legislation_end4= | end_date= | end_date1= | end_date2= | end_date3= | end_date4= | current_number= ६ वटा महानगरपालिका<br />११ वटा उपमहानगरपालिका<br />२७६ वटा नगरपालिका | number_date=२७ फागुन २०७३ | type= | type1= | type2= | type3= | type4= | status= | status1= | status2= | status3= | status4= | exofficio= | exofficio1= | exofficio2= | exofficio3= | exofficio4= | population_range=८,४५,७६७ - ८,३७० | area_range={{convert|547.43|km2}} - {{convert|6.89|km2}} | government= [[नगरप्रमुख|नगरप्रमुख–परिषद्]] | government1= | government2= | government3= | government4= | subdivision=वडाहरू | subdivision1= | subdivision2= | subdivision3= | subdivision4= }} {{Sidebar | title = [[नेपालका गाउँपालिकाहरू|गाउँपालिकाहरूको सूची]] | heading1 = (वैकल्पिक उपविभाजन) | content1 = }} {{Location map+ | Nepal |float = right |width = 400 |caption = {{center|नेपालका ''महानगरपालिका'' र ''उपमहानगरपालिका''हरू}}<br/>''काठमाडौँ उपत्यका''मा रहेका सहरहरू: [[ललितपुर महानगरपालिका|ललितपुर]] र [[काठमाडौँ]] <br> रातो थोप्लाले:महानगरपालिका दर्साउँछ <br> हरियो थोप्लाले:उपमहानगरपालिका दर्साउँछ |places = {{Location map~ | Nepal |label=<small>[[काठमाडौँ]]</small> |position=top |background=yellow |mark=City locator 11.svg |marksize=15 |lat_deg= 27 | lat_min= 41 |lon_deg= 85 | lon_min= 21 }} {{Location map~ | Nepal |label=<small>[[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]]</small> |position=top |background= |mark=Red pog.svg |marksize=8 |lat_deg= 28 | lat_min= 12 |lon_deg= 83 | lon_min= 59 }} {{Location map~ | Nepal |label=<small>[[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]]</small> |position=bottom |background= |mark=Red pog.svg |marksize=8 |lat_deg= 27 | lat_min= 40 |lon_deg= 84 | lon_min= 35 }} {{Location map~ | Nepal |label=<small>[[ललितपुर महानगरपालिका|ललितपुर]]</small> |position=right |background= |mark=Red pog.svg |marksize=8 |lat_deg= 27 | lat_min= 40 |lon_deg= 85 | lon_min= 20 }} {{Location map~ | Nepal |label=<small>[[वीरगन्ज महानगरपालिका|वीरगन्ज]]</small> |position=right |background= |mark=Red pog.svg |marksize=8 |lat_deg= 27 | lat_min= 0 |lon_deg= 84 | lon_min= 52 }} {{Location map~ | Nepal |label=<small>[[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]]</small> |position=left |background= |mark=Red pog.svg |marksize=8 |lat_deg= 26 | lat_min= 29 |lon_deg= 87 | lon_min= 17 }} {{Location map~ | Nepal |label=<small>[[घोराही उपमहानगरपालिका|घोराही]]</small> |position=right |background= |mark=Green pog.svg |marksize=8 |lat_deg= 28 | lat_min= 02 |lon_deg= 82 | lon_min= 29 }} {{Location map~ | Nepal |label=<small>[[धनगढी उपमहानगरपालिका|धनगढी]]</small> |position=top |background= |mark=Green pog.svg |marksize=8 |lat_deg= 28 | lat_min= 42 |lon_deg= 80 | lon_min= 34 }} {{Location map~ | Nepal |label=<small>[[इटहरी उपमहानगरपालिका|इटहरी]]</small> |position=right |background= |mark=Green pog.svg |marksize=8 |lat_deg= 26 | lat_min= 39 |lon_deg= 87 | lon_min= 16 }} {{Location map~ | Nepal |label=<small>[[जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका|जनकपुर]]</small> |position=right |background= |mark=Green pog.svg |marksize=8 |lat_deg= 26 | lat_min= 42 |lon_deg= 85 | lon_min= 55 }} {{Location map~ | Nepal |label=<small>[[बुटवल उपमहानगरपालिका|बुटवल]]</small> |position=right |background= |mark=Green pog.svg |marksize=8 |lat_deg= 27 | lat_min= 42 |lon_deg= 83 | lon_min= 27 }} {{Location map~ | Nepal |label=<small>[[हेटौँडा उपमहानगरपालिका|हेटौँडा]]</small> |position=top |background= |mark=Green pog.svg |marksize=8 |lat_deg= 27 | lat_min= 25 |lon_deg= 85 | lon_min= 02 }} {{Location map~ | Nepal |label=<small>[[तुलसीपुर उपमहानगरपालिका|तुल्सीपुर]]</small> |position=top |background= |mark=Green pog.svg |marksize=8 |lat_deg= 28 | lat_min= 15 |lon_deg= 82 | lon_min= 32 }} {{Location map~ | Nepal |label=<small>[[धरान उपमहानगरपालिका|धरान]]</small> |position=top |background= |mark=Green pog.svg |marksize=8 |lat_deg= 26 | lat_min= 49 |lon_deg= 87 | lon_min= 17 }} {{Location map~ | Nepal |label=<small>[[नेपालगन्ज उपमहानगरपालिका|नेपालगन्ज]]</small> |position=left |background= |mark=Green pog.svg |marksize=8 |lat_deg= 28 | lat_min= 3 |lon_deg= 81 | lon_min= 37 }} {{Location map~ | Nepal |label=<small>[[कलैया उपमहानगरपालिका|कलैया]]</small> |position=left |background= |mark=Green pog.svg |marksize=8 |lat_deg= 27 | lat_min= 2 |lon_deg= 85 | lon_min= 0 }} {{Location map~ | Nepal |label=<small>[[जीतपुरसिमरा उपमहानगरपालिका|जीतपुरसिमरा]]</small> |position=right |background= |mark=Green pog.svg |marksize=8 |lat_deg= 27 | lat_min= 9 |lon_deg= 84 | lon_min= 58 }} }} नेपालका [[सहर]] र नगरहरू नगरपालिका अन्तर्गत समाहित छन्। नेपालको नगरपालिका एउटा जिल्लाको उप-एकाइ हो। [[नेपाल सरकार]]ले नगरपालिका बन्नको लागि न्यूनतम मापदण्ड तोकेको छ। यी मापदण्डहरू अन्तर्गत निश्चित जनसङ्ख्या, पूर्वाधार र राजस्व समावेश रहेको छ। हाल नेपालमा २९३ नगरपालिका छन् जसमध्ये ६ [[महानगरपालिका]], ११ [[उपमहानगरपालिका]] र २७६ [[नगरपालिका]] छन्। यस बाहेक ४६० [[गाउँपालिका]] छन् जसलाई समग्रमा जोड्दा नेपालमा कुल ७५३ [[नेपालका स्थानीय तहहरू|स्थानीय तह]] रहेका छन्।<ref>{{cite web|url=https://opendatanepal.com/dataset/total-number-of-local-bodies-and-wards-per-district-of-nepal/resource/8a52101b-4e22-435f-ba55-f2bd688799e5|title=Total number of local bodies and ward|date=4 March 2018|publisher=Open Data Nepal|access-date=11 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205011503/http://opendatanepal.com/dataset/total-number-of-local-bodies-and-wards-per-district-of-nepal/resource/8a52101b-4e22-435f-ba55-f2bd688799e5|archive-date=5 February 2020}}</ref> नेपालको राजधानी र सबैभन्दा ठूलो सहर [[काठमाडौँ]] हो।<ref>{{Cite web|url=http://worldpopulationreview.com/countries/nepal-population/cities/|title=Population of Cities in Nepal (2020)|website=worldpopulationreview.com|access-date=2019-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20190728020537/http://worldpopulationreview.com/countries/nepal-population/cities/|archive-date=2019-07-28}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.welcomenepal.com/places-to-see/kathmandu.html|title=Kathmandu|last=Nepal|first=Naturally|website=Naturally Nepal|language=en|access-date=2019-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20190728020538/https://www.welcomenepal.com/places-to-see/kathmandu.html|archive-date=2019-07-28}}</ref> क्षेत्रफलको आधारमा सबैभन्दा ठूलो महानगरपालिका [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]] हो जसले ४६४.२८ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफल ओगटेको छ भने सबैभन्दा सानो महानगरपालिका [[ललितपुर महानगरपालिका|ललितपुर]] हो जसले ३६.१२&nbsp;वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफल ओगटेको छ। यसै प्रकार क्षेत्रफलको आधारमा सबैभन्दा ठूलो उपमहानगरपालिका [[घोराही उपमहानगरपालिका|घोराही]] हो जसले ५२२.२१ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफल ओगटेको छ भने जनसङ्ख्याको आधारमा सबैभन्दा ठूलो उपमहानगरपालिका [[जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका|जनकपुर]] हो जसको जनसङ्ख्या १,५९,४६८ रहेको छ।<ref>{{Cite news|url=http://kathmandupost.ekantipur.com/news/2017-03-13/pokhara-lekhnath-becomes-largest-metropolitan-city.html|title=Pokhara Lekhnath becomes largest metropolitan city|access-date=16 June 2017|language=en}}</ref> यस्तै क्षेत्रफलको आधारमा सबैभन्दा ठूलो नगरपालिका सितगङ्गा हो जसले ६१०.४३ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफल ओगटेको छ।<ref>{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/php/nepal-mun-admin.php?adm2id=5106|title=Sitganga Municipality in Nepal|access-date=19 March 2018}}</ref> == वर्गीकरण अनुसार सहरहरूको सूची == नेपालको स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन, २०७४ मा उल्लिखित अन्य प्रमुख मापदण्डका साथै नगरपालिका मानिने स्थानीय तहको जनसङ्ख्याको हिमाली जिल्लामा न्यूनतम जनसङ्ख्या १० हजार र पहाडी जिल्ला, भित्री तराईका जिल्ला, तराईका जिल्ला र काठमाडौँ उपत्यकामा क्रमशः चालीस हजार, पचास हजार, सत्तरी हजार र एक लाख हुनुपर्ने छ। उपमहानगरका लागि जनसङ्ख्या दुई लाख र महानगरको जनसङ्ख्या पाँच लाख हुनुपर्छ।<ref>{{Cite web |title=स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन, २०७४ |url=https://mofaga.gov.np/news-notice/1697 |access-date=13 Jan 2024 |website=सङ्‍घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय |language=ne |archive-url=https://web.archive.org/web/20240301023820/https://www.mofaga.gov.np/news-notice/1697 |archive-date=1 March 2024}}</ref> वर्गीकरण: [[सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय (नेपाल)|सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय]]ले पूर्वाधार र सामाजिक विकासका आधारमा स्थानीय तहलाई चार श्रेणीमा वर्गीकरण गरेको छ।<ref>{{Cite web|date=2019-12-23|title=दुर्गम र सुगमको आधारमा स्थानीय तहको विभाजन : हेर्नुहोस् तपाईंको स्थानीय तह कुन वर्ग छ ?|url=https://www.sajilosanjal.com/local-level-classification/|access-date=2020-12-21|website=सजिलो सञ्जाल|archive-url=https://web.archive.org/web/20201001212003/https://www.sajilosanjal.com/local-level-classification/|archive-date=2020-10-01}}</ref> {| class="wikitable" ! colspan="2" |वर्गीकरण !प्रकार !सङ्ख्या |- | bgcolor="MistyRose" | |वर्ग 'क' |अति दुर्गम |१८ |- | bgcolor="Moccasin" | |वर्ग 'ख' |दुर्गम |४३ |- | bgcolor="PaleTurquoise" | |वर्ग 'ग' |मध्यम |१३३ |- | |वर्ग 'घ' |सुगम |९९ |} '''गाढा'''मा सूचीकृत सहरहरू नेपालका आ-आफ्ना प्रदेशका राजधानीहरू हुन् भने '''गाढा''' र ''छड्के'' देशको राजधानी हो। [[File:Nepal Urban Municipality.svg|center|thumb|750x750px|{{Color box|red}} महानगरपालिका {{Color box|#ff6600}} उपमहानगरपालिका {{Color box|#ffcc00}} नगरपालिका]] === महानगरपालिका === {{static row numbers}} {| class="wikitable sortable static-row-numbers static-row-header-text" |+ !नाम !जिल्ला !प्रदेश !जनसङ्ख्या ([[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|२०७८]]) !क्षेत्रफल (किमी^२) !जनघनत्व (वर्ग किमी) !# वडा सङ्ख्या !वेबसाइट |- |'''''[[काठमाडौँ]]''''' |[[काठमाडौँ जिल्ला|काठमाडौँ]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]] |८,६२,४०० |४९.४५ |१७,००० |३२ |[http://www.kathmandu.gov.np/en] |- |'''[[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा ]]''' |[[कास्की जिल्ला|कास्की]] |[[गण्डकी प्रदेश|गण्डकी]] |५,१३,५०४ |४६४.२४ |१,१०० |३३ |[https://pokharamun.gov.np/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241014122024/https://pokharamun.gov.np/ |date=2024-10-14 }} |- |[[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]] |[[चितवन जिल्ला|चितवन]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]] |३,६९,२६८ |४३२.९५ |८५० |२९ |[https://web.archive.org/web/20201204081245/https://www.bharatpurmun.gov.np/] |- |[[ललितपुर महानगरपालिका|ललितपुर]] |[[ललितपुर जिल्ला|ललितपुर]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]] |२,९४,०९८ |३६.१२ |८,१०० |२९ |[http://lalitpurmun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201226094611/https://lalitpurmun.gov.np/ |date=2020-12-26 }} |- |[[वीरगन्ज महानगरपालिका|वीरगञ्ज]] |[[पर्सा जिल्ला|पर्सा]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |२,७२,३८२ |१३२.०७<ref name=":1">{{Cite web|url=http://cbs.gov.np/image/data/2017/Population_Ward_Level_753_Local_Unit.pdf|title=Population Ward Level 753 Local Unite|website=केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग|access-date=23 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180127085017/http://cbs.gov.np/image/data/2017/Population_Ward_Level_753_Local_Unit.pdf|archive-date=27 January 2018|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180127085017/http://cbs.gov.np/image/data/2017/Population_Ward_Level_753_Local_Unit.pdf |date=27 January 2018 }}</ref> |२,१०० |३२ |[https://birgunjmun.gov.np/] |- |[[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर ]] |[[मोरङ जिल्ला|मोरङ]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]] |२,४३,९२७ |७७.००<ref name=":1" /> |३,२०० |१९ |[http://biratnagarmun.gov.np/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170125015129/http://biratnagarmun.gov.np/ |date=2017-01-25 }} |- |} {{anchor|Sub-metropolitan cities (उप-महानगरपालिका)}} === उपमहानगरपालिका === {{static row numbers}} {| class="wikitable sortable static-row-numbers static-row-header-text" !नाम !जिल्ला !प्रदेश !जनसङ्ख्या ([[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|२०७८]]) !क्षेत्रफल (वर्ग किमी) !जनघनत्व (वर्ग किमी) !# वडा सङ्ख्या !वेबसाइट |- |[[घोराही उपमहानगरपालिका|घोराही]] |[[दाङ जिल्ला|दाङ]] |[[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]] |२,००,५३० |५२२.२१ |३८० |१९ |[http://ghorahimun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170902184840/http://ghorahimun.gov.np/en |date=2017-09-02 }} |- |'''[[धनगढी उपमहानगरपालिका|धनगढी]]''' |[[कैलाली जिल्ला|कैलाली]] |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम]] |१,९८,७९२ |२६१.७५ |७६० |१९ |[http://dhangadhimun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170902185349/http://dhangadhimun.gov.np/en |date=2017-09-02 }} |- |[[इटहरी उपमहानगरपालिका|इटहरी]] |[[सुनसरी जिल्ला|सुनसरी]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]] |१,९७,२४१ |९३.७८ |२,१०० |२० |[http://itaharimun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170902225605/http://itaharimun.gov.np/en |date=2017-09-02 }} |- |'''[[जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका|जनकपुर]]''' |[[धनुषा जिल्ला|धनुषा]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |१,९४,५५६ |९१.९७ |२,१०० |२५ |[http://www.janakpurmun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170902182547/http://www.janakpurmun.gov.np/en |date=2017-09-02 }} |- |[[बुटवल उपमहानगरपालिका|बुटवल]] |[[रुपन्देही जिल्ला|रुपन्देही]] |[[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]] |१,९४,३३५ |१०१.६१ |१,९०० |१९ |[http://butwalmun.gov.np/?language=en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170902180505/http://butwalmun.gov.np/?language=en |date=2017-09-02 }} |- |'''[[हेटौँडा उपमहानगरपालिका|हेटौँडा]]''' |[[मकवानपुर जिल्ला|मकवानपुर]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]] |१,९३,५७६ |२६१.५९ |७४० |१९ |[http://hetaudamun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170902181741/http://hetaudamun.gov.np/en |date=2017-09-02 }} |- |[[तुलसीपुर उपमहानगरपालिका|तुल्सीपुर]] |[[दाङ जिल्ला|दाङ]] |[[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]] |१,७९,७५५ |३८४.६३ |४७० |१९ |[http://tulsipurmun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170902182124/http://tulsipurmun.gov.np/en |date=2017-09-02 }} |- |[[धरान उपमहानगरपालिका|धरान]] |[[सुनसरी जिल्ला|सुनसरी]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]] |१,६६,५३१ |१९२.३२ |८७० |२० |[https://web.archive.org/web/20170902181156/http://www.dharan.gov.np/en] |- |[[नेपालगन्ज उपमहानगरपालिका|नेपालगन्ज]] |[[बाँके जिल्ला|बाँके]] |[[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]] |१,६४,४४४ |८५.९४ |१,९०० |२३ |[http://www.nepalgunjmun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170902180650/http://www.nepalgunjmun.gov.np/en |date=2017-09-02 }} |- |[[कलैया उपमहानगरपालिका|कलैया]] |[[बारा जिल्ला|बारा]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |१,३६,२२२ |१०८.९४ |१,३०० |२७ |[http://kalaiyamun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170902223305/http://kalaiyamun.gov.np/en |date=2017-09-02 }} |- |[[जीतपुरसिमरा उपमहानगरपालिका|जीतपुरसिमरा]] |[[बारा जिल्ला|बारा]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |१,२७,३०७ |३१२.१८ |४१० |२४ |[http://www.jeetpursimaramun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180907110349/http://jeetpursimaramun.gov.np/en |date=2018-09-07 }} |} {{anchor|Municipality (नगरपालिका)}} === नगरपालिका === {{static row numbers}} {| class="wikitable sortable static-row-numbers static-row-header-text" !नाम !जिल्ला !प्रदेश !जनसङ्ख्या ([[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|२०७८]]) !क्षेत्रफल !# वडा सङ्ख्या !वेबसाइट |- |[[बूढानीलकण्ठ नगरपालिका|बुढानिलकण्ठ ]] |[[काठमाडौँ जिल्ला|काठमाडौँ]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]] |१७७,५५७ |३४.८ |१३ |[http://www.budhanilkanthamun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170902225842/http://www.budhanilkanthamun.gov.np/en |date=2017-09-02 }} |- |[[वीरेन्द्रनगर नगरपालिका|वीरेन्द्रनगर]] |[[सुर्खेत जिल्ला|सुर्खेत]] |[[कर्णाली प्रदेश|कर्णाली]] |१५३,८६३ |२४५.०६ |१६ |[http://birendranagarmun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170902224157/http://birendranagarmun.gov.np/en |date=2017-09-02 }} |- |[[तारकेश्वर नगरपालिका|तारकेश्वर]] |[[काठमाडौँ जिल्ला|काठमाडौँ]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]] |१५१,४७९ |५४.९५ |११ |[http://www.tarakeshwormun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170830110857/http://www.tarakeshwormun.gov.np/en |date=2017-08-30 }} |- |[[तिलोत्तमा नगरपालिका|तिलोत्तमा]] |[[रुपन्देही जिल्ला|रुपन्देही]] |[[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]] |१४९,४७९ |१२६.१९ |१७ |[http://www.tilottamamun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170829054037/http://www.tilottamamun.gov.np/en |date=2017-08-29 }} |- |[[गोकर्णेश्वर नगरपालिका|गोकर्णेश्वर]] |[[काठमाडौँ जिल्ला|काठमाडौँ]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]] |१४९,३६६ |५८.५ |९ |[http://gokarneshwormun.gov.np/en] |- |[[सूर्यविनायक नगरपालिका|सूर्यविनायक]] |[[भक्तपुर जिल्ला|भक्तपुर]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]] |१४०,०८५ |४२.४५ |१० |[http://www.suryabinayakmun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170903163357/http://www.suryabinayakmun.gov.np/en |date=2017-09-03 }} |- |[[चन्द्रागिरी नगरपालिका|चन्द्रागिरी]] |[[काठमाडौँ जिल्ला|काठमाडौँ]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]] |१३६,८६० |४३.९ |१५ |[http://www.chandragirimun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170903121639/http://www.chandragirimun.gov.np/en |date=2017-09-03 }} |- |[[टोखा नगरपालिका|टोखा]] |[[काठमाडौँ जिल्ला|काठमाडौँ]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]] |१३३,७५५ |१७.११ |११ |[http://www.tokhamun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150925054313/http://www.tokhamun.gov.np/en |date=2015-09-25 }} |- |[[मेचीनगर नगरपालिका|मेचीनगर]] |[[झापा जिल्ला|झापा]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]] |१३३,०७३ |१९२.८५ |१५ |[https://web.archive.org/web/20201124152235/https://mechinagarmun.gov.np/] |- |[[कागेश्वरी मनोहरा नगरपालिका|कागेश्वरी मनोहरा]] |[[काठमाडौँ जिल्ला|काठमाडौँ]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]] |१३०,४३३ |२७.३८ |९ |[http://www.kageshworimanoharamun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170904063328/http://www.kageshworimanoharamun.gov.np/en |date=2017-09-04 }} |- |[[महालक्ष्मी नगरपालिका, ललितपुर|महालक्ष्मी]] |[[ललितपुर जिल्ला|ललितपुर]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]] |१२३,११६ |२६.५१ |१० |[http://www.mahalaxmimun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170904020551/http://www.mahalaxmimun.gov.np/en |date=2017-09-04 }} |- |[[भीमदत्त नगरपालिका|भीमदत्त]] |[[कञ्चनपुर जिल्ला|कञ्चनपुर]] |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम]] |१२२,३२० |७८.२४ |१९ |[http://bheemdattamun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170902234635/http://bheemdattamun.gov.np/en |date=2017-09-02 }} |- |[[सुन्दरहरैँचा नगरपालिका|सुन्दरहरैँचा]] |[[मोरङ जिल्ला|मोरङ]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]] |१२०,२१३ |११०.१६ |१२ |[http://www.sundardularimun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170903124809/http://www.sundardularimun.gov.np/en |date=2017-09-03 }} |- |[[मध्यपुर थिमी नगरपालिका|मध्यपुर थिमी]] |[[भक्तपुर जिल्ला|भक्तपुर]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]] |११९,७५६ |११.४७ |९ |[http://madhyapurthimimun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170903121220/http://madhyapurthimimun.gov.np/en |date=2017-09-03 }} |- |[[बिर्तामोड नगरपालिका|विर्तामोड]] |[[झापा जिल्ला|झापा]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]] |११६,१९२ |७८.२४ |१० |[http://www.birtamodmun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170903132044/http://www.birtamodmun.gov.np/en |date=2017-09-03 }} |- |[[नागार्जुन नगरपालिका|नागार्जुन]] |[[काठमाडौँ जिल्ला|काठमाडौँ]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]] |११५,४३७ |२९.८५ |१० |[http://www.nagarjunmun.gov.np/en] |- |[[दमक नगरपालिका|दमक]] |[[झापा जिल्ला|झापा]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]] |१०७,२२७ |७०.८६ |१० |[http://damakmun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170903120942/http://damakmun.gov.np/en |date=2017-09-03 }} |- |[[त्रियुगा नगरपालिका|त्रियुगा]] |[[उदयपुर जिल्ला|उदयपुर]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]] |१०२,७२५ |५४७.४३ |१६ |[http://www.triyugamun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170903163757/http://www.triyugamun.gov.np/en |date=2017-09-03 }} |- |[[लहान नगरपालिका|लहान]] |[[सिराहा जिल्ला|सिराहा]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |१०२,०३१ |१६७.१७ |२४ |[http://lahanmun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170903122224/http://lahanmun.gov.np/en |date=2017-09-03 }} |- |[[कोहलपुर नगरपालिका|कोहलपुर]] |[[बाँके जिल्ला|बाँके]] |[[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]] |१०१,६६७ |१८४.२६ |१५ |[http://www.kohalpurmun.gov.np/en] |- |[[गोदावरी नगरपालिका, कैलाली|गोदावरी]] |[[कैलाली जिल्ला|कैलाली]] |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम]] |९८,७४६ |३०५.६३ |१२ |[http://www.attariyamun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170903163404/http://www.attariyamun.gov.np/en |date=2017-09-03 }} |- |[[गोदावरी नगरपालिका, ललितपुर|गोदावरी]] |[[ललितपुर जिल्ला|ललितपुर]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]] |९७,६३३ |९६.११ |१४ |[http://godawarimunlalitpur.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201205222356/https://godawarimunlalitpur.gov.np/en |date=2020-12-05 }} |- |[[वाणगङ्गा नगरपालिका|वाणगङ्गा]] |[[कपिलवस्तु जिल्ला|कपिलवस्तु]] |[[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]] |९६,७१४ |२३३.६८ |११ |[http://www.bangangamun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170903115154/http://www.bangangamun.gov.np/en |date=2017-09-03 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[सिराहा नगरपालिका|सिराहा]] |[[सिराहा जिल्ला|सिराहा]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |९५,४१० |९४.२ |२२ |[http://Sirahamun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170903121009/http://sirahamun.gov.np/en |date=2017-09-03 }} |- |[[बराहक्षेत्र नगरपालिका|बराहक्षेत्र]] |[[सुनसरी जिल्ला|सुनसरी]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]] |९१,०८७ |२२२.०९ |११ |[http://barahamun.gov.np/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201201115645/https://barahamun.gov.np/ |date=2020-12-01 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[लम्कीचुहा नगरपालिका|लम्कीचुहा]] |[[कैलाली जिल्ला|कैलाली]] |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम]] |९०,९७१ |२२५ |१० |[http://www.lamkichuhamun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180402220827/http://www.lamkichuhamun.gov.np/en |date=2018-04-02 }} |- |[[रत्ननगर नगरपालिका|रत्ननगर]] |[[चितवन जिल्ला|चितवन]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]] |८९,९०५ |६८.६८ |१६ |[https://www.ratnanagarmun.gov.np/]{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- |[[टीकापुर नगरपालिका|टीकापुर]] |[[कैलाली जिल्ला|कैलाली]] |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम]] |८९,८३५ |१२१.९२ |९ |[http://tikapurmun.gov.np/en] |- |[[कपिलवस्तु नगरपालिका|कपिलवस्तु]] |[[कपिलवस्तु जिल्ला|कपिलवस्तु]] |[[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]] |८८,८७४ |१३६.९१ |१२ |[http://kapilvastumun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170903120059/http://kapilvastumun.gov.np/en |date=2017-09-03 }} |- |[[चाँगुनारायण नगरपालिका|चाँगुनारायण]] |[[भक्तपुर जिल्ला|भक्तपुर]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]] |८८,०८३ |६२.९८ |९ |[http://www.changunarayanmun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170904015950/http://www.changunarayanmun.gov.np/en |date=2017-09-04 }} |- |[[लुम्बिनी सांस्कृतिक नगरपालिका|लुम्बिनी सांस्कृतिक]] |[[रुपन्देही जिल्ला|रुपन्देही]] |[[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]] |८७,३८३ |११२.२१ |१३ |[http://www.lumbinisanskritikmun.gov.np] |- |[[कावासोती नगरपालिका|कावासोती]] |[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) जिल्ला|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व)]] |[[गण्डकी प्रदेश|गण्डकी]] |८६,८२१ |१०८.३४ |१७ |[http://www.kawasotimun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170904015711/http://www.kawasotimun.gov.np/en |date=2017-09-04 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[घोडाघोडी नगरपालिका|घोडाघोडी]] |[[कैलाली जिल्ला|कैलाली]] |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम]] |८६,०३४ |३५४.४५ |१२ |[http://www.ghodaghodimun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170903120238/http://www.ghodaghodimun.gov.np/en |date=2017-09-03 }} |- |[[शिवराज नगरपालिका|शिवराज]] |[[कपिलवस्तु जिल्ला|कपिलवस्तु]] |[[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]] |८४,८१० |२८४.०७ |११ |[http://www.shivarajmun.gov.np/en] |- |[[अर्जुनधारा नगरपालिका|अर्जुनधारा]] |[[झापा जिल्ला|झापा]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]] |८४,०१८ |१०९.८६ |११ |[http://www.shaniarjunmun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170902112849/http://www.shaniarjunmun.gov.np/en |date=2017-09-02 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[चन्द्रपुर नगरपालिका|चन्द्रपुर]] |[[रौतहट जिल्ला|रौतहट]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |८१,८०७ |२४९.९६ |१० |[http://www.chandrapurmun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170903205931/http://www.chandrapurmun.gov.np/en |date=2017-09-03 }} |- |[[बेलबारी नगरपालिका|बेलबारी]] |[[मोरङ जिल्ला|मोरङ]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]] |८१,७७१ |१३२.७९ |११ |[http://www.belbarimun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170903210742/http://www.belbarimun.gov.np/en |date=2017-09-03 }} |- |[[कीर्तिपुर नगरपालिका|कीर्तिपुर]] |[[काठमाडौँ जिल्ला|काठमाडौँ]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]] |८१,५७८ |१४.७६ |१० |[http://kirtipurmun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170903204932/http://kirtipurmun.gov.np/en |date=2017-09-03 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[बरहथवा नगरपालिका|बरहथवा]] |[[सर्लाही जिल्ला|सर्लाही]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |८१,१२० |१०७.०५ |१८ |[http://barhathwamun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170903210718/http://barhathwamun.gov.np/en |date=2017-09-03 }} |- |[[गैँडाकोट नगरपालिका|गैँडाकोट]] |[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) जिल्ला|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व)]] |[[गण्डकी प्रदेश|गण्डकी]] |७९,३४९ |१५९.९३ |१८ |[http://www.gaindakotmun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150925112826/http://www.gaindakotmun.gov.np/en |date=2015-09-25 }} |- |[[भक्तपुर नगरपालिका|भक्तपुर]] |[[भक्तपुर जिल्ला|भक्तपुर]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]] |७९,१३६ |६.८९ |१० |[http://bhaktapurmun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170903122701/http://bhaktapurmun.gov.np/en |date=2017-09-03 }} |- |[[व्यास नगरपालिका|व्यास]] |[[तनहुँ जिल्ला|तनहुँ]] |[[गण्डकी प्रदेश|गण्डकी]] |७८,९३९ |२४८ |१४ |[http://vyasmun.gov.np/en] |- |[[सैनामैना नगरपालिका|सैनामैना]] |[[रुपन्देही जिल्ला|रुपन्देही]] |[[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]] |७८,३९३ |१६२.१८ |११ |[http://www.sainamainamun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170904012723/http://www.sainamainamun.gov.np/en |date=2017-09-04 }} |- |[[बर्दघाट नगरपालिका|बर्दघाट]] |[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) जिल्ला|नवलपरासी(बर्दघाट सुस्ता पश्चिम)]] |[[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]] |७६,७०३ |१६२.०५ |१६ |[https://bardaghatmun.gov.np/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241023061748/https://bardaghatmun.gov.np/ |date=2024-10-23 }} |- |[[बुद्धभूमि नगरपालिका|बुद्धभूमि]] |[[कपिलवस्तु जिल्ला|कपिलवस्तु]] |[[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]] |७६,५०७ |३६६.६७ |१० |[http://buddhabhumimun.gov.np/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241112170357/https://buddhabhumimun.gov.np/ |date=2024-11-12 }} |- |[[इनरुवा नगरपालिका|इनरुवा]] |[[सुनसरी जिल्ला|सुनसरी]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]] |७४,९१४ |७७.९२ |१० |[http://inaruwamun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170904010808/http://inaruwamun.gov.np/en |date=2017-09-04 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[गुलरिया नगरपालिका|गुलरिया]] |[[बर्दिया जिल्ला|बर्दिया]] |[[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]] |७४,५०५ |११८.२१ |१२ |[http://gulariyamun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170903210407/http://gulariyamun.gov.np/en |date=2017-09-03 }} |- |[[सिद्धार्थनगर नगरपालिका|सिद्धार्थनगर]] |[[रुपन्देही जिल्ला|रुपन्देही]] |[[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]] |७४,४३६ |३६.०३ |१३ |[http://siddharthanagarmun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170903211116/http://siddharthanagarmun.gov.np/en |date=2017-09-03 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[बर्दिबास नगरपालिका|बर्दिबास]] |[[महोत्तरी जिल्ला|महोत्तरी]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |७४,३६१ |३१५.५७ |१४ |[http://www.bardibasmun.gov.np/en] |- |[[शिवसताक्षी नगरपालिका|शिवसताक्षी]] |[[झापा जिल्ला|झापा]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]] |७४,०७७ |१४५.८७ |११ |[http://www.shivasataximun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170903211843/http://www.shivasataximun.gov.np/en |date=2017-09-03 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[बारबर्दिया नगरपालिका|बारबर्दिया]] |[[बर्दिया जिल्ला|बर्दिया]] |[[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]] |७२,५३३ |२२६.०९ |११ |[http://barbardiyamun.gov.np/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190226044006/http://barbardiyamun.gov.np/ |date=2019-02-26 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[गौशाला नगरपालिका|गौशाला]] |[[महोत्तरी जिल्ला|महोत्तरी]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |७२,४८१ |१४४.७३ |१२ |[http://www.gaushalamun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170903211931/http://www.gaushalamun.gov.np/en |date=2017-09-03 }} |- |[[देवदह नगरपालिका|देवदह]] |[[रुपन्देही जिल्ला|रुपन्देही]] |[[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]] |७२,४५७ |१३६.९५ |१२ |[http://www.devdahamun.gov.np/en] |- |[[पथरी शनिश्चरे नगरपालिका|पथरी शनिश्चरे]] |[[मोरङ जिल्ला|मोरङ]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]] |७२,४५१ |७९.८१ |१० |[http://www.patharishanishcharemun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170903211320/http://www.patharishanishcharemun.gov.np/en |date=2017-09-03 }} |- |[[सुनवल नगरपालिका|सुनवल]] |[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) जिल्ला|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम)]] |[[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]] |७२,०८५ |१३९.१ |१३ |[http://www.sunwalmun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170904021324/http://www.sunwalmun.gov.np/en |date=2017-09-04 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[कृष्णपुर नगरपालिका|कृष्णपुर]] |[[कञ्चनपुर जिल्ला|कञ्चनपुर]] |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम]] |७१,५०० |२५२.७५ |९ |[http://Krishnapurmun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170904020152/http://krishnapurmun.gov.np/en |date=2017-09-04 }} |- |[[कमलामाई नगरपालिका|कमलामाई]] |[[सिन्धुली जिल्ला|सिन्धुली]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]] |७१,०१६ |४८२.५७ |१४ |[http://kamalamaimun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170903115950/http://kamalamaimun.gov.np/en |date=2017-09-03 }} |- |[[भद्रपुर नगरपालिका|भद्रपुर]] |[[झापा जिल्ला|झापा]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]] |७०,९१३ |९६.३५ |१० |[http://bhadrapurmun.gov.np/en]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- |[[उर्लाबारी नगरपालिका|उर्लाबारी]] |[[मोरङ जिल्ला|मोरङ]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]] |७०,९०८ |७४.६२ |९ |[http://www.urlabarimun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180411100310/http://www.urlabarimun.gov.np/en |date=2018-04-11 }} |- |[[राजविराज नगरपालिका|राजविराज]] |[[सप्तरी जिल्ला|सप्तरी]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |७०,८०३ |५५.६४<ref name=":०">{{cite web |title=स्थानिय तह |url=http://103.69.124.141 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180831065451/http://103.69.124.141/ |archive-date=31 August 2018 |access-date=20 April 2018}}</ref> |१६ |[http://www.rajbirajmun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170903212331/http://www.rajbirajmun.gov.np/en |date=2017-09-03 }} |- bgcolor="Moccasin" | |[[दुधौली नगरपालिका|दुधौली]] |[[सिन्धुली जिल्ला|सिन्धुली]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]] |७०,२०७ |३९०.३९ |१४ |[http://www.dudhaulimun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170904011120/http://www.dudhaulimun.gov.np/en |date=2017-09-04 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[कृष्णनगर नगरपालिका|कृष्णनगर]] |[[कपिलवस्तु जिल्ला|कपिलवस्तु]] |[[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]] |७०,१११ |९६.६६ |१२ |[http://www.krishnanagarmun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170904014413/http://www.krishnanagarmun.gov.np/en |date=2017-09-04 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[ईश्वरपुर नगरपालिका|ईश्वरपुर]] |[[सर्लाही जिल्ला|सर्लाही]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |६८,३७७ |१६३.८३ |१५ |[http://www.ishworpurmun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170904012529/http://www.ishworpurmun.gov.np/en |date=2017-09-04 }} |- |[[बनेपा नगरपालिका|बनेपा]] |[[काभ्रेपलाञ्चोक जिल्ला|काभ्रेपलान्चोक]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]] |६७,६९० |५४.५९ |१४ |[http://banepamun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170904015038/http://banepamun.gov.np/en |date=2017-09-04 }} |- |[[खैरहनी नगरपालिका|खैरहनी]] |[[चितवन जिल्ला|चितवन]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]] |६७,३८५ |८५.५५ |१३ |[http://www.khairhanimun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170904021343/http://www.khairhanimun.gov.np/en |date=2017-09-04 }} |- |[[राप्ती नगरपालिका|राप्ती]] |[[चितवन जिल्ला|चितवन]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]] |६६,६१७ |२१२.३१ |१३ |[http://raptimun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170904023410/http://raptimun.gov.np/en |date=2017-09-04 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[लालबन्दी नगरपालिका|लालबन्दी]] |[[सर्लाही जिल्ला|सर्लाही]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |६६,४१९ |२३८.५ |१७ |[http://www.laalbandimun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170925130032/http://www.laalbandimun.gov.np/en |date=2017-09-25 }} |- |[[दुहवी नगरपालिका|दुहवी]] |[[सुनसरी जिल्ला|सुनसरी]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]] |६६,०७४ |७३.६७ |१२ |[http://www.duhabibhaluwamun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170904014920/http://www.duhabibhaluwamun.gov.np/en |date=2017-09-04 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[महाराजगञ्ज नगरपालिका|महाराजगन्ज]] |[[कपिलवस्तु जिल्ला|कपिलवस्तु]] |[[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]] |६४,६४५ |११२.२१ |११ |[http://maharajgunjmun.gov.np/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190216164014/http://maharajgunjmun.gov.np/ |date=2019-02-16 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[गौरीगङ्गा नगरपालिका|गौरीगङ्गा]] |[[कैलाली जिल्ला|कैलाली]] |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम]] |६४,५५८ |२४४.४४ |११ |[http://gaurigangamun.gov.np/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241006174217/https://gaurigangamun.gov.np/ |date=2024-10-06 }} |- |[[रामग्राम नगरपालिका|रामग्राम]] |[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) जिल्ला|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम)]] |[[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]] |६४,०१७ |१२८.३२ |१८ |[http://ramgrammun.gov.np/en] |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[गोलबजार नगरपालिका|गोलबजार]] |[[सिराहा जिल्ला|सिराहा]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |६३,८८५ |१११.९४ |१३ |[https://www.golbazarmun.gov.np/] |- |[[जलेश्वर नगरपालिका|जलेश्वर]] |[[महोत्तरी जिल्ला|महोत्तरी]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |६३,८०२ |४४.२६ |१२ |[http://jaleshwarmun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170904014419/http://jaleshwarmun.gov.np/en |date=2017-09-04 }} |- |[[रामधुनी नगरपालिका|रामधुनी]] |[[सुनसरी जिल्ला|सुनसरी]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]] |६३,४५२ |९१.६९ |९ |[http://ramdhunimun.gov.np/en/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241009201345/https://ramdhunimun.gov.np/en |date=2024-10-09 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[बाँसगढी नगरपालिका|बाँसगढी]] |[[बर्दिया जिल्ला|बर्दिया]] |[[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]] |६३,२५२ |२०६.०८ |९ |[http://www.bansgadhimun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170904013754/http://www.bansgadhimun.gov.np/en |date=2017-09-04 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[सबैला नगरपालिका|सबैला]] | [[धनुषा जिल्ला|धनुषा]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]]|| ६२,२८२ || ६४.४७ || १३ || [http://www.sabailamun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171209145137/http://www.sabailamun.gov.np/en |date=2017-12-09 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[पुनर्वास नगरपालिका|पुनर्वास]] |[[कञ्चनपुर जिल्ला|कञ्चनपुर]] |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम]] |६१,७४८ |१०३.७१ |११ |[http://www.punarbasmun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170827120015/http://www.punarbasmun.gov.np/en |date=2017-08-27 }} |- |[[रतुवामाई नगरपालिका|रतुवामाई]] |[[मोरङ जिल्ला|मोरङ]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]] |६१,१३९ |१४२.१५ |१० |[http://ratuwamaimun.gov.np/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241015215305/https://ratuwamaimun.gov.np/ |date=2024-10-15 }} |- |[[मध्यविन्दु नगरपालिका|मध्यविन्दु]] |[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) जिल्ला|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व)]] |[[गण्डकी प्रदेश|गण्डकी]] |६१,०९१ |२३३.३५ |१५ |[http://madhyabindumun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170904014054/http://madhyabindumun.gov.np/en |date=2017-09-04 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[गरुडा नगरपालिका|गरुडा]] |[[रौतहट जिल्ला|रौतहट]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |६०,८५७ |४४.४६ |९ |[http://www.garudamun.gov.np/en] |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[राजापुर नगरपालिका|राजापुर]] |[[बर्दिया जिल्ला|बर्दिया]] |[[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]] |६०,८३१ |१२७.०८ |१० |[http://www.rajapurmun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170904014356/http://www.rajapurmun.gov.np/en |date=2017-09-04 }} |- |[[गौरादह नगरपालिका|गौरादह]] |[[झापा जिल्ला|झापा]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]] |६०,४५१ |१४९.८६ |९ |[http://gauradahamun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170904012725/http://gauradahamun.gov.np/en |date=2017-09-04 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[कटारी नगरपालिका|कटारी]] |[[उदयपुर जिल्ला|उदयपुर]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]] |५९,५०७ |४२४.८९ |१४ |[http://www.kataarimun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170904014353/http://www.kataarimun.gov.np/en |date=2017-09-04 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[मिर्चैया नगरपालिका|मिर्चैया]] |[[सिराहा जिल्ला|सिराहा]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |५९,४२५ |९१.९७ |१२ |[http://www.mirchaiyamun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171010013446/http://www.mirchaiyamun.gov.np/en |date=2017-10-10 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[महागढीमाई नगरपालिका|महागढीमाई]] |[[बारा जिल्ला|बारा]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |५९,४२४ |५५.३२ |११ |[http://www.mahagadimaimun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170904023213/http://www.mahagadimaimun.gov.np/en |date=2017-09-04 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[विदुर नगरपालिका|विदुर]] |[[नुवाकोट जिल्ला|नुवाकोट]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]] |५९,२२७ |१३०.०१ |१३ |[http://bidurmun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170904015532/http://bidurmun.gov.np/en |date=2017-09-04 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[लमही नगरपालिका|लमही]] | [[दाङ जिल्ला|दाङ]] |[[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]]|| ५९,०५० || ३२६.६६|| ९ || [http://www.lamahimun.gov.np/en] |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[कल्याणपुर नगरपालिका|कल्याणपुर]] | [[सिराहा जिल्ला|सिराहा]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]]|| ५८,८७२ || ७६.८१ || १२ || [http://www.kalyanpurmun.gov.np]{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- |[[नीलकण्ठ नगरपालिका|नीलकण्ठ]] |[[धादिङ जिल्ला|धादिङ]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]] |५८,८२८ |१९७.७ |१४ |[http://www.nilkanthamun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170904022954/http://www.nilkanthamun.gov.np/en |date=2017-09-04 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[कञ्चनरूप नगरपालिका|कञ्चनरूप]] | [[सप्तरी जिल्ला|सप्तरी]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]]||५८,४६६|| ११७.३४|| १२ || [http://www.kanchanrupmun.gov.np/en] |- | [[देवचुली नगरपालिका|देवचुली]] | [[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) जिल्ला|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व)]] |[[गण्डकी प्रदेश|गण्डकी]]|| ५८,००३ || ११२.७२|| १७ || [http://www.devchulimun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171124021632/http://devchulimun.gov.np/en |date=2017-11-24 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[बेदकोट नगरपालिका|बेदकोट]] | [[कञ्चनपुर जिल्ला|कञ्चनपुर]] |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम]]|| ५७,६८० || १५९.९२ ||१० || [http://bedkotmun.gov.np/en] |- |[[रङ्गेली नगरपालिका|रङ्गेली]] |[[मोरङ जिल्ला|मोरङ]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]] |५७,४९४ |१११.७८ |९ |[http://www.rangelimun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170911165940/http://www.rangelimun.gov.np/en |date=2017-09-11 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[बागलुङ नगरपालिका|बागलुङ]] |[[बागलुङ जिल्ला|बागलुङ]] |[[गण्डकी प्रदेश|गण्डकी]] |५६,१०२ |९८.०१ |१४ |[http://baglungmun.gov.np/]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- |[[सुनवर्षि नगरपालिका|सुनवर्षि]] |[[मोरङ जिल्ला|मोरङ]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]] |५६,०३४ |१०६.४ |९ |[http://sunawarshimun.gov.np/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190225214225/http://sunawarshimun.gov.np/ |date=2019-02-25 }} |- | [[शुक्लागण्डकी नगरपालिका|शुक्लागण्डकी]] | [[तनहुँ जिल्ला|तनहुँ]] |[[गण्डकी प्रदेश|गण्डकी]]|| ५५,६२० || १६५ ||१२ || [http://www.shuklagandakimun.gov.np/en] |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[भँगाहा नगरपालिका|भँगाहा]] |[[महोत्तरी जिल्ला|महोत्तरी]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |५५,३५४ |७७.२१ |९ |[http://bhagahamun.gov.np/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230319173125/http://bhagahamun.gov.np/ |date=2023-03-19 }} |- |[[सिम्रौनगढ नगरपालिका|सिम्रौनगढ]] | [[बारा जिल्ला|बारा]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |५४,८७८ |४२.६५ |११ | [http://www.simraungadhmun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170922140425/http://www.simraungadhmun.gov.np/en |date=2017-09-22 }} |- |[[सूर्योदय नगरपालिका|सूर्योदय]] |[[इलाम जिल्ला|इलाम]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]] |५४,७२७ |२५२.५२ |१४ |[http://www.suryodayamun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170904014201/http://www.suryodayamun.gov.np/en |date=2017-09-04 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[मलंगवा नगरपालिका|मलङ्गवा]] | [[सर्लाही जिल्ला|सर्लाही]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]]|| ५४,५५० || ३०.४४ || १२ || [http://malangwamun.gov.np/?language=en] |- bgcolor="Moccasin" | | [[गोडैता नगरपालिका|गोडैता]] | [[सर्लाही जिल्ला|सर्लाही]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]]||५४,२७०|| ४८.६२|| १२ ||[http://www.godaitamun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241021172307/https://godaitamun.gov.np/ |date=2024-10-21 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[राजपुर नगरपालिका|राजपुर]] |[[रौतहट जिल्ला|रौतहट]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |५४,०८३ |३१.४१ |९ |[http://www.rajpurmunrautahat.gov.np/]{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- bgcolor="Moccasin" | |[[गुजरा नगरपालिका|गुजरा]] |[[रौतहट जिल्ला|रौतहट]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |५४,०३३ |१५०.३३ |९ |[http://www.gujaramun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240927212826/https://gujaramun.gov.np/ |date=2024-09-27 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[शुक्लाफाँटा नगरपालिका|शुक्लाफाँटा]] | [[कञ्चनपुर जिल्ला|कञ्चनपुर]] |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम]]|| ५३,९६९ || १६२.५७|| १२ || [http://www.shuklaphantamun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241010100112/https://shuklaphantamun.gov.np/ |date=2024-10-10 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[बेलौरी नगरपालिका|बेलौरी]] |[[कञ्चनपुर जिल्ला|कञ्चनपुर]] |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम]] |५३,९१० |१२३.३७ |१० |[http://www.belaurimun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170904012908/http://www.belaurimun.gov.np/en |date=2017-09-04 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[शहीदनगर नगरपालिका|शहीदनगर]] | [[धनुषा जिल्ला|धनुषा]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]]|| ५३,८१२ || ५७.३७|| ९ || [http://www.shahidnagarmun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241015005422/https://shahidnagarmun.gov.np/ |date=2024-10-15 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[चौदण्डीगढी नगरपालिका|चौदण्डीगढी]] | [[उदयपुर जिल्ला|उदयपुर]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]]|| ५३,६३१ || २८३.७८|| १० || [http://chaudandigadhimun.gov.np/] |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[भजनी नगरपालिका|भजनी]] |[[कैलाली जिल्ला|कैलाली]] |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम]] |५३,४९४ |१७६.२५ |९ |[http://www.bhajanitrishaktimun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170904065235/http://www.bhajanitrishaktimun.gov.np/en |date=2017-09-04 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[धनगढीमाई नगरपालिका|धनगढीमाई]] | [[सिराहा जिल्ला|सिराहा]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]]|| ५३,३५५ || १५९.५१|| १४ || [http://dhangadhimaimun.gov.np/en] |- | [[कनकाई नगरपालिका|कन्काई]] | [[झापा जिल्ला|झापा]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]]|| ५३,१४८ || ८०.९८|| ९ || [http://www.kankaimun.gov.np/en] |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[हनुमाननगर कङ्कालिनी नगरपालिका|हनुमाननगर कङ्कालिनी]] | [[सप्तरी जिल्ला|सप्तरी]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]]|| ५२,७९६ || ११८.१९ || १४ || [http://www.hanumannagarkankalinimun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241009214418/https://hanumannagarkankalinimun.gov.np/ |date=2024-10-09 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[खडक नगरपालिका|खडक]] | [[सप्तरी जिल्ला|सप्तरी]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]]|| ५२,७७८ || ९३.७७ || ११ || [http://www.khadakmun.gov.np]{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[गोरखा नगरपालिका|गोरखा]] | [[गोरखा जिल्ला|गोरखा]] |[[गण्डकी प्रदेश|गण्डकी]]|| ५२,४६८ || १३१.८६|| १४ || [http://गोरखाmun.gov.np/en]{{Dead link|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- bgcolor="Moccasin" | |[[मनरा शिसवा नगरपालिका]] |[[महोत्तरी जिल्ला|महोत्तरी]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |५२,१९१ |४९.७३ |१० |[https://www.manarashiswamun.gov.np]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- | [[कालिका नगरपालिका|कालिका]] | [[चितवन जिल्ला|चितवन]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]]|| ५२,१६४ || १४९.०८|| ११ || [http://www.kalikamunचितवन.gov.np]{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[धनुषाधाम नगरपालिका|धनुषाधाम]] | [[धनुषा जिल्ला|धनुषा]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]]|| ५२,०२४ || ९१.६४ || ९ || [http://www.धनुषाdhammun.gov.np/en]{{Dead link|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- bgcolor="Moccasin" | |[[ईशनाथ नगरपालिका|ईशनाथ]] |[[रौतहट जिल्ला|रौतहट]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |५१,८५५ |३५.१८ |९ |[http://www.ishnathmun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241104042328/https://ishnathmun.gov.np/ |date=2024-11-04 }} |- | [[पनौती नगरपालिका|पनौती]] | [[काभ्रेपलाञ्चोक जिल्ला|काभ्रेपलान्चोक]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]]|| ५१,५०४ || ११८ || १२ || [http://panautimun.gov.np/en] |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[कोल्हवी नगरपालिका|कोल्हवी]] | [[बारा जिल्ला|बारा]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]]|| ५१,१८२ || १५७.४|| ११ || [http://www.kolhabimun.gov.np/en] |- | [[क्षिरेश्वरनाथ नगरपालिका|क्षिरेश्वरनाथ]] | [[धनुषा जिल्ला|धनुषा]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]]||५१,०७५|| ५०.८५|| १० || [http://www.kshireshwornathmun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241011033505/https://kshireshwornathmun.gov.np/ |date=2024-10-11 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[बेलका नगरपालिका|बेलका]] | [[उदयपुर जिल्ला|उदयपुर]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]]|| ५१,०४३ || ३४४.७३|| ९ || [http://www.belakamun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180123021627/http://www.belakamun.gov.np/ |date=2018-01-23 }} |- |[[तानसेन नगरपालिका|तानसेन]] |[[पाल्पा जिल्ला|पाल्पा]] |[[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]] |५०,७९२ |१०९.८ |१४ |[http://tansenmun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170904013955/http://tansenmun.gov.np/en |date=2017-09-04 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[मधुवन नगरपालिका|मधुवन]] | [[बर्दिया जिल्ला|बर्दिया]] |[[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]]|| ५०,७३९ || १२९.७३ || ९ || [http://www.madhuwanmun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241005040139/https://madhuwanmun.gov.np/ |date=2024-10-05 }} |- |[[वालिङ नगरपालिका|वालिङ]] |[[स्याङ्जा जिल्ला|स्याङ्जा]] |[[गण्डकी प्रदेश|गण्डकी]] |५०,४८८ |१२८.४ |१४ |[http://walingmun.gov.np/?language=en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170904012238/http://walingmun.gov.np/?language=en |date=2017-09-04 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[इलाम नगरपालिका|इलाम]] | [[इलाम जिल्ला|इलाम]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]]|| ५०,०८५ || १७३.३२ || १० || [http://इलामmun.gov.np/en]{{Dead link|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[हरिवन नगरपालिका|हरिवन]] | [[सर्लाही जिल्ला|सर्लाही]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]]|| ४९,९८८ || ८६.१२ || ११ || [http://www.harionmun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241008053354/https://harionmun.gov.np/ |date=2024-10-08 }} |- bgcolor="Moccasin" | |[[वृन्दावन नगरपालिका|वृन्दावन]] |[[रौतहट जिल्ला|रौतहट]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |४९,७४२ |९५.४ |९ |[http://www.brindawanmun.gov.np]{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- bgcolor="Moccasin" | |[[बलवा नगरपालिका|बलवा]] |[[महोत्तरी जिल्ला|महोत्तरी]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |४९,४७३ |४४.०७ |११ |[https://web.archive.org/web/२०१८१००२२३१५५३/http://balwamun.gov.np/] |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[सुरुङ्गा नगरपालिका|सुरुङ्गा]] | [[सप्तरी जिल्ला|सप्तरी]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]]|| ४९,४६० || १०७.०४ || ११ || [http://www.surungamun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240924130929/https://www.surungamun.gov.np/ |date=2024-09-24 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[ठाकुरबाबा नगरपालिका|ठाकुरबाबा]] | [[बर्दिया जिल्ला|बर्दिया]] |[[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]]|| ४९,४२० || १०४.५७ || ९ || [http://www.thakurbabamun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241013104154/https://thakurbabamun.gov.np/ |date=2024-10-13 }} |- bgcolor="Moccasin" | |[[गढीमाई नगरपालिका|गढीमाई]] |[[रौतहट जिल्ला|रौतहट]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |४९,१३५ |४९.४४ |९ |[http://www.gadhimaimun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241010150748/https://gadhimaimun.gov.np/ |date=2024-10-10 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[मिथिला नगरपालिका|मिथिला]] |[[धनुषा जिल्ला|धनुषा]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |४८,६७६ |१८७.९३ |११ |[http://www.mithilamun.gov.np/en] |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[फिदिम नगरपालिका|फिदिम]] | [[पाँचथर जिल्ला|पाँचथर]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]]|| ४८,४९५ || १९२.५ || १४ || [http://www.phidimmun.gov.np/en] |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[गुर्भाकोट नगरपालिका|गुर्भाकोट]] | [[सुर्खेत जिल्ला|सुर्खेत]] |[[कर्णाली प्रदेश|कर्णाली]]|| ४८,२१६ || २२८.६२|| १४ || [https://www.gurbhakotmun.gov.np/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241030171503/https://gurbhakotmun.gov.np/ |date=2024-10-30 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[भेरीगङ्गा नगरपालिका|भेरीगङ्गा]] | [[सुर्खेत जिल्ला|सुर्खेत]] |[[कर्णाली प्रदेश|कर्णाली]]|| ४८,२०३ || २५६.२|| १३ || [http://www.bherigangamun.gov.np/en] |- bgcolor="Moccasin" | | [[बलरा नगरपालिका|बलरा]] | [[सर्लाही जिल्ला|सर्लाही]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]]||४७,९१२||४८.५५ || ११ || [http://www.balramun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241022164537/https://balramun.gov.np/ |date=2024-10-22 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[डाक्नेश्वरी नगरपालिका|डाक्नेश्वरी]] | [[सप्तरी जिल्ला|सप्तरी]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]]||४७,७३९|| ६९.११ || १० || [http://www.dakneshworimun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241107162856/https://dakneshworimun.gov.np/ |date=2024-11-07 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[बागमती नगरपालिका|बागमती]] | [[सर्लाही जिल्ला|सर्लाही]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]]|| ४७,१०६ || १०१.१८|| १२ || [http://www.bagmatimunसर्लाही.gov.np]{{Dead link|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[बोदेबरसाइन नगरपालिका|बोदेबरसाइन]] |[[सप्तरी जिल्ला|सप्तरी]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |४६,०१७ |५८.९३ |१० |[http://www.bodebarsainmun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241021092846/https://www.bodebarsainmun.gov.np/ |date=2024-10-21 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[कटहरिया नगरपालिका|कटहरिया]] |[[रौतहट जिल्ला|रौतहट]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |४५,८२१ |४०.६९ |९ |[http://www.katahariyamun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241027061216/https://katahariyamun.gov.np/ |date=2024-10-27 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[लोहरपट्टी नगरपालिका|लोहरपट्टी]] |[[महोत्तरी जिल्ला|महोत्तरी]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |४५,७७३ |५०.०६ |९ |[http://loharpattimun.gov.np/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241107115609/https://loharpattimun.gov.np/ |date=2024-11-07 }} |- bgcolor="Moccasin" | |[[परोहा नगरपालिका|परोहा]] |[[रौतहट जिल्ला|रौतहट]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |४५,७०२ |३७.४५ |९ |[http://www.parohamun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241015181041/https://parohamun.gov.np/ |date=2024-10-15 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[हंसपुर नगरपालिका|हंसपुर]] | [[धनुषा जिल्ला|धनुषा]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]]||४४,९४९||४८.७१|| ९||[http://www.hansapurmun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241012005243/https://hansapurmun.gov.np/ |date=2024-10-12 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[कमला नगरपालिका|कमला]] |[[धनुषा जिल्ला|धनुषा]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |४४,५९७ |६५.८५ |९ |[http://www.kamalamun.gov.np/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241006083735/https://www.kamalamun.gov.np/ |date=2024-10-06 }} |- bgcolor="Moccasin" | |[[कविलासी नगरपालिका|कविलासी]] |[[सर्लाही जिल्ला|सर्लाही]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |४४,२०४ |४८.११ |१० |[http://www.belakamun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180123021627/http://www.belakamun.gov.np/ |date=2018-01-23 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[गणेशमान चारनाथ नगरपालिका|गणेशमान चारनाथ]] | [[धनुषा जिल्ला|धनुषा]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]]|| ४४,०८२ || २४४.३१|| ११ || [http://www.ganeshmancharnathmun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241016065537/https://ganeshmancharnathmun.gov.np/ |date=2024-10-16 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[बहुदरमाई नगरपालिका|बहुदरमाई]] |[[पर्सा जिल्ला|पर्सा]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |४३,४७८ |३१.५५ |९ |[http://www.bahudarmaimun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241022131455/https://bahudarmaimun.gov.np/ |date=2024-10-22 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[हरिपुर नगरपालिका|हरिपुर]] |[[सर्लाही जिल्ला|सर्लाही]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |४३,२३३ |६६.८६ |९ |[http://www.haripurmun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241006103544/https://haripurmun.gov.np/ |date=2024-10-06 }} |- bgcolor="Moccasin" | | [[दिक्तेल रुपाकोट मझुवागढी नगरपालिका|दिक्तेल रुपाकोट मझुवागढी]] | [[खोटाङ जिल्ला|खोटाङ]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]]|| ४३,००८ || २४६.५१|| १५ || [http://www.rupakotmajhuwagadhimun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200320061427/http://www.rupakotmajhuwagadhimun.gov.np/ |date=2020-03-20 }} |- | [[दोधारा चाँदनी नगरपालिका|दोधारा चाँदनी]] | [[कञ्चनपुर जिल्ला|कञ्चनपुर]] |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम]]|| ४२,९७४ || ५६.८४|| १० || [http://www.mahakalimunkanchanpur.gov.np/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241113045630/http://mahakalimunkanchanpur.gov.np/ |date=2024-11-13 }} |- | [[भानु नगरपालिका|भानु]] | [[तनहुँ जिल्ला|तनहुँ]] |[[गण्डकी प्रदेश|गण्डकी]]|| ४२,७९४ || १८४ || १३ || [http://www.sabaइलामun.gov.np/en]{{Dead link|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[चौतारा साँगाचोकगढी नगरपालिका|चौतारा साँगाचोकगढी]] | [[सिन्धुपाल्चोक जिल्ला|सिन्धुपाल्चोक]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]]|| ४२,६६८ || १६५.२५ || १४ || [http://www.chautarasangachowkgadhimun.gov.np]{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- | [[सन्धिखर्क नगरपालिका|सन्धिखर्क]] | [[अर्घाखाँची जिल्ला|अर्घाखाँची]] |[[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]]|| ४२,४९२ || १२९.४२|| १२ || [http://sandhikharkamun.gov.np/en] |- bgcolor="Moccasin" | |[[फतुवा विजयपुर नगरपालिका|फतुवा विजयपुर]] |[[रौतहट जिल्ला|रौतहट]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |४२,२१८ |६५.२४ |११ |[http://www.phatuwabijaypurmun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241104221341/https://phatuwabijaypurmun.gov.np/ |date=2024-11-04 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[प्युठान नगरपालिका|प्युठान]] | [[प्युठान जिल्ला|प्युठान]] |[[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]]|| ४२,१३० || १२८.९६|| १० || [http://www.Pyuthanmun.gov.np/en] |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[सुखीपुर नगरपालिका|सुखीपुर]] |[[सिराहा जिल्ला|सिराहा]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |४२,०३३ |५४.७८ |१० |[http://www.sukhipurmun.gov.np]{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- | [[पुतलीबजार नगरपालिका|पुतलीबजार]] | [[स्याङ्जा जिल्ला|स्याङ्जा]] |[[गण्डकी प्रदेश|गण्डकी]]|| ४१,७४३ || १४७.२१ || १४ || [http://putalibazarmun.gov.np/en] |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[पर्सागढी नगरपालिका|पर्सागढी]] |[[पर्सा जिल्ला|पर्सा]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |४१,५६९ |९९.६९ |९ |[http://www.parbatgadhimun.gov.np]{{Dead link|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[मेलम्ची नगरपालिका|मेलम्ची]] | [[सिन्धुपाल्चोक जिल्ला|सिन्धुपाल्चोक]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]]|| ४१,०६३ || १५८.१७ || १३ || [http://www.melamchimun.gov.np/en] |- bgcolor="Moccasin" | |[[माधव नारायण नगरपालिका|माधव नारायण]] |[[रौतहट जिल्ला|रौतहट]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |४०,८९४ |४८.५३ |९ |[http://www.nagrainmun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241016022214/https://nagrainmun.gov.np/ |date=2024-10-16 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[रामपुर नगरपालिका|रामपुर]] | [[पाल्पा जिल्ला|पाल्पा]] |[[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]]|| ४०,८८३ || १२३.३४|| १० || [http://www.rampurmun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171204154611/http://www.rampurmun.gov.np/en |date=2017-12-04 }} |- bgcolor="Moccasin" | |[[पचरौता नगरपालिका|पचरौता]] |[[बारा जिल्ला|बारा]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |४०,५२४ |४४.०१ |९ |[http://www.pachrautamun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241014081833/https://pachrautamun.gov.np/ |date=2024-10-14 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[गौर नगरपालिका|गौर]] |[[रौतहट जिल्ला|रौतहट]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |३९,८४६ |२१.५३ |९ |[http://gaurmun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170903210459/http://gaurmun.gov.np/en |date=2017-09-03 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[मन्थली नगरपालिका|मन्थली]] | [[रामेछाप जिल्ला|रामेछाप]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]]|| ३९,६९५ || २११.७८ || १४ || [http://www.manthalimun.gov.np/en] |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[शम्भुनाथ नगरपालिका|शम्भुनाथ]] | [[सप्तरी जिल्ला|सप्तरी]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]]||३९,६३४|| १०८.७१|| १२ || [http://www.shambhunathmun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240930123859/https://shambhunathmun.gov.np/ |date=2024-09-30 }} |- bgcolor="Moccasin" | |[[बौधीमाई नगरपालिका|बौधीमाई]] |[[रौतहट जिल्ला|रौतहट]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |३९,३२५ |३४.३४३ |९ |[http://www.baudhimaimun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241109001804/https://baudhimaimun.gov.np/ |date=2024-11-09 }} |- bgcolor="Moccasin" | | [[दुल्लु नगरपालिका|दुल्लु]] | [[दैलेख जिल्ला|दैलेख]] |[[कर्णाली प्रदेश|कर्णाली]]|| ३९,१४३ || १५६.७७|| १३ || [http://www.dullumun.gov.np/en] |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[थाहा नगरपालिका|थाहा]] | [[मकवानपुर जिल्ला|मकवानपुर]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]]|| ३८,८७० || १९१.१२|| १२ || [http://www.thahamun.gov.np/en] |- bgcolor="Moccasin" | |[[हरिपुर्वा नगरपालिका|हरिपुर्वा]] |[[सर्लाही जिल्ला|सर्लाही]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |३८,७१४ |३०.५० |९ |[http://www.haripurwamun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241103011655/https://haripurwamun.gov.np/ |date=2024-11-03 }} |- bgcolor="Moccasin" | |[[देवाही गोनाही नगरपालिका|देवाही गोनाही]] |[[रौतहट जिल्ला|रौतहट]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |३८,६९० |३३.९९ |९ |[http://www.dewahigonahimun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241006070357/https://dewahigonahimun.gov.np/ |date=2024-10-06 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[कर्जन्हा नगरपालिका|कर्जन्हा]] |[[सिराहा जिल्ला|सिराहा]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |३८,५५७ |७६.८४ |११ |[http://www.karjanhamun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241014140819/https://karjanhamun.gov.np/ |date=2024-10-14 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[माडी नगरपालिका|माडी]] | [[चितवन जिल्ला|चितवन]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]]|| ३८,२९५ || २१८.२४|| ९ || [http://www.maddimun.gov.np/en] |- bgcolor="Moccasin" | | [[पुर्चौडी नगरपालिका|पुर्चौडी]] | [[बैतडी जिल्ला|बैतडी]] |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम]]|| ३८,२८१ || १९८.५२|| १० || [http://www.purchaudimun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241014141245/https://purchaudimun.gov.np/ |date=2024-10-14 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[मिथिला बिहारी नगरपालिका|मिथिला बिहारी]] |[[धनुषा जिल्ला|धनुषा]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |३८,२७३ |३७.६ |१० |[http://www.mithilabiharimun.gov.np/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241004021649/https://mithilabiharimun.gov.np/ |date=2024-10-04 }} |- | [[बेसीसहर नगरपालिका|बेसीसहर]] | [[लमजुङ जिल्ला|लमजुङ]] |[[गण्डकी प्रदेश|गण्डकी]]|| ३८,२३२ || १२७.६४|| ११ || [http://www.besishaharmun.gov.np/en] |- | [[लेटाङ नगरपालिका|लेटाङ]] | [[मोरङ जिल्ला|मोरङ]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]]|| ३८,१५२ || २१९.२३|| ९ || [http://www.letangbhogatenimun.gov.np/en] |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[कुश्मा नगरपालिका|कुश्मा]] | [[पर्वत जिल्ला|पर्वत]] |[[गण्डकी प्रदेश|गण्डकी]]|| ३८,१०१ || ९३.१८|| १४ || [http://www.kushmamun.gov.np/en] |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[नगराइन नगरपालिका|नगराइन]] |[[धनुषा जिल्ला|धनुषा]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |३८,०३७ |३९.०० |९ |[http://www.nagrainmun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241016022214/https://nagrainmun.gov.np/ |date=2024-10-16 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[भेरी नगरपालिका|भेरी]] | [[जाजरकोट जिल्ला|जाजरकोट]] |[[कर्णाली प्रदेश|कर्णाली]]|| ३७,८९२ || २१९.७७|| १३ || [http://bherimalikamun.gov.np/en] |- bgcolor="MistyRose" | | [[छेडागाड नगरपालिका|छेडागाड]] | [[जाजरकोट जिल्ला|जाजरकोट]] |[[कर्णाली प्रदेश|कर्णाली]]|| ३७,८७७ || २८४.२|| १३ || [https://chhedagadmun.gov.np/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241014085606/https://chhedagadmun.gov.np/ |date=2024-10-14 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[विदेह नगरपालिका|विदेह]] |[[धनुषा जिल्ला|धनुषा]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |३७,६९७ |४५.५१ |९ |[http://www.bidehamun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241103115736/https://www.bidehamun.gov.np/ |date=2024-11-03 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[शीतगङ्गा नगरपालिका|शीतगङ्गा]] | [[अर्घाखाँची जिल्ला|अर्घाखाँची]] |[[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]]|| ३७,६९१ || ६१०.४३|||१४ || [http://www.shitagangamun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241027195749/https://shitagangamun.gov.np/ |date=2024-10-27 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[निजगढ नगरपालिका|निजगढ]] | [[बारा जिल्ला|बारा]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]]|| ३७,६८७ || २८९.४३|| १३ || [http://www.nijgadhmun.gov.np/en] |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[पोखरीया नगरपालिका|पोखरिया]] |[[पर्सा जिल्ला|पर्सा]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |३७,६७५ |३२.४७ |१० |[http://www.pokhariyamun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170922135734/http://www.pokhariyamun.gov.np/en |date=2017-09-22 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[पालुङटार नगरपालिका|पालुङटार]] | [[गोरखा जिल्ला|गोरखा]] |[[गण्डकी प्रदेश|गण्डकी]]|| ३७,४०९ || १५८.६२|| १० || [http://www.palungtarmun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240611192646/https://www.palungtarmun.gov.np/en |date=2024-06-11 }} |- bgcolor="Moccasin" | |[[औरही नगरपालिका|औरही]] |[[महोत्तरी जिल्ला|महोत्तरी]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |३७,३६१ |३५.७६ |९ |[https://web.archive.org/web/20260616061020/https://aurahimunmahottari.gov.np/] |- bgcolor="Moccasin" | |[[रामगोपालपुर नगरपालिका|रामगोपालपुर]] |[[महोत्तरी जिल्ला|महोत्तरी]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |३६,२०१ |३९.५८ |९ |[http://ramgopalpurmun.gov.np/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241027230233/https://ramgopalpurmun.gov.np/ |date=2024-10-27 }} |- bgcolor="Moccasin" | |[[मटिहानी नगरपालिका|मटिहानी]] |[[महोत्तरी जिल्ला|महोत्तरी]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |३६,१३६ |२९.०२ |९ |[http://matihanimun.gov.np/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241015131957/https://matihanimun.gov.np/ |date=2024-10-15 }} |- | [[धनकुटा नगरपालिका|धनकुटा]] | [[धनकुटा जिल्ला|धनकुटा]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]]|| ३५,९८३ || १११|| १० || [http://Dhankutamun.gov.np/en] |- bgcolor="MistyRose" | | [[आठबिसकोट नगरपालिका|आठबिसकोट]] | [[पश्चिम रुकुम जिल्ला|पश्चिम रुकुम]] |[[कर्णाली प्रदेश|कर्णाली]]|| ३५,९१७ || ५६०.३४|| १४ || [http://aathbiskotmun.gov.np/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181019162603/http://aathbiskotmun.gov.np/ |date=2018-10-19 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[पञ्चपुरी नगरपालिका|पञ्चपुरी]] | [[सुर्खेत जिल्ला|सुर्खेत]] |[[कर्णाली प्रदेश|कर्णाली]]|| ३५,८३९ || ३२९.९|| ११ || [https://web.archive.org/web/20241103115736/https://www.bidehamun.gov.np/] |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[राजदेवी नगरपालिका|राजदेवी]] |[[रौतहट जिल्ला|रौतहट]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |३५,६५८ |२८.२१ |९ |[http://www.rajdevimun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241108070723/https://rajdevimun.gov.np/ |date=2024-11-08 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[परशुराम नगरपालिका|परशुराम]] | [[डडेल्धुरा जिल्ला|डडेल्धुरा]] |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम]]|| ३५,५९० || ४१४.०७|| १२ || [http://www.parasurammun.gov.np/en] |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[खाँदबारी नगरपालिका|खाँदबारी]] | [[सङ्खुवासभा जिल्ला|सङ्खुवासभा]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]]|| ३५,५६५ || १२२.७८|| ११ || [http://khandbarimun.gov.np] |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[पाँचखाल नगरपालिका|पाँचखाल]] | [[काभ्रेपलाञ्चोक जिल्ला|काभ्रेपलान्चोक]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]]|| ३५,५२१ || १०३|| १३ || [http://www.panchkhalmun.gov.np/en] |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[रोल्पा नगरपालिका|रोल्पा]] | [[रोल्पा जिल्ला|रोल्पा]] |[[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]]|| ३५,३७६ || २७०.४२|| १० || [http://www.rolpamun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241005054145/https://rolpamun.gov.np/ |date=2024-10-05 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[बेलकोटगढी नगरपालिका|बेलकोटगढी]] | [[नुवाकोट जिल्ला|नुवाकोट]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]]|| ३५,२२४ || १५५.६|| १३ || [http://www.belkotgadhimun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241112015625/https://belkotgadhimun.gov.np/ |date=2024-11-12 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[भीमेश्वर नगरपालिका|भीमेश्वर]] | [[दोलखा जिल्ला|दोलखा]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]]|| ३४,७१२ || १३२.५|| ९ || [http://bhimeshwormun.gov.np/en] |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[शारदा नगरपालिका|शारदा]] | [[सल्यान जिल्ला|सल्यान]] |[[कर्णाली प्रदेश|कर्णाली]]|| ३४,६६३ || १९८.३४|| १५ || [http://www.shaaradamun.gov.np/en] |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[मुसिकोट नगरपालिका, पश्चिम रुकुम|मुसिकोट]] | [[पश्चिम रुकुम जिल्ला|पश्चिम रुकुम]] |[[कर्णाली प्रदेश|कर्णाली]]|| ३४,२७० || १३६.०६|| १४ || [http://www.musikotmun.gov.np/en] |-bgcolor="PaleTurquoise" | | [[बागचौर नगरपालिका|बागचौर]] | [[सल्यान जिल्ला|सल्यान]] |[[कर्णाली प्रदेश|कर्णाली]]|| ३४,०२१ || १६३.१४|| १२ || [http://bagchaurmun.gov.np/en] |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[दिपायल सिलगढी नगरपालिका|दिपायल सिलगढी]] | [[डोटी जिल्ला|डोटी]] |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम]]|| ३३,९६८ || १२६.६२|| ९ || [http://dipayalsilgadhimun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180422180334/http://dipayalsilgadhimun.gov.np/en |date=2018-04-22 }} |- bgcolor="MistyRose" | | [[बुङ्गल नगरपालिका|बुङ्गल]] | [[बझाङ जिल्ला|बझाङ]] |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम]]|| ३३,८१२ || ४४७.५९|| ११ || [http://www.bungalmun.gov.np/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181007183601/http://www.bungalmun.gov.np/ |date=2018-10-07 }} |- | [[धुलिखेल नगरपालिका|धुलिखेल]] | [[काभ्रेपलाञ्चोक जिल्ला|काभ्रेपलान्चोक]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]]|| ३३,७२६ || ५५|| १२ || [http://dhulikhelmun.gov.np/en] |- bgcolor="Moccasin" | | [[बनगाड कुपिण्डे नगरपालिका|बनगाड कुपिण्डे]] | [[सल्यान जिल्ला|सल्यान]] |[[कर्णाली प्रदेश|कर्णाली]]|| ३२,९४० || ३३८.२१|| १२ || [http://www.bangadkupindemun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230926161553/https://www.bangadkupindemun.gov.np/ |date=2023-09-26 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[बेनी नगरपालिका|बेनी]] | [[म्याग्दी जिल्ला|म्याग्दी]] |[[गण्डकी प्रदेश|गण्डकी]]|| ३२,६९७ || ७६.५७|| १० || [http://www.benimun.gov.np/en] |- bgcolor="Moccasin" | |[[मौलापुर नगरपालिका|मौलापुर]] |[[रौतहट जिल्ला|रौतहट]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |३२,३२५ |३४.७५ |९ |[http://www.maulapurmun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241101195928/https://maulapurmun.gov.np/ |date=2024-11-01 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[स्वर्गद्वारी नगरपालिका|स्वर्गद्वारी]] | [[प्युठान जिल्ला|प्युठान]] |[[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]]|| ३२,०३७ || २२४.७|| ९ || [http://www.swargadwarimun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241103041856/https://swargadwarimun.gov.np/ |date=2024-11-03 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[लेकबेसी नगरपालिका|लेकबेसी]] | [[सुर्खेत जिल्ला|सुर्खेत]] |[[कर्णाली प्रदेश|कर्णाली]]|| ३१,७१० || १८०.९२|| १० || [http://www.lekbeshimun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241006102557/https://lekbeshimun.gov.np/ |date=2024-10-06 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[दशरथचन्द नगरपालिका|दशरथचन्द]] | [[बैतडी जिल्ला|बैतडी]] |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम]]|| ३१,५६७ || १३५.१५|| ११ || [http://dasharathchandmun.gov.np/en] |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[रेसुङ्गा नगरपालिका|रेसुङ्गा]] | [[गुल्मी जिल्ला|गुल्मी]] |[[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]]|| ३१,५५१ || ८३.७४|| १४ || [http://www.resungamun.gov.np/en] |- bgcolor="Moccasin" | | [[आठबीस नगरपालिका|आठबीस]] | [[दैलेख जिल्ला|दैलेख]] |[[कर्णाली प्रदेश|कर्णाली]]|| ३१,०९२ || १६८|| ९ || [http://aathabismun.gov.np/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190323223411/http://aathabismun.gov.np/ |date=2019-03-23 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[गल्याङ नगरपालिका|गल्याङ]] | [[स्याङ्जा जिल्ला|स्याङ्जा]] |[[गण्डकी प्रदेश|गण्डकी]]|| ३१,०३४ || १२२.७१|| ११ || [http://www.galyangmun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241014154940/https://galyangmun.gov.np/ |date=2024-10-14 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[देउमाई नगरपालिका|देउमाई]] | [[इलाम जिल्ला|इलाम]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]]|| ३०,९६९ || १९१.६३|| ९ || [http://www.deumaimun.gov.np/en] |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[माई नगरपालिका|माई]] | [[इलाम जिल्ला|इलाम]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]]|| ३०,७३२ || २४६.११|| १० || [http://www.maimun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241109222105/https://maimun.gov.np/ |date=2024-11-09 }} |- bgcolor="Moccasin" | | [[गल्कोट नगरपालिका|गलकोट]] | [[बागलुङ जिल्ला|बागलुङ]] |[[गण्डकी प्रदेश|गण्डकी]]|| ३०,५८८ || १९४.३९|| ११ || [http://www.galkotmun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241106205832/https://www.galkotmun.gov.np/ |date=2024-11-06 }} |- bgcolor="MistyRose" | | [[शिखर नगरपालिका|शिखर]] | [[डोटी जिल्ला|डोटी]] |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम]]|| ३०,३९९ || २८५.३७|| ११ || [http://www.shikharmun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241014172423/https://shikharmun.gov.np/ |date=2024-10-14 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[मण्डनदेउपुर नगरपालिका|मण्डनदेउपुर]] | [[काभ्रेपलाञ्चोक जिल्ला|काभ्रेपलान्चोक]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]]|| ३०,३८१ || ८९|| १२ || [http://www.mandandeupurmun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241014230151/https://mandandeupurmun.gov.np/ |date=2024-10-14 }} |- bgcolor="Moccasin" | | [[ढोरपाटन नगरपालिका|ढोरपाटन]] | [[बागलुङ जिल्ला|बागलुङ]] |[[गण्डकी प्रदेश|गण्डकी]]|| ३०,०६८ || २२२.८५|| ९ || [http://www.dhorpatanmun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241020215135/https://www.dhorpatanmun.gov.np/ |date=2024-10-20 }} |- bgcolor="Moccasin" | | [[षडानन्द नगरपालिका|षडानन्द]] | [[भोजपुर जिल्ला (स्पष्टता)|भोजपुर]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]]|| २९,३४२ || २४१.१५|| १४ || [http://www.shadanandmun.gov.np/en] |- | [[शङ्खरापुर नगरपालिका|शङ्खरापुर]] | [[काठमाडौँ जिल्ला|काठमाडौँ]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]]|| २९,३१८ || ६०.२१|| ९ || [http://www.shankharapurmun.gov.np/en] |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[भिमाद नगरपालिका|भिमाद]] | [[तनहुँ जिल्ला|तनहुँ]] |[[गण्डकी प्रदेश|गण्डकी]]|| २९,२४८ || १२९|| ९ || [http://www.bhimadmun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241005075721/https://bhimadmun.gov.np/ |date=2024-10-05 }} |- bgcolor="Moccasin" | | [[पाटन नगरपालिका|पाटन]] | [[बैतडी जिल्ला|बैतडी]] |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम]]|| २९,२३० || २१९.२६|| १० || [http://www.patanmun.gov.np/en] |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[धुनिवेशी नगरपालिका|धुनिवेशी]] | [[धादिङ जिल्ला|धादिङ]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]]|| २९,१४९ || ९६.३|| ९ ||[https://dhunibeshimun.gov.np] |- bgcolor="Moccasin" | | [[चौरजहारी नगरपालिका|चौरजहारी]] | [[पश्चिम रुकुम जिल्ला|पश्चिम रुकुम]] |[[कर्णाली प्रदेश|कर्णाली]]|| २८,९५६ || १०७.३८|| १४ || [http://chaurjaharimun.gov.np/en] |- bgcolor="MistyRose" | | [[नलगाड नगरपालिका|नलगाड]] | [[जाजरकोट जिल्ला|जाजरकोट]] |[[कर्णाली प्रदेश|कर्णाली]]|| २८,९२२ || ३८७.४४|| १३ || [http://tribeninalgaadmun.gov.np/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181002014754/http://tribeninalgaadmun.gov.np/ |date=2018-10-02 }} |- bgcolor="Moccasin" | | [[मुसिकोट नगरपालिका, गुल्मी|मुसिकोट]] | [[गुल्मी जिल्ला|गुल्मी]] |[[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]]|| २८,४५४ || ११४.७४|| ९ || [http://www.musikotmunगुल्मी.gov.np]{{Dead link|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[फुङलिङ नगरपालिका|फुङलिङ]] | [[ताप्लेजुङ जिल्ला|ताप्लेजुङ]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]]|| २८,४४९ || १२५.५७|| ११ || [http://www.phunglingmun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180129123642/http://phunglingmun.gov.np/ |date=2018-01-29 }} |- bgcolor="Moccasin" | | [[भूमिकास्थान नगरपालिका|भूमिकास्थान]] | [[अर्घाखाँची जिल्ला|अर्घाखाँची]] |[[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]]|| २८,१९२ || १५९.१३|| १० || [http://www.bhumikasthanmun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241015083327/https://www.bhumikasthanmun.gov.np/ |date=2024-10-15 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[सिद्धिचरण नगरपालिका|सिद्धिचरण]] | [[ओखलढुङ्गा जिल्ला|ओखलढुङ्गा]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]]|| २७,३५१ || १६७.८८|| १२ || [http://www.siddhicharanmun.gov.np/en] |- bgcolor="Moccasin" | | [[हलेसी तुवाचुङ नगरपालिका|हलेसी तुवाचुङ]] | [[खोटाङ जिल्ला|खोटाङ]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]]|| २७,०७८ || २८०.१७|| ११ || [http://www.halesituwachungmun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200411112430/http://www.halesituwachungmun.gov.np/ |date=2020-04-11 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | || [[सुन्दरबजार नगरपालिका|सुन्दरबजार]] | [[लमजुङ जिल्ला|लमजुङ]] |[[गण्डकी प्रदेश|गण्डकी]]|| २७,०४३ || ७२.०५|| ११ || [http://www.sundarbazarmun.gov.np/en] |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[चैनपुर नगरपालिका|चैनपुर]] | [[सङ्खुवासभा जिल्ला|सङ्खुवासभा]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]]|| २६,७९९ || २२३.६९|| ११ || [http://www.chainpurmun.gov.np/en] |- bgcolor="MistyRose" | | [[चामुण्डा बिन्द्रासैनी नगरपालिका|चामुण्डा बिन्द्रासैनी]] | [[दैलेख जिल्ला|दैलेख]] |[[कर्णाली प्रदेश|कर्णाली]]|| २६,५५९ || ९०.६|| ९ || [http://chamundabindrasainimun.gov.np/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190327053328/http://chamundabindrasainimun.gov.np/ |date=2019-03-27 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[मङ्गलसेन नगरपालिका|मङ्गलसेन]] | [[अछाम जिल्ला|अछाम]] |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम]]|| २६,५५७ || २२०.१४|| १४ || [http://www.mangalsenmun.gov.np/en] |- | [[दक्षिणकाली नगरपालिका|दक्षिणकाली]] | [[काठमाडौँ जिल्ला|काठमाडौँ]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]]|| २६,३७२ || ४२.६८|| ९ || [http://www.daxinkalimun.gov.np/en] |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[नमोबुद्ध नगरपालिका|नमोबुद्ध]] | [[काभ्रेपलाञ्चोक जिल्ला|काभ्रेपलान्चोक]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]]|| २६,१६० || १०२|| ११ || [http://www.namobuddhamun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241015200113/https://www.namobuddhamun.gov.np/ |date=2024-10-15 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | || [[नारायण नगरपालिका|नारायण]] | [[दैलेख जिल्ला|दैलेख]] |[[कर्णाली प्रदेश|कर्णाली]]|| २६,१११ || ११०.६३|| ११ || [http://narayanmun.gov.np/en] |- bgcolor="MistyRose" | | [[पञ्चदेवल विनायक नगरपालिका|पञ्चदेवल विनायक]] | [[अछाम जिल्ला|अछाम]] |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम]]|| २६,०८८ || १४७.७५|| ९ || [http://www.panchadewalbinayakmun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241004032639/https://panchadewalbinayakmun.gov.np/ |date=2024-10-04 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[भोजपुर नगरपालिका|भोजपुर]] | [[भोजपुर जिल्ला (स्पष्टता)|भोजपुर]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]]|| २६,००७ || १५९.५१|| १२ || [http://www.bhojpurmun.gov.np/en] |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[साँफेबगर नगरपालिका|साँफेबगर]] | [[अछाम जिल्ला|अछाम]] |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम]]|| २५,८९१ || १६६.७१|| १४ || [http://www.sanfebagarmun.gov.np/en] |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[सोलुदुधकुण्ड नगरपालिका|सोलुदुधकुण्ड]] | [[सोलुखुम्बु जिल्ला|सोलुखुम्बु]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]]|| २५,६७८ || ५२८.०९|| ११ || [http://www.solududhkundamun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241005083817/https://solududhkundamun.gov.np/ |date=2024-10-05 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[रामेछाप नगरपालिका|रामेछाप]] | [[रामेछाप जिल्ला|रामेछाप]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]]|| २४,९७१ || २०२.४५|| ९ || [http://www.रामेछापmun.gov.np/en]{{Dead link|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- bgcolor="Moccasin" | |[[जैमिनी नगरपालिका|जैमिनी]] | [[बागलुङ जिल्ला|बागलुङ]] |[[गण्डकी प्रदेश|गण्डकी]]|| २४,६२८ || ११८.७१|| १० || [http://www.jaiminimun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241105071627/https://jaiminimun.gov.np/ |date=2024-11-05 }} |- bgcolor="MistyRose" | | [[छायाँनाथ रारा नगरपालिका|छायाँनाथ रारा]] | [[मुगु जिल्ला|मुगु]] |[[कर्णाली प्रदेश|कर्णाली]]|| २४,५२७ || ४८०.६७|| १४ || [http://www.chhayanathraramun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241108090544/https://chhayanathraramun.gov.np/ |date=2024-11-08 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[अमरगढी नगरपालिका|अमरगढी]] | [[डडेल्धुरा जिल्ला|डडेल्धुरा]] |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम]]|| २४,१४९ || १३९.३३|| ११ || [http://amargadhimun.gov.np/en] |- bgcolor="PaleTurquoise" | || [[बाह्रविसे नगरपालिका|बाह्रबिसे]] | [[सिन्धुपाल्चोक जिल्ला|सिन्धुपाल्चोक]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]]|| २४,१०९ || ९६.७३|| ९ || [http://www.bahrabisemun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220705043310/https://www.bahrabisemun.gov.np/ |date=2022-07-05 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[महाकाली नगरपालिका|महाकाली]] | [[दार्चुला जिल्ला|दार्चुला]] |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम]]|| २४,०८१ || १३५.११|| ९ || [http://www.mahakalimundarchula.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241110090950/http://mahakalimundarchula.gov.np/ |date=2024-11-10 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | |[[सप्तकोशी नगरपालिका|सप्तकोशी]] |[[सप्तरी जिल्ला|सप्तरी]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |२३,५१० |६०.२५ |११ |[http://www.saptakoshimun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241010150048/https://saptakoshimun.gov.np/ |date=2024-10-10 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[चापाकोट नगरपालिका|चापाकोट]] | [[स्याङ्जा जिल्ला|स्याङ्जा]] |[[गण्डकी प्रदेश|गण्डकी]]|| २२,९६९ || १२०.५९|| १० || [http://www.chapakotmun.gov.np/en] |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[भीरकोट नगरपालिका|भीरकोट]] | [[स्याङ्जा जिल्ला|स्याङ्जा]] |[[गण्डकी प्रदेश|गण्डकी]]|| २२,६४५ || ७८.२३|| ९ || [http://bheerkotmun.gov.np/en] |- bgcolor="Moccasin" | | [[खाँडाचक्र नगरपालिका|खाँडाचक्र]] | [[कालिकोट जिल्ला|कालिकोट]] |[[कर्णाली प्रदेश|कर्णाली]]|| २२,२७४ || १३३.२९|| ११ || [http://khandachakramun.gov.np/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181002074428/http://khandachakramun.gov.np/ |date=2018-10-02 }} |- | [[महालक्ष्मी नगरपालिका, धनकुटा|महालक्ष्मी]] | [[धनकुटा जिल्ला|धनकुटा]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]]|| २२,१८२ || १२६.३|| ९ || [http://www.mahalaxmimundhankuta.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241006225621/https://mahalaxmimundhankuta.gov.np/ |date=2024-10-06 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[मध्यनेपाल नगरपालिका|मध्यनेपाल]] | [[लमजुङ जिल्ला|लमजुङ]] |[[गण्डकी प्रदेश|गण्डकी]]|| २१,९७१ || ११३.८६|| १० || [http://madhyanepalmun.gov.np/en] |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[जयपृथ्वी नगरपालिका|जयपृथ्वी ]] | [[बझाङ जिल्ला|बझाङ]] |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम]]|| २१,९३३ || १६६.७९|| ११ || [http://www.jayaprithvimun.gov.np/en] |- bgcolor="MistyRose" | | [[शैल्यशिखर नगरपालिका|शैल्यशिखर]] | [[दार्चुला जिल्ला|दार्चुला]] |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम]]|| २१,८०७ || ११७.८१|| ९ || [http://www.shailyashikharmun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241022175532/https://shailyashikharmun.gov.np/ |date=2024-10-22 }} |- bgcolor="Moccasin" | | [[चन्दननाथ नगरपालिका|चन्दननाथ]] | [[जुम्ला जिल्ला|जुम्ला]] |[[कर्णाली प्रदेश|कर्णाली]]|| २१,०३६ || १०२.०३|| १० || [http://www.chandannathmun.gov.np/en] |- bgcolor="MistyRose" | | [[कमलबजार नगरपालिका|कमलबजार]] | [[अछाम जिल्ला|अछाम]] |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम]]|| २१,०३२ || १२०.७८|| १० || [http://kamalbazarmun.gov.np/en] |- bgcolor="Moccasin" | | [[मेलौली नगरपालिका|मेलौली]] | [[बैतडी जिल्ला|बैतडी]] |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम]]|| २०,६५८ || ११९.४३|| ९ || [http://www.melaulimun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241109013409/https://melaulimun.gov.np/ |date=2024-11-09 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[फलेवास नगरपालिका|फलेवास]] | [[पर्वत जिल्ला|पर्वत]] |[[गण्डकी प्रदेश|गण्डकी]]|| २०,४६८ || ८५.७|| ११ || [http://www.phalewasmun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241102104813/https://phalewasmun.gov.np/ |date=2024-11-02 }} |- bgcolor="MistyRose" | | [[बुढीगङ्गा नगरपालिका|बुढीगङ्गा]] | [[बाजुरा जिल्ला|बाजुरा]] |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम]]|| २०,१८५ || ५९.२|| १० || [http://www.budhigangamunबाजुरा.gov.np]{{Dead link|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- bgcolor="MistyRose" | | [[बुढीनन्दा नगरपालिका|बुढीनन्दा]] | [[बाजुरा जिल्ला|बाजुरा]] |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम]]|| २०,०७२ || २३२.४८|| १० || [http://www.budhinandamun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241026021731/https://budhinandamun.gov.np/ |date=2024-10-26 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[पाख्रीबास नगरपालिका|पाख्रिबास]] | [[धनकुटा जिल्ला|धनकुटा]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]]|| १९,१०४ || १४४.२९|| १० || [http://www.pakhribasmun.gov.np/en] |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[म्याङलुङ नगरपालिका|म्याङलुङ]] | [[तेह्रथुम जिल्ला|तेह्रथुम]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]]|| १८,७५० || १००.२१|| १० || [http://www.myanglungmun.gov.np/en] |- bgcolor="Moccasin" | | [[बडीमालिका नगरपालिका|बडिमालिका]] | [[बाजुरा जिल्ला|बाजुरा]] |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम]]|| १८,४१४ || २७६|| ९ || [http://www.badimalikamun.gov.np/en] |- bgcolor="MistyRose" | | [[त्रिवेणी नगरपालिका|त्रिवेणी]] | [[बाजुरा जिल्ला|बाजुरा]] |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम]]|| १७,७९८ || १७०.३२|| ९ || [http://trivenimunbajura.gov.np/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240920023322/https://trivenimunbajura.gov.np/ |date=2024-09-20 }} |- bgcolor="MistyRose" | | [[रास्कोट नगरपालिका|रास्कोट]] | [[कालिकोट जिल्ला|कालिकोट]] |[[कर्णाली प्रदेश|कर्णाली]]|| १७,४२५ || ५९.७३|| ९ || [http://raskotmun.gov.np/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190126115729/http://raskotmun.gov.np/ |date=2019-01-26 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[राइनास नगरपालिका|राइनास]] | [[लमजुङ जिल्ला|लमजुङ]] |[[गण्डकी प्रदेश|गण्डकी]]|| १७,४०२ || ७१.९७|| १० || [http://rainasmun.gov.np/en] |- bgcolor="MistyRose" | | [[पाँचखपन नगरपालिका|पाँचखपन]] | [[सङ्खुवासभा जिल्ला|सङ्खुवासभा]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]]|| १६,३४८ || १४८.०३|| ९ || [http://www.panchkhapanmun.gov.np/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181024231941/http://www.panchkhapanmun.gov.np/ |date=2018-10-24 }} |- bgcolor="MistyRose" | | [[तिलागुफा नगरपालिका|तिलागुफा]] | [[कालिकोट जिल्ला|कालिकोट]] |[[कर्णाली प्रदेश|कर्णाली]]|| १६,१९७ || २६२.५६|| ११ || [https://web.archive.org/web/20250515190143/https://tilagufamun.gov.np/] |- bgcolor="Moccasin" | | [[जिरी नगरपालिका|जिरी]] | [[दोलखा जिल्ला|दोलखा]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]]|| १६,१०९ || २११.२७|| ९ || [http://www.jirimun.gov.np/en] |- bgcolor="Moccasin" | | [[धर्मदेवी नगरपालिका|धर्मदेवी]] | [[सङ्खुवासभा जिल्ला|सङ्खुवासभा]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]]|| १६,०५३ || १३२.८२|| ९ || [http://www.dharmadevimun.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241103024401/https://www.dharmadevimun.gov.np/ |date=2024-11-03 }} |- bgcolor="PaleTurquoise" | | [[लालीगुराँस नगरपालिका|लालीगुराँस]] | [[तेह्रथुम जिल्ला|तेह्रथुम]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]]|| १५,३२९ || ९०.२७|| ९ || [http://laliguransmun.gov.np/en] |- bgcolor="Moccasin" | | [[मादी नगरपालिका|मादी]] | [[सङ्खुवासभा जिल्ला|सङ्खुवासभा]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]]|| १३,२७३ || ११०.१|| ९ || [http://www.madimun.gov.np/en] |- bgcolor="MistyRose" | | [[त्रिपुरासुन्दरी नगरपालिका|त्रिपुरासुन्दरी]] | [[डोल्पा जिल्ला|डोल्पा]] |[[कर्णाली प्रदेश|कर्णाली]]|| १२,२३३ || ३९३.५४|| ११ || [https://web.archive.org/web/20241103030626/https://tripurasundarimundolpa.gov.np/] |- bgcolor="MistyRose" | | [[ठुलिभेरी नगरपालिका|ठुलिभेरी]] | [[डोल्पा जिल्ला|डोल्पा]] |[[कर्णाली प्रदेश|कर्णाली]]|| ९,८६१ || ४२१.३४|| ११ || [http://www.thulibherimun.gov.np]{{Dead link|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |} == यो पनि हेर्नुहोस् == * [[नेपालका नगरपालिकाहरू]] **{{C|नेपालका नगरपालिकाहरू|नेपालका नगरपालिकाहरूका विषयहरू}} * [[नेपालका गाउँपालिकाहरू]] — ''हालका गाउँपालिकाहरू + स्थानीय सरकारको उपविभाजन''। ** {{C|नेपालका गाउँपालिकाहरू|नेपालका गाउँपालिकाहरूका विषयहरू}} * [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाउँ विकास समिति (गाविस)]] — ''स्थानीय सरकारको उपविभाजन (२०४८-२०७३)''। ** [[नेपालका गाउँ विकास समितिहरूको सूची]] — ''(२०४८-२०७३)''। * {{C|नेपालको प्रशासनिक विभाजन}} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == *[https://web.archive.org/web/20130927102414/http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/VDC_Municipality.pdf केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग:जनगणना २०६८− गाविस-गाउँ विकास समिति/नगरपालिका-नगरहरूको जनसङ्ख्या र आवासको अन्तिम परिणाम] — ''तालिका २ (पृष्ठ ८)''। *[http://ekendraonline.com/nepal/cost-living-index-nepal/ नेपालमा जीवनयापन को लागत सूचकाङ्क – नेपाली नागरिकको आर्थिक शक्तिको तथ्याङ्क र ग्राफ] {{commons category|Cities in Nepal}} {{नेपाल विषय}} {{नेपालका ठूला सहरहरू}} [[श्रेणी:नेपालका सहरहरू| ०१]] [[श्रेणी:नेपालका नगरपालिकाहरू| ०१]] [[श्रेणी:नेपालमा स्थानीय सरकार|सहरहरू]] 8xj5ieulppyz2x6m57otld3okserp1d 0 71162 1395669 1394918 2026-11-11T22:35:48Z Mathew D'Marco 71427 1395669 wikitext text/x-wiki {{Infobox national football team | Name = नेपाल | Badge = All Nepal Football Association.jpg | Badge_size = 150px | Nickname = 'गोरखालीहरू' | Association = [[अखिल नेपाल फुटबल सङ्घ]] | Sub-confederation = [[दक्षिण एसियाली फुटबल सङ्घ]] (दक्षिण एसिया) | Confederation = [[एसियाली फुटबल महासङ्घ]] (एसिया) | Coach = [[प्रवेश कटुवाल]]<ref>{{Cite web |url=https://www.setopati.com/sports/football/285796/ |title=पाकिस्तानविरूद्धको खेलका लागि प्रवेश कटुवाल नेपाली टिमको प्रशिक्षक |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2023-01-07 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | Most caps = [[राजुकाजी शाक्य]] (९१) | Top scorer = [[हरि खड्का]]<br />[[निराजन रायमाझी]] (१३) | Captain = [[किरण चेम्जोङ]] | Home Stadium = [[दशरथ रङ्गशाला]] | pattern_la1 = _nep19h | pattern_b1 = _nep19h | pattern_ra1 = _nep19h | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = 0E173D | body1 = 0E173D | rightarm1 = 0E173D | shorts1 = 0E173D | socks1 = 0E173D | pattern_la2 = _nep19a | pattern_b2 = _nep19a | pattern_ra2 = _nep19a | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = FF0B11 | body2 = FF0B11 | rightarm2 = FF0B11 | shorts2 = FF0B11 | socks2 = FF0B11 | FIFA Trigramme = NEP | FIFA Rank = {{FIFA World Rankings|NEP}} | FIFA max = १२१ | FIFA max date = सन् १९९३ डिसेम्बर – सन् १९९४ फेब्रुअरी | FIFA min = १९६ | FIFA min date = सन् २०१६ जनवरी | Elo Rank = {{nowrap|{{World Football Elo Ratings|Nepal}}}} | Elo max = १६८ | Elo max date = सन् १९८७ नोभेम्बर २३ | Elo min = २१० | Elo min date = सन् १९९९ मे १ | First game = {{fb|CHN|}} ६–२ '''नेपाल''' {{flagicon|NEP}} <br> ([[बेइजिङ]], [[चीन|चिन]]; सन् १९७२ अक्टोबर १३)<ref name="FIFA Fixtures & Results">{{cite web|title=FIFA Fixtures & Results|url=https://www.fifa.com/associations/association=nep/fixturesresults/gender=m/index.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20070709072816/http://www.fifa.com/associations/association=nep/fixturesresults/gender=m/index.html|url-status=dead|archive-date=9 July 2007|work=[[FIFA.com]]|access-date=29 November 2013}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131203012050/http://www.fifa.com/associations/association=nep/fixturesresults/gender=m/index.html |date=3 December 2013 }}</ref> | Largest win = {{fb|Nepal}} ७–० {{fb-rt|BHU}} <br> ([[काठमाडौँ]], [[नेपाल]]; सन् १९९९ सेप्टेम्बर २६)<ref>{{cite web|title=8th SAF-Games 1999|url=http://www.indianfootball.de/data/saf-games99.html|work=Indian Football|access-date=29 November 2013}}</ref> | Largest loss = {{fb|KOR|1997}} १६–० '''नेपाल''' {{flagdeco|NEP}} <br> {{nowrap|([[इनचियोन]], [[दक्षिण कोरिया]]; सन् २००३ सेप्टेम्बर २९)}}<ref name="FIFA Fixtures & Results"/> | Regional name = [[साफ च्याम्पियनसिप]] | Regional cup apps = १३ | Regional cup first = [[१९९३ साफ गोल्ड कप|१९९३]] | Regional cup best = उप-विजेता ([[२०२१ साफ च्याम्पियनसिप|२०२१]]) | 2ndRegional name = [[एएफसी सोलिडारिटी कप]] | 2ndRegional cup apps = १ | 2ndRegional cup first = [[२०१६ एएफसी सोलिडारिटी कप|२०१६]] | 2ndRegional cup best = विजेता ([[२०१६ एएफसी सोलिडारिटी कप|२०१६]]) | 3rdRegional name = [[एएफसी च्यालेन्ज कप]] | 3rdRegional cup apps = ३ | 3rdRegional cup first = [[२००६ एएफसी च्यालेन्ज कप|२००६]] | 3rdRegional cup best = सेमी-फाइनल ([[२००६ एएफसी च्यालेन्ज कप|२००६]]) }} '''{{पृष्ठको नाम}}'''ले [[अखिल नेपाल फुटबल सङ्घ]]द्वारा शासित अन्तर्राष्ट्रिय पुरुष फुटबलमा नेपालको प्रतिनिधित्व गर्दछ। [[एसियाली फुटबल महासङ्घ]]को सदस्य रहेको नेपाली फुटबल टोलीले आफ्नो घरेलु खेल [[दशरथ रङ्गशाला]]मा खेल्दै आएको छ। == इतिहास == === सुरुवात (सन् १९२१-१९९३) === वि.सं १९७७ मा [[राणा वंश|राणा शासनकाल]]मा नेपालमा फुटबल राष्ट्रिय खेलको रुपमा स्थापित भएको थियो। रामजानकी कप (वि.सं १९९०) र त्रिभुवन च्यालेन्ज सिल्ड (वि.सं २००४) जस्ता धेरै घरेलु प्रतियोगिताहरू आयोजना भएसँगै धेरै क्लबहरू गठन भएका थिए।<ref>{{Cite web|author= |title=नेपालमा फुटबलको उदय|url=https://www.hamrokhelkud.com/football/69942.html|website=हाम्रो खेलकुद|language=नेपाली|accessdate=२९ फागुन २०७९}}</ref> वि.सं २००७ मा [[अखिल नेपाल फुटबल सङ्घ]]को स्थापना भएसँगै यसैबाट नेपाली राष्ट्रिय फुटबल टोलीको गठन भएको थियो।<ref>{{Cite web|author= |title=इतिहासमा नेपाली फुटबल|url=https://annapurnapost.com/story/94601/|website=अन्नपूर्ण पोस्ट|language=नेपाली|accessdate=२९ फागुन २०७९}}</ref> === उदयीमान समय (सन् १९६३-१९७०) === वि.सं २०१९ मा आगा खान गोल्डकपमा नेपालले आफ्नो पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय खेल गृह मैदान बाहिर खेलेको थियो। प्रेसिडेन्स गोल्डकप, एसिया च्याम्पियन क्लब प्रतियोगिता र एसियाली क्लब प्रतियोगिता (हाल एएफसी च्याम्पियन्स लिगको रूपमा पुन: स्थापित गरिएको)को पूर्ववर्ती विभिन्न सङ्घहरू ([[अखिल नेपाल फुटबल सङ्घ|एन्फा]] सहित)ले क्लबहरूको सट्टा राष्ट्रिय टोलीमा प्रवेश गर्न जोड दिएका थिए। नेपालले १८ सदस्यीय टोलीमा प्रवेश गरेपछि एन्फाले आफ्नो पहिलो खेल खेल्न खेलाडीहरूलाई [[ढाका]], [[पूर्वी पाकिस्तान]] (हाल [[बङ्गलादेश]]) मा लगेको थियो। बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रङ्गशालामा नेपालले पाकिस्तानी टोली वेस्टर्न रेलवेको सामना गरेको थियो। तर, उक्त खेलमा ७–० ले पराजित भएको थियो। त्यसको दुई दिनपछि नेपालले स्थानीय पूर्वी पाकिस्तानी टोली ढाका वान्डरर्ससँग खेलेको थियो। यद्यपि यो खेल पनि ०–७ ले पराजित भएको थियो। दुई खराब खेलपछि नेपाल प्रारम्भिक चरणबाटै बाहिरिने निश्चित थियो। अन्तिम खेल ढाका पुलिस क्लबसँग भएको थियो, यद्यपि, अघिल्लो भारी हारको बावजुद, नेपालले एक गोलको साथ खेल जित्न सफल भएको थियो। प्रकाशविक्रम शाह विदेशी भूमिमा गोल गर्ने पहिलो नेपाली खेलाडी बनेका थिए। उनले १९ औं मिनेटमा गोल गरेका थिए।<ref>{{cite web|title=Late Prakash Bikram Shah&nbsp;– First Nepali National football player to score first-ever goal in International football|url=http://www.sportskeeda.com/2013/10/16/late-prakash-bikram-shah-first-nepali-national-football-player-to-score-first-ever-goal-in-international-football/|work=[[स्पोर्ट्सकिडा]]|access-date=19 October 2013}}</ref> === आधुनिकीकरण र स्वर्णिम युग (सन् १९७०-१९९९) === वि.सं २०२६ मा नेपाल [[फिफा]]को सदस्य बनेको थियो। त्यसको दुई वर्षपछि नेपाल [[एसियाली फुटबल महासङ्घ]]मा आबद्ध भएको थियो। यससँगै नेपालले आफ्नो पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय खेल २०२९ असोज २७ मा खेलेको थियो जहाँ टोली [[चीन राष्ट्रिय फुटबल टोली|जनवादी गणतन्त्र चीन]]सँग २–६ ले पराजित भएको थियो। फिफाले मान्यता दिएको प्रतियोगितामा नेपालका लागि पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय गोल गर्ने पहिलो नेपाली फुटबल खेलाडी यमबहादुर घले हुन्। घलेले सन् १९८२ को एसियन गेम्समा कुवेतविरुद्ध गोल गरेका थिए। खेलको लोकप्रियताको बावजुद, उपयुक्त फुटबल पूर्वाधारको अभाव र प्रशिक्षक, प्राविधिक र अन्य सुविधाहरूको अभावले फुटबलको स्तर उकास्ने प्रयासको मार्गमा सधैँ बाधक रहँदै आएको थियो। युवा कार्यक्रम मार्फत नेपालमा फुटबलको प्रवद्र्धन गर्ने फिफाको अठोटले नेपाली फुटबलको समस्यालाई भने निकै राहत मिलेको थियो। सन् १९८० को दशकको मध्यतिर फिफाले आर्थिक सहयोग प्रदान गर्नुका साथै नेपालको फुटबल सङ्घलाई आफ्नो पहिलो युवा कार्यक्रम सुरु गर्न सहयोग गर्न धेरै प्रशिक्षकहरू पठाएको थियो, जुन तल्लो स्तरमा (उदाहरणका लागि विद्यालयहरूमा) प्रतिभा पत्ता लगाउने र युवा खेलाडीहरूलाई मैदान भित्र र बाहिर आवश्यक ज्ञान प्रदान गर्ने दिशामा केन्द्रित थियो। प्रारम्भिक पञ्चवर्षीय योजनाले पहिलो युवा कार्यक्रम अन्तर्गत तयार पारिएका आधा खेलाडीलाई राष्ट्रिय टोलीमा स्थान दिलाउन मद्दत गरेको थियो भने पहिलो र छैटौँ दक्षिण एसियाली महासङ्घ (साफ) गेम्समा २ स्वर्ण पदक जित्ने टोलीमा अधिकांश युवा कार्यक्रमका खेलाडीहरू थिए। नेपाललाई तल्लो वरीयताको राष्ट्रमा राखिएता पनि [[दक्षिण एसियाली खेलकुद]] (साग) मा नेपालले दुई स्वर्ण, दुई रजत र दुई कास्य पदक जितेको थियो। नेपालले सन् १९८६ मा [[डेनमार्क राष्ट्रिय फुटबल टोली|डेनमार्क]]विरुद्ध ८० को दशकको मध्यदेखि अन्त्यसम्म एसियन कन्फेडेरेसन बाहिरका टिमबाट धेरै उल्लेखनीय मैत्रीपूर्ण खेलहरूको आयोजना गरेको थियो। मैत्रीपूर्ण खेलहरू सन् १९८७ मा [[सोभियत सङ्घ]] र [[पूर्व जर्मनी|पूर्वी जर्मनी]] र सन् १९८९ मा पश्चिम जर्मनी विरुद्धमा रहेको थियो।<ref>{{Cite web|url = http://www.eloratings.net/Nepal.htm|title = Nepal&nbsp;– elo ratings|access-date = 17 March 2015|website = Elo Ratings}}</ref> सोही समयमा, नेपालले सन् १९८९ को एन्फा कपमा एफसी युराल सेभर्ड्लोभ्स्क ओब्लास्ट जस्ता क्लब टोली विरुद्ध प्रतियोगिताहरूमा प्रवेश गरेको थियो। सन् १९९७ र १९९८ को गभर्नर्स गोल्ड कप, सन् १९९३ को दक्षिण एसियाली खेलकुदमा स्वर्ण पदक र सन् १९९३ को दक्षिण एसियाली क्षेत्रीय सहयोग सङ्गठन (साफ च्याम्पियनसिपको पहिलो संस्करण) मा तेस्रो स्थान हासिल गरेको नेपालले विभिन्न सानातिना प्रतियोगिताहरूमा विजयी यात्रा जारी राखेको थियो। === ह्रास (सन् २०००–२००९) === सन् २००१ देखि २००३ सम्म दुई समूह (सरकार समर्थित र फिफा समर्थित) बीचको विवादले नेपाली फुटबललाई गहिरो समस्यामा पारेको थियो। नेपालले प्रतिबन्धको सामना गर्नु परेको थियो र त्यसैले गर्दा नेपाली राष्ट्रिय टोली कुनै पनि खेलमा सहभागी हुन नपाएसँगै वरियतामा भारी गिरावट आएको थियो। सन् २००३ को जनवरीमा [[दक्षिण एसियाली फुटबल सङ्घ]] (साफ) च्याम्पियनसिपमा [[बङ्गलादेश]]सँग खेल्दै नेपालले आफ्नो १००औँ अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल खेल मनाएको थियो। प्रतियोगितामा नेपालले खासै प्रभाव पार्न सकेन। २२ वर्षको अन्तरराष्ट्रिय सहभागितामा नेपाली टोलीले दक्षिण एसिया बाहिरका २६ राष्ट्रसँग मात्र खेलेको थियो तर विभिन्न क्षेत्रीय प्रतियोगितामा नेपालका सबै दक्षिण एसियाली छिमेकीलाई पराजित हुन पुगेको थियो। नेपालले सन् १९९९ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप]]मा घाना यु–२३ र सन् २००२ को [[फिफा विश्वकप]] छनोट खेलमा [[कजाख्स्तान|कजाखस्तान]] जस्ता प्रतिस्पर्धात्मक प्रतियोगितामा एएफसी बाहेकका टोलीको सामना गरेको थियो। फुटबलको स्तर उकास्ने धेरै प्रयासहरू भएता पनि स्रोतसाधनको अभावले ग्रस्त राष्ट्रका खेलाडीले [[दक्षिण एसिया]]भन्दा बाहिर अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलमा आफ्नो छाप छोड्न सकेका छैनन्। सन् २००३ मा एएफसी एसियन कप छनोटका क्रममा नेपालको राष्ट्रिय टोलीले दक्षिण एसियाबाहिरका अन्तर्राष्ट्रिय खेलमा ठूलो हार बेहोरेको थियो। [[दक्षिण कोरिया]]मा जारी एसियन कप छनोट चरणको खेलमा आयोजक राष्ट्र दक्षिण कोरियाले १६ गोल गरेको थियो। नेपालले ६ खेलमा ४५ गोल खाएको थियो भने एक पटक पनि गोल गर्न सकेको थिएन। यद्यपि, सन् [[२००२ फिफा विश्वकप]]को छनोट प्रतिस्पर्धामा नेपालले अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेको थियो, जसमा टोलीले चार खेलमा दुई जित हासिल गरेका थिए भने [[मकाउ राष्ट्रिय फुटबल टोली|मकाउ]] र [[इराक राष्ट्रिय फुटबल टोली|इराक]]विरुद्ध दुई खेलमा १३ गोल गरेको थियो। नेपाली राष्ट्रिय तथा युवा टोलीले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा उल्लेखनीय सफलता हासिल गर्न नसकेको र [[फिफा]]ले विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा नयाँ उमेर प्रतिबन्ध प्रणाली लागू गरेपछि नेपालले फिफा विश्वकप र [[एएफसी एसिया कप]] छनोटका साथै सन् २००६ सम्म [[साफ च्याम्पियनसिप]]मा मात्र प्रतिस्पर्धा गर्ने निर्णय गरेको थियो। === पुनरुत्थान (सन् २०१०–हाल) === ग्राहम रोबर्ट्सको नियुक्तिपछि नेपालले एक दशकको असफलता पछि केही सफलताको अनुभव गरेको थियो। नेपालले सन् २०१५ मा साफ यू–१९ च्याम्पियनसिप, सन् २०१६ मा तीन ठूला प्रतियोगिता, बङ्गबन्धु कप र [[एएफसी सोलिडारिटी कप]] तथा सन् २०१६ को [[दक्षिण एसियाली खेलकुद]] (साग) मा स्वर्ण पदक जितेको थियो। सन् २०१६ मा नेपालले कुनै पनि खेल हारेको थिएन।<ref>{{cite web|title=Nepal beat Bahrain 3-0 in Bangabandhu, win first international title after 23 years than AFC Solidarity by beating Macau 1-0 in final ..Nepal won South Asian Games 2016 football Gold medal by defeating host country India on final 2-1. |url=http://thehimalayantimes.com/sports/nepal-vs-bahrain-match-for-bangabandhu-cup-kicks-off/|publisher=The Himalayan Times|date=22 January 2016|access-date=21 November 2016}}</ref><ref>{{cite web|title=NEPAL CROWNED AFC SOLIDARITY CUP 2016 CHAMPIONS|url=http://www.the-afc.com/afc-solidarity-cup-2016/nepal-crowned-afc-solidarity-cup-2016-champions|publisher=AFC(Asian Football Confederation)|date=16 November 2016|access-date=21 November 2016}}</ref> सन् २०१९ को [[एएफसी एसिया कप]] छनोटमा नेपालले राम्रो प्रदर्शन गर्न सफल भएको थियो, यद्यपि ग्वामले भाग नलिने निर्णय गरेपछि [[ग्वाम]]को विकल्पको रूपमा टोली चयन गरिएको थियो।<ref name="teamsconfirmed">{{cite web |url=http://www.the-afc.com/asian-cup-2019/teams-for-final-round-of-afc-asian-cup-uae-2019-qualifiers-confirmed |title=Teams for final round of AFC Asian Cup UAE 2019 qualifiers confirmed |publisher=Asian Football Confederation |access-date=13 January 2017 }}</ref> नेपालले घरेलु मैदानमा धेरै बलियो फिलिपिन्स र [[यमन]]विरुद्ध दुई सफल बराबरी खेलेको थियो, दुवै ०-० को बराबरीमा टुङ्गिएको थियो।<ref>{{Cite web|url=https://thehimalayantimes.com/sports/nepal-held-goalless-draw-yemen/|title = Nepal held to goalless draw by Yemen|date = 13 June 2017}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://africa.espn.com/football/afc-asian-cup-qualifiers/story/3269247/philippines-draw-with-nepal-blow-chance-to-make-asian-cup|title=Philippines blow chance to make Asian Cup|date=14 November 2017}}</ref> तथापि, टोली [[ताजिकिस्तान]]सँग दुई पटक र [[फिलिपिन्स]]<ref>{{Cite web|url=https://thehimalayantimes.com/sports/nepal-slump-to-2-1-defeat-vs-tajikistan-in-asian-cup-qualifier/|title = Nepal slump to 2-1 defeat vs Tajikistan in Asian Cup Qualifier|date = 5 September 2017}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.the-afc.com/competitions/afc-asian-cup/latest/news/afc-asian-cup-2019-qualifiers---group-f-tajikistan-3-0-nepal-39286|title = The AFC}}</ref> र यमन<ref>{{Cite web|url=https://ghanasoccernet.com/afc-asian-cup-2019-qualifiers-philippines-4-1-nepal|title=AFC Asian Cup 2019 Qualifiers: Philippines 4-1 Nepal|date=28 March 2017}}</ref>सँग पराजित हुँदा, नेपाली राष्ट्रिय टोली २०१९ [[एएफसी एसिया कप]]मा छनोट हुन असफल भएको थियो।<ref>{{Cite web|url=http://www.xinhuanet.com/english/2018-03/28/c_137071511.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20180330201855/http://www.xinhuanet.com/english/2018-03/28/c_137071511.htm|url-status=dead|archive-date=30 March 2018|title=Yemen beats Nepal 2-1 at AFC Asian Cup UAE 2019 Qualifiers Final Round match - Xinhua &#124; English.news.cn}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220617040445/http://www.xinhuanet.com/english/2018-03/28/c_137071511.htm |date=17 June 2022 }}</ref> सन् २०२२ को [[फिफा विश्वकप]] छनोटमा नेपालले बलियो अस्ट्रेलिया, कुवेत र जोर्डनका साथै चिनियाँ ताइपेइको सामना गरेको थियो। नेपालले [[चिनियाँ ताइपेई राष्ट्रिय फुटबल टोली|चिनियाँ ताइपेई]]लाई २–० ले हराएको थियो<ref>{{Cite web|author=|title=फिफा विश्वकप छनाैटमा नेपालको सहज जित,ताइपेइ २-० ले पराजित|url=https://hatmakhabar.com/sports/2021/06/03/62488/|website=हातमा खबर|language=नेपाली|accessdate=२९ फागुन २०७९|archive-url=https://web.archive.org/web/20230313154931/https://hatmakhabar.com/sports/2021/06/03/62488/|archive-date=2023-03-13}}</ref> भने पाँच खेलपछि गोल गर्न नसक्दा अन्य प्रतिद्वन्द्वीसँग पराजित भएको थियो। सन् २०२१ को [[साफ च्याम्पियनसिप]]मा सहभागिता जनाउँदै नेपाल समूह ख बाट [[भारत राष्ट्रिय फुटबल टोली]]पछि समूहको दोस्रो स्थानमा उक्लिएको थियो। उक्त खेलमा नेपाल भारतसँग ३–० ले पराजित भएको थियो।<ref>{{Cite web|author=|title=साफ च्याम्पियनसिप : ३–० गोल अन्तरले भारत बिजयी|url=https://sajhasandesh.com/2021/10/17/%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%AB-%E0%A4%9A%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%AA%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%A8%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%AA-%E0%A5%A9-%E0%A5%A6-%E0%A4%97%E0%A5%8B/|website=साझा सन्देश|language=नेपाली|accessdate=२९ फागुन २०७९}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == गृह मैदान == {{मुख्य|दशरथ रङ्गशाला}} [[File:Dasarath Rangasala Stadium.jpg|thumb|right|दशरथ रङ्गशाला]] यस टोलीको घरेलु मैदान देशभरि नै विभिन्न प्रकारका छन् जसमध्ये प्रमुख मैदान [[दशरथ रङ्गशाला]] हो, जुन नेपालको काठमाडौँमा अवस्थित एक बहुउद्देश्यीय रङ्गशाला हो। १८,००० दर्शक क्षमता रहेको छ। यो रङ्गशाला नेपालको सबैभन्दा ठूलो रङ्गशाला हो। नेपालको सहिद [[दशरथ चन्द]]को नामबाट यसको नामकरण गरिएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=झण्डै ५ वर्षपछि दशरथ रङ्गशालामा 'ए' डिभिजन लिग फुटबल फर्कँदै|युआरएल=https://ujyaaloonline.com/story/30009/2019/12/16/a-division-football-league-in-dasrtath-stadium|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=उज्यालो अनलाइन|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=२६ मे २०२१}}</ref> सन् २०१२ को एएफसी च्यालेन्ज कप र सन् २०१३ को साफ च्याम्पियनसिपका लागि [[हलचोक रङ्गशाला]]ले केही खेल आयोजना गरेको थियो। खेल कार्यक्रमहरू बाहेक, रङ्गशालामा सांस्कृतिक कार्यक्रमहरूको लागि सङ्गीत स्थलको रूपमा पनि प्रयोग गरिन्छ जसमा सन् २०११ मा, [[ब्रायन एडम्स]]ले प्रदर्शन गरिएको सबैभन्दा उल्लेखनीय कार्य हो।<ref>{{Cite web|url=https://www.last.fm/event/1837374+Bryan+Adams+live+in+Nepal,KTM|title=Bryan Adams live in Nepal,KTM at Dasarath Rangsala (Kathmandu) on 19 Feb 2011|website=Last.fm}}</ref> सन् २०१३ मा नेपालमा भएको [[साफ च्याम्पियनसिप]] अघि रङ्गशालाको जीर्णोद्धार गरिएको थियो जसमा २०,००० देखि २८,००० सम्म सिट विस्तार जस्ता धेरै सुधारहरू भएका थिए।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=रङ्गशाला पुनर्निर्माण सम्पन्न|युआरएल=http://nra.gov.np/np/news/details/ssyEIrGtLWMpvQkbRLw5wgGP0M8-JZSAXv2ej4iGPCQ|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरण|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=२६ मे २०२१}}</ref> सन् २०२१ मा निर्माण सम्पन्न भएको [[पोखरा रङ्गशाला]]मा अवस्थित पोखरा फुटबल रङ्गशाला लगायत केही हालै थपिएका रङ्गशालाहरू पनि नेपालमा अवस्थित छन्। == प्रतियोगिताको तथ्याङ्क == :''*खेल बराबरी भएको जनाउँदछ जहाँ [[पेनाल्टी-सुटआउट|पेनाल्टी सुटआउट]]द्वारा निर्णय गरिएको नकआउट खेलहरू समावेश छ। :''**रातो रङ्ग भएको सीमाले गृहमैदानमा खेल सञ्चालन भएको जनाउँदछ।'' ===फिफा विश्वकप=== {| Class = "wikitable" style = "text-align: center; width:80%;" |- !colspan=10|[[फिफा विश्वकप|फिफा विश्वकपको तथ्याङ्क]] ! style="width:1%;" rowspan="26"| ! colspan="9" |[[फिफा विश्वकप छनोट|फिफा विश्वकप छनोटको तथ्याङ्क]] |- ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:white;">वर्ष (सन्)</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:white;">नतिजा</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:white;">{{Tooltip|खेलिएका खेलहरू|खेलिएका खेलहरू}}</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:white;">{{Tooltip|विजयी|विजयी}}</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:white;">{{Tooltip|बराबरी|बराबरी}}</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:white;">{{Tooltip|हार|हार}}</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:white;">{{Tooltip|का लागि गोल|का लागि गोल}}</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:white;">{{Tooltip|का विरुद्ध गोल|का विरुद्ध गोल}}</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:white;">{{Tooltip|गोल अन्तर|गोल अन्तर}}</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:white;">{{Tooltip|अङ्क|अङ्क}}</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:white;">नतिजा</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:white;">{{Tooltip|खेलिएका खेलहरू|खेलिएका खेलहरू}}</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:white;">{{Tooltip|जित|जित}}</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:white;">{{Tooltip|बराबरी|बराबरी}}</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:white;">{{Tooltip|हार|हार}}</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:white;">{{Tooltip|का लागि गोल|का लागि गोल}}</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:white;">{{Tooltip|का विरुद्ध गोल|का विरुद्ध गोल}}</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:white;">{{Tooltip|गोल अन्तर|गोल अन्तर}}</span> ! style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:white;">{{Tooltip|अङ्क|अङ्क}}</span> |- | {{flagicon| Uruguay }} [[१९३० फिफा विश्वकप|१९३०]] || colspan=9 rowspan=8 | ''फिफाको सदस्य नभएको'' | colspan="9" rowspan="8" | ''फिफाको सदस्य नभएको'' |- | {{flagicon| Kingdom of Italy }} [[१९३४ फिफा विश्वकप|1934]] |- | {{flagicon| France }} [[१९३८ फिफा विश्वकप|१९३८]] |- | {{flagicon| Brazil }} [[१९५० फिफा विश्वकप|१९५०]] |- | {{flagicon| Switzerland }} [[१९५४ फिफा विश्वकप|१९५४]] |- | {{flagicon| Sweden }} [[१९५८ फिफा विश्वकप|१९५८]] |- | {{flagicon| Chile }} [[१९६२ फिफा विश्वकप|१९६२]] |- | {{flagicon| England }} [[१९६६ फिफा विश्वकप|१९६६]] |- | {{flagicon| Mexico }} [[१९७० फिफा विश्वकप|१९७०]] || colspan=10 rowspan=4 | ''प्रतिस्पर्धा नगरेको'' | colspan="9" rowspan="4" | ''प्रतिस्पर्धा नगरेको'' |- | {{flagicon| West Germany }} [[१९७४ फिफा विश्वकप|१९७४]] |- | {{flagicon| Argentina }} [[१९७८ फिफा विश्वकप|१९७८]] |- | {{flagicon| Spain }} [[१९८२ फिफा विश्वकप|१९८२]] |- | {{flagicon| Mexico }} [[१९८६ फिफा विश्वकप|१९८६]] || colspan = 9 rowspan = 2 |''छनोट नभएको'' ||[[१९८६ फिफा विश्वकप छनोट|तेस्रो (समूह ग)]] |४ |० |१ |३ |० |११ |−११ |१ |- | {{flagicon| Italy }} [[१९९० फिफा विश्वकप|१९९०]] || [[१९९० फिफा विश्वकप छनोट|चौथो (समूह घ)]] |६ |० |० |६ |० |२८ |−२८ |० |- | {{flagicon| USA }} [[१९९४ फिफा विश्वकप|१९९४]] || colspan = 10 |[[१९९४ फिफा विश्वकप छनोट|''प्रतिस्पर्धा नगरेको'']] | colspan="9" |[[१९९४ फिफा विश्वकप छनोट|''प्रतिस्पर्धा नगरेको'']] |- | {{flagicon|France}} [[१९९८ फिफा विश्वकप|१९९८]] || colspan = 9 rowspan = 2 |''छनोट नभएको'' || [[१९९८ फिफा विश्वकप छनोट|चौथो (समूह घ)]] |६ |० |१ |५ |२ |१९ |−१७ |१ |- | {{flagicon|Republic of Korea}}{{flagicon|Japan}} [[२००२ फिफा विश्वकप|२००२]] || colspan = 1 | [[२००२ फिफा विश्वकप छनोट|तेस्रो (समूह च)]] |६ |२ |० |४ |१३ |२५ |−१२ |६ |- | {{flagicon|Germany}} [[२००६ फिफा विश्वकप|२००६]] ||colspan = 10 | ''[[२००६ फिफा विश्वकप छनोट|प्रतिस्पर्धा नगरेको]]'' | colspan="9" | ''[[२०१० फिफा विश्वकप छनोट|प्रतिस्पर्धा नगरेको]]'' |- | {{flagicon|South Africa}} [[२०१० फिफा विश्वकप|२०१०]]|| colspan = 9 rowspan = 4 |''छनोट नभएको'' ||[[२०१० फिफा विश्वकप छनोट|पहिलो चरण]] |२ |० |० |२ |० |४ |−४ |० |- | {{flagicon| Brazil}} [[२०१४ फिफा विश्वकप|२०१४]] || colspan = 1 | [[२०१४ फिफा विश्वकप छनोट|दोस्रो चरण]] |४ |२ |१ |१ |७ |११ |−४ |७ |- | {{flagicon|Russia}} [[२०१८ फिफा विश्वकप|२०१८]] ||colspan= 1| [[२०१८ फिफा विश्वकप छनोट|पहिलो चरण]] |२ |० |१ |१ |० |२ |−२ |१ |- | {{flagicon|Qatar}} [[२०२२ फिफा विश्वकप|२०२२]] |[[२०२२ फिफा विश्वकप छनोट|दोस्रो चरण]] |८ |१ |० |६ |४ |२२ |−१८ |६ |- | {{flagicon|Canada}} {{flagicon|Mexico}} {{flagicon|United States}} [[२०२६ फिफा विश्वकप|२०२६]] || colspan="9" |''निर्णय हुन बाँकी'' | colspan="10" |''निर्णय हुन बाँकी'' |- !जम्मा ||०/२२||–||–||–||–||–||–||–||– !८/२२||३८||६||४||२८||२६||१२२||−९६||२२ |} ==अन्य राष्ट्रहरूसँग प्रतिस्पर्धा== ''अद्यावधिक:२२ मार्च २०२३ मा {{Fb|Laos}}सँगको खेलपछि। {{legend2|#CCFFCC|सकारात्मक नतिजा|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#FFFFCC|तटस्थ नतिजा|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#FFCCCC|नकारात्मक नतिजा |border=1px solid #AAAAAA}} {| class="wikitable sortable " style="text-align: center;white-space:nowrap" |- !width=220|प्रतियोगी<br /> !width=100|खेलिएका खेल<br /> !width=70|जित<br /> !width=70|बराबरी<br /> !width=70|हार<br /> !width=100|का लागि गोल<br /> !width=100|का विरुद्ध गोल<br /> !width=120|गोल अन्तर<br /> |- |- bgcolor="#CCFFCC" | style="text-align:left;"| {{fb|AFG}} || ६ || ३ || १ || २ || १० || ४ || +६ |- |- bgcolor="#FFCCCC" | style="text-align:left;"| {{fb|AUS}} || २ || ० || ० || २ || ० || ८ || −८ |- |- bgcolor="#FFCCCC" | style="text-align:left;"| {{fb|BAN}} || २८ || ९ || ५ || १४ || २३ || ३४ || −११ |- |- bgcolor="#CCFFCC" | style="text-align:left;"| {{fb|BHU}} || १४ || १३ || १ || ० || ४४ || ६ || +३८ |- |- bgcolor="#FFFACD" | style="text-align:left;"| {{fb|BRU}} || २ || १ || ० || १ || ४ || २ || +२ |- |- bgcolor="#CCFFCC" | style="text-align:left;"| {{fb|CAM}} || १ || १ || ० || ० || १ || ० || +१ |- |- bgcolor="#FFCCCC" | style="text-align:left;"| {{fb|CHN|name=चीन}} || ४ || ० || ० || ४ || २ || ३१ || −२९ |- |- bgcolor="#CCFFCC" | style="text-align:left;"| {{fb|Chinese Taipei}} || ३ || २ || १ || ० || ५ || १ || +४ |- |- bgcolor="#FFFACD" | style="text-align:left;"| {{fb|HKG}} || १ || ० || १ || ० || ० || ० || ० |- |- bgcolor="#FFCCCC" | style="text-align:left;"| {{fb|IND}} || २२ || २ || ४|| १६ || ९ || ३९ || −३० |- |- bgcolor="#FFCCCC" | style="text-align:left;"| {{fb|IDN}} || २ || ० || ० || २ || ० || ९ || −९ |- |- bgcolor="#FFCCCC" | style="text-align:left;"| {{fb|IRI}} || ५ || ० || ० || ५ || ० || २५ || −२५ |- |- bgcolor="#FFCCCC" | style="text-align:left;"| {{fb|IRQ}} || ४ || ० || ० || ४ ||५ | २२ || −१७ |- |- bgcolor="#FFCCCC" | style="text-align:left;"| {{fb|JPN}} || ५ || ० || ० || ५ || ० || २८ || −२८ |- |- bgcolor="#FFCCCC" | style="text-align:left;"| {{fb|JOR}} || ४ || ० || १ || ४ || १ || १८ || -१७ |- |- bgcolor="#FFCCCC" | style="text-align:left;"| {{fb|KAZ}} || २ || ० || ० || २ || ० || १० || −१० |- |- bgcolor="#FFCCCC" | style="text-align:left;"| {{fb|KUW}} || ८ || ० || १ || ७ || १ || ३० || −२९ |- |- bgcolor="#FFCCCC" | style="text-align:left;"| {{fb|KGZ}} || २ || ० || १ || १ || १ || ३ || −२ |- |- bgcolor="#CCFFCC" | style="text-align:left;"| {{fb|LAO}} || ३ || २ || १ || ० || ५ || ३ || +२ |- |- bgcolor="#FFCCCC" | style="text-align:left;"| {{fb|MAS}} || ७ || ० || १ || ६ || ० || २३ || −२३ |- |- bgcolor="#CCFFCC" | style="text-align:left;"| {{fb|MAC}} || ६ || ४ || १ || १ || १६ || ७ || +९ |- |- bgcolor="#FFCCCC" | style="text-align:left;"| {{fb|MDV}} || १७ || ५ || ४ || ८ || २० || २३ || −३ |- |- bgcolor="#CCFFCC" | style="text-align:left;"| {{fb|Mauritius}} || २ || २ || ० || ० || २ || ० || +२ |- |- bgcolor="#FFCCCC" | style="text-align:left;"| {{fb|MYA}} || ३ || ० || ० || ३ || ० || ९ || −९ |- |- bgcolor="#FFCCCC" | style="text-align:left;"| {{fb|PRK}} || ४ || ० || ० || ४ || १ || ११ || −१० |- |- bgcolor="#CCFFCC" | style="text-align:left;"| {{fb|NMI}} || १ || १ || ० || ० || ६ || ० || +६ |- |- bgcolor="#FFCCCC" | style="text-align:left;"| {{fb|OMA}} || १२ || ० || ० || १२ || ३ || ५० || −४७ |- |- bgcolor="#FFFACD" | style="text-align:left;"| {{fb|PAK}} || २१ || ८ || ५ || ८ || २२ || २५ || −३ |- |- bgcolor="#FFCCCC" | style="text-align:left;"| {{fb|PLE}} || ४ || ० || २ || २ || ० || ३ || −३ |- |- bgcolor="#FFCCCC" | style="text-align:left;"| {{fb|PHI}} || ६ || १ || १ || ४ || २ || १४ || −१२ |- |- bgcolor="#FFCCCC" | style="text-align:left;"| {{fb|KSA}} || १ || ० || ० || १ || ० || ७ || −७ |- |- bgcolor="#FFCCCC" | style="text-align:left;"| {{fb|SRI}} || १७ || ४ || ७ | ६ || २० || २५ || −५ |- |- bgcolor="#FFCCCC" | style="text-align:left;"| {{fb|SIN}} || ३ || ० || ० || ३ || ० || १२ || −१२ |- |- bgcolor="#FFCCCC" | style="text-align:left;"| {{fb|KOR}} || ८ || ० || ० || ८ || १ || ५५ || −५४ |- |- bgcolor="#FFCCCC" | style="text-align:left;"| {{fb|SYR}} || २ || ० || ० || २ || ० || ५ || −५ |- |- bgcolor="#FFCCCC" | style="text-align:left;"| {{fb|TJK}} || ३ || ० || ० || ३ || १ || ७ || −६ |- |- bgcolor="#FFCCCC" | style="text-align:left;"| {{fb|THA}} || ८ || ० || ० || ८ || ३ || २१ || -१८ |- |- bgcolor="#CCFFCC" | style="text-align:left;"| {{fb|Tibet}} || ३ || ३ || ० || ० || ९ || ३ || +६ |- |- bgcolor="#CCFFCC" | style="text-align:left;"| {{fb|TLS}} || ४ || २ || २ || ० || ९ || ३ || +६ |- |- bgcolor="#FFCCCC" | style="text-align:left;"| {{fb|TKM}} || २ || ० || ० || २ || ० || ८ || −८ |- |- bgcolor="#FFCCCC" | style="text-align:left;"| {{fb|UAE}} || १ || ० || ० || १ || ० || ११ || −११ |- |- bgcolor="#FFCCCC" | style="text-align:left;"| {{fb|VIE}} || २ || ० || ० || २ || ० || ७ || −७ |- |- bgcolor="#FFCCCC" | style="text-align:left;"| {{fb|YEM}} || ४ || ० || १ || ३ || १ || ७ || −६ |- |- class="sortbottom" ! जम्मा || २५९ || ६४ || ४० || १५५ || २२८ || ६०९ || −३८१ |} ==सम्मान== ===महादेशीय=== *'''[[एएफसी सोलिडारिटी कप]]''' **विजेता (१): [[२०१६ एएफसी सोलिडारिटी कप|सन् २०१६]] ===क्षेत्रीय=== *'''[[दक्षिण एसियाली खेलकुद]]''' **विजेता (२): [[दक्षिण एसियाली खेलकुद १९८४|सन् १९८४]], [[दक्षिण एसियाली खेलकुद १९९३|सन् १९९३]] **उप-विजेता (२): [[दक्षिण एसियाली खेलकुद १९८७|सन् १९८७]], [[दक्षिण एसियाली खेलकुद १९९९|सन् १९९९]] **तेस्रो स्थान (१): [[दक्षिण एसियाली खेलकुद १९८५|सन् १९८५]] *'''[[साफ च्याम्पियनसिप]]''' **उप-विजेता (१): [[२०२१ साफ च्याम्पियनसिप|सन् २०२१]] **तेस्रो स्थान (१): [[१९९३ साफ गोल्डकप|सन् १९९३]] ===आमन्त्रण=== *'''[[एन्फा कप]]''' **विजेता (१): सन् १९८७<ref>{{cite web|title=ANFA Invitational Tournament (Nepal) |url=https://www.rsssf.org/tablesa/anfa.html |website=RSSSF |access-date=9 July 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131116142250/http://www.rsssf.com/tablesa/anfa.html |archive-date=16 November 2013 }}</ref> *'''[[बङ्गबन्धु गोल्डकप]]''' **विजेता (१): [[२०१६ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१६]] *'''[[सन् २०२१ त्रिदेशीय कप (नेपाल)| त्रिदेशीय कप]]''' **विजेता (१): [[सन् २०२१ त्रिदेशीय कप (नेपाल)|सन् २०२१]] ==यो पनि हेर्नुहोस्== {{portal|नेपाल}} *[[अखिल नेपाल फुटबल सङ्घ]] *[[नेपाल राष्ट्रिय अन्डर-२३ फुटबल टोली]] *[[नेपाल राष्ट्रिय अन्डर-२० फुटबल टोली]] *[[नेपाल राष्ट्रिय अन्डर-१७ फुटबल टोली]] *[[नेपाल महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली]] == सन्दर्भहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == * [https://www.nepal90.com/ फुटबल प्रतियोगिताको विवरण - नेपाल९०] * [https://web.archive.org/web/20080314000808/http://www.fifa.com/associations/association=nep/ नेपाल फिफा प्रोफाइल] * [https://sansaranepal.com/wp-content/uploads/2018/09/Nepal-national-football-team.jpg नेपाल राष्ट्रिय फुटबल टोलीको तस्वीर] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200229123440/https://sansaranepal.com/wp-content/uploads/2018/09/Nepal-national-football-team.jpg |date=29 February 2020 }} * [https://web.archive.org/web/20230311160706/https://dailylivescores.com/team/nepal/ नेपाली फुटबल टोली], खेल र नतिजाहरू {{Nepal national football team}} {{Nepal national football team managers}} {{Football in Nepal}} {{SAFF Football}} {{AFC teams}} {{National sports teams of Nepal}} [[श्रेणी:राष्ट्रिय फुटबल टोलीहरू]] [[श्रेणी:नेपालमा फुटबल]] 0mwwdkq5jozlrpeoc1xuetbggqafwve 0 72324 1395852 1395297 2026-11-12T08:54:01Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395852 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = एल.के आडवाणी | image = | caption = आडवाणी २०२२ मी | office1 = सातौं भारतका उपप्रधानमन्त्री | primeminister1 = [[अटल बिहारी वाजपेयी]] | term_start1 = २९ जुन २००२ | term_end1 = २२ मे २००४ | predecessor1 = देवीलाल | successor1 = ''रिक्त'' | office2 = कोइला तथा खानी मन्त्री | primeminister2 = [[अटल बिहारी वाजपेयी]] | term_start2 = १ जुलाई २००२ | term_end2 = २६ अगस्ट २००२ | predecessor2 = [[अटल बिहारी वाजपेयी]] | successor2 = [[उमा भारती]] | office3 = कर्मी, सार्वजनिक गुनासो तथा निवृत्तिभरण मन्त्री | primeminister3 = [[अटल बिहारी वाजपेयी]] | term_start3 = २९ जनवरी २००३ | term_end3 = २१ मे २००४ | successor3 = [[मनमोहन सिंह]] | office4 = गृहमन्त्री | primeminister4 = [[अटल बिहारी वाजपेयी]] | predecessor4 = [[इन्द्रजित गुप्ता]] | successor4 = [[शिवराज पाटिल]] | term_start4 = १९ मार्च १९९८ | term_end4 = २२ मे २००४ | office5 = [[सूचना तथा प्रसारण मन्त्री (भारत)|सूचना तथा प्रसारण मन्त्री]] | primeminister5 = [[मोरारजी देसाई]] | predecessor5 = [[विद्याचरण शुक्ल]] | successor5 = [[पुरुषोत्तम कौशिक]] | term_start5 = २४ मार्च १९७७ | term_end5 = २८ जुलाई १९७९ | office6 = छैटौं [[लोकसभामा विपक्षी दलको नेता]] | term_start6 = मे २००४ | term_end6 = डिसेम्बर २००९ | predecessor6 = [[सोनिया गान्धी]] | successor6 = [[सुषमा स्वराज|सुष्मा स्वराज]] | term_start7 = २४ डिसेम्बर १९९० | term_end7 = २६ जुलाई १९९३ | predecessor7 = [[राजीव गान्धी]] | successor7 = [[अटल बिहारी वाजपेयी]] | office8 = पाँचौं [[राज्यसभामा विपक्षी दलको नेता]] | vicepresident8 = [[मोहम्मद हिदायतुल्लाह]] | term_start8 = २१ जनवरी १९८० | term_end8 = ७ अप्रिल १९८० | successor8 = [[पृ. शिव शंकर]] | predecessor8 = [[कमलापति त्रिपाठी]] | office9 = [[संसद सदस्य, राज्यसभा]] | term_start9 = ३ अप्रिल १९७० | term_end9 = २ अप्रिल १९७६ | predecessor9 = सरदार सन्तोख सिंह | successor9 = चरणजित चनाना | constituency9 = [[दिल्ली]] | term_start10 = ३ अप्रिल १९७६ | term_end10 = २ अप्रिल १९८२ | predecessor10 = [[देवदत्त कुमार किकाभाई पटेल]] | successor10 = [[कुमुद बेन जोशी]] | constituency10 = [[गुजरात]] | term_start11 = ३ अप्रिल १९८२ | term_end11 = २ अप्रिल १९८८ | predecessor11 = [[सवाई सिंह सिसोदिया]] | successor11 = राधाकिशन मालवीय | constituency11 = [[मध्य प्रदेश]] | term_start12 = ३ अप्रिल १९८८ | term_end12 = ३० नोभेम्बर १९८९ | predecessor12 = [[हंसराज भारद्वाज]] | successor12 = जिनेन्द्र कुमार जैन | constituency12 = [[मध्य प्रदेश]] | office13 = [[संसद सदस्य, लोकसभा]] | constituency13 = [[गांधीनगर (लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र)|गांधीनगर]] | term_start13 = २८ फेब्रुअरी १९९८ | term_end13 = २३ मे २०१९ | predecessor13 = विजय पटेल (राजनीतिज्ञ) | successor13 = अमित शाह | term_start14 = २६ नोभेम्बर १९८९ | term_end14 = ७ मे १९९६ | predecessor14 = [[कृष्णचन्द्र पन्त]] | successor14 = [[राजेश खन्ना]] | constituency14 = [[नयाँ दिल्ली]] | office15 = दोस्रो अध्यक्ष, दिल्ली महानगर परिषद | term_start15 = २८ मार्च १९६७ | term_end15 = १९ अप्रिल १९७० | predecessor15 = जग परवेश चन्द्र | successor15 = श्यामचरण गुप्ता | office16 = दोस्रो [[भारतीय जनता पार्टी के अध्यक्ष]] | term_start16 = १९८६ | term_end16 = १९९१ | predecessor16 = [[अटल बिहारी वाजपेयी]] | successor16 = [[मुरली मनोहर जोशी]] | term_start17 = १९९३ | term_end17 = १९९८ | predecessor17 = [[मुरली मनोहर जोशी]] | successor17 = [[कुशाभाउ ठाकरे]] | term_start18 = २००४ | term_end18 = २००५ | predecessor18 = [[वेंकैया नायडु]] | successor18 = [[राजनाथ सिंह]] | birth_name = लालकृष्ण आडवाणी | birth_date = {{birth date and age|1927|11|8|df=y}} | birth_place = [[कराँची|कराची]], [[बम्बे प्रेसिडेन्सी]], [[ब्रिटिस राज|ब्रिटिश भारत]]<br/>(वर्तमान दिन [[सिन्ध]], [[पाकिस्तान]]) | death_date = | death_place = | party = [[भारतीय जनता पार्टी]] | otherparty = | spouse = {{marriage|कमला आडवाणी|1965|2016|end=died}} | children = [[प्रतिभा आडवाणी]] (छोरी)<br/>जयंत आडवाणी (छोरा) | awards = [[भारत रत्न]]<br/>[[पद्म विभूषण]] | signature = Lal Krishna Advani Signature.png | image_size = }} '''लालकृष्ण आडवाणी''' भारतीय राजनीतिज्ञ हुन उनी [[भारतीय जनता पार्टी]] का युगपुरुष मानिन्छ्न तथा पार्टीलाई यो अवस्था सम्म पुर्याउन उनको निकै ठुलो योगदान रहेको छ। उनी निकै पटक [[भारतीय जनता पार्टी|भाजपा]] का राष्ट्रिय [[भारतीय जनता पार्टीका अध्यक्षहरूको सूची|अध्यक्ष]] पनि भइसकेका छन्। चार पटक राज्यसभा र पाँच पटक लोकसभाका सदस्य भएका आडवाणी सन् १९८६ देखि १९९१ सम्म पार्टीको अध्यक्षका रूपमा थिए। हालमा उनले पार्टीको महत्त्वपूर्ण पदहरूबाट राजीनामा दिएका छन्।<ref>{{cite web|url=https://www.kantipurdaily.com/other/2013/06/10/369785.html|title=आडवाणीको राजीनामाले बिजेपीमा हलचल|website=कान्तिपुर दैनिक|accessdate=2019-03-13}} {{Dead link|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==प्रारम्भिक र व्यक्तिगत जीवन== लालकृष्ण आडवाणीको जन्म ८ नोभेम्बर १९२७ मा [[कराँची|कराची]], [[ब्रिटिस राज|ब्रिटिश भारत]] सिंधी हिन्दू [[ब्राह्मण]] परिवारमा किशनचन्द डी. आडवाणी र ज्ञानी देवीको घरमा भएको थियो।<ref>{{cite news|url=https://www.indiatoday.in/election-news/key-contestants/story/lk-advani-41833-2009-03-15|title=Bhartiya Janata Party's Prime Ministerial candidate and the Leader of Opposition, Lal Krishna Advani will once again seek re-election from his Gandhinagar constituency|date=18 March 2009|newspaper=India Today|access-date=1 November 2023}}</ref><ref name="lka">{{cite news|url=http://www.thefridaytimes.com/beta2/tft/article.php?issue=20110930&page=7|title=Friday Times : Analysis: Trading with India|access-date=6 August 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20111006183815/http://www.thefridaytimes.com/beta2/tft/article.php?issue=20110930&page=7|archive-date=6 October 2011|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111006183815/http://www.thefridaytimes.com/beta2/tft/article.php?issue=20110930&page=7 |date=6 October 2011 }}</ref><ref>{{cite news|title=Political success story: Architect of Indian Politics, The Enduring Legacy of LK Advani|date=3 February 2024|work=Zee news|url=https://zeenews.india.com/india/political-success-story-architect-of-indian-politics-the-enduring-legacy-of-lk-advani-2717307.html|access-date=1 December 2023}}</ref> उनले सेन्ट प्याट्रिक हाई स्कूल, कराची, र D.G नेशनल कलेज, हैदराबाद, सिन्धबाट आफ्नो अध्ययन पूरा गरे।<ref>{{cite news|title=L.K. Advani: Bio, Political life, Family & Top stories|url=https://timesofindia.indiatimes.com/elections/candidates/l-k-advani|work=[[Times of India]]|access-date=1 November 2023}}</ref> उनको परिवार [[भारतको विभाजन]] को समयमा भारत बसाइँ सर्यो र [[मुम्बई]] मा बसोबास गर्नुभयो, जहाँ उनले मुम्बई विश्वविद्यालय सरकारी कानून कलेज बाट कानूनमा स्नातक गरे।<ref name="LSMB"/><ref name=MalikSingh>{{cite book |last1=Malik |first1=Yogendra K. |last2=Singh |first2=V.B. |title=Hindu Nationalists in India: The Rise of the Bharatiya Janata Party |url=https://archive.org/details/hindunationalist0000mali |date=1994 |publisher=Westview Press |location=Boulder, Colorado |isbn=978-0-8133-8810-6|pages=[https://archive.org/details/hindunationalist0000mali/page/40 40]–43}}</ref> आडवाणीले फेब्रुअरी १९६५ मा कमला आडवाणीसँग विवाह गरे र उनीहरूका एक छोरा जयन्त र एक छोरी प्रतिभा आडवाणी छन्।<ref>{{cite news |title=Will LK Advani's son live up to his father's image? |url=https://www.firstpost.com/politics/will-lk-advanis-son-live-up-to-his-fathers-image-1523797.html|access-date=5 April 2019 |work=Firstpost |date=14 May 2014}}</ref> प्रतिभा एक टेलिभिजन निर्माता हुन् र आफ्नो बुबालाई उनको राजनीतिक गतिविधिमा सहयोग गर्छिन्।<ref>{{cite news|last1=Sahgal |first1=Priya |title=A Tale of Two Daughters |url=https://www.indiatoday.in/column-off-the-record/story/a-tale-of-two-daughters-45777-2009-04-27|newspaper=India Today|access-date=9 May 2022}}</ref> उनकी श्रीमतीको वृद्धावस्थाका कारण ६ अप्रिल २०१६ मा मृत्यु भएको थियो ।<ref>{{cite news |title=LK Advani bids adieu to wife Kamla; Swaraj, Manmohan, Amit Shah at funeral |url=https://indianexpress.com/photos/picture-gallery-others/l-k-advanis-wife-kamla-advani-passes-aways-rare-family-pics/ |access-date=5 April 2019|work=[[Indian Express]]|date=7 April 2016 }}</ref> आडवाणी दिल्लीमा बस्छन्।<ref>{{cite news|last=Roy Chaudhury|first=Dipanjan|date=29 June 2019|title=Lutyens' Zone: Sushma Swaraj to vacate, LK Advani & MM Joshi may retain bungalows|work=The Economic Times|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/lutyens-zone-sushma-swaraj-to-vacate-lk-advani-mm-joshi-may-retain-bungalows/articleshow/69998385.cms|access-date=28 June 2020}}</ref> ==जीवनवृति== === १९४१-५१: प्रारम्भिक वर्ष=== आडवाणी १४ वर्षको उमेरमा १९४१ मा [[राष्ट्रिय स्वयंसेवक सङ्घ|राष्ट्रिय स्वयंसेवक संघ]] (RSS) मा सामेल भए।<ref>{{cite news|title='My idea of happiness is good books':Advani|url=https://indianexpress.com/article/news-archive/web/my-idea-of-happiness-is-good-books/|newspaper=Indian Express|date=19 September 2010|access-date=1 November 2023}}</ref> उहाँ प्रचारक (पूर्ण-समय कार्यकर्ता) शाखाहरू सञ्चालन गर्दै 1947 मा कराची इकाईको सचिव हुनुभयो।<ref>{{cite news|url=http://indianexpress.com/article/india/india-incomplete-without-sindh-advani/|title=India 'incomplete' without Sindh: Advani|date=15 January 2017|access-date=15 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170115121812/http://indianexpress.com/article/india/india-incomplete-without-sindh-advani/|archive-date=15 January 2017|url-status=live|publisher=Indian Express}}</ref>[[भारतको विभाजन]] पछि, आडवाणी [[राजस्थान]] [[अलवर जिल्ला|अलवर]], [[भरतपुर जिल्ला|भरतपुर]], [[कोटा जिल्ला|कोटा]], [[राजस्थान]] बुन्दी र झालावार जिल्लाहरू मा प्रचारक थिए १९५२ सम्म।<ref name=Jaffrelot>{{cite book |last=Jaffrelot |first=Christophe |author-link=Christophe Jaffrelot|title=The Hindu Nationalist Movement and Indian Politics |publisher=C. Hurst & Co. Publishers |year=1996 |isbn=978-1850653011 |page=237}}</ref> ===१९५१-७०: जनसंघ र DMC अध्यक्ष=== आडवाणी १९५१ मा श्यामा प्रसाद मुखर्जी द्वारा आरएसएसको सहयोगमा स्थापना गरिएको राजनीतिक दल [[भारतीय जनसङ्घ|भारतीय जनसंघ]] (BJS) का सदस्य बने। उनी राजस्थानमा जनसंघका तत्कालीन महासचिव एस एस भण्डारीको सचिवमा नियुक्त भएका थिए। १९५७ मा, उनी दिल्ली गए र महासचिव बने र पछि जनसंघको दिल्ली इकाईको अध्यक्ष बने। १९६६ देखि १९६७ सम्म उनले दिल्ली मेट्रोपोलिटन काउन्सिल (DMC) मा BJS को नेताको रूपमा सेवा गरे। १९६७ दिल्ली मेट्रोपोलिटन काउन्सिलको चुनाव पछि, उनी परिषदको अध्यक्षको रूपमा निर्वाचित भए र १९७० सम्म सेवा गरे।<ref name="LSMB"/><ref>{{cite book |url=https://www.abhilekh-patal.in/jspui/handle/123456789/2783364 |title=Proposal to nominate a member to the Delhi Metropolation [sic] Council Vice Shri L.K. Advani |publisher=Ministry of Home Affairs: Delhi Section |year=1971 |location=New Delhi |pages=2 |quote="Shri L. K. Advani who was the chairman of the Metropolitan Council, was elected as member of the Rajya Sabha in the last elections and his seat has fallen vacant in the Council. He was from the Jan Sangh Party." |access-date=21 September 2022 |url-access=registration |via=[[National Archives of India]]}}</ref> उहाँले पनि सहयोग गर्नुभयो के. आर. मलकानी ''Organiser'' को प्रकाशन संग, RSS को साप्ताहिक न्यूजलेटर र १९६६ मा यसको राष्ट्रिय कार्यकारिणीको सदस्य बने।<ref name="Jaffrelot" /> === १९७१-७५: संसद प्रवेश तथा जनसंघ नेता=== १९७० मा, आडवाणी ६ वर्षको कार्यकालको लागि दिल्लीबाट [[राज्यसभा]] का सदस्य बने।<ref name="Rajya Sabha">{{cite web |url=http://164.100.47.5/Newmembers/alphabeticallist_all_terms.aspx |title=List of Rajya Sabha members Since 1952 |access-date=21 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100109030114/http://164.100.47.5/Newmembers/alphabeticallist_all_terms.aspx |archive-date=9 January 2010 |url-status=dead }}</ref> १९७३ मा, उहाँ [[कानपुर]] पार्टी कार्य समितिको बैठकमा बीजेएसको अध्यक्ष निर्वाचित हुनुभयो। === १९७६-८०: जनता पार्टी तथा क्याबिनेट मन्त्री=== आडवाणी दोस्रो पटक १९७६ मा [[गुजरात]] बाट राज्यसभामा निर्वाचित भएका थिए।<ref name="Rajya Sabha"/> आपतकाल लगाइएपछि र विपक्षी दलहरूमाथि क्र्याक डाउन गरेपछि प्रधानमन्त्री [[इन्दिरा गान्धी]]ले, BJS र अन्य विपक्षी दलहरू [[जनता पार्टी]] गठन गर्न एकीकरण भय।<ref>{{cite book|last=Zarhani|first=Seyed Hossein|url=https://books.google.com/books?id=_3tqDwAAQBAJ|title=Governance and Development in India: A Comparative Study on Andhra Pradesh and Bihar after Liberalization|publisher=Routledge|year=2018|isbn=978-1-351-25518-9|pages=189}}</ref> १९७७ चुनाव मा, जनता पार्टीले इन्दिरा गान्धी द्वारा लागू गरिएको आपतकालको व्यापक अलोकप्रियताको कारणले भारी जीत हासिल गर्यो।<ref name="B">{{cite book|author=G. G. Mirchandani|title=320 Million Judges|publisher=Abhinav Publications|year=2003|isbn=81-7017-061-3|pages=90–100}}</ref> [[मोरारजी देसाई]] प्रधानमन्त्री बने र आडवाणी सूचना तथा प्रसारण मन्त्री बने।<ref>{{cite book|last=Basu|first=Amrita|url=https://books.google.com/books?id=TTrjCQAAQBAJ|title=Violent Conjunctures in Democratic India|date=30 June 2015|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-107-08963-1|pages=69}}</ref> सरकारले आफ्नो पाँच वर्षको कार्यकाल पूरा गर्न सकेन र 1980 मा जनता पार्टी [[भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेस|भारतीय राष्ट्रिय कांग्रेस]]सँग हारेपछि नयाँ चुनाव बोलाउन विघटन गरियो।<ref name="General Election of India 1967">{{cite web |title=General Election of India 1980, 7th Lok Sabha |url=http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/LS_1980/Vol_I_LS_80.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140718175926/http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/LS_1980/Vol_I_LS_80.pdf |archive-date=18 July 2014 |access-date=13 January 2010 |publisher=Election Commission of India |page=5 |df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.indiatoday.in/magazine/indiascope/story/19830930-as-general-elections-loom-large-new-four-party-united-front-formed-to-counter-congi-771046-2013-07-18|title=As general elections loom large, new four-party United Front formed to counter Cong(I) |first=Prabhu |last=Chawla|date=30 September 2013|website=India Today |access-date=23 June 2019}}</ref> त्यसपछि, आडवाणी राज्यसभामा विपक्षी दलको नेता बने। === १९८१-८९: भाजपा को गठन र प्रारम्भिक वर्ष=== ६ अप्रिल १९८० मा, आडवाणीले जनसंघका केही पूर्व सदस्यहरूसँग जनता पार्टी छोडे र [[अटल बिहारी वाजपेयी]] को पहिलो सभापतिको रूपमा [[भारतीय जनता पार्टी]] गठन गरे।<ref>{{cite news|date=6 April 2019|title=BJP's foundation day: Brief history of the achievements and failures of the party|work=The Indian Express|url=https://indianexpress.com/article/research/bhartiya-janata-party-narendra-modi-bjp-bjps-37th-foundation-day-brief-history-of-the-achievements-and-failures-of-the-party-4601637/|url-status=live|access-date=17 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20190511143721/https://indianexpress.com/article/research/bhartiya-janata-party-narendra-modi-bjp-bjps-37th-foundation-day-brief-history-of-the-achievements-and-failures-of-the-party-4601637/|archive-date=11 May 2019}}</ref> यद्यपि अघिल्लो सरकार १९७७ देखि १९८० सम्म छोटो समयसम्म चल्यो र गुटबन्दी युद्धले बिग्रिएको थियो, यस अवधिमा आर.एस.एस.को समर्थनमा वृद्धि देखियो जुन भाजपाको गठनमा परिणत भयो।<ref>{{cite book |last1 = Guha |first1 = Ramachandra |author-link = Ramachandra Guha |title = India after Gandhi: the history of the world's largest democracy |date = 2007 |publisher = Picador |location = India |isbn = 978-0-330-39610-3 |edition = 1st|title-link = India after Gandhi|pages=[https://archive.org/details/gandhi.indiaaftergandhi0000rama_r9s7/page/563 563]–564}}</ref> १९८२ मा, उहाँ [[मध्य प्रदेश]] बाट भाजपाको प्रतिनिधित्व गर्दै तेस्रो पटक राज्यसभामा निर्वाचित हुनुभयो।<ref name="Rajya Sabha" /> इन्दिरा गान्धीको हत्या को कारणले सहानुभूतिको लहरको पछाडि कांग्रेसले भूस्खलन जित्दा [[१९८४ भारतीय आम निर्वाचन|१९८४ निर्वाचन]]मा भाजपाले मात्र दुई सिट जित्यो। यो असफलताले पार्टीको अडानमा परिवर्तन ल्यायो र आडवाणीलाई पार्टी अध्यक्ष नियुक्त गरियो र भाजपा जनसंघको [[हिन्दुत्व]] विचारधारामा फर्कियो।<ref>{{cite book |last1 = Guha |first1 = Ramachandra |author-link = Ramachandra Guha |title = India after Gandhi: the history of the world's largest democracy |date = 2007 |publisher = Picador |location = India |isbn = 978-0-330-39610-3 |edition = 1st|title-link = India after Gandhi|pages=[https://archive.org/details/gandhi.indiaaftergandhi0000rama_r9s7/page/633 633]}}</ref> आडवाणीको नेतृत्वमा, [[विश्व हिन्दु परिषद|विश्व हिन्दू परिषद]] (VHP) ले हिन्दूलाई समर्पित मन्दिर निर्माणको लागि आन्दोलन सुरु गर्दा [[रामजन्मभूमि]] साइटलाई लिएर [[अयोध्या विवाद]] को राजनीतिक अनुहार बनेको थियो। [[अयोध्या]] मा [[बाबरी मस्जिद|बाबरी मस्जिद]] को स्थानमा हिन्दू देवता [[राम]] लाई समर्पित मन्दिरको निर्माण को लागी ।<ref>{{cite news|url=http://scroll.in/article/744403/in-the-times-of-yakub-memon-remembering-the-babri-masjid-demolition-cases|title=In the times of Yakub Memon, remembering the Babri Masjid demolition cases|date=29 July 2015 |access-date=29 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150730231427/http://scroll.in/article/744403/in-the-times-of-yakub-memon-remembering-the-babri-masjid-demolition-cases|archive-date=30 July 2015|url-status=live}}</ref> यो विवाद रामको जन्मस्थल हो भन्ने विश्वासको आधारमा केन्द्रित भएको थियो र त्यहाँ एक पटक एउटा मन्दिर थियो जुन [[मुगल सम्राटहरू|मुगल सम्राट]] [[बाबर]] द्वारा भत्काइएको थियो। भारतको सर्वेक्षण]] (एएसआई) दावीलाई समर्थन गर्दै।<ref>{{cite news|title=Evidence of temple found: ASI|url=http://www.tribuneindia.com/2003/20030826/main6.htm|date=25 August 2003|access-date=3 April 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090411193402/http://www.tribuneindia.com/2003/20030826/main6.htm|archive-date=11 April 2009|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.the-week.com/23sep07/events1.htm |title=Layers of truth|work = The Week|archive-url = https://web.archive.org/web/20050323101829/http://www.the-week.com/23sep07/events1.htm|archive-date = 23 March 2005}}</ref> बीजेपीले अभियानलाई समर्थन गर्‍यो र यसलाई 1989 को चुनावको लागि आफ्नो चुनावी घोषणापत्रको एक हिस्सा बनायो र यसले 86 सिट जित्न मद्दत गर्‍यो र आडवाणी पहिलो पटक [[लोक सभा|लोकसभा]] मा निर्वाचित भए। आडवाणी लोकसभामा विपक्षी दलको नेता बने जब [[वीपी सिंह]]राष्ट्रिय मोर्चाको सरकार गठन भयो।<ref>{{cite book|title=India Since Independence: Making Sense Of Indian Politics |first=Ananth V. |last=Krishna |publisher=Pearson Education India |year=2011 |isbn=9788131734650 |url=https://books.google.com/books?id=8v7Vr2iQUHkC|page=347}}</ref> ===१९९०-९७: रथयात्रा र भाजपाको उदय=== 1990 मा, आडवाणीले [[राम रथयात्रा]], रामजन्मभूमि आन्दोलनका लागि स्वयंसेवकहरूलाई परिचालन गर्न रथसहितको जुलुस निकाले। यो जुलुस [[गुजरात]] मा [[सोमनाथ मन्दिर|सोमनाथ]] बाट सुरु भई अयोध्यामा परिणत भएको थियो।<ref>{{cite journal|last=Panikkar|first=K. N.|date=1993|title=Religious Symbols and Political Mobilization: The Agitation for a Mandir at Ayodhya|journal=Social Scientist|volume=21|issue=7/8|pages=63–78|doi=10.2307/3520346|jstor=3520346}}</ref> 1991 को आम चुनावमा, आडवाणी गान्धीनगर लोकसभा निर्वाचन क्षेत्रबाट दोस्रो पटक जितेर कांग्रेस पछिको दोस्रो ठूलो पार्टी बन्यो र फेरि विपक्षी नेता बने।<ref>{{cite news|title=1990-L.K. Advani's rath yatra: Chariot of fire|url=https://www.indiatoday.in/magazine/cover-story/story/20091228-1990-l.k.-advanis-rath-yatra-chariot-of-fire-741621-2009-12-24|last=Sahgal|first=Priya|date=28 December 2009|website=India Today|access-date=9 May 2020}}</ref> 1992 मा, बाबरी मस्जिद भत्काइएको थियो जसमा आडवाणीले भत्काउनु अघि उत्तेजक भाषण दिएका थिए।<ref>{{cite news|title=Muslims can never forgive Kalyan over Babri issue|url=http://www.expressindia.com/latest-news/Muslims-can-never-forgive-Kalyan-over-Babri-issue/419656/|work=Express India|access-date=27 April 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120121102810/http://www.expressindia.com/latest-news/Muslims-can-never-forgive-Kalyan-over-Babri-issue/419656/|archive-date=21 January 2012}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120121102810/http://www.expressindia.com/latest-news/Muslims-can-never-forgive-Kalyan-over-Babri-issue/419656/ |date=21 January 2012 }}</ref><ref>{{cite news|title=Babri demolition & failure of Muslim leadership|url=http://www.zeenews.com/news657090.html|publisher=Zee News India|access-date=27 April 2011|date=27 September 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101002222522/http://www.zeenews.com/news657090.html|archive-date=2 October 2010|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|title=Advani fuelled fire that razed Babri: IPS officer|url=https://www.rediff.com/news/report/ips-officer-testifies-to-cbi-on-babri-demolition/20100326.htm|first=Sharat|last=Pradhan|date=26 March 2010|access-date=28 June 2020|website=Rediff}}</ref>आडवाणी ध्वस्त मुद्दामा अभियुक्त मध्ये थिए तर केन्द्रीय अनुसन्धान ब्यूरोको विशेष अदालतले ३० सेप्टेम्बर २०२० मा निर्दोष ठहरियो।<ref>{{cite news|first=Vakasha|last=Sachdev|date=6 December 2019|title='Vindicated' LK Advani Remains on Trial in Babri Demolition Case|url=https://www.thequint.com/voices/opinion/babri-masjid-demolition-criminal-case-conspiracy-lk-advani-vindicated-ayodhya-verdict|access-date=28 June 2020|newspaper=The Quint}}</ref><ref>{{cite news|date=30 September 2020|title=Advani on being acquitted from Babri demolition case.|work=[[Times of India]]|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/jai-shri-ram-advani-on-being-acquitted-from-babri-demolition-case/articleshow/78402831.cms|access-date=30 September 2020}}</ref> फैसलामा, यो विघटन पूर्व नियोजित थिएन र आडवाणीले भीडलाई रोक्न र उनीहरूलाई उक्साउने प्रयास नगरेको उल्लेख गरिएको थियो।<ref>{{cite news |title=From Nation of Donkeys to 'Black Day for Democracy': English Editorials Slam Babri Verdict |url=https://thewire.in/media/newspaper-editorials-babri-masjid-demolition-verdict |work=[[The Wire (India)]] |date=2 October 2020 |access-date=3 October 2020}}</ref><ref>{{cite news |title=Babri accused tried to stop mob, not incite them |url=https://news.rediff.com/commentary/2020/sep/30/babri-accused-tried-to-stop-mob-not-incite-them/577b595b886fd7890e30173a4bdff9c0 |work=[[Rediff.com]] |date=30 September 2020 |access-date=1 October 2020}}</ref> 1996 को आम चुनावमा, बीजेपी एकल सबैभन्दा ठूलो पार्टी बन्यो र फलस्वरूप भारतको राष्ट्रपति द्वारा सरकार गठन गर्न आमन्त्रित गरियो। हवाला काण्डमा संलग्न भएको आरोपमा आडवाणीले चुनाव लडेका थिएनन्उनी पछि भारतको सर्वोच्च अदालतले सफाइ दिएको थियो ।<ref>{{cite news|url=https://www.indiatoday.in/india/story/lk-advani-parliamentary-history-2019-lok-sabha-elections-1077707-2017-11-01|title =How Advani will create Parliamentary history whether he contests 2019 Lok Sabha elections or not|publisher =[[India Today Group]]|location =[[New Delhi]] |date =1 November 2017|website =India Today|first=Kumar|last=Shakti Shekhar|access-date =15 July 2020}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.indianexpress.com/res/web/pIe/ie/daily/19980303/06250324.html|title=SC clears Advani, Shukla in hawala case|newspaper=Indian Express|date=3 March 1998}}</ref> वाजपेयीले मे १९९६ मा प्रधानमन्त्रीको रूपमा सपथ ग्रहण गर्दा मात्र तेह्र दिनपछि सरकार पतन भयो।<ref>{{cite news|title=When Atal Bihari Vajpayee showed the world how to resign in style|url=https://www.indiatoday.in/india/story/atal-bihari-vajpayee-parliament-trust-vote-1996-speech-resign-1316838-2018-08-17|last=Goswami|first=Dev|date=17 August 2018|work=India Today|access-date=10 May 2020}}</ref> === १९९८-२००४: गृहमन्त्री तथा उपप्रधानमन्त्री=== 1998 को आम चुनावमा, बीजेपी नेतृत्वको राष्ट्रिय लोकतान्त्रिक गठबन्धन (एनडीए), मार्च 1998 मा वाजपेयी प्रधानमन्त्रीको रूपमा फर्केर सत्तामा आयो।<ref name="Atal">{{cite news|title=How Atal Bihari Vajpayee ended BJP's untouchability|url=https://www.indiatoday.in/india/story/how-atal-bihari-vajpayee-ended-bjp-s-untouchability-1317105-2018-08-17|last=Shakti Shekhar|first=Kumar|date=17 August 2018|website=India Today|access-date=10 May 2020}}</ref> आडवाणी तेस्रो कार्यकालका लागि लोकसभामा निर्वाचित भए र गृहमन्त्री बने।<ref name="LSMB"/> तर, जे जयललिताको नेतृत्वमा रहेको अखिल भारतीय अन्ना द्रविड मुनेत्र कझगम (ए.आई.ए.डी.एम.के.) ले सरकारलाई दिएको समर्थन फिर्ता लिएपछि मात्र तेह्र महिनापछि सरकार फेरि पतन भयो।<ref name="Atal"/> नयाँ चुनाव बोलाइएपछि, बीजेपी नेतृत्वको एनडीएले १९९९ आम चुनाव मा फेरि बहुमत हासिल गर्‍यो र आडवाणी चौथो कार्यकालको लागि गान्धीनगरबाट विजयी भए। उनले गृहमन्त्रीको पदभार ग्रहण गरे र पछि २००२ मा उपप्रधानमन्त्रीको पदभार ग्रहण गरे।<ref>{{cite web|title=Advani appointed deputy prime minister|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/Advani-appointed-deputy-prime-minister/articleshow/14487268.cms|date=29 June 2002|website=The Times of India|access-date=10 May 2020}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=W1dZC9ITxgwC|title=Wondering Man, Money & Go(l)d|publisher=Wondering Man|isbn=978-1-84693-016-4|pages=24|language=en}}</ref> ===२००४-०९: विपक्षी नेता=== [[File:Condoleezza Rice meets L.K. Advani, New Delhi, 2005.jpg|thumb|सन् २००५ मा आडवाणी तत्कालीन [[संयुक्त राज्य राज्यमन्त्री|अमेरिकी विदेशमन्त्री]] [[कन्डोलिजा राइस]]सँग]] 2004 को आम चुनावमा, बीजेपीले कांग्रेसको नेतृत्वमा संयुक्त प्रगतिशील गठबन्धनको साथ हार बेहोरेको थियो, मनमोहन सिंह प्रधानमन्त्रीको रूपमा सत्तामा आए।<ref>{{cite journal|last=Ruparelia|first=Sanjay|date=2005|title=Managing the United Progressive Alliance: The Challenges Ahead|journal=Economic and Political Weekly|volume=40|issue=24|pages=2407–2412|jstor=4416746|issn=0012-9976}}</ref> आडवाणी लोकसभामा आफ्नो पाँचौं कार्यकाल जितेर विपक्षी नेता बने।<ref>{{cite news|date=20 January 2014|title=LK Advani warns of 2004 redux, showers praise on party's prime ministerial candidate Narendra Modi|work=The Economic Times|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/lk-advani-warns-of-2004-redux-showers-praise-on-partys-prime-ministerial-candidate-narendra-modi/articleshow/29082888.cms|access-date=10 May 2020}}</ref><ref>{{cite web|title=Lal Krishna Advani {{!}} Biography & Facts|url=https://www.britannica.com/biography/Lal-Krishna-Advani|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=10 May 2020}}</ref> २००४ को पराजय पछि वाजपेयीले सक्रिय राजनीतिबाट सन्यास लिए, आडवाणीलाई बीजेपीको नेतृत्व गर्न प्रोत्साहित गरे।<ref>{{cite news|last=Sengupta|first=Somini|date=31 December 2005|title=Former Premier Vajpayee Retires From Indian Politics at 81|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2005/12/31/world/asia/former-premier-vajpayee-retires-from-indian-politics-at-81.html|access-date=10 May 2020|issn=0362-4331}}</ref> जुन २००५ मा, कराचीको भ्रमणको क्रममा, आडवाणीले मोहम्मद अली जिन्नालाई "धर्मनिरपेक्ष" नेताको रूपमा वर्णन गरे जसको कारण RSS बाट आलोचना भयो।आडवाणीलाई भाजपा अध्यक्ष पदबाट राजीनामा दिन बाध्य पारियो तर केही दिन पछि राजीनामा फिर्ता लिए।<ref>{{cite news|title=L K Advani resigns for 3rd time in 8 years, once over row on Jinnah remarks|newspaper=[[The Economic Times]]|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/l-k-advani-resigns-for-3rd-time-in-8-years-once-over-row-on-jinnah-remarks/articleshow/20524464.cms|access-date=6 August 2020}}</ref> अप्रिल २००५ मा आरएसएस प्रमुख [[के. एस. सुदर्शन]] आडवाणीले पछाडी हट्नुपर्छ भन्ने धारणा राखे।<ref>{{cite news|url=http://www.indianexpress.com/oldstory.php?storyid=68121|title=Atal, Advani should step aside, let young rise: RSS chief|date=11 April 2005|newspaper=The Indian Express}}</ref>डिसेम्बर 2005 मा [[मुम्बई]] मा भाजपाको रजत जयन्ती समारोहमा, आडवाणीले पार्टी अध्यक्षको पद छोडे र [[राजनाथ सिंह]], [[उत्तर प्रदेश]] बाट उनको स्थानमा निर्वाचित भए। मार्च 2006 मा, [[बनारस|वाराणसी]] मा एक हिन्दू मन्दिरमा बम विस्फोट पछि, आडवाणीले आतंकवादसँग लड्न सत्तारूढ संयुक्त प्रगतिशील गठबन्धनको कथित असफलतालाई उजागर गर्न "भारत सुरक्षा यात्रा" निकाले।<ref>{{cite news|date=10 June 2013|title=Advani resigns for 3rd time in 8 years, once over row on Jinnah remarks|url=https://www.hindustantimes.com/delhi/advani-resigns-for-3rd-time-in-8-years-once-over-row-on-jinnah-remarks/story-28cfjVrLxsbMXxNYXv3QgI.html|access-date=6 August 2020|newspaper=Hindustan Times|language=en}}</ref> === २००९-१५: प्रधानमन्त्रीको उम्मेदवारी र पछिका वर्षहरू=== [[File:Advani on black money - Al Jazeera English - 5483x3368 crop.jpg|thumb|सन् २००९ मा आडवाणी चुनावी अभियानमा]] डिसेम्बर २००६ मा, आडवाणीले भने कि संसदीय लोकतन्त्रमा विपक्षी नेताको रूपमा, मे २००९ मा हुने अर्को आम चुनावको लागि आफूलाई प्रधानमन्त्री पदको उम्मेदवार ठान्थे।<ref>{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2006-12-11/india/27823025_1_l-k-advani-rajnath-singh-pakistan-visit|title=I'll be candidate for PM: Advani|date=11 December 2006|access-date=30 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219142107/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2006-12-11/india/27823025_1_l-k-advani-rajnath-singh-pakistan-visit|archive-date=19 December 2013|work=[[The Times of India]]|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131219142107/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2006-12-11/india/27823025_1_l-k-advani-rajnath-singh-pakistan-visit |date=19 December 2013 }}</ref> उनको उम्मेदवारीलाई सबैले समर्थन नगरे पनि वाजपेयीले आडवाणीको उम्मेदवारीलाई समर्थन गरे।<ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/articleshow/764246.cms|title=Advani opens his heart, and a can of worms|date=11 December 2006|work=The Economic Times|location=India|access-date=3 April 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20061214143219/http://economictimes.indiatimes.com/articleshow/764246.cms|archive-date=14 December 2006|url-status=live}}</ref> २ मे २००७ मा, बीजेपी अध्यक्ष राजनाथ सिंहले भने कि यदि बीजेपीले अर्को चुनाव जित्यो भने अर्को प्रधानमन्त्रीको लागि आडवाणी स्वाभाविक विकल्प हुन्।<ref>{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-05-02/india/27883339_1_mohan-rao-bhagwat-vajpayee-and-advani-suresh-soni|title=LK 'natural' choice for PM: Rajnath|date=2 May 2007|author=Mohua Chatterjee|access-date=30 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219143857/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-05-02/india/27883339_1_mohan-rao-bhagwat-vajpayee-and-advani-suresh-soni|archive-date=19 December 2013|newspaper=[[The Times of India]]|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131219143857/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-05-02/india/27883339_1_mohan-rao-bhagwat-vajpayee-and-advani-suresh-soni |date=19 December 2013 }}</ref>१० डिसेम्बर २००७ मा, बीजेपीको संसदीय बोर्डले औपचारिक रूपमा एल के आडवाणीलाई २००९ मा हुने आम चुनावको लागि यसको प्रधानमन्त्री उम्मेद्वार हुने घोषणा गर्यो।<ref>{{cite news|title=Finally, BJP announces Advani as PM candidate|work=The Economic Times|url=https://economictimes.indiatimes.com/the-week-that-was/finally-bjp-announces-advani-as-pm-candidate/articleshow/2625253.cms|access-date=6 August 2020}}</ref> आडवाणीले लोकसभामा आफ्नो छैटौं कार्यकाल जितेका भए पनि, २००९ को आम चुनावमा भाजपा कांग्रेस र यसका सहयोगीहरूसँग पराजित भयो, जसले तत्कालीन प्रधानमन्त्री मनमोहन सिंहलाई कार्यालयमा जारी राख्न अनुमति दियो। चुनावमा पराजय पछि, लालकृष्ण आडवाणीले [[सुषमा स्वराज|सुष्मा स्वराज]] लाई विपक्षी नेताको पद हस्तान्तरण गरे।<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/8421132.stm|title=New India opposition leader named |work=[[BBC News]]|date=18 December 2009|access-date=27 April 2014}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.thehindu.com/news/article67005.ece |title=Advani quits as Leader of Opposition |access-date=18 December 2009|newspaper=The Hindu|date=18 December 2009 |last1=Vyas|first1=Neena |archive-url=https://web.archive.org/web/20131219182548/http://www.thehindu.com/news/article67005.ece |archive-date=19 December 2013 |url-status=live}}</ref> उनी सन् २०१० मा राष्ट्रिय लोकतान्त्रिक गठबन्धन का कार्यकारी अध्यक्ष निर्वाचित भएका थिए।<ref>{{cite news|date=22 February 2010|title=NDA elects Advani 'working chairman'|url=https://www.hindustantimes.com/delhi/nda-elects-advani-working-chairman/story-aO8FS7uLOopcwWwOrojczL.html|access-date=3 February 2021|work=Hindustan Times|language=en}}</ref> आडवाणीले गान्धीनगरबाट २०१४ को आम चुनाव लडे, लगातार पाँचौं पटक जिते। पछि उहाँ [[मुरली मनोहर जोशी]] र [[अटल बिहारी वाजपेयी]] संग भाजपाको ''मार्गदर्शक मण्डल'' (भिजन समिति) का भाग हुनुहुन्थ्यो।<ref>{{cite news|url=http://ibnlive.in.com/news/no-advani-joshi-vajpayee-in-bjp-parliamentary-board-party-makes-marg-darshak-mandal-for-them/494440-37-64.html|title="No Advani, Joshi, Vajpayee in BJP Parliamentary Board, party makes Marg Darshak Mandal for them"|date=29 August 2014|work=IBN Live|access-date=26 August 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140829023013/http://ibnlive.in.com/news/no-advani-joshi-vajpayee-in-bjp-parliamentary-board-party-makes-marg-darshak-mandal-for-them/494440-37-64.html|archive-date=29 August 2014}}</ref> == पुरस्कार र मान्यता== [[File:The President, Shri Pranab Mukherjee presenting the Padma Vibhushan Award to Shri Lal Krishna Advani, at a Civil Investiture Ceremony, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on March 30, 2015.jpg|thumb|आडवाणी २०१५ मा [[पद्म विभूषण]] पुरस्कार प्राप्त गर्दै]] * [[पद्म विभूषण]] (२०१५), [[भारत सरकार]]<ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/advani-bachchan-dilip-kumar-get-padma-vibhushan/article6821421.ece|title=Advani, Bachchan, Dilip Kumar get Padma Vibhushan |newspaper=The Hindu|date=25 January 2015|access-date=3 February 2023}}</ref> * [[भारत रत्न]] (२०२४), [[भारत सरकार]]<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/lk-advani-to-receive-bharat-ratna-pm-modi/articleshow/107379045.cms?from=mdr|title=LK Advani to receive Bharat Ratna|newspaper=[[The Times of India]]|date=3 February 2023|access-date=3 February 2023}}</ref> {{भारत रत्न सम्मानित}} jw55llb1h6us7dt964jws18hh90xn2g 0 72460 1395859 1354718 2026-11-12T09:27:08Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395859 wikitext text/x-wiki {{Infobox political party |party_name = विवेकशील नेपाली पार्टी |native_name = |colorcode = |party_logo = [[File:Bnlogo.png|150px]] |president = [[उज्वल थापा]] |foundation = सन् २०१२ |headquarters = [[काठमाडौँ]] |ideology = [[Pragmatism]] |international = |position = |student_wing = |youth_wing = |wing1_title = |wing1 = |seats1_title = [[संविधान सभा]] |seats1 = ० |symbol = |country = नेपाल |website = [http://leadnepal.com/ http://leadnepal.com/] }} [[File:Bnoffice.jpg|thumb|200px|right|विवेकशील नेपालीको केन्द्रिय कार्यालय]] '''विवेकशील नेपाली''' नेपालको एक राजनीतिक दल हो ।<ref>[http://www.whynepal.com/marketing-of-politics/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%95%E0%A4%B6%E0%A5%80%E0%A4%B2-%E0%A4%A8%E0%A5%87%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A5%80-%E0%A4%95%E0%A4%BE-%E0%A4%AE%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%8D विवेकशील नेपालीको चुनावी नारा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150318211923/http://www.whynepal.com/marketing-of-politics/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%95%E0%A4%B6%E0%A5%80%E0%A4%B2-%E0%A4%A8%E0%A5%87%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A5%80-%E0%A4%95%E0%A4%BE-%E0%A4%AE%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%8D/ |date=2015-03-18 }}</ref> यसको स्थापना मे २८, २०१२ मा सामान्य भेला गरेर गरिएको थियो । यस दलले संविधान सभाको दोस्रो निर्वाचनमा स्वतन्त्र उम्मेद्वारका रूपमा ४ जना सदस्यहरू उठाएको थियो ।<ref>{{Cite web |url=http://www.kapanonline.com/?p=7062 |title=चुनावमा विवेकशील नेपाली |access-date=2014-12-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140221194650/http://www.kapanonline.com/?p=7062 |archive-date=2014-02-21}}</ref> सामाजिक कार्य गर्दै आएका सक्रिय युवा समुहले संविधान सभाको दोस्रो चुनाब पछि कानुनी रूपमा यो दलको दर्ता गरेका थिए । यो दलले सत्ता र शक्ति भन्दा पनि एक्काइसौं शताब्दीमा अबको नेतृत्व उधयमी नेपालीहरूको हुनु पर्छ भन्नेविश्वास राखेको पाइन्छ । यो दलले अबको नेतृत्व युवा बर्गको हातमा हुनुपर्छ भन्नेविश्वास राखेको पाइन्छ । प्राय: युवा बर्गको बाहुल्यता रहेको यस दल उर्जाशिल, सकारात्मक,प्रतिबद्ध र विवेकशील नेपालीहरूको नयाँ राजनीतिक दलको रूपमा चिनिन्छ। यो दलले नेपालीलाई व्यतिगत रूपमा असल आचरणको सूचना प्रवाह गर्ने, सामाजिक रूपमा एकता र सामुहिक कार्यबाट दिगो विकासमा प्रोत्साहन गर्ने र सरकारी तहमा जिम्मेवारी र नैतिक जवाफदेही [[सुशासन]]को रुपान्तरण गर्ने उदेश्य लिएको पाइन्छ । यो दलको प्रमुख कार्यालय चक्रपथ महाराजगन्जमा रहेको छ ।<ref>[http://leadnepa.com/about विवेकशील नेपाली ]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://leadnepal.com विवेकशील नेपाली दल] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150319004831/http://leadnepal.com/ |date=2015-03-19 }} {{नेपालका राजनीतिक दलहरू}} [[श्रेणी:नेपालका राजनीतिक दलहरू]] [[श्रेणी:विवेकशील नेपालीका राजनीतिज्ञहरू]] idcytolji4f42k6f9ejud0vbt9k0513 0 75484 1395785 1393793 2026-11-12T03:31:18Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395785 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = पूर्व [[नगरपालिका]] | motto = <!-- NepalChitawanDistrictmap.png --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = | pushpin_map = नारायणी नगरपालिका#चितवन जिल्ला (साविक स्थानीय तह)#बागमती प्रदेश#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[बागमती प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[चितवन जिल्ला|चितवन]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = | leader_name1 = | established_title = स्थापना | established_date = १६ मङ्सिर २०७१ | extinct_title = खारेज | extinct_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 72.68<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="वडा रिपोर्ट"/> | population_total = 48,365 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27.59|84.28|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५६ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[शुक्रनगर]] गाविसको कार्यालय | website = [http://www.narayanimun.gov.np आधिकारिक वेबसाइट] }} '''नारायणी नगरपालिका''' [[नेपाल]]को [[बागमती प्रदेश]] अन्तर्गत [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[नगरपालिका]] थियो।<ref name="स्थानीय प्रशासन र सामुदायिक विकास कार्यक्रम">{{cite news|title=स्थानीय प्रशासन र सामुदायिक विकास कार्यक्रम|url=http://lgcdp.gov.np/home/map_new61mun/02_Other_New_Municipalities/24_Madi.jpg|accessdate=मंसिर २०७१|publisher=[[सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय (नेपाल)|स्थानीय विकास मन्त्रालय]]|date=मङ्सिर|archive-url=https://web.archive.org/web/20150404090651/http://www.lgcdp.gov.np/home/map_new61mun/02_Other_New_Municipalities/24_Madi.jpg|archive-date=2015-04-04}}</ref><ref name="६१ नयाँ नगरपालिका घोषणा"/> [[सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय (नेपाल)|स्थानीय विकास मन्त्रालय]]ले थप ६१ वटा नयाँ नगरपालिका थप्दा [[चितवन जिल्ला]]मा [[शुक्रनगर]], [[मेघौली]], [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] र [[पार्वतीपुर]] गरि चारवटा [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाउँ विकास समिति]]हरूलाई समेटेर नारायणी नगरपालिका घोषणा गरिएको थियो।<ref>{{cite news|title=नगरपालिका घोषणा गरि क्षेत्र तोकेको|url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634|publisher=राजपत्र|date=२७ वैशाख २०८२|archive-url=https://web.archive.org/web/20200108203805/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=22634|archive-date=2020-01-08|access-date=2022-06-15}}</ref> <ref name="६१ नयाँ नगरपालिका घोषणा">{{cite news|title=६१ नयाँ नगरपालिका घोषणा|url=http://www.himalkhabar.com/?p=87898|accessdate=१६ मङ्सिर|publisher=हिमाल खबरपत्रिका|date=१६ मंसीर २०७१|archive-url=https://web.archive.org/web/20150824211749/http://www.himalkhabar.com/?p=87898|archive-date=2015-08-24}}</ref> नारायणी नगरपालिकाको केन्द्र साविकको [[शुक्रनगर]] गाविसको कार्यालयमा रहेको थियो।<ref name="स्थानीय प्रशासन र सामुदायिक विकास कार्यक्रम"/> नेपाल सरकार मन्त्रिपरिषद्को मिति २०७३ साल फागुन २७ गतेको निर्णयले साविकको भरतपुर उपमहानगरपालिकामा नारायणी नगरपालिका , [[चित्रवन नगरपालिका]] र [[कविलास, चितवन|कविलास]] गाविस थप गरि [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा स्तरोन्नती गरेको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=संक्षिप्त परिचय|युआरएल=https://bharatpurmun.gov.np/ne/node/3|कार्य=|प्रकाशक=|वेबसाइट=भरतपुर महानगरपालिका|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=२८ अप्रिल २०२१}}</ref> हाल पूर्व नारायणी नगरपालिकाले [[भरतपुर महानगरपालिका]]को वडा नम्बर २१,२३,२४,२५,२७ र २८ गरि ६ वटा वडाहरू ओगटेको छ। ==जनसङ्ख्या== नारायणी नगरपालिका साविकका [[शुक्रनगर]], [[मेघौली]], [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] र [[पार्वतीपुर]] गाविसहरू मिलेर बनेको थियो। [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] अनुसार यहाँको कुल जनसङ्ख्या ४८,३६५ रहेको थियो भने यहाँ १२,०७० घरघुरी रहेका थिए।<ref name="वडा रिपोर्ट">{{cite news|title=नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०७८ (वडा रिपोर्ट)|url=https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fcensusnepal.cbs.gov.np%2Fresults%2Ffiles%2Fward%2FP3%2FWRD_Indv01-HouseholdAndPopulation.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK|accessdate=१२ असार २०८१|agency=नेपाल सरकार|publisher=[[राष्ट्रिय योजना आयोग (नेपाल)|राष्ट्रिय योजना आयोग]]|date=|ref=केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग}}</ref> == वडा विभाजन == {| class="wikitable sortable" |+ साविक नारायणी नगरपालिकाको वडा विभाजन र हालको समायोजन ! क्र.सं !! साविक गाउँ विकास समितिहरू!! गाविसको वडा नं. !साविक वडा नं!! हालको [[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]]का वडा नं. |- | rowspan="3" | १ || rowspan="3" | [[मेघौली]] || १-४ |१|| २७ |- | ५-७ |२|| २७ र २८ |- | ८-९ |३|| २८ |- | rowspan="3" | २ || rowspan="3" | [[शुक्रनगर]] | १-२ |४|| २५ |- | ४-६,९ |५|| २५ |- | ३,७-८ |६|| २५ |- | rowspan="3" | ३ || rowspan="3" | [[पार्वतीपुर]] || १,५-६ |७|| २१ |- | २-४,७ |८|| २१ |- | ८-९ |९|| २१ |- | rowspan="3" | ४ || rowspan="3" | [[जगतपुर, चितवन|जगतपुर]] || १–२ |१०|| २३ |- | ३-६ |११|| २३ |- | ७-९ |१२|| २४ |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==यो पनि हेर्नुहोस् == *[[चित्रवन नगरपालिका]] ==बाह्य कडीहरू== [http://www.ddcchitwan.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, चितवन] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150404025227/http://www.ddcchitwan.gov.np/ |date=2015-04-04 }} {{चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू‎}} [[श्रेणी:नेपालका पूर्व नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू]] nwe5uq0n45olou79fivldl49sbdu08e 0 75492 1395868 1395471 2026-11-12T10:00:43Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395868 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = | pushpin_map = धनुषा जिल्ला#मधेश प्रदेश#नेपाल <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[धनुषा जिल्ला|धनुषा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-dhanusha/sabaila?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक|archive-url=https://web.archive.org/web/20240914135118/https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-dhanusha/sabaila?lng=nep|archive-date=2024-09-14}}</ref> | government_type = | leader_title = [[नगरप्रमुख]] | leader_name = कारीराम यादव <small> ([[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]) | leader_title1 = [[उपप्रमुख]] | leader_name1 = रहिमा खातुन <small> ([[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]) | established_title = स्थापित | established_date = २०७१ मङ्सिर १६ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 64.47<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=17&municipality=9|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 62282 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.69|86.09|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[सबैला]] गाविसको कार्यालय | website = [https://www.sabailamun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[धनुषा जिल्ला]]का ११ [[नगरपालिका]]हरू मध्येको एक हो।<ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/|archive-url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/|archive-date=2017-03-12}}</ref> २०७१ मङ्सिर १६ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा [[सबैला]], [[मखनाहा]], [[सतोषर]] र [[ठिल्ला यदुवा]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू समावेश गरिएका थिए भने २७ फागुन २०७३ नगरपालिकाको क्षेत्रविस्तार गर्दा [[पटेर्वा, धनुषा|पटेर्वा]], [[रघुनाथपुर, धनुषा|रघुनाथपुर]] (१-८), [[खरिहानी]] (१-५ र ७-९) र [[कजरा रमौल]] (६-९) यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ६२,२८२ रहेको छ भने यहाँ १२,३४० घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ सबैला नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[सबैला]] (१-२) || २,७९९ || १.८३ || १५२९.५१ |- | २ || [[सबैला]] (३-६) || ४,४३६ || ०.७७ || ५७६१.०४ |- | ३ || [[सबैला]] (७-९) || ३,११२ || ०.७९ || ३९३९.२४ |- | ४ || [[पटेर्वा, धनुषा|पटेर्वा]] || ५,७७२ || ९.६९ || ५९५.६७ |- | ५ || [[मखनाहा]] (१-३) || २,५४७ || २.१५ || ११८४.६५ |- | ६ || [[मखनाहा]] (४-६) || २,०७४ || ०.३७ || ५६०५.४१ |- | ७ || [[मखनाहा]] (७-९) || २,७६१ || ६.४४ || ४२८.७३ |- | ८ || [[ठिल्ला यदुवा]] || ४,३४५ || ३.०५ || १४२४.५९ |- | ९ || [[सतोषर]] || ७,८२८ || ५.५८ || १४०२.८७ |- | १० || [[खरिहानी]] (१–५, ७–९) || १०,४७९ || ७.८४ || १३३६.६१ |- | ११ || [[कजरा रमौल]] (६–९) || २,७७३ || ३.८२ || ७२५.९२ |- | १२ || [[रघुनाथपुर, धनुषा|रघुनाथपुर]] (४, ५, ७, ८) || ५,८३८ || ६.७१ || ८७०.०४ |- | १३ || [[रघुनाथपुर, धनुषा|रघुनाथपुर]] (१, २, ३, ६) || ७,५१८ || १५.४३ || ४८७.२३ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''६२,२८२''' || '''६४.४७''' || '''९६६.०६''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[https://web.archive.org/web/20240919075401/https://dccdhanusha.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, धनुषा] {{धनुषा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:धनुषा जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू]] 9r0lg91qtzfg3zv360w8cq65v4nx7j9 0 78274 1395718 1345785 2026-11-11T23:14:53Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395718 wikitext text/x-wiki {{Infobox World Heritage Site | WHS = किल्वा किसिवानी | Image = [[चित्र:GreatMosque.jpg|300px]] | State Party = {{flag|तन्जानिया}} | Type = सांस्कृतिक | Criteria = (iii) | ID = | Region = [[विश्व सम्पदा क्षेत्र]] | Year = १९७९ | Session =[[५]],[[सन् ६|६]]औं | Link = }} '''किल्वा किसिवानी''' [[तान्जनिया|तान्जानिया]] को [[विश्व सम्पदा क्षेत्र]] हो। यस क्षेत्रलाई [[युनेस्को]]ले सन् १९८१ मा ''विश्व सम्पदा क्षेत्र'' घोषणा गरेको थियो। किलवा किसिवानी ('किलवा टापु') एउटा टापु, राष्ट्रिय ऐतिहासिक स्थल, र गाउँ समुदाय हो जुन दक्षिणी [[तान्जनिया|तान्जानिया]] मा रहेको तान्जानियाली क्षेत्रको किलवा जिल्ला को जिल्ला सिट किलवा मासोको बस्तीमा अवस्थित छ। किल्वा किसिवानी किल्वा मासोको शहरको नौ बस्तीहरू मध्ये सबैभन्दा ठूलो हो र लगभग १,१५० बासिन्दाहरू भएको बस्तीमा सबैभन्दा कम जनसंख्या भएको बस्ती पनि हो।मध्य युग मा यसको चरम सीमामा, किल्वामा १०,००० भन्दा बढी बासिन्दाहरू थिए। १९८१ देखि, किल्वा किसिवानी टापुको सम्पूर्ण भागलाई [[युनेस्को]] द्वारा सोंगो मनाराको नजिकैको भग्नावशेषहरू सहित विश्व सम्पदा स्थल को रूपमा तोकिएको छ। यसको महत्त्वपूर्ण ऐतिहासिक प्रतिष्ठाको बावजुद, किल्वा किसिवानी अझै पनि शताब्दीयौंदेखि टापुमा बसोबास गर्ने आदिवासीहरूको सानो र लचिलो समुदायको घर हो। किल्वा किसिवानी तान्जानियाको सात विश्व सम्पदा स्थलहरू मध्ये एक हो।<ref name="Centre">{{Cite web|title=Ruins of Kilwa Kisiwani and Ruins of Songo Mnara|url=https://whc.unesco.org/en/list/144/|access-date=2021-07-24|website=UNESCO World Heritage Centre|language=en}}</ref> थप रूपमा, यो साइट तान्जानियाको राष्ट्रिय ऐतिहासिक स्थल मा दर्ता गरिएको छ।<ref>{{Cite web|title=Antiquities Sites|url=https://www.maliasili.go.tz/uploads/ANTIQUITIES_SITES_LOCATION_AND_ACCESSBILITY.pdf|access-date=21 Jul 2022}}</ref> == भूगोल == किलवा किसिवानी टापु [[भूमध्यरेखा]] बाट ९ डिग्री दक्षिणमा अवस्थित छ। यो टापुको परिधि {{cvt|२३|km}} छ र यसको कुल क्षेत्रफल {{cvt|१२|sqkm}} छ। टापुको पश्चिम भागमा मावुजी नदी मुहान छ।<ref>{{Cite web|last=Nakamura|first=Ryo|title=Kilwa Island and Surrounding Islands and Coast|url=https://www.researchgate.net/figure/Kilwa-Island-and-surrounding-islands-and-coast-Nakamura-2010-220_fig3_276270864|access-date=24 July 2021}}</ref>टापुको दक्षिण भागमा सागरुनगु ध्वनि छ र पूर्वमा [[हिन्द महासागर]] छ।[[File:Kilwa Gerezani Door.jpg|thumb|Gerezani Fort [[Swahili door]] replica on Kilwa Kisiwani]] ==अर्थतन्त्र== [[File:Kilwa Kisiwani Dancers (33355937164).jpg|thumb|right|Residents of Kilwa Kisiwani dancing for overseas visitors.]] यो टापु किल्वा मासोको टाउनशिप प्राधिकरणसँग अवस्थित छ। टापुमा मुख्य आर्थिक गतिविधिहरू सांस्कृतिक पर्यटन, माछा मार्ने र निर्वाह कृषि हुन्। टापुको अलगावको कारण आर्थिक वृद्धि सीमित छ। त्यहाँ कुनै नदीहरू छैनन् र पानीको मुख्य स्रोत इनारहरू हुन्। टापुका धेरै ताजा पानीका इनारहरू एक सहस्राब्दी भन्दा बढी समयदेखि प्रयोग हुँदै आएका छन्। किल्वा मासोकोमा साना डुङ्गाहरू टापुमा आउँछन् र आउँछन्। टापुको एक मात्र बिजुली सौर्य ऊर्जाबाट उत्पन्न हुन्छ र यसको क्षमता पनि सानो छ। टापुमा कुनै सडकहरू छैनन् त्यसैले धेरैजसो यातायात पैदल वा मोटरसाइकलबाट हुन्छ।टापुको ऐतिहासिक अखण्डताको रक्षा गर्न, गैर-टापुका बासिन्दाहरूलाई किल्वा मासोको शहरको पर्यटक सूचना केन्द्रबाट अनुमति बिना टापु भ्रमण गर्न कडा रूपमा निषेध गरिएको छ।<ref>{{Cite web|title=Utalii {{!}} किल्वा जिल्ला परिषद्|url=http://kilwadc.go.tz/utalii|access-date=2021-07-24|website=kilwadc.go.tz|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724132500/http://www.kilwadc.go.tz/utalii|archive-date=2021-07-24}}</ref> टापुमा रहेका धेरैजसो ऐतिहासिक कलाकृतिहरू र भवनहरू अझै उत्खनन गरिएको छैन। ==ऐतिहासिक महत्व== किलवा किसिवानी एक पुरातात्विक स्वाहिली शहर राज्य स्थल हो जुन किलवा द्वीपसमूह मा स्वाहिली तटमा अवस्थित छ। हालैका उत्खनन र साइटको C14 डेटिङले यसको स्थापना 9 औं शताब्दीको सुरुमा भएको पुष्टि गरेको छ। <ref name="Horton et al. 2022">{{cite journal|last1=Horton|first1=Mark|title=The Chronology of Kilwa Kisiwani, AD 800–1500|journal=African Archaeological Review|date=2022|volume=39|issue=1|pages=143-166|doi=10.1007/s10437-022-09476-8}}</ref> ऐतिहासिक रूपमा, यो किलवा सल्तनत को केन्द्र थियो, एक मध्ययुगीन स्वाहिली सल्तनत जसको अधिकार १३ औं, १४ औं र १५ औं शताब्दीमा आफ्नो उचाइमा थियो, स्वाहिली तट को सम्पूर्ण लम्बाइमा फैलिएको थियो। मौसमी हावाको उल्टो प्रभावले व्यापारलाई असर गर्यो।<ref name="Elkiss1973">{{cite journal|last1=Elkiss|first1=Terry A.|title=Kilwa Kisiwani: The Rise of an East African City-State|journal=African Studies Review|date=1973|volume=16|issue=1|pages=119–130|doi=10.2307/523737|jstor=523737|s2cid=143959236}}</ref>१३३१ मा, मोरक्कन यात्री र विद्वान इब्न बतुता ले किल्वाको भ्रमण गरे र यसलाई विश्वको सबैभन्दा सुन्दर शहरहरू मध्ये एकको रूपमा वर्णन गरे। अरबी प्रायद्वीपका साथै भारत र चीनसँगको व्यापारिक सम्बन्धले किल्वाको विकास र विकासलाई प्रभाव पारेको थियो, र यद्यपि त्यहाँ इस्लामिक शब्दहरू र चलनहरू छन् जुन संस्कृतिमा अनुकूलित भएका छन्, उत्पत्ति अफ्रिकी हो।<ref name="Pollard2008" /> धेरै स्वाहिली बस्तीहरूमा जटिल लेआउटहरू देखा परेका थिए जसले समूहहरू बीचको सामाजिक सम्बन्धलाई प्रतिबिम्बित गर्दछ, यद्यपि किल्वामा, जुलाई १५०५ मा पोर्चुगिजहरूले जलाइदिएपछि शहरको लेआउटको बारेमा अझै धेरै प्रश्नहरू अनुत्तरित छन्।<ref>{{Cite book|first1=N.|last1=Kimambo|first2=H.|last2=Maddox |title=A New History of Tanzania|date=2017|publisher=Mkuki na Nyoka |isbn=978-9987-08-386-2|oclc=1101030135}}</ref>स्वाहिली चिहानहरू शहरको किनारमा अवस्थित छन्, जुन स्वाहिली क्षेत्रको लागि सामान्य हो, र ठूला, खुला ठाउँहरू सम्भवतः सामाजिक जमघटहरूको लागि प्रयोग गरिन्थ्यो।<ref name="FWJ2012">{{cite journal|last1=Fleisher|first1=Jeffery|last2=Wynne-Jones|first2=Stephanie|title=Finding Meaning in Ancient Swahili Spatial Practices|journal=Afr Archaeol Rev|date=2012|volume=29|issue=2–3|pages=171–207|doi=10.1007/s10437-012-9121-0|s2cid=144615197}}</ref> व्यापारको लागि एक महत्त्वपूर्ण शहर, १३ औं शताब्दीको आसपास त्यहाँ बढ्दो किल्लाहरू र सामानहरूको ठूलो प्रवाह थियो। यी हुनको लागि, शहरको निरीक्षण गर्ने, सामानहरूको आवागमन नियन्त्रण गर्ने राजनीतिक प्रशासनको एक रूप हुनु आवश्यक थियो। धेरैजसो व्यापार सञ्जाल अरबी प्रायद्वीप सँग थियो। किल्वा किसिवानी १३ औं र १५ औं शताब्दीको बीचमा धन र वाणिज्यको उच्चतम बिन्दुमा पुग्यो।<ref name="Pollard2008" /> ==यो पनि हेर्नुहोस्== # [[विश्व सम्पदा क्षेत्र]] # [[विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== {{Wikivoyage-inline}} * [http://whc.unesco.org/en/list/738 युनेस्को] {{अफ्रिकाका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची}} {{ठुटो}} [[श्रेणी:विकिपिडिया नेपाल परियोजनामा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]] [[श्रेणी:तान्जानियाका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरू]] [[श्रेणी:विश्वसम्पदाथन २०१५ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]] hm02bsa5zlowl5l9t12fyrww5080mot 0 80008 1395648 1387051 2026-11-11T16:22:02Z NeoEditor 77577 /* संवैधानिक इतिहास */ 1395648 wikitext text/x-wiki {{Politics of Nepal}} {{ढाँचा:नेपालको संविधान २०७२}} नेपालको शासन वर्तमानमा [[नेपालको संविधान २०७२]] बमोजिम प्रभावमा छ। यो संविधान असोज ३, २०७२ (सेप्टेम्बर २०, २०१५) देखि लागु भएको हो। यो संविधान लागु भए लगतै [[नेपालको अन्तरिम संविधान २०६३]] स्वतः निष्क्रिय भएको हो। यो संविधान दोश्रो संविधान सभाको सफलताको फलस्वरूप आएको हो। यसभन्दा पहिला पहिलो संविधान सभा निस्कर्ष विहीन असफल भए पछि दोश्रो संविधान सभाको लागि तयारी गरिएको छ। <ref name="Time">Time Magazine {{cite web | url=http://time.com/4037788/nepal-constitution-sushil-koirala-protests-madhesi-tharu/ | title=Nepal Has Finally Passed a New Constitution After Years of Political Turmoil | accessdate=September 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150920030150/http://time.com/4037788/nepal-constitution-sushil-koirala-protests-madhesi-tharu/ | archive-date=2015-09-20 }}</ref> ==संविधान सभाको बैठक 2007== ==अन्तरिम संविधान== २०७२ असोज ३ गते नेपालको संविधान पारित भए लगतै यो संविधान स्वतः निष्क्रिय भएको छ। यो २०६३ साल माघ १ गते सोमवार देखि प्रारम्भ भएको थियो। दिल्ली सम्झौता पछि राजाको शासन विरूद्ध आन्दोलनरत ७ राजनीतिक दल र संसदिय व्यवस्था कै विरूद्धमा सशस्त्र संघर्ष चलाईरहेको तत्कालिन नेकपा माओवादी मिलेर शान्तिपूर्ण आन्दोलन भएको थियो र विघटित संसद पुनर्स्थापित भयो। बिद्रोही माओवादी र सरकारबीच वि.सं. २०६३ मंशिर ५ गते विस्तृत शान्ति सम्झौता सम्पन्न भयो। २०६३ पौष १ गते ने.क.पा. माओवादी लगायत ८ वटा पार्टीले हस्ताक्षर गरेको संविधान मस्यौदा अनुरूप वि.सं. २०६३ माघ १ गते नेपालको अन्तरिम संबिधान, २०६३ लागु भएको हो । सार्वभौमसत्ता र राजकीय सत्ता नेपाली जनतामा निहित भएको उक्त बिधानमा २५ भाग १६७ धारा र ४ अनुसुची छन् । त्यसपछि नेपालको अन्तरिम संविधान २०६३ निर्माण पश्चात संविधानसभाको निर्वाचन सम्पन्न भै त्यसले नयाँ संविधान निर्माण गरेर लागू नहुञ्जेल सम्मका लागि यो संविधान लागू भएको थियो। == नेपालको संविधान== {{Infobox document | document_name= नेपालको संविधान २०७२ | italic_title= no | image=Constitution of Nepal.jpg | image_width= | image_caption= | date_created= २०७२ असोज १ गते | date_ratified= २०७२ असोज ३ गते | location_of_document= नेपाल कानुन किताव व्यवस्था समिति | writer= [[संविधानसभा]]का सदस्य | हस्ताक्षरकर्ता= ६०१ मध्ये ५४१ सदस्यहरूले पारित गरेपछि सभाध्यक्ष द्वारा प्रमाणित गरी राष्ट्रपतिद्वारा जारी गरिएको । | purpose= नेपालको अन्तरिम संविधान २०६३ लाई प्रतिस्थापन गर्न | wikisource= }} '''नेपालको संविधान''' नेपालको विद्यमान संविधान हो । यो जनताका प्रतिनिधिले पारित गरेको पहिलो र नेपालको सातौँ संविधान हो । यो संविधान नेपालको संविधानसभाले बनाएको हो । संविधान सभाको दोश्रो निर्वाचनबाट निर्वाचित संविधान सभाले २०७२ साल भदौ ३० गते यो संविधान २ तिहाई भन्दा बढी मतले पारित गरेको हो । साथै नेपालकै इतिहासमा जनता माझ गएर मस्यौदा तयार गरिएको यो पहिलो र विश्वको सबैभन्दा पछिल्लो संविधान हो । तराई भागका केही जिल्लाहरूमा यस विरूद्द आवाज उठाइए पनि यो संविधान नब्बे प्रतिशतभन्दा बढीको बहुमतमा राष्ट्रपतिबाट घोषणा गरिएको हो । यो संविधान २०७२ असोज १ गते संविधानसभाका बहुमत सदस्यहरूबाट हस्ताक्षर भएपछि सभाध्यक्षबाट प्रमाणित गरिएको थियो । संविधान २०७२ असोज ३ गते नेपालका राष्ट्रपति [[रामवरण यादव]] " ले नेपालको संविधान २०७२ " मा हस्ताक्षर गर्दै संविधान जारी भएको घोषणा गरी लागू गरिएको हो । <ref>{{cite news |url=https://www.bbc.com/nepali/news/2015/09/150920_new_constitution |title=राष्ट्रपतिद्वारा संविधान जारी भएको घोषणा |accessdate=September 18, 2019}}</ref> यस संविधानमा ३५ भाग ३०८ वटा धारा र ९ वटा अनुसूचीहरू रहेका छन् । संविधानले नेपाललाई पहिलो पटक धर्म निरपेक्ष राज्य घोषित गरेको छ । == संवैधानिक इतिहास == १. नेपाल सरकार वैधानिक कानुन २००४ यो नेपालको पहिलो लिखित संविधान हो । यो संविधान श्री ३ पद्मशमशेरले वि.सं २००४ साल माघ १३ गते घोषणा गरेका थिए । उक्त घोषणा अनुसार वि.सं २००५ साल वैशख १ गतेबाट कार्यान्वयन हुने भनिए पनि यो संविधान लागू हुन सकेन । यस संविधानमा ६ भाग, ६८ दफा र १ फेहरिस्त थिए । यो सविधानमा कार्यकारी अधिकार श्री ३ मा निहित थियो । राष्ट्रिय सभा र भारदारी सभासहितको व्यवस्थापिका थियो । यस संविधानमा गाउँ, नगर तथा जिल्ला पञ्चायतको व्यवस्था थियो । २. [[नेपालको अन्तरिम शासन विधान २००७|नेपालको अन्तरिम शासन विधान,२००७]] प्रजातन्त्रको स्थापनासँगै वि.सं २००७ साल चैत्र १७ गते अन्तरिम शासन विधानको घोषणा भयो । उक्त संविधान वि.सं. २००७ साल चैत्र २९ गतदेखि लागु भएको थियो । यो शासन विधान स्थायी संविधान नबनुन्जेलका लागि जारी गरिएको थियो । यस विधानमा ७ भाग, ७३ दफा र ३ अनुसूची थिए । यस सविधानमा कार्यपालिका राजाप्रति जवाफदेही थियो । निर्वाचन नभएसम्मका लागि सल्लाहकार सभाको व्यवस्था गरिएको थियो । दरखास्त परिषद् तथा प्रधान न्यायालयको पनि व्यवस्था गरिएको थियो । ३. [[नेपाल अधिराज्यको संविधान २०१५|नेपाल अधिराज्यको संविधान,२०१५]] यो संविधान मस्यौदा आयोगले तयार पारी जारी गरिएको थियो । भगवतीप्रसाद सिंहको नेतृत्वमा संविधान मस्यौदा आयोगको गठन गरिएको थियो । राजा महेन्द्रद्वारा वि.सं. २०१५ साल फागुन १ गते जारी गरिएको थियो । बेलायतका संविधानविद् सर आइभर जेनिङ्सको सल्लाहमा तयार पारिएको थियो। यस संविधानमा भाग १० र धारा ७७ ओटा थिए तर अनुसूची समावेश गरिएको थिएन। राजाको विशेष स्थान थियो । देशको शासन व्यवस्था संसदीय शासन प्रणालीमा आधारित थियो । द्विसदनात्मक व्यवस्थापिक अवलम्बन गरिएको थियो । स्वतन्त्र न्यायपालिका तथा मौलिक हकको व्यवस्था गरिएको थियो । ४. [[नेपालको संविधान २०१९|नेपालको संविधान,२०१९]] तत्कालीन राजा महेन्द्रले वि.सं. २०१९ पुस १ गते 'नेपालको संविधान, २०१९' जारी गरे । यो संविधान राजनीतिक दलहरूमाथि प्रतिबन्ध लगाई निर्दलीय पञ्चायती व्यवस्था लागु गर्नेतर्फ उन्मुख थियो । उक्त संविधानमा २० भाग ९७ धारा ६ अनुसूची थिए । सार्वभौमसत्ता राजामा निहित थियो । निर्दलीय पञ्चायती व्यवस्थालाई जोड दिइएको थियो । अख्तियार दुरुपयोग निवारण आयोगलगायत विभिन्न आयोगको व्यवस्था गरिएको थियो । व्यवस्थापिका एक सदनात्मक (राष्ट्रिय पञ्चायत) थियो । ५. [[नेपाल अधिराज्यको संविधान २०४७|नेपालको अधिराज्यको संविधान,२०४७]] वि.सं. २०४७ कात्तिक २३ गतेदेखि लागु भएको उक्त संविधानमा २३ भाग, १३३ धारा र ३ अनुसूची थिए । यो संविधान विज्ञ सम्मिलित आयोगले तयार पारेको संविधान हो । सार्वभौमसत्ता नेपाली जनतामा निहित थियो । द्विसदनात्मक व्यवस्थापिका (राष्ट्रिय सभा र प्रतिनिधि सभा) को प्रावधान थियो ।कार्यकारिणी अधिकार श्री ५ र मन्त्रिपरिषद्मा निहित थियो स्वतन्त्र न्यायपालिका र संवै धानिक परिषद्को व्यवस्था थियो । मौलिक हकको व्यवस्था थियो । संवैधानिक राजतन्त्र र बहुदलीय व्यवस्थामा आधारित शासन प्रणालीमा जोड दिइएको थियो । मृत्यूदण्डको सजाय हुने गरी कानुन बनाउन नपाइने व्यवस्था गरिएको थियो । ६. [[नेपालको अन्तरिम संविधान २०६३|नेपालको अन्तरिम संविधान,२०६३]] यो संविधान कार्यान्वयनको दृष्टिले पाँचौं संविधान हो । यो संविधान वि.सं. २०६२/६३ को जनआन्दोलनको परिणाम स्वरूप तयार पारिएको संविधान हो । यो संविधान वि.सं. २०६३ साल माघ १ गते प्रतिनिधि सभाबाट पारित भई जारी गरिएको थियो । उक्त संविधानमा २५ भाग, १६७ धारा र ४ अनुसूची थिए। सार्वभौमसत्ता नेपाली जनतामा निहित, कार्यकारिणी अधिकार मन्त्रिपरिषद्मा निहित, नेपाललाई सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रात्मक राज्य घोषणा, नेपालमा बोलिने सबै मातृभाषाहरूलाई राष्ट्र भाषाको मान्यता, नेपाललाई धर्म निरपेक्ष राज्य घोषणा आदि यस संविधानका मुख्य विशेषता थिए । =="नेपालको संविधान" को विशेषता== वर्तमान संविधानका मुख्य विशेषता (क) संविधान सभाबाट निर्मित र राष्ट्रपतिद्वारा जारी गरिएको संविधान (ख) सार्वभौमसत्ता र राजकीय सत्ता नेपाली जनतामा निहित हुने कुरा स्पष्ट उल्लेख भएको (ग) वंशज, अङ्गीकृत, सम्मानार्थ र गैरआवसीय नागरिकताको व्यवस्था गरिएको (घ) विभिन्न ३१ ओटा मौलिक हकको ब्यबस्था भएको (ङ) संविधानमा नागरिकका कर्तव्य पहिलो पटक समावेश गरिएको (च) सङ्घ, प्रदेश र स्थानीय तहसहितको सङ्घीय संरचना रहेको (छ) सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रात्मक शासन प्रणाली (ज) राट्रपति राष्ट्रप्रमुख र प्रधानमन्त्री सरकार प्रमुख हुने व्यवस्था (झ) राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपति मद्ध्ये एक महिला हुनुपर्ने वा फरक समुदायको हुनुपर्ने, सभामुख र उपसभामुख मद्ध्ये एक महिला हुनुपर्ने र छुट्टै दलको हुनु पर्ने, राष्ट्रिय सभाको अध्यक्ष र उपाध्यक्ष मद्ध्ये एक महिला हुनुपर्ने, व्यवस्था (ञ) सङघीय मन्त्रिमण्डल समावेशी हुने र २५ सदस्यीयभन्दा बढी हुन नहुने (ट) कानुनी राज्य, स्वतन्त्र, निष्पक्ष र सक्षम न्यायपालिकाको प्रावधान रहेको (ठ) वालिग मताधिकार, पूर्ण प्रेस स्वतन्त्रता तथा आवधिक निर्वाचन प्रणालीको व्यवस्था रहेको ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:नेपालको संविधान]] [[श्रेणी:नेपालको संविधान सभा]] cv3abfx8baa8f095a3ahz93i2uhkac1 0 82560 1395880 1352675 2026-11-12T10:38:25Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395880 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = सुभद्रा कुमारी चौहान | image = Subhadra Kumari Chauhan 1976 stamp of India.jpg | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{birth date|1904|08|16|df=y}} | birth_place = [[निहालपुर]] [[इलाहाबाद]] [[भारत]] | death_date = {{death date and age|1948|02|15|1904|08|16|df=y}} | death_place = | occupation = [[कवयित्री]] | nationality = [[भारतीय]] | ethnicity = | citizenship = | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = [[कविता]] र [[कथा]] | movement = | notableworks = | spouse = | partner = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = | signature = | website = | portaldisp = }} '''सुभद्रा कुमारी चौहान''' ([[१६ अगष्ट]] [[१९०४]]-[[१५ फेब्रुअरी]] [[१९४८]])<ref>http://www.oxforddnb.com/templates/article.jsp?articleid=97283</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.bharatdarshan.co.nz/author-profile/47/subhadrakumari-chauhan.html |title=अभिलेख प्रतिलिपि |access-date=2021-09-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816090315/https://www.bharatdarshan.co.nz/author-profile/47/subhadrakumari-chauhan.html |archive-date=2021-08-16}}</ref> [[हिन्दी]] भाषाको सुप्रसिद्ध कवयित्री र लेखिका हुन्। उनका दुई कविता संग्रहहरू र तीन कथा संग्रहहरू प्रकाशित भए तर उनको प्रसिद्धि [[झाँसी की रानी]] कविताको कारणले भएको हो। उनी राष्ट्रीय चेतनाको एक सजग कवयित्री रहेकी थिइन्। उनीले स्वाधीनता संग्राममा अनेक चोटी जेल यातनाहरू सहेपछि आफ्नु अनुभूतिहरूलाई समेटेर कथामा पनि व्यक्त गरिन्। == जीवन परिचय == उनको जन्म [[नागपञ्चमी]]को दिन [[इलाहाबाद]]को छेउको निहालपुर नाम गरेको गाउँमा रामनाथसिंहको जमीन्दार परिवारमा भएको थियो। बाल्यकालबाट नै उनी कविताहरूको रचनामा लागेकी थिइन्। उनका रचनाहरू राष्ट्रीयताको भावनाले परिपूर्ण छन्।<ref>{{cite book |last=मिश्र अनुरोध |first=रामेश्वरनाथ |title= राष्ट्रभाषा भारती |year=जुलाई २००४ |publisher=निर्मल प्रकाशन |location=कोलकाता |id= |page=२० |accessday= १९|accessmonth= जुलाई|accessyear= २००६}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:भारतीय महिला साहित्यकारहरू]] [[श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]] [[श्रेणी:महिला व्यक्तित्वहरू]] {{ठुटो}} 7acq0kmli3qrni9zt4oor756snqwnmj 0 82715 1395841 1394504 2026-11-12T08:17:06Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395841 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = राजेन्द्र तारकिणी (Rajendra Tarakini) | birth_name = राजेन्द्रप्रसाद पन्त | birth_date = २०४७ [[असार]] १० गते | birth_place = [[बैतडी जिल्ला|बैतडी]], [[नेपाल]] | image = Rajendra Tarakini.jpg | caption = [[नेपाली भाषा]]का [[कवि]]/[[साहित्यकार]] | nationality = [[नेपाली]] | citizenship = नेपाली | education = [[स्नातकोत्तर]], [[त्रिभुवन विश्वविद्यालय]]<br> [[एलएलबी]], [[त्रिभुवन विश्वविद्यालय]] | occupation = कवि, साहित्यकार, पत्रकार | known_for = [[बिगन रामको मादल]] | mother = नर्मा पन्त | father = नरिदत्त पन्त | Facebook page = https://www.facebook.com/rajendra.tarakini10<ref>https://www.facebook.com/rajendra.tarakini/</ref> }} '''राजेन्द्र तारकिणी (Rajendra Tarakini)''' एक प्रतिभाशाली कवि एवं लेखक हुन् । उनी साठीको दशकदेखि नेपाली साहित्य क्षेत्रमा औपचारिक रूपले देखा परेका हुन् ! [[नेपाली साहित्य प्रतिष्ठान]], उत्तर अमेरिकाद्वारा आयोजित अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली कविता प्रतियोगिता (सन् २०१४) मा प्रथम<ref>{{Cite news|url=https://www.onlinekhabar.com/2014/07/167046|title=अन्तर्राष्ट्रिय कविता प्रतियोगितामा बैतडीका युवा प्रथम|date=July 7, 2014|work=Onlinekhabar|access-date=November 8, 2025}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://ausnepalnews.com/2014/07/2637.html|title=अन्तरराष्ट्रिय कविता प्रतियोगितामा बैतडीका राजेन्द्र तारकिणी प्रथम|last=थापा|first=विजय|date=July 9, 2014|work=AUS Nepal News|access-date=November 8, 2025}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>भएका तारकिणीको पहिलो प्रकाशित कृति 'आमाको वेदना' (२०६६) हो । वि.सं. २०६७ सालमा उनको खण्डकाव्य [[नारीपूजा]] रत्नपुस्तक भण्डार, काठमाडौंले प्रकाशित गरेको थियो । उनकाे 'बहिराे जीवन' नामक मुक्तक संग्रह २०६८ मा प्रकाशित भएकाे थियाे । लामाे अन्तरालपछि उनले २०७९ सालमा [[बिगन रामको मादल|'बिगन रामको मादल']] कविता संग्रह प्रकाशनमा ल्याए ।<ref name=":0">{{Cite news|url=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/96241/2022-09-20|title=राजेन्द्र तारकिणीको ‘बिगन रामको मादल’ सार्वजनिक|date=September 20, 2022|work=Naya Patrika Daily|access-date=November 8, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20230831105250/https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/96241/2022-09-20|archive-date=August 31, 2023}}</ref> यो संग्रह चर्चामा रहेकाे कृति हाे । समाज, समय र राज्यसत्ता तथा अन्तर्राष्ट्रिय विषयवस्तुलाई केन्द्रमा राखेर लेखिएका तारकिणीका सशक्त कविताहरू यस संग्रहमा समेटिएका छन् । तारकिणीकाे उक्त संग्रहका कविताबारे चर्चित कवि/लेखक श्यामलले भनेका छन्, 'कवितामा राजेन्द्रको चिन्ता शासकप्रतिको हाेइन, आमसामान्य मान्छेको चिन्ता छ। त्यसैले उनका कविता भूपि, रिमालका कविताकै चिन्तासँग मिल्दोजुल्दो छ।’<ref name=":0" /> बिगन रामको मादलका लागि कवि तारकिणीले २०७९ सालको प्रलेस युवा प्रतिभा पुरस्कार<ref>{{Cite news|url=https://www.news24nepal.tv/2022/09/22/901554|title=प्रलेसकाे ७१ औं स्थापना दिवसमा ४ स्रष्टा सम्मानित|date=September 22, 2022|work=News24 Nepal|access-date=November 8, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20230901001044/https://www.news24nepal.tv/2022/09/22/901554|archive-date=September 1, 2023}}</ref> प्राप्त गरेका थिए । यस कृतिमा निम्न वर्गका पात्रहरुको उपस्थिति तथा तत्कालीन समाज र समयको प्रतिविम्ब उतारिएको छ । यसै सन्दर्भमा कमल सुवेदीले कृतिको समीक्षा गर्दै भनेका छन्, ‘निरीहसित पनि शक्ति हुन्छ, पीडितसित पनि आँट र साहस हुन्छ र बाहिर शान्त देखिनेहरू पनि भित्रभित्रै उद्वेलित हुन्छन्, जसको प्रमाण नै हो प्रस्तुत कृति– बिगन रामको मादल ।’<ref>{{Cite news|url=https://gorkhapatraonline.com/news/61016|title=छुट्टै स्वादका कविता|last=सुवेदी|first=कमल|date=April 15, 2023|work=Gorkhapatra|access-date=November 8, 2025}}</ref> साहित्य समाजका लागि हुनुपर्छ भन्ने मान्यता राख्ने तारकिणी साहित्य, कविता बुद्धिविलासको साधन वा आत्मरति नभएको बताउँछन् । एक अन्तर्वार्तामा उनले भनेका छन्, ‘युगीन चेतना र समसामयिक सामाजिक मुद्दा, विकृति/विसंगतिविरुद्धका स्वर स्रष्टाको कलममार्फत लेखिनुपर्छ । स्रष्टा सत्ताको विपक्षमा उभिएको हुन्छ, यसो भन्दैमा राज्यका असल कार्यको समेत सधैँ विपक्षमा हुन्छ भन्ने होइन तर शासकवर्गको प्रभुत्व जहिले पनि जनतामाथि हाबी भइरहन्छ । जब जनहितविपरीतका गलत कार्य र अव्यवस्थाले हद नाघ्छ– तब स्रष्टा चुप लागेर बस्न सुहाउँदैन ।’<ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.reportersnepal.com/2020/03/404248/|title=साहित्यमा तत्कालीन समाजको चित्र हुनुपर्छ-राजेन्द्र तारकिणी, साहित्यकार|last=सापकोटा|first=जयराम|date=March 13, 2020|work=Reporters Nepal|access-date=November 8, 2025}}</ref> कवि तारकिणीले हाल सम्म एन.एम. शुभद्रा भानुभक्त काव्य पुरस्कार, क्षेत्रीय ललितकला विशेष पुरस्कार, प्रलेस युवा प्रतिभा पुरस्कार, गोधूली भानु भाषा साहित्य पुरस्कार, कर्मयाेद्धा सृजना सम्मान<ref>{{Cite news|url=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/166777/2025-05-05?|title=कर्मयोद्धा सृजना सम्मानबाट राजेन्द्र तारकिणी सम्मानित|date=May 5, 2025|work=Naya Patrika Daily|access-date=November 8, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250505143618/http://www.nayapatrikadaily.com/news-details/166777/2025-05-05|archive-date=May 5, 2025}}</ref> लगायत एक दर्जन पुरस्कार तथा सम्मान प्राप्त गरेका छन् । उनले साहित्यका अतिरिक्त कला र पत्रकारिता क्षेत्रमा पनि काम गरेका छन् । <ref>{{Cite news|url=https://www.news24nepal.com/detail/9075|title=नेपाल वाङमय परिषदद्वारा विभिन्न स्रष्टा सम्मानित|date=May 3, 2025|work=News24 Nepal|access-date=November 8, 2025}}</ref> ==बाल्यकाल== राजेन्द्र तारकिणीको वास्तविक नाम राजेन्द्रप्रसाद पन्त हाे । उनकाे जन्म [[बैतडी जिल्ला|बैतडी]] जिल्लाको [[न्वादेउ]] गाविस (हाल : पुर्चौंडी नगरपालिका) स्थित [[नाकाली गाउँ]]मा भएको हो । साधारण किसान परिवारमा जन्मेका तारिकिणीको बाल्यकाल ज्यादै उतारचढावपूर्णा रह्यो । उनले स्थानीय [[श्री विणेश्वर प्रा. वि.]] (हाल : मा.वि)बाट प्राथमिक शिक्षा हासिल गरेका थिए । प्राथमिक तहभरि सधैँ प्रथम र स्कुल टप गर्ने तारकिणीको प्रतिभादेखि उतिबेलै गुरूवर्गहरू अन्यन्त प्रभावित थिए । उनले श्री डिलेश्वरी उमाविबाट (२०६५) सालको एसएलसी (प्रवेशिका परीक्षा) प्रथम श्रेणीमा उत्तीर्ण गरेपछि उच्च शिक्षा हासिल गर्ने ध्येयले राजधानी सहर काठमाडौँ प्रवेश गरे । काठमाडौँ उनका लागि व्यक्तित्व विकासको सुवर्ण अवसर सावित भयो ।<ref name=":1" /> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== # http://theuniversaltimes.com/view/16/news-840.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140902042643/http://theuniversaltimes.com/view/16/news-840.html |date=2014-09-02 }} # http://setopati.com/samaj/7229/?fb_comment_id=506716409441470_776813332431775 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221002155003/https://www.setopati.com/samaj/7229/?fb_comment_id=506716409441470_776813332431775 |date=2022-10-02 }} [[श्रेणी:कविता]] [[श्रेणी:व्यक्तित्व]] [[श्रेणी:साहित्यकार]] [[श्रेणी:नेपाली साहित्यकारहरू]] [[श्रेणी:नेपाली लेखकहरू]] [[श्रेणी:नेपाली कविहरू]] ktldxq6h2j0tg0wv5az06329tel3ir4 0 83171 1395657 1383574 2026-11-11T22:03:48Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395657 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = इन्दु जैन | image = | image_size = | caption = | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1936|09|08}} | birth_place = [[फैजाबाद]], [[उत्तर प्रदेश ]], [[भारत]] | nationality = भारतीय | religion = [[जैन धर्म|जैन]] | occupation = बेनेट कोलमैन ऐंड कंपनीको चेयरपरसन र सी.ई.ओ. | networth = {{gain}} US$ 2.8&nbsp;billion | spouse = अशोक कुमार जैन | children = समीर जैन, विनीत जैन | footnotes = }} '''इन्दु जैन''' भारतको ठुलो मीडिया ग्रुप बेनेट कोलमैन ऐंड कंपनीको चेयरपर्सन र भारतको महिला अरबपतिहरूमा दोस्रो स्तन प्राप्त गर्न सफल महिला हुन्।<ref>{{cite web|url=http://m.amarujala.com/feature/samachar/business/top-five-billioner-women-of-india/?page=1|title=5 महिलाएं, जिनसँग छ अरबोंको संपत्ति}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उनी ११,४०० करोड रुपयाँ(१.९ बिलियन अमेरिकन डलर)को मालकिन हुन्।<ref>{{cite web |url=http://www.whereincity.com/india/great-indians/women/indu-jain.php |accessdate=2012-01-16 |title=Indu Jain is Chairperson of The Times Group}}</ref> फोर्ब्सको अनुसार, इन्दु जेनको कुल सम्पत्ति ११,४०० करोड रुपयाँ हो। भारतको अरबपतिहरूमा उनको स्थान २९औं हो। उनको विवाह स्वर्गीय अशोक कुमार जैनसँग भएको थियो। उनको दुई छोरा छन्- समीर र विनीत जैन। इन्दु जैन एक अग्रवाल जैन हुन्<ref>{{cite web |url=http://www.boldsky.com/insync/life/2011/indu-jain-indian-women-entrepreneur-100811.html|accessdate=2012-01-16 |title=Indu Jain: An Entrepreneur & Spiritualist!}}</ref> र साहु जैन परिवारसँग ताल्लुक राख्ने गर्छिन्। बेनेट कोलमैन ऐंड कंपनी देशको सबैभन्दा ठुलो मीडिया ग्रुपहरूमा एक हों। यसको स्थापना सन् १८३८मा भएको थियो।<ref>{{cite web |title=Ashok Jain, chief of TOI group, dies in US |url=http://www.rediff.co.in/news/1999/feb/04jain1.htm |date=फ़रवरी 4, 1999 |publisher=Rediff |accessdate=मई 18, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200314054732/https://www.rediff.com/news/1999/feb/04jain1.htm |archive-date=2020-03-14 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200314054732/https://www.rediff.com/news/1999/feb/04jain1.htm |date=2020-03-14 }}</ref><ref>{{cite news |title=Media world loses another doye |url=http://expressindia.indianexpress.com/ie/daily/19990205/ige05014.html |publisher=Indian Express |date=फेब्रुअरी 5, 1999 |accessdate=मई 18, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140119053251/http://expressindia.indianexpress.com/ie/daily/19990205/ige05014.html |archive-date=2014-01-19}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== [[श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]] [[श्रेणी:सन् १९३६ मा जन्म]] asqmbb9d7dln5p8ofpmrt3xvxkwx8ep 0 85414 1395671 1391759 2026-11-11T22:36:52Z Mathew D'Marco 71427 /* */ 1395671 wikitext text/x-wiki {{Infobox International Football Competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates =८-२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = १ | second_other = {{fb|Bahrain|name=Bahrain U23}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player ={{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो।जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड एफसी]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला ]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला ]] |position=bottom}} }}</center> |} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] g74qfd122xnmv7yn7j6t82192m1uoei 1395672 1395671 2026-11-11T22:37:22Z Mathew D'Marco 71427 /* */ 1395672 wikitext text/x-wiki {{Infobox International Football Competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates =८-२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = 1 | second_other = {{fb|Bahrain|name=Bahrain U23}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो।जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड एफसी]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला ]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला ]] |position=bottom}} }}</center> |} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] p0iw2nggcki23sg3deapqhjl3v2xfh0 1395675 1395672 2026-11-11T22:42:10Z Mathew D'Marco 71427 /* खेल हुने स्थान */ 1395675 wikitext text/x-wiki {{Infobox International Football Competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates =८-२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = 1 | second_other = {{fb|Bahrain|name=Bahrain U23}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो।जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड एफसी]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला ]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह ए=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html RSSSF] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[Felda United F.C.|Felda United]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह बी=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html RSSSF] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=Bangladesh U-23}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=Bahrain U-21}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] j4280hryr2of1ubddny4fw6k04djehk 1395676 1395675 2026-11-11T22:44:10Z Mathew D'Marco 71427 /* */ 1395676 wikitext text/x-wiki {{Infobox International Football Competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८-२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = 1 | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन U23}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो।जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड एफसी]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला ]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह ए=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html RSSSF] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[Felda United F.C.|Felda United]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह बी=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html RSSSF] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=Bangladesh U-23}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=Bahrain U-21}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] d0wdq7k7mxn4tid8ifpq6h86tv3jsqf 1395677 1395676 2026-11-11T22:44:24Z Mathew D'Marco 71427 1395677 wikitext text/x-wiki {{Infobox International Football Competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८-२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = 1 | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन U23}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो।जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड एफसी]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला ]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह ए=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html RSSSF] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[Felda United F.C.|Felda United]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह बी=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html RSSSF] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=Bangladesh U-23}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=बहराइन U-21}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] nnmmc0taflbc66ob5o89ismaynq7eaj 1395678 1395677 2026-11-11T22:44:40Z Mathew D'Marco 71427 1395678 wikitext text/x-wiki {{Infobox International Football Competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८-२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = 1 | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन U23}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो।जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड एफसी]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला ]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह ए=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html RSSSF] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[Felda United F.C.|Felda United]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह बी=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html RSSSF] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=बङ्गलादेश U-23}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=बहराइन U-21}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] tr8274yaq52ivlwvws90p3m77viflcm 1395680 1395678 2026-11-11T22:46:22Z Mathew D'Marco 71427 1395680 wikitext text/x-wiki {{Infobox International Football Competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८-२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = 1 | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन U23}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो।जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड एफसी]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला ]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह ए=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html RSSSF] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[Felda United F.C.|Felda United]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह बी=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html RSSSF] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=बङ्गलादेश अन्डर-२३}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=बहराइन U-21}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] seq7gpajij3usrxfil6hrqrejadqlzf 1395682 1395680 2026-11-11T22:47:20Z Mathew D'Marco 71427 1395682 wikitext text/x-wiki {{Infobox International Football Competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८-२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = 1 | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन U23}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो।जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड एफसी]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला ]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह ए=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html RSSSF] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[Felda United F.C.|Felda United]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह बी=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html RSSSF] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=बङ्गलादेश अन्डर-२३}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] kxokrsbjzw1maei60d4je02qle4xjc2 1395683 1395682 2026-11-11T22:47:37Z Mathew D'Marco 71427 /* */ 1395683 wikitext text/x-wiki {{Infobox International Football Competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८-२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = 1 | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन अन्डर-२१}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो।जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड एफसी]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला ]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह ए=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html RSSSF] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[Felda United F.C.|Felda United]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह बी=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html RSSSF] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=बङ्गलादेश अन्डर-२३}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] 5er35wvajxc2itavepndx4mvjrzkxt7 1395684 1395683 2026-11-11T22:47:51Z Mathew D'Marco 71427 /* */ 1395684 wikitext text/x-wiki {{Infobox International Football Competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८–२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = 1 | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन अन्डर-२१}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो।जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड एफसी]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला ]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह ए=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html RSSSF] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[Felda United F.C.|Felda United]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह बी=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html RSSSF] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=बङ्गलादेश अन्डर-२३}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] 5ddlo16nph93aw29h5q4ahcv30wu52b 1395685 1395684 2026-11-11T22:48:56Z Mathew D'Marco 71427 1395685 wikitext text/x-wiki {{Infobox International Football Competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८–२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = 1 | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन अन्डर-२१}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो।जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड एफसी]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला ]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह ए=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html RSSSF] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह बी=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html RSSSF] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=बङ्गलादेश अन्डर-२३}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] oklyy8e42lwx7i008gxj9u7tx7jja9p 1395686 1395685 2026-11-11T22:49:59Z Mathew D'Marco 71427 1395686 wikitext text/x-wiki {{Infobox International Football Competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८–२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = 1 | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन अन्डर-२१}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो।जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड एफसी]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला ]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह ए=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह बी=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=बङ्गलादेश अन्डर-२३}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] 5bba9c2sdarpzwg7uf6f9rajl9dnik2 1395687 1395686 2026-11-11T22:52:06Z Mathew D'Marco 71427 /* समूह बी */ 1395687 wikitext text/x-wiki {{Infobox International Football Competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८–२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = 1 | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन अन्डर-२१}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो।जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड एफसी]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला ]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह ए=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह बी=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=बङ्गलादेश अन्डर-२३}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==विजेता== {{winners|fb|2016 Bangabandhu Cup champions|Nepal|१}} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] 2meqsp0bn8qsrdf9s58abk23ku3hd4e 1395688 1395687 2026-11-11T22:52:35Z Mathew D'Marco 71427 1395688 wikitext text/x-wiki {{Infobox International Football Competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८–२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = 1 | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन अन्डर-२१}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो।जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड एफसी]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला ]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह ए=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह बी=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=बङ्गलादेश अन्डर-२३}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==विजेता== {{winners|fb|२०१६ बङ्गबन्धु गोल्ड कप विजेता|Nepal|१}} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] ep92rpfg186oaja2ilj48qjd0fzkmzt 1395690 1395688 2026-11-11T22:54:20Z Mathew D'Marco 71427 /* */ 1395690 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८–२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = १ | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन अन्डर-२१}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो।जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड एफसी]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला ]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह ए=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह बी=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=बङ्गलादेश अन्डर-२३}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==विजेता== {{winners|fb|२०१६ बङ्गबन्धु गोल्ड कप विजेता|Nepal|१}} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] gzo2v6iuc8o1pf3uqm2w5lsyytljaxa 1395691 1395690 2026-11-11T22:55:17Z Mathew D'Marco 71427 1395691 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८–२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = १ | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन अन्डर-२१}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो।जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड एफसी]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला ]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह ए=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह बी=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=बङ्गलादेश अन्डर-२३}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==विजेता== {{winners|fb|२०१६ बङ्गबन्धु गोल्ड कप विजेता|Nepal|प्रथम}} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] diyr4756d64r55wm0pfdvlxshg5s85a 1395692 1395691 2026-11-11T22:56:50Z Mathew D'Marco 71427 1395692 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८–२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = १ | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन अन्डर-२१}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो।जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला ]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह ए=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह बी=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=बङ्गलादेश अन्डर-२३}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==विजेता== {{winners|fb|२०१६ बङ्गबन्धु गोल्ड कप विजेता|Nepal|प्रथम}} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] 5lypmphx6e61cz8we8zzywzsltjr39d 1395693 1395692 2026-11-11T22:57:20Z Mathew D'Marco 71427 1395693 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८–२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = १ | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन अन्डर-२१}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो।जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला ]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह क=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह बी=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=बङ्गलादेश अन्डर-२३}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==विजेता== {{winners|fb|२०१६ बङ्गबन्धु गोल्ड कप विजेता|Nepal|प्रथम}} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] jpt0twx5enr6n55if4xz7frgelgzgvg 1395694 1395693 2026-11-11T22:57:42Z Mathew D'Marco 71427 1395694 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८–२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = १ | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन अन्डर-२१}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो।जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला ]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह क=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह ख=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=बङ्गलादेश अन्डर-२३}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==विजेता== {{winners|fb|२०१६ बङ्गबन्धु गोल्ड कप विजेता|Nepal|प्रथम}} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] 7oefzjdihks086jg8yzlv2hbwywk748 1395695 1395694 2026-11-11T22:59:25Z Mathew D'Marco 71427 1395695 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८–२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = १ | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन अन्डर-२१}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो।जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला ]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह क=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह ख=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=बङ्गलादेश अन्डर-२३}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==Knockout stage== ===Bracket=== {{Round4 <!-- Date-Place | Team 1 | Score 1 | Team 2 | Score 2 --> <!-- semi finals --> |18 January – [[Dhaka]]|{{fb|Bangladesh}}|0|'''{{flagicon|Bahrain}} [[Bahrain national under-23 football team|Bahrain U-21]]'''|'''1''' |19 January – [[Dhaka]]|{{fb|Maldives}}|1|'''{{fb|Nepal}}'''|'''4''' <!-- final --> |22 January – [[Dhaka]]|{{flagicon|Bahrain}} [[Bahrain national under-23 football team|Bahrain U-21]]|0|'''{{fb|Nepal}}'''|'''3''' <!-- parameters --> | RD1 = Round 1 | RD2 = Round 2 <!-- column widths --> | team-width = 170 | score-width = 50 }} ===Final=== {{Football box | date = 22 January 2016 | time = 5:00 PM BDT | team1 ={{fbu-rt|23|BHR|name=Bahrain U-21}} | score =0–3 | report = | team2 = {{fb|NEP}} | goals1 = | goals2 = [[Bimal Gharti Magar]] {{goal|5}}<br />[[Bishal Rai B|Bishal Rai]] {{goal|87}}<br />[[Nawayug Shrestha]] {{goal|90+2}} | stadium = [[Bangabandhu National Stadium]], [[Dhaka]] | attendance = 16,000 | referee = }} ==विजेता== {{winners|fb|२०१६ बङ्गबन्धु गोल्ड कप विजेता|Nepal|प्रथम}} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] krn902au6gpuaxerhkwg93r0fqrr002 1395696 1395695 2026-11-11T22:59:52Z Mathew D'Marco 71427 /* */ 1395696 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८–२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = १ | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन अन्डर-२१}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो। जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो।<ref>{{cite web|title=Nepal beat Bahrain 3-0 in Bangabandhu, win first international title after 23 years than AFC Solidarity by beating Macau 1-0 in final ..Nepal won South Asian Games 2016 football Gold medal by defeating host country India on final 2-1. |url=http://thehimalayantimes.com/sports/nepal-vs-bahrain-match-for-bangabandhu-cup-kicks-off/|publisher=The Himalayan Times|date=22 January 2016|access-date=21 November 2016}}</ref> ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला ]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह क=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह ख=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=बङ्गलादेश अन्डर-२३}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==Knockout stage== ===Bracket=== {{Round4 <!-- Date-Place | Team 1 | Score 1 | Team 2 | Score 2 --> <!-- semi finals --> |18 January – [[Dhaka]]|{{fb|Bangladesh}}|0|'''{{flagicon|Bahrain}} [[Bahrain national under-23 football team|Bahrain U-21]]'''|'''1''' |19 January – [[Dhaka]]|{{fb|Maldives}}|1|'''{{fb|Nepal}}'''|'''4''' <!-- final --> |22 January – [[Dhaka]]|{{flagicon|Bahrain}} [[Bahrain national under-23 football team|Bahrain U-21]]|0|'''{{fb|Nepal}}'''|'''3''' <!-- parameters --> | RD1 = Round 1 | RD2 = Round 2 <!-- column widths --> | team-width = 170 | score-width = 50 }} ===Final=== {{Football box | date = 22 January 2016 | time = 5:00 PM BDT | team1 ={{fbu-rt|23|BHR|name=Bahrain U-21}} | score =0–3 | report = | team2 = {{fb|NEP}} | goals1 = | goals2 = [[Bimal Gharti Magar]] {{goal|5}}<br />[[Bishal Rai B|Bishal Rai]] {{goal|87}}<br />[[Nawayug Shrestha]] {{goal|90+2}} | stadium = [[Bangabandhu National Stadium]], [[Dhaka]] | attendance = 16,000 | referee = }} ==विजेता== {{winners|fb|२०१६ बङ्गबन्धु गोल्ड कप विजेता|Nepal|प्रथम}} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] pyhzcp1du18ydjniobfs2xuhuvms1lr 1395697 1395696 2026-11-11T23:00:02Z Mathew D'Marco 71427 1395697 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८–२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = १ | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन अन्डर-२१}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो। जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो।<ref>{{cite web|title=Nepal beat Bahrain 3-0 in Bangabandhu, win first international title after 23 years than AFC Solidarity by beating Macau 1-0 in final ..Nepal won South Asian Games 2016 football Gold medal by defeating host country India on final 2-1. |url=http://thehimalayantimes.com/sports/nepal-vs-bahrain-match-for-bangabandhu-cup-kicks-off/|publisher=The Himalayan Times|date=22 January 2016|access-date=21 November 2016}}</ref> ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला ]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह क=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह ख=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=बङ्गलादेश अन्डर-२३}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==Knockout stage== ===Bracket=== {{Round4 <!-- Date-Place | Team 1 | Score 1 | Team 2 | Score 2 --> <!-- semi finals --> |18 January – [[Dhaka]]|{{fb|Bangladesh}}|0|'''{{flagicon|Bahrain}} [[Bahrain national under-23 football team|Bahrain U-21]]'''|'''1''' |19 January – [[Dhaka]]|{{fb|Maldives}}|1|'''{{fb|Nepal}}'''|'''4''' <!-- final --> |22 January – [[Dhaka]]|{{flagicon|Bahrain}} [[Bahrain national under-23 football team|Bahrain U-21]]|0|'''{{fb|Nepal}}'''|'''3''' <!-- parameters --> | RD1 = Round 1 | RD2 = Round 2 <!-- column widths --> | team-width = 170 | score-width = 50 }} ===Final=== {{Football box | date = 22 January 2016 | time = 5:00 PM BDT | team1 ={{fbu-rt|23|BHR|name=Bahrain U-21}} | score =0–3 | report = | team2 = {{fb|NEP}} | goals1 = | goals2 = [[Bimal Gharti Magar]] {{goal|5}}<br />[[Bishal Rai B|Bishal Rai]] {{goal|87}}<br />[[Nawayug Shrestha]] {{goal|90+2}} | stadium = [[Bangabandhu National Stadium]], [[Dhaka]] | attendance = 16,000 | referee = }} ==विजेता== {{winners|fb|२०१६ बङ्गबन्धु गोल्ड कप विजेता|Nepal|प्रथम}} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] 3440c8oz150kwjbh19pzyiz2ob3s6tt 1395698 1395697 2026-11-11T23:01:02Z Mathew D'Marco 71427 /* बार्केट */ 1395698 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८–२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = १ | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन अन्डर-२१}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो। जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो।<ref>{{cite web|title=Nepal beat Bahrain 3-0 in Bangabandhu, win first international title after 23 years than AFC Solidarity by beating Macau 1-0 in final ..Nepal won South Asian Games 2016 football Gold medal by defeating host country India on final 2-1. |url=http://thehimalayantimes.com/sports/nepal-vs-bahrain-match-for-bangabandhu-cup-kicks-off/|publisher=The Himalayan Times|date=22 January 2016|access-date=21 November 2016}}</ref> ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला ]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह क=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह ख=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=बङ्गलादेश अन्डर-२३}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==Knockout stage== ===बार्केट=== {{Round4 |RD1=सेमिफाइनल |RD2=[[#फाइनल|फाइनल]] <!-- Date-Place | Team 1 | Score 1 | Team 2 | Score 2 --> <!-- semi finals --> |18 January – [[Dhaka]]|{{fb|Bangladesh}}|0|'''{{flagicon|Bahrain}} [[Bahrain national under-23 football team|Bahrain U-21]]'''|'''1''' |19 January – [[Dhaka]]|{{fb|Maldives}}|1|'''{{fb|Nepal}}'''|'''4''' <!-- final --> |22 January – [[Dhaka]]|{{flagicon|Bahrain}} [[Bahrain national under-23 football team|Bahrain U-21]]|0|'''{{fb|Nepal}}'''|'''3''' <!-- parameters --> <!-- column widths --> | team-width = 170 | score-width = 50 }} ===Final=== {{Football box | date = 22 January 2016 | time = 5:00 PM BDT | team1 ={{fbu-rt|23|BHR|name=Bahrain U-21}} | score =0–3 | report = | team2 = {{fb|NEP}} | goals1 = | goals2 = [[Bimal Gharti Magar]] {{goal|5}}<br />[[Bishal Rai B|Bishal Rai]] {{goal|87}}<br />[[Nawayug Shrestha]] {{goal|90+2}} | stadium = [[Bangabandhu National Stadium]], [[Dhaka]] | attendance = 16,000 | referee = }} ==विजेता== {{winners|fb|२०१६ बङ्गबन्धु गोल्ड कप विजेता|Nepal|प्रथम}} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] 902odn2dfzcdh1ustapjizjpq78e1w2 1395699 1395698 2026-11-11T23:01:24Z Mathew D'Marco 71427 /* Final */ 1395699 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८–२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = १ | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन अन्डर-२१}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो। जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो।<ref>{{cite web|title=Nepal beat Bahrain 3-0 in Bangabandhu, win first international title after 23 years than AFC Solidarity by beating Macau 1-0 in final ..Nepal won South Asian Games 2016 football Gold medal by defeating host country India on final 2-1. |url=http://thehimalayantimes.com/sports/nepal-vs-bahrain-match-for-bangabandhu-cup-kicks-off/|publisher=The Himalayan Times|date=22 January 2016|access-date=21 November 2016}}</ref> ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला ]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह क=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह ख=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=बङ्गलादेश अन्डर-२३}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==Knockout stage== ===बार्केट=== {{Round4 |RD1=सेमिफाइनल |RD2=[[#फाइनल|फाइनल]] <!-- Date-Place | Team 1 | Score 1 | Team 2 | Score 2 --> <!-- semi finals --> |18 January – [[Dhaka]]|{{fb|Bangladesh}}|0|'''{{flagicon|Bahrain}} [[Bahrain national under-23 football team|Bahrain U-21]]'''|'''1''' |19 January – [[Dhaka]]|{{fb|Maldives}}|1|'''{{fb|Nepal}}'''|'''4''' <!-- final --> |22 January – [[Dhaka]]|{{flagicon|Bahrain}} [[Bahrain national under-23 football team|Bahrain U-21]]|0|'''{{fb|Nepal}}'''|'''3''' <!-- parameters --> <!-- column widths --> | team-width = 170 | score-width = 50 }} ===Final=== {{Football box | date = 22 January 2016 | time = 5:00 PM BDT | team1 = {{fbu-rt|23|BHR|name=Bahrain U-21}} | score =0–3 | report = | team2 = {{fb|NEP}} | goals1 = | goals2 = [[Bimal Gharti Magar]] {{goal|5}}<br />[[Bishal Rai B|Bishal Rai]] {{goal|87}}<br />[[Nawayug Shrestha]] {{goal|90+2}} | stadium = [[Bangabandhu National Stadium]], [[Dhaka]] | attendance = 16,000 | referee = }} ==विजेता== {{winners|fb|२०१६ बङ्गबन्धु गोल्ड कप विजेता|Nepal|प्रथम}} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] 8lbqhp1wcdyke7v65xzl7wjzdtt1qy4 1395701 1395699 2026-11-11T23:02:52Z Mathew D'Marco 71427 /* Final */ 1395701 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८–२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = १ | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन अन्डर-२१}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो। जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो।<ref>{{cite web|title=Nepal beat Bahrain 3-0 in Bangabandhu, win first international title after 23 years than AFC Solidarity by beating Macau 1-0 in final ..Nepal won South Asian Games 2016 football Gold medal by defeating host country India on final 2-1. |url=http://thehimalayantimes.com/sports/nepal-vs-bahrain-match-for-bangabandhu-cup-kicks-off/|publisher=The Himalayan Times|date=22 January 2016|access-date=21 November 2016}}</ref> ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला ]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह क=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह ख=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=बङ्गलादेश अन्डर-२३}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==Knockout stage== ===बार्केट=== {{Round4 |RD1=सेमिफाइनल |RD2=[[#फाइनल|फाइनल]] <!-- Date-Place | Team 1 | Score 1 | Team 2 | Score 2 --> <!-- semi finals --> |18 January – [[Dhaka]]|{{fb|Bangladesh}}|0|'''{{flagicon|Bahrain}} [[Bahrain national under-23 football team|Bahrain U-21]]'''|'''1''' |19 January – [[Dhaka]]|{{fb|Maldives}}|1|'''{{fb|Nepal}}'''|'''4''' <!-- final --> |22 January – [[Dhaka]]|{{flagicon|Bahrain}} [[Bahrain national under-23 football team|Bahrain U-21]]|0|'''{{fb|Nepal}}'''|'''3''' <!-- parameters --> <!-- column widths --> | team-width = 170 | score-width = 50 }} ===Final=== {{Football box | date = 22 January 2016 | time = 5:00 PM BDT | team1 = {{fb-rt|BHR|name=Bahrain U-21}} | score =0–3 | report = | team2 = {{fb|NEP}} | goals1 = | goals2 = [[Bimal Gharti Magar]] {{goal|5}}<br />[[Bishal Rai B|Bishal Rai]] {{goal|87}}<br />[[Nawayug Shrestha]] {{goal|90+2}} | stadium = [[Bangabandhu National Stadium]], [[Dhaka]] | attendance = 16,000 | referee = }} ==विजेता== {{winners|fb|२०१६ बङ्गबन्धु गोल्ड कप विजेता|Nepal|प्रथम}} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] mt40ndkphf05pf1irybhc4gzne8u1k2 1395702 1395701 2026-11-11T23:03:34Z Mathew D'Marco 71427 /* Final */ 1395702 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८–२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = १ | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन अन्डर-२१}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो। जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो।<ref>{{cite web|title=Nepal beat Bahrain 3-0 in Bangabandhu, win first international title after 23 years than AFC Solidarity by beating Macau 1-0 in final ..Nepal won South Asian Games 2016 football Gold medal by defeating host country India on final 2-1. |url=http://thehimalayantimes.com/sports/nepal-vs-bahrain-match-for-bangabandhu-cup-kicks-off/|publisher=The Himalayan Times|date=22 January 2016|access-date=21 November 2016}}</ref> ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला ]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह क=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह ख=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=बङ्गलादेश अन्डर-२३}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==Knockout stage== ===बार्केट=== {{Round4 |RD1=सेमिफाइनल |RD2=[[#फाइनल|फाइनल]] <!-- Date-Place | Team 1 | Score 1 | Team 2 | Score 2 --> <!-- semi finals --> |18 January – [[Dhaka]]|{{fb|Bangladesh}}|0|'''{{flagicon|Bahrain}} [[Bahrain national under-23 football team|Bahrain U-21]]'''|'''1''' |19 January – [[Dhaka]]|{{fb|Maldives}}|1|'''{{fb|Nepal}}'''|'''4''' <!-- final --> |22 January – [[Dhaka]]|{{flagicon|Bahrain}} [[Bahrain national under-23 football team|Bahrain U-21]]|0|'''{{fb|Nepal}}'''|'''3''' <!-- parameters --> <!-- column widths --> | team-width = 170 | score-width = 50 }} ===Final=== {{Football box | date = २२ जनवरी २०१६ | time = 17:00 | team1 = {{fb-rt|BHR|name=Bahrain U-21}} | score = 0–3 | report = | team2 = {{fb|NEP}} | goals1 = | goals2 = [[Bimal Gharti Magar]] {{goal|5}}<br />[[Bishal Rai B|Bishal Rai]] {{goal|87}}<br />[[Nawayug Shrestha]] {{goal|90+2}} | stadium = [[Bangabandhu National Stadium]], [[Dhaka]] | attendance = 16,000 | referee = }} ==विजेता== {{winners|fb|२०१६ बङ्गबन्धु गोल्ड कप विजेता|Nepal|प्रथम}} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] gxvxfk9bb70ee48i8nwgpxttm8idnfi 1395703 1395702 2026-11-11T23:03:47Z Mathew D'Marco 71427 1395703 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८–२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = १ | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन अन्डर-२१}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो। जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो।<ref>{{cite web|title=Nepal beat Bahrain 3-0 in Bangabandhu, win first international title after 23 years than AFC Solidarity by beating Macau 1-0 in final ..Nepal won South Asian Games 2016 football Gold medal by defeating host country India on final 2-1. |url=http://thehimalayantimes.com/sports/nepal-vs-bahrain-match-for-bangabandhu-cup-kicks-off/|publisher=The Himalayan Times|date=22 January 2016|access-date=21 November 2016}}</ref> ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला ]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह क=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह ख=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=बङ्गलादेश अन्डर-२३}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==Knockout stage== ===बार्केट=== {{Round4 |RD1=सेमिफाइनल |RD2=[[#फाइनल|फाइनल]] <!-- Date-Place | Team 1 | Score 1 | Team 2 | Score 2 --> <!-- semi finals --> |18 January – [[Dhaka]]|{{fb|Bangladesh}}|0|'''{{flagicon|Bahrain}} [[Bahrain national under-23 football team|Bahrain U-21]]'''|'''1''' |19 January – [[Dhaka]]|{{fb|Maldives}}|1|'''{{fb|Nepal}}'''|'''4''' <!-- final --> |22 January – [[Dhaka]]|{{flagicon|Bahrain}} [[Bahrain national under-23 football team|Bahrain U-21]]|0|'''{{fb|Nepal}}'''|'''3''' <!-- parameters --> <!-- column widths --> | team-width = 170 | score-width = 50 }} ===फाइनल=== {{Football box | date = २२ जनवरी २०१६ | time = 17:00 | team1 = {{fb-rt|BHR|name=Bahrain U-21}} | score = 0–3 | report = | team2 = {{fb|NEP}} | goals1 = | goals2 = [[Bimal Gharti Magar]] {{goal|5}}<br />[[Bishal Rai B|Bishal Rai]] {{goal|87}}<br />[[Nawayug Shrestha]] {{goal|90+2}} | stadium = [[Bangabandhu National Stadium]], [[Dhaka]] | attendance = 16,000 | referee = }} ==विजेता== {{winners|fb|२०१६ बङ्गबन्धु गोल्ड कप विजेता|Nepal|प्रथम}} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] rf71a1k4nui9kqbjor799tj8ynjsxxg 1395704 1395703 2026-11-11T23:05:10Z Mathew D'Marco 71427 /* फाइनल */ 1395704 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८–२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = १ | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन अन्डर-२१}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो। जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो।<ref>{{cite web|title=Nepal beat Bahrain 3-0 in Bangabandhu, win first international title after 23 years than AFC Solidarity by beating Macau 1-0 in final ..Nepal won South Asian Games 2016 football Gold medal by defeating host country India on final 2-1. |url=http://thehimalayantimes.com/sports/nepal-vs-bahrain-match-for-bangabandhu-cup-kicks-off/|publisher=The Himalayan Times|date=22 January 2016|access-date=21 November 2016}}</ref> ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला ]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह क=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह ख=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=बङ्गलादेश अन्डर-२३}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==Knockout stage== ===बार्केट=== {{Round4 |RD1=सेमिफाइनल |RD2=[[#फाइनल|फाइनल]] <!-- Date-Place | Team 1 | Score 1 | Team 2 | Score 2 --> <!-- semi finals --> |18 January – [[Dhaka]]|{{fb|Bangladesh}}|0|'''{{flagicon|Bahrain}} [[Bahrain national under-23 football team|Bahrain U-21]]'''|'''1''' |19 January – [[Dhaka]]|{{fb|Maldives}}|1|'''{{fb|Nepal}}'''|'''4''' <!-- final --> |22 January – [[Dhaka]]|{{flagicon|Bahrain}} [[Bahrain national under-23 football team|Bahrain U-21]]|0|'''{{fb|Nepal}}'''|'''3''' <!-- parameters --> <!-- column widths --> | team-width = 170 | score-width = 50 }} ===फाइनल=== {{Football box | date = २२ जनवरी २०१६ | time = १७:०० | team1 = {{fb-rt|BHR|name=Bahrain U-21}} | score = ०–३ | report = | team2 = {{fb|NEP}} | goals1 = | goals2 = [[Bimal Gharti Magar]] {{goal|5}}<br />[[Bishal Rai B|Bishal Rai]] {{goal|87}}<br />[[Nawayug Shrestha]] {{goal|90+2}} | stadium = [[Bangabandhu National Stadium]], [[Dhaka]] | attendance = १६,००० | referee = }} ==विजेता== {{winners|fb|२०१६ बङ्गबन्धु गोल्ड कप विजेता|Nepal|प्रथम}} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] mrw2y0pnc5nlhuyrw3l58lnfjlfvq3i 1395705 1395704 2026-11-11T23:05:42Z Mathew D'Marco 71427 1395705 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८–२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = १ | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन अन्डर-२१}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो। जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो।<ref>{{cite web|title=Nepal beat Bahrain 3-0 in Bangabandhu, win first international title after 23 years than AFC Solidarity by beating Macau 1-0 in final ..Nepal won South Asian Games 2016 football Gold medal by defeating host country India on final 2-1. |url=http://thehimalayantimes.com/sports/nepal-vs-bahrain-match-for-bangabandhu-cup-kicks-off/|publisher=The Himalayan Times|date=22 January 2016|access-date=21 November 2016}}</ref> ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[बङ्गबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला ]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह क=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह ख=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=बङ्गलादेश अन्डर-२३}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==Knockout stage== ===बार्केट=== {{Round4 |RD1=सेमिफाइनल |RD2=[[#फाइनल|फाइनल]] <!-- Date-Place | Team 1 | Score 1 | Team 2 | Score 2 --> <!-- semi finals --> |18 January – [[Dhaka]]|{{fb|Bangladesh}}|0|'''{{flagicon|Bahrain}} [[Bahrain national under-23 football team|Bahrain U-21]]'''|'''1''' |19 January – [[Dhaka]]|{{fb|Maldives}}|1|'''{{fb|Nepal}}'''|'''4''' <!-- final --> |22 January – [[Dhaka]]|{{flagicon|Bahrain}} [[Bahrain national under-23 football team|Bahrain U-21]]|0|'''{{fb|Nepal}}'''|'''3''' <!-- parameters --> <!-- column widths --> | team-width = 170 | score-width = 50 }} ===फाइनल=== {{Football box | date = २२ जनवरी २०१६ | time = १७:०० | team1 = {{fb-rt|BHR|name=Bahrain U-21}} | score = ०–३ | report = | team2 = {{fb|NEP}} | goals1 = | goals2 = [[Bimal Gharti Magar]] {{goal|5}}<br />[[Bishal Rai B|Bishal Rai]] {{goal|87}}<br />[[Nawayug Shrestha]] {{goal|90+2}} | stadium = [[Bangabandhu National Stadium]], [[Dhaka]] | attendance = १६,००० | referee = }} ==विजेता== {{winners|fb|२०१६ बङ्गबन्धु गोल्ड कप विजेता|Nepal|प्रथम}} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] 47twktykxdwu8cpz94qcjlbpj257rd7 1395706 1395705 2026-11-11T23:05:56Z Mathew D'Marco 71427 1395706 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८–२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = १ | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन अन्डर-२१}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो। जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो।<ref>{{cite web|title=Nepal beat Bahrain 3-0 in Bangabandhu, win first international title after 23 years than AFC Solidarity by beating Macau 1-0 in final ..Nepal won South Asian Games 2016 football Gold medal by defeating host country India on final 2-1. |url=http://thehimalayantimes.com/sports/nepal-vs-bahrain-match-for-bangabandhu-cup-kicks-off/|publisher=The Himalayan Times|date=22 January 2016|access-date=21 November 2016}}</ref> ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह क=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह ख=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=बङ्गलादेश अन्डर-२३}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==Knockout stage== ===बार्केट=== {{Round4 |RD1=सेमिफाइनल |RD2=[[#फाइनल|फाइनल]] <!-- Date-Place | Team 1 | Score 1 | Team 2 | Score 2 --> <!-- semi finals --> |18 January – [[Dhaka]]|{{fb|Bangladesh}}|0|'''{{flagicon|Bahrain}} [[Bahrain national under-23 football team|Bahrain U-21]]'''|'''1''' |19 January – [[Dhaka]]|{{fb|Maldives}}|1|'''{{fb|Nepal}}'''|'''4''' <!-- final --> |22 January – [[Dhaka]]|{{flagicon|Bahrain}} [[Bahrain national under-23 football team|Bahrain U-21]]|0|'''{{fb|Nepal}}'''|'''3''' <!-- parameters --> <!-- column widths --> | team-width = 170 | score-width = 50 }} ===फाइनल=== {{Football box | date = २२ जनवरी २०१६ | time = १७:०० | team1 = {{fb-rt|BHR|name=Bahrain U-21}} | score = ०–३ | report = | team2 = {{fb|NEP}} | goals1 = | goals2 = [[Bimal Gharti Magar]] {{goal|5}}<br />[[Bishal Rai B|Bishal Rai]] {{goal|87}}<br />[[Nawayug Shrestha]] {{goal|90+2}} | stadium = [[Bangabandhu National Stadium]], [[Dhaka]] | attendance = १६,००० | referee = }} ==विजेता== {{winners|fb|२०१६ बङ्गबन्धु गोल्ड कप विजेता|Nepal|प्रथम}} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] tb76tdqjuu2faxeof54q608cbyiu23t 1395707 1395706 2026-11-11T23:06:39Z Mathew D'Marco 71427 1395707 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८–२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = १ | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन अन्डर-२१}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो। जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो।<ref>{{cite web|title=Nepal beat Bahrain 3-0 in Bangabandhu, win first international title after 23 years than AFC Solidarity by beating Macau 1-0 in final ..Nepal won South Asian Games 2016 football Gold medal by defeating host country India on final 2-1. |url=http://thehimalayantimes.com/sports/nepal-vs-bahrain-match-for-bangabandhu-cup-kicks-off/|publisher=The Himalayan Times|date=22 January 2016|access-date=21 November 2016}}</ref> ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह क=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह ख=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=बङ्गलादेश अन्डर-२३}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==Knockout stage== ===बार्केट=== {{Round4 |RD1=सेमिफाइनल |RD2=[[#फाइनल|फाइनल]] <!-- Date-Place | Team 1 | Score 1 | Team 2 | Score 2 --> <!-- semi finals --> |18 January – [[Dhaka]]|{{fb|Bangladesh}}|0|'''{{flagicon|Bahrain}} [[Bahrain national under-23 football team|Bahrain U-21]]'''|'''1''' |19 January – [[Dhaka]]|{{fb|Maldives}}|1|'''{{fb|Nepal}}'''|'''4''' <!-- final --> |22 January – [[Dhaka]]|{{flagicon|Bahrain}} [[Bahrain national under-23 football team|Bahrain U-21]]|0|'''{{fb|Nepal}}'''|'''3''' <!-- parameters --> <!-- column widths --> | team-width = 170 | score-width = 50 }} ===फाइनल=== {{Football box | date = २२ जनवरी २०१६ | time = १७:०० | team1 = {{fb-rt|BHR|name=Bahrain U-21}} | score = ०–३ | report = | team2 = {{fb|NEP}} | goals1 = | goals2 = [[Bimal Gharti Magar]] {{goal|5}}<br />[[Bishal Rai B|Bishal Rai]] {{goal|87}}<br />[[Nawayug Shrestha]] {{goal|90+2}} | stadium = [[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]], [[ढाका]] | attendance = १६,००० | referee = }} ==विजेता== {{winners|fb|२०१६ बङ्गबन्धु गोल्ड कप विजेता|Nepal|प्रथम}} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] kri0ti1b991x8gtljnavkfvfnnxbjtz 1395708 1395707 2026-11-11T23:07:01Z Mathew D'Marco 71427 1395708 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८–२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = १ | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन अन्डर-२१}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो। जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो।<ref>{{cite web|title=Nepal beat Bahrain 3-0 in Bangabandhu, win first international title after 23 years than AFC Solidarity by beating Macau 1-0 in final ..Nepal won South Asian Games 2016 football Gold medal by defeating host country India on final 2-1. |url=http://thehimalayantimes.com/sports/nepal-vs-bahrain-match-for-bangabandhu-cup-kicks-off/|publisher=The Himalayan Times|date=22 January 2016|access-date=21 November 2016}}</ref> ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह क=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह ख=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=बङ्गलादेश अन्डर-२३}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==Knockout stage== ===बार्केट=== {{Round4 |RD1=सेमिफाइनल |RD2=[[#फाइनल|फाइनल]] <!-- Date-Place | Team 1 | Score 1 | Team 2 | Score 2 --> <!-- semi finals --> |18 January – [[ढाका]]|{{fb|Bangladesh}}|0|'''{{flagicon|Bahrain}} [[Bahrain national under-23 football team|Bahrain U-21]]'''|'''1''' |19 January – [[ढाका]]|{{fb|Maldives}}|1|'''{{fb|Nepal}}'''|'''4''' <!-- final --> |22 January – [[ढाका]]|{{flagicon|Bahrain}} [[Bahrain national under-23 football team|Bahrain U-21]]|0|'''{{fb|Nepal}}'''|'''3''' <!-- parameters --> <!-- column widths --> | team-width = 170 | score-width = 50 }} ===फाइनल=== {{Football box | date = २२ जनवरी २०१६ | time = १७:०० | team1 = {{fb-rt|BHR|name=Bahrain U-21}} | score = ०–३ | report = | team2 = {{fb|NEP}} | goals1 = | goals2 = [[Bimal Gharti Magar]] {{goal|5}}<br />[[Bishal Rai B|Bishal Rai]] {{goal|87}}<br />[[Nawayug Shrestha]] {{goal|90+2}} | stadium = [[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]], [[ढाका]] | attendance = १६,००० | referee = }} ==विजेता== {{winners|fb|२०१६ बङ्गबन्धु गोल्ड कप विजेता|Nepal|प्रथम}} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] 9207vq07pilhkb7lf7arf50q1yyf5wt 1395709 1395708 2026-11-11T23:07:24Z Mathew D'Marco 71427 1395709 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८–२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = १ | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन अन्डर-२१}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो। जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो।<ref>{{cite web|title=Nepal beat Bahrain 3-0 in Bangabandhu, win first international title after 23 years than AFC Solidarity by beating Macau 1-0 in final ..Nepal won South Asian Games 2016 football Gold medal by defeating host country India on final 2-1. |url=http://thehimalayantimes.com/sports/nepal-vs-bahrain-match-for-bangabandhu-cup-kicks-off/|publisher=The Himalayan Times|date=22 January 2016|access-date=21 November 2016}}</ref> ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह क=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह ख=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=बङ्गलादेश अन्डर-२३}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==Knockout stage== ===बार्केट=== {{Round4 |RD1=सेमिफाइनल |RD2=[[#फाइनल|फाइनल]] <!-- Date-Place | Team 1 | Score 1 | Team 2 | Score 2 --> <!-- semi finals --> |18 January – [[ढाका]]|{{fb|Bangladesh}}|0|{{nobr|'''{{flagicon|Bahrain}} [[Bahrain national under-23 football team|Bahrain U-21]]'''}}|'''1''' |19 January – [[ढाका]]|{{fb|Maldives}}|1|'''{{fb|Nepal}}'''|'''4''' <!-- final --> |22 January – [[ढाका]]|{{nobr|{{flagicon|Bahrain}} [[Bahrain national under-23 football team|Bahrain U-21]]}}|0|'''{{fb|Nepal}}'''|'''3''' <!-- parameters --> <!-- column widths --> | team-width = 170 | score-width = 50 }} ===फाइनल=== {{Football box | date = २२ जनवरी २०१६ | time = १७:०० | team1 = {{fb-rt|BHR|name=Bahrain U-21}} | score = ०–३ | report = | team2 = {{fb|NEP}} | goals1 = | goals2 = [[Bimal Gharti Magar]] {{goal|5}}<br />[[Bishal Rai B|Bishal Rai]] {{goal|87}}<br />[[Nawayug Shrestha]] {{goal|90+2}} | stadium = [[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]], [[ढाका]] | attendance = १६,००० | referee = }} ==विजेता== {{winners|fb|२०१६ बङ्गबन्धु गोल्ड कप विजेता|Nepal|प्रथम}} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] 5aosu1zs4xl606zev5hdqdn9b67hd8i 1395710 1395709 2026-11-11T23:08:10Z Mathew D'Marco 71427 1395710 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८–२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = १ | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन अन्डर-२१}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो। जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो।<ref>{{cite web|title=Nepal beat Bahrain 3-0 in Bangabandhu, win first international title after 23 years than AFC Solidarity by beating Macau 1-0 in final ..Nepal won South Asian Games 2016 football Gold medal by defeating host country India on final 2-1. |url=http://thehimalayantimes.com/sports/nepal-vs-bahrain-match-for-bangabandhu-cup-kicks-off/|publisher=The Himalayan Times|date=22 January 2016|access-date=21 November 2016}}</ref> ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह क=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह ख=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=बङ्गलादेश अन्डर-२३}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==Knockout stage== ===बार्केट=== {{Round4 |RD1=सेमिफाइनल |RD2=[[#फाइनल|फाइनल]] <!-- Date-Place | Team 1 | Score 1 | Team 2 | Score 2 --> <!-- semi finals --> |18 जनवरी – [[ढाका]]|{{fb|Bangladesh}}|0|{{nobr|'''{{flagicon|Bahrain}} [[Bahrain national under-23 football team|Bahrain U-21]]'''}}|'''1''' |19 जनवरी – [[ढाका]]|{{fb|Maldives}}|1|'''{{fb|Nepal}}'''|'''4''' <!-- final --> |२२ जनवरी – [[ढाका]]|{{nobr|{{flagicon|Bahrain}} [[Bahrain national under-23 football team|Bahrain U-21]]}}|0|'''{{fb|Nepal}}'''|'''3''' <!-- parameters --> <!-- column widths --> | team-width = 170 | score-width = 50 }} ===फाइनल=== {{Football box | date = २२ जनवरी २०१६ | time = १७:०० | team1 = {{fb-rt|BHR|name=Bahrain U-21}} | score = ०–३ | report = | team2 = {{fb|NEP}} | goals1 = | goals2 = [[Bimal Gharti Magar]] {{goal|5}}<br />[[Bishal Rai B|Bishal Rai]] {{goal|87}}<br />[[Nawayug Shrestha]] {{goal|90+2}} | stadium = [[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]], [[ढाका]] | attendance = १६,००० | referee = }} ==विजेता== {{winners|fb|२०१६ बङ्गबन्धु गोल्ड कप विजेता|Nepal|प्रथम}} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] 8r27z9mjl250krnmccoh4c4ldvf9fo6 1395711 1395710 2026-11-11T23:08:39Z Mathew D'Marco 71427 1395711 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८–२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = १ | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन अन्डर-२१}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो। जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो।<ref>{{cite web|title=Nepal beat Bahrain 3-0 in Bangabandhu, win first international title after 23 years than AFC Solidarity by beating Macau 1-0 in final ..Nepal won South Asian Games 2016 football Gold medal by defeating host country India on final 2-1. |url=http://thehimalayantimes.com/sports/nepal-vs-bahrain-match-for-bangabandhu-cup-kicks-off/|publisher=The Himalayan Times|date=22 January 2016|access-date=21 November 2016}}</ref> ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह क=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह ख=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=बङ्गलादेश अन्डर-२३}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==नकआउटका चरणहरू== ===बार्केट=== {{Round4 |RD1=सेमिफाइनल |RD2=[[#फाइनल|फाइनल]] <!-- Date-Place | Team 1 | Score 1 | Team 2 | Score 2 --> <!-- semi finals --> |18 जनवरी – [[ढाका]]|{{fb|Bangladesh}}|0|{{nobr|'''{{flagicon|Bahrain}} [[Bahrain national under-23 football team|Bahrain U-21]]'''}}|'''1''' |19 जनवरी – [[ढाका]]|{{fb|Maldives}}|1|'''{{fb|Nepal}}'''|'''4''' <!-- final --> |२२ जनवरी – [[ढाका]]|{{nobr|{{flagicon|Bahrain}} [[Bahrain national under-23 football team|Bahrain U-21]]}}|0|'''{{fb|Nepal}}'''|'''3''' <!-- parameters --> <!-- column widths --> | team-width = 170 | score-width = 50 }} ===फाइनल=== {{Football box | date = २२ जनवरी २०१६ | time = १७:०० | team1 = {{fb-rt|BHR|name=Bahrain U-21}} | score = ०–३ | report = | team2 = {{fb|NEP}} | goals1 = | goals2 = [[Bimal Gharti Magar]] {{goal|5}}<br />[[Bishal Rai B|Bishal Rai]] {{goal|87}}<br />[[Nawayug Shrestha]] {{goal|90+2}} | stadium = [[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]], [[ढाका]] | attendance = १६,००० | referee = }} ==विजेता== {{winners|fb|२०१६ बङ्गबन्धु गोल्ड कप विजेता|Nepal|प्रथम}} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] 4t2sgaahev6qsqz1g7ihupe82f3d1tz 1395712 1395711 2026-11-11T23:10:56Z Mathew D'Marco 71427 /* बार्केट */ 1395712 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८–२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = १ | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन अन्डर-२१}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो। जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो।<ref>{{cite web|title=Nepal beat Bahrain 3-0 in Bangabandhu, win first international title after 23 years than AFC Solidarity by beating Macau 1-0 in final ..Nepal won South Asian Games 2016 football Gold medal by defeating host country India on final 2-1. |url=http://thehimalayantimes.com/sports/nepal-vs-bahrain-match-for-bangabandhu-cup-kicks-off/|publisher=The Himalayan Times|date=22 January 2016|access-date=21 November 2016}}</ref> ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह क=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह ख=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=बङ्गलादेश अन्डर-२३}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==नकआउटका चरणहरू== ===बार्केट=== {{Round4 |RD1=सेमिफाइनल |RD2=[[#फाइनल|फाइनल]] <!-- Date-Place | Team 1 | Score 1 | Team 2 | Score 2 --> <!-- semi finals --> |18 जनवरी – [[ढाका]]|{{fb|Bangladesh}}|0|{{nobr|'''{{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}}'''}}|'''1''' |19 जनवरी – [[ढाका]]|{{fb|Maldives}}|1|'''{{fb|Nepal}}'''|'''4''' <!-- final --> |२२ जनवरी – [[ढाका]]|{{nobr|{{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}}}}|0|'''{{fb|Nepal}}'''|'''3''' <!-- parameters --> <!-- column widths --> | team-width = 170 | score-width = 50 }} ===फाइनल=== {{Football box | date = २२ जनवरी २०१६ | time = १७:०० | team1 = {{fb-rt|BHR|name=Bahrain U-21}} | score = ०–३ | report = | team2 = {{fb|NEP}} | goals1 = | goals2 = [[Bimal Gharti Magar]] {{goal|5}}<br />[[Bishal Rai B|Bishal Rai]] {{goal|87}}<br />[[Nawayug Shrestha]] {{goal|90+2}} | stadium = [[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]], [[ढाका]] | attendance = १६,००० | referee = }} ==विजेता== {{winners|fb|२०१६ बङ्गबन्धु गोल्ड कप विजेता|Nepal|प्रथम}} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] gvjgfz51ay5yxlt2yghzif0np9uyqqm 1395713 1395712 2026-11-11T23:11:13Z Mathew D'Marco 71427 1395713 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८–२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = १ | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन अन्डर-२१}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो। जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो।<ref>{{cite web|title=Nepal beat Bahrain 3-0 in Bangabandhu, win first international title after 23 years than AFC Solidarity by beating Macau 1-0 in final ..Nepal won South Asian Games 2016 football Gold medal by defeating host country India on final 2-1. |url=http://thehimalayantimes.com/sports/nepal-vs-bahrain-match-for-bangabandhu-cup-kicks-off/|publisher=The Himalayan Times|date=22 January 2016|access-date=21 November 2016}}</ref> ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह क=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह ख=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=बङ्गलादेश अन्डर-२३}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==नकआउटका चरणहरू== ===बार्केट=== {{Round4 |RD1=सेमिफाइनल |RD2=[[#फाइनल|फाइनल]] <!-- Date-Place | Team 1 | Score 1 | Team 2 | Score 2 --> <!-- semi finals --> |18 जनवरी – [[ढाका]]|{{fb|Bangladesh}}|0|{{nobr|'''{{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}}'''}}|'''1''' |19 जनवरी – [[ढाका]]|{{fb|Maldives}}|1|'''{{fb|Nepal}}'''|'''4''' <!-- final --> |२२ जनवरी – [[ढाका]]|{{nobr|{{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}}}}|0|'''{{fb|Nepal}}'''|'''3''' <!-- parameters --> <!-- column widths --> | team-width = 170 | score-width = 50 }} ===फाइनल=== {{Football box | date = २२ जनवरी २०१६ | time = १७:०० | team1 = {{fb-rt|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} | score = ०–३ | report = | team2 = {{fb|NEP}} | goals1 = | goals2 = [[Bimal Gharti Magar]] {{goal|5}}<br />[[Bishal Rai B|Bishal Rai]] {{goal|87}}<br />[[Nawayug Shrestha]] {{goal|90+2}} | stadium = [[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]], [[ढाका]] | attendance = १६,००० | referee = }} ==विजेता== {{winners|fb|२०१६ बङ्गबन्धु गोल्ड कप विजेता|Nepal|प्रथम}} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] 89c7k6sd0gi5kv6a9waznmr6snb75dc 1395714 1395713 2026-11-11T23:11:55Z Mathew D'Marco 71427 1395714 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८–२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = १ | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन अन्डर-२१}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो। जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो।<ref>{{cite web|title=Nepal beat Bahrain 3-0 in Bangabandhu, win first international title after 23 years than AFC Solidarity by beating Macau 1-0 in final ..Nepal won South Asian Games 2016 football Gold medal by defeating host country India on final 2-1. |url=http://thehimalayantimes.com/sports/nepal-vs-bahrain-match-for-bangabandhu-cup-kicks-off/|publisher=The Himalayan Times|date=22 January 2016|access-date=21 November 2016}}</ref> ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह क=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह ख=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=बङ्गलादेश अन्डर-२३}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==नकआउटका चरणहरू== ===बार्केट=== {{Round4 |RD1=सेमिफाइनल |RD2=[[#फाइनल|फाइनल]] <!-- Date-Place | Team 1 | Score 1 | Team 2 | Score 2 --> <!-- semi finals --> |18 जनवरी – [[ढाका]]|{{fb|Bangladesh}}|0|{{nobr|'''{{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}}'''}}|'''1''' |19 जनवरी – [[ढाका]]|{{fb|Maldives}}|1|'''{{fb|Nepal}}'''|'''4''' <!-- final --> |२२ जनवरी – [[ढाका]]|{{nobr|{{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}}}}|0|'''{{fb|Nepal}}'''|'''3''' <!-- parameters --> <!-- column widths --> | team-width = 170 | score-width = 50 }} ===फाइनल=== {{Football box | date = २२ जनवरी २०१६ | time = १७:०० | team1 = {{fb-rt|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} | score = ०–३ | report = | team2 = {{fb|NEP}} | goals1 = | goals2 = [[विमल घर्ती मगर|विमल]] {{goal|5}}<br />[[Bishal Rai B|Bishal Rai]] {{goal|87}}<br />[[Nawayug Shrestha]] {{goal|90+2}} | stadium = [[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]], [[ढाका]] | attendance = १६,००० | referee = }} ==विजेता== {{winners|fb|२०१६ बङ्गबन्धु गोल्ड कप विजेता|Nepal|प्रथम}} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] 4yy7g76jl450to1wdvkmp9c57v2lkk6 1395715 1395714 2026-11-11T23:12:41Z Mathew D'Marco 71427 1395715 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८–२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = १ | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन अन्डर-२१}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो। जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो।<ref>{{cite web|title=Nepal beat Bahrain 3-0 in Bangabandhu, win first international title after 23 years than AFC Solidarity by beating Macau 1-0 in final ..Nepal won South Asian Games 2016 football Gold medal by defeating host country India on final 2-1. |url=http://thehimalayantimes.com/sports/nepal-vs-bahrain-match-for-bangabandhu-cup-kicks-off/|publisher=The Himalayan Times|date=22 January 2016|access-date=21 November 2016}}</ref> ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह क=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह ख=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=बङ्गलादेश अन्डर-२३}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==नकआउटका चरणहरू== ===बार्केट=== {{Round4 |RD1=सेमिफाइनल |RD2=[[#फाइनल|फाइनल]] <!-- Date-Place | Team 1 | Score 1 | Team 2 | Score 2 --> <!-- semi finals --> |18 जनवरी – [[ढाका]]|{{fb|Bangladesh}}|0|{{nobr|'''{{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}}'''}}|'''1''' |19 जनवरी – [[ढाका]]|{{fb|Maldives}}|1|'''{{fb|Nepal}}'''|'''4''' <!-- final --> |२२ जनवरी – [[ढाका]]|{{nobr|{{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}}}}|0|'''{{fb|Nepal}}'''|'''3''' <!-- parameters --> <!-- column widths --> | team-width = 170 | score-width = 50 }} ===फाइनल=== {{Football box | date = २२ जनवरी २०१६ | time = १७:०० | team1 = {{fb-rt|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} | score = ०–३ | report = | team2 = {{fb|NEP}} | goals1 = | goals2 = [[विमल घर्ती मगर|विमल]] {{goal|5}}<br />[[विशाल राई]] {{goal|87}}<br />[[Nawayug Shrestha]] {{goal|90+2}} | stadium = [[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]], [[ढाका]] | attendance = १६,००० | referee = }} ==विजेता== {{winners|fb|२०१६ बङ्गबन्धु गोल्ड कप विजेता|Nepal|प्रथम}} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] flfyxubrxkunsktohlyv02a0x5mk0gc 1395716 1395715 2026-11-11T23:13:17Z Mathew D'Marco 71427 1395716 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८–२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = १ | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन अन्डर-२१}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो। जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो।<ref>{{cite web|title=Nepal beat Bahrain 3-0 in Bangabandhu, win first international title after 23 years than AFC Solidarity by beating Macau 1-0 in final ..Nepal won South Asian Games 2016 football Gold medal by defeating host country India on final 2-1. |url=http://thehimalayantimes.com/sports/nepal-vs-bahrain-match-for-bangabandhu-cup-kicks-off/|publisher=The Himalayan Times|date=22 January 2016|access-date=21 November 2016}}</ref> ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह क=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह ख=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=बङ्गलादेश अन्डर-२३}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==नकआउटका चरणहरू== ===बार्केट=== {{Round4 |RD1=सेमिफाइनल |RD2=[[#फाइनल|फाइनल]] <!-- Date-Place | Team 1 | Score 1 | Team 2 | Score 2 --> <!-- semi finals --> |18 जनवरी – [[ढाका]]|{{fb|Bangladesh}}|0|{{nobr|'''{{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}}'''}}|'''1''' |19 जनवरी – [[ढाका]]|{{fb|Maldives}}|1|'''{{fb|Nepal}}'''|'''4''' <!-- final --> |२२ जनवरी – [[ढाका]]|{{nobr|{{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}}}}|0|'''{{fb|Nepal}}'''|'''3''' <!-- parameters --> <!-- column widths --> | team-width = 170 | score-width = 50 }} ===फाइनल=== {{Football box | date = २२ जनवरी २०१६ | time = १७:०० | team1 = {{fb-rt|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} | score = ०–३ | report = | team2 = {{fb|NEP}} | goals1 = | goals2 = [[विमल घर्ती मगर|विमल]] {{goal|5}}<br />[[विशाल राई]] {{goal|87}}<br />[[नवयुग श्रेष्ठ|नवयुग]] {{goal|90+2}} | stadium = [[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]], [[ढाका]] | attendance = १६,००० | referee = }} ==विजेता== {{winners|fb|२०१६ बङ्गबन्धु गोल्ड कप विजेता|Nepal|प्रथम}} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] hqugpx4twdsg2oo38g2vy2jwspr4hkj 1395717 1395716 2026-11-11T23:14:41Z Mathew D'Marco 71427 /* फाइनल */ 1395717 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८–२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = १ | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन अन्डर-२१}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो। जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो।<ref>{{cite web|title=Nepal beat Bahrain 3-0 in Bangabandhu, win first international title after 23 years than AFC Solidarity by beating Macau 1-0 in final ..Nepal won South Asian Games 2016 football Gold medal by defeating host country India on final 2-1. |url=http://thehimalayantimes.com/sports/nepal-vs-bahrain-match-for-bangabandhu-cup-kicks-off/|publisher=The Himalayan Times|date=22 January 2016|access-date=21 November 2016}}</ref> ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह क=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह ख=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=बङ्गलादेश अन्डर-२३}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==नकआउटका चरणहरू== ===बार्केट=== {{Round4 |RD1=सेमिफाइनल |RD2=[[#फाइनल|फाइनल]] <!-- Date-Place | Team 1 | Score 1 | Team 2 | Score 2 --> <!-- semi finals --> |18 जनवरी – [[ढाका]]|{{fb|Bangladesh}}|0|{{nobr|'''{{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}}'''}}|'''1''' |19 जनवरी – [[ढाका]]|{{fb|Maldives}}|1|'''{{fb|Nepal}}'''|'''4''' <!-- final --> |२२ जनवरी – [[ढाका]]|{{nobr|{{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}}}}|0|'''{{fb|Nepal}}'''|'''3''' <!-- parameters --> <!-- column widths --> | team-width = 170 | score-width = 50 }} ===फाइनल=== {{Football box | date = २२ जनवरी २०१६ | time = १७:०० | team1 = {{fb-rt|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} | score = ०–३ | report = | team2 = {{fb|NEP}} | goals1 = | goals2 = [[विमल घर्ती मगर|विमल]] {{goal|५}}<br />[[विशाल राई]] {{goal|८७}}<br />[[नवयुग श्रेष्ठ|नवयुग]] {{goal|९०+२}} | stadium = [[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]], [[ढाका]] | attendance = १६,००० | referee = }} ==विजेता== {{winners|fb|२०१६ बङ्गबन्धु गोल्ड कप विजेता|Nepal|प्रथम}} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] dtftggn53yp5boo73bca5j55zflpimd 1395720 1395717 2026-11-11T23:16:28Z Mathew D'Marco 71427 /* बार्केट */ 1395720 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८–२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = १ | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन अन्डर-२१}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो। जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो।<ref>{{cite web|title=Nepal beat Bahrain 3-0 in Bangabandhu, win first international title after 23 years than AFC Solidarity by beating Macau 1-0 in final ..Nepal won South Asian Games 2016 football Gold medal by defeating host country India on final 2-1. |url=http://thehimalayantimes.com/sports/nepal-vs-bahrain-match-for-bangabandhu-cup-kicks-off/|publisher=The Himalayan Times|date=22 January 2016|access-date=21 November 2016}}</ref> ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह क=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह ख=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=बङ्गलादेश अन्डर-२३}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==नकआउटका चरणहरू== ===बार्केट=== {{Round4 |RD1=सेमिफाइनल |RD2=[[#फाइनल|फाइनल]] <!-- Date-Place | Team 1 | Score 1 | Team 2 | Score 2 --> <!-- semi finals --> |18 जनवरी – [[ढाका]]|{{fb|Bangladesh}}|०|{{nobr|'''{{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}}'''}}|'''1''' |19 जनवरी – [[ढाका]]|{{fb|Maldives}}|1|'''{{fb|Nepal}}'''|'''4''' <!-- final --> |२२ जनवरी – [[ढाका]]|{{nobr|{{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}}}}|०|'''{{fb|Nepal}}'''|'''३''' <!-- parameters --> <!-- column widths --> | team-width = 170 | score-width = 50 }} ===फाइनल=== {{Football box | date = २२ जनवरी २०१६ | time = १७:०० | team1 = {{fb-rt|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} | score = ०–३ | report = | team2 = {{fb|NEP}} | goals1 = | goals2 = [[विमल घर्ती मगर|विमल]] {{goal|५}}<br />[[विशाल राई]] {{goal|८७}}<br />[[नवयुग श्रेष्ठ|नवयुग]] {{goal|९०+२}} | stadium = [[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]], [[ढाका]] | attendance = १६,००० | referee = }} ==विजेता== {{winners|fb|२०१६ बङ्गबन्धु गोल्ड कप विजेता|Nepal|प्रथम}} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] qynbavcpavr07s5t3b1rhkmlg5b1o2c 1395721 1395720 2026-11-11T23:17:50Z Mathew D'Marco 71427 1395721 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८–२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = १ | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन अन्डर-२१}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो। जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो।<ref>{{cite web|title=Nepal beat Bahrain 3-0 in Bangabandhu, win first international title after 23 years than AFC Solidarity by beating Macau 1-0 in final ..Nepal won South Asian Games 2016 football Gold medal by defeating host country India on final 2-1. |url=http://thehimalayantimes.com/sports/nepal-vs-bahrain-match-for-bangabandhu-cup-kicks-off/|publisher=The Himalayan Times|date=22 January 2016|access-date=21 November 2016}}</ref> ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह क=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह ख=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=बङ्गलादेश अन्डर-२३}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==नकआउटका चरणहरू== ===बार्केट=== {{Round4 |RD1=सेमिफाइनल |RD2=[[#फाइनल|फाइनल]] <!-- Date-Place | Team 1 | Score 1 | Team 2 | Score 2 --> <!-- semi finals --> |18 जनवरी – [[ढाका]]|{{fb|Bangladesh}}|०|{{nobr|'''{{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}}'''}}|'''१''' |19 जनवरी – [[ढाका]]|{{fb|Maldives}}|१|'''{{fb|Nepal}}'''|'''4''' <!-- final --> |२२ जनवरी – [[ढाका]]|{{nobr|{{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}}}}|०|'''{{fb|Nepal}}'''|'''३''' <!-- parameters --> <!-- column widths --> | team-width = 170 | score-width = 50 }} ===फाइनल=== {{Football box | date = २२ जनवरी २०१६ | time = १७:०० | team1 = {{fb-rt|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} | score = ०–३ | report = | team2 = {{fb|NEP}} | goals1 = | goals2 = [[विमल घर्ती मगर|विमल]] {{goal|५}}<br />[[विशाल राई]] {{goal|८७}}<br />[[नवयुग श्रेष्ठ|नवयुग]] {{goal|९०+२}} | stadium = [[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]], [[ढाका]] | attendance = १६,००० | referee = }} ==विजेता== {{winners|fb|२०१६ बङ्गबन्धु गोल्ड कप विजेता|Nepal|प्रथम}} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] 04hg7kdh4pg6x0lh3h4jifhqo3b7gwy 1395722 1395721 2026-11-11T23:19:07Z Mathew D'Marco 71427 /* बार्केट */ 1395722 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८–२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = १ | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन अन्डर-२१}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो। जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो।<ref>{{cite web|title=Nepal beat Bahrain 3-0 in Bangabandhu, win first international title after 23 years than AFC Solidarity by beating Macau 1-0 in final ..Nepal won South Asian Games 2016 football Gold medal by defeating host country India on final 2-1. |url=http://thehimalayantimes.com/sports/nepal-vs-bahrain-match-for-bangabandhu-cup-kicks-off/|publisher=The Himalayan Times|date=22 January 2016|access-date=21 November 2016}}</ref> ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह क=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह ख=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=बङ्गलादेश अन्डर-२३}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==नकआउटका चरणहरू== ===बार्केट=== {{Round4 |RD1=सेमिफाइनल |RD2=[[#फाइनल|फाइनल]] <!-- Date-Place | Team 1 | Score 1 | Team 2 | Score 2 --> <!-- semi finals --> |{{formatnum:18}} जनवरी – [[ढाका]]|{{fb|Bangladesh}}|०|{{nobr|'''{{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}}'''}}|'''१''' |{{formatnum:19}} जनवरी – [[ढाका]]|{{fb|Maldives}}|१|'''{{fb|Nepal}}'''|'''४''' <!-- final --> |२२ जनवरी – [[ढाका]]|{{nobr|{{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}}}}|०|'''{{fb|Nepal}}'''|'''३''' <!-- parameters --> <!-- column widths --> | team-width = 170 | score-width = 50 }} ===फाइनल=== {{Football box | date = २२ जनवरी २०१६ | time = १७:०० | team1 = {{fb-rt|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} | score = ०–३ | report = | team2 = {{fb|NEP}} | goals1 = | goals2 = [[विमल घर्ती मगर|विमल]] {{goal|५}}<br />[[विशाल राई]] {{goal|८७}}<br />[[नवयुग श्रेष्ठ|नवयुग]] {{goal|९०+२}} | stadium = [[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]], [[ढाका]] | attendance = १६,००० | referee = }} ==विजेता== {{winners|fb|२०१६ बङ्गबन्धु गोल्ड कप विजेता|Nepal|प्रथम}} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] 78z6zfrpv4t28e4gjrpjly3nkc9boxh 1395723 1395722 2026-11-11T23:20:20Z Mathew D'Marco 71427 1395723 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition | image = | tourney_name = बंगबन्धु गोल्ड कप २०१६ | country = बङ्गलादेश | dates = ८–२२ जनवरी २०१६ | num_teams = ८ | confederations = १ | venues = २ वटा रंगशाला | champion = Nepal | count = १ | second_other = {{fb|Bahrain|name=बहराइन अन्डर-२१}} | matches = 15 | goals = 34 | attendance = | player = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]] | top_scorer = {{flagicon|NEP}} [[नवयुग श्रेष्ठ]]<br>(४ गोल) | prevseason = [[२०१५ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१५]] | nextseason = [[२०१८ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१८]] }} यो [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]]को तेस्रो संस्करण हो। जुन नेपालले जित्न सफल भएको थियो।<ref>{{cite web|title=Nepal beat Bahrain 3-0 in Bangabandhu, win first international title after 23 years than AFC Solidarity by beating Macau 1-0 in final ..Nepal won South Asian Games 2016 football Gold medal by defeating host country India on final 2-1. |url=http://thehimalayantimes.com/sports/nepal-vs-bahrain-match-for-bangabandhu-cup-kicks-off/|publisher=The Himalayan Times|date=22 January 2016|access-date=21 November 2016}}</ref> ==सहभागी टिम== {|class="wikitable" style="text-align: centre;" |- !समूह क |- |{{fb|BAN}} |- |{{flagicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]]<ref>{{cite news| url=http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| title=Cambodia open Bangabandhu Gold Cup on Saturday| work=ASEAN Football Federation| date=7 January 2016| accessdate=7 January 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160126061311/http://www.aseanfootball.org/v2/?p=22324| archive-date=26 January 2016}}</ref> |- |{{fb|SRI}} |- |{{fb|NEP}} |- !समूह ख |- |{{fb|BAN}} यु-२३ |- |{{fb|BHR}} यु-२३ |- |{{fb|MDV}} |- |{{fb|CAM}} |} २०१६ को [[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] उपाधि प्रथम पटक नेपालले जित्न सफल भएको थियो । ==खेल हुने स्थान== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! width="33%" | [[ढाका]] ! width="33%" | [[जेर्वर]] |- | [[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] | [[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |- | क्षमता: ३६,००० | क्षमता: १२,००० |- | [[File:Bangabandhu National Stadium 2 by Farsad.JPG|200px]] | |- | colspan=3 |<center>{{location map+ |Bangladesh |float=none |width=200 |caption= |places= {{location map~ |Bangladesh |lat=23.43 |long=90.24 |label=[[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]] |position=top}} {{location map~ |Bangladesh |lat=23.10 |long=89.13 |label=[[सहमसुल हुदा रंगशाला]] |position=bottom}} }}</center> |} ==समूह चरण== ===समूह क=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fb|BAN}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_MAL={{fbaicon|MAS}} [[फेल्डा युनाइटेड फुटबल क्लब|फेल्डा युनाइटेड]] |name_SRI={{fb|SRI}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=1 |draw_BAN=2 |loss_BAN=0 |gf_BAN=5 |ga_BAN=3 |status_BAN=H |win_NEP=1 |draw_NEP=2 |loss_NEP=0 |gf_NEP=1 |ga_NEP=0 |status_NEP= |win_MAL=0 |draw_MAL=2 |loss_MAL=1 |gf_MAL=2 |ga_MAL=3 |status_MAL= |win_SRI=1 |draw_SRI=0 |loss_SRI=2 |gf_SRI=4 |ga_SRI=6 |status_SRI= <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=BAN |team2=NEP |team3=SRI |team4=MAL |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ===समूह ख=== {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |source=[https://www.rsssf.org/tablesb/bangabandhu2016.html आरएसएसएसएफ] |name_BAN={{fbu|23|BAN|name=बङ्गलादेश अन्डर-२३}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHR={{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} |name_CAM={{fb|CAM}} <!--UPDATE standings below (including date)--> |update=complete |win_BAN=0 |draw_BAN=1 |loss_BAN=2 |gf_BAN=1 |ga_BAN=4 |status_BAN=H |win_MDV=2 |draw_MDV=1 |loss_MDV=0 |gf_MDV=6 |ga_MDV=3 |win_BHR=1 |draw_BHR=2 |loss_BHR=0 |gf_BHR=3 |ga_BHR=2 |win_CAM=1 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=3 |ga_CAM=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=MDV |team2=BHR |team3=CAM |team4=BAN |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO={{nowrap|[[#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट}} }} ==नकआउटका चरणहरू== ===बार्केट=== {{Round4 |RD1=सेमिफाइनल |RD2=[[#फाइनल|फाइनल]] <!-- Date-Place | Team 1 | Score 1 | Team 2 | Score 2 --> <!-- semi finals --> |१८ जनवरी – [[ढाका]]|{{fb|Bangladesh}}|०|{{nobr|'''{{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}}'''}}|'''१''' |१९ जनवरी – [[ढाका]]|{{fb|Maldives}}|१|'''{{fb|Nepal}}'''|'''४''' <!-- final --> |२२ जनवरी – [[ढाका]]|{{nobr|{{fbu|23|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}}}}|०|'''{{fb|Nepal}}'''|'''३''' <!-- parameters --> <!-- column widths --> | team-width = 170 | score-width = 50 }} ===फाइनल=== {{Football box | date = २२ जनवरी २०१६ | time = १७:०० | team1 = {{fb-rt|BHR|name=बहराइन अन्डर-२१}} | score = ०–३ | report = | team2 = {{fb|NEP}} | goals1 = | goals2 = [[विमल घर्ती मगर|विमल]] {{goal|५}}<br />[[विशाल राई]] {{goal|८७}}<br />[[नवयुग श्रेष्ठ|नवयुग]] {{goal|९०+२}} | stadium = [[राष्ट्रिय रङ्गशाला, ढाका|बंगबन्धु राष्ट्रिय रंगशाला]], [[ढाका]] | attendance = १६,००० | referee = }} ==विजेता== {{winners|fb|२०१६ बङ्गबन्धु गोल्ड कप विजेता|Nepal|प्रथम}} ==यो पनि== ==स्रोत == [[श्रेणी :फुटबल प्रतियोगिता]] [[श्रेणी :बंगबन्धु गोल्डकप ]] [[श्रेणी :बङ्गलादेशको खेलकुद ]] ssflpr6go9sbpy0m7cxkhbbd6yx1ho4 0 87190 1395661 1318723 2026-11-11T22:14:25Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395661 wikitext text/x-wiki '''उपमहानगरपालिका''' एक सहरी विभाजनको प्रकारको हो। नेपालमा ३ विभिन्न सहरी विभाजनहरू छन्ः [[महानगरपालिका]], उपमहानगरपालगका र [[नगरपालिका]]।<ref>{{Cite web |title=स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन, २०७४ |url=https://mofaga.gov.np/news-notice/1697 |access-date=13 Jan 2024 |website=सङ्‍घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय |language=ne |archive-url=https://web.archive.org/web/20240301023820/https://www.mofaga.gov.np/news-notice/1697 |archive-date=1 March 2024}}</ref> ==उपमहानगरपालिकाको लागि आवश्यकताहरू== नेपालका कुनै पनि सहरलाई उपमहानगरपालिका बन्नका निम्ति निम्म आवश्यकता जरुरी पर्दछ: * न्युनतम १ लाख जनसङ्ख्या * न्युनतम १० करोड वार्षिक आम्दानी * विद्युत, पानि वा सञ्चार सहित सम्पूर्ण आधारभूत आवश्यकता * सहरका मुख्य सडक पक्की हुनु * उच्च शिक्षा वा स्वास्थ्य सुविधा सम्पन्न * राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय खेल आयोजन गर्नका लागि भौतिक संरचना हुनु * बगैँचा, निकुञ्ज वा सहरी भवन उपलब्ध हुनु === उपमहानगरपालिका === {{static row numbers}} {| class="wikitable sortable static-row-numbers static-row-header-text" !नाम !जिल्ला !प्रदेश !जनसङ्ख्या ([[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|२०७८]]) !क्षेत्रफल !# वडा सङ्ख्या !वेबसाइट |- |[[घोराही उपमहानगरपालिका|घोराही]] |[[दाङ जिल्ला|दाङ]] |[[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]] |२,००,५३० |५२२.२१ |१९ |[http://ghorahimun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170902184840/http://ghorahimun.gov.np/en |date=2017-09-02 }} |- |'''[[धनगढी उपमहानगरपालिका|धनगढी]]''' |[[कैलाली जिल्ला|कैलाली]] |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम]] |१,९८,७९२ |२६१.७५ |१९ |[http://dhangadhimun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170902185349/http://dhangadhimun.gov.np/en |date=2017-09-02 }} |- |[[इटहरी उपमहानगरपालिका|इटहरी]] |[[सुनसरी जिल्ला|सुनसरी]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]] |१,९७,२४१ |९३.७८ |२० |[http://itaharimun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170902225605/http://itaharimun.gov.np/en |date=2017-09-02 }} |- |'''[[जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका|जनकपुर]]''' |[[धनुषा जिल्ला|धनुषा]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |१,९४,५५६ |९१.९७ |२५ |[http://www.janakpurmun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170902182547/http://www.janakpurmun.gov.np/en |date=2017-09-02 }} |- |[[बुटवल उपमहानगरपालिका|बुटवल]] |[[रुपन्देही जिल्ला|रुपन्देही]] |[[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]] |१,९४,३३५ |१०१.६१ |१९ |[http://butwalmun.gov.np/?language=en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170902180505/http://butwalmun.gov.np/?language=en |date=2017-09-02 }} |- |'''[[हेटौँडा उपमहानगरपालिका|हेटौँडा]]''' |[[मकवानपुर जिल्ला|मकवानपुर]] |[[बागमती प्रदेश|बागमती]] |१,९३,५७६ |२६१.५९ |१९ |[http://hetaudamun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170902181741/http://hetaudamun.gov.np/en |date=2017-09-02 }} |- |[[तुलसीपुर उपमहानगरपालिका|तुल्सीपुर]] |[[दाङ जिल्ला|दाङ]] |[[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]] |१,७९,७५५ |३८४.६३ |१९ |[http://tulsipurmun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170902182124/http://tulsipurmun.gov.np/en |date=2017-09-02 }} |- |[[धरान उपमहानगरपालिका|धरान]] |[[सुनसरी जिल्ला|सुनसरी]] |[[कोशी प्रदेश|कोशी]] |१,६६,५३१ |१९२.३२ |२० |[https://web.archive.org/web/20170902181156/http://www.dharan.gov.np/en] |- |[[नेपालगन्ज उपमहानगरपालिका|नेपालगन्ज]] |[[बाँके जिल्ला|बाँके]] |[[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]] |१,६४,४४४ |८५.९४ |२३ |[http://www.nepalgunjmun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170902180650/http://www.nepalgunjmun.gov.np/en |date=2017-09-02 }} |- |[[कलैया उपमहानगरपालिका|कलैया]] |[[बारा जिल्ला|बारा]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |१,३६,२२२ |१०८.९४ |२७ |[http://kalaiyamun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170902223305/http://kalaiyamun.gov.np/en |date=2017-09-02 }} |- |[[जीतपुरसिमरा उपमहानगरपालिका|जीतपुरसिमरा]] |[[बारा जिल्ला|बारा]] |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |१,२७,३०७ |३१२.१८ |२४ |[http://www.jeetpursimaramun.gov.np/en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180907110349/http://jeetpursimaramun.gov.np/en |date=2018-09-07 }} |} ==यो पनि हेर्नुहोस् == *[[नेपालका नगरपालिकाहरू]] == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:नेपालको प्रशासनिक विभाजन]] 7ckegjpunvstm7wski893ripd85s0je 0 87221 1395724 1283319 2026-11-11T23:21:09Z Mathew D'Marco 71427 1395724 wikitext text/x-wiki नेपाल राष्ट्रिय फुटबल टिम [[नेपाल]] को तर्फबाट राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल प्रतियोगितामा प्रतिनिधित्व गर्ने राष्ट्रिय फुटबल टिम हो । यस फुटबल टिमलाई [[अखिल नेपाल फुटबल सङ्घ]]द्वारा परिचालित गर्ने गरिन्छ । यो टिम[[एसियाली फुटबल महासङ्घ|एएफसी]]को सदस्य रहेको छ । नेपाल फुटबल टिमले अभ्यास [[दशरथ रङ्गशाला|दशरथ रंगशाला]] मा गर्ने गर्दछ। नेपाल फुटबल टिम एनफाको मातहतमा रहन्छ , एन्फाको स्थापन सन् १९५१ भएको थियो र उसलाई [[फिफा]]ले सन् १९७० मा मान्यता प्रदान गरेको थियो ।भने त्यसयता नेपाली फुटबल टिमले विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिताहरूमा मान्यता प्राप्त गर्दै खेल्ने अवसर पनि पायो ।त्यसयता नेपाली फुटबल टिमले विभिन्न वर्षहरूमा गरेका प्रदशनीलाई ''नेपाली राष्ट्रिय फुटबल टिमको सिजनहरूमा'' उल्लेख गरिएको छ। ==इतिहास== ==सिजनहरू== ;यस्तै नेपाली राष्ट्रिय फुटबल टिमका सिजनहरू ===२०१४-१५=== ===२०१६=== *{{Main|२०१६ नेपाल राष्ट्रिय फुटबल टिमको सिजन}} ;सम्पूर्ण खेल नतिजा {|width=100% class="wikitable" style=white-space:nowrap !style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:white;">प्रतियोगिताहरू !style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:white;">कुल खेल !style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:white;">जित !style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:white;">हार !style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:white;">बराबर !style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:white;">हानेको गोल !style="background:#ED1C24;border: 2px solid #3F43A4;"|<span style="color:white;">खाएको गोल |- |- |[[बङ्गबन्धु गोल्डकप|बंगबन्धु गोल्ड कप]] |५ |३ |० |२ |८ |१ |-bgcolor-ABC |[[दक्षिण एसियाली खेलकुद २०१६|साफ गेम]] |४ |३ |१ |० |११ |७ |- |[[एएफसी सोलिडारिटी कप|एएफसी सोलिदरिटी कप]] |४ |३ |० |१ |६ |२ |- |मैत्रीपूर्ण खेल |२ |० |० |२ |२ |२ |} ;२०१६ मा नेपालले जितेका उपाधिहरू *[[file:Cup Winner.png]][[२०१६ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१६ बंगबन्धु गोल्ड कप]] * [[file:Cup Winner.png]][[दक्षिण एसियाली खेलकुद २०१६]] * [[file:Cup Winner.png]] [[२०१६ एएफसी सोलिडारिटी कप|२०१६ एएफसी सोलिदरिटी कप]] ==उपाधिहरू== ;-२००० सम्म ;२०१६ *[[file:Cup Winner.png]][[२०१६ बङ्गबन्धु गोल्ड कप|२०१६ बंगबन्धु गोल्ड कप]] * [[file:Cup Winner.png]][[दक्षिण एसियाली खेलकुद २०१६]] * [[file:Cup Winner.png]] [[२०१६ एएफसी सोलिडारिटी कप|२०१६ एएफसी सोलिदरिटी कप]] ==स्रोत== {{reflist}} {{नेपाली फुटबल टिम/२०१६ सोलिडरिटि कप}} [[श्रेणी:नेपालमा फुटबल]] [[श्रेणी:फुटबल नेपाली फुटबल टिमको सिजनहरू]] 41zkkcb1vq17ppdef8iptuunzln51vs 0 90453 1395870 1395491 2026-11-12T10:20:03Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395870 wikitext text/x-wiki {{विशेष लेख}} {{Infobox football biography | name = सावित्रा भण्डारी | image = Sabitra Bhandari 03.jpg | image_size = 300px | caption = विसं २०७६ मा भण्डारी | fullname = सावित्रा भण्डारी | birth_date = {{Birth date and age|1997|5|26|df=y}} | birth_place = मनाङ, नेपाल गृहसहर: लमजुङ | height = | currentclub = [[अँ आभोँ गेँगोँ (महिला)|गेँगोँ]] | clubnumber = ९ | position = [[अग्रपङ्क्ति (फुटबल)|अग्रपङ्क्ति]] | years1 = सन् २०१४–२०१९ | clubs1 = [[सशस्त्र प्रहरी बल क्लब|एपिएफ]] | caps1 = | goals1 = | years2 = सन् २०१९ | clubs2 = [[सेतु क्लब|सेतु]] | goals2 = १५ | caps2 = ७ | clubs3 = [[गोकुलम केरल एफसी (महिला)|गोकुलम केरल]] | years3 = सन् २०१९–२०२० | caps3 = ७ | goals3 = १६ | clubs4 = [[गोकुलम केरल एफसी (महिला)|गोकुलम केरल]] | years4 = सन् २०२३ | caps4 = १० | goals4 = ३१ | clubs5 = [[हापोएल राआनाना एएफसी (महिला)|हापोएल राआनाना एएफसी]] | years5 = सन् २०२३ | caps5 = २ | goals5 = ५ | clubs6 = [[अँ आभोँ गेँगोँ (महिला)|गेँगोँ]] | years6 = सन् २०२४ – | caps6 = ९ | goals6 = २ | nationalyears1 = सन् २०१४ – | nationalteam1 = {{flagicon|NEP}} [[नेपाल महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|नेपाल]] | nationalcaps1 = ५५ | nationalgoals1 = ६२ | club-update = २०८१ असार ३ | ntupdate = २०८१ कार्तिक ११ | medaltemplates = {{MedalCountry | {{NEP}} }} {{MedalCompetition|[[दक्षिण एसियाली फुटबल सङ्घ|साफ च्याम्पियनसिप]]}} {{Medal|RU|[[दक्षिण एसियाली फुटबल सङ्घ|साफ च्याम्पियनसिप-पाकिस्तान]]|१०१४}} {{Medal|RU|[[दक्षिण एसियाली फुटबल सङ्घ|साफ च्याम्पियनसिप-नेपाल]]|१०१९}} {{MedalCompetition|[[दक्षिण एसिया खेलकुद]]}} {{Medal|Silver|[[दक्षिण एसियाली खेलकुद|साग खेल-भारत]]|२०१६}} {{MedalSilver|[[दक्षिण एसियाली खेलकुद|साग खेल-नेपाल]]|२०१९}} {{MedalCompetition|[[२०१९ हिरो महिला गोल्डकप (भारत)|हिरो गोल्डकप]]}} {{Medal|RU|[[२०१९ हिरो महिला गोल्डकप (भारत)|हिरो गोल्डकप]]|२०१९}} {{MedalCompetition| नेइझ्डा कप }} {{Medal| RU | नेइझ्डा कप |२०१९}} {{MedalCompetition|[[सशस्त्र प्रहरी बल क्लब|एपीएफ क्लब]] का लागी}} {{Medal|Gold|[[सातौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७३|सातौँ राष्ट्रिय खेलकुद]]|[[सातौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७३|२०७३]]}} {{Medal|Gold|[[राखेप च्याम्पियनसिप]]|२०७४}} {{Medal|Gold|[[आठौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७५|आठौँ राष्ट्रिय खेलकुद]]|[[आठौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७५|२०७५]]}} }} '''साबित्रा भण्डारी''' (जन्म: १० जेठ २०५४) एक नेपाली महिला व्यावसायिक फुटबल खेलाडी हुन्। उनी हाल फ्रान्सेली लिग प्रोमियरको अँ आभोँ गेँगोँ नामक फुटबल क्लब र [[नेपाल महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली]]मा [[अग्रपङ्क्ति (फुटबल)|अग्रपङ्क्ति]]को रूपमा खेल्दै आएकी छिन्। <ref>{{cite web|title=चिन्नुहोस नेपाली टोली (सम्पूर्ण तथ्यांकसहित)|url=https://www.hamrokhelkud.com/football/49799 website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=सोमवार, फाल्गुन २७, २०७५|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331181323/https://www.hamrokhelkud.com/football/49799|archive-date=2019-03-31}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190331181323/https://www.hamrokhelkud.com/football/49799 |date=2019-03-31 }}</ref> सावित्रा भण्डारीको बुबाको नाम फम बहादुर भण्डारी तथा आमाको नाम मुना भण्डारी हो।<ref>{{cite web |title=हट–शट (सावित्रा भण्डारी) |url=https://www.khelpati.com/hot-shot/6|website=khelpati|accessdate=}}</ref> उनले यस अघि [[सशस्त्र प्रहरी बल क्लब]]बाट पनि व्यावसायिक फुटबल खेलेकी थिइन्। उनी फुटबल मैदानमा [[अग्रपङ्क्ति (फुटबल)|अग्रपङ्क्ति]]बाट खेल्छिन्। नेपाली फुटबल क्षेत्रमा '''साम्बा''' उपनामले समेत परिचित साबित्रा नेपाली महिला टोलीका लागि हालसम्म ५० भन्दा बढी गोल गरिसकेकी छिन्।<ref name=खेलपाटी/> सावित्रा भण्डारी हाल नेपाली महिला फुटबल टोलीको सर्वाधिक उच्च गोलकर्ता हुन्।<ref>{{cite web|title=पाँचौं साफ वुमेन्स च्याम्पियनसिप : नेपाल र भारत फेरि भिड्ने|url=https://www.kantipurdaily.com/sports/2019/03/21/155313363966084700.html|website=kantipurdaily|accessdate=७ चैत्र, २०७५|archive-url=https://web.archive.org/web/20190321024829/https://www.kantipurdaily.com/sports/2019/03/21/155313363966084700.html|archive-date=2019-03-21}}</ref> उनले [[अनु लामा]]को ३५ अन्तर्राष्ट्रिय गोलको किर्तिमान भङ्ग गर्दै यो सफलता हात पारेकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=Sabitra Bhandari Levels Record Hold By Anu Lama |url=https://goalnepal.com/news/detail/7369|website=GoalNepal|accessdate= Sep 12, 2019 18:50}}</ref> साथै साबित्रा कुनै पनि एउटा अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा सर्वाधिक गोल गर्ने नेपाली खेलाडी हुन्। यसो त साबित्रा नेपाली राष्ट्रिय महिला टोलीमा आउनु भन्दा पहिले [[भलिबल]] खेलमा आबद्ध रहेकी थिइन्, भने उनी एथलेटिक्स खेलमा पनि उत्तिकै सक्रिय अनि सफल रहेकी थिइन्<ref>{{cite web |title=सावित्रा भन्छन्–खेलमा अनुशासन र महेनत नै महत्त्वपूर्ण सावित्राः द बर्निङ स्टार|url=https://suvadin.com/news/sports/news-of-football|website=suvadin.com|accessdate=असार ४, २०७५}}</ref> सन् २०१९ मा भारतमा आयोजना भएको [[२०१९ हिरो महिला गोल्डकप (भारत)|२०१९ हिरो महिला गोल्डकप]]मा नेपालले दोस्रो स्थान हासिल गर्दा सावित्राले प्रतियोगिताको सर्वाधिक उच्च गोलकर्ताको पुरस्कार जित्न सफल भएकी थिइन्। उनले उक्त प्रतियोगिता अन्तर्गत नेपालले इतिहासमै पहिलोपटक भारतलाई हराएउने क्रममा २ गोल गरेकी थिइन् भने बाँकी दुई गोल भने इरान विरूद्व गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=Hero Women’s Gold Cup: Sabitra Bhandari steers Nepal to maiden win over India|url=https://goalnepal.com/news/detail/7369|website=thehimalayantimes.com|accessdate=February 11, 2019 10:47 pm }}</ref> उनलाई हाल नेपाली राष्ट्रिय महिला टोलीको मुख्य अग्रपङ्क्तिको खेेलाडीको रूपमा लिइने गरिन्छ भने वर्तमानमा नेपाली टोलीका लागि उनलाई सदावहार गोल यन्त्रमा रूपमा पनि लिने गरिन्छ। सावित्रा भण्डारी सन् २०१९ का लागि भारतीय महिला फुटबल लिगका लागि नेपाली अर्कि महिला खेलाडी [[अनिता बस्नेत]]सँग [[सेतु क्लब]]मा अनुबन्ध भएकी थिइन्।<ref>{{cite web|title=सावित्रा भण्डारी: भारतीय लिगमा उत्कृष्ट 'डेब्यु' गरेकी नेपाली खेलाडीको रोमाञ्चक यात्रा|url=https://bbc.com/nepali/amp/48182725l|website=BBC Nepal|accessdate=7 May 2019}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> सेतुसँग अनुबन्ध पछि क्लबको पहिलो खेलमा अनिता बस्नेत भन्दा अगाडि नै प्रदापण गरेका कारण सावित्रा पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय क्षेत्रमा आधिकारिक व्यवसायीक महिला फुटबल लिग खेल्ने प्रथम महिला बनेकी थिइन्। यस अघि उनले देशबाहिर [[माल्दिभ्स|माल्दिभ्स यरपोर्ट कम्पनी]] तथा [[माल्दिभ्स|माल्दिभ्स पुलिस क्लब ]] क्लबबाट माल्दिभ्स महिला फुटसल लिगमा सहभागीता जनाए पनि उक्त प्रतियोगिता आधिकारिक फुटबल प्रतियोगिता भने थिएन। उनले सेथु क्लबको तर्फबाट २०१९ भारतीय महिला लिगको उपाधि जितेकी थिइन्।<ref>{{cite web |title= सेथुले जित्यो भारतीय महिला लिग फुटबलको उपाधि |website=https://www.hamropatro.com/news/details/5666112891650048?ns= |accessdate=may, 2019 10:47 pm }}</ref> उनले उक्त प्रतियोगितामा कुल ७ खेलमा जम्मा १५ गोल गर्न सफल भएकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=सावित्रा भण्डारीको टोली सेथुले जित्यो भारतीय महिला लिग फुटबलको उपाधि|url=https://ujyaaloonline.com/story/20536/2019/5/22/indian-women-league-football-|website=ujyaaloonline.com|accessdate=जेठ ०८, २०७५}}</ref> सावित्रा भण्डारी २०७५ सालमा उत्कृष्ट प्रदर्शनी गरेको कारण नेपाली खेलकुद जगतको सर्वाधिक उच्च पुरस्कार [[पल्सर स्पोर्ट्स अवार्ड २०७५]] उत्कृष्ट महिला वर्ष खेलाडीबाट सम्मानित भएकी थिइन्। यस्तै उनले [[पल्सर स्पोर्ट्स अवार्ड २०७५]] अन्तर्गत पिपुल च्वाइस अवार्डमा दोस्रो भएकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=मोजाको फुटबल खेल्दै हुर्केकी महिला फुटबलकी सनसनी |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/55015 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=मंगलबार, अषाढ ३, २०७६ |archive-url=https://web.archive.org/web/20190703024458/https://www.hamrokhelkud.com/football/55015 |archive-date=2019-07-03 }}</ref> उनले २०७६ सालको संविधान दिवसको अवसरमा राष्ट्रपति मार्फत जन सेवा श्री पञ्चम श्रेणी पदक प्राप्त गरेकी थिइन्। अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलमा गरेको उत्कृष्ट प्रदर्शनलाई मध्यनजर गर्दै नेपाल सरकारले २०५६ सालमा साबित्रा भण्डारीलाई राष्ट्रिय प्रतिभा पुरस्कारबाट सम्मान गरेको थियो। ==प्रारम्भिक जीवन== सावित्रा भण्डारीको जन्म [[लमजुङ जिल्ला]]को सिमपानी भन्ने गाउँमा भएको थियो<ref>{{cite web |title=साम्बाको दशैं गिफ्ट : 'देशका लागि गोल दिने हो' |url=http://www.pahilopost.com/content/20181016132058.html |website=पहिलो पोष्ट |accessdate=१६ अक्टोबर २०१८ |archive-url=https://web.archive.org/web/20181219111429/http://www.pahilopost.com/content/20181016132058.html |archive-date=2018-12-19 }}</ref>। मध्यम वर्गीय परिवारमा जन्मिएकी साबित्रा भण्डारीले गाउँकै स्थानीय विद्यालयबाट प्रवेशिका परिक्षा उतिर्ण गरेकी थिइन्। उनका बुवा थमबहादुर भण्डारी भने एक सरकारी जागिरे थिए।<ref>{{cite web|title=ह्याट्रिक गर्ल|url=http://himalkhabar.com/news/1791|website=himalkhabar.com|accessdate=१ माघ , २०७३ खेलकुद|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401040619/http://himalkhabar.com/news/1791|archive-date=2019-04-01}}</ref>। साबित्राको पनि बाल्यावस्थामा अन्य महिलाहरूको जस्तै दैनिकी बित्ने गर्दथ्यो। आमाबुवालाई घरायसी काममा सहयोग गर्ने, गाउँमै घाँस दाउरा गर्दै, उनले आफ्नो पढाईलाई अघि बढाएकी थिइन्। साबित्राले फुर्सदमा कपडाको फुटबल बनाएर खेल्ने गर्थिन्।<ref>{{cite web|title=भिडिओ स्टोरी : केटाहरूसँगै फुटबल खेल्दै हुर्केकी साम्बा|url=https://setopati.com/sports/football/1778561|website=setopati.com|accessdate=चैत १५ , २०७५ खेलकुद}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>। [[File:Sabitra Bhandari 02.jpg|thumb| २०७८ सालमा भण्डारी]] दशैँताका गाउँमा हुने खसी तथा भाले कप फुटबल प्रतियोगिताहरूले उनको फुटबल प्रतिको आकर्षण तथा रूचिमा भर्‍याङको रूपमा काम गरेको थियो। स्थानीय प्रतियोगिताहरूमा उनी गाउँकै ठूला दाइहरूको टोलीमा मिसिएर खेल्ने गर्दथिन्। त्यसपछि पनि उनलाई फुटबलमा लाग्न थप हौसला मिलेको थियो र दशैँ बाहेक पनि उनी दाईहरूसँगै फुटबल खेलहरू खेल्न थालेकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=साबित्राः नेपाली महिला फुटबलकी शान |url=https://suvadin.com/news/sports/nepal-inspirer-sabitra-bhandari|website=suvadin.com|accessdate=जेठ ७, २०७५ }}</ref>। २०७१ को दशैंअघि [[लमजुङ जिल्ला]]को [[धनपोखरा]]मा [[नेपाली फुटबल प्रतियोगिताहरू|महिला फुटबल प्रतियोगिता ]]आयोजना भएको थियो। उक्त प्रतियोगितामा साबित्राले पनि सहभागीता जनाएकि थिइन् र उनको टोलीले उक्त प्रतियोगिताको उपाधि जित्न सफल पनि भयो।<ref>{{cite web |title=साम्बाको दशैं गिफ्ट : 'देशका लागि गोल दिने हो' |url=http://www.pahilopost.com/content/20181016132058.html |website=पहिलो पोष्ट |accessdate=१६ अक्टोबर २०१८ |archive-url=https://web.archive.org/web/20181219111429/http://www.pahilopost.com/content/20181016132058.html |archive-date=2018-12-19 }}</ref>। विजेता भएसँगै उनको टोलीले १५ हजार रूपैयाँ जितेको थियो। त्यस पछि उनी एपीएफको छनोटमा पर्द‌ै उत्कृष्ट प्रदर्शनहरू गरेकी थिइन्। पछि उनी काठमाडौँ प्रशिक्षणका लागि आएकी थिइन्। ==व्यक्तिगत जीवन== साबित्राको स्थानीय घर [[लमजुङ जिल्ला|लमजुङ जिल्लामा]] रहेको छ। उनी मध्यम स्तरको पारिवारको एक सदस्य थिइन्, भने पहिले उनको परिवार खेलकुद पृष्ठभूमि भएको परिवार पनि रहेको थिएन। उनको परिवारको चार दिदीबहिनी र दुई भाइहरूमध्ये उनी माइली हुन्।<ref>{{cite web |title=दुई वर्षभित्रै महिला फुटबलमा सावित्राको छलाङ |url=https://www.onlinekhabar.com/2016/06/435791 |website=अनलाइन खबर |accessdate= २०७३ जेठ २१ गते २०:२६ }}</ref>। उनी सानैदेखि सामान्य केटीहरू भन्दा फरक स्वभावकि थिइन् अथवा खेलकुदमा अत्याधिक रुचि राख्ने खालकी थिइन्। त्यसै कारणले गर्दानै उनले नेपाली फुटबल जगतमा छोटो समयमा नै धेरै सफलता प्राप्त गर्न सफल भएकी छिन्। यस्तै उनी वर्तमान समयमा धेरै समर्थक हुने नेपाली महिला खेलाडी हुन्। उनी आफ्नो कपाल कटाइ तरिका पनि विशेष खालको गराउन रूचाउछिन्। उनको कपालको शैली, गोलपछिको सेलिब्रेसन र निडर व्यक्तित्वपनले थप उनको व्यक्तिगत पहिचान दिएको छ।<ref>{{cite web |title=सावित्रा भण्डारी अर्थात साम्बा |url=http://www.kantipurtv.com/news/2019-03-21/20190321141216.html |website=kantipurtv |accessdate= चैत्र ७, २०७५ }}</ref>। हाल उनलाई नेपाली फुटबल जगतमा उनका समर्थकहरूले '''साम्बा''' उपनामले पनि चिन्नने गर्दछन्। उनी विश्व फुटबल जगत् पुर्तुगाली फुटबल खेलाडी [[क्रिस्टियानो रोनाल्डो|क्रिष्टियानो रोनाल्डो]]को समर्थक रहेको बताएकी थिइन्। त्यसैले पनि उनले राष्ट्रिय टोलीबाट खेल्दा गोल गरिसकेपछि रोनाल्डोको जस्तै गोल सेलिब्रेसन गर्ने गर्दछिन्। ==क्लब जीवन== ===एपीएफ क्लब=== साबित्रा भण्डारी एपिएफ क्लबका लागि १६ वर्षकै उमेरमा अनुबन्धित भएकी थिइन्। साबित्रा भण्डारी [[सशस्त्र प्रहरी बल क्लब|एपीएफ क्लब]] कि एक मुख्य खेलाडी हुन्।<ref>{{cite web|title=साताका चर्चित (सावित्रा भण्डारी)|url=http://nepal.ekantipur.com/news/2018-08-05/20180805145535.html|website=कान्तिपुर|accessdate=|archive-url=https://web.archive.org/web/20190402051552/http://nepal.ekantipur.com/news/2018-08-05/20180805145535.html|archive-date=2019-04-02}}</ref><ref>{{cite news|title=Women's Tournament Best Forward|url=http://www.goalnepal.com/news.php?id=27124|accessdate=27 December 2016|work=GoalNepal|date=3 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161227200537/http://www.goalnepal.com/news.php?id=27124|archive-date=27 December 2016}}</ref>। उनी वर्तमान समयमा एपीएफका प्रमुख अग्रपङ्क्तिकी खेलाडी समेत हुन्। उनकै उच्च र उत्कृष्ट प्रदर्शनकै कारणले एपीएफ क्लबले अनेक घरेलु महिला उपाधिहरू जित्न सफल भएको छ। साबित्रा भण्डारी सम्मीलित एपिएए टोलीले लगातार चार पटक [[प्रधान सेनापति कप]]को उपाधि समेत जित्न सफल भएको थियो। साथै महिला राष्ट्रिय लिगको उपाधि पनि जित्न सफल भएको थियो। एपीएफले २०७३ मा प्रधान सेनापति कप जित्दा उनी उत्कृष्ट खेलाडी समेत घोषित भएकी थिइन्। भने त्यहीँ वर्षको राष्ट्रिय लिग जित्दा पनि उनी उत्कृष्ट खेलाडी भएकी थिइन्। यस्तै २०७५ सालको प्रधान सेनापति कप जित्दा उनी उत्कृष्ट अग्रपङ्क्तिकी खेलाडी हुन सफल भएकी थिइन्। २०७४ सालमा एपीएफ क्लबले राष्ट्रिय लिग जित्दा सुपर लिगको अन्तिम खेलमा साबित्राले १ गोल गरेकी थिइन् भने एपीएफले समग्रमा पुलिस क्लबलाई २-१ गोल अन्तरले पराजित गर्दै लिग उपाधि जितेको थियो। यो लिगमा साबित्राले जम्मा ६ खेलमा २९ गोल गर्दै लिगको नयाँ किर्तिमानी समेत राखेकी थिइन्। साथै २०७४ महिला राष्ट्रिय लिगमा उनी उत्कृष्ट अग्रपङ्क्तिको खेलाडी र सर्वाधिक गोलकर्ता समेत भएकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=राष्ट्रिय लिग महिला फुटबलको उपाधि सशस्त्र प्रहरीलाई |url=https://www.kathmandupati.com/news/chief-international-football-apf/34648/ |website=kathmandupati.com|accessdate= २८ पुष २०७४, शुक्रबार ०७:२६}}</ref>। २०७५ सालमा पनि एपिएफलाई महिला राष्ट्रिय लिग २०७५ वा उपराष्ट्रपति कप जिताउन साबित्राको भूमिका उल्लेखनीय रहेको थियो। प्रतियोगिता भर उत्कृष्ट प्रदर्शनी गरेकी उनले प्रतियोगितामा सर्वोत्कृष्ट खेलाडी हुँदै २५ हजार नगद हात पार्न सफल भएकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=प्रधानसेनापति अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलको उपाधि एपिएफलाई |url=http://annapurnapost.com/news/104419|website=कान्तिपुर पोष्ट|accessdate= २०७५, १२ मंसिर बुधबार २०:१८}}</ref>। प्रतियोगिताको अन्तिम खेलमा एपीएफले चिरपरिचीत प्रतिद्वन्द्वी नेपाल आर्मी क्लबलाई ३-१ गोलअन्तरले पराजित गर्दा उनले ह्याटि्रक समेत गर्न सफल भएकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=राष्ट्रिय महिला लिग : एपीएफ च्याम्पियन|url=http://annapurnapost.com/news/104419|website=कान्तिपुर पोष्ट|accessdate=१६ साउन २०७५ }}</ref>। २०७५ सालमा पनि सावित्रा भण्डारी सम्मिलित एपीएफ क्लबले [[आठौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७५]] मा महिला फुटबल तर्फको स्वर्ण पदक जित्न सफल भएको थियो। यस आठौँ राष्ट्रिय खेलकुदमा पनि सावित्राको व्यक्तिगत प्रदर्शनी निकै उत्कृष्ट रहन गएको थियो। एपीएफले फाइनलमा अर्को विभागीय टोली नेपाल आर्मी क्लबलाई टाइब्रेकरमा ४-३ गोल अन्तरले पराजित गर्दा सावित्राले पनि गोल गर्न सफल भएकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=आठौँ राष्ट्रिय खेलकुदको महिला फुटबलको उपाधि एपीएफले जित्यो|url=https://www.kharibot.com/news-details/32376/kharibot |website=kharibot.com|accessdate=११ वैशाख २०७६ }}</ref>। ====राष्ट्रिय महिला फुटबल लिग २०७७==== साबित्रा भण्डारी सम्मिलित सशस्त्र प्रहरी बलको टोली २०७७ सालको राष्ट्रिय महिला फुटवल लिगको विजेता बनेको थियो। २०७७ फागुन ४ गते साबित्रा प्रतियोगिताको दशौं खेलमा पुलिसविरुद्ध खेलमा गम्भिर चोटका कारण घाइते भएकि थिइन्, चोट कै कारण खेलको ७९ औं मिनेटमा साबित्राले मैदान छाडेकी थिइन्<ref>{{cite web |title=सावित्राको चोट गम्भीर, १ वर्ष मैदानबाहिर |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/83888.html|website=hamrokhelkud.com|accessdate=मंगलबार, फागुन ४, २०७७ }}</ref>। उनको ठाँउमा मैदान प्रवेश गरेकी [[रविना गोले]]ले ८६ औं मिनेटमा गोल गर्दै एएिफलाई जित दिलाएकी थिइन्। साबित्राले गोलको लागि प्रयास गर्दा उनलाई चोट लागेको थियो। विपक्षी गोलकिपर अघि बढेको मौकामा बल चिप गर्ने प्रयासमा ल्यान्डिङका क्रममा उनको घुडाँमा चोट लागेको थियो<ref>{{cite web |title=सावित्रा, चोट अनि अबको बाटो |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/83916.html |website=hamrokhelkud.com|accessdate=मंगलबार, फागुन ४, २०७७ }}</ref>। उनी यस राष्ट्रिय लिगमा सर्वाधिक गोलकर्तासगै सर्वोत्कृष्ट फर्वार्डको समेत पुरस्कार जितेकी थिइन्<ref>{{cite web |title=के भन्छन् महिला लिगका उत्कृष्ट खेलाडी ? |url=https://www.khelpati.com/football/23375|website=khelpati.com|accessdate=मंगलबार, फागुन ७, २०७७ }}</ref>। ===माल्दिभ्स लिग=== ====माल्दिभ्स यरपोर्ट कम्पनी==== सावित्राले २०१७ माल्दिभस् महिला लिगमा माल्दिभ्स यरपोर्ट कम्पनीबाट खेलेकी थिइन्।<ref>{{cite web|title=माल्दिभ्समा सावित्रा र अनिता दुवैको ह्याट्रिक|url=http://headlinenepal.com/archives/109494|website=headlinenepal.com|accessdate=: १८ चैत्र २०७४, आईतवार १५:५४|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401003104/http://headlinenepal.com/archives/109494|archive-date=2019-04-01}}</ref>। दक्षिण एसियाकी उत्कृष्ट अग्रपङ्क्तिको खेलाडी मध्येकी एक सावित्रा २०१७ सालको संस्करणमा प्रतियोगितामा उत्कृष्ट खेलाडी घोषित भएकी थिइन्। सावित्राले उक्त वर्षको प्रतियोगितामा ४ खेलमा १३ गोल गरेकी थिइन्। ====माल्दिभ्स पुलिस==== फेब्रुअरी २०१७ मा साबित्रालाई माल्दिभ्स महिला राष्ट्रिय लिग खेल्नका लागि माल्दिभ्सबाट बोलाइएको थियो<ref>{{cite web |title=सावित्रा र अनिता सम्मिलित माल्दिभ्स एयरपोर्टको जित |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/19053 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=: सोमवार, चैत्र २८, २०७३ |archive-url=https://web.archive.org/web/20190401003059/https://www.hamrokhelkud.com/football/19053 |archive-date=2019-04-01 }}</ref>। साथै उनी उक्त माल्दिभ्स राष्ट्रिय लिगमा उत्कृष्ट अग्रपङ्क्तिको खेलाडी समेत हुन सफल भएकी थिइन् भने अर्की नेपाली महिला फुटबल खेलाडी [[अनिता बस्नेत]]सँगै उनी माल्दिभ्स गएकी थिइन्। उनको त्यो माल्दिभ्समा दोस्रो व्यवसायिक फुटबल खेल रहेको थियो<ref>{{cite web|title=माल्दिभ्समा चम्किँदै सावित्रा, भन्छिन्– बिदेसिन बाध्य नबनाऊ|url=http://baahrakhari.com/news-details/51433/2018-03-23|website=baahrakhari.com|accessdate=: २०७४ चैत ९ शुक्रबार १३:५२:०|archive-url=https://web.archive.org/web/20190402052026/http://baahrakhari.com/news-details/51433/2018-03-23|archive-date=2019-04-02}}</ref>। उनले माल्दिभ्समा पुलिस टोलीबाट ''माल्दिभ्स फुटसल फिस्टा'' का लागि व्यवसायीक फुटबल खेलेकी थिइन्। पुलिस टोलीबाट माल्दिभ्स फुटसल फिस्टा खेलेका साबित्रासँगै अर्की नेपाली खेलाडी अनिताको उत्कृष्ट प्रदर्शनीले आफ्नो टोलीलाई फाइनल सम्म पुर्‍याउन सफल भएका थिए।<ref>{{cite web |title=सावित्रा भण्डारी र निरु थापालाई माल्दिभ्सबाट आमन्त्रण |url=http://www.kheldainik.com/football/3757/|website=kheldainik.com|accessdate= : फाल्गुन ११, २०७३}}</ref>। तर माल्दिभ्स पुलिस क्लब फाइनलमा भने एमपिएलसँग पराजित हुँदै उपविजेता बनेको थियो। प्रतियोगिता भर उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेकी साबित्राले प्रतियोगितामा कुल १९ गोल गरेकी थिइन् भने अनिताले ११ गोल गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=माल्दिभ्समा नेपाली खेलाडी सावित्रा भण्डारी ‘सर्वोत्कृष्ट खेलाडी’ |url=http://www.nayapage.com/archives/45429 |website=नयाँ पेज |accessdate=: 18 April, 2018 2:23 pm |archive-url=https://web.archive.org/web/20190323164454/http://www.nayapage.com/archives/45429 |archive-date=2019-03-23 }}</ref>। साबित्रा भण्डारी उक्त प्रतियोगिताको उच्च गलकर्ता तथा क्वीन अफ द टुर्नामेन्ट समेत घोषित भएकी थिइन्<ref>{{cite web |title=माल्दिभ्समा व्यवसायिक फुटबल खेलेर स्वदेश फर्किए साबित्रा र अनिता |url=http://www.kheldainik.com/football/23062/ |website=खेलकुद दैनिक |accessdate=बैशाख ९, २०७५}}</ref>। ===सेतु क्लब=== सावित्रा भण्डारी [[२०१९ भारतीय महिला लिग|२०१९ भारतीय महिला लिगका]] भारतीय क्लब [[सेतु क्लब|सेतु एफसी महिला टोलीबाट]] अनुबन्धित भएकी थिइन्<ref>{{cite web |title=सावित्रा र अनिता भारत प्रस्थान |url=https://www.khelpati.com/football/8150 |website=deshsanchar.com |accessdate=बैशाख १६, २०७६}}</ref><ref>{{cite web |title=पहिलो पटक इन्डियन लिग खेल्न जाँदै सावित्रा र अनिता |url=https://www.khelpati.com/football/8150 |website=deshsanchar.com |accessdate=बैशाख १५, २०७६}}</ref><ref>{{cite web |title=भारतमा सावित्रा र अनिता |url=https://baahrakhari.com/news-details/193245/2019-05-03 |website=baahrakhari.com |accessdate=बैशाख २०, २०७६ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210620044715/https://baahrakhari.com/news-details/193245/2019-05-03 |archive-date=2021-06-20 }}</ref>। यस प्रतियोगिताका लागि सेतु एफसीबाट भारतीय ७० हजार रुपैयाँमा अनुबन्धन भएकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=नेपाली महिला फुटबलरद्वय साम्बा र अनिताको छलाङ, ब्यावसायिक लिग खेल्न सोमबार भारत जाँदै |url=https://kathmandutoday.com/2019/04/379308.html |website=kathmandutoday.com |accessdate=बैशाख १५, २०७६}}</ref>। उनी अर्की नेपाली महिला फुटबल खेलाडी [[अनिता बस्नेत]]सँगै उक्त सेतु क्लबमा अनुबन्धित भएकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=इतिहास रच्दै सावित्रा र अनिता |url=https://pahilopost.com/content/20190428144706.html |website=pahilopost.com |accessdate=बैशाख १५, २०७६ |archive-url=https://web.archive.org/web/20190501073643/http://www.pahilopost.com/content/20190428144706.html |archive-date=2019-05-01}}</ref> भने अनिता र सावित्रा अन्तर्राष्ट्रिय व्यवसायीक फुटबल खेल खेल्ने पहिलो महिला खेलाडी बन्न समेत सफल भएका थिए। <ref>{{cite web |title=सावित्रा र अनिता भोलि भारत जाँदै |url=https://baahrakhari.com/news-details/192417/2019-04-28 |website=baahrakhari.com |accessdate=बैशाख १५, २०७६ |archive-url=https://web.archive.org/web/20190506151347/https://baahrakhari.com/news-details/192417/2019-04-28 |archive-date=2019-05-06 }}</ref> सावित्राले सेतु क्लबका लागि मे ६ को लिग समुह चरणको पहिलो खेलमान‌ै प्रदापण गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=सावित्रा सुरुवाती रोजाईमा, अनिता बेन्चमा |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/52675 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=बैशाख २३, २०७६ |archive-url=https://web.archive.org/web/20190506155119/https://www.hamrokhelkud.com/football/52675 |archive-date=2019-05-06 }}</ref> मनिपुर पुलिस स्पोर्ट्स क्लबसँग भएको पहिलो खेलबाट उनले आफ्नो पहिलो खेल पस्किएकी थिइन्। यस खेलमा अनिता बस्नेतले प्रदापण गर्ने मौका नपाएको अवसरमा सावित्राले प्रदापण गरेसँगै आधिकारिक व्यावसायिक अन्तर्राष्ट्रिय क्लब फुटबलमा पहिलोपटक खेल्ने नेपाली महिला खेलाडी हुन समेत सफल भएकी थिइन्। यस खेलमा सेतु क्लबले मनिपुर पुलिस स्पोर्ट्स क्लबलाई ६-४ गोल अन्तरले पराजित गर्दा सावित्राले उत्कृष्ट खेल प्रदर्शनी गर्दै ४ गोल तथा एक गोलका लागि अवसर पनि निर्माण गरेकि थिइन्।<ref>{{cite web |title=भारतीय लिगमा सावित्राको गोल वर्षा ! |url=https://www.khelpati.com/football/8369 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २३, २०७६}}</ref> उनले उक्त खेलको २९ सेकेन्डमा नै गोल गरी टोलीलाई अग्रता दिलाएकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=सावित्राको २९ सेकेन्डमै गोल ! |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/52679 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=बैशाख २३, २०७६ |archive-url=https://web.archive.org/web/20190506155116/https://www.hamrokhelkud.com/football/52679 |archive-date=2019-05-06 }}</ref> त्यसपछि १६ औँ मिनेटमा दोस्रो गोल गरेकी सावित्राले ३४ औँ मिनेटमा ह्याटि्रक पूरा गरेकी थिइन् भने चौथो गोल पहिलो हाफको थप समयमा गर्न सफल भएकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=पहिलो हाफमै सावित्राको ४ गोल ! |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/52680 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=बैशाख २३, २०७६ |archive-url=https://web.archive.org/web/20190506155119/https://www.hamrokhelkud.com/football/52680 |archive-date=2019-05-06 }}</ref><ref>{{cite web |title=सावित्राको उत्कृष्ट प्रदर्शनमा सेथुको विजयी सुरुवात |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/52684 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=बैशाख २३, २०७६ |archive-url=https://web.archive.org/web/20190506155117/https://www.hamrokhelkud.com/football/52684 |archive-date=2019-05-06 }}</ref><ref>{{cite web |title='डेब्यु' खेलमै सावित्राको ह्याट्रिक ! |url=https://www.khelpati.com/football/8368 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २३, २०७६}}</ref>। उनी भारतीय महिला लिगको पहिलो खेलमानै उत्कृष्ट खेल प्रदर्शनी गरेबापत खेलको विमन अफ द म्याच भएकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=डेब्यु खेलमा सावित्रालाई ‘वुमन अफ द म्याच’ |url=https://www.khelpati.com/football/8373 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २३, २०७६}}</ref><ref>{{cite web |title=सावित्राको ह्याट्रिकमा सेथुको प्रभावशाली सुरुवात |url=https://www.khelpati.com/football/8371 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २३, २०७६}}</ref><ref>{{cite web |title=सावित्रा भन्छिन् – ‘लिग जिताउने लक्ष्य छ ‘ |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/52760 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=बैशाख २४, २०७६ |archive-url=https://web.archive.org/web/20190508015024/https://www.hamrokhelkud.com/football/52760 |archive-date=2019-05-08 }}</ref> प्रतियोगिताको दोस्रो खेलमा क्लबले बेङ्गलोर युनाइटेडलाई ३-० ले पराजित गर्दा सावित्राले १ गोल गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=सेथुको जितमा सावित्रा र अनिताको गोल |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/52796 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=बैशाख २५, २०७६ |archive-url=https://web.archive.org/web/20190508104429/https://www.hamrokhelkud.com/football/52796 |archive-date=2019-05-08 }}</ref><ref>{{cite web |title=सावित्रा र अनिताको गोलमा सेथुको सहज जित |url=https://www.khelpati.com/football/8400 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २५, २०७६}}</ref><ref>{{cite web |title=डेब्यु खेलमा अनिताको गोलमा |url=https://www.khelpati.com/football/8400 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २५, २०७६}}</ref><ref>{{cite web |title=सावित्राको गोलमा सेथुलाई अग्रता |url=https://www.khelpati.com/football/8399 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २५, २०७६}}</ref><ref>{{cite web |title=दोस्रो खेलमा समेत सावित्राको गोल |url=https://www.khelpati.com/football/8398 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २५, २०७६}}</ref> प्रतियोगिता अन्तर्गतको तेस्रो खेलमा पनि सावित्रा टोलीको सुरुवाती पहिलो ११ पर्न असफल रहेकि थिइन्।<ref>{{cite web |title=सावित्रा बेन्चमा, अनितलाई मौका |url=https://www.khelpati.com/football/8432 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २७, २०७६}}</ref><ref>{{cite web |title=सावित्रा बेन्चमा, अनितलाई मौका |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/52852 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=बैशाख २७, २०७६ |archive-url=https://web.archive.org/web/20190510030617/https://www.hamrokhelkud.com/football/52852 |archive-date=2019-05-10 }}</ref> दोस्रो हाफमा नेपाली खेलाडी [[अनिता बस्नेत]]क‍ो स्थानमा मैदान प्रवेश गरेकी उनले १ गोल गर्दा सेथुले समग्रमा स्पोर्टस् एकडेमी अफ इन्डिया (एसएआई) क्लबलाई ९-० को फराकिलो गोल अन्तरले पराजित गरेको थियो।<ref>{{cite web |title=सेथुको फराकिलो जित, सावित्राको निरन्तर गोल |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/52891 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=बैशाख २७, २०७६ |archive-url=https://web.archive.org/web/20190513084029/https://www.hamrokhelkud.com/football/52891 |archive-date=2019-05-13 }}</ref><ref>{{cite web |title=सावित्राको गोलमा सेथुको गोल वर्षा |url=https://www.khelpati.com/football/8433 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २७, २०७६}}</ref> सेथु क्लबले चौथो खेलमा कोल्हापुर सिटीलाई ९–० ले हराउँदा सावित्राले ३ गोल तथा प्रतियोगितामा व्यक्तिगत दोस्रो ह्याटि्रक गर्न सफल भएकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=सावित्रा सेथुको प्लेईङ सेटमा |url=https://www.khelpati.com/football/8487 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २९, २०७६}}</ref><ref>{{cite web |title=कोल्हापुरविरुद्ध सावित्राको ह्याट्रिक |url=https://www.khelpati.com/football/8494 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २९, २०७६}}</ref><ref>{{cite web |title=सावित्राको ह्याट्रिकमा सेथुको फराकिलो जित |url=https://www.khelpati.com/football/8495 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २९, २०७६}}</ref><ref>{{cite web |title=सेथुका लागि सावित्राको ह्याट्रिक |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/52990 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=बैशाख २९, २०७६ |archive-url=https://web.archive.org/web/20190513084110/https://www.hamrokhelkud.com/football/52990 |archive-date=2019-05-13 }}</ref> उनले बरोडा फुटबल एकेडेमीविरुद्धको पाचौँ खेलमा भने कुनै गोल गर्न नसक्दा समेत उक्त खेल सेथु क्लबले ७-० ग‍ोल अन्तरले जित्दै सेमिफाइनलमा स्थान बनाएको थियो।<ref>{{cite web |title=लगातार पाँचौ जितसँगै सेथु सेमिफाइनलमा |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/53263 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=जेठ ४, २०७६ |archive-url=https://web.archive.org/web/20190518100747/https://www.hamrokhelkud.com/football/53263 |archive-date=2019-05-18 }}</ref> सेथु समूह ख को विजेता बन्दै सेमिफाइनल प्रवेश गरेको थियो।<ref>{{cite web |title=सावित्राको सेथु समूह विजेता बन्दै सेमिफाइनलमा |url=https://www.khelpati.com/football/8648 |website=khelpati.com |accessdate= जेठ ०४, २०७६}}</ref><ref>{{cite web |title=कोल्हापुरविरुद्ध सावित्राको ह्याट्रिक |url=https://www.khelpati.com/football/8494 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २९, २०७६}}</ref> सेमिफाइनलमा सेन्ट्रल एमएसबी क्लब विरुद्ध उनले उत्कृष्ट प्रदर्शनी गर्दै टोलीलाई फाइनल सम्म पुराउन सफल भएकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=सावित्रा र अनिताको टोली सेथु फाइनल प्रवेशका लागि खेल्दै |url=https://www.khelpati.com/football/87018 |website=khelpati.com |accessdate=जेठ ०६, २०७६ }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web |title=सावित्रा पहिलो रोजाईमा |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/53379 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=जेठ ६, २०७६ |archive-url=https://web.archive.org/web/20190527051853/https://www.hamrokhelkud.com/football/53379 |archive-date=2019-05-27 }}</ref> उक्त खेलमा सेथु क्लबले ७-० को जित दर्ता गर्दा सावित्राले ह्याटि्रक सहित कुल ४ गोल गरेकि थिइन्।<ref>{{cite web |title=सेथुको अग्रतामा सावित्राको पनि गोल |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/53379 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=जेठ ६, २०७६ |archive-url=https://web.archive.org/web/20190527051853/https://www.hamrokhelkud.com/football/53379 |archive-date=2019-05-27 }}</ref><ref>{{cite web |title=सेथु आइडब्लूएलको फाइनलमा, सावित्राको ४ गोल |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/53379 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=जेठ ६, २०७६ |archive-url=https://web.archive.org/web/20190527051853/https://www.hamrokhelkud.com/football/53379 |archive-date=2019-05-27 }}</ref><ref>{{cite web |title=सेमिफाइनलमा सावित्राको ह्याट्रिक |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/53379 |website=khelpati.com |accessdate=जेठ ६, २०७६ |archive-url=https://web.archive.org/web/20190527051853/https://www.hamrokhelkud.com/football/53379 |archive-date=2019-05-27 }}</ref><ref>{{cite web |title=कोल्हापुरविरुद्ध सावित्राको ह्याट्रिक |url=https://www.khelpati.com/football/8494 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २९, २०७६}}</ref><ref>{{cite web |title=कोल्हापुरविरुद्ध सावित्राको ह्याट्रिकज |url=https://www.khelpati.com/football/8494 |website=khelpati.com |accessdate= बैशाख २९, २०७६}}</ref> साथै फाइनलमा समेत उनले मनिपुर पुलिस विरुद्ध २ गोल गर्दै सेथुलाई ऐतिहासिक रूपमा उपाधि जिताउन महत्त्वपूर्ण भुमिका खेलेकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=सावित्रा चम्केपछि सेथु च्याम्पियन |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/53488 |website=hamrokhelkud.com |accessdate=८ जेठ , २०७६ |archive-url=https://web.archive.org/web/20190527053417/https://www.hamrokhelkud.com/football/53488 |archive-date=2019-05-27 }}</ref><ref>{{cite web |title=फाइनलमा सावित्राको गोल |url=https://www.khelpati.com/football/8494 |website=khelpati.com |accessdate=०८ जेठ, २०७६}}</ref><ref>{{cite web |title=फाइनलमा सावित्राको दोस्रो गोल |url=https://www.khelpati.com/football/8494 |website=khelpati.com |accessdate=०८ जेठ, २०७६}}</ref> उनी फाइनल खेलको महत्त्वपूर्ण खेलाडीको पुरस्कार समेत जित्न सफल भएकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=सावित्राको नायकत्वमा सेथु लिग च्याम्पियन |url=https://www.khelpati.com/football/8494 |website=khelpati.com |accessdate=०८ जेठ, २०७६}}</ref>। ==अन्तर्राष्ट्रिय खेल जीवन== सावित्रा भण्डारीले सन् २०१४ को साफ च्याम्पियनसिपमा भुटानविरुद्धको खेलबाट अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलमा प्रदापण गरेकी थिइन्। उनले नेपालका लागि हालसम्म ३० भन्दा बढी अन्तर्राष्ट्रिय गोल गरेकी सकेकी छिन्। उनले भुटान विरूद्धको आफ्नो पहिलो खेलमै १ गोल गरेकी थिइन्। यसबाहेक आसामको सिलोङमा आयोजना भएको १२ औँ सागमा उनले श्रीलङ्काविरुद्ध २ गोल गरेकी थिइन्। सावित्राले भारतको पश्चिम बङ्गालस्थित सिलिगुढीमा भएको चौथो महिला साफ च्याम्पियनसिपको तीन खेलमा ११ गोल गरेकी थिइन्। उनी नेपाली फुटबल इतिहासमा एउटै प्रतियोगितामा सर्वाधिक गोल गर्ने खेलाडी मात्र नभई, एउटै खेलमा दोहोरो ह्याट्रिक गर्ने महिला तथा पुरूष खेलाडी पनि बन्न पुगेकी थिइन्। १७ फेब्रुअरी २०१६, मा नेपाल भन्दा २६ स्थान माथिको मलेसियासँग भएको काठमाडौँमा भएको खेलमा उनले १ गोल गरेकी थिइन्।<ref>{{cite news|title=Bhandari’s goal ensures Nepal victory over Malaysia|url=http://thehimalayantimes.com/sports/nepal-football-eves-win-malaysia-friendly-sabitra-bhandari/|accessdate=27 December 2016|work=The Himalayan Times|date=17 December 2016}}</ref> उनको गोलसँगै नेपाली महिला टोलीले पहिलोपटक मलेसिया महिला टोलीलाई हराएर एक नयाँ इतिहास रचेको थियो। यस्तै सावित्राले २२ मे २०१७ का दिन मलेसियाको घरेलु मैदानमा भएको खेलमा समेत मलेसिया विरुद्ध गोल गर्न सफल भएकी थिइन्। ===२०१४ साफ महिला च्याम्पियनसिप=== सन २०१४ मा पाकिस्तानमा भएको [[२०१४ साफ महिला च्याम्पियनसिप]]मा भुटानसँगको खेलमा सावित्राले राष्ट्रिय टोलीबाट प्रदापण गरेकी थिइन्। उक्त खेलको ८६ औँ मिनेटमा [[अनु लामा]]को स्थानमा मैदान प्रवेश गरेको दुइ मिनेटपछि नै सावित्राले गोल गरेकी थिइन्। उनको यो पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय खेलमा पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय गोल थियो।<ref>{{cite web |title=सावित्रा भण्डारी अर्थात साम्बा |url=http://www.kantipurtv.com/news/2019-03-21/20190321141216.html |website=kantipurtv |accessdate= चैत्र ७, २०७५ }}</ref> ===२०१६ साग खेल=== २०१६ दक्षिण एसियाली खेलकुद अन्तर्गत उनले कुल ४ खेल खेल्दै २ गोल गर्न सफल भएकी थिइन्। समूह चरण अन्तर्गत श्रीलङ्कासँग २६ डिसेम्बर २०१६ मा भएको खेलमा उनले २ गोल गरेकी थिइन्।<ref>{{cite news|title=SAG: Kamala Devi stars in India’s title triumph|url=http://www.thehindu.com/sport/football/south-asian-games-kamala-devi-stars-in-indias-title-triumph/article8241390.ece|accessdate=27 December 2016|work=The Hindu|date=15 February 2016}}</ref> उनले खेलको दोस्रो र तेस्रो गोल गरेकी थिइन्, र उक्त खेलमा नेपालले श्रीलङ्कालाई ८-० गोलअन्तरले पराजित गरेको थियो। साथै नेपालले प्रतियोगितामा दोस्रो हुँदै साफ खेलमा रजत पदक जितेको थियो। फाइनलमा नेपाल दक्षिण एसियाली प्रतिस्पर्धी भारतसँग पराजित भएको थियो। समूह चरण तथा लिग चरणमा नेपाल पहिलो र भारत दोस्रो हुँदै फाइनल प्रवेश गरेको थियो। फाइनलमा पराजित नेपालले भारतलाई लिग चरणमा बराबरीमा रोकेको थियो। ===२०१६ साफ महिला च्याम्पियनसिप=== {{quote box|width=32%|align=right|quote='''२०१६ साफ च्याम्पियनसिपमा साबित्रा भण्डारीको खेल कौशल तथा गोल क्षमता देखेर नेपालको सबैभन्दा ठूलो प्रतिद्वन्द्वी भारतका प्रशिक्षक सजत धरले समेत उनको निकै प्रशंसा गरेका थिए।''' |}} [[२०१६ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] अन्तर्गत सावित्राले भुटानविरुद्धको पहिलो खेलमा ६ गोल गरेकी थिइन् जसका कारण नेपाल ८–० ले विजयी हुन सफल भएको थियो। साथै उनी नेपाली फुटबल इतिहासमा एकै खेलमा दोहोरो ह्याट्रिक गर्ने पहिलो खेलाडी समेत बनेकी थिइन्। साथै उनले नेपालले माल्दिभ्सलाई ९– ० ले पराजित गरेको खेलमा एक्लैले ५ गोल गरेकी थिइन्। उक्त प्रतियोगिताको सेमिफाइनलमा भारत विरूद्व नेपाल पराजित भएपनि उनले भारतलाई १ गोल फर्काएकी थिइन्। २-० ले पछाडि परेको नेपालका लागि ७५औँ मिनेटमा उनले भारत विरूद्व १ गोल गरेकी थिइन्। तर पनि नेपालले खेलको अन्तिम समय तिर पुन: १ गोल खादै समग्रमा ३-१ गोल अन्तरको हारसँगै प्रतियोगिताबाट बाहिरिएको थियो.<ref>{{cite news|title=Sabitra inspired Nepal routs Bhutan|url=http://the-anfa.com/newspage-726-sabitra+inspired+nepal+routs+bhutan|accessdate=27 December 2016|work=The All Nepal Football Association|date=26 December 2016}}</ref> भारतमा भएको यस महिला साफ च्याम्पियनसिपमा नेपाली टोलीले सफल हुन नसके पनि व्यक्तिगत प्रर्दशनीको आधारमा भने सावित्र अगाडि रहन सफल भएकी थिइन्।<ref>{{cite news|title=अन्तिम प्रशिक्षणका लागि महिला फुटबल टोली झापामा, साफ च्याम्पियनसिप जित्ने लक्ष्य (फोटोफिचर सहित)|url=http://epurwa.com/?p=12698|accessdate=27 December 2016|work=The All Nepal Football Association|date=२०७३ माघ २०|archive-url=https://web.archive.org/web/20190207231255/http://epurwa.com/?p=12698|archive-date=7 February 2019}}</ref> उनले प्रतियोगिता अवधीभर १२ गोल गर्न सफल भएकी थिइन्। यहि प्रतियोगितामा गोल गरेको देखेर भण्डारीलाई नेपाली महिला फुटबलको सदावहार गोल यन्त्र समेतका रूपमा लिइने गरिन्छ।<ref>{{cite web |title=सावित्रा भन्छन्–खेलमा अनुशासन र महेनत नै महत्त्वपूर्ण सावित्राः द बर्निङ स्टार |url=https://suvadin.com/news/sports/news-of-football |website=suvadin.com |accessdate= काठमाडौ, २०७२ असार ४ }}</ref> ===२०२० ओलम्पिक छनोट पहिलो चरण २०१८=== नेपाली महिला फुटबल टोलीले [[२०२० ग्राषमकालीन ओलम्पिक]] फुटबल खेल अन्तर्गत छनोट अन्तर्गतको पहिलो चरण पार गरी दोस्रो चरणमा पुग्दा साबित्रा भण्डारीको योगदान र भूमीका पनि अतुलनीय रहेको थियो।<ref>{{cite web |title=नेपाली महिला फुटबल टोली एएफसी महिला ओलम्पिक खेलमा छनोट |url=https://kanchanrup.news/ne_NP/नेपाली-महिला-फुटबल-टोली-एए/ |website=कञ्चनरूप न्युज |accessdate=१३ नोभेम्बर २०१८ }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> म्यानमामा ८ नोभेम्बर २०१८ देखि १३ नोभेम्बर सम्म सञ्चालन भएको समूह चरणका खेलहरूमा नेपालले तीनै वटा खेल बराबरीमा खेलेको थियोे। तीन खेलमा तीन गोल खाएको र तीन गोल गरेको नेपाली टोलीका लागि एक महत्त्वपूर्ण गोल साबित्रा भण्डारीले पनि गरेकी थिइन्। आयोजक म्यानमारसँग ११ नोभेम्बरमा भएको समुह चरणको दोस्रो खेलको तेस्रो मिनेटमा उनले पेनाल्टी मार्फत गोल गरिकी थिइन् भने खेलमा उनकै गोलबाट अग्रता लिएको नेपालले पछि १४ मिनेटमा गोल व्यहोर्नुपरेको परेको थियो। छनोट चरणमा अन्य दुई गोल भने भारत र बङ्गलादेश विरूद्व [[मीरा थापा]]ले गरेकी थिइन्। समुहमा उत्कृष्ट तीनले अघिल्लो चरणमा प्रवेश पाउने निर्णय अन्तर्गत नेपाल दोस्रो चरण प्रवेश गर्न सफल थियो। ===२०२९ हिरो महिला गोल्डकप=== [[नेपाल महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली]]ले ११ फेब्रुअरी २०१९ मा [[२०१९ हिरो महिला गोल्डकप (भारत)|हिरो गोल्डकप]]अन्तर्गत समूह चरणको दोस्रो खेलमा आयोजक भारतलाई २-१ ले पराजित गर्दै ऐतिहासिक जित दर्ता गर्दा नेपालका लागि दुवै गोल सावित्रा भण्डारीले गरेकी थिइन्। <ref>{{cite web |title=सारा नेपालीलाई सम्झिएर रुन पुगे : सावित्रा भण्डारी (अन्तरवार्ता) |url=https://www.khelpati.com/interview/5858/|website=खेलपाती|accessdate=सोमवार, माघ २८, २०७५ }}</ref> खेलको पाँचौ मिनेटमा [[हिराकुमारी भुजेल]]को लामो पासमा सावित्राले गरेको प्रहार भारतकी गोलरक्षक [[अदिति चौहान]]ले छोएपनि पोस्टको दिशा लिँदै गोल भएको थियो भने त्यसको दुई मिनेटमै सावित्राले दोस्रो गोल गरेकी थिइन्। [[मनमाया लिम्बू]]ले पेनाल्टी क्षेत्रभित्र दायाँ भागबाट दिएको क्रस गोलरक्षक अदितिले खुट्टामुनिबाट फुत्काएपछि सावित्राले गोललाइनबाट खाली पोस्टमा गोल गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web|title=‘भारतविरुद्ध नेपालको पहिलो जित !|url=https://www.hamrokhelkud.com/football/48676|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=मंगलबार, माघ २९, २०७५ }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> जित पछि उनले भारतलाई उसकै घरेलु मैदानमा पराजित गर्न पाउँदा खुसी भएको भावना व्यक्त समेत गरिकी थिइन्। सावित्राले खेलको पाँचौ र सातौँ मिनेटमा गोल गरेपछि नेपालले इतिहासमै पहिलो पटक [[भारत महिला राष्ट्रिय टोली|भारतीय टोली]]विरुद्ध जित दर्ता गरेको थियो।<ref>{{cite web|title=‘भारतलाई उसकै मैदानमा दबाबमा राख्यौं’ – फरवार्ड सावित्रा भण्डारी|url=https://www.hamrokhelkud.com/football/48705|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=मंगलबार, माघ २९, २०७५ }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> यस्तै प्रतियोगिताको तेस्रो तथा समुह चरणको अन्तिम खेलमा नेपालले [[इरान]]लाई ३-१ गोल अन्तरले हराएको खेलमा सावित्राले दुई गोल गरेकी थिइन्। उक्त खेलमा नेपालकालागि [[अनिता बस्नेत]]ले सुरूवाती अग्रता दिलाएकी थिइन्। साथै सावित्राले दोस्रो हाफको ५९औँ मिनेटमा नेपालको अग्रता दोब्बर पारेकि थिइन् खेलको अन्तिम मिनेटमा व्यक्तिगत दोस्रो गोल गरेकि थिइन्।<ref>{{cite web|title=नेपालले इरानलाई पनि हरायो|url=https://www.hamrokhelkud.com/football/48705|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=बुधबार , फागुन २०७५ }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web |title=उपाधि, सावित्रा र एन्फा|url=https://www.khelpati.com/womens-saff/6961/|website=khelpati.com|accessdate=शुक्रवार, चैत्र ८, २०७५}}</ref> प्रतियोगितामा नेपालले दोस्रो स्थान हात परेको थियो भने सावित्राले प्रतियोगिता भरकै सर्वाधिक उच्च गोलकर्ताको पुरस्कार जित्न सफल भएकी थिइन्।<ref>{{cite web|title=नेपाल हिरो गोल्डकपको उपविजेतामा सिमित !|url=https://www.hamrokhelkud.com/football/48819|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=शुक्रबार, फाल्गुन ३, २०७५}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप=== सावित्रा भण्डारीले [[२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप]]को समुहचरण देखि फाइनल खेल सम्मको प्रत्येक खेलमा कम्तीमा एक गोल गर्न सफल भएकी थिइन्। उनी यस प्रतियोगिताको सर्वाधिक गोलकर्ता हुन सफल भएकी थिइन्। सावित्राले प्रतियोगिताको सबै खेलमा १-१ गोल गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=Bhandari on course of becoming all-time best |url=http://kathmandupost.ekantipur.com/news/2019-03-21/bhandari-on-course-of-becoming-all-time-best.html|website=kathmandupost.ekantipur|accessdate=Mar 21, 2019}}</ref> उनले भुटान, बङ्गलादेश, श्रीलङ्का र भारतविरुद्ध गोल गर्न सफल भएकी थिइन्। सावित्राले भारतकी इन्दुमतिसँगै प्रतियोगिताको सर्वाधिक गोलकर्ताको पुरस्कार ग्रहण गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web|title=सावित्रा भण्डारी र इन्दुमतिलाई सर्वाधिक गोलकर्ताको अवार्ड|url=https://nepalkhabar.com/np/news/sports/58150/|website=नेपालखबर|accessdate=२०७५ चैत ८|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401040325/https://nepalkhabar.com/np/news/sports/58150/|archive-date=2019-04-01}}</ref> सावित्राले यस प्रतियोगितामा गरेको ४ गोल सहित यो प्रतियोगिता सम्म उनले नेपालका लागि कुल २६ गोल गरेकी थिइन्। कुल २६ अन्तर्राष्ट्रिय गोलसँगै उनी नेपाली राष्ट्रिय महिला फुटबल टोलीका लागि सर्वाधिक गोलगर्ने खेलाडीका रूपमा दोस्रो स्थानमा उक्लिएकी थिइन्। ===२०२० ओलम्पिक छनोट दोस्रो चरण २०१९=== सन् २०२० ओलम्पिक छनोट दोस्रो चरण अन्तर्गतको कुल तीन खेलहरूमा सावित्रा भण्डारीले जम्मा १ गोल गर्न सफल भएकी थिइन्। उनले इन्डोनेसिया विरूद्वको तेस्रो खेलमा २ गोल गर्न सफल भएकी थिइन्। उक्त खेलमा नेपाल २-१ गोलअन्तरले विजयी भएको थियोे।<ref>{{cite web |title=WOMEN`S OLYMPIC FOOTBALL TOURNAMENT 2020 Qualifiers Round 2 |url=http://stats.the-afc.com/match_report/15308 |website=the-afc.com |accessdate= }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===२०१९ नादेझ्दा कप=== किर्गिस्तानमा आयोजना भएको २०१९ नादेझ्दा कप फुटबल प्रतियोगितामा नेपाले दोस्रो स्थान हात पार्दा सावित्रा भण्डारीले ७ गोल सहित प्रतियोगिताको सर्वाधिक गोलकर्ताको पुरस्कार जित्न सफल भएकी थिइन्<ref>{{cite web |title=नेपाल नादेझ्दा कपको उपविजेता! |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/58965.html|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=२०७६ भदौ २६}}</ref><ref>{{cite web |title=स्वदेश फर्किए उपविजेता महिला टोली |url=https://www.khelpati.com/football/11970|website=khelpati.com|accessdate=२०७६ भदौ २७}}</ref><ref>{{cite web |title=नादेझ्दा कपमा सावित्रा सर्वाधिक गोलकर्ता |url=https://www.khelpati.com/football/11950|website=khelpati.com|accessdate=२०७६ भदौ २७}}</ref> उनले पहिलो खेलमा किर्गिस्तानविरूद्व ४ गोल गर्न सफल भएकी थिइन्। सावित्राले ४ गोल गरेको उक्त खेल नेपालले ८-२ को फराकिलो अन्तरले जित्न सफल भएको थियो।<ref>{{cite web |title=नेपालको गोलवर्षामा सावित्राको ४ गोल |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/58768.html|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=२०७६ भदौ २२}}</ref> ह्याट्रिक सहित ४ गोल गरेकी सावित्राले उक्त खेलको ३औँ, १५औँ, ३०औँ र ५३औँ मिनेटमा गोल गर्न सफल भएकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=नेपालको आधा दर्जन गोलमा सावित्राको ह्याट्रिक |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/58766.html|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=२०७६ भदौ २२}}</ref><ref>{{cite web |title=३० मिनेटमै ‘साम्बा’को ह्याट्रिक |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/58765.html|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=२०७६ भदौ २२}}</ref><ref>{{cite web |title=१५ मिनेटमै ‘साम्बा’को २ गोल |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/58764.html|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=२०७६ भदौ २२}}</ref> खेलको ५३औँ मिनेटमा सावित्राले पेनाल्टी क्षेत्रको ठिक बाहिर प्राप्त फ्रिकिकलाई सिधै गोलमा परिणत गर्दै नेपाललाई ५ गोलको स्थितिमा पुर्‍याएकी। यस्तै उनले प्रतियोगिताको तेस्रो खेलमा निर्णायक १ गोल गर्न सफल भएकी थिइन्।<ref>{{cite web|title=ताजकिस्तानलाई हराउँदै नेपाल फाइनलमा|url=https://www.setopati.com/sports/football/189528|website=setopati|accessdate=२०७६ भदौ २४}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ताजिकिस्तान विरुद्धको खेलमा उनले ८५औँ मिनेटमा [[गिता राना]]को प्रिकीकमा हेड गर्दै गोल गर्न सफल भएकी थिइन्। सावित्राको उक्त निर्णायक गोल सहित नेपालले ताजिकिस्तानलाई १-० ले पराजित गर्दै प्रतियोगिताको फाइनलमा पुग्न सफल भएको थियो<ref>{{cite web |title=नेपाल नादेझ्दा कपको फाइनलमा, सावित्राको गोल |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/58850.html|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=२०७६ भदौ २४}}</ref><ref>{{cite web |title=नेपाल र ताजिकस्तान – पहिलो हाफमा गोलरहित बराबरी |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/58848.html|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=२०७६ भदौ २४}}</ref> भने बाँकी दुई गोल उज्बेकिस्तान विरूद्व फाइनल खेलमा गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=पहिलो हाफमा नेपाल पछाडि |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/58960.html|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=२०७६ भदौ २६}}</ref> फाइनलमा नेपाल २-३ गोल अन्तरले पराजित हुँदै आठौँ पटक अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा उपाधि बिहिन हुन पुगेको थियो।<ref>{{cite web |title=महिला टोलीलाई पहिलो उपाधि जित्ने अवसर |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/58944.html|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=२०७६ भदौ २६}}</ref> उज्बेकिस्तानसँगको खेलमा दुई गोल गरेसँगै उनले पुर्व नेपाली टोलीकी कप्तान [[अनु लामा]]को ३५ अन्तर्राष्ट्रिय गोलको किर्तिमानसँग बराबर गर्न सफल भएकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=अनुको कीर्तिमानमा सावित्राको बराबरी |url=https://www.khelpati.com/football/11947|website=khelpati.com|accessdate=२०७६ भदौ २६}}</ref><ref>{{cite web |title=सावित्राद्वारा अनुको कीर्तिमान बराबरी! |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/58966.html|website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=२०७६ भदौ २६}}</ref> सावित्राले उक्त सफलता मात्र ३६ अन्तर्राष्ट्रिय खेलमा प्राप्त गरेकी थिइन्। ===साग खेल २०१९=== साग गेम २०१९ अन्तर्गतको नेपाली टोली माल्दिभ्स विरूद्ध ०-३ गोल अन्तरले विजयी भएको दोस्रो खेलमा सावित्रा भण्डारीले ह्याटि्रक पुरा गरी नेपाली महिला फुटबलको सर्वाधिक उच्च अन्तर्राष्ट्रिय गोलकर्ताको कीर्तिमान बनाउन सफल भएकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=सावित्रा नेपालका लागि सर्वाधिक गोल गर्ने खेलाडी बनिन्|url=https://www.hamrokhelkud.com/football/63613.html|website=hamrokhelkud.com|accessdate=१९, मंसिर २०७६}}</ref> उनले उक्त सफलता मात्र ३८ अन्तर्राष्ट्रिय खेलहरूमा पुरा गरेकी थिइन्। उक्त खेलको १८औँ, २२औँ र इन्जुरी समयको पहिलो मिनेटमा गोल गर्न सफल भएकी थिइन्<ref>{{cite web |title=साग महिला फुटबल – नेपालको फाइनल यात्रामा सावित्राको कीर्तिमान|url=https://www.hamrokhelkud.com/football/63627.html|website=hamrokhelkud.com|accessdate=१९, मङ्सिर २०७६}}</ref>। यस्तै यस खेलको पहिलो गोलले उनलाई नेपाली महिला फुटबल टोलीको सर्वाधिक अन्तर्राष्ट्रिय गोलकर्ता बनाएको थियो। यसो त उनले साग खेल अन्तर्गतको श्रीलङ्का विरूद्धको पहिलो खेलमा उत्कृष्ट प्रदर्शनी गरे पनि गोल गर्न भने सकेकी थिइनन्। ===२०२२ महिला साफ च्याम्पियनसिप=== ==अन्तर्राष्ट्रिय विवरणहरू== ===अन्तर्राष्ट्रिय खेलहरू=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !colspan=2|सङ्केत |- |bgcolor=#ccffcc style="width: 20px;"| |align=left|सावित्रा भण्डारीले खेलेका अन्तर्राष्ट्रिय खेलहरूमा अन्तर्राष्ट्रिय गोल गर्न सफल खेलहरू |} {| class="wikitable" style="font-size:100%;" ! खेल नम्बर. !! मिति !! विपक्ष !! टोली नतिजा !! खेल अङ्क !! स्थान !! प्रतियोगिता !! गरेको गोल |-style="background:#dfd" |'''१.''' |१२ नोभेम्बर २०१४ |{{fbw|BHU}} |जित |८-० |{{flagicon|PAK}} जिन्ना खेलकुद रङ्गशाला |२०१४ महिला साफ च्याम्पियनसिप |१ |- |'''२.''' |१४ नोभेम्बर २०१४ |{{fbw|PAK}} |जित |२-० |{{flagicon|PAK}} जिन्ना खेलकुद रङ्गशाला |२०१४ महिला साफ च्याम्पियनसिप |० |- |'''३.''' |१६ नोभेम्बर २०१४ |{{fbw|PAK}} |जित |३-० |{{flagicon|PAK}} जिन्ना खेलकुद रङ्गशाला |२०१४ महिला साफ च्याम्पियनसिप |० |- |'''४.''' |१९ नोभेम्बर २०१४ |{{fbw|BAN}} |जित |१-० |{{flagicon|PAK}} जिन्ना खेलकुद रङ्गशाला |२०१४ महिला साफ च्याम्पियनसिप (सेमिफाइनल) |० |- |'''५.''' |२१ नोभेम्बर २०१४ |{{fbw|IND}} |हार |०-६ |{{flagicon|PAK}} जिन्ना खेलकुद रङ्गशाला |२०१४ महिला साफ च्याम्पियनसिप (फाइनल) |० |- |'''६.''' |५ फेब्रुअरी २०१६ |{{fbw|BAN}} |जित |३-० |{{Flagicon|IND}} जवाहरलाल नेहरु रङ्गशाला |दक्षिण एसियाली खेलकुद |० |- |'''७.''' |५ फेब्रुअरी २०१६ |{{fbw|BAN}} |जित |३-० |{{Flagicon|IND}} जवाहरलाल नेहरु रङ्गशाला |दक्षिण एसियाली खेलकुद |० |- |'''८.''' |७ फेब्रुअरी २०१६ |{{fbw|MDV}} |जित |२-० |{{Flagicon|IND}} जवाहरलाल नेहरु रङ्गशाला |दक्षिण एसियाली खेलकुद |० |- |'''९.''' |११ फेब्रुअरी २०१६ |{{fbw|IND}} |बराबर |०-० |{{Flagicon|IND}} जवाहरलाल नेहरु रङ्गशाला |दक्षिण एसियाली खेलकुद |० |-style="background:#dfd" |'''१०.''' |१३ फेब्रुअरी २०१६ |{{fbw|SRI}} |जित |४-० |{{Flagicon|IND}} जवाहरलाल नेहरु रङ्गशाला |दक्षिण एसियाली खेलकुद |२ |- |'''११.''' |१५ फेब्रुअरी २०१६ |{{fbw|IND}} |जित |०-४ |{{Flagicon|IND}} जवाहरलाल नेहरु रङ्गशाला |दक्षिण एसियाली खेलकुद (फाइनल) |० |-style="background:#dfd" |'''१२.''' |१७ डिसेम्बर २०१६ |{{fbw|MAS}} |जित |१-० |{{Flagicon|NEP}} एन्फा कम्प्लेक्स सातदोबाटो, ललितपुर, नेपाल |अन्तर्राष्ट्रिय मैत्रीपूर्ण खेल |१ |-style="background:#dfd" |'''१३.''' |२६ डिसेम्बर २०१६ |{{fbw|BHU}} |जित |८-० |{{Flagicon|IND}} कञ्चनजङ्घा रंगशाला, सिलिगुरी, भारत |[[२०१६ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] |६ |-style="background:#dfd" |'''१४.''' |२८ डिसेम्बर २०१६ |{{fbw|MDV}} |जित |९-० |{{Flagicon|IND}} कञ्चनजङ्घा रंगशाला, सिलिगुरी, भारत |[[२०१६ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] |५ |- |'''१५.''' |३१ डिसेम्बर २०१६ |{{fbw|SRI}} |जित |१-० |{{Flagicon|IND}} कञ्चनजङ्घा रंगशाला, सिलिगुरी, भारत |[[२०१६ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] |० |-style="background:#dfd" |'''१६.''' |२ जनवरी २०१७ |{{fbw|IND}} |हार |१-३ |{{Flagicon|IND}} कञ्चनजङ्घा रंगशाला, सिलिगुरी, भारत |[[२०१६ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] (सेमिफाइनल) |१ |-style="background:#dfd" |'''१७.''' |२२ मे २०१७ |{{fbw|MAS}} |बराबर |१-१ |{{Flagicon|MAS}} लिकस रंगशाला, मलेसिया |अन्तर्राष्ट्रिय मैत्रीपूर्ण खेल |१ |- |'''१८.''' |२४ मे २०१७ |{{fbw|MAS}} |हार |१-४ |{{Flagicon|MAS}} युएमएस रंगशाला, मलेसिया |अन्तर्राष्ट्रिय मैत्रीपूर्ण खेल |० |- |'''१९.''' |८ नोभेम्बर २०१८ |{{fbw|IND}} |बराबर |१-१ |{{Flagicon|MYA}} थुउन्ना रंगशाला, म्यानमार |२०२० ओलम्पिक एएफसी छनोट - पहिलो चरण |० |-style="background:#dfd" |'''२०.''' |११ नोभेम्बर २०१८ |{{fbw|MYA}} |बराबर |१-१ |{{Flagicon|MYA}} थुउन्ना रंगशाला, म्यानमार |२०२० ओलम्पिक एएफसी छनोट - पहिलो चरण |१ |- |'''२१.''' |१३ नोभेम्बर २०१८ |{{fbw|BAN}} |बराबर |१-१ |{{Flagicon|MYA}} थुउन्ना रंगशाला, म्यानमार |२०२० ओलम्पिक एएफसी छनोट - पहिलो चरण |० |- |'''२२.''' |९ फेब्रुअरी २०१९ |{{fbw|MYA}} |हार |३-० |{{Flagicon|IND}} कालिङ्गा रंगशाला, भुवनेश्वर, भारत |[[हिरो महिला गोल्डकप (भारत)|२०१९ हिरो गोल्डकप]] |० |-style="background:#dfd" |'''२३.''' |११ फेब्रुअरी २०१९ |{{fbw|IND}} |जित |२-१ |{{Flagicon|IND}} कालिङ्गा रंगशाला, भुवनेश्वर, भारत |[[हिरो महिला गोल्डकप (भारत)|२०१९ हिरो गोल्डकप]] |२ |-style="background:#dfd" |'''२४.''' |१३ फेब्रुअरी २०१९ |{{fbw|IRN}} |जित |३-० |{{Flagicon|IND}} कालिङ्गा रंगशाला, भुवनेश्वर, भारत |[[हिरो महिला गोल्डकप (भारत)|२०१९ हिरो गोल्डकप]] |२ |- |'''२५.''' |१५ फेब्रुअरी २०१९ |{{fbw|MYA}} |हार |०-३ |{{Flagicon|IND}} कालिङ्गा रंगशाला, भुवनेश्वर, भारत |[[हिरो महिला गोल्डकप (भारत)|२०१९ हिरो गोल्डकप]] |० |-style="background:#dfd" |'''२६.''' |१२ मार्च २०१९ |{{fbw|BHU}} |जित |३-० |{{Flagicon|NEP}} [[सहिद रङ्गशाला]], [[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]], [[नेपाल]] |[[२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] |१ |-style="background:#dfd" |'''२७.''' |१६ मार्च २०१९ |{{fbw|BAN}} |जित |३-० |{{Flagicon|NEP}} [[सहिद रङ्गशाला]], [[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]], [[नेपाल]] |[[२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] |१ |-style="background:#dfd" |'''२८.''' |२० मार्च २०१९ |{{fbw|SRI}} |जित |४-० |{{Flagicon|NEP}} [[सहिद रङ्गशाला]], [[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]], [[नेपाल]] |[[२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] (सेमिफाइनल) |१ |-style="background:#dfd" |'''२९.''' |२२ मार्च २०१९ |{{fbw|IND}} |हार |१-२ |{{Flagicon|NEP}} [[सहिद रङ्गशाला]], [[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]], [[नेपाल]] |[[२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] (फाइनल) |१ |- |'''३०.''' |३ अप्रिल २०१९ |{{fbw|MYA}} |हार |१-३ |{{Flagicon|MYA}} मन्दलर्थीरी रंगशाला, म्यानमार |२०२० ओलम्पिक एएफसी छनोट - दोस्रो चरण |० |- |'''३१.''' |६ अप्रिल २०१९ |{{fbw|IND}} |हार |१-३ |{{Flagicon|MYA}} मन्दलर्थीरी रंगशाला, म्यानमार |२०२० ओलम्पिक एएफसी छनोट - दोस्रो चरण |० |-style="background:#dfd" |'''३२.''' |९ अप्रिल २०१९ |{{fbw|IDN}} |जित |२-१ |{{Flagicon|MYA}} बहोट्टो रंगशाला, म्यानमार |२०२० ओलम्पिक एएफसी छनोट - दोस्रो चरण |२ |-style="background:#dfd" |'''३३.''' |०८ सेप्टेम्बर २०१९ |{{fbw|KZG}} |जित |८-२ |{{Flagicon|KZG}} कराकोल, किर्गिस्तान |२०१९ नादेझ्दा कप |४ |- |'''३४.''' |०९ सेप्टेम्बर २०१९ |{{fbw|UZB}} |हार |०-२ |{{Flagicon|KZG}} कराकोल, किर्गिस्तान |२०१९ नादेझ्दा कप |० |-style="background:#dfd" |'''३५.''' |१० सेप्टेम्बर २०१९ |{{fbw|TJK}} |जित |१-१ |{{Flagicon|KZG}} कराकोल, किर्गिस्तान |२०१९ नादेझ्दा कप |१ |-style="background:#dfd" |'''३६.''' |१२ सेप्टेम्बर २०१९ |{{fbw|UZB}} |हार |२-३ |{{Flagicon|KZG}} कराकोल, किर्गिस्तान |२०१९ नादेझ्दा कप (फाइनल) |२ |- |'''३७''' |०३ डिसेम्बर २०१९ |{{fbw|SRI}} |जित |१-० |{{Flagicon|NEP}} [[पोखरा रङ्गशाला]], [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]], [[नेपाल]] |[[दक्षिण एसियाली खेलकुद]] |० |-style="background:#dfd" |'''३८''' |०५ डिसेम्बर २०१९ |{{fbw|MDV}} |जित |३-० |{{Flagicon|NEP}} [[पोखरा रङ्गशाला]], [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]], [[नेपाल]] |[[दक्षिण एसियाली खेलकुद]] |३ |- |'''३९''' |०७ डिसेम्बर २०१९ |{{fbw|IND}} |हार |०-१ |{{Flagicon|NEP}} [[पोखरा रङ्गशाला]], [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]], [[नेपाल]] |[[दक्षिण एसियाली खेलकुद]] |० |- |'''४०''' |०९ डिसेम्बर २०१९ |{{fbw|IND}} |हार |०-२ |{{Flagicon|NEP}} [[पोखरा रङ्गशाला]], [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]], [[नेपाल]] |[[दक्षिण एसियाली खेलकुद]] फाइनल |० |-style="background:#dfd" |'''४१.''' |०६ सेप्टेम्बर २०२२ |{{fbw|BHU}} |जित |४-० |{{flagicon|NEP}} [[दशरथ रङ्गशाला|दशरथ रंगशाला]], [[काठमाडौँ|काठमाडौं]], [[नेपाल]] |[[२०२२ महिला साफ च्याम्पियनसिप]] |२ |- |'''४२.''' |१९ सेप्टेम्बर २०२२ |{{fbw|BAN}} |हार |१-३ |{{flagicon|NEP}} [[दशरथ रङ्गशाला|दशरथ रंगशाला]], [[काठमाडौँ|काठमाडौं]], [[नेपाल]] |[[२०२२ महिला साफ च्याम्पियनसिप]](फाइनल) |० ० |-style="background:#dfd" |'''४३''' |१५ फेब्रुअरी २०२३ |{{fbw|IND}} |हार |२-२ |{{Flagicon|IND}} भारत |मैत्रिपूर्ण खेल |२ |- |'''४३''' |१८ फेब्रुअरी २०२३ |{{fbw|IND}} |बराबर |०-० |{{Flagicon|IND}} भारत |मैत्रिपूर्ण खेल |० |- |'''४४''' |५ अप्रिल २०२३ |{{fbw|VIT}} |हार |१-५ |{{Flagicon|IND}} भारत |ओलम्पिक गेम-छनोट चरण |१ |} ===अन्य खेल विवरण=== अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता प्राप्त बाहेक अन्य टोलीसँग नेपालले प्रतिस्पर्धा गर्दा सावित्रा भण्डारीले नेपालका लागि सहभागी जनाएका खेलहरू :- {| class="wikitable" style="font-size:100%;" ! खेल नम्बर. !! मिति !! विपक्ष !! टोली नतिजा !! खेल स्कोर !! स्थान !! प्रतियोगिता |- |'''१.''' |२९ अक्टोबर २०१८ |{{flagicon|CHN}} बेइजिङ बिजी फोनीक्स एफसी | हार |१-४ ||{{flagicon|CHN}} छिन्नानोङ्टान, बेइजिङ्, चाइना |मैत्रीपुर्ण खेल<ref name="TKP"/><ref name="GN"/> |- |'''२.''' |३० अक्टोबर २०१८ |{{flagicon|CHN}} बेइजिङ खेलकुद विश्वविद्यालय | जित |३-० |{{flagicon|CHN}} छिन्नानोङ्टान, बेइजिङ्, चाइना |मैत्रीपुर्ण खेल<ref name="TKP"/><ref name="GN">{{cite web |title=Nepal Women's Team Suffers Defeat Against Beijing Phoenix; Beats Beijing Sports University |url=https://goalnepal.com/news/detail/3916 |publisher=Goal Nepal |accessdate=30 October 2018 |date=30 October 2018}}</ref> |- |'''३.''' |३१ अक्टोबर २०१ |{{flagicon|CHN}} बेइजिङ बिजी फोनीक्स एफसी | हार |१-२ |{{flagicon|CHN}} छिन्नानोङ्टान, बेइजिङ्, चाइना |मैत्रीपुर्ण खेल<ref name="TKP">{{cite web |title=Olympic Qualifier: Nepal women to fine tune preparations |url=http://kathmandupost.ekantipur.com/news/2018-10-26/nepal-women-to-fine-tune-preparations.html |publisher=The Kathmandu Post |accessdate=30 October 2018 |date=26 October 2018}}</ref><ref>{{cite web |title=Nepal Women's Team Loses To Beijing Phoenix In 3rd Friendly Match |url=https://goalnepal.com/news/detail/3926 |publisher=Goal Nepal |accessdate=1 November 2018 |date=31 October 2018}}</ref> |} ===अन्तर्राष्ट्रिय गोलहरू=== {| class="wikitable" style="font-size:100%;" ! नम्बर. !! मिति !! स्थान !! विपक्ष !! गोल अवस्था !! अन्तिम नतिजा !! प्रतियोगिता |- | १. || ६ सेप्टेम्बर २०१४ ||जीनाह स्पोर्ट्स रंगशाला, [[इस्लामाबाद|इस्लामावाद]], [[पाकिस्तान]] || {{fbw|BHU}} || '''८'''–० || ८–० || [[२०१४ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] |- | २./३. || १३ फेब्रुअरी २०१६ || नेहरू रंगशाला, [[भारत]] || {{fbw|SRI}} || '''२'''–०<br>'''३'''–० || ८–० || [[दक्षिण एसियाली खेलकुद २०१६|२०१६ दक्षिण एसियाली खेलकुद]] |- |४. || १७ डिसेम्बर २०१६ ||[[एन्फा कम्प्लेक्स हल, सातदोबाटो]], [[नेपाल]] || {{fbw|MAS}} ||'''१'''–०|| १–० || मैत्रीपूर्ण खेल |- | ५./६./७./८./९./१०. || २६ डिसेम्बर २०१६ || कञ्चनजङ्गा रंगशाला, सिलिगुडी, [[भारत]] || {{fbw|BHU}} || '''१'''–०<br>'''२'''–०<br>'''३'''–०<br>'''४'''–०<br>'''५'''–०<br>'''६'''–०|| ८–० || [[२०१६ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] |- | ११./१२./१३./१४./१५. || २८ डिसेम्बर २०१६ || कञ्चनजङ्गा रंगशाला, सिलिगुडी, [[भारत]] || {{fbw|MDV}} || '''१'''–०<br>'''२'''–०<br>'''३'''–०<br>'''४'''–०<br>'''५-०'''|| ९–० || [[२०१६ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] |- | १६. || २ जनवरी २०१७ || कञ्चनजङ्गा रंगशाला, सिलिगुडी, [[भारत]] || {{fbw|IND}} ||align=center | '''१'''-२||align=center | १–३ || [[२०१६ साफ महिला च्याम्पियनसिप]]-सेमिफाइनल |- | १७.<ref>{{cite web|title=नेपाली महिला फुटबल टोलीले पहिलो मैत्रीपूर्णमा मलेसियालाई बराबरीमा रोक्यो|url=http://baahrakhari.com/news-details/26499/12khari|website=baahrakhari.com|accessdate=२०७४ जेठ ९ मंगलबार ०६:२९:००|archive-url=https://web.archive.org/web/20190402062516/http://baahrakhari.com/news-details/26499/12khari|archive-date=2019-04-02}}</ref> || २२ मे २०१७ || लिकास रंगशाला, सिलिगुडी, [[मलेसिया]] || {{fbw|MAS}} ||align=center | '''१'''-१||align=center | १–१ || मैत्रीपुर्ण खेल |- | १८. || ११ नोभेम्बर २०१८|| थुवान्ना रंगशाला, याङ्गोङ, [[म्यानमार]] || {{fbw|MYA}} ||align=center | '''१'''-०||align=center | १–१ || २०२० ओलम्पिक छनोट-पहिलो चरण |- | १९./२०. || ११ फेब्रुअरी २०१९ || [[भारत|कालीङ्गा रङ्गशाला, भुबनेश्वर, भारत]] || {{fbw|IND}} ||align=center | '''१'''-०<br> '''२'''-० ||align=center | २-१ || [[२०१९ हिरो महिला गोल्डकप (भारत)|हिरो गोल्डकप]] |- | २१./२२. || १३ फेब्रुअरी २०१९ || [[भारत|कालीङ्गा रङ्गशाला, भुबनेश्वर, भारत]] || {{fbw|IRN}} ||align=center | '''२'''-०<br> '''३'''-० ||align=center | ३-० || [[२०१९ हिरो महिला गोल्डकप (भारत)|हिरो गोल्डकप]] |- |२३. || १२ मार्च २०१९ || [[सहिद रङ्गशाला]], [[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]] || {{fbw|BHU}} || '''२'''-० || ३-० || [[२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] |- |२४. || १६ मार्च २०१९ || [[सहिद रङ्गशाला]], [[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]] || {{fbw|BAN}} || '''२'''-० || ३-० || [[२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] |- |२५. || २० मार्च २०१९ || [[सहिद रङ्गशाला]], [[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]] || {{fbw|SRI}} || '''३'''-० || ४-० || [[२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप]]<br>सेमिफाइनल |- |२६. || २२ मार्च २०१९ || [[सहिद रङ्गशाला]], [[विराटनगर महानगरपालिका|विराटनगर]] || {{fbw|IND}} || '''१'''-१ || १-३ || [[२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप]]<br>फाइनल |- |२७./२८.<ref>http://stats.the-afc.com/match_report/15308{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>|| ०९ अप्रिल २०१९ || बाह्ट्ओ रङ्गशाला, मन्डेल्या, म्यानमार || {{fbw|IDN}} || '''१'''-०<br>'''२'''-० || २-१ || २०२० ओलम्पिक छनोट-दोस्रो चरण |- |२९./३०./३१./३२.<ref>https://www.hamrokhelkud.com/football/58764.html</ref><ref name="Round 2">{{cite web|url=http://www.the-afc.com/news/afcsection/qualifiers-round-2-draw-concluded|title=Qualifiers Round 2 draw concluded|publisher=AFC|date=13 February 2019|accessdate=13 February 2019}}</ref>|| ०८ सेप्टेम्बर २०१९ || किर्गिस्तान राष्ट्रिय रङ्गशाला || {{fbw|KZG}} || '''१'''-०<br>'''२'''-१<br>'''४'''-२<br>'''७'''-२|| ८-२ || २०१९ नादेझ्दा कप |- |३३.|| १० सेप्टेम्बर २०१९ || किर्गिस्तान राष्ट्रिय रङ्गशाला || {{fbw|TJK}} || '''१'''-०|| १-० || २०१९ नादेझ्दा कप |- |३४./३५. || १२ सेप्टेम्बर २०१९ || किर्गिस्तान राष्ट्रिय रङ्गशाला || {{fbw|UZB}} || '''१'''-३<br>'''२'''-३|| २-३ || २०१९ नादेझ्दा कप (फाइनल) |- |३६./३७./३८. || ०९ अक्टोबर २०१९ || [[पोखरा रङ्गशाला]], पोखरा, नेपाल || {{fbw|MDV}} || '''१'''-०<br>'''२'''-०<br>'''३'''-०|| ३-० || [[दक्षिण एसियाली खेलकुद|दक्षिण एसियाली खेलकुद २०१९]] |- |- |३९./४० || ०६ सेप्टेम्बर २०२२ || [[दशरथ रङ्गशाला]], काठमाडौं, नेपाल || {{fbw|BHU}} || '''१'''-०<br>'''२'''-०|| ४-० || [[२०२२ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] |} ===अन्तर्राष्ट्रिय तथ्याङ्क=== {| class="wikitable" style="font-size:100%;" !वर्ष !! खेल !! गोल |- |२०१४ |५ |१ |- |२०१५ |० |० |- |२०१६ |१० |१४ |- |२०१७ |३ |२ |- |२०१८ |३ |१ |- |२०१९ |१८ |२१ |- |२०२० |० |० |- |२०२१ |० |० |- |२०२२ |२ |२ |- |२०२३ |२ |३ |- !जम्मा !४४ !४३ |} ===प्रतियोगिता अनुसार गोल=== {| class="wikitable" style="font-size:100%;" !प्रतियोगिता !! खेल !! गोल |- |साफ च्याम्पियनसिप |१५ |१९ |- |सााग गेम |१० |५ |- |मैत्रीपूर्ण |४ |४ |- |ओलम्पिक छनोट |७ |४ |- |[[२०१९ हिरो महिला गोल्डकप (भारत)|हिरो गोल्डकप]] |४ |४ |- |२०१९ नादेझ्दा कप |४ |७ |- !जम्मा !४४ !४३ |} ===विपक्ष विरुद्ध विवरण=== {| class="wikitable" style="font-size:100%;" !सङ्ख्या !! विपक्ष !! खेल !! गोल !! पहिलो खेल |- !१. |{{fbw|BHU}} |४ |१० |१२ नोभेम्बर २०१४ |- !२. |{{fbw|PAK}} |१ |० |१४ नोभेम्बर २०१४ |- !३. |{{fbw|SRI}} |५ |३ |१६ नोभेम्बर ?२०१४ |- !४. |{{fbw|BAN}} |६ |१ |१९ नोभेम्बर २०१४ |- !५. |{{fbw|IND}} |११ |६ |२१ नोभेम्बर २०१४ |- !६. |{{fbw|MDV}} |३ |८ |७ फेब्रुअरी २०१६ |- !७. |{{fbw|MAS}} |३ |२ |१७ डिसेम्बर २०१६ |- !८. |{{fbw|MYA}} |४ |१ |११ नोभेम्बर २०१८ |- !९. |{{fbw|IRN}} |१ |२ |१३ फेब्रुअरी २०१९ |- !१०. |{{fbw|IDN}} |१ |२ |०९ अप्रिल २०१९ |- !११. |{{fbw|KZG}} |१ |४ |०८ सेप्टेम्बर २०१९ |- !१२. |{{fbw|UZB}} |२ |२ |०९ सेप्टेम्बर २०१९ |- !१३. |{{fbw|TJK}} |१ |१ |१० सेप्टेम्बर २०१९ |- !जम्मा !कुल १३ राष्ट्र विरुद्ध !४३ !४२ !डेब्यु '''१२ नोभेम्बर २०१४''' {{fbw|BHU}} विरुद्ध |} ===देश बाहिरका क्लबहरू=== *''सावित्रा नेपाली महिला फुटबल जगतमा सधैं सशस्त्र प्रहरी बलको महिला टोलीबाट खेल्ने गर्दछन्, त्यस बाहेक नेपाल बाहिर रहेर सावित्रा सहभागीता जनाएको क्लब तथा खेलेका खेल तथा गोलका विवरणहरू :-'' {| class="wikitable" style="font-size:100%;" !वर्ष !! टोली !! खेल !! गोल |- |- |२०१७ |{{flagicon|MDV}} [[माल्दिभ्स|माल्दिभ्स महिला यरपोर्ट कम्पनी टोली]] |४ |१३ |- |२०१८ |{{flagicon|MDV}} [[माल्दिभ्स|माल्दिभ्स महिला पुलिस क्लब]] |५ |१५ |- |२०१९ |{{flagicon|IND}} [[भारत|सेतु महिला फुटबल क्लब]] |७ |१५ |- !जम्मा !२ देशका ३ क्लबहरू !१६ !५३ |} ==उपाधिहरू== ===नेपाल=== *[[साफ महिला च्याम्पियनसिप]] **उपविजेता (१):[[२०१४ साफ महिला च्याम्पियनसिप|२०१४]], [[२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप|२०१९]], [[२०२२ साफ महिला च्याम्पियनसिप|२०२२]] *[[दक्षिण एसियाली खेलकुद]] **उपविजेता (२):[[दक्षिण एसियाली खेलकुद २०१६|२०१६]], [[२०१९ दक्षिण एसियाली खेलकुद|२०१९]] *[[२०१९ हिरो महिला गोल्डकप (भारत)|हिरो महिला गोल्डकप]] **उपविजेता (१):[[२०१९ हिरो महिला गोल्डकप (भारत)|२०१९]] *नादेझ्दा कप **उपविजेता (१) : २०१९ ===क्लब=== ====एपीएफ क्लब==== '''[[सशस्त्र प्रहरी बल क्लब|एपीएफ क्लब]]बाट जितेका मुख्य उपाधिहरू:''' *[[नेपाल राष्ट्रिय खेलकुद]] **स्वर्ण पदक (२):[[सातौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७३|२०७३]], [[आठौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७५|२०७५-७६]]<ref>{{Cite web |url=https://www.kantipurdaily.com/sports/2019/04/24/155611303508337058.html |title=महिला फुटबलको उपाधि एपीएफलाई (kantipurdaily.com) १२ वैशाख २०७६ बिहीबार |access-date=2019-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190425063758/https://www.kantipurdaily.com/sports/2019/04/24/155611303508337058.html |archive-date=2019-04-25}}</ref>, [[नवौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७९|२०७९]]<ref>{{Cite web |url=https://www.kantipurdaily.com/sports/2019/04/24/155611303508337058.html |title=महिला फुटबलको उपाधि एपीएफलाई (kantipurdaily.com) १२ वैशाख २०७६ बिहीबार |access-date=2019-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190425063758/https://www.kantipurdaily.com/sports/2019/04/24/155611303508337058.html |archive-date=2019-04-25}}</ref> *[[राखेप च्याम्पियनसिप]] **स्वर्ण पदक (१):[[राखेप च्याम्पियनसिप २०७४|२०७४]] *[[प्रधान सेनापति अन्तर्राष्ट्रिय आमन्त्रण महिला फुटबल प्रतियोगिता|प्रधान सेनापति कप]] **विजेता :-२०७२, २०७३, २०७४, २०७५ *[[नेपाल राष्ट्रिय महिला लिग]] **विजेता :-२०७२, २०७४, [[नेपाल राष्ट्रिय महिला लिग २०७५|२०७५]], [[नेपाल राष्ट्रिय महिला फुटबल लिग २०७७|२०७७]]<ref>[https://www.hamrokhelkud.com/football/83954.html आर्मी र पुलिसको बराबरीसँगै एपिएफ च्याम्पियन (hamrokhelkud.com) बुधबार, फागुन ५, २०७७]</ref>, [[नेपाल राष्ट्रिय महिला फुटबल लिग २०७८|२०७८]] ====माल्दिभ्स पुलिस टोली==== *विमिन फुटसल फिस्टेल **उपविजेता :- २०१७-१८ ====सेथु क्लब==== *भारतीय महिला लिग **विजेता :- २०१९ ==पदक तथा सम्मानहरू== ===व्यक्तिगत सम्मानहरू=== *[[२०१६ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] सर्वाधिक गोलकर्ता, *प्रधानसेनापती अन्तर्राष्ट्रिय आमन्त्रण महिला फुटबल प्रतियोगिता उत्कृष्ट खेलाडी २०७३, *सातौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७३ महिला फुटबल उत्कृष्ट खेलाडी, *सातौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७३ महिला फुटबल सर्वाधिक गोलकर्ता, *२०१७ विमिन फुटसल फिस्टेल क्वीन अफ द टुर्नामेन्ट, *२०१७ विमिन फुटसल फिस्टेल सर्वाधिक गोलकर्ता, *प्रधानसेनापती अन्तर्राष्ट्रिय आमन्त्रण महिला फुटबल प्रतियोगिता उत्कृष्ट स्ट्राइकर २०७५<ref>{{cite web|title=एपीएफले जित्यो प्रधानसेनापति कप महिला फुटबल अनलाइनखबर|url=https://www.onlinekhabar.com/2018/11/723174website=नागरिक न्युज|accessdate=२०७५ मंसिर १२ गते १८:२६}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, *महिला लिग फुटबल प्रतियोगिता २०७२ उत्कृष्ट खेलाडी, *प्रधान सेनापति अन्तर्राष्ट्रिय आमन्त्रण महिला फुटबल प्रतियोगिता उत्कृष्ट स्ट्राइकर २०७२<ref>{{cite web |title=एपिएफ दोस्रोपल्ट च्याम्पियन |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/news/8608/|website=नागरिक न्युज|accessdate=बिहिबार, २५ कार्तिक २०७३, ०९ : ४३}}</ref>, *२०१८ विमिन फुटसल फिस्टेल क्वीन अफ द टुर्नामेन्ट, *२०१८ विमिन फुटसल फिस्टेल सर्वाधिक गोलकर्ता, *महिला लिग फुटबल प्रतियोगिता २०७४ उत्कृष्ट खेलाडी, *महिला लिग फुटबल प्रतियोगिता २०७४ उत्कृष्ट स्ट्राइकर, * *महिला लिग फुटबल प्रतियोगिता २०७४ सर्वाधिक गोलकर्ता (६ खेल २९ गोल), *महिला राष्ट्रिय लिग २०७५ उत्कृष्ट खेलाडी, *एनएनआइपी उत्कृष्ट फुटबल खेलाडी २०७४<ref>{{cite web|title=करातेकी अनु र भारोत्तोलनका कमल सर्वोत्कृष्ट खेलाडी , गुप्ता गजराज आदर्श खेल व्यक्तित्व|url=https://www.hamrokhelkud.com/associations/46331website=हाम्रो खेलकुद|accessdate=शुक्रबार, पौष १३, २०७५}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, *२०१९ हिरो महिला गोल्डकप (भारत) सर्वाधिक गोलकर्ता<ref>{{cite web |title=Sabitra Bhandari Receives The Highest Goal Scorer Award |url=https://https://goalnepal.com/news/detail/4989/news/detail/4989 |website=goalnepal.com |accessdate=Feb 15, 2019 20:15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200625000000/https://https//udn.com/news/story/121424/4659358 |date=June 25, 2020 }}</ref>, *[[२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] सर्वाधिक गोलकर्ता<ref>{{cite web |title=सावित्रा र इन्दुमति सर्वाधिक गोलकर्ता, डालीमा सर्वोत्कृष्ट |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/50313 |website=हाम्रो खेलकुद |accessdate=शुक्रबार, चैत्र ८, २०७५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20190322141102/https://www.hamrokhelkud.com/football/50313 |archive-date=2019-03-22 }}</ref>, *प्लेयर अफ दि फाइनल २०१९ भारतीय महिला लिग *[[पल्सर स्पोर्ट्स अवार्ड २०७५]] वर्ष उत्कृष्ट महिला खेलाडी<ref>{{cite web |title=सावित्राले जितिन् 'वर्ष महिला खेलाडी' अवार्ड |url=https://www.khelpati.com/football/9942?fbclid=IwAR17e0CuK8sctE4-h13vMqEyBv26Aurjmu5LghfN3wctdIzfQOlcGDVcERE |website=खेलपाटी|accessdate=मंगलबार, असर १७, २०७६}}</ref> *२०१९ नादेझ्दा कप सर्वाधिक गोलकर्ता<ref>{{cite web |title=‘सम्बा’ नादेझ्दा कपकी सर्वाधिक गोलकर्ता |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/58970.html|website=खेलपाटी|accessdate=२६ भदौ २०७६}}</ref> *[[पल्सर स्पोर्ट्स अवार्ड २०७५६]] वर्ष उत्कृष्ट महिला खेलाडी *महिला लिग फुटबल प्रतियोगिता २०७७ सर्वाधिक गोलकर्ता (१० खेल ४३ गोल), *महिला लिग फुटबल प्रतियोगिता २०७७ उत्कृष्ट स्ट्राइकर *मुख्यमन्त्री विवाइसी महिला गोल्ड कप फुटबल प्रतियोगिता २०८८ सर्वाधिक गोलकर्ता<ref>{{cite web |title=एपिएफलाई हराउँदै पुलिस महिला गोल्डकप च्याम्पियन |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/109573.html|website=hamrokhelkud|accessdate=शनिबार, वैशाख १०, २०७९}}</ref> *[[पल्सर स्पोर्टस अवार्ड]] दशक उत्कृष्ट महिला खेलाडी अवार्ड(२०७८/२०२०)<ref>{{cite web |title=राष्ट्रिय लिगमार्फत साबित्रा पूनरागमन गर्दै|url=https://www.hamrokhelkud.com/football/107437.html|website=hamrokhelkud|accessdate=शनिबार, वैशाख १०, २०७९}}</ref> ===व्यक्तिगत पदकहरू=== *{{flagicon|NEP}}'''जन सेवा श्री पञ्चम श्रेणी''':[[संविधान दिवस|संविधान दिवस २०७६]]<ref>{{cite web |title=संविधान दिवस – सावित्रासहित खेलाडी र प्रशिक्षकलाई पदक|url=https://www.hamrokhelkud.com/racquet/59365.html|website=Hamrokhelkud.com|accessdate=शुक्रबार ०६, असोज २०७६}}</ref> *'''राष्ट्रिय प्रतिभा पुरस्कार-२०७६'''<ref>{{cite web|title=साबित्रा राष्ट्रिय प्रतिभा पुरस्कारबाट सम्मानित|url=https://baahrakhari.com/news-details/227393/2019-11-28|website=baahrakhari.com|accessdate=१३, मंसिर २०७६|archive-url=https://web.archive.org/web/20210620040909/https://baahrakhari.com/news-details/227393/2019-11-28#.Xd-RJg963tY.facebook|archive-date=2021-06-20}}</ref> ==कीर्तामानहरू== *एकै खेलमा सर्वाधिक ६ अन्तर्राष्ट्रिय गोल गर्ने नेपाली महिला खेलाडी। *एकै अन्तर्राष्ट्रिय खेलमा दोहोरो ह्याट्रिक गर्ने पहिलो नेपाली खेलाडी (महिला/पुरूष)। *कुनै पनि अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा सर्वाधिक गोल गर्ने नेपाली खेलाड, (१२ गोल सन् २०१६ साफ च्याम्पियनसिप)। *[[नेपाल महिला राष्ट्रिय लिग २०७५|नेपाल राष्ट्रिय महिला लिग]]को एकै संस्करणमा सबैभन्दा धेरै गोल गर्ने खेलाडी (६ खेल २९ गोल)। *नेपाली फुटबलमा एकै वर्षमा सबैभन्दा धेरै गोल गर्ने खेलाडी (महिला/पुरूष)। *हिरो महिला गोल्डकप (भारत)को सर्वाधिक गोलकर्ता (४ गोल)। *सबैभन्दा पहिले अन्तर्राष्ट्रिय व्यवसायिक महिला प्रतियोगितामा सहभागिता जनाउने नेपाली खेलाडी। *भारतीय महिला लिगमा सर्वाधिक छिटो गोल गर्ने खेलाडी (२९ सेकेन्ड)। *नेपाली महिला फुटबल टोलीको सर्वाधिक उच्च गोलकर्ता (३८ गोल)। ==खेल्ने शैली== सावित्रा भण्डारी मैदानमा नेपाली महिला फुटबल टोलीको महत्त्वपूर्ण अग्रपङ्क्तिको खेलाडीको रूपमा उत्रने गर्दछिन्। फुटबल मैदानमा उनको आक्रमक शैली र तीव्र गतिका कारण विपक्ष टोलीका [[रक्षापङ्क्ति (फुटबल)|रक्षापङ्क्ति]]का खेलाडी तथा गोलरक्षकहरू उनलाई रोक्न हम्मेहम्मे पर्ने गर्दछ। उनलाई नेपाली महिला फुटबल जगतमा सदावहार गोल यन्त्रको रूपमा पनि लिइने गरिन्छ।<ref>{{वेब स्रोत|भाषा=(नेपाली |शीर्षक=गोल यन्त्र सावित्रा भण्डारी|युआरएल=https://narimag.com.np/ampnews/2020-02-13/20200213112552.html|प्रकाशक=नारी|कार्य=|मिति=|पहुँचमिति=१४ सेप्टेम्बर २०२०}}</ref><ref name=खेलपाटी>{{वेब स्रोत|भाषा=नेपाली|शीर्षक='साम्बा' अर्थात् गोल यन्त्र|युआरएल=https://www.khelpati.com/khelpati-special/1582|प्रकाशक=खेलपाटी|कार्य=|मिति=|पहुँचमिति=१४ सेप्टेम्बर २०२०}}</ref> उनको तीव्र गति तथा कुसल खेल क्षमता एवम् शैलीकै कारण उनलाई दक्षिण एसियाकै उत्कृष्ट महिला फुटबल खेलाडीहरूको सूचीमा राखिने गरिन्छ।<ref>{{वेब स्रोत|भाषा=नेपाली|शीर्षक=दक्षिण एसियाली महिला फुटबल: नेपालको उपाधि आशा, भारत तगारो|युआरएल=https://www.bbc.com/nepali/news-47535011.amp|प्रकाशक=बिबिसी नेपाली|कार्य=|मिति=|पहुँचमिति=१४ सेप्टेम्बर २०२०}}</ref> उनी विपक्षी खेलाडीहरूलाई आफ्नो कुशल खेल क्षमताको कारण फुटबल छलाउँदै आफ्नो खेलाडी साथीहरूलाई गोल हान्ने अवसर सिर्जना गर्न समेत माहिर रहेकी छन्। अझ उनी फ्रिकीक प्रहारका निम्ति पनि दक्ष रहेकी छिन् जस मार्फतै उनले कयौं पटक गोल गर्न सफल भएकी छिन्। ==अन्य खेलमा== [[File:Sabitra Bhandari 01.jpg|thumb|फुटबल बाहिर साबित्रा]] साबित्रा भण्डारी [[नेपाल महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली]]मा प्रवेश गर्नुभन्दा अगाडि [[भलिबल]] तथा [[एथलेटिक्स]] खेलमा सक्रिय रहेकी थिइन्। उनले प्रतिनिधित्व गरेकी भलिबल टोलीले जिल्ला र क्षेत्रको छनौट चरण पार गर्दै काठमाडौँमा प्रतिस्पर्धा गरी उनको टोलीले प्रतियोगिताको काश्य पदक प्राप्त गर्न सफल भएको थियो। साबित्राले एथलेटिक्समा पनि उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेकी थिइन्। मुख्य गरी उनी एथलेटिक्समा १०० र २०० मिटर दौडकी खेलाडी हुन्। उनले एथलेटिक्समा पनि केही पदकहरू जित्न सफल भएकी थिइन्। तर पछि भलिबल खेलतर्फ आकर्षित भएपछि उनको एथलेटिक्स खेल खस्किएको थियो। == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == *[https://m.facebook.com/Sabitra-Bhandari-1030689970394351/?refid=46&ref=opera_speed_dial&__xts__%5B0%5D=12.%7B%22unit_id_click_type%22%3A%22graph_search_results_item_tapped%22%2C%22click_type%22%3A%22result%22%2C%22module_id%22%3A1%2C%22result_id%22%3A1030689970394351%2C%22session_id%22%3A%2207a80a1c04a53470b3e1f67f563ba97b%22%2C%22module_role%22%3A%22ENTITY_PAGES%22%2C%22unit_id%22%3A%22browse_rl%3Abb34d682-ab5c-8535-7675-46865b33f1e7%22%2C%22browse_result_type%22%3A%22browse_type_page%22%2C%22unit_id_result_id%22%3A1030689970394351%2C%22module_result_position%22%3A0%7D साबित्रा भण्डारीको आधिकारिक फेसबुक पृष्ठ] *[https://m.facebook.com/sabitra.bhandari.9659?fref=nf&pn_ref=story&refid=17&ref=opera_speed_dial&_ft_=mf_story_key.1418498224946855%3Atop_level_post_id.1418498224946855%3Atl_objid.1418498224946855%3Acontent_owner_id_new.1030689970394351%3Athrowback_story_fbid.1418498224946855%3Apage_id.1030689970394351%3Aphoto_id.1418498208280190%3Astory_location.4%3Astory_attachment_style.photo%3Apage_insights.%7B%221030689970394351%22%3A%7B%22role%22%3A1%2C%22page_id%22%3A1030689970394351%2C%22post_context%22%3A%7B%22story_fbid%22%3A1418498224946855%2C%22publish_time%22%3A1543553174%2C%22story_name%22%3A%22EntStatusCreationStory%22%2C%22object_fbtype%22%3A266%7D%2C%22actor_id%22%3A1030689970394351%2C%22psn%22%3A%22EntStatusCreationStory%22%2C%22sl%22%3A4%2C%22dm%22%3A%7B%22isShare%22%3A0%2C%22originalPostOwnerID%22%3A0%7D%2C%22targets%22%3A%5B%7B%22page_id%22%3A1030689970394351%2C%22actor_id%22%3A1030689970394351%2C%22role%22%3A1%2C%22post_id%22%3A1418498224946855%2C%22share_id%22%3A0%7D%5D%7D%7D%3Athid.1030689970394351%3A306061129499414%3A2%3A0%3A1546329599%3A5007634625046429692&__tn__=C-R साबित्रा भण्डारीको आधिकारिक फेसबुक प्रोफाइल पृष्ठ] *[http://www.hamrokhelkud.com हाम्रो खेलकुदको आधिकारिक वेबसाइट] *[http://www.khelpati.com खेलपातीको आधिकारिक वेबसाइट] * [https://www.bbc.com/nepali/news-47535011 दक्षिण एसियाली महिला फुटबल: नेपालको उपाधि आशा, भारत तगारो-बीबीसी नेपाली सेवा] *[https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=153346795279992&id=150196122261726&_rdr सावित्रा भण्डारी (साम्बा) को उत्कृष्ट फ्रि-कीक] *[http://stats.the-afc.com/player/129419 एएफसीको आधिकारिक वेबसाइटमा सावित्रा भण्डारीको प्रोफाइल]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Commonscat|Sabitra Bhandari|सावित्रा भण्डारी}} {{२०१९ साफ महिला च्याम्पियनसिप नेपाली टोली}} [[श्रेणी:नेपाली महिला फुटबल खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१७ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]] [[श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१९ मा बनाइएका तथा सुधारिएका लेखहरू]] 72hh95eucpt7rq2eln3ab4rntd6a8w3 0 91286 1395844 1393150 2026-11-12T08:27:14Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395844 wikitext text/x-wiki '''राष्ट्रिय जनावर'''हरू कुनै पनि राष्ट्रका त्यस्ता महत्वपूर्ण प्रतीकहरू हुन् जसले राष्ट्रको सांस्कृतिक पहिचान, सम्पदा र प्राकृतिक वातावरणलाई प्रतिनिधित्व गर्छन्। राष्ट्रिय जनावरहरू प्रायः बल, साहस वा सहनशीलता जस्ता गुणहरूका लागि चयन गरिन्छन् र यी जनावरहरूले राष्ट्रका मूल्यहरू वा ऐतिहासिक महत्वलाई प्रतिबिम्बित गर्दछ। कुनै पनि राष्ट्रहरूले आफ्नो राष्ट्रियताका आधारमा राष्ट्रिय जनावरको छनोट गर्दछ। जस मध्ये नेपालको राष्ट्रिय जनावर [[गाई]] हो। ==राष्ट्रिय जनावरहरूको सूची== {{Compact TOC|name=no|primary=no|o=|w=|x=|y=}} {| class="wikitable sortable" style="width:100%;" ! style="width:18%;" | Country ! style="width:32%;" | Name of animal ! style="width:25%;" | [[Scientific name]]{{efn|commonly known as the [[Latin|Latin name]]}} ! class="unsortable" | Picture ! scope="col" class="unsortable" | [[Reference|Ref.]] |- id="A" | rowspan="2" |{{AFG}} || [[Snow leopard]] (''national animal'')||''Panthera uncia'' || [[File:Uncia uncia.jpg|150px]] ||<ref>{{cite web |url=https://www.worldatlas.com/webimage/countrys/asia/afghanistan/afsymbols.htm |title=Afghani Symbols |publisher=WorldAtlas|access-date=2019-03-09}}</ref> |- | [[Abyssinian cat]] (''national cat'')|| (a breed of)<br />''Felis catus'' || [[File:Gustav_chocolate.jpg|150px]] ||<ref>{{cite web |url=https://animalall.org/pets/abyssinian-cat/ |title=Abyssinian Cat |publisher=Animal All |archive-date=2024-12-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241228190451/https://animalall.org/pets/abyssinian-cat/ |url-status=dead |access-date=2024-12-28 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241228190451/https://animalall.org/pets/abyssinian-cat/ |date=2024-12-28 }}</ref> |- | {{ALB}} | [[Golden eagle]] (''national bird'') | ''Aquila chrysaetos'' |[[File:Aquila_chrysaetos_Flickr.jpg|150x150px]] |<ref>{{Cite web |last=Rehan |first=Mahmood |date=2023-05-08 |title=Albania National Bird: The Golden Eagle |url=https://nationalopedia.com/albania-national-bird-the-golden-eagle/ |access-date=2024-08-17}}</ref> |- |{{ALG}} || [[Fennec fox]] (''national animal'') ||''Vulpes zerda'' || [[File:Fennec_Fox_Vulpes_zerda.jpg|175px|center]] ||<ref>{{cite web |url=http://www.algeria.com/blog/the-fennec-fox-algeria-s-national-animal |title=The Fennec Fox: Algeria's National Animal |publisher=Algeria.com |access-date=21 March 2013}}</ref> |- | rowspan="2" |{{AGO}} || [[Red-crested turaco]] (''national bird'') ||''Tauraco erythrolophus'' || [[File:RedcrestedTuraco.jpg|150px]] ||<ref>{{cite web|url=http://www.birdsangola.org/nationalbird.htm |title=The National Bird of Angola|website=Birds Angola |access-date=12 April 2016}}</ref> |- |[[Giant sable antelope]] (''national animal'')||''Hippotragus niger variani'' || [[File:Giant Sable Bull.png|175px|center]] ||<ref>{{cite web|url=https://edition.cnn.com/science/angola-giant-sable-antelope-conservation-spc-c2e |title=Angola nearly lost its national animal to poaching. Here's how a team of dedicated conservationists brought it back |website=CNN |access-date=19 September 2024}}</ref> |- |- | rowspan="3" |{{ATG}} || [[European fallow deer]] (''national animal'')||''Dama dama'' || [[File:Fallow_deer_in_field_(cropped).jpg|175px|center]] ||<ref name="aggov">{{cite web |url=https://ab.gov.ag/detail_page.php?page=27 |title=Our National Symbols |publisher=Government of Antigua and Barbuda |archive-url=https://archive.today/20220703225045/https://ab.gov.ag/detail_page.php?page=27 |archive-date=3 July 2022 |access-date=10 October 2020 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200927055954/https://ab.gov.ag/detail_page.php?page=27 |date=27 September 2020 }}</ref> |- |[[Magnificent frigatebird|Frigate]] (''national bird'')||''Fregata magnificens'' || [[File:Fregata_magnificens_Islas_Galápagos.jpg|175px|center]] ||<ref name="aggov"/> |- |[[Hawksbill sea turtle|Hawksbill turtle]] (''national sea creature'')||''Eretmochelys imbricata'' || [[File:Hawksbill Turtle.jpg|175px|center]] ||<ref name="aggov"/> |- |{{ARG}} |[[Rufous hornero]] (''national bird'') |''Furnarius rufus'' |[[File:Rufous_hornero_(Red_ovenbird)(Furnarius_rufus).JPG|175px|center]] |<ref>{{Cite web |title=Furnarius rufus (Hornero, Casero, Caserito, Albañil, Hornerillo, Alonsito (Argentina), Joao-de-barro (Brasil), Alonso García (Paraguay), Tiluchi (Bolivia), Obirog, Ogaraití (guaraní) - Rufous Hornero) &#124; SIB, Parques Nacionales, Argentina |url=https://sib.gob.ar/especies/furnarius-rufus |website=Sistema de Información de Biodiversidad}}</ref> |- | {{ARM}} || [[Golden eagle]] (''national bird'') ||''Aquila chrysaetos'' || [[File:GoldenEagle-Nova.jpg|150px|center]] |- | rowspan="2" |{{AUS}} || [[Red kangaroo]] (''national animal'') |''Macropus rufus'' |[[File:Red kangaroo - melbourne zoo.jpg|175px|center]] |<ref>{{Cite journal |last1=Gregory |first1=Herbert E. |year=1916 |title=Lonely Australia: The Unique Continent |journal=National Geographic |volume=XXX |issue=6 |page=497 |url=https://books.google.com/books?id=rgcVAAAAYAAJ&pg=PA497 |hdl=2027/nnc1.cu03492079 |hdl-access=free |access-date=19 June 2011}}</ref> |- |[[Emu]] (''national bird'')||''Dromaius novaehollandiae'' |[[File:Emoe.jpg|175px|center]] |<ref>{{cite web |url=http://www.emufacts.com/the-emu-bird.shtm |title=The Emu Bird, from Australian Outback to American ranches|work=emufacts.com |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130907083949/http://emufacts.com/the-emu-bird.shtm |archive-date=7 September 2013}}</ref> |- | {{AUT}} || [[Coat of arms of Austria|Austrian Bundesadler]] (''heraldic "Federal Eagle"'') || style="background:#ccc;"|'''Mythical'''||[[File:Austria Bundesadler.svg|150px]]||<ref>{{cite web |url=http://einfon.com/nationalsymbols/national-animal-of-austria/ |title=National Animal Of Austria |archive-date=2020-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128193755/https://einfon.com/nationalsymbols/national-animal-of-austria/ |url-status=dead |access-date=2018-01-02}}</ref> |- |{{AZE}} |[[Karabakh horse]] (''national horse'') |''Equus caballus'' |[[File:Qarabaq ati.jpg|175px|center]] |<ref>{{Cite web|date=17 November 2020 |title=Qarabağ atı |url=https://www.agro.gov.az/az/heyvandarliq/atciliq/qarabag-ati}}</ref> |- id="B" | rowspan="2" |{{BHS}} || [[Blue marlin]] (''national fish'')||''Makaira nigricans'' || [[File:Atlantic blue marlin.jpg|175px|center]] ||<ref name="bsgov">{{cite web |url=https://www.bahamas.gov.bs/wps/portal/public/About%20The%20Bahamas/National%20Symbols/!ut/p/b1/vVTJlpswEPyWfMAMLRBIHDE7RiwGbPDFD2PGGMY22HiBrw9ZDkney-SSRH3SU3VXq6olbs2l3PqU3w_7vD-cT_n7l_1a2ghgMkXBlJkiSGAngasExOJ9JE6A7AMAhm_5po-ZPh37hqqAjXRsCaEmQATcikvjjJe1q7037OVbm_SWckb7AVXezrCtdHcxUpWE2f4MRoNoScwYNic_FpxzLFxZnuCaJC1_q8bby_MQqfl7496u41EfBFjE1gsj_oXCph-6l-RubImp6BrcnbGdFZqmLBGW06I4O2NER03Pt88QVbtyD2TVuYNWLm2vz6PCfjcgOlyaaqnSm_5MsrolotgbVLx2of5dA_jNUuBPGjrc-rA9vj6K4yu8IgERxCOCCSGyKCJpkmj9YYU5_wfAFxe-Aj5oMZsA5IcK8RImo0BZRCgE6iEu5lLAm6geWntsxkU9LoIIMM_iDFCcjDFxE2-rA9utUKzjJ9IS8ABGpiO3byrH661gt1wkM0XVHeMi_Ero87E8EapImifiNBj4XxOaok8njUgcKCIPpo_-N6HwXyU1Ax_--Q1_Ghoc_n0Pf3opVJaQSCiWqQQYU8It6wwTjdoPzY43UVsyzJ7XWdisrD1jbdgPfDfTo5t99lKBluCsdfXJ5Ok3gQolhZayIlo1DWMPdy4MA85pM_eE84INzrEzto65aKWDsVUPD20_Ik31NKeMq95FvXCRQu94nft9YEimY71tCT1Zz6Er69mz7Os6zGSxy-prt1IudRWkreVq94ew7dXuAPnpropRdlqsLXpZO0dHFUDfNYWgVnU_k3fMRWlxv1niW7C3rh6pe86zzseSa4_J3RUd_c37MfCnz_GJs-Y!/dl4/d5/L2dBISEvZ0FBIS9nQSEh/ |title=Official Website for the Government of The Bahamas |publisher=bahamas.gov.bs|author=Government of The Bahamas |access-date=10 October 2020}}</ref> |- |[[American flamingo|Flamingo]] (''national bird'')||''Phoenicopterus ruber'' || [[File:American flamingo (Phoenicopterus ruber).JPG|175px|center]] ||<ref name="bsgov"/> |- | rowspan="3" |{{BAN}} ||[[Bengal tiger]] (''national animal'') ||''Panthera tigris tigris'' || [[File:Panthera tigris tigris.jpg|175px|center]] ||rowspan='3' |<ref name="visitbangladesh.gov.bd">{{cite web |title=National Symbols|work=Bangladesh Tourism Board|location=Bangladesh |publisher=Ministry of Civil Aviation & Tourism |url=http://visitbangladesh.gov.bd/about-bangladesh/national-symbol/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20161228040953/http://visitbangladesh.gov.bd/about-bangladesh/national-symbol/ |archive-date=28 December 2016 |url-status=dead |access-date=30 June 2015}}</ref> |- |[[Oriental magpie-robin|Magpie robin]] (''national bird'')||''Copsychus saularis'' || [[File:Magpie robin.jpg|175px|center]] |- |[[Ilish]] (''national fish'')||''Tenualosa ilisha'' || [[File:Ilish.JPG|175px|center]] |- |{{BLR}} || [[European bison]] || ''Bison bonasus'' || [[File:Wisent.jpg|150px]] ||<ref name="6 Extremely Rare National Animals"/> |- |{{BEL}} || [[Leo Belgicus]] (''heraldic "Belgic lion"'') || style="background:#ccc;"|'''Mythical'''||[[File:Insigne Belgicum.svg|150px]]||<ref>{{Cite web |title=Heraldic emblem and motto - About Belgium - Portal Belgian Government |url=http://www.belgium.be/en/about_belgium/country/belgium_in_nutshell/symbols/coats_of_arms/ |website=belgium.be |access-date=2015-11-29}}</ref> |- | rowspan="2" |{{BLZ}} || [[Baird's tapir]] (''national animal'')||''Tapirus bairdii'' || [[File:Central American Tapir-Belize20.jpg|175px|center]] ||<ref>{{Cite web |title=National Symbols – Government of Belize Press Office |url=https://www.pressoffice.gov.bz/national-animals/ |access-date=22 June 2022}}</ref> |- |[[Keel-billed toucan]] (''national bird'')||''Ramphastos sulfuratus'' || [[File:Ramphastos sulfuratus -Belize Zoo-6a-2c.jpg|175px|center]] ||<ref>{{cite web |url=http://www.belize.gov.bz/index.php/component/content/article/26-about-belize/115-the-national-symbols |title=The National Symbols |publisher=Government of Belize |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923183407/http://www.belize.gov.bz/index.php/component/content/article/26-about-belize/115-the-national-symbols |archive-date=23 September 2015 |url-status=dead |access-date=7 November 2016 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923183407/http://www.belize.gov.bz/index.php/component/content/article/26-about-belize/115-the-national-symbols |date=23 September 2015 }}</ref> |- |rowspan="2"|{{BTN}} || [[Druk]] (''national mythical creature'')|| style="background:#ccc;"|'''Mythical''' || [[File:Bhutanese dragon ('druk').svg|150px]] ||<ref>{{cite web |url=http://abcnews.go.com/Lifestyle/national-animals-legendary-extinct-imaginary/story?id=20170452#2 |title=National Animals: The Legendary, Extinct and Imaginary-3 of 9 |publisher=abcnews.go.com |access-date=2014-10-03}}</ref> |- |[[Takin]] (''national animal'')||''Budorcas taxicolor'' || [[File:Takin indický.jpg|150px]] ||<ref>{{cite web |url=http://www.smithsonianmag.com/science-nature/ten-unusual-national-animals-rival-unicorn-180952804/?no-ist |title=Ten Unusual National Animals That Rival the Unicorn-5 of 10 |access-date=2014-10-03}}</ref> |- |{{BWA}}||[[Plains zebra]] (''national animal'') ||''Equus quagga''|| [[File:Equus quagga burchellii - Etosha, 2014.jpg|175px|center]] || <ref>{{Cite web |title=National Symbols – Embassy and Permanent Mission of Botswana in Switzerland |url=https://botswanamission.ch/national-symbols/ |access-date=22 June 2022}}</ref> |- |rowspan="2"|{{BRA}} || [[Jaguar]] (''national animal'') ||''Panthera onca''|| [[File:Standing jaguar.jpg|150px]] || <ref name="dou-2018-10-16">{{ cite web | url=https://www.in.gov.br/web/dou/-/portaria-n-8-de-16-de-outubro-de-2018-48229557 | title=Portaria Nº 8, de 16 de Outubro de 2018 | lang=pt-br | website=[[Diário Oficial da União]] | first=Fernando Antonio Lyrio | last=Silva | date=2018-11-01 | access-date=2026-05-23 | quote=Reconhece a Onça-Pintada (Panthera onca) como símbolo brasileiro da conservação da biodiversidade e estabelece o Dia Nacional da Onça-Pintada.}}</ref> |- |[[Rufous-bellied thrush]] (''national bird'')||''Turdus rufiventris'' || [[File:Turdus-rufiventris.jpg|175px|center]] ||<ref>{{cite web |url=http://washington.itamaraty.gov.br/en-us/national_symbols.xml |title=Embassy of Brazil in Washington |access-date=17 March 2018}}</ref> |- | {{BGR}} || [[Lion]] (''in [[Coat of arms of Bulgaria|Bulgarian heraldry]]'') ||''Panthera leo''|| [[File:Bulgarian lion monument.png|150px|center]] ||<ref>{{cite web|url=http://www.historyofmacedonia.org/Macedoniansymbols/MacedonianLion.html|title=History of Bulgaria|access-date=2026-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226002500/http://www.historyofmacedonia.org/Macedoniansymbols/MacedonianLion.html%20|archive-date=2018-12-26}}</ref> |- | rowspan="4" |{{CAM}} || [[Kouprey]] (''national mammal'') ||''Bos sauveli'' ||[[File:Saen Monourom Mondul Kiri Cambodia crop.jpg|175px|center]]||<ref name="cambodia">{{cite web |url=http://www.forestry.gov.kh/Documents/ROYAL-DECREE-ENG.pdf |title=Forestry.gov.kh |archive-url=https://web.archive.org/web/20070630215053/http://www.forestry.gov.kh/Documents/ROYAL-DECREE-ENG.pdf |archive-date=30 June 2007 |url-status=dead |access-date=29 August 2013}}</ref> <!-- {{better source needed|date=June 2022}} --> |- |[[Giant ibis]] (''national bird'') ||''Pseudibis gigantea'' ||[[File:ThaumantibisGiganteaGronvold.jpg|175px|center]] ||<ref name="cambodia"/> <!-- {{better source needed|date=June 2022}} --> |- |[[Northern river terrapin]] (''national reptile'') ||''Batagur baska'' || [[File:Batagur baska.jpg|175px|center]] ||<ref name="cambodia"/> <!-- {{better source needed|date=June 2022}} --> |- |[[Giant barb]] (''national fish'') ||''Catlocarpio siamensis'' || [[File:Giant Barb.jpg|175px|center]] ||<ref name="cambodia"/> <!-- {{better source needed|date=June 2022}} --> |- |rowspan="2" |{{CAN}} || [[North American beaver]] (''national animal'')||''Castor canadensis'' || [[File:American Beaver.jpg|175px|center]] ||<ref name="canada">{{cite web |url=https://www.canada.ca/en/canadian-heritage/services/official-symbols-canada.html |title=Official symbols of Canada |access-date=20 December 2024}}</ref><ref>{{cite web |url=https://lois-laws.justice.gc.ca/eng/acts/N-17/page-1.html |title=National Symbol of Canada Act |access-date=20 December 2024}}</ref> |- |[[Canadian horse]] (''national horse'') ||''Equus ferus caballus'' || [[File:Cheval_canadien_au_trot_3372.jpg|175px|center]] ||<ref name="canada"/><ref>{{cite web |url=https://laws-lois.justice.gc.ca/eng/annualstatutes/2002_11/FullText.html |title=National Horse of Canada Act |access-date=20 December 2024}}</ref> |- |{{CHL}} || [[South Andean deer]] (''national animal'') ||''Hippocamelus bisulcus'' ||[[File:Huemul verdadero.JPG|175px|center]] || <ref>{{cite web |url=http://chile.facts.co/chilenationalanimalof/chilenationalanimal.php |title=Chile national animal |publisher=chile.facts.co |year=2016 |access-date=2016-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161112210416/http://chile.facts.co/chilenationalanimalof/chilenationalanimal.php |archive-date=2016-11-12 }}</ref> |- | rowspan="3" |{{CHN}} || [[Chinese dragon]] (''national mythical creature'') || style="background:#ccc;"|'''Mythical''' || [[File:Chinese dragon asset heraldry.svg|150px]] || <ref>{{cite web |url=http://www.worldatlas.com/webimage/countrys/asia/china/cnsymbols.htm |title=China National Symbols |publisher=WorldAtlas |year=2015 |access-date=2017-03-28}}</ref> |- |[[Giant panda]] (''national animal'') || ''Ailuropoda melanoleuca'' || [[File:Giant Panda 2004-03-2.jpg|150px]] || <ref>{{cite web |url=http://www.123independenceday.com/china/national-symbols.html |title=National Symbols of China |publisher=123independenceday.com}}</ref> |- |[[Red-crowned crane]] (''national bird'') || ''Grus japonensis'' || [[File:Red-crowned Crane 1.jpg|150px]] || <ref>{{cite web |url=http://www.china.org.cn/english/environment/208073.htm |title=China Considers Red-crowned Crane for National Bird |publisher=china.org.cn}}</ref> |- |{{COD}} || [[Okapi]] (''national animal'')|| ''Okapia johnstoni'' || [[File:Okapi2.jpg|150px]] ||<ref name="6 Extremely Rare National Animals">{{cite web |url=http://mentalfloss.com/article/29854/6-extremely-rare-national-animals2 |title=6 Extremely Rare National Animals |publisher=mentalfloss.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20180618175232/http://mentalfloss.com/article/29854/6-extremely-rare-national-animals2 |archive-date=18 June 2018 |url-status=dead |access-date=2014-10-03}}</ref> |- |{{COL}} || [[Andean condor]] (''national bird'')||''Vultur gryphus'' || [[File:Colca-condor-c03.jpg|175px|center]] ||<ref>{{Cite web |title=National symbols and other information of interest {{!}} Cancillería |url=https://www.cancilleria.gov.co/en/national-symbols-and-other-information-interest |website=www.cancilleria.gov.co |access-date=2023-03-23}}</ref> |- | rowspan="5" |{{CRC}} ||[[Yigüirro]] (''national bird'')||''Turdus grayi'' || [[File:Turdus grayi Garita, Alajuela Costa Rica-10.jpg|175px|center]] ||<ref name="costa rica">{{Cite web |title=Presidencia de la República de Costa Rica |url=https://www.presidencia.go.cr/costa-rica/simbolos-nacionales/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200328205035/https://www.presidencia.go.cr/costa-rica/simbolos-nacionales/ |archive-date=March 28, 2020 |website=Presidencia de la República de Costa Rica |language=es |access-date=22 June 2022}}</ref> |- |[[White-tailed deer]] (''national animal'') ||''Odocoileus virginianus'' ||[[File:Odocoileus virginianus Goose Island SP Texas 2024.jpg|175px|center]]||<ref name="costa rica"/> |- |[[West Indian manatee]] (''national aquatic animal'') ||''Trichechus manatus'' || [[File:Manatee with calf.PD - colour corrected.jpg|175px|center]] ||<ref name="costa rica"/> |- |[[Two-toed sloth]] (''national animal'') || ''[[Choloepus hoffmanni]]''||[[File:Choloepus hoffmanni 353441834.jpg|175px|center]]||<ref name="sloths">{{Cite web |last= |first= |date=24 August 2021 |title=¡Perezoso es oficialmente símbolo nacional! |url=https://www.presidencia.go.cr/comunicados/2021/08/perezoso-es-oficialmente-simbolo-nacional/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210917233037/https://www.presidencia.go.cr/comunicados/2021/08/perezoso-es-oficialmente-simbolo-nacional/ |archive-date=September 17, 2021 |website=Presidencia de la República de Costa Rica |language=es |access-date=22 June 2022}}</ref> |- |[[Three-toed sloth]] (''national animal'') ||''[[Bradypus variegatus]]''||[[File:Bicho-preguiça 3.jpg|175px|center]]||<ref name="sloths"/> |- |{{CRO}} || [[Pine marten]] (''national animal'')||''Martes martes'' || [[File:Martes martes, Clunes, Scotland 4.jpg|150px|center]] ||<ref name="croatia">{{cite book |last=Bousfield |first=Jonathan |title=Croatia |url=https://books.google.com/books?id=UxSnm-mUp40C&q=croatian+national+animal&pg=PA72 |year=2003 |publisher=Rough Guides |isbn=978-1843530848 |page=72 |access-date=4 July 2013}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.smithsonianmag.com/science-nature/ten-unusual-national-animals-rival-unicorn-180952804/?no-ist |title=Ten Unusual National Animals That Rival the Unicorn-8 of 10 |publisher=smithsonianmag.com |access-date=2014-10-03}}</ref> |- |{{CUB}} || [[Cuban trogon]] (''national bird'') ||''Priotelus temnurus'' || [[File:Priotelus temnurus -Camaguey, Camaguey Province, Cuba-8.jpg|175px|center]] ||<ref>{{Cite news |last=AMPP Yaguajay Communicator |title=El Tocororo, Ave Nacional de Cuba, the most beautiful in the country |work=Portal del ciudadano de Yaguajay |url=https://www.yaguajay.gob.cu/actualidad/noticias/7690-el-tocororo-ave-nacional-de-cuba-la-mas-bella-del-pais |archive-url=https://web.archive.org/web/20220915083403/https://www.yaguajay.gob.cu/actualidad/noticias/7690-el-tocororo-ave-nacional-de-cuba-la-mas-bella-del-pais |archive-date=2022-09-15 |access-date=2025-12-08 }}</ref> |- |{{CYP}} || [[Cyprus mouflon|Cypriot mouflon]] (''national animal'')||''Ovis orientalis'' || [[File:Cyprus mouflon (Ovis gmelini ophion).jpg|150px|center]] ||<ref>{{cite web |url=http://lntreasures.com/cyprus.html |title=Living National Treasures: Cyprus |publisher=Lntreasures.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20130829011300/http://lntreasures.com/cyprus.html |archive-date=29 August 2013 |url-status=dead |access-date=2013-08-29}}</ref> |- |{{CZE}} || [[Coat of arms of the Czech Republic|Double-tailed lion]] ||style="background:#ccc;"|'''Mythical''' || [[File:Small coat of arms of the Czech Republic.svg|150px|center]] || <ref>{{cite web |url=http://www.mzv.cz/hague/en/general_information_on_the_czech/the_state_symbols_of_the_czech_republic/ |title=The State Symbols of the Czech Republic |publisher=Foreign Ministry of the Czech Republic |access-date=2015-03-21}}</ref> |- |- id="D" | rowspan="3" |{{DEN}} || [[Red squirrel]] (''national mammal'') ||''Sciurus vulgaris'' ||[[File:Red Squirrel 1c.jpg|175px|center]] ||<ref name="naturDK">{{cite web |url=https://naturstyrelsen.dk/om-os/kontakt/faq/nationalplanter-og-dyr/ |title=Nationalplanter og -dyr |publisher=Naturstyrelsen, Danish Ministry of the Environment |language=da |trans-title=Nationalplants and -animals |archive-url=https://web.archive.org/web/20191228230242/https://naturstyrelsen.dk/om-os/kontakt/faq/nationalplanter-og-dyr/ |archive-date=28 December 2019 |url-status=dead |access-date=28 December 2019}}</ref> |- |[[Mute swan]] (''national bird'')||''Cygnus olor'' || [[File:Cygnus olor 2 (Marek Szczepanek).jpg|175px|center]] ||<ref name="naturDK"/> |- |[[Small tortoiseshell]] (''national butterfly'')||''Aglais urticae'' || [[File:Aglais urticae LC0310.jpg|175px|center]] ||<ref name="naturDK"/> |- |{{DMA}} ||[[Sisserou parrot]] (''national bird'')||''Amazona imperalis'' ||[[File:Amazona imperialis Mitchell 2.jpg|175px|center]] ||<ref>{{Cite web |title=National Bird - Government of the Commonwealth of Dominica |url=https://dominica.gov.dm/about-dominica/national-symbols/national-bird |website=dominica.gov.dm |access-date=2023-03-23}}</ref> |- |{{EGY}} || [[Steppe eagle]] (''national bird'')||''Aquila nipalensis'' || [[File:Aquila nipalensis 2010.JPG|150px|center]] ||<ref>{{cite web |url=http://voices.nationalgeographic.com/2012/04/27/top-25-wild-bird-photographs-of-the-week-11/majestic-steppe-eagle-india-rohit-singh/ |title=Majestic steppe eagle photographed in India. They are the national animal of Egypt. |work=nationalgeographic.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20150617062708/http://voices.nationalgeographic.com/2012/04/27/top-25-wild-bird-photographs-of-the-week-11/majestic-steppe-eagle-india-rohit-singh/ |archive-date=2015-06-17 |url-status=dead |access-date=2015-06-17 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150617062708/http://voices.nationalgeographic.com/2012/04/27/top-25-wild-bird-photographs-of-the-week-11/majestic-steppe-eagle-india-rohit-singh/ |date=2015-06-17 }}</ref> |-|{{SLV}} || [[Turquoise-browed motmot]] (''national bird'') || ''Eumomota superciliosa'' || [[File:Motmot1.jpg#/media/File:Motmot1.jpg|175px|link=File:Motmot1.jpg|150px|center]] ||<ref>{{cite journal |language=es |url=http://www.diariooficial.gob.sv/diarios/do-1999/11-noviembre/19-11-1999.pdf |title=Decreto Legislativo No 735 del 21 de octubre de 1999 |journal=Diario Oficial |publisher=[[Imprenta Nacional de El Salvador]] |location=San Salvador |issue=216 |volume=345 |page=6 |date=19 November 1999 |access-date=22 July 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220401014418/https://www.diariooficial.gob.sv/diarios/do-1999/11-noviembre/19-11-1999.pdf |archive-date=1 April 2022 }}</ref> |- |{{ERI}} || [[Arabian camel]] (''national animal'')||''Camelus dromedarius'' || [[File:Camelus dromedarius on Sinai.jpg|150px|center]] ||<ref>{{cite web |url=http://www.worldatlas.com/webimage/countrys/africa/eritrea/ersymbols.htm |title=Eritrea State Symbols, Song, Flags, and More |publisher=WorldAtlas|access-date=2017-12-01}}</ref> |- |{{ETH}} || [[Lion]] (''national animal'')||''Panthera leo'' || [[File:020 The lion king Snyggve in the Serengeti National Park Photo by Giles Laurent.jpg|150px|center]] ||<ref name="Good"/><ref>{{cite web |url=http://www.worldatlas.com/webimage/countrys/africa/ethiopia/etsymbols.htm |title=Ethiopia State Symbols, Song, Flag, and More |publisher=WorldAtlas|access-date=2013-03-21}}</ref> |- | rowspan="4" |{{Flag|Estonia}} || [[Wolf]] (''national animal'') || ''Canis lupus'' || [[File:Loup gris (Canis lupus ).jpg|Loup_gris_(Canis_lupus_)|175px|center]]|| <ref name="est"> {{Cite web |title= State Insignia |url=https://www.eesti.ee/en/republic-of-estonia/republic-of-estonia/state-insignia |website=eesti.ee |access-date=29 July 2024}}</ref> |- |[[Barn swallow]] (''national bird'') || ''Hirundo rustica'' || [[File:Barn swallow in Montezuma (14460).jpg|Barn_swallow_in_Montezuma_(150)|175px|center]]|| <ref name="est"/> |- |[[Baltic herring]] (''national fish'')|| ''Clupea harengus membras''|| [[File:Silakka.jpg|Silakka|175px|center]]|| <ref name="est"/> |- |[[Swallowtail butterfly|Swallowtail]] (''national butterfly'') || ''Papilio machaon''|| [[File:Papilio machaon Mitterbach 01.jpg|Papilio_machaon_Mitterbach_01|175px|center]]|| <ref name="est"/> |- id="F" | rowspan="4" |{{FIN}} || [[Brown bear]] (''national animal'') || ''Ursus arctos'' || [[File:European Brown Bear.jpg|175px|center]] || <ref name="fin">{{Cite web |date=2014-08-25 |title=Iconic Finnish nature symbols stand out |url=https://finland.fi/life-society/iconic-finnish-nature-symbols-stand-out/ |website=this is Finland |access-date=2023-01-27}}</ref> |- |[[Whooper swan]] (''national bird'') || ''Cygnus cygnus'' || [[File:Cygnus cygnus Singschwan.jpg|175px|center]] || <ref name="fin"/> |- |[[European perch]] (''national fish'')|| ''Perca fluviatilis'' || [[File:Perca fluviatilis2.jpg|175px|center]] || <ref name="fin"/> |- | [[Seven-spot ladybird]] (''national insect'')|| ''Coccinella septempunctata''|| [[File:7-Spotted-Ladybug-Coccinella-septempunctata-sq1.jpg|175px|center]] |<ref name="fin"/> |- |{{FRA}} |[[Gallic rooster]] (''national bird'') |''Gallus gallus domesticus'' |[[File:Coq-gaulois-dore.JPG|175px|center]] |<ref>{{Cite web |title=Le coq |url=http://www.elysee.fr/la-presidence/le-coq/ |website=www.elysee.fr |date=21 October 2015 |language=fr-FR |access-date=2015-11-29}}</ref> |- |{{GAB}} || [[Black panther]] (''national animal'')||''Panthera pardus'' || [[File:Blackleopard.JPG|150px|center]] || <ref>{{Cite news |url=https://einfon.com/nationalsymbols/national-animal-of-gabon/ |title=National Animal of Gabon |date=2 May 2017 |access-date=2018-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201030165338/https://einfon.com/nationalsymbols/national-animal-of-gabon/ |archive-date=2020-10-30 }}</ref> |- |{{GMB}}<!--Gambia--> || [[Spotted hyena]] (''national animal'')|| ''Crocuta crocuta'' || [[File:Spotted_hyena_(Crocuta_crocuta).jpg|150px|center]] |<ref>{{Cite web |title=National Animal of Gambia - |url=https://einfon.com/nationalsymbols/national-animal-of-gambia/ |access-date=2020-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201031125006/https://einfon.com/nationalsymbols/national-animal-of-gambia/ |archive-date=2020-10-31 }}</ref> |- |{{GER}}||[[Coat of arms of Germany|Bundesadler]] (''heraldic "Federal Eagle"'')||style="background:#ccc;" |'''Mythical'''||[[File:Coat of arms of Germany.svg|150px|center]]||<ref name="BioSci"/><ref>{{Cite web |title=German Symbols |url=http://www.worldatlas.com/webimage/countrys/europe/germany/desymbols.htm/ |website=WorldAtlas |access-date=2017-08-11}}</ref> |- | rowspan="2" |{{GRC}} || [[Phoenix (mythology)|Phoenix]] (''national bird'') || style="background:#ccc;"|'''Mythical''' || [[File:Greek Phoenix.svg|150px]]||<ref name=worldatlas/> |- |[[Dolphin]] (''national animal'')|| ''[[Delphinidae]]'' || [[File:Dolphin in the Alonnisos Marine Park.jpg|150px]] ||<ref name="worldatlas">{{cite web|website=WorldAtlas |url=http://www.worldatlas.com/webimage/countrys/europe/greece/grsymbols.htm|title=Greek Symbols|date=2021-02-24}}</ref> |- |{{GRN}} || [[Grenada dove]] (''national bird'') || ''Leptotila wellsi'' ||[[File:Ece310767-fig-0001-m.jpg|175px|center]]||<ref>{{Cite web |title=National Symbols |url=https://www.gov.gd/index.php/national-symbols |website=Government of Grenada {{!}} Web Portal |date=6 December 2022 |access-date=2023-03-23}}</ref> |- |{{GUA}} || [[Resplendent quetzal]] (''national bird'') ||''Pharomachrus mocinno'' ||[[File:Pharomachrus mocinno Monteverde 05.jpg|175px|center]] ||<ref>{{Cite web |date=4 September 2020 |title=05 de septiembre, Día del Quetzal, Ave Nacional |url=https://conap.gob.gt/05-de-septiembre-dia-del-quetzal-ave-nacional/ |website=CONAP |language=es |access-date=22 June 2022}}</ref> |- id="H" |- |{{HTI}} || [[Hispaniolan trogon]] (''national bird'') ||''Priotelus roseigaster'' ||[[File:Hispaniolan Trogon (Priotelus roseigaster) (8082799519).jpg|175px|center]] ||<ref>{{Cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2230.html|title=The World Factbook|website=Central Intelligence Agency|access-date=2017-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20161108112336/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2230.html|archive-date=2016-11-08}}</ref> |- | rowspan="2" | {{HON}} || [[White-tailed deer]] (''national animal'')||''Odocoileus virginianus'' ||[[File:White-tailed deer.jpg|175px|center]] ||<ref name="HON">{{Cite web |title=MiAmbiente+ participa en la 6ta Liberación de Guacamayas en Valle de Copán |url=http://www.miambiente.gob.hn/blog/view/miambiente-participa-en-la-6ta-liberacion-de-guacamayas-en-valle-de-copan |access-date=2025-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220628152615/http://www.miambiente.gob.hn/blog/view/miambiente-participa-en-la-6ta-liberacion-de-guacamayas-en-valle-de-copan |archive-date=2022-06-28 }}</ref> |- |[[Scarlet macaw]] (''national bird'') || ''Ara macao'' || [[File:Ara macao - two at Lowry Park Zoo.jpg|175px|center]] ||<ref name="Latvia Symbols"/> |- |{{HUN}} || [[Turul]] (''national mythical creature'')|| style="background:#ccc;" |'''Mythical''' (most probably ''[[Falco cherrug]]'')<ref>{{cite web |title=Origins of Turul |url=http://turul.info/turul/milyenmadar |archive-url=https://web.archive.org/web/20150329162317/http://turul.info/turul/milyenmadar |archive-date=29 March 2015 |url-status=dead |access-date=5 November 2014}}</ref> ||[[File:Turul-Tb-front.jpg|150px|center]] || |- |{{ISL}} |[[Gyrfalcon]] (''national bird'')|| ''Falco rusticolus'' || [[File:Falco rusticolus white cropped.jpg|169x169px|left]]||<ref>{{cite web |title=Icelandic Coat of Arms |url=http://eng.forsaetisraduneyti.is/state-symbols/icelandic-coat-of-arms/history/#Falcon_emblem |publisher=Iceland Prime Minister's Office |access-date=29 October 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226003415/https://www.government.is/topics/governance-and-national-symbols/icelandic-national-flag/history/#Falcon_emblem |archive-date=26 December 2018}}</ref> |- |- id="I" | rowspan="4" | {{IND}} || [[Bengal tiger]] (''national animal'') ||''Panthera tigris tigris''|| [[File:Panthera tigris tigris.jpg|175px|center]] ||<ref>{{cite web |url=http://knowindia.gov.in/knowindia/national_symbols.php?id=11 |title=National Animal -National Symbols - Know India: National Portal of India |publisher=National Portal of India |access-date=23 March 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130122081716/http://www.knowindia.gov.in/knowindia/national_symbols.php?id=11 |archive-date=22 January 2013 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181226002413/http://knowindia.gov.in/knowindia/national_symbols.php?id=11%20 |date=26 December 2018 }}</ref> |- |[[Indian peafowl]] (''national bird'')||''Pavo cristatus'' ||[[File:Carnavalesco.jpg|175px|center]]||<ref>{{cite web |url=http://knowindia.gov.in/knowindia/national_symbols.php?id=3 |title=National Bird -National Symbols - Know India: National Portal of India |publisher=National Portal of India |access-date=23 March 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115003741/http://knowindia.gov.in/knowindia/national_symbols.php?id=3 |archive-date=15 January 2013 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130115003741/http://knowindia.gov.in/knowindia/national_symbols.php?id=3 |date=15 January 2013 }}</ref> |- | [[Ganges river dolphin]] (''national aquatic animal'') ||''Platanista gangetica''||[[File:Ganges River Dolphin cropped.jpg|175px|center]] ||<ref name="National Portal of India">{{cite web |url=http://knowindia.gov.in/knowindia/national_symbols.php?id=8 |title=National Aquatic Animal -National Symbols - Know India: National Portal of India |publisher=National Portal of India |access-date=23 March 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130122081831/http://www.knowindia.gov.in/knowindia/national_symbols.php?id=8 |archive-date=22 January 2013 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130122081831/http://www.knowindia.gov.in/knowindia/national_symbols.php?id=8 |date=22 January 2013 }}</ref> |- | [[Indian elephant]] (''national heritage animal'') ||''Elephas maximus indicus'' ||[[File:IndianElephant.jpg|175px|center]] ||<ref>{{cite web |url=http://www.breakingnewsonline.net/news/4777-elephant-declared-national-heritage-animal-in-india.html |title=Elephant declared National Heritage Animal in India |year=2010 |publisher=Breaking News Online (India) |access-date=25 June 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110825162711/http://www.breakingnewsonline.net/news/4777-elephant-declared-national-heritage-animal-in-india.html |archive-date=25 August 2011 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181226002512/http://breakingnewsonline.net/ |date=26 December 2018 }}</ref> |- | rowspan="3" |{{INA}} || [[Komodo dragon]] (''national animal'') ||''Varanus komodoensis''||[[File:Komodo dragon (Varanus komodoensis).jpg|175px|center]] ||<ref name="Keppres No.4/1993">{{cite act |type= Presidential Decrees |index= 4 |date= 1993 |legislature= Government of the Republic of Indonesia |title= Keputusan Presiden (KEPPRES) tentang Satwa dan Bunga Nasional |page= 1-4 |url= https://peraturan.bpk.go.id/Home/Details/61884/keppres-no-4-tahun-1993 |trans-title= Presidential Decrees Number 4 of 1993 |language= id | access-date=13 May 2023}}</ref> |- | [[Javan hawk-eagle]] (''national bird'') ||''Nisaetus bartelsi''||[[File:ELANG JAWA.jpg|175px|center]] ||<ref name="Keppres No.4/1993"/> |- | [[Asian arowana]] (''national fish'') || ''Scleropages formosus''||[[File:Rwana.jpg|center|175x175px]]||<ref name="Keppres No.4/1993"/> |- | rowspan="2" |{{IRN}}<!--Iran--> |[[Persian lion|Asiatic lion]] (''national animal'') ||''[[Persian lion|Panthera leo persica]]'' || [[File:Panthera leo persica - Tierpark Berlin - 2015.jpg|150px|center]] ||<ref name="globalpost.com"/> |- |[[Persian leopard|Persian Leopard]] (''national animal'') |''Panthera pardus saxicolor'' |[[File:Persian Leopard sitting.jpg|150px|center]] |<ref>{{Cite web |url=https://animalsake.com/list-of-national-animals-around-world |title=A Complete List of National Animals from Around the World |website=AnimalSake |access-date=2019-09-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190901194259/https://animalsake.com/list-of-national-animals-around-world |archive-date=1 September 2019 |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.worldatlas.com/webimage/countrys/asia/iran/irsymbols.htm |title=Iran National Symbols, Song, Flags and More |website=WorldAtlas |access-date=2019-09-01}}</ref> |- |rowspan="2"|{{IRQ}} |[[Chukar partridge]] (''National bird'') | ''Alectoris chukar'' | [[File:Alectoris-chukar-001.jpg|150px|center]] | <ref>{{cite web |url=http://www.worldatlas.com/webimage/countrys/asia/iraq/iqsymbols.htm |title=Iraq|work=WorldAtlas |date=24 February 2021}}</ref> |- |[[Wild goat|Goat]] <br /> (''National animal'',{{Flagicon image|Flag of Kurdistan.svg}} [[Iraqi Kurdistan|KRG]]) | ''Capra aegagrus'' | [[File:Bezoarziege.jpg|150px|center]] | <ref>{{cite web |url=http://www.kurdistanica.com/?q=node/193 |title=The National Goat|work=kurdistanica.com |access-date=18 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170221220459/http://kurdistanica.com/?q=node%2F193 |archive-date=21 February 2017 |url-status=dead}}</ref> |- |{{IRL}} |[[Irish hare]] ||''Lepus timidus hibernicus'' || [[File:Irish Mountain Hare imported from iNaturalist photo 322047161 on 22 April 2024.jpg|150px|center]]||<ref>{{cite web |title=Irish National Animal |date=11 May 2023 |url=https://www.discoverwildlife.com/animal-facts/whats-the-national-animal-of-ireland |publisher=BBC Wildlife Magazine |archive-url=https://web.archive.org/web/20230628030953/https://www.discoverwildlife.com/animal-facts/whats-the-national-animal-of-ireland/ |archive-date=2023-06-28 |access-date=30 June 2026}}</ref> |- | rowspan="6" | {{ISR}} || [[Lion of Judah]] (''heraldic symbol'')||''Panthera leo'' ||[[File:Emblem of Jerusalem.svg|175px|center]]||<ref>{{cite web |url=https://www.myjewishlearning.com/article/how-the-lion-of-judah-became-a-jewish-symbol/ |title=How the Lion of Judah Becam a Jewish Symbol}}</ref> |- |[[Eurasian hoopoe]] (''national bird'') ||''Upupa epops'' ||[[File:Wiedehopf_mit_Puppe_als_Futter.jpg|175px|center]] ||<ref>{{cite web |url=https://www.parks.org.il/new/national-animals/ |title=גאווה לאומית בטבע: הכירו את החיות הלאומיות של ישראל |publisher=park.org.il |access-date=26 April 2026}}</ref> |- |[[Daboia palaestinae|Palestine viper]] (''national snake'') |''Daboia palaestinae'' |[[File:ArbeLevy-Vipera palaestinae 3.jpg|frameless|153x153px]] |- |[[Canaan Dog]] (''national dog breed'') |''Canis familiaris'' |[[File:CanaanDogChakedeNess.jpg|frameless|152x152px]] |- |[[Nebo hierichonticus|Common black scorpion]] (''national scorpion'') |''Nebo hierichonticus'' |[[File:NEBO HIERICHONTICUS.jpg|frameless|151x151px]] |- |[[Mountain gazelle]] (''national animal'') |''Gazella gazella'' |[[File:Gazella gazella.jpg|frameless|151x151px]] |- |rowspan="1" |{{ITA}} |[[Italian wolf]] (''national animal'') |''Canis lupus italicus'' |[[File:C. l. italicus in MNP.jpg|152x152px]] ||<ref>{{cite web|website=Yourtrip.com|url=https://it.yourtripagent.com/4052-what-is-italy-s-national-animal|title=What is Italy national animal?|author=Sheri Foster|date=January 2021|access-date=2026-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230109172951/https://it.yourtripagent.com/4052-what-is-italy-s-national-animal|archive-date=2023-01-09}}</ref><ref>{{cite web |website="affaritaliani.it"> |url=https://www.affaritaliani.it/culturaspettacoli/il-lupo-grigio-degli-appennini-e-l-animale-dell-italia-544778.html |title= Il lupo grigio degli appennini e l animale dell Italia|author=James Hansen|date=June 2018}}</ref> |- |{{JAM}} || [[Red-billed streamertail]] (''national bird'') ||''Trochilus polytmus'' ||[[File:Red-billed Streamertail 2506104129.jpg|175px|center]] ||<ref name="jamsym">{{cite web |url=http://www.jis.gov.jm/special_sections/This%20Is%20Jamaica/symbols.html |title=National Symbols of Jamaica |publisher=jis.gov.jm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060619153047/http://www.jis.gov.jm/special_sections/This%20Is%20Jamaica/symbols.html |archive-date=19 June 2006 |access-date=2 December 2011 }}</ref> |- |rowspan="2"|{{JPN}} || [[Green pheasant]] (''national bird'') ||''Phasianus versicolor'' || [[File:Phasianus versicolor in field.JPG|150px|center]] || <ref name="jpnsymbrd">{{cite web |url=http://sawacon.org/appeal/?p=1108 |title=National Bird |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402105830/http://sawacon.org/appeal/?p=1108 |archive-date=2 April 2015 |access-date=2015-03-14}}</ref> |- |[[Koi]] (''national fish'') ||''Cyprinus carpio'' ||[[File:Koi at Japanese Garden - UH Manoa (5674161714-c).jpg|150px|center]] || <ref name="jpnsymfsh">{{cite web |url=http://www.hanmoto.com/diary/2004/11/02/196/ |trans-title=Do you know "Japanese fish"? |language=ja |script-title=ja:日本の「国魚」をご存知ですか？ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402090437/http://www.hanmoto.com/diary/2004/11/02/196/ |archive-date=2 April 2015 |access-date=2015-03-14 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181226002318/http://www.hanmoto.com/196 |date=2018-12-26 }}</ref> |- |{{KEN}} || [[Lion]] (''national animal'')|| ''Panthera leo'' || [[File:020 The lion king Snyggve in the Serengeti National Park Photo by Giles Laurent.jpg|150px|center]] || <ref name="Good">{{Cite journal |last1=Good |first1=Caroline |last2=Burnham |first2=Dawn |last3=Macdonald |first3=David |last4=Good |first4=Caroline |last5=Burnham |first5=Dawn |last6=Macdonald |first6=David W.|date=20 July 2017 |title=A Cultural Conscience for Conservation |journal=Animals |volume=7 |issue=12 |pages=52 |doi=10.3390/ani7070052|doi-access=free |pmid=28726725|pmc=5532567}}</ref> |- |- id="L" |- |{{LAO}} ||[[Asian elephant]] (''national animal'')||''Elephas maximus'' || [[File:Elephas maximus Kobe 02.jpg|150px|center]] ||<ref>{{cite web |title=Laos: Asian Elephant and the Protection of a National Symbol|date=21 April 2025 |url=https://terra-cultura.com/en/laos-asian-elephant-and-the-protection-of-a-national-symbol/ |publisher=Terra Cultura |archive-date=2025-04-21}}</ref> |- | rowspan="2" |{{LAT}} || [[White wagtail]] (''national bird'') ||''Motacilla alba'' ||[[File:White-Wagtail.jpg|175px|center]] ||<ref name="Latvia Symbols">{{cite web |website=Latvia.eu |url=http://www.latvia.eu/key-facts/symbols |title=Symbols|date=2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171007033419/http://www.latvia.eu/key-facts/symbols |archive-date=7 October 2017 |url-status=dead |access-date=12 April 2016}}</ref> |- |[[Adalia bipunctata|Two-spotted ladybug]] (''national insect'') ||''Adalia bipunctata''||[[File:Coccinellidae - Adalia bipunctata.JPG|175px|center]] ||<ref name="Latvia Symbols"/> |- | {{LBN}}||[[Striped hyena]] (''national animal'')|| ''Hyaena hyaena'' | [[File:Striped hyena (Hyaena hyaena) - cropped.jpg|175px|center]]||<ref>{{Cite web |date=27 April 2023 |script-title=ar:جمعية الأرض: لحماية وانقاذ الضبع المخطط في لبنان |trans-title=Earth Association: To protect and save the striped hyena in Lebanon |url=https://www.nna-leb.gov.lb/ar/%D9%85%D8%AA%D9%81%D8%B1%D9%82%D8%A7%D8%AA/610487/%D8%AC%D9%85%D8%B9%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B1%D8%B6-%D9%84%D8%AD%D9%85%D8%A7%D9%8A%D8%A9-%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%82%D8%A7%D8%B0-%D8%A7%D9%84%D8%B6%D8%A8%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AE%D8%B7%D8%B7-%D9%81%D9%8A-%D9%84%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%86 |publisher=[[National News Agency (Lebanon)|National News Agency]] |language=ar |access-date=19 October 2025}}</ref> |- | {{LTU}}||[[White stork]] (''national bird'')|| ''Ciconia ciconia'' | [[File:White stork (Ciconia ciconia) standing.jpg|175px|center]]||<ref>{{Cite web |url=https://vstt.lrv.lt/en/news/the-number-of-storks-is-not-decreasing-in-the-zuvintas-biosphere-reserve |title=The number of storks is not decreasing in the Žuvintas biosphere reserve &#124; State Service for Protected Areas under the Ministry of Environment}}</ref> |- id="M" |- | rowspan="2" |{{MDG}} || [[Zebu]] (''in [[Emblem of Madagascar|Malagasy heraldry]]'') ||''Bos primigenius indicus'' ||[[File:Zébu.JPG|150px|center]] ||<ref name="SoM">[https://www.worldatlas.com/webimage/countrys/africa/madagascar/mgsymbols.htm#page Symbols of Madagascar]</ref> |- | [[Ring-tailed lemur]] (''national animal'') ||''Lemur catta'' || [[File:Lemur catta 001.jpg|150px|center]] ||<ref name="SoM" /> |- |{{MYS}} ||[[Malayan tiger]] (''national animal'') |''Panthera tigris'' |[[File:MalayanTiger PantheraTigrisJacksoni.jpg|175px|center]] |<ref>{{cite web |title=Nameless Story |url=https://wwf.panda.org/projects/connect2tigers/nameless_story/#:~:text=The%20Malayan%20tiger%20is%20the,many%20of%20their%20wild%20tigers.}}</ref><!-- {{better source needed|date=May 2023}} --> |- |{{MLT}} |[[Pharaoh Hound]] (''national dog breed'') |''Canis lupus familiaris'' |[[File:Kelb tal fenek 529.jpg|150px]] |[http://dogtime.com/dog-breeds/pharaoh-hound#/slide/1] |- |{{MUS}} || [[Dodo]] (''national bird and animal'')||''Raphus cucullatus'' ||[[File:Dronte dodo Raphus cucullatus.jpg|150px|center]] ||<ref name="6 Extremely Rare National Animals"/><ref>{{cite web |url=http://www.globalpost.com/dispatch/news/science/wildlife-news/130925/interesting-national-animals |title=12 countries that have cooler national animals than the United States |publisher=globalpost.com |access-date=3 October 2014}}</ref><ref>{{cite web |url=https://abcnews.go.com/Lifestyle/national-animals-legendary-extinct-imaginary/story?id=20170452#2 |title=National Animals: The Legendary, Extinct and Imaginary-8 of 9 |publisher=abcnews.go.com |access-date=2014-10-03}}</ref> |- |- | rowspan="5" |{{MEX}} || [[Golden eagle]] (''national bird and animal'') ||''Aquila chrysaetos'' || [[File:Golden Eagle in flight - 5.jpg|150px|center]] ||<ref name="smithsonian 10 national animals">{{cite web |url=http://www.smithsonianmag.com/science-nature/ten-unusual-national-animals-rival-unicorn-180952804/?no-ist |title=Ten Unusual National Animals That Rival the Unicorn-3 of 10 |access-date=2017-08-25}}</ref> |- |[[Xoloitzcuintli]] (''national dog breed'') || (a breed of)<br />''Canis lupus familiaris'' || [[File:Xoloitzcuintli - GCH Bayshore Georgio Armani 09 (16397731930).jpg|150px|center]]||<ref name="smithsonian 10 national animals"/> |- |[[Jaguar]] (''national mammal'') || ''Panthera onca'' || [[File:Standing jaguar.jpg|150px|center]] ||<ref name="smithsonian 10 national animals"/> |- |[[Grasshopper]] (''national arthropod '') ||''Sphenarium purpurascens'' || [[File:American Bird Grasshopper.jpg|150px|center]] ||<ref name="smithsonian 10 national animals"/> |- |[[Vaquita]] (''national marine mammal'') ||''Phocoena sinus'' || [[File:Vaquita4 Olson NOAA.jpg|150px|center]] ||<ref name="smithsonian 10 national animals"/> |- | {{MDA}} || [[Aurochs]] (''national animal'') ||''Bos primigenius'' ||[[File:Aurochs reconstruction.jpg|150px|center]] ||<ref name="Minahan2010">{{cite book |last=Minahan |first=James |title=The Complete Guide to National Symbols and Emblems: Volume 1 |url=https://books.google.com/books?id=jfrWCQAAQBAJ&q=moldavian+national+animal&pg=PA469 |year=2010 |publisher=Greenwood Press|isbn=978-0-313-34498-5 |page=469 |access-date=2 January 2012}}</ref> |- | rowspan="3" | {{MON}} || [[European hedgehog]] (''national animal'') || ''Erinaceus europaeus'' || [[File:Erinaceus europaeus LC0119.jpg|150px|center]] ||<ref name="Leftley">{{cite web |last=Leftley |first=Nick |title=6 Worst National Animals |url=http://www.maxim.com/travel/the-6-worst-national-animals |archive-url=https://web.archive.org/web/20141008212324/http://www.maxim.com/travel/the-6-worst-national-animals |archive-date=8 October 2014 |url-status=dead |access-date=8 January 2014 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181226002456/https://www.maxim.com/maxim-man/6-worst-national-animals |date=26 December 2018 }}</ref> |- | [[European rabbit]] (''national animal'') || ''Oryctolagus cuniculus'' ||[[File:Oryctolagus cuniculus - euqirneto - 419737670 (cropped).jpeg|150px|center]] ||<ref name="Leftley" /> |- | [[Wood mouse]] (''national animal'') || ''Apodemus sylvaticus'' || [[File:ApodemusSylvaticus.jpg|150px|center]] ||<ref name="Leftley" /> |- | rowspan="3" | {{MGL}}|| [[Przewalski's horse]] (''national animal'') || ''Equus ferus przewalskii'' || [[File:Przewalski's Horse (02710137).jpg|175px|center]]|| <ref>{{Cite web |date=2023-12-13 |title=Animals in Mongolia |url=https://a-z-animals.com/animals/location/asia/mongolia/ |website=AZ Animals |access-date=2023-01-12}}</ref> |- | [[Saker falcon]] (''national bird'') || ''Falco cherrug'' || [[File:Falco cherrug (Marek Szczepanek).jpg|175px|center]]|| <ref>{{Cite web |title=Mongolia names falcon as national bird |url=https://wwf.panda.org/wwf_news/?206522/Mongolia-names-falcon-as-national-bird |website=wwf.panda.org |access-date=22 June 2022}}</ref><!-- {{better source needed|date=June 2022}} --><ref>{{Cite web |title=Saker Falcon, A National Bird of Mongolia |url=http://www.birdmongolia.com/bird-blog/saker-falcon-a-national-bird-of-mongolia |website=Birds Mongolia |language=mn |access-date=22 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231217133715/https://www.birdmongolia.com/bird-blog/saker-falcon-a-national-bird-of-mongolia |archive-date=17 December 2023}}</ref> <!-- {{better source needed|date=June 2022}} --> |- |[[Gobi bear]] (''national pride animal'') |''Ursus arctos gobiensis'' |[[File:Ursus arctos gobiensis.jpg|center|175x175px]] |<ref>{{Cite web |date=2023-12-13 |title=Мазаалай Баавгайг Үндэсний Бахархалт Амьтнаар Зарлах Тухай |url=https://legalinfo.mn/ |website=Эрх зүйн мэдээллийн нэгдсэн систем |language=mn |access-date=2025-10-18}}</ref> |- |{{MAR}} || [[Barbary lion]] (''national animal'')|| ''Panthera leo leo'' || [[File:Sultan the Barbary Lion.jpg|150px]] ||<ref name="BioSci">{{Cite journal |last1=Hammerschlag |first1=Neil |last2=Gallagher |first2=Austin J.|date=24 May 2017 |title=Extinction Risk and Conservation of the Earth's National Animal Symbols |journal=BioScience |volume=67 |issue=8 |pages=744–749 |doi=10.1093/biosci/bix054 |issn=0006-3568 |doi-access=free}}</ref> |- id="N" | rowspan="2" |{{Flag|Nepal}} |[[Cow in Hinduism|Cow]] (''national animal'') |''Bos indicus'' |[[File:The Cow Worship.jpg|175px|center]] | rowspan="2" |<ref>{{Cite web |first3=Government of Nepal |others=Article 9 (B) |title=Constitution of Nepal, 2072 |url=https://lawcommission.gov.np/en/wp-content/uploads/2021/01/Constitution-of-Nepal.pdf |access-date=2025-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240717174239/https://www.lawcommission.gov.np/en/wp-content/uploads/2021/01/Constitution-of-Nepal.pdf |archive-date=2024-07-17 }}</ref> |- |[[Himalayan monal]] (''national bird'') |''Lophophorus impejanus'' |[[File:Lophophorus impejanus Zoo DU 2.jpg|175px|center]] |- | rowspan="2" | {{NED}} || [[Lion (heraldry)|Lion]] (''heraldic symbol'')||''Panthera leo'' ||[[File:Royal Coat of Arms of the Netherlands.svg|150px|center]] || <ref>{{cite web |url=http://www.koninklijkhuis.nl/globale-paginas/taalrubrieken/english/monarchy/coat-of-arms-and-standard/ |title=Dutch coat of arms and standard |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121230114541/http://www.koninklijkhuis.nl/globale-paginas/taalrubrieken/english/monarchy/coat-of-arms-and-standard |archive-date=30 December 2012 |access-date=2012-11-10}}</ref> |- | [[Black-tailed godwit]] (''national bird'') ||''Limosa limosa'' || [[File:Limosa limosa (Uitkerke).jpg|150px|center]] || <ref>{{cite web |url=http://www.nu.nl/dieren/4166987/grutto-verkozen-nationale-vogel.html |title=Grutto verkozen tot nationale vogel |access-date=2016-05-31}}</ref> |- |{{NZL}} || [[Kiwi (bird)|Kiwi]] (''national bird'')||''Apteryx'' sp. ||[[File:TeTuatahianui.jpg|150px]] ||<ref>{{cite web |url=http://www.teara.govt.nz/en/government-and-nation/9 |title=Teara.govt.nz |publisher=Teara.govt.nz |date=2012-09-22 |archive-date=2018-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226002909/https://teara.govt.nz/en/nation-and-government/page-9 |url-status=dead |access-date=2013-08-29 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181226002909/https://teara.govt.nz/en/nation-and-government/page-9 |date=2018-12-26 }}</ref> |- | {{NIC}} || [[Turquoise-browed motmot]] (''national bird'') || ''Eumomota superciliosa'' || [[File:Turquoise-browed_Motmot_(16423222357).jpg|175px|center]]||<ref>{{cite journal |language=es |url=http://legislacion.asamblea.gob.ni/normaweb.nsf/($All)/F4908C9676104D7806257A31005E210E?OpenDocument |title=Ley No. 795 que declara al guardabarranco, ave nacional de Nicaragua|location=Managua |publisher=La Gaceta |journal=Diario Oficial |issue=118|date=25 June 2012 |access-date=22 July 2017}}</ref> |- | rowspan="2" |{{NGA}} |[[Eagle]]<br /> |Accipitridae |[[File:Martial eagle (Polemaetus bellicosus).jpg|150px|left]] |<ref name="fm">{{Cite web |url=https://www.worldatlas.com/webimage/countrys/africa/nigeria/ngsymbols.htm |title=Nigeria State Symbols, Song, Flags and More |website=WorldAtlas |access-date=2019-02-02}}</ref> |- |[[Black crowned crane]] (''national bird'') |''Balearica pavonina'' |[[File:Balearica_pavonina_-_Maroparque_01.jpg|150px|left]] |<ref name="fm"/> |- | rowspan="4" |{{PRK}} ||[[Qianlima]] (''national animal'')|| style="background:#ccc;" |'''Mythical'''||[[File:Chollima statue 05.JPG|150px|left]]||<ref name="Leftley" /><ref>{{cite web |title=The National Animal Of North Korea Is A Chollima (Like a Pegasus) |url=http://www.unrealfacts.com/the-national-animal-of-north-korea-is-a-chollima-like-a-pegasus/|work=Unreal Facts |archive-url=https://web.archive.org/web/20140108025103/http://www.unrealfacts.com/the-national-animal-of-north-korea-is-a-chollima-like-a-pegasus/ |archive-date=2014-01-08 |url-status=dead |access-date=8 January 2014}}</ref><ref>{{cite web |url=https://abcnews.go.com/Lifestyle/national-animals-legendary-extinct-imaginary/story?id=20170452#2 |title=National Animals: The Legendary, Extinct and Imaginary-6 of 9 |publisher=abcnews.go.com |access-date=2014-10-03}}</ref> |- |[[Siberian tiger]] (''national animal'')|| ''Panthera tigris altaica'' || [[File:Siberischer tiger de.jpg|150px|center]] ||<ref>{{Cite web | title=On the hunt for North Korea’s last Siberian tigers {{!}} NK News - North Korea News | url=https://www.nknews.org/2018/01/on-the-hunt-for-north-koreas-last-siberian-tigers/ | archive-url=https://web.archive.org/web/20180119124858/https://www.nknews.org/2018/01/on-the-hunt-for-north-koreas-last-siberian-tigers/ | access-date=2026-08-16 | archive-date=2018-01-19}}</ref> |- |[[Pungsan dog]] (''national dog'') ||''Canis familiaris'' ||[[File:Poongsandogs.JPG|175px|center]] ||<ref name="Kang">{{cite magazine|magazine=Korea Pictorial|date=2015 |issue=4 |pages=26–27 |title=Symbols of Korea |last=Kang |first=Su Jong|author-mask=Kang Su-jong |url=http://www.naenara.com.kp/en/periodic/korea/detail.php?kind=korea&&name=2015/04/04.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304192431/http://www.naenara.com.kp/en/periodic/korea/detail.php?kind=korea&&name=2015%2F04%2F04.pdf |archive-date=4 March 2016 |issn=1727-9208}}</ref> |- |[[Korean magpie]] (''national bird'') || ''Pica serica'' ||[[File:Korean magpie in Daejeon (side profile).jpg|175px|center]] ||<ref name="kimmie">{{cite web |last1=Song |first1=Kong Yo |date=18 November 2023 |title=The Magpie-the National Bird of the DPRK |url=http://www.ryongnamsan.edu.kp/univ/en/research/articles/eb7ef0469ad23a2c5782e8770da04529?cp=11 |website=[[Kim Il Sung University]] |access-date=18 January 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260422214049/http://www.ryongnamsan.edu.kp/univ/en/research/articles/eb7ef0469ad23a2c5782e8770da04529?cp=11 |archive-date=22 April 2026 }}</ref> |- | rowspan="4" |{{NOR}} || [[Moose|Eurasian elk/moose]] (''national animal'') ||''Alces alces'' || [[File:Moose-Gustav.jpg|150px|center]] ||<ref>{{Cite web |title=About Norway's National Animal: The Moose |date=31 October 2023 |url=https://www.fjordsandbeaches.com/norway-national-animal |access-date=2023-10-31 }}{{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ||[[Lion]] (''royal national animal'')||''Panthera leo''||[[File:Coat of arms of Norway.svg|150px|left]]||<ref>{{Cite web|title=Riksvåpenet er mer hellig enn flagget |url=http://www.aftenposten.no/fakta/innsikt/Riksvapenet-er-mer-hellig-enn-flagget-7926177.html |website=www.aftenposten.no |access-date=2015-12-27}}</ref> |- |[[White-throated dipper]] (''national bird'')||''Cinclus cinclus''||[[File:Cinclus cinclus R(ThKraft).jpg|150px|left]]||<ref>{{Cite web|title=Nasjonalfugl |url=https://snl.no/nasjonalfugl |website=www.snl.no |access-date=2015-12-27}}</ref> |- |[[Fjord horse]] (''national horse'')||''Equus ferus caballus''||[[File:Fjording, mother and daughter.jpg|150px|left]]||<ref>{{Cite web|title=Fjordingene på Langedrag |url=http://www.langedrag.no/dyrene/hest |website=www.langedrag.no |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160105220549/http://www.langedrag.no/dyrene/hest |archive-date=5 January 2016 |access-date=2015-12-27}}</ref> |- | rowspan="6" |{{PAK}}||[[Markhor]] (''national animal'')||''Capra falconeri''||[[File:Markhor Schraubenziege Capra falconeri Zoo Augsburg-02.jpg|175px|center]]||<ref name="National Symbols of Pakistan">{{cite web |url=http://www.pakistan.gov.pk/national_symbols.html |title=National Symbols of Pakistan |publisher=Government of Pakistan |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161128073024/http://www.pakistan.gov.pk/national_symbols.html |archive-date=28 November 2016 |access-date=23 October 2016}}</ref> |- |[[Indus river dolphin]] (''national aquatic mammal'')||''Platanista minor''|| [[File:A-Platanista-gangetica-showing-the-body-shape-and-especially-the-head-with-a-long-beak.png|175px|center]] ||<ref name="National Symbols of Pakistan"/> |- |[[Chukar partridge|Chukar]] (''national bird'') ||''Alectoris chukar'' ||[[File:Alectoris-chukar-001.jpg|175px|center]] ||<ref name="National Symbols of Pakistan"/> |- |[[Mugger crocodile]] (''national reptile'') ||''Crocodylus palustris'' || [[File:PK Kirthar NP asv2020-02 img25.jpg|175px|center]] ||<ref name="National Symbols of Pakistan"/> |- |[[Shaheen falcon]] (''heritage bird'') || ''Falco peregrinus peregrinator'' ||[[File:جير شاهين.jpg|175px|center]] ||<ref name="nationalsymbol">{{cite web |url=http://www.nationalheritage.gov.pk/nationalsymbols.html |title=National Symbols of Pakistan |publisher=Government of Pakistan |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130827084404/http://nationalheritage.gov.pk/nationalsymbols.html |archive-date=27 August 2013 |access-date=23 August 2013 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130827084404/http://nationalheritage.gov.pk/nationalsymbols.html |date=27 August 2013 }}</ref> |- |[[Snow leopard]] (''national predator'') ||''Panthera uncia''||[[File:Snow Leopard 1 (4693059450).jpg|175px|center]] ||<ref name="National Symbols of Pakistan"/> |- | rowspan="2" |{{PAN}} || [[Harpy eagle]] (''national bird'') ||''Harpia harpyja'' ||[[File:Harpia harpyja 001 800.jpg|175px|center]] ||<ref>{{Cite web |last=Prensa |title=Panamá posee la población más grande de Águilas Harpías de Centroamérica – MiAmbiente |date=10 April 2021 |url=https://www.miambiente.gob.pa/panama-posee-la-poblacion-mas-grande-de-aguilas-harpias-de-centroamerica/ |language=es |access-date=22 June 2022}}</ref> |- |[[Panamanian golden frog]] (''national animal'') |''Atelopus zeteki'' |[[File:Atelopus zeteki IMG 3668.jpg|frameless|152x152px]] |- |{{PNG}} || [[Dugong]] (''national marine mammal'') || ''Dugong dugon'' || [[File:Dugong Marsa Alam.jpg|150px|center]] ||<ref>{{Cite journal |last1=Hudson |first1=Brydget E.T. |year=1981 |title=Interview and Aerial Survey Data in Relation to Resource Management of the Dugong in Manus Province, Papua New Guinea |journal=Bulletin of Marine Science |volume=31 |issue=3 |pages=662–672 |url=http://www.ingentaconnect.com/content/umrsmas/bullmar/1981/00000031/00000003/art00018 |accessdate=2011-04-04}}</ref> |- | rowspan="2" |{{PER}} || [[Vicuña]] (''national animal'') || ''Vicugna vicugna''||[[File:Vicunacrop.jpg|175px|center]]||<ref>{{cite web |url=http://www.smithsonianmag.com/science-nature/ten-unusual-national-animals-rival-unicorn-180952804/?no-ist |title=Ten Unusual National Animals That Rival the Unicorn-9 of 10 |publisher=smithsonianmag.com |access-date=2014-10-03}}</ref> |- |[[Andean cock-of-the-rock]] (''national bird'') || ''Rupicola peruviana''||[[File:Rupicola peruviana (male) -San Diego Zoo-8a.jpg|175px|center]]||<ref>{{Cite web |title=Servicio Nacional de Áreas Naturales Protegidas por el Estado - SERNANP |url=https://old.sernanp.gob.pe/sernanp/contenido.jsp?ID=647 |website=old.sernanp.gob.pe |access-date=22 June 2022}}</ref> |- | rowspan="2" |{{PHL}} |[[Carabao]] (''national animal'') |''Bubalus bubalis'' |[[File:Carabao.jpg|frameless|175x175px]] |<ref>{{Cite web |last=Rey |first=Maestro Valle |date=2020-12-11 |title=Carabao {{!}} About The National Animal Of The Philippines |url=https://philnews.ph/2020/12/11/carabao-about-the-national-animal-of-the-philippines/ |website=PhilNews |access-date=2026-02-06}}</ref> |- | [[Philippine eagle]] (''national bird'')||''Pithecophaga jefferyi''||[[File:Sir Arny(Philippine Eagle).jpg|175px|center]]||<ref name="phsymeagle">{{cite web |url=https://www.officialgazette.gov.ph/1995/07/04/proclamation-no-615-s-1995/ |title=Proclamation No. 615, s. 1995 |date=4 July 1995 |publisher=gov.ph |access-date=12 August 2012}}</ref> |- | rowspan="3" |{{POL}} || [[White-tailed eagle]] (''national bird'') || ''Haliaeetus albicilla'' || [[File:White-tailed Eagle Head detail.jpg|150px]] ||<ref>{{cite web |url=http://birds.poland.pl/directory/gallery%2CWhite-tailed_Eagle_%28Haliaeetus_albicilla%29%2Cgid%2C236008%2Ccid%2C923.htm |title=Polish Birds Directory: White-tailed Eagle (Haliaeetus albicilla) |publisher=birds.poland.pl |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080616044037/http://birds.poland.pl/directory/gallery%2CWhite-tailed_Eagle_%28Haliaeetus_albicilla%29%2Cgid%2C236008%2Ccid%2C923.htm |archive-date=16 June 2008 |access-date=2016-10-10 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080616044037/http://birds.poland.pl/directory/gallery%2CWhite-tailed_Eagle_%28Haliaeetus_albicilla%29%2Cgid%2C236008%2Ccid%2C923.htm |date=2008-06-16 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://info-poland.buffalo.edu/classroom/eagle.html |title=symbols of Poland: The White Eagle |publisher=buffalo.edu |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161010162805/http://info-poland.buffalo.edu/classroom/eagle.html |archive-date=2016-10-10 |access-date=2016-10-10}}</ref> |- |[[White stork]] (''national bird'') || ''Ciconia ciconia'' || [[File:Ciconia ciconia - 01.jpg|150px]] ||<ref>{{cite web |url=http://www.thenews.pl/1/9/Artykul/25191,Poland-salutes-the-white-stork |title=Poland salutes the white stork |publisher=thenews.pl |archive-date=2017-10-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171027231442/http://www.thenews.pl/1/9/Artykul/25191,Poland-salutes-the-white-stork |url-status=dead |access-date=2016-10-10}}</ref> |- |[[European bison]] (''national animal'') || ''Bison bonasus'' || [[File:Wisent.jpg|150px]] ||<ref>{{cite web |url=https://www.theguardian.com/travel/2011/apr/09/poland-wildlifeholidays |title=Primeval Poland: where the bison roam |publisher=theguardian.com |author=Jon Eldridge |date=8 April 2011 |access-date=2016-10-10}}</ref><ref>{{cite web |url=http://allaboutbison.com/bison-world-news/europe/poland/ |title=Poland |publisher=allaboutbison.com |access-date=2016-10-10}}</ref> |- | rowspan="3" | {{PRT}} || [[Dragon]] (''traditional coat of arms / national animal'') || style="background:#ccc;"|'''Mythical''' || [[File:Brasao d'armas.png|150px]] ||<ref>{{Cite web |title=Lusitania liberata ab injusto Castellanorum dominio: Restituta legitimo Principi, Serenissimo Joanni IV... |url=https://www.europeana.eu/pt/item/10501/bib_rnod_227266 |website=europeana.eu |language=pt-PT |access-date=2022-03-05}}</ref><ref>{{Cite web |last=IMUB |first=Loryel Rocha-|date=2018-09-15 |title=O Dragão Não É O Timbre Das Armas Dos Bragança Do Brasil E SIM Das Armas Nacionais Da Coroa… |url=https://medium.com/@loryelrocha/o-drag%C3%A3o-n%C3%A3o-%C3%A9-o-timbre-das-armas-dos-bragan%C3%A7a-do-brasil-e-sim-das-armas-nacionais-da-coroa-3488751d001b |website=Medium |access-date=2022-03-05}}</ref><ref>{{Cite web |last=JD |first=InfoBlog de|date=2019-07-24 |title=De além-Reno para as Américas, a "Serpe" como símbolo monárquico Luso-Brasileiro |url=https://jmdorropio.wixsite.com/site/post/de-alem-reno-para-as-americas-a-serpe-como-símbolo |website=site |language=pt |access-date=2022-03-05}}</ref> |- | [[Cock of Barcelos]] (''national bird'')|| style="background:#ccc;"|'''Mythical''' || [[File:PA2900302 galo emiliarocha medio.jpg|sans cadre|150px]]||<ref name="Po1">{{cite web |url=https://www.reference.com/geography/national-animal-portugal-a2c63c3800b560c2 |website=reference.com |title=What is the national animal of Portugal? |archive-date=2018-12-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181214061538/https://www.reference.com/geography/national-animal-portugal-a2c63c3800b560c2 |url-status=dead |access-date=2019-04-10}}</ref> |- |[[Iberian Wolf]] (''national animal'')|| ''Canis lupus signatus'' || [[File:Canis lupus signatus (Kerkrade Zoo) 20.jpg|150px]] ||<ref name=Po1/> |- |- id="Q" |{{QAT}} || [[Arabian oryx]] (''national animal'') ||''Oryx leucoryx'' || [[File:Arabian oryx (oryx leucoryx).jpg|175px|center]] ||<ref>{{Cite web |title=Arabian Oryx |url=https://www.visitqatar.qa/intl-en/things-to-do/get-inspired/wildlife/arabian-oryx |website=www.visitqatar.qa |access-date=22 June 2022}}</ref> |-id="R" |- |{{ROU}} || [[Eurasian Lynx]] ||''Lynx lynx'' || [[File:Lynx lynx poing.jpg|150px]] ||<ref>{{cite web |url=http://www.9am.ro/top/Social/243039/sapte-simboluri-nationale-mai-putin-cunoscute-romania/2/Animalul-national-Rasul.html |title=Animalul national - Rasul - Sapte simboluri nationale ale Romaniei mai putin cunoscute|work=9AM |archive-date=2015-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150430103410/http://www.9am.ro/top/Social/243039/sapte-simboluri-nationale-mai-putin-cunoscute-romania/2/Animalul-national-Rasul.html |url-status=dead |access-date=2019-04-10}}</ref> |- | rowspan="2" | {{RUS}} || [[Brown bear]] (''national animal'') ||''Ursus arctos'' || [[File:European Brown Bear.jpg|175px|center]] || <ref>{{cite web |url=http://www.beavertonoregon.gov/DocumentCenter/Home/View/1197 |title=Birobidjan, Russia Beaverton's sister city since 1990 |publisher=The City of Beaverton |access-date=2017-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160919040603/http://www.beavertonoregon.gov/DocumentCenter/Home/View/1197 |archive-date=2016-09-19}}</ref> |- |[[Double-headed eagle]] (''traditional coat of arms'') ||style="background:#ccc;"|'''Mythical''' || [[File:Lesser Coat of Arms of Russian Empire.svg|175px|center]] || <ref>{{cite web |last1=Yergorov |first1=Oleg |title=Why is the double-headed eagle Russia's national symbol? |url=https://www.rbth.com/history/327634-why-is-double-headed-eagle-a-symbol-of-russia |website=rbth.com |date=20 February 2018}}</ref> |- |{{RWA}} || [[Leopard]] ||''Panthera pardus''||[[File:Leopard africa.jpg|150px]] ||<ref>{{cite web|url=http://www.worldatlas.com/webimage/countrys/africa/rwanda/etsymbols.htm |title=Rwanda State Symbols, Song, Flag, and More |publisher=WorldAtlas |accessdate=2013-03-21}}</ref> |- |- id="S" |{{SKN}} || [[Brown pelican]] (''national bird'') || ''Pelecanus occidentalis'' ||[[File:Brown Pelican21K.jpg|175px|center]]||<ref>{{Cite web |date=2022-11-04 |title=National Symbols {{!}} Gov.Kn |url=https://www.gov.kn/skn-national-symbols/ |access-date=2023-03-23}}</ref> |- |{{LCA}} || [[Saint Lucia amazon]] (''national bird'')||''Amazona versicolor'' ||[[File:Amazona versicolor -St Lucia-5a.jpg|175px|center]]||<ref>{{Cite web |title=The Saint Lucia Parrot (Amazona versicolor) |url=https://archive.stlucia.gov.lc/saint_lucia/the_saint_lucia_parrot_amazona_versicolor.htm |website=archive.stlucia.gov.lc |access-date=2023-03-23}}</ref> |- |{{VCT}} || [[Saint Vincent amazon]] (''national bird'')||''Amazona guildingii'' ||[[File:Amazona guildingii -Botanical Gardens -Kingstown -Saint Vincent-8a-4c.jpg|175px|center]]||<ref>{{cite web |url=http://www.foreign.gov.vc/index.php?option=com_content&view=article&id=91&Itemid=134 |title=The National Bird |publisher=foreign.gov.vc |access-date=2 January 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130515010728/http://www.foreign.gov.vc/index.php?option=com_content&view=article&id=91&Itemid=134 |archive-date=15 May 2013 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181226002341/http://www.foreign.gov.vc/index.php?option=com_content&view=article&id=91&Itemid=134%20 |date=26 December 2018 }}</ref> |- |{{KSA}} || [[Arabian camel]] (''national animal'') ||''Camelus dromedarius'' || [[File:Camel in Al Ula 2023.jpg|175px|center]] ||<ref>{{cite web |url=https://www.visitsaudi.com/en/stories/camels-in-saudi |title=Camel culture: The history of Saudi's national animal |publisher=visitsaudi.com |access-date=18 September 2023}}</ref> |- | rowspan="2" |{{SRB}} || [[Wolf]] (''national animal'')|| ''Canis lupus lupus'' ||[[File:Canis lupus lupus qtl1.jpg|150px|left]] ||<ref>{{cite web |url=http://forum.badnjak.com/viewtopic.php?f=14&t=744 |title=СРПСКА НАРОДНА ИНТЕЛИГЕНЦИЈА|work=badnjak.com |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140104023628/http://forum.badnjak.com/viewtopic.php?f=14&t=744 |archive-date=4 January 2014}}</ref> |- | [[Serbian eagle|White eagle]] (''traditional coat of arms'')|| style="background:#ccc;"|'''Mythical''' ||[[File:Coat of arms of Serbia small.svg|150px|left]] || <ref name="Minahan2009">{{cite book|author=James Minahan |title=The Complete Guide to National Symbols and Emblems &#91;2 Volumes&#93; |url=https://books.google.com/books?id=jfrWCQAAQBAJ&pg=PA525|date=23 December 2009 |publisher=ABC-CLIO|isbn=978-0-313-34497-8 |pages=525–}}</ref> |- ||{{Flagcountry|Sierra Leone}} || [[Chimpanzee]] (''national animal'')|| ''Pan troglodytes'' ||[[File:Schimpanse Zoo Leipzig.jpg|150px|center]] ||<ref>{{Cite book |url=https://adventure.com/tacugama-chimpanzee-sanctuary-sierra-leone/#:~:text=In%202019%2C%20almost%2025%20years,tourism%E2%80%94moving%20away%20from%20diamonds |title=How the chimp became the face of Sierra Leone tourism |last=Dattani |first=Meera |date=11 September 2019 |publisher=adventure.com |access-date=30 June 2026}}</ref> |- |{{SGP}}<!--Singapore-->|| [[Lion]] (''national animal'')|| ''Panthera leo'' || [[File:020 The lion king Snyggve in the Serengeti National Park Photo by Giles Laurent.jpg|150px|center]] || <ref name="Good"/> |- |{{SOM}} || [[Leopard]] (''national animal'')||''Panthera pardus''||[[File:Leopard africa.jpg|150px]] ||<ref name="Minahan">{{cite book| last=Minahan| first=James| title=The Complete Guide to National Symbols and Emblems: Volume 2| url=https://books.google.com/books?id=Y85XAAAAYAAJ| year=2009| publisher=Greenwood Press| isbn=978-0-313-34500-5| page=908}}</ref> |- | rowspan="3" |{{RSA}}<!--South Africa--> || [[Springbok]] (''national animal'') ||''Antidorcas marsupialis'' ||[[File:Springbok.JPG|175px|center]] |||<ref>{{Cite web |title=National animal {{!}} South African Government |url=https://www.gov.za/about-sa/national-symbols/national-animal |website=www.gov.za |access-date=22 June 2022}}</ref> |- |[[Blue crane]] (''national bird'')||''Anthropoides paradiseus'' ||[[File:Anthropoides paradiseus -Etosha National Park, Namibia-8.jpg|175px|center]] ||<ref>{{Cite web |title=National bird {{!}} South African Government |url=https://www.gov.za/about-sa/national-symbols/national-bird |website=www.gov.za |access-date=22 June 2022}}</ref> |- |[[Galjoen]] (''national fish'') ||''Dichistius capensis'' ||[[File:Dichistius capensis.JPG|175px|center]] ||<ref>{{Cite web |title=National fish {{!}} South African Government |url=https://www.gov.za/about-sa/national-symbols/national-fish#:~:text=Galjoen%20-%20Coracinus%20capensis,is%20known%20to%20every%20angler. |website=www.gov.za |access-date=22 June 2022}}</ref> |- | rowspan="2" |{{KOR}} || [[Siberian tiger]] (''national animal'')|| ''Panthera tigris altaica'' || [[File:Siberischer tiger de.jpg|150px|center]] ||<ref name="South Korea">{{cite web |url=http://www.worldatlas.com/webimage/countrys/asia/southkorea/krsymbols.htm |title=South Korean Symbols |website=WorldAtlas |access-date=12 April 2016}}</ref> |- |[[Korean magpie]] (''national bird'') || ''Pica serica'' ||[[File:Korean magpie in Daejeon (side profile).jpg|175px|center]] ||<ref>{{Cite web | title=What is Korea's national bird? - The Environmental Literacy Council | url=https://enviroliteracy.org/what-is-koreas-national-bird/ | archive-url=https://web.archive.org/web/20250824220902/https://enviroliteracy.org/what-is-koreas-national-bird/ | access-date=2026-08-16 | archive-date=2025-08-24}}</ref> |- |{{Flagcountry|SSD}}|| [[African fish eagle]] (''national bird'')|| ''Haliaeetus vocifer'' || [[File:African Fish Eagle AdF.jpg|150px|center]] ||<ref name="SoSS">{{cite web |url=https://www.worldatlas.com/webimage/countrys/africa/southsudan/sssymbols.htm |title=South Sudan Symbols |publisher=WorldAtlas |access-date=2019-07-16}}</ref> |- | {{ESP}} ||[[Spanish Fighting Bull|Bull]] (''national animal'') ||''Bos taurus'' ||[[File:Sanchez Cobaleda.jpg|150px|center]] ||<ref>{{cite web |url=https://www.worldatlas.com/articles/national-animals-of-european-countries.html |website=WorldAtlas |title=National Animals Of European Countries |date=25 April 2017}}</ref> |- | rowspan="2" |{{SRI}} || [[Grizzled giant squirrel]] (''national animal'') || ''Ratufa macroura''|| [[File:Grizzled sqirrel Chinnar WLS Kerala (68).jpg|150px|left]]|| <ref name="Good"/> |- |[[Sri Lankan junglefowl]] (''national bird'') ||''Gallus lafayettii'' ||[[File:Thimindu 2009 09 04 Yala Sri Lanka Junglefowl 1.JPG|175px|center]] ||<ref>{{cite web |url=http://www.gov.lk/gov/index.php?option=com_content&view=article&id=65&lang=en |website=Government of Sri Lanka Official Web Portal |title=Sri Lanka National Bird |archive-url=https://web.archive.org/web/20120314120902/http://www.gov.lk/gov/index.php?option=com_content&view=article&id=65&lang=en |archive-date=14 March 2012}}</ref> |- |{{Flagcountry|SDN}}|| [[Secretarybird]] (''national bird'')|| ''Sagittarius serpentarius'' || [[File:Sagittarius serpentarius portrait.jpg|150px|left]] ||<ref name="SoSS" /> |- | rowspan="2" |{{SWE}} || [[Moose|Eurasian elk/moose]] (''national animal'') ||''Alces alces'' || [[File:Moose-Gustav.jpg|150px|center]] || <ref name="BioSci"/> |- |[[Eurasian blackbird]] (''national bird'')||''Turdus merula''||[[File:Common Blackbird.jpg|150px|center]]||<ref name="BioSci"/><ref>{{cite web |title=Swedish Symbols |url=https://www.worldatlas.com/webimage/countrys/europe/sweden/sesymbols.htm |website=WorldAtlas |date=24 February 2021}}</ref> |- |{{SWI}}|| [[Cow]] (''national animal'')||''Bos taurus'' ||[[File:Cow (Fleckvieh breed) Oeschinensee Slaunger 2009-07-07.jpg|175px|center]]||<ref>{{Cite web|url=https://www.houseofswitzerland.org/swissstories/society/switzerlands-iconic-cow|title=Switzerland's iconic cow|website=House of Switzerland|access-date=2020-04-17}}</ref> |- |- id="T" |{{TWN}} || [[Formosan black bear]] (''national animal'') ||''Ursus thibetanus formosanus'' || [[File:Formosan Black Bear.JPG|175px|center]] ||<ref>{{cite web |url=https://targetstudy.com/qna/what-are-the-national-symbols-of-taiwan.html |title=What are national emblems of Taiwan? |publisher=targetstudy.com |access-date=21 November 2016}}</ref> |- |{{TAN}} || [[Giraffe]] (''national animal'')|| ''Giraffa'' sp.||[[File:Giraffe Mikumi National Park.jpg|175px|center]] ||<ref>{{cite web |url=http://tanzania.go.tz/home/pages/260 |title=National Symbols: National Animal |website=tanzania.go.tz |publisher=Tanzania Government Portal |archive-url=https://web.archive.org/web/20150118195350/http://tanzania.go.tz/home/pages/260 |archive-date=18 January 2015 |url-status=dead |access-date=14 January 2015}}</ref><ref name="FoleyFoley2014">{{cite book |first1=Charles |last1=Foley |first2=Lara |last2=Foley |first3=Alex |last3=Lobora |first4=Daniela |last4=De Luca |first5=Maurus |last5=Msuha |first6=Tim R.B. |last6=Davenport |first7=Sarah M. |last7=Durant |title=A Field Guide to the Larger Mammals of Tanzania |url=https://books.google.com/books?id=dt6QAwAAQBAJ&pg=PA179|date=8 June 2014 |publisher=Princeton University Press|isbn=978-1-4008-5280-2 |pages=179–}}</ref><ref>{{Cite book |title=East Africa: Kenya, Tanzania & Uganda |last=Knappert |first=Jan |author-link=Jan Knappert |year=1987 |publisher=Vikas Pub. |location=New Delhi |isbn= 978-0-7069-2822-8 |page=57 |url=https://books.google.com/books?id=0ncwAQAAIAAJ&q=%22national+animal+of+Tanzania%22 |access-date=28 June 2011}}</ref> |- | rowspan="2" |{{THA}} |[[Asian elephant]] (''national animal'') ||''Elephas maximus'' ||[[File:Elephas maximus (Bandipur).jpg|175px|center]] ||<ref>{{cite journal |url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2544/D/099/1.PDF |archive-url=https://web.archive.org/web/20120125101256/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2544/D/099/1.PDF |url-status=dead |archive-date=25 January 2012 |title=The government gazette about National symbols of Thailand |journal=Royal Thai Government Gazette |date=11 December 2001 |volume=118 |issue=99D |pages=1 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120125101256/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2544/D/099/1.PDF |date=25 January 2012 }}</ref> |- |[[Siamese fighting fish]] (''national aquatic animal'') ||''Betta splendens'' ||[[File:Male Betta -34245661920.jpg|175px|center]] ||<ref>{{Cite news |url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/1624026/siamese-fighting-fish-confirmed-as-national-aquatic-animal |title=Siamese fighting fish confirmed as national aquatic animal |newspaper=Bangkok Post |date=5 February 2019 |access-date=29 July 2019}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://www.business-standard.com/article/pti-stories/thailand-makes-siamese-fighting-fish-national-aquatic-animal-119020500774_1.html |title=Thailand makes Siamese fighting fish national aquatic animal |last=AFP |date=5 February 2019 |website=Business Standard India |access-date=29 July 2019}}</ref> |- |{{TGO}}<!--Togo--> || [[Lion]] || ''Panthera leo'' || [[File:020 The lion king Snyggve in the Serengeti National Park Photo by Giles Laurent.jpg|150px|center]] ||<ref name="BioSci"/> |- | rowspan="3" |{{TUR}} |[[Gray wolf]] (''national animal'') |''Canis lupus'' |[[File:Front view of a resting Canis lupus ssp.jpg|150px|center]] |<ref>Murat Arman, "The Sources of Banality In Transforming Turkish Nationalism", ''CEU Political Science Journal'', issue: 2 (2007), p. 136.</ref> |- |[[Kangal Shepherd Dog]] (''national dog'') |''Canis lupus familiaris'' |[[File:Kangal front on.jpg|150px|center]] |<ref>{{cite web | title=United Kennel Club: Kangal Dog | url=http://www.ukcdogs.com/Web.nsf/Breeds/KangalDog | archive-url=https://web.archive.org/web/20150411064908/http://www.ukcdogs.com/Web.nsf/Breeds/KangalDog | archive-date=11 April 2015 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150411064908/http://www.ukcdogs.com/Web.nsf/Breeds/KangalDog |date=11 April 2015 }}</ref><ref>{{Cite web |title=US researchers hope more assertive, foreign dog breeds can protect livestock from wolves and bears |url=http://www.pri.org/stories/2015-05-07/us-researchers-hope-more-assertive-foreign-dog-breeds-can-protect-livestock |website=Pri.org |date=6 May 2015 |access-date=11 December 2017}}</ref><ref>{{Cite web |title=Breed standard |url=http://www.cepib.org.rs/wp-en/wp-content/uploads/2011/11/kangalbreed.pdf |website=Cepib.org.rs|access-date=26 December 2012}}</ref> |- |[[Turkish Angora]] (''national cat'') |''Felis catus'' |[[File:Turkish Angora Odd-Eyed.jpg|150px|center]] |<ref>{{Cite news |title=ARTS-CULTURE - The white beauty of Ankara: Ankara Cat|work=Hürriyet Daily News {{!}} LEADING NEWS SOURCE FOR TURKEY AND THE REGION |url=http://www.hurriyetdailynews.com/the-white-beauty-of-ankara-ankara-cat.aspx?pageID=438&n=the-white-beauty-of-ankara-ankara-cat-2001-10-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161220084317/http://www.hurriyetdailynews.com/the-white-beauty-of-ankara-ankara-cat.aspx?pageID=438&n=the-white-beauty-of-ankara-ankara-cat-2001-10-14 |archive-date=2016-12-20 |access-date=2016-12-08}}</ref> |- | rowspan="2" |{{UGA}} || [[Grey crowned crane]] (''national bird'')|| ''Balearica regulorum'' ||[[File:Balearica_regulorum_001.jpg|175px|center]] ||<ref>{{Cite web |url=https://www.gou.go.ug/about-uganda/sector/national-symbols |title=National Symbols |website=www.gou.go.ug |archive-url=https://web.archive.org/web/20191109114536/https://www.gou.go.ug/about-uganda/sector/national-symbols |archive-date=9 November 2019 |url-status=dead |access-date=28 December 2019}}</ref> |- | [[Ugandan kob]] (''national animal'')|| ''Kobus kob thomasi'' ||[[File:Kobus kob thomasi 11873505.jpg|175px|center]] ||<ref>{{Cite web |url=https://loverowan.org/ugandas-national-animal-uganda-kob/ |title=Uganda's National Animal – Uganda Kob |website=loverowan.org |access-date=30 June 2026}}</ref> |- | rowspan="2" |{{UAE}} || [[Saker falcon]] (''national bird'')||''Falco cherrug'' ||[[File:Falco cherrug (Marek Szczepanek).jpg|175px|center]] || <ref>{{Cite web |date=22 February 2023 |title=Discover all about Falconry |url=https://www.visitdubai.com/en/articles/falconry-experiences |website=Visit Dubai |publisher=Dubai Department of Economy and Tourism |quote=the UAE is the premier world centre for falconry – the falcon is, after all, the country's national bird |access-date=2023-11-26}}</ref> |- |[[Arabian oryx]] (''national animal'')||''Oryx leucoryx'' ||[[File:Arabian oryx (oryx leucoryx).jpg|175px|center]] ||<ref>{{cite web |title=Arabia's Wildlife Centre |url=https://www.visitsharjah.com/en/activities/wildlife/arabias-wildlife-centre/ |website=Visit Sharjah |publisher=Sharjah Commerce & Tourism Development Authority |quote=Located in Sharjah Desert Park, Arabia's Wildlife Centre hosts several animals, including the Arabian Oryx, the UAE's national animal, and the Arabian leopard, the region's famous big cat.}}</ref> |- |- | rowspan="5" |{{UK}} |[[Bulldog]] (''[[United Kingdom|Britain]] as "British Bulldog"'') ||''Canis lupus familiaris'' ||[[File:Clyde The Bulldog.jpg|150px|center]] ||<ref>{{cite web |title=The British Bulldog |url=http://www.londondogforum.co.uk/the-british-bulldog-c428.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140811210701/http://www.londondogforum.co.uk/the-british-bulldog-c428.html |archive-date=2014-08-11 |url-status=dead |access-date=1 August 2014 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140811210701/http://www.londondogforum.co.uk/the-british-bulldog-c428.html |date=2014-08-11 }}</ref> |- |[[Lion]] (''[[Royal Arms of England|England]]'') ||''Panthera leo'' ||[[File:020 The lion king Snyggve in the Serengeti National Park Photo by Giles Laurent.jpg|175px|center]]||<ref name="Garai73">{{Cite book |last=Garai |first=Jana |title=The Book of Symbols |year=1973 |publisher=Simon & Schuster |location=New York |isbn=978-0-671-21773-0 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/bookofsymbols0000gara}}</ref><ref name="project">{{cite web |url=http://projectbritain.com/symbols.html |title=What images are associated with England? |publisher=projectbritain.com |access-date=2010-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190111023007/http://projectbritain.com/symbols.html |archive-date=2019-01-11 }}</ref> |- |[[Red kite]] (''[[Wales]]'') ||''Milvus milvus'' ||[[File:Milvus milvus R(ThKraft).jpg|175px|center]] ||<ref name="visitwalesNatSym">{{cite web |title=National symbols of Wales |url=http://www.visitwales.com/explore/traditions-history/national-symbols |website=visitwales.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20150428202513/http://www.visitwales.com/explore/traditions-history/national-symbols |archive-date=28 April 2015 |url-status=dead |access-date=1 August 2014}}</ref> |- |[[Unicorn]] (''[[Scotland]]'') ||style="background:#ccc;"|'''Mythical''' ||[[File:Oftheunicorn.jpg|175px|center]] ||<ref name="globalpost.com">{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=esV0hccod0kC&pg=PA77 |title=Lion and Gazelle: The Mammals and Birds of Iran |last=Humphreys |first=Patrick|date=15 March 1999 |publisher=I.B.Tauris, 1999|isbn=978-1-86064-229-6 |access-date=29 October 2016}}</ref><ref>{{cite web |url=https://abcnews.go.com/Lifestyle/national-animals-legendary-extinct-imaginary/story?id=20170452#2 |title=National Animals: The Legendary, Extinct and Imaginary-2 of 9 |publisher=abcnews.go.com |access-date=2014-10-03}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.scotsman.com/lifestyle/heritage/scottish-fact-of-the-week-scotland-s-official-animal-the-unicorn-1-2564399 |title=Scottish fact of the week: Scotland's official animal, the Unicorn |publisher=scotsman.com |access-date=2014-10-03}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.scottish-at-heart.com/unicorn-of-scotland.html |title=The Mystical Unicorn Of Scotland |publisher=scottish-at-heart.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20140921001638/http://www.scottish-at-heart.com/unicorn-of-scotland.html |archive-date=21 September 2014 |url-status=dead |access-date=2014-10-03}}</ref><ref>{{cite web |url=http://unrealfacts.com/scotlands-national-animal-is-a-unicorn/ |title=Scotland's National Animal Is A Unicorn |publisher=sunrealfacts.com |date=4 April 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006090440/http://unrealfacts.com/scotlands-national-animal-is-a-unicorn/ |archive-date=6 October 2014 |url-status=dead |access-date=2014-10-03}}</ref> |- |[[Y Ddraig Goch]] (''The Red Dragon of [[Wales]]'') ||style="background:#ccc;"|'''Mythical''' ||[[File:Welsh Dragon (Y Ddraig Goch).svg|175px|center]] ||<ref name=visitwalesNatSym/><ref>{{cite web |url=https://abcnews.go.com/Lifestyle/national-animals-legendary-extinct-imaginary/story?id=20170452#2 |title=National Animals: The Legendary, Extinct and Imaginary-7 of 9 |publisher=abcnews.go.com |access-date=2014-10-03}}</ref> |- | rowspan="2" |{{USA}} || [[Bald eagle]] (''national bird'')||''Haliaeetus leucocephalus'' ||[[File:Haliaeetus leucocephalus.jpeg|175px|center]] || <ref>{{Cite journal |title=The American Bald Eagle |url=https://www.va.gov/opa/publications/celebrate/eagle.pdf |journal=United States Department of Veterans Affairs}}</ref> |- |[[American bison]] (''national mammal'')||''Bison bison'' ||[[File:American bison k5680-1.jpg|175px|center]] ||<ref>{{Cite web |title=Bison Bellows: America's New National Mammal (U.S. National Park Service) |url=https://www.nps.gov/articles/bison-bellows-5-12-16.htm |website=www.nps.gov |access-date=22 June 2022}}</ref> |- id="V" |{{VEN}} || [[Venezuelan troupial]] (''national bird'')|| ''Icterus icterus'' || [[File:Curacao-Icterus-Icterus-2013.JPG|150px]] ||<ref>{{cite web |url=http://www.minci.gob.ve/efemerides-el-turpial-es-declarado-ave-nacional-en-1958 |title=EFEMÉRIDES &#124; el Turpial es declarado Ave Nacional en 1958 |date=23 May 2018 |archive-date=18 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200818113600/http://www.minci.gob.ve/efemerides-el-turpial-es-declarado-ave-nacional-en-1958/ |url-status=dead |access-date=10 April 2019 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200818113600/http://www.minci.gob.ve/efemerides-el-turpial-es-declarado-ave-nacional-en-1958/ |date=18 August 2020 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.vtv.gob.ve/articulos/2016/05/23/23-de-mayo-declaracion-de-la-orquidea-y-el-turpial-como-simbolos-nacionales-4035.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20160525164420/http://www.vtv.gob.ve/articulos/2016/05/23/23-de-mayo-declaracion-de-la-orquidea-y-el-turpial-como-simbolos-nacionales-4035.html |archive-date=2016-05-25 |title=23 de Mayo: Declaración de la Orquídea y el Turpial como Símbolos Nacionales — Venezolana de Televisión}}</ref> |- |{{VNM}} || [[Water buffalo]] (''national animal'')|| ''Bubalus bubalis'' || [[File:BinhQuoiWaterBuffalo Jun2005.jpg|150px|center]] ||<ref>{{cite web |url=https://www.tubudd.com/blog/vietnam-national-animal | title=What Is Vietnam's National Animal and Why Does It Matter?| date=23 Nov 2025}}</ref> |- id="Z" | rowspan="2"|{{ZIM}} ||[[Sable antelope]] (''national animal'') || ''Hippotragus niger'' || [[File:Sable antelope (Hippotragus niger) adult male.jpg|150px]] || <ref name="Zimbabwe">{{cite web |title=Zimbabwe State Symbols, Songs, Flags, and More |url=https://www.worldatlas.com/webimage/countrys/africa/zimbabwe/zwsymbols.htm |website=WorldAtlas |access-date=2018-08-15}}</ref> |- | [[African fish eagle]] (''national bird'') || ''Haliaeetus vocifer'' || [[File:African Fish Eagle AdF.jpg|150px]] || <ref name="Zimbabwe"/> |} {{Compact TOC|name=no|primary=no|o=|w=|x=|y=}} == टिप्पणीहरू == <references group="lower-alpha"/> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== [[श्रेणी:राष्ट्रिय प्रतीकहरूका सूचीहरू]] 6e6yhoj247sy0orygdq9ml0bokgbm24 0 91531 1395865 1390439 2026-11-12T09:35:44Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395865 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name = शाणवी |image = Shanvi Srivastava.png |birth_name = शाणवी श्रीवास्तव |birth_date = {{birth date and age|df=yes|1993|12|8}}<ref>{{Cite web|date=2020-12-08|title=Shanvi Srivastava Birthday Special: Five photos that highlight all her different shades|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/shanvi-srivastava-birthday-special-five-photos-that-highlight-all-her-different-shades/photostory/79625569.cms|access-date=2021-02-16|website=The Times of India|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Of stars, scents and fashion sense|url=https://www.newindianexpress.com/cities/bengaluru/2020/jan/18/of-stars-scents-and-fashion-sense-2090947.html|access-date=2021-02-16|website=The New Indian Express}}</ref> |birth_place = [[बनारस|वाराणसी]], भारत |nationality = भारतीय |occupation = अभिनेत्री, मोडल |parents = मीना श्रीवास्तव |spouse = |relatives = [[विदिषा श्रीवास्तव]] |website = |yearsactive = २०१२–वर्तमान }} '''शाणवी श्रीवास्तव''' (जन्म: सन् १९९३ डिसेम्बर ८) एक भारतीय चलचित्र अभिनेत्री तथा मोडल हुन्। उनी मुख्य रूपमा दक्षिण भारतीय चलचित्र उद्योग कन्नड चलचित्रमा अभिनय गर्ने गर्छिन्। कन्नड बाहेक उनी तेलुगु र मलयालम चलचित्रमा समेत अभिनय गरेकी छिन्।<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-shanvi-rgv-told-me-not-to-smile-in-rowdy-south/20140310.htm |title=Shanvi: RGV told me not to smile in Rowdy - Rediff.com Movies |publisher=Rediff.com |date=2014-03-10 |access-date=2014-04-04}}</ref><ref name="newindianexpress1">{{cite web |author=Ians - Chennai |url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/Shanvi-beats-long-working-hours-with-yoga/2013/08/14/article1734235.ece |title=Shanvi beats long working hours with yoga |publisher=The New Indian Express |date=2013-08-14 |access-date=2014-04-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130822125652/http://newindianexpress.com/entertainment/tamil/Shanvi-beats-long-working-hours-with-yoga/2013/08/14/article1734235.ece#.Uz6I2Pl_v_E |archive-date=2013-08-22 }}</ref><ref name="yahoo1">{{cite web |url=https://in.movies.yahoo.com/news/aadi-matured-actors-since-39-lovely-39-shanvi-145403297.html |title=Aadi and I have matured as actors since 'Lovely': Shanvi - Yahoo Movies India |publisher=In.movies.yahoo.com |date=2014-01-07 |access-date=2014-04-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140407105311/https://in.movies.yahoo.com/news/aadi-matured-actors-since-39-lovely-39-shanvi-145403297.html |archive-date=2014-04-07 }}</ref> ==प्रारम्भिक जीवनी== श्रीवास्तवको जन्म सन् सन् १९९३ डिसेम्बर ८<ref>{{Cite web|last=|first=|date=2020-12-08|title=HBD Shanvi Srivastava: ಶಾನ್ವಿ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ವಿಶ್ ಮಾಡಿದ ರಕ್ಷಿತ್ ಶೆಟ್ಟಿ: ಮುದ್ದಾಗಿದೆ ಜೋಡಿ ಎಂದ ನೆಟ್ಟಿಗರು..!– News18 Kannada|url=https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/happy-birthday-shanvi-srivastava-rakshit-shetty-wished-on-her-birthday-ae-499851.html|access-date=2021-02-16|website=News18 Kannada|language=kn|archive-url=https://web.archive.org/web/20220704230859/https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/happy-birthday-shanvi-srivastava-rakshit-shetty-wished-on-her-birthday-ae-499851.html|archive-date=2022-07-04}}</ref> मा भारतको [[बनारस|वाराणसी]]मा भएको हो। उनले आफ्नो प्रारम्भिक माध्यमिक तहको शिक्षा आजमगढको चिल्ड्रेन कलेजबाट गरेकी थिइन् भने उच्च शिक्षा मुम्बईको ठाकुर कलेज अफ साइन्स एन्ड कमर्सबाट गरिन्।<ref name="deccanchronicle">{{cite web |url=http://archives.deccanchronicle.com/131016/entertainment-sandalwood/article/small-town-gal-big-dreams |title=Small town gal with big dreams &#124; Deccan Chronicle |publisher=Archives.deccanchronicle.com |date=2013-10-16 |access-date=2014-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140221064138/http://archives.deccanchronicle.com/131016/entertainment-sandalwood/article/small-town-gal-big-dreams |archive-date=21 February 2014 |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140221064138/http://archives.deccanchronicle.com/131016/entertainment-sandalwood/article/small-town-gal-big-dreams |date=2014-02-21 }}</ref> श्रीवास्तवको एक जाना ठूलो दाइ तथा ठूली दिदी [[विदिषा श्रीवास्तव]] एक अभिनेत्री हुन्।<ref>{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/shanvi-keen-to-play-rural-characters-with-image-news-national-nelmuhhgjai.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140422174857/http://www.sify.com/movies/shanvi-keen-to-play-rural-characters-with-image-news-national-nelmuhhgjai.html |url-status=dead |archive-date=2014-04-22 |title=Shanvi keen to play rural characters (With Image) |publisher=Sify.com |date=2013-04-11 |access-date=2014-04-04}}</ref><ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/Shanvi-Srivastav-is-juggling-studies-and-films/articleshow/47242925.cms|title=Shanvi Srivastav is juggling studies, films}}https://www.filmibeat.com/kannada/movies/geetha.html#cast}}</ref> ==करियर== ==फिल्मोग्राफी== ==पुरस्कार== ==यो पनि हेर्नुहोस्== ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== *{{IMDb name|4980806|name=शाणवी श्रीवास्तव}} * {{FaceBook |IamShanviSrivastav}} {{ठुटो}} {{DEFAULTSORT:Srivastava, Shanvi}} [[श्रेणी:सन् १९९३ मा जन्म]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू]] [[श्रेणी:तेलगु चलचित्र अभिनेत्रीहरू]] [[श्रेणी:कन्नड चलचित्र अभिनेत्रीहरू]] [[श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१७ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]] [[श्रेणी:उत्तर प्रदेशका अभिनेत्रीहरू]] [[श्रेणी:मलयालम चलचित्र अभिनेत्रीहरू]] [[श्रेणी:२१औँ शताब्दीका भारतीय अभिनेत्रीहरू]] oulhqhtbhm2gpp31kjq0hforcg7hqjy 0 91685 1395654 1353334 2026-11-11T21:52:51Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395654 wikitext text/x-wiki '''आकर्षक गन्धको पासो''' (अङ्ग्रेजी: Pheromone Trap, शाब्दिक अर्थ: आकर्षक गन्धको पासो) [[फेरोमोन]] को प्रयोगबाट कीराहरूलाई आकर्षण गरी नष्ट गरिने विधि हो । यस विधि मुख्यतः पुतली र खपटे कीराका भाले नियन्त्रण गर्न प्रयोग गरिन्छन् ।<ref>{{cite web|url= http://www.iscatech.com/collections/lures|title= Are all pheromone traps and lures the same for an insect species ? No !|access-date= 2017-03-15|archive-url= https://web.archive.org/web/20170303063519/https://iscatech.com/collections/lures|archive-date= 2017-03-03}}</ref> ==प्रकारहरू== * सोली आकारमा हुने पासो (Funnel trap) * बोतलको पासो (Bottle trap) * पानी पासो (Water trap) ==सन्दर्भ सामग्री == {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== {{commons category|Pheromone insect traps}} {{कमन्सश्रेणी|Pheromone insect traps}} [[श्रेणी:कृषि]] [[श्रेणी:जीव विज्ञान]] ezv4hji64qg7255rpf9sictipcxnevb 0 92204 1395732 1394185 2026-11-11T23:44:10Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395732 wikitext text/x-wiki {{Infobox mountain | name = खिजी थोलेदेम्बा | photo = Khijee-toledamba.jpg | photo_caption = | elevation_m = 3440 | elevation_ref = | prominence_m = | parent_peak = | prominence_ref = | range = [[हिमशृङ्खला|हिमाल]] | listing = | location = {{flag|नेपाल}} | map = Nepal relief | region = NP | map_caption = | map_size = | label_position = | lat_d = 27.464413510962768 | long_d= 86.38558387756348 | coordinates = | coordinates_ref = | first_ascent = | easiest_route = }} '''खिजी थोलेदेम्बा''' ({{Lang-en|[[:en:Khiji Tholedemba|Khiji Tholedemba]]}}) ओखलढुङ्गा जिल्लाको उत्तर–पश्चिममा पर्छ । नेपालका छ वटा प्रसिद्ध डाँडाहरूमध्ये थोलेदेम्बा पनि एक हो। प्राकृतिक सुन्दरता, कला र सांस्कृतिकले भरिएको यो स्थान [[खिजी चण्डेश्वरी]], खिजिफलाते र खिजिकती गाविसमा पर्दछ । खिजी थोलेदेम्बा नजिकै [[दोलखा जिल्ला|दोलखा]], [[रामेछाप जिल्ला|रामेछाप]] र [[सोलुखुम्बु जिल्ला|सोलुखुम्बु]]मा रहेका हिमालश्रङ्खलाको मनोरम दृश्य अवलोकन गर्न सकिन्छ जस मध्ये गौर र पर्वत, [[गौरीशङ्कर हिमाल]], नुम्बुर साथै [[सगरमाथा]]को रेञ्जहरू पनि हेर्न सकिन्छ । विगतमा पुलचौक ([[ललितपुर जिल्ला|ललितपुर]])बाट यो खिजी थोलेदेम्बा सगरमाथा सर्वेक्षणको लागि प्रयोग गरिएको थियो । यस क्षेत्रमा विभिन्न बनस्पति, बन्यजन्तु र जातीय विविध संस्कृति समूहहरू पनि हेर्न संकिन्छ जसमा [[सुनुवार जाति|सुनुवार]], शेर्पा, तामाङ, नेवार, भुजेल, क्षेत्री, परियार, विश्वकर्मा र अन्य जातिहरू पनि छन् ।<ref "Kathmandu Post">{{cite web|url=http://kathmandupost.ekantipur.com/news/2017-04-14/reconstruction-foremost-priority-to-boost-tourism-prez-bhandari.html|title= Reconstruction foremost priority to boost tourism|date=14 April 2017|publisher=Kathmandu Post|}}</ref> <ref "karobardaily">{{cite web|url= http://en.karobardaily.com/news/76314|title= Tourism business, country's important economic sector: President|date= 14 April 2017|publisher= karobardaily|5= |access-date= 21 April 2017|archive-url= https://web.archive.org/web/20170421195155/http://en.karobardaily.com/news/76314|archive-date= 21 April 2017 }}</ref> <ref "Nepal shafa">{{cite web|url=http://nepal.shafaqna.com/EN/NP/385932|title=President stresses tourism promotion|date=14 April 2017|publisher=Nepal shafa|5=|access-date=21 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170422032837/http://nepal.shafaqna.com/EN/NP/385932|archive-date=22 April 2017}}</ref> <ref "Annapurna Post">{{cite web|url= http://www.annapurnapost.com/news/68963|title= थोले देम्बा पर्यटन महोत्सव राष्ट्रपतिले उद्घाटन गर्ने|date=3 April 2017|}}</ref> ओखलढुङ्गाको खिजीदेम्वा गाउँपालिका – बैशाख १ गते २०७४ मा प्रथम थोलेदेम्बा महोत्सव पनि आयोजन भएको थियो। नेपालमै पहिलो पटक उच्चस्थान थोलेदेम्बामा आयोजित महोत्सवको उद्घाटन राष्ट्रपतिले गर्नुभएको हो । महोत्सव मावन बस्तीविहीन समुद्री सतहदेखि तीन हजार एक सय ५० मिटर अग्लो स्थानमा आयोजना गरिएको थियो। स्थानीय भेषभूषा र रहनसहन हाम्रो पहिचान’ भन्ने मूलनारामा सुरु गरिएको थियो। <ref "visionfm">{{cite web|url= http://visionfm.org/2017/03/27/थोले-देम्बा-पर्यटन-महोत्|title= थोले देम्बा पर्यटन महोत्सव राष्ट्रपतिले उद्घाटन गर्ने|date=3 April 2017|publisher=visionfm|}}</ref> <ref "ujyaaloonline">{{cite web|url=http://ujyaaloonline.com/news/73957/biddha-|title=पर्यटन व्यवसाय नै देशको महत्त्वपूर्ण आर्थिक क्षेत्र– राष्ट्रपति|date=14 April 2017|publisher=ujyalloonline|5=|access-date=21 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170415153859/http://ujyaaloonline.com/news/73957/biddha-/|archive-date=15 April 2017}}</ref> <ref "Hamrookhaldhunga">{{cite web|url=http://hamrookhaldhunga.com/content/377#.WPmBUGmGPcc|title=थोलेदेम्बा महोत्सवको तयारी पूरा|date=14 April 2017|publisher=hamrokhalduga|5=|access-date=21 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170414051608/http://hamrookhaldhunga.com/content/377#.WPmBUGmGPcc|archive-date=14 April 2017}}</ref> <br /> ==यात्रा विवरण== बस वा उडानद्वारा [[काठमाडौँ]], [[खिजी चण्डेश्वरी]], फलाटे बजार हुदै चुप्लु भन्न्न्झंग, माले, थोलेदेम्बा <br /> ==शाब्दिक अर्थ== खिजी थोलेदम्बाको किरात [[सुनुवार भाषा]]बाट नामकरण गरिएको हो । जसको शाब्दिक अर्थ यसप्रकार रहेको छ: * खि = घर * जी , जा, चा = सुनुवार पितृक नाम, * थोले = उच्चा, अल्गो, डाडा, वा शीर्ष भाग (थोले-तोचे- थोमे) * देम्बा = थुप्रिनु, रहनु, जमनु, डाडामा हिउँ थुप्रिनु, डाडाको शीर्ष भाग अर्थात हिउँ थुप्रिनु ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:पर्यटकीय स्थलहरू]] bjgydik63nliotn74fpmfdvp90paoay 0 92901 1395769 1386467 2026-11-12T02:49:45Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395769 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = Doodhpokhari.png | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = | pushpin_map = लमजुङ जिल्ला#गण्डकी प्रदेश#नेपाल <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[गण्डकी प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[लमजुङ जिल्ला|लमजुङ]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes = <ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-4/district-lamjung/kwholasothar?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक|archive-url=https://web.archive.org/web/20240821164833/https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-4/district-lamjung/kwholasothar?lng=nep|archive-date=2024-08-21}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = धनप्रसाद गुरुङ <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = क्षेत्रबहादुर गुरुङ <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 155.33<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=4&district=41&municipality=3|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 8592 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|28.23|84.29|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०५२ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[गौँडा]] गाविसको कार्यालय | website = [https://www.dudhpokharimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''दूधपोखरी गाउँपालिका''' [[लमजुङ जिल्ला]]का चार [[गाउँपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/|archive-url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/|archive-date=2017-03-12}}</ref> विसं २०७३ सालमा [[सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय (नेपाल)|सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालय]]ले ७५३ [[नेपालका स्थानीय तहहरू|स्थानीय तह]] लागू गर्दा [[लमजुङ जिल्ला]]मा साविकका [[दूधपोखरी, लमजुङ|दूधपोखरी]], [[बिचौर]], [[इलमपोखरी]], [[कोल्की]] र [[गौँडा]] गाउँ विकास समितिहरूलाई समेटेर दूधपोखरी गाउँपालिका घोषणा गरिएको हो ।<ref>{{cite news|title=सबै गाविस र जिविस खारेज|url=http://www.annapurnapost.com/news/66220|accessdate=२०७३ फागुन २७|publisher=[[अन्नपूर्ण पोष्ट]]|date=२०७३ फागुन २७}}</ref><ref>{{cite news|title=गाउँ र नगरपालिका (सूची)|url=http://www.enayapatrika.com/2017/01/07/118110/|accessdate=१४ जेठ २०७४|publisher=[[नयाँ पत्रिका दैनिक]]|date=पुष २३, २०७३|ref=http://www.enayapatrika.com/2017/01/07/118110/}}</ref> ==भौगोलिक अवस्थिति== दूधपोखरी गाउँपालिकाको क्षेत्रफल १५३.३३ वर्गकिलोमिटर रहेको छ। यो गाउँपालिका ६ [[वडा]]हरूमा विभाजन गरिएको छ यस गाउँपालिकाको सिमाना पूर्वमा [[गोरखा जिल्ला]], पश्चिममा [[दोर्दी गाउँपालिका]], उत्तरमा [[दोर्दी गाउँपालिका]] र दक्षिणमा [[राइनास नगरपालिका|राईनास नगरपालिका]] र [[गोरखा जिल्ला]] रहेका छन् ।<ref>{{cite web|title=गाउँपालिका र नगरपालिकाहरूको नाम, संख्या, सीमाना, केन्द्र र वडाको सीमाना सहितको विवरण|url=http://www.mofald.gov.np/ne/nepal-nagarpalika-gaupalika-list|website=सङ्घीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालय|publisher=[[नेपाल सरकार]]|accessdate=२०७३ फाल्गुण २७|archive-url=https://web.archive.org/web/20190317214821/http://mofald.gov.np/ne/nepal-nagarpalika-gaupalika-list|archive-date=2019-03-17}}</ref> ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ८,५९२ रहेको छ भने यहाँ २,४६९ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |+ दूधपोखरी गाउँपालिकाको वडा विवरण |- ! वडा नं. !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या (२०७८) !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (प्रति व.कि.मी.) |- | १ || [[दूधपोखरी, लमजुङ|दूधपोखरी]] || १,७०४ || ६५.१५ || २६.१५ |- | २ || [[बिचौर]] || १,५४२ || १७.१२ || ९०.०७ |- | ३ || [[इलमपोखरी]] (१-४) || ८७० || २०.५५ || ४२.३३ |- | ४ || [[इलमपोखरी]] (५-९) || १,०४९ || १३.६७ || ७६.७३ |- | ५ || [[कोल्की]] || १,३२१ || ११.५९ || ११३.९७ |- | ६ || [[गौँडा]] || २,१०६ || २५.२६ || ८३.३७ |- ! कुल !! !! ८,५९२ !! १५३.३४ !! ५६.०३ |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://ddclamjung.gov.np/ जिल्ला समन्वय समितिको कार्यालय, लमजुङ, नेपाल] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170616003057/http://www.ddclamjung.gov.np/ |date=2017-06-16 }} {{लमजुङ जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:लमजुङ जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:नेपालका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:गण्डकी प्रदेशका गाउँपालिकाहरू‎]] 7u187dmancgurr0971whdhh44xokw66 0 93722 1395700 1384212 2026-11-11T23:01:40Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395700 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = | pushpin_map = रसुवा जिल्ला#बागमती प्रदेश#नेपाल <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[बागमती प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[रसुवा जिल्ला|रसुवा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-3/district-rasuwa/uttargaya?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक|archive-url=https://web.archive.org/web/20240824145344/https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-3/district-rasuwa/uttargaya?lng=nep|archive-date=2024-08-24}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = हरीकृष्ण देवकोटा <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = मिरा तामाङ <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 192.54<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=3&district=25&municipality=3|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 10115 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27|59|31|N|85|10|58|E|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०१० | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[धैबुङ]] गाविसको कार्यालय | website = [https://www.kalikamunrasuwa.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''कालिका गाउँपालिका''' [[रसुवा जिल्ला]]को [[मुख्यालय|सदरमुकाम]] [[धुन्चे|धुञ्चे]]बाट २४ किमी दक्षिण पूर्व अर्थात् [[रसुवा जिल्ला|रसुवा]]को दक्षिणी सिमानामा पर्ने फलाँखु खोलादेखि उत्तरतिर अवस्थित लाम्चो र चेप्टो भूवनौटमा फैलिएको साबिक  [[धैबुङ]] गाउँ विकास समिति, [[लहरेपौवा]]को वडा नं ८ , [[राम्चे, रसुवा|राम्चे]] गाविस र [[भोर्ले, रसुवा|भोर्ले गाविस]]को वडा नं १, ६, ८, ९ वडा मिलेर बनेको हो ।<ref name="गाउँपालिका र नगरपालिका (सूची)">{{cite news|title=गाउँपालिका र नगरपालिका कुन जिल्लामा कति? (सूची)|url=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084|accessdate=२३ पौष २०७३|publisher=लोकान्तर|date=२३ पौष २०७३|ref=http://lokaantar.com/taja_samachar/2084}}</ref><ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/|archive-url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/|archive-date=2017-03-12}}</ref> ५ वटा वडा रहेको यस गाउँपालिकाका मुख्य स्थानहरूमा बेतिनी, धारापानी, कटुञ्जे, कालिकास्थान, धैबुङकोट, धुसेनी, रूप्सेपानी, भदौरे, जिबजिबे, ज्याङलाङ, पराङ्से, गोम्बोडाँडा, राम्चे, ग्राङ र पलेप रहेका छन् ।<ref>{{cite news|title=सबै गाविस र जिविस खारेज|url=http://www.annapurnapost.com/news/66220|accessdate=२०७३ फागुन २७|publisher=[[अन्नपूर्ण पोष्ट]]|date=२०७३ फागुन २७}}</ref><ref>{{cite news|title=गाउँ र नगरपालिका (सूची)|url=http://www.enayapatrika.com/2017/01/07/118110/|accessdate=१४ जेठ २०७४|publisher=[[नयाँ पत्रिका दैनिक]]|date=पुष २३, २०७३|ref=http://www.enayapatrika.com/2017/01/07/118110/}}</ref> === सीमाना === यो गाउँपालिका नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र अन्तर्गत समुद्री सतहबाट ९५० मिटरदेखि २२०० मिटर उचाईसम्म फैलिएको छ । जसको पूर्वमा [[नौकुण्ड गाउँपालिका]], पश्चिममा [[उत्तरगया गाउँपालिका]], दक्षिणमा फलाँखु खोला (नुवाकोटसँग जोडिएको) र [[त्रिशूली नदी|त्रिशुली]] खोला तथा [[गोसाइँकुण्ड गाउँपालिका]] अन्तर्गतको [[लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्ज]] पर्दछ।   {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |+ कालिका गाउँपालिकाको वडागत विवरण ! नयाँ वडा !! समावेश गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (प्रति वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[राम्चे, रसुवा|राम्चे]] || २,५७९ || १०.८५ || २३७.७० |- | २ || [[लहरेपौवा]] (८) र [[धैबुङ]] (५-७) || २,८९९ || १०४.५३ || २७.७३ |- | ३ || [[धैबुङ]] (१-४) || १,६६५ || २.८४ || ५८६.२७ |- | ४ || [[भोर्ले, रसुवा|भोर्ले]] (६,८,९) || १,०३२ || ४.३४ || २३७.७९ |- | ५ || [[धैबुङ]] (८,९)र [[भोर्ले, रसुवा|भोर्ले]] (१) || १,९४० || ७० || २७.७१ |- ! colspan="2" | जम्मा !! १०,११५ !! १९२.५३ || ५२.५४ |} ==भौगोलिक अवस्थिति== धरातलीय स्वरूप अनुसार यस गाउँपालिकालाई तीन भागमा विभाजन गर्न सकिन्छ । १) ११००-१५००मी उचाईसम्मका भूभागलाई मध्यपहाडी भागमा राखिएको छ, जसमा मानव वस्ती बाक्लो रहेको छ । २) १५०० भन्दा माथि २२०० सम्मको भागलाई तल्लो लेकाली भागमा राखिएको छ । ३) ९५० देखि ११०० मिटरसम्मको भागलाई बेसी भागमा राखिएको छ । ==हावापानी== यस गाउँपालिकामा विशेष गरी पाँच किसिमका हावापानी पाईने गर्दछ । हावापानी पाईने क्षेत्र, तापक्रम, वर्षा तथा फैलिएको उचाईलाई यसरी तालिकामा राखिएको छ । कालिका गापामा पाईने हावापानीको विवरण क्र.सं. पाईने हावापानी १ उष्ण मौसमी हावापानी २ अर्ध उष्ण हावापानी ३ समशीतोष्ण हावापानी ४ ठण्डा शीतोष्ण हावापानी ५ लेकाली हावापानी ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार कालिका गाउँपालिकाको कुल जनसङ्ख्या १०,११५ रहेको छ भने यहाँ २,४४७ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> ==कालिका गाउँपालिकाका अवसरहरू== यस गाउँपालिकाका अवसरहरू : क) ग्रामीण तथा कृषि पर्यटन : यस गाउँपालिकामा रहेका विविध सांस्कृतिक, प्राकृतिक तथा ऐतिहाँसिक महत्त्वहरूको प्रचार-प्रसार, कृषि पर्यटनको प्रबल सम्भावना रहेको छ । गाउँगाउँमा होमस्टे (आवास) निर्माण गरी बाह्य तथा आन्तरिक पर्यटकहरूलाई लक्षित गरी कार्यक्रमहरू सञ्चालन गर्न सकिने सम्भावना रहेको छ । हालसम्म भएका केही लक्षणहरूले पनि यसको सम्भावनालाई नजिक्याउँदै छ । यस गाउँपालिकामा रहेका मिश्रित बस्ती, मिश्रित भेषभूषा, मिश्रित संस्कृतिलाई प्रचारप्रसार गर्न सकेमा यहाँ आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकलाई आकर्षित गर्दै जनताको जीविकोपार्जमा सुधार ल्याउन सकिनेछ । ख) तरकारी उत्पादन तथा फलफूल खेती : यस गाउँपालिकाको विभिन्न स्थानमा विभिन्न समयमा मौषमी तथा बेमौषमी तरकारी खेती उत्पादन गर्न सकिन्छ । हालैको अवस्थालाई हेर्दा पनि यहाँको उत्पादनले रसुवा जिल्लाका स्थानीय बजारलाई केही हदसम्म बजार माग पुरा गर्न सकेको छ भने कुनै समयमा धेरै उत्पादन हुँदा कुशल बजारीकरणको अभावले पनि राम्रो मूल्य प्राप्त गर्न सकेको छैन । तरकारी तथा फलफूल उत्पादनलाई वस्तीस्तरीय पकेट क्षेत्र निर्मण गरी उत्पादित वस्तुलाई केरुङ लक्षित बजार प्रबर्दन तथा बिक्री वितरण गर्ने सम्भावना प्रबल रहेको छ । ग) कृषि तथा पशुपंक्षी पालन : यस गाउँपालिकाका प्राय स्थानहरूमा कृषि तथा पशु पंक्षी पालन गर्न सकिने सम्भावना रहेको छ । हालैको अवस्थालाई हेर्दा पनि यस गाउँपालिकामा पर्याप्त मात्रामा पशुपालन गरिएको पाईन्छ । व्यवसायिक तबरले पनि पशुपंक्षी पालन गरिएको अवस्था छ । सो को तथ्याङ्क विवरण नं मा हेर्न सकिन्छ । यही अवस्थालाई मध्यनजर गर्दै कालिका गाउँपालिकाको तेस्रो गाउँसभा (२०७५/०७६) ले ''कृषि, पर्यटन र पशुपंक्षी : कालिका गाउँपालिकाको संबृद्दि'' भन्ने मूलनारालाई आत्मसाथ गर्दै नीति तथा कार्यक्रम र बजेट तर्जुमा गरेको छ । घ) सौर्य उर्जा तथा बैकल्पिक उर्जाको विकास : यस गाउँपालिकाका प्राय भूभागमा बिहानदेखि बेलुकीसम्म सूर्यको किरण पर्ने भएकोले यहाँ सौर्य उर्जाको विकास र प्रयोग, सूर्यको किरणसहित पशुपालनमा पनि यहाँका समुदाय संलग्न भएको हिशाबले यहाँ गोबरग्याँस प्रविधिको उत्पादन र प्रयोग गरी खड्किँदो उर्जा तथा इन्धनको अभाव टार्न सकिन्छ । जसका कारण वातावरणीय संरक्षण, जीविकोपार्जनामा सुधार र बढ्दो खर्चलाई कम गर्न सकिन्छ । ङ) फोहोरबाट मोहोर : यस गाउँपालिकाभित्र रहेका बजारहरूमा पाईने फोहोरलाई बर्गीकरण गरी प्रशोधन गर्ने हो भने फोहोरबाट मल उत्पादन गरी फोहोरलाई मोहोरमा परिणत गर्न सकिने सम्भावना रहेको छ । यसैलाई मध्यनजर गर्दै कालिका गाउँपालिकाको तेस्रो गाउँ सभा (२०७५/७६) ले फोहोरलाई बर्गीकरण गरी उठाउने र त्यसलाई प्रशोधन गर्ने नीति लिएको छ । यसै वर्षबाट सो कार्यलाई मूर्तता दिन गाउँपालिकाले आफ्नै लगानीमा फोहोर सङ्कलन गर्ने गाडीको व्यवस्था गरेको छ । ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcrasuwa.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, रसुवा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922194956/http://ddcrasuwa.gov.np/ |date=2020-09-22 }} {{रसुवा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:रसुवा जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:बागमती प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] 5znq29qkf4sszp6ek36tz4wo5fwmuwa 0 94919 1395674 1384003 2026-11-11T22:38:35Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395674 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = | pushpin_map = मोरङ जिल्ला#कोशी प्रदेश#नेपाल <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[कोशी प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[मोरङ जिल्ला|मोरङ]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-1/district-morang/budhiganga?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक|archive-url=https://web.archive.org/web/20240825155317/https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-1/district-morang/budhiganga?lng=nep|archive-date=2024-08-25}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = देवराज चौधरी <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = सीतादेवी राजवंशी <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 51.59<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=1&district=12&municipality=15|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 48510 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.67|87.43|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०२१ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[कटहरी]] गाविसको कार्यालय | website = [https://www.kataharimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[मोरङ जिल्ला]]का ८ [[गाउँपालिका]]हरू मध्ये एक हो।<ref name="गाउँपालिका वा नगरपालिका">{{cite web|title=हेर्नुहोस्, तपाईँ कुन गाउँपालिका वा नगरपालिकामा पर्नुभयो?|url=http://setopati.com/raajneeti/64651/|publisher=सेतोपाटी|accessdate=फाल्गुन २०७३|ref=http://setopati.com/raajneeti/64651/|archive-url=https://web.archive.org/web/20170312170008/http://setopati.com/raajneeti/64651/|archive-date=2017-03-12}}</ref> २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[कटहरी]], [[थलाहा]] र [[भौडाहा]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ४८,५१० रहेको छ भने यहाँ १०,४९५ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ कटहरी गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[कटहरी]] (२, ३) || ७,१९४ || ५.७५ || १,२५१.१३ |- | २ || [[कटहरी]] (१, ५) || ९,४६५ || ५.७१ || १,६५७.६२ |- | ३ || [[कटहरी]] (४, ६) || ६,०१५ || ३.७९ || १,५८७.०७ |- | ४ || [[कटहरी]] (७–९) || ८,३९७ || ७.३१ || १,१४८.७० |- | ५ || [[भौडाहा]] (१–४, ९) || ४,२०६ || ६.४१ || ६५६.१६ |- | ६ || [[भौडाहा]] (५–८) र [[थलाहा]] (५, ६, ८, ९) || ७,९३५ || ११.८९ || ६६७.३७ |- | ७ || [[थलाहा]] (१–४, ७) || ५,२९८ || १०.७३ || ४९३.७६ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''४८,५१०''' || '''५१.५९''' || ९४०.३० |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{मोरङ जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcmorang.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, मोरङ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200918064452/http://ddcmorang.gov.np/ |date=2020-09-18 }} [[श्रेणी:मोरङ जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:कोशी प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] rjmoi6l48brgkvwumjhqdmttzy4uc99 0 96543 1395660 1371043 2026-11-11T22:09:22Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395660 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = | pushpin_map = रसुवा जिल्ला#बागमती प्रदेश#नेपाल <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[बागमती प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[रसुवा जिल्ला|रसुवा]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-3/district-rasuwa/uttargaya?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक|archive-url=https://web.archive.org/web/20240824145344/https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-3/district-rasuwa/uttargaya?lng=nep|archive-date=2024-08-24}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = माधवप्रसाद अर्याल <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = चमेली गुरुङ <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 104.51<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=3&district=25&municipality=3|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 8555 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|27|59|31|N|85|10|58|E|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०१० | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[लहरेपौवा]] गाविसको कार्यालय | website = [http://www.uttargayamun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[रसुवा जिल्ला]]का ५ [[गाउँपालिका]]हरू मध्ये एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा [[हाकु]] (८,९), [[लहरेपौवा]] (१-७ र ९), [[ठूलोगाउँ]] र [[डाँडागाउँ, रसुवा|डाँडागाउँ]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ८,५५५ रहेको छ भने यहाँ २,१८८ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |+ उत्तरगया गाउँपालिकाको वडागत विवरण ! नयाँ वडा !! समावेश गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (प्रति वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[हाकु]] (८,९) र [[डाँडागाउँ, रसुवा|डाँडागाउँ]] (७-९) || १,२०५ || ६४.६३ || १८.६४ |- | २ || [[डाँडागाउँ, रसुवा|डाँडागाउँ]] (१-६) र [[ठूलोगाउँ]] (८) || १,२७७ || १२.०७ || १०५.८ |- | ३ || [[ठूलोगाउँ]] (१-७,९) || १,११३ || २४.४३ || ४५.५६ |- | ४ || [[लहरेपौवा]] (४-७) || २,०४८ || ४९.६५ || ४१.२५ |- | ५ || [[लहरेपौवा]] (१-३,९) || २,९१२ || १५६.५३ || १८.६ |- ! colspan="2" | जम्मा !! ८,५५५ !! ३०७.३१ !! २७.८४ |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcrasuwa.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, रसुवा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922194956/http://ddcrasuwa.gov.np/ |date=2020-09-22 }} {{रसुवा जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:रसुवा जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:बागमती प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] bg9y7z635k2lmn1ugwu19m33c51h11h 0 96823 1395655 1353336 2026-11-11T21:59:04Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395655 wikitext text/x-wiki {{about|आधुनिक नश्ल वर्ग|ऐतिहासिक तथा सांस्कृतिक अवधारणा|आर्य}} '''आर्यन नस्ल''' १९औँ शताब्दीको अन्तमा र २०औँ शताब्दीको मध्यमा प्रयोग भएको नस्लिय वर्ग हो जुन [[युरोप]] र पश्चिमी एसियाली जनतालाई वर्णन गर्दछ।<ref>{{Cite web |url=https://m.mid-day.com/articles/devdutt-pattanaik-leveraging-the-aryans/17076154 |title=अभिलेख प्रतिलिपि |access-date=2018-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171002115525/http://m.mid-day.com/articles/devdutt-pattanaik-leveraging-the-aryans/17076154 |archive-date=2017-10-02}}</ref> मूल भारोपेली भाषिकहरूका सन्तानहरूले [[ककेसियाली नस्ल]]को एक विशिष्ट उपनस्ल बनाउँदछन् भन्ने सोचबाट आर्यन नस्लको अवधारणा आएको हो । ==१९औँ शताब्दीको शारीरिक मानवशास्त्र== [[File:Meyers b11 s0476a.jpg|thumb|मेयर्स कन्भरसेसनलेक्सिकन अनुसार [[ककेसियाली नस्ल]]को ३ विभाजन; आर्यन, हेमाइट र सेमाइट थिए । आर्यनलाई युरोपेली आर्यन र इन्डो-आर्यनमा विभाजन गरिएको थियो । इन्डो-आर्यनको अर्थ उक्त समयमा इन्डो-ईरानी हुनजान्छ ।]] ==नाजी जर्मनीको आर्यन नस्लको उदाहरण== नाजी जर्मन सरकारका नस्लिय विद्वान तथा पदाधिकारीहरूद्वारा दिइएको आर्यन नस्लको उदाहरणहरू: <gallery> File:Bundesarchiv Bild 119-5592-03A, Porträt Hitler-Junge.jpg File:Bundesarchiv Bild 119-5592-04A, Porträt BDM-Mädchen.jpg File:Bundesarchiv Bild 119-5592-14A, Gruppe von HJ-Jungen Recolored.jpg File:Bundesarchiv Bild 119-5592-13A, Blonde Kinder.jpg </gallery> ==सन्दर्भ== {{सन्दर्भसूची}} {{कमन्सश्रेणी|Nazi ideal racial types}} [[श्रेणी:नश्ल वर्गिकरण]] piow6xafradsc56w0w2zod4pekb6mpl 0 98945 1395807 1355216 2026-11-12T04:52:03Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395807 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- आधारभूत जानकारी --> |name = |other_name = |native_name = |nickname = |settlement_type = पूर्व गाविस |motto = <!-- चित्र र नक्सा--> |image_skyline = |image_caption = |image_flag = |image_seal = |image_map = |mapsize = |map_caption = | pushpin_map = पार्वतीपुर#चितवन जिल्ला (गाविस तह)#नारायणी अञ्चल#मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र#नेपाल |pushpin_label_position = bottom |pushpin_mapsize = 300 |pushpin_map_caption = <!-- अवस्थिति --> |subdivision_type = देश |subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} |subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] |subdivision_name1 = [[बागमती प्रदेश]] |subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] |subdivision_name2 = [[चितवन जिल्ला]] <!-- राजनीति --> |government_footnotes = |government_type = |leader_title =वडाध्यक्ष |leader_name =कृष्णकुमार गुरुङ ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) |leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> |leader_name1 = |established_title = <!-- Settled --> |established_date = <!-- क्षेत्रफल --> |unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> |area_footnotes = |area_total_km2 =10.02 <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |area_total_sq_mi = <!-- जनसङ्ख्या --> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|वि.सं २०७८]] |population_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-3/district-chitwan/bharatpur?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक|archive-url=https://web.archive.org/web/20260306084454/https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-3/district-chitwan/bharatpur?lng=nep|archive-date=2026-03-06}}</ref> |population_note = |population_total = 9385 |population_density_km2 = auto |population_blank1_title = जातीयता |population_blank2_title = Religions <!-- साधारण जानकारी --> |timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] |utc_offset = +५:४५ |timezone_DST = |utc_offset_DST = |coordinates = {{coord|27.60|84.33|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}} |elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> |elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> |postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> |postal_code = |area_code = |blank_name = |blank_info = |website = |footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन]] अनुसार, [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्रको [[नारायणी अञ्चल]], [[चितवन जिल्ला]]मा अवस्थित एक [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]] थियो। [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८]]मा यहाँको जनसङ्ख्या ९,३८५ रहेको थियो जसमध्ये ४,४७० पुरुष र ४,९१५ महिला रहेका थिए भने यहाँ २,४५१ घरधुरी रहेको थियो।<ref name="वडा रिपोर्ट">{{cite news|title=नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०७८ (वडा रिपोर्ट)|url=https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fcensusnepal.cbs.gov.np%2Fresults%2Ffiles%2Fward%2FP3%2FWRD_Indv01-HouseholdAndPopulation.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK|accessdate=१२ असार २०८१|agency=नेपाल सरकार|publisher=[[राष्ट्रिय योजना आयोग (नेपाल)|राष्ट्रिय योजना आयोग]]|date=|ref=केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग}}</ref> पार्वतीपुर बजार सदरमुकाम भरतपुर देखि १८ किमी दूरीमा अवस्थित छ। यो हाल [[भरतपुर महानगरपालिका]]मा पर्दछ। यो भरतपुर महानगरपालिकाको वडा नम्बर २१ हो। == वडा विभाजन == {| class="wikitable sortable" |+ पार्वतीपुर गाविसको वडा विभाजन र हालको समायोजन |- style="background:#efefef;" ! [[नारायणी नगरपालिका]]को साविक वडा नं. !! साविक गाविस !! साविक गाविसका वडाहरू !! हालको [[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]]को वडा नं. |- | ७ || पार्वतीपुर || १,५–६ || '''२१''' |- | ८ || पार्वतीपुर || २–४,७ || '''२१''' |- | ९ || पार्वतीपुर || ८–९ || '''२१''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{ढाँचा:चितवन जिल्लाका नगरपालिका तथा गाविसहरू}} [[श्रेणी:चितवन जिल्लाका ठाउँहरू]] ov429sa4zr2vol1axzujrf8v6d5dt0v 0 98992 1395849 1153338 2026-11-12T08:49:31Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395849 wikitext text/x-wiki {{Infobox building |name= ललिता निवास |image= Rastrabank.JPG |caption= |map_type= |latitude= |longitude= |iso_region= |location_town= [[काठमाडौँ|काठमाडौँ]] |location_country= नेपाल |architect=[[डिल्लीजङ्ग थापा]] [[जोगबीर स्थापित|जोगवीर स्थापित]] |client=[[भीम शमशेर जङ्गबहादुर राणा|श्री ३ भीमशमशेर]] |engineer= |construction_start_date= |completion_date= |date_demolished= |cost= अज्ञात |structural_system= ईँट र सुर्खी |style= [[नवपारम्परिक वास्तुकला]], [[मुगल वास्तुकला|मुगल]], र युरोपेली वास्तुकलाको सम्मिश्रण |size= २८४ रोपनी १४ आना तीन पैसा <ref>[https://nagariknews.nagariknetwork.com/news/73172/ सरकारी जग्गा हडपेको पुष्टि]</ref> }} [[बालुवाटार]]स्थित '''ललिता निवास''' [[भीम शमशेर जङ्गबहादुर राणा|श्री ३ भीमशमशेर]]का छोरा हिरण्यशमशेर, हिरण्यका छोरा [[सुवर्ण शमशेर राणा|सुवर्णशमशेर]]को दरबार हो। [[नेपाली कांग्रेस]]का नेता समेत रहेका सुवर्णशमशेरको ललिता निवास जति विशाल छ त्यति नै भव्य पनि। २०१६ सालमा [[विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला]]को नेतृत्वमा बनेको सरकारमा सुवर्णशमशेर उपप्रधानमन्त्री थिए। राजा महेन्द्रले २०१७ पुस १ गते [[विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला|बीपी]]सहित थुप्रै नेताहरूलाई सुन्दरीजलमा नयाँ जेल बनाएर थुनियो। उपप्रधानमन्त्री सुवर्णशमशेर भने अघिल्लो दिन [[कोलकाता|कलकत्ता]] गएकाले जोगिएका थिए। [[महेन्द्र वीरविक्रम शाह|महेन्द्र]]ले उनलाई आफ्नो कदममा साथ दिन भन्दा प्रजातन्त्र विरुद्धका काममा सहयोग गर्न असमर्थता देखाएपछि उसो भए देश बाहिर जान सङ्केत गरेका थिए र ! २०२१ मङ्सिरमा गृह मन्त्रालयका तर्फबाट राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार अधिग्रण गरिएका राणाकालीन ६ वटा दरबार क्षेत्रका एक हजार दुई सय ९८ रोपनी पाँच आना एक पैसामा चर्चेको क्षेत्रफल उल्लेख छ। त्यसमध्ये ललितानिवासको दुई सय ९९ रोपनी नौ आना तीन पैसा जग्गामा सुवर्णशमशेर र कञ्चनशमशेर (सुवर्णका छोरा) १४ रोपनी ११ आना जग्गामात्र जफत भएको राजपत्रमा उल्लेख छ। == राष्ट्रियकरण == १ पुस काण्डपछि सुवर्णशमशेर नेपाली कांग्रेसको कार्यवाहक सभापति भए। उनकै नेतृत्वमा पञ्चायती सत्ता विरुद्ध सशस्त्र सङ्घर्ष शुरू भयो। त्यही क्रममा सुवर्णको ललिता निवासमा सरकार लाग्यो र [[नेपाल राष्ट्र बैङ्क|नेपाल राष्ट्र बैङ्क]] बस्यो। ललितानिवास क्याम्पभित्रको दुई सय ८४ रोपनी १४ आना तीन पैसा जग्गा २०२१ मङ्सिर १५ गते अधिग्रहण भएको थियो। सरकारले जफत गरेबाहेकको जग्गा अधिग्रहण गर्दा प्रचलित कानुन अनुसार मुआब्जा दिइएको तथ्य ललिता निवासका तत्कालीन हकदार सुवर्णशमशेरका छोरा [[नेपाली सेना|शाही नेपाली सेना]]मा कार्यरत मेजर कर्णेल कनकशमशेर राणाले सरकारबाटै खरिद गरेको प्रमाणले पुष्टि हुन्छ। ‘अधिग्रहणपछि मेजर कर्णेल कनकशमशेरले आठ रोपनी जग्गामा बसोबास गर्न महाराजाधिराजमा निवेदन दिएकोमा राजाबाट हुकुमप्रमांगी भएको र सोबमोजिम २०२२ साउन १० गते आठ रोपनी जग्गा दिने निर्णय भएको हो,’ तत्कालीन मेजिस्ट्रेट अफिसको अभिलेखमा लेखिएको छ, ‘सोहीबमोजिम कनकशमशेरले २०३५ असोज ११ र पुस ९ गते मालपोत कार्यालय काठमाडौँमा निवेदन दिएका हुन्।’ उक्त निवेदन अनुसार [[जिल्ला मालपोत कार्यालय|मालपोत कार्यालय]]ले २०३६ कात्तिक २३ गते आठ रोपनी जग्गा सरकारले अधिग्रहण गरेको मूल्यअनुसार ४५ हजार आठ सय ८२ रूपैयाँ ६९ पैसामा खरिद गरेका थिए। उक्त जग्गा २०२१ सालमा अधिग्रहण भएमध्येकै रहेको सरकारी अभिलेखमा उल्लेख छ।<ref>[https://nagariknews.nagariknetwork.com/news/73172/ सरकारी जग्गा हडपेको पुष्टि]</ref> २०३० असारमा [[सिंहदरबार]]मा आगलागि भएपछि राविप जस्ता उच्चस्तरीय निकायको बैठक बस्ने कक्ष नभएकोले नवौँ बैठक ललिता निवासमा भयो <ref>{{Cite web |url=http://himalkhabar.com/news/8036 |title=अभिलेख प्रतिलिपि |access-date=2019-07-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190724070200/http://himalkhabar.com/news/8036 |archive-date=2019-07-24}}</ref>। ==यो पनि हेर्नुहोला== * [[ललिता निवास प्रकरण]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:नेपालका ऐतिहासिक दरबारहरू]] [[श्रेणी:राणाकालीन भवनहरू]] qf8elw84k6azn9jiflwxa0q5fnj88xv 0 99868 1395819 1370919 2026-11-12T05:54:43Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395819 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline =Bodebarsain_Municipality_Welcome_Gate.jpg | image_caption = स्वागत द्वार | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = | pushpin_map = सप्तरी जिल्ला#मधेश प्रदेश#नेपाल <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[सप्तरी जिल्ला|सप्तरी]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-saptari/bode-barsine?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक|archive-url=https://web.archive.org/web/20240821055151/https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-saptari/bode-barsine?lng=nep|archive-date=2024-08-21}}</ref> | government_type = | leader_title = नगरप्रमुख | leader_name = आतेशकुमार सिंह<small> ([[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | leader_title1 = उपप्रमुख | leader_name1 = रेणुकुमारी साह <small> ([[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 58.93<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=15&municipality=9|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 46017 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय|नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.57|86.59|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४६ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[बोदेबरसाइन]] गाविसको कार्यालय | website = [https://www.bodebarsainmun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[सप्तरी जिल्ला]]को ९ [[नगरपालिका]]हरू मध्येको एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा [[बोदेबरसाइन]], [[फुल्काही]], [[मनराजा]], [[खडगपुर]], [[काचन]], [[देउरी]], [[सारश्वर]], [[धनगढी, सप्तरी|धनगढी]] (१-८) र [[नेगडा]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ४६,०१७ रहेको छ भने यहाँ ९,७२२ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ बोदेबरसाइन नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[धनगढी, सप्तरी|धनगढी]] (१–८) || ४,१७० || ५.३४ || ७८०.९० |- | २ || [[नेगडा]] || ५,२३५ || ७.१७ || ७३०.१३ |- | ३ || [[सारश्वर]] || ५,९३५ || ६.९९ || ८४९.०७ |- | ४ || [[फुल्काही]] (६–९) || १,७१३ || १.७७ || ९६७.८० |- | ५ || [[बोदेबरसाइन]] || ६,१६३ || ५.४५ || ११३०.८३ |- | ६ || [[फुल्काही]] (१–५) || ३,१७८ || ६.४३ || ४९४.२५ |- | ७ || [[मनराजा]] || ४,४१२ || ३.८९ || ११३४.१९ |- | ८ || [[काचन]] || ४,५२३ || ७.८७ || ५७४.७१ |- | ९ || [[देउरी]] || ५,२६६ || ६.५४ || ८०५.२० |- | १० || [[खडगपुर]] || ५,४२२ || ७.४७ || ७ २५.८४ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''४६,०१७''' || '''५८.९२''' || '''७८१.०१''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcsaptari.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, सप्तरी] {{सप्तरी जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:सप्तरी जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू]] 1xqehemger2fmeo3c0niy40elfdko7c 0 99869 1395881 1370918 2026-11-12T10:41:38Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395881 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[नगरपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = | pushpin_map = सप्तरी जिल्ला#मधेश प्रदेश#नेपाल <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[सप्तरी जिल्ला|सप्तरी]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-saptari/surunga?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक|archive-url=https://web.archive.org/web/20240821061938/https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-saptari/surunga?lng=nep|archive-date=2024-08-21}}</ref> | government_type = | leader_title = नगरप्रमुख | leader_name = गीता चौधरी<small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | leader_title1 = उपप्रमुख | leader_name1 = रुद्रबहादुर कार्की <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 107.04<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=15&municipality=7|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 49460 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.63|86.67|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४६ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[मधुपट्टी]] गाविसको कार्यालय | website = [https://www.surungamun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[सप्तरी जिल्ला]]को ९ [[नगरपालिका]]हरू मध्येको एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा [[पिप्रापश्चिम]], [[हर्दिया, सप्तरी|हर्दिया]], [[दौलतपुर]], [[मधुपट्टी]], [[कुसाहा]], [[हरिपुर, सप्तरी|हरिपुर]], [[मलहनमा]], [[टिकुलिया, सप्तरी|टिकुलिया]], [[पटेर्वा, सप्तरी|पटेर्वा]] र [[मल्हनिया]] (५,६) [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ४९,४६० रहेको छ भने यहाँ १०,४८७ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ सुरुङ्गा नगरपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[पिप्रापश्चिम]] || ४,५०१ || १४.९८ || ३००.४७ |- | २ || [[हर्दिया, सप्तरी|हर्दिया]] || ६,२४१ || १३.९३ || ४४८.०३ |- | ३ || [[दौलतपुर]] || ५,४८४ || १२.९६ || ४२३.१५ |- | ४ || [[मधुपट्टी]] || ५,१९० || १४.९५ || ३४७.१६ |- | ५ || [[कुसाहा]] (५–९) || ४,५५० || ४.३७ || १०४१.१९ |- | ६ || [[कुसाहा]] (१–४) || २,९४३ || ८.९२ || ३२९.९३ |- | ७ || [[हरिपुर, सप्तरी|हरिपुर]]|| ५,६७३ || ११.३७ || ४९८.९४ |- | ८ || [[मलहनमा]] || ४,६०० || ७.११ || ६४६.९८ |- | ९ || [[टिकुलिया, सप्तरी|टिकुलिया]] || ३,८९५ || ७.२३ || ५३८.७३ |- | १० || [[पटेर्वा, सप्तरी|पटेर्वा]] (१–६) || २,९२६ || ३.५७ || ८१९.६१ |- | ११ || [[पटेर्वा, सप्तरी|पटेर्वा]] (७–९) र [[मल्हनिया]] (५-६) || ३,४५७ || ७.६४ || ४५२.४९ |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''४९,४६०''' || '''१०७.०३''' || '''४६२.११''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcsaptari.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, सप्तरी] {{सप्तरी जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:सप्तरी जिल्लाका नगरपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका नगरपालिकाहरू]] 4lkq374o0xjqeqy7e4tj7kg6i7gx3n5 0 99887 1395832 1370905 2026-11-12T06:54:33Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395832 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- आधारभूत जानकारी -->| name = | other_name = | native_name = | nickname = | settlement_type = [[गाउँपालिका]] | motto = <!-- images and maps --> | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = | pushpin_map = सप्तरी जिल्ला#मधेश प्रदेश#नेपाल <!-- अवस्थिति--> | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} | subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | subdivision_name1 = [[मधेश प्रदेश]] | subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name2 = [[सप्तरी जिल्ला|सप्तरी]] |<!-- राजनीति--> | government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-saptari/tilathi-koiladi?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक|archive-url=https://web.archive.org/web/20240821111248/https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-2/district-saptari/tilathi-koiladi?lng=nep|archive-date=2024-08-21}}</ref> | government_type = | leader_title = अध्यक्ष | leader_name = सुनिलकुमार मण्डल<small> ([[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | leader_title1 = उपाध्यक्ष | leader_name1 = अर्चनाकुमारी यादव <small> ([[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल]]) | established_title = स्थापित | established_date = २७ फागुन २०७३ | unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> | area_footnotes = | area_total_km2 = 34.97<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]] |population_footnotes =<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=2&district=15&municipality=17|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> | population_total = 30315 | population_density_km2 = auto | population_blank1_title = Ethnicities <!-- साधारण जानकारी -->| timezone = [[नेपाली समय]] | utc_offset = +५:४५ | timezone_DST = | utc_offset_DST = | coordinates = {{coord|26.46|86.75|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}} | elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> | elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> | postal_code_type = | postal_code = | area_code = +९७७-०४६ | blank_name = केन्द्र | blank_info = साविक [[बथनाहा]] गाविसको कार्यालय | website = [https://www.tilathikoiladimun.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' [[सप्तरी जिल्ला]]को ९ [[गाउँपालिका]]हरू मध्येको एक हो। २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा [[पकरी]], [[डाढा]], [[बथनाहा]], [[महादेवा, सप्तरी|महादेवा]] र [[भगवतपुर]] [[गाउँ विकास समिति (नेपाल)|गाविस]]हरू यसमा गाभिएका थिए। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ३०,३१५ रहेको छ भने यहाँ ६,२७९ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |+ महादेवा गाउँपालिकाको वडागत तथ्याङ्क |- ! नयाँ वडा !! समावेश साविकका गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (व्यक्ति/वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[पकरी]] || ७,२४४ || ८.५३ || ८४९.२४ |- | २ || [[महादेवा, सप्तरी|महादेवा]] || ६,८६३ || ९.८६ || ६९६.०४ |- | ३ || [[बथनाहा]] (१–३) || १,६४९ || २.४८ || ६६४.९२ |- | ४ || [[डाढा]] || ६,२९४ || ४.९४ || १२७४.०९ |- | ५ || [[भगवतपुर]] || ४,५५६ || ६.७८ || ६७१.९८ |- | ६ || [[बथनाहा]] (४–९) || ३,७०९ || २.३७ || १५६५.०० |- class="sortbottom" style="font-weight: bold; background: #f2f2f2;" | colspan="2" | '''जम्मा''' || '''३०,३१५''' || '''३४.९६''' || '''८६७.१३''' |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[http://www.ddcsaptari.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, सप्तरी] {{सप्तरी जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:सप्तरी जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:मधेश प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] cbx6flbs72t0yeikhixfxxkmfx6egs5 0 100228 1395886 1382776 2026-11-12T11:12:46Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395886 wikitext text/x-wiki {{About|पुरुष टिम|महिला टिम|होन्डुरस महिला राष्ट्रिय फुटबल टिम}} {{Infobox national football team | Name = होन्डुरस | Badge = Honduras Soccer 2017.png | Nickname = ''Los Catrachos'' <br> ''La H'' <br> '' La Bicolor '' | Association = [[होन्डुरस फुटबल सङ्घ]] | Sub-confederation = {{nowrap|[[मध्य अमेरिकी फुटबल सङ्घ]] ([[मध्य अमेरिका]])}} | Confederation = [[उत्तर, मध्य अमेरिका र क्यारिबियन फुटबल सङ्घ]] (उत्तर अमेरिका) | Coach = [[Carlos Tábora]] | Asst Manager = | Captain = [[Maynor Figueroa]] | Most caps = [[Maynor Figueroa]] (१४५)<ref name="rsssf 100+ caps">{{cite web|url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/century.html |title= १०० बढी उपस्थिति र ४० भन्दा बढी अन्तर्राष्ट्रिय गोल गरेका खेलाडीहरू |author1=Mamrud, Roberto |author2=Stokkermans, Karel |publisher=आरएसएसएसएफ|accessdate=२९ जनवरी २०११ |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110628192800/http://www.rsssf.com/miscellaneous/century.html |archivedate=28 June 2011 |df= }}</ref> | Top scorer = [[कार्लोस पाभोन]] (५७)<ref name="rsssf 100+ caps"/> | Home Stadium = स्टाडोयो ओलिम्पिको मेट्रोपोलिटानो | FIFA Trigramme = HON | FIFA Rank = {{Nft rank|६२|down|१|date=२० सेप्टेम्बर २०१८}} | FIFA max = २० | FIFA max date = सेप्टेम्बर २००१ | FIFA min = १०१ | FIFA min date = डिसेम्बर २०१५ | Elo Rank = {{Nft rank|५८ |up|date=११ सेप्टेम्बर २०१८}} <!-- Elo rankings change often and irregularly; there are no "releases" from which a team can go up or down in ranking --> | Elo max = ५० | Elo max date = सेप्टेम्बर २००१ | Elo min = १०४ | Elo min date = नोभेम्बर १९७१ | pattern_la1 =_honduras16h| pattern_b1 =_honduras16h| pattern_ra1 = _honduras16h | leftarm1 = FFFFFF| body1 = FFFFFF| rightarm1 = FFFFFF| shorts1 = FFFFFF| socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _honduras16a| pattern_b2 = _honduras16a| pattern_ra2 = _honduras16a | leftarm2 = 0042FF| body2 = 0042FF| rightarm2 = 0042FF| shorts2 = 0042FF| socks2 = 0042FF | First game = {{fb|GUA}} १०–१ {{fb-rt|HON}} <br> ([[ग्वाटेमाला शहर]], [[ग्वाटेमाला]]; १४ सेप्टेम्बर १९२१) | Largest win = {{fb|HON}} १०–० {{fb|NCA}} <br> ([[San José, Costa Rica|सान होसे]], [[कोस्टारिका]]; १३ मार्च १९४६) | Largest loss = {{fb|GUA}} १०–१ {{fb-rt|HON}} <br> (ग्वाटेमाला शहर, ग्वाटेमाला; १४ सेप्टेम्बर १९२१) | World cup apps = ३ | World cup first = १९८२ | World cup best = १ चरण, [[१९८२ फिफा विश्वकप|१९८२]], [[२०१० फिफा विश्वकप|२०१०]] र [[२०१४ फिफा विश्वकप|२०१४]] | Regional name = [[कनकाकाफ च्याम्पियनसिप]]<br>र [[कनकाकाफ गोल्ड कप|गोल्ड कप]] | Regional cup apps = १८ | Regional cup first = [[1963 CONCACAF Championship|१९६३]] | Regional cup best = बिजेता, [[1981 CONCACAF Championship|१९८१]] | 2ndRegional name = [[कोपा अमेरिका]] | 2ndRegional cup apps = १ | 2ndRegional cup first = [[2001 Copa América|२००१]] | 2ndRegional cup best = तेस्रो स्थान, [[2001 Copa América|२००१]] }} '''होन्डुरस राष्ट्रिय फुटबल टिम''' अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल प्रतियोगिताहरूमा [[होन्डुरस]]को प्रतिनिधित्व गर्ने पुरुष फुटबल टिम हो । यो होन्डुरसमा फुटबलको लागि शासकीय निकाय होन्डुरस फुटबल संघको नियन्त्रणमा रहेकोे छ । यो [[फिफा]] र [[उत्तर, मध्य अमेरिका र क्यारिबियन फुटबल सङ्घ]]को सदस्य राष्ट्र हो । ==सन्दर्भ सामग्री== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== {{commons category|Honduras national football team}} *[https://web.archive.org/web/20180613134142/https://www.fifa.com/associations/association=hon/index.html होन्डुरस फिफामा] *[https://web.archive.org/web/20181115195827/http://www.thefifaworldcups.com/worldcups/Country-HONDURAS.html होन्डुरस विश्वकपमा] *[https://web.archive.org/web/20181115195827/http://www.thefifaworldcups.com/worldcups/Country-HONDURAS.html#RANGE!SQ फिफा विश्वकपमा होन्डुरसको टिम] *[https://web.archive.org/web/20181115195827/http://www.thefifaworldcups.com/worldcups/Country-HONDURAS.html#RANGE!HTH होन्डुरस: विश्वकप विवरण] *[http://www.rsssf.com/tablesh/hond-intres.html होन्डुरसले खेलेका खेलहरू] *[http://www.rsssf.com/miscellaneous/hond-recintlp.html होन्डुरसका अन्तर्राष्ट्रिय खेलाडीहरू] [[श्रेणी:राष्ट्रिय फुटबल टोलीहरू]] [[श्रेणी:विकिथन-७ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]] fs07111hlkjdkyzu5s4xp443t5ls2nd 0 100489 1395751 1385560 2026-11-12T01:36:06Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395751 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = जेफ हार्डी | image = Jeff Hardy Raw Tag Team Champion.jpg | caption = मे २०१७ मा हार्डी र ट्याग टिम उपाधिको साथ | birth_name = जेफ्री निरो हार्डी | birth_date = {{birth date and age|1977|8|31}}<ref name="slam"/> | birth_place = उत्तर क्यारोलिना, संयुक्त राज्य अमेरिका <ref name="TNA">{{cite web|url=http://www.tnawrestling.com/roster/Wrestler-Roster/item/1814-jeff-hardy|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110517095851/http://www.tnawrestling.com/roster/Wrestler-Roster/item/1814-jeff-hardy|title=TNA Wrestling profile|archivedate=May 17, 2011|accessdate=March 10, 2010|publisher=Total Nonstop Action Wrestling}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110517095851/http://www.tnawrestling.com/roster/Wrestler-Roster/item/1814-jeff-hardy |date=May 17, 2011 }}</ref> | spouse = {{marriage|बेथ ब्रिट|2011}} | children = २ | relatives = [[म्याट हार्डी]] (दाजु)<br>रेबी स्काई (भाउजू) | module = {{Infobox professional wrestler|child=yes |names = ब्रदर निरो<ref>{{cite web|url=http://prowrestling.net/site/2016/07/22/721-moores-tna-impact-wrestling-review-lashley-vs-eddie-edwards-in-six-sides-of-steel-for-the-tna-championship-and-the-x-division-championship-the-bound-for-glory-playoffs-begin-maria-gives-a/|title=7/21 Moore's TNA Impact Wrestling Review|accessdate=July 26, 2016|work=ProWrestling.net|date=July 22, 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.f4wonline.com/tna-results/tna-impact-wrestling-results-total-nonstop-deletion-226601|title=TNA Impact Wrestling Results: Total Nonstop Deletion|work=Wrestling Observer Newsletter|first=Dave|last=Bath|date=December 15, 2016|accessdate=May 15, 2019}}</ref><br>'''जेफ हार्डी'''<ref name="wwe"/><br>विलो<ref name="slam"/><br>किथ डेभिस<ref>{{Citation|last=WWE|title=Razor Ramon vs. Jeff Hardy: Raw, June 6, 1994|date=March 27, 2013|url=https://youtube.com/watch?v=PriSho0xq0o|accessdate=April 4, 2017}}</ref><br>विल्डो जेन्क्स<ref>{{cite web|title=The Blu Brothers vs. Wildo and Ingus Jynx: Superstars, 1995|url=https://youtube.com/watch?v=UgvIJ5MGHv8|accessdate=May 15, 2019}}</ref> |height = ६ फिट १ इन्च<ref name="WWE">{{cite web|url=http://www.wwe.com/superstars/jeff-hardy|title=Jeff Hardy Bio|publisher=WWE}}</ref> |weight = २२५ पाउन्ड<ref name="WWE"/> |billed = '''क्यामेरुन, उत्तर।क्यारोलिना'''<ref name="wwe"/><br /><ref>{{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=lScPvBHZNak|title=Slammiversary 2004: AJ Styles vs. Jeff Hardy|work=Impact Wrestling|date=May 19, 2008|accessdate=May 29, 2020}}</ref> |trainer = दोरी फङ्क जुनियर<ref name="wwe"/><br/>माइकल हेज<ref name="wwe"/> |debut = सन् १९९४<ref name="slam"/> }} | module2 = {{Infobox musical artist|embed=yes |instrument = स्वर, गितार, पियानो |background = solo_singer |genre = रक सङ्गीत, इन्डी सङ्गीत |years_active = सन् १९९३–हाल |label = इम्प्याक्ट रेस्लिङ सङ्गीत |associated_acts = पेरोक्सह्वाइ?जेन }} }} '''जेफ नेरो हार्डी''' (जन्म: ३१ अगस्ट १९७७) एक अमेरिकी व्यावसायिक कुस्ती खेलाडी, गायक, गीतकार, सङ्गीतकार तथा अभिनेता हुन्। हाल उनी डब्ल्युडब्ल्युई स्म्याकडाउनमा कार्यरत छन् जहाँ उनी '''जेफ हार्डी'''को नामले कुस्ती खेल्दछन्। <ref name="slam">{{cite web|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/Bios/jeffhardy.html|title=Jeff Hardy|accessdate=October 8, 2007|work=Slam! Sports|publisher=[[Canadian Online Explorer]]}}</ref><ref name="oww">{{cite web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/profiles/j/jeff-hardy.html|title=Online World of Wrestling: Jeff Hardy|accessdate=October 8, 2007|publisher=Online World of Wrestling}}</ref> जेफ हार्डी डब्ल्यूडब्ल्यूईका निकै अनुभवी तथा उत्कृष्ट कुस्ती खेलाडी मध्ये एक मानिन्छन्। हार्डीले व्यावसायिक कुस्ती खेलको सुरुवात गरेपछि उनले टोटल नन स्टप एक्सन रेस्लिङ, रिङ अफ अनर, स्वतन्त्रता सर्किट, डब्ल्यूडब्ल्यूई जस्ता कुस्ती सङ्घहरूमा कुस्ती खेलिसकेका छन् भने उनी हाल डब्ल्यूडब्ल्यूईमा कार्यरत छन्। सानै उमेरदेखि कुस्ती खेल्न सुरु गरेका हार्डीले उनका दाजु म्याट हार्डीसँग ओमेगा रेस्लिङमा कुस्ती खेल्न सुरु गरेका थिए। सन् १९९४ मा हार्डी दाजुभाइलाई डब्ल्यूडब्ल्यूएफमा (हाल डब्ल्यूडब्ल्यूई) उनीहरूको प्रतिभाको आधारमा ल्याइएको थियो भने उनीहरूले सन् १९९४ मन डब्ल्यूडब्ल्यूएफसँगको ४ वर्षे सम्झौता पत्रमा हस्ताक्षर गरेका थिए। हार्डी दाजुभाइको कट्टर कुस्ती खेलका कारण उनीहरू चर्चित बनेका थिए भने खासगरी उनीहरूको मेच, सिँढी र टेबुल कुस्ती खेलहरूमा सहभागिता जनाउने गरेका थिए।<ref name="digest">{{cite web|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m0FCO/is_4_3/ai_80302525/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20040903114134/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m0FCO/is_4_3/ai_80302525|url-status=dead|archivedate=September 3, 2004|title=Flying to the top: the Hardy Boyz used hard work, dedication, and passion to become a premier WWF tag team|date=December 1999|last=Varsallone|first=Jim|accessdate=June 4, 2007|publisher=Wrestling Digest}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060319001457/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m0FCO/is_4_3/ai_80302525/print |date=March 19, 2006 }}</ref> कुस्ती खेलाडी लिटासँगको सहकार्यमा उनीहरूकले आफ्नो कुस्ती टोलीको नाम टिम एक्सट्रिम राखेका थिए। जेफ हार्डी र दाजु म्याट हार्डीले सुरुदेखिनै टोलीको रूपमा कुस्ती खेलेका कारण उनीहरूले हालसम्म डब्ल्यूडब्ल्यूई र टिएनएमा गरी कुल १२ पटक ट्याग टिम उपाधि जित्न सफल भएका छन्। म्याट र जेफको जोडीलाई हाल पनि टिम एक्सट्रिमको उपामा दिइन्छ भने उनीहरूको टोलीको नाम द हार्डी ब्वाइज हो। हार्डीले उनको दाजु म्याटसँगको ट्याग टिम कुस्ती खेल सँगसँगै एकल प्रतिस्पर्धाहरूमा पनि लामो समयदेखि ख्याति कमाउँदै आएका छन्। सन् २००८ डिसेम्बर १४ का दिन आयोजित आर्मेजडन नामक एक वार्षिक कुस्ती कार्यक्रममा हार्डीले एकै खेलमा ट्रिपल एच र एजलाई पराजित गर्दै पहिलोपटक डब्ल्यूडब्ल्यूई उपाधि जित्न सफल भएका थिए। हार्डीले यसबाहेक ६ पटक विश्व उपाधिहरू जित्न सफल भएका छन् जहाँ उनले १ डब्ल्यूडब्ल्यूई उपाधि, २ डब्ल्यूडब्ल्यूई विश्व ह्याभिवेट उपाधि र ३ पटक टिएनए विश्व ह्याभिवेट उपाधि सामेल छन्। हार्डीले विश्व उपाधि बाहेक ५ पटक डब्ल्यूडब्ल्यूई अन्तरमहादेशीय उपाधि, ३ पटक डब्ल्यूडब्ल्यूई हार्डकोर उपाधि र १-१ पटक संयुक्त राज्य र डब्ल्यूडब्ल्यूई युरोपेली लाइट ह्याभिवेट उपाधि जितेका छन्। हार्डीले डब्ल्यूडब्ल्यूईमा १८औँ ट्रिपल क्राउन उपाधि र ९औँ ग्रान्ड स्लाम उपाधि जित्न सफल भएका थिए भने उनीले हालसम्म डब्ल्यूडब्ल्यूई, रिङ अफ अनर, टोटल नन स्टप एक्सन रेस्लिङमा गरी कुल २९ उपाधिहरू जित्न सफल भएका छन्। हार्डी डब्ल्यूडब्ल्यूई र सम्पूर्ण कुस्ती जगत बाहिर एक सङ्गीतकार हुन् भने उनी विभिन्न समयहरूमा चित्रकला, मोटोक्रस र अन्य कार्यहरूमा संलग्न भएका थिए। हार्डी पेरोक्सह्वाई?जेन नामक एक साङ्गीतिक समूहका सङ्गीतिकार पनि हुन् भने उक्त साङ्गीतिक समूहले ३ साङ्गीतिक सङ्गालोहरू।बजारमा सार्वजनिक गरिसकेको छ। सन् २००३ मा हार्डी दाजुभाइले द हार्डी ब्वाइज नामक एक आत्मकथा लेखेका थिए भने उनीहरूद्वारा रचित उक्त पुस्तकले अमेरिकाको न्युयोर्क अधिक बिक्री हुन सफल भएको थियो।<ref>{{cite news |title=The Hardy Boyz |url=https://www.nytimes.com/2003/04/06/books/best-sellers-april-6-2003.html |newspaper=The New York Times|date=April 6, 2003 }}</ref> == बाल्यकाल == हार्डीको जन्म सन् १९७७ अगस्ट ३१ का दिन संयुक्त राज्य अमेरिकाको उत्तर क्यारोलिनामा भएको थियो। उनी गिलबर्ट र रूबी हार्डीको सन्तान तथा कुस्ती खेलाडी म्याट हार्डीका भाइ हुन्।<ref name="wwe">{{cite web |url=http://www.wwe.com/superstars/jeffhardy |title=Jeff Hardy bio |accessdate=June 25, 2008 |publisher=World Wrestling Entertainment |archiveurl=https://www.webcitation.org/5jL4Fhltr?url=http://www.wwe.com/superstars/smackdown/jeffhardy/bio/ |archivedate=August 27, 2009 |url-status= }}</ref><ref name="space">{{cite web|url=http://collect.myspace.com/index.cfm?fuseaction=blog.view&friendID=152686889&blogID=225048911&Mytoken=6E547422-C607-4D0F-8E71B824191D321D34687857 |title=My first official blog thingy... "Who Am I?" |date=February 2, 2007 |last=Hardy |first=Matt |accessdate=March 17, 2007 |publisher=MySpace |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110928201619/http://collect.myspace.com/index.cfm?fuseaction=blog.view&friendID=152686889&blogID=225048911&Mytoken=6E547422-C607-4D0F-8E71B824191D321D34687857 |archivedate=September 28, 2011 }}</ref> सन् १९८६ मा हार्डी मात्र ९ वर्षको छँदा उनकी आमाको क्यान्सरका कारण मृत्यु भएको थियो। सानै उमेरदेखि खेलकुदमा रुचि राख्ने हार्डीले १२ वर्षको उमेरमा मोटोक्रस खेल खेल्न सुरु गरेका थिए भने १३ वर्षको उमेरमा उनी यामाहा वाइजेट-८० नामक एक मोटरसाइकल प्राप्त गरेका थिए।<ref name="rumours suck">{{cite web|url=http://www.canoe.ca/Slam/Wrestling/2003/04/20/69455.html|title=Rumours 'suck' for Jeff Hardy|date=April 20, 2003|last=Baines|first=Tim|accessdate=September 28, 2008|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Dead link|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[[#HHK2003|Hardy, Hardy, and Krugman]]: p. 7.</ref><ref name="Instagram">{{cite web|url=https://www.instagram.com/p/BzMW6j_H752/|date=June 30, 2019|title=Jeff Hardy|accessdate=June 30, 2019|work=Jeff Hardy|publisher=Jeff Hardy}}</ref> उनी नौ कक्षामा छँदा उनले मोटरसाइकल दौडको एक प्रतियोगितामा सहभागिता जनाएका थिए। हार्डीले सानै उमेरदेखि बास्केटबल खेल पनि खेल्ने गरेका थिए तर मोटरसाइकलबाट लडेर दुर्घटना भएपश्चात् उनको पाखुरामा चोट लागेका कारण उनी बास्केटबल खेल्न असमर्थ बनेका थिए।<ref>[[#HHK2003|Hardy, Hardy, and Krugman]]: p. 45.</ref> उच्च विद्यालयहरूमा उनले फुटबल खेलहरू खेल्ने गरेका थिए भने उनी त्यतिबेला एक अपरिपक्व कुस्ती खेलाडीको रूपमा कुस्ती खेल जीवनको सुरुवात गरेका थिए। फुटबल र कुस्ती प्रति चाख राख्ने हार्डीले अन्ततः फुटबललाई त्यागी कुस्ती रोजेका थिए भने मात्र १५ वर्षको उमेरमा उनी कुस्ती क्षेत्रमा भित्रिसकेका थिए। विद्यालयमा छँदा उनलाई मनपर्ने विषयहरू कला र संयुक्त राज्य अमेरिकाको इतिहास थियो।<ref>[[#HHK2003|Hardy, Hardy, and Krugman]]: p. 9.</ref> == व्यावसायिक कुस्ती खेलजीवन == == व्यक्तिगत जीवन == सन् १९९९ मा हार्डी ब्वाइजले पहिलो डब्ल्यूडब्ल्यूएफ ट्याग टिम उपाधि जितेको छोटो समयमा जेफ र उनको प्रेमिमा बेथ ब्रिटको भेट भएको थियो।<ref name="superstar ink">{{cite web|url=http://www.wwe.com/inside/superstarink/articles/jeffhardy|title=Jeff Hardy's roots|date=October 11, 2007|last=ZeiglerPersonal tools [[डब्ल्युडब्ल्युई]]}}</ref> हार्डी दाजुभाइ दक्षिणी पाइन्स, उत्तर क्यारोलिनाको एक क्लबका जेफ र बेथको भेट भएको थियो।<ref name="page130">[[#HHK2003|Hardy, Hardy, and Krugman]]: p. 130.</ref> सन् २००८ मार्च १५ का दिन हार्डीको घर आग्लागीबाट ध्वस्त भएको सूचना आएको थियो भने त्यससमय हार्डी र उनको प्रेमिका घरमा नभएका कारण हार्डीको कुकुर ज्याकको मृत्यु भएको थियो।<ref>[[#HHK2003|Hardy, Hardy, and Krugman]]: p. 131.</ref> सन् २००८ को अक्टोबर महिनामा हार्डीले सोही स्थानमा घर बनाएका थियो भने घर निर्माणको काम सन् २००९ को जनवरीमा समाप्त भएको थियो।<ref>[[#HHK2003|Hardy, Hardy, and Krugman]]: p. 18.</ref> सन् २०१० को अगस्टमा हार्डीले उनको प्रेमिका गर्भवती भएको घोषणा गरेका थिए भने सन् २०१० अक्टोबर १९ का दिन दम्पतीको पहिरो सन्तानको रूपमा रुबी क्लेयरको जन्म भएको थियो।<ref name="page102">[[#HHK2003|Hardy, Hardy, and Krugman]]: p. 102.</ref> सन् २०१५ डिसेम्बर ३१ का दिन दम्पतीको दोस्रो सन्तानको रूपमा छोरी निरा हार्डीको जन्म भएको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.wrestleview.com/viewnews.php?id=1281239129 |title=Video: Jeff Hardy says he is an expecting father |date=August 7, 2010 |last=Gerweck |first=Steve |accessdate=August 7, 2010 |publisher=WrestleView |url-status= |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120925011701/http://www.wrestleview.com/viewnews.php?id=1281239129 |archivedate=September 25, 2012 }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.instagram.com/p/_9wVWkEu2N/|title=Instagram|author=|date=|accessdate=January 19, 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.wrestleview.com/viewnews.php?id=1288272723 |title=Jeff Hardy is a new daddy |date=October 28, 2010 |last=Gerweck |first=Steve |accessdate=October 28, 2010 |publisher=WrestleView |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101031082725/http://www.wrestleview.com/viewnews.php?id=1288272723 |archivedate=October 31, 2010 }}</ref><ref>{{cite journal|last=Meltzer|first=Dave|authorlink=Dave Meltzer|date=November 8, 2010|title=Wrestling Observer Newsletter Nov. 8th 2010|periodical=Wrestling Observer Newsletter|location=Campbell, CA|page=41|issn=1083-9593|quote=}}</ref> सन् २०११ मार्च ९ का दिन हार्डीले ब्रिटसँग विवहा गरेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.wrestleview.com/viewnews.php?id=1299733552 |title=TNA star marries long-time girlfriend |date=March 10, 2011 |last=Martin |first=Adam |accessdate=March 10, 2011 |publisher=WrestleView |url-status= |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110313012221/http://www.wrestleview.com/viewnews.php?id=1299733552 |archivedate=March 13, 2011 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2016/1001/617996/final-bound-for-gold-participant-revealed/ |title=Jeff Hardy creates JeffyHarybrand.com store|last=Giri |first=Raj |date=October 1, 2016 |access-date=October 1, 2016}}</ref> == अन्य सञ्चार माध्यमहरू == हार्डी पहिलोपटक सन् १९९९ फेब्रुअरी ७ का दिन दयाट सेभेन्टिज सोज नामक एक कार्यक्रममा दाजु म्याट हार्डीको सथमा उपस्थित भएका थिए।<ref>{{cite web |url=http://that70scentral.com/1-15 |title=That Wrestling Show |accessdate=February 5, 2008 |publisher=That 70's Central |quote=Jeff HARDY as Wrestler #2 (uncredited) |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080201074032/http://that70scentral.com/1-15 |archivedate=February 1, 2008 |url-status= }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080201074032/http://that70scentral.com/1-15 |date=February 1, 2008 }}</ref><ref>[[#HHK2003|Hardy, Hardy, and Krugman]]: p. 93.</ref> त्यसपछि म्याट र जेफ सन् २००१ को सुरुवाती महिनामा टफ इनफ नामक एक कार्यक्रमको प्रमुख अतिथिको रूपमा उपस्थित भएका थिए।<ref>[[#HHK2003|Hardy, Hardy, and Krugman]]: pp 187–188.</ref> सन् २००२ फेब्रुअरी २५ का दिन उनी द फियर फ्याक्टर नामक एक प्रतियोगितामा केही कुस्ती खेलाडीको साथमा देखा परेका थिए जहाँ उनले अन्य ५ कुस्ती खेलाडी विरुद्ध उक्त प्रतियोगितामा भाग लिएका थिए भने उनी उक्त प्रतियोगिताको पहिलो चरणबाट बाहिरिएका थिए।<ref name="227–229">[[#HHK2003|Hardy, Hardy, and Krugman]]: pp 227–229.</ref> हार्डीका दाजुभाइ द हार्डी सो नामक एक वेब कार्यक्रममा पनि सहभागी भएका थिए जहाँ उनको साथमा उनका साथहरू उपस्थित रहेका थिए। सन् २००९ को सेप्टेम्बरमा हार्डीले फक्स २१ नामक स्टुडियोसँगको सम्झौता पत्रमा हस्ताक्षर गर्दै एक वास्तविक टेलिभिजन कार्यक्रममा देखा परेका थिए।<ref>{{cite web|url=https://www.amazon.com/Hardy-Show-Season-starring-Matt/dp/B000JUD6S4|title=The Hardy Show Season 2 starring Matt & Jeff Hardy (2006)|accessdate=March 23, 2008}}</ref> सन् २००१ मा हार्डी सहकर्मी लिटासँग रोलिङ स्टोन पत्रिकाको सन् २००१ हल अफ फेममा देखा परेका थिए। सन् २००३ मा म्याट र जेफले मिसेल क्रुगमेनको सहायतामा उनीहरूद्वारा रचित आत्मकथा सार्वजनिक गरेका थिए जुन पुस्तकको नाम द हार्डी ब्वाइज: एक्जिट २ इन्पायर रहेको थियो। <ref name="reality tv">{{cite web|url=http://www.wrestleview.com/news2009/1252015089.php?style=dark|title=Jeff Hardy signs deal for reality show|date=September 3, 2009|last=Martin|first=Adam|accessdate=September 5, 2009|publisher=WrestleView}}</ref> डब्ल्यूडब्ल्यूईको एक अंशको रूपमा, हार्डी डब्ल्यूडब्ल्यूईद्वारा प्रकाशित द हार्डी ब्वाइज: लिप अफ फेट (सन् २००१) र द लेडर म्याच (सन् २००७) नामक छोटो दस्तावेजमा देखा परेका थिए।<ref>{{cite web |url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m0EIN/is_2001_July_16/ai_76545825/ |title=World Wrestling Federation Superstar Lita Holds Signing at WWF NY For New Home Video |date=July 16, 2001 |accessdate=November 20, 2008 |publisher=Business Wire |url-status= |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081206001351/http://findarticles.com/p/articles/mi_m0EIN/is_2001_July_16/ai_76545825 |archivedate=December 6, 2008 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060523053816/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m0EIN/is_2001_July_16/ai_76545825 |date=May 23, 2006 }}</ref> टोटल नन स्टप एक्सेल रेस्लिङद्वारा प्रकाशित एनिग्मा: ल बेस्ट अफ जेफ हार्डी (सन् २००५) र प्रो रेस्लिङ्स अल्टिमेट इन्साइडर : द हार्डी ब्वाइज - प्रफ द ब्याकयार्ड टु द बिग टाइम (सन् २००५) मा पनि प्रस्तुत भएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/Reviews/2008/05/17/5598026.html|title=Retro review: Hardy Boyz memoir surprisingly inspirational|date=May 28, 2008|last=Kamchen|first=Richard|accessdate=September 27, 2008|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120714191402/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/Reviews/2008/05/17/5598026.html |date=July 14, 2012 }}</ref> सन् २००८ अप्रिल २९ का दिन डब्ल्यूडब्ल्यूईले "टुइस्ट अफ फेट": द म्याट एन्ड जेफ हार्डी स्टोन प्रकाशन गरेको थियो। जहाँ हार्डी दाजुभाइ ओमेगा रेस्लिङ र डब्ल्यूडब्ल्यूईमा खेलेका केही उत्कृष्ट खेलहरू समावेश थिए।<ref name="twistoffateDVD"/><ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/SlamWrestlingReviews/hardystape-can.html|title=Hardys video an extreme letdown|date=November 8, 2001|last=Waldman|first=Jon|accessdate=September 27, 2008|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120717042247/http://slam.canoe.ca/SlamWrestlingReviews/hardystape-can.html |date=July 17, 2012 }}</ref> सन् २००९ मा डब्ल्यूडब्ल्यूईले जेफ हार्डी: माई लाइफ, माई रूल नामक एक डिभिडी सार्वजनिक गरेको थियो। सन् २०११ मा हार्डी डब्ल्यूडब्ल्यूईबाट टिएनएमा सरुवा भएपछि सन् २०१२ मा टोटल नन स्टप एक्सन रेस्लिङले एनिग्मा: द बेस्ट अफ जेफ हार्डीको दोस्रो संस्करण सार्वजनिक गरेको थियो।<ref name="twistoffateDVD">{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/Reviews/2008/05/29/5701156.html|title=Twist of Fate DVD takes split look at Hardyz|date=May 29, 2008|last=Waldman|first=Jon|accessdate=September 27, 2008|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20121206033509/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/Reviews/2008/05/29/5701156.html |date=December 6, 2012 }}</ref> सन् २०१५ मा टोटल नन स्टफ एक्सन रेस्लिङले द बेस्ट अफ जेफ हार्डीको तेस्रो संस्करण सार्वजनिक गरेको थियो जहाँ उनीद्वारा खेलिएको केही उत्कृष्ट खेलहरू देखाइएको थियो।<ref name="mylifemyrulesDVD">{{cite web|url=http://www.wweshop.com/item/jeff-hardy-my-life-my-rules-dvd/DVD/35-00685|title=Jeff Hardy My Life My Rules DVD|date=November 30, 2009|publisher=World Wrestling Entertainment}}</ref> === भिडिओ खेलहरू === {|class="wikitable sortable" |- !वर्ष !! शीर्षक ! टिप्पणी |- |सन्।१९९९ || ''डब्ल्युडब्ल्युएफ रेसलमेनिया २०००'' |पहिलो भिडिओ खेल |- |rowspan=4|सन् २००० || ''डब्ल्युडब्ल्युई स्म्याकडाउन!''<ref>{{Cite web|url=http://www.ign.com/articles/2000/01/15/the-official-wwf-smackdown-roster|title=The Official WWF Smackdown Roster|last=Staff|first=I. G. N.|date=January 14, 2000|website=IGN|language=अङ्ग्रेजी|access-date=December 19, 2017}}</ref> | |- |''डब्ल्युडब्ल्युएफ रोयल रम्बल'' | |- |''डब्ल्युडब्ल्युएफ नो मर्सी''<ref>{{Cite web|url=https://www.giantbomb.com/wwf-no-mercy/3030-11394/characters/|title=WWF No Mercy Characters – Giant Bomb|website=Giant Bomb|language=अङ्ग्रेजी|access-date=December 19, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171222052809/https://www.giantbomb.com/wwf-no-mercy/3030-11394/characters/|archive-date=December 22, 2017}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.giantbomb.com/wwf-wrestlemania-2000/3030-3667/characters/|title=WWF WrestleMania 2000 Characters – Giant Bomb|website=Giant Bomb|language=अङ्ग्रेजी|access-date=December 19, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171222053158/https://www.giantbomb.com/wwf-wrestlemania-2000/3030-3667/characters/|archive-date=December 22, 2017}}</ref> | |- |''डब्ल्युडब्ल्युएफ स्म्याकडाउन! २: नो योर रोल'' | |- |rowspan=2|सन् २००१ || ''डब्ल्युडब्ल्युएफ रोड टु रेसलमेनिया'' | |- |''डब्ल्युडब्ल्युएफ स्म्याकडाउन! जस्ट ब्रिङ इट'' | |- |rowspan=3|सन् २००२ || ''डब्ल्युडब्ल्युएफ र'' | |- |''डब्ल्युडब्ल्युई रेसलमनिया १८'' | |- |''डब्ल्युडब्ल्युई स्म्याकडाउन! सट योर माउथ'' | |- |सन् २००३ || ''डब्ल्युडब्ल्युई क्रस आवर'' | |- |सन् २००७ || ''डब्ल्युडब्ल्युई स्म्याकडाउन भर्सेस र २००८'' | |- |सन् २००८ || ''डब्ल्युडब्ल्युई स्म्याकडाउन भर्सेस र २००९'' | |- |सन् २००९ || ''डब्ल्युडब्ल्युई स्म्याकडाउन भर्सेस र २००९'' | |- |सन् २०११ || ''टिएनए रेस्लिङ इम्प्याक्ट!'' | |- |सन् २०१४ || ''डब्ल्युडब्ल्यूई सुपरकार्ड'' | |- |सन् २०१६ || ''डब्ल्युडब्ल्युई च्याम्पियन्स'' | |- |rowspan=2|सन् २०१७ || ''डब्ल्युडब्ल्युई २के१८'' | |- |''डब्ल्युडब्ल्युई मेह्याम'' | |- |सन् २०१८ || ''डब्ल्युडब्ल्युई २के१९''<ref>{{Cite news|url=https://gamerant.com/wwe-2k18-season-pass-hardy-boyz-dlc/|title=WWE 2K18 Will Add The Hardy Boyz As DLC|date=September 27, 2017|work=Game Rant|access-date=December 19, 2017|language=अङ्ग्रेजी}}</ref> | |- |सन् २०१९ || ''डब्ल्युडब्ल्युई २के२०'' | |} == उपाधि र उपलब्धिहरू == ==सन्दर्भ सामग्री== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== {{Commons category|Jeff Hardy|जेफ हार्डी}} * {{IMDb name}} * {{cite web|url=http://www.tnawrestling.com/roster/Wrestler-Roster/item/1814-jeff-hardy|title=जेफ हार्डीको टिएनए रेस्लिङ प्रोफाइल|3=|access-date=2018-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110517095851/http://www.tnawrestling.com/roster/Wrestler-Roster/item/1814-jeff-hardy|archive-date=2011-05-17}} [[श्रेणी:सन् १९७७ मा जन्म]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:अमेरिकी पुरुष व्यावसायिक कुस्ती खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:अमेरिकी गायक-गीतकारहरू]] [[श्रेणी:विकिथन-७ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]] 945jwa12n3qkiwfinay35ojxdq64xg7 0 101579 1395782 1320983 2026-11-12T03:23:58Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395782 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = नागराज | image = | caption = | title = [[खस राज्य]]को राजा<br>जावेश्वर | predecessor = स्थापना | successor = [[चाप (राजा)|चाप]] | royal house = [[खस राज्य|खस मल्ल वंश]] | house-type = वंश | father = | mother = | full name = | issue = [[चाप (राजा)|चाप]] | religion = [[बौद्ध धर्म|बौद्ध]] | birth_date = ११ औँ शताब्दी | death_date = |reign = ११ औँ शताब्दी |spouse = |birth_place= |death_place= }} '''नागराज''' ({{lang-en|Nāgarāja}}) [[खस राज्य]]का संस्थापक राजा हुन्।<ref>http://therisingnepal.org.np/news/1783 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190527161320/http://therisingnepal.org.np/news/1783 |date=2019-05-27 }}</ref>{{sfn|D.R. Regmi|1965|p=714}} उनीलाई '''जावेश्वर''' पनि भनिन्थ्यो।{{sfn|D.R. Regmi|1965|p=717}} उनीलाई तिब्बती वंशावलीमा '''नागदेव''' भनिन्थ्यो भने कतै कतै नागि मल्ल नामले पनि चिनिन्छन।{{sfn|Tucci|1956|pp=54-59}} नागराज खारी प्रदेश (वर्तमान [[:en:Ngari Prefecture|ङारी प्रदेश]])बाट आएका थिए तथा उनले [[सिन्जा उपत्यका|सिञ्जा]]मा राजधानी बनाएका थिए।{{sfn|D.R. Regmi|1965|p=717}}<ref>{{Cite web|url=https://www.himalkhabar.com/news/121904|title=गोरखा राज्य विस्तारकाे अनौठो अभ्यासः भौगोलिक विजय, सांस्कृतिक पराजय !|website=हिमालखबर|accessdate=2022-11-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20221102170513/https://www.himalkhabar.com/news/121904|archive-date=2022-11-02}}</ref> दक्षिण बाट मैदानि आर्य हरुको आगमन पुर्व नै यस क्षेत्रमा खस हरुको बसोबास थियो पछि तिनै आर्य हरुले खस जाति लाइ वैदिककरण गरि कसैलाइ क्षेत्रि कसैलाइ ठकुरी र कसैलाई कथित तल्लो जाति बनाएको इतिहास पाइन्छ भने खस जातिले पनि माथिल्लो दर्जा पाएर आफ्नो मौलिक परिवार भुल्दै गएको पाइन्छ। ==यो पनि हेर्नुहोस्== * नेपालका मल्ल राजाहरूको सूची ==सन्दर्भ== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== {{ठुटो}} [[श्रेणी:खस राजाहरू]] ar9b3ax5du28wm3lk2w9fnw7kkk013o 0 102165 1395766 1353438 2026-11-12T02:35:49Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395766 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = द एक्सीडेंटल प्राइम मिनिस्टर | alt = The poster features Akshay Khanna as Sanjay Baru and Anupam Kher as Manmohan Singh and the title appears at bottom. | caption = Theatrical release poster | director = विजय रत्नार गट्टे<ref>{{cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/the_accidental_prime_minister|title= द एक्सीडेंटल प्राइम मिनिस्टर २०१९|website=https://www.rottentomatoes.com|accessdate=१३ जनवरी २०१९}}</ref> | producer = सुनील बोहरा,धवल गडा | screenplay = | story = | starring = {{Unbulleted list|[[अनुपम खेर]]|[[अक्षय खन्ना]]|सुज़ेन बर्नर्ट|आहना कुम्रा<ref>{{cite web|url=https://www.timesnownews.com/entertainment/news/bollywood-news/article/from-manmohan-singh-to-rahul-gandhi-whos-playing-who-in-anupam-khers-the-accidental-prime-minister/337825|title=कसले खेलिरहेको छ द एक्सीडेंटल प्राइम मिनिस्टर मा|website=https://www.timesnownews.com|date=११ जनवरी २०१९|accessdate=१३ जनवरी २०१९}}</ref>}} | narrator = | music = [[सुदिप रोय]] <br />साधु तिवारी | released = {{Film date|df=yes|2019|1|11|हिन्दी|<ref1=<ref name="release1"/>|2019|1|18|तमिल र तेलगु|ref2=<ref name=tamilrel>{{cite tweet|user=taran_adarsh| author=तरन आदर्श| date = १० जनवरी २०१९ |number=1083286835718086657?s=19| title=#TheAccidentalPrimeMinister screen count... India: 1300 Overseas: 140 Worldwide total: 1440 screens. #Hindi version. #Tamil and #Telugu versions will release on 18 Jan 2019... Release date of #English version will be decided shortly... #TAPM}}</ref>}} | runtime = | country = भारत | language = हिन्दी <!--Below two fields must be attributed to a reliable published source with an established reputation for fact-checking. No blogs, no IMDb.--> | budget = 30 crore<ref>{{cite web|url=https://www.bollymoviereviewz.com/2019/01/the-accidental-prime-minister-budget-first-day-box-office-collection.html|title=द एक्सीडेंटल प्राइम मिनिस्टर पहिलो दिन बक्स अफिस |date=१२ जनवरी २०१९ |publisher=}}</ref> | gross = {{INR}} ४.५ करोड (शुक्र) }} '''द एक्सीडेंटल प्राइम मिनिस्टर''' विजय रत्नार गौटे द्वारा निर्देशित एक २०१९ भारतीय जीवनी चलचित्र हो र मयन्क तिवारी द्वारा लेखिएको हो जसलाई सञ्जय बरु को नाम को २०१४ मेमोइर मा आधारित छ।<ref>{{cite news|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/anupam-kher-the-accidental-prime-minister-twitter-reaction-on-first-look-4694874/|title=द एक्सीडेंटल प्राइम मिनिस्टर पहिलो लुक: अनूपमले जवाफ दिएका थिए, व्यक्तिगत धन्यवाद लेख्छन्|work=The Indian Express|date=८ जुन २०१७ |accessdate=१३ जनवरी २०१९}}</ref> चलचित्र पूर्व प्रधानमन्त्री मनमोहन सिंह को जीवन कथा सङ्ग सम्बन्धित छ। यो फिल्म ११ जनवरी २०१९ मा रिलीज भएको र सामान्यतया नकारात्मक समीक्षा आलोचकहरूबाट प्राप्त भएको थियो ।<ref>https://www.news18.com/news/movies/despite-bad-reviews-and-protests-the-accidental-prime-minister-earns-rs-4-5-crore-on-day-1-2000343.html</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.mid-day.com/articles/the-accidental-prime-minister-movie-review-a-bad-accident/404749 |title=अभिलेख प्रतिलिपि |access-date=2019-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190113123946/https://www.mid-day.com/articles/the-accidental-prime-minister-movie-review-a-bad-accident/404749 |archive-date=2019-01-13}}</ref><ref>https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/the-accidental-prime-minister-review-rating-anupam-kher-5533067/</ref>फिल्म विवादास्पद बनी रहेको छ किनकी बिहार को अदालत मा मामलाहरु लाई दर्ज गरेको छ।<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/bihar-court-orders-fir-against-those-associated-with-accidental-prime-minister/articleshow/67437267.cms|title=बिहार अदालत द्वरा एफाइआर |date=जनवरी ८, २०१९|accessdate=१३ जनवरी २०१९}}</ref> ==सन्दर्भ== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:हिन्दी भाषाका चलचित्रहरू]] [[श्रेणी:भारतीय चलचित्रहरू]] [[श्रेणी:चलचित्रहरू]] [[श्रेणी:नेहरू–गान्धी परिवार]] 7slpok2g7mdgnc3fmxlcxlk2l6i0lsn 0 102370 1395759 1349786 2026-11-12T02:13:46Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395759 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = तन्मय भट्ट | image =Tanmay Bhat.png | caption = तन्मय भट्ट अल इन्डिया बक्चोद को कार्यलयमा | birth_date = {{Birth date and age|1987|06|23|df=yes}} in [[भारत]] <ref>{{cite web|url=https://brandequity.economictimes.indiatimes.com/news/media/meet-the-next-gen-of-aibmeet-the-next-gen-of-aib/61538919|title=Meet the next-gen of AIB|accessdate=8 November 2017|last=Bhatt|first=Shephali|publisher=Economic Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20171223102543/https://brandequity.economictimes.indiatimes.com/news/media/meet-the-next-gen-of-aibmeet-the-next-gen-of-aib/61538919#|archive-date=2017-12-23|dead-url=no|df=}}</ref> | occupation = लेखक,हास्य अभिनेता | nationality = [[भारतीय]] | yearsactive = २००९-वर्तमान }} '''तन्मय भट्ट''' एक भारतीय स्ट्यान्ड अप कमेडियन, लिपि लेखक, निर्माता, र लोकप्रिय कमेडी स्केच समूह अल इन्डिया बक्चोद (एआइबी) को सह-संस्थापक हुन् । <ref>{{cite news | url=http://ibnlive.in.com/news/all-india-bakchod-meet-standups-newest-talents-tanmay-bhat-and-gursimran-khamba/243056-3.html | title=अल इन्डिया बक्चोद: स्टैंड-अप अपको नवीनतम प्रतिभा तन्मय भट्ट र गुरसिमरन खम्बालाई भेट्नुहोस् | work=IBN Live | date=27 May 2012 | accessdate=२१ जनवरी २०१९ | author=Chatterjee, Rituparna | archive-url=https://web.archive.org/web/20150215054417/http://ibnlive.in.com/news/all-india-bakchod-meet-standups-newest-talents-tanmay-bhat-and-gursimran-khamba/243056-3.html# | archive-date=2015-02-15 | dead-url=no | df= }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150215054417/http://ibnlive.in.com/news/all-india-bakchod-meet-standups-newest-talents-tanmay-bhat-and-gursimran-khamba/243056-3.html |date=2015-02-15 }}</ref>उनको कमेडी करियर धेरै विवादास्पद छ । तन्मय भट्टले [[लता मङ्गेशकर|लता मंगेशकर]] र [[सचिन तेन्दुलकर]]को विवादास्पद भिडियो बनाएका थिए र यसका लागि प्रयोग गरिने शब्दावलीको धेरै नै आलोचना गरिएको थियो ।<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/hindi/india/2016/05/160530_javed_akhtar_on_tanmay_pkp|website=https://www.bbc.com|title=तन्मय भट्टबाट घृणा लाग्छ: जावेद अख्तर |date=३१ मे, २०१६|accessdate=जनवरी १२ २०१९ }}</ref>#मीटू अभियान र सोशल मिडियामा एआईबीको निरन्तर ट्रेलिंग पछि एआइबी ले एक बयान जारी गर्दै तन्मय भट्ट र गुरसिमरन खम्बालाई संस्थाबाट अलग गरेका छन्। <ref>{{cite news|url=https://hindi.news18.com/news/entertainment/bollywood-tanmay-bhatt-and-gursimran-khamba-quit-aib-1540453.html|website=https://hindi.news18.com|title=एआइबीबाट अलग भए तन्मय भट्ट, संस्थापक गुरसिमरन खम्बा मा पनि लाग्यो गंभीर आरोप|date=८ अक्टोबर, २०१८|accessdate=जनवरी १२ २०१९|archive-url=https://web.archive.org/web/20190313233137/https://hindi.news18.com/news/entertainment/bollywood-tanmay-bhatt-and-gursimran-khamba-quit-aib-1540453.html|archive-date=2019-03-13}}</ref> ==प्रारम्भिक जीवन== ==चलचित्रहरू== ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:भारतीय लेखकहरू]] [[श्रेणी:भारतीय युट्युबरहरू]] [[श्रेणी:सन् १९८७ मा जन्म]] [[श्रेणी:भारतीय स्ट्यान्ड-अप हास्य कलाकारहरू]] [[श्रेणी:भारतीय पुरुष हास्य कलाकारहरू]] tnuybjvw7rfjwqbxuv0kyqviaqckrcs 0 102843 1395784 1393792 2026-11-12T03:28:41Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395784 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|कर्णाली प्रदेशको हुम्ला जिल्लामा अवस्थसत एक गाउँपालिका}} {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info --> |name = नाम्खा |other_name = |native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> |nickname = |settlement_type = [[गाउँपालिका]] |motto = <!-- images and maps --> |image_skyline = TilLimi.jpg |image_caption =नाम्खामा रहेको लिमि उपत्यका |image_size = 300 |image_flag = |image_seal = |image_map = |mapsize = |map_caption = | pushpin_map_caption = | pushpin_map = हुम्ला जिल्ला#कर्णाली प्रदेश#नेपाल |coordinates ={{coord|30|3|36|N|81|27|36|E|type:city_region:NP_source:unmaps-enwiki|display=inline,title}} <!-- Location --> |subdivision_type = देश |subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} |subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] |subdivision_name1 = [[कर्णाली प्रदेश]] |subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] |subdivision_name2 = [[हुम्ला जिल्ला]]<ref>{{Cite web |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=23083 |title=निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण सम्बन्धि सूचना |website=नेपाल राजपत्र |date=वि.सं. २०७४ भदौ १५ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200706002534/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=23083 |archive-date=2020-07-06}}</ref> |<!-- Politics --> |government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-6/district-humla/kharpunath?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक|archive-url=https://web.archive.org/web/20240723162207/https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-6/district-humla/kharpunath?lng=nep|archive-date=2024-07-23}}</ref> |government_type = |leader_title = अध्यक्ष |leader_name = प्रेमबहादुर लामा <small> <small> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]) |leader_title1 = उपाध्यक्ष |leader_name1 = तक्दिर लामा <small> ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) |established_title = स्थापना |established_date = २०७३ फागुन २७ |unit_pref = |area_footnotes = |area_total_km2 = 2419.64 |area_rank = |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=6&district=61&municipality=2|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> |population_footnotes = |population_note = |population_total = 3589 |population_density_km2 = auto |population_blank1_title = |timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय]] |utc_offset = +०५:४५ |timezone_DST = |utc_offset_DST = |elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> |elevation_m = |postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> |postal_code = |area_codes = +९७७-०१९ |blank_name = केन्द्र |blank_info = याल्वाङ |website = {{URL|namkhamun.gov.np}} |footnotes = }} '''{{पृष्ठको नाम}}''' नेपालको [[कर्णाली प्रदेश]]को [[हुम्ला जिल्ला]]को एक गाउँपालिका हो।<ref>{{cite news|title=गाउँ र नगरपालिका (सूची)|url=http://www.enayapatrika.com/2017/01/07/118110/|accessdate=१४ जेठ २०७४|publisher=[[नयाँ पत्रिका दैनिक]]|date=पुष २३, २०७३|ref=http://www.enayapatrika.com/2017/01/07/118110/}}</ref> यो जिल्लाको ७ गाउँपालिकाहरू मध्ये एक हो।<ref>{{cite news|title=अब ७६६ स्थानीय तह|url=http://kantipur.ekantipur.com/news/2017-05-26/20170525210136.html|accessdate=जेष्ठ १२, २०७४|publisher=[[कान्तिपुर दैनिक]]|date=जेष्ठ १२, २०७४|ref=http://kantipur.ekantipur.com/news/2017-05-26/20170525210136.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20170903115749/http://kantipur.ekantipur.com/news/2017-05-26/20170525210136.html|archive-date=2017-09-03}}</ref> यस गाउँपालिकामा ६ वटा वडा रहेका छन्। साविकको [[हेप्का]], [[खगालगाउँ]], [[मुचु]] र [[लिमी]] गाविस मिलाएर बनाइएको गाउँपालिका हो। क्षेत्रफलका हिसावले नेपालकाे सबैभन्दा ठुलाे यस गाउँपालिकाको क्षेत्रफल २४१९.६४ वर्ग किलोमिटर रहेको छ। साथै यो गाउँपालिकाको प्रमुख कार्यालय साविक [[मुचु]] गाविसको कार्यालयलाई निर्धारण गरिएको छ। याे हाे। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या ३,५८९ रहेको छ भने यहाँ ८४९ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |+ नाम्खा गाउँपालिकाको वडागत विवरण |- ! वडा नं. !! समावेश साविक गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (प्रति वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[हेप्का]] || ९६२ || १७७.७२ || ५.४१ |- | २ || [[खगालगाउँ]] (६-९) || ४९० || १९१.७६ || २.५५ |- | ३ || [[खगालगाउँ]] (१-५) || ५३८ || ९४.०८ || ५.७२ |- | ४ || [[मुचु]] (१-५) || ३७२ || ५८६.२५ || ०.६३ |- | ५ || [[मुचु]] (६-९) || ४१५ || १६८.५४ || २.४६ |- | ६ || [[लिमी]] || ८१२ || १,२०१.२९ || ०.६७ |- ! colspan="2" | जम्मा !! ३,५८९ !! २,४१९.६४ !! १.४८ |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[https://dcchumla.gov.np/ जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, हुम्ला] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240723155731/https://dcchumla.gov.np/ |date=2024-07-23 }} {{हुम्ला जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:हुम्ला जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:कर्णाली प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] fsqmj54gf4pk4ftzl6113t8durnrpy7 0 102951 1395876 1391064 2026-11-12T10:29:48Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395876 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition | tourney_name =सिमरा गोल्डकप | image = | size | alt = | caption = नेपाल | country = {{झण्डा|नेपाल}} | dates = माघ ३ गतेदेखि माघ १२ गतेसम्म | num_teams = १० | venues = १ | cities = १ | champion_other = [[थ्री स्टार क्लब]]<ref>{{cite web|url=http://esimana.com/detail/2078/%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%B0-%E0%A4%97%E0%A4%B2%E0%A4%A1%E0%A4%95%E0%A4%AA%E0%A4%95-%E0%A4%89%E0%A4%AA%E0%A4%A7-%E0%A4%9C%E0%A4%A4%E0%A4%A6-%E0%A4%A5%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A4%9F%E0%A4%B0-%E0%A4%95%E0%A4%B2%E0%A4%AC%E0%A4%B2-%E0%A4%B0%E0%A4%9A%E0%A4%AF-%E0%A4%87%E0%A4%A4%E0%A4%B9%E0%A4%B8|title=सिमरा गोल्डकपको उपाधी जित्दै थ्रिस्टार क्लबले रच्यो इतिहास|author=|date=|work=इ सिमाना|accessdate=२०७५ माघ २२|archive-url=https://web.archive.org/web/20190218231335/http://esimana.com/detail/2078/%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%B0-%E0%A4%97%E0%A4%B2%E0%A4%A1%E0%A4%95%E0%A4%AA%E0%A4%95-%E0%A4%89%E0%A4%AA%E0%A4%A7-%E0%A4%9C%E0%A4%A4%E0%A4%A6-%E0%A4%A5%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A4%9F%E0%A4%B0-%E0%A4%95%E0%A4%B2%E0%A4%AC%E0%A4%B2-%E0%A4%B0%E0%A4%9A%E0%A4%AF-%E0%A4%87%E0%A4%A4%E0%A4%B9%E0%A4%B8|archive-date=2019-02-18}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.kharibot.com/news-details/27873/2019-01-26|title=रुस्लान दशौँ सिमरा गोल्डकपको उपाधी थ्री स्टारले उचाल्यो |author=श्याम गुप्ता|date=२o७५ माघ १२ शनिबार|work=खरीबोट|accessdate=७ फागुन २०७५}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.onlinekhabar.com/2019/01/737293|title=सिमरा गोल्डकपको उपाधि थ्रीस्टारलाई |author=कृष्ण सिग्देल|date=२०७५ माघ १२ गते|work=अनलाइन खबर|accessdate=६ फागुन २०७५}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.pariwartankhabar.com/2019/01/27/71476/|title=सिमरा गोल्डकप : थ्री स्टार च्याम्पियन|author=धनवल राई|date=१० फागुन २०७५|work=परिवर्तन खवर|accessdate=१३ माघ २०७५, काठमाडौँ|archive-url=https://web.archive.org/web/20190525144346/https://www.pariwartankhabar.com/2019/01/27/71476/|archive-date=2019-05-25}}</ref> | count = १ | second_other = [[नेपाल आर्मी क्लब]] | third_other = | fourth_other = | matches = | goals = | attendance = | top_scorer = | player = | goalkeeper = | fair_play = | prevseason = [[सिमरा गोल्डकप २०७४|२०७४]] | nextseason = [[सिमरा गोल्डकप २०७६|२०७६]] }} '''सिमरा गोल्डकप''' वा '''रूस्लान सिमरा गोल्डकप''' नेपालको [[पिपरा सिमरा|सिमरा]]मा हरेक वर्ष आयोजना हुने [[सिमरा गोल्डकप]] नामक फुटबल प्रतियोगिताको दशौँ संस्करण हो। यो प्रतियोगिता [[बारा जिल्ला|बारा]]को सिमरा स्थित क्षेत्रीय रङ्गशालामा माघ ३ देखि माघ १२ सम्म सञ्चालन गरिएको थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.kantipurdaily.com/author/author-8872|title=सिमरा गोल्डकप तयारी सुरु|author=पवन यादव|date=पुस ७, २०७५|work=कान्तिपुर|accessdate=१० फागुन २०७५|archive-url=https://web.archive.org/web/20190525144330/https://www.kantipurdaily.com/author/author-8872|archive-date=2019-05-25}}</ref> यस प्रतियोगितामा [[सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग|ए डिभिजन]]का सात र मोफसलका तीन गरी १० टोलीहरूको सहभागिता रहेको थियो।<ref name=खबर१>{{cite web|url=https://www.onlinekhabar24.com/27856/|title=सिमरा गोल्डकप बिहीबारदेखि, १० टोली सहभागी हुने|author=|date=२ माघ २०७५|work=अनलाइन खबर|accessdate=६ फागुन २०७५|archive-url=https://web.archive.org/web/20190525144333/https://www.onlinekhabar24.com/27856/|archive-date=2019-05-25}}</ref> हाल यस प्रतियोगितालाई रूस्लान भोड्काले प्रायोजन गरेको छ। == सहभागी टोलीहरू == ;सिमरा गोल्डकप २०७५ का सहभागी क्लबहरू {{col-start}} {{col-3}} *ए-डिभिजनका क्लबहरू **[[नेपाल आर्मी क्लब]] **[[सङ्कटा क्लब]] **[[सशस्त्र प्रहरी बल क्लब]] **[[थ्री स्टार क्लब]] **[[सरस्वती युथ क्लब]] **[[हिमालयन शेर्पा क्लब]] **[[थ्री स्टार क्लब]] **[[नेपाल पुलिस फुटबल क्लब|नेपाल पुलिस क्लब]] {{col-3}} *मोफसलका क्लबहरू **विज्ञान मेमोरियल फाउण्डेसन बीरगञ्ज **मकवानपुर-११ **नव जनजागृति युवा फुटबल क्लब (आयोजक)<ref name=खबर१/> {{col-end}} ==खेलहरू== ===क्वाटरफाइनल=== ---- {{football box |date = |time = दिउँसो तीन बजे |team1 = [[हिमालयन शेर्पा क्लब]] |score = २–०<ref>{{cite web|url=https://www.janatasamachar.com/2019/01/90747|title=सिमरा गोल्डकप : हिमालयन शेर्पासँग पुलिस स्तब्ध|author=|date=|work=जनता समाचार|accessdate=११ जेठ २०७६|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526075331/https://www.janatasamachar.com/2019/01/90747|archive-date=2019-05-26}}</ref> |team2 = [[नेपाल पुलिस फुटबल क्लब|नेपाल पुलिस क्लब]] |goals1 = |goals2 = |stadium = सिमरा रङ्गशाला |referee= |attendance= }} ---- {{football box |date = |time = |team1 = [[नेपाल आर्मी क्लब]] |score = ४–२ |team2 = [[सशस्त्र प्रहरी बल क्लब]] |goals1 = |goals2 = |stadium =सिमरा रङ्गशाला |referee= |attendance= }} ---- ---- {{football box |date = |time = दिउँसो तीन बजे |team1 = [[थ्री स्टार क्लब]] |score = २–०<ref>{{cite web|url=https://www.kantipurdaily.com/sports/2019/01/23/154821447618042826.html|title=सिमरा गोल्डकप : थ्रीस्टार सेमिफाइनलमा|author=|date=माघ ९, २०७५|work=कान्तिपुर डेल्ली|accessdate=११ जेठ २०७६|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526080829/https://www.kantipurdaily.com/sports/2019/01/23/154821447618042826.html|archive-date=2019-05-26}}</ref> |team2 = [[सङ्कटा क्लब]] |goals1 = |goals2 = |stadium =सिमरा रङ्गशाला |referee= |attendance= }} ---- ===सेमिफाइनल=== ---- {{football box |date = |time = दिउँसो तीन बजे |team1 = [[थ्री स्टार क्लब]] |score = १-० |team2 = [[हिमालयन शेर्पा क्लब]] |goals1 = |goals2 = |stadium =सिमरा रङ्गशाला |referee= |attendance= }} ---- {{football box |date = |time = दिउँसो तीन बजे |team1 = [[नेपाल आर्मी क्लब]] |score = १-० |team2 = नव जनजागृति युवा क्लब |goals1 = |goals2 = |stadium =सिमरा रङ्गशाला |referee= |attendance= }} ---- ===फाइनल=== ---- {{football box |date = १२ माघ २०७५ |time = दिउँसो तीन बजे |team1 = [[थ्री स्टार क्लब]] |score = सडनडेथमा आर्मी पराजित-<ref>{{cite web|url=http://rajdhanidaily.com/146535/|title=सिमरा गोल्डकप : उपाधिका लागि थ्रीस्टार र आर्मी भिड्दै, कसले मार्ला बाजी ?|author=कृष्ण सिग्देल|date=|work=राजधानी डेल्ली|accessdate=११ जेठ २०७६|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526075520/http://rajdhanidaily.com/146535/|archive-date=2019-05-26}}</ref> |team2 = [[नेपाल आर्मी क्लब]] |goals1 = |goals2 = |stadium =सिमरा रङ्गशाला |referee= |attendance= }} ---- ==व्यक्तिगत पुरस्कारहरू== {| class="wikitable" !पुरस्कार विधा !विजेताहरू<ref>{{Cite web|url=http://www.khabarjilla.com/2019/01/26/%e0%a4%a6%e0%a4%b6%e0%a5%8c%e0%a4%82-%e0%a4%b8%e0%a4%bf%e0%a4%ae%e0%a4%b0%e0%a4%be-%e0%a4%97%e0%a5%8b%e0%a4%b2%e0%a5%8d%e0%a4%a1%e0%a4%95%e0%a4%aa%e0%a4%ae%e0%a4%be-%e0%a4%b5%e0%a4%bf%e0%a4%a7/|title=दशौँ सिमरा गोल्डकपमा विधागत उत्कृष्ट खेलाडीहरू|website=खबर जिल्ला|access-date=७ फागुन २०७५}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> !क्लब |- |उत्कृष्ट प्रशिक्षक |{{झण्डा चिन्ह|नेपाल}} मेघराज केसी |[[थ्री स्टार क्लब]] |- |उत्कृष्ट [[गोलरक्षक (फुटबल)|गोलरक्षक]] |{{Flagicon|NPL}} [[एलन न्यौपाने]] |[[थ्री स्टार क्लब]] |- |उत्कृष्ट [[रक्षापङ्क्ति (फुटबल)|रक्षापङ्क्तिका खेलाडी]] |{{झण्डा चिन्ह|आइभोरी कोस्ट}} एडम दोम्बिया |[[थ्री स्टार क्लब]] |- |उत्कृष्ट [[मध्यपङ्क्ति (फुटबल)|मध्यपङ्क्तिका खेलाडी]] |{{झण्डा चिन्ह|नेपाल}} टङ्क बस्नेत |[[नेपाल आर्मी क्लब]] |- |प्रतिभावान खेलाडी |{{झण्डा चिन्ह|नेपाल}} निकेश थापा |नव जनजागृती यूवा क्लब |- |सर्वोत्कृष्ट खेलाडी |{{झण्डा चिन्ह|नेपाल}} सुशिल राई |[[थ्री स्टार क्लब]] |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य सुत्रहरू == {{२०७५ नेपालमा फुटबल}} [[श्रेणी:सिमरा गोल्डकप]] 135tyjn68tajggdfh0q44m80w1b1se9 0 104163 1395781 1386750 2026-11-12T03:19:49Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395781 wikitext text/x-wiki {{Infobox games | Name = नवौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७९ | Logo =9th National Game Nepal 2079.webp | Size = 300px | Optional caption = नवौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७९ को आधिकारिक लोगो | country = {{NEP}} | Host city = [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]], [[कास्की जिल्ला]]<ref>[https://www.khelpati.com/national-games-8th/7983 नवौँ राष्ट्रिय खेलकुद गण्डकी प्रदेशमा हुने पक्का (khelpati.com)]</ref> | Provinces and cities participating = [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]] | Athletes participating = ११ टिम | Events = ३६ खेल | Opening ceremony = २०७९ असोज २८ | Closing ceremony = २०७९ कार्तिक ०३ | Officially opened by = उपराष्ट्रपति [[नन्दकिशोर पुन|नन्दबहादुर पुन]] | Athlete's Oath = ६ हजार १ सय ५७ | Judge's Oath = ''एकताबद्ध देश, खेलकुदको सन्देश'' | Olympic Torch = [[टीकाबहादुर बोगटी]] | Stadium = [[पोखरा रङ्गशाला]] |previous =[[आठौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७५-०७६|''२०७५-७६'']] | next = [[नेपाल राष्ट्रिय खेलकुद|'''२०८१''']] }} '''नवौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७९ (2022 9th National Games of Nepal)''' [[नेपाल राष्ट्रिय खेलकुद]]को नवौँ संस्करण हो । यस बृहत् राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगिता [[गण्डकी प्रदेश]]मा २०७९ असोज २८ देखि कार्तिक ३ गतेसम्म आयोजना भएको थियो<ref>[https://nepalkhabar.com/np/news/sports/60474/ नवौँ राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगिता गण्डकी प्रदेशमा हुने (nepalkhabar.com)]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> । प्रतियोगितामा सातवटा प्रदेशसहित नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी गरी तीन विभागीय र एक गैर आवासीय नेपाली सङ्घ (एनआरएन) गरी कुल ११ टोलीबीच प्रतिस्पर्धा हुनेछ । कुल ६ हजार १ सय ५७ खेलाडीको खेलाडीले ३६ खेलका लागि प्रतिस्पर्धा गर्नेछन् । यसपटक ४ सय ४ स्वर्ण, उति नै रजत पदक र त्यसभन्दा दोब्बर बढी कास्यका लागि प्रतिस्पर्धा हुनेछ<ref>{{Cite web |title=नवौं राष्ट्रिय खेलकुदको औपचारिक उद्घाटन|url=https://www.hamrokhelkud.com/general/118859.html|access-date=असोज २८, २०७९ |website=.hamrokhelkud.com|language=नेपाली}}</ref> । नवौं राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगिताको असोज २८ गते शुक्रबार एक भब्य समारोहबीच उपराष्ट्रपति [[नन्दकिशोर पुन|नन्दबहादुर पुन]]ले आधिकारिक रुपमा उद्घाटन गरेका थिए । यस्तै, नवौं राष्ट्रिय खेलकुद अन्तर्गत क्रिकेट प्रतियोगिता भने भदौ २३ गतेदेखि [[काठमाडौँ|काठमाडौंको]] टियु क्रिकेट मैदानमा सुरुवात भएको थियो<ref>{{Cite web |title=वर्षा बन्यो युवा खेलाडीलाई ज्ञानेन्द्रसँग सिक्ने अवसर बिहीबार, भदौ २३, २०७९|url=https://www.hamrokhelkud.com/cricket/116882.html|access-date=बिहीबार, भदौ २३, २०७९|website=hamrokhelkud.com |language=नेपाली}}</ref>। [[नेपाल पुलिस फुटबल क्लब|नेपाल पुलिस क्लब]]ले [[त्रिभुवन आर्मी क्लब]]लाई ८ विकेटले हराउँदै प्रतियोगिताको पहिलो स्वर्ण जित्न सफल भएको थियो । व्यक्तिगत स्पर्धामा भने [[बागमती प्रदेश|बाग्मती प्रदेश]]की [[शिक्षा नापित]]ले फैन्सिङ तर्फको स्पर्धामा पहिलो स्वर्ण जितेकी थिइन् । ==उद्घाटन समारोह== [[File:9th National Games of Nepal Opening Ceremony 2022.jpg|thumb|300px|नवौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७९ उद्घाटन समारोहको एक झलक]] करिब ४० वर्षपछि [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरामा]] आयोजना गरिएको नेपाली खेलकुदको कुम्भमेला नवौं राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगिताको असोज २८ गते शुक्रबार एक भब्य समारोहबीच उद्घाटन गरिएको थियो । [[पोखरा रङ्गशाला|पोखरा रंगशालामा]] २८ गते शुक्रबार साँझ उपराष्ट्रपति [[नन्दकिशोर पुन|नन्दबहादुर पुन]]ले ‘एकतावद्ध देश, खेलकुदको सन्देश’ भन्ने नारा रहेको यस खेलकुद प्रतियोगिताको औपचारिक उद्घाटनको घोषणा गरेका थिए । उपराष्ट्रपति पुनले नेपाली खेलकुदको इतिहास बोकेको राष्ट्रिय खेलकुद आयोजनाको जिम्मेवारी फेरि पाएको [[गण्डकी प्रदेश]] बासीलाई बधाई दिँदै यसअघिकै प्रतिस्पर्धामा उत्कृष्ट नतिजा हासिल गर्ने खेलाडीलाई बधाईसँगै अब प्रतिस्पर्धा गर्ने खेलाडीलाई पनि बधाई तथा सफलताको शुभकामना व्यक्त गरेका थिए । संस्कृति पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्री एवं [[नेपाल ओलम्पिक कमिटी]]का अध्यक्ष जीवनराम श्रेष्ठले मन्त्रालय र ओलम्पिक कमिटिको तर्फबाट धन्यवाद व्यक्त गरेका थिए । यस उद्घाटन समारोहमा सबै सहभागी टिमहरुले मस्कटसहित मार्चपास गरेका थिए । सातै प्रदेशका सांस्कृतिक झाँकी, विद्यार्थीबाट ड्रिल प्रदर्शन, विभिन्न सांस्कृतिक कार्यक्रम, आतिशवाजी र मनोरञ्जनात्मक कार्यक्रमहरू समेत संचालन गराएको थियो । [[कुन्ती मोक्तान]], [[आनन्द कार्की]], [[शिव परियार]], [[रचना रिमाल]] लगायतका कलाकारहरूले आफ्नो प्रस्तुति दिएका थिए । ==आयोजक सहर== [[File:Pokhara1.JPG|thumb|300px|यस प्रतियोगिता आयोजना हुने [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा सहरको]] एक झलक]] [[File:9th national game welcom gate of Pokhara lakeside.jpg|thumb|300px|यस प्रतियोगिता को आयोजना स्वरुप [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा सहरमा]] बनाइएको स्वागत द्वार]] यस नवौं राष्ट्रिय खेलकुद चार दशकपछि [[गण्डकी प्रदेश]]ले राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगिताको आयोजनाको अवसर प्राप्त गरेको थियो । विसं २०४० मा दोस्रो संस्करणको आयोजनापछि [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]]लाई नवौँ संस्करण आयोजनाको मौका जुरेको थियो । पूर्वाधार र सुविधा पर्याप्त नभएका कारण [[गण्डकी प्रदेश]]मा हुने नवौं राष्ट्रिय खेलकुदका प्रायः सबै स्पर्धाहरु [[कास्की जिल्ला]]मै केन्द्रित हुने छ<ref>{{Cite web|title=नवौं राष्ट्रिय खेलकुदका लागि तयारी स्वरुप सुझाव संकलन गण्डकी प्रदेशको राजधानी पोखरामा करिव ३९ वर्ष पछि हुने राष्ट्रिय खेलकुद हुने|url=https://www.pokharahotline.com/%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A5%8C%E0%A4%82-%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%AF-%E0%A4%96%E0%A5%87%E0%A4%B2%E0%A4%95%E0%A5%81%E0%A4%A6%E0%A4%95%E0%A4%BE/|access-date=२०७९ बैशाख ४ गते आईतवार १२:५४|website=Pokhara Hotline|language=नेपाली|archive-url=https://web.archive.org/web/20220922032824/https://www.pokharahotline.com/%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A5%8C%E0%A4%82-%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%AF-%E0%A4%96%E0%A5%87%E0%A4%B2%E0%A4%95%E0%A5%81%E0%A4%A6%E0%A4%95%E0%A4%BE/|archive-date=2022-09-22}}</ref> । ==खेल स्थान== प्रतियोगितालाई प्रदेशका सबै ११ जिल्लामा आयोजना गर्ने भनिएपनि [[मनाङ जिल्ला|मनाङ]], [[मुस्ताङ जिल्ला|मुस्ताङ]] र [[लमजुङ जिल्ला|लमजुङ]]मा सम्भव न भएकाले आयोजना गरिएन । अन्य जिल्लामा भने कुनै न कुनै प्रतियोगिता हुने भएको छ । आयोजकका अनुसार म्याग्दीमा महिला भलिबल र तेक्वान्दो, [[बागलुङ]]मा आइटिएफ तेक्वान्दो, [[गोरखा जिल्ला|गोरखा]]मा बुद्धिचाल, [[तनहुँ जिल्ला|तनहुँ]]मा बास्केटबल, [[स्याङ्जा जिल्ला|स्याङ्जा]]मा महिला फुटबल, [[पर्वत जिल्ला|पर्वत]]मा कराते र [[नवलपरासी जिल्ला|नवलपरासी]]मा कुस्ती, सेपाकताक्रो प्रतियोगिता हुने भएको छ । अन्य खेलको प्रतियोगितामा [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]]मा नै हुनेछ । *नेपालको नक्शामा ''नवौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७९''को उद्घाटन भएको पोखराको [[पोखरा रङ्गशाला|पोखरा रंगशाला]] । <center> {{location map+ |Nepal|width=200 |float=right|caption=नेपाल |places= {{location map~ |Nepal |lat= 28.208333 |long= 83.988889 |label=[[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]] |position=right}} }} {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! [[पोखरा रङ्गशाला]] |- | [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]] |- | दर्शक क्षमता: '''१६,५००''' |- |[[File:Pokhara Stadium 2022.jpg|thumb|350px|प्रतियोगिताको अधिकांश खेल संचालन भएको पोखराको [[पोखरा रङ्गशाला|पोखरा रंगशाला]]]] |} </center> ==सहभागी टोलीहरू== {{col-start}} {{col-3}} ;प्रदेशहरू *[[कोशी प्रदेश]] *[[मधेश प्रदेश]] *[[बागमती प्रदेश|वाग्मती प्रदेश]] *[[गण्डकी प्रदेश]]'''(H)''' *[[लुम्बिनी प्रदेश|प्रदेश नं. ५]] *[[कर्णाली प्रदेश]] *[[सुदूरपश्चिम प्रदेश]] {{col-3}} ;विभागिय टोलीहरु *[[नेपाली सेना|नेपाल आर्मी क्लब]] *[[नेपाल प्रहरी|नेपाल प्रहरी क्लब]] *[[सशस्त्र प्रहरी बल|एपिएफ क्लब]] {{col-3}} ;अन्य टोलीहरु *एनआरएन {{col-end}} ==ट्रफी भ्रमण== {{Main|नेपाल राष्ट्रिय खेलकुदको ट्रफी}} नवौं राष्ट्रिय खेलकुद २०७९ ट्रफिको २०७९ भदौ ३१ गते प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारमा एक कार्यक्रमका माझ प्रधानमन्त्री [[शेरबहादुर देउवा]]ले सार्वजनिक गरेका थिए । सरकारले पहिलो पटक [[नेपाल राष्ट्रिय खेलकुद|राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगिताका]] लागि रनिङ ट्रफीको निर्माण गरेको हो । करिब १० लाख रुपैयाँ खर्च गरेर बनाईएको रनिङ ट्रफी लगातार तिन संस्करण विजेता टोलीले स्थायी रुपमा पाउनेछ । ट्रफिमा ५ केजी चाँदी र दुई तोला सुनको प्रयोग गरिएको छ<ref>{{Cite web |title=गण्डकी प्रदेशमा हुने नवौं राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगिताको ट्रफी सार्वजनिक गरिएको छ। २०७९|url=https://nepalkhabar.com/sports/143279-2022-9-16-15-48-9|access-date=बिहीबार, भदौ ३१, २०७९|website=nepalkhabar.com |language=नेपाली}}</ref> । ट्रफिको डिजाइन नेपाल ओलम्पिक कमिटीका महासचिव समेत रहेका निलेन्द्रराज श्रेष्ठले गरेका हुन् । नवौंको रनिङ ट्रफीलाई प्रदर्शनीका लागि सातै प्रदेश र तीन विभागीय टोलीमा पुर्याएको थियो । [[राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्, नेपाल|राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्]] (राखेप) ले ओलम्पियन एवं दक्षिण एशियाली खेलकुदका कीर्तिमानधारी [[दीपक विष्ट]]को संयोजकत्वमा ५ सदस्सीय ट्रफी टुर कार्यदल गठन गरेको थियो । कार्यदलमा क्रिकेटका पूर्व कप्तान [[पारस खड्का]], राष्ट्रिय तथा अन्तराष्ट्रिय खेलाडी संघका अध्यक्ष एवं साग पदकधारी दीपक श्रेष्ठ, महिला भलिबल कप्तान [[अरुणा शाही]] र अल्ट्रा म्याराथन धाविका [[मीरा राई|मिरा राई]] सदस्य रहेका थिए । ;ट्रफी टुर *भदौ ३१ गते सुदुरपश्चिम प्रदेशमा लगिने (बिहान ८ बजे मुख्यमन्त्रीबाट सार्वजनिक गरिने<ref>{{Cite web |title=नवौं राष्ट्रिय खेलकुदको ट्रफी विराटनगरमा। २०७९|url=https://ekantipur.com/sports/2022/09/24/166403606682635196.html|access-date=बिहीबार, असोज ०८, २०७९|website=ekantipur.com |language=नेपाली}}</ref>।) *असोज २ गते लुम्बिनी प्रदेशमा लगिने (मुख्यमन्त्रीबाट सार्वजनिक गरि मायादेवी मन्दिरमा फोटो सेसनमा राखिने) *असोज ३ गते बागमती प्रदेशको हेटौंडामा राखिने *असोज ७ गते [[नेपाली सेना]]को मुख्यालय भद्रकालीमा राखिने *असोज ८ गते प्रदेश १ मा लगिने *असोज ९ गते [[नेपाल पुलिस फुटबल क्लब|नेपाल पुलिस क्लब]]को हेडक्वाटर नक्साल र सोही दिन [[सशस्त्र प्रहरी बल]] (एपीएफ) को मुख्यालय हल्चोकमा राखिने *असोज ११ गते कर्णाली प्रदेशमा लगिने *असोज १३ गते मधेश प्रदेशमा लगिने जानकी मन्दिरमा राखिने *असोज २३ गते गण्डकी प्रदेशमा बाजागाजासहित नगर परिक्रमा गरि २८ असोजमा उद्घाटनमा पुनः रंगशाला राखिने। ==खेलाडी छनोट== {| class="wikitable" !टिम !खेलाडी !अन्य प्रतिनिधि !जम्मा सहभागी !खेल |- |[[कोशी प्रदेश]] | | | | |- |[[मधेश प्रदेश]] | | | | |- |[[बागमती प्रदेश|वाग्मती प्रदेश]] | | | | |- |[[गण्डकी प्रदेश]] |७००+ |_ |७००+ |३८ |- |[[लुम्बिनी प्रदेश|प्रदेश नं. ५]] | | | | |- |[[कर्णाली प्रदेश]] | | | | |- |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश]] | | | | |- |[[नेपाल आर्मी क्लब]] | | | | |- |[[नेपाल पुलिस फुटबल क्लब|नेपाल प्रहरी क्लब]] | | | | |- |[[सशस्त्र प्रहरी बल क्लब|एपिएफ क्लब]] | | | |- |एनआरएन | | | | | |} ;सुदूरपश्चिम प्रदेश [[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम प्रदेश खेलकुद परिषद्ले]] नवौं राष्ट्रिय खेलकुदको छनोटमा सहभागी हुने खेलाडीलाई दैनिक २ हजारका दरले भत्ता उपलब्ध गराएको थियो । प्रदेशस्तरीय छनोट प्रतियोगितामा झन्डै तीन हजार खेलाडीले सहभागिता जनाएका थिए । त्यसमध्ये नवौं राष्टिय खेलकुदका लागि सुदूरपश्चिमबाट झन्डै सात सय खेलाडी छनोट भएका थिए<ref>{{Cite web |title=नवौं राष्ट्रिय खेलकुद : सुदूरपश्चिमबाट ७ सय खेलाडी २०७९|url=https://ekantipur.com/sports/2022/09/25/166407262965989125.html|access-date=बिहीबार, भदौ ३१, २०७९|website=ekantipur.com |language=नेपाली}}</ref> । ===गण्डकी प्रदेश=== गण्डकी प्रदेशबाट पहिलो चरणमा १४ खेलमा विशेष प्रशिक्षणसहित सोझै छनोट गरिएको थियो छ भने २२ खेलको लागि भने जिल्ला छनोटका खेलहरू संचालन भएको थियो । भदौ ३ गतेदेखि १४ गतेसम्म खेलको विशेष प्रशिक्षणसहित खेलाडी छनोट प्रतियोगिता [[कास्की जिल्ला|कास्की]], [[नवलपुर, सिन्धुपाल्चोक|नवलपुर]], [[स्याङजा]] र [[बागलुङ]]मा सञ्चालन गरिएको थियो<ref>{{Cite web|title=नवौँ राष्ट्रिय खेलकुद : ३६ खेलमा ३९३ स्वर्णका लागि प्रतिस्पर्धा २०७९|url=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/92714/2022-08-06|access-date=२०७९ श्रावण २१ शनिबार|website=nayapatrikadaily.com|language=नेपाली|archive-url=https://web.archive.org/web/20221012192631/https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/92714/2022-08-06|archive-date=2022-10-12}}</ref> । यसैगरी २० दिनका लागि तय गरिएको विशेष प्रशिक्षणमा विशेष प्रशिक्षण र जिल्ला छनोटपश्चात् पोखरामा भदौ १५ देखि १८ गतेसम्म अन्तिम खेलाडी छनोट गरिएको थियो । गण्डकीबाट ३८ खेलमा सात सयभन्दा बढी खेलाडीले सहभागिता जनानाएका छन्<ref>{{Cite web |title=नवौं राष्ट्रिय खेलकुद :  कार्यतालिका सार्वजनिक २०७९|url=https://ekantipur.com/sports/2022/08/16/166066809377673670.html|access-date=बिहीबार, भदौ ३१, २०७९|website=ekantipur.com |language=नेपाली}}</ref> । ==सहभागी खेलहरू== ;नवौं राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगितामा ३६ खेल सहभागी गराइएका छन् । {|class="wikitable" |- !नवौं राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगितामा सहभागी खेलहरू |- | {{Col-begin}} {{Col-1-of-4}} *एथलेटिक्स *ब्याडमिन्टन *टेबल–टेनिस *[[नवौं राष्ट्रिय खेलकुद २०७९ मा क्रिकेट|क्रिकेट]] *फुटबल *टेनिस *हक्की *बक्सिङ *भलिवल {{Col-2-of-4}} *कबड्डी *भारत्तोलन *सुटिङ *जिम्नास्टीक *पौडी *ह्याण्डबल *जुडो *कुस्ती *सफ्ट टेनिस {{Col-2-of-4}} *स्क्वास *तेक्वान्दो *उसु *बास्केटबल *शाररक सुगठन *बुद्धिचाल *खो–खो *कराँते *फुल कन्ट्याक्ट कराँते {{Col-2-of-4}} *आईटिएफ टेक्वान्दो *सेपाक्टाक्रो *गल्फ *आचरी *साईक्लिङ *फेन्सीङ *ट्राईथेलेन *प्याराग्लाईपिडङ *रग्बी ७ ए साईट {{col-end}} |} ===क्रिकेट=== {{Main|नवौं राष्ट्रिय खेलकुद २०७९ मा क्रिकेट}} [[नेपाल पुलिस फुटबल क्लब|पुलिसले]] [[नेपाली सेना|त्रिभुवन आर्मी क्लबलाई]] ८ विकेटले हराउँदै प्रतियोगिताको पहिलो स्वर्ण जित्न सफल भएको थियो । पुलिसले राष्ट्रिय खेलकुदमा क्रिकेटतर्फ पहिलो स्वर्ण जितेको थियो । जितको लागि १ सय ४ रनको विजयी लक्ष्य पछ्याएको पुलिसले ६.५ ओभरमा २ विकेट गुमाउँदै पूरा गरेको थियो<ref>{{Cite web |title=दीपेन्द्रको पहिलो कप्तानीमै पुलिसलाई स्वर्ण २०७९|url=https://www.hamrokhelkud.com/cricket/116882.html|access-date=बिहीबार, भदौ ३१, २०७९|website=hamrokhelkud.com |language=नेपाली}}</ref><ref>{{Cite web |title=एनआरएनएलाई हराउँदै पुलिस फाइनलमा|url=https://www.hamrokhelkud.com/general/117441.html|access-date=बिबिहीबार, भदौ ३०, २०७९|website=hamrokhelkud.com |language=नेपाली}}</ref>। [[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम प्रदेशले]] नवौं राष्ट्रिय खेलकुद अन्तर्गत क्रिकेट प्रतियोगितामा कास्य पदक जितेको थियो । कास्य पदकका लागि सुदूरपश्चिम र एनरआएनए स्पोर्ट्स एकेडेमबीच खेल हुनुपर्ने थियो । पहिला टस जितेर एनआरएनए स्पोर्ट्स एकेडेमीविरुद्ध सुदूरले पहिला ब्याटिङ गर्ने निर्णय लिएको थियो । तर टस लगत्तै वर्षा भएको थियो । खेल हुन नसकेपछि कास्य पदकको लागि भएको टसमा सुदूरपश्चिमले जित्दै पदक पक्का गरेको थियो<ref>{{Cite web |title=टस जितेरै सुदूरले नवौंको कास्य जित्यो २०७९|url=https://www.hamrokhelkud.com/general/117441.html|access-date=बिबिहीबार, भदौ ३१, २०७९|website=hamrokhelkud.com |language=नेपाली}}</ref>। ===फेन्सिङ=== फेन्सिङ स्पर्धातर्फ [[बागमती प्रदेश|बागमती प्रदेशकी]] [[शिक्षा नापित]]ले पहिलो स्वर्ण हात पारेकी थिइन् । उनले व्यक्तिगत सेबरतर्फको इभेण्टमा [[एपीएफ|एपीएफकी]] उर्मिला लामालाई पराजित गर्दै स्वर्ण जितेकी हुन् । उनी पोखरामा स्वर्ण पदक जित्ने पहिलो खेलाडी समेत बनेकी थिइन्<ref>{{Cite web |title=नवौं राष्ट्रिय खेलकुदः शिक्षाले जितिन् पोखरामा पहिलो स्वर्ण|url=https://deshsanchar.com/2022/10/10/715816/|access-date=असोज २४, २०७९|website=deshsanchar.com |language=नेपाली}}</ref> । नेपाल आर्मीका रविना थापा र आर्मीकै मनिषा तेस्रो स्थान रहँदै कास्य पदकमा चित्त बुझाएका थिए । प्रतियोगितामा ईपी, फोयल र सेबर इभेण्टमा व्यक्तिगत र टिम इभेण्टमा प्रतिस्पर्धा भएको थियो । प्रतियोगितामा दुई विभागीयसहित ६ टिमले सहभागिता जनाएका थिए । फेन्सिङ प्रतियोगिताको उद्घाटन अर्थमन्त्री [[जनार्दन शर्मा]]ले गरेका थिए । ===ट्राएथलन=== {{Main| राष्ट्रिय खेलकुद २०७९ मा ट्राएथलन}} ट्राएथलन प्रतियोगितामा पुरुषतर्फ नेपाल आर्मीका वसन्त थारु र महिलातर्फ एपिएफकी सोनी गुरुङले स्वर्ण पदक जितेका थिए । पुरुषतर्फ निर्धारित २० किमि साइक्लिङ, ७ सय ५० मिटर पौडी र ५ किमि दौड १ घण्टा ९ मिनेट ४३ सेकेन्डमा पार गर्दै वसन्तले स्वर्ण पदक जितेका थिए । महिलातर्फ भने निर्धारित दुरि १ घण्टा १६ मिनेट २८ सेकेन्डमा पार गर्दै एपीएफकी सोनीले स्वर्ण पदक जितेकी थिइन् । ===आर्चरी=== गण्डकी प्रदेश नवौं राष्ट्रिय खेलकुद अन्तर्गत आर्चरीमा टिम च्याम्पियन बनेको थियो । कूल १३ स्पर्धामा भएको प्रतियोगितामा गण्डकी सर्वाधिक ७ स्वर्ण, ४ रजत र १ कास्य पदकसहित १२ पदकका साथ विजेता बनेको हो<ref>{{Cite web|title=नवौंको आर्चरीमा गण्डकी च्याम्पियन|url=https://www.hamrokhelkud.com/associations/nsc/119468.html|access-date=बिहीबार, भदौ ३१, २०७९|website=nepalkhabar.com|language=नेपाली|archive-url=https://web.archive.org/web/20221019114424/https://www.hamrokhelkud.com/associations/nsc/119468.html|archive-date=2022-10-19}}</ref>। ===तेक्वान्दो=== म्याग्दीको बेनीमाबेनीम सम्पन्न तेक्वान्दोमा ११ स्वर्ण, ४ रजत र १ कास्य पदकका साथ पुलिसले पदक तालिकाको शीर्षस्थान हासिल गरेको थियो<ref>{{Cite web |title=नवौंको तेक्वान्दोमा पुलिसलाई सर्वाधिक ११ स्वर्ण पदक|url=https://www.hamrokhelkud.com/martial-arts/119455.html|access-date=बिहीबार, भदौ ३१, २०७९|website=nepalkhabar.com |language=नेपाली}}</ref><ref>{{Cite web |title=तेक्वान्दोमा पुलिस टिम च्याम्पियन|url=https://www.hamrokhelkud.com/martial-arts/119455.html|access-date=बिहीबार, भदौ ३१, २०७९|website=gorkhapatra.com |language=नेपाली}}</ref> । ७ स्वर्ण, ८ रजत र २ कास्य पदक जितेको त्रिुभवन आर्मी क्लब दोस्रो, ३ स्वर्ण, २ रजत र ९ कास्य पदक जितेको एपीएफ पदक तालिकाको तेस्रो, १ स्वर्ण, २ रजत र ५ कास्य पदकसहित मधेश प्रदेश चौथो स्थानमा रह्यो<ref>{{Cite web|title=तेक्वान्दोका सबै खेल सकिँदा पुलिसले जित्यो ११ स्वर्ण|url=https://nepalsamaya.com/sports/2022-10-19-104454|access-date=बिहीबार, भदौ ३१, २०७९|website=nepalsamaya.com|language=नेपाली|archive-url=https://web.archive.org/web/20221019115839/https://nepalsamaya.com/sports/2022-10-19-104454|archive-date=2022-10-19}}</ref> । प्रदेश १ ले ८ कास्य, २ बागमतीले १ रजत र ३ कास्य, गण्डकीले ७ कास्य, लुम्बीनीले २ रजत र ४ कास्य, कर्णालीले ३ कास्य, सुदूरपश्चिम र एनआरएनएले भने समान एक-एक रजत पदक जितेको थियो । ==अन्तिम पदक तालिका== ;'''नवौं राष्ट्रिय खेलकुद २०७९''' को अन्तिम पदक तालिका {| class="wikitable sortable" |+नवौं राष्ट्रिय खेलकुद २०७९ !बरियता !टोली !style="background:gold"|स्वर्ण पदक !style="background:silver"|रजत पदक !style="background:#cc9966"|काश्य पदक !कुल |- |१ |[[नेपाली सेना|नेपाल आर्मी क्लब]] |१७२ |११० |८८ |३७१ |- |२ |[[सशस्त्र प्रहरी बल क्लब|एपिएफ क्लब]] |६५ |७१ |८१ |२१९ |- |३ |[[नेपाल पुलिस फुटबल क्लब|नेपाल पुलिस क्लब]] |६१ |६१ |७३ |१९५ |- |४ | style="background:lightblue" |[[गण्डकी प्रदेश]]* |३२ |३१ |५७ |१२० |- |५ |[[बागमती प्रदेश]] |२४ |४७ |७४ |१४५ |- |६ |[[कोशी प्रदेश]] |१० |२३ |५० |८३ |- |७ |[[सुदुरपश्चिम प्रदेश]] |१० |१० |४३ |६३ |- |८ |एनआरएन |९ |७ |२६ |- |९ |[[लुम्बिनी प्रदेश]] |६ |२२ |४० |६८ |- |१० |[[मधेश प्रदेश|मधेस प्रदेश]] |५ |८ |२६ |३९ |- |११ |[[कर्णाली प्रदेश]] |२ |४ |१२ |१८ |- ! colspan="2" |जम्मा (११ टिमहरु) !३९७ !३९८ !५५२ !१,३४७ |} ==कमजोर व्यवस्थापन र तयारी== मैदान तयार नहुँदा र टोलीको जर्सी समयमै नआइपुग्दा केही खेलहरु ढिला गरी शुरु भएको छ । पर्याप्त मात्रामा पदक नआइपुग्दा फेन्सिङ खेल तर्क असोज २६ साँझ भएको ईपि इभेन्टका विजेतालाई प्रदान गर्ने पदक नभएपछि दिउँसो भएको इभेन्टका विजेताबाट खेलाडीले लगाएको पदक फिर्ता मागिएको थियो<ref>{{Cite web |title=नवौं राष्ट्रिय खेलकुद : मन्त्री आएपछि खेलाडीले लगाएको मेडल फिर्ता मागियो|url=https://www.hamrokhelkud.com/featured/118744.html|access-date= बुधबार, असोज २६, २०७९|website=hamrokhelkud.com|language=नेपाली}}</ref> हक्की कल आयोजना हुन एक दिन बाँकी हुँदासम्म खेल मैदान भने पूर्ण रुपमा तयार भैसकेको थिएन<ref>{{Cite web |title=हक्की भोलीदेखि, तर मैदान अझै तयार भएन|url=https://www.hamrokhelkud.com/nationalgames/118752.html|access-date= बुधबार, असोज २६, २०७९|website=hamrokhelkud.com|language=नेपाली}}</ref> । ==प्रविधि== नवौं राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगितामा ४० जना खेलाडीको एन्टी डोपिङका लागि नमूना संकलन गरिएको थियो । प्रतिबन्धित औषधी तथा उपायहरु प्रयोग गरेको हो या होइन् भनि जाँचका लागि गरिने यो डोपिङ संकलन दशक लामो राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगिताको इतिहासमै पहिलो पटक यति ठूलो मात्रामा डोपिङ परिक्षणका लागि ४० नमूना संकलन गरि कतार पठाइएको थियो । ==लोगो तथा मस्कट== नवौं राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगिताको लोगो र मस्कट सार्बजनिक २०७९ बैशाख २४ शनिबार, युवा तथा खेलकुद मन्त्री महेश्वर गहतराजले नवौंसार्बजनिक गरेका थिए<ref>{{Cite web|title=नवौं राष्ट्रिय खेलकुदको लोगो, मस्कट र नारा सार्वजनिक २०७९|url=https://nsc.gov.np/%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A5%8C%E0%A4%82-%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%AF-%E0%A4%96%E0%A5%87%E0%A4%B2%E0%A4%95%E0%A5%81%E0%A4%A6%E0%A4%95%E0%A5%8B/|access-date=शनिबार, वैशाख २४, २०७९|website=gov.np|language=नेपाली|archive-url=https://web.archive.org/web/20221002015755/https://nsc.gov.np/%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A5%8C%E0%A4%82-%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%AF-%E0%A4%96%E0%A5%87%E0%A4%B2%E0%A4%95%E0%A5%81%E0%A4%A6%E0%A4%95%E0%A5%8B/|archive-date=2022-10-02}}</ref> । [[File:9th National Games Most.jpg|thumb|300px|नवौं राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगिताको लोगो र मस्कट]] यस मस्कट गण्डकी प्रदेशमा पनि पाइने लोपन्मुख तथा संरक्षित प्राणि [[कस्तुरी|कस्तुरी, मृगको]] बनाइएको छ । त्यस्तै, लोगो [[गण्डकी अञ्चल|गण्डकी प्रदेश]]को राजधानी [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]] र देशकै शोभा [[माछापुच्छ्रे हिमाल|माछापुछ्रे]]लाई देखाइएको छ । त्यसको तल आकाशे निलो रेखाले परोक्ष रुपबाट शान्तिको प्रतिक परेवालाई प्रतिबिम्बित गर्छ भने रातो रंगको चार धर्साले परेवाको पखेटा दर्शाई परेवाको आकृतिलाई पूर्णता प्रदान गरेको छ। साथै लोगोमा रहेको चन्द्र सुर्यले राष्ट्रिय ध्वजालाई प्रतिबिम्बित गर्नुका साथै सहभागी हुने सबै टिमको प्रतिनिधित्व गरेको छ । ==समापन समारोह== ==यो पनि हेर्नुहोस्== *[[राष्ट्रपति रनिङ शिल्ड २०७९]] ==सन्दर्भ सामाग्रीहरू== {{reflist}} {{commons category|2022 9th National Games Nepal}} ==बाह्य सुत्रहरू== *[http://nsc.gov.np/ राखेपको आधिकारिक वेवसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221006193710/https://nsc.gov.np/ |date=2022-10-06 }} *[https://gorkhapatraonline.com/categories/9th-national-games नवौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७९ विशेष पृष्ठ (गोरखापत्र)] {{S-start}} {{s-bef|before=''[[आठौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७५-०७६|आठौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७५]]''}} {{s-ttl|title=''नेपाल राष्ट्रिय खेलकुद'' <br /> नवौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७९|years=''२०७९}} {{s-aft|after=''[[नेपाल राष्ट्रिय खेलकुद|दशौ राष्ट्रिय खेलकुद २०८१]]''}} {{S-end}} {{नेपाल राष्ट्रिय खेलकुद}} [[श्रेणी:नेपाल राष्ट्रिय खेलकुद]] [[श्रेणी:नवौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७७]] [[श्रेणी:गण्डकी प्रदेशमा खेलकुद]] 2y9xnto5wmoxjdso94nl17aw6qpkxty 0 104319 1395788 1386920 2026-11-12T03:38:26Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395788 wikitext text/x-wiki {{विशेष लेख}} {{Infobox professional wrestler |name = नेटालिया नाइडहर्ट |image = Natalya April 2014.jpg |caption = सन् २०१४ मा नाइडहर्ट |birth_name = नेटाली क्याट्रिन नाइडहर्ट<ref name="OWOW">{{cite web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/profiles/n/natalya-neidhart.html|title=नेटालिया नाइडहर्ट|accessdate=April 26, 2008|publisher=अनलाइन वर्ल्ड अफ रेस्लिङ}}</ref> |birth_date = {{birth date and age|1982|5|27}} |birth_place = केल्गारी, अलबर्टा, क्यानडा<ref name="OWOW"/> |spouse = {{marriage|टाइसन किड|June 23, 2013}} |family = हर्ट |parents = जिम नाइडहर्ट (बुवा) <br> इलिजावेथ हर्ट (आमा) |resides = [[फ्लोरिडा]],<br>अमेरिका |names = नेडिया हर्ट<ref name="OWOW"/><br>'''नेटालिया'''<ref name="OWOW"/><ref name="WWE"/><br>नेटालिया नाइडहर्ट<ref>[http://www.wwe.com/inside/celebrities-we-want-to-see-in-wwe/page-7 डब्ल्युडब्ल्युई] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171201062312/http://www.wwe.com/inside/celebrities-we-want-to-see-in-wwe/page-7 |date=2017-12-01 }} १३ जुन २०१४<br></ref><br>न्याटि नाइडहर्ट |height = 5 ft 5 in<ref name="WWE">{{cite web|url=http://www.wwe.com/superstars/smackdown/natalya|title=नेटालिया|accessdate=January 20, 2012|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई}}</ref> |weight = 135 lb |billed = अल्बर्टा [[क्यानडा]]<ref name="WWE"/> |trainer = ब्रुस हर्ट<br><br>रोज हर्ट<br>टकियो जो<br>टाइसन किड |debut = सन् २०००<ref name="OWOW"/> }} '''नेटाली क्याट्रिन नाइडहर्ट-विलसन''' (जन्म: २७ मे १९८२) एक क्यानडेली-अमेरिकी महिला [[कुस्ती]] खेलाडी हुन्।<ref>{{Cite news|url=https://www.wwe.com/article/what%E2%80%99s-name|title=Will Natalya take Tyson Kidd's name?|work=WWE|access-date=June 16, 2018|language=अङ्ग्रेजी}}</ref> उनी हाल [[डब्ल्युडब्ल्युई]]को '''र'''मा कार्यरत छिन् जहाँ उनी '''नेटालिया''' नामले कुस्ती खेल्ने गर्छिन्। उनले डब्ल्युडब्ल्युईमा दुईवटा च्याम्पियनसिप जितेकी छिन् जसमा उनी एक पटक डिभास विजेता र एकपटक स्म्याकडाउन महिला विजेता बनेकी छिन्। नाइडहर्ट तेस्रो पुस्ताको पहिलो महिला कुस्ती खेलाडी हुन् र उनी हर्ट कुस्ती परिवारकी एक सदस्य पनि हुन्। उनले हर्ट परिवार अन्तर्गतका आफ्ना काकाहरू रोज र ब्रुस हर्टमार्फत कुस्तीको प्रशिक्षण लिएकी थिइन्। सन् [[सन् २०००|२०००]] र [[सन् २००१|२००१]] मा उनले म्याट्रेस कुस्ती शिक्षण केन्द्र गई आफ्नो कुस्ती खेललाई पदोन्नति गरेकी थिइन् भने उनले सन् [[सन् २००३|२००३]] मा स्ट्यामपेड रेस्लिङमा पर्दापण गरेकी थिइन्। सन् [[सन् २००४|२००४]] देखि [[सन् २००५|२००५]] सम्म नाइडहर्टले दुवै [[इङ्ल्यान्ड]] र [[जापान]]मा आयोजित विभिन्न कार्यक्रमहरूमा कुस्ती खेलेकी थिइन्। सन् [[सन् २००५|२००५]] [[जुन]]मा उनी पहिलो स्ट्यामपेड महिला प्यासिफिक विजेता बन्न सफल भएकी थिइन् र त्यसै गरी उनले सन् [[सन् २००६|२००६]] [[अक्टोबर]]मा सुपरगर्ल्स च्याम्पियनसिप पनि जितेकी थिइन्। सन् [[सन् २००७|२००७]] मा उनले डब्ल्युडब्ल्युईसँग आवद्ध पत्रमा हस्ताक्षर गरेकी थिइन् भने उनले त्यसपछि डब्ल्युडब्ल्युईको विकासशील क्षेत्र डिप साउथ रेस्लिङ, ओहायो उपत्यका रेस्लिङ र फ्लोरिडा च्याम्पियनसिप रेस्लिङमा आवद्ध भएकी थिइन्। एफसीडब्ल्यूईमा छँदा उनले आफ्नो दाई ह्यारी स्मिथको (डब्ल्युडब्ल्युईमा डेभिड हर्ट स्मिथ) र आफ्नो श्रीमान टाइसन विलसनको (डब्ल्युडब्ल्युईमा टाइसन किड) प्रबन्धकको रूपमा काम गरेकी थिइन्। सन् [[सन् २००८|२००८]] [[अप्रिल]] महिनामा उनले डब्ल्यूडब्ल्युईको मुख्य पर्दामा पर्दापण गरेकी थिइन् जहाँ उनी भिक्टोरियासँग साझेदारी गर्दै एक टोली गठन गरेकी थिइन्। त्यसपछिको केही वर्ष उनले पुन: आफ्नो श्रीमान टाइसन विलसन र ह्यारी स्मिथको प्रबन्धकको रूपमा काम गरेकी थिइन्। सन् [[सन् २०१०|२०१०]] [[नोभेम्बर]]मा नाइडहर्टले डब्ल्युडब्ल्युई डिभास च्याम्पियनसिप जित्न सफल भएकी थिइन्। सन् [[सन २०१३|२०१३]] [[जुलाई]] देखि नाइडहर्टले डब्ल्युडब्ल्युईले स्वतन्त्र रूपमा निर्माण गरेको वास्तविक टेलिभिजन कार्यक्रम टोटल डिभासको प्रमुख पात्रको रूपमा काम गरेकी छिन्। सन् [[सन् २०१७|२०१७]] [[अगस्ट]]मा आयोजित समरस्ल्याम पे-पर-भ्युमा नाइडहर्टले तात्कालिक स्म्याकडाउन महिला विजेता नेयोमीलाई हराउँदै स्म्याकडाउन महिला विजेता बन्न सफल भएकी थिइन्। डब्ल्युडब्ल्युईको इतिहासमै दुवै डिभास च्याम्पियनसिप र स्म्याकडाउन महिला च्याम्पियनसिप जित्ने उनी पहिलो खेलाडी बनेकी छिन्। == बाल्यकाल == नाइडहर्ट एक प्रख्यात कुस्ती खेलाडी जिम "द एनभिल" नाइडहर्ट र एलि हर्टकी छोरी हुन् भने उनी स्टु हर्टकी नातिनी हुन् जसले गर्दा उनी तेस्रो पुस्ताको कुस्ती खेलाडी बनेकी हुन्।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/superstars/wherearetheynow/jimneidhart|title=Catching up with Jim 'The Anvil' Neidhart|date=June 27, 2007|last=DiFino|first=Lennie|accessdate=June 26, 2009|publisher=World Wrestling Entertainment|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100209021408/http://www.wwe.com/superstars/wherearetheynow/jimneidhart|archivedate=February 9, 2010}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100209021408/http://www.wwe.com/superstars/wherearetheynow/jimneidhart |date=February 9, 2010 }}</ref> नाइडहर्टकी दुई दिदीबहिनीहरू छन् जसमध्ये जेनिफर उनकी दिदी हुन् भने क्रिष्टिन उनकी बहिनी हुन्। नाइडहर्टले उनलाई प्रेरणा दिने कुस्ती खेलाडीको नाम लिनु पर्दा आफ्नो काका ब्रेट हर्ट र हजुरबुबा स्टु हर्टको नाम लिने गर्छिन् जसले उनलाई दुवै कुस्ती क्षेत्र र अन्य क्षेत्रमा सहयोग गरेका छन्।<ref>{{cite book | last = Hart | first = Bret | title = Hitman: My real life in the cartoon world of wrestling | publisher = Ebury Press | year = 2007 | location = | url = | doi = | id = | isbn = 9780091932862| page = 8 pp}}</ref> नाइडहर्ट हर्ट परिवारको सदस्य सँगै ह्यारी स्मिथ, टेडि, मार्ट र माइक हर्टको काकाकी छोरी हुन् जो सबै कुस्ती खेलाडी हुन्। <ref name="re-energize">{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2009/08/06/10385376.html|title=The Hart Dynasty looks to re-energize Canadian fans|date=August 6, 2009|last=Johnson|first=Matt|accessdate=August 8, 2009|work=Slam! Wrestling|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120719182408/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2009/08/06/10385376.html |date=July 19, 2012 }}</ref> नाइडहर्टले भिन्सेन्ट मेसेपी जुनियर उच्च विद्यालय र बिसफ क्यारोल उच्च विद्यालयबाट सन् २००० मा स्नातक गरेकी थिइन्।<ref name="owow-interview">{{cite web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/columns/interviews/nattieneidhart.html|title=Interview with Nattie Neidhart|date=March 19, 2005|last=Oliver|first=Lekisha F.|accessdate=September 13, 2008|publisher=Online World of Wrestling}}</ref><ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2011/08/19/18577706.html|title=Calgary's Nattie Neidhart is coming home|date=August 19, 2011|last=Baines|first=Tim|accessdate=January 20, 2012|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120723063321/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2011/08/19/18577706.html |date=July 23, 2012 }}</ref><ref name="demands of a Diva">{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2009/02/27/8555286.html|title=Natalya discusses daunting demands of a Diva|date=February 27, 2009|last=Nesseth|first=David|accessdate=September 27, 2009|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20130101034721/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2009/02/27/8555286.html |date=January 1, 2013 }}</ref><ref name="chop-up">{{cite web|url=http://usatodayhss.com/2015/wwe-natalya-tyson-kidd-wwe-network-wrestlemania-march-29-nattie-wwe-brock-lesnar|title=Chop-Up: Natalya; WWE star talks her sports background, WrestleMania, Fresh Prince and more|date=March 11, 2015|last=Jordan|first=Jason|accessdate=March 12, 2015|work=USA Today}}</ref> नाइडहर्टले जि-जिट्सु र अमेचर रेस्लिङ प्रशिक्षण केन्द्रमा प्रशिक्षण लिएकी थिइन् जहाँ उनल् नृत्य र व्यायाममा पनि भाग लिएकी थिइन्। नाइडहर्टले आफ्नो काकाहरू रोज हर्ट, ब्रुस हर्ट र हर्ट परिवार मार्फत कुस्तीमा औपचारिक प्रशिक्षण लिएकी थिइन्। कुस्तीमा प्रशिक्षणसँगै नाइडहर्टले मिश्रति मार्सल कलामा पनि प्रशिक्षण लिएकी थिइन्। नाइडहर्ट विश्वकी पहिलो तेस्रो पुस्ताकी महिला कुस्ती खेलाडी हुन्।<ref name="GerInt">{{cite web|url=http://www.gerweck.net/nattieneidhartinterview.htm|title=Interview with Nattie Neidhart|date=May 2005|last=Gerweck|first=Steve|accessdate=October 2, 2007|publisher=Gerweck.net|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071014054101/http://gerweck.net/nattieneidhartinterview.htm|archivedate=October 14, 2007|deadurl=}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071014054101/http://gerweck.net/nattieneidhartinterview.htm |date=October 14, 2007 }}</ref><ref name="CarryOn">{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2003/04/30/76351.html|title=Carrying on the family business|accessdate=October 2, 2007|last=Madigan|first=TJ|date=April 30, 2003|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}}</ref> == व्यावसायिक कुस्ती कार्यकाल == === स्वतन्त्र सर्किट (सन् २०००–२००७) === [[File:Vol 8 - Nattie 2.jpg|thumb|left|upright|सन् २०१६ मा नेटालिया]] सन् २००० देखि २००१ सम्म नाइडहर्टले एरिक बिसफकले निर्माण गरेको लिड युथ-प्रोमोसन म्याटरायाट्सका लागि रिङको उद्घोषण र आयोजकको रूपमा काम गरेकी थिइन्। <ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/SlamWrestlingArchive2001/jul25_matrats-sun.html|title=Mat Rats twitching to tussle|date=July 25, 2001|accessdate=October 2, 2007|last=Gerritsen|first=Chris|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120717222436/http://slam.canoe.ca/SlamWrestlingArchive2001/jul25_matrats-sun.html |date=July 17, 2012 }}</ref> सन् २००३ मा नाइडहर्टले हर्ट परिवार अन्तर्गत हर्ट परिवारले स्वतन्त्र रूपमा आयोजना गरेको स्ट्यापेड रेस्लिङमा आफ्नो पदोन्नति गर्न सुरु गरेकी थिइन् जहाँ उनको बेली लोभिचसँग लामो समयसम्म द्वन्द्व चलेको थियो।<ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2005/10/07/1252835.html|title=Neidharts a unique team|date=October 7, 2005|last=Clevett|first=Jason|accessdate=March 20, 2009|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120714225052/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2005/10/07/1252835.html |date=July 14, 2012 }}</ref> उनीहरूको द्वन्द्वले एक नयाँ रुप लिएको थियो भने नाइडहर्टले आफ्नो बुबा जिम "द एनभिल" नाइडहर्टसँग साझेदारी गर्दै लोभिच र एप्लिसी विरुद्ध विभिन्न खेलहरू खेलेका थिए। द्वन्द्वको अन्त्य पछि लोभिच र नाइडहर्टले एक टोलीको रूपमा काम गर्न सुरु गरेका थिए। सन् २००४ को मध्य तिर नाइडहर्टले [[इङ्ल्यान्ड]]का लागि खेल जारी गरिएको थियो भने सन् २००५ मा नाइडहर्टले [[जापान]]मा कुस्ती खेल्नका लागि देश भ्रमण गरेकी थिइन् जहाँ उनले आफ्नो रिङ नाम नेडिया हर्ट राखेकी थिइन्।<ref name="neidhart-stock">{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2006/08/23/1772099.html|title=Neidhart-Stock to collide in Newfoundland|date=August 23, 2006|last=LaCroix|first=Corey David|accessdate=February 27, 2009|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20130101020819/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2006/08/23/1772099.html |date=January 1, 2013 }}</ref> जब उनी आफ्नो देश [[क्यानडा|क्यानाडा]] फर्किइन उनले कुस्तीमा क्रान्ति सुरु गरेकी थिइन् र आफ्नो रिङ उपनाम "न्यास्टी न्याटी" राखेकी थिइन्। १७ जुन २००५ मा उनले एक फेटल फोर वे खेलमा (चार जनाको एक-एक्लो खेल) एन मेरी, लोभिच र मा मायर्सलाई हराउँदै पहिलो स्ट्यामपेड महिला प्यासिफिक विजेता बन्न सफल भएकी थिइन् तर उनले उक्त उपाधिलाई केही महिना पछि छाडेकी थिइन्।<ref name="Supergirls">{{cite web|url=http://www.supergirlswrestling.com/bio.php?wrestler=nattieneidhart|title=Nattie Neidhart|accessdate=September 5, 2010|publisher=SuperGirls Wrestling|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110718173102/http://www.supergirlswrestling.com/bio.php?wrestler=nattieneidhart|archivedate=July 18, 2011}}</ref> नोभेम्बर २००५ मा नाइडहर्टले जापानमा एक कुस्ती कार्यक्रममा खेल खेल्ने क्रममा उनलाई चोट लागेको थियो जसका कारण उनले सन् २००६ को सुरुवातमा सल्यक्रिया गर्नका लागि ६ हिना आराम गरेकी थिइन्। ८ अक्टोबर २००६ क्यालिफोर्निया स्थित निवार्कमा आयोजित बिग टाइम रेस्लिङमा नाइडहर्टले लिजा मोराटीलाई एक खेलमा हराउँदै सुपरगर्ल्स च्याम्पियनसिप जित्न सफल भएकी थिइन्। उनी सुपरगर्ल्स विजेता बनेको १९ दिनपछि उनले उक्त उपाधि निकी म्याथ्युजसँको एक खेलमा हार्न पुगेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://shimmerwrestling.blogspot.com/p/results.html|title=Results|accessdate=December 24, 2010|publisher=Shimmer Women Athletes}}</ref> अक्टोबर २००६ मा उनले अल-फिमेल एथलेटिक्स पदोन्नति अन्तर्गत सिमर विमिन एथलेटिक्समा पनि पर्दापण गरेकी थिइन्। उक्त पदोन्नति अन्तर्गत शृङ्खला ७ मा आयोजित एक कार्यक्रममा उनले सारा डेल रेको विरुद्धमा हार बेहोरेकी थिइन् भने शृङ्खला ८ मा उनले द पोर्चुगिज प्रिन्सेसलाई हराउन सफल भएकी थिइन्। त्यसपछिको एक महिनामा उनले ग्रेट क्यानडेली रेस्लिङ अन्तर्गत पहिलोपटक आयोजना गरिएको डब्ल्यूआइएलडी उपाधिका लागि एक प्रतिस्पर्धामा भाग जनाएकी थिइन् जहाँ उनले सेमिफाइनलमा डायनाहेन्ड अरोरालाई हराउँदै फाइनलमा प्रवेश गरेकी थिइन् तर उक्त प्रतिस्पर्धाको अन्तिम खेलमा उनले सिरिल्डासँग हार बेहोरेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://www.gcwe.ca/events.php?eventno=061119|title=W.I.L.D. Tournament|date=November 18, 2006|accessdate=December 24, 2010|publisher=Great Canadian Wrestling|archive-url=https://web.archive.org/web/20110706181918/http://www.gcwe.ca/events.php?eventno=061119|archive-date=July 6, 2011}}</ref> उनले २६ जनवरी २००७ मा स्ट्यामपेड रेस्लिङका लागि अन्तिम खेल खर्लेकी थिइन् र त्यसपछि उनी डब्ल्युडब्ल्युईसँग आवद्ध भएकी थिइन्। डब्ल्युडब्ल्युईमा उनले उनको पहिलो खेल भेरोनिकन भाइससँग खेलेकी थिइन् भने पहिलो खेलमा जित हासिल गरेकी थिइन्।<ref name="final Stampede">{{cite web|url=http://www.stampedewrestling.com/index.php?option=com_content&task=view&id=39&Itemid=4|title=January 26th 2007 Results|date=January 26, 2007|accessdate=March 13, 2009|publisher=Stampede Wrestling|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081013205650/http://www.stampedewrestling.com/index.php?option=com_content&task=view&id=39&Itemid=4|archivedate=October 13, 2008|url-status=}}</ref> उक्त कार्यक्रममा उनले त्यहाँ उपस्थिति दर्शक र उनका समर्थक माझ एक मन्तव्य व्यक्त गरेकी थिइन्। === डब्ल्युडब्ल्युई === ==== विकासशील क्षेत्र (सन् २००७–२००८) ==== ५ जनवरी २००७ का दिन नाइडहर्टले डब्ल्युडब्ल्युईसँग आवद्ध पत्रमा हस्ताक्षर गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/inside/news/archive/nattieneidhart|title=A new flame burns|date=January 5, 2007|last=DiFino|first=Nattie|accessdate=December 23, 2007|publisher=World Wrestling Entertainment}}</ref><ref name="TalkDeal">{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2007/01/13/3342454.html|title=Nattie Neidhart talks WWE deal|date=January 13, 2007|accessdate=October 2, 2007|last=Madigan|first=TJ|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120715042846/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2007/01/13/3342454.html |date=July 15, 2012 }}</ref> डब्ल्युडब्ल्युईसँग आवद्ध भएपछि नाइडहर्टले उक्त पदोन्नति अन्तर्गत त्यहाँको विकासशील क्षेत्र डिप साउथ रेस्लिङमा कुस्ती खेल्न सुरु गरेकी थिइन् भने उनले त्यहाँ ६ महिना कुस्ती खेलेकी थिइन् जहाँ उनको सामना क्रिसी भिन र एञ्जल विलियम्ससँग भएको थियो।<ref name="OVW2007">{{cite web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/results/ovw/_2007/|title=Ohio Valley Wrestling (2007)|accessdate=October 2, 2007|publisher=Online World of Wrestling}}</ref> डि साउथ रेस्लिङमा ६ महिना कुस्ती खेलेपछि उनी फ्लोरिडा च्याम्पियनसिप रेस्लिङमा स्थानान्तरण भएकी थइन् भने त्यहाँ केही महिना कुस्ती खेलेपछि उनी ओहायो उपत्यका रेस्लिङमा सरेकी थिइन् जहाँ उनले १८ जुलाई २००७ का दिन पर्दापण गर्दै ब्याटल रोयल जित्न सफल भएकी थिइन्।<ref name="FCW2007">{{cite web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/results/fcw/_2007/|title=Florida Championship Wrestling (2007)|accessdate=October 6, 2007|publisher=Online World of Wrestling}}</ref> उनले त्यस खेलको अर्को हप्ता हर्ट फाउन्डेसन अन्तर्गत आफ्नो दाजुहरूसँग एक टोली गठन गरेकी थिइन्।<ref name="FCW2008">{{cite web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/results/fcw/_2008/|title=Florida Championship Wrestling (2008)|accessdate=December 24, 2010|publisher=Online World of Wrestling}}</ref> [[सेप्टेम्बर]] महिनामा उनी र हर्ट फाउन्डेसन पुन: फ्लोरिडा च्याम्पियनसिप रेस्लिङमा स्थानान्तरण भएका थिए। उक्त कार्यक्षेत्रमा उनले भिक्टोरिया क्रफोर्डसँग साझेदारी गर्दै द बेला टुइन्स (निकी र ब्रि बेला)सँग ट्याग टिम खेल खेलेकी थिइन्।<ref name="miamiherald-tradition">{{cite web|archiveurl=https://www.webcitation.org/5eaQ3TiHz?url=http://www.miamiherald.com/675/story/788061.html|archivedate=February 14, 2009|url=http://www.miamiherald.com/sports/wrestling/story/788061.html|title=Wrestling tradition continues with confident Smith|date=November 26, 2008|last=Varsallone|first=Jim|accessdate=February 18, 2009|publisher=The Miami Herald|url-status=}}</ref> उनले सन् २००८ भरि फ्लोरिडा च्याम्पियनसिप रेस्लिङका लागि काम गरेकी थिइन् भने सन् २००९ मा उनले डब्ल्युडब्ल्युईको मुख्य कार्यक्षेत्र स्म्याकडाउनमा पर्दापण गरेकी थिइन्। ==== भिक्टोरियासँग साझेदारी (सन् २००८–२००९) ==== [[File:Natalya and Victoria.jpg|thumb|right|सन् २०१८ मा नेटालिया (बायाँ) भिक्टोरियासँग (दायाँ)]] ४ अप्रिल स्म्याकडाउनको एक शृङ्खलामा नाइडहर्टले मुख्य कार्यसूचीमा पर्दापण गरेकी थिइन् जहाँ उनले भिडभाडको बीचबाट रिङमा आउँदै मिसेल म्याककुल र चेरीले आक्रमण गरिरहेका भिक्टोरियालाई बचाएकी थिइन् जसका कारण भिक्टोरिया र नाइडहर्टले टोली गठन गरेका थिए।<ref>{{cite web | url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2008/04/05/5199146.html | title=Smackdown: Two debuts for first Friday | date=April 5, 2008 | last=Waldman | first=Jon | accessdate=February 18, 2009 | work=Slam! Sports | publisher=Canadian Online Explorer }} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120717114223/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2008/04/05/5199146.html |date=July 17, 2012 }}</ref> ११ अप्रिल २००८ स्म्याकडाउनको एक शृङ्खलामा नाइडहर्टले उनी जिम नाइडहर्टकी छोरी भएको कुरा सार्वजनिक गरेकी थिइन् भने सोही दिन उनले र भिक्टोरियाको साथमा मिसेल म्याककुलसँग एकल खेल खेलेकी थिइन्।<ref name="NNeidhart">{{cite web| url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2008/04/12/5268156.html| title=Smackdown: Undertaker chokes out Festus| date=April 11, 2008| last=McNamara| first=Andy| accessdate=February 18, 2009| work=Slam! Sports| publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120629102417/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2008/04/12/5268156.html |date=June 29, 2012 }}</ref> उक्त खेलको अर्को हप्ता आयोजित स्म्याकडाउनको एक शृङ्खलाका नाइडहर्टले आफ्नो नाम नेटालिया राख्दै चेरीको विरुद्धमा खेल खेलेकी थिइन् जहाँ उनले आफ्नो काकाले अपनाउने सार्पसुटर चालको प्रयोग गर्दै चेरीलाई आत्मसमर्पण गराउन सफल भएकी थिइन्।<ref name="SD-inring debut">{{cite web|url= http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/2008/04/26/5395741.html| title=Smackdown: Last stop before Backlash| date=April 26, 2008 |last=Waldman |first=Jon |accessdate=February 18, 2009 |work=Slam! Sports |publisher=Canadian Online Explorer}}</ref> २७ अप्रिलमा आयोजित ब्याकलास पे-पर-भ्युमा नेटालिया, भिक्टोरिया, जिलियन हल, लेला, मेलिना र बेथ फिनेक्सको टोलीले १२ महिला ट्याग टिम खेलमा मिकी जेम्स, मरिया कनालेस, एस्ली, केली केली र मिसेल म्याककुलको टोलीलाई हराउन सफल भएका थिए।<ref>{{cite web |last=James |first=Caldwell |title=CALDWELL'S WWE BACKLASH REPORT 4/27: Ongoing "virtual time" coverage of PPV |url= http://pwtorch.com/artman2/publish/PPV_Reports_5/article_25415.shtml#.VqbB8qTzfIV |work=Pro Wrestling Torch|date=April 27, 2008 |accessdate=January 25, 2016}}</ref> २ मेमा आयोजित स्म्याकडाउनको एक शृङ्खलामा नेटालिया र भिक्टोरियाले म्याककुल र चेरीलाई हराएका थिए।<ref name="SmackDown 02/10/08 results">{{cite web|url= http://www.wrestleview.com/results/smackdown/smackdown2008/1209818595.shtml| title=Smackdown Results - 5/2/08 - Atlantic City, NJ (Taker & Khali, more) |date=May 2, 2008 |last=Adam |first=Martin| accessdate=January 25, 2016| work=Slam! Sports| publisher=Canadian Online Explorer}}</ref> ६ जुन स्म्याकडाउनको एक शृङ्खलामा तात्कालिक स्म्याकडाउनकी महाप्रबन्धक भिकी गुरेरोले नयाँ डिभास च्याम्पियनसिप सार्वजनिक गरेकी थिइन् भने सोही रात विभिन्न महिला खेलाडीहरूले च्याम्पियनसिप खेलमा छनोट हुनका लागि खेलहरू खेलेका थिए।<ref>{{cite web|url= http://www.wwe.com/shows/smackdown/archive/06062008/mainarticle |title=California dreamin' |date=June 6, 2008 |last=Passero |first=Mitch| accessdate=March 4, 2009| publisher= World Wrestling Entertainment}}</ref> नेटालियाले सबैलाई हराउँदै अन्तिममा पुगेतापनि उपाधिका लागि खेलमा उनी मिसेल म्याककुलसँग पराजित भएकी थिइन्। <ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2008/07/20/6215361.html|title=The Great American Soap Opera|date=July 26, 2008|last=Hillhouse|first=Dave|accessdate=July 26, 2009|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120715075623/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2008/07/20/6215361.html |date=July 15, 2012 }}</ref> २९ अगस्ट २००८ मा आयोजित स्म्याकडाउनको एक शृङ्खलामा नेटालियनकी साथी भिक्टोरियाले डब्ल्युडब्ल्युईमा भर्खरै पर्दापण गरिकी ब्रि बेलासँग एक खेलमा हार बेहोरेपछि नेटालिया र भिक्टोरियाको ब्रि बेलासँग द्वन्द्वको सुरुवात भएको थियो।<ref>{{cite web| url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2008/08/30/6616906.html| title=Smackdown: Game over for Triple H?| date=August 30, 2008| last=McNamara| first=Andy| accessdate=March 31, 2009| work=Slam! Sports| publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120629120452/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2008/08/30/6616906.html |date=June 29, 2012 }}</ref> उनीहरूको द्वन्द्व सुरु भएपछि नेटालिया र भिक्टोरियाको खेल मरिया र ब्रिसँग भएको थियो जहाँ उनीहरू हार बेहोरेका थिए।<ref name="SmackDown 09/26/08 results">{{cite web| url= http://www.wrestleview.com/results/smackdown/smackdown2008/1222503269.shtml |title=Smackdown Results - 9/26/08 - Columbus, OH |date=September 26, 2008|last=Tedesco|first=Mike |accessdate=January 25, 2016 |work=Slam! Sports| publisher= Canadian Online Explorer}}</ref> ३१ अक्टोबरमा आय‍ोजित स्म्याकडाउनको एक शृङ्खलामा नेटालिया, भिक्टोरिया र मरिसको खेल मिसेल म्याककुल, मरिया र ब्रि बेलासँग जारी गरिएको थियो भने उक्त खेलमा पनि नेटालियाको टोलीले हार बेहोरेको थियो।<ref name="SmackDown 10/31/08 results">{{cite web|url =http://www.wrestleview.com/results/smackdown/smackdown2008/1225560341.shtml| title=Smackdown Results - 10/31/08 - San Diego, CA|date=October 31, 2008 |first=Mike |last=Tedesco| accessdate=January 25, 2016| work=Slam! Sports| publisher=Canadian Online Explorer}}</ref> नोभेम्बर ७ स्म्याकडाउनको एक शृङ्खलामा नेटालियाको खेल ब्रि बेलासँग जारी गरिएको थियो तर त्यस खेलमा पनि उनी पराजित भएकी थिइन्। खेल सकिएपछि नेटालियाले ब्रिलाई लखेटेकी थिइन् भने ब्रि कुस्ती खेल्ने रिङ तल लुकेपछि नेटालियाले उनको खुट्टा तानेर बाहर उनलाई बाहिर निकाल्दा ब्रि बेलाकी जुम्ल्याहा दिदी निकी बेला बाहिर आएकी थिइन् र निकी र ब्रिले दुवैजनाले नेटालियालाई आक्रमण गरेका थिए।<ref name="SmackDown 11/7/08 results">{{cite web|url= http://www.wrestleview.com/results/smackdown/smackdown2008/1226128107.shtml |title=Smackdown Results - 11/7/08 - Orlando, FL|date=November 7, 2008| last=Tedesco|first=Mike |accessdate=January 25, 2016|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}}</ref> नोभेम्बर २१ स्म्याकडाउनको एक शृङ्खलामा भिक्टोरिया र नेटालियाको सामना द बेला टुइन्ससँग भएको थियो भने उक्त खेलमा पनि नेटालिया र भिक्टोरिया पराजित भएका थिए। सन् २००८ को सरभाइभर सिरिजमा नेटालियाले स्म्याकडाउनको प्रतिनिधित्व गर्दै उनको साथीहरूको साथ ''र'' टोलीसँग सामना भएको थियो तर उक्त खेल ''र''ले हात पार्न सफल भएको थियो।<ref name="SmackDown 11/21/08 results">{{cite web|url=http://www.wrestleview.com/results/smackdown/smackdown2008/1227346933.shtml|title=Smackdown Results - 11/21/08 - Manchester, England|date=November 21, 2008 |last=Tedesco|first=Mike |accessdate= January 25, 2016| work=Slam! Sports| publisher=Canadian Online Explorer}}</ref> २८ नोभेम्बर स्म्याकडाउनको एक शृङ्खलामा नेटालिया, भिक्टोरिया र मरिसले द बेला जुम्ल्याहा र मिसेल म्याककुललाई हराउँदै उनीहरू बीचको द्वन्द्व अन्त्य गरेका थिए। सन् २००८ मा आयोजित आमेजडन पे-पर-भ्युमा नेटालिया, जिलियन हल, भिक्टोरिया र मरिसको टोलीले मरिया, केली केली, मिकी जेम्स र मिसेल म्याककुलको टोलीसँग पराजित भएका थिए।<ref name="SmackDown 11/28/08 results">{{cite web|url=http://www.wrestleview.com/results/smackdown/smackdown2008/1227966823.shtml|title=Smackdown Results - 11/28/08 - Albany, NY|date=November 28, 2008| last=Tedesco|first=Mike |accessdate=January 25, 2016|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}}</ref> उक्त खेलपछि नेटालिया र भिक्टोरियाको साझेदारी पनि अन्त्य भएको थियो जब नेटालियाले १६ जनवरी २००९ का दिन अवकाश लिएकी थिइन्।<ref name="SmackDown 01/16/09 results">{{cite web|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-smackdown-results/12631-smackdown-results-11609-omaha-ne|title=Smackdown Results - 1/16/09 - Omaha, NE|date=January 16, 2009|last=Tedesco|first=Mike |accessdate=January 25, 2016 |work=Slam! Sports |publisher=Canadian Online Explorer}}</ref> ==== द हर्ट डाइनेष्ट्रि (सन् २००९–२०१०) ==== स्म्याकडाउनको एक सदस्य भएतापनि १० फेब्रुअरी २००९ का दिन नेटालियाले उनको प्रेमी टाइसन किडको (टिजे विलसन) प्रबन्धक भन्दा इसिडब्ल्यूईमा पर्दापण गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2009/02/10/8343441.html|title=ECW: Christian returns to WWE|date=February 10, 2009|last=Bishop|first=Matt|accessdate=February 11, 2009|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120713232229/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2009/02/10/8343441.html |date=July 13, 2012 }}</ref> मार्च ३ इसिडब्ल्यूईको एक शृङ्खलामा नेटालियाले त्यहाँ पहिलो खेल खेलेकी थिइन् जहाँ उनले अलिसा फक्सलाई हराउन सफल भएकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/ecw/archive/03032009/mainarticle|title=Served with a Swagger and a smile|date=March 3, 2009|last=Burdick|first=Michael|accessdate=March 29, 2009|publisher=World Wrestling Entertainment}}</ref> ५ अप्रिल २००९ का दिन नेटालियाले रेसलमेनिया २५ मा आयोजित डिभास ब्याटल रोयलमा भाग लिएकी थिइन् तर उक्त खेल सानटिनो मारेलाले जितेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2009/04/06/9019551.html|title=Wrestlemania 25: HBK-Undertaker steals the show|date=April 6, 2009|last=Plummer|first=Dale|accessdate=April 8, 2009|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120629103158/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2009/04/06/9019551.html |date=June 29, 2012 }}</ref> १५ मार्चका दिन नेटालियाले आधिकारिक रूपमा इसिडब्ल्यूईको सदस्य बनेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/raw/2009draft/2009supplementaldraftresults/|title=2009 WWE Supplemental Draft results|date=April 15, 2009|accessdate=April 15, 2009|publisher=World Wrestling Entertainment|archive-url=https://web.archive.org/web/20161225191133/http://www.wwe.com/shows/raw/2009draft/2009supplementaldraftresults/|archive-date=December 25, 2016}}</ref> १३ मे इसिडब्ल्यूईको एक शृङ्खलामा टाइसन किड र नेटालियाले आफ्नो काकाको छोरा डेभिड हर्ट स्मिथसँग साझेदारी गर्दा द हर्ट डाइनेष्सट्रि नामक एक टोली गठन गरेका थिए तर उक्त टोलीलाई द हर्ट ट्रियोलोजी नामले पनि चिनिन्थ्यो। <ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2009/05/13/9438506.html|title=ECW: The new Hart Foundation?|date=May 13, 2009|last=Bishop|first=Matt|accessdate=May 13, 2009|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120716104355/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2009/05/13/9438506.html |date=July 16, 2012 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2009/05/20/9507241.html|title=ECW: Hart Trilogy keeps Finlay guessing|date=May 20, 2009|last=Bishop|first=Matt|accessdate=May 27, 2009|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120717031608/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2009/05/20/9507241.html |date=July 17, 2012 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2009/05/27/9580721.html|title=ECW: Sorting out ECW Championship mess|date=May 27, 2009|last=Bishop|first=Matt|accessdate=May 27, 2009|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120629143630/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2009/05/27/9580721.html |date=June 29, 2012 }}</ref> [[File:The Hart Dynasty tag champions.jpg|thumb|left|upright|सन्भि २०१० मा नेटालिया (बीचमा) डेभिड हर्ट र टाइसन किडका साथमा]] २९ जुन २००९ का दिन नेटालिया र द हर्ट डाइनेष्ट्रि पुन स्म्याकडाउनमा स्थानान्तरण भएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/raw/archive/06292009/articles/10680372|title=Trump's Last Laugh|date=June 28, 2009|accessdate=July 7, 2009|publisher=World Wrestling Entertainment}}</ref> नेटालियाले स्म्याकडाउनमा फर्किएपछि जुलाई १७ स्म्याकडाउनको एक उनले ६ मानिस मिश्रति ट्याग टिम खेलेकी थिइन् जहाँ द हर्ट डाइनेष्ट्रिले द क्राइम थिम (जेटिजी र सिड ग्यासप्रेड) र इभ टोरेजलाई हराउन सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2009/07/17/10175231.html|title=Smackdown: Punk and Hardy heat up Miami|date=July 17, 2009|last=McNamara|first=Andy|accessdate=July 17, 2009|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120629204650/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2009/07/17/10175231.html |date=June 29, 2012 }}</ref> नेटालियाको त्यसपछि इभ टोरेजसँग द्वन्द्वको सुरुवात भएको थियो भने नेटालियाले अन्य महिला कुस्ती खेलाडीसँग साझेदारी गर्दै इभ टोरेजलाई एकल तथा ट्याग टिम खेलमा हराएकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/TV_Reports_9/article_33881.shtml|title=Parks' WWE SmackDown Report 7/24: Ongoing "virtual time" coverage of the show, including C.M. Punk vs. Rey Mysterio|date=July 24, 2009|last=Parks|first=Chris|accessdate=December 24, 2010|publisher=Pro Wrestling Torch}}</ref><ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2009/09/05/10757301.html|title=Smackdown: MOTY from the IC title match?|date=September 5, 2009|last=Waldman|first=Jon|accessdate=December 24, 2010|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120715125820/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2009/09/05/10757301.html |date=July 15, 2012 }}</ref> अक्टोबर २००९ मा आयोजित ब्रायग्स राइट पे-पर-भ्युमा नेटालियाले स्म्याकडाउनको प्रतिनिधित्व गर्दै ''र'' टोलीलाई हराएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2009/10/25/11522721.html|title=Cena, Smackdown earn Bragging Rights|date=October 25, 2009|last=Bishop|first=Matt|accessdate=October 26, 2009|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120724162110/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2009/10/25/11522721.html |date=July 24, 2012 }}</ref> डिसेम्बर ४ मा आयोजित एक ट्रिपल थ्रेट खेलमा नेटालियाको सामना मिकी जेम्स र बेथ फिकेक्ससँग भएको थियो तर उक्त खेल जेम्सले हात पार्न सफल भएकी थिइन्। <ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2009/12/04/12046456.html|title=Smackdown: Batista stays one step ahead|date=December 4, 2009|last=Bishop|first=Matt|accessdate=December 24, 2010|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120714124755/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2009/12/04/12046456.html |date=July 14, 2012 }}</ref> नेटालियाले द हर्ट डाइनेष्ट्रिसँग रेसलमेनिया २६ मा देखा परेकि थिइन् जहाँ उनले आफ्नो काका ब्रिड हर्टलाई सहयोग गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2010/03/29/13391691.html|title=Undertaker ends Shawn Michaels' career in thrilling rematch to cap off Wrestlemania XXVI|date=March 29, 2010|last1=Plummer|first1=Dale|last2=Tylwalk|first2=Nick|accessdate=March 30, 2010|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120714104045/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2010/03/29/13391691.html |date=July 14, 2012 }}</ref> सन् २०१० अप्रिल ३० का दिन द हर्ट डाइनेष्ट्रिल द मिज र बिग सोलाई हराउँदै संयुक्त डब्ल्युडब्ल्युई ट्याग टिम च्याम्पियनसिप जित्न सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/raw/2010draft/2010supplementaldraftresults|title=2010 WWE Supplemental Draft results|publisher=World Wrestling Entertainment|accessdate=April 27, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20190513182612/https://www.wwe.com/shows/raw/2010draft/2010supplementaldraftresults|archive-date=May 13, 2019}}</ref> त्यसपछिको अर्को दिन नेटालिया टाइसन किड र स्मिथका साथ पुन डब्ल्युडब्ल्युईमा स्थानान्तरण भएकी थिइन्। सन् २०१० मे २४ का दिन द हर्ट डाइनेष्ट्रिलाई डब्ल्युडब्ल्युईमा पर्दापण गरेका द उसोस ( जिमी र जे उस्सो) र टमिनाले आक्रमण गरेका थियो जसका कारण द हर्ट डाइनेष्ट्रि र द उस्सोको बीच द्वन्द्वको सुरुवात भएको थियो।<ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2010/05/25/14081886.html|title=Family legacy important to Rikishi Fatu|date=May 25, 2010|last=Clevett|first=Jason|accessdate=December 24, 2010|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120723044911/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2010/05/25/14081886.html |date=July 23, 2012 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2010/05/24/14065551.html|title=RAW: New GM has Hart; Batista quits|date=May 24, 2010|last=Plummer|first=Dale|accessdate=December 24, 2010|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120630142709/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2010/05/24/14065551.html |date=June 30, 2012 }}</ref> जुन महिनामा आयोजित एक कार्यक्रममा द उसोस र टमिनाको खेल द हर्ट डाइनेष्ट्रिसँग जारी गरिएको थियो जहाँ द हर्ट डाइनेष्ट्रिले जित हासिल गरेका थिए। उक्त खेलको एक महिना पछि आयोजित मनी इन द बेङ्क पे-पर-भ्युमा नेटालियाले द हर्ट डाइनेष्ट्रिलाई द उस्सोको विरुद्धमा खेल जित्न सहयोग गरेकी थिइन् र खेलमा अवरोध पुर्‍याउन आएकी टमिनालाई उनले रोकेकी थिइन् जसका कारण उनीहरू बीचको द्वन्द्व अन्त्य भएको थियो।<ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2010/05/31/14207496.html|title=RAW: Ashton Kutcher hosts Killer show|date=May 31, 2010|last=Plummer|first=Dale|accessdate=December 24, 2010|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer|archive-url=https://web.archive.org/web/20150407000924/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2010/05/31/14207496.html|archive-date=April 7, 2015}}</ref> सेप्टेम्बर महिनामा आयोजित नाइट अफ च्याम्पियन्स पे-पर-भ्युमा द हर्ट डाइनेष्ट्रिले उनीहरू ट्याग टिम उपाधि एक खेलमा गुमाएका थिए र पछि आयोजित खेलमा पनि उनीहरू उपाधि हासिल गर्न असमर्थ बनेका थिए। <ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2010/06/20/14459511.html|title=4-Way matches Fatal for championship reigns|date=June 20, 2010|last=Kapur|first=Bob|accessdate=January 20, 2012|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120714043923/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2010/06/20/14459511.html |date=July 14, 2012 }}</ref> १५ नोभेम्बर ''र''को एक शृङ्खलामा आयोजित डब्ल्युडब्ल्युई ट्याग टिम उपाधिका लागि खेलमा किड र स्मिथको खेल द नेक्सससँग (जष्टिन ग्याब्रियल र हिथ स्लेटर) जारी गरिएको थियो तर उक्त खेलमा किडले आफ्नै साथी स्मिथलाई आक्रमण गरेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2010/07/19/14753996.html|title=Kane, Miz make most of Money In The Bank|date=July 19, 2010|last=McNamara|first=Andy|accessdate=January 20, 2012|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120730091137/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2010/07/19/14753996.html |date=July 30, 2012 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2010/09/20/15407301.html|title=Few gimmicks, more title changes at Night of Champions|date=September 20, 2010|last=Tylwalk|first=Nick|accessdate=September 28, 2010|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120716063558/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2010/09/20/15407301.html |date=July 16, 2012 }}</ref> नोभेम्बर २५ डब्ल्युडब्ल्युई सुपरष्टारको शृङ्खलामा आयोजित खेलमा स्मिथले किडलाई हराउन सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2010/11/16/16161306.html|title=Raw: Kickin' it old school|date=November 16, 2010|last=Waldman|first=Jon|accessdate=December 4, 2010|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}}</ref> खेल सकिएपछि स्मिथले किडलाई हात मिलाउन आग्रह गरेका थिए तर किडले उल्टै स्मिथलाई थप्पड लगाएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2010/12/03/16410886.html|title=Superstars: The Hart Dynasty explodes|date=December 3, 2010|last=Johnson|first=Matt|accessdate=December 4, 2010|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120719093742/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2010/12/03/16410886.html |date=July 19, 2012 }}</ref> उक्त खेलको अर्को हप्ता आयोजित ''र''को एक शृङ्खलामा किडले स्मिथलाई हराएका थिए जसका कारण उनीहरू बीच साझेदारीको अन्त्य भएको थियो।<ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2010/12/07/16454056.html|title=RAW: Cena pushes Nexus, Barrett to the breaking point|date=December 7, 2010|last=Plummer|first=Dale|accessdate=December 7, 2010|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120630183145/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2010/12/07/16454056.html |date=June 30, 2012 }}</ref> ==== डिभास विजेता (सन् २०१०–२०११) ==== सन् २०१० सेप्टेम्बर २७ ''र''को एक शृङ्खलाबाट नेटालियाले एकल खेलहरू खेल्न सुरु गरेकी थिइन् जहाँ उनले ब्याटल रोयल जित्दै तात्कालिक डिभास विजेता मिसेल म्याककुल र लेलाको उपाधिका लागि पहिलो दावेदार बन्न सफल भएकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2010/09/28/15499566.html|title=RAW: Orton breaks the Walls down|date=September 28, 2010|last=Plummer|first=Dale|accessdate=September 28, 2010|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120717180237/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2010/09/28/15499566.html |date=July 17, 2012 }}</ref> अक्टोबर ३ का दिन आयोजित हेल इन अ सेल पे-पर-भ्युमा नेटालियाको सामना डिभास च्याम्पियनसिपका लागि म्याककुलसँग भएको थियो तर खेलमा लेलाले हस्तक्षेप गरेका कारण जित नेटालियाको भएको थियो तर उनले उपाधि जित्न भने असमर्थ रहिन्।<ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2010/10/04/15570631.html|title=Hell in a Cell: Betrayal, fan interference, and flying shoes|date=October 4, 2010|last=Hillhouse|first=Dave|accessdate=October 4, 2010|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120714043413/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2010/10/04/15570631.html |date=July 14, 2012 }}</ref> नेटालियाले त्यस खेलको तीन हप्ता पछि आयोजित ब्रयाग्स पे-पर-भ्युमा उनले उपाधिका लागि लेलसँग खेल खेल्ने अर्को मौका पाएकी थिइन् तर उक्त खेलमा पनि लेलाकी साथी म्याककुलले खेलमा हस्तक्षेप गरेका कारण उनी खेल गुमाउन पुगेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2010/10/25/15816946.html|title=Cena central to Bragging Rights; Smackdown wins again|date=October 25, 2010|last=Sokol|first=Bryan|accessdate=October 25, 2010|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120714010806/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2010/10/25/15816946.html |date=July 14, 2012 }}</ref> नोभेम्बर १ का दिन नेटालियाले एक खेलमा म्याककुललाई हराउँदै पुन एकपटक डिभास च्याम्पियनसिपका लागि दावेदार बनेकी थिइन्। <ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2010/11/02/15913766.html|title=Raw: McMahons go nutty, Pee-wee shines as Lita makes cameo|date=November 2, 2010|last=Plummer|first=Dale|accessdate=January 1, 2011|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120715160007/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2010/11/02/15913766.html |date=July 15, 2012 }}</ref> [[File:Natalya Double Sharpshooter 2011.jpg|thumb|upright|right|सन् २०११ मा नेटालिया]] नोभेम्बर २१ का दिन आयोजित सरभाइभर सिरिजमा नेटालियाको सामना डिभास च्याम्पियनसिपका लागि १ को विरुद्ध २ खेल खेलकी थिइन् जहाँ उनले दुवै लेला र म्याककुललाई हराउँदै उनको कार्यकालको पहिलो डिभास च्याम्पियनसिप जित्न सफल भएकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2010/11/22/16256891.html|title=The fate of Cena is finally decided at so-so Survivor Series|date=November 22, 2010|last1=Plummer|first1=Dale|last2=Tylwalk|first2=Nick|accessdate=November 22, 2010|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120715095439/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2010/11/22/16256891.html |date=July 15, 2012 }}</ref> खेल पश्चात् ले-कुलले (लेला र मिसेल म्याककुल) नेटालियालाई आक्रमण गरेका थिए भने उनको रक्षाका लागि बेथ फिनेक्स रिङमा आएकी थिइन् जसका कारण नेटालिया र फिनेक्स साथी बनेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2010/12/20/16615521.html|title=TLC delivers highs, lows and a new champ|date=December 20, 2010|last=Sokol|first=Bryan|accessdate=December 20, 2010|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120525125119/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2010/12/20/16615521.html |date=May 25, 2012 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/wwetlc/2010/natalya-phoenix-layla-mccool|title=Divas Champion Natalya & Beth Phoenix def. Team Lay-Cool (Divas Tag Team Tables Match)|date=December 19, 2010|last=Medalis|first=Kara A.|accessdate=January 20, 2012|publisher=World Wrestling Entertainment|quote=first-ever Divas Tag Team Tables Match at WWE TLC}}</ref> टिएलसी पे-पर-भ्युमा फिनेक्स र नेटालियाले ले-कुललाई हराउन सफल भएका थिए। आउँदै रोयल रम्बलमा नेटालियाको सामना लु-कुलसँग हुने जारी गरिएको थियो तर उक्त खेललाई परिवर्तन गर्दै पेटल पोर वे खेल बनाइएको थियो जहाँ इभ टोरेज पनि समावेश भएकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2011/01/31/17094896.html|title=Super-size Royal Rumble saves biggest surprise for last|date=January 31, 2011|last1=Plummer|first1=Dale|last2=Tylwalk|first2=Nick|accessdate=February 1, 2011|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120716045430/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2011/01/31/17094896.html |date=July 16, 2012 }}</ref> खेलमा टोरेजले नेटालिया र ले-कुललाई हराउँदै नयाँ डिभास विजेता बनेकी थिइन्। <ref>{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/WWE_News_3/article_49587.shtml|title=WWE News: Ongoing "virtual-time" coverage of WWE Supplemental Draft – Daniel Bryan first draft pick|date=April 26, 2011|accessdate=April 26, 2011|publisher=Pro Wrestling Torch}}</ref> अप्रिल २६, २०११ का दिन नेटालिया पुन स्म्याकडाउनमा स्थानान्तरण भएकी थिइन्। <ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2011/05/20/18175471.html|title=Smackdown: Friendly competition for the belt|date=May 20, 2011|last=Hillhouse|first=Dave|accessdate=May 22, 2011|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120715054447/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2011/05/20/18175471.html |date=July 15, 2012 }}</ref> स्म्याकडाउनमा फर्किएपछि उनको सामना तात्कालिक डिभास विजेता ब्रि बेलासँग भएको थियो तर उक्त खेलमा उनले हार बेहोरेकी थिइन्।<ref name="Chickbusters">{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2011/05/28/18205116.html|title=Smackdown: The People's Court calls the shots again|date=May 28, 2011|last=Hillhouse|first=Dave|accessdate=December 18, 2011|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120714193021/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2011/05/28/18205116.html |date=July 14, 2012 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2011/06/04/18237591.html|title=Smackdown: Christian's patience wearing thin|date=June 4, 2011|last=Hillhouse|first=Dave|accessdate=December 18, 2011|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120717134301/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2011/06/04/18237591.html |date=July 17, 2012 }}</ref> मे महिना देखि नेटालियाले एजे लि र क्याटलिनको प्रबन्धकको रूपमा काम गर्न सुरु गरेकी थिइन्। सन् २०११ को मध्य देखि नेटालिया, एजे र क्याटलिनको एलिसा फक्स, टमिना र रोजा मिण्डेजसँग द्वन्द्व सुरु भएको थियो।<ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2011/06/18/18302076.html|title=Smackdown: Fair is foul, and foul is fair|date=June 18, 2011|last=Hillhouse|first=Dave|accessdate=December 18, 2011|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120716123804/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2011/06/18/18302076.html |date=July 16, 2012 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2011/07/30/18489541.html|title=Smackdown: New Game in town|date=July 30, 2011|last=Hillhouse|first=Dave|accessdate=December 18, 2011|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120714110024/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2011/07/30/18489541.html |date=July 14, 2012 }}</ref> ==== टाइसन किड र सिजारोको प्रबन्धक (सन् २०१४-२०१५) ==== [[File:Natalya March 2015 (cropped).jpg|thumb|right|upright|सन् २०१५ मार्चमा नेटालिया]] सन् २०१४ को बीचतिर, नेटालिया उनको वास्तविक जीवनका श्रीमान टाइसन किडसँग कुस्तीमा देखा परिन्, जहाँ उनीहरूको सम्बन्धलाई पर्दामै देखिएको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/article/89074/wwe-superstars-report-kidd-vs-kofi-swagger-vs-dallas-and-raw-video-packages.html?p=1|title=WWE Superstars report: Kidd vs. Kofi; Swagger vs. Dallas; and Raw video packages|date=October 23, 2014|accessdate=November 6, 2014|author=Trionfo, Richard.|publisher=PWINSIDER}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/article/89230/wwe-superstars-report-kidd-vs-cara-emma-vs-summer-did-you-miss-raw.html?p=1|title=WWE Superstars report: Kidd vs. Cara; Emma vs. Summer; did you miss Raw?|date=October 30, 2014|accessdate=November 6, 2014|author=Trionfo, Richard.|publisher=PWINSIDER}}</ref><ref>{{cite web|last=Joel|first=Dehnel|title=DEHNEL'S WWE MAIN EVENT RESULTS 10/21: Usos and Goldust hype Tag Title match ... with a game show, Rollins vs. Swagger main event, Big E. is not a Bo-Liever, more|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwsuperstarsreport/article_81386.shtml#.VqPH5aTzfIV|work=Pro Wrestling Torch|date=October 21, 2014|accessdate=January 23, 2016}}</ref><ref>{{cite web|last=James|first=Caldwell|title=CALDWELL'S WWE RAW RESULTS 11/3: Complete "virtual-time" coverage of live Raw - VKM returns on 3 Hour & 38 Minute Show, Rollins vs. Orton, U.S. Title match on WWE Network, more|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_81616.shtml#.VqPSFKTzfIU|work=Pro Wrestling Torch|date=November 3, 2014|accessdate=January 23, 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/videos/natalya-is-too-upset-to-talk-after-wwe-nxt-wwe-com-exclusive-july-10-2014|title=Natalya is too upset to talk after WWE NXT: WWE.com Exclusive, July 10, 2014|accessdate=January 23, 2016|publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई]]}}</ref> उनले नियमित रूपमा आफ्ना पति किडसँग रिङको छेउमा हौसला बढाउने काममा तल्लीन भइन् र उनले कहिलेकाहीँ कडिसँग खेल खेल्न आउने प्रतिद्वन्द्वीलाई झुक्क्याएर किडलाई खेल जिताउन मद्दत गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/videos/what-does-the-future-hold-for-tyson-kidd-and-natalya-after-nxt-takeover|title=What does the future hold for Tyson Kidd and Natalya after NXT Takeover?|accessdate=June 21, 2016|publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई]]}}</ref> उनीहरूको कहानी टोटल डिभासको शृङ्खलाहरूमा पनि देखिएको थियो।<ref name="WWE Smackdown 2/5/15">{{cite web|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-smackdown-results/52923-wwe-smackdown-results-2-5-15-3-on-1-handicap-match|title=WWE Smackdown Results - 2/5/15 (3-on-1 Handicap Match)|date=February 5, 2015|last=Mike|first=Tedesco|accessdate=January 20, 2016|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/wwemainevent/2014-11-25#full-detail-26854150|title=WWE Main Event, Nov. 25, 2014 results: Survivor Series fallout continues|date=November 25, 2014|last=Staff|first=WWE.com|accessdate=January 20, 2016|publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई]]}}</ref><ref>{{cite web|last=Joel|first=Dehnel|title=DEHNEL'S WWE MAIN EVENT REPORT 10/14: Rusev vs. Big E., Miz TV with Sheamus, Cesaro vs. Justin Gabriel, Truth vs. Tyson Kidd|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwsuperstarsreport/article_81271.shtml#.VqPLO6TzfIU|work=Pro Wrestling Torch|date=October 14, 2014|accessdate=January 23, 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/videos/tyson-kidd-brings-cesaro-to-a-double-date-smackdown-february-5-2015|title=Tyson Kidd brings Cesaro to a double date: SmackDown, February 5, 2015|accessdate=January 23, 2016|publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई]]}}</ref> ५ जनवरी २०१५, ''र''को एक शृङ्खलामा, नेटालियाले डब्ल्युडब्ल्युई डिभास विजेता निकी बेलालाई उपाधि रहित् खेलमा हराएकी थिइन्। उक्त खेलमा ब्रि र निकीले उनलाई आक्रमण गरेका थिए तर उनलाई पेजले बचाएकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://www.pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_82604.shtml|title=CALDWELL'S WWE RAW RESULTS 1/5: Complete "virtual-time" coverage of live Raw – Ambrose vs. Wyatt ambulance match, The Authority returns, Cena Appreciation Night, more|date=January 5, 2015|accessdate=January 6, 2015|author=Caldwell, James|website=Pro Wrestling Torch}}</ref> जसले गर्दा उनीहरू बिच रोयल रम्बलमा ट्याग टिम खेल राखिएको थियो जसमा ब्रि र निकीले जित हासिल गरेकन थिए।<ref>{{cite web|last1=Caldwell|first1=James|title=Royal Rumble PPV Report 1/25: Complete "virtual-time" coverage of Lesnar vs. Cena vs. Rollins for WWE Title, Royal Rumble, post-PPV Network show|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wweppvs/article_82945.shtml|website=PWTorch.com|accessdate=January 26, 2015}}</ref> फेब्रुअरी महिना भरि, नेटालिया र किडले नेयोमी र जिमी उसोसँग दुश्मनीको सुरुवात गरेका थिए। उनीहरू बीच फेब्रुअरी १६ ''र''को एक शृङ्खलामा, चट्टी टोली खेल भएको थियोे जसमा किड र नेटालियाले पराजय बेहोरेका थिए।<ref name="WWE Smackdown 2/16/15">{{cite web|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-raw-results/53063-wwe-raw-results-2-16-15-live-results-from-orlando|title=WWE RAW Results - 2/16/15 (Bryan and Reigns in action)|date=February 16, 2015|last=Mike|first=Tedesco|accessdate=January 20, 2016|publisher=WrestleView}}</ref> किडले सिजासोसँग साझेदारी गरेपश्चात् नेटालियाले उनीहरूको प्रबन्धन गरेकी थिइन् र उनीहरूले फेब्रुअरीमा सञ्चालन गरिएको फास्टलेनमा डब्ल्युडब्ल्युई चट्टी टोलीको उपाधि हात पारेका थिए।<ref name="Fastlane">{{cite web|url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/2015/02/23/22250331.html|title=WWE Fastlane: Questionable match endings and fan reaction may hurt 'Mania|date=February 23, 2015|last=Asher|first=Matthew|accessdate=February 24, 2015|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}}</ref> उपाधि जितेको अर्को दिन वा ''र''को एक श्रृङ्खलमा, नेटालीयाले उनीहरूलाई आफ्नो उपाधिको लागि द उसोसँग परेको खेलमा मद्दत गर्दै उक्त उपाधि हातबाट फुस्किन दिइनन्।<ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2015/02/23/22252066.html|title=Raw: Orton leaves Authority with questions|date=February 23, 2015|last=Howell|first=Nolan|accessdate=February 24, 2015|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}}</ref> फेब्रुअरी २६, स्म्याकडाउनको एक श्रउङ्खलामा, नेटालीयाले नेयोमीलाए एकल प्रतिस्पर्धामा हराएकी थिइन् जसले गर्दा उनीहरू बीच चलेको द्वन्दको अन्त्य भएको थियो। २८ मार्चमा, नेटालीयाले अलुण्ड्रा ब्लेजलाई डब्ल्युडब्ल्युई हल अफ फेममा नामाकरण गरेकी थिइन्।<ref name="WWE Smackdown 2/26/15">{{cite web|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-smackdown-results/53233-wwe-smackdown-results-2-26-15-fastlane-rematch|title=WWE Smackdown Results - 2/26/15 (Fastlane rematch)|date=February 26, 2015|last=Mike|first=Tedesco|accessdate=January 20, 2016|publisher=WrestleView}}</ref> २९ मार्च, रेसलमेनिया ३१ को अधि आयोजित खेलमा, किड र सिजारोसँग रिङको छेउमा बस्दै हौसला प्रदान गरेकी थिइन् जसले गर्दा उनीहरूको आफ्नो उपाधि बचाइराख्न ठूलो मद्दत गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2015/03/29/22314291.html|title=WWE Hall of Fame class of 2015 make four hours fly by|date=March 29, 2015|last=Howell|first=Nolan|accessdate=March 29, 2015|publisher=WrestleView}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20150404111309/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2015/03/29/22314291.html |date=April 4, 2015 }}</ref>  नेटालीयाले त्यस वर्ष भरि, विभिन्न खेलमा भाग जनाएकी थिइन् जसमा उनल १३ अप्रिल, ''र''को एक शृङ्खलामा, एक महत्त्वपूर्ण ब्याटल रोयलमा पनि भाग जनाएकी थिइन् जसको विजेताले भने निकी बेलाको उपाधिको लागि खेल्न पाउने एक अवसर प्रदान गर्ने थियो जसमा पेजले जित हात पारेकी थिइन्।<ref name="Raw 3/23/15 results">{{cite web|last=Mike|first=Tedesco|title=WWE RAW Results - 3/23/15 (Final hype for WrestleMania 31)|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-raw-results/53689-wwe-raw-results-3-23-15-live-results-from-los-angeles|date=March 23, 2015|accessdate=September 18, 2015|publisher=Wrestleview.com}}</ref><ref name="Raw 3/30/15 results">{{cite web|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-raw-results/53827-wwe-raw-results-3-30-15-live-results-from-san-jose|title=WWE RAW Results - 3/30/15 (Night after WrestleMania 31)|date=March 30, 2015|last=Mike|first=Tedesco|accessdate=January 9, 2016|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}}</ref><ref name="Smackdown 3/19/15 results">{{cite web|last=Mike|first=Tedesco|title=WWE Smackdown Results - 3/19/15 (Gauntlet Match)|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-smackdown-results/53605-wwe-smackdown-results-3-19-15-gauntlet-match|date=March 19, 2015|accessdate=September 18, 2015|publisher=Wrestleview.com}}</ref> ९ अप्रिल, स्म्याकडाउनको एक शृङ्खलामा, नेटालीयाले एलिसिया फक्सलाई पराजित गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_84473.shtml|title=CALDWELL'S WWE RAW RESULTS 4/13: Ongoing "virtual-time" coverage of London Raw – Cena's latest U.S. Title Open Challenge, #1 contender battle royal, Extreme Rules hype, more|author=Caldwell, James|website=Pro Wrestling Torch|date=April 13, 2015|accessdate=April 13, 2015}}</ref> सो खेलको अन्त्य भएपछि, विशेष अतिथि रेफ्रिको रूपमा सेवा गरेकी क्यामेरूनले उनीहरू दुईजनालाईनै आक्रमण गरेकी थिइन् जसले गर्दा उनीहरू बिच ट्रिपल थ्रेट खेल सञ्चालन भएको थियो जसमा क्यामेरूनले जित दर्ता गराएकी थिइन्। १ जून ''र''को एक शृङ्खलामा, समोवा जोले मसल बास्टर हानेका कारण किडको घाँटी र टाउकोमा चोट लागेको थियो।<ref>{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwesmackdownreport/article_84425.shtml#.VTFAYJMso8U|title=PARKS'S WWE SMACKDOWN REPORT 4/9: Ongoing "virtual time" coverage of Thursday show, including Miz TV, Neville's Smackdown debut|author=Parks, Greg|website=Pro Wrestling Torch|date=April 9, 2015|accessdate=April 9, 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwesmackdownreport/article_84525.shtml#.VTFA2pMso8U|title=PARKS'S WWE SMACKDOWN REPORT 4/16: Ongoing "virtual time" coverage of Thursday show, including Cesaro & Tyson Kidd vs. Daniel Bryan & John Cena|author=Parks, Greg|website=Pro Wrestling Torch|date=April 16, 2015|accessdate=April 16, 2015}}</ref> कोही हप्ता पछि, किडले त्यस वर्ष कुस्ती खेलबाट टाठा रहने बताएका थिए र नेटालीयाले पनि आफ्ना श्रीमानको हेरचाह गर्न परेकाले पहिलो पटक टेलिभिजनमा देखा परेकी थिइनन्।<ref name="Tyson Kidd suffers injury">{{cite web|url=http://www.wwe.com/inside/tyson-kidd-suffers-injury|title=Tyson Kidd suffers injury|date=June 7, 2015|accessdate=June 13, 2015|website=[[डब्ल्युडब्ल्युई]]}}</ref> ==== महिला कुस्तीमा क्रान्ति (सन् २०१५–२०१६) ==== तीन महिनाको अस्थायी अवकाश पछि नेटालिया २१ सेप्टेम्बर २०१५ ''र''को एक श्रृङखलामा रिङमा फर्किएकी थिइन् भने उनको तात्कालिक समयमा सार्लेट पहिलोपटक डिभास विजेता बनेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=96727&p=2|title=LIVE ONGOING WWE RAW REPORT: THERE IS A FOURTH HOUSE IN THE DIVAS REVOLUTION AND IT IS FULL OF JEALOUSY|author=Trionfo, Richard|website=PWInsider|date=September 21, 2015|accessdate=September 21, 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/article/96793/wwe-smackdown-report-has-kane-gotten-into-seths-head-whose-revolution-is-it-anyway-what-did-the-new-day-do-this-week.html?p=1|title=WWE SMACKDOWN REPORT: HAS KANE GOTTEN INTO SETH'S HEAD?, WHOSE REVOLUTION IS IT ANYWAY?, WHAT DID THE NEW DAY DO THIS WEEK?|author=Trionfo, Richard|website=PWInsider|date=September 24, 2015|accessdate=September 25, 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_87742.shtml#.VhAq-_lViko|title=CALDWELL'S WWE RAW RESULTS 9/28: Complete "virtual-time" coverage of live Raw - John Cena's Open Challenge, Paul Heyman, Reigns vs. Wyatt main event, MizTV, more|author=Caldwell, James|website=Pro Wrestling Torch|date=September 28, 2015|accessdate=October 3, 2015}}</ref> सोही दिन नेटालियाले नोयोमीलाई एकल खेलमा हराएकी थिइन्। पेजसँगको द्वन्द्व पछि नेटालिया र पेजको खेल ५ अक्टोबर ''र''को एक शृङ्खलामा जारी गरिएको थियो जहाँ नेटालिया जित हासिल गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwerawreport/article_87868.shtml#.VhPNv_lViko|title=CALDWELL'S WWE RAW RESULTS 10/5: Complete "virtual-time" coverage of live Raw - Lesnar returns, Cena's Open Challenge, more|author=Caldwell, James|website=Pro Wrestling Torch|date=October 5, 2015|accessdate=October 6, 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.pwtorch.com/site/2015/10/13/wwe-monday-night-raw-report-1012-by-james-caldwell/|title=10/12 WWE Raw Report by James Caldwell|author=Caldwell, James|website=Pro Wrestling Torch|date=October 12, 2015|accessdate=October 13, 2015}}</ref> उक्त खेलको तीन दिन पछि आयोजना गरिएको स्म्याकडाउनको एक शृङ्खलामा नेटालिया, सार्लेट र बेकी लिञ्चको टोलीले टिम बेला (अलिसा फक्स, निकी बेला र ब्रि बेला)लाई हराउन सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/wwesmackdownreport/article_87922.shtml#.Viahmn7hDIU|title=PARKS'S WWE SMACKDOWN REPORT 10/8: Ongoing "virtual time" coverage of Thursday show, including Roman Reigns & Randy Orton vs. Bray Wyatt & Braun Strowman|author=Parks, Greg|website=Pro Wrestling Torch|date=October 8, 2015|accessdate=October 9, 2015}}</ref> अक्टोबर १५ मा आयोजित स्म्याकडाउनको एक शृङ्खलामा पेजले सार्लेट र लिञ्चलाई टिम बेला र नेटालियाको आक्रमणबाट बचाएकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://www.pwtorch.com/index.php/2015/10/16/1015-wwe-smackdown-report-by-greg-parks/|title=10/15 WWE Smackdown Report by Greg Parks|author=Parks, Greg|website=Pro Wrestling Torch|date=October 15, 2015|accessdate=October 16, 2015}}</ref> अक्टोबर महिनाको समाप्ति हुन भन्दा अघि नेटालियाको टिम ब्याड (सासा बेङ्क्स, नेयोमी र टमिना)सँग द्वन्द्व चर्किएको थियो भने टिम ब्याडले पेज र नेटालिया बीचको खेलमा अवरोध पुर्‍याउँदै नेटालियालाई आक्रमण गरेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.pwtorch.com/site/2015/10/29/1029-wwe-smackdown-report-by-greg-parks/|title=10/29 WWE Smackdown Report by Greg Parks|author=Parks, Greg|website=Pro Wrestling Torch|date=October 29, 2015|accessdate=October 29, 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.pwtorch.com/site/2015/11/09/119-wwe-raw-results-caldwells-ongoing-live-report/|title=11/9 WWE Raw Results – CALDWELL'S Complete Live Report|author=Caldwell, James|website=Pro Wrestling Torch|date=November 9, 2015|accessdate=November 10, 2015}}</ref> टिम ब्याडले नेटालियालाई आक्रमण गरेको अर्को हप्ता नेटालियाले छुट्टाछुट्टै एकल खेलहरूमा नेयोमी र टमिनालाई हराएकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://www.pwtorch.com/site/2015/11/05/115-wwe-smackdown-report-by-greg-parks/|title=11/5 WWE Smackdown Report by Greg Parks|author=Parks, Greg|website=Pro Wrestling Torch|date=November 5, 2015|accessdate=November 5, 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://nodq.com/wwe/452802333.shtml|title=Reason Natalya Isn't Being Used on WWE TV|author=Carrier, Steve|website=NoDQ.com|date=December 22, 2015|accessdate=December 22, 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151223140231/http://nodq.com/wwe/452802333.shtml|archivedate=December 23, 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151223140231/http://nodq.com/wwe/452802333.shtml |date=December 23, 2015 }}</ref> सन् २०१६ जनवरीमा नेटालियाले उनको पाखुरामा चोटलागेका कारण केही महिना विश्राम गर्ने भन्दै डब्ल्युडब्ल्युई मार्फत सार्वजनिक गरेकी थिइन् तर त्यसको बाबजुद पनि उनी ३ जनवरमा रिङमा फर्किएकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://www.sescoops.com/natalya-suffers-broken-ankle-without-realizing-it-update-on-her-return/|title=Natalya Suffers Broken Ankle Without Realizing It, Update On Her Return|author=Boone, Matt|website=sescoops|date=January 7, 2016|accessdate=January 13, 2016}}</ref> नेटालियाले १८ जनवरी ''र''को एक शृङ्खलामा रिङमा फर्किएकी थिइन् भने उनले उनको पहिलो खेलमा ब्रि बेलालाई हराएकी थिइन्।<ref name="WWE Raw 18/01/16">{{cite web|url=http://www.pwtorch.com/site/2016/01/18/january18rawreport/|title=1/8 WWE Raw Results - CALDWELL'S Complete, Live Report|author=Caldwell, James|website=Pro Wrestling Torch|date=January 18, 2016|accessdate=January 19, 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.pwtorch.com/site/2016/01/25/jan25rawresults/|title=1/25 WWE Raw Results – CALDWELL'S Complete, Live Report|website=Pro Wrestling Torch|date=January 25, 2016|accessdate=January 25, 2016}}</ref> नेटालिया रिङमा फर्किएपछि उनको विभिन्न एकल तथा ट्याग टिम खेलहरू खेलेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-smackdown-results/57602-wwe-smackdown-results-1-28-16-six-man-tag-match|title=WWE Smackdown Results - 1/28/16 (Six Man Tag Match)|date=January 28, 2016|last=Alex|first=Kahrs|accessdate=March 9, 2016|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}}</ref><ref>{{cite web|url=http://pwinsider.com/article/99519/wwe-main-event-report-eight-man-tag-reunites-the-prime-time-players-divas-tag-match-and-more.html?p=1|title=WWE MAIN EVENT REPORT: EIGHT MAN TAG REUNITES THE PRIME TIME PLAYERS, DIVAS TAG MATCH, AND MORE|author=Richard Trionfo|website=Pro Wrestling Insider|date=February 3, 2016|accessdate=February 3, 2016}}</ref><ref name="WWE Smackdown 2/18/16">{{cite web|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-smackdown-results/57828-wwe-smackdown-results-2-18-16-lesnar-tag-main-event|title=WWE Smackdown Results - 2/18/16 (Lesnar, tag main event)|date=February 18, 2016|last=Alex|first=Kahrs|accessdate=March 9, 2016|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.pwtorch.com/site/2016/02/25/225-wwe-smackdown-parkss-complete-report/|title=2/25 WWE Smackdown Results – Parks's Complete Report|first=Parks|last=Greg|website=Pro Wrestling Torch|date=February 25, 2016|accessdate=March 9, 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/article/100270/wwe-main-event-report-social-outcasts-try-again-versus-ryback-six-diva-tag-match-ryder-versus-stardust-one-more-time-lucha-dragons-versus-ascension-one-more-time.html?p=1#!|title=WWE MAIN EVENT REPORT: SOCIAL OUTCASTS TRY AGAIN VERSUS RYBACK, SIX DIVA TAG MATCH, RYDER VERSUS STARDUST ONE MORE TIME, LUCHA DRAGONS VERSUS ASCENSION ONE MORE TIME|last=Richard|first=Trionfo|date=March 2, 2016|accessdate=March 8, 2016|work=PWInsider}}</ref> १२ मार्च २०१६ मा आयोजित रोडब्लक पे-पर-भ्युमा नेटालियाको सामना सार्लेट विरुद्ध उनको डिभास च्याम्पियनसिप लागि खेल भएको थियो तर उक्त खेलमा नेटालियाले हार बेहोरेकी थिइन्। <ref name="Roadblock 2016">{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=100487&p=2|title=COMPLETE WWE ROADBLOCK COVERAGE: HAVE WRESTLEMANIA PLANS BEEN SCREWED UP?, NXT AND WWE TAG TITLE MATCHES, SAMI ZAYN IN ACTION, DIVAS TITLE MATCH, AND MORE|last=Richard|first=Trionfo|date=March 12, 2016|accessdate=March 14, 2016|work=PWInsider}}</ref> [[File:Total Divas team WrestleMania 32 2.jpg|thumb|left|अप्रिल २०१६ मा नेटालिया (सुदुर बायाँ) पेज, निकी बेला, ब्रि बेला र इभा मेरीको साथमा]] २२ मार्च मेन इभेन्टको एक शृङ्खलामा नेटालियाले नेय‍ोमीसँग एकल खेल खेलेकी थिइन् भने रिङको छेउमा नेटालियाका तर्फबाट अलिसा फक्स र पेज थिए भने नेय‍मीको तर्फबाट लाना र टमिना त्यहाँ उपस्थित थिए।<ref name="Main Event 22/3/16">{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/wwemainevent/article/emma-surprise-return-leads-vicious-attack|title=Emma's surprise return on WWE Main Event leads to attack on 'Total Divas'|date=March 22, 2016|last=WWE.com|first=Editorial Staff|accessdate=March 23, 2016|publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई]]}}</ref> उक्त खेलको समाप्ति पछि फक्स र नेटमलियालाई समर रे र एमाले आक्रमण गरेका थिए। त्यसको खेलको अर्को हप्ता आयोजित ''र''को एक शृङ्खलामा नेटालियाले उनको साथीहरूको साथमा एमासँग एकल खेल खेलेकी थिइन् तर उक्त खेलमा लानाले पेजलाई आक्रमण गरेका कारण खेल एमाले जिल्लाका जितेकी थिइन्।<ref name="Raw 28/03/16">{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=100908&p=3|title=WWE RAW REPORT: IS THE ROAD TO WRESTLEMANIA PAVED IN GOLD OR SOMETHING ELSE?, WHO IS THE TENTH IN THE DIVAS TAG MATCH?, AND MORE|last=Richard|first=Trionfo|date=March 28, 2016|accessdate=March 29, 2016|work=PWInsider}}</ref> उक्त खेलका कारण रेसलमेनिया ३२ मा निटालिया, ब्रि बेला, अलिसा फक्स, इभा मेरी र पेजले नयाँ गठन गरिएका नेय‍ोमी, टमिना, लाना, एमा र।समर रेको विरुद्धमा खेल खेलेका थिए जसमा नेटालियाको टोली विजेता बनेको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/wrestlemania/32/divas-tag-team-match|title=The Total Divas vs. B.A.D. & Blonde|date=March 28, 2016|last=John|first=Clapp|accessdate=March 29, 2016|publisher=[[डब्ल्युडब्ल्युई]]}}</ref> उक्त खेलको केही हप्ता पछि नेटालियाले सार्लेटलाई उनको च्याम्पियनसिपका लागि चुनौती दिएकी थिइन् जुन सार्लेटले स्वीकार गरेकी थिइन् भने ११ अप्रिल २०१६ ''र''को एक शृङ्खलामा उनीहरू बीच खेल आयोजना गरिएको थियो तर त्यस खेलमा पनि नेटालियाले महिला उपाधि जित्न असमर्थ बनिन्।<ref>{{citation|url=http://www.wwe.com/shows/wrestlemania/32/total-divas-bad-blonde-results|title=Total Divas def. B.A.D. & Blonde|date=April 3, 2016|last=Jeff|first=Laboon|accessdate=April 4, 2016|publisher=[[WWE]].com}}</ref><ref name="WrestleMania 32">{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=101075&p=2|title=COMPLETE WWE WRESTLEMANIA 32 REPORT: THE WOMEN'S TITLE DEBUTS, WHO IS IN CHARGE OF RAW?, ANDRE THE GIANT BATTLE ROYAL, IC TITLE LADDER MATCH, AND MORE IN THE 6 HOURS AND 50 MINUTES OF COVERAGE|last=Richard|first=Trionfo|date=April 3, 2016|accessdate=April 3, 2016|work=PWInsider}}</ref> अप्रिल १८ ''र''को एक शृङ्खलामा नेटालियाले सेन म्याकमेनसँग कुराकानी गर्दै पुन सार्लेटसँग च्याम्पियनसिप खेल माग गरेकी थिइन् भने उक्त खेल पेब्याक पे-पर-भ्युका लागि जारी गरिएको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-raw-results/60113-wwe-raw-results-4416-live-dallas-wrestlemania-32-fallout-wwe-tag-team-titles-match-dudleys-vs-usos/|title=WWE RAW RESULTS – 4/4/16 (LIVE IN DALLAS, STYLES BECOMES NO. 1 CONTENDER, NXT STARS DEBUT, WRESTLEMANIA FALLOUT)|date=April 4, 2016|accessdate=April 12, 2016|author=Tedesco, Mike|website=WrestleView}}</ref> २ मे २०१६ मा उनीहरूको पुन महिला च्याम्पियनसिपका लागि जारी गरिएको थियो तर उक्त खेलमा खेलमा निर्णय चार्लस रोबिनसनले खेल नसकिदै सार्लेटलाई विजेता बनाएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-raw-results/60436-wwe-raw-results-41116-live-los-angeles-shane-mcmahon-back-popular-demand-reignsstyles-build/|title=WWE RAW RESULTS – 4/11/16 (LIVE IN LOS ANGELES, GALLOWS AND ANDERSON DEBUT, REIGNS AND WYATT TEAM UP)|date=April 11, 2016|accessdate=April 12, 2016|author=Tedesco, Mike|website=WrestleView}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=101412&p=2|title=COMPLETE RAW REPORT MARCH 18, 2016 & THOUGHTS|last=Richard|first=Trionfo|date=April 3, 2016|accessdate=April 3, 2016|work=PWInsider}}</ref> खेलको समाप्ति पछि नेटालिया र उनका काकाले सार्लेट र उनको बुबा रिक फ्लेयरलाई आक्रमण गरेका थिए।<ref name="Payback2016">{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=101698&p=3|title=COMPLETE WWE PAYBACK COVERAGE: STYLES VERSUS REIGNS, WOMEN'S TITLE MATCH, A NEW MEMBER OF THE COMMENTARY TEAM, A SCARY MOMENT, AND MORE|last=Richard|first=Trionfo|date=May 1, 2016|accessdate=May 3, 2016|work=PWInsider}}</ref> २२ मे २०१६ मा आयोजित एक्सट्रिम रुल पे-पर-भ्युमा रिक फ्लेयरलाई रिङको छेउमा आउन प्रतिबन्ध लगाइएको थियो तर उक्त खेलमा डेना ब्रुकले फ्लेयरको पोशाक लगाउँदै पर्दामा देखिएपछि उक्त मौकाको फाइदा उठाउँदै सार्लेटले निटालियालाई हराउन थिइन्। <ref>{{cite web|url=http://www.pwtorch.com/site/2016/05/22/extremerulesliveresults/|title=5/22 WWE Extreme Rules PPV Results – CALDWELL'S Complete Live Report|first=Caldwell|last=James|website=Pro Wrestling Torch|date=May 22, 2016|accessdate=May 23, 2016}}</ref> १९ जुन २०१६ मा आयोजित मनी इन द बेङ्क पे-पर-भ्युमा बेकी नेटालियासँग साथी बन्दै सार्लेट र डेना ब्रुकसँग खेल खेलेका थिए तर उक्त खेलमा पनि लिञ्च र नेटालिया सार्लेट र ब्रुकको जोडिसँग हार्न पुगेका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=102818&p=2|title=LAS VEGAS GETS A HELL OF A SHOW: COMPLETE WWE MONEY IN THE BANK COVERAGE|last=Mike|first=Johnson|date=June 19, 2016|accessdate=June 20, 2016|work=PWInsider}}</ref> उक्त खेलपछि नेटालियाल आफ्नै साथीे लिञ्चलाई आक्रमण गरेकी थिइन् जसका कारण उनीहरूको खेल ब्याटलग्राउण्ड पे-पर-भ्युमा आयोजना गरिएको थियो जसमा नेटालियाले लिञ्चलाई हराउन सफल भएकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=102852&p=2#!|title=WWE RAW REPORT: WE HAVE A NUMBER ONE CONTENDER, PEOPLE POWER, THE FAMILY IS BACK, AND MORE|last=Richard|first=Trionfo|date=June 20, 2016|accessdate=July 8, 2016|work=PWInsider}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/article/103042/wwe-nxt-report-tag-title-match-announced-for-next-week-finn-and-nakamura-talk-about-their-history-bliss-shows-how-evil-she-can-be-and-more.html?p=1|title=WWE NXT REPORT: TAG TITLE MATCH ANNOUNCED FOR NEXT WEEK, FINN AND NAKAMURA TALK ABOUT THEIR HISTORY, BLISS SHOWS HOW EVIL SHE CAN BE, AND MORE|last=Richard|first=Trionfo|date=June 29, 2016|accessdate=July 8, 2016|work=PWInsider}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/article/103203/wwe-smackdown-report-a-new-way-to-start-off-the-show-ryder-makes-a-challenge-zayn-versus-jericho-and-more.html?p=1|title=WWE SMACKDOWN REPORT: A NEW WAY TO START OFF THE SHOW, RYDER MAKES A CHALLENGE, ZAYN VERSUS JERICHO, AND MORE|last=Richard|first=Trionfo|date=June 29, 2016|accessdate=July 8, 2016|work=PWInsider}}</ref><ref name="Battleground 2016">{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=103589&p=2|title=COMPLETE WWE BATTLEGROUND 2016 COVERAGE|last=Mike|first=Johnson|date=July 24, 2016|accessdate=July 25, 2016|work=PWInsider}}</ref> ==== स्म्याकडाउन महिला विजेता (सन् २०१६–२०१८) ==== सन् २०१६ जुलाई १९ मा आयोजना गरिएको डब्ल्युडब्ल्युई ड्राफ्टमा नेटालिया 'स्म्याकडाउनसँग आवद्ध भएकी थिइन्।<ref name="SmackDown 19/07/16">{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=103481&p=3|title=COMPLETE SMACKDOWN DRAFT REPORT: WHO WENT WHERE?, WHICH NXT WRESTLERS GOT PROMOTED?, WHO IS THE WWE CHAMPION GOING INTO BATTLEGROUND, AND MORE|last=Richard|first=Trionfo|date=July 19, 2016|accessdate=July 27, 2016|work=PWInsider}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/article/2016-wwe-draft-results|title=2016 WWE Draft results: WWE officially ushers in New Era|website=[[WWE]].com|date=July 19, 2016|accessdate=July 21, 2016}}</ref> नेटालियाले स्म्याकडाउनसँग आवद्ध भएपछि उनले २६ जुलाई २०१६ ''र''को एक शृङ्खलामा उनको उक्त ब्राण्डमा पहिलो खेल खेलेकी थिइन् जहाँ उनले बिकी लिञ्चको विरुद्धमा हार बेहोरेकी थिइन्।<ref name="Smackdown 26/07/16">{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/article/103632/live-ongoing-wwe-smackdown-report-will-smackdown-be-able-to-return-serve-tonight.html?p=1#!|title=WWE SMACKDOWN REPORT: AMBROSE'S OPPONENT IS DETERMINED, A NEW FACE ON SMACKDOWN, SAY HELLO TO THE WOMEN'S DIVISION, A BATTLE ROYAL, AND MORE|last=Richard|first=Trionfo|date=July 26, 2016|accessdate=July 27, 2016|work=PWInsider}}</ref> अगस्ट ९ स्म्याकडाउनको एक शृङ्खलामा नेटालियाको खेल कार्मेलसँग जारी गरिएको थियो तर उक्त खेलमा उनले कार्मेला विरुद्ध हार बेहोरेक थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=103928&p=2|title=WWE SMACKDOWN REPORT: DID EVA MARIE WRESTLE?, OPPONENTS ARE TAG TEAM PARTNERS, IS HEATH SLATER EMPLOYED?, AND MORE|last=Richard|first=Trionfo|date=August 9, 2016|accessdate=August 20, 2016|work=PWInsider}}</ref> उक्त खेलको अर्को हप्ता नेटालिया र अलेक्सा ब्लिसको खेल कार्मेला र बेकी लिञ्च विरुद्ध जारी गरिएको थियो तर खेलको बीचमा इभा मेरी र नेयोमीले हस्तक्षेप गरेका कारण नेटालिया र ब्लिसले खेल गुमाएका थिए।<ref>{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=104101&p=2|title=WWE SMACKDOWN REPORT: DID EVA MARIE FINALLY WRESTLE?, ZIGGLER SENDS A MESSAGE TO DEAN AMBROSE, TAG TEAMS COLLIDE, WHAT ABOUT THE WYATTS?, DID HEATH SLATER DO ANYTHING?|last=Richard|first=Trionfo|date=August 16, 2016|accessdate=August 20, 2016|work=PWInsider}}</ref> समरस्ल्याममा नेटालिया, ब्लिस र केही महिना पछि रिङमा फर्किएकी निकी बेलाको सामना नेयोमी, कार्मेला र लिञ्च विरुद्धमा भएको थियो जहाँ नेटालियाको टोलीले जित हात पार्न सफल भएक‍ थियो।<ref>{{cite web|title=WWE suspends Eva Marie|url=http://www.wwe.com/article/wwe-suspends-eva-marie|work=WWE|accessdate=August 20, 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=104217&p=5|title=COMPLETE WWE SUMMERSLAM REPORT: WE HAVE A UNIVERSAL CHAMPION, STYLES VS. CENA, BANKS VS. CHARLOTTE, AMBROSE VS. ZIGGLER & MUCH MORE|last=Richard|first=Trionfo|date=August 21, 2016|accessdate=August 23, 2016|work=PWInsider}}</ref> ११ सेप्टेम्बर २०१६ मा आयोजना गरिएको ब्याकलास पे-पर-भ्युमा पहिलो स्म्याकडाउन महिला च्याम्पियनसिपका लागि ६ महिला मैदान उत्रिएका थिए तर उक्त खेलमा निकी बेलाले उनलाई खेलबाट निस्कासन गराएकी थिइन्। <ref>{{cite web|url=http://www.pwtorch.com/site/2016/09/11/backlashppvresults/|title=9/11 WWE Backlash Results – CALDWELL'S Ongoing PPV Report|author=Caldwell, James|website=Pro Wrestling Torch|date=September 11, 2016|accessdate=September 11, 2016}}</ref><ref>{{cite web|last=Martin|first=Adam|title=WWE Smackdown Results – 10/25/16 (Live from Green Bay, AJ Styles vs. Dean Ambrose, Becky Lynch returns)|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-smackdown-results/68703-wwe-smackdown-results-102516-live-green-bay-aj-styles-vs-dean-ambrose-becky-lynch-returns/|date=October 25, 2016|work=Wrestleview|accessdate=October 25, 2016}}</ref><ref>{{cite web|last=Martin|first=Adam|title=WWE Smackdown Results – 11/1/16 (Live from Newark, Daniel Bryan to announce teams for Survivor Series)|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-smackdown-results/69000-wwe-smackdown-results-11116-live-newark-daniel-bryan-announce-teams-survivor-series-ppv/|date=November 1, 2016|work=Wrestleview|accessdate=November 1, 2016}}</ref> [[File:Natalya as the SD Women's Champion in 2017.jpg|thumb|upright|सन् २०१७ मा नेटालिया स्म्याकडाउन महिला विजेताको रूपमा]] २५ अक्टोबर स्म्याकडाउनको एक शृङ्खलामा नेटालियाको सामना निकी बेलासँग भएको थियो भने उक्त खेलका विजेताले परम्परागत सरभाइभर सिरिजमा स्म्याकडाउन प्रतिनिधित्व गर्दै महिला टोली तर्फबाट कप्तानको हुन पाउन प्राबधान रहेको थियो तर उक्त खेलमा बेलाको जित भएको थियो।<ref>{{cite web|last=Martin|first=Adam|title=WWE Survivor Series Results – 11/20/16 (Live from Toronto, Brock Lesnar vs. Goldberg, RAW vs. Smackdown Live)|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-ppv-results/wwe-survivor-series/69711-wwe-survivor-series-results-112016-toronto-lesnar-vs-goldberg-raw-vs-smackdown/|date=November 20, 2016|work=Wrestleview|accessdate=November 20, 2016}}</ref> निकी महिला टोलीका लागि कप्तान भएपछि उनलाई नेपथ्यमा कोही अज्ञात व्यक्तिले आक्रमण गरेको थियो जसका कारण उनले घाइते भइन् र खेल खेल्न असमर्थ बनिन्।<ref>{{cite web|last=Melok|first=Bobby|title=Nikki Bella def. Carmella (No Disqualification Match)|url=http://www.wwe.com/shows/wwetlc/2016/nikki-bella-vs-carmella-no-disqualification-match-results|date= December 4, 2016|work=WWE.com|accessdate=December 4, 2016}}</ref> निकी बेलाले खेल खेल्न निकेका कारण उनको सट्टामा नेटालियालाई राखिएको थियो र सरभाइभर सिरिजमा स्म्याकडाउन महिला टोली ''र'' महिला टोलीसँग पराजित भएको थियो।<ref>{{cite web|last=Tedesco|first=Mike|title=WWE Smackdown Results – 12/20/16 (AJ Styles vs. James Ellsworth for WWE World Title, #1 Contenders Match)|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-smackdown-results/71076-wwe-smackdown-results-122016-live-detroit-aj-styles-vs-james-ellsworth-wwe-world-title/|date=December 20, 2016|work=Wrestleview|accessdate=December 20, 2016}}</ref> टिएलसी पे-पर-भ्युमा कार्मेलाले नेटालियालाई नेकी बेलालाई नेपथ्यमा आक्रमण गरेको भन्दै उनलाई दोषी ठहर गरेकी थिइन् तर नेटालियाले त्यस कुरालाई नकार्दै आएकी थिइन्।<ref>{{cite web|last=Tedesco|first=Mike|title=WWE Smackdown Results – 1/10/17 (Live from Baton Rouge, John Cena vs. Baron Corbin, Smackdown Tag Titles)|url=http://www.wrestleview.com/wwe-wrestling-results/wwe-smackdown-results/71695-wwe-smackdown-results-11017-live-baton-rouge-cena-vs-corbin-smackdown-tag-titles-line/|date=January 10, 2017|work=Wrestleview|accessdate=January 10, 2017}}</ref> नेटालियाले केही हप्ता सम्म उक्त कुरालाई नकारेता पनि अन्तत नेटालियाले कार्मेलालाई आक्रमण गरेकी थिइन् र निकीलाई आक्रमण गरेको भनेर खुलाएकी थिइन।<ref>{{cite web|last=Benigno|first=Anthony|title=Nikki Bella vs. Natalya|url=http://www.wwe.com/shows/eliminationchamber/2017/nikki-bella-vs-natalya|date=January 31, 2017|work=WWE|accessdate=January 31, 2017}}</ref> नेटालिया र निकी बेला बीचको खेल १० जनवरी २०१७ स्म्याकडाउनको एक शृङ्खलामा जारी गरिएको थियो तर उनीहरूले खेल खेल्न अघि एकआर्कालाई आक्रमण गरेका कारण खेल स्थगित गरिएको थियो। जनवरी २९ मा आयोजित रोयल रम्बल पे-पर-भ्युमा नेटालिया, अलेक्सा ब्लिस, मिकी जेम्सको टोली निकी बेला, नेयोमी र बिकी लिञ्चको विरुद्धमा मैदान उत्रिएको थियो भने उक्त खेल अन्तत ६ महिला ट्याग टिम बनाइएको थियो। खेल अन्तर्गत निकी बेलाको टोलीले नेटालियाको टोलीलाई हराएका थिए।<ref>{{cite web|last=Adkins|first=Greg|title=Nikki Bella vs Natalya ends in a Double Count-out|url=http://www.wwe.com/shows/eliminationchamber/2017/nikki-bella-natalya-results|date=February 12, 2017|work=WWE|accessdate=February 12, 2017}}</ref> १२ फेब्रुअरी २०१७ मा आयोजित इलिमिनेसन चेम्बरबाट नेटालिया र निकी बेलाको खेल जारी गरिएको थियो तर उक्त खेल विजेता रहित टुङ्गिएको थियो। उक्त खेलमा कोहीपनि विजेता नबनेपछि २१ फेब्रुअरी २०१७ स्म्याकडाउनको एक शृङ्खलाका पुन उनीहरू बीचको खेल जारी गरिएको थियो तर मरिसले निकी बेलालाई आक्रमण गरेका कारण नेटालियाले सहजै जित हात पर्न सफल भएकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/smackdown/2017-02-21/article/natalya-def-nikki-bella|title=Natalya def. Nikki Bella in Falls Count Anywhere Match|publisher=|accessdate=July 25, 2017}}</ref> १८ जुन २०१७ का दिन आयोजित मनी इन द बेङ्क पे-पर-भ्युमा नेटालिया पहिलोपटक आयोजना गरिएको महिला मनी इन द बेङ्क सिढी खेल खेलेकी थिइन् तर खेलमा जेम्स एल्सवोर्थले हस्तक्षेप गरेका कारण कार्मेलाले खेल जितेकी थिइन्। <ref name="MITB2017">{{cite web|url=http://pwinsider.com/ViewArticle.php?id=110360&p=2|title=COMPLETE WWE MONEY IN THE BANK PPV COVERAGE: HISTORY IS MADE BY THE WOMEN, TWO DEBUTS, RANDY ORTON WRESTLES IN FRONT OF HIS FATHER, AND THE CHAMPIONS HAVE TO LOOK OVER THEIR SHOULDERS|last=Richard|first=Trionfo|date=June 18, 2017|accessdate=June 19, 2017|work=PWInsider}}</ref> जुलाई २३ ब्याटलग्राउण्डमा आयोजित एक खेलमा नेटालियाले लिञ्च, टमिना, लाना र फलेयरलाई हराउँदै तात्कालिक स्म्याकडाउन महिला विजेता नेयोमीसँग आउँदै समरस्ल्यामका लागि महिला उपाधिका लागि खेल प्राप्त गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=http://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=111104&p=3|title=COMPLETE WWE BATTLEGROUND COVERGAE: THE PUNJABI PRISON RETURNS, US TITLE MATCH, TAG TITLE MATCH, WE HAVE A NUMBER ONE CONTENDER FOR THE WOMEN'S TITLE, FLAG MATCH, TALKING SMACK IS BACK, AND MORE |last=Richard|first=Trionfo|date=July 23, 2017|accessdate=October 10, 2017|work=PWInsider}}</ref> २० अगस्ट २०१७ का दिन आयोजित समरस्ल्याम पे-पर-भ्युमा नेयोमीलाई आत्मसमर्पण गराउँदै नेटालियाले स्म्याकडाउन महिला उपाधि हात पारेकी थिइन्। उनको जितसँगै उनी डब्ल्युडब्ल्युईमा डिभास च्याम्पियनसिप र स्म्याकडाउन महिला च्याम्पियनसिप जित्ने पहिलो खेलाडी बन्न सफल भएकी थिइन्। १२ सेप्टेम्बर स्म्याकडाउनको एक शृङ्खलामा नेटालियाले पहिलोपटक उक्त उपाधि नेयोमीको विरुद्धमा खेलेकी थिइन् जहाँ उनले सफलतापूर्वक नेयोमीलाई हराउन सफल भएकी थिइन्।<ref name="SummerSlam20/08/17">{{cite web|url=https://pwinsider.com/article/111776/complete-summerslam-2017-coverage.html?p=1|title=COMPLETE SUMMERSLAM 2017 COVERAGE|last=Johnson|first=Mike|date=August 20, 2017|accessdate=October 10, 2017|work=PWInsider}}</ref> ८ अक्टोबर २०१७ मा आयोजित हेल इन अ सेलमा सार्लेटको सामना स्म्याकडाउन महिला विजेता नेटालियासँग भएको थियो तर उक्त खेलमा नेटालियाले फ्लेयरलाई स्टिलको कुर्सीले आक्रमण गरेपछि खेल स्थगित गरिएको थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=112258&p=2|title=WWE SMACKDOWN REPORT: KEVIN OWENS . . . GRAMMAR KING, THREE TITLE MATCHES, DOLPH DOES DOLPHY THINGS, AND MORE|last=Richard|first=Trionfo|date=September 12, 2017|accessdate=October 10, 2017|work=PWInsider}}</ref> उक्त खेलमा सार्लेटको जित भएको थियो उपाधि भने जित्न असमर्थ बनिन्। त्यसपछि फ्लेयरले पुन खेल माग गरेकी थिइन् र १४ नोभेम्बर २०१७ मा फ्लेयरको गृह सहरमा खेल आयोजना गरिएको थियो जहाँ सार्लेटले नेटालियालाई हराउँदै महिला उपाधि हात पारेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=112786&p=3|title=OWENS VS. MCMAHON, NEW CHAMPIONS CROWNED, A SHOCKING TURN OF EVENTS IN THE MAIN EVENT & MORE: COMPLETE WWE HELL IN A CELL COVERAGE INCLUDING TALKING SMACK|last=Johnson|first=Mike|date=October 8, 2017|accessdate=October 10, 2017|work=PWInsider}}</ref> नेटालियाले उपाधि गुमाएपछि उनले परम्परागत सरभाइभर सिरिजमा स्म्याकडाउनको प्रतिनिधित्व गर्दै बेकी लिञ्च, टमिना, नेयोमी र कार्मेलाको साथ ''र''को महिला टोलीको विरुद्धमा उत्रिएका थिए तर उक्त ''र'' टोलीले हात पारेको थियो।<ref>{{Cite news|url=http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2017/1114/634112/new-champion-crowned-on-tonight-wwe-smackdown/|title=New Champion Crowned On Tonight's WWE SmackDown, Survivor Series Match Changed (Photos, Video) - WrestlingInc.com|work=WrestlingInc.com|access-date=June 19, 2018|language=अङ्ग्रेजी}}</ref> उक्त खेलको एक महिना पछि १७ डिसेम्बर २०१७ मा आयोजित क्लास अफ च्याम्पिय्स पे-पर-भ्युमा फ्लेयरको सामना उनको उपाधिका लागि नेटालियासँग एक लम्बरज्याक खेलमा आयोजना गरिएको थियो जहाँ फ्लेयरले नेटालियालाई पराजित गरेकी थिइन्। <ref>{{Cite news|url=https://www.wwe.com/shows/survivorseries/2017/womens-5-on-5-traditional-survivor-series-elimination-match-results|title=The Women of Raw and SmackDown battle for brand supremacy|work=WWE|access-date=June 19, 2018|language=अङ्ग्रेजी}}</ref> सन् २०१८ मा डब्ल्यूडब्ल्यूले इतिहासमै पहिलोपटक आयोजना गर्न लागेको ३० महिला रोयल रम्बलमा नेटालियाले भाग जनाएकी थिइन् जहाँ उनी १८अौँ स्थानमा रिङ प्रवेश गरेकी थिइन् तर उनलाई ट्रिस स्ट्राटसले खेलबाट निस्कासन गराएकी थिइन्। <ref>{{Cite news|url=https://www.wwe.com/shows/wweclashofchampions/2017/charlotte-flair-natalya-results|title=Could Charlotte overcome the odds in Lumberjack Match title defense?|work=WWE|access-date=June 17, 2018|language=अङ्ग्रेजी}}</ref> फास्टलेन पे-पर-भ्युमा नेटालिया र कार्मेलाको टोली बेकी लिञ्च र नेयोमीको विरुद्ध खेल खेलेको थियो जहाँ नेटालिया र कार्मेलाले खेल हात पार्न सफल भएका थिए। ==== रोन्डा राउजीसँग साझेदारी (सन् २०१८-२०१९) ==== १६ अप्रिल २०१८ ''र''को एक शृङ्खलामा नेटालिया पुन ''र'' तर्फ स्थानान्तरण भएकी थिइन् र उनी ''र''मा आएपछि दर्शकहरू माझ एकदमै लोकप्रिय बनेकी थिइन्।<ref>{{cite web|last=Trionfo|first=Richard|title=WWE RAW REPORT: A LOT OF NEW FACES, A NEW CHAMPION, A TEN MAN TAG MATCH, THE MOST MUST SEE NIGHT HAS CHANGED|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=116878&p=3|work=PWInsider|accessdate=April 16, 2018}}</ref> नेटालियाले उनको पहिलो खेल मेण्डी रोज विरुद्ध खेलेकी थिइन् जहाँ उनले रोजलाई हराउन सफल भएकी थिइन्।<ref>{{cite web|last=Trionfo|first=Richard|title=WWE RAW REPORT|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=117047&p=3|work=PWInsider|accessdate=April 23, 2018}}</ref><ref>{{cite web|last=Trionfo|first=Richard|title=WWE RAW REPORT: THE KEVIN AND SAMI SHOW, IC TITLE MATCH, TITUS SHOWS THAT HE CAN LAUGH AT HIMSELF, AND MORE|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=117189&p=3|work=PWInsider|accessdate=April 30, 2018}}</ref><ref>{{cite web|last=Trionfo|first=Richard|title=WWE RAW REPORT: THREE OF SIXTEEN SPOTS IN THE MITB MATCHES SET, BOBBY LASHLEY SPEAKS, ELIAS SINGS, AND MORE|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=117339&p=3|work=PWInsider|accessdate=May 7, 2018}}</ref><ref>{{cite web|last=Trionfo|first=Richard|title=WWE RAW REPORT: TWO MORE MEN AND ONE MORE WOMAN IN THE MITB LADDER MATCH, NIA HAS HER OPPONENT, ROMAN AND JINDER, AND MORE|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=117480&p=2|work=PWInsider|accessdate=May 14, 2018}}</ref> खेल सकिएपछि रोजकी साथी सोनिया डभिलले र रोज दुवैले नेटालियालाई आक्रमण गरेका थिए भने त्यसको केही क्षणमा रोन्डा राउजी रिङमा प्रवेश गरिन् र नेटालियालाई आक्रमणबाट बचाएकी थिइन्।<ref>{{cite web|last=Trionfo|first=Richard|title=WWE RAW REPORT: A CONTRACT SIGNING, WHAT HAPPENED WHEN BOBBY LASHLEY SAW HIS SISTERS?, ANOTHER MITB QUALIFIER, AND MORE|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=117625&p=3|work=PWInsider|accessdate=May 21, 2018}}</ref><ref>{{cite web|last=Johnson|first=Mike|title=A GREAT SHOW, A SURPRISE TITLE CHANGE, A RETURN & MORE: COMPLETE WWE MONEY IN THE BANK COVERAGE|url=https://pwinsider.com/ViewArticle.php?id=118196&p=2|work=PWInsider|accessdate=June 17, 2018}}</ref> सोही दिन नेटालियाले राउजी उनको प्रशिक्षण मित्र र मिल्ने साथी हुन् भन्दै उनीहरूको सम्बन्ध सार्वजनिक गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web|last=Trionfo|first=Richard|title=WWE RAW REPORT: ZIGGLER VERSUS ROLLINS, SOMEONE TURNED . . . BUT WHO?, BOB AND ROMAN TAG AGAIN, AND MORE|url=https://pwinsider.com/ViewArticle.php?id=118400&p=2|work=PWInsider|accessdate=June 25, 2018}}</ref><ref>{{cite web|last=Trionfo|first=Richard|title=WWE RAW REPORT: MORE STIPULATIONS FOR SUNDAY, ROLLINS VERSUS MCINTYRE, MORE COUNSELING FOR BAYLEY AND SASHA. . . BUT WHAT ABOUT SOME OTHER PEOPLE?, AND MORE|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=118715&p=1|work=PWInsider|accessdate=July 9, 2018}}</ref><ref>{{cite web|last=Trionfo|first=Richard|title=WWE RAW REPORT: TWO MATCHES TO DETERMINE WHO GETS THE CHANCE TO FACE BROCK AT SUMMERSLAM, SUSPENSION . . . SUSHPENSION, THE B TEAM CELEBRATION CONTINUES, THE FUTURE OF BAYLEY AND SASHA, AND MORE|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=118899&p=2|work=PWInsider|accessdate=July 16, 2018}}</ref> जुन २०१८ मा नेटालियाले महिला मनी इन द बेङ्क सिढी खेलमा भाग जनाएकी थिइन् तर उक्त खेल अलेक्सा ब्लिसले हात पारेकी थिइन्।<ref>{{cite web|last=Trionfo|first=Richard|title=COMPLETE WWE EXTREME RULES PPV COVERAGE: IRON MAN MATCH, TITLE CHANGES, KURT GIVES BROCK AN ULTIMATUM, FORMER WWE CHAMP RETURNS AND MORE|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=118871&p=4|work=PWInsider|accessdate=July 15, 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://pwinsider.com/ViewArticle.php?id=120339&p=4|title=COMPLETE WWE HELL IN A CELL PPV COVERAGE INCLUDING TITLE CHANGES, A SURPRISE RETURN, TWO HELL IN A CELL BOUTS AND MORE|author=Mike Johnson|website=PWInsider|date=September 16, 2018|accessdate=September 16, 2018}}</ref> त्यसपछिका महिना भरि नेटालियाले विभिन्न एकल खेल र ट्याग टिम खेलहरू खेलेकी थिइन्। <ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=121007&p=3|title=WWE RAW REPORT: A THREE MAN TEAM IN TURMOIL, RONDA HAS SOME CHOICE WORDS FOR NIKKI, A NUMBER OF RETURNS, AND MORE|last=Trionfo|first=Richard|date=October 15, 2018|work=PWInsider}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=121185&p=1|title=WWE RAW REPORT: THE FUTURE OF THE SHIELD, THE TAG AND UNIVERSAL TITLE TURMOIL, A BIG ANNOUNCEMENT FROM ROMAN REIGNS, AND MORE|last=Trionfo|first=Richard|date=October 22, 2018|work=PWInsider}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=121345&p=2|title=NIKKI BELLA VS. RONDA ROUSEY, LAST WOMAN STANDING, NXT WOMEN'S TITLE & MORE WWE EVOLUTION PPV COVERAGE|last=Johnson|first=Mike|date=October 28, 2018|work=PWInsider}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=121382&p=1|title=WWE RAW REPORT: WHAT WOULD DEAN SAY?, BUILDING ON EVOLUTION, BUILDING TO FRIDAY, AND MORE|last=Trionfo|first=Richard|date=October 29, 2018|accessdate=October 29, 2018|work=PWInsider}}</ref> अक्टोबर २०१८ मा नेटालियाले सासा बेङ्क्स र बेइलीसँग साझेदारी गर्दै द राएट स्क्वाड (रुबी राएट, लिभ मोर्गेन र साराह लोगन)को बीच द्वन्द्वको सुरुवात भएको थियो भने उक्त द्वन्द्वका कारण उनीहरू बीच खेल इभोलुसन पे-पर-भ्युमा ६ महिला ट्याग टिम खेल आयोजना गरिएको थियो जहाँ नेटालिया, बेङ्क्स र बेइलीले जित हात पार्न सफल भएका थिए।<ref>{{cite web|last=Trionfo|first=Richard|title=WWE RAW REPORT: WE HAVE CAPTAINS, BRAUN IS ON A QUEST FOR TREASURE, A NEW TEAM FORMS, TAG TITLE MATCH, AND MORE|url=https://pwinsider.com/article/121557/wwe-raw-report-we-have-captains-braun-is-on-a-quest-for-treasure-a-new-team-forms-tag-title-match-and-more.html?p=1|work=PWInsider|accessdate=November 5, 2018}}</ref><ref>{{cite web|last=Trionfo|first=Richard|title=LIVE ONGOING WWE RAW REPORT: NO OVERRUN FOR TIME. . . BUT SOMEONE GOT OVERRUN, THE TEAMS FOR SURVIVOR SERIES ARE COMPLETE, SETH STILL WANTS ANSWERS FROM DEAN, AND MORE|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=121707&p=2|work=PWInsider|accessdate=November 12, 2018}}</ref> उक्त खेलको केही दिन पश्चात् रुबी राएटले नेटालियाको बुवाले दिएको एक चस्मा भाँचिदिएकी थिइन् जसका कारण उनीहरू बीच द्वन्द्व चर्किएको थियो तर तात्कालिक समयमा दुवै महिलाहरूले परम्परागत सरभाइभर सिरिजमा ''र'' टोलीको प्रतिनिधित्व गर्दै आ-आफ्नो नाम टोलीमा दर्ता गराएका थिए।<ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/article/121867/nakamura-vs-rollins-live-ongoing-wwe-survivor-series-2018-ppv-coverage.html?p=1|title=BROCK LESNAR VS. DANIEL BRYAN, CHARLOTTE FLAIR VS. RONDA ROUSEY, RAW VS. SMACKDOWN & MORE: COMPLETE WWE SURVIVOR SERIES 2018 PPV COVERAGE|last=Johnson|first=Mike|date=November 18, 2018|accessdate=November 18, 2018|work=PWInsider}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=121897&p=3|title=WWE RAW REPORT: RONDA DEFENDS THE TITLE, BRAUN GETS HIS MATCHES, DEAN AND SETH, AND MORE|last=Trionfo|first=Richard|date=November 19, 2018|work=PWInsider}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=122047&p=2|title=WWE RAW REPORT: ROLLINS HAS AN OPEN CHALLENGE AND MORE|last=Trionfo|first=Richard|date=November 26, 2018|work=PWInsider}}</ref> सरभाइभर सिरिजमा दुवैले भाग लिएतापनि उनीहरूले खेल सुरु हुन भन्दा अगाडि एकआपसमा झगडा र आक्रमण गरेका कारण दुवै जना खेलबाट निस्कासन भएका थिए। डिसेम्बर ३ ''र''को एक शृङ्खलामा नेटालिया र राउजीको खेल नाया ज्याक्स र टमिनाको विरुद्धमा जारी गरिएको थियो तर खेल सुरु हुन भन्दा अगाडि द राएट स्क्वाडले नेटालिया र राउजीलाई आक्रमण गरेका थिए।<ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/article/122222/wwe-raw-report-another-qa-session-abuse-of-power-by-baron-drew-is-not-in-a-good-mood-but-he-gets-a-medal-and-more.html?p=1|title=WWE RAW REPORT: ANOTHER Q&A SESSION, ABUSE OF POWER BY BARON?, DREW IS NOT IN A GOOD MOOD . . . BUT HE GETS A MEDAL, AND MORE|last=Trionfo|first=Richard|date=December 3, 2018|work=PWInsider}}</ref> राएट स्वाडले नेटालिया र राउजीलाई आक्रमण गरेका कारण नेटालिया र रुबी राएटको खेल टिएलसीमा टेबुल खेल आयोजित गरिएको थियो जहाँ नेटालियाले राएटलाई माथिल्लो जोरीबाट एक टेबुलमा पावरबम हान्दै हाल जित्न सफल भएकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=https://pwinsider.com/article/122303/tables-match-added-to-wwe-tlc-ppv.html?p=1|title=TABLES MATCH ADDED TO WWE TLC PPV|last=Fernandes|first=Steven|date=December 6, 2018|work=PWInsider}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/article/122392/wwe-raw-report-a-tlc-match-a-tag-title-match-seth-speaks-for-all-of-us-and-more.html?p=1|title=WWE RAW REPORT: A TLC MATCH, A TAG TITLE MATCH, SETH SPEAKS FOR ALL OF US, AND MORE|last=Trionfo|first=Richard|date=December 10, 2018|work=PWInsider}}</ref> २४ डिसेम्बर २०१८ का दिन आयोजित ''र''को एक शृङ्खलामा नेटालियाले ८ महिला गनलेट खेल जित्दै ''र'' महिला च्याम्पियनसिपका लागि पहिलो दावेदार बनेकी थिइन् र पछि नेटालियाले राउजीसँग महिला च्याम्पियनसिपका लागि खेलेकी थिइन् तर उक्त खेलमा उनले हार बेहोरेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=122550&p=3|title=WWE RAW REPORT: DO YOU LIKE MCMAHONS?, BARON'S SWAN SONG?, A GAUNTLET, AND MORE|last=Trionfo|first=Richard|date=December 17, 2018|work=PWInsider}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=122713&p=3|title=WWE RAW REPORT: ROUSEY VERSUS NATALYA, TAG TITLE MATCH, MANY SANTAS, PAUL HEYMAN, AND MORE|last=Trionfo|first=Richard|date=December 24, 2018|work=PWInsider}}</ref> २७ जनवरी २०१९ का दिन दोस्रोपटक आयोजित महिला रोयल रम्बलमा नेटालिया दोस्रो स्थानमा रिङ प्रवेश गरेकी थिइन् जहाँ उनले लिभ मोर्गेन र सारहा लोगनलाई निस्कासन गराएकी थिइन् भने उनी रिङमा आएको ५६ मिनेट १ सेकेण्ड पछि नाया ज्याक्सले उनलाई खेलबाट निस्कासन गराएकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=https://www.pwinsider.com/ViewArticle.php?id=123626&p=5|title=COMPLETE WWE ROYAL RUMBLE 2019 COVERAGE|last=Johnson|first=Mike|date=January 27, 2019|work=PWInsider}}</ref> == व्यक्तिगत जीवन == नाइडहर्टले १२ वर्ष अघि देखि चिनजान भएका कुस्ती खेलाडी टिजे विलसनसँग नोभेम्बर २००१ देखि प्रेम सम्बन्धमा रहेकी थिइन्।<ref name=pair>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2007/01/28/pf-3467685.html|title=TJ & Nattie: A perfect team|date=February 14, 2007|last=Clevett|first=Jason|accessdate=March 11, 2008|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120716175936/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2007/01/28/pf-3467685.html |date=July 16, 2012 }}</ref><ref>{{cite video|url=https://www.youtube.com/watch?v=yQNBULk2L4U|title=Interview of Natalya (Diva of WWE)|people=Natalie Neidhart|time=2:28|accessdate=May 4, 2014|publisher=RTL9}}</ref><ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/Bios/kidd_tyson.html|title=Tyson Kidd|accessdate=April 3, 2011|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer|quote=And, since 2001, he has been in a relationship with Nattie Neidhart}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20120718101000/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/Bios/kidd_tyson.html |date=July 18, 2012 }}</ref><ref>{{cite web|last=Neuenschwander|first=Andy|title=WWE Superstars Natalya and Tyson Kidd married, Daniel Bryan and others in attendance-get the exclusive wedding details!|url=http://www.eonline.com/shows/total_divas/news/435009/wwe-superstars-natalya-and-tyson-kidd-married-curt-hawkins-and-others-in-attendance-get-the-exclusive-wedding-details|publisher=E! Online|accessdate=June 30, 2013}}</ref><ref name="PLaprade">{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2013/09/07/21105076.html|title=Natalya's on a Total roll|date=September 7, 2013|last=Laprade|first=Pat|accessdate=December 6, 2013|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20131206125147/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2013/09/07/21105076.html |date=December 6, 2013 }}</ref><ref name="natalyabynature">{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2008/12/05/7647341.html|title=Natalya by nature|date=December 5, 2008|last=Andres|first=Kenai|accessdate=December 9, 2008|work=Slam! Sports|publisher=Canadian Online Explorer}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20130101035133/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2008/12/05/7647341.html |date=January 1, 2013 }}</ref> उनीहरूको जोडी २६ जुन २०१३ का दिन विवहा सम्बन्धमा बाँधिएका थिए भने उनीहरूको विवहाको केही झलकहरू टोटल डिसासको पहिलो शृङ्खलामा पनि समावेश गरिएको थियो। नेटालियाको कालगिरीमा आफ्नै घर अवस्थित छ। १ अक्टोबर २०१६ लस भेगासमा आयोजित एक खेलमा उनको अगाडिको दुई दाँत चोटका कारण झरेका थिए। <ref>{{cite web |url=http://www.maxim.com/entertainment/natalya-teeth-knocked-out-2016-10 |title=WWE Diva Natalya Got Her Front Teeth Knocked Out During a Match |publisher=''Maxim (magazine)'' |date=October 4, 2016 |accessdate=October 8, 2016}}</ref> नाइडहर्टका बुबा जिम नाइडहर्टको १३ अगस्ट २०१८ का दिन देहावसान भएको थियो। जिम नाइडहर्ट टोटल डिभासको केही शृङ्खलामा देखा परेका थिए। == अन्य सञ्चार माध्यम == सन् २०१६ फेब्रुअरीमा आयोजित ८८औँ एकेडेमी अवार्डमा नेटालिया निकी बेला, पेज र ब्रि बेलाको साथमा उक्त कार्यक्रममा उपस्थित भएकी थिइन्। <ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/article/brie-bella-paige-natalya-e-oscars-red-carpet-countdown|title=Brie Bella, Paige and Natalya take on The Chrisley Family during 'E! Countdown to the Red Carpet: The 2016 Academy Awards'|website=[[डब्ल्युडब्ल्युई]]|date=February 28, 2016|accessdate=February 29, 2016}}</ref> नेटालिया डब्ल्युडब्ल्युई श्रव्य दृश्य गेम अन्तर्गत ९ वटा खेलहरूमा देखा परेकी छिन्। नेटालियाले सन् २०१० श्रव्य दृश्य गेम अन्तर्गत डब्ल्युडब्ल्युई ''र'' को विरुद्ध स्म्याकडाउनमा पर्दापण गरेकी हुन् भने उनी सन् २०११ को ''र'' विरुद्ध स्म्याकडाउनमा पनि देखा परेकी छिन्।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/inside/thq/wwe-12/thq-wwe-12-roster-reveal-september|title=Superstar roster revealed for THQ's "WWE '12"|date=September 2, 2011|last=Corey|first=Clayton|accessdate=October 25, 2015|website=WWE}}</ref> नेटालियाले डब्ल्युडब्ल्युई २के१४, डब्ल्युडब्ल्युई २के१५, डब्ल्युडब्ल्युई २के १६<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/section/wwe-2k17/article/wwe-2k17-roster-playable-characters-superstars|title=Superstars to be featured on WWE 2K17 roster|date=June 27, 2016|accessdate=October 1, 2016|last=Matthew|first=Artus|website=WWE}}</ref>, डब्ल्युडब्ल्युई २के१७, डब्ल्युडब्ल्युई २के १८<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/inside/2k/wwe-2k16/wwe-2k16-roster-playable-characters-superstars-divas-27794108|title=Superstars and Divas featured on WWE 2K16 roster list|date=September 15, 2015|accessdate=September 15, 2015|website=[[डब्ल्युडब्ल्युई]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150916095334/http://www.wwe.com/inside/2k/wwe-2k16/wwe-2k16-roster-playable-characters-superstars-divas-27794108|archive-date=September 16, 2015}}</ref> र डब्ल्युडब्ल्युई २के१९ मा पनि एक खेल्न योग्य चरित्रको रूपमा देखा परेकी छन्।<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/section/wwe-2k18/article/wwe-2k18-roster-reveal-week-two-playable-character-list|title=WWE 2K18 roster reveal continues with 37 new Superstars confirmed as playable characters|date=August 24, 2017|accessdate=August 24, 2017|last=Matthew|first=Artus|website=WWE}}</ref> == चलचित्रहरू == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष ! शीर्षक ! भूमिका ! कैफियत |- | सन् २०१३–हाल | ''टोटल डिभास'' | rowspan="6" | आफै | मुख्य भूमिका (पहिलो संस्करण-हाल) |- | सन् २०१४ | ''चेसिङ मेरिया मिनियोस'' | अतिथी: पहिलो शृङ्खला<ref>{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/Other_News_4/article_78244.shtml|title=श्रव्य दृश्य वाएर: कोनोर द क्रसर |date=May 7, 2014|last=काल्डवेल|first=जेम्स|accessdate=May 13, 2014|publisher=प्रो रेस्लिङ टच}}</ref> |- | rowspan="2"|सन् २०१५ | ''डब्ल्युडब्ल्युई ब्रेकिङ ग्राउण्ड'' | शृङ्खला: "काउण्टडाउन" |- | ''डब्ल्युडब्ल्युई टफ इनफ'' | अतिथी (संस्करण ६) |- |सन् २०१६ |''इ! काउण्टडाउन टु द रेड कार्पेट'' |८८अौँ एकेडेमी अवार्ड |- |सन् २०१७–१९ |''टोटल बेलाज'' |अतिथी (संस्करण २–४): ५ शृङ्खला |} == उपाधि र उपलब्धिहरू == [[File:Natalya as Divas Champion house show 2011.jpg|thumb|right|upright|सन् २०११ मा नेटालिया डिभास विजेताका रूपमा]] * '''क्यानडेली रेस्लिङ हल अफ फेम''' ** एकल<ref name="Canadian Wrestling Hall of Fame">{{cite web |url=http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/hallofame.html |title=क्यानडेली रेस्लिङ हल अफ फेम |date=April 3, 2016 |work=स्ल्याम! रेस्लिङ |publisher=क्यानडेली अनलाइन एक्सप्लोवर |access-date=February 2, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180529132738/http://slam.canoe.com/Slam/Wrestling/hallofame.html |archive-date=May 29, 2018}}</ref> ** हर्ट परिवारसँग<ref name="Canadian Wrestling Hall of Fame"/> * '''एनडब्ल्यूए: एक्सट्रिम क्यानडेली च्याम्पियनसिप रेस्लिङ''' ** सुपरगर्ल्स च्याम्पियनसिप (१ पटक) * '''''प्रो रेस्लिङ इलुष्ट्रेटेड''''' ** सन् २०११ मा ५० उत्कृष्ट महिला कुस्ती खेलाडी मध्ये शीर्ष ४ मा पर्न सफल <ref>{{cite web|url=http://www.profightdb.com/pwi-female-50/2011.html|title=प्रो रेस्लिङ इलुष्ट्रेटेड (पिडब्ल्यूआई) उत्कृष्ट ५० महिला भित्र पर्न सफल|accessdate=March 4, 2015|work=प्रो रेस्लिङ इलुष्ट्रेटेड|publisher=इन्टरनेट रेस्लिङ डाटाबेस}}</ref> * '''स्ट्यामपेड रेस्लिङ''' ** स्ट्यागपेड महिला प्यासिफिक च्याम्पियनसिप (२ पटक)<ref name="WT-SWPC">{{cite web|url=http://www.wrestling-titles.com/canada/ab/calg-pac-wm.html|title=स्ट्यागपेड महिला प्यासिफिक च्याम्पियनसिप|accessdate=October 2, 2007|publisher=रेस्लिङ-टाइटल्स}}</ref> ** वर्षको उत्कृष्ट महिला कुस्ती खेलाडी (सन् २००५)<ref name="Stampede">{{cite web|url=http://www.stampedewrestling.com/index.php?option=com_content&task=view&id=27&Itemid=2|title=नेटालिया नाइडहर्ट|accessdate=November 18, 2008|publisher=स्ट्यामपेड रेस्लिङ|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091115081145/http://www.stampedewrestling.com/index.php?option=com_content&task=view&id=27&Itemid=2|archivedate=November 15, 2009}}</ref> * '''[[डब्ल्युडब्ल्युई]]''' ** डब्ल्युडब्ल्युई डिभास विजेता (१ पटक)<ref name="Divas">{{cite web|url=http://www.wwe.com/inside/titlehistory/divas/20101121|title=डिभास च्याम्पियनसिपको इतिहास: नेटालिया|date=November 21, 2010|accessdate=November 22, 2010|publisher=डब्ल्युडब्ल्युई}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130213232710/http://www.wwe.com/classics/titlehistory/divas/20101121 |date=February 13, 2013 }}</ref> ** डब्ल्युडब्ल्युई स्म्याकडाउन महिला विजेता (१ पटक) * '''''रेस्लिङ अब्जर्भर न्युजलेटर''''' ** वर्षको उत्कृष्ट खेलहरू (सन् २०१३) <small> [[ब्रि बेला]], [[क्यामरुन (कुस्ती खेलाडी)|क्यामरुन]], [[इभा मेरी]], [[जोजो अफरम्यान|जोजो]], [[नेयोमी (कुस्ती खेलाडी)|नेयोमी]], र [[निक्की बेला|निकी बेला]] विरुद्ध [[एजे ली]], [[अक्साना (कुस्ती खेलाडी)|अक्साना]], [[अलिसा फक्स]], [[क्याटलिन (कुस्ती खेलाडी)|क्याटलिन]], [[रोजा मिण्डेज]], [[समर रे]], र [[टमिना]] नोभेम्बर २४</small><ref name="WON13">{{cite journal| last = मिल्टजर | first = डेभ | date = January 27, 2014 | title = २७ जनवरी २०१४ (रेस्लिङ अब्जर्भर न्युजलेटर) | issn = 1083-9593 | url=http://www.f4wonline.com/component/content/article/110-wrestling-observer-newsletter/35067-jan-27-2014-wrestling-observer-newsletter-2013-annual-awards-issue-best-in-the-world-in-numerous-categories-plus-all-the-news-in-pro-wrestling-and-mma-over-the-past-week-and-more | page=32}}</ref> == सन्दर्भ सामग्री == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == * {{Twitter}} * {{IMDb name|name = Natalie Neidhart|नेटालिया}} {{कमन्सश्रेणी|Natalya Neidhart|नेटालिया}} [[श्रेणी:क्यानडेली महिला व्यावसायिक कुस्ती खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:सन् १९८२ मा जन्म]] 4xqaqz36st0e09ks31z5s8d5n8yyomv 0 104500 1395825 1394422 2026-11-12T06:10:05Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395825 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition | tourney_name =भरतपुर गोल्डकप २०७६ | image = Bharatpur Goldcup.jpeg | size = 300px | alt = | caption = भरतपुर गोल्डकपको आधिकारिक लोगो | country = {{झण्डा|नेपाल}} | dates = वैशाख २४ गतेदेखि जेठ ४ गतेसम्म | num_teams = १२ | venues = १ | cities = १ | champion_other = [[सङ्कटा क्लब]] | count = १ | second_other = [[झापा ११ फुटबल क्लब|झापा ११]] | third_other = | fourth_other = | matches = | goals = | attendance = | top_scorer = | player = अमित तामाङ (सङ्कटा) | goalkeeper = राजाबाबु थापा (सङ्कटा) | fair_play = | prevseason = | nextseason = }} '''भरतपुर गोल्डकप''' चितवनको [[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]]मा पहिलो पटक आयोजना भएको एक फुटबल प्रतियोगिताको हो। यो प्रतियोगिता एजे इन्टरनेशनलले नारायणगढ क्याम्पाचौरमा वैशाख २४ गते देखि जेठ ४ गते सम्म सञ्चालन गरेको थियो। यस प्रतियोगितामा [[सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग|ए डिभिजन लिग]]का सात र मोफसलका पाँच गरी १२ टोलीहरूको सहभागिता रहेको थियो। हाल यस प्रतियोगितालाई पुरानो मेडिकल कलेज भरतपुरले प्रायोजन गरेको छ भने सह प्रायोजकको रूपमा एक्सपर्ट एजुकेसन भिसा सेन्टर तथा सहयोगी संस्थाको रूपमा [[अखिल नेपाल फुटबल सङ्घ|एन्फा]], राष्ट्रिय खेलकुल परिषद चितवन, एष्ट्रल युथ सोसाइटी, भरतपुर महानगरपालिका र [[गोल नेपाल डटकम|गोल नेपाल]] रहेका छन्। प्रतियोगिताको विजेता बन्दै [[सङ्कटा क्लब]]ले रु ६ लाखसहित गोल्डकप र मेडल र द्वितीय भएको [[झापा ११ फुटबल क्लब|झापा ११]]ले रु तीन लाख नगद पुरस्कार हात पारेका थिए। प्रतियोगितामा चार विधाका सर्वोत्कृष्ट खेलाडीलाई जनही रु २० हजार, सर्वोत्कृष्ट खेलाडीलाई रु ४० हजार र प्रत्येक प्रतियोगिताको उत्कृष्ट खेलाडीहरूले (म्यान अफ द म्याच)लाई रु १० हजार प्रदान गरिएको थियो।<ref>{{cite web|url=https://nepalinepse.com/bharatipur-goalcup/|title=बैशाख २४ देखि भरतपुर गोल्डकप हुँदै|author=|date=११ बैशाख २०७६, बुधबार ०८:३७|work=नेपाली नेप्से|accessdate=६ जेठ २०७६|archive-url=https://web.archive.org/web/20190821071740/https://nepalinepse.com/bharatipur-goalcup/|archive-date=2019-08-21}}</ref> प्रतियोगिताको प्रदेश नं ३ का सामाजिक विकासमन्त्री युवराज दुलालले एक समारोहबीच उद्घाटन गरेका थिए<ref>{{cite web|url=https://www.inheadline.com/news/68094|title=भरतपुर गोल्डकप शुरु|author=|date=११ बैशाख २०७६, बुधबार|work=इन हेडलाइन्स|accessdate=६ जेठ २०७६|archive-url=https://web.archive.org/web/20190722155206/https://www.inheadline.com/news/68094|archive-date=2019-07-22}}</ref> भने विजयी टोली र खेलाडीलाई भरतपुर महानगरपालिकाकी मेयर [[रेणु दाहाल]]ले पुरस्कार र कप प्रदान गरेकी थिइन्।<ref name= कान्तिपुर डेल्ली/> [[सहिद स्मारक ए-डिभिजन लिग|ए-डिभिजन लिग]]को क्लब सङ्कटाले रमपम झापा–११ लाई ३–० ले पराजित गर्दै सीएमएस भरतपुर गोल्डकप २०७६ फुटबल प्रतियोगिताको विजेता बनेको थियो।<ref>{{cite web|url=http://rajdhanidaily.com/169377/|title=संकटा विजेता|author=राजधानी संवाददाता|date=२ जेठ २०७५|work=राजधानी डेल्ली|accessdate=५ जेठ २०७६|archive-url=https://web.archive.org/web/20190521112038/http://rajdhanidaily.com/169377/|archive-date=2019-05-21}}</ref><ref>{{cite web|url=http://radionepal.gov.np/news-details/26764/2019-05-19|title=भरतपुर गोल्डकप फुटबल प्रतियोगिता २०७६ उपाधि सङ्कटा क्लबलाई|author=|date=२०७६ जेठ ५ आइतबार|work=[[रेडियो नेपाल]]|accessdate=जेठ ६, २०७६}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == सहभागी टोलीहरू == ;भरतपुर गोल्डकप २०७६ का सहभागी क्लबहरू {{col-start}} {{col-3}} *ए-डिभिजनका क्लबहरू **[[नेपाल आर्मी क्लब]] **[[नेपाल पुलिस फुटबल क्लब|नेपाल पुलिस क्लब]] **[[सशस्त्र प्रहरी बल क्लब]] **[[थ्री स्टार क्लब]] **[[च्यासल युथ क्लब]] **[[सङ्कटा क्लब]] **[[जावलाखेल युथ क्लब]] {{col-3}} *मोफसलका क्लबहरू **विजय युथ क्लब हेटौँडा **चितवन-११ **बिरगञ्ज युथ एकेडमी **नुवाकोट ११ **[[झापा ११ फुटबल क्लब|झापा ११]] {{col-end}} ==खेलहरू== ===क्वाटरफाइनल छनोट चरण=== ===क्वाटरफाइनल=== ---- {{football box |date = २०७६ वैशाख २७ |time = अपरान्ह ४ बजे |team1 = [[च्यासल युथ क्लब]] |score = २-१ |team2 = [[नेपाल पुलिस फुटबल क्लब|नेपाल पुलिस क्लब]] |goals1 = |goals2 = |stadium = |referee= |attendance= }} ----<ref>{{cite web|url=https://www.hamrokhelkud.com/football/52911|title=च्यासल भरतपुर गोल्डकपको क्वार्टरफाइनलमा|author=|date=शुक्रबार, वैशाख २७, २०७६|work=हाम्रो खेलकुद|accessdate=८ जेठ २०७६|archive-url=https://web.archive.org/web/20190524065819/https://www.hamrokhelkud.com/football/52911|archive-date=2019-05-24}}</ref> ---- {{football box |date = २०७६ जेठ ०३ |time = अपरान्ह ४ बजे |team1 = [[नेपाल आर्मी क्लब]] |score = (सडनडेथमा नेपाल आर्मी पराजित) |team2 = [[चितवन ११]] |goals1 = |goals2 = |stadium = |referee= |attendance= }} ---- ===सेमिफाइनल=== ---- {{football box |date = २०७६ जेठ ०३ |time = |team1 = [[झापा ११ फुटबल क्लब|झापा ११]] |score = १-० |team2 = [[च्यासल युथ क्लब]] |goals1 = |goals2 = |stadium = |referee= |attendance= }} ---- {{football box |date = २०७६ वैशाख ३१ |time = |team1 = [[चितवन जिल्ला|चितवन ११]] |score = ०-०<br>(२-४) |team2 = [[सङ्कटा क्लब]] |goals1 = |goals2 = |stadium = |referee= |attendance= }} ---- ===फाइनल=== ---- {{football box |date = २०७४ जेठ ०४ |time = |team1 = [[झापा ११ फुटबल क्लब|झापा ११]] |score = ०-३ |team2 = [[सङ्कटा क्लब]] |goals1 = |goals2 = |stadium = |referee= |attendance= }} ----<ref>{{cite web|url=http://epurwa.com/?p=14571|title=भरतपुर गोल्डकप : उपाधिका लागि आज सङ्कटा र झापा ११ भिड्दै|author=|date=चितवन, जेठ ४|work=इ-पूर्व|accessdate=८ जेठ २०७६|archive-url=https://web.archive.org/web/20210225103748/https://epurwa.com/?p=14571|archive-date=2021-02-25}}</ref> == व्यक्तिगत पुरस्कारहरू == {| class="wikitable" !पुरस्कार विधा !विजेताहरू<ref name=कान्तिपुर डेल्ली>{{cite web|url=https://www.kantipurdaily.com/author/author-14240|title=भरतपुर गोल्डकपको उपाधि सङ्कटालाई|author=रमेशकुमार पौडेल|date=जेष्ठ ४, २०७६|work=कान्तिपुर डेल्ली|accessdate=जेष्ठ ५,२०७६|archive-url=https://web.archive.org/web/20190330190114/https://www.kantipurdaily.com/author/author-14240|archive-date=2019-03-30}}</ref> !क्लब |- |उत्कृष्ट [[गोलरक्षक (फुटबल)|गोलरक्षक]] |{{झण्डा चिन्ह|नेपाल}} राजाबाबु थापा |[[सङ्कटा क्लब]] |- |उत्कृष्ट [[रक्षापङ्क्ति (फुटबल)|रक्षापङ्क्तिका खेलाडी]] |{{झण्डा चिन्ह|नेपाल}} सुन्दास चौधरी |चितवन ११ |- |उत्कृष्ट [[मध्यपङ्क्ति (फुटबल)|मध्यपङ्क्तिका खेलाडी]] |{{झण्डा चिन्ह|नेपाल}} संजोग राई |[[झापा ११ फुटबल क्लब|झापा ११]] |- |उत्कृष्ट [[अग्रपङ्क्ति (फुटबल)|अग्रपङ्क्तिका खेलाडी]] |{{झण्डा चिन्ह|नेपाल}} निशान लिम्बु |[[झापा ११ फुटबल क्लब|झापा ११]] |- |सर्वोत्कृष्ट खेलाडी |{{झण्डा चिन्ह|नेपाल}} अमित तामाङ |[[सङ्कटा क्लब]] |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:भरतपुर गोल्डकप]] l7bmpxkd62r0fsem16dv5wvotywsd4r 0 104505 1395824 1394421 2026-11-12T06:10:03Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395824 wikitext text/x-wiki {{Infobox football tournament | title = भरतपुर गोल्डकप | current = [[भरतपुर गोल्डकप २०७६]] | logo = [[चित्र:Bharatpur Goldcup.jpeg|300px]] | founded = वि.स. २०७६<ref>{{cite web|url=https://www.inheadline.com/news/68094|title=भरतपुर गोल्डकप शुरु|author=|date=११ बैशाख २०७६, बुधबार|work=इन हेडलाइन्स|accessdate=६ जेठ २०७६|archive-url=https://web.archive.org/web/20190722155206/https://www.inheadline.com/news/68094|archive-date=2019-07-22}}</ref> | region = {{flagicon|NEP}} [[भरतपुर महानगरपालिका|नारायणगढ]], [[नेपाल]] | number of teams = १२ | current champions = [[सङ्कटा क्लब]]<br>(१ औँ उपाधि) | most successful club = [[सङ्कटा क्लब]]<br>(१ औँ उपाधि) | broadcasters = | motto = | website = }} '''भरतपुर गोल्डकप''''' नेपालको [[चितवन जिल्ला]]मा आयोजना हुने एक राष्ट्रिय स्तरको फुटबल प्रतियोगिता हो। यस प्रतियोगिता वि.स. २०७६ सालबाट सुरु भएको थियो। ==इतिहास== भरतपुर गोल्डकप को सुरुवात वि.स. २०७६ साल देखि भएको हो<ref>{{cite web|url=https://nepalinepse.com/bharatipur-goalcup/|title=बैशाख २४ देखि भरतपुर गोल्डकप हुँदै|author=|date=११ बैशाख २०७६, बुधबार ०८:३७|work=नेपाली नेप्से|accessdate=६ जेठ २०७६|archive-url=https://web.archive.org/web/20190821071740/https://nepalinepse.com/bharatipur-goalcup/|archive-date=2019-08-21}}</ref> । २०६७ सालमा सुरु भएको यस भरतपुर गोल्डकपको उपाधि ए-डिभिजन टोली [[सङ्कटा क्लब]]ले आर्को मोफसलको चर्चित तथा सफल क्लब [[झापा ११ फुटबल क्लब|झापा ११]] फाइनलमा ३-० गोल अन्तरले पराजित गर्दै जितेको थियो<ref>{{cite web|url=http://rajdhanidaily.com/169377/|title=संकटा विजेता|author=राजधानी संवाददाता|date=२ जेठ २०७५|work=राजधानी डेल्ली|accessdate=५ जेठ २०७६|archive-url=https://web.archive.org/web/20190521112038/http://rajdhanidaily.com/169377/|archive-date=2019-05-21}}</ref><ref>{{cite web|url=http://radionepal.gov.np/news-details/26764/2019-05-19|title=भरतपुर गोल्डकप फुटबल प्रतियोगिता २०७६ उपाधि सङ्कटा क्लबलाई|author=|date=२०७६ जेठ ५ आइतबार|work=[[रेडियो नेपाल]]|accessdate=जेठ ६, २०७६}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> । ==टिम प्रदर्शनी== ===विजेताहरू=== {| class="wikitable" wikitable ' |- ! संस्करण ! वर्ष (वि.स.) ! विजेता ! उपविजेता ! फाइनल नतिजा |- |- | प्रथम | [[भरतपुर गोल्डकप २०७६|२०७६]] |'''[[सङ्कटा क्लब]]''' | [[झापा ११ फुटबल क्लब|झापा ११]] | ३-०<ref>{{cite web |url=https://www.hamrokhelkud.com/football/53281 |title=सङ्कटा भरतपुर गोल्डकपको विजेता |author= |work=हाम्रो खेलकुद डटकम |accessdate=शनिबार, जेष्ठ ४, २०७६ }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |} ===उत्कृष्ट टिम नतिजा=== {| class="wikitable" wikitable ' |- ! क्र.स. ! टिम ! विजेता ! उपविजेता !विजेता वर्ष |- |- |१. |'''[[सङ्कटा क्लब]]''' |१ |० | [[भरतपुर गोल्डकप २०७६|२०७६]] |- |२. |[[झापा ११ फुटबल क्लब|झापा ११]] |० |१ |_ |} ==विधागत पुरस्कारहरू== ===पहिलोपटक संस्करण १०७६=== {| class="wikitable" !पुरस्कार विधा !विजेताहरू<ref name=कान्तिपुर डेल्ली>{{cite web|url=https://www.kantipurdaily.com/author/author-14240|title=भरतपुर गोल्डकपको उपाधि सङ्कटालाई|author=रमेशकुमार पौडेल|date=जेष्ठ ४, २०७६|work=कान्तिपुर डेल्ली|accessdate=जेष्ठ ५,२०७६|archive-url=https://web.archive.org/web/20190330190114/https://www.kantipurdaily.com/author/author-14240|archive-date=2019-03-30}}</ref> !क्लब |- |उत्कृष्ट [[गोलरक्षक (फुटबल)|गोलरक्षक]] |{{झण्डा चिन्ह|नेपाल}} राजाबाबु थापा |[[सङ्कटा क्लब]] |- |उत्कृष्ट [[रक्षापङ्क्ति (फुटबल)|रक्षापङ्क्तिका खेलाडी]] |{{झण्डा चिन्ह|नेपाल}} सुन्दास चौधरी |चितवन ११ |- |उत्कृष्ट [[मध्यपङ्क्ति (फुटबल)|मध्यपङ्क्तिका खेलाडी]] |{{झण्डा चिन्ह|नेपाल}} संजोग राई |[[झापा ११ फुटबल क्लब|झापा ११]] |- |उत्कृष्ट [[अग्रपङ्क्ति (फुटबल)|अग्रपङ्क्तिका खेलाडी]] |{{झण्डा चिन्ह|नेपाल}} निशान लिम्बु |[[झापा ११ फुटबल क्लब|झापा ११]] |- |सर्वोत्कृष्ट खेलाडी |{{झण्डा चिन्ह|नेपाल}} अमित तामाङ |[[सङ्कटा क्लब]] |} == सन्दर्भ सामाग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य सुत्रहरू== [[श्रेणी :भरतपुर गोल्डकप]] [[श्रेणी :नेपाली फुटबल प्रतियोगिताहरू]] j72eqzrxhy656ldci6nsvi6wymgm7vi 0 105572 1395812 1387929 2026-11-12T05:29:48Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395812 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |honorific-prefix = Commanding-General<br/> '''Sir''' |name= बबर शमशेर जङ्गबहादुर राणा |native_name=श्री ३ महाराजकुमार महारथी<br/> बबर शमशेर जङ्गबहादुर राणा |image=Baber Shumsher Jung Bahadur Rana (cropped).png |caption= श्री ३ महाराजकुमार बबर शमशेर जङ्गबहादुर राणा <br /> महारथी, नेपाली सेना |office =प्रधान सेनापति [[नेपाली सेना]] |term_start =1948 |term_end =1951 |predecessor = [[मोहन शमशेर जङ्गबहादुर राणा|मोहन शम्शेर]] |successor = [[किरण शमशेर राणा|किरण शम्शेर]] |office2 =[[रक्षा मन्त्री]] of [[नेपालl]] |term_start2 = |term_end2 = |birth_date={{Birth date|df=yes|1888|01|27}} |death_date={{Death date and age|df=yes|1960|05|12|1888|01|27}} |birth_place=[[काठमाडौँ|काठमाडौँ]], [[नेपाल]] |death_place=[[काठमाडौँ|काठमाडौँ]], [[नेपाल]] |placeofburial= |placeofburial_label= |nickname= |allegiance={{flag|Nepal}} |branch={{army|Nepal}} |serviceyears=1901-1951 |rank= कमाण्डिंग अफिसर |unit= |commands= |battles=[[पहिलो विश्वयुद्ध|प्रथम विश्वयुद्ध]]<br />[[दोस्रो विश्व युद्ध|द्वितीय विश्वयुद्ध]] |awards=[[Royal Victorian Order|GCVO]]<br />[[Order of the British Empire|GBE]],<br />[[Order of the Star of India|KCSI]],<br />[[Order of the Indian Empire|KCIE]]<br />[[Order of the Star of Nepal]],<br />[[गोरखा दक्षिण बाहु]],<br />[[त्रि शक्ति पट्ट]],<br />ओम राम पट्ट,<br />Chief Commander of the [[Legion of Merit]] |relations= श्री ३ महाराज [[चन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा]] (पिता)<br /> श्री ३ महाराज मोहन शमशेर जङ्गबहादुर राणा (दाजु),<br />[[अतिरथी|फिल्ड मार्सल]] [[केशर शमशेर राणा|केशर शमशेर जङ्गबहादुर राणा]] (भाइ),<br />[[प्रधान सेनापति]] [[गौरव शमशेर जङ्गबहादुर राणा]] (पनाति) |signature= }} '''बबर शम्शेर राणा''' [[राणा वंश|राणाशासन]]का अन्तिम [[कमान्डर-इन-चिफ|कमाण्डर इन चिफ]] थिए। उनी प्रधानमन्त्री [[मोहन शमशेर जङ्गबहादुर राणा|मोहन शम्शेर]]का भाइ थिए। मोहन सम्शेर पछि यिनी नै प्रधानमन्त्रीको रोलक्रममा थिए। यिनको नेतृत्वमा नेपाली सेना [[पहिलो विश्वयुद्ध|प्रथम विश्वयुद्ध]]मा पठाइएको थियो, [[दोस्रो विश्व युद्ध|द्वितिय विश्वयुद्ध]] मा एकराज शमशेर र व्रम्ह शमशेरकाे नेतृत्वमा पठाइएको । अंग्रेजले भारत छाडेर जानेबेला मोहन शमसेर राणालाई अंग्रेजले आफ्नो भूभाग फिर्ता लिन पत्र लेखेका थिए । तर बबर शमसेर जङ्गबहादुर राणा राणा शासन नै धर्रमरिएको अवस्थामा त्यसो गर्न नहुने भन्दै उनका दाजु [[मोहन शमशेर जङ्गबहादुर राणा|मोहन शम्शेर]]लाई रोकेका थिए । कमान्डिङ जनरल बबर शमशेर कडा स्वभावका कट्टरपन्थी [[पुरातनवाद|पुरातनवादी]] थिए। प्रधानमन्त्री [[पद्म शमशेर जङ्गबहादुर राणा|पद्म शमशेर]]लाई शासन त्यागेर निर्वासित हुने छोडने अवस्थामा पुर्याउनेमा उनको ठुलो भूमिका थियो। दाजु प्रधानमन्त्री महाराज [[मोहन शमशेर जङ्गबहादुर राणा|मोहन शमशेर]] कमजोर शासक भएको हुनाले गर्दा जनताले  बिद्रोह गर्न सकेको भन्ने उनको विश्वास थियो। आसेपसेहरु पनि [[पद्म शमशेर जङ्गबहादुर राणा|पद्म शमशेर]]लाई जस्तै गरेर मोहन शमशेरलाई लखेटेर शासन भार सम्हाल्नका निमित्त उनलाई सत्ता हत्याउन उकास्ने गर्थे । । राणा परिवारका कट्टर पन्थिहरु जुनसुकै हालतमा पनि राणाहरुले मुलुकको शासन भार गुमाउनु हुदैन, जनबिद्रोहलाई दमन गर्नु पर्दछ भन्ने मान्यता राख्थे । [[सात सालको क्रान्ति|२००७ सालको क्रान्ति]] [[दिल्ली सम्झौता]]मा टुंगिए पछि त्यस समूह नेताको खोजीमा थियो। त्यस व्यक्ति जसले मुलुकमा आतंक मच्चाएर जनताका प्रतिनिधिहरु शासन सम्हाल्न सक्षम छैनन् त्यसकारण राणा शासन पुनः फर्काउने कार्य गर्न सकोस् ।<ref>{{Cite web|url=http://freshnewsnepal.com/news-details/2702/2018-08-14|title=श्रद्धाञ्जली–एक सदाबहार बिद्रोही नेतालाई|language=नेपाली|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230202163431/http://freshnewsnepal.com/news-details/2702/2018-08-14|archivedate=2023-02-02|accessdate=2022 April 11}}</ref> == अन्तरिम मन्त्री मण्डल == वि.सं. [[सात सालको क्रान्ति|२००७ सालको क्रान्ति]]पछि [[नेपाल]]मा [[राणा वंश|राणा शासन]]को अन्त्य भई वि.सं. २००७ साल फागुन ७ मा गठन भएको [[राणा - काङ्ग्रेस मन्त्रिपरिषद्|राणा - काङ्ग्रेस मन्त्रिपरिषद]]मा [[रक्षा मन्त्रालय (नेपाल)|रक्षामन्त्री]]का रुपमा रहेका बबर शमशेर थिए ।<ref>{{Cite web |last=|first=|title=राजा त्रिभुवनको २००७ साल फागुन ७ गतेको शाही घोषणा |url=https://www.rastriyasamachar.com/detail/15201 |access-date=2025-05-18 |website=राजा त्रिभुवनको २००७ साल फागुन ७ गतेको शाही घोषणा}}</ref> पहिलो मन्त्रिपरिषदको बैठकमा मन्त्रीहरू वरियताक्रमअनुसार लहरै बस्ने भयो । प्रधानमन्त्रीपछि [[गृह मन्त्री (नेपाल)|गृहमन्त्री]] [[विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला]] बसेका थिए । केही ढिला गरी पुगेका बबर शमशेरले दाजु प्रधानमन्त्री मोहन शमशेरपछि बिपी बसेको देखेपछि रिसले चुर भए । उनले बिपी बसेको कुर्चीमा खुट्टाले हान्दै दोश्रोमा आफू बस्ने अडान लिए । रक्षामन्त्री बबर शम्शेरले 'विश्वेश्वर बाबु, हिजोसम्म सेनाको चिफ र श्री ३ पछि दोस्रो मैं थिएँ, अहिले केही समयको लागि भए पनि यो मर्यादा राखिदिनोस्, म सहीमात्र गर्छु, र बम्बई गएर बस्छु' भन्न थाले। संक्रमणकाल व्यवस्थापनका कुशल व्यक्ति विश्वेश्वरले यो कुरा तत्काललाई मानिदिए।<ref>{{Cite web |last=नागरिक |title=राष्ट्रिय स्वाभिमानको क्षयीकरण |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/opinion/47424-1375907477.html?click_from=category |access-date=2025-05-18 |website=nagariknews.nagariknetwork.com |language=ne}}</ref> बिपीले विवादलाई गम्भिर नबनाउने ध्येयले बबर शमशेरका लागि कुर्ची छोडिदिए । बैठकपछि प्रधानमन्त्री मोहनशमशेरले भाइलाई सम्झाउँदै दोश्रोमा बिपी नै बस्ने हो, तेश्रोमा तिमी बस्नु भने । उनलाई अब हुने बैठकमा बिपीभन्दा पछि बस्न मनले मानेन । बरु रक्षामन्त्रीको पद नै छोड्ने निधो गरे ।<ref name=":0">{{Cite web |title=बबर शम्शेरलाई वरियताक्रममा चित्त नबुझेपछि… |url=https://ghatanarabichar.com/330995 |access-date=2025-05-18 |website=Nepali Digital Newspaper |language=en}}</ref> अन्ततः २००८ जेठ २७ गते बबर शमशेरले मन्त्रिपरिषदबाट राजिनामा दिए । राजीनामापछि उनले सम्हाल्दै आएको [[रक्षा मन्त्रालय (नेपाल)|रक्षा मन्त्रालय]] मोहन शमशेरले नै लिए भने उनको स्थानमा राणाहरूबाट सिंहशमशेरलाई ल्याइयो र उनलाई वन मन्त्रालयको पदभार सुम्पियो । == उत्तरार्ध जीवन == मन्त्रिपरिषदबाट राजिनामा दिएका बबर शमशेरले भने केवल मन्त्रिपरिषद मात्र छोडेनन्, उनले देश नै छोड्ने निधो गरे । भारतीय प्रधानमन्त्री [[जवाहरलाल नेहरू|जवाहरलाल नेहरु]]लाई विशेष अनुरोध गरेर विशेष विमान चार्टर्ड गरी सो जहाजमा कुनै किसिमको चेकजाँच नगर्नेगरी सपरिवार धनसम्पति हिरामोती, जवाहरात बोकेर बैंगलोरतर्फ गएका थिए ।<ref>{{Cite web |title=गुमनाम सुवर्ण शमशेर |url=https://baahrakhari.com/detail/308571 |access-date=2025-05-18 |website=गुमनाम सुवर्ण शमशेर |archive-url=https://web.archive.org/web/20230703142810/https://baahrakhari.com/detail/308571 |archive-date=2023-07-03 }}</ref> त्योबेला बबर शमशेरका साथ स-साना नाति-नातिनीहरू पनि संगै [[बेङ्गलोर|बेंगलोर]] गएका थिए । त्यतिबेला बबर शमशेर तथा उनका परिवारले कांग्रेसलाई सबैभन्दा ठूलो दुश्मन नै मानेका थिए । देशमा प्रजातन्त्र आएपश्चात केही समयपछि नै भारतको बंगलोरमा पलायन भएका बबरशम्शेर केही वर्षको भारत प्रवासपछि नेपाल फर्केका थिए । उनको २०१७ बैशाख ३० गते [[बबरमहल]]मा नै निधन भएको थियो ।<ref name=":0" />[[चित्र:Rana_family_1915.jpg|alt=Rana family 1915.jpg|thumb|Rana family 1915]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== [[श्रेणी:राणा शासन]] [[श्रेणी:नेपाली सेनाका प्रधान सेनापतिहरू]] [[श्रेणी :त्रिशक्ति पट्ट]] [[श्रेणी:चन्द्र खलक]] [[श्रेणी:नेपालका रक्षा मन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:नेपालका प्रधानमन्त्रीका सन्तानहरू]] {{stub}} 22s3e3r9d55kfncjywkg2pn8pqzs6ow 0 106802 1395817 1388258 2026-11-12T05:48:20Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395817 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=सेप्टेम्बर २०२०}} {{Infobox website | name = बुसु लिमिटेड | logo = Busuu-landscape-logo.svg | screenshot = | caption = | url = {{url|busuu.com}} | alexa = {{IncreaseNegative}}[https://www.alexa.com/siteinfo/busuu.com १८,५५०] अक्टोबर २०१८<ref name="alexa">{{cite web |title=Alexa.com Traffic, Demographics and Competitors - Alexa |url=https://www.alexa.com/siteinfo/busuu.com |website=[[अलेक्सा इन्टरनेट|अलेक्सा डटकम]] |accessdate=१ जनवरी २०१९ |language=अङ्ग्रेजी |archive-url=https://web.archive.org/web/20190803104711/https://www.alexa.com/siteinfo/busuu.com |archive-date=2019-08-03 }}</ref> | type = भाषा सिकाई | language = [[अङ्ग्रेजी भाषा|अङ्ग्रेजी]], [[स्पेनी भाषा|स्पेनी]], [[फ्रान्सेली भाषा|फ्रान्सेली]], [[जर्मनेली भाषा|जर्मनेली]], [[इटालेली भाषा|इटालेली]], [[पोर्चुगाली भाषा|पोर्चुगाली]], [[चिनियाँ भाषा|चिनियाँ]], [[जापानी भाषा|जापानी]], [[पोल्याण्डि भाषा|पोल्याण्डि]], [[टुर्की भाषा|टुर्की]], [[रुसी भाषा|रूसी]], र [[अरबी भाषा|अरबी]] | registration = आवश्यक (नि:शुल्क) | owner = बुसु अनलाइन एस एल | founder = बर्नहार्ड निजनर, सह-संस्थापक र एड्रिएन हिल्ति, सह-संस्थापक<ref>{{cite web|url=http://www.busuu.com/enc/about|title=About the founders|publisher=बुसु डटकम|accessdate=2008-08-08|last=|first=|archive-url=https://web.archive.org/web/20150915221633/https://www.busuu.com/enc/about|archive-date=2015-09-15}}</ref> | launch_date = १६ मे २००८ | location = [[लन्डन]], इङ्ल्यान्ड<ref>{{cite web |url=http://www.advantageaustria.org/gb/oesterreich-in-united-kingdom/news/lokal/2012-11-06-busuu.com-raises--3.5-million.en.html |title=busuu.com receives €3.5 million investment, moves its headquarters to London and welcomes lastminute.com co-founder Brent Hoberman as board adviser |last1= |first1= |last2= |first2= |date=६े नोभेम्बर २०१२ |website=www.advantageaustria.org/ |publisher= |accessdate=१३ मे २०१३ |mode=cs2 |postscript=. |archive-url=https://web.archive.org/web/20150601031848/http://www.advantageaustria.org/gb/oesterreich-in-united-kingdom/news/lokal/2012-11-06-busuu.com-raises--3.5-million.en.html |archive-date=2015-06-01 }}</ref> | products = }} '''बुसु''' विश्वमा सर्वाधिक बोलिने तथा लोकप्रिय भाषाहरू सिक्नका लागि सृजना गरिएको एक अनलाइन मञ्च हो जून वेब, [[आइओएस]] र [[एन्ड्रोइड (सञ्चालन प्रणाली)|एण्ड्रोइड]]मा उपलब्ध छ। यसले उक्त भाषाहरूका मातृभाषीसँग विश्वभरि प्रयोगकर्ताहरूसँग अन्तर्क्रिया गर्न अनुमति दिन्छ।<ref>{{cite web |url= https://www.bloomberg.com/research/stocks/private/snapshot.asp?privcapId=98733745 |title=Busuu Online S.L.: Private Company Information - Businessweek|work=इन्भेष्टिङ डट बिजन्स विक डटकम|accessdate=22 October 2012}}</ref> हो हाल १२ वटा भाषा पाठ्यक्रमहरू उपलब्ध छ जसमा [[अङ्ग्रेजी भाषा|अङ्ग्रेजी]], [[स्पेनी भाषा|स्पेनी]], [[फ्रान्सेली भाषा|फ्रान्सेली]], [[जर्मनेली भाषा|जर्मनेली]], [[इटालेली भाषा|इटालेली]], [[पोर्चुगाली भाषा|पोर्चुगाली]], [[चिनियाँ भाषा|चिनियाँ]], [[जापानी भाषा|जापानी]], [[पोल्याण्डि भाषा|पोल्याण्डि]], [[टुर्की भाषा|टुर्की]], [[रुसी भाषा|रूसी]] र [[अरबी भाषा|अरबी]] लगायतका भाषाहरूमा समावेश छन्। सबै पाठ्यक्रमहरू १५ वटा अन्तरमुखी भाषाहरूमा उपलब्ध छन्। एक वा अधिक पाठ्यक्रम भाषाहरूको लागि स्वयम् गति पाठको माध्यमबाट सिक्नेहरूले यसमा कार्य गर्दछन्। पाठमा शब्दावली र व्याकरण अध्ययन समावेश छ। प्रत्येक पाठको अन्त्यमा, सिक्नेहरूले लिखित वा बोलेको कुराकानीमा उनीहरूले सिकेको भाषाको स्वदेशी मातृभाषी हरूसँग अभ्यास गर्न सक्दछन्।<ref>{{cite web |url=https://www.busuu.com/en/it-works/busuu-methodology|title=The busuu methodology to language learning |publisher=बुसु डटमा|accessdate=२३ जनवरी २०१९}}</ref> जनवरी २०१९ सम्म, बुसुको समुदायमा ९ करोड भन्दा बढी दर्ता भएका प्रयोगकर्ताहरू रहेका थिए।<ref>{{cite web |url=https://thepienews.com/news/busuu-real-world-english-courses/|title=busuu app offering "real-world" English|publisher=द पाइ न्युज डटकम|accessdate=१६ जनवरी २०१९}}</ref> == इतिहास == बुसुलाई मे २००८ मा बर्नहार्ड निस्नर र एड्रियन हिल्तीले संयुक्त रूपमा स्थापना गरेका थिए। कम्पनीले आफ्नो वेबसाइट निःशुल्क संस्करणको साथ सुरू गरेको थियो र [[म्याड्रिड]]मा यसको पहिलो कार्यालयको स्थापना गरिएको थियो। सन् २००९ मा, भुक्तान सदस्यता मञ्चका सबै सुविधाहरूमा पहुँच गर्नका लागि परिचय गराइएको थियो र सन् २०१० मा, पहिलो बुसु मोबाइल अनुप्रयोगको सुरू गरिएको थियो।<ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/small-business-network/2017/mar/07/busuu-babble-language-learning-startups-adapt-thrive|title=From busuu to Babbel, language-learning startups adapt to thrive|last=जोलिन|first=लुसी|date=२०१७-०३-०७|website=द गार्जीयन|language=अङ्ग्रेजी|access-date=२०१८-०९-१२}}</ref> बुसु [[क्यामेरून]]मा बोलिने एक लोपोन्मुख भाषा बुसुमा आधारित नामाकरण गरिएको हो। सन् १९८० को दशकमा गरिएको एउटा जातीय अध्ययनका अनुसार त्यसबेला केवल आठ व्यक्तिहरूले यो भाषा बोल्न सक्षम थिए। <ref name="Ltd2005">{{cite book|last=Ltd|first=Hymns Ancient & Modern|title=ThirdWay|url=https://books.google.com/books?id=teSrG5Vbc60C&pg=PA33|accessdate=1 January 2011|date=March 2005|publisher=Hymns Ancient & Modern Ltd|page=33}}</ref> सन् २०१० मा बुसुले छोटो भाषाको पाठ्यक्रमको सृजना गरेको थियो जसले बुसु भाषा सिक्नका लागि प्रोत्साहित गर्दछ।<ref>{{Cite web|url=https://www.busuu.com/en/savebusuu|title=Save busuu|website=busuu.com|access-date=2019-01-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20160818234423/https://www.busuu.com/en/savebusuu/|archive-date=2016-08-18}}</ref> सन्,२०१२ मा प्रोफाउण्डर क्यापिटल र निजी लगानीकर्ताहरूबाट यसले ३ करोड ५० लाख युरोको कोष सङ्कलन श्रङ्खला बन्द गरेपछि बुसुले मञ्चको कार्यप्रणालीमा सुधार ल्याउँदै, विश्वव्यापी बजारमा यसको सेवा क्षेत्रलाई विस्तार गरेको थियो।<ref>{{cite web |url= https://techcrunch.com/2012/10/20/language-learning-platform-busuu-raises-e3-5m-series-a-round-moves-to-london-to-scale-up/ |title=Language Learning Platform busuu Raises €3.5M Series A Round, Moves to London To Scale Up|accessdate=20 October 2012}}</ref> त्यस वर्षको अवधिमा कम्पनीले आफ्ना कार्यालयहरू र कर्मचारीहरूलाई [[लन्डन]] स्थित कार्यालयमा सारेको थियो। बुसुको प्रधान कार्यालय त्यस बेलादेखि नै लन्डनमा अवस्थित छ। अप्रिल २०१४ मा, बुसुले शिक्षा कम्पनी पियरसनसँग साझेदारी गरेको थियो र प्रयोगकर्ताहरूले अङ्ग्रेजी मान्यता प्राप्त जिएसइटि प्रमाणपत्र प्राप्त गर्न सक्दछन्।<ref>{{cite web |url= https://www.pearson.com/corporate/news/media/news-announcements/2014/04/pearson-english-announcesmajorpartnershipwithworldslargestsocial.html |title=Pearson English announces major partnership|accessdate=30 April 2014}}</ref> सन् २०१५ मा, विश्वव्यापी शिक्षा प्रकाशक म्याकग्र-हिल शिक्षा यस कम्पनीमा रणनीतिक लगानीकर्ता बनेको थियो। प्रयोगकर्ताहरूले त्यसपछि अङ्ग्रेजी, स्पेनी, फ्रान्सेली, जर्मनेली, इटालेली र पोर्चुगाली भाषामा सुरुवाती स्तर देखि माथिल्लो मध्यवर्ती स्तर सम्म म्याकग्रा-हिल शिक्षा प्रमाणपत्र प्राप्त गर्न सक्दछन्।<ref>{{cite web|url=https://www.busuu.com/en/how-to/mcgraw-hill-certificates|title=McGraw-Hill Education certificates|accessdate=10 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190420033224/https://www.busuu.com/en/how-to/mcgraw-hill-certificates|archive-date=20 April 2019}}</ref> मे २०१६ मा, कम्पनीले संस्था, विश्वविद्यालय र व्यवसायहरूको लागि भाषा सिक्ने मञ्चको लागि बुसुको सुरू गरेको थियो।<ref>{{cite web |url= https://www.busuu.com/en/org |title=busuu for Organisations|accessdate=23 January 2019}}</ref> मञ्चको प्रयोग गरि, सङ्गठनहरूले आफ्ना विद्यार्थी वा कर्मचारीहरूलाई बुसु भुक्तान सेवामा पहुँच प्रदान गर्दछन्। मञ्चले भाषा सिक्ने प्रयोगकर्ताहरूको प्रगति र समयको साथ अनुप्रयोगको प्रयोगको अवलोकन गर्न अनुमति दिन्छ। निजीकृत पाठ्यक्रमहरू उबर जस्तै सङ्गठनहरूका लागि सृजना गरिएको थियो।<ref>{{cite web |url= https://www.engadget.com/2017/02/16/uber-uk-drivers-busuu-offer-english-test/ |title=Uber offers UK drivers free English course|publisher=इनग्याजेट|accessdate=16 February 2017}}</ref> बुसु भाषा सिक्नको लागि नयाँ प्रविधिहरूको अन्वेषण गर्न कटिबद्ध छ। सन् २०१७ मा, स्पेनी भाषामा सक्रिय आवाजका पाठहरूको प्रदान गर्दै, यो [[गुगल गृह]] सहायकको लागि एक प्रक्षेपण साझेदार बनेको थियो।<ref>{{Cite web|url=https://assistant.google.com/services/a/uid/0000005643111c52?hl=en-US|title=Learn Spanish with busuu on Google Assistant|access-date=2019-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20210425154116/https://assistant.google.com/services/a/uid/0000005643111c52?hl=en-US|archive-date=2021-04-25}}</ref> सन् २०१७ मा यसले [[स्पेनी भाषा]] सिक्नका लागि एक आभासी वास्तविक अनुप्रयोगको सुरू गरेको थियो जुन [[ओकुलस गियर]] र [[ओकुलस गो]]को लागि उपलब्ध छ।<ref>{{Cite web|url=https://www.oculus.com/experiences/gear-vr/1644221912279007/|title=Learn Spanish in VR with busuu|date=4 May 2018}}</ref> सन् २०१८ मा, बुसुले अमेजनको अलेक्सा मञ्चको लागि एक बोध परीक्षणको सुरु गरेको थियो।<ref>{{Cite web|url=https://thepienews.com/news/busuu-plugs-intelligent-personal-assistants/|title=busuu plugs into 'intelligent assistants'|date=4 May 2018}}</ref> == अवधारणा == === भाषा पाठ्यक्रमहरू === बुसुले सामाजिक अध्ययनको सञ्चारात्मक तत्वहरूलाई स्व अध्ययनका मद्दतले भाषा सिक्नेमा समाहित गर्दछ। यसको वेबसाइट र मोबाइल अनुप्रयोगहरूको मार्फत, बुसुले १२ वटा भाषा पाठ्यक्रमहरू निःशुल्क र भुक्तान तरिका मार्फत पहुँच प्रदान गर्दछ। यसले समाहित १५ वटा अन्तरमुखी भाषाहरूको अध्ययनलाई समावेश गर्दछ।<ref>{{cite web |url=https://blog.busuu.com/find-your-level/ |title=तपाईको तह पत्ता लगाउनु होस्}}</ref> अध्ययन सामग्री विषयवस्तु पाठमा विभाजित गरिएको छ। यो प्रत्येक साझा कुराकानी परिदृश्यहरूको वरिपरि आधारित छ। पाठमा शब्दावली, व्याकरण अभ्यास, उच्चारण अभ्यास, अन्तर्क्रियात्मक सामान्य ज्ञान र बुसु समुदायका सदस्य भएका देशीभाषीहरूसँग कुराकानीको अभ्यास हुन्छ। सन् २०१९ मा, बुसुले तेस्रो-पक्षीय सामग्रीहरूको सुरूवात गरेको थियो जसमा श्रव्य दृश्य र लेखहरू [[द न्यू योर्क टाइम्स]] र [[द इकोनोमिष्ट]]बाट लेखिएको थियो जसले सिक्नेहरूलाई भाषा प्रयोगको वास्तविक जीवनका उदाहरणहरूबाट सिक्न अनुमति दिन्छ।<ref>{{cite web|url=https://download.cnet.com/news/busuu-language-app-now-offers-new-york-times-and-economist-courses/|title=busuu language app now offers 'New York Times' and 'Economist' courses|accessdate=24 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190124203620/https://download.cnet.com/news/busuu-language-app-now-offers-new-york-times-and-economist-courses/|archive-date=24 January 2019}}</ref> म्याकग्र-हिल एजुकेसनको साथ उनीहरूको साझेदारीको माध्यमबाट, भाषा सिक्नेहरूले अङ्ग्रेजी, स्पेनी, फ्रान्सेली, जर्मनेली, इटालेली र पोर्तुगालीमा सुरुवाती तह क र मध्यवर्ती तह खको बीचको स्तर पूरा गर्ने प्रमाणपत्र प्राप्त गर्न सक्दछन्।<ref>[https://www.busuu.com/en/how-to/mcgraw-hill-certificates] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190420033224/https://www.busuu.com/en/how-to/mcgraw-hill-certificates |date=2019-04-20 }}</ref> परिक्षाहरू संवाद, बोध र उत्पादक सीपमा केन्द्रित छ। सबै पाठ्यक्रमहरू निःशुल्क पहुँच योग्य छ र भुक्तान गर्ने प्रयोगकर्ताहरूका लागि थप अतिरिक्त सुविधा समावेश छ। व्याकरण निर्देशन, कथित र लिखित कुराकानी, दूरी दोहोर्‍याउने शब्दावली प्रशिक्षण र अन्य सुविधाहरू जस्तै अफलाइन रिती, केवल भुक्तानी गर्ने प्रयोगकर्ताहरूका लागि मात्र उपलब्ध छ। <ref name=subscriptionAug12>{{cite web|url=http://www.busuu.com/enc/subscribe|title=Bussu Free versus Premium membership matrix|accessdate=20 August 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20111018231007/http://www.busuu.com/enc/subscribe#|archive-date=2011-10-18|url-status=dead}}</ref> === समुदाय === मञ्चले सदस्यहरूलाई उनीहरूको लेखन र बोल्ने कलाको अभ्यास गर्न अनुमति दिई सहयोगी शिक्षालाई प्रोत्साहित गर्दछ जसमा उनीहरूले सिकिरहेको भाषाको मूल वक्ता वा मातृभाषीहरूको मद्दतले सबै विद्यार्थीहरूले एक अर्काको काम सच्याउँदछन्। <ref>[https://www.busuu.com/en/how-to/help-others]</ref> तिनीहरू असमक्रमित आवाज रेकर्डिङ वा पाठ वार्ता मार्फत कुराकानी गर्न सक्दछन्। यस तरीकाले, प्रत्येक बुसुका प्रयोगकर्ता दुबै विदेशी भाषाका विद्यार्थी वा उनीहरूले पहिले नै बोल्न सक्ने भाषाहरूका शिक्षक पनि हुन्। == मान्यता तथा पुरस्कारहरू == === शैक्षिक अनुसन्धान === सन् २०१६ मा, न्यू योर्क सहरको विश्वविद्यालय र दक्षिण क्यारोलिना विश्वविद्यालयका अन्वेषकहरूले बुसुको पाठ्यक्रमहरूको प्रभावकारिताको बारेमा अध्ययन गरेका थिए। परिणामले २२ घण्टा भाषा सिक्नु १ महाविद्यालयको सेमेष्टरको बराबर थियो।<ref>[http://comparelanguageapps.com/documentation/The_busuu_Study2016.pdf The busuu efficacy study]</ref> पछि सन् २०१७ मा, बुसुले खुला विश्वविद्यालयका एक वरिष्ठ प्राध्यापकसँग मञ्च भाषा सिक्नेहरूको व्यवहारको बारेमा जानकारी लिएको थियो। परिणामले, बुसुमा भाषा सिक्न आउने ८२% प्रयोगकर्ताहरूले उनीहरूकै भाषा सिक्न सुधार गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको देखाएको थियो।<ref>[http://oro.open.ac.uk/54354/ Autonomous language learning through a mobile application: a user evaluation of the busuu app]</ref> बुसुले दोस्रो भाषा अधिग्रहणको बारेमा चलिरहेको अध्ययनमा [[लन्डन]] विश्वविद्यालयसँग काम गरेको छ।<ref>[https://www.busuu.com/en/research]</ref> === पुरस्कारहरू === सन् २००८ मा यस कम्पनीको स्थापना भएदेखि बुसु र यसका संस्थापकहरूले १९ वटा भन्दा बढी पुरस्कार जितेका छन्। यसले उपभोक्ता अध्ययनका लागि जर्मन सङ्घद्वारा सर्वश्रेष्ठ भाषा अनुप्रयोग, ब्लूमबर्ग नवप्रवर्तन पुरस्कार र [[गुगल प्ले]]द्वारा 'सन् २०१५' को सर्वश्रेष्ठ अनुप्रयोगको रूपमा चयन गरिएको थियो।<ref>{{cite web |url=https://www.busuu.com/en/press/awards |title=Awards and accolades|accessdate=15 January 2019}}</ref> == यो पनि हेर्नुहोस् == == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:बहुभाषी वेबसाइटहरू]] [[श्रेणी:सामाजिक सञ्जाल अन्तर्गतका भाषा शिक्षण वेबसाइटहरू]] [[श्रेणी:विकिथन-८ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]] l4pd77itwkbcvvmnnakmkj4evu3rau4 0 107127 1395653 1348299 2026-11-11T21:39:02Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395653 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian Awards | awardname = अर्जुन पुरस्कार | image = File:Arjun Award.jpg | type = नागरिक | category = खेल (व्यक्तिगत) | instituted = १९६१ | firstawarded = १९६१ | lastawarded = २०१९ | total = ७०० | awardedby = [[भारत सरकार]] | cashaward = {{INR}} ५००,००० | description = | previousnames = | obverse = | reverse = | ribbon = | firstawardees = | lastawardees = | precededby = [[राजीव गान्धी खेल रत्न]] }} '''अर्जुन पुरस्कार''' भारतीय खेलाडीहरूका लागि दिइने एक पुरस्कार हो । यो पुरस्कार हरेक वर्ष खेलकुद क्षेत्रमा उत्कृष्ट प्रदर्शनी गर्ने जा योगदान गर्ने खेलाडीहरूलाई [[भारत सरकार]] द्वारा प्रदान गरिन्छ । यस पुरस्कारको स्थापन अथवा सुरुवात सन् १९६१बाट भएको थियो । यस पुरस्कार अन्तर्गत नगद पाँच लाख भारतीय रूपैयाँ, अर्जुनको काश्य प्रतसमा र प्रशंसा पत्र प्रदान गरिन्छ<ref>{{cite web | title = 2013 Rajiv Gandhi Khel Ratna and Arjuna Awards|publisher= Press Information Bureau, Ministry of Youth Affairs & Sports| url = http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=98548 |date=22 August 2013| accessdate = 2014-08-04 }}</ref> । ==यो पनि हेर्नुहोस्== ==सन्दर्भ सामाग्री== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== {{Commons category|Arjuna Award}} * [https://www.lapolo.in/blog/arjuna-award-polo-2018/ The Arjuna Awardee in Polo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190927101123/https://www.lapolo.in/blog/arjuna-award-polo-2018/ |date=2019-09-27 }} * [https://web.archive.org/web/20071225221945/http://yas.nic.in/yasroot/awards/arjuna.htm List of Award winners up to 2004] * [https://web.archive.org/web/20071225083351/http://sports.indiatimes.com/Khel_Ratna_for_Manavjit/articleshow/2266525.cms Winners for year 2006-2007] * [http://pib.nic.in/newsite/mbErel.aspx?relid=86351 Winners of 2012 Arjuna Award] * [https://web.archive.org/web/20250222133215/https://news.biharprabha.com/2013/08/list-of-rajiv-gandhi-khel-ratna-and-arjuna-award-winners-2013/ Winners of Arjuna Award 2013] {{कमन्सश्रेणी|Arjuna Award}} [[श्रेणी:पुरस्कारहरू]] [[श्रेणी:विकिथन-८ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू]] 72mkg2dnqzqvn16hstb4fjet07fgfq5 0 107355 1395719 1368316 2026-11-11T23:16:13Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395719 wikitext text/x-wiki {{infobox person | name = कुमार पन्त | native_name_lang = नेपाली | image = | caption = कुमार पन्त | birth_date = सन् १९७६ सेप्टेम्बर १५ <!-- {{Birth date and age|२०३३|०४|३१}} --> | birth_place = [[फुजेल]], [[गोरखा जिल्ला|गोरखा]] [[नेपाल]] | resting_place = {{झण्डा चिन्ह|जर्मनी}} फ्र्याङ्कफर्ट, [[जर्मनी]] | monuments = | residence = | nationality = {{झण्डा चिन्ह|नेपाल}} [[नेपाली]] | other_names = | ethnicity = | citizenship = नेपाली | education = स्नातक (समाजशास्त्र) | alma_mater = | occupation = समाज सेवा, व्यापार | years_active = | employer = | organization = [[गैर आवासीय नेपाली सङ्घ]] | known_for = [[गैर आवासीय नेपाली सङ्घ]]को अन्तर्राष्ट्रिय समन्वय परिषद्का [[अध्यक्ष]] | notable_works = स्वदेशको समृद्धिमा गैर आवासीय नेपाली सङ्घ | style = | influences = | influenced = | home_town = [[गोरखा जिल्ला|गोरखा]] | salary = | height = | weight = | television = | title = | term = | religion = | spouse = वञ्चना भट्ट | partner = | children = समृद्धि पन्त र कुशल पन्त | parents = | relatives = | callsign = | awards = | signature = | signature_alt = | signature_size = | website = <!-- {{URL|http:http://www.kumarpanta.com}} --> | footnotes = }} '''कुमार पन्त''' गैर आवासीय नेपाली नेता तथा नेपाली मूलका जर्मनीका एक व्यवसायी हुन्, जो [[गैर आवासीय नेपाली सङ्घ]] को अन्तर्राष्ट्रिय समन्वय परिषद्का [[अध्यक्ष]] (कार्यकाल : सन् २०१९-२०२२) थिए।<ref>https://nrna.org/Team-Members {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190929074508/https://www.nrna.org/Team-Members |date=2019-09-29 }}</ref><ref>{{cite web|url=https://ekantipur.com/news/2019/10/18/157137593062038593.html|title=एनआरएनएको अध्यक्षमा कुमार पन्त विजयी|author=विमल खतिवडा|date=१ कार्तिक, २०७६|work=कान्तिपुर|accessdate=११ कात्तिक २०७६}}</ref> ==जन्म र बाल्यकाल== [[गोरखा जिल्ला|गोरखा]] जिल्लाको [[फुजेल]]मा सन् १९७६ मा जन्मेका पन्तको विद्यालय शिक्षा आफ्नै गाउँ श्री भैरव आश्रम माध्यमिक विद्यालयमा पूरा भयो ।<ref name="nayapatrikadaily.com">https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/5084/2019-02-03{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://www.onsnews.com/kumar-panta/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191028052516/https://www.onsnews.com/kumar-panta/ |date=2019-10-28 }}</ref> ==व्यवसाय== उच्च शिक्षा अध्ययनका लागि [[ग्रिस|ग्रीस]]को एथेन्स पुगेका उनी पढाइ खर्च जुटाउने सिलसिलामा होटेल क्षेत्रमा काम गर्दै सन् १९९९ मा जर्मनीको फ्र्याङ्कफर्ट पुगेका थिए। होटेल व्यवस्थापनको काम सिकेपछि आफैले जर्मनीमा होटल एभरेष्ट<ref>{{Cite web |url=http://everest.hotelefrankfurt.net/en/ |title=अभिलेख प्रतिलिपि |access-date=2019-10-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190929042853/http://everest.hotelefrankfurt.net/en/ |archive-date=2019-09-29}}</ref> सुरु गरेका थिए।<ref name="nayapatrikadaily.com"/> पछि साझेदार थप्दै र कर्मचारीलाई पनि सेयर दिँदै होटलहररू फ्र्याङ्कफर्ट र युरोपका अरु सहरतिर पनि विस्तार गर्न थालेक थिए। युरोपमा उनका प्रमुख व्यावसायिक साझेदार [[जीवा लामिछाने]] हुन् भने [[शेष घले]] र [[उपेन्द्र महतो]]सँग पनि केही व्यवसायमा साझेदारी रहेको छ।<ref name="nayapatrikadaily.com"/><ref>http://annapurnapost.com/news/76410</ref> नेपालमा जलविद्युत परियोजना, बैङ्क, विप्रेषण, रियल स्टेट र सिमेन्ट उद्योगमा पनि यीनको लगानी रहेको छ।<ref>http://www.kumarpanta.com/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191027213042/http://www.kumarpanta.com/ |date=2019-10-27 }}</ref> ==गैरआवासीय नेपाली अभियान== गैरआवासीय नेपाली अभियानको सुरुवाती चरणदेखि सक्रिय भएका पन्त सन् २००४ मा जर्मनीको हिस्सेन क्षेत्रका संयोजक भएका थिए। त्यसपछि अन्तर्राष्ट्रिय समन्वय परिषद (आईसीसी) सदस्य तथा युरोप क्षेत्रका संयोजक (सन् २००९-२०११), आईसीसी महासचिव (सन् २०१३–२०१५) र दुई कार्यकाल आईसीसी उपाध्यक्ष (२०१५-२०१९) को जिम्मेवारीमा रहेका थिए।<ref>{{cite web|url=https://kendrabindu.com/post/111443#.XbTXX-gza00|title=को हुन् एनआरएनएका नवनिर्वाचित अध्यक्ष पन्त ?|author=|date=१ कात्तिक २०८६|work=केन्द्र विन्दु|accessdate=११ कात्तिक २०७६}}</ref> <ref>https://bizmandu.com/content/20191018101855.html</ref> नेपालमा भूकम्प, बाढी, पहिरो, आँधीजस्ता प्राकृतिक विपत्तिका बेला राहत, उद्धार, पुनर्निर्माण लगायत परोपकारी कार्यको संयोजन गरेका उनले गैरआवासीय नेपालीहरूको रु. १० अर्बको सामूहिक लगानी कोष स्थापना गरी नेपालको पूर्वाधार क्षेत्रमा लगानी गर्ने अभियानको संयोजन गरिरहेका छन्।<ref>{{cite web|url=https://ratopati.com/story/103486/2019/10/18/kumar-panta|title=एनआरएनएका नवनिर्वाचित अध्यक्ष पन्तको प्रतिवद्धता: वार्षिक १० अर्ब वैदेशिक लगानी भित्र्याउँछौं|author=रातोपाटी संवाददाता|date=१ कात्तिक २०७६|work=रातोपाटी|accessdate=११ कात्तिक २०७६}}</ref> <ref>https://nrna.org/press-release/prid/758 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191026235038/https://nrna.org/press-release/prid/758 |date=2019-10-26 }}</ref><ref>https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/3962/2019-01-2{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==प्रकाशित कृति== पन्तको एक पुस्तक ''स्वदेशको समृद्धिमा एनआरएन'' (सन् २०१९) प्रकाशित छ । ==लेखरचनाहरू== ==सन्दर्भ सामाग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== *[https://www.facebook.com/kumarpantaNRN/ कुमार पन्तको फेसबुक] *[https://twitter.com/kumarpanta1 कुमार पन्तको टुइटर] *[http://www.kumarpanta.com/कुमार पन्तको वेबसाइट]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[श्रेणी:नेपालका नागरिकहरू]] cup5abuc6l8dkdboetincy2lr69ef1z 0 107673 1395670 1394152 2026-11-11T22:36:41Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395670 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | official_name = कक्सबाजार सदर | native_name = কক্সবাজার সদর | settlement_type = [[बङ्गलादेशका उपजिल्लाहरूको सूची|उपजिल्ला]] | image_skyline = | imagesize = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = Bangladesh | pushpin_label_position = right | pushpin_map_caption = बङ्गलादेशको नक्शामा कक्सबाजार उपजिल्लाको अवस्थिति | coordinates = {{coord|21|{{#expr:.4500*60 round 1}}|N|91|{{#expr:.9833*60 round 1}}|E|type:city_region:BD|display=inline,title}} | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|बङ्गलादेश}} | subdivision_type1 = विभाग | subdivision_type2 = [[बङ्गलादेशका जिल्लाहरूको सूची|जिल्ला]] | subdivision_type3 = | subdivision_name1 = [[चट्टोग्राम विभाग|चट्टग्राम विभाग]] | subdivision_name2 = [[कक्सबाजार जिल्ला]] | subdivision_name3 = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = | leader_name1 = | area_total_km2 = 228.23 | area_metro_km2 = | elevation_m = | elevation_ft = | population_total = 253788 | population_as_of = १९९१<ref name="coxsbazar">{{cite web|url=http://www.sadar.coxsbazar.gov.bd/site/page/8a969e32-2144-11e7-8f57-286ed488c766|title=এক নজরে কক্সবাজার সদর - কক্সবাজার সদর উপজেলা - কক্সবাজার সদর উপজেলা|work=www.sadar.coxsbazar.gov.bd|access-date=2019-11-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20171205121611/http://sadar.coxsbazar.gov.bd/site/page/8a969e32-2144-11e7-8f57-286ed488c766|archive-date=2017-12-05}}</ref> | population_footnotes = | population_density_km2 = auto | postal_code_type = | postal_code = | website =[https://web.archive.org/web/20070930043651/http://www.bangladesh.gov.bd/maps/images/coxsbazar/CoxsBazarSadar.gif কক্সবাজার সদর এর সরকারী মানচিত্র] | footnotes = | timezone = [[बङ्गलादेशको प्रमाणिक समय|बङ्गलादेशी मानक समय]] | utc_offset = +६ }} '''कक्सबाजार सदर''' ({{भाषा-बङ्गाली|কক্সবাজার সদর}}) [[बङ्गलादेश]]को दक्षिण भागमा पर्ने जिल्ला [[कक्सबाजार जिल्ला|कक्सबाजार]] एक उपजिल्ला हो। यो उपजिल्ला चट्टग्राम विभाग अन्तर्गत पर्दछ।<ref name="बाङ्ला">{{citation |authors=বদিউল আলম |chapter= কক্সবাজার সদর |chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=http://bn.banglapedia.org/index.php?title=%E0%A6%95%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%B8%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%B0_%E0%A6%B8%E0%A6%A6%E0%A6%B0_%E0%A6%89%E0%A6%AA%E0%A6%9C%E0%A7%87%E0%A6%B2%E0%A6%BE |title= বাংলাপিডিয়া: বাংলাদেশের জাতীয় এনসাইক্লোপিডিয়া|editor= সিরাজুল ইসলাম, আহমেদ এ জামাল|publisher= বাংলাদেশ এশিয়াটিক সোসাইটি|year=सन् २०१२ |edition=दोस्रो}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.sadar.coxsbazar.gov.bd/site/page/9701401c-2144-11e7-8f57-286ed488c766|title=উপজেলার ঐতিহ্য - কক্সবাজার সদর উপজেলা - কক্সবাজার সদর উপজেলা|work=www.sadar.coxsbazar.gov.bd|access-date=2019-11-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20171218024058/http://sadar.coxsbazar.gov.bd/site/page/9701401c-2144-11e7-8f57-286ed488c766|archive-date=2017-12-18}}</ref> == भूगोल == कोक्सबाजार उपजिल्ला बङ्गलादेशको दक्षिण भागमा पर्छ भने यो उपजिल्ला २१°२४' देखि २१°३६' उत्तर अक्षांश र ९१°५९' देखि ९२°०८' पूर्वी देशान्तरमा अवस्थित छ। कोक्सबाजार उपजिल्लाले बङ्गलादेशको कुल क्षेत्रफल मध्ये २२८.२३ वर्ग किलोमिटर ओगटेको । यस उपजिल्लालाई [[चकरिया उपजिल्ला|चकरिया]] उपजिल्लाले उत्तर, भारतको पश्चिम बङ्गाल राज्यले र [[रामु उपजिल्ला|रामु]] उपजिल्लाले दक्षिण, [[रामु उपजिल्ला|रामु]] जिल्लाले नै पूर्व र भारतको पश्चिम बङ्गाल राज्य र [[महेशकाली उपजिल्ला|महेशकाली]] उपजिल्ला पश्चिमबाट घेरेको छ।<ref>{{cite web|url=http://www.sadar.coxsbazar.gov.bd/site/page/8a96b7f5-2144-11e7-8f57-286ed488c766|title=নদ নদী - কক্সবাজার সদর উপজেলা - কক্সবাজার সদর উপজেলা|work=www.sadar.coxsbazar.gov.bd|access-date=2019-11-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20171210122658/http://www.sadar.coxsbazar.gov.bd/site/page/8a96b7f5-2144-11e7-8f57-286ed488c766|archive-date=2017-12-10}}</ref> == इतिहास == बङ्गलादेश मुक्ति अभियान सन् १९७१ मार्च २९ मा शुरू भएको थियो भने तात्कालिक समयमा पाकिस्तानी सेनाले यस उपजिल्लाका वकिल जेनेन्द्रलाल चौधरीलाई एस उपजिल्लाको एक पुरानो घरमा हत्या गरेका थिए। पाकिस्तानी सेनाले अन्य दुई बङ्गलादेशी लडाकुलाई पनि बदर मोकाम क्षेत्रमा गोली हानि हत्या गरेका थिए। == जनशाङ्खिकि == उपजिल्ला विभाग प्रतिवेदनका अनुसार यस उपजिल्लाको कुल जनसङ्ख्या ३४८०७५ रहेको छ जसमध्ये पुरुषको जनसङ्ख्या १८६१५१ छ भने महिलाको जनसङ्ख्या १६१९२४ रहेको छ। धर्मका आधारमा यस जिल्लामा इस्लाम धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या ३१४५६३ छ भने हिन्दु धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या २७०३७ छ। त्यस्तै गरी बुद्ध धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या १९९, इसाई धर्मको ६२४४ र अन्य धर्मका मानिसहरूको जनसङ्ख्या ३० रहेको छ। यस उपजिल्लामा २९६ मस्जिद, २१ मन्दिर र ५ गृजाघर, १७ बौद्ध गुम्बा र ५ चिहानहरू रहेका छन्। यस जिल्लाका केही लोकप्रिय धार्मिक स्थलहरू यस प्रकार छन्; कक्सबाजार मध्य जामे मस्जिद, बदर मोकाम जामे मस्जिद, बाराबाजार कालिबाडी मन्दिर, कोक्सबाजार सरस्वती -बाडी मन्दिर, शाह अलादिन, पिटन शाह, कालू शाहको चिहान आदि।<ref name="census">{{cite web | accessdate = November 10, 2006 | url = http://www.bangladeshgov.org/mop/ndb/arpc91_v1/tables04.htm | archiveurl = https://web.archive.org/web/20050327072826/http://www.bangladeshgov.org/mop/ndb/arpc91_v1/tables04.htm | archivedate = 2005-03-27 | title = জনসংখ্যার আদমশুমারি শাখা, বিবিএস }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050327072826/http://www.bangladeshgov.org/mop/ndb/arpc91_v1/tables04.htm |date=2005-03-27 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.sadar.coxsbazar.gov.bd/site/view/hotel|title=হোটেলওআবাসনেরতালিকা - কক্সবাজার সদর উপজেলা - কক্সবাজার সদর উপজেলা|work=www.sadar.coxsbazar.gov.bd|access-date=2019-11-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20191107081911/http://www.sadar.coxsbazar.gov.bd/site/view/hotel|archive-date=2019-11-07}}</ref> == अर्थतन्त्र == यस उपजिल्लामा ३१.६८% कृषि योग्य जमिन रहेको छ भने बाकीँ भागहरू पानीले घेरेका छन्। यस जिल्लामा आलु, मौसमी तरकारी, गेडागुडी, धान आदि अन्न बालीहरू उत्पादन गरिन्छ भने यस क्षेत्रबाट लोपहुन लागेका सखरखण्ड र उखु पनि निम्न मात्रमा उत्पादन गरिन्छ। यस उपजिल्लामा आँप, रुख कटर, केरा, भुइँकटर, बदाम आदि फलफूलको उत्पादन हुँदै आएको छ। यस उपजिल्लामा २५० माछापालन केन्द्र, २४ दुग्ध सङ्कलन केन्द्र, १९७ कुखुरा पालन केन्द्र, २० चल्ला उत्पादन केन्द्र आदि रहेका छन्।<ref>{{cite web|url=http://www.sadar.coxsbazar.gov.bd/site/page/aaf5341a-2144-11e7-8f57-286ed488c766|title=ব্যবসা বানিজ্য - কক্সবাজার সদর উপজেলা - কক্সবাজার সদর উপজেলা|work=www.sadar.coxsbazar.gov.bd|access-date=2019-11-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20171218024104/http://sadar.coxsbazar.gov.bd/site/page/aaf5341a-2144-11e7-8f57-286ed488c766|archive-date=2017-12-18}}</ref> यस उपजिल्लाको मुख्य आय श्रोतको बाटो भनेको कृषि र खेती हो जसमा जिल्लाकै ३४.०१% मानिसहरू संलग्न छन्। यस जिल्लाका मानिसहरू अन्य जस्तै ५.९७% मजदुरी, व्यापार र उद्योगमा १.०४%, वाणिज्यमा २३.८२%, सञ्चार र यातायातमा २.५६%, रेमिटेन्समा ४.९५%, निर्माण क्षेत्रमा २.११%, सुविधा १०.०७%, धार्मिक सेवा ०.३०% र अन्य १५.८३% रहेका छन्।<ref>{{cite web|url=http://www.sadar.coxsbazar.gov.bd/site/view/hat_bazar_list|title=হাট বাজারের তালিকা - কক্সবাজার সদর উপজেলা - কক্সবাজার সদর উপজেলা|work=www.sadar.coxsbazar.gov.bd|access-date=2019-11-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20191107081800/http://www.sadar.coxsbazar.gov.bd/site/view/hat_bazar_list|archive-date=2019-11-07}}</ref> == प्रशासन == प्रशासकीय कोक्सबाजार थानाको स्थापना सन् १८५४ मा गरिएको थियो भने सन् १९५९ मा यसलाई सहर समिति परिवर्तन गरिएको थियो।<ref>{{cite web |title=পদ্মাসেতুর এপার-ওপারসহ নতুন ৭ থানা, বিশ্বনাথ পৌরসভা |url=https://m.banglanews24.com/national/news/bd/747355.details |date=২১ অক্টোবর ২০১৯ |work=banglanews24.com |publisher=বাংলানিউজ২৪.কম |access-date=2019-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191021121909/https://m.banglanews24.com/national/news/bd/747355.details |archive-date=2019-10-21 }}</ref> सन् १९७२ मा यस सहर समितिलाई नगरपालिकामा परिणत गरिएको थियो। यस नगरपालिकालाई सन् १९८३ मा उपजिल्लामा परिणत गरिएको थियो।<ref>{{cite web |title=কক্সবাজারের ঈদগাঁও ও দক্ষিণ রাঙ্গুনিয়ায় হচ্ছে নতুন থানা |url=https://dainikazadi.net/%E0%A6%95%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%B8%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%88%E0%A6%A6%E0%A6%97%E0%A6%BE%E0%A6%81%E0%A6%93-%E0%A6%93-%E0%A6%A6%E0%A6%95%E0%A7%8D/ |date=২২ অক্টোবর ২০১৯ |work=dainikazadi.net |publisher=দৈনিক আজাদী |access-date=2019-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200426112253/https://dainikazadi.net/%E0%A6%95%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%B8%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%88%E0%A6%A6%E0%A6%97%E0%A6%BE%E0%A6%81%E0%A6%93-%E0%A6%93-%E0%A6%A6%E0%A6%95%E0%A7%8D/ |archive-date=2020-04-26 }}</ref> यो नगरपालिका सन् १९८९ मा दोस्रो श्रेणीबाट तेस्रो श्रेणीमा घटुवा भएको थियो। हाल कोक्सबाजार सदर उपजिल्लामा १० सङ्घ, १० वडा, ४० मौजा, ४० महल्ला र १४० गाउँहरू रहेका छन्।<ref>{{cite web|title= বাংলাদেশ উপজেলা তালিকা|url= https://www.wikizero.com/en/Upazilas_of_Bangladesh|publisher= উইকি শূন্য|access-date= 2019-11-07|archive-url= https://web.archive.org/web/20191106043013/https://www.wikizero.com/en/Upazilas_of_Bangladesh|archive-date= 2019-11-06}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.sadar.coxsbazar.gov.bd/site/page/8a96ad83-2144-11e7-8f57-286ed488c766|title=ইউনিয়ন সমূহ - কক্সবাজার সদর উপজেলা - কক্সবাজার সদর উপজেলা|work=www.sadar.coxsbazar.gov.bd|access-date=2019-11-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20171211055040/http://sadar.coxsbazar.gov.bd/site/page/8a96ad83-2144-11e7-8f57-286ed488c766|archive-date=2017-12-11}}</ref> == शिक्षा == यस उपजिल्लाको कुल साक्षरता दर ३९.७% रहेको छ जसमध्ये पुरुषको साक्षरता दर ४४% छ भने महिलाको साक्षरता दर ४३.७% रहेको छ। यस जिल्लाका केही उत्कृष्ट विद्यालयहरू यस प्रकार छन्; कक्सबाजार सरकारी कलेज (सन् १९६२), कोक्सबाजा, सरकारी उच्च विद्यालय (सन् १८७४), इदगाउँ नमुना उच्च विद्यालय (सन् १९२८), मेजपारा सरकारी प्राथमिक विद्यालय (सन् १९३०), कोक्सबाजार अलि मदरसा (सन् १९५२) आदि। == सन्दर्भ सामग्री == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == [[श्रेणी:बङ्गलादेशका उपजिल्लाहरू]] ok450aem87697xtqxevqjx81g4epe6e 0 107872 1395663 1383845 2026-11-11T22:25:57Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395663 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = इरानसेल | logo =شعار_إيرانسيل.svg | logo_size = 250px | type = [[प्राइभेट लिमिटेड कम्पनी|अर्ध निजी]] | industry = दूरसञ्चार | key_people = साइद अलि जरिया <br><small>(कार्यकारी)</small> | products = सम्पूर्ण दूरसञ्चार सेवा | num_employees = | foundation = सन् २००५ | location = [[तेहरान]], [[इरान]] | homepage = [http://irancell.ir/portal/home/?27092/MTN%20%20Irancell www.irancell.ir] }} '''एमटिएन इरानसेल''' एसियाली राष्ट्र [[इरान]]को दूरसञ्चार प्रदायक कम्पनी हो। दक्षिण अफ्रिकाको अग्रणी बहुराष्ट्रिय दूरसञ्चार कम्पनी एमटिएन (४९%) र इरानको इलेक्ट्रोनिक विकास कम्पनी (५१%) मिलेर संयुक्त पूँजी कम्पनीको रूपमा यसलाई सन् २००५ मा स्थापित गरेका थिए।<ref>{{Cite web|url=http://imi100.imi.ir/Pages/Home.aspx|title=۱۰۰ شرکت برتر ایران|publisher=سازمان مدیریت صنعتی|accessdate=नोभेम्बर २०१९|archive-url=https://web.archive.org/web/20170607203006/http://imi100.imi.ir/Pages/Home.aspx|archive-date=2017-06-07}}</ref> यसले इरानमा दोस्रो, तेस्रो र चौथो पुस्ता सञ्जाल सेवाहरू सञ्चालन गर्दै आइरहेको छ।<ref name="ICTNA141203" >{{cite web|url=http://www.ictna.ir/id/065689/|title=تم إطلاق الشبكة تجاريًا|publisher=आइसिएनए|date=2014-12-03|accessdate=2012-12-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20141207193422/http://www.ictna.ir/id/065689/|archive-date=2014-12-07}}</ref> आर्थिक वर्ष १९९२ मा ४.५ अर्ब अमेरिकी डलर राजस्व सङ्कलन गरेको थियो जसले गर्दा यो इरानको सबैभन्दा ठुलो कम्पनीहरूको सूचीमा ३२अौँ स्थानमा आएको थियो। ३ डिसेम्बर २०१४ मा, इरानसेलले आधिकारिक रूपमा इरानका ९ वटा सहरहरूमा ४ जी एलटीई सञ्जालको सुरूवात गरेको थियो। अनुमति पत्र राष्ट्रिय आधारमा दिइएको थियो जसले इरानको समग्र भौगोलिक क्षेत्रहरू समावेश गर्दछ। ६ नोभेम्बर २००५ मा, इरानको सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालय र रेडियो सञ्चार विनियमक आयोगले दोस्रो दूरसञ्चार प्रदायकको रूपमा कार्य सञ्चालन गर्नको लागि अनुमतिपत्र प्रदान गरेको थियो। इजाजतपत्र प्राप्त गरेको छोटो समयमै, इरानसेलले आफ्नो सञ्जाल पूर्णरूपमा विस्तार गरेको थियो। अनुमतिपत्र प्राप्त गरेको ९ महिना नबित्दै २८ अगष्ट २००६ मा, यसले आफ्नो सञ्जालको परीक्षण गरेको थियो। २१ अक्टोबर २००६ मा, इरानसेलले आफ्नो सञ्जाल राजधानी तेहरान, ताबरिन र मासहादमा आधिकारिक रूपमा सञ्चालनमा ल्याएको थियो। यसको सञ्जालले प्रयोगकर्ताहरूलाई उन्नत पुस्ताको विश्वव्यापी मोबाइल सञ्चार प्रणाली प्रदान गरेको थियो। ==सेयरधनीहरू== इरानस्लका स्थापना देखि हालसम्मनै दुईवटा शेयरधनीहरू छन् जसमा अग्रणी बहुराष्ट्रिय दूरसञ्चार कम्पनी एमटिएन (४९%) र इरानको इलेक्ट्रोनिक विकास कम्पनी (५१%) पर्दछन्। <ref>{{cite web|url=http://bonyad-ict.com/eiran.htm|title=الشركات التابعة - الشركة الإيرانية للتنمية الإلكترونية|publisher=सिना निगम|date=|accessdate=2012-06-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121012010841/http://bonyad-ict.com/eiran.htm|archivedate=2012-10-12}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121012010841/http://bonyad-ict.com/eiran.htm |date=2012-10-12 }}</ref> इरानको इलेक्ट्रोनिक विकास कम्पनी (आइइडिसी) (५१%) का मुख्यतया दुईवटा शेयरधनीहरू छन्: १) मोस्ताजाफान कोष २)इरान इलेक्ट्रोनिक्स उद्योग, साइरनको रूपमा चिनिने ==इण्टरनेट दूरदर्शन== इरानसेलले आफ्ना ग्राहकहरूलाई इण्टरनेट दूर्दशन सेवा प्रदान गर्दछ। यो सेवा लेञ्ज एप जामक अनुप्रयोगको रूपमा उपलब्ध छ जसले प्रयोगकर्ताहरूलाई मनपर्ने चलचित्र, नाटक, दूर्दशन कार्यक्रम आदी प्रदान गर्दछ। यो अनुप्रयोग मार्फत इरानसेलका प्रयोगकर्ताहरूले मनपर्ने सामग्रीहरू नि:शुल्क रूपमा डाउनलोड गर्न सक्छन्। (फारसी विकि) ==आर्थिक सहयोग== इरानसेल निगमले, खेलकुद, व्यवस्थापन तथा प्रविधिलाई सहयोग गर्ने घोषण गरेको थियो र यसका साथसाथै इमाम खोमिनी राहत समिति, देशको कल्याणकारी सङ्गठन र इरान इस्लामिक गणतन्त्रको रेड क्रस समाजलाई पनस सहयोग गर्ने घोषण गरेको थियो। इरानी व्यवसायीक फुटबल लिगको प्रायोजन रहेको खाडी प्रमियर लिगलाई पनि प्रायोजन गरेको थियो जसको नाम इरानसेल कप राखिएको थियो। ==आलोचना== ===प्रतिबन्ध=== रेउटर्सको अनुसार, कम्पनीले [[संयुक्त राज्य अमेरिका]]ले लगाएको आर्थित प्रतिबन्धको बाबजुद पनि संयुक्त राज्य अमेरिकाको प्रविधिहरू प्राप्त गरेको थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/2012/06/04/us-iran-mtn-sanctions-idUSBRE8530SO20120604|editor=माइकल विलियम|first=ष्टिभ|last=ष्टेकलो|first2=मार्कस|last2=George|first3=सिल्भिया|last3=रेसटल|title=Exclusive: Iranian cell-phone carrier obtained banned U.S. tech|date=June 4, 2012|accessdate=November 21, 2014|work=रेउटर्स|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924164327/http://www.reuters.com/article/2012/06/04/us-iran-mtn-sanctions-idUSBRE8530SO20120604|archive-date=September 24, 2015}}</ref> ===मोबाइल वेब मूल्य निर्धारण=== डिसेम्बर २०१४ मा इरानसेलले सेवा सञ्चालन मूल्यमा दोब्बरले वृद्धि गरेको थियो त्यसपछि केही प्रयोगकर्ताहरूले यसको विरोध सामाजिक सञ्जाल मार्फत गरेका थिए।<ref>{{cite news|title=مشترکین در حال تبدیل ایرانسل?|work=सार्गा|date=30 December 2014|number=2198|page=15|language=फारसी}}</ref> ३१ डिसेम्बर २०१४ मा, कम्पनीले विरोध गर्ने प्रयोगकर्ताहरूलाई तिनिहरूको सिम कार्ड एकमुष्ठ रूपमा हटाइदिने निर्णय लिएको थियो। <ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-23403654|title=Iran mobile company indicted for "insulting Sunnis"|work=बिबिसी विश्व सेवा|date=22 July 2013|accessdate=29 December 2014}}</ref> ===ग्राहकहरूको गोपनियताको चुहावट=== इरानसेल यसको गोपनियता नीतिको लागि आलोचित हुँदै आइरहेको छ। जुलाई २०१६ मा, एक एमटिएनको रूपमा चिनिने यन्त्रमानवले लाखौँ प्रयोगकर्ताहरूको निजी आँकडा सामाजिक सञ्जाल टेलिग्राममा चुहावट गरेको थियो।<ref>{{cite news|url=http://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-4/562194-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%84-%D8%A7%D8%AE%D8%B7%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%AA%D8%B2%D8%B1%DB%8C%D9%82-%D8%AA%D8%A8%D9%84%DB%8C%D8%BA%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B5%D9%81%D8%AD%D8%A7%D8%AA-%D9%88%D8%A8-%D9%85%D8%AA%D9%88%D9%82%D9%81-%D8%B4%D8%AF|title=ایرانسل هشدار داده شد|work=آژانس خبری کار ایران|language=फारसी|date=24 November 2017|accessdate=24 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171127180010/http://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-4/562194-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%84-%D8%A7%D8%AE%D8%B7%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%AA%D8%B2%D8%B1%DB%8C%D9%82-%D8%AA%D8%A8%D9%84%DB%8C%D8%BA%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B5%D9%81%D8%AD%D8%A7%D8%AA-%D9%88%D8%A8-%D9%85%D8%AA%D9%88%D9%82%D9%81-%D8%B4%D8%AF|archive-date=27 November 2017}}</ref><ref>{{cite news|url=http://financialtribune.com/archive/2016/07/17/articles/sci-tech/45641/irancell-data-leak-raises-security-questions|title=Irancell Data Leak Raises Security Questions|work=फाइनान्सिएल ट्रिब्युन|date=18 July 2016|accessdate=19 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160915074921/http://financialtribune.com/archive/2016/07/17/articles/sci-tech/45641/irancell-data-leak-raises-security-questions|archive-date=15 September 2016}}</ref> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == *{{official website|http://irancell.ir/portal/home/?27092/MTN%20%20Irancell}} [[श्रेणी:इरानका दूरसञ्चार कम्पनीहरू]] 4scmym34are21sesztyvmcw9o1w3h6k 0 108085 1395662 1383776 2026-11-11T22:23:18Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395662 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = पर्सिरन टर्बटास एक्सएल आजीयाटा टिबिके | logo = XL Axiata 2014.svg | type = सार्वजनिक कम्पनी | closed_date = | founded = {{Start date and age|October 8, 1996}} | location = {{झण्डा चिन्ह|इण्डोनेशिया}} [[जाकार्ता]], [[इन्डोनेसिया]] | key_people = दियान सिसवारिनी <small>(अध्यक्ष तथा [[प्रमुख कार्यकारी अधिकृत|कार्यकारी]])</small><ref>{{cite web|url=https://www.xlaxiata.co.id/id/perusahaan-kami/pimpinan-kami|title=Direksi dan Dewan Komisaris|work=XL|accessdate=9 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190508215630/https://www.xlaxiata.co.id/id/perusahaan-kami/pimpinan-kami|archive-date=8 May 2019}}</ref> | products = दूरसञ्चार सेवा | industry = दूरसञ्चार | revenue = २१.३४&nbsp;ट्रिलियन (सन् २०१६)<ref name=AR>[https://web.archive.org/web/20150924133828/http://www.idx.co.id/Portals/0/StaticData/ListedCompanies/Corporate_Actions/New_Info_JSX/Jenis_Informasi/01_Laporan_Keuangan/02_Soft_Copy_Laporan_Keuangan/Laporan%20Keuangan%20Tahun%202013/Audit/EXCL/EXCL_LKT_Des_2013.pdf वित्तीय प्रतिवेदन डिसेम्बर २०१३]</ref> | net_income = ३७६&nbsp;बिलियन (सन् २०१६)<ref name=AR/> | assets = ५४.८९६&nbsp;ट्रिलियन (सन् २०१६)<ref name=AR/> | num_employees = १,८९२ (सन् २०१६) | divisions = एक्सएल<br>एक्सएल प्रायरोटिएस<br>[[एक्सिस टेलिकम]] | parent = [[आजीयाटा ग्रुप बेरहाड|आजीयाटा समूह]] | subsid = | homepage = {{URL|https://www.xl.co.id/en}}<br>{{URL|https://www.xlaxiata.co.id/en}} }} '''पर्सिरोन टर्बटास एक्सएल आजीयाटा टिबिके'''<ref>{{cite web|url=http://www.detikinet.com/read/2009/12/23/164901/1265315/328/resmi-ganti-nama-xl-ingin-terdepan|title=Berita Teknologi Informasi dan Komunikasi terkini|work=detikinet|accessdate=17 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20091226035648/http://www.detikinet.com/read/2009/12/23/164901/1265315/328/resmi-ganti-nama-xl-ingin-terdepan|archive-date=26 December 2009}}</ref> पूर्व पर्सिरोन टर्बटास एक्सेलकोमिण्डो प्रतमा टिबिके), एसियाली राष्ट्र [[इन्डोनेसिया]]मा सेवा सञ्चालन गर्ने एक मोबाइल सञ्जाल सञ्चालन वा दूरसञ्चार कम्पनी हो। कम्पनीको प्रधान कार्यालय इन्डोनेसियाको राजधानी [[जाकार्ता]]मा अवस्थित छ भने यो इन्डोनेसियाको ग्राहकहरूको सङ्ख्या आधारमा दोस्रो ठूलो मोबाइल सञ्जाल सञ्चालक हो।<ref>{{cite web|url=http://www.indonesia-investments.com/doing-business/indonesian-companies/xl-axiata/item225|title=XL Axiata|author=इन्डोनेसिया इन्भेष्टमेन्ट|publisher=|accessdate=17 July 2015}}</ref> यस सञ्चाकको क्षेत्र ठूलो छ। यसले जाभा, बाली, र लोम्बोकका साथ साथै सुमत्र, कालिमाण्टन र सुलावेसी र यसका वरपरका प्रमुख सहरहरू सेवा सञ्चालन गर्दछ। एक्सएलले विश्वव्यापी मोबाइल सञ्चार प्रणाली९०० ​​र [[विश्वव्यापी मोबाइल सञ्चार प्रणाली]]१८०० सञ्जालहरूमा डाटा सञ्चार, विस्तृत पट्टि इण्टरनेट, मोबाइल सञ्चार र तेस्रो पुस्ता सेवा प्रदान गर्दछ। सुरुवातमा, एक्सएलले [[विश्वव्यापी मोबाइल सञ्चार प्रणाली]] ९०० प्रविधिको प्रयोग गरी मोबाइल दूरभाष सेवा प्रदान गरेको थियो। सेवाहरू सुरू गरेको केही वर्ष पछि कम्पनीलाई मोबाइल सञ्जाल १८०० लागू गर्न, र इण्टरनेट स्तर दूरभाष सेवा सेवा तथा इण्टरनेट सेवा प्रदायकको रूपमा सञ्चालनको लागि अनुमतिपत्र प्रदान गरिएको थियो। सन् २००६ मा, एक्सएलले तेस्रो पुस्ता सेवा अनुमतिपत्र प्राप्त गरेको थियो जसको सेवा सेप्टेम्बर १००६ मै सुरुवा गरिएको थियो। सन् २०१० को अन्त्यमा, कम्पनीसँग [[इन्डोनेसिया]]मा २२,००० भन्दा बढी बिटिएस टावरहरू रहेका थिए। ५५.१ मिलियन ग्राहकहरूका साथ यो इन्डोनेसियाको दोस्रो ठूलो मोबाइल सञ्जाल सञ्चालक हो।<ref name="theindonesiatoday">{{cite web|url=http://theindonesiatoday.com/transportation-headline/8109-huawei-marine-wins-batam-melaka-submarine-cable-project.html|title=Theindonesiatoday.com|publisher=theindonesiatoday.com|accessdate=2014-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304040352/http://theindonesiatoday.com/transportation-headline/8109-huawei-marine-wins-batam-melaka-submarine-cable-project.html|archive-date=2016-03-04|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304040352/http://theindonesiatoday.com/transportation-headline/8109-huawei-marine-wins-batam-melaka-submarine-cable-project.html |date=2016-03-04 }}</ref> मे २०१९ मा एक्सएलका सेयरहरू बढेका थिए उक्ति घटना [[आजीयाटा ग्रुप बेरहाड|आजियाटा समूह]]ले नर्वेको टेलिनरको साथ उनीहरूको एसियाली सञ्चालन संयोजन गर्ने वार्ताको घोषणा गरेका एक दिन पछि रहेको थियो।<ref>{{cite web|url=https://m.suara.com/tekno/2019/05/06/144500/xl-axiata-beberkan-laporan-kuartal-pertama-2019|title=XL Axiata Beberkan Laporan Kuartal Pertama 2019|author=Suara|publisher=|accessdate=6 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190506222309/https://m.suara.com/tekno/2019/05/06/144500/xl-axiata-beberkan-laporan-kuartal-pertama-2019|archive-date=6 May 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.cnbcindonesia.com/market/20190507145331-17-71000/axiata-dilebur-ke-telenor-norwegia-saham-xl-axiata-melesat|title=Axiata Dilebur ke Telenor Norwegia? Saham XL Axiata Melesat|author=सिएनबिसि|publisher=|accessdate=7 May 2019}}</ref> यो कतारको बहुराष्ट्रिय दूरसञ्चार कम्पनी [[उरिदू|ओरिदू]]को सहायक [[इन्डोस्याट]]को प्रतिद्वन्द्वी हो। == इतिहास == एक्सेलकोमिण्डो ६ अक्टोबर १९८९ मा पर्सिरोन टर्बटास ग्राहमेट्रोपोलिटन लेष्टरीको नामबाट स्थापित भएको थियो र सुरुवातमा यो एक व्यापारीक तथा सामान्य सेवा कम्पनी रहेको थियो। एक्सएल ८ अक्टोबर १९९६ मा व्यावसायिक रूपमा सेवा सञ्चालन गर्ने देशको पहिलो निजी मोबाइल सेवा सञ्चालक बनेको थियो। सन् २००९ मा, एक्सएल आजीयाटा समूहले कम्पनीलाई किनेको थियो जुन लोगोको परिवर्तनको कारण पनि हो। एक्सएल अक्षरहरू निलो रङ्ग बनाइएको छ (निलो र हरियो संस्करण पनि प्रयोग गरिएको थियो), र आजीयाटा ट्याग लोगोमा थपिएको थियो वास्तविक मोबाइल चौँथो पुस्ता सञ्जाल सेवा शुरू गर्दै यसले २८ अक्टोबर २०१४ मा नयाँ लोगोको सार्वजनिक गरेको थियो।<ref name="xl">{{cite web|url=http://www.xl.co.id/HubunganInvestor/ProfilXL/tabid/89/Default.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20080814143416/http://www.xl.co.id/HubunganInvestor/ProfilXL/tabid/89/Default.aspx|archive-date=2008-08-14|title=XL Axiata > Home|accessdate=2014-05-23}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080814143416/http://www.xl.co.id/HubunganInvestor/ProfilXL/tabid/89/Default.aspx |date=2008-08-14 }}</ref> ५ अक्टोबर २०१६ मा एक्सएलको २० औँ वार्षिकोत्सवमा एक्सएलले आफ्नो लोगोको रङ्ग पहेंलो र हरियोबाट निलो र हरियोमा परिवर्तन गरेको थियो, जुन पूर्व प्रो एक्सएलको लोगो जस्तै थियो। == एक्सिस दूरसञ्चारको बिरूद्ध एक्सएल आजीयाटाको अधिग्रहण == एक्सएल आजियाटाले २६ सेप्टेम्बर २०१३ मा एक्सिस दूरसञ्चार इन्डोनेसियालाई अधिग्रहण गर्नका लागि एक सम्झौता पत्रमा हस्ताक्षर गरेको थियो। सशर्त खरिदबिक्री सम्झौता, [[साउदी दूरसञ्चार कम्पनी]] र टेलिग्लोबल इन्भेष्टमेन्ट (टेलिग्लोबल) सँग गरिएको थियो जुन साउदी दूरसञ्चार कम्पनीको सहायक कम्पनी हो।<ref>{{cite web|url=http://tekno.kompas.com/read/2013/09/26/1322238/XL.Axiata.Akuisisi.Axis|title=XL Axiata Akuisisi Axis|publisher=Kompas.com|date=26 September 2013|accessdate=26 September 2013}}</ref><ref>{{cite web |url=http://tekno.kompas.com/read/2014/04/04/0847461/Jaringan.XL.dan.Axis.Segera.Disatukan.?utm_source=WP&utm_medium=box&utm_campaign=Kknwp |title=Jaringan XL dan Axis Segera "Disatukan" |date=4 April 2014}}</ref><ref>{{cite web |url=http://tekno.kompas.com/read/2014/04/08/1717055/XL.dan.Axis.Resmi.Jadi.Satu.Perusahaan |title=XL dan Axis Resmi Jadi Satu Perusahaan |date=8 April 2014}}</ref> == यो पनि हेर्नुहोस्== * [[उरिदू]] == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == [https://web.archive.org/web/20190728010802/https://www.xlaxiata.co.id/en आधिकारिक वेबसाइट] [[श्रेणी:इन्डोनेसियाका दूरसञ्चार कम्पनिहरू]] o9yfaaprvy9v1uhmu1irje0m7x3dgxn 0 108430 1395780 1386616 2026-11-12T03:00:35Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395780 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | official_name = धामइरहाट | native_name = ধামইরহাট | settlement_type = उपजिल्ला | image_skyline = | imagesize = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = Bangladesh | pushpin_label_position = right | pushpin_map_caption = बङ्गलादेशको नक्सामा यस उपजिल्लाको अवस्थिति | coordinates = {{coord|25|{{#expr:.1444*60 round 1}}|N|88|{{#expr:.8611*60 round 1}}|E|type:city_region:BD|display=inline,title}} | subdivision_type = [[देश]] | subdivision_name = {{झण्डा|बङ्गलादेश}} | subdivision_type1 = विभाग | subdivision_type2 = [[बङ्गलादेशका जिल्लाहरूको सूची|जिल्ला]] | subdivision_type3 = <!-- Capital --> | subdivision_name1 = [[राजशाही विभाग]] | subdivision_name2 = [[नउगाँ जिल्ला]] | subdivision_name3 = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = | leader_name1 = | area_total_km2 = ३००.८ | area_metro_km2 = | elevation_m = | elevation_ft = | population_total = १८४७७८ | population_as_of = सन् २०११ | population_footnotes = | population_density_km2 = auto | postal_code_type = | postal_code = | website =[http://www.dhamoirhat.naogaon.gov.bd/ आधिकारिक वेबसाइट] | footnotes = | timezone = [[बङ्गलादेशको प्रमाणिक समय|बङ्गलादेशी मानक समय]] | utc_offset = +६ }} '''धामइरहाट''' {{भाषा-बाङ्ला|ধামইরহাট}}  [[बङ्गलादेश]]को उत्तरी भागमा पर्ने जिल्ला [[नउगाँ जिल्ला|नउगाँ]] जिल्लाको एक उपजिल्ला हो। यो उपजिल्ला [[राजशाही विभाग|राजशाही]] विभागमा अन्तर्गत पर्दछ।<ref name=Banglapedia>{{cite book |year=सन् २०१२ |edition=दोस्रो |author=बदिउल आलम |chapter=ধামইরহাট উপজেলা |chapter-url=http://bn.banglapedia.org/index.php?title= ধামইরহাট উপজেলা|title=बाङ्लापिडिया: बङ्गलादेशको राष्ट्रिय विश्वकोश|editor= |publisher=बङ्गलादेशको एसियाली समाज}}</ref> == भूगोल == धामइरहाट उपजिल्ला बङ्गलादेशको उत्तरी भागमा पर्छ भने यो उपजिल्ला २५°०१' देखि २५°१३' उत्तर अक्षांश र ८८°४०' देखि ८८°५७' पूर्वी देशान्तरणमा अवस्थित छ। धामइरहाट उपजिल्लाले बङ्गलादेशको कुल क्षेत्रफल मध्ये ३००.८० वर्ग किलोमिटर ओगटेको। यस उपजिल्लालाई भारतको पश्चिम बङ्गाल राज्यले उत्तर, [[बदलगाछी उपजिल्ला|बदलगाछी]] र [[पत्नीतला उपजिल्ला|पत्नीतला]] उपजिल्लाले दक्षिण, [[जयपुरहाट सदर उपजिल्ला|जयपुरहाट सदर]] उपजिल्लाले पूर्व र [[पत्नीतला उपजिल्ला|पत्नीतला]] उपजिल्लाले पश्चिमबाट घेरेको छ।जमुना र अतराई नदि यस उपजिल्लाका प्रमुख नदिहरू हुन्।<ref>{{cite web | url = http://bn.banglapedia.org/index.php? | title = ধামইরহাট উপজেলা | publisher = बाङ्लापिडिया | accessdate = 8 December 2018 | archive-url = https://web.archive.org/web/20200119033338/http://bn.banglapedia.org/index.php | archive-date = 19 January 2020 }}</ref><ref>{{cite web| url = http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_A/19/1905_PART_A_DCHB_DAKSHIN%20DINAJPUR.pdf |title = District Census Handbook 2011 Dakshin Dinajpur | work= Map of Dakshin Dinajpur showing CD Blocks on the fourth page|publisher= Directorate of Census Operations | accessdate = 8 December 2018}}</ref><ref>{{cite web | url = http://wbpspm.gov.in/publications/District%20Human%20Development%20Report | title = District Human Development Report | work = Uttar Dinajpur. Page 14: Map showing locational setting of Uttar Dinajpur district (includes Dakshin Dinajpur district) | publisher = Department of Planning, Statistics and Programme Implementation, Government of West Bengal | accessdate = 8 December 2018 | archive-url = https://web.archive.org/web/20180119150840/http://www.wbpspm.gov.in/publications/District%20Human%20Development%20Report | archive-date = 19 January 2018 }}</ref> == इतिहास == बङ्गलादेश मुक्ति अभियान सन् १९७१ अप्रिल ४ का दिनबाट देश व्यापी रूपमा शुरू भएको थियो भने तात्कालिक समयमा पाकिस्तानी सेनाले यस उपजिल्लाको फारसीपाडा, पागल दिवाना, रङ्गमाटी जस्ता स्थानहरूमा सैनिक किल्ला खडा गरेका थिए। पाकिस्तानी सेना र बङ्गलादेशको मुक्तिका लागि लडिरहेका लडाकु बीच यस उपजिल्लाको पिलर डाङ्गा, गङ्ग्रा कुल्फतपुर र रङ्गमाटीमा प्रत्यक्ष गोली हानाहान भएको थियो जहाँ दुवै पक्षबाट थुप्रै लडाकुहरू मारिएका थिए। पछि पाकिस्तानी सेनाले कुलपतपुर गाउँमा आक्रमण गरी १४ सर्वसाधारणहरूको हत्या गरेका थिए भने कयौं घरहरूलाई आगजनी गरी नष्ट गरेका थिए। पाकिस्तानी सेना र बङ्गलादेशी लडाकु बीच माहिसन्तोष भन्ने ठाउँमा प्रत्यक्ष गोली हानाहानमा २५ पाकिस्तानी सेनाहरू मारिएका थिए भने ३ बङ्गलादेशी लडाकु; श्री प्रताप चन्द्र, श्री उपेन र अबु बक्करको पनि मृत्यु भएको थियो। == जनशाङ्खिकि == बङ्गलादेश राष्ट्रिय जनगणना अनुसार यस उपजिल्लाको कुल जनसङ्ख्या १६९६९३ रहेको  छ जसमध्ये पुरुषको जनसङ्ख्या ८७८३१ छ भने महिलाको जनसङ्ख्या ८१८३१ रहेको छ। धर्मका आधारमा यस जिल्लामा इस्लाम धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या १४६४६०  छ भने हिन्दु धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या १११६४ रहेको छ। त्यस्तै गरी बौद्ध धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या ५०६९, इसाई धर्मवलम्बीको जनसङ्ख्या ६१ र अन्य धर्मका मानिसहरूको जनसङ्ख्या ६९४० रहेको छ। यस उपजिल्लामा सन्थल जनजातिका मानिसहरू बसोबास गर्छन्। यस उपजिल्लामा २८५ मस्जिद, ६४ हिन्दु मन्दिर, २२ गिर्जाघर र ७ चिहान रहेका छन्।<ref name="census">{{cite web|accessdate=November 10, 2006|url=http://www.bangladeshgov.org/mop/ndb/arpc91_v1/tables04.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20050327072826/http://www.bangladeshgov.org/mop/ndb/arpc91_v1/tables04.htm|archivedate=27 March 2005|title=राष्ट्रिय जनगणना}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050327072826/http://www.bangladeshgov.org/mop/ndb/arpc91_v1/tables04.htm |date=27 March 2005 }}</ref> == अर्थतन्त्र == यस उपजिल्लाको अर्थतन्त्र मुख्यतया कृषिमा आधारित छ। यस उपजिल्लामा धान, गहुँ, जुट, तोरी आदि अन्न बालीहरू उत्पादन गरिन्छ। यस उपजिल्लामा मुख्यतया  आँप, केरा, कटहर, अम्बा, लिची, खरबुजा आदि उत्पादन हुँदै आएको छ। यस उपजिल्लामा धान कुटानी केन्द्र, गहुँ पिसानी केन्द्र, बिस्कुट कारखाना, फलाम उद्योग तथा अन्य उद्योग कलकारखानाहरू पनि सञ्चालनमा रहेका छन्। यस उपजिल्लाले केरा, खरबुजा, मौसमी तरकारी तथा अन्य फलफूलहरू निर्यात गर्दै आएको छ। यस उपजिल्लामा लोपोन्मुख रहेका आलसको तेल र तील पनि निम्न मात्रमा उत्पादन गरिन्छ। यस उपजिल्लामा २५ हाटबजार तथा मेलाहरू सञ्चालन रहेका छन्। यस उपजिल्लामा लोपोन्मुख ठेला, गोरू गाडा र रथहरू सामान ओसारपसार तथा यातायातका साधन बन्द‌ै आएका छन्। यस उपजिल्लामा २६ माछापालन केन्द्र, ७ दुग्ध सङ्कलन केन्द्र तथा ४५ कुखुरापालन केन्द्रहरू रहेका छन्। यस उपजिल्लाको मुख्य आय श्रोतको बाटो भनेको कृषि र खेती हो जसमा जिल्लाकै ८३.१०% मानिसहरू संलग्न छन्। यस जिल्लाका मानिसहरू अन्य जस्तै १.८०% मजदुरी, व्यापार र उद्योगमा ०.५८%, वाणिज्यमा ७.१४%, सञ्चार र यातायातमा १.१२%, निर्माण क्षेत्रमा ०.५१%, सुविधा ३.०८%, धार्मिक सेवा ०.१०%, रेमिटेन्स ०.०४ र अन्य २.५३% रहेका छन्। == प्रशासन == प्रशासकीय धामइरहाट थानाको स्थापना सन् १९२२ भएको थियो भने सन् १९८३ मा यसलाई उपजिल्लामा परिणत गरिएको थियोे। यस उपजिल्लामा हाल ८ सङ्घ परिषद्,१ पुरुवसभा, २१२ मौजा र २५० गाउँहरू रहेका छन्।  == शिक्षा == यस उपजिल्लाको कुल साक्षरता दर ४७.९% रहेको छ जसमध्ये पुरुषको साक्षरता ५०.७% छ भने महिलाको साक्षरता दर ४४.८% रहेको छ। यस उपजिल्लामा १५ क्याम्पस, ३३ माध्यमिक विद्यालय, १०५ प्राथमिक विद्यालय, ८ सामुदायिक विद्यालय, ८० गैरसरकारी शिक्षण संस्था, ३ बाल उद्दान केन्द्र र ४५ मदरसाहरू रहेका छन्। धामइरहाट एमएम डिग्री क्याम्पस (सन् १९७०), जगदल अभिदास विद्यालय र क्याम्पस (सन् १९७२), धामइरहाट मोहिला क्याम्पस (सन् १९९५), धामइरहाट सुफिया पाइलट उच्च विद्यालय (सन् १९०४), बङ्गलबाडी सरिजिया उच्च विद्यालय (सन् १९१७), धामइरहाट सदिक फजिल मदरसा (सन् १९५९),  रघुनाथपुर फजिल मदरसा (सन् १९६५) आदि। == सन्दर्भ सामग्री == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == [[श्रेणी:बङ्गलादेशका उपजिल्लाहरू]] tk6snlx5fe92l5z7zbsw83jlfsm70vl 0 108929 1395857 1390241 2026-11-12T09:17:20Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395857 wikitext text/x-wiki {{Infobox website | name = विकिसिया |logo = [[file:WikiShia logo.png|200px]] |url = http://wikishia.net |type = [[विकि]] |registration = चाहिँदैन |language = अङ्ग्रेजी, फारसी, फ्रान्सेली, स्पेनी, अरबी, बहासा इन्डोनेसिया, टुर्की, उर्दू, जर्मनेली, रूसी |num_users = ३५० भन्दा बढी |programming_language= पिएचपि |owner = अहल अल-बयात विश्व सभा |launch_date = जुन २२, २०१४ |alexa = १६,७५४ (डिसेम्बर २०१९)<ref>{{Cite web|title = विकिसियाको ट्राफिक तथ्याङ्क|url = http://www.alexa.com/siteinfo/wikishia.net|date = November 19, 2015|accessdate = February 28, 2018|website = अलेक्सा|archive-url = https://web.archive.org/web/20160305081703/http://www.alexa.com/siteinfo/wikishia.net|archive-date = March 5, 2016}}</ref> }} '''विकीसिया''' इस्लामको प्रमुख सम्प्रदाय मध्येको एक, सिया इस्लामको सामग्री प्रस्तुत गर्ने एक नि : शुल्क अनलाइन विश्वकोश हो। यो विकीमा सियाको बारेमा १४,७०० भन्दा बढी पृष्ठहरू रहेका छन् जसमा अङ्ग्रेजी , [[फारसी भाषा|फारसी]] , स्पेनी , टुर्की , फ्रान्सेली , [[अरबी भाषा|अरबी]] , उर्दू , बहासा इन्डोनेसिया , जर्मनेली , र [[रुसी भाषा|रूसी]] लगायतका भाषाहरू सहित १० भाषाहरू समावेश छन्।<ref>{{Cite web|url = http://www.iqna.ir/fa/news/1421215|title = دانشنامه اینترنتی ویکیشیا راه اندازی شد|date = June 22, 2014|accessdate = May 2, 2015|website = अन्तर्राष्ट्रिय कुरान समाचार आयोग|publisher = |last = |first = }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> विकीसिया अहल अल- बायत विश्व सम्मेलनसँग सम्बद्ध छ। तेहरानको सिब्त अल नबिको अन्तर्राष्ट्रिय काङ्ग्रेसमा अध्यक्ष हसन रोहानीले यसको सुरुवात २२ जुन २०१४ मा आधिकारिक रूपमा गरेका थिए। <ref>{{Cite web|url = http://fa.mehrnews.com/TextVersionDetail/103160|title = رونمایی از ویکیشیا روحانی|date = June 22, 2014|accessdate = May 2, 2015|website = मेहर समाचार आयोग|publisher = |last = |first = }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> शब्द "सिया" को अर्थ "अनुयायी" वा "समूह" हो। अबि तालिब , जसलाई सियाले धार्मिक नेतृत्व र खिलाफतमा पैगम्बरको उत्तराधिकारी भएको विश्वास गर्दछ।<ref>{{Cite web|url = http://kayhan.ir/en/news/1876/iranian-president-inaugurates-wikishia-encyclopedia-website|title = افتتاح وبسایت دانشنامه ویکیشیا رییس جمهور ایران|date = June 22, 2014|accessdate = May 2, 2015|website = केहान|publisher = |last = |first = |archive-url = https://web.archive.org/web/20170202002107/http://kayhan.ir/en/news/1876/iranian-president-inaugurates-wikishia-encyclopedia-website|archive-date = February 2, 2017 }}</ref> विकीसियाले आगन्तुक र पाठकहरूलाई सियाका बाह्र इमाम र उनीहरूका परिवारका साथै उनीहरूको जीवनको राजनीतिक, सामाजिक र सांस्कृतिक पक्षहरूको बारेमा जानकारी प्रदान गर्दछ।<ref>{{Cite web|url = http://persian.farsnews.com/newstext.aspx?nn=13930401000623|title = افتتاح وبسایت دانشنامه ویکیشیا رییس جمهور ایران|date = June 22, 2014|accessdate = May 2, 2015|website = फारसी समााचार|publisher = |last = |first = }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> यसको उद्देश्य, पृष्ठको बारेमा वर्णन गरिए अनुसार, द्वादर्श सिया जान्ने सम्बन्धी सबै अवधारणा र समस्याहरूको विवरण बुझाउनु हो जसमा इतिहास, भूगोल, फिक्ह , फिक्हका सिद्धान्त, अवधारणा, विश्वास, नाम, आदि समावेश छन्।<ref>{{Cite web|url = http://fa.wikishia.net/view/Wikishia:About_WikiShia|title = ویکیشیا: درباره ویکیشیا|date = March 22, 2015|accessdate = May 2, 2015|website = विकिसिया|publisher = |last = |first = }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> विकिसिया कोम ,इरानमा विद्वानहरूको एक समूह द्वारा प्रबन्धित छ। <ref>{{Cite web|url = http://fa.abna24.com/service/iran/archive/2014/06/23/618233/story.html|title = دانشنامه اینترنتی ویکیشیا راه اندازی شد|date = June 23, 2014|accessdate = May 2, 2015|website = अहुल बयात समाचार आयोग|publisher = |last = |first = }}</ref> == इतिहास == २२ मे २०१३ मा, विकीसियाकम लेखकहरूको सहकार्यको लागि पहिलो सत्र आयोजना गरिएको थियो। शिक्षाको केही सत्र पछि, जुन १७ मा, विकीसियाको पहिलो प्रविष्टि वेबमा प्रकाशित भएको थियो।<ref>{{Cite web|url = http://fa.abna24.com/cultural//archive/2013/05/22/421966/story.html|title = گزارش تصویری اولین جلسه پژوهشگران پروژه ویکیشیا|date = May 22, 2013|accessdate = May 3, 2015|website = अहुल बयात समाचार आयोग|publisher = |last = |first = |language = फारसी}}</ref> जुलाई २०१३ मा, प्रयोगकर्ता नाम बिना वेबसाइट ब्राउजिङ विकल्प सबै इन्टरनेट प्रयोगकर्ताहरूका माझ उपलब्ध गराइएको थियो। २२ जुन २०१४ मा तेहरानको सिब्त अल नबी (क) को अन्तर्राष्ट्रिय काङ्ग्रेसमा विकीसिया आधिकारिक रूपमा [[इरान|इस्लामी गणतन्त्र इरान]]का राष्ट्रपति हसन रोहानीले सुरु गरेका थिए। == सामग्री == विकीसियाको सामग्रीमा, विश्वास, व्यक्तित्व, पुस्तक, ठाउँ, घटना, समारोह र इस्लाम धर्मगुरु मुहम्मदको परिवारमा विश्वास गर्ने समूहहरूको अनुष्ठान समावेश छ। सियाको इतिहास वा सियासँग सम्बन्धित कुनै पनि अन्य विषय कुनै तरिकाबाट विकीसियामा समावेश छ। सबै मुस्लिमहरूद्वारा विश्वास गरिएका वा इस्लामी इतिहाससँग सम्बन्धित सामान्य इस्लामी अवधारणाहरू यो विकीका मुख्य विषयहरू हुन्। यहाँ अन्य इस्लामिक गुटहरूको बारेमा केहि लेखहरू पनि समावेश छन्। अक्टोबर २०१५ को अन्त्य सम्म, विकीसियामा प्रविष्टिहरूको संख्या ९२३१ पुगेको थियो र यो सङ्ख्या प्रतिदिन बढ्दो क्रममा रहेको छ। यसको [[फारसी भाषा|फारसी]] १२०४ भन्दा बढी प्रविष्टिहरू छन्। विकिसियाको सामग्री कोमा धेरै विद्वानहरूद्वारा पर्यवेक्षण गरिन्छ। हाल, विकीसिया खुला विकी होईन, त्यसैले प्रबन्धकहरूको अनुमतिमा मात्र यसलाई सम्पादन गर्न सम्भव छ। यसमा करीव १०० प्रयोगकर्ताहरू रहेका छन् जुन सबै अहल अल-बायत विश्व सभाद्वारा प्रमाणित छन्, तर विकीसियाको "बारेमा पृष्ठ" मा भनिएको छ कि यसलाई खुला विकीमा परिवर्तन गरिनेछ ताकि सबैले खाता खोलेर योगदान दिन सक्दछन्।<ref>{{Cite web|url = http://en.wikishia.net/view/Wikishia:About_WikiShia|title = ویکیشیا: درباره ویکیشیا|date = March 22, 2015|accessdate = May 2, 2015|website = विकिसिया|publisher = |last = |first = }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180610115745/http://en.wikishia.net/view/WikiShia:About_WikiShia |date=June 10, 2018 }}</ref> सिया र अहुल बायतको अवधारणामा तटस्थता नीति विकीसियामा अवलोकन गर्न सकिन्छ, तर यस विकीका योगदानकर्ताहरूले आफूलाई सियाको प्रचार गरिरहेको ठान्छन् त्यसैले उनीहरूको शिक्षालाई व्याख्या गर्न र रक्षा गर्न प्रविष्टिहरू लेखिएका छन्। यद्यपि विद्वान् र ऐतिहासिक असहमतिहरूको बारेमा फैसला पाठकहरूको लागि छोडिएको छ। == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == [http://wikishia.net आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191129105142/http://www.wikishia.net/ |date=2019-11-29 }} * [http://www.wikishia.net/ विकिसिया] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150512091058/http://www.wikishia.net/ |date=2015-05-12 }} * [http://www.ahl-ul-bayt.org/en.php अहल हल-बयात विश्व सभा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150210203651/http://www.ahl-ul-bayt.org/en.php |date=2015-02-10 }} [[श्रेणी:इरानी वेबसाइटहरू]] [[श्रेणी:इरानी अनलाइन विश्वकोशहरू]] [[श्रेणी:सिया इस्लामी वेबसाइटहरू]] clf6h6k69wd7ops5jb66nd97xow5ddp 0 111139 1395726 1392732 2026-11-11T23:31:27Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395726 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = क्यारोलिन सेगेर | fullname = सारा क्यारोलिन सेगेर<ref>{{cite web|title=गोलकर्ताहरू|url=https://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/competitions/wowc/92/58/39/925839_download.pdf|publisher=[[युरोपेली फुटबल महासङ्घ|युइएफए]] डटकम|accessdate=२०११-०९-१८|archive-url=https://web.archive.org/web/20220118134212/https://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/competitions/wowc/92/58/39/925839_download.pdf|archive-date=2022-01-18}}</ref> | image = 17 Seger Caroline 130406 Sve-Isl 2-0 173006 0300.jpg | image_size = 200px | caption = क्यारोलिन सेगेर अप्रिल २०१३ मा, स्वीडेको प्रतिनिधित्व गर्दै | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1985|3|19}}<ref name="FIFA 2015">{{cite news |url=http://www.fifadata.com/document/FWWC/2015/pdf/FWWC_2015_SquadLists.pdf |title=खेलाडीहरूको सूची - २०१५ फिफा महिला विश्वकप |work=[[फिफा]] |accessdate=२४ जुन २०१५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250306125454/https://www.fifadata.com/document/FWWC/2015/pdf/FWWC_2015_SquadLists.pdf |archive-date=2025-03-06 }}</ref> | birth_place = [[हेलसिङबोर्ग]], [[स्विडेन]]<ref>{{cite web |url=https://svenskfotboll.se/landslag/damer/spelarportratt/?profile=27331 |title= Profile |language=स्विडेनी |work=Svenska Fotbollförbundet |accessdate=२५ जुन २०१५}}</ref> | height = १.७३ मिटर<ref name="FIFA 2015"/> | position = [[मध्यपङ्क्ति (फुटबल)|मध्यपङ्क्ति]] | currentclub = [[रुसेनगोद फुटबल क्लब]] | clubnumber = १७ | youthclubs1 = गान्तोफ्ता आइएफ | youthclubs2 = राइदेबाक आइएफ | youthyears1 = | youthyears2 = १९९८–२००० | youthyears3 = २००१–२००४ | youthclubs3 = स्तानेना आइएफ | clubs1 = [[लिङ्सपिङ एफसी]] | years1 = २००४–२००९ | caps1 = १३९ | goals1 = ३९ | clubs2 = फिलाडेल्फिया इन्डिपेन्डेन्स | years2 = २०१० | caps2 = २१ | goals2 = २ | clubs3 = वेस्टर्न न्यु योर्क फ्ल्यास | years3 = २०११ | caps3 = १३ | goals3 = ५ | clubs4 = [[एफसी रुसेनगोद|एफसी माल्म]] | years4 = २०११ | caps4 = ७ | goals4 = ३ | clubs5 = [[तिरिस एफएफ]] | years5 = २०१२–२०१४ | caps5 = ४६ | goals5 = ११ | clubs6 = [[पेरिस सेन्ट-जर्मेन फिमिनिन|पेरिस सेन्ट-जर्मेन]] | years6 = २०१४–२०१६ | caps6 = ३७ | goals6 = ८ | clubs7 = [[ओलम्पिके लियोन्नाइस फिमिनिन|ओलम्पिके लियोन्नाइस]] | years7 = 2016–2017 | caps7 = 18 | goals7 = 0 | clubs8 = [[एफसी रुसेनगोद]] | years8 = २०१७– | caps8 = ३५ | goals8 = ५ | nationalyears1 = २००१–२००२ | nationalteam1 = [[स्विडेन महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली (१७ वर्ष मुनि)|स्विडेन १७ वर्ष मुनि]] | nationalcaps1 = १२<ref name="seger"/> | nationalgoals1 = ३<ref name="seger"/> | nationalyears2 = २००२–२००४ | nationalteam2 = [[स्विडेन महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली (१९ वर्ष मुनि)|स्विडेन (१९ वर्ष मुनि)]] | nationalcaps2 = २३<ref name="seger"/> | nationalgoals2 = ३<ref name="seger"/> | nationalteam3 = [[स्विडेन महिला राष्ट्रिय फुटबल टोली|स्विडेन]] | nationalyears3 = २००५– | nationalcaps3 = २०३<ref name="seger">[https://www.svenskfotboll.se/spelarfakta/caroline-seger/219383/ उपस्थिति र गोलहरू] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190407124409/https://www.svenskfotboll.se/spelarfakta/caroline-seger/219383/ |date=2019-04-07 }}</ref> | nationalgoals3 = २८<ref name="seger"/> | pcupdate = १६ जुन २०१९ | ntupdate = ७ मार्च २०२० | medaltemplates = {{Medal|Sport|महिला [[भकुन्डो|फुटबल]]}} {{Medal|Country| {{झण्डा चिन्ह|स्विडेन}}}} {{Medal|Competition|[[फिफा महिला विश्वकप]]}} {{Medal|Bronze|[[२०११ फिफा महिला विश्वकप|२०११ जर्मनी]]|टोली}} {{Medal|Bronze|[[२०१९ फिफा महिला विश्वकप|२०१९ फ्रान्स]]|टोली}} {{MedalOlympic}} {{MedalSilver|[[२०१६ गृष्मकालिन ओलम्पिक|२०१६ रियो दि जेनेरियो]]|[[२०१६ गृष्मकालिन ओलम्पिकमा फुटबल – महिला प्रतियोगिता|टोली]]}} }} '''सारा क्यारोलिन सेगेर''' ({{भाषा-स्विडेनी|Caroline Seger}}) (जन्म १९ मार्च १९८५)<ref name="birthday.se">[https://www.birthday.se/Caroline-Seger/Malm%F6/1985/2da7abaaab Sara Caroline Seger], birthday.se . Läst den 7 juli 2019.</ref> एक [[स्विडेन|स्विडेनी]] महिला फुटबल खेलाडी हुन्। उनी स्विडेनको लागि प्रतिनिधित्व गर्दै मध्यपङ्क्तिमा मैदान उत्रने गर्छिन्। उनी स्विडेनको दमल्सेभेन्स्कान लिगमा खेल्ने क्लब रुसेनगोद फुटबल क्लबको कप्तान पनि हुन्। उनी [[स्विडेन महिला राष्ट्रिय टोली]]की नियमित सदस्य तथा कप्तान हुन्। == क्लब कार्यकाल == === लिङ्सपिङ === एक मेहनती केन्द्रिय मध्यपङ्क्तिकी खेलाडी, सेगेर सन् २००५ देखि २००९ सम्म लिङ्सपिङ फुटबल क्लबका लागि खेलेकी थिइन् र यसका साथसाथै उनले टोलीमा कप्तानको भूमिका सम्हालेकी थिइन्।<ref>{{Cite web|title=Stattena IF sedan 1922|url=http://www.stattenaif.se/start/Default.asp?ID=247689&v=4|work=stattenaif.se|accessdate=2019-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20200928211805/http://www.stattenaif.se/start/Default.asp?ID=247689&v=4|archive-date=2020-09-28}}</ref> सेगेरको क्लबसँगको ५ वटा संस्करणमा, लिङ्सपिङले उनको उपस्थिति सहित दमल्सेभेन्स्कानको ४ वटा संस्करणहरूमा शीर्ष चारमा पुगेको थियो।<ref>{{Cite web|title=Älvsjö och Djurgården blir ett - Radiosporten|url=https://sverigesradio.se/sida/artikel.aspx?programid=179&artikel=136854|work=sverigesradio.se|accessdate=2019-06-26|publisher=Sveriges Radio|date=2002-10-21}}</ref> टोलीले सन् २००८ को संस्करणमा दोस्रो स्थान प्राप्त गरेको थियो भने टोलीले सन् २००९ को संस्करणमा विजेता बन्न सफल भएको थियो।<ref>{{Cite web|title=Svenskor 'stora i käften' |url=http://hd.se/sport/2009/09/04/svenskor-stora-i-kaeften/ |accessdate=5 september 2009 |publisher=Helsingborgs Dagblad |date=4 september 2009 |work=TT Nyhetsbyrån |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090907113716/http://hd.se/sport/2009/09/04/svenskor-stora-i-kaeften/ |archivedate=7 september 2009 }}</ref> टोलीले सन् २००६, २००८ र २००९ मा, स्भेन्स्का कुपनलाई पनि कब्जा गर्न सफल भएको थियो।<ref>{{Cite web|title=Seger historisk etta i draften |url=http://hd.se/sport/2009/09/22/seger-historisk-etta-i-draften-2/ |accessdate=22 september 2009 |work=Helsingborgs Dagblad |date=22 september 2009 |publisher=TT Nyhetsbyrån |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090924082521/http://hd.se/sport/2009/09/22/seger-historisk-etta-i-draften-2/ |archivedate=24 september 2009 }}</ref> [[File:Carolineseger.jpg|left|thumb|180px|अक्टोबर २००७ मा सेगेर]] लिङ्सपिङका लागि खेल्दा सेगेरलाई सन् २००५ मा दमल्सेभेन्स्कनको उदयीमान खेलाडीको रूपमा पुरस्कृत गरिएको थियो।<ref>{{Cite web|title=Linköping fick stryk av Duisburg i returen|url=http://www.dn.se/sport/fotboll/linkoping-fick-stryk-av-duisburg-i-returen/|accessdate=22 november 2009|publisher=Dagens Nyheter|date=11 november 2009}}</ref> उनले सन् २००६ र सन् २००९ मा वर्षको उत्कृष्ट मध्यपङ्क्ति खेलाडीको रूपमा सम्मानित गरिएको थियो।<ref>{{Cite web|author=Sjögren, Patrik|title=Seger klar för Philadelphia|url=http://www.aftonbladet.se/sportbladet/fotbollsbladet/sverige/damallsvenskan/article5928913.ab|accessdate=9 oktober 2009|publisher=Aftonbladet|date=8 oktober 2009}}</ref> टोली दोस्रो स्थानमा रहँदै [[युइएफए महिला च्याम्पियन लिग]]का लागि छनोट भएपछि सेगेरले सन् २००८ को शरद ऋतुमा लिङ्सपिङमा नयाँ एक वर्षको सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेकी थिइन्।<ref>{{Cite web|author=Martikainen, Rebecka|title=Caroline Seger galans stora drottning|url=http://fotboll.expressen.se/Nyheter/1.1774192/caroline-seger-galans-stora-drottning|accessdate=22 november 2009|publisher=Expressen|date=9 november 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091111084522/http://fotboll.expressen.se/Nyheter/1.1774192/caroline-seger-galans-stora-drottning|archivedate=2009-11-11}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091111084522/http://fotboll.expressen.se/Nyheter/1.1774192/caroline-seger-galans-stora-drottning |date=11 November 2009 }}</ref> सन् २००९ वर्षको सर्वश्रेष्ठ स्विडेनी महिला फुटबल खेलाडीको रूपमा उनलाई दिमान्तबोलान पुरस्कारद्वारा पुरस्कृत गरिएको थियो।<ref name="dn091109" /> सन् २००९-१० युइएफए महिला च्याम्पियन लिगमा सेगेको लिङ्सपिङको अन्तिम खेल, टोली डुइसबर्गसँग २-० ले पराजित हुन पुगेको थियो।<ref>[https://ourgamemagazine.com/2010/12/19/caroline-seger-traded-from-philadelphia-to-wny-flash/ "Caroline Seger traded from Philadelphia to WNY Flash".]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ourgamemagazine.com, 2010-12-19. Läst 1 november 2015।</ref> === संयुक्त राज्य अमेरिका === सेप्टेम्बर २००९ मा, अमेरिकी महिला व्यवसायीक फुटबलमा प्रदर्शन गर्ने क्लब फिलाडेल्फिया इन्डिपेन्डेन्सले सेगेरलाई सन् २००९ को अन्तर्राष्ट्रिय स्थानान्तरणको पहिलो छनोटको साथ उनलाई क्लबमा ल्याउने घोषणा गरेको थियो। <ref>Purdy, Jacqueline (2011-01-27): [http://espn.go.com/sports/soccer/blog/_/name/purdy_jacqueline/id/6064259/marta-makes-western-new-york-flash-instant-favorite-wps "Marta makes Flash an instant favorite".] espn.go.com. Läst 1 november 2015।</ref> डिसेम्बर २००९ मा, उनले फिलाडेल्फियाको साथ तीन वर्षको सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेकी थिइन्। इन्डिपेन्डेन्सको साथ उनको पहिलो संस्करण अप्रिल २०१० मा सुरु भएको थियो भने टोलीले महिला व्यवसायीक च्याम्पियनसिप खेलमा एफसी गोल्ड प्राइडलाई ४–० ले हराएको थियो।<ref>Gert-Ove Gärder/TT (2011-08-31): [http://www.svd.se/seger-klar-for-tyreso "Seger klar för Tyresö".] svd.se. Läst 1 november 2015.</ref> सेगेरले उनको १८ अौँ उपस्थितिमा एक गोल र ५ सहायता गरेकी थिइन्। उनको उक्त संस्करण पछि, खुट्टाको चोटपटक लागि शल्यक्रिया गरिएको थियो। [[File:Caroline Seger and Sinead Farrelly.jpg|right|thumb|सन् २०११ मा सेगेर, फिलाडेल्फिया इन्डिपेन्डेन्सको साथ]] सेगेरलाई डिसेम्बर २०१० मा वेस्टर्न न्यू योर्क फ्ल्यास नामक क्लबमा स्थानान्तरण गरिएको थियो। अमेरिकी व्यवसायीक महिला फुटबलमा शामेल भए लगत्तै उनको यस क्लबसँगको आफ्नो पहिलो संस्करणमा उनी कप्तानको भूमिकामा मैदान उत्रिएकी थिइन्। <ref>[http://www.damfotboll.com/nyheter/2013/07/aven-caroline-seger-stannar "... även Caroline Seger stannar".] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190919234106/http://www.damfotboll.com/nyheter/2013/07/aven-caroline-seger-stannar |date=2019-09-19 }} damfotboll.com, 2013-07-29. Läst 1 november 2015.</ref> १४ अगस्ट २०११ मा सेगेर नेतृत्वमा फ्ल्यासले लिगमा सर्वश्रेष्ठ किर्तिमानी प्राप्त गर्न सफल हुँद आफ्नै गृह मैदानमा लिग विजेता बनेको थियो। २७ अगष्टमा खेलाइएको फाइनल खेलमा सेगेरको पूर्व क्लब फिलाडेल्फिया इन्डिपेन्डेन्सलाई १-१ बराबरी पछि पेनाल्टी मार्फत पाखा लगाएको थियो। <ref>Sunnervik, Linus (2014-06-05): [http://www.expressen.se/sport/fotboll/damallsvenskan/caroline-seger-klar---presenterad-hos-psg/ "Caroline Seger klar – presenterad hos PSG".] expressen.se. Läst 1 november 2015.</ref> संस्करण, [[फिफा महिला विश्वकप]] समयमा भएकाले सेगेरले फ्ल्यासको लागि केवल १२ खेल खेलेकी थिइन्। उनले पाँच गोल गर्दै र एक सहायता गरेकी थिइन्। प्रशिक्षक अरन लाइन्स सेगेरको योगदानसँग धेरै खुशी भएका थिए, तर उनको अनुबन्ध एक वर्षको लागि मात्र भएकाले उनी संयुक्त राज्य अमेरिकाबाट [[स्विडेन]] फर्किएकी थिइन्।<ref>[http://www.psg.fr/fr/Actus/101001/Breve/67510/Seger-meilleure-joueuse-d-Europe "Seger meilleure joueuse d'Europe ?".] psg.fr, 2014-07-18. Läst 1 november 2015.</ref> === तिरिस एफएफ === अगस्ट २०११ मा सेगेरले सन् २०११ दमल्सेभेन्स्कन संस्करणको बाँकी अंशलाई प्रतिनिधित्व गर्नको लागि छोटो अवधिको सम्झौतामा रुसेनगोद फुटबल क्लबमा सम्मिलित हुने घोषणा गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web|title=Malmö strengthen with Seger|url=http://www.uefa.com/womenschampionsleague/news/newsid=1668310.html|publisher=UEFA|accessdate=26 August 2011|date=26 August 2011|last=Dutt|first=Sujay}}</ref> यद्यपि उनी उनको गन्तव्यको बारेमा असन्तुष्ट भएकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=https://svenskfotboll.se/damallsvenskan/arkiv/damallsvenskan/2011/08/caroline-seger-till-tyreso-2012/ |title=Caroline Seger till Tyresö 2012|publisher=स्विडेनी फुटबल सङ्घ|date=31 August 2011|accessdate=18 May 2014|first=Stig |last=Lindmark|language=स्विडेनी}}</ref> उक्त महिना पश्चात्, सेगेर सन् २०१२ को दमाल्सेभेन्स्कन संस्करणमा दुई वर्षको सम्झौतामा तिरिस एफएफमा प्रवेश गर्ने निश्चित गरिएको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.dn.se/sport/fotboll/tyreso-vann-sm-guld-efter-dramatik/|title=Tyresö vann SM-guld efter dramatik|publisher=Dagens Nyheter|date=3 November 2012|accessdate=29 August 2013|language=स्विडेनी|first=Johannes|last=Cleris}}</ref> सात लिग खेलहरूमा उनको तीन गोलले रुसेनगोदलाई सन् २०११ को दमल्सेभेन्स्कनको उपाधि सुरक्षित गर्न मद्दत गरेको थियो। <ref>[http://www.matchendirect.fr/joueur/sara-caroline-seger.html "Sara Caroline Seger".] matchendirect.fr. Läst 1 november 2015।</ref> सेगेरले अनुबन्धित तिरिसले रुसेनगोदलाई नाटकीय रूपबाट पराजित गर्दै सन् २०१२ को उनको तेस्रो दमल्सेभेन्स्कनको उपाधि सङकलन गर्न मद्दत गरेको थियो।<ref>{{cite news|url=http://www.dn.se/sport/fotboll/marta-lamnar-tyreso/|title=Marta lämnar Tyresö|date=8 April 2014|work=DN.se|accessdate=28 April 2014|first=Lisa|last=Edwinsson|language=स्विडेनी}}</ref> उक्त फाइनल खेलमा सेगेरको प्रहार डण्डिमा ठोकिएर पछि, मेडेलिन एडलन्डले सोही फर्केर आएको बललाई गोलमा रूपान्तरण गरेकी थिइन्।<ref>{{Cite web|author=|title=Lyon straffade PSG – Seger en vinnare med blandade känslor - DN.SE|url=https://www.dn.se/sport/fotboll/lyon-straffade-psg-seger-en-vinnare-med-blandade-kanslor/|publisher=DN.SE|date=2017-06-02|accessdate=2018-06-12|language=स्विडेनी}}</ref> [[File:Caroline Seger Supercupen.jpg|left|thumb|upright|सन् २०१२ मा तिरिसको तर्फबाट खेल्दै सेगेर]] स्भेन्स्का कपको फाइनलमा टोलीले कोपर्बरग्स/योहतेबोर्यसँग भिडन्त गरेको थियो। तथापि, अतिरिक्त समयमा टोली कोपर्बरग्स/योहतेबोर्य फुटबल क्लबसँग २-१ ले पराजित हुँदै उप विजेता बनेको थियो जसले सेगेर र तिरिसलाई निराश बनाएको थियो।<ref>{{cite news|url=http://www.damfotboll.com/nyheter/2014/05/seger-pa-nytt-om-psg-ryktet|title=Seger på nytt om PSG-ryktet|date=15 May 2014|work=Damfotboll.com|accessdate=18 May 2014|first=Alva|last=Nilsson|language=स्विडेनी|archive-url=https://web.archive.org/web/20190502003442/http://www.damfotboll.com/nyheter/2014/05/seger-pa-nytt-om-psg-ryktet|archive-date=2 May 2019}}</ref> सन् २०१४ को सुरूमा ताल्तृसाले आर्थिक समस्या व्यहोरेको र सेगेर लगायत उनीहरूका अन्य अग्रणी खेलाडीहरू राख्न असमर्थ भएको स्पष्ट पारेको थियो।<ref>{{Cite web|title=Caroline Seger till Rosengård - DN.SE|url=http://www.dn.se/sport/fotboll/caroline-seger-till-rosengard/|publisher=DN.SE|date=2017-08-09|accessdate=2017-08-18|language=स्विडेनी}}</ref> === पेरिस सेन्ट-जर्मेन फुटबल क्लब === सेगेरले जून २०१४ मा पेरिस सेन्ट-जर्मेनसँग काम गर्नका लागि दुई वर्षको सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेकी थिइन्। पेरिस सेन्ट जर्मेनसँगको हस्ताक्षर सहित उनी तिरिसबाट निस्किएकी थिइन्।<ref>{{Cite web|author=Mikaela Lindahl|date=10 november 2019|title=Segers framtidsbesked – skriver långt kontrakt|url=https://www.expressen.se/kvallsposten/sport/fotboll/damallsvenskan/seger-framtidsbesked-i-tv4s-nyhetsmorgon/|publisher=Expressen|accessdate=13 november 2019}}</ref> === ओलम्पिके लियोन्नाइस === २ जुलाई २०१६ मा, ओलम्पिके लियोन्नाइसले सेगेरलाई आफ्नो क्लबमा ल्याउका लागि सम्झौतामा हस्ताक्षर गर्ने घोषणा गरेको थियो।<ref>{{cite news|url=http://www.olweb.fr/fr/article/mercato-cinq-nouvelles-joueuses-rejoignent-l-ol-feminin-71178.html|title=Mercato : Cinq nouvelles joueuses rejoignent l'OL Féminin|date=2 July 2016|publisher=Olympique Lyonnais|accessdate=27 September 2016|language=फ्रान्सेली}}</ref> सन् २०१६/१७ संस्करणमा सेगेरले ल्योनलाई डिभिजन १ फेमिनाइन , कउप डे फ्रान्स फेमिनाइन र [[युइएफए महिला च्याम्पियन लिग]] जित्न मद्दत गरेकी थिइन्।<ref>{{Cite web |url=https://www.svenskfotboll.se/nyheter/landslag/2019/5/dam-vm-trupp/ |title=Gerhardssons VM-trupp presenterad |publisher=svenskfotboll.se |date=16 maj 2019 |accessdate=19 maj 2019}}</ref><ref>{{Cite web|author=Frida Fagerlund, Jonathan Nilsson|date=6 juli 2019|title=Drömstarten gav Sverige VM-brons|url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/fotboll/a/K3ax04/dromstarten-gav-sverige-vm-brons|work=Aftonbladet|accessdate=13 november 2019}}</ref><ref>{{Cite web|author=Anna Rydén, Oscar Rickstrand, Petra Thorén|date=6 juli 2019|title=Caroline Seger hyllas efter VM-bronset|url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/fotboll/a/0ng6PA/caroline-seger-hyllas-efter-vm-bronset|publisher=Aftonbladet|accessdate=13 november 2019}}</ref> === रुसेनगोद फुटबल क्लब === सन् २०१७ मा सेगेरले दमल्सेभेन्स्कन लिगमा एफसी रुसेनगोदमा सामेल हुँदै स्विडेन फर्किएकी थिइन्। उनले रुसेनगोदलाई स्भेन्स्का कुपेन दामर जित्न र लिगमा दोस्रो स्थानमा रहन मद्दत गरेकी थिइन्।<ref>{{Cite web|url=https://www.svt.se/sport/fotboll/seger-vinner-diamantbollen-for-forsta-gangen|title=Seger vinner Diamantbollen för andra gången|accessdate=13 november 2019|publisher=svt.se}}</ref> == अन्तर्राष्ट्रिय कार्यकाल == सेगेरले मार्च २००५ मा वरिष्ठ [[स्विडेन|स्विडेनी]] राष्ट्रिय टोलीका लागि आफ्नो पहिलो उपस्थिति जनाएकी थिइन्।<ref>{{cite web |title=Caroline Seger |url=http://en.archive.uefa.com/competitions/woco/players/Player=69895/index.html |archive-url=https://archive.today/20140518175000/http://en.archive.uefa.com/competitions/woco/players/Player=69895/index.html |url-status=dead |archive-date=18 May 2014 |publisher=[[युरोपेली फुटबल महासङ्घ|युइएफए]] |accessdate=18 May 2014 }} {{Webarchive|url=https://archive.ph/20140518175000/http://en.archive.uefa.com/competitions/woco/players/Player=69895/index.html |date=18 May 2014 }}</ref> सोही वर्ष टोली आल्गारभ कपमा जर्मनीसँग २-१ ले पराजित भएको थियो। उनले उत्तर पश्चिम इङ्ल्यान्डमा [[युइएफए महिला युरो]] २००५ मा विजयी गोल गर्ने लक्ष्य राखेकी थिइन्।<ref>{{cite news|url=http://www.cbc.ca/sports/soccer/caroline-seger-part-of-sweden-s-new-generation-1.1047048|title=Caroline Seger part of Sweden's new generation|date=15 June 2011|work=सिबिएस स्पोर्ट्स|accessdate=18 May 2014|first=John F.|last=Molinaro}}</ref> सेमिफाइनलको अतिरिक्त समयमा स्विडेन प्रतिद्वन्द्वी नर्वेसँग पराजित हुन पुगेको थियो। सेगेर टोलीको महत्त्वपूर्ण सदस्य भएता पनि गोल गर्न असफल भएकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=https://svenskfotboll.se/landslag/damer/arkiv/tidigare/2008/07/dam-caroline-seger-tror-pa-spel-i-os/ |title=Dam: Caroline Seger tror på spel i OS|publisher=स्विडेनी फुटबल सङ्घ |date=15 July 2008|accessdate=18 May 2014|language=स्विडेनी}}</ref> [[File:Caroline Seger in 2011.JPG|right|thumb|upright|सन् २०११ मा कप्तानको रूपमा सेगेर]] सेगेर नयाँ प्रशिक्षक थोमस डेन्नरबीको नेतृत्वमा चयन भएकी थिइन्। तथापि, सन् २००७ को [[फिफा महिला विश्वकप]]को पहिलो चरणमा टोली आश्चर्यजनक रूपमा पराजित हुँदै बाहिरिएको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.svt.se/sport/fotboll/kapten-seger-redo-att-segra |title=Kapten Seger redo att segra|publisher=Sveriges Television |date=6 May 2008|accessdate=18 May 2014|language=स्विडेनी}}</ref> उक्त असफलता पछि केही अनुभवी खेलाडीहरूले अवकाश लिएका थिए जसले गर्दा सेगेरलाई स्विडेन महिला राष्ट्रिय टोलीमा प्रमुख भूमिका प्रदान गरिएको थियो। उनले जुलाई २००८ मा, बेइजिङ ओलम्पिकको लागि टोलीमा स्थान पाउनको लागि तिघ्राको चोटपटक पार गरेकी थिइन्। स्विडेनल क्वार्टर फाइनलको खेलमा जर्मनीसँग पराजित भएको थियो।<ref>{{cite web|url=http://www.svd.se/sport/seger-ny-landslagskapten_3474063.svd|title=Seger ny landslagskapten|publisher=Svenska Dagbladet |date=5 September 2009|accessdate=18 May 2014|language=स्विडेनी|first=Janne|last=Bengtsson }}</ref> सेगेरको प्रदर्शन दर र सकारात्मक मनोवृत्तिबाट प्रभावित भएका प्रशिक्षक डेनरबीले टोलीकी नियमित कप्तान भिक्टोरिया स्यान्डेल स्भेन्सन घाइते भएपछि मे २००८ मा [[इटाली]]सँगको छनोट खेलको लागि राष्ट्रिय टोलीको कप्तान नियुक्त गरेका थिए। <ref>{{cite web|title=Women's Olympic Football Tournament London 2012 – List of Players Sweden|url=https://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/66/36/85/woft-final-lop-2012-07-24.pdf|work=[[फिफा]]|date=24 July 2012|accessdate=25 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20181211190059/https://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/66/36/85/woft-final-lop-2012-07-24.pdf|archive-date=11 December 2018}}</ref> युएएफए महिला युरो २००९ को क्वार्टर फाइनलमा स्विडेन नर्वेसँग ३–१ गोल अन्तरले पराजित भएपछि स्यान्डेल स्भेन्सनले सेवानिवृत्त भएकी थिइन् जसले गर्दा सेगेरले पूर्ण समय कप्तानको रूपमा काम गर्ने मौका पाएकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=https://svenskfotboll.se/landslag/damer/arkiv/landslag/2012/10/seger-och-schelin-nya-lagkaptener/|title=Seger och Schelin nya lagkaptener|publisher=स्विडेनी फुटबल सङ्घ|date=21 October 2012|accessdate=18 May 2014|language=स्विडेनी}}</ref> सेगेरले स्विडेनलाई सन् [[२०११ फिफा महिला विश्वकप]]मा जर्मनीमा तेस्रो स्थान सम्म पुर्‍याएकी थिइन्। स्विडेन सेमीफाइनलको खेलमा जापानसँग ३-१ गोल अन्तरले पराजित पराजित भएको थियो। स्विडेनले फ्रान्सलाई २-१ ले हराउँदै तेस्रो स्थान ओगट्न सफल भएको थियो। तथापि, सेगेरलाई लागेको चोटका कारण उनी खेलमा उपस्थित भने भएकी थिइनन्। [[फिफा महिला विश्वकप|विश्वकप]]मा प्राप्त गरेको तेस्रो स्थानले सन् २०१२ [[लन्डन]]मा ओलम्पिक फुटबल प्रतियोगिताको लागि स्विडेनको योग्यता पनि सुनिश्चित गरेको थियो। प्रशिक्षक डेनरबीले सेगेरलाई स्विडेनको ओलम्पिक टोलीमा लन्डनका लागि कप्तानको रूपमा नियुक्त गरेका थिए, जहाँ टोली क्वार्टर फाइनलमा फ्रान्ससँग पराजित भएको थियो।<ref>{{cite web|url=https://svenskfotboll.se/landslag/damer/arkiv/landslag/2013/06/emtrupp2013/|title=Sjögran och Hjohlman i Sundhages EM-trupp|date=25 June 2013|accessdate=25 June 2013|publisher=स्विडेनी फुटबल सङ्घ|language=स्विडेनी}}</ref> अक्टोबर २०१२ मा, नयाँ राष्ट्रिय टोलीकी प्रशिक्षक पिया सुन्धागेले सेगेर र लोटा स्तिलेनलाई कप्तानको पद साझेदारी गर्ने निर्णय गरेकी थिइन्। सुन्धागेले सेगेरलाई युइएफए महिला यूरो २०१३ का लागि टोलीमा नियुक्त गरेकी थिइन् जसलाई स्विडेनले आयोजना गरेको थियो। सेमिफाइनलमा स्विडेन जर्मनीसँग १-० ले पराजित भएका कारण उनी निराश बनेकी थिइन्। <ref>{{cite web|url=http://www.sydsvenskan.se/sport/fotbolls-em-2013/segerjust-nu-ar-allt-tomt/|title=Seger:"Just nu är allt tomt"|date=25 July 2013|accessdate=18 May 2014|publisher=Sydsvenskan|language=Swedish|first=Anja|last=Gatu}}</ref> सेगेर सन् २०१६ को ग्रीष्म ओलम्पिकमा स्विडेनका लागि सबै खेलमा देखा परेकी थिइन् र टोली जर्मनीसँग २-१ गोल अन्तरले पराजित हुँदै रजत पदक प्राप्त गरेको थियो। सेगेर अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलबाट [[लोत्ता सिलिन]]को सेवानिवृत्त पछि राष्ट्रिय टोलीकी कप्तान बनेकी थिइन्।<ref>{{cite web|url=https://us.soccerway.com/players/elin-rubensson/125306/|title=E.Rubensson|accessdate=August 4, 2018}}</ref> सेगेरले फ्रान्समा आयोजना गरिएको सन् २०१९ महिला विश्वकपको लागि [[स्विडेन]]को नेतृत्व गरेकी थिइन्। ६ जुलाई २०१९ मा, सेगेरले आफ्नो २०० औँ खेल स्विडेनसँग खेलेकी थिइन् जसमा टोलीले इङ्ल्यान्डको सामना गरेको थियो। उक्त खेलमा स्विडेनले इङ्ल्यान्डलाई २-१ गोल अन्तरले पराजित गरेको थियो र टोलीले [[२०१९ फिफा महिला विश्वकप|विश्वकप]]मा तेस्रो स्थान हासिल गरेको थियो।<ref>{{cite web|url=https://www.aftonbladet.se/sportbladet/fotboll/a/g7r9Xk/caroline-segers-milstolpe--gor-sin-200e-landskamp|title=Caroline Segers milstolpe – gör sin 200:e landskamp|website=aftonbladet.se|language=स्विडेनी|date=6 July 2019}}</ref> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == {{Commons category|Caroline Seger|क्यारोलिन सेगेर}} * {{FIFA player|265238}} * {{UEFA player|69895}} * {{SvFF player|219383}} ([https://web.archive.org/web/20160304225305/http://svenskfotboll.se/damallsvenskan/person/?playerid=5473 अभिलेख]) * {{SvFF club player|ac1c7de9-afc0-408b-bb4c-6050f41f033e}} ([https://web.archive.org/web/20160808002011/http://svenskfotboll.se/damallsvenskan/person/?fplid=219383 अभिलेख]) * {{SvFF national player|ac1c7de9-afc0-408b-bb4c-6050f41f033e}} ([https://web.archive.org/web/20180326202502/http://svenskfotboll.se/landslag/landslagsdatabas/landslagsspelare/?fplid=219383 अभिलेख]) * [http://www.statsfootofeminin.fr/joueur.php?joueur=8696 क्यारोलिन सेगेर] स्पोर्ट्सफ्रोटो फिमिनिन (फ्रान्सेलीमा) * [http://www.psg.fr/en/Woman-Team/4010004/Player-sheet/3352/Seger-Caroline क्यारोलिन सेगेर] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304055349/http://www.psg.fr/en/Woman-Team/4010004/Player-sheet/3352/Seger-Caroline |date=2016-03-04 }} [[पेरिस सेन्ट-जर्मेन फिमिनिन|पेरिस सेन्ट-जर्मेन]]मा * {{Webarchive |url=https://web.archive.org/web/20100808071041/http://www.womensprosoccer.com/philadelphia/players/bios/seger-caroline |date=८ अगस्ट २०१० |title=फिलाडेल्फिया इन्डिपेन्डेन्समा क्यारोलिन सेगेर}} * [http://www.linkopingfc.com/index.php?playerid=4 लिङसपिङ एफसीमा क्यारोलिन सेगेर] (स्विडेनीमा) * {{SR/Olympics profile|se/caroline-seger-1}} * {{Soccerway|caroline-seger/7673}} * {{Twitter}} [[श्रेणी:स्विडेनी महिला फुटबल खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:फिफा महिला विश्वकप खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:स्विडेनी महिला अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:डिभिजन १ फिमिनिन खेलाडीहरू]] [[श्रेणी:सन् १९८५ मा जन्म]] 19pjrrcbk1daosqcznh531hwtf8phh8 0 112163 1395772 1393091 2026-11-12T02:54:07Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395772 wikitext text/x-wiki {{Infobox song | name = देस्पासितो | cover = देस्पासितो.png | alt = | border = yes | type = एकल | artist = लुइस फोन्सी र ड्याडी यङ्की | album = बिदा | language = स्पेनी | Nepali_title = "विस्तारै" | released = {{Start date|2017|01|12}} | format = *सङ्गीत अभिभारण *सिडी एकल | recorded = सन् २०१६ | studio = न्वाइजम्याच (मायामी) | genre = *एल रेगितोन *पप लातिनो | length = {{duration|m=3|s=47}} | label = युनिभर्सल लातिन | writer = *लुइस फोन्सी *आरिका आन्दर *ड्याडी यङ्की | producer = * आन्द्रेस तोरेस | chronology = लुइस फोन्सी | prev_title = तेन्तसियोन | prev_year = सन् २०१५ | next_title = वेब योर फ्ल्याग | next_year = सन् २०१७ | misc = {{Extra chronology | artist = ड्याडी यङ्की | type = एकल | prev_title = ला रोम्पे कोरासोनास | prev_year = २०१७ | title = देस्पासितो | year = २०१७ | next_title = बुल्बो | next_year = २०१७ }}{{External music video|type=single|{{YouTube|kJQP7kiw5Fk|"देस्पासितो"}} }} }} '''देस्पासितो''' पोर्तोरिकी गायक तथा गीतकार लुइस फोन्सी र र्‍यापर ड्याडी यङ्कीको गीत हो जुन फोन्सीको सन् २०१९ मा सार्वजनिक गरिएको ''बिदा'' नामक साङ्गीतिक सङ्गालोका लागि जारी गरिएको थियो।<ref>{{cite news |url=https://www.billboard.com/articles/columns/latin/7647986/luis-fonsi-daddy-yankee-despacito-preview-exclusive|title=Watch an Exclusive Sneak Peek at the Making of Luis Fonsi & Daddy Yankee's New Single 'Despacito'|work=Billboard|last=Flores|first=Griselda|date=January 9, 2017|accessdate=February 1, 2017}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.billboard.com/articles/columns/latin/8493018/luis-fonsi-new-album-vida-feb-1|title=Luis Fonsi Will Release New Album 'Vida' Feb. 1: Exclusive|work=Billboard|last=Cobo|first=Leila|date=January 10, 2019|accessdate=January 10, 2019}}</ref> सन् २०१७ जनवरी १२ मा दिन युनिभर्सल सङ्गीत लातिनले यस गीतलाई तथा यसको श्रव्य दृश्य सार्वजनिक गरेको थियो भने यस गीतको आधिकनरिक श्रव्य दृश्यमा फोन्सी र याङ्कीलाई पोर्तोरिकोको ओल्ड सान जुआनको ला पेर्ला क्षेत्रमा र स्थानीय लन फेक्तोरियोमा गीतको प्रदर्शन गर्दै गरेको देख्न सकिन्छ। यस गीतलाई गायक फोन्सीले एरिकन एन्दर र ड्याडी यङ्कीको सहायतामा रचेका थिए भने यस गीतलाई आन्द्रेस तोरेसले निर्माण गरेका थिए। सन् २०१७ अप्रिल १७ मा दिन यस गीतको समायोजन संस्करण सार्वजनिक गरिएको थियो जसमा क्यानडेली गायक जस्टिन बिबरले स्वर दिएका थिए भने उक्त संस्करणको सार्वजनिकसँगै यस गीत विभिन्न देशका सङ्गीत तालिकाहरूमा शीर्ष स्थानमा आउन सफल भएको थियो। सन् २०१७ पछि विश्वव्यापी रूपमा यस गीतले ख्याति कमाएपछि लातिन पप सङ्गीतको मागमा पनि वृद्धि भएको थियो। यो गीत लातिन पप सङ्गीतमा आधारित छ।व्यावसायिक रूपमा यो गीत ४७ देशका सङ्गीत तालिकाको शीर्ष स्थानमा पर्न सफल भएको थियो भने अन्य दश देशमा यो गीत शीर्ष दश भित्र पर्न सफल भएको थियो जसकारण यो गीत फोन्सी र यङ्कीको सबैभन्दा लोकप्रिय तथा ख्यातिप्राप्त गीत बन्न सफल भएको थियो। एक स्पेनी गीतको रूपमा यो गीत संयुक्त राज्य अमेरिकाको बिलबोर्ड हट १०० मा सन् १९९६ देखि पहिलोपटक शीर्ष स्थानमा पर्न सफल भएको थियो भने यस अधि एक स्पेनी गीतको रूपमा सन् १९९६ मा माकारिना नामक गीत शीर्ष स्थानमा आएको थियो। यो गीत लगातार १६ हप्तासम्म बिलबोर्ड हट १०० सङ्गीत तालिकाको शीर्ष स्थानमा सहन सफल भएको थियो भने यो गीत हट लातिन सङ्गीत तालिकाको लगातार ५६ हप्तासम्म शीर्ष स्थानमा रहन सफल भएको थियो। यो गीत एक स्पेनी गीतको रूपमा संयुक्त राज्य अमेरिकाको डायमन्ड प्रमाणपत्र प्राप्त गर्ने पहिलो गीत बन्न सफल भएको थियो भने यसले अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा स्विट्जरल्यान्ड र जर्मनीको सङ्गीत तालिकामा सबैभन्दा लामो समयसम्म शीर्ष स्थानमा रहँदै एक कीर्तिमान कायम गरेको थियो। सन् २०१७ अगष्ट पछि यो गीतको साङ्गीतिक श्रव्य दृश्य युट्युबमा सबैभन्दा अधिक पटक हेरिएको श्रव्य दृश्य बन्न सफल भएको थियो भने तात्कालिक समयमा यसले सर्वाधिक हेरिएको गीत सि यु अगेनलाई पछि पार्दै सर्वाधिक हेरिएको गीत बन्न सफल भएको थियो भने त्यस समयमा यस श्रव्य दृश्यलाई तीन अर्ब पटक हेरिएको थियो। अतिरिक्त रूपमा युट्युबमा यस गीतले तीन, चार, पाँच र छ अर्ब अवलोकन प्राप्त गर्ने पहिलो श्रव्य दृश्य बन्न सफल भएको थियो। देस्पासितो गीतले सङ्गीत विश्लेषकहरूद्वारा अनुकूल समिक्षा तथा प्रतिक्रियाहरू प्राप्त गरेको थियो भने विश्लेषकहरूले यस गीतलाई लातिन र विशिष्ट सङ्गीतको समायोजनको रूपमा लिँदै यस गीतको प्रशंसा गरेका थिए। यस गीतले १८औँ लातिन ग्रामी पुरस्कार समारोहमा वर्ष उत्कृष्ट रेकर्ड तथा वर्ष सङ्गीत विधामा ग्रामी पुरस्कार प्राप्त गरेको थियो।<ref>{{Cite web|url=http://www.univision.com/especiales/premios-juventud/despacito-es-la-cancion-en-espanol-mas-exitosa-desde-la-macarena-y-la-bamba|title='Despacito' es la canción en español más exitosa desde la 'Macarena' y 'La bamba'|date=13 de junio de 2017|author=Univision|publisher=univision|language=español|access-date=2020-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20190822042840/https://www.univision.com/especiales/premios-juventud/despacito-es-la-cancion-en-espanol-mas-exitosa-desde-la-macarena-y-la-bamba|archive-date=2019-08-22}}</ref><ref name="Billboard Hot 100 Chart">{{cite web|url=http://www.billboard.com/charts/hot-100/2017-02-04|title=Billboard Hot 100 (4 de febrero de 2017)|date=17 de julio de 2017|date=4 de febrero de 2017|publisher=Billboard Hot 100|website=Billboard|language=अङ्ग्रेजी}} — {{cite web|url=http://www.billboard.com/charts/hot-100/2017-04-15|title=''Billboard Hot 100 Chart'' (15 de abril de 2017)|date=17 de julio de 2017|date=15 de abril de 2017|publisher=Billboard|language=en}} </ref> यस गीतको समायोजन संस्करणले ६०औँ ग्रामी पुरस्कार समार‍ोहमा वर्ष रेकर्ड, वर्ष गीत र उत्कृष्ट पप सामूहिक प्रस्तुति विधामा ग्रामी मनोनयन प्राप्त गरेको थियो। ''देस्पासितो''लाई विभिन्न पत्रिका तथा सञ्चार माध्यमहरूले सन् २०१७ को उत्कृष्ट गीतको रूपमा प्रशंसा दिएका थिए भने यस गीतलाई हालसम्मकै उत्कृष्ट लातिन सङ्गीतको रूपमा संज्ञा दिइएको छ। == सङ्गीत तालिका == === साप्ताहिक तालिका === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |- !तालिका (सन् २०१७) !शीर्ष<br />स्थान |- ! scope="row"| {{ARG}} (मोनितोर लातिनो)<ref>{{cite web|url=http://charts.monitorlatino.com/top20/Print/argentina/general/20170206|publisher=Monitor Latino|accessdate=May 1, 2017|title=Top 20 Argentina – Del 6 al 12 de Febrero, 2017|language=स्पेनी|date=February 6, 2017}}</ref> | १ |- {{singlechart|Australia|१|artist=लुइस फोन्सी र ड्याडी याङ्की|song=देस्पासितो|rowheader=true|accessdate=May 20, 2017|refname="Australia"}} |- {{singlechart|Austria|१|artist=लुइस फोन्सी र ड्याडी याङ्की|song=देस्पासितो|rowheader=true|accessdate=April 26, 2017|refname=}} |- {{singlechart|Flanders|१|artist=लुइस फोन्सी र ड्याडी याङ्की|song=देस्पासितो|rowheader=true|accessdate=June 2, 2017|refname="Flanders"}} |- {{singlechart|Wallonia|१|artist=लुइस फोन्सी र ड्याडी याङ्की|song=देस्पासितो|rowheader=true|accessdate=May 19, 2017|refname="Wallonia"}} |- ! scope="row"| {{झण्डा चिन्ह|बोलिभिया}} बोलिभिया (मोनितर लातिनो)<ref>{{cite web|url=http://charts.monitorlatino.com/top20/Print/bolivia/general/20170814|publisher=मोनितर लातिनो|accessdate=September 4, 2017|title=Top 20 Bolivia – Del 14 al 20 de Agosto, 2017|language=स्पेनी|date=August 21, 2017}}</ref> | १ |- ! scope="row"| {{झण्डा चिन्ह|ब्राजिल}}ब्राजिल उत्कृष्ट १०० (''बिलबोर्द ब्राजिउ'')<ref>{{cite web |url=http://www.billboard.com.br/rankings |title=Rankings: Billboard Hot 100 – Hot 100 Brasil |work=बिलबोर्द ब्राजिउ |language=पुर्तुगाली |accessdate=June 13, 2017 |archiveurl=https://archive.is/20160725152607/http://www.billboard.com.br/rankings |archivedate=July 25, 2016 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160913022623/http://www.billboard.com.br/rankings |date=September 13, 2016 }}</ref><br/>''{{small|जस्टिन बिबर संस्करण}}'' | १६ |- ! scope="row"| {{झण्डा चिन्ह|ब्राजिल}} ब्राजिल पप २० प्रवाह (''बिलबोर्द ब्राजिउ'')<ref>{{cite web|language=पुर्तुगाली|url=http://www.billboard.com.br/noticias/pop-brasil-finalmente-देस्पासितो-assume-a-lideranca-do-ranking/|title=Pop Brasil: Finalmente, "देस्पासितो" assume a liderança do ranking|work=बिलबोर्द ब्राजिउ|date=May 29, 2017|accessdate=May 29, 2017}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><br/>''{{small|जस्टिन बिबर संस्करण}}'' | १ |- ! scope="row"| {{झण्डा|बुल्गेरिया}} विश्व गीतहरू (प्रोफोन)<ref name="Top 10 Bulgaria">{{Cite web |url=https://www.prophon.org/charts/07-apr-2017 |title=Архив класации ПРОФОН |date=2017-04-07 |website=प्रोफोन |language=बुल्गेरियाली |access-date=2019-02-13}}</ref> | १ |- {{singlechart|Canada|१|artist=लुइस फोन्सी|rowheader=true|accessdate=May 16, 2017|name=Billboard|song=देस्पासितो}} |- {{singlechart|Billboardcanadaac|३|artist=लुइस फोन्सी|rowheader=true|accessdate=June 5, 2019}} |- {{singlechart|Billboardcanadachrtop40|१|artist=लुइस फोन्सी|rowheader=true|accessdate=June 5, 2019}} |- {{singlechart|Billboardcanadahotac|१|artist=लुइस फोन्सी|rowheader=true|accessdate=June 5, 2019}} |- ! scope="row"| {{झण्डा|चिली}} (मोनितर लातिनो)<ref>{{cite web|url=http://charts.monitorlatino.com/top20/Chile/General |title=Monitor Latino – Top 20 General – Chile – del 23 al 29 de enero de 2017 |publisher=मोनितर तालिनो|language=स्पेनी |accessdate=February 1, 2017 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170201234618/http://charts.monitorlatino.com/top20/Chile/General |archivedate=February 1, 2017}}</ref> | १ |- ! scope="row"| {{झण्डा|कोलम्बिया}} (राष्ट्रिय-प्रतिवेदन)<ref>{{cite web |url=http://national-report.com/nacionalColombia.php |title=Top Nacional Colombia – Semana 8 del 2017 – Del 17/02/2017 al 23/02/2017 |publisher=National-Report |language=स्पेनी |accessdate=February 26, 2017 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170226192005/http://national-report.com/nacionalColombia.php |archivedate=February 26, 2017 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150605205647/http://www.national-report.com/nacionalColombia.php |date=June 5, 2015 }}</ref> | १ |- ! scope="row"| {{झण्डा चिन्ह|Costa Rica}} कोस्ता रिका (मोनितोर लातिनो)<ref>{{cite web|url=http://charts.monitorlatino.com/top20/Costa%20Rica/General/20170814|publisher=मोनितर लातिनो|accessdate=September 4, 2017|title=Top 20 Costa Rica – Del 14 al 20 de Agosto, 2017|language=स्पेनी|date=August 21, 2017}}</ref> | १ |- {{singlechart|Czech Republic|२|year=2017|week=21|rowheader=true|accessdate=May 29, 2017|artist=|song=|refname=}} |- {{singlechart|Czechdigital|१|year=2017|week=19|rowheader=true|accessdate=May 16, 2017|artist=|song=|refname=}} |- {{singlechart|Denmark|१|artist=लुइस फोन्सी र ड्याडी याङ्की|song=देस्पासितो|rowheader=true|accessdate=May 3, 2017|refname="Denmark"}} |- ! scope="row"| दोमिनिका गणतन्त्र (मोनितर लातिनो)<ref name="rdmonitor">{{cite web|url=http://charts.monitorlatino.com/top20/RD/General/20170424|title=Monitor Latino – Top 20 General – República Dominicana – Del 24 al 30 April 2017|publisher=charts.monitorlatino.com|language=स्पेनी|date=April 30, 2017|accessdate=June 15, 2017|url-status=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170810212803/http://charts.monitorlatino.com/top20/RD/General/20170424|archivedate=August 10, 2017|df=mdy-all}}</ref> | २ |- ! scope="row"| {{झण्डा|इक्वेडर}} (मोनितर तालिनो)<ref>{{cite web|url=http://charts.monitorlatino.com/top20/Ecuador/General |title=Monitor Latino – Top 20 General – Ecuador – del 13 al 19 de febrero de 2017 |publisher=मोनितर तालिनो|language=स्पेनी |accessdate=February 1, 2017 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170221034349/http://charts.monitorlatino.com/top20/Ecuador/General |archivedate=February 21, 2017}}</ref> | १ |- ! scope="row"| {{झण्डा|इक्वेडर}} (राष्ट्रिय-प्रतिवेदन)<ref>{{cite web|url=http://www.national-report.com/top-ecuador/|title=Top 100 Ecuador|language=स्पेनी|publisher=राष्ट्रिय-प्रतिवेदन|accessdate=May 8, 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180508140710/http://www.national-report.com/top-ecuador/|archivedate=May 8, 2018}}</ref> | १ |- ! scope="row"| {{झण्डा चिन्ह|एल साल्भादोर}} एल साल्भादोर (मोनितर तालिनो)<ref>{{cite web|url=http://charts.monitorlatino.com/top20/El%20Salvador/General/20170814|publisher=मोनितोर तालिनो |accessdate=September 4, 2017|title=Top 20 El Salvador – Del 14 al 20 de Agosto, 2017|language=स्पेनी|date=August 21, 2017}}</ref> | ७ |- ! scope="row"| युरोपेली अङ्कीय गीत (''[[बिलबोर्ड (पत्रिका)|बिलबोर्ड]]'')<ref name="billboard.com">{{cite web|url=https://www.billboard.com/biz/search/charts?f[0]=ss_chart_search_title%3A%22देस्पासितो%22&f[1]=itm_field_chart_id%3A846&refine=1|title=Billboard chart search – देस्पासितो – लुइस फोन्सी Featuring ड्याडी याङ्की / लुइस फोन्सी & ड्याडी याङ्की Featuring Justin Bieber – Euro Digital Song Sales|work=बिलबोर्ड|accessdate=March 17, 2017}}</ref> | १ |- {{singlechart|Finland|२०|artist=लुइस फोन्सी|song=देस्पासितो (Feat. ड्याडी याङ्की)|rowheader=true|accessdate=June 4, 2017|refname=}} |- {{singlechart|Finland|१|artist=लुइस फोन्सी, ड्याडी याङ्की|song=देस्पासितो (Remix) [Feat. Justin Bieber]|rowheader=true|accessdate=May 7, 2017|refname="Finland"|note=जस्टिन बिबर संस्करण}} |- {{singlechart|France|१|artist=लुइस फोन्सी र ड्याडी याङ्की|song=देस्पासितो|rowheader=true|accessdate=April 28, 2017|refname="France"}} |- {{singlechart|Germany2|१|songid=1625640|artist=लुइस फोन्सी र ड्याडी याङ्की|song=देस्पासितो|rowheader=true|accessdate=28 April 2017|refname="Germany"}} |- ! scope="row"| {{झण्डा चिन्ह|ग्रीस}} युनान अङ्कीय गीत (''बिलबोर्ड'')<ref>{{cite web |url=https://www.billboard.com/biz/charts/2017-05-27/greece |title=Greece Digital Songs: May 27, 2017 |work=बिलबोर्ड |accessdate=May 27, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170914222218/http://www.billboard.com/biz/charts/2017-05-27/greece |archive-date=September 14, 2017}}</ref> | १ |- ! scope="row"| {{झण्डा चिन्ह|ग्वाटेमाला}} ग्वातेमाला (मोनितर लातिनो)<ref>{{cite web|url=http://monitorlatino.com/देस्पासितो-se-aduena-del-1-real-time-guatemala/|title="देस्पासितो" se adueña del #1 Real Time Guatemala|publisher=मोनितर लातिनो|language=स्पेनी|accessdate=February 1, 2017}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | १ |- {{singlechart|Hungary|१|year=2017|week=22|rowheader=true|accessdate=June 9, 2017|artist=|song=|refname=}} |- {{singlechart|Hungarysingle|१|year=2017|week=27|rowheader=true|accessdate=July 13, 2017|artist=|song=|refname=}} |- {{singlechart|Hungarystream|१|year=2017|week=17|rowheader=true|accessdate=May 17, 2019}} |- ! scope="row"|आइसल्यान्ड (RÚV)<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/thaettir/vinsaeldalisti-rasar-2/2017|publisher=RÚV|title=TOPP20 LISTINN 18. JÚNÍ – 1. JÚLÍ 2017 | accessdate=July 12, 2017}}</ref> | ९ |- ! scope="row"| {{झण्डा|आयरल्यान्ड}} (आयरल्यान्ड सङ्गीत सङ्घ)<ref name="auto">{{cite web|url=http://irma.ie/index.cfm?page=irish-charts&chart=Singles|title=IRMA – Irish Charts|publisher=आयरल्यान्ड सङ्गीत सङ्घ|accessdate=May 6, 2017}} ''If necessary, click'' Select year 2017 ''and then click'' Select week of 05-May-17.</ref> | १ |- {{singlechart|Israelairplay|१|artist=लुइस फोन्सी|song=देस्पासितो|year=2017|week=17|date=23/04/2017-29/04/2017|accessdate=23 April 2017|rowheader=true|refname=israel}} |- {{singlechart|Italy|१|artist=लुइस फोन्सी र ड्याडी याङ्की|song=देस्पासितो|rowheader=true|accessdate=March 25, 2017|refname="Italy"}} |- ! scope="row"| {{झण्डा|जापान}} (जापान उत्कृष्ट १००)<ref>{{cite web|url=http://www.billboard-japan.com/charts/detail?a=hot100|title=Japan Hot 100 The Week of August 28, 2017|publisher=बिलबोर्ड जापान|accessdate=August 24, 2017}}</ref> | ४८ |- ! scope="row"| {{झण्डा|जापान}} (जापान उत्कृष्ट १००)<ref>{{cite web|url=https://www.billboard.com/charts/japan-hot-100/2017-08-12 |title=Japan Hot 100 The Week of August 12, 2017|work=बिलबोर्ड|accessdate=August 3, 2017}}</ref><br/>''{{small|जस्टिन बिबर संस्करण}}'' | २८ |- ! scope="row"| लात्भिया (ताल्भिया उत्कृष्ट ४०)<ref>{{cite web|url=http://www.pieci.lv/lv/lr5/top40|archive-date=May 29, 2017|title=Latvijas Top 40|publisher=ताल्भिया रेडियो|date=May 29, 2017|accessdate=May 29, 2017|url-status=bot: unknown|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170529192349/http://www.pieci.lv/lv/lr5/top40|df=mdy-all}}</ref> | ४ |- ! scope="row"| {{झण्डा|लेबनान}} (लेबनान उत्कृष्ट २०)<ref>{{cite web|url=http://www.olt20.com/Luis_Fonsi#fragment-2|title=लुइस फोन्सी Lebanese Chart Top 20 History|publisher=लेबनान उत्कृष्ट २० चार्ट|date=June 4, 2017|accessdate=June 5, 2017}}</ref> | १ |- ! scope="row"| लुक्सेमबुर्ग अङ्कीय गीत (''[[बिलबोर्ड (पत्रिका)|बिलबोर्ड]]'')<ref>{{cite web|url=https://www.billboard.com/biz/search/charts?f[0]=ss_chart_search_title%3A%22देस्पासितो%22&f[1]=itm_field_chart_id%3A913&refine=1 |title=Billboard chart search – देस्पासितो – लुइस फोन्सी Featuring ड्याडी याङ्की – Luxembourg Digital Song Sales|work=बिलबोर्ड|accessdate=March 17, 2017}}</ref> | १ |- ! scope="row"| {{झण्डा|मलेसिया}} (मलेसिया रेकर्डिङ उद्योग सङ्घ)<ref>{{cite web|url=http://www.rim.org.my/main/images/stories/RIM/chart/23_i_dm.pdf|title=Top 20 Most Streamed International & Domestic Singles in Malaysia|publisher=[[Recording Industry Association of Malaysia]]|accessdate=June 16, 2017}}</ref> | ८ |- ! scope="row"| {{झण्डा|मलेसिया}} (मलेसिया रेकर्डिङ कम्पनी)<ref>{{cite web|url=http://www.rim.org.my/main/images/stories/RIM/chart/22_i_dm.pdf|title=Top 20 Most Streamed International & Domestic Singles in Malaysia|publisher=[[Recording Industry Association of Malaysia]]|accessdate=June 13, 2017}}</ref><br/>''{{small|जस्टिन बिबर संस्करण}}'' | १ |- ! scope="row"| {{झण्डा चिन्ह|मेक्सिको}} मेक्सिको प्रवाह गीत<ref>{{cite web |url=http://www.amprofon.com.mx/top-streaming.php |title=Top 20 Streaming (del 20 de Enero al 26 de Enero) |accessdate=February 15, 2017 |language=स्पेनी |publisher=Asociación Mexicana de Productores de Fonogramas y Videogramas |archive-url=https://web.archive.org/web/20170216014922/http://www.amprofon.com.mx/top-streaming.php |archive-date=February 16, 2017 |url-status= }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160809173138/http://www.amprofon.com.mx/top-streaming.php |date=August 9, 2016 }}</ref> | १ |- ! scope="row"| {{झण्डा चिन्ह|मेक्सिको}} मेक्सिको प्रतिध्वनी सङ्गीत (''[[बिलबोर्ड (पत्रिका)|बिलबोर्ड]]'')<ref name="mexicoairplay">{{cite web|url=https://www.billboard.com/biz/search/charts?f[0]=ss_chart_search_title%3A%22देस्पासितो%22&f[1]=itm_field_chart_id%3A1187&refine=1 |title=Billboard chart search – देस्पासितो – लुइस फोन्सी Featuring ड्याडी याङ्की – Mexico Airplay|work=Billboard|accessdate=March 1, 2017}}</ref> | १ |- ! scope="row"| {{झण्डा चिन्ह|मेक्सिको}} मेक्सिको उत्कृष्ट प्रवाह गीत <ref>{{cite web|url=http://www.amprofon.com.mx/top-streaming.php|title=Top 20 Streaming (del 21 de Abril al 27 de Abril)|accessdate=May 6, 2017|language=स्पेनी|publisher=Asociación Mexicana de Productores de Fonogramas y Videogramas|archive-url=https://web.archive.org/web/20170506015927/http://www.amprofon.com.mx/top-streaming.php|archive-date=May 6, 2017}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160809173138/http://www.amprofon.com.mx/top-streaming.php |date=August 9, 2016 }}</ref><br/>''{{small|जस्टिन बिबर संस्करण}}'' | २ |- {{singlechart|Dutch100|१|artist=लुइस फोन्सी र ड्याडी याङ्की|song=देस्पासितो|rowheader=true|accessdate=April 28, 2017|refname="Netherlands"}} |- {{singlechart|Dutch40|१|year=2017|week=18|rowheader=true|accessdate=May 5, 2017|artist=|song=|refname=}} |- ! scope="row"| न्युजिल्यान्ड (चार्ट कम्पनी)<ref>{{cite web|url=http://nztop40.co.nz/chart/singles?chart=4366|title=NZ Top 40 Singles Chart|publisher=[[Recorded Music NZ]]|date=May 29, 2017|accessdate=May 26, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170613153426/http://nztop40.co.nz/chart/singles?chart=4366|archive-date=June 13, 2017}}</ref><br/>''{{small|जस्टिन बिबर संस्करण}}'' | १ |- ! scope="row"| {{झण्डा|नर्वे}} (भिगी-लिस्ता)<ref>{{cite web|url=http://norwegiancharts.com/showitem.asp?interpret=Luis+Fonsi+feat%2E+Daddy+Yankee&titel=देस्पासितो&cat=s|title=Norwegiancharts.com – लुइस फोन्सी र ड्याडी याङ्की – देस्पासितो|publisher=[[VG-lista]]|accessdate=January 16, 2018}}</ref> | २२ |- ! scope="row"| {{झण्डा|नर्वे}} (भिगी-लिस्ता)<ref>{{cite web|url=http://lista.vg.no/artist/luis-fonsi-daddy-yankee-feat-justin-bieber/singel/देस्पासितो-remix/6651|title=VG-lista – देस्पासितो (Remix) – लुइस फोन्सी, ड्याडी याङ्की feat. Justin Bieber|publisher=भिगी-लिस्ता|accessdate=May 6, 2017|url-status=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170606044502/http://lista.vg.no/artist/luis-fonsi-daddy-yankee-feat-justin-bieber/singel/देस्पासितो-remix/6651|archivedate=June 6, 2017|df=mdy-all}}</ref><br/>''{{small|जस्टिन बिबर संस्करण}}'' | १ |- ! scope="row"| {{झण्डा|पानामा}} (मोनितोर लातिनो)<ref>{{cite web|url=http://charts.monitorlatino.com/top20/Panama/General |title=Monitor Latino – Top 20 General – Panama – del 23 al 29 de enero de 2017 |publisher=मोनितोर तालिनो|language=स्पेनी |accessdate=February 1, 2017 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170201234312/http://charts.monitorlatino.com/top20/Panama/General |archivedate=February 1, 2017}}</ref> | १ |- ! scope="row"| {{झण्डा|पाराग्वे}} (मोनितर तालिनो)<ref>{{cite web|url=http://charts.monitorlatino.com/top20/Paraguay/General/20170605 |title=Monitor Latino – Top 20 General – Paraguay – Del 5 al 11 de Junio, 2017 |publisher=मोनितोर तालिनो|language=स्पेनी |accessdate=June 13, 2017}}</ref> | १ |- ! scope="row"| {{झण्डा|पेरू}} (मोनितोर तालिनो)<ref>{{cite web|url=http://charts.monitorlatino.com/top20/Peru/General |title=Monitor Latino – Top 20 General – Peru – del 27 de febrero al 5 de marzo de 2017 |publisher=मोनितोर तालिनो|language=स्पेनी |accessdate=March 7, 2017 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170307041007/http://charts.monitorlatino.com/top20/Peru/General |archivedate=March 7, 2017}}</ref> | १ |- ! scope= "row"| {{झण्डा|फिलिपिन्स}} (फिलिपिन हट १००)<ref>{{cite web|url=http://billboard.ph/billboardph-hot-100-july-10/|title=BillboardPH Hot 100|work=Billboard Philippines|date=July 10, 2017|accessdate=July 10, 2017}}</ref> | १ |- {{singlechart|Poland|१|chartid=2334|year=2017|rowheader=true|accessdate=June 12, 2017|artist=|song=|refname=}} |- {{singlechart|Polishdance|१|chartid=2326|rowheader=true|accessdate=June 6, 2017|artist=|song=|refname=|note=जस्टिन बिबर संस्करण}} |- {{singlechart|Portugal|१|artist=लुइस फोन्सी र ड्याडी याङ्की|song=देस्पासितो|rowheader=true|accessdate=April 7, 2017|refname="Portugal"}} |- !scope="row"|{{झण्डा|रोमानिया}} (प्रवाह १००)<ref>{{cite web|url=https://www.unsitedemuzica.ro/topuri/Top-100-Airplay-ghici-cine-a-ramas-pe-locul-1-p1589|title=Top 100 Airplay - ghici cine a rămas pe locul 1?|publisher=UnSiteDeMuzica.ro|last=Ciupitu|first=आन्द्रा-मारिया|language=रोमनियाली|date=March 24, 2017|accessdate=May 17, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20180131023903/https://www.unsitedemuzica.ro/topuri/Top-100-Airplay-ghici-cine-a-ramas-pe-locul-1-p1589|archive-date=January 31, 2018}}</ref> | ५ |- ! scope="row"| {{झण्डा|रूस}} (टप हिट)<ref>{{cite web|url=https://tophit.ru/en/chart/russia/weekly/2017-06-05/all/all|title=Official Russia Top 100 Airplay Chart (week 24)|publisher=टप हिट|accessdate=June 15, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170810214401/https://tophit.ru/en/chart/russia/weekly/2017-06-05/all/all|archive-date=2017-08-10}}</ref> | १ |- ! scope="row"| {{झण्डा|स्कटल्यान्ड}} गीत र गिती सङ्गालो चार्ट (आधिकारिक चार्ट कम्पनी])<ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/scottish-singles-chart/20170512/41/|title=Official Scottish Singles Sales Chart Top 100: 12 May 2017 – 18 May 2017|publisher=आधिकारिक चार्ट कम्पनी|accessdate=July 24, 2017}}</ref> | १ |- {{singlechart|Slovakia|१|year=2017|week=24|rowheader=true|accessdate=June 20, 2017|artist=|song=|refname=}} |- {{singlechart|Slovakdigital|१|year=2017|week=16|rowheader=true|accessdate=April 25, 2017|artist=|song=|refname=}} |- ! scope="row"| {{झण्डा|स्लोभेनिया}} (स्लो उत्कृष्ट ५०)<ref>{{cite web|url=http://www.slotop50.si/Glasbene-lestvice/Tedenske-lestvice/?year=2017&week=21|title=SloTop50 {{!}} Slovenian official singles weekly charts|language=स्लोभेनियाली|accessdate=May 28, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170810211012/http://www.slotop50.si/Glasbene-lestvice/Tedenske-lestvice/?year=2017&week=21|archive-date=August 10, 2017}}</ref> | १ |- ! scope="row"| {{झण्डा|दक्षिण कोरिया}} विदेशी गीत (गाओँ)<ref>{{cite web|url=http://gaonchart.co.kr/main/section/chart/online.gaon?serviceGbn=ALL&termGbn=week&hitYear=2017&targetTime=34&nationGbn=E&year_time=|publisher=Gaon Chart|title=Gaon 2017년 34주차 Digital Chart|accessdate=May 17, 2019}}</ref><br/>''{{small|जस्टिन बिबर संस्करण}}'' | ७ |- {{singlechart|Spain|१|artist= लुइस फोन्सी र ड्याडी याङ्की|song=देस्पासितो|rowheader=true|accessdate=February 1, 2017|refname=}} |- {{singlechart|Spain|३|artist=लुइस फोन्सी & ड्याडी याङ्की feat. Justin Bieber|song=देस्पासितो (Remix)|rowheader=true|accessdate=May 2, 2017|refname=|note=जस्टिन बिबर संस्करण}} |- {{singlechart|Sweden|१|artist= लुइस फोन्सी र ड्याडी याङ्की|song=देस्पासितो|rowheader=true|accessdate=January 15, 2018|refname="Sweden"}} |- {{singlechart|Switzerland|१|artist=लुइस फोन्सी र ड्याडी याङ्की|song=देस्पासितो|rowheader=true|accessdate=April 24, 2017|refname="Switzerland"}} |- ! scope="row"| {{झण्डा चिन्ह|संयुक्त अधिराज्य}} बेलायत एकल (आधिकारिक चार्ट कम्पनी)<ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/20170512/7501/|title=Official Singles Chart Top 100: 12 May 2017 – 18 May 2017|publisher=Official Charts Company|accessdate=July 24, 2017}}</ref> | १ |- ! scope="row"| {{झण्डा|युक्रेन}} (टप हिट)<ref>{{cite web|url=https://tophit.ru/en/chart/ukraine/weekly/2017-07-31/all/all|title=Official Ukraine Top 100 Airplay Chart (week 32)|publisher=टपहिट|accessdate=August 15, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170815111956/https://tophit.ru/en/chart/ukraine/weekly/2017-07-31/all/all|archive-date=2017-08-15}}</ref> | २ |- {{singlechart|Billboardadultcontemporary|२४|artist=लुइस फोन्सी|rowheader=true|accessdate=September 5, 2017|song=|refname=|note=जस्टिन बिबर संस्करण}} |- {{singlechart|Billboardadultpopsongs|९|artist=लुइस फोन्सी|rowheader=true|accessdate=August 8, 2017|song=|refname=|note=जस्टिन बिबर संस्करण}} |- {{singlechart|Billboarddanceclubplay|८|artist=लुइस फोन्सी|rowheader=true|accessdate=June 27, 2017|song=|refname=|note=जस्टिन बिबर संस्करण}} |- {{singlechart|Billboardhot100|१|artist=लुइस फोन्सी|rowheader=true|accessdate=May 16, 2017|song=|refname=}} |- {{singlechart|Billboardlatinsongs|१|artist=लुइस फोन्सी|rowheader=true|accessdate=April 26, 2017|song=|refname="hot latin"}} |- {{singlechart|Billboardpopsongs|१|artist=लुइस फोन्सी|rowheader=true|accessdate=July 11, 2017|song=|refname=|note=जस्टिन बिबर संस्करण}} |- {{singlechart|Billboardrhythmic|३|artist=लुइस फोन्सी|rowheader=true|accessdate=June 27, 2017|song=|refname=|note=जस्टिन बिबर संस्करण}} |- ! scope="row"| {{झण्डा|भेनेजुएला}} (रेकर्द रिपोर्ता कम्पनी)<ref>{{cite web|url=http://www.recordreport.com.ve/publico/top100/ |title=RecordReport – Top 100 – Sábado 13/05/2017 |publisher=recordreport.com.ve |language=स्पेनी |accessdate=May 16, 2017 |url-status=bot: unknown |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170519180158/http://www.recordreport.com.ve/publico/top100/|archivedate=May 19, 2017}}</ref> | १ |} === मासिक तालिका === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |- !तालिका (सन् २०१७) !शीर्ष<br />स्थान |- ! scope="row"|{{ARG}} (कापिफ)<ref>{{cite web|url=https://www.capif.org.ar/rankings/|title=Rankings|publisher=Cámara Argentina de Productores de Fonogramas y Videogramas|language=स्पेनी|accessdate=May 14, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20161005040652/http://www.capif.org.ar/rankings/|archive-date=October 5, 2016}}</ref> | १ |- ! scope="row"|{{ARG}} (कापिफ)<ref>{{cite web|url=https://www.capif.org.ar/rankings/|title=Rankings|publisher=Cámara Argentina de Productores de Fonogramas y Videogramas|language=स्पेनी|accessdate=June 9, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20161005040652/http://www.capif.org.ar/rankings/|archive-date=October 5, 2016}}</ref>''<br/>''{{small|जस्टिन बिबस समायोजन संस्करण}}'' | ३ |- ! scope="row"| {{झण्डा|रूस}} (टपहिट)<ref>{{cite web|url=https://tophit.ru/en/chart/russia/monthly/2017-05-01/all/all|title=Official Russia Top 100 Airplay Chart (May 2017)|publisher=टपहिट|accessdate=May 18, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20220416154641/https://tophit.ru/en/chart/russia/monthly/2017-05-01/all/all|archive-date=2022-04-16}}</ref> | ९ |- ! scope="row"| {{झण्डा|स्लोभेनिया}} (स्लोटप ५०)<ref>{{cite web|url=http://www.slotop50.si/Glasbene-lestvice/Mese%C4%8Dne-lestvice/?year=2017&month=5|title=SloTop50 {{!}} स्लोभेनी official monthly singles charts (May 2017)|language=स्लोभेनी|accessdate=July 3, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171230225937/http://www.slotop50.si/Glasbene-lestvice/Mese%C4%8Dne-lestvice/?year=2017&month=5|archive-date=December 30, 2017}}</ref> | २ |- ! scope="row"| {{झण्डा|स्लोभेनिया}} (स्लोटप ५०)<ref>{{cite web|url=https://www.slotop50.si/Glasbene-lestvice/Mese%C4%8Dne-lestvice/?year=2017&month=7|title=SloTop50 {{!}} स्लोभेनी official monthly singles charts (July 2017)|language=स्लोभेनी|accessdate=December 4, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181205003652/https://www.slotop50.si/Glasbene-lestvice/Mese%C4%8Dne-lestvice/?year=2017&month=7|archive-date=December 5, 2018}}</ref><br/>''{{small|जस्टिन बिबस समायोजन संस्करण}}'' | १९ |- ! scope="row"| {{झण्डा|दक्षिण कोरिया}} विदेशी गीत (गाओँ) <ref>{{cite web|url=http://gaonchart.co.kr/main/section/chart/online.gaon?serviceGbn=ALL&termGbn=month&hitYear=2017&targetTime=11&nationGbn=E|publisher=Gaon Chart|title=Gaon Download Chart – Issue date: 2017.11|accessdate=December 11, 2017}}</ref> | ५८ |- ! scope="row"| {{झण्डा|दक्षिण कोरिया}} विदेशी गीत (गाओँ)<ref>{{cite web|url=http://gaonchart.co.kr/main/section/chart/online.gaon?serviceGbn=ALL&termGbn=month&hitYear=2017&targetTime=10&nationGbn=E|publisher=Gaon Chart|title=Gaon Download Chart – Issue date: 2017.10|accessdate=December 1, 2017}}</ref><br/>''{{small|जस्टिन बिबस समायोजन संस्करण}}'' | ७ |- ! scope="row"| {{झण्डा|युक्रेन}} (टपहिट)<ref>{{cite web|url=https://tophit.ru/en/chart/ukraine/monthly/2017-09-01/all/all|title=Official Ukraine Top 100 Airplay Chart (September 2017)|publisher=टपहिट|accessdate=May 18, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190518184531/https://tophit.ru/en/chart/ukraine/monthly/2017-09-01/all/all|archive-date=2019-05-18}}</ref> | २ |- ! scope="row"| {{झण्डा|भेनेजुएला}} (राष्ट्रिय-प्रतिवेदन)<ref>{{cite web|url=http://national-report.com.ve/top-100-febrero/|title=NationalReport Venezuela – Top 100 Mensual Febrero|publisher=National-Report Venezuela|language=स्पेनी|date=March 1, 2017|accessdate=April 12, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170413154954/http://national-report.com.ve/top-100-febrero/|archive-date=April 13, 2017|url-status=|df=mdy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170413154954/http://national-report.com.ve/top-100-febrero/ |date=April 13, 2017 }}</ref> | १ |} ===वर्ष-समाप्ति तालिका=== {|class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:center" |- !तालिका (सन् २०१७) !स्थान |- ! scope="row"| {{ARG}} डिजिटल सङ्गीत (कापिफ)<ref>{{cite web|url=https://www.capif.org.ar/rankings/|title=Rankings — CAPIF|publisher=Argentine Chamber of Phonograms and Videograms Producers|accessdate=March 10, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20161005040652/http://www.capif.org.ar/rankings/|archive-date=October 5, 2016}} ''If necessary, click'' Digital Anual'', then click'' 2017.</ref> | १ |- ! scope="row"| {{ARG}} धाराप्रवाह (मोनितोर लातिनो)<ref name="year end argentina">{{cite web|url=http://charts.monitorlatino.com/top100/anual/2017/Argentina/General|title=Top 100 Anual 2017 Argentina|language=स्पेनी|accessdate=December 10, 2017|publisher=मोनितोर तालिनो}}</ref> | १ |- ! scope="row"| {{AUS}} (एरिया)<ref>{{cite web|url=https://www.ariacharts.com.au/annual-charts/2017/singles-chart|title=ARIA End of Year Singles 2017|publisher=Australian Recording Industry Association|accessdate=January 5, 2018}}</ref> | २ |- ! scope="row"| {{झण्डा|अस्ट्रिया}} (Ö३ अस्ट्रिया उत्कृष्ट ४०)<ref name="year end austria">{{cite web|url=http://oe3.orf.at/charts/stories/2886107/|title=Ö3 Austria Top 40 – Single-Charts 2017|publisher=Ö3 Austria Top 40|accessdate=December 29, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171230060411/http://oe3.orf.at/charts/stories/2886107/|archive-date=December 30, 2017|url-status=}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181228221814/https://oe3.orf.at/charts/stories/2886107/ |date=December 28, 2018 }}</ref> | १ |- ! scope="row"| {{झण्डा|बेल्जियम}} (अल्ट्राटप फ्लान्डर्स)<ref>{{cite web|url=http://www.ultratop.be/nl/annual.asp?year=2017&cat=s|title=Jaaroverzichten 2017|publisher=अल्ट्राटप|accessdate=December 21, 2017}}</ref> | २ |- ! scope="row"| {{झण्डा|बेल्जियम}} (अल्ट्राटप वलोनिया)<ref>{{cite web|url=http://www.ultratop.be/fr/annual.asp?year=2017&cat=s|title=Rapports Annuels 2017|publisher=अल्ट्राटप|accessdate=December 21, 2017}}</ref> | २ |- ! scope="row"| {{झण्डा|बोलिभिया}} (मोनितोर लातिनो)<ref name="year end bolivia">{{cite web|url=http://charts.monitorlatino.com/top100/anual/2017/Bolivia/general|title=Top 100 Anual 2017 Bolivia|language=स्पेनी|accessdate=December 11, 2017|publisher=मोनितोर लातिनो}}</ref> | १ |- ! scope="row"| {{BRA}} ब्राजिल हट १०० धाराप्रवाह (''बिलबोर्द'')<ref name="year end brazil">{{cite news |url=http://billboard.uol.com.br/noticias/saiba-qual-a-musica-mais-tocada-em-2017-nas-radios-brasileiras/ |title=Saiba qual a música mais tocada em 2017 nas rádios brasileiras |publisher=बिलबोर्द ब्राजिउ |language=पुर्तुगाली |date=January 2, 2018 |accessdate=January 3, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180103022509/http://billboard.uol.com.br/noticias/saiba-qual-a-musica-mais-tocada-em-2017-nas-radios-brasileiras/ |archivedate=January 3, 2018 |url-status= |df=mdy-all }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180103022509/http://billboard.uol.com.br/noticias/saiba-qual-a-musica-mais-tocada-em-2017-nas-radios-brasileiras/ |date=January 3, 2018 }}</ref><br/>''{{small|जस्टिन बिबर समायोजन संस्करण}}'' | २३ |- ! scope="row"| {{CAN}} (क्यानडेली हट १०९)<ref>{{cite web|url=https://www.billboard.com/charts/year-end/2017/canadian-hot-100|title=Canadian Hot 100 – Year-End 2017|work=बिलबोर्ड|accessdate=December 17, 2017}}</ref> | २ |- ! scope="row"| {{झण्डा|चिली}} (मोनितोर लातिनो)<ref name="year end chile">{{cite web|url=http://charts.monitorlatino.com/top100/anual/2017/Chile/general|title=Top 100 Anual 2017 Chile|language=स्पेनी|accessdate=December 11, 2017|publisher=मोनितोर लातिनो}}</ref> | १ |- ! scope="row"| {{झण्डा|कोलम्बिया}} (मोनितोर लातिनो)<ref name="year end colombia">{{cite web|url=http://charts.monitorlatino.com/top100/anual/2017/Colombia/general|title=Top 100 Anual 2017 Colombia|language=स्पेनी|accessdate=December 11, 2017|publisher=मोनितोर लातिनो}}</ref> | १ |- ! scope="row"| {{झण्डा|डेनमार्क}} (ट्र्याकलिसन)<ref>{{cite web|url=http://hitlisten.nu/top2017.asp?list=Track%20100|title=Track Top-100 2017|publisher=हिटलिसन|accessdate=January 11, 2018}}</ref> | २ |- ! scope="row"| {{झण्डा|डोमिनिकन गणतन्त्र}} (मोनितोर लातिनो)<ref>{{cite web|url=http://charts.monitorlatino.com/top100/anual/2017/RD/general|title=Top 100 Anual 2017 RD|language=स्पेनी|accessdate=December 11, 2017|publisher=मोनितोर लातिनो}}</ref> | २ |- ! scope="row"| {{झण्डा|इक्वेडर}} (मोनितोर लातिनो)<ref name="year end ecuador">{{cite web|url=http://charts.monitorlatino.com/top100/anual/2017/Ecuador/general|title=Top 100 Anual 2017 Ecuador|language=स्पेनी|accessdate=December 11, 2017|publisher=मोनितोर लातिनो}}</ref> | १ |- ! scope="row"| {{झण्डा|एल साल्भादोर}} (मोनितोर लातिनो)<ref>{{cite web|url=http://charts.monitorlatino.com/top100/anual/2017/El%20Salvador/general|title=Top 100 Anual 2017 El Salvador|language=स्पेनी|accessdate=December 11, 2017|publisher=मोनितोर लातिनो}}</ref> | ११ |- ! scope="row"| {{FRA}} (एसएनइपी)<ref>{{cite web|url=http://www.snepmusique.com/tops-annuel/top-singles-megafusion-annuel/|title=Top Singles Annuel (téléchargement + streaming)|publisher=Syndicat National de l'Édition Phonographique|language=फ्रान्सेली|accessdate=March 21, 2018}}</ref> | २ |- ! scope="row"| {{झण्डा|जर्मनी}} (आधिकारिक जर्मनी चार्ट)<ref>{{cite web|url=https://www.offiziellecharts.de/charts/single-jahr/for-date-2017|title=Top 100 Single-Jahrescharts|language=जर्मनेली|work=GfK Entertainment|publisher=offiziellecharts.de|accessdate=December 29, 2017}}</ref> | २ |- ! scope="row"| {{झण्डा|ग्वाटेमाला}} (मोनितोर लातिनो)<ref name="year end guatemala">{{cite web|url=http://charts.monitorlatino.com/top100/anual/2017/Guatemala/general|title=Top 100 Anual 2017 Guatemala|language=स्पेनी|accessdate=December 11, 2017|publisher=मोनितोर लातिनो}}</ref> | १ |- ! scope="row"| {{झण्डा|होन्डुरस}} (मोनितोर लातिनो)<ref>{{cite web|url=http://charts.monitorlatino.com/top100/anual/2017/Honduras/general|title=Top 100 Anual 2017 Honduras|language=स्पेनी|accessdate=December 11, 2017|publisher=मोनितोर लातिनो}}</ref> | ३१ |- ! scope="row"| {{झण्डा|हङ्गेरी}} (रेदियोस उत्कृष्ट ४०)<ref>{{cite web|url=http://zene.slagerlistak.hu/archivum/eves-osszesitett-listak/radios/2017|title=Rádiós Top 100 – hallgatottsági adatok alapján – 2017|accessdate=February 17, 2018|publisher=Mahasz}}</ref> | ९ |- ! scope="row"| {{झण्डा|हङ्गेरी}} (एकल उत्कृष्ट ४०)<ref>{{cite web|url=http://zene.slagerlistak.hu/archivum/eves-osszesitett-listak/single_db/2017|title=Single Top 100 – eladási darabszám alapján – 2017|accessdate=February 17, 2018|publisher=Mahasz}}</ref> | २ |- ! scope="row"| {{झण्डा|हङ्गेरी}} (धाराप्रवाह उत्कृष्ट ४०)<ref>{{cite web|url=http://zene.slagerlistak.hu/archivum/eves-osszesitett-listak/stream/2017|title=Stream Top 100 – 2017|accessdate=February 17, 2018|publisher=Mahasz}}</ref> | २ |- ! scope="row"| {{झण्डा|इजरायल}} (मिडिया फरेस्ट)<ref name="year end israel">{{cite web|url=http://mediaforest.biz/Charts/YearlyCharts|title=Top 50 Israel airplay 2017|publisher=mediaforest.bizz|accessdate=2 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20170927111816/http://www.mediaforest.biz/charts/yearlycharts|archive-date=September 27, 2017|url-status=}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171110140102/http://mediaforest.biz/Charts/YearlyCharts |date=10 November 2017 }}</ref> | २ |- ! scope="row"| {{ITA}} (एफआइएमआई)<ref name="year end italy">{{cite web|url=http://www.fimi.it/news/top-of-the-music-2017-lalbum-piu-venduto-in-italia-e-divide-÷-di-ed-sheeran|title=Classifiche annuali dei dischi più venduti e dei singoli più scaricati nel 2017|publisher=एफआइएमआई|language=Italian|accessdate=January 9, 2018|format=Click on "Scarica allegato" and open the "Classifica annuale 2017 Singoli digital" file|archive-url=https://web.archive.org/web/20180108233439/http://www.fimi.it/news/top-of-the-music-2017-lalbum-piu-venduto-in-italia-e-divide-%c3%b7-di-ed-sheeran|archive-date=January 8, 2018|url-status=}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180108233439/http://www.fimi.it/news/top-of-the-music-2017-lalbum-piu-venduto-in-italia-e-divide-%c3%b7-di-ed-sheeran |date=January 8, 2018 }}</ref> | 1 |- ! scope="row"| {{MEX}} (मोनितोर लातिनो)<ref name="year end mexico">{{cite web|url=http://charts.monitorlatino.com/top100/anual/2017/Mexico/general|title=Top 100 Anual 2017 México|language=स्पेनी|accessdate=December 11, 2017|publisher=मोनितोर लातिनो}}</ref> | १ |- ! scope="row"| {{झण्डा|नेदरल्यान्ड}} (डच उत्कृष्ट ४०)<ref>{{cite web |title=Top 100-Jaaroverzicht van 2017 |publisher=Dutch Top 40|accessdate=February 19, 2019 |url=https://www.top40.nl/bijzondere-lijsten/top-100-jaaroverzichten/2017 |language=नेदरलन्दी}}</ref> | २ |- ! scope="row"| {{झण्डा|नेदरल्यान्ड}} (एकल उत्कृष्ट १००)<ref>{{cite web|url=http://dutchcharts.nl/jaaroverzichten.asp?year=2017&cat=s|title=Jaaroverzichten – Single 2017|publisher=Hung Medien|accessdate=December 23, 2017}}</ref> | २ |- ! scope="row"| {{झण्डा|न्युजिल्यान्ड}} (रेकर्डेड म्युजिक एनजेड)<ref>{{cite web|url=https://nztop40.co.nz/chart/singles?chart=4435|title=Top Selling Singles of 2017|publisher=Recorded Music NZ|accessdate=December 22, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171222105343/https://nztop40.co.nz/chart/singles?chart=4435|archive-date=December 22, 2017}}</ref><br/>''{{small|जस्टिन बिबर समायोजन संस्करण}}'' | २ |- ! scope="row"| {{झण्डा|निकाराग्वा}} (मोनितोर लातिनो)<ref>{{cite web|url=http://charts.monitorlatino.com/top100/anual/2017/Nicaragua/general|title=Top 100 Anual 2017 Nicaragua|language=स्पेनी|accessdate=December 11, 2017|publisher=मोनितोर लातिनो}}</ref> | ३० |- ! scope="row"| {{झण्डा|नर्वे}} (भिजी लिस्ता)<ref name="year end norway">{{cite web|url=http://www.ifpi.no/arslisten-2017|title=Årslisten 2017|language=Norwegian|accessdate=February 13, 2018|publisher=IFPI Norge|archive-url=https://web.archive.org/web/20180722095608/https://ifpi.no/arslisten-2017|archive-date=July 22, 2018}}</ref><br/>''{{small|जस्टिन बिबर समायोजन संस्करण}}'' | १ |- ! scope="row"| {{झण्डा|पानामा}} (मोनितोर लातिनो)<ref name="year end panama">{{cite web|url=http://charts.monitorlatino.com/top100/anual/2017/Panama/general|title=Top 100 Anual 2017 Panamá|language=स्पेनी|accessdate=December 11, 2017|publisher=मोनितोर लातिनो}}</ref> | १ |- ! scope="row"| {{झण्डा|पाराग्वे}} (मोनितोर लातिनो)<ref name="year end paraguay">{{cite web|url=http://charts.monitorlatino.com/top100/anual/2017/Paraguay/general|title=Top 100 Anual 2017 Paraguay|language=स्पेनी|accessdate=December 11, 2017|publisher=मोनितोर लातिनो}}</ref> | १ |- ! scope="row"| {{झण्डा|पेरू}} (मोनितोर लातिनो)<ref name="year end peru">{{cite web|url=http://charts.monitorlatino.com/top100/anual/2017/Peru/general|title=Top 100 Anual 2017 Perú|language=स्पेनी|accessdate=December 11, 2017|publisher=मोनितोर लातिनो}}</ref> | १ |- ! scope="row"| {{झण्डा|पोल्यान्ड}} (जेडपिएभी)<ref>{{cite web|url=http://bestsellery.zpav.pl/aktualnosci.php?idaktualnosci=1608|title=Airplay 2017 – w pierwszej trójce Sheeran, Tiësto i Hyży|language=पोलान्दी|publisher=Polish Society of the Phonographic Industry|accessdate=January 22, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190321170440/http://bestsellery.zpav.pl/aktualnosci.php?idaktualnosci=1608|archive-date=March 21, 2019}}</ref> | ८ |- !scope="row"|{{झण्डा|रोमानिया}} (प्रवाह १००)<ref>{{cite web|url=https://www.kissfm.ro/podcasturi/5260|title=Airplay 100 – Top of the Year 2017|publisher=Kiss FM |language=रोमानी|accessdate=July 3, 2018}}</ref> | २४ |- ! scope="row"| {{झण्डा|रूस}} (टपहिट)<ref>{{cite web|url=https://tophit.ru/en/chart/russia/yearly/2017-01-01/all/all|title=Russian Top Year-End Radio Hits (2017)|publisher=टपहिट|accessdate=12 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190809084451/https://tophit.ru/en/chart/russia/yearly/2017-01-01/all/all|archive-date=2019-08-09}}</ref> | ३ |- ! scope="row"| {{झण्डा|स्लोभेनिया}} (स्लोटप ५०)<ref>{{cite web|url=http://www.slotop50.si/Glasbene-lestvice/Letne-lestvice/?year=2017|title=SloTop50 {{!}} Slovenian official yearly singles charts (2017)|language=स्लोभेनियाली|accessdate=December 30, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171230225934/http://www.slotop50.si/Glasbene-lestvice/Letne-lestvice/?year=2017|archive-date=December 30, 2017}}</ref> | १० |- ! scope="row"| {{झण्डा|दक्षिण कोरिया}} विदेशी सङ्गीत<ref>{{cite web|url=http://gaonchart.co.kr/main/section/chart/online.gaon?serviceGbn=ALL&termGbn=year&hitYear=2017&targetTime=2017&nationGbn=E|publisher=Gaon Chart|title=Gaon Download Chart – 2017 Year-End|accessdate=January 14, 2018}}</ref><br/>''{{small|जस्टिन बिबर समायोजन संस्करण}}'' | ३० |- ! scope="row"| {{झण्डा|स्पेन}} (प्रोम्युजिक)<ref>{{cite web|url=http://www.promusicae.es/documents/viewfile/165-top-100-canciones-2017|title=Top 100 Canciones + Streaming Anual 2017|language=स्पेनी|accessdate=January 28, 2018}}</ref> | १ |- ! scope="row"| {{झण्डा|स्विडेन}} (स्भाजटपलिसन)<ref>{{cite web|url=http://www.sverigetopplistan.se/netdata/ghl002.mbr/lista?liid=43&dfom=20170001|title=Årslista Singlar – År 2017|publisher=Sverigetopplistan|language=स्विडेनी|accessdate=January 16, 2018}}</ref> | २ |- ! scope="row"| {{झण्डा|स्विट्जरल्याण्ड}} (स्विट्जर हातप्रेद)<ref>{{cite web|url=http://hitparade.ch/charts/jahreshitparade/2017|title=Schweizer Jahreshitparade 2017 – hitparade.ch|publisher=Hung Medien|accessdate=December 31, 2017}}</ref> | २ |- ! scope="row"| {{UK}} संयुक्त अधिराज्य एकल (आधिकारिक चार्ट कम्पनी)<ref name="year end uk">{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/chart-news/the-top-40-biggest-songs-of-2017-on-the-official-chart__21327/|title=The Official Top 40 Biggest Songs of 2017|publisher=आधिकारिक चार्ट कम्पनी|last=Copsey|first=Rob|date=January 3, 2018|accessdate=January 3, 2018}}</ref> | २ |- ! scope="row"| {{झण्डा|युक्रेन}} प्रवाह (टपहिट)<ref>{{cite web|url=https://tophit.ru/en/chart/ukraine/yearly/2017-01-01/all/all|title=Ukrainian Top Year-End Radio Hits (2017)|publisher=टपहिट|accessdate=12 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213040459/https://tophit.ru/en/chart/ukraine/yearly/2017-01-01/all/all|archive-date=2021-02-13}}</ref> | २० |- ! scope="row"| {{झण्डा|उरुग्वे}} (मोनितोर लातिनो)<ref name="year end uruguay">{{cite web|url=http://charts.monitorlatino.com/top100/anual/2017/Uruguay/general|title=Top 100 Anual 2017 Uruguay|language=स्पेनी|accessdate=December 11, 2017|publisher=मोनितोर लातिनो}}</ref> | १ |- ! scope="row"| {{USA}} संयुक्त राज्य वयस्क उत्कृष्ट ४० (''बिलबोर्ड'')<ref>{{cite web|title=Adult Pop Songs – Year-End 2017|url=https://www.billboard.com/charts/year-end/2017/adult-pop-songs|work=बिलबोर्ड|accessdate=January 16, 2018}}</ref><br/>''{{small|जस्टिन बिबर समायोजन संस्करण}}'' | ३३ |- ! scope="row"| {{USA}} संयुक्त राज्य नृत्य प्रवाह (''बिलबोर्ड'')<ref>{{cite web|title=Dance/Mix Show Songs – Year-End 2017|url=https://www.billboard.com/charts/year-end/2017/dance-mix-show-airplay-songs|work=बिलबोर्ड|accessdate=January 16, 2018}}</ref><br/>''{{small|जस्टिन बिबर समायोजन संस्करण}}'' | ४ |- ! scope="row"| {{USA}} "बिलबोर्ड" हट १००<ref name="year end hot 100">{{cite web|title=Hot 100 Songs – Year-End 2017|url=https://www.billboard.com/charts/year-end/2017/hot-100-songs|work=बिलबोर्ड|accessdate=December 12, 2017}}</ref> | २ |- ! scope="row"| {{USA}} उत्कृष्ट लातिन सङ्गीत (''बिलबोर्ड'')<ref name="year end us latin">{{cite web|title=Hot Latin Songs – Year-End 2017|url=https://www.billboard.com/charts/year-end/2017/hot-latin-songs|work=बिलबोर्ड|accessdate=December 11, 2017}}</ref> | १ |- ! scope="row"| {{USA}} मुख्यधाराप्रवाह उत्कृष्ट ४० (''बिलबोर्ड'')<ref>{{cite web|title=Pop Songs – Year-End 2017|url=https://www.billboard.com/charts/year-end/2017/pop-songs|work=बिलबोर्ड|accessdate=January 16, 2018}}</ref><br/>''{{small|जस्टिन बिबर समायोजन संस्करण}}'' | ७ |- ! scope="row"| {{USA}} रिदमिक (''बिलबोर्ड'')<ref>{{cite web|url=https://www.billboard.com/charts/year-end/2017/rhythmic-songs|title=Rhythmic Songs – Year-End 2017|work=बिलबोर्ड|accessdate=October 10, 2019}}</ref> | १५ |- ! scope="row"| {{झण्डा|भेनेजुएला}} (मोनितोर लातिनो)<ref name="year end venezuela">{{cite web|url=http://charts.monitorlatino.com/top100/anual/2017/Venezuela/general|title=Top 100 Anual 2017 Venezuela|language=स्पेनी|accessdate=December 11, 2017|publisher=मोनितोर लातिनो}}</ref> | १ |} {|class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:center" |- !तालिका (सन् २०१८) !स्थान |- ! scope="row"| {{ARG}} (मोनितोर लातिनो)<ref>{{cite web|url=http://charts.monitorlatino.com/top100/anual/2018/Argentina/general|title=Top 100 Anual 2018 Argentina|language=स्पेनी|accessdate=December 3, 2018|publisher=मोनितोर लातिनो}}</ref> | ५६ |- ! scope="row"| {{झण्डा|बोलिभिया}} (मोनितोर लातिनो)<ref>{{cite web|url=http://charts.monitorlatino.com/top100/anual/2018/Bolivia/general|title=Top 100 Anual 2018 Bolivia|language=स्पेनी|accessdate=December 3, 2018|publisher=मोनितोर लातिनो}}</ref> | ३० |- ! scope="row"| {{झण्डा|क्यानडा}} (क्यानडेली हट १००)<ref>{{cite web|url=https://www.billboard.com/charts/year-end/2018/canadian-hot-100|title=Canadian Hot 100 – Year-End 2018|work=बिलबोर्ड|accessdate=December 4, 2018}}</ref> | २५ |- ! scope="row"| {{झण्डा|चिली}} (मोनितोर लातिनो)<ref>{{cite web|url=http://charts.monitorlatino.com/top100/anual/2018/Chile/general|title=Top 100 Anual 2018 Chile|language=स्पेनी|accessdate=December 3, 2018|publisher=मोनितोर लातिनो}}</ref> | १८ |- ! scope="row"| {{झण्डा|डेनमार्क}} (ट्र्याकलिसन)<ref>{{cite web|url=http://hitlisten.nu/2018_track_t100.html|title=Track Top-100 2018|publisher=Hitlisten|language=Danish|accessdate=January 16, 2019}}</ref> | ३४ |- ! scope="row"| {{झण्डा|इक्वेडर}} (मोनितोर लातिनो)<ref>{{cite web|url=http://charts.monitorlatino.com/top100/anual/2018/Ecuador/general|title=Top 100 Anual 2018 Ecuador|language=स्पेनी|accessdate=December 3, 2018|publisher=मोनितोर लातिनो}}</ref> | ७७ |- ! scope="row"| {{झण्डा|एल साल्भादोर}} (मोनितोर लातिनो)<ref>{{cite web|url=http://charts.monitorlatino.com/top100/anual/2018/El%20Salvador/general|title=Top 100 Anual 2018 El Salvador|language=स्पेनी|accessdate=December 3, 2018|publisher=मोनितोर लातिनो}}</ref> | ४२ |- ! scope="row"| {{झण्डा|जर्मनी}} (आधिकारिक जर्मन तालिका)<ref>{{cite web|url=https://www.offiziellecharts.de/charts/single-jahr/for-date-2018|title=Top 100 Single-Jahrescharts|language=जर्मनेली|work=GfK Entertainment|publisher=offiziellecharts.de|accessdate=December 21, 2018}}</ref> | ४७ |- ! scope="row"| {{झण्डा|ग्वाटेमाला}} (मोनितोर लातिनो)<ref>{{cite web|url=http://charts.monitorlatino.com/top100/anual/2018/Guatemala/general|title=Top 100 Anual 2018 Guatemala|language=स्पेनी|accessdate=December 3, 2018|publisher=मोनितोर लातिनो}}</ref> | ४४ |- ! scope="row"| {{झण्डा|होन्डुरस}} (मोनितोर लातिनो)<ref>{{cite web|url=http://charts.monitorlatino.com/top100/anual/2018/Honduras/general|title=Top 100 Anual 2018 Honduras|language=स्पेनी|accessdate=December 3, 2018|publisher=मोनितोर लातिनो}}</ref> | ८४ |- ! scope="row"| {{झण्डा|हङ्गेरी}} (रेदियोस उत्कृष्ट ४०)<ref>{{cite web|url=http://zene.slagerlistak.hu/archivum/eves-osszesitett-listak/radios/2018|title=Rádiós Top 100 – hallgatottsági adatok alapján – 2018|accessdate=May 17, 2019|publisher=Mahasz}}</ref> | ९१ |- ! scope="row"| {{झण्डा|हङ्गेरी}} (एकल उत्कृष्ट ४०)<ref>{{cite web|url=http://zene.slagerlistak.hu/archivum/eves-osszesitett-listak/single_db/2018|title=Single Top 100 – eladási darabszám alapján – 2018|accessdate=May 17, 2019|publisher=Mahasz}}</ref> | १७ |- ! scope="row"| {{झण्डा|निकाराग्वा}} (मोनितोर लातिनो)<ref>{{cite web|url=http://charts.monitorlatino.com/top100/anual/2018/Nicaragua/general|title=Top 100 Anual 2018 Nicaragua|language=स्पेनी|accessdate=December 3, 2018|publisher=मोनितोर लातिनो}}</ref> | ८८ |- ! scope="row"| {{झण्डा|पानामा}} (मोनितोर लातिनो)<ref>{{cite web|url=http://charts.monitorlatino.com/top100/anual/2018/Panama/general|title=Top 100 Anual 2018 Panama|language=स्पेनी|accessdate=December 3, 2018|publisher=मोनितोर लातिनो}}</ref> | १७ |- ! scope="row"| {{झण्डा|रूस}} (टपहिट)<ref>{{cite web|url=https://tophit.ru/en/chart/russia/yearly/2018-01-01/all/all|title=Official Russia Top 100 Airplay Chart (Year-end 2018)|publisher=टपहिट|accessdate=January 17, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20210117113530/https://tophit.ru/en/chart/russia/yearly/2018-01-01/all/all|archive-date=2021-01-17}}</ref> | १३८ |- ! scope="row"| {{झण्डा|दक्षिण कोरिया}} विदेशी गीत<ref name="south korea 2018">{{cite web|url=http://gaonchart.co.kr/main/section/chart/online.gaon?serviceGbn=ALL&termGbn=year&hitYear=2018&targetTime=2018&nationGbn=E&year_time=3|publisher=Gaon Chart|title=Gaon Download Chart – 2018 Year-End|accessdate=May 17, 2019}}</ref> | ४४ |- ! scope="row"| {{झण्डा|दक्षिण कोरिया}} विदेशी गीत<ref name="south korea 2018"/><br/>''{{small|जस्टिन बिबर समायोजन संस्करण}}'' | १८ |- ! scope="row"| {{झण्डा|स्पेन}} (प्रम्युजिक)<ref>{{cite web|url=https://www.elportaldemusica.es/lists/top-100-canciones/2018|title=Top 100 Canciones Anual – 2018|language=स्पेनी |accessdate=August 14, 2019}}</ref> | ९२ |- ! scope="row"| {{झण्डा|स्विडेन}} (स्भेर्जटपलिसन)<ref>{{cite web|url=http://www.sverigetopplistan.se/netdata/ghl002.mbr/lista?liid=43&dfom=20180001|title=Årslista Singlar – År 2018|publisher=Sverigetopplistan|language=स्वीडनी|accessdate=January 15, 2019}}</ref> | ४१ |- ! scope="row"| {{झण्डा|स्विट्जरल्याण्ड}} (सिजर हातफ्रिद)<ref>{{cite web|url=https://hitparade.ch/charts/jahreshitparade/2018|title=Schweizer Jahreshitparade 2018 – hitparade.ch|publisher=Hung Medien|accessdate=December 31, 2018}}</ref> | २५ |- ! scope="row"| {{झण्डा|उरुग्वे}} (मोनितोर लातिनो)<ref>{{cite web|url=http://charts.monitorlatino.com/top100/anual/2018/Uruguay/general|title=Top 100 Anual 2018 Uruguay|language=स्पेनी|accessdate=December 3, 2018|publisher=मोनितोर लातिनो}}</ref> | ३६ |- ! scope="row"| {{UK}} संयुक्त अधिराज्य एकल (आधिकारिक चार्ट कम्पनी)<ref>{{cite web|url=https://www.officialcharts.com/charts/end-of-year-singles-chart/20181231/37501|title=End of Year Singles Chart Top 100 – 2018|publisher=Official Charts Company|accessdate=January 4, 2019}}</ref> | ६१ |- ! scope="row"| {{झण्डा|युक्रेन}} (टपहिट)<ref>{{cite web|url=https://tophit.ru/en/chart/ukraine/yearly/2018-01-01/all/all|title=Official Ukraine Top 100 Airplay Chart (Year-end 2018)|publisher=टपहिट|accessdate=January 18, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190328054031/https://tophit.ru/en/chart/ukraine/yearly/2018-01-01/all/all|archive-date=2019-03-28}}</ref> | ३३ |- ! scope="row"| {{USA}} डिजिटल सङ्गीत (''बिलबोर्ड'')<ref>{{cite web|title=Digital Song Sales – Year-End 2018|url=https://www.billboard.com/charts/year-end/2018/digital-songs|work=बिलबोर्ड|accessdate=December 4, 2018}}</ref> | ६१ |- ! scope="row"| {{USA}} उत्कृष्ट लातिन सङ्गीत (''बिलबोर्ड'')<ref>{{cite web|title=Hot Latin Songs – Year-End 2018|url=https://www.billboard.com/charts/year-end/2018/hot-latin-songs|work=बिलबोर्ड|accessdate=December 4, 2018}}</ref> | १ |- ! scope="row"| {{USA}} प्रवाहित सङ्गीत (''बिलबोर्ड'')<ref>{{cite web|title=Streaming Songs – Year-End 2018|url=https://www.billboard.com/charts/year-end/2018/streaming-songs|work=बिलबोर्ड|accessdate=December 4, 2018}}</ref> | १४ |} {|class="wikitable plainrowheaders sortable" style="text-align:center" |- !तालिका (सन् २०१९) !स्थान |- ! scope="row"| {{झण्डा|बोलिभिया}} (मोनितोर लातिनो)<ref>{{cite web|url=http://charts.monitorlatino.com/top100/anual/2019/Bolivia/general|title=Top 100 Anual 2019 Bolivia|language=स्पेनी|accessdate=December 6, 2019|publisher=मोनितोर लातिनो}}</ref> | ६४ |- ! scope="row"| {{झण्डा|चिली}} (मोनितोर लातिनो)<ref>{{cite web|url=http://charts.monitorlatino.com/top100/anual/2019/Chile/general|title=Top 100 Anual 2019 Chile|language=स्पेनी|accessdate=December 6, 2019|publisher=मोनितोर लातिनो}}</ref> | ४४ |- ! scope="row"| {{झण्डा|पानामा}} (मोनितोर लातिनो)<ref>{{cite web|url=http://charts.monitorlatino.com/top100/anual/2019/Panama/general|title=Top 100 Anual 2019 Panama|language=स्पेनी|accessdate=December 6, 2019|publisher=मोनितोर लातिनो}}</ref> | ९७ |- ! scope="row"| {{USA}} हट लातिन सङ्गीत (''बिलबोर्ड'')<ref name="us latin 2019">{{cite web|title=Hot Latin Songs – Year-End 2019|url=https://www.billboard.com/charts/year-end/2019/hot-latin-songs|work=बिलबोर्ड|accessdate=December 6, 2019}}</ref> | १४ |} === दशक-समाप्ति तालिका === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |- ! scope="col"| तालिका (सन् २०१०–२०१) ! scope="col"| स्थान |- ! scope="row"| {{AUS}} (एरिया)<ref>{{cite web|url=https://www.ariacharts.com.au/annual-charts/2019/end-of-decade-singles-chart|title=2019 ARIA End of Decade Singles Chart|publisher=Australian Recording Industry Association|accessdate=January 17, 2020}}</ref> | २९ |- ! scope="row"| {{झण्डा|जर्मनी}} (आधिकारिक जर्मन तालिका)<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/offizielle.deutsche.charts/posts/2860268444032126|title=Platz 2️⃣ der erfolgreichsten Singles und Alben des Jahrzehnts ++++++ "Despacito" von Luis Fonsi ft. Daddy Yankee stand 2017 insgesamt 17 Wochen auf Platz eins der Offiziellen Deutschen Single-Charts - genau so oft wie "Rivers Of Babylon" von Boney M. Es gibt keinen Song, der häufiger an der Spitze stand. +++ Auch bei "Große Freiheit" von Unheilig handelt es sich um einen echten Erfolgsgaranten. Mit 23 Nummer eins-Wochen ist es das auf häufigsten auf der Eins platzierte nationale Album. Nur "We Can't Dance" von Genesis stand einmal mehr an der Spitze. Universal Music Deutschland|via=Facebook|publisher=GfK Entertainment|language=जर्मनेली|accessdate=December 31, 2019}}</ref> | २ |- ! scope="row"| {{UK}} एकल तालिका (आधिकारिक चार्ट कम्पनी)<ref>{{cite web|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/the-uks-official-top-100-biggest-songs-of-the-decade-2010-2019__27936/|title=The UK's Official Top 100 biggest songs of the decade|publisher=आधिकारिक चार्ट कम्पनी|last=Copsey|first=Rob|date=December 11, 2019|accessdate=December 12, 2019}}</ref> | ४ |- ! scope="row"| {{USA}} ''बिलबोर्ड'' हट १००<ref name="us decade">{{cite web|url=https://www.billboard.com/charts/decade-end/hot-100|title=Decade-End Charts: Hot 100 Songs|work=बिलबोर्ड|accessdate=November 15, 2019}}</ref> | ९ |- !scope="row"| {{USA}} उत्कृष्ट लातिन सङ्गीत (''बिलबोर्ड'')<ref>{{cite web|url=https://www.billboard.com/charts/decade-end/hot-latin-songs|title=Decade-End Charts: Hot Latin Songs|work=बिलबोर्ड|accessdate=November 14, 2019}}</ref> | १ |} == प्रमाणपत्र == {| class="wikitable" |- ! देशहरू ! प्रमाणपत्र ! बिक्री |- | {{ARG}} (कापिफ) | २×प्लेटिनम<ref>{{cite web|url=https://www.elintra.com.ar/celebrities/2017/5/30/asi-canto-luis-fonsi-apertura-showmatch-15482.html|title=¡Así cantó Luis Fonsi en la apertura de Showmatch!|work=El Intransigente|language=स्पेनी|date=May 30, 2017|accessdate=March 5, 2018|location=बोयनस आइरेस, आर्हेन्तिना|archive-url=https://web.archive.org/web/20190326211809/https://www.elintra.com.ar/celebrities/2017/5/30/asi-canto-luis-fonsi-apertura-showmatch-15482.html|archive-date=March 26, 2019|url-status=}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190326211809/https://www.elintra.com.ar/celebrities/2017/5/30/asi-canto-luis-fonsi-apertura-showmatch-15482.html |date=March 26, 2019 }}</ref> | + ४०,००० |- | {{AUS}} (एरिया) | ५× प्लेटिनम <ref>{{cite web|url=https://www.auspop.com.au/2018/2/aria-chart-watch-458/|title=ARIA Chart Watch #458|publisher=auspOp|date=February 3, 2018|accessdate=February 3, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180203124043/https://www.auspop.com.au/2018/2/aria-chart-watch-458/|archive-date=February 3, 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.aria.com.au/pages/httpwww.aria.com.aupageshttpwww.aria.com.aupagesSingleAccreds2017.htm|title=ARIA Charts - Accreditations - 2017 Singles|publisher=ARIA|date=December 31, 2017|accessdate=April 20, 2020}}</ref> | + ३,५०,००० |- | {{झण्डा|अस्ट्रिया}} (आइएफपिआई अस्ट्रिया) | २× प्लेटिनम <ref>{{cite web|url=https://ifpi.at/auszeichnungen/?fwp_per_page=100&fwp_interpret=Luis%20Fonsi&fwp_titel=Despacito&fwp_format=single|publisher=आइएफपिआई अस्ट्रिया|title=देस्पासितो|date=३१ अक्टोबर २०१७|language=जर्मनेली|access-date=2020-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209230927/https://ifpi.at/auszeichnungen/?fwp_per_page=100&fwp_interpret=Luis%20Fonsi&fwp_titel=Despacito&fwp_format=single|archive-date=2021-02-09}}</ref> | + ६०,००० |- | {{झण्डा|बेल्जियम}} (बिइए) | ५×प्लेटिनम <ref>{{cite web|url=https://www.ultratop.be/nl/goud-platina/2018/singles|publisher= ultratop|title=Ultratop − Goud en Platina – singles 2018"|date=५ जनवरी २०१८|language=}}</ref> | + १,५०,००० |- | {{BRA}} (प्रो म्युजिका ब्राजिउ) | ६×डायमन्ड <ref name="pro-musicabr.org.br">{{cite web|url=http://pro-musicabr.org.br/home/certificados/?busca_artista=Luis+Fonsi&tmidia=SINGLE|publisher=Associação Brasileira dos Produtores de Discos|title="Brazilian single certifications – Luis Fonsi – Despacito"|date=३१ डिसेम्बर २०१८|language=पुर्तुगाली|access-date=2020-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20220818074745/https://pro-musicabr.org.br/home/certificados/?busca_artista=Luis+Fonsi&tmidia=SINGLE|archive-date=2022-08-18}}</ref> | + ९,६०,००० |- | {{BRA}} (प्रो म्युजिका ब्राजिउ) | प्लेटिनम <ref name="pro-musicabr.org.br"/> | + ४०,००० |- | {{CAN}} (म्युजिक क्यानडा) | डायमन्ड <ref>{{cite web|url=https://musiccanada.com/gold-platinum/?_gp_search=Despacito%20Luis+Fonsi|publisher= music canada|title="Canadian single certifications – Luis Fonsi – Despacito"|date=१ नोभेम्बर २०१७|language=}}</ref> | +८,००,००० |- | {{झण्डा|डेनमार्क}} (आइएफपीआइ डेनमार्क) | ५×प्लेटिनम<ref>{{cite web|url=http://www.ifpi.dk/certificeringer-0|publisher=IFPI |title="Danish single certifications – Luis Fonsi, Daddy Yankee & Justin Biber – Despacito"|date=९ अक्टोबर २०१८ |language=}}</ref> | + ४,५०,००० |- | {{FRA}} (एनएनइपी) | डयमन्ड <ref>{{cite web|url=http://snepmusique.com/les-certifications/?categorie=Singles&interprete=&titre=Despacito|publisher=Syndicat National de l'Édition Phonographique|title="French single certifications – Despacito"|date=३१ मे २०१७ |language=फ्रान्सेली}}</ref> | + २,३३,३३३ |- | {{झण्डा|जर्मनी}} (बिभिएमआई) | ९×गोल्ड <ref>{{cite web|url=http://www.musikindustrie.de/markt-bestseller/gold-/platin-und-diamond-auszeichnung/datenbank/?action=suche&strTitel=Despacito&strInterpret=Luis+Fonsi+%26+Daddy+Yankee&strTtArt=alle&strAwards=checked|publisher=Bundesverband Musikindustrie |title=Gold-/Platin-Datenbank (Luis Fonsi & Daddy Yankee; 'Despacito')|date=२५ मे २०१९ |language=जर्मनेली}}</ref> | + १८,००,००० |- | {{झण्डा|जर्मनी}} (बिभिएमआई) | गोल्ड<ref>{{cite web|url=http://www.musikindustrie.de/markt-bestseller/gold-/platin-und-diamond-auszeichnung/datenbank/?action=suche&strTitel=Despacito&strInterpret=Luis+Fonsi+%26+Daddy+Yankee+feat.+Justin+Bieber&strTtArt=alle&strAwards=checked|publisher=Bundesverband Musikindustrie|title="Gold-/Platin-Datenbank (Luis Fonsi & Daddy Yankee feat. Justin Bieber; 'Despacito'"|date=७ जुलाई २०१७ |language=जर्मनेली}}</ref> | + २,००,००० |- | {{ITA}} (एफआइएमआई) | डायमन्ड <ref>{{cite web|url=https://www.fimi.it/top-of-the-music/certificazioni/certificazioni.kl#/certifications|publisher= Federazione Industria Musicale Italiana|title=Italian single certifications – Luis Fonsi feat. Daddy Yankee – Despacito"|date=१९ जुन २०१७ |language=}}</ref> | + ५,००,००० |- | {{MEX}} (एम्प्रोफोन) | ५×डायमन्ड + ४×प्लेटिनन+गोल्ड <ref>{{cite web|url=http://amprofon.com.mx/es/pages/certificaciones.php|publisher= Asociación Mexicana de Productores de Fonogramas y Videogramas|title=Certificaciones|date=२५ अक्टोबर २०१९ |language=स्पेनी}}</ref> | + १७,७०,००० |- | {{झण्डा|न्युजिल्यान्ड}} (आरएनएनजेड) | ३×प्लेटिनम <ref>{{cite web|url=https://nztop40.co.nz/chart/singles?chart=4397|publisher=Recorded Music NZ|title="New Zealand single certifications – Luis Fonsi and Daddy Yankee feat. Justin Bieber – Despacito (Remix)"|date=८ सेप्टेम्बर २०१७|language=|access-date=2020-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20170908112916/http://nztop40.co.nz/chart/singles?chart=4397|archive-date=2017-09-08}}</ref> | +९०,००० |- | {{POL}} (जेडपिएभी) | ५×डायमन्ड<ref>{{cite web|url=http://bestsellery.zpav.pl/wyroznienia/diamentoweplyty/cd/archiwum.php?year=2018|publisher=. Polish Society of the Phonographic Industry|title="Polish single certifications – Luis Fonsi feat. Daddy Yankee – Despacito"|date=२४ अक्टोबर २०१८|language=पोलान्दी|access-date=2020-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20200121021027/http://bestsellery.zpav.pl/wyroznienia/diamentoweplyty/cd/archiwum.php?year=2018|archive-date=2020-01-21}}</ref> | + २,००,००० |- | {{POR}} (एपिएफ) | ४×प्लेटिनम <ref>{{cite web|url=http://portuguesecharts.com/weekchart.asp?cat=s|publisher=Associação Fonográfica Portuguesa|title="Portuguesecharts.com – Singles Top 100 (07/2018)"|date=२१ फेब्रुअरी २०१८|language=पुर्तुगाल|access-date=2020-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20180221143704/http://portuguesecharts.com/weekchart.asp?cat=s|archive-date=2018-02-21}}</ref> | + ८०,००० |- | {{झण्डा|स्पेन}} (प्रोम्युजिक) | १३×प्लेटिनम <ref>{{cite web|url=https://www.elportaldemusica.es/single/luis-fonsi-feat-daddy-yankee-despacito-2?list=top-100-canciones|publisher= Productores de Música de España|title="El Portal de Música – Luis Fonsi – Despacito (Featuring Daddy Yankee)"|date=२८ फेब्रुअरी २०१८ |language=}}</ref> | + ५,२०,००० |- | {{झण्डा|स्विडेन}} (जिएलएफ) | १३×प्लेटिनम | + १०,४०,००० |- | {{झण्डा|स्विट्जरल्याण्ड}} (आइएफपिआई) | प्लेटिनम <ref>{{cite web|url=http://www.swisscharts.com/search_certifications.asp?search=Luis+Fonsi+feat.+Daddy+Yankee+Despacito|publisher= IFPI Switzerland. Hung Medien |title="The Official Swiss Charts and Music Community: Awards (Luis Fonsi feat. Daddy Yankee; 'Despacito')"|date=२३ अप्रिल २०१७ |language=}}</ref> | + २०,००० |- | {{UK}} (बिपिआई) | १३×प्लेटिनम <ref>{{cite web|url=https://www.bpi.co.uk/brit-certified/|publisher=British Phonographic Industry|title="British single certifications – Luis Fonsi/Daddy Yankee/Bieber – Despacito (Remix)"|date=७ जुन २०१९|language=|access-date=2020-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205223425/https://www.bpi.co.uk/brit-certified/|archive-date=2021-02-05}}</ref> | +३०,००,००० |- | {{USA}} (आरआइएए) | ५×डायमन्ड<ref>{{cite web|url=https://www.riaa.com/gold-platinum/?tab_active=default-award&ar=Luis+Fonsi&ti=Despacito#search_section|publisher= . Recording Industry Association of America|title="American single certifications – Luis Fonsi – Despacito"|date=|language=}}</ref> | + १,३०,००,००० |} == सार्वजनिक इतिहास == {| class="wikitable plainrowheaders" |- !scope="col"|क्षेत्र !scope="col"|मिति !scope="col"|ढाँचा !scope="col"|संस्करण !scope="col"|लेबल !scope="col"|{{abbr|सन्दर्भ}} |- !scope="row"|{{USA}} |१३ जनवरी २०१७ |डिजिटल डाउनलोड |rowspan="2"|वास्तविक |rowspan="5"|युनिभर्सल लातिना | |- !scope="row"|{{ITA}} |३ फेब्रुअरी २०१७ |समकालीन हिट रेडियो |<ref>{{cite web |url=http://www.earone.it/news/luis_fonsi_despacito_feat_daddy_yankee_radio_date_03_02_2017_22263126/|title=Luis Fonsi – Despacito (feat. Daddy Yankee) (Radio Date: 03-02-2017)|publisher=earone.it|date=February 3, 2017|accessdate=May 10, 2017}}</ref> |- !scope="row" rowspan="2"|{{USA}} |rowspan="2"|१७ मार्च २०१७ |rowspan="2"|डिजिटल डाउनलोड |पप संस्करण | |- |सालसा संस्करण | |- !scope="row"|युरोप |३१ मार्च २०१७ |सिडी एकल |{{hlist|वास्तविक|पप संस्करण}} | |- !scope="row"|{{USA}} |rowspan="2"|१७ अप्रिल २०१७ |rowspan="2"|डिजिटल डाउनलोड |rowspan="2"|जस्टिन बिबर समायोजन |rowspan="3"|{{hlist|युनिभर्सल लातिना|रिपब्लिक रेकर्डस्|डेफ जाम रेकर्डस्|आरबिएमजी रेकर्डस्|स्कुल ब्वाइ रेकर्डस्}} | |- !scope="row"| | |- !scope="row"|{{ITA}} |२१ अप्रिल २०१७ |समकालीन हिट रेडियो |जस्टिन बिबर समायोजन |<ref>{{cite web |url=http://www.earone.it/news/luis_fonsi_daddy_yankee_despacito_feat_justin_bieber_remix_radio_date_21_04_2017_23345667/|title=Luis Fonsi & Daddy Yankee – Despacito (feat. Justin Bieber) (Remix) (Radio Date: 21-04-2017)|publisher=earone.it|date=April 21, 2017|accessdate=May 10, 2017}}</ref> |- !scope="row" rowspan="5"|{{USA}} |rowspan="2"|५ मे २०१७ |rowspan="5"|डिजिटल डाउनलोड |मेजर लेजर समायोजन |rowspan="5"|युनिभर्सल लातिना | |- |विशिष्ट संस्करण | |- |१४ जुलाई २०१७ |पुर्तुगाली संस्करण | |- |१ सेप्टेम्बर २०१७ |बान्दा संस्करण | |- |२६ जनवरी २०१८ |चिनियाँ संस्करण | |} == सन्दर्भ सामग्री == {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:सन् २०१७ का गीतहरू]] [[श्रेणी:सन् २०१७ का एकलहरू]] gxwo9ehvdx41l9ny4xzb8qhwmpkagy1 0 115484 1395837 1354707 2026-11-12T08:02:10Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395837 wikitext text/x-wiki येले सम्बत नेपालमा प्रचलित एक सम्बत हो। सन् २००९ नोभेम्बर १५का दिन येले सम्बतलाई पनि नेपालको राष्ट्रिय सम्बतका रूपमा चिनिएको छ। यो किराँती समुदायहरूको मौलिक सम्बत हो। यो सम्बतको नाम पहिलो किराँती राजा यलम्बरको नाममा सुरु भएको थियो। [[लिम्बू जाति|लिम्बू]]हरूले यसलाई 'येले ताङ्बे' भन्छन् भने [[याक्खा जाति|याक्खा]]हरूले 'यल दोङ' [[बान्तवा भाषा|बान्तावा]] राईहरूले 'येले दोङ' र [[सुनुवार जाति|सुनुवार]]हरूले 'येले थोचे'।<ref>{{cite web |url= http://yalambarfoundation.org.np/?p=157 |title= यलम्बर संवतको पुराना क्यालेन्डरहरू |publisher= यलम्बर फाउन्डेशन |access-date= 2020-08-15 |archive-url= https://web.archive.org/web/20210618233447/http://yalambarfoundation.org.np/?p=157 |archive-date= 2021-06-18 }}</ref> येले सम्बत माघ १ का दिन फेरिने गर्दछ।<ref> {{cite web |url=https://www.thahakhabar.com/news/58513 | title=नेपालमा कति प्रकारका नयाँ वर्ष | publisher= थाहा खबर}} </ref> ==इतिहास== {{Original research}} राजा यलम्बरलाई नै नेपालको प्रथम किराँती राजाको रूपमा सबैजसो इतिहासकारहरूले मानेका छन्। यिनै राजा यलम्बरले सुरु गरी प्रयोगमा ल्याएको मानिएको संवतलाई नै येले संवत् भनी सबै किराँत समुदायले किराँत संवतको रूपमा मान्दै आएका पनि छन्। तर यो संवत् सधैँ ओझेलमा पर्दै आयो। २०६३ पछि देशमा आएको राजनीतिक परिवर्तनपछि सबैले आ-आफ्नो ऐतिहासिक र सामाजिक अस्तित्व र पहिचानको आधारहरू खोजी गरेर संरक्षण संवर्द्धन गर्ने अवसर पाए किराँत समुदायमा पनि यो आफ्नो जातीयतामा आधारित येले संवतलाई व्यावहारिक र कानुनी मान्यताको माग अगाडि सारे। किराँतका विभिन्न समुदायमा भाषा तथा संस्कार संस्कृतिहरू फरक फरक भएकाले यो संवत्को नामाकरण पनि बेग्लाबेग्लै भएको पाइन्छ। किराँत समुदायभित्र विशेष गरी तीन समूहहरू राई, लिम्बू र सुनुवार रहेका छन्। यसर्थ आफ्नो भाषागत फरक अनुसार किराँत राईहरूले यस संवतलाई येलेदोङ् तथा येलेदँ भन्दछन् भने लिम्बू समुदायमा येलेतङ्बे र सुनुवार समुदायमा येलेथोचे भन्ने गरेको पाइन्छ।यहाँ अलिकति फरक कुरा किराँतकालीन शासन अवधिमा नै विभिन्न इतिहासकारबाट लेखिएका दस्तावेजहरूको विवरणहरू एकै समयावधिमा आधारित नभएकाले सबैको मत एउटै रहेको पाइँदैन। इतिहासकारहरूको विभिन्न अभिलेख हेर्ने हो भने विदेशी लेखक कोलेनेल कर्कपेटि्रकका अनुसार किराँती राजाहरू २७ पुस्ता रहेको र शासन अवधि १५८१ वर्ष एक महिना त्यसमा पनि कुशकुनको ४८ वर्षको शासन अवधि जोड्दा किराँत शासन १६३० वर्षसम्म रहेको देखिन्छ। भाषावंशावलीका अनुसार किराँतका २८ पुस्ता राजाहरू रहेका र शासन अवधि १७४० वर्ष तीन महिना देखाएको छ। यसै गरी गोपालवंशावलीमा उल्लेख भए अनुसार किराँतका ३२ पुस्ताका राजाहरू रहेका र शासन अवधि १९६३ वर्ष आठ महिना उल्लेख पाइन्छ। किराँत इतिहासका धेरै गहिरो अध्ययन गर्नुभएका स्वामी प्रपन्नाचार्यका अनुसार किराँतका २७ पुस्ताका राजाहरूले १७३६ वर्ष शासन गरेको मानेको पाइन्छ। अर्का लेखक के.पी. जयसवालले किराँतका ३१ पुस्ताका राजाहरूले ७१० वर्ष शासन गरेको उल्लेख छ भने डेनियल राइटले भने किराँतका २९ पुस्ताका राजाहरूले शासन गरेको उल्लेख गरे पनि शासन अवधि उल्लेख गरेका छैनन्। यसरी कुनै पनि इतिहासकारहरूको अभिलेखमा किराँत राजाहरूको सङ्ख्या र शासन अवधि धेरै फराकिलो अन्तरहरू रहेको पाइएकाले पनि यस येले संवतलाई ठ्याक्कै मिलाउन अलिक अफ्ट्यारो देखिन्छ। (ई.पू. ३०६१)मा अहिर वंशी राजा भुवनसिंहको राजधानी मातातीर्थउपर आक्रमण गरी किराँत राजवंशीय युगको प्रारम्भ गरेका थिए" भन्ने विवरण पाइन्छ। यदि यो वास्तविकता हो भने यो ई. पू.को ३०६१ वर्ष र आजसम्मको सन् २०१० वर्षलाई समायोजन गर्दा ५०७१ वर्ष हुन आउँछ। हाल किराँतीहरूले मान्दै आएको किराँत संवत् यही २०६६ माघ १ गतेदेखि ५०७० लाग्नुपर्ने भए पनि यहाँ एक वर्षको मात्र फरक पर्न आएको देखिँदा यो तथ्याङ्क ठिक्क नमिले पनि अन्य भन्दा नजिकहो भन्ने चाँहि देखिन्छ। यसभन्दा अन्य तथ्याङ्क नै अनुसन्धानबाट पुष्टि हुन आएमा भने समयावधि धेरै नै फरक पर्ने हुन्छ। यसबाट के अनुमान गर्न सकिन्छ भने यो संवत् किराँती यलम्बरले नै पहिलो पटक सुरुवात नगरी धेरै अगाडिदेखि नै किराँतीहरूले नै प्रयोगमा ल्याएका र यलम्बरले नेपालमा आफ्नो राज्य स्थापनापछि यहाँ पनि यही संवत् लागु गराएकै आधारबाट येले संवत् नामाकरण गरिएको हो कि भन्ने देखिन्छ। किन भने किराँतहरू नेपालमा यलम्बर आउनु पूर्व नै संसारका धेरै भूभागहरूमा फैलिसकेका थिए। किराँतहरूको उद्गमस्थल बेबिलोन मानिएको छ र यहाँबाट इ. पू. २४०० तिर अन्यत्र पलायन हुनथालेका हुन् भन्ने इतिहासकारहरूको मान्यताले यो कुराको पुष्टि गर्ने हुँदा किराँतहरूको इतिहास नेपालबाटै पहिलो पटक सुरु भएको होइन भन्ने देखिन्छ। यसो हुँदा यो संवत् पनि पहिलेदेखि नै किराँतहरूले प्रयोगमा ल्याएको र पछि नेपालमा यलम्बरले आफ्नो शासनको स्थापना गरेपछि यो संवत्लाई पहिचानको नयाँ आधारको रूपमा उनैको नामबाट पछिका किराँतहरूले येले संवत् भनी नामाकरण गरेको हुन सकछ।तथापि तथ्यगत कुरा जे भए पनि येले संवत् किराँतहरूको ऐतिहासिक पहिचान र अस्तित्व मानिएको प्राचीन किराँत संवत् चाँहि अवश्य हो, यसमा कसैको विमति नहोला। यस मुलुकका आदिम जातिका रूपमा परिचित आदिवासी किराँत जातिहरूले पनि आफ्नो पहिचान र अस्तित्व बोकेको यो येले संवतलाई राष्ट्रिय र कानुनी मान्यताको माग गर्नु स्वभाविक नै हो। तर यस संवतलाई किराँतहरूले आफ्नो संवत् माने पनि यो संवतले केवल किराँतहरूको मात्र प्रतिनिधित्व गर्ने नभई यसले प्राचीन नेपालको इतिहासकै प्रतिनिधित्व समेत गर्छ। ==महिना== ===चाम्लिङ=== [[चाम्लिङ भाषा|चाम्लिङ]] भाषामा महिनाहरू यस प्रकारका छन् : <ref>{{cite book |last= |first= |author=विजय बलम्ताली |date=बैशाख २०७५ |title= चाम्लिङ भाषा : आधारभूत सिकाई |url= |location= |publisher= |page= |isbn=978-9937-8897-5-9}}</ref> {| class="wikitable" |- ! क्र.सं. || चाम्लिङ भाषा || नेपाली |- | १ || रुप्चुङ्ला || माघ |- | २ || तरिला || फागुन |- | ३ || वानाम्ला || चैत |- | ४|| धिटुप्ला || बैशाख |- | ५ || धिरिला || जेठ |- | ६ || खारुला || असार |- | ७ || वाहिला || साउन |- | ८ || भुङ्लाला || भदौ |- | ९|| सिटुप्ला || असोज |- | १० || टटुप्ला / टुटुप्ला || कात्तिक |- | ११ || रुटुप्ला / रुटुम्ला || मङ्सिर |- | १२ || चुङ्लाला || पुष |} ==सन्दर्भ== {{सन्दर्भसूची}} ==थप हेर्नुहोस्== {{सम्वत्}} [[श्रेणी:संवत्]] lcrioyn286xr0u7nojo7fuhaan8nxzl 0 115928 1395851 1329522 2026-11-12T08:52:19Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395851 wikitext text/x-wiki {{Infobox mountain pass | name = लार्क्या ला | photo = Manaslu range.jpg | photo_caption = लार्क्या ला जाने बाटोमा भीमथाङबाट देखिएको मनास्लु हिमशृङ्खला | elevation_m = 5106 | elevation_ref = | traversed = | location = [[मनाङ जिल्ला|मनाङ]], [[गण्डकी प्रदेश]], [[नेपाल]] | range = [[हिमालय]] | map = Nepal | map_alt = | map_caption = नेपालको नक्सामा | map_relief = | map_size = | coordinates = {{coordinates|28.640695|84.1823392|display=inline,title}} | topo = }} '''लार्क्या ला''' वा '''लार्क्या भञ्ज्याङ''' नेपालका लामा हिमाली भञ्ज्याङहरू मध्ये एक हो। यो भञ्ज्याङ समुद्र सतहबाट {{convert|5106|m|ft}}को उचाइमा रहेको छ।<ref>{{cite news|title=Larkya Main, Georgians claim first ascent in Himalaya|url=http://www.planetmountain.com/en/news/alpinism/larkya-main-georgians-claim-first-ascent-in-himalaya.html|language= अङ्ग्रेजी|accessdate=7 February 2018|agency=Planet Mountain|issue=17.11.2017}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://nepalitimes.com/news.php?id=17686#.WnsUXOhuZPY|title=Crossing the Larkya La|last=COWAN|first=SAM|website=nepalitimes.com|archive-date=February 7, 2018|language= अङ्ग्रेजी|access-date=February 7, 2018}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://dolmatours.com/larke-pass/ |title=Larke Pass: The Highest Point in Manaslu Circuit|language= अङ्ग्रेजी|agency=Dolma EcoTourism}}</ref> लार्क्या ला मनास्लु हिमाल जाने पैदलमार्गको अग्लो स्थानमा रहेको धर्मशाला र भीमथाङको बीचमा पर्दछ।<ref>{{cite web|last1=Aryal|first1=Rakesh|title=Manaslu Circuit Trek Itinerary|url=https://www.aroundmanaslutrek.com/manaslu-circuit-trek-itinerary/|website=Around Manaslu Trek|language= अङ्ग्रेजी|publisher=Manaslu Trekker}}</ref> मनास्लु सर्किट पदयात्राको सबैभन्दा अग्लो स्थान लार्क्या ला पास हो। मनास्लु सर्किट पदयात्राको सबैभन्दा अग्लो बिन्दु लार्क्या ला पास हो र यहाँबाट अन्नपूर्ण, मनास्लु र धौलागिरी हिमाल देख्न सकिन्छ।<ref>{{cite web|last1=Himalayan|first1=Trekkers|title=Larkya La|url=https://himalayantrekkers.com/itinerary/manaslu-circuit-trek/|website=Larkya La|access-date=2024-07-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20240731140024/https://himalayantrekkers.com/itinerary/manaslu-circuit-trek/|archive-date=2024-07-31}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:नेपालका भञ्ज्याङहरू]] [[श्रेणी:नेपालको भूगोल]] i480onhsupfl68t7qmysfva3bmj9m20 4 120717 1395647 1395630 2026-11-11T15:11:09Z ListeriaBot 52294 Wikidata list updated [V2] 1395647 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item (COUNT(distinct ?sitelink) as ?count) WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q5 . ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?item wdt:P27 wd:Q837 . ?sitelink schema:about ?item . FILTER NOT EXISTS { ?wne schema:about ?item . ?wne schema:inLanguage "ne" } MINUS {?item wdt:P106 wd:Q10833314} } GROUP BY ?item ORDER BY DESC(?count) |columns=number:#,label:Article,description,p106,p569,p570,p18,item |thumb=100 |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Article ! description ! व्यवसाय ! जन्म मिति ! देहान्त मिति ! तस्वीर ! item |- | style='text-align:right'| 1 | [[Shilshila Acharya]] | | [[उद्यमी]]<br/>[[environmental scientist]] | data-sort-value="1901" | 20th century | | [[चित्र:Shilshila acharya 2 cropped.jpg|center|100px]] | [[:d:Q131389521|Q131389521]] |- | style='text-align:right'| 2 | [[भूमिका गिरी]] | एक नेपाली लोक गायिका हुन् | [[गायक]] | | | | [[:d:Q94413431|Q94413431]] |- | style='text-align:right'| 3 | [[सपना रोका मगर]] | | | data-sort-value="2002" | 2002-02-10 | | | [[:d:Q102271811|Q102271811]] |- | style='text-align:right'| 4 | [[गीता शाही]] | नेपाली अभिनेत्री र मोडल | [[अभिनेता]]<br/>[[मोडल (मानिस)|मोडल]] | data-sort-value="1984" | 1984-02-03 | | [[चित्र:Gita Shahi 2.jpg|center|100px]] | [[:d:Q37467229|Q37467229]] |- | style='text-align:right'| 5 | [[दावा याङ्जुम शेर्पा]] | नेपाली पर्वतारोही सहयोगी | [[पर्वतारोही सहयोगी]] | data-sort-value="1990" | 1990 | | [[चित्र:Dawa Yangzum Sherpa 1.jpg|center|100px]] | [[:d:Q64406217|Q64406217]] |- | style='text-align:right'| 6 | [[तेजश्री थापा]] | मानव अधिकारकर्मी, वकिल र खोजकर्ता | [[मानव अधिकार कार्यकर्ता]]<br/>[[अधिवक्ता]]<br/>[[लेखक]] | data-sort-value="1966" | 1966-11-10 | data-sort-value="2019" | 2019-03-26 | | [[:d:Q62581438|Q62581438]] |- | style='text-align:right'| 7 | [[सङ्गीता मगर]] | नेपाली महिला अधिकारकर्मी | [[मानव अधिकार कार्यकर्ता]] | data-sort-value="1995" | 1990s | | | [[:d:Q63384810|Q63384810]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[शान्ति मिश्र]] | नेपाली लाइब्रेरियन तथा लेखक (१९३८–२०१९) | [[लेखक]]<br/>[[librarian]]<br/>[[अनुवादक]]<br/>[[lecturer]]<br/>[[historian]] | data-sort-value="1938" | 1938-06-22 | data-sort-value="2019" | 2019-05-15 | [[चित्र:Shanti Mishra graduation.jpg|center|100px]] | [[:d:Q94508889|Q94508889]] |- | style='text-align:right'| 9 | [[पासाङ ल्हामु शेर्पा अकिता]] | नेपाली महिला पर्वतारोही | [[पर्वतारोही]] | data-sort-value="1984" | 1984 | | | [[:d:Q27975671|Q27975671]] |- | style='text-align:right'| 10 | [[सङ्गीता श्रेष्ठ]] | नेपाली महिला चलचित्र निर्देशक | [[चलचित्र निर्देशक]] | data-sort-value="1976" | 1976-10-16 | | [[चित्र:Sangita Shrestha 02.jpg|center|100px]] | [[:d:Q56190200|Q56190200]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[उपासना सिंह ठकुरी]] | | [[अभिनेता]] | data-sort-value="1998" | 1998-09-20 | | | [[:d:Q61778826|Q61778826]] |- | style='text-align:right'| 12 | [[सरस्वती चौधरी]] | नेपाली महिला एथलेटिक्स खेलाडी | [[sprinter]] | data-sort-value="1997" | 1997-02-12 | | | [[:d:Q68973687|Q68973687]] |- | style='text-align:right'| 13 | [[उषा शेरचन]] | | [[कवि]]<br/>[[lyricist]] | data-sort-value="1955" | 1955-08-22 | | [[चित्र:Usha Sherchan1.JPG|center|100px]] | [[:d:Q110983836|Q110983836]] |- | style='text-align:right'| 14 | [[पेम्बा डोमा शेर्पा]] | नेपाली हिमाल आरोही | [[पर्वतारोही]] | data-sort-value="1970" | 1970-07-07 | data-sort-value="2007" | 2007-05-22 | [[चित्र:Pemba Doma Sherpa.jpg|center|100px]] | [[:d:Q4357604|Q4357604]] |- | style='text-align:right'| 15 | [[योग माया]] | नेपाली अभियन्ता, समाजसेविका | [[अभियानी]] | data-sort-value="1861" | 1861 | data-sort-value="1942" | 1942 | [[चित्र:Yogmaya in Sanctum.JPG|center|100px]] | [[:d:Q8054419|Q8054419]] |- | style='text-align:right'| 16 | [[मोतिलक्ष्मी उपासिका]] | | [[लेखक]]<br/>[[कवि]] | data-sort-value="1909" | 1909-06-30 | data-sort-value="1997" | 1997 | [[चित्र:Moti laxmi upasika.jpg|center|100px]] | [[:d:Q16013979|Q16013979]] |- | style='text-align:right'| 17 | [[नाङ्सल तामाङ]] | ब्याडमिन्टन खेलाडी | [[ब्याडमिन्टन खेलाडी]] | data-sort-value="1987" | 1987-12-28 | | | [[:d:Q18175685|Q18175685]] |- | style='text-align:right'| 18 | [[Srijana Regmi]] | | [[अभिनेता]]<br/>[[मोडल (मानिस)|मोडल]]<br/>[[सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी]] | data-sort-value="1992" | 1992-12-28 | | | [[:d:Q23796629|Q23796629]] |- | style='text-align:right'| 19 | [[निशा रावल]] | नेपाली तेक्वान्दो खेलाडी | [[तेक्वान्दो खेलाडी]] | data-sort-value="1995" | 1995-09-11 | | [[चित्र:Olynisharawal.jpg|center|100px]] | [[:d:Q24678840|Q24678840]] |- | style='text-align:right'| 20 | [[करुणा भण्डारी]] | नेपाली राष्ट्रिय महिला क्रिकेट टोलि को सदस्य | [[क्रिकेट खेलाडी]] | data-sort-value="1988" | 1988-11-24 | | | [[:d:Q47089258|Q47089258]] |- | style='text-align:right'| 21 | [[धनकुमारी बज्राचार्य]] | कुमारी | [[कुमारी (जीवित देवी)|कुमारी]] | | | | [[:d:Q68005618|Q68005618]] |- | style='text-align:right'| 22 | [[सोनिया भट्ट]] | नेपाली जुडो खेलाडी | [[जुडोका]] | data-sort-value="2002" | 2002-01-04 | | | [[:d:Q107456052|Q107456052]] |- | style='text-align:right'| 23 | [[केल्साङ चुकी तेथोङ]] | अभिनेत्री र चलचित्र निर्देशक | [[अभिनेता]]<br/>[[चलचित्र कलाकार]]<br/>[[गायक]] | data-sort-value="1957" | 1957-11 | | [[चित्र:CHUCKIE KESLANG TETHONG.jpg|center|100px]] | [[:d:Q3194932|Q3194932]] |- | style='text-align:right'| 24 | [[अधिराजकुमारी प्रेरणा]] | नेपाली अधिराजकुमारी | [[शाही सदस्य]] | data-sort-value="1978" | 1978-02-20 | | | [[:d:Q4202325|Q4202325]] |- | style='text-align:right'| 25 | [[Nimdoma Sherpa]] | | [[पर्वतारोही]] | data-sort-value="1991" | 1991 | | | [[:d:Q16762305|Q16762305]] |- | style='text-align:right'| 26 | [[दिलमाया कार्की]] | नेपाली महिला खेलाडी | [[एथ्लेटिक्स प्रतियोगी]] | data-sort-value="1988" | 1988-10-05<br/>1988-08-05<br/>1988-08-03 | | | [[:d:Q20895958|Q20895958]] |- | style='text-align:right'| 27 | [[Samita Bajracharya]] | | [[schoolchild]] | | | [[चित्र:Kumari.jpg|center|100px]] | [[:d:Q27990214|Q27990214]] |- | style='text-align:right'| 28 | [[Laxmi Kunwar]] | | [[पौडी खेलाडी]] | data-sort-value="1989" | 1989-03-29 | | | [[:d:Q28718095|Q28718095]] |- | style='text-align:right'| 29 | [[रोनाली अमात्य]] | नेपाली महिला मोडल | [[मोडल (मानिस)|मोडल]] | data-sort-value="1995" | 1995-12-18 | | [[चित्र:Ronali Amatya.png|center|100px]] | [[:d:Q51757185|Q51757185]] |- | style='text-align:right'| 30 | [[Khandro Lhamo]] | | [[चिकित्सक]] | data-sort-value="1914" | 1914 | data-sort-value="2003" | 2003-03-30 | [[चित्र:Dilgo Khyentse Family.jpg|center|100px]] | [[:d:Q59877941|Q59877941]] |- | style='text-align:right'| 31 | [[रवीना देसराज श्रेष्ठ]] | नेपाली बैंकर तथा पब्लिक फिगर | [[banker]]<br/>[[अभिनेता]] | data-sort-value="1970" | 1970-04-27 | | | [[:d:Q62570956|Q62570956]] |- | style='text-align:right'| 32 | [[Bandana Nepal]] | | [[dancer]] | data-sort-value="2001" | 2001 | | | [[:d:Q96059398|Q96059398]] |- | style='text-align:right'| 33 | [[Sonika Manandhar]] | | [[environmentalist]]<br/>[[programmer]] | data-sort-value="1990" | 1990-01-17 | | [[चित्र:Sonika Manandhar UN Award Speech.jpg|center|100px]] | [[:d:Q104420892|Q104420892]] |- | style='text-align:right'| 34 | [[गिता राना]] | | [[फुटबल खेलाडी]] | data-sort-value="1996" | 1996-09-10 | | | [[:d:Q106003615|Q106003615]] |- | style='text-align:right'| 35 | [[बेलमाया नेपाली]] | | [[documentary filmmaker]] | | | | [[:d:Q109283523|Q109283523]] |- | style='text-align:right'| 36 | [[रोशनी रसाइली]] | नेपाली गायीका | [[गायक]] | data-sort-value="1984" | 1984-11-05 | | [[चित्र:Singer roshani rasaili.jpg|center|100px]] | [[:d:Q120496223|Q120496223]] |- | style='text-align:right'| 37 | [[रेणु कुमारी यादव]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1963" | 1963-06-19 | | | [[:d:Q3425614|Q3425614]] |- | style='text-align:right'| 38 | [[चन्द्रकला थापा]] | नेपाली खेलाडी | [[एथ्लेटिक्स प्रतियोगी]] | data-sort-value="1980" | 1980-09-02<br/>1984-01-30 | | | [[:d:Q5071283|Q5071283]] |- | style='text-align:right'| 39 | [[मिङ किपा]] | नेपाली हिमाल आरोही | [[पर्वतारोही]] | data-sort-value="1988" | 1988 | | | [[:d:Q6864647|Q6864647]] |- | style='text-align:right'| 40 | [[नगमा श्रेष्ठ]] | मिस नेपाल प्रतियोगी | [[मोडल (मानिस)|मोडल]]<br/>[[सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी]] | data-sort-value="1991" | 1991-11-10 | | | [[:d:Q6958877|Q6958877]] |- | style='text-align:right'| 41 | [[Chandra Kumari Gurung]] | | | data-sort-value="1956" | 1956 | | | [[:d:Q16166617|Q16166617]] |- | style='text-align:right'| 42 | [[देवु थापा]] | ओलम्पिक जुडो खेलाडी | [[जुडोका]] | data-sort-value="1974" | 1974-02-07 | | | [[:d:Q16215125|Q16215125]] |- | style='text-align:right'| 43 | [[सोफिया शाह]] | पौडी खेलाडी | [[पौडी खेलाडी]] | data-sort-value="1997" | 1997-08-09 | | | [[:d:Q16239784|Q16239784]] |- | style='text-align:right'| 44 | [[मणिकला राई]] | नेपाली अल्ट्राम्याराथन धावक | [[अल्ट्राम्याराथन धावक]] | data-sort-value="1988" | 1988-11-27 | | [[चित्र:Manikala Rai.jpg|center|100px]] | [[:d:Q20127296|Q20127296]] |- | style='text-align:right'| 45 | [[Princess Shanti Singh of Nepal]] | | | data-sort-value="1941" | 1941-11-20 | data-sort-value="2001" | 2001-06-01 | | [[:d:Q21009742|Q21009742]] |- | style='text-align:right'| 46 | [[Princess Jayanti of Nepal]] | | [[सामाजिक कार्यकर्ता]] | data-sort-value="1946" | 1946-08-04 | data-sort-value="2001" | 2001-06-01 | | [[:d:Q21009741|Q21009741]] |- | style='text-align:right'| 47 | [[Nilu Doma Sherpa]] | | [[चलचित्र निर्देशक]] | data-sort-value="1985" | 1985 | data-sort-value="2017" | 2017-07-01 | [[चित्र:Nilu Doma Sherpa, Filmmaker, IVLP participant from Nepal (27700381796).png|center|100px]] | [[:d:Q23769975|Q23769975]] |- | style='text-align:right'| 48 | [[सोनी राजभण्डारी]] | मिस नेपाल २०१४ प्रतियोगी | [[मोडल (मानिस)|मोडल]]<br/>[[सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी]] | data-sort-value="1989" | 1989 | | | [[:d:Q23883481|Q23883481]] |- | style='text-align:right'| 49 | [[Raj Kumari Pandey]] | | [[एथ्लेटिक्स प्रतियोगी]] | data-sort-value="1969" | 1969-12-13 | | | [[:d:Q29995877|Q29995877]] |- | style='text-align:right'| 50 | [[प्रिया सिग्देल]] | सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी | [[मोडल (मानिस)|मोडल]] | data-sort-value="1995" | 1995-12-08 | | | [[:d:Q51756966|Q51756966]] |- | style='text-align:right'| 51 | [[शशिला महर्जन]] | नेपाली जीवरासायनिक शास्त्री | [[biochemist]]<br/>[[biotechnologist]] | | | | [[:d:Q51845108|Q51845108]] |- | style='text-align:right'| 52 | [[प्रदिप्ता अधिकारी]] | नेपाली महिला सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी | [[मोडल (मानिस)|मोडल]] | data-sort-value="1996" | 1996-06-03 | | | [[:d:Q64009491|Q64009491]] |- | style='text-align:right'| 53 | [[Shova Kumari Lama]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1974" | 1974-05-17 | | [[चित्र:Shova Kumari Lama (1) (cropped).jpg|center|100px]] | [[:d:Q64015981|Q64015981]] |- | style='text-align:right'| 54 | [[करिमा बेगम]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1976" | 1976-03-23 | | [[चित्र:Karima Begam (cropped).jpg|center|100px]] | [[:d:Q64063158|Q64063158]] |- | style='text-align:right'| 55 | [[रुबी कर्ण]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1981" | 1981-07-06 | | [[चित्र:Rubi Karna (cropped).jpg|center|100px]] | [[:d:Q64133042|Q64133042]] |- | style='text-align:right'| 56 | [[Prashna Shakya]] | | [[गायक]] | | | [[चित्र:Prashna Shakya.png|center|100px]] | [[:d:Q64746550|Q64746550]] |- | style='text-align:right'| 57 | [[हसिमा खातुन]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | | | [[चित्र:Hasima Khatun (1).jpg|center|100px]] | [[:d:Q67911139|Q67911139]] |- | style='text-align:right'| 58 | [[सृजना सुब्बा]] | नेपाली अभिनेत्री | [[अभिनेता]] | | | | [[:d:Q93439703|Q93439703]] |- | style='text-align:right'| 59 | [[Sanu Siva]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | data-sort-value="2020" | 2020 | | [[:d:Q107026786|Q107026786]] |- | style='text-align:right'| 60 | [[Manita Shrestha Pradhan]] | | [[जुडोका]] | data-sort-value="1999" | 1999-06-01 | | | [[:d:Q127690896|Q127690896]] |- | style='text-align:right'| 61 | [[सम्पदा घिमिरे]] | नेपाली सौन्दर्य प्रतियोगिता विजेता | [[सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी]]<br/>[[मोडल (मानिस)|मोडल]]<br/>[[marketer]]<br/>[[climate activist]]<br/>[[योगिनी]] | data-sort-value="2001" | 2001 | | | [[:d:Q130289252|Q130289252]] |- | style='text-align:right'| 62 | [[प्रेक्ष्या शाह]] | नेपाल शाह वंशीय सदस्य | | data-sort-value="1952" | 1952-01-19 | data-sort-value="2001" | 2001-11-12 | | [[:d:Q3910252|Q3910252]] |- | style='text-align:right'| 63 | [[मोनी मुलेपती]] | नेपाली महिला पर्वतारोही | [[पर्वतारोही]] | data-sort-value="1980" | 1980 | | [[चित्र:41214461 everestlarga.jpg|center|100px]] | [[:d:Q6899850|Q6899850]] |- | style='text-align:right'| 64 | [[सुष्मा जोशी]] | नेपाली लेखिका | [[लेखक]]<br/>[[director]]<br/>[[कलाकार]] | data-sort-value="1973" | 1973-05-26 | | [[चित्र:Sushma Joshi.jpg|center|100px]] | [[:d:Q7648973|Q7648973]] |- | style='text-align:right'| 65 | [[बिभाश्वरी राई]] | नेपाली महिला खेल सुटर | [[खेल सुटर]] | data-sort-value="1970" | 1970-03-25 | | | [[:d:Q11854223|Q11854223]] |- | style='text-align:right'| 66 | [[नयना शाक्य]] | ओलम्पिक पौडी खेलाडी | [[पौडी खेलाडी]] | data-sort-value="1982" | 1982-05-10 | | | [[:d:Q16222041|Q16222041]] |- | style='text-align:right'| 67 | [[सम्पदा मल्ल]] | | [[चलचित्र निर्माता]]<br/>[[लेखक]] | data-sort-value="1987" | 1987-02-19 | | | [[:d:Q16231931|Q16231931]] |- | style='text-align:right'| 68 | [[Supriya Maskey]] | | [[मोडल (मानिस)|मोडल]] | data-sort-value="2000" | 2000-06-17 | | | [[:d:Q16240366|Q16240366]] |- | style='text-align:right'| 69 | [[Lily Thapa]] | | [[अभियानी]] | | | | [[:d:Q16886068|Q16886068]] |- | style='text-align:right'| 70 | [[प्रिन्सा श्रेष्ठ]] | नेपाली महिला मोडल | [[सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी]] | data-sort-value="1992" | 1992-09-11 | | | [[:d:Q19661026|Q19661026]] |- | style='text-align:right'| 71 | [[सीता कुमारी राई]] | नेपाली खेलाडी | [[तेक्वान्दो खेलाडी]] | data-sort-value="1968" | 1968-02-16 | | | [[:d:Q19830111|Q19830111]] |- | style='text-align:right'| 72 | [[Princess Princep Shah of Nepal]] | | | data-sort-value="1930" | 1930-03-16 | data-sort-value="1982" | 1982-05-22 | | [[:d:Q21070386|Q21070386]] |- | style='text-align:right'| 73 | [[सुशीला सिंह]] | | [[न्यायाधीश|न्यायधिश]] | | data-sort-value="2020" | 2020-05-22 | | [[:d:Q21459157|Q21459157]] |- | style='text-align:right'| 74 | [[बिनिता बराल]] | | [[अभिनेता]] | data-sort-value="1989" | 1989-10-08 | | [[चित्र:Binita Baral actress.jpg|center|100px]] | [[:d:Q27924720|Q27924720]] |- | style='text-align:right'| 75 | [[अञ्जुकुमारी बिष्ट]] | | [[अभिनेता]] | | | | [[:d:Q31314642|Q31314642]] |- | style='text-align:right'| 76 | [[देवीमाया पनेरू]] | नेपाली महिला धावक | [[sprinter]] | data-sort-value="1978" | 1978-08-25 | | | [[:d:Q32381507|Q32381507]] |- | style='text-align:right'| 77 | [[Tisa Shakya]] | | [[पौडी खेलाडी]] | data-sort-value="2003" | 2003-02-04 | | | [[:d:Q33320546|Q33320546]] |- | style='text-align:right'| 78 | [[कान्छीमाया कोजु]] | नेपाली एथलेटिक्स खेलाडी | [[खेलकुद विज्ञ]]<br/>[[एथ्लेटिक्स प्रतियोगी]] | data-sort-value="1981" | 1981-02-03 | | | [[:d:Q42667977|Q42667977]] |- | style='text-align:right'| 79 | [[पार्वती थापा]] | नेपाली महिला खेल सुटर | [[खेल सुटर]] | data-sort-value="1970" | 1970 | | | [[:d:Q43120853|Q43120853]] |- | style='text-align:right'| 80 | [[मदन कुमारी शाह (गरिमा शाह)]] | संबिधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q44148576|Q44148576]] |- | style='text-align:right'| 81 | [[लक्ष्मी कुमारी चौधरी]] | नेपालको दोश्रो संविधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1982" | 1982-04-03 | | | [[:d:Q44279370|Q44279370]] |- | style='text-align:right'| 82 | [[दुर्गा पौडेल]] | नेपालको संविधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1971" | 1971-09-21 | | | [[:d:Q44783325|Q44783325]] |- | style='text-align:right'| 83 | [[सुजाता परियार]] | नेपालको दोश्रो संविधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1973" | 1973-02-15 | | | [[:d:Q44802020|Q44802020]] |- | style='text-align:right'| 84 | [[सिता देवी यादव]] | संबिधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q45086943|Q45086943]] |- | style='text-align:right'| 85 | [[सोभा आले]] | नेपाल महिला राष्ट्रिय क्रिकेट टिम | [[क्रिकेट खेलाडी]] | data-sort-value="1989" | 1989-06-29 | | | [[:d:Q47087984|Q47087984]] |- | style='text-align:right'| 86 | [[अनिता श्रेष्ठ]] | नेपाली खेल सुटर | [[खेलकुद विज्ञ]]<br/>[[खेल सुटर]] | | | | [[:d:Q48869417|Q48869417]] |- | style='text-align:right'| 87 | [[Nishma Gurung]] | | [[पौडी खेलाडी]] | data-sort-value="1980" | 1980-03-11 | | | [[:d:Q48869749|Q48869749]] |- | style='text-align:right'| 88 | [[रमा सिंह]] | नेपाली टेलिभिजन व्यक्तित्व र महिला फुटबल खेलाडी | [[फुटबल खेलाडी]] | | | [[चित्र:Rama Singh.jpg|center|100px]] | [[:d:Q51655395|Q51655395]] |- | style='text-align:right'| 89 | [[कञ्चन अमात्य]] | महिला मानव अधिकारकर्मी | [[social entrepreneur]] | data-sort-value="1996" | 1996 | | | [[:d:Q53870564|Q53870564]] |- | style='text-align:right'| 90 | [[Anju Kumari]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1979" | 1979-02-12 | | [[चित्र:Anju Kumari (1) (cropped).jpg|center|100px]] | [[:d:Q64015754|Q64015754]] |- | style='text-align:right'| 91 | [[भीमा यादव]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1958" | 1958-06-29 | | [[चित्र:Bhima Yadav (1).jpg|center|100px]] | [[:d:Q64039326|Q64039326]] |- | style='text-align:right'| 92 | [[निलम देवी भुमिहारनी]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1954" | 1954-05-08 | | [[चित्र:Nilam Devi Bhumiharin (cropped).jpg|center|100px]] | [[:d:Q64117314|Q64117314]] |- | style='text-align:right'| 93 | [[शशिकला दाहाल]] | | | data-sort-value="1957" | 1957-05-28 | | | [[:d:Q66486498|Q66486498]] |- | style='text-align:right'| 94 | [[अनिता कुमारी]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1966" | 1966-08-13 | | | [[:d:Q67867869|Q67867869]] |- | style='text-align:right'| 95 | [[असिया देवी थरुनी]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1957" | 1957-05-13 | | | [[:d:Q67868468|Q67868468]] |- | style='text-align:right'| 96 | [[जगतारेण देवी सुडिन]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | | | [[चित्र:Jaktarain Devi Sah Sudin (2).jpg|center|100px]] | [[:d:Q67911690|Q67911690]] |- | style='text-align:right'| 97 | [[मन्जु कुमारी]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q67915651|Q67915651]] |- | style='text-align:right'| 98 | [[मन्जु कुमारी यादव]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1982" | 1982-01-11 | | | [[:d:Q67915719|Q67915719]] |- | style='text-align:right'| 99 | [[Chandra Kala Lamgade]] | | [[एथ्लेटिक्स प्रतियोगी]]<br/>[[javelin thrower]] | data-sort-value="1993" | 1993-09-10 | | | [[:d:Q80046291|Q80046291]] |- | style='text-align:right'| 100 | [[रानी कुमारी तिवारी]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1979" | 1979-10-26 | | | [[:d:Q105942772|Q105942772]] |- | style='text-align:right'| 101 | [[Surita Kumari Shah]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1966" | 1966-03-03 | | | [[:d:Q105942922|Q105942922]] |- | style='text-align:right'| 102 | [[Gyani Maiya Sen-Kusunda]] | | [[किसान|कृषक]] | data-sort-value="1937" | 1937 | data-sort-value="2020" | 2020-01-25 | [[चित्र:Gyani Maiya Sen Kusunda-"Gyani Maiya" (2019 documentary).jpg|center|100px]] | [[:d:Q106811256|Q106811256]] |- | style='text-align:right'| 103 | [[Sarita Neupane]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q107026755|Q107026755]] |- | style='text-align:right'| 104 | [[Chandra Kanta Devi Malla]] | | [[शिक्षक]]<br/>[[educator]] | data-sort-value="1897" | 1897 | data-sort-value="1986" | 1986 | | [[:d:Q109332415|Q109332415]] |- | style='text-align:right'| 105 | [[Monalisha Khamboo]] | | [[chess player]] | data-sort-value="1992" | 1992 | | | [[:d:Q109419600|Q109419600]] |- | style='text-align:right'| 106 | [[Saru Limbu]] | | [[फुटबल खेलाडी]] | data-sort-value="1999" | 1999-03-06 | | | [[:d:Q113040053|Q113040053]] |- | style='text-align:right'| 107 | [[Sabita Dangol]] | | [[कलाकार]]<br/>[[चित्रकार]] | data-sort-value="1984" | 1984 | | [[चित्र:Sabita Dangol Contemporary Artist from Nepal WikiProfile.jpg|center|100px]] | [[:d:Q116250871|Q116250871]] |- | style='text-align:right'| 108 | [[Bidya Chamling Rai]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q117471294|Q117471294]] |- | style='text-align:right'| 109 | [[Indu Kadariya]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q123382520|Q123382520]] |- | style='text-align:right'| 110 | [[Sony Pakhrin]] | | [[क्रिकेट खेलाडी]] | data-sort-value="2007" | 2007-11-02 | | | [[:d:Q131698540|Q131698540]] |- | style='text-align:right'| 111 | [[Luna Luitel]] | | [[मोडल (मानिस)|मोडल]] | data-sort-value="1999" | 1999-03-03 | | | [[:d:Q136031827|Q136031827]] |- | style='text-align:right'| 112 | [[गौरी कुमारी]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1972" | 1972-01-19 | | [[चित्र:The Official portrait of Gauri Kumari Yadav.jpg|center|100px]] | [[:d:Q138798005|Q138798005]] |- | style='text-align:right'| 113 | [[Sahara Sharma]] | | [[चलचित्र निर्माता]] | | | | [[:d:Q139583451|Q139583451]] |- | style='text-align:right'| 114 | [[Itisha Giri]] | | [[कवि]] | data-sort-value="1983" | 1983 | | [[चित्र:Itisha Giri in Palma, 2013.jpg|center|100px]] | [[:d:Q141441298|Q141441298]] |- | style='text-align:right'| 115 | [[जनक कुमारी चालिसे]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q6150649|Q6150649]] |- | style='text-align:right'| 116 | [[लीला कुमारी भण्डारी]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q6547472|Q6547472]] |- | style='text-align:right'| 117 | [[फूलमती देवी चौधरी]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q7188331|Q7188331]] |- | style='text-align:right'| 118 | [[रेनु चन्द]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q7313568|Q7313568]] |- | style='text-align:right'| 119 | [[रुपा सोसी चौधरी]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q7380185|Q7380185]] |- | style='text-align:right'| 120 | [[देविका बन्दना]] | नेपाली गायिका | [[गायक]] | | | | [[:d:Q16197783|Q16197783]] |- | style='text-align:right'| 121 | [[रुना प्रधान]] | | [[पौडी खेलाडी]] | data-sort-value="1984" | 1984-12-05 | | | [[:d:Q16223375|Q16223375]] |- | style='text-align:right'| 122 | [[लिला कुमारी बगाले सोमई]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q16239920|Q16239920]] |- | style='text-align:right'| 123 | [[Sarita Gurung]] | | [[philanthropist]]<br/>[[सामाजिक कार्यकर्ता]] | | | [[चित्र:SaritaGurung.jpg|center|100px]] | [[:d:Q16256873|Q16256873]] |- | style='text-align:right'| 124 | [[ज्ञानकुमारी छन्त्याल]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1953" | 1953 | data-sort-value="2020" | 2020-07-01 | | [[:d:Q17385735|Q17385735]] |- | style='text-align:right'| 125 | [[राधा ज्ञवाली]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1954" | 1954 | | | [[:d:Q17386003|Q17386003]] |- | style='text-align:right'| 126 | [[निज्मा खुतान]] | नेपालको दोश्रो संविधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q17386175|Q17386175]] |- | style='text-align:right'| 127 | [[शिक्षा श्रेष्ठ]] | ब्याडमिन्टन खेलाडी | [[ब्याडमिन्टन खेलाडी]] | data-sort-value="1997" | 1997-01-09 | | | [[:d:Q18171093|Q18171093]] |- | style='text-align:right'| 128 | [[पुनम गुरुङ]] | ब्याडमिन्टन खेलाडी | [[ब्याडमिन्टन खेलाडी]] | data-sort-value="1992" | 1992-10-17 | | | [[:d:Q18175684|Q18175684]] |- | style='text-align:right'| 129 | [[Shashi Kumary Adhikary]] | | | | | | [[:d:Q19917629|Q19917629]] |- | style='text-align:right'| 130 | [[पूर्ण शोभा चित्रकार]] | नेपाली महिला शान्तिकर्मी | | | | [[चित्र:4MSP Lusaka 2013 ©CMC (9967354346).jpg|center|100px]] | [[:d:Q19921542|Q19921542]] |- | style='text-align:right'| 131 | [[Indu Devi Thapaliya]] | | [[Esperantist]] | data-sort-value="1962" | 1962-06-20 | | [[चित्र:Indu Devi Thapaliya.jpg|center|100px]] | [[:d:Q20479334|Q20479334]] |- | style='text-align:right'| 132 | [[Nirjala Tamrakar]] | | [[sport cyclist]] | data-sort-value="1979" | 1979-08-24 | | [[चित्र:Worldcup France 2012.jpg|center|100px]] | [[:d:Q24898424|Q24898424]] |- | style='text-align:right'| 133 | [[Bhagawati Khatri]] | | [[खेल सुटर]] | data-sort-value="1972" | 1972 | | | [[:d:Q27907431|Q27907431]] |- | style='text-align:right'| 134 | [[Shweta Punjali]] | | [[सङ्गीतकार|संगीतकार]] | data-sort-value="1984" | 1984 | | | [[:d:Q28183951|Q28183951]] |- | style='text-align:right'| 135 | [[रोजिना श्रेष्ठ]] | | [[मोडल (मानिस)|मोडल]] | data-sort-value="1994" | 1994-03-19 | | [[चित्र:Rojina Shrestha.jpg|center|100px]] | [[:d:Q30110052|Q30110052]] |- | style='text-align:right'| 136 | [[सहारा बस्नेत]] | नेपाली महिला मोडल | [[मोडल (मानिस)|मोडल]] | | | [[चित्र:Sahara Basnet.jpg|center|100px]] | [[:d:Q30110208|Q30110208]] |- | style='text-align:right'| 137 | [[मिथिला चौधरी]] | संविधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1966" | 1966-03-25 | data-sort-value="2022" | 2022 | | [[:d:Q44160565|Q44160565]] |- | style='text-align:right'| 138 | [[रञ्जु कुमारी झा]] | नेपालको दोश्रो संविधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1965" | 1965-09-07 | | | [[:d:Q44271483|Q44271483]] |- | style='text-align:right'| 139 | [[निर्जला राउत]] | नेपालको दोश्रो संविधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1968" | 1968-10-13 | | | [[:d:Q44274982|Q44274982]] |- | style='text-align:right'| 140 | [[दुलारी देवी]] | नेपालको संविधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1970" | 1970 | data-sort-value="2017" | 2017-03-23 | | [[:d:Q44789020|Q44789020]] |- | style='text-align:right'| 141 | [[ईश्वरी न्यौपाने]] | नेपालको संविधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | | | [[चित्र:सांसद ईश्वरी न्यौपाने Ishwari Neupane.jpg|center|100px]] | [[:d:Q45004136|Q45004136]] |- | style='text-align:right'| 142 | [[शोभा गौचन]] | ब्याडमिन्टन खेलाडी | [[ब्याडमिन्टन खेलाडी]] | data-sort-value="1993" | 1993-04-18 | | | [[:d:Q46902413|Q46902413]] |- | style='text-align:right'| 143 | [[सरस्वती कुमारी चौधरी]] | नेपाली राष्ट्रिय महिला क्रिकेट टोलि को सदस्य | [[क्रिकेट खेलाडी]] | data-sort-value="1997" | 1997-01-28 | | | [[:d:Q47087995|Q47087995]] |- | style='text-align:right'| 144 | [[Rejina Uprety]] | | [[अभिनेता]]<br/>[[चलचित्र निर्माता]] | | | [[चित्र:Rejina Uprety (cropped).jpeg|center|100px]] | [[:d:Q47464928|Q47464928]] |- | style='text-align:right'| 145 | [[स्नेहा श्रेष्ठ]] | | [[basketball player]] | data-sort-value="1995" | 1995-03-01<br/>1995-01-21 | | | [[:d:Q50717791|Q50717791]] |- | style='text-align:right'| 146 | [[Thinley Lhamo]] | | [[अभिनेता]] | | | [[चित्र:Shambhala (Premiere Berlinale 2024) 1.jpg|center|100px]] | [[:d:Q54958039|Q54958039]] |- | style='text-align:right'| 147 | [[Sabita Rajbhandari]] | | [[तेक्वान्दो खेलाडी]] | | | | [[:d:Q56318222|Q56318222]] |- | style='text-align:right'| 148 | [[सुवेक्षा खड्का]] | नेपाली महिला सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी | [[मोडल (मानिस)|मोडल]]<br/>[[सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी]] | data-sort-value="1994" | 1994 | | [[चित्र:Subeksha Khadka.jpg|center|100px]] | [[:d:Q59656231|Q59656231]] |- | style='text-align:right'| 149 | [[नैनकला ओझा]] | | | | | | [[:d:Q66370970|Q66370970]] |- | style='text-align:right'| 150 | [[Bodhmaya Kumari Yadav]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q66391512|Q66391512]] |- | style='text-align:right'| 151 | [[विना पोखरेल]] | | | | | | [[:d:Q66606785|Q66606785]] |- | style='text-align:right'| 152 | [[कलिला खातुन]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | | | [[चित्र:Kalila Khatun PP.jpg|center|100px]] | [[:d:Q66659072|Q66659072]] |- | style='text-align:right'| 153 | [[थारु, शिवानी सिंह]] | | [[television presenter]]<br/>[[उपन्यासकार]]<br/>[[पत्रकार]]<br/>[[नाटककार]] | | | | [[:d:Q66860332|Q66860332]] |- | style='text-align:right'| 154 | [[बबिता कुमारी]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1975" | 1975-07-18 | | | [[:d:Q67868805|Q67868805]] |- | style='text-align:right'| 155 | [[Bechi Lungeli]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1978" | 1978-10-28 | | | [[:d:Q67869573|Q67869573]] |- | style='text-align:right'| 156 | [[चमेली देवी दास]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1977" | 1977-07-07 | | | [[:d:Q67870449|Q67870449]] |- | style='text-align:right'| 157 | [[Fuliya Devi Saday]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1978" | 1978-06-03 | | | [[:d:Q67871104|Q67871104]] |- | style='text-align:right'| 158 | [[गीता कुमारी यादव]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1971" | 1971 | | [[चित्र:Gita Kumari Yadav.jpg|center|100px]] | [[:d:Q67871177|Q67871177]] |- | style='text-align:right'| 159 | [[किरण कुमारी राई]] | नेपाल राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1978" | 1978-10-01 | | | [[:d:Q67915184|Q67915184]] |- | style='text-align:right'| 160 | [[निरा कुमारी शाह]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1987" | 1987-06-12 | | | [[:d:Q67935365|Q67935365]] |- | style='text-align:right'| 161 | [[दिलकुमारी रावल थापा]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | | | | | [[:d:Q69524324|Q69524324]] |- | style='text-align:right'| 162 | [[केशरी चौधरी]] | नेपाली महिला खेलाडी | [[एथ्लेटिक्स प्रतियोगी]] | data-sort-value="1991" | 1991-07-25 | | | [[:d:Q96249806|Q96249806]] |- | style='text-align:right'| 163 | [[शेषकला पाण्डे]] | समाजसेवी | | | | | [[:d:Q106205604|Q106205604]] |- | style='text-align:right'| 164 | [[पूर्णिमा श्रेष्ठ]] | | [[photographer]]<br/>[[photojournalist]] | | | | [[:d:Q109324620|Q109324620]] |- | style='text-align:right'| 165 | [[पल्पसा डङ्गोल]] | नेपाली अभिनेत्री | [[अभिनेता]] | | | [[चित्र:Palpasa Dangol.jpg|center|100px]] | [[:d:Q109389899|Q109389899]] |- | style='text-align:right'| 166 | [[आशा मगराती]] | नेपाली कलाकार | [[अभिनेता]]<br/>[[casting director]]<br/>[[चलचित्र निर्माता]]<br/>[[पटकथाकार]] | | | [[चित्र:Actress Asha Magrati at 81st Venice International Film Festival for Pouja, Sir EDITED.jpg|center|100px]] | [[:d:Q110620940|Q110620940]] |- | style='text-align:right'| 167 | [[Kamala Panta]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q110700869|Q110700869]] |- | style='text-align:right'| 168 | [[Kamala Sen-Khatri]] | | | | | | [[:d:Q113585474|Q113585474]] |- | style='text-align:right'| 169 | [[Nirmala Sharma]] | | [[राजनीतिज्ञ]]<br/>[[पत्रकार]] | data-sort-value="1958" | 1958-08-29 | | [[चित्र:Nirmala Sharma2.JPG|center|100px]] | [[:d:Q113729137|Q113729137]] |- | style='text-align:right'| 170 | [[Kanta Rizal]] | | [[diplomat]] | | | [[चित्र:Kanta Rizal (GPOHZ0 2834) (cropped).jpg|center|100px]] | [[:d:Q115764140|Q115764140]] |- | style='text-align:right'| 171 | [[लक्ष्मी तिवारी]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q115857024|Q115857024]] |- | style='text-align:right'| 172 | [[Chanda Karki]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q115857184|Q115857184]] |- | style='text-align:right'| 173 | [[Maya Panta]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q117471297|Q117471297]] |- | style='text-align:right'| 174 | [[Sabina Bajagain]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q117824504|Q117824504]] |- | style='text-align:right'| 175 | [[प्रमिला कुमारी]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q117838659|Q117838659]] |- | style='text-align:right'| 176 | [[Nilam Karn]] | | [[banker]]<br/>[[Wikimedian]]<br/>[[Wikipedian]] | | | [[चित्र:Nilam Karn And Biplab Anand - Hyderabad 2023-04-28 7865 (cropped).jpg|center|100px]] | [[:d:Q121503206|Q121503206]] |- | style='text-align:right'| 177 | [[सुनमाया बुढा]] | नेपाली महिला धाविका | [[धावक]] | data-sort-value="1998" | 1998 | | | [[:d:Q123690167|Q123690167]] |- | style='text-align:right'| 178 | [[Sheila Dixit Karki]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q123945408|Q123945408]] |- | style='text-align:right'| 179 | [[Nimsari Rajbanshi]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q124006702|Q124006702]] |- | style='text-align:right'| 180 | [[बबिना भट्टराई]] | नेपाली गायिका | [[गायक]] | data-sort-value="1990" | 1990-09-17 | | [[चित्र:Babina bhattarai.jpg|center|100px]] | [[:d:Q124396920|Q124396920]] |- | style='text-align:right'| 181 | [[बन्दना झाँगड]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q128784714|Q128784714]] |- | style='text-align:right'| 182 | [[शुक माया तामाङ]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1975" | 1975-07-09 | | [[चित्र:Hon'able Minister Shuk Maya Tamang.jpg|center|100px]] | [[:d:Q130266573|Q130266573]] |- | style='text-align:right'| 183 | [[Ashmina Ranjit]] | | [[interdisciplinary artist]] | data-sort-value="1966" | 1966 | | | [[:d:Q133226301|Q133226301]] |- | style='text-align:right'| 184 | [[ᱠᱚᱢᱟᱞ ᱚᱞᱤ]] | | [[मनोरञ्जनकर्ता]]<br/>[[contemporary folk singer]]<br/>[[रेडियो व्यक्तित्व]]<br/>[[समाचार प्रस्तोता]]<br/>[[राजनीतिज्ञ]]<br/>[[गायक]] | | | [[चित्र:Komal oli.jpg|center|100px]] | [[:d:Q133759654|Q133759654]] |- | style='text-align:right'| 185 | [[पुष्पा कुमारी चौधरी]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[Auxiliary nurse midwife]]<br/>[[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1989" | 1989-11-20 | | | [[:d:Q138664900|Q138664900]] |- | style='text-align:right'| 186 | [[नीतिमा भण्डारी]] | नेपाली राजनीतिज्ञ तथा उद्यमी | [[राजनीतिज्ञ]]<br/>[[उद्यमी]] | data-sort-value="1982" | 1982-07-17 | | | [[:d:Q138798022|Q138798022]] |- | style='text-align:right'| 187 | [[विणा गुरुङ]] | | [[राजनीतिज्ञ]]<br/>[[सामाजिक कार्यकर्ता]] | data-sort-value="1973" | 1973-01-26 | | [[चित्र:Binagurung (cropped).jpg|center|100px]] | [[:d:Q141547158|Q141547158]] |- | style='text-align:right'| 188 | [[Basumaya Tamang]] | | [[राजनीतिज्ञ]]<br/>[[व्यवसायी]] | data-sort-value="1972" | 1972 | | | [[:d:Q141612321|Q141612321]] |- | style='text-align:right'| 189 | [[Ganga Chhantyal]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1991" | 1991 | | | [[:d:Q141612587|Q141612587]] |- | style='text-align:right'| 190 | [[Manmati Bist]] | | [[kabaddi player]]<br/>[[खेलकुद विज्ञ]] | | | | [[:d:Q141613015|Q141613015]] |- | style='text-align:right'| 191 | [[Menuka Kumari Rajbanshi]] | | [[kabaddi player]] | data-sort-value="1994" | 1994-07-06 | | | [[:d:Q141613119|Q141613119]] |- | style='text-align:right'| 192 | [[Jayanti Badu]] | | [[kabaddi player]] | data-sort-value="2002" | 2002-02-23 | | | [[:d:Q141613152|Q141613152]] |- | style='text-align:right'| 193 | [[Rabina Chaudhary]] | | [[kabaddi player]] | data-sort-value="2000" | 2000-12-04 | | | [[:d:Q141613220|Q141613220]] |- | style='text-align:right'| 194 | [[Ganga Ghimire]] | | [[kabaddi player]] | data-sort-value="1998" | 1998-01-25 | | | [[:d:Q141613259|Q141613259]] |- | style='text-align:right'| 195 | [[Mina Nepali]] | | [[kabaddi player]] | | | | [[:d:Q141613345|Q141613345]] |- | style='text-align:right'| 196 | [[Srijana Kumari Tharu]] | | [[kabaddi player]] | | | | [[:d:Q141613437|Q141613437]] |- | style='text-align:right'| 197 | [[Binita Pandit Chhetri]] | | [[kabaddi player]] | | | | [[:d:Q141613494|Q141613494]] |- | style='text-align:right'| 198 | [[Isha Rai]] | | [[kabaddi player]] | data-sort-value="1998" | 1998-05-11 | | | [[:d:Q141622330|Q141622330]] |- | style='text-align:right'| 199 | [[Anuja Kulung Rai]] | | [[kabaddi player]] | data-sort-value="1998" | 1998-10-29 | | | [[:d:Q141622469|Q141622469]] |- | style='text-align:right'| 200 | [[Arpana Chaudhary]] | | [[kabaddi player]] | data-sort-value="1993" | 1993-08-18 | | | [[:d:Q141622732|Q141622732]] |- | style='text-align:right'| 201 | [[Nitu Gurung]] | | [[kabaddi player]] | data-sort-value="1988" | 1988-05-24 | | | [[:d:Q141622857|Q141622857]] |- | style='text-align:right'| 202 | [[Eliza Gurung]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1996" | 1996 | | | [[:d:Q141623846|Q141623846]] |- | style='text-align:right'| 203 | [[Sirjana Shrestha]] | | [[राजनीतिज्ञ]]<br/>[[उद्यमी]] | data-sort-value="1981" | 1981 | | | [[:d:Q141630194|Q141630194]] |- | style='text-align:right'| 204 | [[Pramila Kuluju]] | | [[राजनीतिज्ञ]]<br/>[[उद्यमी]] | data-sort-value="1980" | 1980 | | | [[:d:Q141644369|Q141644369]] |- | style='text-align:right'| 205 | [[Sujata Tamang]] | | [[राजनीतिज्ञ]]<br/>[[अनुसन्धानकर्ता]] | data-sort-value="1987" | 1987 | | | [[:d:Q141644658|Q141644658]] |- | style='text-align:right'| 206 | [[Rachana Khatiwada Khatri]] | | [[राजनीतिज्ञ]]<br/>[[housewife]] | data-sort-value="1975" | 1975 | | | [[:d:Q141645223|Q141645223]] |- | style='text-align:right'| 207 | [[Rajani Shrestha]] | | [[राजनीतिज्ञ]]<br/>[[bodybuilder]] | data-sort-value="1981" | 1981 | | | [[:d:Q141646318|Q141646318]] |- | style='text-align:right'| 208 | [[Shraddha Kunwar Chhetri]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1999" | 1999 | | | [[:d:Q141647580|Q141647580]] |- | style='text-align:right'| 209 | [[Shristi Bhattarai]] | | [[राजनीतिज्ञ]]<br/>[[youth leader]] | data-sort-value="1998" | 1998-09-04 | | | [[:d:Q141654801|Q141654801]] |- | style='text-align:right'| 210 | [[प्रभा कार्की]] | नेपाली महिला उद्यमी र राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]]<br/>[[उद्यमी]] | data-sort-value="1978" | 1978 | | | [[:d:Q141662298|Q141662298]] |- | style='text-align:right'| 211 | [[Shobha Khanal]] | | [[राजनीतिज्ञ]]<br/>[[उद्यमी]] | data-sort-value="1988" | 1988 | | | [[:d:Q141662402|Q141662402]] |- | style='text-align:right'| 212 | [[रत्ना कुमारी थापा]] | नेपाली महिला राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]]<br/>[[school teacher]]<br/>[[housewife]] | data-sort-value="1985" | 1985 | | | [[:d:Q141663160|Q141663160]] |- | style='text-align:right'| 213 | [[Gyanu Poudyal]] | | [[राजनीतिज्ञ]]<br/>[[सामाजिक कार्यकर्ता]]<br/>[[banker]] | data-sort-value="1974" | 1974 | | | [[:d:Q141663861|Q141663861]] |- | style='text-align:right'| 214 | [[कुशुम महर्जन]] | नेपाली समाजसेवी र राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]]<br/>[[सामाजिक कार्यकर्ता]]<br/>[[children's rights activist]] | data-sort-value="1980" | 1980 | | | [[:d:Q141666662|Q141666662]] |- | style='text-align:right'| 215 | [[Prabha Dhakal]] | | [[राजनीतिज्ञ]]<br/>[[नर्स]] | data-sort-value="1986" | 1986-12-10 | | | [[:d:Q141754593|Q141754593]] |- | style='text-align:right'| 216 | [[Amrita B.K.]] | | [[राजनीतिज्ञ]]<br/>[[उद्यमी]] | data-sort-value="1983" | 1983 | | | [[:d:Q141763499|Q141763499]] |- | style='text-align:right'| 217 | [[Smriti Senchuri]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1999" | 1999-03-20 | | | [[:d:Q141763765|Q141763765]] |- | style='text-align:right'| 218 | [[Sushma Swarnakar]] | | [[राजनीतिज्ञ]]<br/>[[housewife]] | data-sort-value="1978" | 1978 | | | [[:d:Q141777856|Q141777856]] |- | style='text-align:right'| 219 | [[तारा विश्वकर्मा]] | नेपाली महिला राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1990" | 1990 | | | [[:d:Q141784236|Q141784236]] |- | style='text-align:right'| 220 | [[खिमा वि.क.]] | नेपाली महिला राजनीतिज्ञ तथा स्वास्थ्य परिचारिका | [[राजनीतिज्ञ]]<br/>[[नर्स]] | data-sort-value="1999" | 1999 | | | [[:d:Q141792868|Q141792868]] |- | style='text-align:right'| 221 | [[Karishma Kathariya]] | | [[राजनीतिज्ञ]]<br/>[[शिक्षक]]<br/>[[उद्यमी]] | data-sort-value="1997" | 1997-02-23 | | | [[:d:Q141794928|Q141794928]] |- | style='text-align:right'| 222 | [[पुनम कुमारी अग्रवाल]] | नेपाली महिला राजनीतिज्ञ तथा उद्यमी | [[राजनीतिज्ञ]]<br/>[[उद्यमी]]<br/>[[assistant professor]] | data-sort-value="1983" | 1983 | | | [[:d:Q141805880|Q141805880]] |- | style='text-align:right'| 223 | [[कामिनी कुमारी चौधरी]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1984" | 1984-10-21 | | | [[:d:Q141814313|Q141814313]] |- | style='text-align:right'| 224 | [[Sarita Mahato]] | | [[राजनीतिज्ञ]]<br/>[[अभियानी]] | data-sort-value="1994" | 1994 | | | [[:d:Q141819063|Q141819063]] |- | style='text-align:right'| 225 | [[Sunita Kumari Chaudhary]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1991" | 1991 | | | [[:d:Q141828437|Q141828437]] |- | style='text-align:right'| 226 | [[Samina Miya]] | | [[राजनीतिज्ञ]]<br/>[[नर्स]] | data-sort-value="1989" | 1989 | | | [[:d:Q141831962|Q141831962]] |- | style='text-align:right'| 227 | [[सुजना श्रेष्ठ]] | ब्याडमिन्टन खेलाडी | [[ब्याडमिन्टन खेलाडी]] | data-sort-value="1988" | 1988-12-05 | | | [[:d:Q1342014|Q1342014]] |- | style='text-align:right'| 228 | [[सारा देवी तामाङ]] | ब्याडमिन्टन खेलाडी | [[ब्याडमिन्टन खेलाडी]] | data-sort-value="1984" | 1984-06-04 | | | [[:d:Q2224151|Q2224151]] |- | style='text-align:right'| 229 | [[अमिशा बस्नेत]] | | [[अभिनेता]]<br/>[[मोडल (मानिस)|मोडल]] | data-sort-value="1981" | 1981-04-19 | | | [[:d:Q4746814|Q4746814]] |- | style='text-align:right'| 230 | [[सरिता श्रेष्ठ]] | नेपाली चिकित्सक | [[चिकित्सक]] | data-sort-value="1957" | 1957-07-07 | | [[चित्र:Dr Sarita Shrestha.jpg|center|100px]] | [[:d:Q4794239|Q4794239]] |- | style='text-align:right'| 231 | [[दामा कुमारी शर्मा]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q5211861|Q5211861]] |- | style='text-align:right'| 232 | [[धर्मशिला चापागाईं]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1973" | 1973-01-18 | | | [[:d:Q5269249|Q5269249]] |- | style='text-align:right'| 233 | [[दुर्गा कुमारी बि.क]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q5316379|Q5316379]] |- | style='text-align:right'| 234 | [[हसिना मिया]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q5679156|Q5679156]] |- | style='text-align:right'| 235 | [[जुन कुमारी रोका]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q6311490|Q6311490]] |- | style='text-align:right'| 236 | [[निलम केसी खँड्का]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q7036868|Q7036868]] |- | style='text-align:right'| 237 | [[फूलमाया क्याप्छाकी]] | | [[खेल सुटर]] | data-sort-value="1980" | 1980-11-24 | | | [[:d:Q7187340|Q7187340]] |- | style='text-align:right'| 238 | [[पूर्णाकुमारी सुवेदी]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q7261334|Q7261334]] |- | style='text-align:right'| 239 | [[सदिच्छा श्रेष्ठ]] | | [[मोडल (मानिस)|मोडल]]<br/>[[सौन्दर्य प्रतियोगिता प्रतियोगी]] | data-sort-value="1991" | 1991-11-23 | | | [[:d:Q7397907|Q7397907]] |- | style='text-align:right'| 240 | [[सरला रेग्मी]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q7423017|Q7423017]] |- | style='text-align:right'| 241 | [[सबकी देवी दास तात्मा]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q7442335|Q7442335]] |- | style='text-align:right'| 242 | [[सीतादेबी बौडेल]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q7531571|Q7531571]] |- | style='text-align:right'| 243 | [[सुष्मा शर्मा घिमिरे]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q7648977|Q7648977]] |- | style='text-align:right'| 244 | [[उर्मिला अर्याल]] | नेपाली राजनीतिज्ञ | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q7900743|Q7900743]] |- | style='text-align:right'| 245 | [[सरिता डङ्गोल]] | नेपाली चित्रकार | [[चित्रकार]] | data-sort-value="1974" | 1974 | | | [[:d:Q11305353|Q11305353]] |- | style='text-align:right'| 246 | [[अप्साना गिरी]] | नेपाली महिला एस्पेरान्तोभाषी | [[Esperantist]] | data-sort-value="1981" | 1981-04-21 | data-sort-value="2008" | 2008-01-02 | | [[:d:Q12345243|Q12345243]] |- | style='text-align:right'| 247 | [[मिनाक्षी झा]] | संविधान सभा सदस्य | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1960" | 1960-06-07 | | | [[:d:Q13184904|Q13184904]] |- | style='text-align:right'| 248 | [[काशी पौडेल]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | | | | [[:d:Q16191006|Q16191006]] |- | style='text-align:right'| 249 | [[सलमा खातुन मिकरानी]] | | [[राजनीतिज्ञ]] | data-sort-value="1976" | 1976-01-25 | | | [[:d:Q16215941|Q16215941]] |} {{Wikidata list end}} s59mq6u8famhln07y9d5bd6ih3ilw59 0 122021 1395741 1349740 2026-11-12T00:54:40Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395741 wikitext text/x-wiki प्रत्येक वर्षको १ नोभेम्बरलाई '''छत्तीसगढ राज्योत्सव''' (छत्तीसगढ़ स्थापना दिवस) को रूपमा मनाइन्छ किनकि भारत सरकारले यसलाई आधिकारिक रूपमा एक स्वतन्त्र राज्यको रूपमा घोषणा गर्‍यो। <ref>{{Cite web|url=http://indiacode.nic.in/rspaging.asp?tfnm=200028|title=aaa|website=indiacode.nic.in|accessdate=2018-02-12}}</ref> मा मध्य प्रदेश पुनर्गठन ऐन २००० लाई आफ्नो सहमति दिए र त्यसपछि भारत सरकारले १ नोभेम्बर २००० लाई मध्य प्रदेशलाई छत्तीसगढ़ र मध्य प्रदेशमा विभाजित गर्ने दिनको रूपमा तोकिदियो। त्यसबेलादेखि राज्य सरकारले छत्तीसगढ़को राजधानी, रायपुरमा प्रत्येक वर्षको १ नोभेम्बरदेखि ५ दिने महोत्सव आयोजना गर्दछ। राज्य रायोत्सव मैदानमा नया रायपुरमा आयोजना गरिएको हो, जसमा सांस्कृतिक कार्यक्रमहरूको श्रृंखलाबद्ध छ। ५ दिने महोत्सवमा सांस्कृतिक बाहिरी उदासीनता छ कि यसले छत्तीसगढ़को संस्कृति र परम्परालाई दर्शाउँछ र राज्यले अधिकार गर्ने आदिवासीहरूको भूमिकालाई। यस घटनालाई अनेकौं राजनीतिक व्यक्तित्वहरू देखेका छन्, [[नरेन्द्र मोदी]] <ref>{{Cite web|url=https://hindi.news18.com/news/chhattisgarh/korba/pm-narendra-modi-may-join-chhattisgarh-rajyotsava-914441.html|title=छत्तीसगढ़ के राज्योत्सव में शामिल होंगे प्रधानमंत्री नरेंद्र मोदी!– News18 हिंदी|website=News18 India|accessdate=2018-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20180213021647/https://hindi.news18.com/news/chhattisgarh/korba/pm-narendra-modi-may-join-chhattisgarh-rajyotsava-914441.html|archive-date=2018-02-13}}</ref> [[प्रणब मुखर्जी|प्रणव मुखर्जी]], <ref>{{Cite web|url=http://pranabmukherjee.nic.in/sp061112.html|title=Shri Pranab Mukherjee: Former President of India|website=pranabmukherjee.nic.in|accessdate=2018-02-12}}</ref> गायक [[सुखविन्दर सिंह|सुखविंदर सिंह]], [[केके (गायक)|केके (सिंगर)]] <ref>{{Cite news|url=https://www.patrika.com/raipur-news/chhattisgarh-rajyotsav-2017-bollywood-singers-at-raipur-1953291/|title=कल से शुरू हो रहे छत्तीसगढ़ राज्योत्सव में धमाल मचाएंगे ये बॉलीवुड सिंगर, गाएंगे छत्तीसगढ़ी गीत|work=www.patrika.com|access-date=2018-02-12|language=hi-IN}}</ref> र अन्य धेरैले। == सन्दर्भ ==   == बाह्य लिंकहरू == ldnapee24smy9u5i9296hij7sfwxuja 0 122379 1395820 1388402 2026-11-12T06:01:56Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395820 wikitext text/x-wiki {{Infobox constituency|name=भक्तपुर १|type=संसदीय|constituency_link=|parl_name=[[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]|map1=|map2=|map3=|map4=|map_size=300|map_entity=|map_year=2017|image=Bhaktapur1PratinidhiSabha.svg|image2=Bhaktapur1PradeshSabha.png|image3=|image4=|caption=[[बागमती प्रदेश]]मा भक्तपुर १ |caption2=प्रदेश सभा खण्ड १(क) (रातो) र १(ख) |caption3=|caption4=|district_label=प्रदेश<!-- can be State/Province, region, county -->|district=[[बागमती प्रदेश]]|region_label=जिल्ला<!-- can be State/Province, region, county -->|region=[[भक्तपुर जिल्ला]]|population=|electorate=१,०७,०५४|towns=|future=|year=२०४८<!-- year of establishment -->|abolished_label=|abolished=|elects_howmany=|seats=|party_label=<!-- defaults to "Party" -->|party=|members_label=[[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|सांसद]]|members=[[रुकेश रञ्जित]] ([[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]])|local_council_label=|local_council=|previous=|next=|blank1_name=[[प्रदेश सभा (नेपाल)|बागमती प्रदेश<br/>सांसद]] १(क)|blank1_info=सुरेश श्रेष्‍ठ ([[नेपाली काङ्ग्रेस]])|blank2_name=[[प्रदेश सभा (नेपाल)|बागमती प्रदेश<br/>सांसद]] १(ख)|blank2_info=सुरेन्द्रराज गोसाइँ ([[नेपाल मजदुर किसान पार्टी|नेमकिपा]])|blank3_name=|blank3_info=|blank4_name=|blank4_info=}} '''भक्तपुर १''' नेपालको [[भक्तपुर जिल्ला]]का २ संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूमध्ये एक हो। २०७४ भदौ १५, मा निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोगले [[नेपाल सरकार]]लाई प्रतिवेदन बुझाएपछि यो निर्वाचन क्षेत्र अस्तित्वमा आएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=तुफान न्यौपाने|शीर्षक=निर्वाचन क्षेत्र: जनसंख्यालाई ९०% र भूगोललाई १०%|युआरएल=https://www.himalkhabar.com/news/5133|कार्य=|प्रकाशक=हिमाल खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=१६५ निर्वाचन क्षेत्र बन्दा तपाईँको जिल्लामा कति वटा सिट?|युआरएल=https://pahilopost.com/content/-4847.html|कार्य=|प्रकाशक=पहिलो पोस्ट|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref> == सम्मिलित क्षेत्रहरू == भक्तपुर १ संसदीय निर्वाचन क्षेत्रमा [[भक्तपुर नगरपालिका]] र [[चाँगुनारायण नगरपालिका]] समावेश गरिएको छ। == प्रदेश सभा खण्डहरू == [[बागमती प्रदेश]] प्रदेश सभा क्षेत्रलाई निम्नलिखित खण्डहरूमा विभाजन गरिएको छ: * भक्तपुर १(क) * भक्तपुर १(ख) == संसद सदस्य == === [[नेपालको सङ्घीय संसद|संसद/संविधान सभा]] === {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | rowspan="5" style="background-color:#FF8080" | |[[आम निर्वाचन २०४८|२०४८]] | rowspan="5" |[[नारायणमान बिजुक्छे]] | rowspan="5" |[[नेपाल मजदुर किसान पार्टी]] |- |[[आम निर्वाचन २०५१|२०५१]] |- |[[आम निर्वाचन २०५६|२०५६]] |- |[[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४|२०६४]] |- |[[संविधान सभा निर्वाचन, २०७०|२०७०]] |- | rowspan="2" style="background-color:#FF8080" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] | rowspan="2" |[[प्रेम सुवाल]] | rowspan="2" |[[नेपाल मजदुर किसान पार्टी]] |- |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |- | style="background-color:{{party color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|२०८२]] |[[रुकेश रञ्जित]] |[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |- |} === [[प्रदेश सभा (नेपाल)|प्रदेश सभा]] === {{Col-begin}} {{Col-2}} ==== १(क) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | rowspan="2" style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] | rowspan="2" |हरिशरण लामिछाने |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- |''जेठ २०७५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |२०७६ को निर्वाचन मार्फत |कृष्णलाल भँडेल |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |सुरेश श्रेष्ठ |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |} {{Col-2}} ==== १(ख) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:#FF8080" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |rowspan="2" |सुरेन्द्रराज गोसाइँ |rowspan="2" |[[नेपाल मजदुर किसान पार्टी]] |- | style="background-color:#FF8080" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |} {{Col-end}} == निर्वाचन परिणाम == ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] ==== {| class="wikitable sortable" style="text-align:right" |- ! colspan="2" style="text-align:left;" | राजनीतिक दल ! style="text-align:left;" | उम्मेदवार ! प्राप्त मत ! style="width:50px;" | % |- | style="background-color: #2BB6F4; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] | style="text-align:left;" | '''रुकेश रञ्जित''' | '''३३,४३६''' | '''४४.६०%''' |- | style="background-color: #FF8080; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[नेपाल मजदुर किसान पार्टी]] | style="text-align:left;" | प्रेम सुवाल | २८,१४७ | ३७.५४% |- | style="background-color: #138808; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[नेपाली काङ्ग्रेस]] | style="text-align:left;" | किरण न्यौपाने | ४,२८२ | ५.७१% |- | style="background-color: #E61B21; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[नेकपा (एमाले)]] | style="text-align:left;" | सोमप्रसाद मिश्र | ३,७२१ | ४.९६% |- | style="background-color: #FFD700; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] | style="text-align:left;" | भरतबहादुर खड्का | २,४७२ | ३.३०% |- | style="background-color: #DCDCDC; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | अन्य उम्मेदवारहरू | style="text-align:left;" | विभिन्न | २,९०९ | ३.८९% |- ! colspan="3" style="text-align:right;" | जम्मा सदर मत ! ७४,९६७ ! १००% |- | colspan="3" style="text-align:right;" | बदर मत ! १,४७२ ! - |- ! colspan="3" style="text-align:right;" | जम्मा खसेको मत ! ७६,४३९ ! - |- ! colspan="3" style="text-align:right;" | मतान्तर ! ५,२८९ ! - |- | colspan="5" style="text-align:left; background-color: #F9F9F9;" | '''स्रोत: निर्वाचन आयोग, २०८२'''<ref>{{Cite web |title=बागमती प्रदेश- भक्तपुर, प्रतिनिधि सभा निर्वाचन क्षेत्र नं. १ सूची |url=https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |website=निर्वाचन आयोग |access-date=2026-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260311153148/https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |archive-date=2026-03-11 }}</ref> |} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९]] ==== {{Election results|cand1=[[प्रेम सुवाल]]|party1=[[नेपाल मजदुर किसान पार्टी]]|votes1=42761|cand2=नवराज गेलाल|party2=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]|votes2=11968|cand3=भरतबहादुर खड्का|party3=[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]]|votes3=9303|cand4=सुनिल गोठे|party4=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]|votes4=5283|cand5=अन्य|votes5=2394|invalid=|electorate=|result=[[नेपाल मजदुर किसान पार्टी]] विजयी|majority=30793|source=<ref name="2022el">{{Cite web|title=प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमा उम्मेदवारहरूको सूची|url=https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|website=निर्वाचन आयोग|access-date=2025-01-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20221129072853/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|archive-date=2022-11-29}}</ref>}} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:#FF8080" | |[[नेपाल मजदुर किसान पार्टी]] |प्रेम सुवाल |३३,०७६ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |बाबुराजा जोशी |१७,८१८ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |मिलन सुवाल |१५,३७४ |- | style="background-color:#183F73" | |[[विवेकशील साझा पार्टी]] |दिपेश न्यौपाने |२,३३० |- | | colspan="2" |अन्य |१,८७६ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेमकिपा विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} ==== २०७६ उपनिर्वाचन ==== ===== १(क) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |कृष्णलाल भँडेल |१३,४४९ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |देवीप्रसाद ढकाल |११,२०६ |- | style="background-color:#FF8080" | |[[नेपाल मजदुर किसान पार्टी]] |नीरज लवाजु |५,८२९ |- | | colspan="2" |अन्य |१,१०८ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: नेपालन्युज<ref name=":0" /> |} ==== [[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {{Col-begin}} {{Col-2}} ===== भक्तपुर १(क) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |हरिशरण लामिछाने |१२,७८९ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |जीवन खत्री |९,९७७ |- | style="background-color:#FF8080" | |[[नेपाल मजदुर किसान पार्टी]] |नीरज लवाजु |७,०१९ |- | | colspan="2" |अन्य |२,१७८ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} {{Col-2}} ===== भक्तपुर १(ख) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:#FF8080" | |[[नेपाल मजदुर किसान पार्टी]] |सुरेन्द्रराज गोसाइ |२३,८८५ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |र‍मन शिलाखर |८,०६७ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |अनिल भुजु |५,४४७ |- | | colspan="2" |अन्य |१,१८२ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेमकिपा विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} {{Col-end}} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन २०७०|संविधान सभा निर्वाचन, २०७०]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:#FF8080" | |[[नेपाल मजदुर किसान पार्टी]] |[[नारायणमान बिजुक्छे]] |२०,४४६ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |कृष्णलाल भँडेल |१२,८२६ |- | style="background-color:darkred" | |[[एकीकृत नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी)|एनेकपा (माओवादी)]] |सानु सुवाल |६,२९६ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |रञ्जु नापित |५,६६८ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |रवीन्द्रप्रताप शाह |४,४५८ |- | style="background-color:orange" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी नेपाल]] |माधव खत्री |२,६७३ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेमकिपा विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: नेपालन्युज<ref name=":0">{{Cite web|date=2015-03-25|title=Nepalnews.com - News from Nepal as it happens|url=http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top|access-date=2020-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top|archive-date=2015-03-25}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top |date=2015-03-25 }}</ref> |} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:#FF8080" | |[[नेपाल मजदुर किसान पार्टी]] |[[नारायणमान बिजुक्छे]] |१९,९७२ |- | style="background-color:darkred" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी)]] |देवेन्द्र श्रेष्ठ |११,५४८ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |महेश श्रेष्ठ |८,२८१ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |कृष्ण सुन्दर ध्यो |७,३२७ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |सुरेन्द्रप्रताप शाह |३,२१५ |- | |अन्य | |२,५९२ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेमकिपा विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref>{{Cite web|date=2009-10-03|title=Ca Election report|url=http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20091003184536/http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|archive-date=2009-10-03}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५६]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:#FF8080" | |[[नेपाल मजदुर किसान पार्टी]] |[[नारायणमान बिजुक्छे]] |१६,५३३ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |गणेशमान चक्रधर |१०,०३० |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |सरस्वती बाती |८,०९६ |- | style="background-color:yellow" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी|राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (चन्द)]] |सुरेन्द्रप्रताप शाह |३,८९५ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |यवती कार्की |१,९९२ |- | style="background-color:pink" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |रामशरण धिमाल |१,२३८ |- | | colspan="2" |अन्य |८४४ |- | colspan="3" |अवैध मत |७७१ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेमकिपा विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive">{{Cite web|date=2008-01-24|title=Finalised Constituencies With Top Two Candidates|url=http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20080124110554/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|archive-date=2008-01-24}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061012034141/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php |date=2006-10-12 }}</ref><ref>{{Cite web|title=Election Results'99|url=https://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/ec/alldistconst.htm|access-date=2020-11-15|website=nepalresearch.org}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५१]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:#FF8080" | |[[नेपाल मजदुर किसान पार्टी]] |[[नारायणमान बिजुक्छे]] |१६,७७० |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |सुरेन्द्रप्रताप शाह |९,४३८ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |राधेश्याम जोन्चे |८,१३७ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |नारायणभक्त वती |५,६८९ |- | style="background-color:darkred" | |[[संयुक्त जनमोर्चा नेपाल]] |कान्छी महर्जन |४१२ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेमकिपा विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive" /> |} ==== [[आम निर्वाचन २०४८]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:#FF8080" | |[[नेपाल मजदुर किसान पार्टी]] |[[नारायणमान बिजुक्छे]] |२०,१६३ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |राघेशमान जोन्चे |१३,७३२ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेमकिपा विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [http://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/election_1991_constituency_results_english.pdf] |} == यो पनि हेर्नुहोस् == *[[नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूको सूची]] == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == * [http://www.election.gov.np/ecn/uploads/userfiles/maps/BHAKTAPUR.pdf भक्तपुर जिल्लाको निर्वाचन क्षेत्रहरूको नक्सा] {{बागमती प्रदेशका संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू}} [[श्रेणी:नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू]] [[श्रेणी:भक्तपुर जिल्ला]] 7qavjx5nm2yt0e4n4cjwd0m8hs3ugcs 0 122524 1395840 1395602 2026-11-12T08:16:43Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395840 wikitext text/x-wiki {{Infobox hospital |name=राजीव गान्धी क्यान्सर संस्थान तथा [[अनुसन्धान]] केन्द्र |closed= |standards= अन्तर्राष्ट्रिय |emergency= छ |helipad= |beds= ३०२ (रोहिणी), ३० (नीति बाग) |speciality= [[Oncology]] |founded= १ जुलाई १९९६ |demolished= |affiliation= |website={{URL| www.rgcirc.org}} |other_links= |module= |h1-number= |h1-length-f= |h1-length-m= |network= इन्द्रप्रस्थ क्यान्सर समाज तथा अनुसन्धान केन्द्र |type= [[अस्पताल#विशिष्टिकृत अस्पताल|विशिष्टिकृत]] |org/group= |pushpin_map= India New Delhi |logo= File:RGCIRC logo.png |logo_size= |image= |image_size= |alt= |caption= |coordinates={{Coord|28.716472|77.110887|display=inline,title}} |funding= गैर नाफामुखी अस्पताल |pushpin_map_caption= नयाँ दिल्ली मा अस्पताल को रोहिणी परिसर को अवस्थिती |location= रोहिणी र नीति बाग |region=[[New Delhi]] |state=[[दिल्ली]] |country=[[भारत]] |healthcare= |h1-surface=<!-- up to h12 --> }} '''राजीव गान्धी क्यान्सर संस्थान तथा अनुसन्धान केन्द्र (RGCIRC)''' एक गैर नाफा चिकित्सा सुविधा र दिल्ली, भारत मा [[ओन्कोलोजी|आधारित क्यान्सर उपचार]] र अनुसन्धान मा विशेषज्ञता को अनुसन्धान संस्थान हो। [[एसिया|यो एशिया मा]] क्यान्सर उपचार को लागी सबैभन्दा ठूलो चिकित्सा केन्द्रहरु मध्ये एक हो। <ref>{{Cite web|url=https://health.economictimes.indiatimes.com/news/hospitals/rajiv-gandhi-cancer-institute-opens-new-centre-in-south-delhi/54842384|title=Rajiv Gandhi Cancer Institute opens new centre in South Delhi - ET HealthWorld|last=www.ETHealthworld.com|first=|website=ETHealthworld.com}}</ref> RGCIRC इन्द्रप्रस्थ क्यान्सर समाज र अनुसन्धान केन्द्र, एक नाफा नभएको सार्वजनिक समाज को एक परियोजना हो। संस्थान १९९६ मा स्थापित भएको थियो। <ref>{{Cite web|url=https://www.nhp.gov.in/hospital/rajiv-gandhi-cancer-institute-and-research-centre-north_west-delhi|title=Rajiv Gandhi Cancer Institute and Research Centre|publisher=National Health Portal|location=India|accessdate=29 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180930081459/https://www.nhp.gov.in/hospital/rajiv-gandhi-cancer-institute-and-research-centre-north_west-delhi|archive-date=30 September 2018}}</ref> == इतिहास र सिंहावलोकन == इन्द्रप्रस्थ क्यान्सर समाज र अनुसन्धान केन्द्र एक गैर नाफामुखी सार्वजनिक चिकित्सा समाज हो। यो समाज पंजीकरण ऐन, १८६० अन्तर्गत वर्ष १९९४ मा गठन भएको थियो। संस्थान १ जुलाई १९९६ मा काम गर्न थाल्यो जब एक नरम उद्घाटन [[सोनिया गान्धी]] द्वारा गरीएको थियो। जे होस्, यसको औपचारिक उद्घाटन २० अगस्ट १९९६ मा [[सोनिया गान्धी]] र अन्यहरुको उपस्थितिमा तत्कालिन राष्ट्रपति [[शङ्करदयाल शर्मा]] ले गरे। यो एक १५२ शैया अस्पताल को रूप मा शुरू भयो, र वर्तमान मा यो एक ३०२ शैया अस्पताल हो। संस्थान निदान र प्रति वर्ष ६०,००० बिरामीहरु को उपचार गर्दछ। [[भारत|यसको स्थापना पछि, संस्थान भारत]], [[नेपाल]], [[बङ्गलादेश|बंगलादेश]], [[श्रीलङ्का|श्रीलंका]], र अन्य देशहरु बाट दुई लाख भन्दा बढी बिरामीहरु लाई सेवाहरु प्रदान गरीएको छ। <ref name="hindustantimes.com">{{Cite web|url=http://www.hindustantimes.com/health-and-fitness/in-india-hospitals-are-learning-to-handle-cancer-patients-with-extra-care/story-KX5RJ93XJ6X3GvSiGpDatN.html|title=In India, hospitals are learning to handle cancer patients with extra care|date=25 June 2016|publisher=}}</ref> <ref>{{ISBN|8128834525}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.dnaindia.com/locality/ml/new-delhi/remembering-rajiv-gandhi-these-5-places-delhi-are-named-after-indias-youngest-pm-67503|title=Remembering Rajiv Gandhi: These 5 places in Delhi are named after India's youngest PM - DNA|website=dna}}</ref> <ref name="rgcirc.org">{{Cite web|url=http://www.rgcirc.org/about-rgcirc/|title=About Rajiv Gandhi Cancer Institute & Research Centre|publisher=}}</ref> संस्थान ISO: 9001 र ISO: 14001 प्रमाणित छ। <ref name="hindustantimes.com" /> <ref name="theweekendleader.com">{{Cite web|url=http://www.theweekendleader.com/Headlines/8100/rajiv-gandhi-cancer-institute-opens-new-centre.html|title=Rajiv Gandhi Cancer Institute opens new centre|website=www.theweekendleader.com|access-date=2021-08-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20190904071326/http://www.theweekendleader.com/Headlines/8100/rajiv-gandhi-cancer-institute-opens-new-centre.html|archive-date=2019-09-04}}</ref> फेब्रुअरी २०१३ मा, संस्थानले 'NanoKnife', एक न्यूनतम आक्रामक क्यान्सर उपचार भनिने सेवाको रूपमा बिजुली टेक्नोलोजी पेश गर्यो। <ref>{{Cite web|url=http://www.pharmabiz.com/NewsDetails.aspx?aid=73785&sid=1|title=Rajiv Gandhi Cancer Institute to launch new technology, NanoKnife for cancer treatment|website=www.pharmabiz.com|access-date=2021-08-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20210810040132/http://www.pharmabiz.com/NewsDetails.aspx?aid=73785&sid=1|archive-date=2021-08-10}}</ref> १२ अक्टूबर २०१६ मा, एक नयाँ क्यान्सर केन्द्र नीतिबाग, दक्षिण दिल्ली मा संस्थान द्वारा स्थापित गरीएको थियो। <ref name="theweekendleader.com" /> == विभाग र सुविधाहरु == [[चित्र:RGCIR_1.jpg|thumb| RGCIRC को नीतिबाग परिसर]] मेडिकल सेन्टर दुई सय हजार वर्गफुट क्षेत्र वरिपरि फैलिएको छ, ५०० को शैया क्षमता संग। ५७ परामर्श कोठा संस्थान को तीन तला मा फैलिएको छ। यो १४ स्टेज को अत्याधुनिक मोड्युलर अपरेशन थिएटर तीन चरण एयर फिल्टरेशन र ग्यास सफाई प्रणाली संग, र डे केयर सर्जरी को लागी २ माइनर अपरेशन थिएटरहरु छन्। सर्जिकल आईसीयू ५१ बेड र मेडिकल आईसीयू २१ शैया छ। संस्थानमा ल्यूकेमिया वार्ड, [[थाइरोइड]] वार्ड, बोन मज्जा प्रत्यारोपण एकाई, MUD प्रत्यारोपण एकाई, र स्टेम सेल प्रत्यारोपण एकाई छ। यो गुर्दे प्रतिस्थापन उपचार र विभिन्न endoscopies को सुविधा छ। <ref name="rgcirc.org"/> [ गैर प्राथमिक स्रोत आवश्यक ] === विभागहरु === * सर्जिकल ओन्कोलोजी विभाग * रेडियोलोजी र इमेजि विभाग * मेडिकल ओन्कोलोजी विभाग * बाल चिकित्सा हेमाटोलोजी ओन्कोलोजी विभाग * विकिरण ओन्कोलोजी विभाग * परमाणु चिकित्सा विभाग * रोग विज्ञान र आधान सेवा विभाग * स्टेम सेल र अस्थि मज्जा प्रत्यारोपण विभाग * एनेस्थेसियोलोजी विभाग === अन्य सेवाहरु === * टेलिमेडिसिन * फार्मेसी सेवाहरु * रोकथाम सेवाहरु * [[फिजियोथेरापी]] सेवाहरु * उपशामक/घर हेरचाह सेवाहरु * डे केयर सेवाहरु * अाकस्मिक सेवाहरू * परामर्श सेवाहरु * Multispeciality क्लिनिक / ट्यूमर बोर्ड == सम्बद्धता र मान्यता == {| class="wikitable" !संगठन ! सम्बद्धता ! वर्ष |- | अस्पताल र स्वास्थ्य सेवा प्रदायक (NABH) को लागी राष्ट्रिय मान्यता बोर्ड | मान्यता | २०१५ |- | परीक्षण र अंशांकन प्रयोगशालाहरु को लागी राष्ट्रिय मान्यता बोर्ड (NABL) | मान्यता | २०० |- | अन्तर्राष्ट्रिय क्यान्सर नियन्त्रण को लागी संघ | सदस्यता | २००५ |- | NABH द्वारा नर्सिंग उत्कृष्टता | प्रमाणीकरण | २०१। |- | ISO 9001 प्रमाणित | मान्यता | २०० |- | ISO 14001 प्रमाणित | मान्यता | २०० |- | हरियो OT | मान्यता | २०१। |- | NABH (रक्त बैंक) | मान्यता | २०१३ |} == शिक्षाविद् र अनुसन्धान == बिरामीहरुको हेरचाह को बाहेक, संस्थान अध्ययन र क्यान्सर को पहलुहरु मा वैज्ञानिक अनुसन्धान र विशेष गरी यसको घटना, व्यापकता, वितरण, कारण, लक्षण र यसको रोकथाम लाई बढावा दिन र उपचार प्रदान गर्न को लागी अनुसन्धान गर्दछ। संस्थान थोमस जेफरसन विश्वविद्यालय संग साझेदारी छ। <ref>{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/1131002/jsp/nation/story_17415376.jsp|title=Tests to tailor cancer treatment to patient needs|publisher=}}</ref> * एक बर्ष फेलोशिप कोर्स जो भारतीय मेडिकल एसोसिएशन द्वारा मान्यता प्राप्त हैं- चिकित्सा विशेषज्ञता अकादमी, हैदराबाद। प्रवेश अक्टोबर र जनवरी मा गरिन्छ। * [[अन्तर्राष्ट्रिय आणविक ऊर्जा नियोग|संस्थानले अन्तर्राष्ट्रिय आणविक ऊर्जा एजेन्सी (IAEA)]], भियना यूरोप द्वारा प्रायोजित ओन्कोलोजिकल रेडियोलोजी मा छोटो अवधिको फेलोशिप कार्यक्रम पनि सञ्चालन गर्दछ। <ref>{{Cite web|url=http://www.rgcirc.org/academics/|title=RGCI&RC Academics - Rajiv Gandhi Cancer Institute & Research Centre|publisher=}}</ref> * यो राष्ट्रीय बोर्ड (DNB) कोर्स को डिप्लोमेट प्रदान गर्दछ जो राष्ट्रीय परीक्षा बोर्ड, भारत सरकार को स्वास्थ्य र परिवार कल्याण मन्त्रालय द्वारा मान्यता प्राप्त छ। <ref>{{Cite web|url=http://www.rgcirc.org/academics/diplomate-of-national-board-dnb-program/|title=Diplomate of National Board (DNB) Program - RGCIRC|publisher=}}</ref> * अन्य पाठ्यक्रमहरुमा B.Sc. मेडिकल टेक्नोलोजी, नर्सिंग सहयोगी कोर्स र ओन्कोलोजी नर्सिंग कोर्स मा। == सन्दर्भ ==   glw7si0yrhs2av2lfxwyozjkvw2fr62 0 123583 1395835 1394480 2026-11-12T07:39:13Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395835 wikitext text/x-wiki {{Short description|२०२० नेपाली उपन्यास}}{{Infobox book | name = मोक्षभुमि | pages = ३७६ | language = नेपाली | country = नेपाल | genre = आख्यान | published = अक्टोबर ६, २०२० (बि.सं. २०७७ अशोज २०) | publisher = किताब पब्लिसर्स | isbn = 9789937076890 | author = केशव दाहाल | website = {{Url|https://kitabpublishers.com/book/mokshabhumi|मोक्षभुमि}} | pub_date = अक्टोबर ६, २०२० (बि.सं. २०७७ अशोज २०) | set_in = [[खस राज्य]] | awards = [[पद्मश्री साहित्य पुरस्कार]] | caption = प्रथम संस्करणको आवरण | image = Mokshbhumi-book.jpg }} '''''मोक्षभूमि''''' केशव दाहालद्वारा लिखित [[नेपाली भाषा|नेपाली]] उपन्यास हो। यो पुस्तक अक्टोबर ६, २०२० ([[विक्रम सम्वत्|बि.सं. २०७७]] ''अशोज'' २०) मा "किताब पब्लिसर्स' द्वारा प्रकाशित भएको थियो। <ref>{{Cite web|url=https://www.onlinekhabar.com/2020/10/902336|title=वैकल्पिक राजनीति खोज्दाखोज्दै फुत्त उपन्यास !|website=Online Khabar|language=en-US|accessdate=2021-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20211109125643/https://www.onlinekhabar.com/2020/10/902336|archive-date=2021-11-09}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://nayapatrikadaily.com/news-details/52546/2020-10-06|title=केशव दाहालको पहिलो उपन्यास ‘मोक्षभूमि’|website=Naya Patrika|language=en|accessdate=2021-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20211109125652/https://nayapatrikadaily.com/news-details/52546/2020-10-06|archive-date=2021-11-09}}</ref> यो पुस्तक प्रतिष्ठित [[मदन पुरस्कार]] (२०७७) को लागि मनोनित भएको थियो। <ref>{{Cite web|url=https://kathmandupost.com/national/2021/07/30/madan-puraskar-announces-shortlist-of-nine-books-for-award|title=Madan Puraskar announces shortlist of nine books for award|website=kathmandupost.com|language=English|accessdate=2021-11-09}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.spotlightnepal.com/2021/09/23/bhagiram-ingnam-wins-madan-puraskar-bhairab-bahadur-thapa-wins-jagdamba-shree-2077/|title=Bhagiram Ingnam Wins Madan Puraskar, Bhairab Bahadur Thapa Wins Jagdamba Shree 2077|last=Magazine|first=New Spolight|website=SpotlightNepal|language=en|accessdate=2021-11-09}}</ref> दाहाल राजनीतिक कार्यकर्ता र लेखक हुन् । दाहालको यो पहिलो उपन्यास हो । [[Category:Articles containing Nepali (macrolanguage)-language text]] == पृष्ठभूमि == पुस्तक सन् १२८० मा मध्यकालीन [[खस राज्य|खासा राज्य]]को कथा हो । जब सम्राट क्रचलदेवले आफ्नो युद्ध अपराधको प्रायश्चित गर्न करिब १० हजार दासहरूलाई मुक्त गर्ने निर्णय गरे, सम्पूर्ण राज्य उन्मादमा फस्यो। [[सिन्जा उपत्यका|सिञ्जा उपत्यका]]मा हलचल मचिन्छ । त्यो उथलपुथलसँगै खस-आर्य जातीय श्रेष्ठता र मानव श्रेष्ठताको ठूलो बहस सुरु हुन्छ। ती स्वतन्त्र दासहरूको प्रेम, यौन, संघर्ष र मुक्तिको बहस सुरु हुन्छ। पुस्तकले थप ती दासहरू को यात्रा र आफ्नो अस्तित्व को लागि आफ्नो खोजको कथा बारे दर्शाउछ <ref>{{Cite web|url=https://www.himalkhabar.com/news/119178|title=केशव दाहालको पहिलो उपन्यास ‘मोक्षभूमि’ बजारमा|website=Himal Khabar|accessdate=2021-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20211109132209/https://www.himalkhabar.com/news/119178|archive-date=2021-11-09}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.setopati.com/art/art-activity/218779/|title=केशव दाहालको उपन्यास ‘मोक्षभूमि’ मा मुक्त दासका कथा|website=Setopati|accessdate=2021-11-09}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == विषयवस्तु == ''मोक्षभूमिले'' ती व्यक्तिहरूको कथालाई प्रकाश पार्छ जसको संघर्षमा सारा सभ्यता खडा छ तर ठूलो योजनामा समाजले उनीहरूको योगदान बिर्सिएको छ। पुस्तकमा जातीय व्यवस्थाका खराबी र समाजद्वारा मानव जातिको वर्गीकरणको बारेमा पनि चर्चा गरिएको छ। आधुनिक नेपाली समाजमा अझै पनि प्रचलित प्राचीन राज्यको विद्यमान दुष्ट र भेदभावपूर्ण परम्पराको रूपक पुस्तक हो । <ref>{{Cite web|url=https://www.nepallivetoday.com/2021/08/21/mokshabhumi-an-allegory-of-conflict-between-conformists-and-progressives/|title=Mokshabhumi: An allegory of conflict between conformists and progressives|date=2021-08-21|website=Nepal Live Today|language=en|accessdate=2021-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20211109125206/https://www.nepallivetoday.com/2021/08/21/mokshabhumi-an-allegory-of-conflict-between-conformists-and-progressives/|archive-date=2021-11-09}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://himalsanchar.com/just-a-novel-in-search-of-alternative-politics/|title=Just a novel searching for various politics!|last=Acharya123himal|date=2020-10-10|website=Himal Sanchar|language=en-US|accessdate=2021-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20211109130709/https://himalsanchar.com/just-a-novel-in-search-of-alternative-politics/|archive-date=2021-11-09}}</ref> == पुरस्कारहरू == पुस्तकले सन् ''२०७८ को [[पद्मश्री साहित्य पुरस्कार|पद्मश्री साहित्य]]'' [[पद्मश्री साहित्य पुरस्कार|पुरस्कार]] प्राप्त गर्‍यो । <ref>{{Cite web|url=https://shilapatra.com/detail/67919/|title=केशव दाहालको मोक्षभूमिलाई यस वर्षको पद्‌मश्री साहित्य पुरस्कार, साधना सम्मान भक्तराज आचार्यलाई|website=केशव दाहालको मोक्षभूमिलाई यस वर्षको पद्‌मश्री साहित्य पुरस्कार, साधना सम्मान भक्तराज आचार्यलाई|accessdate=2021-11-09}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://ekantipur.com/literature/2021/09/28/163279009419751001.html|title=पद्मश्री पुरस्कार ‘मोक्षभूमि’लाई, सम्मान गायक आचार्यलाई|website=ekantipur.com|language=ne|accessdate=2021-11-09}}</ref> उक्त पुरस्कार ''खेमलाल–हरिकला लामिछाने'' समाज कल्याण प्रतिष्ठानले प्रदान गरेको हो । <ref>{{Cite web|url=https://www.sbs.com.au/language/english/audio/writer-keshav-dahal-and-singer-bhaktaraj-acharya-to-receive-this-year-s-padmashree-awards|title=Writer Keshav Dahal and singer, Bhaktaraj Acharya to receive this year's PadmaShree Awards|website=SBS Your Language|language=en|accessdate=2021-11-09}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://shilapatra.com/detail/67919/|title=केशव दाहालको मोक्षभूमिलाई यस वर्षको पद्‌मश्री साहित्य पुरस्कार, साधना सम्मान भक्तराज आचार्यलाई|website=केशव दाहालको मोक्षभूमिलाई यस वर्षको पद्‌मश्री साहित्य पुरस्कार, साधना सम्मान भक्तराज आचार्यलाई|accessdate=2021-11-09}}</ref> नेपाली साहित्यमा योगदान पुर्‍याए बापत हरेक वर्ष यो पुरस्कार प्रदान गरिन्छ । पुरस्कारको नगद राशी [[नेपाली रुपैयाँ|रु.]] ३००,०००। <ref>{{Cite web|url=https://deshsanchar.com/2021/09/28/561954/|title=केशव दाहालको ‘मोक्षभूमि’ लाई पद्मश्री पुरस्कार र भक्तराज आचार्यलाई पद्मश्री सम्मान|date=2021-09-28|website=देशसञ्चार|language=en-US|accessdate=2021-11-09}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://kathmandupost.com/art-culture/2021/09/28/khemlal-harikala-lamichhane-samaaj-kalyan-pratisthan-announces-the-winners-of-the-year-s-padmashree-awards|title=Khemlal-Harikala Lamichhane Samaaj Kalyan Pratisthan announces the winners of the year’s Padmashree awards|website=kathmandupost.com|language=English|accessdate=2021-11-09}}</ref> यो पुस्तक नेपाली साहित्यको सर्वोच्च सम्मान मदन पुरस्कारका लागि पनि छनोट भएको थियो । <ref>{{Cite web|url=https://www.newscastnepal.com/posts/29944|title=मदन पुरस्कारको 'श्रेष्ठ सूची' सार्वजनिक|website=NewsCast|language=en|accessdate=2021-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20211109125207/https://www.newscastnepal.com/posts/29944|archive-date=2021-11-09}}</ref> == यो पनि हेर्नुहोस् == * [[नथिया (उपन्यास)|नथिया]] * [[बसाइँ (उपन्यास)|''बसाइँ'']] * [[मुनामदन]] == सन्दर्भहरू == <references responsive="" /> == बाह्य लिङ्क == * [https://kitabpublishers.com/book/mokshabhumi आधिकारिक प्रकाशकको पृष्ठ] [[श्रेणी:नेपाली भाषाका उपन्यासहरू]] 383tsmgw4sm46n32cp3dz10p1rdbp7d 0 124861 1395739 1385134 2026-11-12T00:43:38Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395739 wikitext text/x-wiki {{Infobox constituency|name=चितवन ३|type=संसदीय|constituency_link=|parl_name=<!-- name of the law making body -->|map1=|map2=|map3=|map4=|map_size=300|map_entity=|map_year=2017|image=चितवन ३ (निर्वाचन क्षेत्र).png|image2=|image3=|image4=|caption=[[बागमती प्रदेश]]मा चितवन जिल्ला|caption2=|caption3=|caption4=|district_label=प्रदेश<!-- can be State/Province, region, county -->|district=[[बागमती प्रदेश]]|region_label=जिल्ला<!-- can be State/Province, region, county -->|region=[[चितवन जिल्ला]]|population=|electorate=१,५५,३०९|towns=|future=|year=२०४८<!-- year of establishment -->|abolished_label=|abolished=|elects_howmany=|seats=|party_label=<!-- defaults to "Party" -->|party=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]|members_label=[[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|सांसद]]|members=[[सोविता गौतम]]|local_council_label=|local_council=|previous=|next=|blank1_name=[[प्रदेश सभा (नेपाल)|बागमती प्रदेश<br/>सांसद]] ३(क)|blank1_info=गिरबहादुर तामाङ ([[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]])|blank2_name=[[प्रदेश सभा (नेपाल)|बागमती प्रदेश<br/>सांसद]] ३(ख)|blank2_info=ठाकुरप्रसाद ढकाल [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एमाले)]]|blank3_name=|blank3_info=|blank4_name=|blank4_info=}} '''चितवन ३''' नेपालको [[चितवन जिल्ला]]का तीन संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूमध्ये एक हो। २०७४ भदौ १५, मा निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोगले [[नेपाल सरकार]]लाई प्रतिवेदन बुझाएपछि यो निर्वाचन क्षेत्र अस्तित्वमा आएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=तुफान न्यौपाने|शीर्षक=निर्वाचन क्षेत्र: जनसंख्यालाई ९०% र भूगोललाई १०%|युआरएल=https://www.himalkhabar.com/news/5133|कार्य=|प्रकाशक=हिमाल खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=१६५ निर्वाचन क्षेत्र बन्दा तपाईँको जिल्लामा कति वटा सिट?|युआरएल=https://pahilopost.com/content/-4847.html|कार्य=|प्रकाशक=पहिलो पोस्ट|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref> == सम्मिलित क्षेत्रहरू == चितवन ३ संसदीय निर्वाचन क्षेत्रमा [[माडी नगरपालिका]] र [[भरतपुर महानगरपालिका]]को ६,८-९ र १३–२८ वटा वडाहरू समावेश गरिएको छ। == प्रदेश सभा खण्डहरू == बागमती प्रदेश प्रदेश सभा क्षेत्रलाई निम्नलिखित खण्डहरूमा विभाजन गरिएको छ: * चितवन ३ (क) * चितवन ३ (ख) == संसद सदस्य == === [[नेपालको सङ्घीय संसद|संसद/संविधान सभा]] === {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:firebrick" | |[[आम निर्वाचन २०४८|२०४८]] |[[अमिक शेरचन]] |[[संयुक्त जनमोर्चा नेपाल]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[आम निर्वाचन २०५१|२०५१]] |rowspan="2"|गङ्गाधर लम्साल |rowspan="2"|[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[आम निर्वाचन २०५६|२०५६]] |- | rowspan="2" style="background-color:darkred" | |[[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४|२०६४]] | rowspan="2" |[[नारायणप्रसाद दाहाल]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी)]] |- |''२०६५ पुस'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|एनेकपा (माओवादी)]] |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |[[संविधान सभा निर्वाचन २०७०|२०७०]] |[[कृष्णभक्त पोखरेल]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:darkred" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] | rowspan="2" |[[पुष्पकमल दाहाल]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |''जेठ २०७५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी]] |- |style="background-color:gold" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |[[विक्रम पाण्डे]] |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |- | style="background-color:{{party color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|२०८२]] |[[सोविता गौतम]] |[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |} === [[प्रदेश सभा (नेपाल)|प्रदेश सभा]] === {{Col-begin}} {{Col-2}} ==== ३ (क) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | rowspan="2" style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] | rowspan="2" |कृष्णप्रसाद भुर्तेल |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी लेनिनवादी)]] |- |''जेठ २०७५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]] |- | style="background-color:{{party color|राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी}}"| |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] | rowspan="2" |गिरबहादुर तामाङ |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |}{{Col-2}} ==== ३ (ख) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] | rowspan="2" |रामलाल महतो |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |- |style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}"| |''२०६५ जेठ'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]] |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (माओवादी केन्द्र)}}"| |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] | rowspan="2" |ठाकुरप्रसाद ढकाल |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |}{{Col-end}} == निर्वाचन परिणाम == === [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] === {| class="wikitable sortable" style="text-align:right" |- ! colspan="2" style="text-align:left;" | राजनीतिक दल ! style="text-align:left;" | उम्मेदवार ! प्राप्त मत ! style="width:50px;" | % |- | style="background-color: #2BB6F4; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] | style="text-align:left;" | '''[[सोविता गौतम]]''' | '''५९,२७७''' | '''५९.२५%''' |- | style="background-color: #8B0000; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]] | style="text-align:left;" | [[रेनु दाहाल]] | २०,६१५ | २०.६१% |- | style="background-color: #138808; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[नेपाली काङ्ग्रेस]] | style="text-align:left;" | टेकप्रसाद गुरुङ | ८,३४४ | ८.३४% |- | style="background-color: #E61B21; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[नेकपा (एमाले)]] | style="text-align:left;" | शङ्करराज थपलिया | ५,००४ | ५.००% |- | style="background-color: #FFD700; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] | style="text-align:left;" | दीपक थापा (मगर) | १,२२६ | १.२३% |- | style="background-color: #DCDCDC; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | अन्य उम्मेदवारहरू | style="text-align:left;" | विभिन्न | २,१९२ | २.१४% |- ! colspan="3" style="text-align:right;" | जम्मा सदर मत ! ९४,१२३ ! ९४.०७% |- | colspan="3" style="text-align:right;" | बदर मत | ३,३७५ | ३.३७% |- ! colspan="3" style="text-align:right;" | जम्मा खसेको मत ! ९७,४९८ ! १००% |- ! colspan="3" style="text-align:right;" | मतान्तर ! ३८,६६२ ! - |- | colspan="5" style="text-align:left; background-color: #F9F9F9;" | '''स्रोत: निर्वाचन आयोग'''<ref>{{Cite web |title=बागमती प्रदेश- चितवन, प्रतिनिधि सभा निर्वाचन क्षेत्र नं. ३ सूची |url=https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |website=निर्वाचन आयोग |access-date=2026-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260311153148/https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |archive-date=2026-03-11 }}</ref> |} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९]] ==== {{Election results|cand1=[[विक्रम पाण्डे]]|party1=[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]]|votes1=35060|cand2=भोजराज अधिकारी|party2=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]|votes2=25824|cand3=जीता बराल|party3=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]|votes3=14843|cand4=दिनेश कोइराला|party4=[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]]|votes4=12275|cand5=अन्य|votes5=1527|invalid=|electorate=|result=[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] विजयी|majority=9236|source=<ref name="2022el">{{Cite web|title=प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमा उम्मेदवारहरूको सूची|url=https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|website=निर्वाचन आयोग|access-date=2024-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20221129072853/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|archive-date=2022-11-29}}</ref>}} === [[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९]] === {{Col-begin}} {{Col-2}} ==== चितवन ३(क) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी}}" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |गिरबहादुर तमाङ |१७,८१३ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |सूर्यकान्त घिमिरे |१४,९५६ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |कृष्णप्रसाद भुर्तेल |११,६२३ |- | | colspan="2" |अन्य |२,५७२ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210714133833/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx |date=2021-07-14 }} |} {{Col-2}} ==== चितवन ३(ख) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (माओवादी केन्द्र)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |ठाकुरप्रसाद ढकाल |१५,४६१ |- | style="background-color:{{party color|राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी}}" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |रिना गुरुङ |१४,६१५ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |सरस्‍वती विष्‍ट |१०,१२४ |- | | colspan="2" |अन्य |१,२४९ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (माओवादी केन्द्र) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210714133833/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx |date=2021-07-14 }} |} {{Col-end}} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी)]] |[[पुष्पकमल दाहाल]] |४८,२७६ |- | style="background-color:steelblue" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी|राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (संयुक्त)]] |[[विक्रम पाण्डे]] |३८,९३५ |- | style="background-color:indianred" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (मार्क्सवादी लेनिनवादी)]] |डम्बर श्रेष्ठ |१,५८७ |- | | colspan="2" |अन्य |१,४९५ |- | colspan="3" |अवैध मत |३,५२० |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |माओवादी केन्द्र विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210714133833/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx |date=2021-07-14 }} |} ==== [[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {{Col-begin}} {{Col-2}} ===== चितवन ३(क) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी लेनिनवादी)]] |कृष्णप्रसाद भुर्तेल |२४,७८५ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |दिनेश कोइराला |२३,०४५ |- | | colspan="2" |अन्य |१,२४४ |- |colspan="3"|अवैध मत |१,१७७ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210714133833/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx |date=2021-07-14 }} |} {{Col-2}} ===== चितवन ३(ख) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी)]] |रामलाल महतो |२५,०६१ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |साजनकुमार महतो |१५,९४५ |- | | colspan="2" |अन्य |१,५१२ |- |colspan="3"|अवैध मत |१,००६ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |माओवादी केन्द्र विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210714133833/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx |date=2021-07-14 }} |}{{Col-end}} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन २०७०|संविधान सभा निर्वाचन, २०७०]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी लेनिनवादी)]] |[[कृष्णभक्त पोखरेल]] |१५,६६१ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |भीमबहादुर श्रेष्ठ |१२,२४४ |- | style="background-color:darkred" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|एनेकपा (माओवादी)]] |नारायणप्रसाद दाहाल |९,०८५ |- | | colspan="2" |अन्य |२,६५९ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: नेपालन्युज<ref name=":0">{{Cite web|date=2015-03-25|title=Nepalnews.com – News from Nepal as it happens|url=http://vote.nepalnews.com/election/pages/Chitwan.php#top|access-date=2020-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/Chitwan.php#top|archive-date=2015-03-25}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/Chitwan.php#top |date=2015-03-25 }}</ref> |} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:darkred" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी)]] |नारायणप्रसाद दाहाल |१७,८०४ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |मैयादेवी श्रेष्ठ |११,८०२ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी लेनिनवादी)]] |देवीप्रसाद ज्ञवाली |८,६९० |- | style="background-color:indianred" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (मार्क्सवादी लेनिनवादी)]] |खेमनाथ रेग्मी |१,९०१ |- | | colspan="2" |अन्य |१,६५० |- | colspan="3" |अवैध मत |१,४७६ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |माओवादी विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref>{{Cite web|date=2009-10-03|title=Ca Election report|url=http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20091003184536/http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|archive-date=2009-10-03}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५६]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |डा. गङ्गाधर लम्साल |२३,२६५ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी लेनिनवादी)]] |नरबहादुर खाँड |१४,४९९ |- | style="background-color:indianred" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (मार्क्सवादी लेनिनवादी)]] |शैलेन्द्रकुमार पिया |५,१६७ |- | | colspan="2" |अन्य |२,४४८ |- | colspan="3" |अवैध मत |१,११४ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive">{{Cite web|date=2008-01-24|title=Finalised Constituencies With Top Two Candidates|url=http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20080124110554/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|archive-date=2008-01-24}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061012034141/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php |date=2006-10-12 }}</ref><ref>{{Cite web|title=Election Results'99|url=https://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/ec/alldistconst.htm|access-date=2020-11-15|website=nepalresearch.org}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५१]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |डा. गङ्गाधर लम्साल |२०,३२७ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी लेनिनवादी)]] |शैलेन्द्रकुमार पिया |१५,१७७ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |कृष्णकुमार अधिकारी |२,२०५ |- | | colspan="2" |अन्य |१,०१६ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive" /> |} ==== [[आम निर्वाचन २०४८]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:firebrick" | |[[संयुक्त जनमोर्चा नेपाल]] |[[अमिक शेरचन]] |२२,८९५ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |पृथ्वीमान गुरुङ |१७,८०५ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |संयुक्त जनमोर्चा नेपाल विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [http://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/election_1991_constituency_results_english.pdf] |} == यो पनि हेर्नुहोस् == *[[नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूको सूची]] == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == * [https://web.archive.org/web/20171030182205/http://www.election.gov.np/ecn/uploads/userfiles/maps/CHITAWAN.pdf चितवनको निर्वाचन क्षेत्रहरूको नक्सा] {{बागमती प्रदेशका संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू}} [[श्रेणी:नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू]] [[श्रेणी:चितवन जिल्ला]] iwp0d7hiz66yst70kyy9pvly7tjbvkj 0 124874 1395738 1385133 2026-11-12T00:43:37Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395738 wikitext text/x-wiki {{Infobox constituency | name = चितवन २ | type = संसदीय | constituency_link = | parl_name = <!-- name of the law making body --> | map1 = | map2 = | map3 = | map4 = | map_size = 300 | map_entity = | map_year = 2022 | image = चितवन २ (निर्वाचन क्षेत्र).png | image2 = | image3 = | image4 = | caption = [[बागमती प्रदेश]]मा चितवन जिल्ला | caption2 = | caption3 = | caption4 = | district_label = प्रदेश<!-- can be State/Province, region, county --> | district = [[बागमती प्रदेश]] | region_label = जिल्ला<!-- can be State/Province, region, county --> | region = [[चितवन जिल्ला]] | population = | electorate = १,३७,१५२ | towns = | future = | year = २०४८<!-- year of establishment --> | abolished_label = | abolished = | elects_howmany = | seats = | party_label = <!-- defaults to "Party" --> | party = [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] | members_label = [[सांसद]] | members = [[रवि लामिछाने]] | local_council_label = | local_council = | previous = | next = | blank1_name = | blank1_info = | blank2_name = | blank2_info = | blank3_name = | blank3_info = | blank4_name = | blank4_info = }} '''चितवन २''' नेपालको [[चितवन जिल्ला]]का तीन संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूमध्ये एक हो। २०७४ भदौ १५, मा निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोगले [[नेपाल सरकार]]लाई प्रतिवेदन बुझाएपछि यो निर्वाचन क्षेत्र अस्तित्वमा आएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=तुफान न्यौपाने|शीर्षक=निर्वाचन क्षेत्र: जनसंख्यालाई ९०% र भूगोललाई १०%|युआरएल=https://www.himalkhabar.com/news/5133|कार्य=|प्रकाशक=हिमाल खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=१६५ निर्वाचन क्षेत्र बन्दा तपाईँको जिल्लामा कति वटा सिट?|युआरएल=https://pahilopost.com/content/-4847.html|कार्य=|प्रकाशक=पहिलो पोस्ट|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref> == सम्मिलित क्षेत्रहरू == चितवन २ संसदीय निर्वाचन क्षेत्रमा [[इच्छाकामना गाउँपालिका]], [[कालिका नगरपालिका]] र [[भरतपुर महानगरपालिका]]को १–५, ७, १०–१२ र २९ लगायतका वडाहरू समावेश गरिएको छ। == प्रदेश सभा खण्डहरू == [[बागमती प्रदेश]] प्रदेश सभा क्षेत्रलाई निम्नलिखित खण्डहरूमा विभाजन गरिएको छ: * चितवन २ (क) * चितवन २ (ख) == संसद सदस्य == === [[नेपालको सङ्घीय संसद|संसद/संविधान सभा]] === {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | rowspan="2" style="background-color:red" | |[[आम निर्वाचन २०४८|२०४८]] | rowspan="2" |भीमबहादुर श्रेष्ठ |[[नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (प्रजातान्त्रिक)|नेकपा (प्रजातान्त्रिक)]] |- |''२०४८ साउन'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (संयुक्त)|नेकपा (संयुक्त)]] |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |[[आम निर्वाचन २०५१|२०५१]] |काशीनाथ अधिकारी |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[आम निर्वाचन २०५६|२०५६]] |[[एकनाथ रानाभाट]] |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | rowspan="2" style="background-color:darkred" | |[[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४|२०६४]] | rowspan="2" |[[रामबहादुर थापा]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी)]] |- |''माघ २०६५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|एनेकपा (माओवादी)]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[संविधान सभा निर्वाचन २०७०|२०७०]] |शेषनाथ अधिकारी |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | rowspan="2" style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] | rowspan="2" |[[कृष्णभक्त पोखरेल]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |- |''जेठ २०७५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी]] |- | rowspan="1" style="background-color:{{party color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] | rowspan="2" |[[रवि लामिछाने]] | rowspan="2" |[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |- | rowspan="1" style="background-color:{{party color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|२०८२]] |- |} === [[प्रदेश सभा (नेपाल)|प्रदेश सभा]] === {{Col-begin}} {{Col-2}} ==== २ (क) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] | rowspan="2" |घनश्याम दाहाल |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |- |style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}"| |''जेठ २०७५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी]] |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] | rowspan="2" |कृष्‍णप्रसाद सिलवाल |[[नेकपा (एमाले)]] |- |}{{Col-2}} ==== २ (ख) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | rowspan="2" style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] | rowspan="2" |विजय सुवेदी |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |- |''जेठ २०७५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी]] |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] | rowspan="2" |उत्तम जोशी |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- |}{{Col-end}} == निर्वाचन परिणाम == ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] ==== {| class="wikitable sortable" style="text-align:right" |- ! colspan="2" style="text-align:left;" | राजनीतिक दल ! style="text-align:left;" | उम्मेदवार ! प्राप्त मत ! style="width:50px;" | % |- | style="background-color: #2BB6F4; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] | style="text-align:left;" | '''रवि लामिछाने''' | '''५४,४०२''' | '''६२.५१%''' |- | style="background-color: #138808; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[नेपाली काङ्ग्रेस]] | style="text-align:left;" | मीनाकुमारी खरेल | १४,५६४ | १६.७३% |- | style="background-color: #E61B21; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[नेकपा (एमाले)]] | style="text-align:left;" | अस्मिन घिमिरे | ६,९९२ | ८.०३% |- | style="background-color: #8B0000; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]] | style="text-align:left;" | प्रताप गुरुङ | ४,९६९ | ५.७१% |- | style="background-color: #DCDCDC; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | अन्य उम्मेदवारहरू | style="text-align:left;" | विभिन्न | ६,१०० | ७.०२% |- ! colspan="3" style="text-align:right;" | जम्मा सदर मत ! ८७,०२७ ! १००% |- | colspan="3" style="text-align:right;" | बदर मत | २,७९६ | - |- ! colspan="3" style="text-align:right;" | जम्मा खसेको मत ! ८९,८२३ ! - |- ! colspan="3" style="text-align:right;" | मतान्तर ! ३९,८३८ ! - |- | colspan="5" style="text-align:left; background-color: #F9F9F9;" | '''स्रोत: निर्वाचन आयोग'''<ref>{{Cite web |title=बागमती प्रदेश- चितवन, प्रतिनिधि सभा निर्वाचन क्षेत्र नं. २ सूची |url=https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |website=निर्वाचन आयोग |access-date=2026-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260311153148/https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |archive-date=2026-03-11 }}</ref> |} ==== [[चितवन–२ उपनिर्वाचन, २०८०]] ==== {{Election results |cand1=[[रवि लामिछाने]] |party1=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |votes1=54176 |cand2=जीतनारायण श्रेष्ठ |party2=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |votes2=11214 |cand3=रामप्रसाद न्यौपाने |party3=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |votes3=10936 |cand4=अन्य |party4= |votes4=1140 |invalid= |electorate= |result=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] विजयी |majority=42962 |source=निर्वाचन आयोग}} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९]] ==== {{Election results|cand1=[[रवि लामिछाने]]|party1=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]|votes1=49300|cand2=[[उमेश श्रेष्ठ]]|party2=[[नेपाली काङ्ग्रेस]]|votes2=14988|cand3=[[कृष्णभक्त पोखरेल]]|party3=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]|votes3=14652|cand4=अन्य|votes4=1813|invalid=|electorate=|result=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] विजयी|majority=34312|source=<ref name="2022el">{{Cite web|title=प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमा उम्मेदवारहरूको सूची|url=https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|website=निर्वाचन आयोग, नेपाल|access-date=2025-12-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20221129072853/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|archive-date=2022-11-29}}</ref>}} ====[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९]] ==== {{Col-begin}} {{Col-2}} ===== चितवन २(क) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |पास्टी !उम्मेदवार !मतहरू |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |कृष्णप्रसाद सिलवाल |१६,५०० |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |घनश्याम दाहाल |१५,२६० |- | | colspan="2" |अन्य |५,१९३ |- |colspan="3"|बदर मतहरू | |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} {{Col-2}} ===== चितवन २(ख) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |पार्टी !उम्मेदवार !मतहरू |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |उत्तम जोशी |१३,३०६ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |देवीप्रसाद ज्ञवाली |१२,७४४ |- | style="background-color:{{party color|Rastriya Prajatantra Party}}" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |जागेश्वर अधिकारी |७,६०८ |- | style="background-color:{{party color|Hamro Nepali Party}}" | |[[हाम्रो नेपाली पार्टी]] |हरिराम रिमाल |८२७ |- | | colspan="2" |अन्य |१,४९४ |- |colspan="3"|बदर मतहरू | |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेपाली काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} {{Col-end}} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी लेनिनवादी)]] |[[कृष्णभक्त पोखरेल]] |४४,६७० |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |शेषनाथ अधिकारी |२७,३१४ |- | style="background-color:midnightblue" | |[[विवेकशील साझा पार्टी]] |भूपेन्द्रराज बस्नेत |१,२४५ |- | | colspan="2" |अन्य |१,४६४ |- | colspan="3" |अवैध मत |१,७०२ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210714133833/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx |date=2021-07-14 }} |} ==== [[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {{Col-begin}} {{Col-2}} ===== चितवन २(क) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |घनश्याम दाहाल |२०,३८१ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |जीतनारायण श्रेष्ठ |१५,६६३ |- | | colspan="2" |अन्य |१,६०४ |- |colspan="3"|अवैध मत |१,०३१ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |माओवादी केन्द्र विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210714133833/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx |date=2021-07-14 }} |} {{Col-2}} ===== चितवन २(ख) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी लेनिनवादी)]] |विजय सुवेदी |२१,५७२ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |प्रकाश अधिकारी |१२,६७० |- | style="background-color:midnightblue" | |[[विवेकशील साझा पार्टी]] |रामचन्द्र तिमिल्सिना |१,२८४ |- | style="background-color:indianred" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |सरस्वती शर्मा पौडेल |१,२८४ |- | | colspan="2" |अन्य |९६६ |- |colspan="3"|अवैध मत |९३६ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210714133833/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx |date=2021-07-14 }} |} {{Col-end}} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन २०७०|संविधान सभा निर्वाचन, २०७०]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |शेषनाथ अधिकारी |१७,८१० |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी लेनिनवादी)]] |कृष्णप्रसाद शर्मा खनाल |१६,८११ |- | style="background-color:darkred" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|एनेकपा (माओवादी)]] |विश्वभक्त दुलाल |९,३२० |- | | colspan="2" |अन्य |२,८९९ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: नेपालन्युज<ref name=":0">{{Cite web|date=2015-03-25|title=Nepalnews.com – News from Nepal as it happens|url=http://vote.nepalnews.com/election/pages/Chitwan.php#top|access-date=2020-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/Chitwan.php#top|archive-date=2015-03-25}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/Chitwan.php#top |date=2015-03-25 }}</ref> |} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:darkred" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी)]] |[[रामबहादुर थापा]] |२१,४०९ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |एकनाथ रानाभाट |१३,००९ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी लेनिनवादी)]] |काशीनाथ अधिकारी |११,३१२ |- | style="background-color:indianred" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |भगवती घिमिरे |२,१७९ |- | | colspan="2" |अन्य |१,७७५ |- | colspan="3" |अवैध मत |२,२७२ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |माओवादी विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref>{{Cite web|date=2009-10-03|title=Ca Election report|url=http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20091003184536/http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|archive-date=2009-10-03}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५६]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |एकनाथ रानाभाट |२१,७२७ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी लेनिनवादी)]] |सीताकुमारी पौडेल |१९,५०२ |- | style="background-color:indianred" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |डम्बर श्रेष्ठ |३,७७४ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |कृष्णबहादुर लामा |१,३१३ |- | | colspan="2" |अन्य |१,३२५ |- | colspan="3" |अवैध मत |१,०४३ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive">{{Cite web|date=2008-01-24|title=Finalised Constituencies With Top Two Candidates|url=http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20080124110554/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|archive-date=2008-01-24}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061012034141/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php |date=2006-10-12 }}</ref><ref>{{Cite web|title=Election Results'99|url=https://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/ec/alldistconst.htm|access-date=2020-11-15|website=nepalresearch.org}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५१]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी लेनिनवादी)]] |काशीनाथ अधिकारी |१७,५९२ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |टेकप्रसाद गुरुङ |१२,३८९ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |नन्दप्रसाद भट्टराई |४,०४६ |- | | colspan="2" |अन्य |८४१ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive" /> |} ==== [[आम निर्वाचन २०४८]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:red" | |[[नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (प्रजातान्त्रिक)|नेकपा (प्रजातान्त्रिक)]] |भीमबहादुर श्रेष्ठ |२५,७१६ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |गङ्गाधर लम्साल |२४,१४० |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (प्रजातान्त्रिक) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [http://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/election_1991_constituency_results_english.pdf] |} == यो पनि हेर्नुहोस् == *[[नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूको सूची]] == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == * [https://web.archive.org/web/20171030182205/http://www.election.gov.np/ecn/uploads/userfiles/maps/CHITAWAN.pdf चितवनको निर्वाचन क्षेत्रहरूको नक्सा] {{बागमती प्रदेशका संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू}} [[श्रेणी:नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू]] [[श्रेणी:चितवन जिल्ला]] mr9efoj1osstjc6j8e8nb4tkdboytyn 0 124877 1395737 1385132 2026-11-12T00:43:36Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395737 wikitext text/x-wiki {{Infobox constituency|name=चितवन १|type=संसदीय|constituency_link=|parl_name=<!-- name of the law making body -->|map1=|map2=|map3=|map4=|map_size=300|map_entity=|map_year=2017|image=चितवन १ (निर्वाचन क्षेत्र).png|image2=|image3=|image4=|caption=[[बागमती प्रदेश]]मा चितवन जिल्ला|caption2=|caption3=|caption4=|district_label=प्रदेश<!-- can be State/Province, region, county -->|district=[[बागमती प्रदेश]]|region_label=जिल्ला<!-- can be State/Province, region, county -->|region=[[चितवन जिल्ला]]|population=|electorate=१,४९,६२१|towns=|future=|year=२०४८<!-- year of establishment -->|abolished_label=|abolished=|elects_howmany=|seats=|party_label=<!-- defaults to "Party" -->|party=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]|members_label=[[सांसद]]|members=[[हरि ढकाल]]|local_council_label=|local_council=|previous=|next=|blank1_name=|blank1_info=|blank2_name=|blank2_info=|blank3_name=|blank3_info=|blank4_name=|blank4_info=}} '''चितवन १''' नेपालको [[चितवन जिल्ला]]का तीन संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूमध्ये एक हो। २०७४ भदौ १५, मा निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोगले [[नेपाल सरकार]]लाई प्रतिवेदन बुझाएपछि यो निर्वाचन क्षेत्र अस्तित्वमा आएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=तुफान न्यौपाने|शीर्षक=निर्वाचन क्षेत्र: जनसंख्यालाई ९०% र भूगोललाई १०%|युआरएल=https://www.himalkhabar.com/news/5133|कार्य=|प्रकाशक=हिमाल खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=१६५ निर्वाचन क्षेत्र बन्दा तपाईँको जिल्लामा कति वटा सिट?|युआरएल=https://pahilopost.com/content/-4847.html|कार्य=|प्रकाशक=पहिलो पोस्ट|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref> == सम्मिलित क्षेत्रहरू == चितवन १ संसदीय निर्वाचन क्षेत्रमा [[राप्ती नगरपालिका]], [[खैरहनी नगरपालिका]] र [[रत्ननगर नगरपालिका]]का सबै वडाहरू समावेश गरिएको छ। == प्रदेश सभा खण्डहरू == [[बागमती प्रदेश]] प्रदेश सभा क्षेत्रलाई निम्नलिखित खण्डहरूमा विभाजन गरिएको छ: * चितवन १ (क) * चितवन १ (ख) == संसद सदस्य == === [[नेपालको सङ्घीय संसद|संसद/संविधान सभा]] === {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |[[आम निर्वाचन २०४८|२०४८]] |rowspan="2"|जागृतप्रसाद भेटवाल |rowspan="2"|[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |[[आम निर्वाचन २०५१|२०५१]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[आम निर्वाचन २०५६|२०५६]] |सावित्री बोगटी |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | rowspan="3" style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |[[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४|२०६४]] |लालमणी चौधरी | rowspan="2" |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- |[[संविधान सभा निर्वाचन, २०७०|२०७०]] | rowspan="2" |सुरेन्द्र पाण्डे |- |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:{{party color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |rowspan="2" |[[हरि ढकाल]] |rowspan="2" |[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |- | style="background-color:{{party color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|२०८२]] |} === [[प्रदेश सभा (नेपाल)|प्रदेश सभा]] === {{Col-begin}} {{Col-2}} ==== १(क) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | rowspan="2" style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] | rowspan="2" |दावा द‍ोर्जे लामा |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |- |''जेठ २०७५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]] |- |style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] | जगनाथ थपलिया |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |} {{Col-2}} ==== १(ख) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- |style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] | rowspan="4" |कृष्णप्रसाद शर्मा खनाल |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |- |style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |''जेठ २०७५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]] |- |style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |''भदौ २०७८'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी लेनिवादी)]] |- |style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}" | |''पुस २०७८'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]] |- |style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] | कृष्‍णप्रसाद सिलवाल |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |} {{Col-end}} == निर्वाचन परिणाम == ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] ==== {{Election results |cand1=[[हरि ढकाल]] |party1=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |votes1=58208 |color1={{party color|Rastriya Swatantra Party}} |cand2=राजेन्द्रप्रसाद बुर्लाकोटी |party2=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |votes2=13033 |color2={{party color|Nepali Congress}} |cand3=दावा दोर्जे लामा |party3=[[नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले)]] |votes3=10899 |color3={{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}} |cand4=कृष्णराज पन्त |party4=[[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]] |votes4=4081 |color4={{party color|नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी}} |cand5=बलराम शर्मा खनाल |party5=[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |votes5=2302 |color5={{party color|Rastriya Prajatantra Party}} |majority=45175 |total=92561 |invalid=3683 |result=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] विजयी |स्रोत=<ref>{{Cite web |title=बागमती प्रदेश- चितवन, प्रतिनिधि सभा निर्वाचन क्षेत्र नं. १ सूची |url=https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |website=निर्वाचन आयोग |access-date=2026-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260311153148/https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |archive-date=2026-03-11 }}</ref> }} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९]] ==== {{Election results|cand1=[[हरि ढकाल]]|party1=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]|votes1=34218|cand2=[[सुरेन्द्र पाण्डे]]|party2=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]]|votes2=26634|cand3=[[विश्वनाथ पौडेल]]|party3=[[नेपाली काङ्ग्रेस]]|votes3=25022|cand4=मधुपकुमार भट्टराई|party4=[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]]|votes4=2751|cand5=विष्णु लामा|party5=[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]]|votes5=1421|cand6=अन्य|votes6=1468|invalid=|electorate=|result=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] विजयी|majority=7584|स्रोत=<ref name="2022el">{{Cite web|title=प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमा उम्मेदवारहरूको सूची|url=https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|website=निर्वाचन आयोग|access-date=2026-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20221129072853/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|archive-date=2022-11-29}}</ref>}} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |सुरेन्द्र पाण्डे |५१,०८० |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |राजेन्द्रप्रसाद बुर्लाकोटी |३५,३६० |- | | colspan="2" |अन्य |१,४६४ |- | colspan="3" |अवैध मत |१,८४८ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210714133833/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx |date=2021-07-14 }} |} ==== [[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {{Col-begin}} {{Col-2}} ===== चितवन १(क) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |दावादोर्जे लामा |२३,०२३ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |धनबहादुर गुरुङ |१५,९९४ |- | | colspan="2" |अन्य |१,१०५ |- |colspan="3"|अवैध मत |८२१ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210714133833/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx |date=2021-07-14 }} |} {{Col-2}} ===== चितवन १(ख) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |कृष्णप्रसाद शर्मा खनाल |२७,२३३ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |उत्तमप्रसाद आचार्य |१८,५११ |- | | colspan="2" |अन्य |२,०५८ |- |colspan="3"|अवैध मत |१,०४७ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210714133833/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx |date=2021-07-14 }} |} {{Col-end}} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन २०७०|संविधान सभा निर्वाचन, २०७०]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |सुरेन्द्र पाण्डे |१८,७६० |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |राजेन्द्रप्रसाद बुर्लाकोटी |१३,७४५ |- | style="background-color:darkred" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|एनेकपा (माओवादी)]] |यमबहादुर परियार |४,७१५ |- | style="background-color:#ff00ff" | |सङ्घीय लोकतान्त्रिक राष्ट्रिय मञ्च (थरुहट) |टेकेन्द्र चौधरी |१,२९३ |- | | colspan="2" |अन्य |२,६४४ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: नेपालन्युज<ref name=":0">{{Cite web|date=2015-03-25|title=Nepalnews.com – News from Nepal as it happens|url=http://vote.nepalnews.com/election/pages/Chitwan.php#top|access-date=2020-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/Chitwan.php#top|archive-date=2015-03-25}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/Chitwan.php#top |date=2015-03-25 }}</ref> |} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |लालमणि चौधरी |१७,९७१ |- | style="background-color:darkred" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी)]] |शोभा कट्टेल |१४,२४९ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |सावित्री बोगटी |८,६८८ |- | style="background-color:indianred" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |कपिलदेव पोखरेल |१,७५३ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |सन्तकुमार चौधरी |१,४१४ |- | | colspan="2" |अन्य |१,१२६ |- | colspan="3" |अवैध मत |२,४४४ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref>{{Cite web|date=2009-10-03|title=Ca Election report|url=http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20091003184536/http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|archive-date=2009-10-03}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५६]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |सावित्री बोगटी |१९,०८७ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |जागृत प्रसाद भेटवाल |१८,१७६ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |सन्तकुमार चौधरी |५,२०५ |- | style="background-color:indianred"| |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |कृष्णराज पन्त |१,१८४ |- | | colspan="2" |अन्य |८४९ |- | colspan="3" |अवैध मत |९६८ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive">{{Cite web|date=2008-01-24|title=Finalised Constituencies With Top Two Candidates|url=http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20080124110554/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|archive-date=2008-01-24}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061012034141/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php |date=2006-10-12 }}</ref><ref>{{Cite web|title=Election Results'99|url=https://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/ec/alldistconst.htm|access-date=2020-11-15|website=nepalresearch.org}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५१]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |जागृतप्रसाद भेटवाल |१५,९२४ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |चुडामणि चौधरी |१२,०२३ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |रामशरण पाठक |६,३३६ |- | | colspan="2" |अन्य |४१६ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive" /> |} ==== [[आम निर्वाचन २०४८]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |जागृतप्रसाद भेटवाल |२५,७८४ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |शेषनाथ अधिकारी |१६,४५९ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [http://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/election_1991_constituency_results_english.pdf] |} == यो पनि हेर्नुहोस् == *[[नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूको सूची]] == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == * [https://web.archive.org/web/20171030182205/http://www.election.gov.np/ecn/uploads/userfiles/maps/CHITAWAN.pdf चितवनको निर्वाचन क्षेत्रहरूको नक्सा] {{बागमती प्रदेशका संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू}} [[श्रेणी:नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू]] [[श्रेणी:चितवन जिल्ला]] bbbsjcspll0m7nm3ilvmq8to86ad3z4 0 124899 1395673 1384000 2026-11-11T22:38:31Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395673 wikitext text/x-wiki {{Infobox constituency|name=कञ्चनपुर ३|type=संसदीय|constituency_link=|parl_name=[[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]|map1=|map2=|map3=|map4=|map_size=300|map_entity=|map_year=2017|image=Kanchanpur3PratinidhiSabha.svg|image2=Kanchanpur3PradeshSabha.png|image3=|image4=|caption=[[सुदूरपश्चिम प्रदेश]]मा कञ्चनपुर ३<br/>[[नेपालका संरक्षित क्षेत्रहरूको सूची|संरक्षित क्षेत्र]] हरियो रङमा|caption2=प्रदेश सभा खण्ड ३(क) (रातो) र ३ (ख) निलो र संरक्षित क्षेत्र (हरियो)मा|caption3=|caption4=|district_label=प्रदेश<!-- can be State/Province, region, county -->|district=[[सुदूरपश्चिम प्रदेश]]|region_label=जिल्ला<!-- can be State/Province, region, county -->|region=[[कञ्चनपुर जिल्ला]]|population=|electorate=१,०३,०८७|towns=|future=|year=२०४८<!-- year of establishment -->|abolished_label=|abolished=|elects_howmany=|seats=|party_label=<!-- defaults to "Party" -->|party=|members_label=[[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|सांसद]]|members=ज्ञानेन्द्रसिंह महता ([[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]|local_council_label=|local_council=|previous=|next=|blank1_name=[[प्रदेश सभा (नेपाल)|सुदूरपश्चिम प्रदेश<br/>सांसद]] ३(क)|blank1_info=प्रकाश रावल ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]]|blank2_name=[[प्रदेश सभा (नेपाल)|सुदूरपश्चिम प्रदेश<br/>सांसद]] ३(ख)|blank2_info=बेलबहादुर राना मगर [[नेपाली काङ्ग्रेस]]|blank3_name=|blank3_info=|blank4_name=|blank4_info=}} '''कञ्चनपुर ३''' नेपालको [[कञ्चनपुर जिल्ला]]का तीन संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूमध्ये एक हो। २०७४ भदौ १५, मा निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोगले [[नेपाल सरकार]]लाई प्रतिवेदन बुझाएपछि यो निर्वाचन क्षेत्र अस्तित्वमा आएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=तुफान न्यौपाने|शीर्षक=निर्वाचन क्षेत्र: जनसंख्यालाई ९०% र भूगोललाई १०%|युआरएल=https://www.himalkhabar.com/news/5133|कार्य=|प्रकाशक=हिमाल खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=१६५ निर्वाचन क्षेत्र बन्दा तपाईँको जिल्लामा कति वटा सिट?|युआरएल=https://pahilopost.com/content/-4847.html|कार्य=|प्रकाशक=पहिलो पोस्ट|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref> == सम्मिलित क्षेत्रहरू == कञ्चनपुर निर्वाचन क्षेत्र नं. ३ मा दोधाराचाँदनी नगरपालिका, भीमदत्त नगरपालिकाका सबै वडा र वेदकोट नगरपालिकाको वडा नं. ८ समावेश गरिएको छ। == प्रदेश सभा खण्डहरू == [[सुदूरपश्चिम प्रदेश]] प्रदेश सभा क्षेत्रलाई निम्नलिखित खण्डहरूमा विभाजन गरिएको छ: * कञ्चनपुर ३ (क) * कञ्चनपुर ३ (ख) == संसद सदस्य == === [[नेपालको सङ्घीय संसद|संसद/संविधान सभा]] === {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |[[आम निर्वाचन २०५१|२०५१]] |उर्वादत्त पन्त |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी लेनिनवादी)]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[आम निर्वाचन २०५६|२०५६]] |[[रमेश लेखक]] |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | rowspan="2" style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४|२०६४]] | rowspan="2" |टेकेन्द्रप्रसाद भट्ट |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी)]] |- |''२०६५ पुस'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|एनेकपा (माओवादी)]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[संविधान सभा निर्वाचन २०७०|२०७०]] |बहादुरसिंह थापा |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | rowspan="2" style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] | rowspan="2" |दीपक प्रकाश भट्ट |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी लेनिनवादी)]] |- |''जेठ २०७५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |[[रमेश लेखक]] |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | style="background-color:{{party color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|२०८२]] |[[ज्ञानेन्द्रसिंह महता]] |[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |} === [[प्रदेश सभा (नेपाल)|प्रदेश सभा]] === {{Col-begin}} {{Col-2}} ==== ३ (क) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- |style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}"| |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |rowspan="4"|प्रकाश रावल |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी लेनिनवादी)]] |- |style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |''जेठ २०७५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]] |- |style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |''फागुन २०७७'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी लेनिनवादी)]] |- |style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}" | |''भदौ २०७८'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]] |- | style="background-color:darkred"| |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |rowspan="2"|प्रकाश रावल |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]] |- |} {{Col-2}} ==== ३ (ख) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:darkred"| |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |rowspan="2"|मानबहादुर सुनार |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}"| |''जेठ २०७५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]] |- | style="background-color:darkred"| |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |rowspan="2"|बेलवहादुर राना मगर |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- |}{{Col-end}} == निर्वाचन परिणाम == ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] ==== {{Election results |cand1=[[ज्ञानेन्द्रसिंह महता]] |party1=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |votes1=27118 |cand2=हरिप्रसाद बोहरा |party2=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |votes2=9443 |cand3=दीपकप्रकाश भट्ट |party3=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |votes3=7575 |cand4=मानबहादुर सुनार |party4=[[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]] |votes4=4284 |cand5=अन्य |votes5=5126 |electorate=103087 |result=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] विजयी |majority=17675 |invalid=3399 |source=<ref>{{Cite web |title=प्रतिनिधि सभा निर्वाचन २०८२ - कञ्चनपुर ३ नतिजा |url=https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |website=निर्वाचन आयोग |access-date=2026-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260311153148/https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |archive-date=2026-03-11 }}</ref> }} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९]] ==== {{Election results|cand1=[[रमेश लेखक]]|party1=[[नेपाली काङ्ग्रेस]]|votes1=30575|cand2=[[निरुदेवी पाल]]|party2=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]|votes2=18485|cand3=कृष्ण लुहार|party3=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]|votes3=2031|cand4=दीपकबहादुर सिंह|party4=[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]]|votes4=1145|cand5=अन्य|votes5=1921|invalid=|electorate=|result=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] विजयी|majority=12090|source=<ref name="2022el">{{Cite web|title=प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमा उम्मेदवारहरूको सूची|url=https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|website=निर्वाचन आयोग|access-date=2024-12-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20221129072853/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|archive-date=2022-11-29}}</ref>}} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |दीपकप्रकाश भट्ट |२६,३६४ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[रमेश लेखक]] |२६,१०६ |- | | colspan="2" |अन्य |१,०५९ |- | colspan="3" |अवैध मत |३,१६७ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210714133833/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx |date=2021-07-14 }} |} ==== [[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {{Col-begin}} {{Col-2}} =====३(क) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}"| |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |प्रकाश रावल |१२,८१७ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |यज्ञराज जोशी |१२,७५४ |- | |colspan="2"|अन्य |५६५ |- |colspan="3"|अवैध मत |१,२२४ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210714133833/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx |date=2021-07-14 }} |} {{Col-2}} =====३(ख) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}"| |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |मानबहादुर सुनार |१३,७०० |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |बेलबहादुर रानामगर |१३,५३९ |- | |colspan="2"|अन्य |७५९ |- |colspan="3"|अवैध मत |१,३०६ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |माओवादी केन्द्र विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210714133833/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx |date=2021-07-14 }} |} {{Col-end}} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन २०७०|संविधान सभा निर्वाचन, २०७०]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |बहादुरसिंह थापा |१२,८३६ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |नरबहादुर धामी |९,६४३ |- | style="background-color:darkred" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |टेकेन्द्रप्रसाद भट्ट |६,३०० |- | |थरूहट तराई पार्टी नेपाल |ईश्वरीदेवी चौधरी |१,९३५ |- | | colspan="2" |अन्य |३,३१० |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: नेपालन्युज<ref name=":0">{{Cite web|date=2015-03-25|title=Nepalnews.com - News from Nepal as it happens|url=http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top|access-date=2020-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top|archive-date=2015-03-25}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top |date=2015-03-25 }}</ref> |} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:darkred" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी)]] |टेकेन्द्रप्रसाद भट्ट |१५,०७६ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |बहादुरसिंह थापा |९,२७३ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |गोविन्दप्रसाद कलौनी |५,६६७ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |तीर्थराज चटौल |१,६५९ |- | style="background-color:dodgerblue" | |[[राष्ट्रिय जनशक्ति पार्टी]] |धीरेन्द्रबहादुर दोगौरा |१,५४९ |- | |अन्य | |२,९१९ |- | colspan="3" |अवैध मत |२,०९३ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref>{{Cite web|date=2009-10-03|title=Ca Election report|url=http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20091003184536/http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|archive-date=2009-10-03}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५६]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[रमेश लेखक]] |१३,५२७ |- | style="background-color:yellow" | |राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (चन्द) |इन्द्रबहादुर खत्री |८,३३६ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |उर्वादत्त पन्त |७,५०३ |- | style="background-color:indianred" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |लिलाध्वज बस्नेत |२,७८१ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी ]] |पदम ठकुराठी |२,४९८ |- | | colspan="2" |अन्य |१,४१७ |- | colspan="3" |अवैध मत |१,४६३ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive">{{Cite web|date=2008-01-24|title=Finalised Constituencies With Top Two Candidates|url=http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20080124110554/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|archive-date=2008-01-24}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061012034141/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php |date=2006-10-12 }}</ref><ref>{{Cite web|title=Election Results'99|url=https://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/ec/alldistconst.htm|access-date=2020-11-15|website=nepalresearch.org}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५१]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |उर्वादत्त पन्त |११,१०० |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |नारायणप्रसाद सायद |६,४५३ |- | style="background-color:{{party color|Independent}}" | |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] |मानबहादुर सुनार |५,७६९ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |धर्मराज जोशी |४,४२७ |- | |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] |प्रतापराम लोहार |२१२ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive" />[http://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/election_1994_constituency_results_english.pdf] |} == यो पनि हेर्नुहोस् == *[[नेपालका संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूको सूची|नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूको सूची]] == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == * [http://www.election.gov.np/ecn/uploads/userfiles/maps/KANCHANPUR.pdf कञ्चनपुर जिल्लाको निर्वाचन क्षेत्रहरूको नक्सा] {{सुदूरपश्चिम प्रदेशका संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू}} [[श्रेणी:नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू]] [[श्रेणी:कञ्चनपुर जिल्ला]] qzmj7ohd4jfxvta14nk350ry32hj6g6 0 124994 1395758 1385931 2026-11-12T02:08:24Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395758 wikitext text/x-wiki {{Infobox constituency|name=डोटी १|type=संसदीय|constituency_link=|parl_name=[[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]|map1=|map2=|map3=|map4=|map_size=300|map_entity=|map_year=2017|image=Doti1PratinidhiSabha.svg|image2=Doti1PradeshSabha.png|image3=|image4=|caption=[[सुदूरपश्चिम प्रदेश]]मा डोटी १<br/>[[नेपालका संरक्षित क्षेत्रहरूको सूची|संरक्षित क्षेत्र]] हरियो रङमा|caption2=प्रदेश सभा खण्ड १(क) (रातो) र १(ख) निलो र संरक्षित क्षेत्र (हरियो)मा|caption3=|caption4=|district_label=प्रदेश<!-- can be State/Province, region, county -->|district=[[सुदूरपश्चिम प्रदेश]]|region_label=जिल्ला<!-- can be State/Province, region, county -->|region=[[डोटी जिल्ला]]|population=|electorate=१,२८,३९९|towns=|future=|year=२०४८<!-- year of establishment -->|abolished_label=|abolished=|elects_howmany=|seats=|party_label=<!-- defaults to "Party" -->|party=|members_label=[[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|सांसद]]|members=[[भरतबहादुर खड्का]] ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]|local_council_label=|local_council=|previous=|next=|blank1_name=[[प्रदेश सभा (नेपाल)|सुदूरपश्चिम<br/>सांसद]] १(क)|blank1_info=चक्रबहादुर मल्ल ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]|blank2_name=[[प्रदेश सभा (नेपाल)|सुदूरपश्चिम प्रदेश<br/>सांसद]] १(ख)|blank2_info=शिवसिंह ओली [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]|blank3_name=|blank3_info=|blank4_name=|blank4_info=}} '''डोटी १''' नेपालको [[डोटी जिल्ला]]को संसदीय निर्वाचन क्षेत्र हो। २०७४ भदौ १५, मा निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोगले [[नेपाल सरकार]]लाई प्रतिवेदन बुझाएपछि यो निर्वाचन क्षेत्र अस्तित्वमा आएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=तुफान न्यौपाने|शीर्षक=निर्वाचन क्षेत्र: जनसंख्यालाई ९०% र भूगोललाई १०%|युआरएल=https://www.himalkhabar.com/news/5133|कार्य=|प्रकाशक=हिमाल खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=१६५ निर्वाचन क्षेत्र बन्दा तपाईँको जिल्लामा कति वटा सिट?|युआरएल=https://pahilopost.com/content/-4847.html|कार्य=|प्रकाशक=पहिलो पोस्ट|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref> == सम्मिलित क्षेत्रहरू == डोटी १ संसदीय निर्वाचन क्षेत्रमा [[डोटी जिल्ला]] समावेश छ। == प्रदेश सभा खण्डहरू == [[सुदूरपश्चिम प्रदेश]] प्रदेश सभा क्षेत्रलाई निम्नलिखित खण्डहरूमा विभाजन गरिएको छ: * डोटी १ (क) * डोटी १ (ख) == संसद सदस्य == === [[नेपालको सङ्घीय संसद|संसद/संविधान सभा]] === {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[आम निर्वाचन २०५६|२०५६]] |rowspan="3"|भक्तबहादुर बलायर |rowspan="3"|[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[आम निर्वाचन २०५६|२०५६]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[आम निर्वाचन २०५६|२०५६]] |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४|२०६४]] |हर्कबहादुर सिंह |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[संविधान सभा निर्वाचन २०७०|२०७०]] |वीरबहादुर बलायर |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] | rowspan="5" | [[प्रेमबहादुर आले|प्रेम आले]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |- |style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |''जेठ २०७५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]] |- |style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |''फागुन २०७७'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |- |style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}" | |''भदौ २०७८'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]] |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|२०८२]] |[[भरतबहादुर खड्का]] |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |} === [[प्रदेश सभा (नेपाल)|प्रदेश सभा]] === {{Col-begin}} {{Col-2}} ==== १(क) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- |style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}"| |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |भरतबहादुर खड्का |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- |style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}"| |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |चक्रबहादुर मल्ल |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |} {{Col-2}} ==== १(ख) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:darkred"| |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |rowspan="2"|[[त्रिलोचन भट्ट]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}"| |''जेठ २०७५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]] |- |style="background-color:{{party color|नेकपा (माओवादी केन्द्र)}}"| |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |शिवसिंह ओली |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |} {{Col-end}} == निर्वाचन परिणाम == ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] ==== {{Election results |cand1=[[भरतबहादुर खड्का]] |party1=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |votes1=14897 |cand2=दीपकबहादुर धामी |party2=[[नेकपा (एमाले)]] |votes2=14110 |cand3=नरेन्द्रबहादुर खड्का |party3=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |votes3=13270 |cand4=[[त्रिलोचन भट्ट]] |party4=[[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]] |votes4=5413 |cand5=अन्य |votes6=1478 |electorate=128399 |result=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] विजयी |majority=787 |invalid=2469 |source=<ref>{{Cite web |title=प्रतिनिधि सभा निर्वाचन २०८२ - डोटी १ नतिजा |url=https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |website=निर्वाचन आयोग |access-date=2026-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260311153148/https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |archive-date=2026-03-11 }}</ref> }} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९]] ==== {{Election results|cand1=[[प्रेमबहादुर आले]]|party1=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]]|votes1=27210|cand2=गौरीकुमारी ओली|party2=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]|votes2=23004|cand3=नरेन्द्रबहादुर खड्का|party3=[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]]|votes3=6689|cand4=अन्य|votes4=1680|invalid=|electorate=|result=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]] विजयी|majority=4206|source=<ref name="2022el">{{Cite web|title=प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमा उम्मेदवारहरूको सूची|url=https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|website=निर्वाचन आयोग|access-date=2024-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20221129072853/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|archive-date=2022-11-29}}</ref>}} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] | [[प्रेमबहादुर आले]] |३२,५१० |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |वीरबहादुर बलायर |३०,८७८ |- | | colspan="2" |अन्य |१,६९८ |- | colspan="3" |अवैध मत |३,९१० |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210714133833/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx |date=2021-07-14 }} |} ==== [[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९]] ==== {{Col-begin}} {{Col-2}} =====१(क) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |भरतबहादुर खड्का |१७,४०६ |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}"| |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |चक्रबहादुर मल्ल |१६,७९२ |- | |colspan="2"|अन्य |६७४ |- |colspan="3"|अवैध मत |१,९६१ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210714133833/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx |date=2021-07-14 }} |} {{Col-2}} =====१(द) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (माओवादी केन्द्र)}}"| |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |[[त्रिलोचन भट्ट]] |१६,०९१ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |योगेन्द्रबहादुर शाही |13,495 |- | |colspan="2"|अन्य |१,०९३ |- |colspan="3"|अवैध मत |१,७७३ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |माओवादी केन्द्र विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210714133833/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx |date=2021-07-14 }} |} {{Col-end}} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन २०७०|संविधान सभा निर्वाचन, २०७०]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |वीरबहादुर बलायर |१६,९५७ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |नारद मलासी |८,२४७ |- | style="background-color:darkred" | |[[एकीकृत नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी)|एनेकपा (माओवादी)]] |मोहनबहादुर बम |४,७९६ |- | style="background-color:{{party color|Independent}}" | |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] |कैलाशसिंह साउद |१,९०२ |- | | colspan="2" |अन्य |१,५९५ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: नेपाल न्युज<ref name=":0">{{Cite web|date=2015-03-25|title=Nepalnews.com - News from Nepal as it happens|url=http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top|access-date=2020-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top|archive-date=2015-03-25}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top |date=2015-03-25 }}</ref> |} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |[[हर्कबहादुर सिंह]] |१४,५०६ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |वीरबहादुर बलायर |१३,०९० |- | style="background-color:darkred" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी)]] |[[त्रिलोचन भट्ट]] |८,५०३ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |बहादुरसिंह खड्का |१,१०४ |- | |अन्य | |१,००७ |- | colspan="3" |अवैध मत |२,०६१ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref>{{Cite web|date=2009-10-03|title=Ca Election report|url=http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20091003184536/http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|archive-date=2009-10-03}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५६]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |भक्तबहादुर बलायर |१४,१९८ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |हर्कबहादुर सिंह |१२,२९० |- | style="background-color:indianred" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (माले)]] |कीर्तिचन्द्र ठाकुर |१,९८२ |- | | colspan="2" |अन्य |१,७०१ |- | colspan="3" |अवैध मत |५४३ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive">{{Cite web|date=2008-01-24|title=Finalised Constituencies With Top Two उम्मेदवारs|url=http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20080124110554/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|archive-date=2008-01-24}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061012034141/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php |date=2006-10-12 }}</ref><ref>{{Cite web|title=Election Results'99|url=https://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/ec/alldistconst.htm|access-date=2020-11-15|website=nepalresearch.org}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५१]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |भक्तबहादुर बलायर |८,२०१ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |पूर्णराज जोशी |६,१३२ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |नारायणदत्त भट्ट |४,७८७ |- | style="background-color:{{party color|Independent}}" | |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] |रामचन्द्र भट्ट |१,३३३ |- | | colspan="2" |अन्य |१,४२२ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive" />[http://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/election_1994_constituency_results_english.pdf] |} ==== [[आम निर्वाचन २०४८]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |भक्तबहादुर बलायर |१९,८०५ |- | style="background-color:yellow" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (चन्द)]] | |४,४३१ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [http://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/election_1991_constituency_results_english.pdf] |} == यो पनि हेर्नुहोस् == *[[नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूको सूची]] == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == * [http://www.election.gov.np/ecn/uploads/userfiles/maps/DOTI.pdf डोटी जिल्लाको निर्वाचन क्षेत्रहरूको नक्सा] {{सुदूरपश्चिम प्रदेशका संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू}} [[श्रेणी:नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू]] 7qubjoqpsn6bc7zdfvgl5pk1g56mli1 0 124996 1395767 1353442 2026-11-12T02:42:22Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395767 wikitext text/x-wiki {{Infobox constituency|name=दार्चुला १|type=संसदीय|constituency_link=|parl_name=[[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]|map1=|map2=|map3=|map4=|map_size=300|map_entity=|map_year=2017|image=Darchula1PratinidhiSabha.svg|image2=Darchula1PradeshSabha.png|image3=|image4=|caption=[[सुदूरपश्चिम प्रदेश]]मा दार्चुला १<br/>[[नेपालका संरक्षित क्षेत्रहरूको सूची|संरक्षित क्षेत्र]] हरियो रङमा|caption2=प्रदेश सभा खण्ड १(क) (रातो) र १(ख) निलो र संरक्षित क्षेत्र (हरियो)मा|caption3=|caption4=|district_label=प्रदेश<!-- can be State/Province, region, county -->|district=[[सुदूरपश्चिम प्रदेश]]|region_label=जिल्ला<!-- can be State/Province, region, county -->|region=[[दार्चुला जिल्ला]]|population=|electorate=९२,९४८|towns=|future=|year=२०४८<!-- year of establishment -->|abolished_label=|abolished=|elects_howmany=|seats=|party_label=<!-- defaults to "Party" -->|party=|members_label=[[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|सांसद]]|members=[[गणेशसिंह ठगुन्ना]] ([[नेकपा (एमाले)]]|local_council_label=|local_council=|previous=|next=|blank1_name=[[प्रदेश सभा (नेपाल)|सुदूरपश्चिम प्रदेश<br/>सांसद]] १(क)|blank1_info=विक्रमसिंह धामी ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]|blank2_name=[[प्रदेश सभा (नेपाल)|सुदूरपश्चिम प्रदेश<br/>सांसद]] १(ख)|blank2_info=मानबहादुर धामी [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]|blank3_name=|blank3_info=|blank4_name=|blank4_info=}} '''दार्चुला १''' नेपालको [[दार्चुला जिल्ला]]को संसदीय निर्वाचन क्षेत्र हो। २०७४ भदौ १५, मा निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोगले [[नेपाल सरकार]]लाई प्रतिवेदन बुझाएपछि यो निर्वाचन क्षेत्र अस्तित्वमा आएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=तुफान न्यौपाने|शीर्षक=निर्वाचन क्षेत्र: जनसंख्यालाई ९०% र भूगोललाई १०%|युआरएल=https://www.himalkhabar.com/news/5133|कार्य=|प्रकाशक=हिमाल खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=१६५ निर्वाचन क्षेत्र बन्दा तपाईँको जिल्लामा कति वटा सिट?|युआरएल=https://pahilopost.com/content/-4847.html|कार्य=|प्रकाशक=पहिलो पोस्ट|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref> == सम्मिलित क्षेत्रहरू == दार्चुला १ संसदीय निर्वाचन क्षेत्रमा [[दार्चुला जिल्ला]] समावेश छ। == प्रदेश सभा खण्डहरू == [[सुदूरपश्चिम प्रदेश]] प्रदेश सभा क्षेत्रलाई निम्नलिखित खण्डहरूमा विभाजन गरिएको छ: * दार्चुला १ (क) * दार्चुला १ (ख) == संसद सदस्य == === [[नेपालको सङ्घीय संसद|संसद/संविधान सभा]] === {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[आम निर्वाचन २०४८|२०४८]] |[[दिलेन्द्रप्रसाद बडू]] |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[आम निर्वाचन २०५१|२०५१]] |[[प्रेमसिंह धामी]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[आम निर्वाचन २०५६|२०५६]] |[[दिलेन्द्रप्रसाद बडू]] |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | rowspan="2" style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४|२०६४]] | rowspan="2" |[[लक्ष्मणदत्त जोशी]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |- |''पुस २०६५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|एनेकपा (माओवादी)]] |- | rowspan="2" style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[संविधान सभा निर्वाचन २०७०|२०७०]] | rowspan="3" |[[गणेशसिंह ठगुन्ना]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- |''जेठ २०७५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]] |- |style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |''वैशाख २०७७'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |[[दिलेन्द्रप्रसाद बडू]] |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|२०८२]] |[[गणेशसिंह ठगुन्ना]] |[[नेकपा (एमाले)]] |} === [[प्रदेश सभा (नेपाल)|प्रदेश सभा]] === {{Col-begin}} {{Col-2}} ==== १(क) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- |rowspan="2" style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}"| |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |rowspan="2"|गेलबुसिंह बोहरा |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)]] |- |''जेठ २०७५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]] |- |rowspan="2" style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}"| |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |rowspan="2"|विक्रमसिंह धामी |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |} {{Col-2}} ==== १(ख) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:darkred"| |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |rowspan="2"|मानबहादुर धामी |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}"| |''जेठ २०७५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]] |- |rowspan="2" style="background-color:{{party color|नेकपा (माओवादी केन्द्र)}}"| |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |rowspan="2"|मानबहादुर धामी |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |} {{Col-2}} {{Col-end}} == निर्वाचन परिणाम == ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] ==== {{Election results|cand1=[[गणेशसिंह ठगुन्ना]]|party1=[[नेकपा (एमाले)]]|votes1=18891|cand2=धर्मानन्द जोशी|party2=[[नेपाली काङ्ग्रेस]]|votes2=15836|cand3=राजेश सिंह सामन्त (साउद)|party3=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]|votes3=8936|cand4= लक्ष्मणदत्त जोशी|votes4=3065|party4=[[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]]|cand5=अन्य|votes5=1162|invalid=1608|electorate=92948|result=[[नेकपा (एमाले)]] विजयी|majority=3055|source=<ref>{{Cite web |title=सुदूरपश्चिम प्रदेश- दार्चुला, प्रतिनिधि सभा निर्वाचन क्षेत्र नं. १ सूची |url=https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |website=निर्वाचन आयोग |access-date=2026-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260311153148/https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |archive-date=2026-03-11 }}</ref>}} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९]] ==== {{Election results|cand1=[[दिलेन्द्रप्रसाद बडू]]|party1=[[नेपाली काङ्ग्रेस]]|votes1=28515|cand2=[[गणेशसिंह ठगुन्ना]]|party2=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]|votes2=26381|cand3=अन्य|votes3=827|invalid=|electorate=|result=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] विजयी|majority=2134|source=<ref name="2022el">{{Cite web|title=प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमा उम्मेदवारहरूको सूची|url=https://result.election.gov.np/ElectionनतिजाCentral2079.aspx|website=निर्वाचन आयोग}}{{Dead link|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>}} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |[[गणेशसिंह ठगुन्ना]] |२८,९९८ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |विक्रमसिंह धामी |२२,२३३ |- | | colspan="2" |अन्य |९६९ |- | colspan="3" |अवैध मत |२,३४७ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210714133833/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx |date=2021-07-14 }} |} ==== [[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {{Col-begin}} {{Col-2}} =====१(क) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}"| |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |गेल्बुसिंह बोहरा |१६,०७३ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |मदन गिरी |१२,५९८ |- | |colspan="2"|अन्य |४९६ |- |colspan="3"|अवैध मत |१,०५३ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210714133833/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx |date=2021-07-14 }} |} {{Col-2}} =====१(ख) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (माओवादी केन्द्र)}}"| |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |मानबहादुर धामी |१२,९५६ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |जगदीशबहादुर पाल |९,५७५ |- | |colspan="2"|अन्य |७९९ |- |colspan="3"|अवैध मत |९९३ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |माओवादी केन्द्र विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210714133833/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx |date=2021-07-14 }} |} {{Col-end}} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन २०७०|संविधान सभा निर्वाचन, २०७०]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |[[गणेशसिंह ठगुन्ना]] |२०,४७० |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[दिलेन्द्रप्रसाद बडू]] |१९,२३६ |- | style="background-color:darkred" | |[[एकीकृत नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी)|एनेकपा (माओवादी)]] |ललितसिंह ठगुन्ना |९,०१७ |- | | colspan="2" |अन्य |२,२३९ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: नेपाल न्युज<ref name=":0">{{Cite web|date=2015-03-25|title=Nepalnews.com - News from Nepal as it happens|url=http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top|access-date=2020-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top|archive-date=2015-03-25}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top |date=2015-03-25 }}</ref> |} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:darkred" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी)]] |[[लक्ष्मणदत्त जोशी]] |२५,४०४ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |[[गणेशसिंह ठगुन्ना]] |१२,८१३ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[दिलेन्द्रप्रसाद बडू]] |१२,५९९ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |भुवनसिंह कुँवर |२,००१ |- | |अन्य | |८०५ |- | colspan="3" |अवैध मत |२,३२९ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |माओवादी विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref>{{Cite web|date=2009-10-03|title=Ca Election report|url=http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20091003184536/http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|archive-date=2009-10-03}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५६]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[दिलेन्द्रप्रसाद बडू]] |२२,३७९ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |[[वीरबहादुर ठगुन्ना]] |१६,६५६ |- | style="background-color:yellow" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (चन्द)]] |प्रतापराम लोहार |३,२३२ |- | style="background-color:indianred" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (माले)]] |कीर्तिचन्द्र ठाकुर |२,९२० |- | | colspan="2" |अन्य |६५४ |- | colspan="3" |अवैध मत |५२८ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive">{{Cite web|date=2008-01-24|title=Finalised Constituencies With Top Two उम्मेदवारs|url=http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20080124110554/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|archive-date=2008-01-24}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061012034141/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php |date=2006-10-12 }}</ref><ref>{{Cite web|title=Election Results'99|url=https://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/ec/alldistconst.htm|access-date=2020-11-15|website=nepalresearch.org}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५१]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |[[प्रेमसिंह धामी]] |१५,७०८ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[दिलेन्द्रप्रसाद बडू]] |११,६११ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |इन्द्रबहादुर बम |५,७४७ |- | style="background-color:{{party color|Independent}}" | |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] |अकबरबहादुर सिंह |२,३०८ |- | style="background-color:{{party color|Independent}}" | |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] |कीर्तिचन्द्र ठाकुर |२,१७९ |- | | colspan="2" |अन्य |१६४ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive" />[http://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/election_1994_constituency_results_english.pdf] |} ==== [[आम निर्वाचन २०४८]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[दिलेन्द्रप्रसाद बडू]] |९,६७८ |- | style="background-color:red" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (प्रजातान्त्रिक)|नेकपा (प्रजातान्त्रिक)]] | |३,६४१ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [http://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/election_1991_constituency_results_english.pdf] |} == यो पनि हेर्नुहोस् == *[[नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूको सूची]] == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == * [http://www.election.gov.np/ecn/uploads/userfiles/maps/DARCHULA.pdf दार्चुला जिल्लाको निर्वाचन क्षेत्रहरूको नक्सा] {{सुदूरपश्चिम प्रदेशका संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू}} [[श्रेणी:नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू]] 2572znuipcsqmrbrm7n8x3i8thlszcp 0 124997 1395756 1385845 2026-11-12T02:01:51Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395756 wikitext text/x-wiki {{Infobox constituency|name=डडेल्धुरा १|type=संसदीय|constituency_link=|parl_name=[[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]|map1=|map2=|map3=|map4=|map_size=300|map_entity=|map_year=2017|image=Dadeldhura1PratinidhiSabha.svg|image2=Dadeldhura1PradeshSabha.png|image3=|image4=|caption=[[सुदूरपश्चिम प्रदेश]]मा डडेल्धुरा १<br/>[[नेपालका संरक्षित क्षेत्रहरूको सूची|संरक्षित क्षेत्र]] हरियो रङमा|caption2=प्रदेश सभा खण्ड १(क) (रातो) र १(ख) निलो र संरक्षित क्षेत्र (हरियो)मा|caption3=|caption4=|district_label=प्रदेश<!-- can be State/Province, region, county -->|district=[[सुदूरपश्चिम प्रदेश]]|region_label=जिल्ला<!-- can be State/Province, region, county -->|region=[[डडेल्धुरा जिल्ला]]|population=|electorate=९३,४०३|towns=|future=|year=२०४८<!-- year of establishment -->|abolished_label=|abolished=|elects_howmany=|seats=|party_label=<!-- defaults to "Party" -->|party=|members_label=[[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|सांसद]]|members=[[ताराप्रसाद जोशी]] ([[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]|local_council_label=|local_council=|previous=|next=|blank1_name=[[प्रदेश सभा (नेपाल)|सुदूरपश्चिम प्रदेश <br/>सांसद]] १(क)|blank1_info=खगराज भट्ट ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]|blank2_name=[[प्रदेश सभा (नेपाल)|सुदूरपश्चिम प्रदेश<br/>सांसद]] १(ख)|blank2_info=रिक्त|blank3_name=|blank3_info=|blank4_name=|blank4_info=}} '''डडेल्धुरा १''' नेपालको [[डडेल्धुरा जिल्ला]]को संसदीय निर्वाचन क्षेत्र हो। २०७४ भदौ १५, मा निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोगले [[नेपाल सरकार]]लाई प्रतिवेदन बुझाएपछि यो निर्वाचन क्षेत्र अस्तित्वमा आएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=तुफान न्यौपाने|शीर्षक=निर्वाचन क्षेत्र: जनसंख्यालाई ९०% र भूगोललाई १०%|युआरएल=https://www.himalkhabar.com/news/5133|कार्य=|प्रकाशक=हिमाल खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=१६५ निर्वाचन क्षेत्र बन्दा तपाईँको जिल्लामा कति वटा सिट?|युआरएल=https://pahilopost.com/content/-4847.html|कार्य=|प्रकाशक=पहिलो पोस्ट|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref> == सम्मिलित क्षेत्रहरू == डडेल्धुरा १ संसदीय निर्वाचन क्षेत्रमा [[डडेल्धुरा जिल्ला]] समावेश छ। == प्रदेश सभा खण्डहरू == [[सुदूरपश्चिम प्रदेश]] प्रदेश सभा क्षेत्रलाई निम्नलिखित खण्डहरूमा विभाजन गरिएको छ: * डडेल्धुरा १ (क) * डडेल्धुरा १ (ख) == संसद सदस्य == === [[नेपालको सङ्घीय संसद|संसद/संविधान सभा]] === {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[आम निर्वाचन २०४८|२०४८]] |rowspan="7"|[[शेरबहादुर देउवा]] |rowspan="7"|[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[आम निर्वाचन २०५१|२०५१]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[आम निर्वाचन २०५६|२०५६]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४|२०६४]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[संविधान सभा निर्वाचन, २०७०|२०७०]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |- | style="background-color:{{party color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|२०८२]] |[[ताराप्रसाद जोशी]] |[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |} === [[प्रदेश सभा (नेपाल)|प्रदेश सभा]] === {{Col-begin}} {{Col-2}} ==== १(क) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- |rowspan="2" style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}"| |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |rowspan="2"|पठानसिंह बोहरा |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)]] |- |''जेठ २०७५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी]] |- |style="background-color:{{party color|नेकपा (माओवादी केन्द्र)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |rowspan="2"|खगराज भट्ट |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |} {{Col-2}} ==== १(ख) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- |style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}"| |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |कर्णबहादुर मल्ल |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- |style="background-color:{{party color|स्वतन्त्र}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |rowspan="2"|ताराप्रसाद जोशी |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] |} {{Col-end}} == निर्वाचन परिणामहरू == ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] ==== {{Election results|cand1=[[ताराप्रसाद जोशी]]|party1=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]|votes1=19131|cand2=[[नैनसिंह महर]]|party2=[[नेपाली काङ्ग्रेस]]|votes2=12121|cand3=मानसिंह माल|party3=[[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]]|votes3=6834|cand4=चक्रप्रसाद स्नेही|votes4=2926|party4=[[नेकपा (एमाले)]]|cand5=अन्य|votes5=2055|invalid=2025|electorate=93403|result=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] विजयी|majority=7010|source=<ref>{{Cite web |title=सुदूरपश्चिम प्रदेश- डडेल्धुरा, प्रतिनिधि सभा निर्वाचन क्षेत्र नं. १ सूची |url=https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |website=निर्वाचन आयोग |access-date=2026-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260311153148/https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |archive-date=2026-03-11 }}</ref>}} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९]] ==== {{Election results|cand1=[[शेरबहादुर देउवा]]|party1=[[नेपाली काङ्ग्रेस]]|votes1=25534|cand2=[[सागर ढकाल (राजनीतिज्ञ)| सागर ढकाल]]|party2=[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]]|votes2=13042|cand3=[[कर्णबहादुर मल्ल]]|party3=नेपाली काङ्ग्रेस (विपी)|votes3=7535|cand4=अन्य|votes4=1905|invalid=|electorate=|result=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] विजयी|majority=12492|source=<ref name="2022el">{{Cite web|title=प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमा उम्मेदवारहरूको सूची|url=https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|website=निर्वाचन आयोग|access-date=2024-11-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20221129072853/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|archive-date=2022-11-29}}</ref>}} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[शेरबहादुर देउवा]] |२८,४४६ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |खेमराज भट्ट |२१,४८९ |- | |अन्य | |१,१८३ |- | colspan="3" |अवैध मत |२,९३२ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210714133833/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx |date=2021-07-14 }} |} ==== [[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {{Col-begin}} {{Col-2}} =====१(क) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}"| |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |पठानसिंह बोहरा |१३,५६३ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |रघुबर भट्ट |११,३९४ |- | |colspan="2"|अन्य |२१७ |- |colspan="3"|अवैध मत |१,०४४ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210714133833/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx |date=2021-07-14 }} |} {{Col-2}} =====१(ख) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |कर्णबहादुर मल्ल |१३,४१३ |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}"| |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |ताराप्रसाद जोशी |१३,०५७ |- | |colspan="2"|अन्य |१४६ |- |colspan="3"|अवैध मत |१,१०८ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210714133833/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx |date=2021-07-14 }} |} {{Col-end}} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन २०७०|संविधान सभा निर्वाचन, २०७०]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[शेरबहादुर देउवा]] |२३,९२० |- | style="background-color:darkred" | |[[एकीकृत नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी)|एनेकपा (माओवादी)]] |खेमराज भट्ट |१२,४९३ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |ताराप्रसाद जोशी |७,१९० |- | | colspan="2" |अन्य |३,७३३ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: नेपालन्युज<ref name=":0">{{Cite web|date=2015-03-25|title=Nepalnews.com - News from Nepal as it happens|url=http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top|access-date=2020-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top|archive-date=2015-03-25}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top |date=2015-03-25 }}</ref> |} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[शेरबहादुर देउवा]] |२०,५२९ |- | style="background-color:darkred" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी)]] |खेमराज भट्ट |१९,१६१ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |विक्रमबहादुर शाही |७,९८२ |- | style="background-color:darksalmon" | |[[जनमोर्चा नेपाल]] |जगतबहादुर कार्की |१,८१२ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |हिक्मतसिंह साउद |१,१०८ |- | |अन्य | |१,२९५ |- | colspan="3" |अवैध मत |२,९२६ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref>{{Cite web|date=2009-10-03|title=Ca Election report|url=http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20091003184536/http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|archive-date=2009-10-03}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५६]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[शेरबहादुर देउवा]] |२८,६५१ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |बागेश्वरीदत्त चटौत |७,८४० |- | style="background-color:yellow" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी|राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (चन्द)]] |गणेशप्रसाद भट्ट |४,८९३ |- | style="background-color:indianred" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (मार्क्सवादी लेनिनवादी)]] |कृष्णराज ओझा |१,५७६ |- | | colspan="2" |अन्य |१,३६६ |- | colspan="3" |अवैध मत |१,३७६ |- ! colspan="2" |नतिजामा ! colspan="2" |काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive">{{Cite web|date=2008-01-24|title=Finalised Constituencies With Top Two Candidates|url=http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20080124110554/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|archive-date=2008-01-24}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061012034141/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php |date=2006-10-12 }}</ref><ref>{{Cite web|title=Election Results'99|url=https://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/ec/alldistconst.htm|access-date=2020-11-15|website=nepalresearch.org}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५१]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[शेरबहादुर देउवा]] |२०,७०१ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |खेमराज मयाल |९,९६६ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |लालबहादुर खडायत |२,८५२ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive" />[http://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/election_1994_constituency_results_english.pdf] |} ==== [[आम निर्वाचन २०४८]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[शेरबहादुर देउवा]] |२४,५७० |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] | |६,६२८ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [http://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/election_1991_constituency_results_english.pdf] |} == यो पनि हेर्नुहोस् == *[[नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूको सूची]] == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == * [http://www.election.gov.np/ecn/uploads/userfiles/maps/DADELDHURA.pdf डडेल्धुरा जिल्लाको निर्वाचन क्षेत्रहरूको नक्सा] {{सुदूरपश्चिम प्रदेशका संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू}} [[श्रेणी:नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू]] njeipezc4gjtizn3e7l1a4qws7yci7t 0 124998 1395813 1388085 2026-11-12T05:36:08Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395813 wikitext text/x-wiki {{Infobox constituency|name=बाजुरा १|type=संसदीय|constituency_link=|parl_name=[[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]|map1=|map2=|map3=|map4=|map_size=300|map_entity=|map_year=2017|image=Bajura1PratinidhiSabha.svg|image2=Bajura1PradeshSabha.png|image3=|image4=|caption=[[सुदूरपश्चिम प्रदेश]]मा बाजुरा १<br/>[[नेपालका संरक्षित क्षेत्रहरूको सूची|संरक्षित क्षेत्र]] हरियो रङमा|caption2=प्रदेश सभा खण्ड १(क) (रातो) र १(ख) निलो र संरक्षित क्षेत्र (हरियो)मा|caption3=|caption4=|district_label=प्रदेश<!-- can be State/Province, region, county -->|district=[[सुदूरपश्चिम प्रदेश]]|region_label=जिल्ला<!-- can be State/Province, region, county -->|region=[[बाजुरा जिल्ला]]|population=|electorate=८७,८६१|towns=|future=|year=२०४८<!-- year of establishment -->|abolished_label=|abolished=|elects_howmany=|seats=|party_label=<!-- defaults to "Party" -->|party=|members_label=[[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|सांसद]]|members=[[जनकराज गिरी]] ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]|local_council_label=|local_council=|previous=|next=|blank1_name=[[प्रदेश सभा (नेपाल)|सुदूरपश्चिम<br/>सांसद]] १(क)|blank1_info=बलदेव रेग्मी ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]|blank2_name=[[प्रदेश सभा (नेपाल)|सुदूरपश्चिम प्रदेश<br/>सांसद]] १(ख)|blank2_info=प्रकाशबहादुर शाह [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]|blank3_name=|blank3_info=|blank4_name=|blank4_info=}} '''बाजुरा १''' नेपालको [[बाजुरा जिल्ला]]को संसदीय निर्वाचन क्षेत्र हो। २०७४ भदौ १५, मा निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोगले [[नेपाल सरकार]]लाई प्रतिवेदन बुझाएपछि यो निर्वाचन क्षेत्र अस्तित्वमा आएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=तुफान न्यौपाने|शीर्षक=निर्वाचन क्षेत्र: जनसंख्यालाई ९०% र भूगोललाई १०%|युआरएल=https://www.himalkhabar.com/news/5133|कार्य=|प्रकाशक=हिमाल खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=१६५ निर्वाचन क्षेत्र बन्दा तपाईँको जिल्लामा कति वटा सिट?|युआरएल=https://pahilopost.com/content/-4847.html|कार्य=|प्रकाशक=पहिलो पोस्ट|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref> == सम्मिलित क्षेत्रहरू == बाजुरा १ संसदीय निर्वाचन क्षेत्रमा [[बाजुरा जिल्ला]] समावेश छ। == प्रदेश सभा खण्डहरू == [[सुदूरपश्चिम प्रदेश]] प्रदेश सभा क्षेत्रलाई निम्नलिखित खण्डहरूमा विभाजन गरिएको छ: * बाजुरा १ (क) * बाजुरा १ (ख) === [[नेपालको सङ्घीय संसद|संसद/संविधान सभा]] === {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[आम निर्वाचन २०४८|२०४८]] |देवराज जोशी |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[आम निर्वाचन २०५१|२०५१]] | rowspan="2" |हिक्मतबहादुर शाही |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी लेनिनवादी)]] |- | style="background-color:indianred" | |''फागुन २०५५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (मार्क्सवादी लेनिनवादी)]] |- | rowspan="2" style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[आम निर्वाचन २०५६|२०५६]] |जनकराज गिरी | rowspan="2" |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- |[[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४|२०६४]] |देवराज जोशी |- | rowspan="3" style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[संविधान सभा निर्वाचन २०७०|२०७०]] |कर्णबहादुर थापा | rowspan="2" |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी लेनिनवादी)]] |- |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] | rowspan="2" |लालबहादुर थापा |- |''जेठ २०७५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |[[बद्रीप्रसाद पाण्डे]] |rowspan="2" |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|२०८२]] |[[जनकराज गिरी]] |} === [[प्रदेश सभा (नेपाल)|प्रदेश सभा]] === {{Col-begin}} {{Col-2}} ==== १(क) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- |rowspan="2" style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}"| |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |rowspan="2"|वलदेव रेग्मी |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी लेनिनवादी)]] |- |''जेठ २०७५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी]] |- |style="background-color:{{party color|नेकपा (एकीकृत समाजवादी)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |rowspan="2"|नरेशकुमार शाही |[[नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]] |} {{Col-2}} ==== १(ख) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- |rowspan="2" style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}"| |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |rowspan="2"|प्रकाशबहादुर शाह |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी लेनिनवादी)]] |- |''जेठ २०७५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी]] |- |style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |rowspan="2"|पदमबहादुर शाही |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |} {{Col-end}} == निर्वाचन परिणाम == ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] ==== {{Election results |cand1=[[जनकराज गिरी]] |party1=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |votes1=17173 |cand2=लालबहादुर थापा |party2=[[नेकपा (एमाले)]] |votes2=16633 |cand3=हेमराज थापा |party3=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |votes3=6035 |cand4=प्रकाशबहादुर शाह |party4=[[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]] |votes4=3301 |cand5=अन्य |votes6=754 |electorate=87861 |result=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] विजयी |majority=540 |invalid=1200 |source=<ref>{{Cite web |title=प्रतिनिधि सभा निर्वाचन २०८२ - बाजुरा नतिजा |url=https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |website=निर्वाचन आयोग |access-date=2026-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260311153148/https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |archive-date=2026-03-11 }}</ref> }} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९]] ==== {{Election results|cand1=[[बद्रीप्रसाद पाण्डे]]|party1=[[नेपाली काङ्ग्रेस]]|votes1=31786|cand2=कर्णबहादुर थापा|party2=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]|votes2=26349|cand3=अन्य|votes3=394|invalid=|electorate=|result=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] विजयी|majority=5437|source=<ref name="2022el">{{Cite web|title=प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमा उम्मेदवारहरूको सूची|url=https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|website=निर्वाचन आयोग|access-date=2024-11-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20221129072853/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|archive-date=2022-11-29}}</ref>}} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |[[लालबहादुर थापा]] |२८,०६५ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |कवीराज पण्डित |२३,१८१ |- | style="background-color:crimson" | |[[नयाँ शक्ति पार्टी, नेपाल]] |दिलिपकुमार शाही |४६५ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} ==== [[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {{Col-begin}} {{Col-2}} =====१(क) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}"| |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |वलदेव रेग्मी |९,८४० |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |जनकराज गिरी |८,३०१ |- | |colspan="2"|अन्य |२३९ |- |colspan="3"|अवैध मत |583 |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} {{Col-2}} =====१(ख) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}"| |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |प्रकाशबहादुर शाह |१८,१८६ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |पदमबहादुर शाही |१४,९७७ |- | |colspan="2"|अन्य |२०७ |- |colspan="3"|अवैध मत |९०८ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} {{Col-end}} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन २०७०|संविधान सभा निर्वाचन, २०७०]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |[[कर्णबहादुर थापा]] |२२,४५८ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |माबहादुर रावल |१८,१२५ |- | style="background-color:darkred" | |[[एकीकृत नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी)|एनेकपा (माओवादी)]] |शहदेव बोगटी |५,६१३ |- | | colspan="2" |अन्य |१,३९५ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: नेपाल न्युज<ref name=":0">{{Cite web|date=2015-03-25|title=Nepalnews.com - News from Nepal as it happens|url=http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top|access-date=2020-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top|archive-date=2015-03-25}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top |date=2015-03-25 }}</ref> |} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[देवराज जोशी]] |१९,२७१ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |[[कर्णबहादुर थापा]] |१८,४६९ |- | style="background-color:darkred" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी)]] |मिनबहादुर विष्ट |१३,१५५ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |जङ्गकुमार गिरी |१,३८६ |- | |अन्य | |२,२४८ |- | colspan="3" |अवैध मत |१,४८९ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref>{{Cite web|date=2009-10-03|title=Ca Election report|url=http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20091003184536/http://www.election.gov.np/reports/CAresultss/reportBody.php|archive-date=2009-10-03}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५६]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[जनकराज गिरी]] |२३,१२९ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |[[कर्णबहादुर थापा]] |११,०६३ |- | style="background-color:indianred" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (माले)]] |हिक्मतबहादुर शाही |९,११० |- | | colspan="2" |अन्य |१,३६६ |- | colspan="3" |अवैध मत |१,१०० |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive">{{Cite web|date=2008-01-24|title=Finalised Constituencies With Top Two उम्मेदवारs|url=http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20080124110554/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|archive-date=2008-01-24}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061012034141/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php |date=2006-10-12 }}</ref><ref>{{Cite web|title=Election नतिजाs'99|url=https://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/ec/alldistconst.htm|access-date=2020-11-15|website=nepalresearch.org}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५१]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |हिक्मतबहादुर शाही |२१,०१३ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[देवराज जोशी]] |१९,५०३ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |विजयबहादुर शाह |१,२११ |- | | colspan="2" |अन्य |६७५ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive" />[http://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/election_1994_constituency_results_english.pdf] |} ==== [[आम निर्वाचन २०४८]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[देवराज जोशी]] |१७,०६६ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] | |१२,४८३ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [http://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/election_1991_constituency_results_english.pdf] |} == यो पनि हेर्नुहोस् == *[[नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूको सूची]] == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == * [http://www.election.gov.np/ecn/uploads/userfiles/maps/BAJURA.pdf बाजुरा जिल्लाको निर्वाचन क्षेत्रहरूको नक्सा] {{सुदूरपश्चिम प्रदेशका संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू}} [[श्रेणी:नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू]] [[श्रेणी:बाजुरा जिल्ला]] 7x1zyannbhnldaor0jg8ukqj2ul48mi 0 124999 1395811 1387878 2026-11-12T05:26:25Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395811 wikitext text/x-wiki {{Infobox constituency|name=बझाङ १|type=संसदीय|constituency_link=|parl_name=[[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]|map1=|map2=|map3=|map4=|map_size=300|map_entity=|map_year=2017|image=Bajhang1PratinidhiSabha.svg|image2=Bajhang1PradeshSabha.png|image3=|image4=|caption=[[सुदूरपश्चिम प्रदेश]]मा बझाङ १<br/>[[नेपालका संरक्षित क्षेत्रहरूको सूची|संरक्षित क्षेत्र]] हरियो रङमा|caption2=प्रदेश सभा खण्ड १(क) (रातो) र १(ख) निलो र संरक्षित क्षेत्र (हरियो)मा|caption3=|caption4=|district_label=प्रदेश<!-- can be State/Province, region, county -->|district=[[सुदूरपश्चिम प्रदेश]]|region_label=जिल्ला<!-- can be State/Province, region, county -->|region=[[बझाङ जिल्ला]]|population=|electorate=१,२६,९०३|towns=|future=|year=२०४८<!-- year of establishment -->|abolished_label=|abolished=|elects_howmany=|seats=|party_label=<!-- defaults to "Party" -->|party=|members_label=[[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|सांसद]]|members=[[ऐनबहादुर महर]] ([[नेकपा (एमाले)]]|local_council_label=|local_council=|previous=|next=|blank1_name=[[प्रदेश सभा (नेपाल)|सुदूरपश्चिम प्रदेश<br/>सांसद]] १(क)|blank1_info=दमनबहादुर भण्डारी ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]|blank2_name=[[प्रदेश सभा (नेपाल)|सुदूरपश्चिम प्रदेश<br/>सांसद]] १(ख)|blank2_info=भीमबहादुर भण्डारी [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]|blank3_name=|blank3_info=|blank4_name=|blank4_info=}} '''बझाङ १''' नेपालको [[बझाङ जिल्ला]]को संसदीय निर्वाचन क्षेत्र हो। २०७४ भदौ १५, मा निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोगले [[नेपाल सरकार]]लाई प्रतिवेदन बुझाएपछि यो निर्वाचन क्षेत्र अस्तित्वमा आएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=तुफान न्यौपाने|शीर्षक=निर्वाचन क्षेत्र: जनसंख्यालाई ९०% र भूगोललाई १०%|युआरएल=https://www.himalkhabar.com/news/5133|कार्य=|प्रकाशक=हिमाल खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=१६५ निर्वाचन क्षेत्र बन्दा तपाईँको जिल्लामा कति वटा सिट?|युआरएल=https://pahilopost.com/content/-4847.html|कार्य=|प्रकाशक=पहिलो पोस्ट|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref> == सम्मिलित क्षेत्रहरू == बझाङ १ संसदीय निर्वाचन क्षेत्रमा [[बझाङ जिल्ला]] समावेश छ। == प्रदेश सभा खण्डहरू == [[सुदूरपश्चिम प्रदेश]] प्रदेश सभा क्षेत्रलाई निम्नलिखित खण्डहरूमा विभाजन गरिएको छ: * बझाङ १ (क) * बझाङ १ (ख) == संसद सदस्य == === [[नेपालको सङ्घीय संसद|संसद/संविधान सभा]] === {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[आम निर्वाचन २०४८|२०४८]] |अर्जुनजङ्ग बहादुर सिंह |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[आम निर्वाचन २०५१|२०५१]] |भानुभक्त जोशी |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[आम निर्वाचन २०५६|२०५६]] |अर्जुनजङ्ग बहादुर सिंह |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | rowspan="4" style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४|२०६४]] |भानुभक्त जोशी | rowspan="3" |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)]] |- |[[संविधान सभा निर्वाचन २०७०|२०७०]] |मानप्रसाद खत्री |- |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] | rowspan="2" |भैरवबहादुर सिंह |- |''जेठ २०७५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]] |- |style="color:inherit;background:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |[[भानुभक्त जोशी]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]] |- |style="color:inherit;background:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|२०८२]] |[[ऐनबहादुर महर]] |[[नेकपा (एमाले)]] |} === [[प्रदेश सभा (नेपाल)|प्रदेश सभा]] === {{Col-begin}} {{Col-2}} ==== १(क) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- |style="color:inherit;background:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |rowspan="3"|अर्जुनबहादुर थापा |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- |style="color:inherit;background:{{party color|Nepal Communist Party}}"| |''जेठ २०७५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]] |- |style="color:inherit;background:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |''वैशाख २०७७'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- |style="color:inherit;background:{{party color|Nepali Congress}}"| |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |पृथ्वीबहादुर सिंह |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | style="color:inherit;background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |२०८१ उप-निर्वाचन |दमनबहादुर भण्डारी |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |}{{Col-2}} ==== १(ख) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- |style="color:inherit;background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}"| |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |rowspan="3"|देवकी मल्ल (थापा) |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |- |style="color:inherit;background:{{party color|Nepal Communist Party}}"| |''जेठ २०७५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]] |- |rowspan="2" style="color:inherit;background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}"| |''वैशाख २०७७'' |rowspan="2"|[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |- |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |भीमबहादुर भण्डारी |} {{Col-end}} == निर्वाचन परिणामहरू == ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] ==== {{Election results|cand1=[[ऐनबहादुर महर]]|party1=[[नेकपा (एमाले)]]|votes1=18543|cand2=[[प्रकाश रसाइली स्नेही]]|party2=[[नेपाली काङ्ग्रेस]]|votes2=16304|cand3=मीनबहादुर कुँवर|party3=[[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]]|votes3=9757|cand4=शैलेशकुमार सिंह|votes4=9263|party4=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]|cand5=अन्य|votes5=966|invalid=|electorate=126903|result=[[नेकपा (एमाले)]] विजयी|majority=2239|source=<ref>{{Cite web |title=सुदूरपश्चिम प्रदेश- बझाङ, प्रतिनिधि सभा निर्वाचन क्षेत्र नं. १ सूची |url=https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |website=निर्वाचन आयोग |access-date=2026-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260311153148/https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |archive-date=2026-03-11 }}</ref>}} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९]] ==== {{Election results |cand1=[[भानुभक्त जोशी]] |party1=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]] |votes1=28413 |cand2=ऐनबहादुर महर |party2=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |votes2=27412 |cand3=विश्वप्रकाश जेठरा |party3=[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |votes3=1208 |cand4=अन्य |votes4=1580 |invalid= |electorate= |result=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]] विजयी |majority=1001 |source=<ref name="2022el">{{Cite web|title=प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमा उम्मेदवारहरूको सूची|url=https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|website=निर्वाचन आयोग|access-date=2024-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20221129072853/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|archive-date=2022-11-29}}</ref>}} ==== [[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९]] ==== {{Col-begin}} {{Col-2}} ==== १(क)को लागि २०८१ उप-निर्वाचन ==== {{Election results|cand1=दमनबहादुर भण्डारी|party1=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]|votes1=11613|cand2=अभिषेकबहादुर सिंह|party2=[[नेपाली काङ्ग्रेस]]|votes2=11346|cand3=जनकबहादुर बुढा|party3= [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]|votes3=3831| |cand6=अन्य|votes6=2915|invalid=|electorate=|result=|नेकपा (एमाले)]] विजयी|majority=267| source=<ref name="2024el">{{Cite web|title=उपनिर्वाचन नतिजा, २०८१|url=https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2081bi.aspx|website=निर्वाचन आयोग|access-date=2024-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20240701144302/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2081bi.aspx|archive-date=2024-07-01}}</ref>}} =====१(क) ===== {{Election results |cand1=पृथ्वीबहादुर सिंह |party1=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |votes1=17112 |cand2=अफिलाल ओखेडा |party2=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |votes2=13336 |cand3=अन्य |votes3=830 |invalid= |electorate= |result=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |majority=3776 |source=<ref name="2022el"/> }} {{col-2}} =====१(ख)===== {{Election results |cand1=भीमबहादुर भण्डारी |party1=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |votes1=13879 |cand2=लालबहादुर रावल |party2=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |votes2=11337 |cand3=वीरेन्द्रबहादुर मल्ल |party3=[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |votes3=2272 |cand4=अन्य |votes4=515 |invalid= |electorate= |result=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |majority=2542 |source=<ref name="2022el"/> }} {{col-end}} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !प्राप्त मत |- | style="color:inherit;background:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |[[भैरवबहादुर सिंह]] |३४,६०२ |- | style="color:inherit;background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |पृथ्वीबहादुर सिंह |२६,९१० |- | | colspan="2" |अन्य |१,८२० |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} ==== [[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {{Col-begin}} {{Col-2}} =====१(क) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !प्राप्त मत |- | style="color:inherit;background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |अर्जुनबहादुर थापा |१७,८६८ |- | style="color:inherit;background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |चन्द्रदेव जोशी |१३,१९७ |- | |colspan="2"|अन्य |८९९ |- |colspan="3"|अवैध मत |१,१८१ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} {{Col-2}} =====१(ख) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !प्राप्त मत |- | style="color:inherit;background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |देवकी मल्ल (थापा) |१६,७४३ |- | style="color:inherit;background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |नरेशबहादुर सिंह |१४,२४२ |- | |colspan="2"|अन्य |८५१ |- |colspan="3"|अवैध मत |२,०३६ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |माओवादी केन्द्र विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} {{Col-end}} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन २०७०|संविधान सभा निर्वाचन, २०७०]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !प्राप्त मत |- | style="color:inherit;background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |मानप्रसाद खत्री |११,५३० |- | style="color:inherit;background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[अर्जुनजङ्ग बहादुर सिंह]] |१०,७०८ |- | style="color:inherit;background-color:darkred" | |[[एकीकृत नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी)|एनेकपा (माओवादी)]] |देवराज रेग्मी |७,३५३ |- | | colspan="2" |अन्य |१,९३० |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: नेपाल न्युज<ref name=":0">{{Cite web|date=2015-03-25|title=Nepalnews.com - News from Nepal as it happens|url=http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top|access-date=2020-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top|archive-date=2015-03-25}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top |date=2015-03-25 }}</ref> |} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !प्राप्त मत |- | style="color:inherit;background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |[[भानुभक्त जोशी]] |१३,९५५ |- | style="color:inherit;background-color:darkred" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी)]] |देवराज रेग्मी |१२,१४८ |- | style="color:inherit;background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[अर्जुनजङ्ग बहादुर सिंह]] |१०,०९२ |- | |अन्य | |२,२४८ |- | colspan="3" |अवैध मत |1,124 |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref>{{Cite web|date=2009-10-03|title=Ca Election report|url=http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20091003184536/http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|archive-date=2009-10-03}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५६]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !प्राप्त मत |- | style="color:inherit;background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[अर्जुनजङ्ग बहादुर सिंह]] |१४,२०९ |- | style="color:inherit;background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |अर्जुनबहादुर थापा |१३,८२७ |- | style="color:inherit;background-color:indianred" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (माले)]] |केशवराज जोशी |१,९८८ |- | style="color:inherit;background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |गगनजङ्ग बहादुर सिंह |१,८८५ |- | style="color:inherit;background-color:yellow" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (चन्द)]] |कुमेन्द्र रोकाय |१८३ |- | colspan="3" |अवैध मत |६०१ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive">{{Cite web|date=2008-01-24|title=Finalised Constituencies With Top Two उम्मेदवारs|url=http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20080124110554/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|archive-date=2008-01-24}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061012034141/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php |date=2006-10-12 }}</ref><ref>{{Cite web|title=Election Results'99|url=https://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/ec/alldistconst.htm|access-date=2020-11-15|website=nepalresearch.org}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५१]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !प्राप्त मत |- | style="color:inherit;background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |[[भानुभक्त जोशी]] |१३,६०३ |- | style="color:inherit;background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[अर्जुनजङ्ग बहादुर सिंह]] |६,६४० |- | style="color:inherit;background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |गगनजङ्ग बहादुर सिंह |२,९०६ |- | style="color:inherit;background-color:{{party color|स्वतन्त्र}}" | |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] |सत्यराम भण्डारी |२,६०७ |- | style="color:inherit;background-color:{{party color|स्वतन्त्र}}" | |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] |प्रेमबहादुर खाती |७२९ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive" />[http://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/election_1994_constituency_results_english.pdf] |} ==== [[आम निर्वाचन २०४८]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !प्राप्त मत |- | style="color:inherit;background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[अर्जुनजङ्ग बहादुर सिंह]] |९,६४६ |- | style="color:inherit;background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] | |८,८८२ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [http://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/election_1991_constituency_results_english.pdf] |} == यो पनि हेर्नुहोस् == *[[नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूको सूची]] == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == * [http://www.election.gov.np/ecn/uploads/userfiles/maps/BAJHANG.pdf बझाङ जिल्लाको निर्वाचन क्षेत्रहरूको नक्सा] {{सुदूरपश्चिम प्रदेशका संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू}} [[श्रेणी:नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू]] [[श्रेणी:बझाङ जिल्ला]] 4uafb1utj98pb0lctvz6saq4qkya86s 0 125000 1395818 1388335 2026-11-12T05:52:45Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395818 wikitext text/x-wiki {{Infobox constituency|name=बैतडी १|type=संसदीय|constituency_link=|parl_name=[[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]|map1=|map2=|map3=|map4=|map_size=300|map_entity=|map_year=2017|image=Baitadi1PratinidhiSabha.svg|image2=Baitadi1PradeshSabha.png|image3=|image4=|caption=[[सुदूरपश्चिम प्रदेश]]मा बैतडी १<br/>[[नेपालका संरक्षित क्षेत्रहरूको सूची|संरक्षित क्षेत्र]] हरियो रङमा|caption2=प्रदेश सभा खण्ड १(क) (रातो) र १(ख) निलो र संरक्षित क्षेत्र (हरियो)मा|caption3=|caption4=|district_label=प्रदेश<!-- can be State/Province, region, county -->|district=[[सुदूरपश्चिम प्रदेश]]|region_label=जिल्ला<!-- can be State/Province, region, county -->|region=[[बैतडी जिल्ला]]|population=|electorate=१,५६,३७२|towns=|future=|year=२०४८<!-- year of establishment -->|abolished_label=|abolished=|elects_howmany=|seats=|party_label=<!-- defaults to "Party" -->|party=|members_label=[[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|सांसद]]|members=हरिमोहन भण्डारी ([[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]|local_council_label=|local_council=|previous=|next=|blank1_name=[[प्रदेश सभा (नेपाल)|सुदूरपश्चिम<br/>सांसद]] १(क)|blank1_info=सुरेन्द्रबहादुर पाल ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]|blank2_name=[[प्रदेश सभा (नेपाल)|सुदूरपश्चिम प्रदेश<br/>सांसद]] १(ख)|blank2_info=शिवराज भट्ट [[नेपाली काङ्ग्रेस]]|blank3_name=|blank3_info=|blank4_name=|blank4_info=}} '''बैतडी १''' नेपालको [[बैतडी जिल्ला]]को संसदीय निर्वाचन क्षेत्र हो। २०७४ भदौ १५, मा निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोगले [[नेपाल सरकार]]लाई प्रतिवेदन बुझाएपछि यो निर्वाचन क्षेत्र अस्तित्वमा आएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=तुफान न्यौपाने|शीर्षक=निर्वाचन क्षेत्र: जनसंख्यालाई ९०% र भूगोललाई १०%|युआरएल=https://www.himalkhabar.com/news/5133|कार्य=|प्रकाशक=हिमाल खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=१६५ निर्वाचन क्षेत्र बन्दा तपाईँको जिल्लामा कति वटा सिट?|युआरएल=https://pahilopost.com/content/-4847.html|कार्य=|प्रकाशक=पहिलो पोस्ट|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref> == सम्मिलित क्षेत्रहरू == बैतडी १ संसदीय निर्वाचन क्षेत्रमा [[बैतडी जिल्ला]] समावेश छ। == प्रदेश सभा खण्डहरू == [[सुदूरपश्चिम प्रदेश]] प्रदेश सभा क्षेत्रलाई निम्नलिखित खण्डहरूमा विभाजन गरिएको छ: * बैतडी १ (क) * बैतडी १ (ख) == संसद सदस्य == === [[नेपालको सङ्घीय संसद|संसद/संविधान सभा]] === {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="color:inherit;background:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[आम निर्वाचन २०४८|२०४८]] |कृष्णकुमार जोशी |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | style="color:inherit;background:{{party color|Rastriya Prajatantra Party}}" | |[[आम निर्वाचन २०५१|२०५१]] |[[लोकेन्द्रबहादुर चन्द]] |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |- | rowspan="2" style="color:inherit;background:{{party color|Nepali Congress}}" | |२०५३ उप-निर्वाचन |केशवबहादुर चन्द | rowspan="2" |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- |[[आम निर्वाचन २०५६|२०५६]] |नरेन्द्रबहादुर बम |- | rowspan="2" style="color:inherit;background:{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४|२०६४]] | rowspan="2" |नरेन्द्रबहादुर कुँवर |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |- |''पुस २०६५'' |[[एकीकृत नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी)|एनेकपा (माओवादी)]] |- |style="color:inherit;background:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}"| |[[संविधान सभा निर्वाचन, २०७०|२०७०]] | rowspan="5" |[[दामोदर भण्डारी]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- |style="color:inherit;background:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}"| |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | style="color:inherit;background:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |''जेठ २०७५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी]] |- |style="color:inherit;background:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}"| |''वैशाख २०७७'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- |style="color:inherit;background:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}"| |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- |style="color:inherit;background:{{party color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}}"| |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|२०८२]] |[[हरिमोहन भण्डारी]] |[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |- |} === [[प्रदेश सभा (नेपाल)|प्रदेश सभा]] === {{Col-begin}} {{Col-2}} ==== १(क) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- |style="color:inherit;background:{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}"| |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |rowspan="3"|प्रेमप्रकाश भट्ट |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |- |style="color:inherit;background:{{party color|Nepal Communist Party}}"| |''जेठ २०७५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]] |- |style="color:inherit;background:{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}"| |''वैशाख २०७७'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |- |style="color:inherit;background:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |सुरेन्द्रबहादुर पाल |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |} {{Col-2}} ==== १(ख) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- |style="color:inherit;background:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |rowspan="3"|लीलाधर भट्ट |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | style="color:inherit;background:{{party color|Nepal Communist Party}}"| |''जेठ २०७५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]] |- |style="color:inherit;background:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |''वैशाख २०७७'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- |style="color:inherit;background:{{party color|Nepali Congress}}"| |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |शिवराज भट्ट |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |} {{Col-end}} == निर्वाचन परिणाम == ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] ==== {{Election results |cand1=[[हरिमोहन भण्डारी]] |party1=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |votes1=22134 |cand2=[[चतुरबहादुर चन्द]] |party2=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |votes2=18194 |cand3=[[दामोदर भण्डारी]] |party3=[[नेकपा (एमाले)]] |votes3=17091 |cand4=परमानन्द भट्ट |party4=[[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]] |votes4=6965 |cand5=अन्य |votes5=3346 |electorate=156372 |result=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] विजयी |majority=3940 |invalid=4126 |source=<ref>{{Cite web |title=प्रतिनिधि सभा निर्वाचन २०८२ - बैतडी नतिजा |url=https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |website=निर्वाचन आयोग |access-date=2026-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260311153148/https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |archive-date=2026-03-11 }}</ref> }} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९]] ==== {{Election results |cand1=[[दामोदर भण्डारी]] |party1=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |votes1=33611 |cand2=नरेन्द्रबहादुर कुँवर |party2=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |votes2=32080 |cand3=केशवबहादुर चन्द |party3=[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] |votes3=2509 |cand4=देवबहादुर चन्द |party4=[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |votes4=1759 |cand5=प्रकाशचन्द्र भट्ट |party5=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |votes5=1423 |cand6=अन्य |votes6=1116 |invalid= |electorate= |result=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] विजयी |majority=1531 |source=<ref name="2022el">{{Cite web|title=प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमा उम्मेदवारहरूको सूची|url=https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|website=निर्वाचन आयोग|access-date=2024-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20221129072853/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|archive-date=2022-11-29}}</ref>}} ==== [[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९]] ==== {{col-start}} {{col-2}} =====१(क) ===== {{Election results |cand1=सुरेन्द्रबहादुर पाल |party1=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |votes1=12831 |cand2=हरिमोहन भण्डारी |party2=[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] |votes2=11018 |cand3=वीरबहादुर विष्ट |party3=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |votes3=10953 |cand4=नरेन्द्रबहादुर विष्ट |party4=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]] |votes4=2194 |cand5=रणबहादुर विष्ट |party5=[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |votes5=968 |cand6=अन्य |votes6=178 |invalid= |electorate= |result=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] विजयी |majority=1813 |source=<ref name="2022el"/> }} {{col-2}} =====१(ख)===== {{Election results |cand1=शिवराज भट्ट |party1=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |votes1=17153 |cand2=लीलाधर भट्ट |party2=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |votes2=16716 |cand3=नारायणदत्त जोशी |party3=[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |votes3=1201 |cand4=अन्य |votes4=390 |invalid= |electorate= |result=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] विजयी |majority=437 |source=<ref name="2022el"/> }} {{col-end}} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {{Election results |party1=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |cand1=[[दामोदर भण्डारी]] |votes1=39524 |party2=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |cand2=नरबहादुर चन्द |votes2=28291 |cand3=अन्य |votes3=1277 |majority=11233 |invalid=7054 |electorate=132319 |result=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] विजयी |source=निर्वाचन आयोग<ref>{{Cite web |title=प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचन २०७४ को परिणाम पुस्तक |trans-title=Report of the 2017 House of Representatives member election |url=https://www.election.gov.np/ecn/uploads/userfiles/ElectionResultBook/HoR2074.pdf |website=निर्वाचन आयोग |language=ne}}</ref> }} ==== [[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {{Col-begin}} {{Col-2}} =====१(क) ===== {{Election results |party1=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |cand1=प्रेमप्रकाश भट्ट |votes1=18093 |party2=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |cand2=हरिमोहन भण्डारी |votes2=15126 |party3=जनसमाजवादी पार्टी नेपाल |cand3=भागीरथ सिंह कुँवर |votes3=1171 |color3=tomato |cand4=अन्य |votes4=492 |invalid=3136 |majority=2967 |electorate=65425 |result=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] विजयी |source=निर्वाचन आयोग<ref name="2017pa">{{Cite web |title=प्रदेश सभा सदस्य निर्वाचन, २०७४ को परिणाम पुस्तक |url=https://www.election.gov.np/ecn/uploads/userfiles/ElectionResultBook/PA2074.pdf |lang=ne |website=निर्वाचन आयोग}}</ref> }} {{Col-2}} =====१(ख) ===== {{Election results |party1=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |cand1=लीलाधर भट्ट |votes1=20318 |party2=[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |cand2=गणेश चन्द |votes2=15247 |invalid=2590 |majority=5071 |electorate=66894 |result=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] विजयी |source=निर्वाचन आयोग<ref name="2017pa"/> }} {{Col-end}} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन २०७०|संविधान सभा निर्वाचन, २०७०]] ==== {{Election results |party1=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |cand1=[[दामोदर भण्डारी]] |votes1=11672 |party2=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |cand2=लोकराज अवस्थी |votes2=10680 |party3=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|एनेकपा (माओवादी)]] |cand3=[[नरेन्द्रबहादुर कुँवर]] |votes3=9306 |party4=[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |cand4=[[लोकेन्द्रबहादुर चन्द]] |votes4=4975 |cand5=अन्य |votes5=1816 |majority=992 |invalid=3715 |electorate=58496 |result=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] विजयी |source=निर्वाचन आयोग<ref>{{Cite web |date= |title=Download FPTP Results(XML) |url=http://election.gov.np/CA2070/CAResults/FPTP/XML/FPTP.xml |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170520232602/http://election.gov.np/CA2070/CAResults/FPTP/XML/FPTP.xml |archive-date=20 May 2017 |access-date=11 November 2022 |website=निर्वाचन आयोग |language=ne}}</ref><ref>{{Cite web |title=पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचनमा निर्वाचन क्षेत्र अनुसार सदर मत र बदर मत |url=http://election.gov.np/CA2070/CAResults/reportBody.php?selectedMenu=6&rand=1388574371 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20140416142021/http://election.gov.np/CA2070/CAResults/reportBody.php?selectedMenu=6&rand=1388574371 |archive-date=16 April 2014 |access-date=5 December 2022 |website=निर्वाचन आयोग |language=ne}}</ref><ref>{{Cite web |date= |title=निर्वाचन क्षेत्र अनुसार मतदाता सङ्ख्या |url=http://www.election.gov.np/election/uploads/files/pages/pdf_cons_wise1.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140401031644/http://www.election.gov.np/election/uploads/files/pages/pdf_cons_wise1.pdf |archive-date=1 April 2014 |access-date=5 December 2022 |website=निर्वाचन आयोग |language=ne}}</ref> }} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४]] ==== {{Election results |party1=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी)]] |cand1=[[नरेन्द्रबहादुर कुँवर]] |votes1=27130 |party2=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |cand2=[[दामोदर भण्डारी]] |votes2=9059 |party3=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |cand3=[[नरेन्द्रबहादुर बम]] |votes3=5130 |party4=[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |cand4=गणेशसिंह विष्ट |votes4=2759 |cand5=अन्य |votes5=1027 |majority=18071 |invalid=2739 |electorate=80149 |result=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी)]] विजयी |source=निर्वाचन आयोग<ref>{{Cite web |date= |title=Constituent Assembly Election 2064 List of Winning Candidates |url=http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091003184536/http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php |archive-date=3 October 2009 |access-date=15 November 2020 |website=निर्वाचन आयोग |language=en}}</ref> }} ==== [[आम निर्वाचन २०५६]] ==== {{Election results |party1=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |cand1=[[नरेन्द्रबहादुर बम]] |votes1=11313 |party2=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |cand2=पृथ्वीराज अवस्थी |votes2=9901 |party3=[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (चन्द)]] |cand3=[[लोकेन्द्रबहादुर चन्द]] |votes3=7517 |party4=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (माले)]] |cand4=राजेन्द्र बहादुर साउद |votes4=1195 |color4={{party color|Communist Party of Nepal (Marxist–Leninist) (2002)}} |cand5=अन्य |votes5=1110 |majority=1412 |invalid=745 |electorate=63442 |result=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] विजयी |source=निर्वाचन आयोग<ref name="archive">{{Cite web |date= |title=Finalised Constituencies With Top Two Candidates (Comparative) |url=http://www.election-commission.org.np/toptwo.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20080124110554/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php |archive-date=24 January 2008 |access-date=15 November 2020 |website=निर्वाचन आयोग }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061012034141/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php |date=12 October 2006 }}</ref><ref>{{Cite web |title=Election Results '99 |url=https://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/ec/alldistconst.htm |date=27 June 1999 |access-date=15 November 2020 |website=नेपाल रिसर्च}}</ref> }} ===== २०५३ उप-निर्वाचन ===== {{Election results |party1=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |cand1=केशवबहादुर चन्द |votes1= |result=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] विजयी |source=निर्वाचन आयोग<ref>{{Cite web|title=निर्वाचन आयोगको सूचना |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=17874 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200117121955/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=17874 |archive-date=17 January 2020 |access-date=2 December 2020 |url-status=dead |website=राजपत्र|lang=ne}}</ref> }} ==== [[आम निर्वाचन २०५१]] ==== {{Election results |party1=[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |cand1=[[लोकेन्द्रबहादुर चन्द]] |votes1=11023 |party2=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |cand2=पृथ्वीराज अवस्थी |votes2=5865 |party3=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |cand3=[[नरेन्द्रबहादुर बम]] |votes3=5166 |party4=[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] |cand4=गणेश बहादुर थापा |votes4=1402 |party5=नेपाली काङ्ग्रेस (विपी) |cand5=केशवबहादुर चन्द |votes5=1272 |color5=limegreen |party6=[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] |cand6=तर्कबहादुर शाही |votes6=242 |majority=5158 |result=[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] विजयी |source=निर्वाचन आयोग<ref name="archive" /><ref>{{Cite web |title=Auswertung der Wahlergebnisse vom 15. November 1994 |url=https://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/election_1994_constituency_results_english.pdf |access-date=18 December 2022 |website=नेपाल रिसर्च |language=de}}</ref> }} ==== [[आम निर्वाचन २०४८]] ==== {{Election results |party1=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |cand1=कृष्णकुमार जोशी |votes1=11128 |party2=[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (चन्द)]] |cand2=- |votes2=6060 |majority=5068 |result=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] विजयी |source=<ref>{{Cite web |title=Election 1991 Constituency Results |url=https://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/election_1991_constituency_results_english.pdf |access-date=18 December 2022 |website=नेपाल रिसर्च |language=de}}</ref> }} == यो पनि हेर्नुहोस् == *[[नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूको सूची]] == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == * [http://www.election.gov.np/ecn/uploads/userfiles/maps/BAITADI.pdf बैतडी जिल्लाको निर्वाचन क्षेत्रहरूको नक्सा] {{सुदूरपश्चिम प्रदेशका संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू}} [[श्रेणी:नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू]] [[श्रेणी:बैतडी जिल्ला]] 76etscfdqsxb38r9m2y4qsi6dhmy51u 0 125008 1395650 1383070 2026-11-11T21:13:01Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395650 wikitext text/x-wiki {{Infobox constituency|name=अछाम २|type=संसदीय|constituency_link=|parl_name=[[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]|map1=|map2=|map3=|map4=|map_size=300|map_entity=|map_year=2017|image=Achham2PratinidhiSabha.svg|image2=Achham2PradeshSabha.png|image3=|image4=|caption=[[सुदूरपश्चिम प्रदेश]]मा अछाम २<br/>[[नेपालका संरक्षित क्षेत्रहरूको सूची|संरक्षित क्षेत्र]] हरियो रङमा|caption2=प्रदेश सभा खण्ड १(क) (रातो) र १(ख) निलो र संरक्षित क्षेत्र (हरियो)मा|caption3=|caption4=|district_label=प्रदेश<!-- can be State/Province, region, county -->|district=[[सुदूरपश्चिम प्रदेश]]|region_label=जिल्ला<!-- can be State/Province, region, county -->|region=[[अछाम जिल्ला]]|population=|electorate=८२,८२४|towns=|future=|year=२०४८<!-- year of establishment -->|abolished_label=|abolished=|elects_howmany=|seats=|party_label=<!-- defaults to "Party" -->|party=|members_label=[[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|सांसद]]|members=यज्ञबहादुर बोगटी ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]|local_council_label=|local_council=|previous=|next=|blank1_name=[[प्रदेश सभा (नेपाल)|सुदूरपश्चिम<br/>सांसद]] २(क)|blank1_info=अक्कलबहादुर रावल ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]|blank2_name=[[प्रदेश सभा (नेपाल)|सुदूरपश्चिम प्रदेश<br/>सांसद]] २(ख)|blank2_info=मानबहादुर रावल [[नेपाली काङ्ग्रेस]]|blank3_name=|blank3_info=|blank4_name=|blank4_info=}} '''अछाम २''' नेपालको [[अछाम जिल्ला]]को दुई संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू मध्ये एक हो। २०७४ भदौ १५, मा निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोगले [[नेपाल सरकार]]लाई प्रतिवेदन बुझाएपछि यो निर्वाचन क्षेत्र अस्तित्वमा आएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=तुफान न्यौपाने|शीर्षक=निर्वाचन क्षेत्र: जनसंख्यालाई ९०% र भूगोललाई १०%|युआरएल=https://www.himalkhabar.com/news/5133|कार्य=|प्रकाशक=हिमाल खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=१६५ निर्वाचन क्षेत्र बन्दा तपाईँको जिल्लामा कति वटा सिट?|युआरएल=https://pahilopost.com/content/-4847.html|कार्य=|प्रकाशक=पहिलो पोस्ट|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref> == सम्मिलित क्षेत्रहरू == अछाम २ संसदीय निर्वाचन क्षेत्रमा [[मङ्गलसेन नगरपालिका]], [[पञ्चदेवल विनायक नगरपालिका]], [[कमलबजार नगरपालिका]], [[ढकारी गाउँपालिका]] र [[तुर्माखाँद गाउँपालिका]] समावेश छ। == प्रदेश सभा खण्डहरू == [[सुदूरपश्चिम प्रदेश]] प्रदेश सभा क्षेत्रलाई निम्नलिखित खण्डहरूमा विभाजन गरिएको छ: * अछाम २ (क) * अछाम २ (ख) == संसद सदस्य == === [[नेपालको सङ्घीय संसद|संसद/संविधान सभा]] === {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[आम निर्वाचन २०४८|२०४८]] |गोविन्दबहादुर शाह |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |[[आम निर्वाचन २०५१|२०५१]] |भीमबहादुर कठायत |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[आम निर्वाचन २०५६|२०५६]] |रामबहादुर विष्ट |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | rowspan="2" style="background-color:darkred" | |[[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४|२०६४]] | rowspan="2" |[[शरतसिंह भण्डारी]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी)]] |- |''पुस २०६५'' |[[एकीकृत नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी)|एनेकपा (माओवादी)]] |- | rowspan="3" style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[संविधान सभा निर्वाचन २०७०|२०७०]] |भरत साउद | rowspan="2" |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |- |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] | rowspan="2" |यज्ञबहादुर बोगटी |- |''जेठ २०७५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |[[पुष्पबहादुर शाह]] |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|२०८२]] |[[यज्ञबहादुर बोगटी]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |} === [[प्रदेश सभा (नेपाल)|प्रदेश सभा]] === {{Col-begin}} {{Col-2}} ==== २(क) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:darkred"| |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |rowspan="2"|अक्कलबहादुर रावल |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}"| |''जेठ २०७५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]] |- |rowspan="1" style="background-color:{{party color|नेकपा (माओवादी केन्द्र)}}"| |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |rowspan="1"|अक्कलबहादुर रावल |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |- |}{{Col-2}} ==== २(ख) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- |style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}"| |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |rowspan="4"|बलबहादुर सोडारी |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |- |style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |''जेठ २०७५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]] |- |style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |''फागुन २०७७'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |- |style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}" | |''भदौ २०७८'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]] |- |rowspan="1" style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}"| |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |rowspan="1"|मानबहादुर रावल |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- |}{{Col-end}} == निर्वाचन परिणाम == ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] ==== {{Election results |cand1=[[यज्ञबहादुर बोगटी]] |party1=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |votes1=9518 |cand2=[[पुष्पबहादुर शाह]] |party2=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |votes2=9046 |cand3=बलबहादुर कुँवर |party3=[[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]] |votes3=6493 |cand4=भूपदेव शाह |party4=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |votes4=4562 |cand5=अन्य |votes5=950 |electorate=82824 |result=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] विजयी |majority=472 |invalid=1531 |source=<ref>{{Cite web |title=प्रतिनिधि सभा निर्वाचन २०८२ - अछाम २ नतिजा |url=https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |website=निर्वाचन आयोग |access-date=2026-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260311153148/https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |archive-date=2026-03-11 }}</ref> }} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९]] ==== {{Election results|cand1=[[पुष्पबहादुर शाह]]|party1=[[नेपाली काङ्ग्रेस]]|votes1=22954|cand2=[[यज्ञबहादुर बोगटी]]|party2=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]|votes2=16114|cand3=अन्य|votes3=705|invalid=|electorate=|result=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] विजयी|majority=6840|source=<ref name="2022el">{{Cite web|title=प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमा उम्मेदवारहरूको सुची|url=https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|website=निर्वाचन आयोग|access-date=2024-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20221129072853/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|archive-date=2022-11-29}}</ref>}} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेद्वार !प्राप्त मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |यज्ञबहादुर बोगटी |२१,९६५ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |पुष्पबहादुर शाह |१९,१०३ |- | style="background-color:#ff8080" | |[[नेपाल मजदुर किसान पार्टी]] |झङ्कारबहादुर शाही |१७३ |- | colspan="3" |अवैध मतहरू |१,६५० |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210714133833/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx |date=2021-07-14 }} |} ==== [[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {{Col-begin}} {{Col-2}} =====२(क) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेद्वार !प्राप्त मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}"| |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |अक्कलबहादुर रावल |१०,९८१ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |सुरतबहादुर विष्ट |९,०४० |- | |colspan="2"|अन्य |४२५ |- |colspan="3"|अवैध मतहरू |१,१२५ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |माओवादी केन्द्र विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210714133833/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx |date=2021-07-14 }} |}{{Col-2}} =====२(ख) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेद्वार !प्राप्त मत |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}"| |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |बलबहादुर सोडारी |१०,८१६ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |बलबहादुर कुँवर |९,८३७ |- |colspan="3"|अवैध मतहरू |६९० |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210714133833/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx |date=2021-07-14 }} |}{{Col-end}} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन २०७०|संविधान सभा निर्वाचन, २०७०]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेद्वार !प्राप्त मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |भरत साउद |१७,७२५ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |बलबहादुर कुँवर |१२,९६८ |- | style="background-color:darkred" | |[[एकीकृत नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी)|एनेकपा (माओवादी)]] |झङ्कारबहादुर रावल |१०,९६७ |- | style="background-color:indianred" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (माले)]] |बमबहादुर बिसी |१,२४६ |- | | colspan="2" |अन्य |१,६२९ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: नेपाल न्युज<ref name=":0">{{Cite web|date=2015-03-25|title=Nepalnews.com - News from Nepal as it happens|url=http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top|access-date=2020-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top|archive-date=2015-03-25}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top |date=2015-03-25 }}</ref> |} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेद्वार !प्राप्त मत |- | style="background-color:darkred" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |[[शरतसिंह भण्डारी]] |१७,९७६ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |शिवप्रसाद उपाध्याय |१४,१७१ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |रामबहादुर विष्ट |१०,४४२ |- | style="background-color:indianred" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (माले)]] |जगतबहादुर बोगटी |५,१३४ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |भीमबहादुर विष्ट |१,३०३ |- | |अन्य | |1,527 |- | colspan="3" |अवैध मतहरू |३,०४३ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |माओवादी विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref>{{Cite web|date=2009-10-03|title=Ca Election report|url=http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20091003184536/http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|archive-date=2009-10-03}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५६]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेद्वार !प्राप्त मत |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |रामबहादुर विष्ट |१९,५२३ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |भरत साउद |११,७४० |- | style="background-color:indianred" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (माले)]] |झङ्कारबहादुर रावल |७,९८९ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |रामबहादुर शाही |४,५९५ |- | style="background-color:yellow" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (चन्द)]] |दीनेशकुमार शाही |२४३ |- | colspan="3" |अवैध मतहरू |१,१५६ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive">{{Cite web|date=2008-01-24|title=Finalised Constituencies With Top Two|url=http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20080124110554/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|archive-date=2008-01-24}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061012034141/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php |date=2006-10-12 }}</ref><ref>{{Cite web|title=Election Results'99|url=https://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/ec/alldistconst.htm|access-date=2020-11-15|website=nepalresearch.org}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५१]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेद्वार !प्राप्त मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |भीमबहादुर कठायत |१२,७९७ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |रामबहादुर विष्ट |१०,७३३ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |महाजीत सावत |७,८९६ |- | style="background-color:{{party color|स्वतन्त्र}}" | |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] |हरिहरप्रसाद अधिकारी |१,७१३ |- | style="background-color:{{party color|स्वतन्त्र}}" | |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] |भैरवसिंह रावल |७७३ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive" />[http://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/election_1994_constituency_results_english.pdf] |} ==== [[आम निर्वाचन २०४८]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेद्वार !प्राप्त मत |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[गोबिन्दबहादुर शाह|गोविन्दबहादुर शाह]] |११,०२६ |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] | |९,६५७ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [http://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/election_1991_constituency_results_english.pdf] |} == यो पनि हेर्नुहोस् == *[[नेपालका संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूको सूची|नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूको सूची]] == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == * [http://www.election.gov.np/ecn/uploads/userfiles/maps/ACHHAM.pdf अछाम जिल्लाको निर्वाचन क्षेत्रहरूको नक्सा] {{सुदूरपश्चिम प्रदेशका संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू}} [[श्रेणी:नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू]] [[श्रेणी:अछाम जिल्ला]] 34cnrfz83m2wcrcie1gjgk0wvczgv2p 0 125010 1395821 1388403 2026-11-12T06:01:57Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395821 wikitext text/x-wiki {{Infobox constituency|name=भक्तपुर २|type=संसदीय|constituency_link=|parl_name=[[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]|map1=|map2=|map3=|map4=|map_size=300|map_entity=|map_year=2017|image=Bhaktapur1PratinidhiSabha.svg|image2=Bhaktapur1PradeshSabha.png|image3=|image4=|caption=[[बागमती प्रदेश]]मा भक्तपुर २ |caption2=प्रदेश सभा खण्ड २(क) (रातो) र २(ख) |caption3=|caption4=|district_label=प्रदेश<!-- can be State/Province, region, county -->|district=[[बागमती प्रदेश]]|region_label=जिल्ला<!-- can be State/Province, region, county -->|region=[[भक्तपुर जिल्ला]]|population=|electorate=९८,३५६|towns=|future=|year=२०४८<!-- year of establishment -->|abolished_label=|abolished=|elects_howmany=|seats=|party_label=<!-- defaults to "Party" -->|party=|members_label=[[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|सांसद]]|members=[[राजीव खत्री]] ([[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]])|local_council_label=|local_council=|previous=|next=|blank1_name=[[प्रदेश सभा (नेपाल)|बागमती<br/>सांसद]] २(क)|blank1_info=किरण थापामगर ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]])|blank2_name=[[प्रदेश सभा (नेपाल)|बागमती प्रदेश<br/>सांसद]] २(ख)|blank2_info=राजेन्द्रमान श्रेष्ठ ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]])|blank3_name=|blank3_info=|blank4_name=|blank4_info=}} '''भक्तपुर २''' नेपालको [[भक्तपुर जिल्ला]]का दुई संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूमध्ये एक हो। २०७४ भदौ १५, मा निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोगले [[नेपाल सरकार]]लाई प्रतिवेदन बुझाएपछि यो निर्वाचन क्षेत्र अस्तित्वमा आएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=तुफान न्यौपाने|शीर्षक=निर्वाचन क्षेत्र: जनसंख्यालाई ९०% र भूगोललाई १०%|युआरएल=https://www.himalkhabar.com/news/5133|कार्य=|प्रकाशक=हिमाल खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=१६५ निर्वाचन क्षेत्र बन्दा तपाईँको जिल्लामा कति वटा सिट?|युआरएल=https://pahilopost.com/content/-4847.html|कार्य=|प्रकाशक=पहिलो पोस्ट|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref> == सम्मिलित क्षेत्रहरू == भक्तपुर २ संसदीय निर्वाचन क्षेत्रमा [[सूर्यविनायक नगरपालिका]] र [[मध्यपुर थिमी नगरपालिका]] समावेश गरिएको छ। == प्रदेश सभा खण्डहरू == [[बागमती प्रदेश]] प्रदेश सभा क्षेत्रलाई निम्नलिखित खण्डहरूमा विभाजन गरिएको छ: * भक्तपुर २(क) * भक्तपुर २(ख) === [[नेपालको सङ्घीय संसद|संसद/संविधान सभा]] === {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[आम निर्वाचन २०४८|२०४८]] |जगन्नाथ आचार्य |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | style="background-color:#FF8080" | |[[आम निर्वाचन २०५१|२०५१]] |आशाकाजी बसुकला |[[नेपाल मजदुर किसान पार्टी]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[आम निर्वाचन २०५६|२०५६]] |लेखनाथ न्यौपाने |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | style="background-color:#FF8080" | |[[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४|२०६४]] |सुनील प्रजापति |[[नेपाल मजदुर किसान पार्टी]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[संविधान सभा निर्वाचन २०७०|२०७०]] |रामेश्वरप्रसाद ढुङ्गेल |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | rowspan="2" style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] | rowspan="2" |[[महेश बस्नेत]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |- |''जेठ २०७५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]] |- | rowspan="1" style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] | rowspan="1" |[[दुर्लभ थापा क्षेत्री]] |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | rowspan="1" style="background-color:{{party color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|२०८२]] | rowspan="1" |[[राजीव खत्री]] |[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |- |} === [[प्रदेश सभा (नेपाल)|प्रदेश सभा]] === {{Col-begin}} {{Col-2}} ==== २(क) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | rowspan="2" style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] | rowspan="2" |शशीजङ्ग थापा |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |- |''जेठ २०७५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]] |- | rowspan="2" style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] | rowspan="2" |किरण थापामगर |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |} {{Col-2}} ==== २(ख) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- |style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] | rowspan="4" |राजेन्द्रमान श्रेष्ठ |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |- |style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |''जेठ २०७५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी]] |- |style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |''फागुन २०७७'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)]] |- |style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}" | |''भदौ २०७८'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]] |- | rowspan="2" style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] | rowspan="2" |राजेन्द्रमान श्रेष्‍ठ |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]] |- |} {{Col-end}} == निर्वाचन परिणाम == ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] ==== {| class="wikitable sortable" style="text-align:right" |- ! colspan="2" style="text-align:left;" | राजनीतिक दल ! style="text-align:left;" | उम्मेदवार ! प्राप्त मत ! style="width:50px;" | % |- | style="background-color: #2BB6F4; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] | style="text-align:left;" | '''राजीव खत्री''' | '''४२,३३४''' | '''६०.६७%''' |- | style="background-color: #E61B21; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[नेकपा (एमाले)]] | style="text-align:left;" | महेश बस्नेत | १०,९९६ | १५.७६% |- | style="background-color: #138808; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[नेपाली काङ्ग्रेस]] | style="text-align:left;" | कविर राणा | ८,४०१ | १२.०४% |- | style="background-color: #FF8080; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[नेपाल मजदुर किसान पार्टी]] | style="text-align:left;" | रमेश वैद्य | ३,७५३ | ५.३८% |- | style="background-color: #BC0000; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी]] | style="text-align:left;" | राम प्रसाद सापकोटा | १,३२३ | १.९०% |- | style="background-color: gold; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] | style="text-align:left;" | बिक्रम थापा | १,२२४ | १.७५% |- | style="background-color: #754D26; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[श्रम संस्कृति पार्टी]] | style="text-align:left;" | अर्जुन बासु | ६६५ | ०.९५% |- | style="background-color: #264039; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[उज्यालो नेपाल पार्टी]] | style="text-align:left;" | जित राम लामा | ६१९ | ०.८९% |- | style="background-color: #DCDCDC; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | स्वतन्त्र | style="text-align:left;" | आनन्द कार्की | १७५ | ०.२५% |- | style="background-color: #DCDCDC; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | अन्य उम्मेदवारहरू | style="text-align:left;" | विभिन्न | २८२ | ०.४०% |- ! colspan="3" style="text-align:right;" | जम्मा सदर मत ! ६९,७७२ ! ९७.२९% |- | colspan="3" style="text-align:right;" | बदर मत ! १,९४३ ! २.७१% |- ! colspan="3" style="text-align:right;" | जम्मा खसेको मत ! ७१,७१५ ! १००% |- ! colspan="3" style="text-align:right;" | मतान्तर ! ३१,३३८ ! |- | colspan="5" style="text-align:left; background-color: #F9F9F9;" | '''स्रोत: निर्वाचन आयोग, २०८२'''<ref>{{Cite web |title=बागमती प्रदेश- भक्तपुर, प्रतिनिधि सभा निर्वाचन क्षेत्र नं. २ सूची |url=https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |website=निर्वाचन आयोग |access-date=2026-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260311153148/https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |archive-date=2026-03-11 }}</ref> |} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९]] ==== {{Election results|cand1=[[दुर्लभ थापा क्षेत्री]]|party1=[[नेपाली काङ्ग्रेस]]|votes1=24239|cand2=[[महेश बस्नेत]]|party2=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]|votes2=23282|cand3=अनुराधा थापा मगर|party3=[[नेपाल मजदुर किसान पार्टी]]|votes3=7127|cand4=साजन विक|party4=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]|votes4=4098|cand5=मोहन केसी|party5=[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]]|votes5=2569|cand6=अन्य|votes6=2378|invalid=|electorate=|result=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] विजयी|majority=957|source=<ref name="2022el">{{Cite web|title=प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमा उम्मेदवारहरुको सुची|url=https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|website=निर्वाचन आयोग|access-date=2025-01-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20221129072853/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|archive-date=2022-11-29}}</ref>}} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |[[महेश बस्नेत]] |३६,४१२ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[दमननाथ ढुङ्गाना]] |१८,६८७ |- | style="background-color:#FF8080" | |[[नेपाल मजदुर किसान पार्टी]] |अनुराधा थापा मगर |५,४७१ |- | style="background-color:#183F73" | |[[विवेकशील साझा पार्टी]] |शशीविक्रम कार्की |१,७८४ |- | | colspan="2" |अन्य |७५५ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} ==== [[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {{Col-begin}} {{Col-2}} ===== २(क) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |शशीजङ्ग थापा |१९,५१५ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |अङ्गत खड्का |९,११५ |- | style="background-color:#FF8080" | |[[नेपाल मजदुर किसान पार्टी]] |सरोजराज गोसाई |२,६५४ |- | style="background-color:#183F73" | |[[विवेकशील साझा पार्टी]] |रमेश राई |१,०८१ |- | | colspan="2" |अन्य |९५९ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} {{Col-2}} ===== २(ख) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |राजेन्द्रमान श्रेष्ठ |१४,२२९ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |गणेशमान चित्रकार |११,५३८ |- | style="background-color:#FF8080" | |[[नेपाल मजदुर किसान पार्टी]] |प्रेमजन थापा श्रेष्ठ |२,३५५ |- | style="background-color:#183F73" | |[[विवेकशील साझा पार्टी]] |रामभक्त बडे |१,०८८ |- | | colspan="2" |अन्य |७६९ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} {{Col-end}} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन २०७०|संविधान सभा निर्वाचन, २०७०]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |रामेश्वरप्रसाद ढुङ्गेल |२१,१२१ |- | style="background-color:#FF8080" | |[[नेपाल मजदुर किसान पार्टी]] |[[सुनिल प्रजापति]] |१७,४११ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |[[महेश बस्नेत]] |१६,०२९ |- | style="background-color:darkred" | |[[एकीकृत नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी)|एनेकपा (माओवादी)]] |देवीप्रसाद ढकाल |५,७९१ |- | style="background-color:orange" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी नेपाल]] |दीपेन्द्रकुमार केसी |२,६३२ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |सानुकाजी हेका |१,७६१ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: नेपाल न्युज<ref>{{Cite web|date=2015-03-25|title=Nepalnews.com - News from Nepal as it happens|url=http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top|access-date=2020-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top|archive-date=2015-03-25}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top |date=2015-03-25 }}</ref> |} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:#FF8080" | |[[नेपाल मजदुर किसान पार्टी]] |[[सुनिल प्रजापति]] |१८,१०० |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |लेखनाथ न्यौपाने |१३,२६५ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |गणेशबहादुर खत्री |११,७६९ |- | style="background-color:darkred" | |[[एकीकृत नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी)|एनेकपा (माओवादी)]] |अर्जुनबहादुर थापा |१०,९६६ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |रामहरि थापा |३,४१८ |- | |अन्य | |४,१५५ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेमकिपा विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref>{{Cite web|date=2009-10-03|title=Ca Election report|url=http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20091003184536/http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|archive-date=2009-10-03}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५६]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[लेखनाथ न्यौपाने]] |१४,२०० |- | style="background-color:#FF8080" | |[[नेपाल मजदुर किसान पार्टी]] |[[सुनिल प्रजापति]] |१३,४३२ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |युवराज कार्की |९,०७७ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |गणेशबहादुर खत्री |७,८२८ |- | style="background-color:pink" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (माले)]] |प्रेमनन्दलाल श्रेष्ठ |१,५९१ |- | style="background-color:yellow" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (चन्द)]] |सानुकाजी हेका |१,३१४ |- | style="background-color:darkred" | |[[संयुक्त जनमोर्चा नेपाल]] |कृष्णलाल गोजा श्रेष्ठ |१,०४४ |- | | colspan="2" |अन्य |४०३ |- | colspan="3" |अवैध मत |८८६ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive">{{Cite web|date=2008-01-24|title=Finalised Constituencies With Top Two Candidates|url=http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20080124110554/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|archive-date=2008-01-24}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061012034141/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php |date=2006-10-12 }}</ref><ref>{{Cite web|title=Election Results'99|url=https://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/ec/alldistconst.htm|access-date=2020-11-15|website=nepalresearch.org}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५१]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:#FF8080" | |[[नेपाल मजदुर किसान पार्टी]] |आशाकाजी बसुकला |१३,५८१ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |गणेशबहादुर खत्री |११,९०६ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |रामप्रसाद दवाडी |१०,६३० |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |राजेन्द्रमान श्रेष्ठ |८,४९६ |- | | colspan="2" |अन्य |८८८ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेमकिपा |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive" /> [http://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/election_1994_constituency_results_english.pdf] |} ==== [[आम निर्वाचन २०४८]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |जगन्नाथ आचार्य |१६,०५२ |- | style="background-color:#FF8080" | |[[नेपाल मजदुर किसान पार्टी]] |भैरव रिजाल |१४,७५२ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [http://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/election_1991_constituency_results_english.pdf] |} == यो पनि हेर्नुहोस् == *[[नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूको सूची]] == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == * [http://www.election.gov.np/ecn/uploads/userfiles/maps/BHAKTAPUR.pdf भक्तपुर जिल्लाको निर्वाचन क्षेत्रहरूको नक्सा] {{बागमती प्रदेशका संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू}} [[श्रेणी:नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू]] [[श्रेणी:भक्तपुर जिल्ला]] 59u3zm0pk1vcs6aoisx09rz62wpl9cl 0 125277 1395828 1388646 2026-11-12T06:38:00Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395828 wikitext text/x-wiki '''भैरव बहादुर सिंह''' एक नेपाली राजनीतिज्ञ हुन् र बझाङ-१, प्रदेश नम्बर ७ बाट निर्वाचित प्रतिनिधि सभा (नेपाल) सदस्यको रूपमा सेवा गरिरहेका छन्। उनी नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीका सदस्य हुन्।<ref>{{cite web|url=https://www.kantipurdaily.com/news/2017/10/22/20171022175804.html|title=बझाङमा ७ दलको उम्मेदवारी, एमालेका दुई वागी|website=www.kantipurdaily.com|access-date=2026-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20190105201419/https://www.kantipurdaily.com/news/2017/10/22/20171022175804.html|archive-date=2019-01-05}}</ref><ref>{{cite web|url=https://thehimalayantimes.com/nepal/left-alliance-wins-all-in-bajhang/|title=Left alliance wins all in Bajhang|date=8 December 2017|website=The Himalayan Times}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.dainiknepal.com/2017/12/284488.html|title=बझाङमा सबै बाम उम्मेदवारको जित, एमालेका भैरव सिंह विजयी|publisher=|access-date=2022-05-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20190413122316/https://www.dainiknepal.com/2017/12/284488.html|archive-date=2019-04-13}}</ref> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== {{ठुटो}} [[श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] k8sy2fnhm1hr03lo7rh3qxysxhjph7m 0 125908 1395884 1391344 2026-11-12T10:50:36Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395884 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=सोनी राणा|image=Sony rana nepal airlines (cropped).jpg|caption=राणा [[त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल]]मा (2016)|birth_date={{Birth date and age|1965|10|17|df=y}}|birth_place=[[काठमाडौँ|काठमाडौं]], [[नेपाल]]|nationality=नेपाली|occupation=पाइलट|years_active=1991–वर्तमान|employer=[[नेपाल वायुसेवा निगम]]|known_for=नेपालको पहिलो महिला व्यावसायिक-पाइलट (१९९१)|spouse=विजय गिरी|children=१|parents={{Plainlist| *ओम नरसिंह राणा (बुवा) *कञ्चन राणा (आमा)}}|website={{URL|https://sonyrana.com.np/|}}}} [[Category:Articles with hCards]] '''सोनी राणा''' (जन्म १७ अक्टोबर १९६५) नेपालको पहिलो महिला व्यावसायिक-पाइलट हुन्। <ref>{{Cite web|url=https://samachardainik.com/news-details/14753/2019-03-08|title=यी १० महिला : जो नेपालको इतिहासमा नै पहिलो बने !|website=Samachar Dainik|language=ne|accessdate=2022-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20220616133914/https://samachardainik.com/news-details/14753/2019-03-08|archive-date=2022-06-16}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://nepalihimal.com/|title=हिमाल खबरपत्रिका {{!}} 'लीडर' महिला|website=nepalihimal.com|language=en-US|accessdate=2022-06-09}}</ref> उनले [[नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरण|नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणबाट]] लाइसेन्स नम्बर ११९ अन्तर्गत २९ मार्च १९९१ मा आफ्नो उड्डयन लाइसेन्स प्राप्त गरेकी थिइन्। उनी बोइङ जेटको पहिलो नेपाली महिला पाइलट पनि हुन् ।<ref>{{Cite web|url=http://archive.nepalitimes.com/news.php?id=295#.YqHI0HZBztU|title=The wonderful women and their flying machines- Nepali Times|website=archive.nepalitimes.com|accessdate=2022-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20220616133913/http://archive.nepalitimes.com/news.php?id=295#.YqHI0HZBztU|archive-date=2022-06-16}}</ref> == प्रारम्भिक जीवन र शिक्षा == राणाको जन्म १७ अक्टोबर १९६५ ([[विक्रम सम्वत्|२०२२]]) मा [[लक्ष्मी पूजा|लक्ष्मीपूजाको]] दिन बुबा ओमनरसिंह राणा र आमा कञ्चन राणाको [[काठमाडौँ|काठमाडौंको]] [[ठमेल]] स्थित घरमा भएको थियो। उनले महेन्द्र भवन विद्यालयबाट [[प्रवेशिका परीक्षा|एसएलसी]] तहको शिक्षा पूरा गरि पद्म कन्या बहुमुखी क्याम्पसबाट सर्टिफिकेट डिग्री र डिप्लोमा प्राप्त गरिन्।<ref>{{Cite web|url=https://ekantipur.com/ampnews/2015-01-17/402267.html|title=Kantipur-सोनीको आकाश यात्रा - कान्तिपुर समाचार|website=ekantipur.com|accessdate=2022-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20220609101022/https://ekantipur.com/ampnews/2015-01-17/402267.html|archive-date=2022-06-09}}</ref> त्यसपछि उनी उड्डयनको तालिम लिन सन् १९८७ मा [[संयुक्त राज्य अमेरिका|अमेरिका]] गइन् । == उड्डयन करियर == उनले २० मार्च १९९१ (२६ कार्तिक २०४७) मा CAAN मा दर्ता गराएकी थिइन्। पाइलट तालिम पूरा गरेको दुई वर्षपछि उनले तत्कालीन [[नेपाल वायुसेवा निगम|रोयल नेपाल एयरलाइन्स कर्पोरेशन (आरएनएसी)]] मा काम गर्न थालिन् । आरएनएसीले तीन पाइलटका लागि दरखास्त खोलेको थियो भने १० जना पाइलटले आवेदन दिएका थिए । उनी र रक्षा राणा मात्र दुई महिला आवेदन थिए। १० मध्ये सोनी राणा छनोट भइन् र त्यसपछि उनी पहिलो व्यावसायिक नेपाली महिला पाइलट बनेर आरएनएसीमा काम गर्न थालिन् ।<ref name=":1">{{Cite web|url=http://mulkhabar.com/archives/59941|title=चंगा उडाउने रहरले पहिलो महिला क्याप्टेन बनीन् सोनी राणा|date=2016-04-04|website=Mulkhabar|accessdate=2022-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20231102084031/http://mulkhabar.com/archives/59941|archive-date=2023-11-02}}</ref> उनले १२ नोभेम्बर १९९० मा एक ट्रेनी को-पाइलटको रूपमा शुरू गरे, 31 मार्च 1991 मा एक जूनियर को-पाइलट भइन् र 14 जुलाई १९९२ मा एक वरिष्ठ को-पाइलट भइन्। उनले 23 नोभेम्बर २००५ मा CAAN को नागरिक उड्डयन विभागबाट आफ्नो बोइङ लाइसेन्स प्राप्त गरिन् र ''B 757'' को-पाइलटको रूपमा काम गर्न थालिन्। == पुरस्कार == राणालाई सन् १९९३ मा [[गोरखा दक्षिण बाहु|अर्डर अफ गोरखा दक्षिणा बहु]] (चौथो कक्षा) बाट सम्मानित गरिएको थियो। == व्यक्तिगत जीवन == उनले सफाइ पाएको सात वर्षपछि २०५५ मा सहपायलट विजय गिरीसँग विवाह गरिन् । गिरीको सन् २००२ जुलाई १७ गते (१ साउन २०५९) [[सुर्खेत जिल्ला|सुर्खेतमा]] विमान दुर्घटनामा निधन भएको थियो । उनको एउटी छोरी छिन् ।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://annapurnapost.com/news/66424-66424|title=आकाशमा महिला|website=आकाशमा महिला|language=en|accessdate=2022-06-09}}</ref> उनका भाइ आशिष नरसिंह राणा पनि पाइलट हुन् । उनी हाल काठमाडौंको महाराजगञ्जमा बस्छिन् । == ‘पहिलो नेपाली महिला पाइलट’ को उपाधिका लागि विवाद == राणाले २९ मार्च १९९१ मा लाइसेन्स पाए पनि रक्षा राणा पहिलो नेपाली महिला पाइलटको रूपमा चिनिन्छन्। [[रक्षा राणा|रक्षा राणाले]] २० मे १९९२ मा लाइसेन्स पाएकी थिइन् । क्यानका पाइलट सेफ्टी विभाग प्रमुख राजु श्रेष्ठका अनुसार सोनी राणा नेपाली उड्डयन लाइसेन्स पाएकी पहिलो महिला नेपाली पाइलट हुन् ।<ref>{{Cite web|url=https://www.janaaastha.com/archives/78895|title=जहाँ उडान परीहरु दिनहुुँ बढ्दैछन्|website=Jana Aastha News Online|accessdate=2022-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20240322133153/https://www.janaaastha.com/archives/78895/|archive-date=2024-03-22}}</ref> [[नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरण]]ले २२ मे २०१६ मा सोनी राणालाई नेपाली नागरिक लाइसेन्स लिने पहिलो नेपाली महिला पाइलट घोषणा गर्दै विज्ञप्ति पनि प्रकाशित गर्‍यो।<ref>{{Cite web|url=https://sonyrana.com.np/images/civil_aviation_authority_sony_rana_first_woman_pilot.jpg|title=Civil Aviation Authority of Nepal's Statement letter|date=2016-05-26|access-date=2022-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20220315023430/http://sonyrana.com.np/images/civil_aviation_authority_sony_rana_first_woman_pilot.jpg|archive-date=2022-03-15}}</ref> == सन्दर्भहरू == {{Reflist}} [[श्रेणी:सन् १९६५ मा जन्म]] [[श्रेणी:काठमाडौँका मानिसहरू]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] s9bdh5an5gzsp5iqjiucoj5rib8d53q 0 126155 1395831 1366176 2026-11-12T06:50:45Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395831 wikitext text/x-wiki '''मरासिनी''' नेपालको एक ब्राह्मण थर हो । [[अर्घाखाँची जिल्ला|अर्घाखाँची]],[[गुल्मी जिल्ला|गुल्मी]], [[दाङ जिल्ला|दाङ]] र केही पश्चिमी क्षेत्रमा मरासिनीको बाक्लो बस्ती छ । दैलेखको मडासैनबाट मरासैनी वा मरासिनीबाट यो थप उत्पत्ति र विकास भएको मानिन्छ ।<ref>{{Cite web |url=https://www.lokpath.com/story/216724 |title=अभिलेख प्रतिलिपि |access-date=2022-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220930072122/https://www.lokpath.com/story/216724 |archive-date=2022-09-30}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} 44r5cynxtgd5cy0gp4634sobf26erw9 0 126613 1395755 1394238 2026-11-12T01:57:22Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395755 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist |Name=ट्राइबल रेन |Origin=[[नाम्ची]], [[सिक्किम]], भारत |Genre=नेपाली प्रयोगात्मक |Years_active=२०१३–वर्तमान |Current_members={{Plainlist| *केन्नेथ अधिकारी *प्रवेस लामा *सुशान्त घतानी }} |Past_members=राहुल राई }} '''ट्राइबल रेन''' [[सिक्किम]]को एक [[नेपाली भाषा|नेपाली]] प्रयोगात्मक साङ्गीतिक समूह हो।<ref>{{Cite web|url=http://myrepublica.nagariknetwork.com/news/75533/|title=Tribal Rain’s ‘Sahara’ in memory of late Rahul Rai|last=Republica|website=My City|language=en|accessdate=2022-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20250612055935/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/75533/|archive-date=2025-06-12}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nepwave.com/remembering-rahul-rai-tribal-rain-lead-singer/|title=Remembering Rahul Rai: Tribal Rain Lead Singer|date=2022-02-13|website=NEPWAVE|language=en-US|accessdate=2022-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20220804171154/https://www.nepwave.com/remembering-rahul-rai-tribal-rain-lead-singer/|archive-date=2022-08-04}}</ref> यो समूहले सन् २०१७ मा आफ्नो पहिलो एल्बम 'रोक यो समय' लोकार्पण गरेका थिए। 'भनाइ', 'चिन्ता' र 'नरिसाउन' यस समूहका केही चर्चित गीतहरू हुन्।<ref>{{Cite web|url=https://etchronicle.com/in-conversation-with-sikkims-freestyle-acoustic-band-tribal-rain/|title=In conversation with Sikkim’s freestyle acoustic band – Tribal Rain|language=en-US|accessdate=2022-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20220804171154/https://etchronicle.com/in-conversation-with-sikkims-freestyle-acoustic-band-tribal-rain/|archive-date=2022-08-04}}</ref> == गठन र सफलता == सन् २०१३ मा राहुल राई, केन्नेथ अधिकारी, प्रवेस लामा र सुशान्त घतानीले यो समूह गठन गरेका थिए। राई मुख्य गायक र गितारवादक थिए। लामा, घतानी र अधिकारीले क्रमशः गितार, क्याजोन र किबोर्ड बजाउँथे। उनीहरूले सुरुमा एउटा एकल गीत 'चिन्ता' जारी गरे र त्यसपछि दुई अन्य एकल गीत 'भनाइ' र 'नरिसाउन' लोकार्पण गरेका थिए। त्यसपछि उनीहरूले ११ गीतहरू समावेश गरी सन् २०१७ मा 'रोक यो समय' नामक एल्बम लोकार्पण गरेका थिए।<ref>{{Cite web|url=https://thenortheasttoday.com/entertainment/lifestyle/sikkims-popular-band-tribal-rain-to-release-their-first/cid2538315.htm|title=Sikkim’s popular band ‘Tribal Rain’ to release their first album today|date=2016-09-16|website=thenortheasttoday.com|language=en-IN|accessdate=2022-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20230507120851/https://thenortheasttoday.com/entertainment/lifestyle/sikkims-popular-band-tribal-rain-to-release-their-first/cid2538315.htm|archive-date=2023-05-07}}</ref> == राहुल राईको निधन == 'भनाइ'को साङ्गीतिक भिडियो सन् २०१३ फेब्रुअरी १३ मा प्रदर्शन गरिएको थियो। त्यसको एक दिनपछि सन् २०१८ फेब्रुअरी १४ मा मुख्य गायक राहुल राई आत्महत्या गरेको अवस्थामा मृत फेला परेका थिए।<ref>{{Cite news|url=https://wanderingsoulsofsikkim.com/2018/03/09/the-lost-star-a-tribute-to-rahul-rai-of-tribal-rain/|title=The Lost Star: A tribute to Rahul Rai of Tribal Rain.|date=2018-03-09|work=Wandering Souls Of Sikkim|access-date=2022-08-04|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20220804143415/https://wanderingsoulsofsikkim.com/2018/03/09/the-lost-star-a-tribute-to-rahul-rai-of-tribal-rain/|archive-date=2022-08-04}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://thedarjeelingchronicle.com/tribute-rahul-rai-shall-rain-no/|title=Tribute to Rahul Rai - It Shall Rain No More|last=Desk|first=TheDC News|date=2018-02-15|website=The Darjeeling Chronicle|language=en-GB|accessdate=2022-08-04}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.summittimes.com/single-post/2018/03/25/namchi-pays-tribute-to-tribal-rain-frontman-the-late-rahul-rai|title=Namchi pays tribute to Tribal Rain frontman, the Late Rahul Rai|last=Tamang|first=Yougan|date=2018-03-25|website=summittimes|language=en|accessdate=2022-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20220804171153/https://www.summittimes.com/single-post/2018/03/25/namchi-pays-tribute-to-tribal-rain-frontman-the-late-rahul-rai|archive-date=2022-08-04}}</ref> सन् २०२२ अप्रिल १४ मा, राहुल राईको जीवनमा आधारित वृत्तचित्र जारी भएको थियो।<ref>{{Cite web|url=https://www.thesikkimchronicle.com/the-idiosyncrasies-of-a-gem-documentary-film-on-the-life-of-rahul-rai-set-to-premiere/|title=The idiosyncrasies of a gem: Documentary film on the life of Rahul Rai set to premiere - Sikkim Breaking News {{!}} Trending News|date=2022-04-14|language=en-US|accessdate=2022-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20220804143426/https://www.thesikkimchronicle.com/the-idiosyncrasies-of-a-gem-documentary-film-on-the-life-of-rahul-rai-set-to-premiere/|archive-date=2022-08-04}}</ref> == सन्दर्भहरू == {{Reflist}} [[श्रेणी:सिक्किम]] [[श्रेणी:साङ्गीतिक समूहहरू]] nt3emqhx1lcgwrb5kivzbzgaq9cwl31 0 126937 1395779 1349845 2026-11-12T03:00:25Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395779 wikitext text/x-wiki {{Infobox dam |name = धाप बाँध |image = Dhap dam before the construction.jpg |image_caption = धाप बाँध निर्माण स्थल |name_official = |dam_crosses = |res_name = |location = [[बागमती प्रदेश]], नेपाल |dam_length = १७५ मिटर |dam_height = २४ मिटर |dam_width_base = |construction_began =सन् २०१५ |opening =सन् २०२१ (निर्धारित) |cost = |res_capacity_total =८,५०,००० मी^३ |res_catchment =०.३ किमी^२<ref>{{Cite journal| volume = 5| last1 = सिंह| first1 =जया लक्ष्मी| last2 = सुबेदी| first2 = नारायण प्रसाद| title = Hydrological analysis of the catchment area of Dhap Dam| journal = Bulletin of Nepal Hydrogeological Association| date = 2020}}</ref> |res_surface = | coordinates = {{coord|27.805765|N|85.4534783|E|type:landmark_region:NE|display=inline,title}} | extra = }} '''धाप बाँध''' नेपालको [[बागमती प्रदेश]]मा अवस्थित एक कङ्क्रिट फेस्ड रकफिल बाँध हो।<ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2022/09/1189467 |title=धापमा संकलन भयो वाग्मतीमा बगाउने पानी, कात्तिकदेखि बगाउने तयारी |website=अनलाइन खबर|language=नेपाली |accessdate=2022-09-12}}</ref> यो बाँध २४ मिटर अग्लो र १७५ मिटर चौडा छ। यो बाँध पूर्ण रूपले भरिएको बेला यसले ८,५०,००० घनमिटर पानी भण्डारण गर्न सक्छ। यो बाँध [[नेपाल सरकार]] अन्तर्गत बागमती नदी बेसिन सुधार परियोजनाको स्वामित्वमा छ।<ref>{{Cite web |url=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/71738/2021-09-28 |title=सिंहदरबारदेखि स्थानीय तहसम्म दाताका तीन खर्ब ७२ अर्बका आयोजना, दाताको एक लाख सहयोग पनि सकारिन्छ |last=भट्ट |first=सुवास |website=नयाँ पत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2022-09-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220912073558/https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/71738/2021-09-28 |archive-date=2022-09-12 }}</ref> <ref>{{Cite web| title = Dhap Dam- Bagmati Improvement Project| accessdate = 2022-08-29 |website=धाप बाँध | url = https://dhapdam.gov.np/dhap-dam/}}</ref> बाँधको मुख्य उद्देश्य [[बागमती नदी]]मा पानीको गुणस्तर सुधार र उच्च पानीको बहावलाई सुरक्षा प्रदान गर्नु हो। सुख्खा मौसममा बागमती नदीमा पानीको बहावलाई निरन्तरता दिनको लागि समेत यस बाँधद्वारा नियन्त्रण गरिनेछ। सुख्खा मौसममा ०.४ मिटर/सेकेन्ड प्रवाह र चाडपर्वको मौसममा आवश्यकता अनुसार थप प्रवाह गर्न प्रस्ताव गरिएको छ। यसले [[मनसुन]]मा बाढी नियन्त्रण गर्न पनि मद्दत गर्नेछ।<ref>{{Cite web| last = मौसम| title = Dam to increase water flow in Bagmati River mooted| website= द हिमालयन टाइम्स| accessdate = 2022-08-29| url = https://thehimalayantimes.com/kathmandu/dam-to-increase-water-flow-in-bagmati-river-mooted}}</ref> यो आयोजना [[एसियाली विकास बैङ्क|एसियाली विकास बैंक]]को लगानीमा निर्माण भएको हो। यो बाँध निर्माणको काम मुख्य सिभिल ठेकेदार ग्वाङ्जाओ, लामा र रमन निर्माणले संयुक्त रूपमा गरिरहेका छन्। ठेक्का कबोल भए अनुसार यो बाँधको निर्माण कार्य सन् २०२१ अक्टोबरमा पुरा गर्नुपर्ने थियो तर सन् २०२२ सम्म यसको निर्माण कार्य पूर्ण भएको छैन।<ref>{{Cite web| title = Engineers bet on a miracle to bring Nepal’s holy river back to life| work = Mongabay Environmental News| accessdate = 2022-08-29| date = 2022-08-29| url = https://news.mongabay.com/2022/08/engineers-bet-on-a-miracle-to-bring-nepals-holy-river-back-to-life/}}</ref> अर्को १०० मिटर अग्लो बाँध, नागमती बाँधलाई अर्को चरणमा धाप बाँधसँग मिलाएर निर्माण गर्ने योजना छ।<ref>{{Cite web| title = Nagmati Dam {{!}} Bagmati Improvement Project| accessdate = 2022-08-29| url = https://dhapdam.gov.np/nagmatidam/}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्री== {{reflist}} [[श्रेणी:नेपालका बाँधहरू]] k1r6fcaol1daijift0ifuchjalmm6py 0 127100 1395753 1385742 2026-11-12T01:51:28Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395753 wikitext text/x-wiki {{Infobox river | name = टुकुचा खोला | image = | image_size = | image_caption = | pushpin_map = Kathmandu#Nepal Bagmati Province | map_size = | map_caption = | source1_location = निर्मल निवासको पछाडि [[चुण्डेवी]]<ref>{{Cite web |last=Chimariya |first=Amrit |date=2022-09-18 |title=Tukucha river resurfaces in Kathmandu after 13 years' wait |url=https://english.onlinekhabar.com/tukucha-river-resurface-hope-ktm.html |access-date=2022-09-22 |language=en-GB}}</ref> | mouth_location = [[बागमती नदी]] कालमोचन, थापाथलीमा<ref>{{Cite web |last=Koirala |first=Prijun |title=Bagmati Tributaries and Kathmandu Civilization |url=https://dreamcities.org/places/bagmati-civilization/ |access-date=2022-09-22 |language=en-US |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922141039/https://dreamcities.org/places/bagmati-civilization/ |archive-date=2022-09-22 }}</ref> | mouth_coordinates = {{coord|27.691|85.313|format=dms|display=inline,title}} | subdivision_type1 = देश | subdivision_name1 = [[नेपाल]] | length = {{convert|5.9|km}} | source1_elevation = | mouth_elevation = | discharge1_avg = | basin_size = | river_system = [[बागमती नदी]] | tributaries_left = | tributaries_right = }} '''टुकुचा खोला''' [[बागमती नदी|बागमतीको]] सहायक नदी हो । काठमाडौँका रुद्रमती र विष्णुमतीका बीच भागमा घना बस्तीका बीच भएर बग्ने यस खोलाको पुरानो सांस्कृतिक नाम इक्षुमती हो र [[नेवारी भाषा|नेवारी]]मा ‘तुखुचा’ (उखु खोला) भनिने गरिन्छ। तुखुचा अपभ्रंश भएर टुकुचा भएको इतिहासविद् [[दिनेशराज पन्त]] बताउँछन्।<ref>{{cite news|url=https://annapurnapost.com/news/muni-ndii-maathi-shr-186637|title=मुनि नदी, माथि सहर|last=काफ्ले|first=सुरेन्द्र|date=०१ असोज २०७८|work=अन्नपूर्ण पोस्ट|access-date=}}</ref> काठमाडौँ उपत्यकाका अन्य नदीनालाको जस्तै यस खोलाको पनि उद्गमस्थल शिवपुरी जलाधार क्षेत्र मानिएको छ । [[त्रिपुरेश्वर]]को [[कालमोचन महादेव]] मन्दिरमा पुगेपछि यो खोला बागमतीमा मिसिन्छ । मुख्य सहरभित्र यसको लम्बाइ करिब ५ किलोमिटर अनुमान गरिएको छ।<ref>{{Cite web|url=https://www.setopati.com/social/282548/|title=पाँच किलोमिटर लामो टुकुचा खोला कहाँ कति अतिक्रमण?|last=|first=|website=सेतोपाटी|language=|accessdate=2022-11-23}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==अतिक्रमण‍‍‍== काठमाडौँ महानगरको मध्य भाग हुँदै बग्ने भए पनि यो खोला सहर पसेपछि कतै देखिन्छ भने कतै बिलाउँछ। ठाउँठाउँमा यस खोलालाई ढल छोपेजस्तै गरी त्यसमाथि संरचना बनाइएका छन्।<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/nepali/news-62830832|title=बालेन शाह: टुकुचा वरपर खाली गराउने महानगरको योजना साकार पार्न यस्ता छन् तगारा|date=2022-09-14|website=बीबीसी न्यूज नेपाली|language=|accessdate=2022-11-23}}</ref> महाराजगन्जदेखि कमलादीसम्म अधिकांश भागमा खोलामाथि सडक र संरचना बनेका छन्। [[काठमाडौँ]] महानगरपालिकाको तथ्यांकअनुसार टुकुचामाथि मात्रै करिब ८५ वटा घर तथा भवन ठड्याइएका छन्। टुकुचामा अतिक्रमण हुन थालेको राणाकालदेखि नै हो। [[नारायणहिटी दरबार सङ्ग्रहालय|नारायणहिटीको]] पर्खालभित्रबाट भूमिगत बनाएर ढलकै रूपमा निकालिएको छ ।<ref>{{Cite web|url=https://nayapatrikadaily.com/news-details/94951/2022-09-03|title=‘हराएको’ टुकुचा खोज्दै काठमाडौं महानगर|website=नयाँ पत्रिका|language=|accessdate=2022-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20220930232621/https://nayapatrikadaily.com/news-details/94951/2022-09-03|archive-date=2022-09-30}}</ref> ==विवाद== काठमाडौँ महानगरका प्रमुख [[बालेन शाह|बालेन्द्र शाह]]ले खोला अतिक्रमण गरी बनाइएका संरचना हटाउने अभियान सुरु गरेपछि पक्ष र विपक्षमा जनमत विभाजित भएको छ।<ref>{{Cite web|url=https://www.setopati.com/opinion/279140/|title=कपनमा यसै पसेको होइन खोला|last=|first=|website=सेतोपाटी|language=en-US|accessdate=2022-11-23}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:काठमाडौँका नदीहरू]] [[श्रेणी:नेपालका नदीहरू]] [[श्रेणी:बागमती प्रदेशका नदीहरू]] kfnb9zdrj1htaal1t5phqqi3dcrnshr 0 127313 1395679 1353365 2026-11-11T22:46:12Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395679 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = कर्णाली स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान | native_name = | image_name =File:Karnali Zonal Hospital.jpg | image_size = | image_alt = | caption = | latin_name = | motto = | mottoeng = | established = वि.सं. २०६८ कात्तिक ३<!-- {{Start date|YYYY}} --> | closed = {{End date|}} | type = [[स्वास्थ्य विश्वविद्यालय]] | affiliation = | endowment = | officer_in_charge = | chairman = | chancellor = [[नेपालको प्रधानमन्त्री|प्रधानमन्त्री]] | president = | vice-president = | superintendent = | provost = | vice_chancellor = डा. [[मस्यौदा:मंगल रावल|मंगल रावल]] | rector = निरेश थापा | registrar (कुलसचिव) = नृपेन्द्र महत | director = | dean = | head_label = | head = | academic_staff = | administrative_staff = | students = | undergrad = प्रतिवर्ष २० एमबीबीएस, २० बीएमएस, २० बीपीएच, २० बी फार्मेसी | postgrad = | doctoral = | other = | city = [[जुम्ला जिल्ला|जुम्ला]] | state = | province = | country = [[नेपाल]] | coor = {{Coord|26.808291|87.26655}} | campus = | former_names = | free_label = | free = | colors = | colours = | athletics = | sports = | nickname = | mascot = | affiliations = | website = [https://kahs.edu.np/kahs.edu.np]<!-- {{URL|example.com}} --> | logo = | footnotes = }} '''कर्णाली स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान''' स्वशासित तथा स्वतन्त्र स्वास्थ्य विश्वविद्यालय हो। यो [[कर्णाली प्रदेश]]मा पर्ने [[जुम्ला जिल्ला]]को [[चन्दननाथ नगरपालिका]]मा वि.सं. २०६८ मा स्थापना भएको हो। यहाँ जनस्वास्थ्य, नर्सिङ र चिकित्सा शिक्षाका कार्यक्रम सञ्चालित छन्।<ref>{{Cite web |url=https://kahs.edu.np/ |title=अभिलेख प्रतिलिपि |access-date=2021-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210817171740/https://kahs.edu.np/ |archive-date=2021-08-17}}</ref> तत्कालीन कर्णाली अञ्चल अस्पताललाई स्तरोन्नति गरी कर्णाली र सुदूरपश्चिमका दुर्गम तथा पिछडिएका क्षेत्रका बासिन्दाको गुणस्तरीय स्वास्थ्य सेवा र चिकित्सा शिक्षामा पहुँच बढाउने उद्देश्यले यो प्रतिष्ठान संसदले ऐन बनाएर स्थापना गरेको हो। यस प्रतिष्ठानले [[हुम्ला जिल्ला|हुम्ला]], [[जुम्ला जिल्ला|जुम्ला]], [[कालिकोट जिल्ला|कालीकोट]], [[डोल्पा जिल्ला|डोल्पा]], [[मुगु जिल्ला|मुगु]], [[बझाङ जिल्ला|बझाङ]], [[बाजुरा जिल्ला|बाजुरा]], [[अछाम जिल्ला|अछाम]], [[सुर्खेत जिल्ला|सुर्खेत]], [[दैलेख जिल्ला|दैलेख]], [[रुकुम जिल्ला|रुकुम]] र [[सल्यान]] जिल्लाका अस्पताल तथा स्वास्थ्य चौकीहरूसँग सहकार्य गरी स्वास्थ्य सेवाको विस्तार र गुणस्तर वृद्धिमा योगदान गरिरहेको छ। ==इतिहास== वि.सं. २०७३ सालबाट एमबिबिएस अध्ययन अनुमतिको लागि प्रयास गरेको यस प्रतिष्ठानले वि.सं. २०७८ फागुनमा एमबिबिएसका लागि २० सिटको सम्बन्धन प्राप्त गरेको थियो। त्यसअघि विभिन्न ९ वटा शैक्षिक कार्यक्रम सञ्चालन हुँदै आएका थिए।<ref>https://annapurnapost.com/news/jumlaako-krnnaalii-svaasthy-vijnyaan-prtisstthaanmaa-embiibiies-pddhaai-suru-191379</ref> ==अस्पताल सेवा== ===बहिरंग सेवा=== ====सशुल्क सेवा==== ====विशिष्ट विशेषज्ञ सेवा==== ===अन्तरङ्ग सेवा === ===आकस्मिक सेवा === ===शल्य चिकित्सा सेवा === ===निदान सेवा=== ===सामुदायिक सेवा=== ==शैक्षिक कार्यक्रम== ===मान्यता प्राप्त=== ==प्रतिष्ठानमा कार्य गर्नुभएका प्रमुख व्यक्तित्वहरू== == यो पनि हेर्नुहोस == * [[चिकित्सा विज्ञान राष्ट्रिय प्रतिष्ठान]] ==सन्दर्भ सामग्री== {{reflist|colwidth=30em}} ==बाहिरी लिङ्कहरू== [[श्रेणी:नेपालका अस्पतालहरू]] [[श्रेणी:नेपालका शिक्षण अस्पतालहरू]] iqsrbpbvuyymwxe46bkkg74zykmjvw8 0 128760 1395885 1392312 2026-11-12T10:53:42Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395885 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|नेपाली राजनीतिज्ञ (जन्म २०५२)}} {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[माननीय]] | name = सोविता गौतम | image =Sobita Gautam.png|thumb | caption = आधिकारिक तस्वीर, २०८२ | office = {{nowrap|[[कानुन, न्याय तथा संसदीय मामिला मन्त्रालय (नेपाल)|नेपालको कानुन, न्याय तथा संसदीय मामिला मन्त्री]]}} | term_start = १३ चैत २०८२ | vice_president = [[रामसहाय यादव]] | president = [[रामचन्द्र पौडेल]] | prime_minister = [[बालेन शाह]] | predecessor = [[अनिलकुमार सिन्हा]] | successor = | office1 = [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]] सदस्य | term_start1 = १३ चैत २०८२ | predecessor1 = [[विक्रम पाण्डे]] | successor1 = | constituency1 = [[चितवन ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|चितवन ३]] | term_start2 = २०७९ असोज ६ | term_end2 = २०८२ भदौ २७ | predecessor2 = [[माधवकुमार नेपाल]] | successor2 = [[सुनील केसी]] | constituency2 = [[काठमाडौँ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ २]] | birth_date = {{Birth date and age|1995|06|17|df=y}} | birth_place = [[दोलखा जिल्ला|दोलखा]], नेपाल | parents = | party = [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] | education = बिए एलएलबी (नेपाल ल क्याम्पस, त्रिवि) | occupation = [[अधिवक्ता]], राजनीतिज्ञ }} '''सोविता गौतम''' (जन्म: २०५२ असार ३) एक नेपाली राजनीतिज्ञ हुन् जसले १३ चैत २०८२ देखि [[कानुन, न्याय तथा संसदीय मामिला मन्त्रालय (नेपाल)|कानुन, न्याय तथा संसदीय मामिला मन्त्री]]को रूपमा सेवा गरिरहेकी छिन्। उनी [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९]]मा [[काठमाडौँ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ २]] बाट [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]] सदस्यमा निर्वाचित भएकी थिइन्।<ref name="onlinekhabar">{{cite web |date=23 November 2022 |title=काठमाडौंका तीन क्षेत्रमा रास्वपाको जित |url=https://www.onlinekhabar.com/2022/11/1222671? |access-date=23 November 2022 |website=[[अनलाइन खबर]]}}</ref> २७ वर्षको उमेरमा उनी प्रतिनिधि सभामा प्रत्यक्ष निर्वाचित हुने सबैभन्दा कान्छी सदस्य बनेकी थिइन्।<ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2022/12/5/new-faces-win-nepal-polls-vow-to-change-political-discourse|title=New faces win Nepal polls, vow to 'change political discourse'|first=Samik|last=Kharel|publisher=Al Jazeera}}</ref> उनी [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]की संस्थापक सदस्य हुन्।<ref>{{Cite web |date=23 November 2022 |title=Rastriya Swatantra Party wins three Kathmandu constituencies |url=https://kathmandupost.com/national/2022/11/23/rastriya-swatantra-party-wins-three-kathmandu-constituencies |access-date=24 November 2022 |website=The Kathmandu Post}}</ref> गौतम एक युवा कार्यकर्ता र पेसाले अधिवक्ता पनि हुन्।<ref>{{Cite web |date=10 August 2022 |title=Sobita Gautam - The Kathmandu Post |url=https://kathmandupost.com/author/sobita-gautam |access-date=27 November 2022}}</ref> उनले चार वर्षभन्दा बढी समय [[नेपाल टेलिभिजन]]मा "स्वास्थ्य सरोकार" नामक टेलिभिजन कार्यक्रम सञ्चालन गरेकी थिइन्। विगतमा उनले नेपालमा 'सहायक प्रजनन प्रविधि' लाई संस्थागत र नियमन गर्नुपर्ने आवश्यकताका बारेमा लेखहरू लेखेकी छिन्।<ref>{{Cite web |date=10 August 2022 |title=Mind the legal gap |url=https://kathmandupost.com/columns/2022/08/06/mind-the-legal-gap |access-date=27 November 2022}}</ref> == व्यक्तिगत जीवन == सोविता गौतमले व्यवसायी गृहेन्द्र घिमिरेसँग विवाह गरेकी छिन्। घिमिरेको पहिलो विवाहबाट एक सन्तान छन्।<ref>{{cite web |last1=Pradafash |first1=English |title=RSP Lawmaker and Maoist-Linked Businessman Prove Love Conquers All |url=https://english.pardafas.com/rsp-lawmaker-and-maoist-linked-businessman-prove-love-conquers-all |website=English Pardafas}}</ref> == शिक्षा == सोविता गौतमले [[काठमाडौँ विश्वविद्यालय]]बाट विकास अध्ययनमा स्नातक गरेकी छिन्। उनले कानुन, सुशासन र सार्वजनिक नीतिमा आफ्नो शैक्षिक रुचिलाई अगाडि बढाउँदै नेपाल ल क्याम्पसबाट बिए एलएलबीको अध्ययन पूरा गरेकी थिइन्। गौतमको शैक्षिक जीवन युवा वकालत, विद्यार्थी नेतृत्व र नागरिक संलग्नता, सामाजिक न्याय र लोकतान्त्रिक सुशासनका मुद्दाहरूमा केन्द्रित थियो, जसले उनलाई राष्ट्रिय राजनीतिमा प्रवेश गर्न प्रेरित गरेको थियो। == राजनीतिक वृत्ति == सोविता गौतम [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]को केन्द्रीय समितिको संस्थापक सदस्य हुन्। [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९]] उनले काठमाडौँ-२ निर्वाचन क्षेत्रबाट प्रतिनिधि सभाका लागि उम्मेदवारी दिएकी थिइन्। उनले १५,२२९ मत प्राप्त गर्दै [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]का उम्मेदवार मणिराम फुयाललाई ३,६७४ मतले पराजित गरेकी थिइन्। उक्त क्षेत्रका अन्य उम्मेदवारहरूमा [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]]की कुन्ती देवी पोखरेल र [[नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]की [[ओनसरी घर्तिमगर]] थिए। यो निर्वाचनसँगै उनी प्रतिनिधि सभाको सबैभन्दा कान्छी सदस्यमध्ये एक बनेकी थिइन्।<ref>{{Cite web |last=|first=सेतोपाटी संवाददाता :: |title=सदनले हाम्रो कुरा सुनेन, अब जनताकहाँ जान्छौंः सोबिता गौतम |url=https://www.setopati.com/politics/362124/ |access-date=2026-03-21 |website=सेतोपाटी|language=नेपाली}}</ref> २०८२ भदौ को [[नेपालमा जेनजी आन्दोलन|जेन्जी नेतृत्वको आन्दोलन]] र त्यसपछिको अन्तरिम सरकार गठन तथा २०८२ फागुनमा घोषित निर्वाचनपछि, गौतमले राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीको तर्फबाट [[चितवन ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|चितवन ३]] निर्वाचन क्षेत्रबाट उम्मेदवारी घोषणा गरेकी थिइन् जहाँ उनले [[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]]की उम्मेदवार तथा पूर्व भरतपुरकी नगरप्रमुख [[रेनु दाहाल]]लाई ३८,६६२ मतान्तरले पारजित गरेकी थिइन्।<ref>{{Cite web |title=बागमती प्रदेश- चितवन, प्रतिनिधि सभा निर्वाचन क्षेत्र नं. ३ सूची |url=https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |website=निर्वाचन आयोग |access-date=2026-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260311153148/https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |archive-date=2026-03-11 }}</ref> == संसदीय गतिविधिहरू == प्रतिनिधि सभामा निर्वाचित भएदेखि नै गौतम सुशासन, राजनीतिमा युवा सहभागिता, पारदर्शिता र जवाफदेहिताका विषयमा हुने छलफलहरूमा सक्रिय छिन्। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीको सदस्यको रूपमा उनले राजनीतिक सुधार, भ्रष्टाचार विरुद्धको लडाइँ र लोकतान्त्रिक संस्कृतिको सुदृढीकरणका एजेन्डाहरूलाई अगाडि बढाएकी छिन्। उनले युवाहरूसँग सम्बन्धित मुद्दाहरू उठाउन पनि महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेकी छिन्। == यो पनि हेर्नुहोस् == * [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] * [[तोसिमा कार्की]] == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} {{Commons|Sobita Gautam|सोविता गौतम}} [[श्रेणी:राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका राजनीतिज्ञहरू]] [[श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०७९–२०८२]] [[श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०८२–]] [[श्रेणी:दोलखा जिल्लाका मानिसहरू]] [[श्रेणी:सन् १९९५ मा जन्म]] [[श्रेणी:नेपाल सरकारका मन्त्रीहरू]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] fhenvtbbkat33hhas6aok4b1rjgsfxk 0 128868 1395768 1386447 2026-11-12T02:46:26Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395768 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | honorific_prefix = जनकवि | name = दुर्गालाल श्रेष्ठ | image = Durga Lal Shrestha.jpg | caption = श्रेष्ठ एक [[जूम (सफ्टवेयर)|जूम]] अन्तर्वार्तामा (२०२१) | native_name = | native_name_lang = | birth_date = जुलाई १९३५ (उमेर {{age|1935}}) | birth_place = [[काठमाडौँ|काठमाडौं]], [[नेपाल]] | nationality = नेपाली | occupation = लेखक, कवि | notable_works = ''फूलको आँखा मा, फुलै संसार'' | spouse = पूर्णदेवी श्रेष्ठ | awards = [[जगदम्बाश्री पुरस्कार]] }} [[Category:Articles with hCards]] '''दुर्गालाल श्रेष्ठ''' (जन्म जुलाई १९३५) [[नेवारी भाषा|नेपाल भाषा]] र [[नेपाली भाषा|नेपाली]] भाषाका एक लोकप्रिय [[कवि]] हुन्। <ref>{{Cite web|url=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/68229/2021-08-06|title=जनकवि दुर्गालाल श्रेष्ठको जीवनी प्रकाशित हुँदै|website=Naya Patrika|language=en|accessdate=2021-12-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20211205070225/https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/68229/2021-08-06|archive-date=2021-12-05}}</ref> उनलाई नेपाल भाषा परिषदले सन् २००३ मा ''जनकवि'' उपाधिबाट सम्मान गरेको थियो। उनलाई प्रगतिशील साहित्यकार मानिन्छ। <ref>{{Cite web|url=https://www.loc.gov/acq/ovop/delhi/salrp/durgalalshrestha.html|title=Durga Lal Shrestha -- Newari author: The South Asian Literary Recordings Project (Library of Congress New Delhi Office)|website=www.loc.gov|accessdate=2021-12-05}}</ref> "विगत छ दशकदेखि आफ्नो मातृभाषा (नेपाल भाषा) र नेपाली भाषामा धेरै सुमधुर गीत, कविता, कविता र बालसाहित्य लेखेर नेपाली साहित्यलाई समृद्ध बनाएको" मा उनलाई २०१० मा [[जगदम्बाश्री पुरस्कार|जगदम्बा श्री]] पुरस्कार प्रदान गरिएको थियो। <ref>{{Cite web|url=https://guthi.madanpuraskar.org/people/durgalal-shrestha/|title=दुर्गालाल श्रेष्ठ – मदन पुरस्कार गुठी|website=guthi.madanpuraskar.org|accessdate=2022-11-28}}</ref> == जीवनी == श्रेष्ठको जन्म एक निम्न-मध्यमवर्गीय नेवार परिवारमा सन् १९३५ (१९९२) मा नेपालको राजधानी [[काठमाडौँ|काठमाडौंमा]] आमा आशामोती श्रेष्ठ र बुबा गणेशलाल श्रेष्ठको घरमा भएको थियो। उनले पद्मोदय माध्यमिक विद्यालयबाट विद्यालय तहको शिक्षा हासिल गरेका थिए। <ref>{{Cite web|url=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/1490/2018-12-29|title=जनकविको जन्म|website=Naya Patrika|language=en|accessdate=2022-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20221128172324/https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/1490/2018-12-29|archive-date=2022-11-28}}</ref> उनले सन् १९४९ मा आफ्नो लेखन करियर सुरु गरेका थिए । उनको पहिलो कविता ''दुइ थोपा'' सन् १९५२ मा ''सुस्केरा'' पत्रिकामा प्रकाशित भएको थियो। उहाँसँग नरोत्तमदास-इन्दिरा पुरस्कार, अभियान पुरस्कार, नूर-गंगा पुरस्कार, राष्ट्रिय बालसाहित्य पुरस्कार, जेएए सर्वश्रेष्ठ नाटककार पदक (1991), हरिहर शास्त्री-सावित्री देवी साहित्य पुरस्कार (2006) आदि जस्ता धेरै पुरस्कारहरू छन्। उनी सन् <ref>{{Cite web|url=https://thegorkhatimes.com/2020/11/02/this-clock/|title=This Clock|last=|date=2020-11-02|website=The Gorkha Times|language=en-US|accessdate=2022-11-28}}</ref> १९९५ मा नेपाल प्रज्ञा-प्रतिष्ठानको मानार्थ सदस्यमा पनि नियुक्त भएका थिए। उनको वि.सं. २०१३ सालमा पूर्णदेवी श्रेष्ठसँग विवाह भएको थियो। <ref>{{Cite web|url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/others/170270-1549071000.html|title=प्रेमिल दुर्गालाल|last=नागरिक|website=nagariknews.nagariknetwork.com|language=ne|accessdate=2022-11-28}}</ref> == उल्लेखनीय कार्यहरू == उनका प्रसिद्ध प्रकाशित कृतिहरू हुन्: <ref>[http://www.layalama.com/writers%20profiles.htm www.layalama.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071028083309/http://www.layalama.com/writers%20profiles.htm|date=October 28, 2007}}</ref> * ''पिजा'' (१९६७) * ''जी स्वयम्भू त्वथ'' (१९८६) * ''याका फलेचा'' (१९८७) * ''इन्क्लाब्य पलासा'' (१९९१) * ''ट्विस्ट र टर्न'' * ''दुर्गालाल श्रेष्ठका कविताहरू'' (2000) * ''चिनियाम्हा किसिचा'' (१९६५) * ''तैभाबा'' (१९६६) * ''चिनिया चम्पा'' (१९६७) * ''कुलिकासा'' (१९६७) * ''सालछ्योन्या बेला'' (१९६९) * ''माछाबखाँचा'' (१९९५) * ''सन्ताया कुसा'' (२००१) * ''माछा बखाँचा'' * ''टपाका'' * ''जंगल कविता'' === गीतहरू === * [[नेवारी भाषा|नेपाल]] [[नेवारी भाषा|भाषा]] चलचित्र ''[[राजमति (चलचित्र)|राजामतीको]]'' गीताका बोलहरू । * उनको गीत "झे मासिनी" ("हामी अझै मरेका छैनौं") [[नेपाली भाषा आन्दोलन|नेपाल भाषा आन्दोलनको]] सबैभन्दा शक्तिशाली गीत मध्ये एक मानिन्छ। * उनका लोकप्रिय गीतहरूमध्ये ''फूलको आँखा मा, फुलै संसार'' हुन् जसमा [[न्ह्यू बज्राचार्य|न्ह्यु बज्राचार्य]]को संगीत रहेको छ भने गायिका [[आनी छोइङ डोल्मा|अनी छोयिङ लामाले]] गाएको छ। यो एल्बम ''मोमेन्ट्स अफ ब्लिसमा'' समावेश छ, जसमा सबै गीतहरू श्रेष्ठले लेखेका छन्। * [[पञ्चायती व्यवस्था|पञ्चायती]] व्यवस्था विरुद्धको जनआन्दोलन र [[नेपाल|नेपालमा]] [[बहुदलीय प्रणाली|बहुदलीय प्रजातन्त्र]] ल्याउने लडाइलाई नाटकीय रूपमा प्रस्तुत गर्ने चलचित्र ''बलिदानका'' लागि उनले केही गीत पनि लेखेका थिए । * उनले नयाँ नेपाली गायिका श्वेता पुञ्जालीका ''लागि'' उनको पहिलो एल्बम उडान सहित धेरै गीतहरू लेखेका छन्। <ref>{{Cite news|title=Shweta's Udaan [translated]|date=7 June 2015|work=Nepal National Weekly|publisher=Kantipur Publications|agency=Kantipur Publications}}</ref> == सन्दर्भहरू == {{Reflist}} [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:सन् १९३७ मा जन्म]] qafrzv19k96b9lktorddkez5gduya81 0 128945 1395783 1386759 2026-11-12T03:24:07Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395783 wikitext text/x-wiki {{संक्षिप्त विवरण|नेपालको राजनीतिक दल}} {{Infobox political party | name = | native_name = नागरिक उन्मुक्ति पार्टी | logo = Logo of the Nagrik Unmukti Party.png | logo_size = 150px | colorcode = {{party color|Nagrik Unmukti Party}} | colours = {{colour box|{{party color|Nagrik Unmukti Party}}}}{{colorbox|yellow}}{{colorbox|#d41e44}} | president = [[रञ्जिता श्रेष्ठ]]<ref>{{Cite web|author= |title=कैलालीमा रेशम चौधरीको पार्टीले टुंग्यायो उम्मेदवार|url=https://www.onlinekhabar.com/2022/10/1201291|website=अनलाइन खबर|language=नेपाली|accessdate=१५ मङ्सिर २०७९}}</ref> | foundation = २०७८ पुस १९<ref>{{Cite web|author= |title=नागरिक उन्मुक्ति पार्टी दर्ता गराउन रेशम चौधरीका समर्थक निर्वाचन आयोगमा|url=https://annapurnapost.com/news/naagrik-unmukti-paarttii-drtaa-graaun-reshm-caudhriikaa-smrthk-nirvaacn-aayogmaa-193334|language=नेपाली|website=अन्नपूर्ण पोस्ट|accessdate=१५ मङ्सिर २०७९}}</ref> | ideology = {{nowrap|[[सामाजिक लोकतन्त्र]]<br>[[थारू जाति|थारू]] अधिकार}} | headquarters = [[काठमाडौँ जिल्ला|काठमाडौँ]], [[नेपाल]] | international = | website = {{url|http://www.nagrikunmuktiparty.org/}} | membership = | country = नेपाली | abbreviation = नाउपा | native_name_lang = नेपाली | split = [[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]] | predecessor = | founder = [[रेशमलाल चौधरी|रेशम चौधरी]] | student_wing = | youth_wing = | womens_wing = | position = [[वामपन्थी राजनीति|वामपन्थी]] | symbol = [[File:Nepalese Election Symbol Dhakiya (Bamboo Basket).svg|100px]] | seats1_title = [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]] | seats1 = {{composition bar|4|275|hex={{party color|Citizens' Liberation Party}}}} | seats2_title = [[राष्ट्रिय सभा (नेपाल)|राष्ट्रिय सभा]] | seats2 = | seats3_title = [[सुदूरपश्चिम प्रदेश सभा]] | seats3 = {{composition bar|2|53|hex={{party color|Citizens' Liberation Party}}}} | seats4_title = [[नेपालका स्थानीय तहहरू|स्थानीय सरकार]] | seats4 = {{composition bar|4|753|hex={{party color|Citizens' Liberation Party}}}}<small>नगरप्रमुख/अध्यक्ष</small> }} '''नागरिक उन्मुक्ति पार्टी''' नेपालको एक [[नेपालका राजनीतिक दलहरूको सूची|राजनीतिक दल]] हो।<ref name=":0">{{Cite web|last=सेतोपाटी|first=सेतोपाटी संवाददाता|title=रेशम चौधरीको नयाँ दलको नाम 'नागरिक उन्मुक्ति पार्टी', अध्यक्षमा श्रीमती श्रेष्ठ रञ्जिता|url=https://www.setopati.com/politics/258599/}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> यो दलको मुख्य प्रभाव [[कैलाली जिल्ला]]को थरुहट क्षेत्रमा रहेको छ।<ref>{{Cite web|title='नागरिक उन्मुक्ति पार्टी' दर्ताका लागि रेशम चौधरीकी श्रीमतीद्वारा आवेदन|url=https://gorkhapatraonline.com/politics/2022-01-03-54519|access-date=2022-02-03|website=गोरखापत्र}}</ref><ref>{{Cite web|last=Republica|title=Murder convict Chaudhary set to announce new political party on January 3|url=http://myrepublica.nagariknetwork.com/news/122221/|access-date=2022-02-03|website=My Republica|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20220204184814/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/122221/|archive-date=2022-02-04}}</ref> यस राजनीतिक दलको वर्तमान अध्यक्ष [[रञ्जिता श्रेष्ठ]] हुन्। == इतिहास == === स्थापना र दर्ता === [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]] सदस्य [[रेशमलाल चौधरी]]को संयोजकत्वमा यो पार्टी गठन भएको थियो। केही कानुनका कारण उनले पार्टीको अध्यक्षता गर्न सकेनन्, त्यसैले उनकी पत्नीलाई अध्यक्षको रूपमा चयन गरिएको थियो। नेताले भोट बैंकको रुपमा मात्र प्रयोग गर्ने नागरिकले दिएको जनादेशलाई बिर्सेर सत्ताकेन्द्रित भएको दाबी गर्दै उनले आफ्नो पूर्वपार्टी [[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]] परित्याग गरि नयाँ दलको स्थापना गरेका थिए।<ref name=":0" /> === दलको विस्तार र प्रथम निर्वाचन === थरुहट क्षेत्रमा केही महिनामै पार्टी तीव्र गतिमा विस्तार भएको थियो। [[स्थानीय तह निर्वाचन, २०७९]]मा दुई नगरपालिका र दुई गाउँपालिका गरी चार [[नेपालका स्थानीय तहहरू|स्थानीय तह]]मा विजय हासिल गर्दै यो राजनीतिक दल [[कैलाली जिल्ला|कैलाली]]को सबैभन्दा ठूलो दल बनेको थियो।<ref>{{Cite web |title=कैलालीमा नागरिक उन्मुक्ति पार्टी पहिलो |url=https://www.khabarhub.com/2022/20/388730/ |access-date=2022-05-22 |website=खबरहब |language=नेपाली}}</ref> यस पार्टीले थरुहट क्षेत्रबाट [[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल]] र [[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]लाई आफ्नो परम्परागत मत अवरोध कायम राख्दै पराजित गरेको थियो।<ref>{{Cite web |title=कैलालीमा नागरिक उन्मुक्ति पार्टीको उदय |url=https://nayapatrikadaily.com/news-details/87165/2022-05-22 |access-date=2022-05-22 |website=नयाँ पत्रिका |language=नेपाली |archive-url=https://web.archive.org/web/20220522024513/https://nayapatrikadaily.com/news-details/87165/2022-05-22 |archive-date=2022-05-22 }}</ref> == संसदमा उपस्थिति == === सङ्घीय संसद === {| class="wikitable" !संसद !संसदीय दलको नेता !स्थान ![[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]] ![[राष्ट्रिय सभा (नेपाल)|राष्ट्रिय सभा]] |- |[[नेपालको पहिलो सङ्घीय संसद]] |[[रेशमलाल चौधरी|रेशम चौधरी]] |नवौँ | style="text-align:center;" |{{Infobox political party/seats|4|275|{{party color|Citizens' Liberation Party}}}} |{{Infobox political party/seats|0|59|{{party color|Citizens' Liberation Party}}}} |} === प्रदेश सभा === {| class="wikitable" !संसद !संसदीय दलको नेता !स्थान !सिट !वर्तमान |- |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश सभा]] |कृष्ण चौधरी |पाँचौँ | style="text-align:center;" |{{Infobox political party/seats|2|53|{{party color|Citizens' Liberation Party}}}} |{{no2|प्रतिपक्षमा}} |} == प्रतिनिधि सभा सदस्य == === '''दलबाट निर्वाचन सांसदहरू''' === {| class="wikitable" |+ !क्र.सं !नाम !निर्वाचन क्षेत्र !प्रदेश !बाट निर्वाचित |- |१. |[[अरुणकुमार चौधरी]] |[[कैलाली २ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली २]] |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम]] | rowspan="4" |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |- |२. |[[गङ्गाराम चौधरी]] |[[कैलाली ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली ३]] |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम]] |- |३. |[[लालवीर चौधरी]] |[[बर्दिया २ (निर्वाचन क्षेत्र)|बर्दिया २]] |[[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]] |- |४. |[[रञ्जिता श्रेष्ठ]] |[[कैलाली १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली १]] |[[सुदूरपश्चिम प्रदेश|सुदूरपश्चिम]] |} == चुनावी प्रदर्शन == === स्थानीय तह === {| class="wikitable" ! rowspan="2" |निर्वाचन ! rowspan="2" |नेता(हरू) ! colspan="2" |सिट ! rowspan="2" |विजयी स्थानीय तह |- !नगरप्रमुख/अध्यक्ष !+/- |- |[[स्थानीय तह निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |[[रञ्जिता श्रेष्ठ]] |{{Composition bar|4|753|hex={{party color|Citizens' Liberation Party}}}} |{{Increase}}४ | * [[जानकी गाउँपालिका]] * [[टीकापुर नगरपालिका]] * [[भजनी नगरपालिका]] * [[जोशीपुर गाउँपालिका]] |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:नेपालका राजनीतिक दलहरू]] sz7h50135rrrnz387vbktoypphomrjo 0 129054 1395858 1390296 2026-11-12T09:23:57Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395858 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = विमला तुम्खेवा | image = Bimala Tumkhewa.jpg | caption = ''हत्केलामा पृथ्वी लिएर उभिएको मान्छे'' (२०१९) को विमोचन कार्यक्रममा | native_name = {{lang|lif|ᤘᤡᤔᤗᤠ ᤋᤢᤶᤂᤣᤘᤠ}} | native_name_lang = | birth_date = १९७८ (उमेर {{age|1978}}) | birth_place = [[ओख्रे, तेह्रथुम|ओख्रे]], [[तेह्रथुम जिल्ला|तेह्रथुम]], [[नेपाल]] | nationality = नेपाली | occupation = कवि | notable_works = ''हत्केलामा पृथ्वी लिएर उभिएको मान्छे'' }} '''विमला तुम्खेवा''' नेपाली कवि, लेखक तथा पत्रकार हुन्। उनका कामहरू [[नारीवाद]] र जातीय पहिचानका विषयवस्तुहरूमा केन्द्रित हुन्छन्। उनले हालसम्म चारवटा कविता सङ्ग्रह प्रकाशित भएका छन्। उनी सञ्चारिका समूहकी महासचिव र महिला सुरक्षा दवाब समूहकी सदस्य पनि हुन्। उनको एउटा कविता [[सुदूरपश्चिम विश्वविद्यालय]] र सोह्र कलेजको स्नातक प्रथम वर्षको पाठ्यक्रममा समावेश छ।<ref>{{Cite web|url=http://nepalesewomen.com/story/%E0%A4%95%E0%A4%B5%E0%A4%BF-%E0%A4%A4%E0%A4%A5%E0%A4%BE|title=कवि तथा पत्रकार बिमला तुम्खेवाका कविता सुदूरपश्चिम विश्वविद्यालयका सोह्र कलेजमा पढाइ हुने Nepalese Women|website=nepalesewomen.com|language=ne|accessdate=2021-11-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20211113080329/https://nepalesewomen.com/story/%E0%A4%95%E0%A4%B5%E0%A4%BF-%E0%A4%A4%E0%A4%A5%E0%A4%BE|archive-date=2021-11-13}}</ref> == बाल्यकाल == विमलाको जन्म सन् १९७८ (वि. सं. २०३४) [[तेह्रथुम जिल्ला]]को [[ओख्रे, तेह्रथुम|ओख्रे]] गाउँमा भएको थियो। उनी [[मोरङ जिल्ला]]को [[पथरी शनिश्चरे नगरपालिका|पथरी]]मा हुर्किएकी थिइन्।<ref>{{Cite web|url=https://deshsanchar.com/2019/10/26/265866/|title='पहिला ल्यापटपमा लेख्थेँ, हिजोआज मोबाइलमा लेख्छु'|date=2019-10-26|website=देशसञ्चार|language=en-US|accessdate=2021-11-13}}</ref> उनका बुबा ब्रिटिस सेनाका पूर्व सिपाही थिए। १० वर्षकी हुँदा उनले [[म्याक्सिम गोर्की]]को '[[आमा (उपन्यास)|आमा]]' र [[पारिजात (साहित्यकार)|पारिजात]]को '[[शिरीषको फूल]]' पढेकी थिइन्। ती दुई पुस्तकहरूले उनको मनमा गहिरो छाप छोडेको थियो। विद्यालयको सात कक्षामा पढ्दादेखि नै कविता लेख्न थालेकी थिइन्। उनको पहिलो कविता 'म', उनले सहरमा सांस्कृतिक कार्यक्रममा जम्मा भएका १५०० मानिसहरूको भीडको अगाडि सुनाएकी थिइन्। उनी माध्यमिक विद्यालयको ११ कक्षामा पढ्दा विभिन्न साहित्यिक कार्यक्रममा सहभागी हुन थालेकी थिइन्। उनले 'मधुपर्क', 'गरिमा' र 'युवामञ्च' जस्ता विभिन्न नेपाली साहित्यिक पत्रिकाहरू पढेकी थिइन्। == साहित्यिक जीवन == उनी [[रेडियो नेपाल|रेडियो नेपालका]] रेडियो कार्यक्रममा आफ्ना कविता सुनाउँथिन्। जब उनी १७ वर्षकी थिइन्, उनको कविता राष्ट्रिय पत्रिका 'गरिमा'मा प्रकाशित भएको थियो।उनको पहिलो सङ्ग्रह 'विमला तुम्खेवाका कविताहरू' सन् १९९९ मा प्रकाशित भएको थियो। त्यसपछि उनले पूर्वी नेपालमा केही पहिचान पाउन थालेकी थिइन्। त्यसपछि उनी धरानबाट आउने पत्रिका 'ब्लास्ट टाइम्स'मा लेख्न थालिन्। त्यसपछि विमला र उनका साथीहरूको समूहले 'हेलो पथरी' नामक स्थानीय पत्रिका सुरु गरेका थिए। त्यही पत्रिकामार्फत उनले पत्रकारिताको यात्रा सुरु गरेकी हुन्। उनी सन् २००१ मा [[माओवादी जनयुद्ध]]का क्रममा काठमाडौं आएकी थिइन्। यहाँ आएर उनले 'राजधानी' जस्ता राष्ट्रिय स्तरका पत्रिकाका लागि लेखन कार्य थालेकी थिइन्।<ref>{{Cite web|url=https://www.nepalitimes.com/featured-videos/bimala-tumkhewa-putting-kinema-on-the-map-of-nepal/|title=Bimala Tumkhewa: Putting kinema on the map of Nepal|last=Gurung|first=Muna|language=en-US|accessdate=2021-11-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20211113061911/https://www.nepalitimes.com/featured-videos/bimala-tumkhewa-putting-kinema-on-the-map-of-nepal/|archive-date=2021-11-13}}</ref> उनले आफ्नो दोस्रो पुस्तक 'नदी, छाल र तरङ्गहरू' सन् २००४ मा प्रकाशित गरिन्। उनी लिम्बु कविहरूको साथमा वार्षिक साहित्यिक कार्यक्रम 'ताङ्सिङ - २०७७' मा पनि सक्रिय सहभागिता जनाएकी थिइन्। कार्यक्रम याक्थुङ लेखक सङ्घले आयोजना गरेको थियो। कार्यक्रममा लिम्बु जाति र लिम्बुवान राज्यको जातीय पहिचानका कविताहरू वाचन गरिएको थियो।<ref>{{Cite web|url=https://shilapatra.com/detail/11686/|title=२३ लिम्बु कवि सम्मिलित कविता तङ्सिङ् हुने|website=२३ लिम्बु कवि सम्मिलित कविता तङ्सिङ् हुने|accessdate=2021-11-13}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nepalipublic.com/news/74630|title=कविता तङ्सिङ् – २०७६ सम्पन्न|website=Nepali Public|accessdate=2021-11-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20211113080324/https://www.nepalipublic.com/news/74630|archive-date=2021-11-13}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://nagarikkhabar.com/2019/09/11648/|title=पहिचानवादी लिम्बु कविहरुको भेला ‘कविता तङ्सिङ’|date=2019-09-13|website=Nagarik Khabar|language=en|accessdate=2021-11-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20211113080323/https://nagarikkhabar.com/2019/09/11648/|archive-date=2021-11-13}}</ref>उनको तेस्रो पुस्तक सन् २००९ मा प्रकाशित भएको थियो। काठमाडौंको सिद्धार्थ आर्ट ग्यालरीमा आयोजित एक कार्यक्रममा पुस्तक विमोचन गरिएको थियो।<ref>{{Cite web|url=https://thehimalayantimes.com/entertainment/tumkhewaaes-third-book-out|title=Tumkhewa’s third book out|last=Singh|first=Rishi|date=2009-01-12|website=The Himalayan Times|language=en|accessdate=2021-11-13}}</ref> सन् २०१६ मा, उनले [[स्विडेन|स्वीडेन]]को [[स्टकहोम]]मा 'नेपाली कविता महोत्सव' (स्टकहोम नेपाली कविता महोत्सव) मा भाग लिइन्। कार्यक्रम 'नेपाल मण्डप' (नेपाली सांस्कृतिक सङ्घ, स्वीडेन)ले सन् २०१६ फेब्रुअरी २८ मा आयोजना गरेको थियो।<ref>{{Cite web|url=https://www.onlinekhabar.com/2016/03/395169|title=स्वीडेनमा "स्टकहोल्म नेपाली कविता महोत्सव- २०१६" सम्पन्न|website=Online Khabar|language=en-US|accessdate=2021-11-13}}</ref> उनले आफ्नो चौथो कविता सङ्ग्रह सन् २०१९ मार्च २२ मा प्रकाशित गरिन्। [[नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान]] परिसरमा वरिष्ठ कवि [[वैरागी काइँला|बैरागी काइँलाले]] पुस्तक विमोचन गरेका थिए। विमोचन कार्यक्रममा कवि [[तोया गुरुङ]] र आहुतीको उपस्थिति रहेको थियो।<ref>{{Cite web|url=https://www.janatapati.com/news-detail/9689|title=‘हत्केलामा पृथ्वी लिएर उभिएको मान्छे’ सार्वजनिक|website=‘हत्केलामा पृथ्वी लिएर उभिएको मान्छे’ सार्वजनिक|accessdate=2021-11-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20211113080324/https://www.janatapati.com/news-detail/9689|archive-date=2021-11-13}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.pariwartankhabar.com/2019/03/23/82753/|title=कवयत्री तुम्खेवाको चौंथो कृति ‘हल्केलामा पृथ्वी लिएर उभिएको मान्छे’ लोकार्पण !|website=Pariwartan Khabar|language=en|accessdate=2021-11-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20211113080324/https://www.pariwartankhabar.com/2019/03/23/82753/|archive-date=2021-11-13}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://thehimalayantimes.com/entertainment/tumkhewaaes-third-book-out|title=Tumkhewa’s third book out|last=Singh|first=Rishi|date=2009-01-12|website=The Himalayan Times|language=en|accessdate=2021-11-13}}</ref> == कृतिहरू == === कविता सङ्ग्रहहरू === * ''विमला तुम्खेवाका कविताहरू'' (सन् १९९९) * ''नदी, छाल र तरङ्गहरू'' (सन् २००४ ) * ''संस्मरण एउटा बूढो रूखको'' (सन् २००९) * ''हत्केलामा पृथ्वी लिएर उभिएको मान्छे'' (सन् २०१९) <ref>{{Cite web|url=https://www.nayabulanda.com/2019/05/14/31860|title=विमला तुम्खेवाको ‘हत्केलामा पृथ्वी लिएर उभिएको मान्छे’ माथि विमर्श (भिडियो सहित) - Nayabulanda.com|website=www.nayabulanda.com|accessdate=2021-11-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20211113080325/https://www.nayabulanda.com/2019/05/14/31860|archive-date=2021-11-13}}</ref> == पुरस्कारहरू == सन् २०२० मा, उनलाई 'नेपाली प्रतिभा प्रतिष्ठान' एक प्रमुख सामाजिक-साहित्यिक युके अवस्थित नेपाली संस्थाबाट प्रतिभा पुरस्कारबाट सम्मानित गरिएको थियो।<ref>{{Cite web|url=https://thegorkhatimes.com/2020/12/21/dr-bimal-and-poet-tumkhewa-chosen-for-pratibha-honor-and-award/|title=Dr. Bimal and Poet Tumkhewa Chosen for Pratibha Honor and Award|date=2020-12-21|website=The Gorkha Times|language=en-US|accessdate=2021-11-13}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://sutranews.com/65465/2021/01/31/|title=राजेन्द्र बिमल र बिमला तुम्खेवा सम्मानित|website=Sutra News|language=en|accessdate=2021-11-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20211113080324/https://sutranews.com/65465/2021/01/31/|archive-date=2021-11-13}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://nepaltimes.net/प्रतिभा-सम्मान-र-प्रतिभा/|title=प्रतिभा सम्मान र प्रतिभा पुरस्कारबाट राजेन्द्र बिमल र बिमला तुम्खेवा सम्मानित - NepalTimes|last=Udash|first=Rashmita|website=nepaltimes.net|language=en-US|accessdate=2021-11-13}}</ref>सन् २०२१ अक्टोबर २८ मा, उनलाई नेपाली साहित्यमा उनको योगदानको लागि डा. हर्षबहादुर बुढा मगर स्मृति प्रतिष्ठानद्वारा 'हर्षबहादुर बुढा मगर साहित्य सम्मान-२०२१' बाट सम्मानित गरिएको थियो।<ref>{{Cite web|url=https://risingnepaldaily.com/detour/dr-harsha-bahadur-budha-magar-memorial-foundation-honours-various-personalities|title=Dr. Harsha Bahadur Budha Magar Memorial Foundation honours various personalities|website=GorakhaPatra|language=en|accessdate=2021-11-13}}</ref> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{Reflist}}{{नेपाली भाषाका साहित्यकारहरू}} [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:सन् १९७८ मा जन्म]] [[श्रेणी:नेपाली कविहरू]] [[श्रेणी:ताप्लेजुङ जिल्लाका मानिसहरू]] b64iyy93hs6g457e0en1zkmp0vorbt3 0 129055 1395765 1386177 2026-11-12T02:26:36Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395765 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | honorific_prefix = | name = तोया गुरुङ | honorific_suffix = | image = Toya Gurung.jpg | caption = विमला तुम्खेवाको पुस्तक विमोचन कार्यक्रममा गुरुङ (मार्च २०१९) | native_name = | native_name_lang = | birth_date = {{Birth date and age|1948|03|30|df=y}} | birth_place = [[कोदारी]], [[सिन्धुपाल्चोक जिल्ला]] | nationality = नेपाली | education = | alma_mater = [[महेन्द्र मोरङ आदर्श बहुमुखी क्याम्पस]] | occupation = लेखक, कवि | organization = [[नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान]] | spouse = कुमार घले | mother = | father = }} [[Category:Articles with hCards]] '''तोया''' '''गुरुङ''' एक नेपाली लेखक तथा कवि हुन्। <ref name="foundationsaarcwriters">{{Cite web|url=http://www.foundationsaarcwriters.com/literature/saarc-writers-intellectual/poets/nepal/185-toya-gurung|title=TOYA GURUNG|publisher=foundationsaarcwriters.com|accessdate=2014-04-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140314144554/http://www.foundationsaarcwriters.com/literature/saarc-writers-intellectual/poets/nepal/185-toya-gurung|archive-date=2014-03-14}}</ref><ref name="nepalnews">{{Cite web|url=http://www.nepalnews.com/index.php/election-view-all/8-news/News-in-Brief/8431-poet-toya-gurung-honoured|title=Poet Toya Gurung honoured|publisher=nepalnews.com|accessdate=2014-04-17}}</ref> उनले [[नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान|नेपाल राजकीय प्रज्ञा प्रतिष्ठान]]को पहिलो महिला कार्यकारी सदस्यको रुपमा काम गरेकी थिइन्। <ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/nepali/news-39399133|title=तोया गुरुङसंगको कुराकानी|date=2017-03-26|website=BBC News नेपाली|language=ne|accessdate=2022-01-29}}</ref> उनले सन् १९९४ देखि सन् २००४ सम्म नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानको कविता विभागको अध्यक्षता गरेकी थिइन्।<ref>{{Cite web|url=https://www.nepalitimes.com/banner/nepali-literatures-thulnani-toya-gurung/|title=Toya Gurung: Nepali literature’s Thulnani|last=Gurung|first=Muna|language=en-US|accessdate=2022-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20220129091028/https://www.nepalitimes.com/banner/nepali-literatures-thulnani-toya-gurung/|archive-date=2022-01-29}}</ref> उनले ''धुपी'' र ''तोया गुरुङका लामा कविता'' जस्ता धेरै कविता संग्रह र ''कुसुम'' नामक लघुकथा संग्रह प्रकाशित गरिसकेकी छिन्। उनका कविताहरू हिन्दी र अंग्रेजीमा पनि अनुवाद भएका छन् । == जीवनी == [[कोदारी|उहाँको]] जन्म ३० मार्च १९४८ (१८ चैत २००४) मा [[सिन्धुपाल्चोक जिल्ला]]को [[विक्रम सम्वत्|कोदारी]] गाउँमा भएको थियो, जुन नेपाल-चीन सिमाना नजिकैको गाउँ हो । उनका पिता [[नेपाली सेना|शाही नेपाली सेनाका]] मेजर भएका कारण उनको बाल्यकाल नेपालका विभिन्न जिल्लामा बित्यो। उनले आफ्नो हाईस्कूल शिक्षा [[कोलकाता|कलकत्ता]], [[भारत|भारतको]] अमर हिन्दी स्कूलबाट प्राप्त गरेकी थिइन्। उनले सानैदेखि कविता लेख्न थालिन् । <ref>{{Cite web|url=https://www.onlinekhabar.com/2020/08/892540|title=एक बौद्धिक कविको मौनता|website=Online Khabar|language=en-US|accessdate=2022-01-29}}</ref> उनले कलामा स्नातकोत्तर र कानूनमा डिग्री प्राप्त गरिन्। उनले आफ्नो पढाइको लागि एक बैंकमा क्लर्कको रूपमा काम गरेकी थिइन्। <ref>{{Cite web|url=https://sckool.org/women-writers-of-nepal-profiles-and-perspectives.html?page=18|title=Shanti Kshetry - Women Writers of Nepal (Profiles and Perspectives)|website=sckool.org|accessdate=2022-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20220129091022/https://sckool.org/women-writers-of-nepal-profiles-and-perspectives.html?page=18#Toya_Gurung__(1948)|archive-date=2022-01-29}}</ref> उनी पेन नेपालकी संस्थापक सदस्य थिइन्। <ref>{{Cite web|url=https://theannapurnaexpress.com/news/the-beginnings-of-pen-nepal-2828|title=The beginnings of PEN Nepal|last=Rana|first=Greta|website=The Annapurna Express|language=en|accessdate=2022-01-29}}</ref> == उल्लेखनीय कार्यहरू == '''कविता संग्रह र लामो कविता''' * ''सूर्यदह'' (१९८५) * ''धुपी'' (१९९५) <ref name="nepalitimes">{{Cite web|url=http://nepalitimes.com/news.php?id=9084|title=Toya Gurung's - Nepali Times|publisher=nepalitimes.com|accessdate=2014-04-17}}</ref> * ''देवल घुमेपछि'' (१९९९) * ''तोया गुरुङका लामा कविता'' (२००३) * ''पुनरावती'' (२०१३) '''लघुकथा संग्रह''' * ''कुसुम'' (२०११) '''संस्मरण''' * ''अस्पृश्य'' (2017) == पुरस्कारहरू == उनले सन् १९८६ मा 'प्रतिभा पुरस्कार', सन् १९८८ मा 'व्यथित साहित्य पुरस्कार' र सन् १९८९ मा रत्नश्री स्वर्ण पदक जस्ता धेरै पुरस्कारहरू प्राप्त गरेकी छिन्।<ref>{{Cite web|url=https://sckool.org/women-writers-of-nepal-profiles-and-perspectives.html?page=18|title=Shanti Kshetry - Women Writers of Nepal (Profiles and Perspectives)|website=sckool.org|accessdate=2022-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20220129091022/https://sckool.org/women-writers-of-nepal-profiles-and-perspectives.html?page=18#Toya_Gurung__(1948)|archive-date=2022-01-29}}</ref> उनी २०१७ मा गङ्गादेवी चौधरी स्मृति सम्मानबाट सम्मानित भइन्।<ref>{{Cite web|url=https://kathmandupost.com/art-entertainment/2017/05/12/gurung-honoured-with-gangadevi-chaudhari-award|title=Gurung honoured with Gangadevi Chaudhari award|website=kathmandupost.com|language=English|accessdate=2022-01-29}}</ref> == सन्दर्भहरू == {{Reflist}}{{Authority control}}{{नेपाली भाषाका साहित्यकारहरू}} [[श्रेणी:सन् १९४८ मा जन्म]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:नेपाली कविहरू]] [[श्रेणी:सिन्धुपाल्चोक जिल्लाका मानिसहरू]] 7vvuth1hggc7xg2hk0ne6qy4wos1zpf 0 129930 1395797 1393331 2026-11-12T04:08:18Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395797 wikitext text/x-wiki {{Infobox election | election_name = नेपालको राष्ट्रपतिय निर्वाचन, २०७९ | type = presidential | ongoing = no | country = नेपाल | previous_election = नेपालको राष्ट्रपतिय निर्वाचन, २०७४ | previous_year = २०७४ | next_election = नेपालको राष्ट्रपतिय निर्वाचन, २०८४ | next_year = २०८४ | election_date = वि.सं. २०७९ फागुन २५ | registered = ८८१ <!-- नेपाली कांग्रेस --> | image1 = {{CSS image crop|Image =President Ram Chandra Poudel, Official portrait (January 2024).jpg|bSize = 90}} | candidate1 = [[रामचन्द्र पौडेल]] | party1 = [[नेपाली काङ्ग्रेस]] | electoral_vote1 = '''३३,८०२''' | percentage1 = '''६५.५४%''' <!-- नेपाक ( एमाले) --> | image2 = {{CSS image crop|Image =Subaschandra Nemwang.png|bSize = 91}} | candidate2= [[सुवासचन्द्र नेम्वाङ]] | party2 = [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] | electoral_vote2 = १५,५१८ | percentage2 = ३१.४६% | title = [[नेपालको राष्ट्रपति|राष्ट्रपति]] | before_party = [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] | before_election = [[विद्यादेवी भण्डारी]] | after_party = नेपाली काङ्ग्रेस | after_election = [[रामचन्द्र पौडेल]] }} '''नेपालको राष्ट्रपतिय निर्वाचन, २०७९''' [[नेपाल]]मा [[शाह वंश|राजतन्त्र]]को अन्त्य भएपछि तेस्रो [[नेपालको राष्ट्रपति|राष्ट्रपति]] छान्नको लागि वि.सं. २०७९ फागुन २५ मा निर्वाचन भएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2023/01/1255454 |title=राष्ट्रपति निर्वाचनको कार्यतालिका : १३ फागुनमा उम्मेदवारी, २५ गते चुनाव |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2023-03-13}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.setopati.com/politics/87749/ |title=कसरी चुनिन्छन् राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपति? |website=सेतोपाटी |language=नेपाली |accessdate=2023-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230313022240/https://www.setopati.com/politics/87749/ |archive-date=2023-03-13 }}</ref> वि.सं. [[नेपालको राष्ट्रपतीय निर्वाचन, २०७२|२०७२]]मा भएको राष्ट्रपति निर्वाचनबाट राष्ट्रपति बनेकी [[विद्यादेवी भण्डारी]]को कार्यकाल वि.सं. २०७९ फागुन २९ मा सकिएको थियो।<ref>{{Cite web |url=https://www.onlinekhabar.com/2023/03/1275220 |title=पौडेल राष्ट्रपति निर्वाचित भएको जानकारी शीतल निवासलाई |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली |accessdate=2023-03-13}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.bbc.com/nepali/articles/c9rdk62e07po |title=विद्यादेवी भण्डारीः संसद्‌मा अन्तिम सम्बोधन गर्दै राष्ट्रपतिले औँल्याइन् देशका समस्या |date=2023-02-10 |website=बिबिसी नेपाली |language=नेपाली |accessdate=2023-03-13}}</ref> [[नेपालको संविधान २०७२|नेपालको संविधान]]मा भएको संवैधानिक व्यवस्था बमोजिम दुई कार्यकालको लागि मात्र एक व्यक्ति राष्ट्रपति बन्न सक्ने प्रावधान रहेको छ। == चयन प्रक्रिया == [[नेपालको राष्ट्रपति]] निर्वाचक मण्डलका सबै सदस्यहरूको बहुमतबाट निर्वाचित हुने गर्दछ। यदि कुनै पनि उम्मेदवार निर्वाचित हुन नसकेको खण्डमा पहिलो चरणको शीर्ष दुई उम्मेदवारहरू बीच समान बहुमत अन्तर्गत दोस्रो चरणको निर्वाचन आयोजित गर्ने गरिन्छ। पछिल्ला मतहरूमा खाली, अवैध र अनुपस्थित मतहरू सहित कुल मत हुने भएकाले, यो सम्भव छ कि पहिलो र दोस्रो चरणमा कुनै पनि उम्मेदवारहरू निर्वाचित हुन सक्दैनन्। त्यसपछि दोस्रो चरणमा भए जस्तै सोही उम्मेदवारहरू बीच तेस्रो निर्वाचन हुन सक्छ। वैध मतको बहुमत प्राप्त उम्मेदवार त्यसपछि राष्ट्रपति निर्वाचित हुन्छ।<ref>{{Cite web|url=https://lawcommission.gov.np/np/?p=1464|title=भाग–६ राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपति|website=नेपाल कानुन आयोग|accessdate=१३ फागुन २०७९|archive-url=https://web.archive.org/web/20230225123752/https://lawcommission.gov.np/np/?p=1464|archive-date=2023-02-25}}</ref> [[नेपालको संविधान २०७२]]को भाग ६, धारा ६४ ले राष्ट्रपति पदका लागि निम्न योग्यताहरू तोकेको छ: # देहायको योग्यता भएको व्यक्ति राष्ट्रपति हुनका लागि योग्य हुनेछः– #* सङ्घीय संसदको सदस्य हुन योग्य भएको, #* कम्तीमा पैंतालिस वर्ष उमेर पूरा भएको, र #* कुनै कानूनले अयोग्य नभएको। # उपधारा (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि दुई पटक राष्ट्रपति निर्वाचित भइसकेको व्यक्ति राष्ट्रपतिको निर्वाचनमा उम्मेदवार हुन सक्ने छैन। == निर्वाचन तालिका == [[निर्वाचन आयोग (नेपाल)|निर्वाचन आयोग]]ले वि.सं. २०७९ माघ १६ गते आगामी राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपतिको निर्वाचनको कार्यतालिका घोषणा गरेको थियो।<ref name=":0">{{Cite web |date=30 January 2023 |title =राष्ट्रपति उपराष्ट्रपतिको निर्वाचन मिति घोषणा |url=https://election.gov.np/admin/public//storage/Presidential%20Ection/Scan%20press%20realese.pdf |access-date=5 मार्च 2023 |website= [[निर्वाचन आयोग (नेपाल)]] |language=नेपाली}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/106272/2023-01-30 |title=यस्तो छ राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपतिकाे निर्वाचन तालिका |website=नयाँ पत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2023-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230313024423/https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/106272/2023-01-30 |archive-date=2023-03-13 }}</ref> {| class="wikitable" |+राष्ट्रपति निर्वाचन तालिका | फागुन १० | प्रारम्भिक मतदाता नामावली प्रकाशन |- | १० - १२ फागुन | मतदाता नामावलीमा दाबी र छानबिन |- |१२ फागुन |अन्तिम मतदाता नामावली प्रकाशन |- | १३ फागुन | उम्मेदवारहरूको मनोनयन |- |१४ - १६ फागुन | मनोनयनमा छानबिन |- | १६ फागुन |उम्मेदवारीको अन्तिम नामावली प्रकाशन |- | २५ फागुन |''''चुनावको मिति'''' |} == निर्वाचक मण्डल == निर्वाचक मण्डल, २०७९ मा ८८२ सदस्यहरूको बनाइएको छ, जसमध्ये ३३२ सङ्घीय संसद र ५५० [[प्रदेश सभा (नेपाल)|प्रदेश सभा]]हरूबाट छन्, जसको सम्बन्धित मतभार ७९ र ४८ प्रत्येक छ।<ref>{{Cite web|url=https://www.newsofnepal.com/2023/02/26/555872/|title=राष्ट्रपति पदमा रामचन्द्र र सुवासचन्द्रबीच प्रतिष्पर्धा हुने|website=न्युज अफ नेपाल|language=|accessdate=2023-02-26}}</ref> === निर्वाचक मण्डल संरचना === {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |दल !प्रतिनिधि सभा !राष्ट्रिय सभा !प्रदेश सभा !कुल मतदाता |- | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" |<br /> |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]] |८८{{Efn|१ निलम्बित सांसद बाहेक|name=NCSUS}} |१० |१७५ |२७३ |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" |<br /> |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]] |७९ |१८ |१६२ |२५९ |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" |<br /> |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी)]] |३१ |१६ |८५ |१३२ |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}" |<br /> |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा एस]] |१० |८ |२५ |४३ |- | bgcolor="{{party color|Rastriya Prajatantra Party}}" |<br /> |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |१४ |० |२८ |४२ |- | bgcolor="{{party color|People's Socialist Party, Nepal}}" |<br /> |[[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल|जनता समाजवादी पार्टी]] |११ |३ |२३ |३७ |- | bgcolor="{{party color|Janamat Party}}" |<br /> |[[जनमत पार्टी]] |६ |० |१६ |२२ |- | bgcolor="{{party color|Rastriya Swatantra Party}}" |<br /> |[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |१९ |० |० |१९ |- | bgcolor="{{party color|Loktantrik Samajwadi Party, Nepal}}" |<br /> |[[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल|लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी]] |४ |१ |१२ |१७ |- | bgcolor="{{party color|Nagrik Unmukti Party}}" |<br /> |[[नागरिक उन्मुक्ति पार्टी]] |४ |० |१२ |१६ |- | bgcolor="{{party color|Nepal Workers Peasants Party}}" |<br /> |[[नेपाल मजदुर किसान पार्टी]] |१ |० |३ |४ |- | bgcolor="{{party color|Rastriya Janamorcha}}" |<br /> |[[राष्ट्रिय जनमोर्चा]] |१ |१ |१ |३ |- | bgcolor="palevioletred" | |[[नेपाल समाजवादी पार्टी]] |१ |० |२ |३ |- | bgcolor="{{party color|Hamro Nepali Party}}" |<br /> |[[हाम्रो नेपाली पार्टी]] |० |० |२ |२ |- | bgcolor="{{party color|Independent}}" |<br /> |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ]] |३ |२ |४ |९ |- ! colspan="2" |कुल !२७२{{Efn|२ खाली सिट र १ निलम्बित सांसद बाहेक|name=pratinidhi}} !५९ !५५० !८८१ |} ===निर्वाचक मण्डल मत महत्व संरचना=== {| class="wikitable" ! colspan="2" |राजनीतिक दल !प्रतिनिधि सभा !राष्ट्रिय सभा !प्रदेश सभा !कुल मतदाता !प्रतिशत |- | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" |<br /> |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]] |६,९५२ |७९० |८,४०० |१६,१४२ |३०.७२ |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" |<br /> |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]] |६,२४१ |१,४२२ |७,७७६ |१५,४३९ |२९.३८ |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" |<br /> |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी)]] |२,४४९ |१,२६४ |४,०८० |७,७९३ |१४.८३ |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}" |<br /> |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा एस]] |७९० |६३२ |१,२०० |२,६२२ |४.९९ |- | bgcolor="{{party color|Rastriya Prajatantra Party}}" |<br /> |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |१,१०६ |० |१,३४४ |२,४५० |४.६६ |- | bgcolor="{{party color|People's Socialist Party, Nepal}}" |<br /> |[[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल|जनता समाजवादी पार्टी]] |८६९ |२३७ |१,१०४ |२,२१० |४.२१ |- | bgcolor="{{party color|Rastriya Swatantra Party}}" |<br /> |[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |१५०१ |० |० |१,५०१ |२.८६ |- | bgcolor="{{party color|Janamat Party}}" |<br /> |[[जनमत पार्टी]] |४७४ |० |७६८ |१,२४२ |२.३६ |- | bgcolor="{{party color|Loktantrik Samajwadi Party, Nepal}}" |<br /> |[[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल|लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी]] |३१६ |७९ |५७६ |९७१ |१.८५ |- | bgcolor="{{party color|Nagrik Unmukti Party}}" |<br /> |[[नागरिक उन्मुक्ति पार्टी]] |३१६ |० |५७६ |८९२ |१.७० |- | bgcolor="{{party color|Nepal Workers Peasants Party}}" |<br /> |[[नेपाल मजदुर किसान पार्टी]] |७९ |० |१४४ |२२३ |०.४२ |- | bgcolor="{{party color|Rastriya Janamorcha}}" |<br /> |[[राष्ट्रिय जनमोर्चा]] |७९ |७९ |४८ |२०६ |०.३९ |- | bgcolor="palevioletred" | |[[नेपाल समाजवादी पार्टी]] |७९ |० |९६ |१७५ |०.३३ |- | bgcolor="{{party color|Hamro Nepali Party}}" |<br /> |[[हाम्रो नेपाली पार्टी]] |० |० |९६ |९६ |०.१८ |- | bgcolor="{{party color|Independent}}" |<br /> |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ]] |२३७ |१५८ |१९२ |५८७ |१.१२ |- ! colspan="2" |जम्मा !२१,४८८ !४,६६१ !२६,४०० !५२,५४९ !१०० |} == उम्मेदवार == === नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी) === {{main|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)}} {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! colspan="2" |चित्र !उम्मेदवार !हालको वा अघिल्लो पदहरू !प्रदेश !घोषणा !सन्दर्भ |- | style="background:{{Party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}};" | | |[[सुवासचन्द्र नेम्वाङ]] ११ मार्च १९५३ ({{Age in years|1953|03|11|2023|02|25}}) |[[नेपालको व्यवस्थापिका संसद|नेपालको संविधान सभाका अध्यक्ष]] (२००८–२०१५) ----[[कानुन, न्याय तथा संसदीय मामिला मन्त्रालय (नेपाल)|कानून, न्याय तथा संसदीय मामिला]] राज्यमन्त्री (सन् १९९४–१९९५) [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]] सदस्य (सन् १९९९–२००२, सन् २०१८ देखि) ----[[नेपालको व्यवस्थापिका संसद|संविधान सभा सदस्य]] (२००७–२०१७) ----[[राष्ट्रिय सभा (नेपाल)|राष्ट्रिय सभा]] सदस्य (१९९१–१९९३, १९९५–१९९९) |[[कोशी प्रदेश]] |१३ फागुन २०७९ | |} === नेपाली कांग्रेस === {{main|नेपाली कांग्रेस}} {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! colspan="2" |चित्र !उम्मेदवार !हालको वा अघिल्लो पदहरू !प्रदेश !घोषणा !सन्दर्भ |- | style="background:{{Party color|Nepali Congress}};" | |[[चित्र:Ramchandra_paudel.jpg|175x175पिक्सेल]] |[[रामचन्द्र पौडेल]] १५ अक्टोबर १९४४ ({{Age in years|1944|10|15|2023|02|25}}) |[[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]का सभामुख (१९९४–१९९९) ----उपप्रधानमन्त्री तथा गृहमन्त्री (२०००–२००२) ----[[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]] सदस्य (१९९१–१९९४, १९९४–२००२, २०२२ देखि) ----संविधान सभा सदस्य (२००८–२०१७) |[[गण्डकी प्रदेश]] |१३ फागुन २०७९ | |} == नतिजा == === राष्ट्रपति === {| class="wikitable centre" style="text-align:right" |+नतिजा ! colspan=2 rowspan=2 scope=col | उम्मेदवार !scope=col rowspan=2 | राजनीतिक दल !colspan=3| मतदान !scope=col rowspan=2 | कुल<br>मतहरू !scope=col rowspan=2 | % |- !सङ्घीय !प्रादेशिक !कुल |- | bgcolor="#00800" | | align="left" |[[रामचन्द्र पौडेल]] | align="left" |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]] |२१४ |३५२ |५६६ |{{formatnum:३३,८०२}} |६८.५४ |- | bgcolor=#DC241F| |align=left| [[सुवासचन्द्र नेम्वाङ]] |align=left| [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]] |९८ |१६२ |२६० |{{formatnum:१५,५१८}} |३१.४६ |- |colspan=8| |- | align=left colspan=3 | वैध मतहरू |३१२ |५१४ |{{formatnum:१०२६}} |{{formatnum:४९३२०}} |९९.४० |- | align=left colspan=3 | खाली मतहरू |१ |४ |५ |{{formatnum:२७१}} |०.६० |- style=font-weight:bold | align=left colspan=3 | कुल |३१३ |५१८ |८३१ |{{formatnum:४९५९१}} |१०० |- | align=left colspan=3 | दर्ता मतदाता / मतदान | ३३१ | ५५० | ८८१ | {{formatnum:५२५४९}} | ९४.३२ |} == यो पनि हेर्नुहोस् == * [[नेपालको राष्ट्रपतीय निर्वाचन, २०७२|नेपालको राष्ट्रपतिय निर्वाचन, २०७२]] == टिप्पणीहरू== {{Notelist}} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{नेपालका राष्ट्रपतिय निर्वाचनहरू}} [[श्रेणी:नेपालको राष्ट्रपतिय निर्वाचनहरू]] aij4rs9d41n1dcbjen26qdp1i57b54j 0 130002 1395805 1393120 2026-11-12T04:34:43Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395805 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative session |name={{nowrap|पहिलो बागमती प्रदेश सभा}} |image= |image_size= 125px |before= |after=[[दोस्रो बागमती प्रदेश सभा|दोस्रो सभा]] |body=[[बागमती प्रदेश सभा]] |state=[[बागमती प्रदेश]] |country=[[नेपाल]] |term_start=वि.सं. २०७४ माघ १८ |term_end=वि.सं. २०७९ असोज ३<ref>{{Cite web |url=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/96108/2022-09-19 |title=औसत उपलब्धिमै सकियो बागमती प्रदेश सभाको पहिलो कार्यकाल |last=शिवाकोटी |first=सुदीप |website=नयाँ पत्रिका |language=नेपाली |accessdate=2023-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230115091846/https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/96108/2022-09-19 |archive-date=2023-01-15 }}</ref> |government={{Unbulleted list|[[डोरमणि पौडेल मन्त्रिपरिषद्]]|[[अष्टलक्ष्मी शाक्य मन्त्रिपरिषद्]]|[[राजेन्द्र पाण्डे मन्त्रिपरिषद्]]}} |chamber1=प्रदेश सभा |membership1=११० |chamber1_leader1_type=सभामुख |chamber1_leader1={{nowrap|सानुकुमार श्रेष्ठ ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]])}} |chamber1_leader2_type={{nowrap|उप सभामुख}} |chamber1_leader2={{nowrap|राधिका तामाङ ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]])}} |chamber1_leader3_type=[[बागमती प्रदेशको मुख्यमन्त्री|मुख्यमन्त्री]] |chamber1_leader3={{Unbulleted list|{{nowrap|[[डोरमणि पौडेल]] ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]])}}|{{nowrap|[[अष्टलक्ष्मी शाक्य]] ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]])}}|{{nowrap|[[राजेन्द्रप्रसाद पाण्डे]] ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एस)]])}}}} |chamber1_leader4_type=[[विपक्षी नेता|प्रतिपक्ष दलको नेता]] |chamber1_leader4={{nowrap|इन्द्रबहादुर बानियाँ ([[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]])}}<br/>{{nowrap|[[अष्टलक्ष्मी शाक्य]] ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]])}} |control1= |election=[[बागमती प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४]] |meeting_place={{nowrap|क्षेत्रीय शिक्षा निर्देशनालय}},<br/>[[हेटौँडा उपमहानगरपालिका|हेटौँडा]], [[मकवानपुर जिल्ला]] |website={{url|pradeshsabha.p3.gov.np}} }} '''बागमती प्रदेशको पहिलो प्रदेश सभा''' वि.सं. २०७४ माघ १८ मा गठन भएको थियो। [[बागमती प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|वि.सं. २०७४ मङ्सिर १० र मङ्सिर २१]] मा निर्वाचन सम्पन्न भएपछि यो सभाको गठन भएको थियो। [[बागमती प्रदेश सभा]]मा ११० जना सदस्यहरू रहेका छन् जसध्ये ६६ जना पहिलो पटक मतदान मार्फत निर्वाचित भएका थिए भने ४४ जना [[समानुपातिक प्रतिनिधित्व प्रणाली|समानुपातिक]] तर्फबाट निर्वाचित भएका थिए। यो सभाको अवधि वि.सं. २०७४ माघ १८ मा सुरु भएर वि.सं. २०७९ असोज ३ मा समाप्त भएको थियो।<ref>{{Cite web|url=https://english.onlinekhabar.com/first-session-of-province-3-assembly-to-begin-next-week.html|title=First session of Province 3 assembly to begin next week|website=OnlineKhabar English News|language=en-GB|accessdate=2020-12-30}}</ref> सभाको कार्यकालमा [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]बाट [[डोरमणि पौडेल]] र [[अष्टलक्ष्मी शाक्य]] मुख्यमन्त्री भएका थिए भने [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]]बाट [[राजेन्द्रप्रसाद पाण्डे]] मुख्यमन्त्री बनेका थिए।<ref>{{Cite web|url=https://thehimalayantimes.com/nepal/uml-pp-leader-dor-mani-paudel-appointed-cm-of-province-3|title=UML PP leader Dor Mani Paudel appointed CM of Province 3|date=11 February 2018|website=The Himalayan Times|language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210708192553/https://thehimalayantimes.com/nepal/uml-pp-leader-dor-mani-paudel-appointed-cm-of-province-3|archivedate=8 July 2021|accessdate=8 July 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://english.khabarhub.com/2021/18/203843/|title=Asta Laxmi sworn-in as Chief Minister of Bagmati Province|date=18 August 2021|publisher=Khabarhub|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210818173953/https://english.khabarhub.com/2021/18/203843/|archivedate=18 August 2021|accessdate=18 August 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://kathmandupost.com/politics/2021/10/28/rajendra-pandey-appointed-chief-minister-of-bagmati-province|title=Rajendra Pandey appointed chief minister of Bagmati|website=kathmandupost.com|language=English|accessdate=2022-06-03}}</ref> सभामुखमा सानुकुमार श्रेष्ठ र उपसभामुखमा राधिका तामाङ थिए।<ref name=":0">{{Cite news|url=https://thehimalayantimes.com/nepal/sanu-kumar-shrestha-elected-state-assembly-speaker-of-province-3/|title=Sanu Kumar Shrestha elected State Assembly Speaker of Province 3|date=2018-02-10|work=The Himalayan Times|access-date=2018-03-27|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://en.setopati.com/political/117034/|title=Tamang elected deputy speaker of Province 3 unopposed|website=Setopati|accessdate=2020-12-30}}</ref> == रचना == {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" |राजनीतिक दल ! colspan="2" | सिटहरू |- ! चुनावपछि ! विघटनको समयमा |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | | [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] | ५८ | ४२ |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | | [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] | २३ | २३ |- | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | | [[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]] | २१ | २२ |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}" | | [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]] | - | १३ |- | bgcolor="{{party color|Bibeksheel Sajha Party}}" | | [[विवेकशील साझा पार्टी]] | ३ | ३ |- | bgcolor="{{party color|Rastriya Prajatantra Party}}" | | [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] | १ | २ |- | bgcolor="{{party color|Nepal Workers Peasants Party}}" | | [[नेपाल मजदुर किसान पार्टी|नेपाल मजदूर किसान पार्टी]] | २ | २ |- | bgcolor="{{party color|Independent}}" | | [[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] | १ | १ |- | | राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (लोकतान्त्रिक) | १ | - |- | | खाली | - | ३ |- |- ! colspan="2" | कुल ! ! ११० |} == नेताहरू == {{multiple image | align = | direction = | width = | caption_align = center | header_align = center | header = <big>सभामुख र उपसभामुख</big> | image1 = | width1 = 155 | alt1 = सानु कुमार श्रेष्ठ | caption1 = [[सानु कुमार श्रेष्ठ]] ([[नेकपा एमाले]]),<br/>बाट माघ २८, २०७४ | image2 = | width2 = 156 | alt2 = राधिका | caption2 = [[राधिका तामांग]] ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|माओवादी केन्द्र]]),<br/>बाट माघ २८, २०७४ }} === पदाधिकारीहरू === * प्रदेश सभाको सभामुख : माननीय सानु कुमार श्रेष्ठ<ref name=":0"/> ** प्रदेश सभा उपसभामुख : राधिका तामाङ<ref>{{Cite news|url=https://thehimalayantimes.com/nepal/tamang-unanimously-elected-deputy-speaker-province-3/|title=Tamang unanimously elected deputy speaker of Province-3|date=2018-02-11|work=The Himalayan Times|access-date=2018-03-27|language=en-US}}</ref> * [[बागमती प्रदेशको मुख्यमन्त्री]] ** माननीय [[डोरमणि पौडेल]]<ref>{{Cite news|url=https://thehimalayantimes.com/kathmandu/dormani-poudel-elected-uml-pp-leader/|title=Dor Mani Poudel elected UML PP leader|date=2018-02-09|work=The Himalayan Times|access-date=2018-03-27|language=en-US}}</ref> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) (वि.सं. २०७८ भदौ २ सम्म) ** माननीय [[अष्टलक्ष्मी शाक्य]]<ref>{{Cite web|url=http://myrepublica.nagariknetwork.com/news/102467/|title=NCP's Dahal-Nepal faction picks Ashta Laxmi Shakya as provincial parliamentary party leader of Bagmati|last=Republica|website=My Republica|language=en|accessdate=2020-12-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20221125172322/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/102467/|archive-date=2022-11-25}}</ref> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) (वि.सं. २०७८ भदौ २ – २०७८ कार्तिक १०) ** माननीय [[राजेन्द्रप्रसाद पाण्डे]] ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)]]) (वि.सं. २०७८ कार्तिक १० देखि वि.सं. २०७९ असोज ३ सम्म) * विपक्षी दलका नेता ** इन्द्रबहादुर बानिया<ref>{{Cite news|url=http://kathmandupost.ekantipur.com/news/2018-02-08/indra-bahadur-baniya-elected-nc-pp-leader-of-province-3.html|title=Indra Bahadur Baniya elected NC PP leader of Province 3|access-date=2018-03-27|language=en}}</ref> ([[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]]) (वि.सं. २०७८ कार्तिक १० सम्म) ** [[अष्टलक्ष्मी शाक्य]] ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) (वि.सं. २०७८ कार्तिक १० सम्म) === संसदीय दलका नेताहरू === * [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] संसदीय दलको नेता: ** [[डोरमणि पौडेल]] (वि.सं. २०७८ भदौ २ सम्म) ** [[अष्टलक्ष्मी शाक्य]] (वि.सं. २०७८ भदौ २ देखि २०७८ कार्तिक १० देखि) * [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] संसदीय दलको नेता : शालिकराम जमकट्टेल ** [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] संसदीय दलको उपनेता : कुमारी मोक्तान * [[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]] संसदीय दलको नेता इन्द्रबहादुर बानियाँ ** [[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]] संसदीय दलको उपनेता : कृष्णलाल भडेल * [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)]] संसदीय दलको नेता : [[राजेन्द्रप्रसाद पाण्डे]] ** [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)]]को संसदीय दलको उपनेता : कृष्णप्रसाद शर्मा * [[विवेकशील साझा पार्टी|विवेकशील साझा]] पार्टीका संसदीय दलको नेता : रमेश पौड्याल * [[नेपाल मजदुर किसान पार्टी]] संसदीय दलको नेता : सुरेन्द्रराज गोसाई === सचेतकहरू === * [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]को प्रमुख सचेतक : दीपक निरौला * [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]को प्रमुख सचेतक : बुद्धिमान माझी ** सचेतक ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]): प्रतिमा श्रेष्ठ * [[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]]की प्रमुख सचेतक : राधा घले <ref name=":2">{{Cite web|url=http://myrepublica.nagariknetwork.com/news/38867/|title=Radha Ghale appointed Province 3 NC PP chief whip|last=Republica|website=My Republica|language=en|accessdate=2020-12-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20221125172324/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/38867/|archive-date=2022-11-25}}</ref> ** सचेतक (नेपाली कांग्रेस): छिरिङ दोर्जे लामा <ref name=":2" /> * [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)]]को प्रमुख सचेतक : मुनु सिग्देल ** सचेतक ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)]]): बसुन्धरा हुमागाईं == सदस्यहरू == {| class="wikitable sortable" !निर्वाचन क्षेत्र/रिक्त भएमा, [[समानुपातिक प्रतिनिधित्व प्रणाली|(समानुपातिक समूह)]] !सदस्य ! colspan="2" |राजनीतिक दल |- | |आङ्देन्डी लामा | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] |- |[[काठमाडौँ ९ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ९ (क)]] |अजयक्रान्ति शाक्य | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- |[[सिन्धुपाल्चोक १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुपाल्चोक १ (क)]] |अरुणप्रसाद नेपाल | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | |आशमाया तामाङ | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- |[[काठमाडौँ ८ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ८ (ख)]] |[[अष्टलक्ष्मी शाक्य]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- |[[नुवाकोट १ (निर्वाचन क्षेत्र)|नुवाकोट १ (ख)]] |बद्री मैनाली | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | |बलराम पौडेल | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]] |- |[[काठमाडौँ ७ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ७ (क)]] |बसन्तप्रसाद मानन्धर | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एस)]] |- |[[काभ्रेपलान्चोक २ (निर्वाचन क्षेत्र)|काभ्रेपलान्चोक २ (ख)]] |बसुन्धरा हुमागाई | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एस)]] |- | |बेलीमैया घले | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | |भावना सुवेदी | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] |- | |भिमसेन खत्री | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]] |- | |विजय श्रेष्ठ | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]] |- | |विजुलाकुमारी बर्मा | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]] |- |[[सिन्धुली २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुली २ (क)]] |विनोदकुमार खड्का | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | |विराजभक्त श्रेष्ठ | bgcolor="{{party color|Bibeksheel Sajha Party}}" | |[[विवेकशील साझा पार्टी]] |- |[[दोलखा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|दोलखा १ (क)]] |विशाल खड्का | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] |- |[[सिन्धुली २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुली २ (ख)]] |बुद्धिमान माझी | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] |- |[[काभ्रेपलान्चोक १ (निर्वाचन क्षेत्र)|काभ्रेपलान्चोक १ (ख)]] |चन्द्रबहादुर लामा | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- |[[ललितपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|ललितपुर १ (ख)]] |चेतनाथ सञ्जेल | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- |[[काठमाडौँ ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ३ (क)]] |छिरिङ दोर्जे लामा | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]] |- |[[चितवन १ (निर्वाचन क्षेत्र)|चितवन १ (क)]] |दावा दोर्जे लामा | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | |देवकी श्रेष्ठ | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | |दिनेश महर्जन | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] |- |[[काठमाडौँ ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ५ (ख)]] |दिपक निरौला | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- |[[काठमाडौँ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ १ (क)]] |दीपेन्द्र श्रेष्ठ | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]] |- |[[मकवानपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मकवानपुर १ (ख)]] |[[डोरमणि पौडेल]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | |डा. राजाराम कार्की क्षेत्री | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]] |- |[[काठमाडौँ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ १ (ख)]] |गणेशप्रसाद दुलाल | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- |[[चितवन २ (निर्वाचन क्षेत्र)|चितवन २ (क)]] |घनश्याम दाहाल | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] |- | |गिता वाग्ले | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]] |- | |गोमा भुर्तेल | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- |[[ललितपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|ललितपुर २ (ख)]] |ज्ञानेन्द्र शाक्य | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | |हिमाली गोले | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] |- |[[नुवाकोट २ (निर्वाचन क्षेत्र)|नुवाकोट २ (ख)]] |हीरानाथ खतिवडा | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] |- |[[मकवानपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|मकवानपुर २ (ख)]] |इन्द्रबहादुर बानियाँ | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]] |- | |इन्द्रमाया गुरुङ | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एस)]] |- |[[धादिङ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|धादिङ २ (ख)]] |जगतबहादुर सिंखडा | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] |- | |जीवन डङ्गोल | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]] |- |[[ललितपुर ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|ललितपुर ३ (ख)]] |जीवन खड्का | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | |जुनेलीमाया श्रेष्ठ | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- |[[रामेछाप १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रामेछाप १ (ख)]] |कैलाशप्रसाद ढुङ्गेल | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | |कल्पना नेपाली | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]] |- | |कञ्चन खनाल | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] |- |[[काठमाडौँ ९ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ९ (ख)]] |केशवप्रसाद पोखरेल | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- |[[नुवाकोट २ (निर्वाचन क्षेत्र)|नुवाकोट २ (क)]] |केशवराज पाण्डे | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- |[[भक्तपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|भक्तपुर १ (क)]] |कृष्णलाल भँडेल | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]] |- |[[चितवन ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|चितवन ३ (क)]] |कृष्णप्रसाद भुर्तेल | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- |[[चितवन १ (निर्वाचन क्षेत्र)|चितवन १ (ख)]] |कृष्णप्रसाद शर्मा खनाल | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एस)]] |- |[[मकवानपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|मकवानपुर २ (क)]] |कुमारी मोक्तान | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] |- |[[काठमाडौँ ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ४ (ख)]] |कुसुमकुमार कार्की | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एस)]] |- |[[ललितपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|ललितपुर १ (क)]] |लालकुमारी पुन | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] |- |[[काभ्रेपलान्चोक २ (निर्वाचन क्षेत्र)|काभ्रेपलान्चोक २ (क)]] |लक्ष्मण लम्साल | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एस)]] |- |[[सिन्धुली १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुली १ (क)]] |लेखनाथ दाहाल | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] |- |[[ललितपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|ललितपुर २ (क)]] |माधवप्रसाद पौडेल | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एस)]] |- | |मैना आछामी | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- |[[काठमाडौँ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ २ (ख)]] |मणिराम फुयाल | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | |मिलनबाबु श्रेष्ठ | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]] |- | |मिना ज्ञवाली (नेपाल) | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एस)]] |- | |मुनी सिग्देल | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एस)]] |- |[[काठमाडौँ ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ५ (क)]] |नारायण बहादुर सिलवाल | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- |[[काठमाडौँ ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ४ (क)]] |नरोत्तम वैद्य | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]] |- | |न्हुक्षे नारायण श्रेष्ठ | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]] |- |[[सिन्धुपाल्चोक २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुपाल्चोक २ (ख)]] |निमा लामा | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]] |- | |ओमबहादुर ग्लान | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] |- | |पार्वती सिलवाल | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एस)]] |- |[[रसुवा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रसुवा १ (क)]] |प्रभात तामाङ | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]] |- |[[सिन्धुली १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुली १ (ख)]] |प्रदीपकुमार कटुवाल क्षेत्री केसी | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- |[[काठमाडौँ ७ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ७ (ख)]] |प्रकाश श्रेष्ठ | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | |प्रतिमा श्रेष्ठ | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] |- |[[मकवानपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मकवानपुर १ (क)]] |प्रेमबहादुर पुलामी | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] |- |[[रसुवा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रसुवा १ (ख)]] |प्रेमबहादुर तामाङ |bgcolor=#FFC0CB | |जनता समाजवादी पार्टी{{Efn|मापदण्ड पुरा नगरेकोले [[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]]को प्रतिनिधित्व गरेको |name=IND|group=}} |- |[[काठमाडौँ १० (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ १० (क)]] |पुकार महर्जन | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]] |- | |रचना खड्का | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | |राधा घले | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]] |- |[[नुवाकोट १ (निर्वाचन क्षेत्र)|नुवाकोट १ (क)]] |राधिका तामाङ | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] |- |[[ललितपुर ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|ललितपुर ३ (क)]] |रामकाजी महर्जन | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] |- | |रजनी अमात्य जोन्छे | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]] |- | |राजेन्द्र गुरुङ | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]] |- |[[भक्तपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|भक्तपुर २ (ख)]] |राजेन्द्रमान श्रेष्ठ | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एस)]] |- |[[धादिङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|धादिङ १ (क)]] |राजेन्द्रप्रसाद पाण्डे | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एस)]] |- |[[काठमाडौँ ८ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ८ (क)]] |राजेश शाक्य | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- |[[धादिङ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|धादिङ २ (क)]] |रामकुमार अधिकारी | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- |[[चितवन ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|चितवन ३ (ख)]] |रामलाल महतो | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] |- |[[काठमाडौँ १० (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ १० (ख)]] |राम आले मगर | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एस)]] |- | |रमेश पौड्याल | bgcolor="{{party color|Bibeksheel Sajha Party}}" | |[[विवेकशील साझा पार्टी]] |- |[[काठमाडौँ ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ३ (ख)]] |रामेश्वर फुयाल | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एस)]] |- |[[काभ्रेपलान्चोक १ (निर्वाचन क्षेत्र)|काभ्रेपलान्चोक १ (क)]] |रत्नप्रसाद ढकाल | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] |- | |रीना गुरुङ | bgcolor="{{party color|Rastriya Prajatantra Party}}" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |- | |रिता माझी | bgcolor="{{party color|Rastriya Prajatantra Party}}" | |राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी |- |[[धादिङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|धादिङ १ (ख)]] |सालिकराम जमर्कट्टेल | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] |- | |शान्ताबहादुर प्रजा | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]] |- |[[काठमाडौँ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ २ (क)]] |सानुकुमार श्रेष्ठ | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | |सरस्वती बस्नेत | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | |सरस्वती बाटी | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- |[[सिन्धुपाल्चोक १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुपाल्चोक १ (ख)]] |सरेश नेपाल | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- |[[रामेछाप १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रामेछाप १ (क)]] |शान्तिप्रसाद पौडेल | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | |शान्ति थिङ | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- |[[भक्तपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|भक्तपुर २ (क)]] |शशिजङ्ग थापा | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | |शोभा शाक्य | bgcolor="{{party color|Bibeksheel Sajha Party}}" | |[[विवेकशील साझा पार्टी]] |- | |सिता अधिकारी | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] |- | |सिता लामा | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | |सृजना सायजू | bgcolor="{{party color|Nepal Workers Peasants Party}}" | |[[नेपाल मजदुर किसान पार्टी]] |- |[[भक्तपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|भक्तपुर १ (ख)]] |सुरेन्द्रराज गोसाई | bgcolor="{{party color|Nepal Workers Peasants Party}}" | |[[नेपाल मजदुर किसान पार्टी]] |- | |उर्मिला कर्मचार्य | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- |[[काठमाडौँ ६ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ६ (ख)]] |योगेन्द्रराज सङ्ग्रौला | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- |[[सिन्धुपाल्चोक २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुपाल्चोक २ (क)]] |युवराज दुलाल | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] |- ! colspan="4" |स्रोत: [https://web.archive.org/web/20221110101714/http://result.election.gov.np/ElectionResultStatePR.aspx निर्वाचन आयोग] |} === उपचुनाव === {| class="wikitable" !निर्वाचन क्षेत्र/<abbr>समानुपातिक</abbr> समूह ! बहालवाला ! colspan="2" | राजनीतिक दल ! रिक्त मिति ! रिक्तताको कारण ! नयाँ सदस्य ! colspan="2" | राजनीतिक दल |- | [[भक्तपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|भक्तपुर १ (क)]] | हरिशरण लामिछाने | rowspan="4" bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | | rowspan="4" | [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] | वि.सं. २०७५ वैशाख ३१ | मृत्यु<ref>{{Cite news|url=http://kathmandupost.ekantipur.com/news/2018-05-14/province-3-lawmaker-lamichhane-dies.html|title=Province 3 lawmaker Lamichhane dies|access-date=2018-11-11|language=en}}</ref> | कृष्णलाल भँडेल | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | | [[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]] |- | [[दोलखा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|दोलखा १(ख)]] | पशुपति चौलागाईं | वि.सं. २०७८ वैशाख २९ | मृत्यु<ref>{{Cite web|url=https://english.onlinekhabar.com/uml-leader-pashupati-chaulagain-dies-of-covid-19.html|title=UML leader Pashupati Chaulagain dies of Covid-19|website=OnlineKhabar English News|language=en-GB|accessdate=2021-06-27}}</ref> | | | |- | [[चितवन २ (निर्वाचन क्षेत्र)|चितवन २ (ख)]] | विजय सुवेदी | rowspan="2" | वि.सं. २०७९ वैशाख ८ | [[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]]को नगर प्रमुखमा उम्मेदवार दिन राजीनामा<ref name=":3">{{Cite web|url=https://english.nepalpress.com/2022/04/21/province-assembly-member-resigns-to-become-mayoral-candidate/|title=Province Assembly member resigns to become mayoral candidate|website=Nepal Press|language=en-US|accessdate=2022-04-23}}</ref> | | | |- | [[काठमाडौँ ६ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ६ (क)]] | [[केशव स्थापित]] | [[काठमाडौँ|काठमाडौं]]को नगर प्रमुखमा उम्मेदवारी दिन राजीनामा<ref name=":3" /> | | | |} == यो पनि हेर्नुहोस् == * [[बागमती प्रदेश]] * [[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४]] ==टिप्पणीहरू== {{notelist}} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{Reflist}} {{नेपाली विधायकहरूको सूची}} [[श्रेणी:बागमती प्रदेश सभाका सदस्यहरू]] eu6xh9ncywdsm7gxoaurkidzlaz5rjg 0 130212 1395771 1386499 2026-11-12T02:51:54Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395771 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |name = देवराज घिमिरे<br>{{small|Debraj Ghimire}} |image = Dev Raj Ghimire of Nepal visits Ireland on 19 September 2023 18 (cropped).jpg |caption = |predecessor = [[अग्नीप्रसाद सापकोटा]] |successor = [[डोलप्रसाद अर्याल]] |office = [[प्रतिनिधि सभाको सभामुख (नेपाल)|प्रतिनिधि सभाको सभामुख]] |president= [[विद्यादेवी भण्डारी]]<br>[[रामचन्द्र पौडेल]] |term_start = २०७९ माघ ५ |term_end = २०८२ माघ ५ |birth_date = २०१३ जेठ १३ |birth_place = [[सिरिजङ्घा गाउँपालिका|सिरिजङ्गा गाउँपालिका]], [[ताप्लेजुङ जिल्ला]], [[नेपाल]] |death_date = |death_place = |party = [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |spouse = |alma_mater = }} '''देवराज घिमिरे''' [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|नेपालको प्रतिनिधि सभाको सभामुख]] हुन्<ref>{{Cite web|url=https://ekantipur.com/news/2023/01/19/167411928348857272.html|title=प्रतिनिधिसभाको सभामुखमा देवराज घिमिरे निर्वाचित|website=ekantipur.com|language=ne|accessdate=19 January 2023}}</ref> उनी [[ताप्लेजुङ जिल्ला]] [[सिरिजङ्घा गाउँपालिका|सिरिजङ्गा गाउँपालिका]] वडा नं ३मा वि सं २०१३ जेठ १३ गते बुबा पदमप्रसाद घिमिरे र आमा भीमकुमारी घिमिरेको कोखबाट जन्म भएको थियो।<ref>{{Cite web|url=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/105453/2023-01-19|title=को हुन् सभामुख देवराज घिमिरे ?|website=Naya Patrika|language=en|accessdate=2023-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20230119095253/https://nayapatrikadaily.com/news-details/105453/2023-01-19|archive-date=2023-01-19}}</ref> नेपाली राजनीमा [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले)]]को केन्द्रीय सदस्य र २०५६ मा राष्ट्रियसभा सदस्यमा निर्वाचित साथै [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९]]मा झापा क्षेत्र नो ३ बाट निबाचित हुनु भएको थियो ।<ref>{{Cite web|url=https://election.ekantipur.com/profile/67|title=देवराज घिमिरे - नेपाल निर्वाचन २०७९ - प्रतिनिधिसभाको निर्वाचन विवरण तथा नतिजा|website=election.ekantipur.com|accessdate=2023-01-19}}</ref> २०७९ माघ ५ गते भएको प्रतिनिधिसभाको सभामुखको निर्मावाचनमा [[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]]की उम्मेदवार [[ईश्वरीदेवी न्यौपाने]]लाई पराजित गर्दै निर्वाचित भएका छन्।<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/nepali/articles/cprnx0yyxl2o|title=प्रतिनिधिसभाः सभामुखसँग कति अधिकार हुन्छ, देवराज घिमिरे को हुन्|date=2023-01-19|website=BBC News नेपाली|language=ne|accessdate=2023-01-19}}</ref> '''देव राज घिमिरे''' [[नेपालको दोस्रो सङ्घीय संसद|नेपालको दोस्रो संघीय संसदका]] सदस्य हुन्। [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९ नेपालको आम निर्वाचनमा]] उनले [[झापा २ (निर्वाचन क्षेत्र)]] बाट निर्वाचित भएका थिए । <ref>{{Cite web|url=https://election.gov.np/admin/public//storage/HoR/Result/1_HOR_CANDIDATE_Final.xlsx|title=Election Commission Nepal|accessdate=20 December 2022}}</ref> उनी [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] का स्थायी कमिटी सदस्य पनि हुन् । <ref>{{Cite web|url=https://cpnuml.org/committee/standing_committee|title=Standing Committee of CPN (UML)|website=CPN (UML) Official Site|language=English|accessdate=17 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230119110750/https://cpnuml.org/committee/standing_committee|archive-date=19 January 2023}}</ref> ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०७९–२०८२]] [[श्रेणी:नेपालको प्रतिनिधि सभाका सभामुखहरू]] ca7lbel0oviavagjbsi4n0h91qeh845 0 130354 1395869 1393996 2026-11-12T10:14:42Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395869 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info --> |name = सानीभेरी |other_name = |native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> |nickname = |settlement_type = [[गाउँपालिका]] |motto = <!-- images and maps --> |image_skyline = |image_caption = |image_size = 300 |image_flag = |image_seal = |image_map = |mapsize = |map_caption = | pushpin_map_caption = | pushpin_map = पश्चिम रुकुम जिल्ला#कर्णाली प्रदेश#नेपाल |coordinates = {{coord|28.65|82.35|type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-newiki|display=inline,title}} <!-- Location --> |subdivision_type = देश |subdivision_name = {{झण्डा|नेपाल}} |subdivision_type1 = [[नेपालका प्रदेशहरू|प्रदेश]] |subdivision_name1 = [[कर्णाली प्रदेश]] |subdivision_type2 = [[नेपालका जिल्लाहरू|जिल्ला]] |subdivision_name2 = [[पश्चिम रुकुम जिल्ला]]<ref>{{Cite web |url=http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=23083 |title=निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण सम्बन्धि सूचना |website=नेपाल राजपत्र |date=वि.सं. २०७४ भदौ १५ |accessdate=वि.सं. २०७८ माघ २५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200706002534/http://rajpatra.dop.gov.np/welcome/book/?ref=23083 |archive-date=2020-07-06}}</ref> |<!-- Politics --> |government_footnotes =<ref name="निर्वाचन २०७९">{{cite news|title=स्थानीय तह निर्वाचन २०७९|url=https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-6/district-western-rukum/banfikot?lng=nep|accessdate=०९ साउन २०८१|language=नेपाली|publisher=कान्तिपुर दैनिक|archive-url=https://web.archive.org/web/20240723132209/https://localelection2079.ekantipur.com/pradesh-6/district-western-rukum/banfikot?lng=nep|archive-date=2024-07-23}}</ref> |government_type = |leader_title = अध्यक्ष |leader_name = वीर्खबहादुर विष्ट <small> <small> ([[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]) |leader_title1 = उपाध्यक्ष |leader_name1 = कमला रोका पुन <small> ([[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]) |established_title = स्थापना |established_date = २०७३ फागुन २७ |unit_pref = |area_footnotes = |area_total_km2 = 133.8 |area_rank = |population_as_of = [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]<ref name="जनगणना २०७८">{{cite web |title=जनसङ्ख्याको आकार र वितरण|url=https://censusnepal.cbs.gov.np/results/np/population?province=5&district=53&municipality=6|accessdate=२९ जेठ २०८१|work=राष्ट्रिय जनगणना २०७८|publisher=[[राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय (नेपाल)|राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय]]|language=नेपाली}}</ref> |population_footnotes = |population_note = |population_total = 24759 |population_density_km2 = auto |population_blank1_title = |timezone = [[नेपालको प्रमाणिक समय]] |utc_offset = +०५:४५ |timezone_DST = |utc_offset_DST = |elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> |elevation_m = |postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> |postal_code = |area_codes = +९७७-८८ |blank_name = केन्द्र |blank_info = साविक [[सिम्ली]] गाविसको कार्यालय |website = {{URL|trivenimunrukum.gov.np}} |footnotes = }} '''सानीभेरी गाउँपालिका''' नेपालको [[कर्णाली प्रदेश]]को [[पश्चिम रुकुम जिल्ला]]को एक गाउँपालिका हो।<ref>{{cite news|title=गाउँ र नगरपालिका (सूची)|url=http://www.enayapatrika.com/2017/01/07/118110/|accessdate=१४ जेठ २०७४|publisher=[[नयाँ पत्रिका दैनिक]]|date=पुष २३, २०७३|ref=http://www.enayapatrika.com/2017/01/07/118110/}}</ref> यो जिल्लाको ३ गाउँपालिकाहरू मध्ये एक हो।<ref>{{cite news|title=अब ७६६ स्थानीय तह|url=http://kantipur.ekantipur.com/news/2017-05-26/20170525210136.html|accessdate=जेष्ठ १२, २०७४|publisher=[[कान्तिपुर दैनिक]]|date=जेष्ठ १२, २०७४|ref=http://kantipur.ekantipur.com/news/2017-05-26/20170525210136.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20170903115749/http://kantipur.ekantipur.com/news/2017-05-26/20170525210136.html|archive-date=2017-09-03}}</ref> यस गाउँपालिकामा ११ वटा वडा रहेका छन्। २७ फागुन २०७३ मा, गाउँपालिका घोषणा गर्दा साविकका [[सिम्ली]], [[गराइला]], [[अर्मा]], [[दुली]] गाविस वडा नं. १,२,३,७,८,९ र [[पुर्तिमकाँडा]] गाविस वडा नं. १,२,३,६,७,८ यसमा गाभिएका थिए। यस गाउँपालिकाको सिमाना पूर्वमा [[मुसिकोट नगरपालिका, पश्चिम रुकुम|मुसिकोट नगरपालिका]] र [[बाँफिकोट गाउँपालिका]], पश्‍चिममा [[जाजरकोट जिल्ला]], उत्तरमा [[आठबिसकोट नगरपालिका]] र दक्षिणमा [[चौरजहारी नगरपालिका]] र [[त्रिवेणी गाउँपालिका]] रहेका छन्। ==जनसङ्ख्या== [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८|राष्ट्रिय जनगणना २०७८]]को जनगणना अनुसार {{पृष्ठको नाम}}को कुल जनसङ्ख्या २४,७५९ रहेको छ भने यहाँ ५,२९२ घरधुरी रहेका छन्।<ref name="जनगणना २०७८"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |+ सानीभेरी गाउँपालिकाको वडागत विवरण |- ! वडा नं. !! समावेश साविक गाविसहरू !! जनसङ्ख्या !! क्षेत्रफल (वर्ग कि.मी.) !! जनघनत्व (प्रति वर्ग कि.मी.) |- | १ || [[पुर्तिमकाँडा]] (६-८) || २,०७५ || ९.६३ || २१५.४७ |- | २ || [[पुर्तिमकाँडा]] (१-३) || १,८३७ || ९.१७ || २००.३३ |- | ३ || [[गराइला]] (१-३, ८) || ४,०१३ || २५.९४ || १५४.७० |- | ४ || [[गराइला]] (४-७, ९) || २,७४४ || १८.७५ || १४६.३५ |- | ५ || [[दुली]] (१, ३, ९) || २,३६७ || १८.२१ || १२९.९८ |- | ६ || [[दुली]] (२, ७, ८) || १,३०४ || १४.८८ || ८७.६३ |- | ७ || [[सिम्ली]] (३-५) || १,७२६ || ८.२ || २१०.४९ |- | ८ || [[सिम्ली]] (२, ६, ७) || १,६७० || ६.३४ || २६३.४१ |- | ९ || [[सिम्ली]] (१, ८, ९) || २,५६६ || ७.४७ || ३४३.५१ |- | १० || [[अर्मा]] (१-४) || १,७०५ || ७.०८ || २४०.८२ |- | ११ || [[अर्मा]] (५-९) || २,७५२ || ८.२२ || ३३४.७९ |- ! colspan="2" | जम्मा !! २४,७५९ !! १३३.८९ !! १८४.९२ |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} {{पश्चिम रुकुम जिल्लाका स्थानीय तहहरू}} [[श्रेणी:कर्णाली प्रदेशका गाउँपालिकाहरू]] [[श्रेणी:पश्चिम रुकुम जिल्लाका गाउँपालिकाहरू]] iuui17g664u8axasliq9tbfbl8dlass 0 130607 1395878 1391159 2026-11-12T10:35:47Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395878 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Dendrobium nobile - flower view 01.jpg | status = CITES_A2 | status_system = CITES | status_ref = <ref>{{cite web|url=http://www.cites.org/eng/app/appendices.shtml |title=Appendices I, II and III |publisher=Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Flora and Fauna |date=2010-10-14 |accessdate=2019-12-20}}</ref> | taxon = Dendrobium nobile | authority = [[Lindl.]]<ref>{{GRIN | accessdate=2008-02-05 }}</ref> | synonyms_ref = <ref>{{cite web |url=http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:325886-2#synonyms |title=Dendrobium nobile |author=<!--Not stated--> |date=2017 |website=Plants of the World Online |publisher=Board of Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew |access-date=20 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210114002837/http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:325886-2#synonyms |archive-date=14 January 2021 }}</ref> }} '''सुनखरी''' एक लोकप्रिय खेती गरिएको सजावटी घर बिरुवा भएको छ, किनभने यसले जाडो र वसन्तमा रङीन फूलहरू उत्पादन गर्दछ, जब अरू थोरै फूलमा हुन्छ। यो परम्परागत चिनियाँ औषधिमा प्रयोग हुने ५० आधारभूत जडीबुटीहरू मध्ये एक हो।<ref>{{Cite web|url=https://www.grow.de/artikel/basiswissen-detailseite/ethnobotanik-dendrobium-nobile-eine-berauschende-orchidee|title=Ethnobotanik: Dendrobium nobile – Eine berauschende Orchidee|last=Berger|first=Markus|date=2018-05-28|website=www.grow.de|language=de|orig-date=|access-date=2023-01-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20230127104934/https://www.grow.de/artikel/basiswissen-detailseite/ethnobotanik-dendrobium-nobile-eine-berauschende-orchidee|archive-date=2023-01-27}}</ref> सुनखरी [[चीन|दक्षिणी चीन]] ([[तिब्बत]] सहित), [[हिमालय]] ([[भारत]], [[बङ्गलादेश]], [[असम]], [[नेपाल]], [[भुटान]]), र इन्डोचीना ([[म्यानमार]], [[थाइल्यान्ड|थाइल्याण्ड]], [[लाओस]], [[भियतनाम]]) मा रहेको एपिफाइटिक वा लिथोफाइटिक बोट हो।<ref>Lucksom, S.Z. (2007). The orchids of Sikkim and North East Himalaya: 1-984. S.Z.Lucksom, India.</ref><ref>Huda, M.K. (2007). An updated enumeration of the family Orchidaceae from Bangladesh. The Journal of the Orchid Society of India 21: 35-49.</ref> यो प्रजाति हवाईमा पनि प्राकृतिकीकृत भएको बताइएको छ।<ref>[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200028648 Flora of China v 25 p 381, <big>石斛</big> shi hu, ''Dendrobium nobile'' Lindley, Gen. Sp. Orchid. Pl. 79. 1830. ]</ref> यो [[सिक्किम]]को राज्य फूल हो।<ref name="kikili">[http://apps.kew.org/wcsp/namedetail.do?name_id=58517 Kew World Checklist of Selected Plant Families] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121011014139/http://apps.kew.org/wcsp/namedetail.do?name_id=58517 |date=2012-10-11 }}</ref> सुनखरीलाई [[युरोपेली सङ्घ]] उपन्यास खाद्य पदार्थमा थपिएको छ किनभने यो सुरक्षा मूल्याङ्कन बिना खाद्य पूरकहरूमा मानव उपभोगको लागि असुरक्षित मानिन्छ।<ref>{{cite web|url=http://ec.europa.eu/food/food/biotechnology/novelfood/nfnetweb/mod_search/index.cfm?seqfce=908&verify=&action=mod_search.details&fldProdNam=Dendrobium+nobile|title=Dendrobium nobile|publisher=European Commission|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402140708/http://ec.europa.eu/food/food/biotechnology/novelfood/nfnetweb/mod_search/index.cfm?seqfce=908&verify=&action=mod_search.details&fldProdNam=Dendrobium+nobile|archivedate=2 April 2015|accessdate=30 August 2019}}</ref> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} {{सिक्किम}} [[श्रेणी:सिक्किमका राष्ट्रिय प्रतीकहरू]] [[श्रेणी:भारतका सुनगाभाहरू]] [[श्रेणी:भारतीय उपमहाद्वीपका वनस्पति]] c49mcskbz2usiflsa96wwsloa7jxd5r 0 130971 1395666 1391806 2026-11-11T22:32:50Z Mathew D'Marco 71427 /* */ 1395666 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition |tourney_name=साफ च्याम्पियनसिप |year=२०२३ |country={{झण्डा चिन्ह|भारत}} भारत |dates=२१ जून-४ जुलाई २०२३ |num_teams=८ |sub-confederations=२ |venues=[[बेङ्गलोर]] |champion=IND |count=९ |second=KUW |matches=15 |goals=38 | attendance = {{#expr:1200+22860+50+200+309+12642+100+250+250+9562+50+500+19640+26380}} | top_scorer = {{fbicon|IND}} [[सुनिल क्षेत्री]] (५ गोल) | player = {{fbicon|IND}} [[सुनिल क्षेत्री]] | young_player = | goalkeeper = {{fbicon|BAN}} [[अनीसुर रहमान जिको]] | fair_play = {{fb|NEP}} |prevseason=[[२०२१ साफ च्याम्पियनसिप|२०२१]] |nextseason=[[२०२६ साफ च्याम्पियनसिप|२०२६]] |updated= }} '''२०२३ साफ च्याम्पियनसिप''' सन् २०२३ को बङ्गबन्धु साफ च्याम्पियनसिपको नामले चिनिन्छ) [[दक्षिण एसियाली फुटबल सङ्घ]] (साफ) द्वारा आयोजित दक्षिण एशियाको द्विवार्षिक अन्तर्राष्ट्रिय पुरुष फुटबल प्रतियोगिता [[साफ च्याम्पियनसिप|साफ च्याम्पियनसिपको]] १४ औं संस्करण हो। प्रतियोगिता सन् २०२३ को जुन २१ देखि जुलाई ४ सम्म भारतको [[बेङ्गलोर|बैंगलोरस्थित]] [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम|श्री कान्तिरावा रङ्गशालामा]] आयोजना हुनेछ ।<ref>{{Cite web|title=Kazi Md. Salahuddin Re-Elected As President|url=https://saffederation.org/news/read/44|access-date=2022-07-02|website=SAFF|archive-date=2 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220702151533/https://saffederation.org/news/read/44|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220702151533/https://saffederation.org/news/read/44 |date=2022-07-02 }}</ref><ref>{{Cite web|title=SAFF C'ship likely in new format|url=https://www.newagebd.net/article/175016/saff-cship-likely-in-new-format|access-date=2022-07-03|website=newagebd|archive-date=5 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705191640/https://www.newagebd.net/article/175016/saff-cship-likely-in-new-format|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220705191640/https://www.newagebd.net/article/175016/saff-cship-likely-in-new-format |date=2022-07-05 }}</ref><ref>{{Cite web |title=Bengaluru to host 2023 SAFF Championship |url=https://www.the-aiff.com/article/bengaluru-to-host-2023-saff-championship |access-date=19 March 2023 |archive-date=19 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230319133850/https://www.the-aiff.com/article/bengaluru-to-host-2023-saff-championship |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web|title=SAFF EX.CO CONFIRMS DATE AND VENUE OF SAFF CHAMPIONSHIP 2023|url=https://saffederation.org/news/read/85|access-date=2023-03-31|website=SAFF|archive-date=8 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230408121033/https://saffederation.org/news/read/85|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230408121033/https://saffederation.org/news/read/85 |date=2023-04-08 }}</ref> सन् [[२०२१ साफ च्याम्पियनसिप|२०२१]] को फाइनलमा [[नेपाल राष्ट्रिय फुटबल टोली|नेपाललाई]] पराजित गर्दै आठौं पटक उपाधि जितेको [[भारत राष्ट्रिय फुटबल टोली|भारत]] डिफेन्डिङ च्याम्पियन हो ।<ref>{{Cite web |url=https://www.news18.com/news/football/india-blank-nepal-3-0-to-win-saff-championship-for-8th-time-sunil-chhetri-equals-lionel-messi-with-80-goals-4330676.html |title=India Blank Nepal 3-0 to Win SAFF Championship for 8th Time, Sunil Chhetri Equals Lionel Messi With 80 Goals |access-date=2021-10-17 |archive-date=1 February 2023 |website=News18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230201103339/https://www.news18.com/news/football/india-blank-nepal-3-0-to-win-saff-championship-for-8th-time-sunil-chhetri-equals-lionel-messi-with-80-goals-4330676.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/football/saff-championship-2021-final-india-nepal-chhetri-indian-football-news/article37024014.ece |title=SAFF Championship 2021 Final: India defeats Nepal 3-0 to lift title for the eighth time |archive-date=1 February 2023 |website=Sportstar |access-date=2 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230201103340/https://sportstar.thehindu.com/football/saff-championship-2021-final-india-nepal-chhetri-indian-football-news/article37024014.ece |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/football/story/saff-championships-2021-india-3-0-nepal-8th-title-sunil-chhetri-igor-stimac-first-trophy-1865617-2021-10-16 |title=India crowned SAFF champions for 8th time as Sunil Chhetri leads Blue Tigers to 3-0 win over Nepal |access-date=2021-10-16 |archive-date=1 February 2023 |website=India Today |archive-url=https://web.archive.org/web/20230201103339/https://www.indiatoday.in/sports/football/story/saff-championships-2021-india-3-0-nepal-8th-title-sunil-chhetri-igor-stimac-first-trophy-1865617-2021-10-16 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/india-blank-nepal-3-0-to-win-saff-championship-for-8th-time-chhetri-equals-messi-with-80-goals/articleshow/87068521.cms |title=Chhetri's India win 8th SAFF Championship title, captain equals Messi in 3-0 drubbing of Nepal - Football News |access-date=2021-10-16 |archive-date=1 February 2023 |website=The Times of India |archive-url=https://web.archive.org/web/20230201103339/https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/india-blank-nepal-3-0-to-win-saff-championship-for-8th-time-chhetri-equals-messi-with-80-goals/articleshow/87068521.cms |url-status=live }}</ref> == होस्ट चयन == === बोलीहरू === फुटबल श्रीलंकाले सुरुमा [[माल्दिभ्स|माल्दिभ्समा]] १७ अक्टोबर २०२१ मा भएको साफ कार्यकारी समितिको बैठकमा टूर्नामेंट आयोजना गर्न आफ्नो रुचि प्रकट गरेको थियो। <ref>{{Cite web|url=http://www.sundaytimes.lk/211010/sports/fsl-keen-to-host-2023-saff-tourney-457799.html|title=FSL keen to host 2023 SAFF Tourney|website=The Sunday Times|accessdate=2021-10-17}}</ref> [[फिफा|फिफा ले]] २१ जनवरी २०२३ मा श्रीलंकालाई निलम्बन गर्‍यो, जसले गर्दा तिनीहरूले आयोजना गर्न वा भाग लिन असमर्थ छन्। <ref>{{Cite web|url=https://digitalhub.fifa.com/m/5d07bb14cb642349/original/Circular-1831_Suspension-FFSL_EN.pdf|title=Suspension of the Football Federation of Sri Lanka (FFSL) from 21 January 2023 until further notice|website=FIFA|accessdate=2023-01-27}}</ref> पछि, साफ का महासचिव अनवारुल हक हेलालले अनौपचारिक रूपमा मिडियालाई भने कि नेपालले मात्र म्याद म्याद अर्थात २९ जनवरी २०२३ सम्म होस्टिंग अधिकारको लागि आवेदन दिएको थियो <ref>{{Cite web|url=https://www.prothomalo.com/sports/football/zmhy0mir5x|title=সাফের স্বাগতিক হতে শুধু নেপালের আবেদন|website=Prothom Alo|accessdate=2023-01-29}}</ref> तर, सन् २०२३ को फेब्रुअरी १ मा [[बहराइन|बहराइनको]] [[मनामा|मनामामा]] हुने ३३औँ एएफसी कंग्रेस २०२३ मा भएको साफफ सदस्यहरूको बैठकपछि मात्रै आयोजकको घोषणा गर्ने भनिएको थियो। १४ फेब्रुअरी २०२३ मा, भारतलाई च्याम्पियनशिपको १४ औं संस्करणको आयोजक घोषित गरियो। केन्द्रीकृत स्थान, तथापि, एआईएफएफ द्वारा १० मार्च २०२३ मा घोषणा गरिनेछ। <ref name="India_host">{{Cite web|url=https://saffederation.org/news/read/79|title=SAFF confirms Sports Partner International as the official commercial partner|date=14 February 2023|publisher=SAFF|access-date=19 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230214135443/https://saffederation.org/news/read/79|archive-date=14 February 2023}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://khelnow.com/football/2023-02-indian-football-india-to-host-the-2023-saff-championship|title=India to host SAFF Championship in June 2023|website=KhelNow|accessdate=2023-02-14}}</ref> ==सहभागी राष्ट्रहरू== {{Main|२०२३ साफ च्याम्पियनशिप टोली सदस्य}} [[फुटबल श्रीलङ्का]] लाई फिफाले २१ जनवरी २०२३ मा प्रतिबन्ध लगाएको थियो, त्यसैले उनीहरू प्रतियोगितामा भाग लिन अयोग्य छन्।<ref>{{Cite web|title=Suspension of the Football Federation of Sri Lanka (FFSL) from 21 January 2023 until further notice|url=https://digitalhub.fifa.com/m/5d07bb14cb642349/original/Circular-1831_Suspension-FFSL_EN.pdf|access-date=2023-01-27|website=FIFA}}</ref> प्रतियोगिताका लागि टोलीको संख्या बढाउन र प्रतियोगितालाई थप प्रतिस्पर्धी बनाउने उद्देश्यले कुवेत र लेबनानलाई अतिथि टोलीका रुपमा आमन्त्रण गरिएको हो ।<ref>{{Cite web|title=KUWAIT CONFIRMS ITS PARTICIPATION IN SAFF CHAMPIONSHIP|url=https://saffederation.org/news/read/87|access-date=2023-05-03|website=SAFF|archive-url=https://web.archive.org/web/20230505131927/https://saffederation.org/news/read/87|archive-date=2023-05-05}}</ref><ref>{{Cite web|title=LEBANON TO COMPETE IN SAFF CHAMPIONSHIP|url=https://saffederation.org/news/read/89|access-date=2023-05-08|website=SAFF|archive-url=https://web.archive.org/web/20230508110656/https://saffederation.org/news/read/89|archive-date=2023-05-08}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:left;" ! style="width:160px;" |देश ! style="width:100px;" | उपस्थिति ! style="width:300px;" | अघिल्लो सर्वश्रेष्ठ प्रदर्शन ! [[फिफा विश्व वरीयता|फिफा वरीयता]]<br> ६ अप्रिल २०२३ |- |{{fb|BAN}} | align="center" |१३ औं | '''विजेता''' (सन् २००३) | align="center" |१९२ |- |{{fb|BHU}} | align="center" |९ औं |सेमिफाइनल (२००८) | align="center" |१८५ |- | {{fb|IND}} | align="center" |१४ औं | '''विजेता''' (सन् १९९३, ११९७, ११९९, २००५, २००९, २०११, २०१५,[[२०२१ साफ च्याम्पियनसिप|२०२१]]) | align="center" |१०१ |- |{{fb|MDV}} | align="center" |१२ औं |'''विजेता''' ([[२००८ साफ च्याम्पियनसिप|२००८]], [[२०१८ साफ च्याम्पियनसिप|२०१८]]) | align="center" |१५४ |- |{{fb|NEP}} | align="center" |१४ औं |उप-विजेता ([[२०२१ साफ च्याम्पियनसिप|२०२१]]) | align="center" |१७४ |- |{{fb|PAK}} | align="center" |१२ औं |तेस्रो स्थान (१९९७) | align="center" |१९५ |- | {{fb|KUW}} (आमन्त्रित अतिथि) | align="center" |१म |''अभिषेक'' | align="center" |१४३ |- | {{fb|LBN}} (आमन्त्रित अतिथि) | align="center" |१म |''अभिषेक'' | align="center" |९९ |} ==ड्र== प्रतियोगिताको ड्र समारोह १७ मे २०२३ १२:३० भारतीय समय अनुसार [[नयाँ दिल्ली]], भारतमा हुनेछ।<ref>{{Cite web |last=Chatterjee |first=Triyasha |date=2023-05-15 |title=SAFF Championship 2023 Draw on May 17, Indian Football Team eye consecutive titles - Follow SAFF 2023 LIVE |url=https://www.insidesport.in/saff-championship-2023-draw-on-may-17-indian-football-team-eye-consecutive-titles-follow-saff-2023-live/ |access-date=2023-05-16 |website=www.insidesport.in |language=en-US}}</ref> {| class="wikitable sortable" |- !width=25%| भाँडो १ !width=25%| भाँडो २ !width=25%| भाँडो ३ !width=25%| भाँडो ४ |- |{{fb|LBN}} (९९)<br />{{fb|IND}} (१०१) ''(होस्टहरू)'' |{{fb|KUW}} (१४३)<br />{{fb|MDV}} (१५४) |{{fb|NEP}} (१७४)<br />{{fb|BHU}} (१८५) |{{fb|BAN}} (१९२)<br />{{fb|PAK}} (१९५) |} ===समूह सारांश=== {| class="wikitable" "text-align:left" |- !style="text-align:center"|समूह 'ए' !style="text-align:center"|समूह 'बी' |- |{{fb|IND}} ''(होस्ट)''<br /> |{{fb|LBN}} |- |{{fb|KUW}} |{{fb|MDV}} |- |{{fb|NEP}} |{{fb|BHU}} |- |{{fb|PAK}} |{{fb|BAN}} |} == स्थान == [[बेङ्गलोर]]को [[श्री कांतिरवा स्टेडियम]]मा सबै खेलहरू आयोजना गरिनेछ। {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! [[बेङ्गलोर]] !rowspan=4|{{location map+| India |float=center |width=100 |caption=| places={{Location map~|India|lat=12.9697|long=77.5934|position=right|label=[[बेङ्गलोर]]}} }} |- | [[श्री कांतिरवा स्टेडियम|श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] |- | क्षमता: '''२५,८१०''' |- | [[File:Sree Kanteerava Stadium.jpg|200px]] |} == रेफ्री == ;रेफ्री {{colbegin|colwidth=18em}} *{{flagicon|BAN}} आलमगीर सरकार *{{flagicon|BHU}} पेमा त्सेवाङ *{{flagicon|IND}} क्रिस्टल जोन *{{flagicon|MDV}} सिनन हुसेन *{{flagicon|NEP}} प्रज्वल क्षेत्री *{{flagicon|PAK}} इरशाद उल हक {{colend}} ;सहायक रेफ्री *{{flagicon|BAN}} मोहम्मद नुरुज्जमान *{{flagicon|BHU}} फुर्पा वाङचुक *{{flagicon|IND}} एस मणिकंदन *{{flagicon|IND}} सुमंत दत्त *{{flagicon|MDV}} अहमद हसन *{{flagicon|NEP}} नानी राम थापा मगर == समूह चरण == साफ च्याम्पियनसिपको सटीक ढाँचा र तालिका अझै स्वीकृत हुन बाँकी छ। यद्यपि, साफ च्याम्पियनसिपको हालको प्रस्तावित ढाँचाले प्रतियोगिताको [[२०१८ साफ च्याम्पियनसिप|२०१८]] संस्करण जस्तै समूह-नकआउट ढाँचालाई फिर्ता ल्याउने छ। <ref>{{Cite web |title=Invitation to Tender SAFF CHAMPIONSHIP |url=https://saffederation.org/uploads/6398250f61515.pdf |accessdate=13 December 2022 |publisher=SAFF |archive-url=https://web.archive.org/web/20221214115135/https://saffederation.org/uploads/6398250f61515.pdf |archive-date=14 December 2022 }}</ref> === तालिका === {{Hatnote|अनुसार [[भारतीय मानक समय|यूटिसी +५:३० ]] सबै समय।}} === समूह ए === {{#invoke:Sports table|main |style=WDL |teamwidth=180 |class_rules=[[२०२३ साफ च्याम्पियनसिप#टाइब्रेकर्स|समूह चरण टाइब्रेकर्स]] |source= [https://int.soccerway.com/international/asia/south-asian-football-federation-championship/2023/group-stage/r66273/ सकरवे] <!--UPDATE standings below (including date) --> |update=complete |win_IND=2 |draw_IND=1 |loss_IND=0 |gf_IND=7 |ga_IND=1 |status_IND=H |win_KUW=2 |draw_KUW=1 |loss_KUW=0 |gf_KUW=8 |ga_KUW=2 |win_NEP=1 |draw_NEP=0 |loss_NEP=2 |gf_NEP=2 |ga_NEP=5 |win_PAK=0 |draw_PAK=0 |loss_PAK=3 |gf_PAK=0 |ga_PAK=9 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team2=IND |team1=KUW |team3=NEP |team4=PAK <!--Country definitions--> |name_IND={{fb|IND}} |name_KUW={{fb|KUW}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_PAK={{fb|PAK}} <!--Update qualifications below--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO=[[२०२३ साफ च्याम्पियनसिप#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट }} {{Football box |date =२१ जून २०२३ |time = १५:३० |team1 = {{fb-rt|KUW}} |score1 = ३ |team2 = {{fb|NEP}} |score2 = १ |goals1 = * [[Khalid El Ebrahim|खालिद]] {{goal|23}} * [[Shabib Al-Khaldi|शाबिब]] {{goal|42}} * [[Mohammad Daham|दाहम]] {{goal|65|pen.}} |goals2 = * [[अञ्जन विष्ट|विष्ट]] {{goal|69}} | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance = १,२०० |referee = आलमगीर सरकार ([[Bangladesh Football Federation|बङ्गलादेश]]) |report = }} {{Football box | date =२१ जून २०२३ | time = १९:३० | team1 = {{fb-rt|IND}} | score1 = ४ | team2 = {{fb|PAK}} | score2 = ० | goals1 = * [[सुनिल क्षेत्री|क्षेत्री]] {{goal|10||16|pen.|73|pen.}} * [[Udanta Singh Kumam|उदन्त]] {{goal|81}} | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance = २२,८६० |referee = प्रज्वल क्षेत्री ([[All Nepal Football Association|नेपाल]]) | report = }} {{Football box | date =२४ जून २०२३ |time = १५:३० |team1 = {{fb-rt|PAK}} |score1 = ० |team2 = {{fb|KUW}} |score2 = ४ |goals1 = |goals2 = *[[Hasan Al-Enezi|अल-एनेजी]] {{goal|10}} *[[Mobarak Al-Faneeni|अल-फनेनी]] {{goal|17||45+1}} *[[Eid Naser Al-Rasheedi|अल-रशीदी]] {{goal|69}} | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance = ३०९ |referee = पेमा त्सेवाङ ([[Bhutan Football Federation|भुटान]]) |report = }} {{Football box | date =२४ जून २०२३ |time = १९:३० |team1 = {{fb-rt|NEP}} |score1 = ० |team2 = {{fb|IND}} |score2 = २ |goals1 = |goals2 = *[[सुनिल क्षेत्री|क्षेत्री]] {{goal|62}} *[[Naorem Mahesh Singh|महेश]] {{goal|70}} | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance = १२,६४२ |referee = सिनन हुसेन ([[Football Association of Maldives|माल्दिभ्स]]) |report = }} {{Football box | date =२७ जून २०२३ |time = १५:३० |team1 = {{fb-rt|NEP}} |score = १–० |team2 = {{fb|PAK}} |goals1 = *[[Aashish Chaudhary|चौधरी]] {{goal|80}} |goals2 = | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance = २५० |referee = सिनन हुसेन ([[Football Association of Maldives|माल्दिभ्स]]) |report = }} {{Football box | date =२७ जून २०२३ |time = १९:३० |team1 = {{fb-rt|IND}} |score = १–१ |team2 = {{fb|KUW}} |goals1 = *[[सुनिल क्षेत्री|क्षेत्री]] {{goal|45+2}} |goals2 = *[[Anwar Ali (footballer, born 2000)|ए. अली]] {{goal|90+2|o.g.}} | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance = ९,५६२ |referee = आलमगीर सरकार ([[Bangladesh Football Federation|बङ्गलादेश]]) |report = }} === समूह बी === {{#invoke:Sports table|main |style=WDL |teamwidth=180 |class_rules=[[२०२३ साफ च्याम्पियनसिप#टाइब्रेकर्स|समूह चरण टाइब्रेकर्स]] |source= [https://int.soccerway.com/international/asia/south-asian-football-federation-championship/2023/group-stage/r66273/ सकरवे] <!--UPDATE standings below (including date) --> |update=complete |win_BAN=2 |draw_BAN=0 |loss_BAN=1 |gf_BAN=6 |ga_BAN=4 |win_BHU=0 |draw_BHU=0 |loss_BHU=3 |gf_BHU=2 |ga_BHU=9 |win_LBN=3 |draw_LBN=0 |loss_LBN=0 |gf_LBN=7 |ga_LBN=1 |win_MDV=1 |draw_MDV=0 |loss_MDV=2 |gf_MDV =3 |ga_MDV=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=LBN |team3=MDV |team4=BHU |team2=BAN <!--Country definitions--> |name_LBN={{fb|LBN}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHU={{fb|BHU}} |name_BAN={{fb|BAN}} <!--Update qualifications below--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO=[[२०२३ साफ च्याम्पियनसिप#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट }} {{Football box | date =२२ जून २०२३ |time = १५:३० |team1 = {{fb-rt|LBN}} |score1 = २ |team2 = {{fb|BAN}} |score2 = ० |goals1 = *[[Hassan Maatouk|मालाटोक]] {{goal|80}} *[[Khalil Bader|बाडर]] {{goal|90+6}} |goals2 = | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance = ५० |referee = क्रिस्टल जोन ([[All India Football Federation|इन्डिया]]) |report = }} {{Football box | date =२२ जून २०२३ |time = १९:३० |team1 = {{fb-rt|MDV}} |score1 = २ |team2 = {{fb|BHU}} |score2 = ० |goals1 = *[[Hamza Mohamed|हमजा]] {{goal|6|pen.}} *[[Naiz Hassan|धधु]] {{goal|90}} |goals2 = | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance = २०० |referee = इरशाद उल हक ([[Pakistan Football Federation|पाकिस्तान]]) |report = }} {{Football box | date =२५ जून २०२३ |time = १५:३० |team1 = {{fb-rt|BAN}} |score1 = ३ |team2 = {{fb|MDV}} |score2 = १ |goals1 = *[[Rakib Hossain|राकिब]] {{goal|42}} *[[Tariq Kazi|तारिक]] {{goal|67}} *[[Shekh Morsalin|मोर्सालिन]] {{goal|90}} |goals2 = *[[Hamza Mohamed|हमजा]] {{goal|17}} | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance = १०० |referee = प्रज्वल क्षेत्री ([[All Nepal Football Association|नेपाल]]) |report = }} {{Football box | date =२५ जून २०२३ |time = १९:३० |team1 = {{fb-rt|BHU}} |score1 = १ |team2 = {{fb|LBN}} |score2 = ४ |goals1 = *[[Chencho Gyeltshen|ग्याल्टसेन]] {{goal|79}} |goals2 = *[[Mohamad Omar Sadek|सादेक]] {{goal|11}} *[[Ali Al Haj|अल हज]] {{goal|23}} *[[Khalil Bader|बदेर]] {{goal|35}} *[[Mahdi Zein|जेइन एम.]] {{goal|43}} | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance = २५० |referee = इरशाद उल हक ([[Pakistan Football Federation|पाकिस्तान]]) |report = }} {{Football box | date =२८ जून २०२३ |time = १५:३० |team1 = {{fb-rt|LBN}} |score1 = १ |team2 = {{fb|MDV}} |score2 = ० |goals1 = *[[Hassan Maatouk|मालाटोक]] {{goal|23}} |goals2 = | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance =५० |referee = पेमा त्सेवाङ ([[Bhutan Football Federation|भुटान]]) |report = }} {{Football box | date =२८ जून २०२३ |time = १९:३० |team1 = {{fb-rt|BHU}} |score1 = १ |team2 = {{fb|BAN}} |score2 = ३ |goals1 = *[[Tsenda Dorji|दोर्जी]] {{goal|12}} |goals2 = *[[Shekh Morsalin|मोर्सलिन]] {{goal|21}} *[[Phuntsho Jigme|जिग्मे]] {{goal|30|o.g.}} *[[Rakib Hossain|रकिब]] {{goal|36}} | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance = ० |referee = क्रिस्टल जोन ([[All India Football Federation|भारत]]) |report = }} ==नकआउटका चरणहरू== ===बार्केट=== <!--Wait till the end of each match--> {{#invoke:RoundN|main|columns=2|bold_winner=high |RD1=सेमिफाइनल |RD2=[[२०१३ साफ च्याम्पियनसिप#फाइनल|फाइनल]] |१ जुलाई २०२३|'''{{fb|KUW}}'''|'''१'''|{{fb|BAN}} |० |१ जुलाई २०२३|{{fb|LBN}} |०(२)|{{fb|IND}} {{pso}}|'''१ (४)''' |४ जुलाई २०२३|{{fb|KUW}}|०(४)|{{fb|IND}} {{pso}}|'''१(५)''' }} ===सेमिफाइनल=== {{Football box |date = १ जुलाई २०२३ |time = १५:०० |team1 = {{fb-rt|KUW}} |score1 = १ |team2 = {{fb|BAN}} |score2 = ० |aet =yes |goals1 = *[[Abdullah Al-Buloushi (footballer, born 1998)|अल-बुलुशी]] {{goal|105+2}} | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance = ५०० |referee = क्रिस्टल जोन ([[All India Football Federation|इन्डिया]]) |report = }} {{Football box |date = १ जुलाई २०२३ |time = १९:०० |team1 = {{fb-rt|LBN}} |score1 = ० |team2 = {{fb|IND}} |score2 = ० |aet =yes | penaltyscore = २–४ | penalties1 = *[[हसन मातौक|मातौक]] {{penmiss}} *[[वालिद शौर|शौर]] {{pengoal}} *[[मोहम्मद उमर सादेक|सादेक]] {{pengoal}} *[[खलील बादर|बाडर]] {{penmiss}} | penalties2 = *{{pengoal}} [[सुनिल क्षेत्री|क्षेत्री]] *{{pengoal}} [[Anwar Ali (footballer, born 2000)|अली]] *{{pengoal}} [[नाओरेम महेश सिंह|महेश]] *{{pengoal}} [[उदान्त सिंह कुमाम|उदान्त]] | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance =१२,६४० |referee =सिनन हुसेन ([[Football Association of Maldives|माल्दिभ्स]]) |report = }} ===फाइनल=== {{Football box |date = ४ जुलाई २०२३ |time = १९:०० | team1 = {{fb-rt|KUW}} | score = १–१ | aet = y | report = | team2 = {{fb|IND}} | goals1 = *[[Shabib Al-Khaldi|खादी]] {{goal|14}} | goals2 = *[[Lallianzuala Chhangte|छाङ्ते]] {{goal|36}} | penaltyscore = ४–५ | penalties1 = *दाहम {{penmiss}} *अटैबी {{pengoal}} *[[अहमद अल-ढेफिरी |अल-ढेफिरी]] {{pengoal}} *नाजी {{pengoal}} *[[Shabaib Al-Khaldi|खल्दी]] {{pengoal}} *[[Khalid El Ebrahim|खालिद]] {{penmiss}} | penalties2 = *{{pengoal}} [[सुनील क्षेत्री|क्षेत्री]] *{{pengoal}} [[सन्देश झिंगान]] *{{pengoal}} [[लालियानजुआला छाङटे|छाङ्ते]] *{{penmiss}} [[उदान्त सिंह]] *{{pengoal}} [[सुभाशीष बोस|एस. बोस]] *{{pengoal}} [[नाओरेम महेश सिंह |महेश]] | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance = २६,३८० |referee = प्रज्वल क्षेत्री ([[All Nepal Football Association|नेपाल]]) |report = }} == तथ्याङ्क == === गोलकर्ता === {{Goalscorers |goals=38 |matches=15 |5 goals= *{{fbicon|IND}} [[सुनिल क्षेत्री]] |2 goals= *{{fbicon|BAN}} [[रकिब हुसेन]] *{{fbicon|BAN}} [[शेख मोर्सालिन]] *{{fbicon|KUW}} [[मोबारक अल-फनेनी]] *{{fbicon|KUW}} [[शबैब अल-खल्दी]] *{{fbicon|LBN}} [[खलील बादर]] *{{fbicon|LBN}} [[हसन माटुक]] *{{fbicon|MDV}} [[हम्जा मोहम्मद]] |1 goal= *{{fbicon|BAN}} [[तारिक काजी]] *{{fbicon|BHU}} [[छेन्डा दोर्जी]] *{{fbicon|BHU}} [[चेन्चो ग्याल्त्सेन]] *{{fbicon|IND}} [[उदान्त सिंह कुमाम]] *{{fbicon|IND}} [[नाओरेम महेश सिंह]] *{{fbicon|IND}} [[लालियानजुआला छाङ्गटे]] *{{fbicon|KUW}} [[Abdullah Al-Buloushi (footballer, born 1998)|अब्दुल्लाह अल-बुलौशी]] *{{fbicon|KUW}} [[मोहम्मद दाहम]] *{{fbicon|KUW}} [[खालिद अल इब्राहिम]] *{{fbicon|KUW}} [[हसन अल-एनेजी]] *{{fbicon|KUW}} [[ईद नासेर अल-रशीदी]] *{{fbicon|LBN}} [[अली अल हज]] *{{fbicon|LBN}} [[मोहम्मद उमर सादेक]] *{{fbicon|LBN}} [[महदी ज़िन]] *{{fbicon|MDV}} [[नाइज हसन]] *{{fbicon|NEP}} [[अन्जन विष्ट]] *{{fbicon|NEP}} [[Aashish Chaudhary (footballer)|आशिष चौधरी]] |1 own goal= *{{fbicon|BHU}} [[फुन्त्सो जिग्मे]] (बंगलादेश विरुद्ध) *{{fbicon|IND}} [[Anwar Ali (footballer, born 2000)|अनवर अली]] (कुवेत विरुद्ध) }} === पुरस्कार === {| class="wikitable" style="text-align:center; margin:auto;" !उत्कृष्ट खेलाडी !सर्वाधिक गोलकर्ता !उत्कृष्ट गोलरक्षक !सुन्दर खेल पुरस्कार |- |{{fbicon|IND}} [[सुनिल क्षेत्री]] |{{fbicon|IND}} [[सुनिल क्षेत्री]] (५ गोल) |{{fbicon|BAN}} [[अनीसुर रहमान जिको]] |{{fb|NEP}} |} ==विजेता== {{winners|fb|२०२३ साफ च्याम्पियनसिप|IND|९}} ==प्रसारण अधिकार== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%; text-align:center;" !देश !प्रसारक !सन्दर्भ |- | {{flagcountry|BAN}} | [[टि स्पोर्ट]] | <ref>{{Cite web|url=https://www.daily-sun.com/post/696273/Bashundhara-Toiletries-Limited-becomes-title-sponsor-of-SAFF-Championship-2023|title=Bashundhara Toiletries Limited becomes title sponsor of SAFF Championship 2023 &#124; Daily Sun &#124;|first=daily|last=sun|website=daily sun|access-date=2023-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20230622031615/https://www.daily-sun.com/post/696273/Bashundhara-Toiletries-Limited-becomes-title-sponsor-of-SAFF-Championship-2023|archive-date=2023-06-22}}</ref> |- | {{flagcountry|BHU}} | TBD | |- | {{flagcountry|IND}} | [[डीडी स्पोर्ट]], [https://www.fancode.com/football/tour/saff-championship-16195203 फ्यानकोड] | {{cn|date=June 2023}} |- | {{flagcountry|KUW}} | [[कुवेत टेलिभिजन]] | {{cn|date=June 2023}} |- | {{flagcountry|LBN}} | [[Lebanese Broadcasting Corporation International|LBCI]] | <ref>{{Cite tweet|number=1671157302819454979|user=LBCILebanon|title=|author=LBCI TV|date=20 June 2023|access-date=21 June 2023|language=ar|script-title=ar:تابعوا مباراة منتخب لبنان ضد بنغلادش ضمن بطولة إتحاد جنوب آسيا لكرة القدم... الخميس الساعة 1 بعد الظهر على شاشة الـLBCI|trans-title=Watch the Lebanon national team match against Bangladesh in the SAFF Championship... Thursday at 1:00 pm on LBCI}}</ref> |- | {{flagcountry|MDV}} | आईसीई टिभी, हो टिभी | {{cn|date=June 2023}} |- | {{flagcountry|NEP}} | [[कान्तिपुर टेलिभिजन]] | <ref>{{Cite web|url=https://dailylivescores.com/kantipur-tv-to-broadcast-saff-championship-2023-live-in-nepal/|title=Kantipur TV to broadcast SAFF Championship 2023 Live in Nepal|first=Daily Live|last=Scores|date=June 7, 2023|access-date=June 21, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230621102150/https://dailylivescores.com/kantipur-tv-to-broadcast-saff-championship-2023-live-in-nepal/|archive-date=June 21, 2023}}</ref> |- | {{flagcountry|PAK}} | [[जियो सुपर]], [[एक खेल |एक स्पोर्ट्स एचडी]] | |} == यो पनि हेर्नुहोस् == * [[२०२२ साफ महिला च्याम्पियनसिप|२०२२ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] * [[२०२२ एएफएफ चैम्पियनशिप|२०२२ एएफएफ च्याम्पियनसिप]] * [[२०२२ ईएएफएफ ई -1 फुटबॉल चैम्पियनशिप|२०२२ ईएएफएफ ई -1 फुटबल च्याम्पियनसिप]] * [[२०२३ डब्ल्यूएएफ चैम्पियनशिप|२०२३ डब्ल्यूएएफएफ च्याम्पियनशिप]] * [[२०२३ एएफसी एशियन कप|२०२३ एएफसी एसियाली कप]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} {{साफ च्याम्पियनसिप}} 107qz1v4w8msnfkgxfpsabbyhfam24d 1395667 1395666 2026-11-11T22:34:04Z Mathew D'Marco 71427 /* */ 1395667 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition |tourney_name=साफ च्याम्पियनसिप |year=२०२३ |country={{झण्डा चिन्ह|भारत}} भारत |dates=२१ जून-४ जुलाई २०२३ |num_teams=८ |sub-confederations=२ |venues=[[बेङ्गलोर]] |champion=IND |count=९ |second=KUW |matches=15 |goals=38 |attendance= {{#expr:1200+22860+50+200+309+12642+100+250+250+9562+50+500+19640+26380}} |top_scorer= {{fbicon|IND}} [[सुनिल क्षेत्री]] (५ गोल) |player= {{fbicon|IND}} [[सुनिल क्षेत्री]] |young_player= |goalkeeper= {{fbicon|BAN}} [[अनीसुर रहमान जिको]] |fair_play= {{fb|NEP}} |prevseason=[[२०२१ साफ च्याम्पियनसिप|२०२१]] |nextseason=[[२०२६ साफ च्याम्पियनसिप|२०२६]] |updated= }} '''२०२३ साफ च्याम्पियनसिप''' सन् २०२३ को बङ्गबन्धु साफ च्याम्पियनसिपको नामले चिनिन्छ) [[दक्षिण एसियाली फुटबल सङ्घ]] (साफ) द्वारा आयोजित दक्षिण एशियाको द्विवार्षिक अन्तर्राष्ट्रिय पुरुष फुटबल प्रतियोगिता [[साफ च्याम्पियनसिप|साफ च्याम्पियनसिपको]] १४ औं संस्करण हो। प्रतियोगिता सन् २०२३ को जुन २१ देखि जुलाई ४ सम्म भारतको [[बेङ्गलोर|बैंगलोरस्थित]] [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम|श्री कान्तिरावा रङ्गशालामा]] आयोजना हुनेछ ।<ref>{{Cite web|title=Kazi Md. Salahuddin Re-Elected As President|url=https://saffederation.org/news/read/44|access-date=2022-07-02|website=SAFF|archive-date=2 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220702151533/https://saffederation.org/news/read/44|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220702151533/https://saffederation.org/news/read/44 |date=2022-07-02 }}</ref><ref>{{Cite web|title=SAFF C'ship likely in new format|url=https://www.newagebd.net/article/175016/saff-cship-likely-in-new-format|access-date=2022-07-03|website=newagebd|archive-date=5 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705191640/https://www.newagebd.net/article/175016/saff-cship-likely-in-new-format|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220705191640/https://www.newagebd.net/article/175016/saff-cship-likely-in-new-format |date=2022-07-05 }}</ref><ref>{{Cite web |title=Bengaluru to host 2023 SAFF Championship |url=https://www.the-aiff.com/article/bengaluru-to-host-2023-saff-championship |access-date=19 March 2023 |archive-date=19 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230319133850/https://www.the-aiff.com/article/bengaluru-to-host-2023-saff-championship |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web|title=SAFF EX.CO CONFIRMS DATE AND VENUE OF SAFF CHAMPIONSHIP 2023|url=https://saffederation.org/news/read/85|access-date=2023-03-31|website=SAFF|archive-date=8 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230408121033/https://saffederation.org/news/read/85|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230408121033/https://saffederation.org/news/read/85 |date=2023-04-08 }}</ref> सन् [[२०२१ साफ च्याम्पियनसिप|२०२१]] को फाइनलमा [[नेपाल राष्ट्रिय फुटबल टोली|नेपाललाई]] पराजित गर्दै आठौं पटक उपाधि जितेको [[भारत राष्ट्रिय फुटबल टोली|भारत]] डिफेन्डिङ च्याम्पियन हो ।<ref>{{Cite web |url=https://www.news18.com/news/football/india-blank-nepal-3-0-to-win-saff-championship-for-8th-time-sunil-chhetri-equals-lionel-messi-with-80-goals-4330676.html |title=India Blank Nepal 3-0 to Win SAFF Championship for 8th Time, Sunil Chhetri Equals Lionel Messi With 80 Goals |access-date=2021-10-17 |archive-date=1 February 2023 |website=News18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230201103339/https://www.news18.com/news/football/india-blank-nepal-3-0-to-win-saff-championship-for-8th-time-sunil-chhetri-equals-lionel-messi-with-80-goals-4330676.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/football/saff-championship-2021-final-india-nepal-chhetri-indian-football-news/article37024014.ece |title=SAFF Championship 2021 Final: India defeats Nepal 3-0 to lift title for the eighth time |archive-date=1 February 2023 |website=Sportstar |access-date=2 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230201103340/https://sportstar.thehindu.com/football/saff-championship-2021-final-india-nepal-chhetri-indian-football-news/article37024014.ece |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/football/story/saff-championships-2021-india-3-0-nepal-8th-title-sunil-chhetri-igor-stimac-first-trophy-1865617-2021-10-16 |title=India crowned SAFF champions for 8th time as Sunil Chhetri leads Blue Tigers to 3-0 win over Nepal |access-date=2021-10-16 |archive-date=1 February 2023 |website=India Today |archive-url=https://web.archive.org/web/20230201103339/https://www.indiatoday.in/sports/football/story/saff-championships-2021-india-3-0-nepal-8th-title-sunil-chhetri-igor-stimac-first-trophy-1865617-2021-10-16 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/india-blank-nepal-3-0-to-win-saff-championship-for-8th-time-chhetri-equals-messi-with-80-goals/articleshow/87068521.cms |title=Chhetri's India win 8th SAFF Championship title, captain equals Messi in 3-0 drubbing of Nepal - Football News |access-date=2021-10-16 |archive-date=1 February 2023 |website=The Times of India |archive-url=https://web.archive.org/web/20230201103339/https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/india-blank-nepal-3-0-to-win-saff-championship-for-8th-time-chhetri-equals-messi-with-80-goals/articleshow/87068521.cms |url-status=live }}</ref> == होस्ट चयन == === बोलीहरू === फुटबल श्रीलंकाले सुरुमा [[माल्दिभ्स|माल्दिभ्समा]] १७ अक्टोबर २०२१ मा भएको साफ कार्यकारी समितिको बैठकमा टूर्नामेंट आयोजना गर्न आफ्नो रुचि प्रकट गरेको थियो। <ref>{{Cite web|url=http://www.sundaytimes.lk/211010/sports/fsl-keen-to-host-2023-saff-tourney-457799.html|title=FSL keen to host 2023 SAFF Tourney|website=The Sunday Times|accessdate=2021-10-17}}</ref> [[फिफा|फिफा ले]] २१ जनवरी २०२३ मा श्रीलंकालाई निलम्बन गर्‍यो, जसले गर्दा तिनीहरूले आयोजना गर्न वा भाग लिन असमर्थ छन्। <ref>{{Cite web|url=https://digitalhub.fifa.com/m/5d07bb14cb642349/original/Circular-1831_Suspension-FFSL_EN.pdf|title=Suspension of the Football Federation of Sri Lanka (FFSL) from 21 January 2023 until further notice|website=FIFA|accessdate=2023-01-27}}</ref> पछि, साफ का महासचिव अनवारुल हक हेलालले अनौपचारिक रूपमा मिडियालाई भने कि नेपालले मात्र म्याद म्याद अर्थात २९ जनवरी २०२३ सम्म होस्टिंग अधिकारको लागि आवेदन दिएको थियो <ref>{{Cite web|url=https://www.prothomalo.com/sports/football/zmhy0mir5x|title=সাফের স্বাগতিক হতে শুধু নেপালের আবেদন|website=Prothom Alo|accessdate=2023-01-29}}</ref> तर, सन् २०२३ को फेब्रुअरी १ मा [[बहराइन|बहराइनको]] [[मनामा|मनामामा]] हुने ३३औँ एएफसी कंग्रेस २०२३ मा भएको साफफ सदस्यहरूको बैठकपछि मात्रै आयोजकको घोषणा गर्ने भनिएको थियो। १४ फेब्रुअरी २०२३ मा, भारतलाई च्याम्पियनशिपको १४ औं संस्करणको आयोजक घोषित गरियो। केन्द्रीकृत स्थान, तथापि, एआईएफएफ द्वारा १० मार्च २०२३ मा घोषणा गरिनेछ। <ref name="India_host">{{Cite web|url=https://saffederation.org/news/read/79|title=SAFF confirms Sports Partner International as the official commercial partner|date=14 February 2023|publisher=SAFF|access-date=19 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230214135443/https://saffederation.org/news/read/79|archive-date=14 February 2023}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://khelnow.com/football/2023-02-indian-football-india-to-host-the-2023-saff-championship|title=India to host SAFF Championship in June 2023|website=KhelNow|accessdate=2023-02-14}}</ref> ==सहभागी राष्ट्रहरू== {{Main|२०२३ साफ च्याम्पियनशिप टोली सदस्य}} [[फुटबल श्रीलङ्का]] लाई फिफाले २१ जनवरी २०२३ मा प्रतिबन्ध लगाएको थियो, त्यसैले उनीहरू प्रतियोगितामा भाग लिन अयोग्य छन्।<ref>{{Cite web|title=Suspension of the Football Federation of Sri Lanka (FFSL) from 21 January 2023 until further notice|url=https://digitalhub.fifa.com/m/5d07bb14cb642349/original/Circular-1831_Suspension-FFSL_EN.pdf|access-date=2023-01-27|website=FIFA}}</ref> प्रतियोगिताका लागि टोलीको संख्या बढाउन र प्रतियोगितालाई थप प्रतिस्पर्धी बनाउने उद्देश्यले कुवेत र लेबनानलाई अतिथि टोलीका रुपमा आमन्त्रण गरिएको हो ।<ref>{{Cite web|title=KUWAIT CONFIRMS ITS PARTICIPATION IN SAFF CHAMPIONSHIP|url=https://saffederation.org/news/read/87|access-date=2023-05-03|website=SAFF|archive-url=https://web.archive.org/web/20230505131927/https://saffederation.org/news/read/87|archive-date=2023-05-05}}</ref><ref>{{Cite web|title=LEBANON TO COMPETE IN SAFF CHAMPIONSHIP|url=https://saffederation.org/news/read/89|access-date=2023-05-08|website=SAFF|archive-url=https://web.archive.org/web/20230508110656/https://saffederation.org/news/read/89|archive-date=2023-05-08}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:left;" ! style="width:160px;" |देश ! style="width:100px;" | उपस्थिति ! style="width:300px;" | अघिल्लो सर्वश्रेष्ठ प्रदर्शन ! [[फिफा विश्व वरीयता|फिफा वरीयता]]<br> ६ अप्रिल २०२३ |- |{{fb|BAN}} | align="center" |१३ औं | '''विजेता''' (सन् २००३) | align="center" |१९२ |- |{{fb|BHU}} | align="center" |९ औं |सेमिफाइनल (२००८) | align="center" |१८५ |- | {{fb|IND}} | align="center" |१४ औं | '''विजेता''' (सन् १९९३, ११९७, ११९९, २००५, २००९, २०११, २०१५,[[२०२१ साफ च्याम्पियनसिप|२०२१]]) | align="center" |१०१ |- |{{fb|MDV}} | align="center" |१२ औं |'''विजेता''' ([[२००८ साफ च्याम्पियनसिप|२००८]], [[२०१८ साफ च्याम्पियनसिप|२०१८]]) | align="center" |१५४ |- |{{fb|NEP}} | align="center" |१४ औं |उप-विजेता ([[२०२१ साफ च्याम्पियनसिप|२०२१]]) | align="center" |१७४ |- |{{fb|PAK}} | align="center" |१२ औं |तेस्रो स्थान (१९९७) | align="center" |१९५ |- | {{fb|KUW}} (आमन्त्रित अतिथि) | align="center" |१म |''अभिषेक'' | align="center" |१४३ |- | {{fb|LBN}} (आमन्त्रित अतिथि) | align="center" |१म |''अभिषेक'' | align="center" |९९ |} ==ड्र== प्रतियोगिताको ड्र समारोह १७ मे २०२३ १२:३० भारतीय समय अनुसार [[नयाँ दिल्ली]], भारतमा हुनेछ।<ref>{{Cite web |last=Chatterjee |first=Triyasha |date=2023-05-15 |title=SAFF Championship 2023 Draw on May 17, Indian Football Team eye consecutive titles - Follow SAFF 2023 LIVE |url=https://www.insidesport.in/saff-championship-2023-draw-on-may-17-indian-football-team-eye-consecutive-titles-follow-saff-2023-live/ |access-date=2023-05-16 |website=www.insidesport.in |language=en-US}}</ref> {| class="wikitable sortable" |- !width=25%| भाँडो १ !width=25%| भाँडो २ !width=25%| भाँडो ३ !width=25%| भाँडो ४ |- |{{fb|LBN}} (९९)<br />{{fb|IND}} (१०१) ''(होस्टहरू)'' |{{fb|KUW}} (१४३)<br />{{fb|MDV}} (१५४) |{{fb|NEP}} (१७४)<br />{{fb|BHU}} (१८५) |{{fb|BAN}} (१९२)<br />{{fb|PAK}} (१९५) |} ===समूह सारांश=== {| class="wikitable" "text-align:left" |- !style="text-align:center"|समूह 'ए' !style="text-align:center"|समूह 'बी' |- |{{fb|IND}} ''(होस्ट)''<br /> |{{fb|LBN}} |- |{{fb|KUW}} |{{fb|MDV}} |- |{{fb|NEP}} |{{fb|BHU}} |- |{{fb|PAK}} |{{fb|BAN}} |} == स्थान == [[बेङ्गलोर]]को [[श्री कांतिरवा स्टेडियम]]मा सबै खेलहरू आयोजना गरिनेछ। {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! [[बेङ्गलोर]] !rowspan=4|{{location map+| India |float=center |width=100 |caption=| places={{Location map~|India|lat=12.9697|long=77.5934|position=right|label=[[बेङ्गलोर]]}} }} |- | [[श्री कांतिरवा स्टेडियम|श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] |- | क्षमता: '''२५,८१०''' |- | [[File:Sree Kanteerava Stadium.jpg|200px]] |} == रेफ्री == ;रेफ्री {{colbegin|colwidth=18em}} *{{flagicon|BAN}} आलमगीर सरकार *{{flagicon|BHU}} पेमा त्सेवाङ *{{flagicon|IND}} क्रिस्टल जोन *{{flagicon|MDV}} सिनन हुसेन *{{flagicon|NEP}} प्रज्वल क्षेत्री *{{flagicon|PAK}} इरशाद उल हक {{colend}} ;सहायक रेफ्री *{{flagicon|BAN}} मोहम्मद नुरुज्जमान *{{flagicon|BHU}} फुर्पा वाङचुक *{{flagicon|IND}} एस मणिकंदन *{{flagicon|IND}} सुमंत दत्त *{{flagicon|MDV}} अहमद हसन *{{flagicon|NEP}} नानी राम थापा मगर == समूह चरण == साफ च्याम्पियनसिपको सटीक ढाँचा र तालिका अझै स्वीकृत हुन बाँकी छ। यद्यपि, साफ च्याम्पियनसिपको हालको प्रस्तावित ढाँचाले प्रतियोगिताको [[२०१८ साफ च्याम्पियनसिप|२०१८]] संस्करण जस्तै समूह-नकआउट ढाँचालाई फिर्ता ल्याउने छ। <ref>{{Cite web |title=Invitation to Tender SAFF CHAMPIONSHIP |url=https://saffederation.org/uploads/6398250f61515.pdf |accessdate=13 December 2022 |publisher=SAFF |archive-url=https://web.archive.org/web/20221214115135/https://saffederation.org/uploads/6398250f61515.pdf |archive-date=14 December 2022 }}</ref> === तालिका === {{Hatnote|अनुसार [[भारतीय मानक समय|यूटिसी +५:३० ]] सबै समय।}} === समूह ए === {{#invoke:Sports table|main |style=WDL |teamwidth=180 |class_rules=[[२०२३ साफ च्याम्पियनसिप#टाइब्रेकर्स|समूह चरण टाइब्रेकर्स]] |source= [https://int.soccerway.com/international/asia/south-asian-football-federation-championship/2023/group-stage/r66273/ सकरवे] <!--UPDATE standings below (including date) --> |update=complete |win_IND=2 |draw_IND=1 |loss_IND=0 |gf_IND=7 |ga_IND=1 |status_IND=H |win_KUW=2 |draw_KUW=1 |loss_KUW=0 |gf_KUW=8 |ga_KUW=2 |win_NEP=1 |draw_NEP=0 |loss_NEP=2 |gf_NEP=2 |ga_NEP=5 |win_PAK=0 |draw_PAK=0 |loss_PAK=3 |gf_PAK=0 |ga_PAK=9 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team2=IND |team1=KUW |team3=NEP |team4=PAK <!--Country definitions--> |name_IND={{fb|IND}} |name_KUW={{fb|KUW}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_PAK={{fb|PAK}} <!--Update qualifications below--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO=[[२०२३ साफ च्याम्पियनसिप#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट }} {{Football box |date =२१ जून २०२३ |time = १५:३० |team1 = {{fb-rt|KUW}} |score1 = ३ |team2 = {{fb|NEP}} |score2 = १ |goals1 = * [[Khalid El Ebrahim|खालिद]] {{goal|23}} * [[Shabib Al-Khaldi|शाबिब]] {{goal|42}} * [[Mohammad Daham|दाहम]] {{goal|65|pen.}} |goals2 = * [[अञ्जन विष्ट|विष्ट]] {{goal|69}} | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance = १,२०० |referee = आलमगीर सरकार ([[Bangladesh Football Federation|बङ्गलादेश]]) |report = }} {{Football box | date =२१ जून २०२३ | time = १९:३० | team1 = {{fb-rt|IND}} | score1 = ४ | team2 = {{fb|PAK}} | score2 = ० | goals1 = * [[सुनिल क्षेत्री|क्षेत्री]] {{goal|10||16|pen.|73|pen.}} * [[Udanta Singh Kumam|उदन्त]] {{goal|81}} | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance = २२,८६० |referee = प्रज्वल क्षेत्री ([[All Nepal Football Association|नेपाल]]) | report = }} {{Football box | date =२४ जून २०२३ |time = १५:३० |team1 = {{fb-rt|PAK}} |score1 = ० |team2 = {{fb|KUW}} |score2 = ४ |goals1 = |goals2 = *[[Hasan Al-Enezi|अल-एनेजी]] {{goal|10}} *[[Mobarak Al-Faneeni|अल-फनेनी]] {{goal|17||45+1}} *[[Eid Naser Al-Rasheedi|अल-रशीदी]] {{goal|69}} | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance = ३०९ |referee = पेमा त्सेवाङ ([[Bhutan Football Federation|भुटान]]) |report = }} {{Football box | date =२४ जून २०२३ |time = १९:३० |team1 = {{fb-rt|NEP}} |score1 = ० |team2 = {{fb|IND}} |score2 = २ |goals1 = |goals2 = *[[सुनिल क्षेत्री|क्षेत्री]] {{goal|62}} *[[Naorem Mahesh Singh|महेश]] {{goal|70}} | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance = १२,६४२ |referee = सिनन हुसेन ([[Football Association of Maldives|माल्दिभ्स]]) |report = }} {{Football box | date =२७ जून २०२३ |time = १५:३० |team1 = {{fb-rt|NEP}} |score = १–० |team2 = {{fb|PAK}} |goals1 = *[[Aashish Chaudhary|चौधरी]] {{goal|80}} |goals2 = | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance = २५० |referee = सिनन हुसेन ([[Football Association of Maldives|माल्दिभ्स]]) |report = }} {{Football box | date =२७ जून २०२३ |time = १९:३० |team1 = {{fb-rt|IND}} |score = १–१ |team2 = {{fb|KUW}} |goals1 = *[[सुनिल क्षेत्री|क्षेत्री]] {{goal|45+2}} |goals2 = *[[Anwar Ali (footballer, born 2000)|ए. अली]] {{goal|90+2|o.g.}} | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance = ९,५६२ |referee = आलमगीर सरकार ([[Bangladesh Football Federation|बङ्गलादेश]]) |report = }} === समूह बी === {{#invoke:Sports table|main |style=WDL |teamwidth=180 |class_rules=[[२०२३ साफ च्याम्पियनसिप#टाइब्रेकर्स|समूह चरण टाइब्रेकर्स]] |source= [https://int.soccerway.com/international/asia/south-asian-football-federation-championship/2023/group-stage/r66273/ सकरवे] <!--UPDATE standings below (including date) --> |update=complete |win_BAN=2 |draw_BAN=0 |loss_BAN=1 |gf_BAN=6 |ga_BAN=4 |win_BHU=0 |draw_BHU=0 |loss_BHU=3 |gf_BHU=2 |ga_BHU=9 |win_LBN=3 |draw_LBN=0 |loss_LBN=0 |gf_LBN=7 |ga_LBN=1 |win_MDV=1 |draw_MDV=0 |loss_MDV=2 |gf_MDV =3 |ga_MDV=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=LBN |team3=MDV |team4=BHU |team2=BAN <!--Country definitions--> |name_LBN={{fb|LBN}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHU={{fb|BHU}} |name_BAN={{fb|BAN}} <!--Update qualifications below--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO=[[२०२३ साफ च्याम्पियनसिप#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट }} {{Football box | date =२२ जून २०२३ |time = १५:३० |team1 = {{fb-rt|LBN}} |score1 = २ |team2 = {{fb|BAN}} |score2 = ० |goals1 = *[[Hassan Maatouk|मालाटोक]] {{goal|80}} *[[Khalil Bader|बाडर]] {{goal|90+6}} |goals2 = | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance = ५० |referee = क्रिस्टल जोन ([[All India Football Federation|इन्डिया]]) |report = }} {{Football box | date =२२ जून २०२३ |time = १९:३० |team1 = {{fb-rt|MDV}} |score1 = २ |team2 = {{fb|BHU}} |score2 = ० |goals1 = *[[Hamza Mohamed|हमजा]] {{goal|6|pen.}} *[[Naiz Hassan|धधु]] {{goal|90}} |goals2 = | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance = २०० |referee = इरशाद उल हक ([[Pakistan Football Federation|पाकिस्तान]]) |report = }} {{Football box | date =२५ जून २०२३ |time = १५:३० |team1 = {{fb-rt|BAN}} |score1 = ३ |team2 = {{fb|MDV}} |score2 = १ |goals1 = *[[Rakib Hossain|राकिब]] {{goal|42}} *[[Tariq Kazi|तारिक]] {{goal|67}} *[[Shekh Morsalin|मोर्सालिन]] {{goal|90}} |goals2 = *[[Hamza Mohamed|हमजा]] {{goal|17}} | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance = १०० |referee = प्रज्वल क्षेत्री ([[All Nepal Football Association|नेपाल]]) |report = }} {{Football box | date =२५ जून २०२३ |time = १९:३० |team1 = {{fb-rt|BHU}} |score1 = १ |team2 = {{fb|LBN}} |score2 = ४ |goals1 = *[[Chencho Gyeltshen|ग्याल्टसेन]] {{goal|79}} |goals2 = *[[Mohamad Omar Sadek|सादेक]] {{goal|11}} *[[Ali Al Haj|अल हज]] {{goal|23}} *[[Khalil Bader|बदेर]] {{goal|35}} *[[Mahdi Zein|जेइन एम.]] {{goal|43}} | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance = २५० |referee = इरशाद उल हक ([[Pakistan Football Federation|पाकिस्तान]]) |report = }} {{Football box | date =२८ जून २०२३ |time = १५:३० |team1 = {{fb-rt|LBN}} |score1 = १ |team2 = {{fb|MDV}} |score2 = ० |goals1 = *[[Hassan Maatouk|मालाटोक]] {{goal|23}} |goals2 = | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance =५० |referee = पेमा त्सेवाङ ([[Bhutan Football Federation|भुटान]]) |report = }} {{Football box | date =२८ जून २०२३ |time = १९:३० |team1 = {{fb-rt|BHU}} |score1 = १ |team2 = {{fb|BAN}} |score2 = ३ |goals1 = *[[Tsenda Dorji|दोर्जी]] {{goal|12}} |goals2 = *[[Shekh Morsalin|मोर्सलिन]] {{goal|21}} *[[Phuntsho Jigme|जिग्मे]] {{goal|30|o.g.}} *[[Rakib Hossain|रकिब]] {{goal|36}} | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance = ० |referee = क्रिस्टल जोन ([[All India Football Federation|भारत]]) |report = }} ==नकआउटका चरणहरू== ===बार्केट=== <!--Wait till the end of each match--> {{#invoke:RoundN|main|columns=2|bold_winner=high |RD1=सेमिफाइनल |RD2=[[२०१३ साफ च्याम्पियनसिप#फाइनल|फाइनल]] |१ जुलाई २०२३|'''{{fb|KUW}}'''|'''१'''|{{fb|BAN}} |० |१ जुलाई २०२३|{{fb|LBN}} |०(२)|{{fb|IND}} {{pso}}|'''१ (४)''' |४ जुलाई २०२३|{{fb|KUW}}|०(४)|{{fb|IND}} {{pso}}|'''१(५)''' }} ===सेमिफाइनल=== {{Football box |date = १ जुलाई २०२३ |time = १५:०० |team1 = {{fb-rt|KUW}} |score1 = १ |team2 = {{fb|BAN}} |score2 = ० |aet =yes |goals1 = *[[Abdullah Al-Buloushi (footballer, born 1998)|अल-बुलुशी]] {{goal|105+2}} | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance = ५०० |referee = क्रिस्टल जोन ([[All India Football Federation|इन्डिया]]) |report = }} {{Football box |date = १ जुलाई २०२३ |time = १९:०० |team1 = {{fb-rt|LBN}} |score1 = ० |team2 = {{fb|IND}} |score2 = ० |aet =yes | penaltyscore = २–४ | penalties1 = *[[हसन मातौक|मातौक]] {{penmiss}} *[[वालिद शौर|शौर]] {{pengoal}} *[[मोहम्मद उमर सादेक|सादेक]] {{pengoal}} *[[खलील बादर|बाडर]] {{penmiss}} | penalties2 = *{{pengoal}} [[सुनिल क्षेत्री|क्षेत्री]] *{{pengoal}} [[Anwar Ali (footballer, born 2000)|अली]] *{{pengoal}} [[नाओरेम महेश सिंह|महेश]] *{{pengoal}} [[उदान्त सिंह कुमाम|उदान्त]] | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance =१२,६४० |referee =सिनन हुसेन ([[Football Association of Maldives|माल्दिभ्स]]) |report = }} ===फाइनल=== {{Football box |date = ४ जुलाई २०२३ |time = १९:०० | team1 = {{fb-rt|KUW}} | score = १–१ | aet = y | report = | team2 = {{fb|IND}} | goals1 = *[[Shabib Al-Khaldi|खादी]] {{goal|14}} | goals2 = *[[Lallianzuala Chhangte|छाङ्ते]] {{goal|36}} | penaltyscore = ४–५ | penalties1 = *दाहम {{penmiss}} *अटैबी {{pengoal}} *[[अहमद अल-ढेफिरी |अल-ढेफिरी]] {{pengoal}} *नाजी {{pengoal}} *[[Shabaib Al-Khaldi|खल्दी]] {{pengoal}} *[[Khalid El Ebrahim|खालिद]] {{penmiss}} | penalties2 = *{{pengoal}} [[सुनील क्षेत्री|क्षेत्री]] *{{pengoal}} [[सन्देश झिंगान]] *{{pengoal}} [[लालियानजुआला छाङटे|छाङ्ते]] *{{penmiss}} [[उदान्त सिंह]] *{{pengoal}} [[सुभाशीष बोस|एस. बोस]] *{{pengoal}} [[नाओरेम महेश सिंह |महेश]] | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance = २६,३८० |referee = प्रज्वल क्षेत्री ([[All Nepal Football Association|नेपाल]]) |report = }} == तथ्याङ्क == === गोलकर्ता === {{Goalscorers |goals=38 |matches=15 |5 goals= *{{fbicon|IND}} [[सुनिल क्षेत्री]] |2 goals= *{{fbicon|BAN}} [[रकिब हुसेन]] *{{fbicon|BAN}} [[शेख मोर्सालिन]] *{{fbicon|KUW}} [[मोबारक अल-फनेनी]] *{{fbicon|KUW}} [[शबैब अल-खल्दी]] *{{fbicon|LBN}} [[खलील बादर]] *{{fbicon|LBN}} [[हसन माटुक]] *{{fbicon|MDV}} [[हम्जा मोहम्मद]] |1 goal= *{{fbicon|BAN}} [[तारिक काजी]] *{{fbicon|BHU}} [[छेन्डा दोर्जी]] *{{fbicon|BHU}} [[चेन्चो ग्याल्त्सेन]] *{{fbicon|IND}} [[उदान्त सिंह कुमाम]] *{{fbicon|IND}} [[नाओरेम महेश सिंह]] *{{fbicon|IND}} [[लालियानजुआला छाङ्गटे]] *{{fbicon|KUW}} [[Abdullah Al-Buloushi (footballer, born 1998)|अब्दुल्लाह अल-बुलौशी]] *{{fbicon|KUW}} [[मोहम्मद दाहम]] *{{fbicon|KUW}} [[खालिद अल इब्राहिम]] *{{fbicon|KUW}} [[हसन अल-एनेजी]] *{{fbicon|KUW}} [[ईद नासेर अल-रशीदी]] *{{fbicon|LBN}} [[अली अल हज]] *{{fbicon|LBN}} [[मोहम्मद उमर सादेक]] *{{fbicon|LBN}} [[महदी ज़िन]] *{{fbicon|MDV}} [[नाइज हसन]] *{{fbicon|NEP}} [[अन्जन विष्ट]] *{{fbicon|NEP}} [[Aashish Chaudhary (footballer)|आशिष चौधरी]] |1 own goal= *{{fbicon|BHU}} [[फुन्त्सो जिग्मे]] (बंगलादेश विरुद्ध) *{{fbicon|IND}} [[Anwar Ali (footballer, born 2000)|अनवर अली]] (कुवेत विरुद्ध) }} === पुरस्कार === {| class="wikitable" style="text-align:center; margin:auto;" !उत्कृष्ट खेलाडी !सर्वाधिक गोलकर्ता !उत्कृष्ट गोलरक्षक !सुन्दर खेल पुरस्कार |- |{{fbicon|IND}} [[सुनिल क्षेत्री]] |{{fbicon|IND}} [[सुनिल क्षेत्री]] (५ गोल) |{{fbicon|BAN}} [[अनीसुर रहमान जिको]] |{{fb|NEP}} |} ==विजेता== {{winners|fb|२०२३ साफ च्याम्पियनसिप|IND|९}} ==प्रसारण अधिकार== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%; text-align:center;" !देश !प्रसारक !सन्दर्भ |- | {{flagcountry|BAN}} | [[टि स्पोर्ट]] | <ref>{{Cite web|url=https://www.daily-sun.com/post/696273/Bashundhara-Toiletries-Limited-becomes-title-sponsor-of-SAFF-Championship-2023|title=Bashundhara Toiletries Limited becomes title sponsor of SAFF Championship 2023 &#124; Daily Sun &#124;|first=daily|last=sun|website=daily sun|access-date=2023-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20230622031615/https://www.daily-sun.com/post/696273/Bashundhara-Toiletries-Limited-becomes-title-sponsor-of-SAFF-Championship-2023|archive-date=2023-06-22}}</ref> |- | {{flagcountry|BHU}} | TBD | |- | {{flagcountry|IND}} | [[डीडी स्पोर्ट]], [https://www.fancode.com/football/tour/saff-championship-16195203 फ्यानकोड] | {{cn|date=June 2023}} |- | {{flagcountry|KUW}} | [[कुवेत टेलिभिजन]] | {{cn|date=June 2023}} |- | {{flagcountry|LBN}} | [[Lebanese Broadcasting Corporation International|LBCI]] | <ref>{{Cite tweet|number=1671157302819454979|user=LBCILebanon|title=|author=LBCI TV|date=20 June 2023|access-date=21 June 2023|language=ar|script-title=ar:تابعوا مباراة منتخب لبنان ضد بنغلادش ضمن بطولة إتحاد جنوب آسيا لكرة القدم... الخميس الساعة 1 بعد الظهر على شاشة الـLBCI|trans-title=Watch the Lebanon national team match against Bangladesh in the SAFF Championship... Thursday at 1:00 pm on LBCI}}</ref> |- | {{flagcountry|MDV}} | आईसीई टिभी, हो टिभी | {{cn|date=June 2023}} |- | {{flagcountry|NEP}} | [[कान्तिपुर टेलिभिजन]] | <ref>{{Cite web|url=https://dailylivescores.com/kantipur-tv-to-broadcast-saff-championship-2023-live-in-nepal/|title=Kantipur TV to broadcast SAFF Championship 2023 Live in Nepal|first=Daily Live|last=Scores|date=June 7, 2023|access-date=June 21, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230621102150/https://dailylivescores.com/kantipur-tv-to-broadcast-saff-championship-2023-live-in-nepal/|archive-date=June 21, 2023}}</ref> |- | {{flagcountry|PAK}} | [[जियो सुपर]], [[एक खेल |एक स्पोर्ट्स एचडी]] | |} == यो पनि हेर्नुहोस् == * [[२०२२ साफ महिला च्याम्पियनसिप|२०२२ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] * [[२०२२ एएफएफ चैम्पियनशिप|२०२२ एएफएफ च्याम्पियनसिप]] * [[२०२२ ईएएफएफ ई -1 फुटबॉल चैम्पियनशिप|२०२२ ईएएफएफ ई -1 फुटबल च्याम्पियनसिप]] * [[२०२३ डब्ल्यूएएफ चैम्पियनशिप|२०२३ डब्ल्यूएएफएफ च्याम्पियनशिप]] * [[२०२३ एएफसी एशियन कप|२०२३ एएफसी एसियाली कप]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} {{साफ च्याम्पियनसिप}} lcaeag3kw1c98iie6zhdqcvef03xoul 1395668 1395667 2026-11-11T22:34:54Z Mathew D'Marco 71427 1395668 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition |tourney_name=साफ च्याम्पियनसिप |year=२०२३ |country={{झण्डा चिन्ह|भारत}} भारत |dates=२१ जून-४ जुलाई २०२३ |num_teams=८ |sub-confederations=२ |venues=[[बेङ्गलोर]] |champion=IND |count=९ |second=KUW |matches=15 |goals=38 |attendance= {{#expr:1200+22860+50+200+309+12642+100+250+250+9562+50+500+19640+26380}} |top_scorer= {{fbicon|IND}} [[सुनिल क्षेत्री]] (५ गोल) |player= {{fbicon|IND}} [[सुनिल क्षेत्री]] |young_player= |goalkeeper= {{fbicon|BAN}} [[अनीसुर रहमान जिको]] |fair_play= {{fb|NEP}} |prevseason=[[२०२१ साफ च्याम्पियनसिप|२०२१]] |nextseason=[[२०२६ साफ च्याम्पियनसिप|२०२६]] |updated= }} '''२०२३ साफ च्याम्पियनसिप''' सन् २०२३ को बङ्गबन्धु साफ च्याम्पियनसिपको नामले चिनिन्छ) [[दक्षिण एसियाली फुटबल सङ्घ]] (साफ) द्वारा आयोजित दक्षिण एशियाको द्विवार्षिक अन्तर्राष्ट्रिय पुरुष फुटबल प्रतियोगिता [[साफ च्याम्पियनसिप|साफ च्याम्पियनसिपको]] १४ औं संस्करण हो। प्रतियोगिता सन् २०२३ को जुन २१ देखि जुलाई ४ सम्म भारतको [[बेङ्गलोर|बैंगलोरस्थित]] [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम|श्री कान्तिरावा रङ्गशालामा]] आयोजना हुनेछ ।<ref>{{Cite web|title=Kazi Md. Salahuddin Re-Elected As President|url=https://saffederation.org/news/read/44|access-date=2022-07-02|website=SAFF|archive-date=2 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220702151533/https://saffederation.org/news/read/44|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220702151533/https://saffederation.org/news/read/44 |date=2022-07-02 }}</ref><ref>{{Cite web|title=SAFF C'ship likely in new format|url=https://www.newagebd.net/article/175016/saff-cship-likely-in-new-format|access-date=2022-07-03|website=newagebd|archive-date=5 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705191640/https://www.newagebd.net/article/175016/saff-cship-likely-in-new-format|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220705191640/https://www.newagebd.net/article/175016/saff-cship-likely-in-new-format |date=2022-07-05 }}</ref><ref>{{Cite web |title=Bengaluru to host 2023 SAFF Championship |url=https://www.the-aiff.com/article/bengaluru-to-host-2023-saff-championship |access-date=19 March 2023 |archive-date=19 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230319133850/https://www.the-aiff.com/article/bengaluru-to-host-2023-saff-championship |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web|title=SAFF EX.CO CONFIRMS DATE AND VENUE OF SAFF CHAMPIONSHIP 2023|url=https://saffederation.org/news/read/85|access-date=2023-03-31|website=SAFF|archive-date=8 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230408121033/https://saffederation.org/news/read/85|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230408121033/https://saffederation.org/news/read/85 |date=2023-04-08 }}</ref> सन् [[२०२१ साफ च्याम्पियनसिप|२०२१]] को फाइनलमा [[नेपाल राष्ट्रिय फुटबल टोली|नेपाललाई]] पराजित गर्दै आठौं पटक उपाधि जितेको [[भारत राष्ट्रिय फुटबल टोली|भारत]] डिफेन्डिङ च्याम्पियन हो ।<ref>{{Cite web |url=https://www.news18.com/news/football/india-blank-nepal-3-0-to-win-saff-championship-for-8th-time-sunil-chhetri-equals-lionel-messi-with-80-goals-4330676.html |title=India Blank Nepal 3-0 to Win SAFF Championship for 8th Time, Sunil Chhetri Equals Lionel Messi With 80 Goals |access-date=2021-10-17 |archive-date=1 February 2023 |website=News18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230201103339/https://www.news18.com/news/football/india-blank-nepal-3-0-to-win-saff-championship-for-8th-time-sunil-chhetri-equals-lionel-messi-with-80-goals-4330676.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/football/saff-championship-2021-final-india-nepal-chhetri-indian-football-news/article37024014.ece |title=SAFF Championship 2021 Final: India defeats Nepal 3-0 to lift title for the eighth time |archive-date=1 February 2023 |website=Sportstar |access-date=2 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230201103340/https://sportstar.thehindu.com/football/saff-championship-2021-final-india-nepal-chhetri-indian-football-news/article37024014.ece |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/football/story/saff-championships-2021-india-3-0-nepal-8th-title-sunil-chhetri-igor-stimac-first-trophy-1865617-2021-10-16 |title=India crowned SAFF champions for 8th time as Sunil Chhetri leads Blue Tigers to 3-0 win over Nepal |access-date=2021-10-16 |archive-date=1 February 2023 |website=India Today |archive-url=https://web.archive.org/web/20230201103339/https://www.indiatoday.in/sports/football/story/saff-championships-2021-india-3-0-nepal-8th-title-sunil-chhetri-igor-stimac-first-trophy-1865617-2021-10-16 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/india-blank-nepal-3-0-to-win-saff-championship-for-8th-time-chhetri-equals-messi-with-80-goals/articleshow/87068521.cms |title=Chhetri's India win 8th SAFF Championship title, captain equals Messi in 3-0 drubbing of Nepal - Football News |access-date=2021-10-16 |archive-date=1 February 2023 |website=The Times of India |archive-url=https://web.archive.org/web/20230201103339/https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/india-blank-nepal-3-0-to-win-saff-championship-for-8th-time-chhetri-equals-messi-with-80-goals/articleshow/87068521.cms |url-status=live }}</ref> == होस्ट चयन == === बोलीहरू === फुटबल श्रीलंकाले सुरुमा [[माल्दिभ्स|माल्दिभ्समा]] १७ अक्टोबर २०२१ मा भएको साफ कार्यकारी समितिको बैठकमा टूर्नामेंट आयोजना गर्न आफ्नो रुचि प्रकट गरेको थियो। <ref>{{Cite web|url=http://www.sundaytimes.lk/211010/sports/fsl-keen-to-host-2023-saff-tourney-457799.html|title=FSL keen to host 2023 SAFF Tourney|website=The Sunday Times|accessdate=2021-10-17}}</ref> [[फिफा|फिफा ले]] २१ जनवरी २०२३ मा श्रीलंकालाई निलम्बन गर्‍यो, जसले गर्दा तिनीहरूले आयोजना गर्न वा भाग लिन असमर्थ छन्। <ref>{{Cite web|url=https://digitalhub.fifa.com/m/5d07bb14cb642349/original/Circular-1831_Suspension-FFSL_EN.pdf|title=Suspension of the Football Federation of Sri Lanka (FFSL) from 21 January 2023 until further notice|website=FIFA|accessdate=2023-01-27}}</ref> पछि, साफ का महासचिव अनवारुल हक हेलालले अनौपचारिक रूपमा मिडियालाई भने कि नेपालले मात्र म्याद म्याद अर्थात २९ जनवरी २०२३ सम्म होस्टिंग अधिकारको लागि आवेदन दिएको थियो <ref>{{Cite web|url=https://www.prothomalo.com/sports/football/zmhy0mir5x|title=সাফের স্বাগতিক হতে শুধু নেপালের আবেদন|website=Prothom Alo|accessdate=2023-01-29}}</ref> तर, सन् २०२३ को फेब्रुअरी १ मा [[बहराइन|बहराइनको]] [[मनामा|मनामामा]] हुने ३३औँ एएफसी कंग्रेस २०२३ मा भएको साफफ सदस्यहरूको बैठकपछि मात्रै आयोजकको घोषणा गर्ने भनिएको थियो। १४ फेब्रुअरी २०२३ मा, भारतलाई च्याम्पियनशिपको १४ औं संस्करणको आयोजक घोषित गरियो। केन्द्रीकृत स्थान, तथापि, एआईएफएफ द्वारा १० मार्च २०२३ मा घोषणा गरिनेछ। <ref name="India_host">{{Cite web|url=https://saffederation.org/news/read/79|title=SAFF confirms Sports Partner International as the official commercial partner|date=14 February 2023|publisher=SAFF|access-date=19 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230214135443/https://saffederation.org/news/read/79|archive-date=14 February 2023}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://khelnow.com/football/2023-02-indian-football-india-to-host-the-2023-saff-championship|title=India to host SAFF Championship in June 2023|website=KhelNow|accessdate=2023-02-14}}</ref> ==सहभागी राष्ट्रहरू== {{Main|२०२३ साफ च्याम्पियनशिप टोली सदस्य}} [[फुटबल श्रीलङ्का]] लाई फिफाले २१ जनवरी २०२३ मा प्रतिबन्ध लगाएको थियो, त्यसैले उनीहरू प्रतियोगितामा भाग लिन अयोग्य छन्।<ref>{{Cite web|title=Suspension of the Football Federation of Sri Lanka (FFSL) from 21 January 2023 until further notice|url=https://digitalhub.fifa.com/m/5d07bb14cb642349/original/Circular-1831_Suspension-FFSL_EN.pdf|access-date=2023-01-27|website=FIFA}}</ref> प्रतियोगिताका लागि टोलीको संख्या बढाउन र प्रतियोगितालाई थप प्रतिस्पर्धी बनाउने उद्देश्यले कुवेत र लेबनानलाई अतिथि टोलीका रुपमा आमन्त्रण गरिएको हो ।<ref>{{Cite web|title=KUWAIT CONFIRMS ITS PARTICIPATION IN SAFF CHAMPIONSHIP|url=https://saffederation.org/news/read/87|access-date=2023-05-03|website=SAFF|archive-url=https://web.archive.org/web/20230505131927/https://saffederation.org/news/read/87|archive-date=2023-05-05}}</ref><ref>{{Cite web|title=LEBANON TO COMPETE IN SAFF CHAMPIONSHIP|url=https://saffederation.org/news/read/89|access-date=2023-05-08|website=SAFF|archive-url=https://web.archive.org/web/20230508110656/https://saffederation.org/news/read/89|archive-date=2023-05-08}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:left;" ! style="width:160px;" |देश ! style="width:100px;" | उपस्थिति ! style="width:300px;" | अघिल्लो सर्वश्रेष्ठ प्रदर्शन ! [[फिफा विश्व वरीयता|फिफा वरीयता]]<br> ६ अप्रिल २०२३ |- |{{fb|BAN}} | align="center" |१३ औं | '''विजेता''' (सन् २००३) | align="center" |१९२ |- |{{fb|BHU}} | align="center" |९ औं |सेमिफाइनल (२००८) | align="center" |१८५ |- | {{fb|IND}} | align="center" |१४ औं | '''विजेता''' (सन् १९९३, ११९७, ११९९, २००५, २००९, २०११, २०१५,[[२०२१ साफ च्याम्पियनसिप|२०२१]]) | align="center" |१०१ |- |{{fb|MDV}} | align="center" |१२ औं |'''विजेता''' ([[२००८ साफ च्याम्पियनसिप|२००८]], [[२०१८ साफ च्याम्पियनसिप|२०१८]]) | align="center" |१५४ |- |{{fb|NEP}} | align="center" |१४ औं |उप-विजेता ([[२०२१ साफ च्याम्पियनसिप|२०२१]]) | align="center" |१७४ |- |{{fb|PAK}} | align="center" |१२ औं |तेस्रो स्थान (१९९७) | align="center" |१९५ |- | {{fb|KUW}} (आमन्त्रित अतिथि) | align="center" |१म |''अभिषेक'' | align="center" |१४३ |- | {{fb|LBN}} (आमन्त्रित अतिथि) | align="center" |१म |''अभिषेक'' | align="center" |९९ |} ==ड्र== प्रतियोगिताको ड्र समारोह १७ मे २०२३ १२:३० भारतीय समय अनुसार [[नयाँ दिल्ली]], भारतमा हुनेछ।<ref>{{Cite web |last=Chatterjee |first=Triyasha |date=2023-05-15 |title=SAFF Championship 2023 Draw on May 17, Indian Football Team eye consecutive titles - Follow SAFF 2023 LIVE |url=https://www.insidesport.in/saff-championship-2023-draw-on-may-17-indian-football-team-eye-consecutive-titles-follow-saff-2023-live/ |access-date=2023-05-16 |website=www.insidesport.in |language=en-US}}</ref> {| class="wikitable sortable" |- !width=25%| भाँडो १ !width=25%| भाँडो २ !width=25%| भाँडो ३ !width=25%| भाँडो ४ |- |{{fb|LBN}} (९९)<br />{{fb|IND}} (१०१) ''(होस्टहरू)'' |{{fb|KUW}} (१४३)<br />{{fb|MDV}} (१५४) |{{fb|NEP}} (१७४)<br />{{fb|BHU}} (१८५) |{{fb|BAN}} (१९२)<br />{{fb|PAK}} (१९५) |} ===समूह सारांश=== {| class="wikitable" "text-align:left" |- !style="text-align:center"|समूह 'ए' !style="text-align:center"|समूह 'बी' |- |{{fb|IND}} ''(होस्ट)''<br /> |{{fb|LBN}} |- |{{fb|KUW}} |{{fb|MDV}} |- |{{fb|NEP}} |{{fb|BHU}} |- |{{fb|PAK}} |{{fb|BAN}} |} == स्थान == [[बेङ्गलोर]]को [[श्री कांतिरवा स्टेडियम]]मा सबै खेलहरू आयोजना गरिनेछ। {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! [[बेङ्गलोर]] !rowspan=4|{{location map+| India |float=center |width=100 |caption=| places={{Location map~|India|lat=12.9697|long=77.5934|position=right|label=[[बेङ्गलोर]]}} }} |- | [[श्री कांतिरवा स्टेडियम|श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] |- | क्षमता: '''२५,८१०''' |- | [[File:Sree Kanteerava Stadium.jpg|200px]] |} == रेफ्री == ;रेफ्री {{colbegin|colwidth=18em}} *{{flagicon|BAN}} आलमगीर सरकार *{{flagicon|BHU}} पेमा त्सेवाङ *{{flagicon|IND}} क्रिस्टल जोन *{{flagicon|MDV}} सिनन हुसेन *{{flagicon|NEP}} प्रज्वल क्षेत्री *{{flagicon|PAK}} इरशाद उल हक {{colend}} ;सहायक रेफ्री *{{flagicon|BAN}} मोहम्मद नुरुज्जमान *{{flagicon|BHU}} फुर्पा वाङचुक *{{flagicon|IND}} एस मणिकंदन *{{flagicon|IND}} सुमंत दत्त *{{flagicon|MDV}} अहमद हसन *{{flagicon|NEP}} नानी राम थापा मगर == समूह चरण == साफ च्याम्पियनसिपको सटीक ढाँचा र तालिका अझै स्वीकृत हुन बाँकी छ। यद्यपि, साफ च्याम्पियनसिपको हालको प्रस्तावित ढाँचाले प्रतियोगिताको [[२०१८ साफ च्याम्पियनसिप|२०१८]] संस्करण जस्तै समूह-नकआउट ढाँचालाई फिर्ता ल्याउने छ। <ref>{{Cite web |title=Invitation to Tender SAFF CHAMPIONSHIP |url=https://saffederation.org/uploads/6398250f61515.pdf |accessdate=13 December 2022 |publisher=SAFF |archive-url=https://web.archive.org/web/20221214115135/https://saffederation.org/uploads/6398250f61515.pdf |archive-date=14 December 2022 }}</ref> === तालिका === {{Hatnote|अनुसार [[भारतीय मानक समय|यूटिसी +५:३० ]] सबै समय।}} === समूह ए === {{#invoke:Sports table|main |style=WDL |teamwidth=180 |class_rules=[[२०२३ साफ च्याम्पियनसिप#टाइब्रेकर्स|समूह चरण टाइब्रेकर्स]] |source= [https://int.soccerway.com/international/asia/south-asian-football-federation-championship/2023/group-stage/r66273/ सकरवे] <!--UPDATE standings below (including date) --> |update=complete |win_IND=2 |draw_IND=1 |loss_IND=0 |gf_IND=7 |ga_IND=1 |status_IND=H |win_KUW=2 |draw_KUW=1 |loss_KUW=0 |gf_KUW=8 |ga_KUW=2 |win_NEP=1 |draw_NEP=0 |loss_NEP=2 |gf_NEP=2 |ga_NEP=5 |win_PAK=0 |draw_PAK=0 |loss_PAK=3 |gf_PAK=0 |ga_PAK=9 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team2=IND |team1=KUW |team3=NEP |team4=PAK <!--Country definitions--> |name_IND={{fb|IND}} |name_KUW={{fb|KUW}} |name_NEP={{fb|NEP}} |name_PAK={{fb|PAK}} <!--Update qualifications below--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO=[[२०२३ साफ च्याम्पियनसिप#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट }} {{Football box |date =२१ जून २०२३ |time = १५:३० |team1 = {{fb-rt|KUW}} |score1 = ३ |team2 = {{fb|NEP}} |score2 = १ |goals1 = * [[Khalid El Ebrahim|खालिद]] {{goal|23}} * [[Shabib Al-Khaldi|शाबिब]] {{goal|42}} * [[Mohammad Daham|दाहम]] {{goal|65|pen.}} |goals2 = * [[अञ्जन विष्ट|विष्ट]] {{goal|69}} | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance = १,२०० |referee = आलमगीर सरकार ([[Bangladesh Football Federation|बङ्गलादेश]]) |report = }} {{Football box | date =२१ जून २०२३ | time = १९:३० | team1 = {{fb-rt|IND}} | score1 = ४ | team2 = {{fb|PAK}} | score2 = ० | goals1 = * [[सुनिल क्षेत्री|क्षेत्री]] {{goal|10||16|pen.|73|pen.}} * [[Udanta Singh Kumam|उदन्त]] {{goal|81}} | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance = २२,८६० |referee = प्रज्वल क्षेत्री ([[All Nepal Football Association|नेपाल]]) | report = }} {{Football box | date =२४ जून २०२३ |time = १५:३० |team1 = {{fb-rt|PAK}} |score1 = ० |team2 = {{fb|KUW}} |score2 = ४ |goals1 = |goals2 = *[[Hasan Al-Enezi|अल-एनेजी]] {{goal|10}} *[[Mobarak Al-Faneeni|अल-फनेनी]] {{goal|17||45+1}} *[[Eid Naser Al-Rasheedi|अल-रशीदी]] {{goal|69}} | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance = ३०९ |referee = पेमा त्सेवाङ ([[Bhutan Football Federation|भुटान]]) |report = }} {{Football box | date =२४ जून २०२३ |time = १९:३० |team1 = {{fb-rt|NEP}} |score1 = ० |team2 = {{fb|IND}} |score2 = २ |goals1 = |goals2 = *[[सुनिल क्षेत्री|क्षेत्री]] {{goal|62}} *[[Naorem Mahesh Singh|महेश]] {{goal|70}} | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance = १२,६४२ |referee = सिनन हुसेन ([[Football Association of Maldives|माल्दिभ्स]]) |report = }} {{Football box | date =२७ जून २०२३ |time = १५:३० |team1 = {{fb-rt|NEP}} |score = १–० |team2 = {{fb|PAK}} |goals1 = *[[Aashish Chaudhary|चौधरी]] {{goal|80}} |goals2 = | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance = २५० |referee = सिनन हुसेन ([[Football Association of Maldives|माल्दिभ्स]]) |report = }} {{Football box | date =२७ जून २०२३ |time = १९:३० |team1 = {{fb-rt|IND}} |score = १–१ |team2 = {{fb|KUW}} |goals1 = *[[सुनिल क्षेत्री|क्षेत्री]] {{goal|45+2}} |goals2 = *[[Anwar Ali (footballer, born 2000)|ए. अली]] {{goal|90+2|o.g.}} | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance = ९,५६२ |referee = आलमगीर सरकार ([[Bangladesh Football Federation|बङ्गलादेश]]) |report = }} === समूह बी === {{#invoke:Sports table|main |style=WDL |teamwidth=180 |class_rules=[[२०२३ साफ च्याम्पियनसिप#टाइब्रेकर्स|समूह चरण टाइब्रेकर्स]] |source= [https://int.soccerway.com/international/asia/south-asian-football-federation-championship/2023/group-stage/r66273/ सकरवे] <!--UPDATE standings below (including date) --> |update=complete |win_BAN=2 |draw_BAN=0 |loss_BAN=1 |gf_BAN=6 |ga_BAN=4 |win_BHU=0 |draw_BHU=0 |loss_BHU=3 |gf_BHU=2 |ga_BHU=9 |win_LBN=3 |draw_LBN=0 |loss_LBN=0 |gf_LBN=7 |ga_LBN=1 |win_MDV=1 |draw_MDV=0 |loss_MDV=2 |gf_MDV =3 |ga_MDV=4 <!--UPDATE positions below (check tiebreakers)--> |team1=LBN |team3=MDV |team4=BHU |team2=BAN <!--Country definitions--> |name_LBN={{fb|LBN}} |name_MDV={{fb|MDV}} |name_BHU={{fb|BHU}} |name_BAN={{fb|BAN}} <!--Update qualifications below--> |res_col_header=Q |result1=KO |result2=KO |col_KO=green1 |text_KO=[[२०२३ साफ च्याम्पियनसिप#नकआउटका चरणहरू|सेमिफाइनल]]को लागि छनौट }} {{Football box | date =२२ जून २०२३ |time = १५:३० |team1 = {{fb-rt|LBN}} |score1 = २ |team2 = {{fb|BAN}} |score2 = ० |goals1 = *[[Hassan Maatouk|मालाटोक]] {{goal|80}} *[[Khalil Bader|बाडर]] {{goal|90+6}} |goals2 = | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance = ५० |referee = क्रिस्टल जोन ([[All India Football Federation|इन्डिया]]) |report = }} {{Football box | date =२२ जून २०२३ |time = १९:३० |team1 = {{fb-rt|MDV}} |score1 = २ |team2 = {{fb|BHU}} |score2 = ० |goals1 = *[[Hamza Mohamed|हमजा]] {{goal|6|pen.}} *[[Naiz Hassan|धधु]] {{goal|90}} |goals2 = | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance = २०० |referee = इरशाद उल हक ([[Pakistan Football Federation|पाकिस्तान]]) |report = }} {{Football box | date =२५ जून २०२३ |time = १५:३० |team1 = {{fb-rt|BAN}} |score1 = ३ |team2 = {{fb|MDV}} |score2 = १ |goals1 = *[[Rakib Hossain|राकिब]] {{goal|42}} *[[Tariq Kazi|तारिक]] {{goal|67}} *[[Shekh Morsalin|मोर्सालिन]] {{goal|90}} |goals2 = *[[Hamza Mohamed|हमजा]] {{goal|17}} | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance = १०० |referee = प्रज्वल क्षेत्री ([[All Nepal Football Association|नेपाल]]) |report = }} {{Football box | date =२५ जून २०२३ |time = १९:३० |team1 = {{fb-rt|BHU}} |score1 = १ |team2 = {{fb|LBN}} |score2 = ४ |goals1 = *[[Chencho Gyeltshen|ग्याल्टसेन]] {{goal|79}} |goals2 = *[[Mohamad Omar Sadek|सादेक]] {{goal|11}} *[[Ali Al Haj|अल हज]] {{goal|23}} *[[Khalil Bader|बदेर]] {{goal|35}} *[[Mahdi Zein|जेइन एम.]] {{goal|43}} | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance = २५० |referee = इरशाद उल हक ([[Pakistan Football Federation|पाकिस्तान]]) |report = }} {{Football box | date =२८ जून २०२३ |time = १५:३० |team1 = {{fb-rt|LBN}} |score1 = १ |team2 = {{fb|MDV}} |score2 = ० |goals1 = *[[Hassan Maatouk|मालाटोक]] {{goal|23}} |goals2 = | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance =५० |referee = पेमा त्सेवाङ ([[Bhutan Football Federation|भुटान]]) |report = }} {{Football box | date =२८ जून २०२३ |time = १९:३० |team1 = {{fb-rt|BHU}} |score1 = १ |team2 = {{fb|BAN}} |score2 = ३ |goals1 = *[[Tsenda Dorji|दोर्जी]] {{goal|12}} |goals2 = *[[Shekh Morsalin|मोर्सलिन]] {{goal|21}} *[[Phuntsho Jigme|जिग्मे]] {{goal|30|o.g.}} *[[Rakib Hossain|रकिब]] {{goal|36}} | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance = ० |referee = क्रिस्टल जोन ([[All India Football Federation|भारत]]) |report = }} ==नकआउटका चरणहरू== ===बार्केट=== <!--Wait till the end of each match--> {{#invoke:RoundN|main|columns=2|bold_winner=high |RD1=सेमिफाइनल |RD2=[[२०१३ साफ च्याम्पियनसिप#फाइनल|फाइनल]] |१ जुलाई २०२३|'''{{fb|KUW}}'''|'''१'''|{{fb|BAN}} |० |१ जुलाई २०२३|{{fb|LBN}} |०(२)|{{fb|IND}} {{pso}}|'''१ (४)''' |४ जुलाई २०२३|{{fb|KUW}}|०(४)|{{fb|IND}} {{pso}}|'''१(५)''' }} ===सेमिफाइनल=== {{Football box |date = १ जुलाई २०२३ |time = १५:०० |team1 = {{fb-rt|KUW}} |score1 = १ |team2 = {{fb|BAN}} |score2 = ० |aet =yes |goals1 = *[[Abdullah Al-Buloushi (footballer, born 1998)|अल-बुलुशी]] {{goal|105+2}} | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance = ५०० |referee = क्रिस्टल जोन ([[All India Football Federation|इन्डिया]]) |report = }} {{Football box |date = १ जुलाई २०२३ |time = १९:०० |team1 = {{fb-rt|LBN}} |score1 = ० |team2 = {{fb|IND}} |score2 = ० |aet =yes | penaltyscore = २–४ | penalties1 = *[[हसन मातौक|मातौक]] {{penmiss}} *[[वालिद शौर|शौर]] {{pengoal}} *[[मोहम्मद उमर सादेक|सादेक]] {{pengoal}} *[[खलील बादर|बाडर]] {{penmiss}} | penalties2 = *{{pengoal}} [[सुनिल क्षेत्री|क्षेत्री]] *{{pengoal}} [[Anwar Ali (footballer, born 2000)|अली]] *{{pengoal}} [[नाओरेम महेश सिंह|महेश]] *{{pengoal}} [[उदान्त सिंह कुमाम|उदान्त]] | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance =१२,६४० |referee =सिनन हुसेन ([[Football Association of Maldives|माल्दिभ्स]]) |report = }} ===फाइनल=== {{Football box |date = ४ जुलाई २०२३ |time = १९:०० | team1 = {{fb-rt|KUW}} | score = १–१ | aet = y | report = | team2 = {{fb|IND}} | goals1 = *[[Shabib Al-Khaldi|खादी]] {{goal|14}} | goals2 = *[[Lallianzuala Chhangte|छाङ्ते]] {{goal|36}} | penaltyscore = ४–५ | penalties1 = *दाहम {{penmiss}} *अटैबी {{pengoal}} *[[अहमद अल-ढेफिरी |अल-ढेफिरी]] {{pengoal}} *नाजी {{pengoal}} *[[Shabaib Al-Khaldi|खल्दी]] {{pengoal}} *[[Khalid El Ebrahim|खालिद]] {{penmiss}} | penalties2 = *{{pengoal}} [[सुनील क्षेत्री|क्षेत्री]] *{{pengoal}} [[सन्देश झिंगान]] *{{pengoal}} [[लालियानजुआला छाङटे|छाङ्ते]] *{{penmiss}} [[उदान्त सिंह]] *{{pengoal}} [[सुभाशीष बोस|एस. बोस]] *{{pengoal}} [[नाओरेम महेश सिंह |महेश]] | stadium = [[श्री कान्तिरावा स्टेडियम]] | location = [[बेङ्गलोर]] |attendance = २६,३८० |referee = प्रज्वल क्षेत्री ([[All Nepal Football Association|नेपाल]]) |report = }} == तथ्याङ्क == === गोलकर्ता === {{Goalscorers |goals=38 |matches=15 |5 goals= *{{fbicon|IND}} [[सुनिल क्षेत्री]] |2 goals= *{{fbicon|BAN}} [[रकिब हुसेन]] *{{fbicon|BAN}} [[शेख मोर्सालिन]] *{{fbicon|KUW}} [[मोबारक अल-फनेनी]] *{{fbicon|KUW}} [[शबैब अल-खल्दी]] *{{fbicon|LBN}} [[खलील बादर]] *{{fbicon|LBN}} [[हसन माटुक]] *{{fbicon|MDV}} [[हम्जा मोहम्मद]] |1 goal= *{{fbicon|BAN}} [[तारिक काजी]] *{{fbicon|BHU}} [[छेन्डा दोर्जी]] *{{fbicon|BHU}} [[चेन्चो ग्याल्त्सेन]] *{{fbicon|IND}} [[उदान्त सिंह कुमाम]] *{{fbicon|IND}} [[नाओरेम महेश सिंह]] *{{fbicon|IND}} [[लालियानजुआला छाङ्गटे]] *{{fbicon|KUW}} [[Abdullah Al-Buloushi (footballer, born 1998)|अब्दुल्लाह अल-बुलौशी]] *{{fbicon|KUW}} [[मोहम्मद दाहम]] *{{fbicon|KUW}} [[खालिद अल इब्राहिम]] *{{fbicon|KUW}} [[हसन अल-एनेजी]] *{{fbicon|KUW}} [[ईद नासेर अल-रशीदी]] *{{fbicon|LBN}} [[अली अल हज]] *{{fbicon|LBN}} [[मोहम्मद उमर सादेक]] *{{fbicon|LBN}} [[महदी ज़िन]] *{{fbicon|MDV}} [[नाइज हसन]] *{{fbicon|NEP}} [[अन्जन विष्ट]] *{{fbicon|NEP}} [[Aashish Chaudhary (footballer)|आशिष चौधरी]] |1 own goal= *{{fbicon|BHU}} [[फुन्त्सो जिग्मे]] (बंगलादेश विरुद्ध) *{{fbicon|IND}} [[Anwar Ali (footballer, born 2000)|अनवर अली]] (कुवेत विरुद्ध) }} === पुरस्कार === {| class="wikitable" style="text-align:center; margin:auto;" !उत्कृष्ट खेलाडी !सर्वाधिक गोलकर्ता !उत्कृष्ट गोलरक्षक !सुन्दर खेल पुरस्कार |- |{{fbicon|IND}} [[सुनिल क्षेत्री]] |{{fbicon|IND}} [[सुनिल क्षेत्री]] (५ गोल) |{{fbicon|BAN}} [[अनीसुर रहमान जिको]] |{{fb|NEP}} |} ==विजेता== {{winners|fb|२०२३ साफ च्याम्पियनसिप|IND|९}} ==प्रसारण अधिकार== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%; text-align:center;" !देश !प्रसारक !सन्दर्भ |- | {{flagcountry|BAN}} | [[टि स्पोर्ट]] | <ref>{{Cite web|url=https://www.daily-sun.com/post/696273/Bashundhara-Toiletries-Limited-becomes-title-sponsor-of-SAFF-Championship-2023|title=Bashundhara Toiletries Limited becomes title sponsor of SAFF Championship 2023 &#124; Daily Sun &#124;|first=daily|last=sun|website=daily sun|access-date=2023-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20230622031615/https://www.daily-sun.com/post/696273/Bashundhara-Toiletries-Limited-becomes-title-sponsor-of-SAFF-Championship-2023|archive-date=2023-06-22}}</ref> |- | {{flagcountry|BHU}} | TBD | |- | {{flagcountry|IND}} | [[डीडी स्पोर्ट]], [https://www.fancode.com/football/tour/saff-championship-16195203 फ्यानकोड] | {{cn|date=June 2023}} |- | {{flagcountry|KUW}} | [[कुवेत टेलिभिजन]] | {{cn|date=June 2023}} |- | {{flagcountry|LBN}} | [[Lebanese Broadcasting Corporation International|LBCI]] | <ref>{{Cite tweet|number=1671157302819454979|user=LBCILebanon|title=|author=LBCI TV|date=20 June 2023|access-date=21 June 2023|language=ar|script-title=ar:تابعوا مباراة منتخب لبنان ضد بنغلادش ضمن بطولة إتحاد جنوب آسيا لكرة القدم... الخميس الساعة 1 بعد الظهر على شاشة الـLBCI|trans-title=Watch the Lebanon national team match against Bangladesh in the SAFF Championship... Thursday at 1:00 pm on LBCI}}</ref> |- | {{flagcountry|MDV}} | आईसीई टिभी, हो टिभी | {{cn|date=June 2023}} |- | {{flagcountry|NEP}} | [[कान्तिपुर टेलिभिजन]] | <ref>{{Cite web|url=https://dailylivescores.com/kantipur-tv-to-broadcast-saff-championship-2023-live-in-nepal/|title=Kantipur TV to broadcast SAFF Championship 2023 Live in Nepal|first=Daily Live|last=Scores|date=June 7, 2023|access-date=June 21, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230621102150/https://dailylivescores.com/kantipur-tv-to-broadcast-saff-championship-2023-live-in-nepal/|archive-date=June 21, 2023}}</ref> |- | {{flagcountry|PAK}} | [[जियो सुपर]], [[एक खेल |एक स्पोर्ट्स एचडी]] | |} == यो पनि हेर्नुहोस् == * [[२०२२ साफ महिला च्याम्पियनसिप|२०२२ साफ महिला च्याम्पियनसिप]] * [[२०२२ एएफएफ चैम्पियनशिप|२०२२ एएफएफ च्याम्पियनसिप]] * [[२०२२ ईएएफएफ ई-1 फुटबॉल चैम्पियनशिप|२०२२ ईएएफएफ ई-१ फुटबल च्याम्पियनसिप]] * [[२०२३ डब्ल्यूएएफ चैम्पियनशिप|२०२३ डब्ल्यूएएफएफ च्याम्पियनशिप]] * [[२०२३ एएफसी एशियन कप|२०२३ एएफसी एसियाली कप]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} {{साफ च्याम्पियनसिप}} rul123iyboirvi3lnyb8vbchaiq5etk 0 131688 1395795 1394318 2026-11-12T04:05:52Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395795 wikitext text/x-wiki {{Infobox election | election_name = नेपालको उपराष्ट्रपतिय निर्वाचन, २०७९ | type = राष्ट्रपति | country = नेपाल | ongoing = no | previous_election = नेपालको उपराष्ट्रपतिय निर्वाचन, २०७४ | previous_year = २०७४ | next_election = नेपालको उपराष्ट्रपतिय निर्वाचन, २०८४ | next_year = २०८४ | election_date = वि.सं. २०७९ चैत्र ३ | registered = ८८१ | image_size = 150x150px | image1 = Vpn final photo.jpg | candidate1 = [[राम सहाय यादव]] | party1 = जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल | electoral_vote1 = '''३०,३२८''' | percentage1 = '''६१.५९%''' | image2 = | candidate2 = [[अष्टलक्ष्मी शाक्य]] | party2 = [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] | electoral_vote2 = १६,३२८ | percentage2 = ३३.१६% | image3 = | candidate3 = [[ममता झा]] | party3 = जनमत पार्टी | electoral_vote3 = २,५३७ | percentage3 = ५.१५% | title = [[नेपालको उपराष्ट्रपति|उपराष्ट्रपति]] | before_election = [[नन्दकिशोर पुन]] | before_party = नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र) | after_election = [[राम सहाय यादव]] | after_party = जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल }} '''नेपालको उपराष्ट्रपतिय निर्वाचन, २०७९''' [[नेपाल]]मा राजतन्त्रको अन्त्य भएपछि तेस्रो उपराष्ट्रपति छान्नको लागि वि.सं. २०७९ चैत्र ३ मा निर्वाचन भएको थियो। वि.सं. २०७२मा भएको उपराष्ट्रपति निर्वाचनबाट राष्ट्रपति बनेका [[नन्दकिशोर पुन]]को कार्यकाल वि.सं. २०७९ चैत्र ३ मा सकिएको थियो। नेपालको संविधानमा भएको संवैधानिक व्यवस्था बमोजिम दुई कार्यकालको लागि मात्र एक व्यक्ति राष्ट्रपति बन्न सक्ने प्रावधान रहेको छ। [[नेपालको संविधान २०७२|नेपालको संविधान]]को धारा ७० ले समान लिङ्ग वा समुदायको राष्ट्रपति तथा उपराष्ट्रपति हुन निषेध गरेको र खस आर्य समुदायका पुरुष [[रामचन्द्र पौडेल]] [[नेपालको राष्ट्रपतीय निर्वाचन, २०७९|राष्ट्रपति]] निर्वाचित भइसकेको हुँदा गैर खस आर्य जातिका उम्मेदवारले मात्रै उम्मेदवारी दर्ता गर्न पाएका थिए। ==चयन प्रक्रिया== [[नेपालको उपराष्ट्रपति]] निर्वाचक मण्डलका सबै सदस्यहरूको बहुमतबाट निर्वाचित हुने गर्दछ। यदि कुनै पनि उम्मेदवार निर्वाचित हुन नसकेको खण्डमा पहिलो चरणको शीर्ष दुई उम्मेदवारहरू बीच समान बहुमत अन्तर्गत दोस्रो चरणको निर्वाचन आयोजित गर्ने गरिन्छ। पछिल्ला मतहरूमा खाली, अवैध र अनुपस्थित मतहरू सहित कुल मत हुने भएकाले, यो सम्भव छ कि पहिलो र दोस्रो चरणमा कुनै पनि उम्मेदवारहरू निर्वाचित हुन सक्दैनन्। त्यसपछि दोस्रो चरणमा भए जस्तै सोही उम्मेदवारहरू बीच तेस्रो निर्वाचन हुन सक्छ। वैध मतको बहुमत प्राप्त उम्मेदवार त्यसपछि उपराष्ट्रपति निर्वाचित हुन्छ।<ref>{{Cite web|url=https://lawcommission.gov.np/np/?p=1464|title=भाग–६ राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपति|website=नेपाल कानुन आयोग|accessdate=१३ फागुन २०७९|archive-url=https://web.archive.org/web/20230225123752/https://lawcommission.gov.np/np/?p=1464|archive-date=2023-02-25}}</ref> [[नेपालको संविधान २०७२]]को भाग ६, धारा ६४ ले उपराष्ट्रपति पदका लागि निम्न योग्यताहरू तोकेको छ: # देहायको योग्यता भएको व्यक्ति राष्ट्रपति हुनका लागि योग्य हुनेछः– #* सङ्घीय संसदको सदस्य हुन योग्य भएको, #* कम्तीमा पैंतालिस वर्ष उमेर पूरा भएको, र #* कुनै कानूनले अयोग्य नभएको। # उपधारा (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि दुई पटक राष्ट्रपति निर्वाचित भइसकेको व्यक्ति राष्ट्रपतिको निर्वाचनमा उम्मेदवार हुन सक्ने छैन। ==निर्वाचन तालिका== [[निर्वाचन आयोग (नेपाल)|निर्वाचन आयोग]]ले वि.सं. २०७९ माघ १६ गते उपराष्ट्रपति पदको निर्वाचनको कार्यतालिका घोषणा गरेको थियो।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://election.gov.np/admin/public//storage/Presidential%20Ection/Scan%20press%20realese.pdf|title=राष्ट्रपति उपराष्ट्रपतिको निर्वाचन मिति घोषणा|date=30 January 2023|website=[[निर्वाचन आयोग (नेपाल)]]|language=नेपाली|access-date=5 मार्च 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/106272/2023-01-30|title=यस्तो छ राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपतिकाे निर्वाचन तालिका|website=नयाँ पत्रिका|language=नेपाली|accessdate=2023-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20230313024423/https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/106272/2023-01-30|archive-date=2023-03-13}}</ref> {| class="wikitable" |+उपराष्ट्रपति निर्वाचन तालिका |१० फागुन |प्रारम्भिक मतदाता नामावली प्रकाशन |- |१० - १२ फागुन |मतदाता नामावलीमा दाबी र छानबिन |- |१२ फागुन |अन्तिम मतदाता नामावली प्रकाशन |- |२७ फागुन |उम्मेदवारहरूको मनोनयन |- |२७ - २८ फागुन |मनोनयनमा छानबिन |- |२८ फागुन |उम्मेदवारीको अन्तिम नामावली प्रकाशन |- |३ चैत |'<nowiki/>'''चुनावको मिति'''' |} == निर्वाचक मण्डल == वि.सं. २०७९ मा ८८१ सदस्यहरू सम्मिलित निर्वाचक मण्डल बनाइएको थियो, जसमध्ये ३३१ सङ्घीय संसद र ५५० प्रदेश सभासदहरू रहेका थिए। यिनीहरू प्रत्येकको मतको मतभार क्रमशः ७९ र ४८ रहेको थियो।<ref>{{Cite web|url=https://www.newsofnepal.com/2023/02/26/555872/|title=राष्ट्रपति पदमा रामचन्द्र र सुवासचन्द्रबीच प्रतिष्पर्धा हुने|website=न्युज अफ नेपाल|language=|accessdate=2023-02-26}}</ref> === निर्वाचक मण्डल संरचना === {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |दल !प्रतिनिधि सभा !राष्ट्रिय सभा !प्रदेश सभा !कुल मतदाता |- | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" |<br /> |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]] |८८{{Efn|१ निलम्बित सांसद बाहेक|name=NCSUS}} |१० |१७५ |२७३ |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" |<br /> |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]] |७९ |१८ |१६२ |२५९ |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" |<br /> |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी)]] |३१ |१६ |८५ |१३२ |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}" |<br /> |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा एस]] |१० |८ |२५ |४३ |- | bgcolor="{{party color|Rastriya Prajatantra Party}}" |<br /> |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |१४ |० |२८ |४२ |- | bgcolor="{{party color|People's Socialist Party, Nepal}}" |<br /> |[[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल|जनता समाजवादी पार्टी]] |११ |३ |२३ |३७ |- | bgcolor="{{party color|Janamat Party}}" |<br /> |[[जनमत पार्टी]] |६ |० |१६ |२२ |- | bgcolor="{{party color|Rastriya Swatantra Party}}" |<br /> |[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |१९ |० |० |१९ |- | bgcolor="{{party color|Loktantrik Samajwadi Party, Nepal}}" |<br /> |[[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल|लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी]] |४ |१ |१२ |१७ |- | bgcolor="{{party color|Nagrik Unmukti Party}}" |<br /> |[[नागरिक उन्मुक्ति पार्टी]] |४ |० |१२ |१६ |- | bgcolor="{{party color|Nepal Workers Peasants Party}}" |<br /> |[[नेपाल मजदुर किसान पार्टी]] |१ |० |३ |४ |- | bgcolor="{{party color|Rastriya Janamorcha}}" |<br /> |[[राष्ट्रिय जनमोर्चा]] |१ |१ |१ |३ |- | bgcolor="palevioletred" | |[[नेपाल समाजवादी पार्टी]] |१ |० |२ |३ |- | bgcolor="{{party color|Hamro Nepali Party}}" |<br /> |[[हाम्रो नेपाली पार्टी]] |० |० |२ |२ |- | bgcolor="{{party color|Independent}}" |<br /> |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ]] |३ |२ |४ |९ |- ! colspan="2" |कुल !२७२{{Efn|२ खाली सिट र १ निलम्बित सांसद बाहेक|name=pratinidhi}} !५९ !५५० !८८१ |} === निर्वाचक मण्डल मत महत्व संरचना === {| class="wikitable" ! colspan="2" |राजनीतिक दल !प्रतिनिधि सभा !राष्ट्रिय सभा !प्रदेश सभा !कुल मतदाता !प्रतिशत |- | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" |<br /> |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]] |६,९५२ |७९० |८,४०० |१६,१४२ |३०.७२ |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" |<br /> |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]] |६,२४१ |१,४२२ |७,७७६ |१५,४३९ |२९.३८ |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" |<br /> |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी)]] |२,४४९ |१,२६४ |४,०८० |७,७९३ |१४.८३ |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}" |<br /> |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा एस]] |७९० |६३२ |१,२०० |२,६२२ |४.९९ |- | bgcolor="{{party color|Rastriya Prajatantra Party}}" |<br /> |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |१,१०६ |० |१,३४४ |२,४५० |४.६६ |- | bgcolor="{{party color|People's Socialist Party, Nepal}}" |<br /> |[[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल|जनता समाजवादी पार्टी]] |८६९ |२३७ |१,१०४ |२,२१० |४.२१ |- | bgcolor="{{party color|Rastriya Swatantra Party}}" |<br /> |[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |१५०१ |० |० |१,५०१ |२.८६ |- | bgcolor="{{party color|Janamat Party}}" |<br /> |[[जनमत पार्टी]] |४७४ |० |७६८ |१,२४२ |२.३६ |- | bgcolor="{{party color|Loktantrik Samajwadi Party, Nepal}}" |<br /> |[[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल|लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी]] |३१६ |७९ |५७६ |९७१ |१.८५ |- | bgcolor="{{party color|Nagrik Unmukti Party}}" |<br /> |[[नागरिक उन्मुक्ति पार्टी]] |३१६ |० |५७६ |८९२ |१.७० |- | bgcolor="{{party color|Nepal Workers Peasants Party}}" |<br /> |[[नेपाल मजदुर किसान पार्टी]] |७९ |० |१४४ |२२३ |०.४२ |- | bgcolor="{{party color|Rastriya Janamorcha}}" |<br /> |[[राष्ट्रिय जनमोर्चा]] |७९ |७९ |४८ |२०६ |०.३९ |- | bgcolor="palevioletred" | |[[नेपाल समाजवादी पार्टी]] |७९ |० |९६ |१७५ |०.३३ |- | bgcolor="{{party color|Hamro Nepali Party}}" |<br /> |[[हाम्रो नेपाली पार्टी]] |० |० |९६ |९६ |०.१८ |- | bgcolor="{{party color|Independent}}" |<br /> |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ]] |२३७ |१५८ |१९२ |५८७ |१.१२ |- ! colspan="2" |जम्मा !२१,४८८ !४,६६१ !२६,४०० !५२,५४९ !१०० |} == उम्मेदवार == === जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल === {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! colspan="2" |उम्मेदवार !जन्म !हालको वा अघिल्लो पदहरू !प्रदेश !घोषणा ! class="unsortable" |सन्दर्भ |- | bgcolor="Pink" | | <br/>[[राम सहाय यादव]] |{{birth date and age|1970|7|24|df=y}}<br/>[[बारा जिल्ला|बारा]], [[मधेश प्रदेश|मधेश]] | * [[वन तथा वातावरण मन्त्रालय (नेपाल)|वन तथा वातावरण मन्त्री]] (वि.सं. २०७८–२०७९) * [[बारा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|बारा]]बाट [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]] सदस्य (वि.सं. २०७४–वर्तमान) * सामानुपातिक तर्फ पहिलो [[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४ का निर्वाचित उम्मेदवारहरू|संविधान सभा]] सदस्य (वि.सं. २०६५–२०६९) |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |वि.सं. २०७९ फागुन २५ |<ref>{{Cite web|url=http://myrepublica.nagariknetwork.com/news/137575/|title=Supporting Ram Sahay, Pramila Yadav withdraws her candidacy for vice presidency|last=Republica|website=My Republica|language=en|access-date=2023-03-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20230316232950/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/137575/|archive-date=2023-03-16}}</ref> |} === [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)]] === {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! colspan="2" |उम्मेदवार !जन्म !हालको वा अघिल्लो पदहरू !प्रदेश !घोषणा ! class="unsortable" |सन्दर्भ |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | | <br/>[[अष्टलक्ष्मी शाक्य]] |{{birth date and age|1953|09|30|df=y}}<br/>[[काठमाडौँ]], [[बागमती प्रदेश|बागमती]] | * [[बागमती प्रदेशको मुख्यमन्त्री]] (वि.सं. २०७९) * [[उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालय (नेपाल)|उद्योग मन्त्री]] (वि.सं. २०६४–२०६५) * [[महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक मन्त्रालय (नेपाल)|महिला वालवालिका तथा समाज कल्याण मन्त्री]] (वि.सं. २०६१–२०६२) * [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]] सदस्य (वि.सं. २०५६–२०६४) * [[बागमती प्रदेश सभा]] सदस्य (वि.सं. २०७४–२०७९) |[[बागमती प्रदेश|बागमती]] |वि.सं. २०७९ फागुन २७ |<ref>{{Cite web|url=https://english.onlinekhabar.com/vice-presidential-election-nomination.html|title=Vice presidential election: UML fields Asta Laxmi Shakya as the ruling alliance prepares multiple nominations - OnlineKhabar English News|last=diwakar|date=2023-03-11|language=en-GB|access-date=2023-03-16}}</ref> |} === जनमत पार्टी === {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! colspan="2" |उम्मेदवार !जन्म !हालको वा अघिल्लो पदहरू !प्रदेश !घोषणा ! class="unsortable" |सन्दर्भ |- | bgcolor="{{party color|Janamat Party}}" | | <br/>[[ममता झा]] |सन् १९६८ [[मधेश प्रदेश|मधेश]] | data-sort-value="Speaker" |अनुपलब्ध |[[मधेश प्रदेश|मधेश]] |वि.सं. २०७९ फागुन २७ |<ref>{{Cite web|url=http://myrepublica.nagariknetwork.com/news/137492/|title=Mamata Jha is Janamat Party's candidate for vice president|last=Republica|website=My Republica|language=en|access-date=2023-03-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20230316202737/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/137492/|archive-date=2023-03-16}}</ref> |} == नतिजा == {| class="wikitable centre" style="text-align:right" |+नतिजा<ref>https://kathmandupost.com/national/2023/03/17/ram-sahay-prasad-yadav-elected-vice-president</ref><ref>{{cite web|url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/yadav-elected-as-nepal-s-new-vice-president/|title=Yadav elected as Nepal’s new Vice President|website=My Republica|language=en|access-date=17 March 2023|author=Republica}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator -->.</ref> ! colspan="2" rowspan="2" scope="col" |उम्मेदवार ! rowspan="2" scope="col" |राजनीतिक दल ! colspan="3" |मत ! rowspan="2" scope="col" |कुल मत ! rowspan="2" scope="col" | % |- !सङ्घीय !प्रादेशिक !जम्मा |- | bgcolor="#FFC0CB" | | align="left" |[[राम सहाय यादव]] | align="left" |[[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल|जसपा, नेपाल]] |१८४ |३२९ |५१३ |३०,३२८ |६१.५९ |- | bgcolor="#DC241F" | | align="left" |[[अष्टलक्ष्मी शाक्य]] | align="left" |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |१०४ |१६९ |२७३ |१६,३२८ |३३.१६ |- | bgcolor="#FD0001" | | align="left" |[[ममता झा]] | align="left" |[[जनमत पार्टी|जनमत]] |२३ |१५ |३८ |२,५३७ |५.१५ |- | bgcolor="#FFC0CB" | | align="left" |प्रमिला यादव ''(फिर्ता)'' | align="left" |[[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल|जसपा, नेपाल]] |० |१ |१ |४८ |०.१० |- | colspan="8" | |- | colspan="3" align="left" |वैध मतहरू |३११ |५१४ |८२५ |४९,२४१ |९९.५२ |- | colspan="3" align="left" |खाली मतहरू |० |४ |४ |१९२ |०.४८ |- style="font-weight:bold" | colspan="3" align="left" |कुल |३११ |५१८ |८२९ |४९,४३३ |१०० |- | colspan="3" align="left" |दर्ता मतदाता / मतदान |३३१ |५५० |८८१ |५२,५४९ |९४.१० |} == यो पनि हेर्नुहोस् == * [[नेपालको राष्ट्रपतीय निर्वाचन, २०७९|नेपालको राष्ट्रपतिय निर्वाचन, २०७९]] == टिप्पणीहरू == {{Notelist}} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:नेपालको उपराष्ट्रपतिय निर्वाचनहरू|२०७९]] gp47l447cpdqz1t8v4bt9hscvnh8oho 0 132258 1395806 1392422 2026-11-12T04:35:23Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395806 wikitext text/x-wiki {{Infobox government cabinet |cabinet_type=मन्त्रिपरिषद् |political_parties={{Unbulleted list |{{colorbox|{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}}} [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]<br/> '''गठबन्धन दलहरू:''' |{{colorbox|{{party color|Rastriya Prajatantra Party}}}} [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी|राप्रपा]]<br/> '''पूर्व गठबन्धन दलहरू:''' |{{colorbox|{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}}} [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |{{colorbox|{{party color|People's Socialist Party, Nepal}}}} [[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल|जसपा-ने]]}} |previous=[[राजेन्द्रकुमार राई मन्त्रिपरिषद्|राजेन्द्र राई मन्त्रिपरिषद्]] |successor=[[पहिलो उद्धव थापा मन्त्रिपरिषद्]] |outgoing_formation= |incoming_formation= |advice_and_consent2=<!-- etc. --> |advice_and_consent1= |budget= |legislature_term=५ वर्ष |last_election= |election=[[कोशी प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |opposition_leader=[[उद्धव थापा]]<ref>{{Cite web |title=प्रदेश १ को कांग्रेस संसदीय दलको नेतामा उद्धव थापा, सशक्त र रचनात्मक प्रतिपक्षको भूमिका निभाउने |url=https://pahilopost.com/content/20221230112047.html |access-date=2023-04-18 |website=पहिलो पोस्ट |language=नेपाली |archive-url=https://web.archive.org/web/20230418023153/https://pahilopost.com/content/20221230112047.html |archive-date=2023-04-18}}</ref> |opposition_party={{colorbox|{{party color|Nepali Congress }}}} [[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]] |opposition_cabinet= |legislature_status= ''[[कोशी प्रदेश सभा|प्रदेश सभा]]''<br />{{Composition bar|60|93|{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}|background-color=|border border-color=darkgray|width=|per=1}} |total_number=७ |cabinet_number=४औँ |members_number=४ |state_head_title= [[प्रदेश प्रमुख (नेपाल)|प्रमुख]] |state_head=[[पर्शुराम खापुङ]] |government_head_title=[[मुख्यमन्त्री (नेपाल)|मुख्यमन्त्री]] |government_head=[[हिक्मतकुमार कार्की]] |date_dissolved= वि.सं. २०८० असार २२ |date_formed= वि.सं. २०७९ पुस २५ |caption=मुख्यमन्त्री कार्की |image_size=150px |image={{Photo montage|photo1a=Rt-Hon Hikmat Kumar Karki.jpg|size=170|color=#FFFFFF|border =3|color_border=#ECF3F9}} |incumbent= |flag_border=true |flag= |jurisdiction=[[कोशी प्रदेश]] |former_members_resigned=३}} [[हिक्मतकुमार कार्की|'''हिक्मतकुमार कार्की''']]को मन्त्रिपरिषद् [[कोशी प्रदेश]]को चौथो प्रदेश सरकार हो। हिक्मत कुमार कार्कीले वि.सं. २०७९ पुस २५<ref>{{Cite web |title=प्रदेश १ का मुख्यमन्त्री कार्कीको शपथ आज |url=https://www.onlinekhabar.com/2023/01/1244790 |access-date=2023-04-18 |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली}}</ref> मा कोशी प्रदेशको मुख्यमन्त्रीको सपथ लिएपछि वर्तमान मन्त्रिपरिषद्को गठन भएको हो।<ref>{{Cite web |last=कर्ण |first=राकेश |title=प्रदेश १ मा चार सदस्यीय मन्त्रिपरिषद् विस्तार |url=https://annapurnapost.com/news/expansion-of-the-four-member-cabinet-in-province-1-222562/ |access-date=2023-04-18 |website=अन्नपूर्ण पोस्ट |language=नेपाली}}</ref> == इतिहास == {{Center| }} कार्की वि.सं. २०७९ पुस २५ मा कोशी प्रदेशको मुख्यमन्त्री नियुक्त भएका थिए। उनको मुख्यमन्त्रीको दाबीलाई [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]], [[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल|जसपा-ने]] र [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी|राप्रपा]]ले समर्थन गरेको थियो। उनले विश्वासको मतमा ३२ को विरुद्ध ५९ मत प्राप्त गरेका थिए।<ref>{{Cite web |last=सुवेदी |first=विनोद |title=प्रदेश १ का मुख्यमन्त्री हिक्मतकुमार कार्कीले पाए विश्वासको मत |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/politics/1052651-1673612800.html |access-date=2023-04-18 |website=नागरिक समाचार |language=नेपाली}}</ref><ref>{{Cite web |last=लम्साल |first=गणेश |title=प्रदेश १ का नयाँ मुख्यमन्त्री कार्कीले पाए विश्वासको मत |url=https://nayapatrikadaily.com/news-details/104983/2023-01-13 |access-date=2023-04-18 |website=नयाँ पत्रिका |language=नेपाली |archive-url=https://web.archive.org/web/20230418023154/https://nayapatrikadaily.com/news-details/104983/2023-01-13 |archive-date=2023-04-18 }}</ref> == वर्तमान मन्त्रीहरू == {| class="wikitable" !क्र.सं. !पोर्टफोलियो !मन्त्री ! colspan="2" |पोर्ट्रेट !राजनीतिक पार्टी !{{nowrap|पदभार ग्रहण गरे}} !{{nowrap|पदभार छोडेको}} |- | colspan="8" bgcolor="darkgrey" |'''माननीय मन्त्रीहरू''' |- ! rowspan="3" |१ |[[कोशी प्रदेशको मुख्यमन्त्री|मुख्यमन्त्री]] |rowspan="3" |[[हिक्मतकुमार कार्की]] |rowspan="3" |{{CSS image crop|Image=Rt-Hon Hikmat Kumar Karki.jpg|bSize=70}} |{{party color cell|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)|rowspan="5"}} |rowspan="3" |{{Party shortname linked|नेकपा (एमाले)}} |rowspan="3" |वि.सं. २०७९ पुस २५<ref>{{Cite web |title=हिक्मत कार्की प्रदेश १ को मुख्यमन्त्री नियुक्त |url=https://www.himalkhabar.com/news/133857 |access-date=2023-04-18 |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |archive-url=https://web.archive.org/web/20230418024657/https://www.himalkhabar.com/news/133857 |archive-date=2023-04-18 }}</ref><ref>{{Cite web |last=न्यौपाने |first=अनन्तराज |title=प्रदेश १ को मुख्यमन्त्रीमा एमालेका हिक्मत कार्की नियुक्त, को हुन् कार्की? |url=https://pahilopost.com/content/20230108180303.html |access-date=2023-04-18 |website=पहिलो पोस्ट |language=नेपाली |archive-url=https://web.archive.org/web/20230418023155/https://pahilopost.com/content/20230108180303.html |archive-date=2023-04-18}}</ref><ref name="सम्पति">{{Cite web |title=कोशी प्रदेशका मन्त्री, कसको कति सम्पत्ति ? |url=https://www.nepalpress.com/2023/04/11/313542/ |access-date=2023-04-18 |website=नेपाल प्रेस |language=नेपाली}}</ref> |rowspan="3" |वि.सं. २०८० असार २२ |- |आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्री |- |आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्री |- !rowspan="2" |२ |खानेपानी, सिंचाइ तथा उर्जा मन्त्री |rowspan="2" |तिलकुमार मेन्याङ्बो लिम्बु |rowspan="2" | |rowspan="2" |{{Party shortname linked|नेकपा (एमाले)}} |वि.सं. २०७९ पुस २५<ref name="पहिलो">{{Cite web |last=रिमाल |first=कमल |title=माओवादी विना प्रदेश १ मा सरकार गठन |url=https://www.himalkhabar.com/news/133872 |access-date=2023-04-18 |website=हिमाल खबर |language=नेपाली}}</ref><ref name="सम्पति"/> |वि.सं. २०८० असार २२ |- |[[स्वास्थ्य मन्त्री (कोशी प्रदेश)|स्वास्थ्य मन्त्री]] |वि.सं. २०८० जेठ १७<ref>{{Cite web |title=मन्त्रिलाई थप अर्को मन्त्रालयको जिम्मेवारि तोकिएको सम्बन्धी सूचना |url=https://moial.koshi.gov.np/files/document/20230601131713.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20230621184241/https://moial.koshi.gov.np/files/document/20230601131713.pdf |archive-date=2023-06-21 |access-date=2026-04-07 |website=moial.koshi.gov.np }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |वि.सं. २०८० असार २२ |- !rowspan="2" |३ |उद्योग,कृषि तथा सहकारी मन्त्री |rowspan="2" |भक्तिप्रसाद सिटौला |rowspan="2" | |{{party color cell|Rastriya Prajatantra Party|rowspan="2"}} |rowspan="2" |{{Party shortname linked|राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी}} |वि.सं. २०७९ पुस २५<ref name="सम्पति"/><ref name="पहिलो"/> |वि.सं. २०८० असार २२ |- |भौतिक पूर्वाधार विकास मन्त्री |वि.सं. २०८० जेठ २४<ref name=":0">{{Cite web |last=Press |first=Koshi |title=कोशी प्रदेश: राजभण्डारीलाई पर्यटन र सिटौलालाई भौतिक पुर्वाधार मन्त्रालयको जिम्मेवारी थपियो |url=https://koshipress.com/news/2023/06/08/2902.html |access-date=2026-04-07 |website=Koshi Press |language=ne-NP}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=मन्त्रीलाई थप अर्को मन्त्रालयको जिम्मेवारी तोकिएको सम्बन्धी सूचना |url=http://moial.koshi.gov.np/files/document/20230607132524.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20230621070126/http://moial.koshi.gov.np/files/document/20230607132524.pdf |archive-date=2023-06-21 |access-date=2026-04-07 |website=moial.koshi.gov.np }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |वि.सं. २०८० असार २२ |- !rowspan="2" |४ |सामाजिक विकास मन्त्री |rowspan="2" |बुद्धकुमार राजभण्डारी |rowspan="2" | |{{party color cell|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)|rowspan="2"}} |rowspan="2" |{{Party shortname linked|नेकपा (एमाले)}} |वि.सं. २०७९ माघ ६<ref name="दोस्रो"/><ref name="सम्पति"/> |वि.सं. २०८० असार २२ |- |पर्यटन, वन तथा वातावरण मन्त्री |वि.सं. २०८० जेठ २४<ref name=":0" /><ref name=":1" /> |वि.सं. २०८० असार २२ |} == पूर्व मन्त्रीहरू == {| class="wikitable" !क्र.सं. !पोर्टफोलियो !मन्त्री ! colspan="2" |पोर्ट्रेट !राजनीतिक पार्टी !{{nowrap|पदभार ग्रहण गरे}} !{{nowrap|पदभार छोडेको}} |- | colspan="8" bgcolor="darkgrey" |'''माननीय मन्त्रीहरू''' |- ! rowspan="3" |१ |[[कोशी प्रदेशको मुख्यमन्त्री|मुख्यमन्त्री]] |rowspan="3" |[[हिक्मतकुमार कार्की]] |rowspan="3" |{{CSS image crop|Image=Rt-Hon Hikmat Kumar Karki.jpg|bSize=70}} |{{party color cell|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)|rowspan="4"}} |rowspan="3" |{{Party shortname linked|नेकपा (एमाले)}} |rowspan="3" |वि.सं. २०७९ पुस २५<ref>{{Cite web |title=हिक्मत कार्की प्रदेश १ को मुख्यमन्त्री नियुक्त |url=https://www.himalkhabar.com/news/133857 |access-date=2023-04-18 |website=हिमाल खबर |language=नेपाली |archive-url=https://web.archive.org/web/20230418024657/https://www.himalkhabar.com/news/133857 |archive-date=2023-04-18 }}</ref><ref>{{Cite web |last=न्यौपाने |first=अनन्तराज |title=प्रदेश १ को मुख्यमन्त्रीमा एमालेका हिक्मत कार्की नियुक्त, को हुन् कार्की? |url=https://pahilopost.com/content/20230108180303.html |access-date=2023-04-18 |website=पहिलो पोस्ट |language=नेपाली |archive-url=https://web.archive.org/web/20230418023155/https://pahilopost.com/content/20230108180303.html |archive-date=2023-04-18}}</ref><ref name="सम्पति"/> |rowspan="3" |वि.सं. २०८० असार २२ |- |आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्री |- |आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्री |- !२ |खानेपानी, सिंचाइ तथा उर्जा मन्त्री |तिलकुमार मेन्याङ्बो लिम्बु | |{{Party shortname linked|नेकपा (एमाले)|}} |वि.सं. २०७९ पुस २५<ref name="पहिलो"/><ref name="सम्पति"/> |वि.सं. २०८० असार २२ |- !rowspan="2" |३ |सडक पूर्वाधार तथा सहरी विकास मन्त्री |rowspan="2" |दुर्गाप्रसाद चापागाईं |rowspan="2" | |{{party color cell|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)|rowspan="2"}} |rowspan="2" |{{Party shortname linked|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)}} |वि.सं. २०७९ माघ ६<ref name="दोस्रो">{{Cite web |last=बहाब |first=कृष्ण |title=प्रदेश १ को मन्त्रालय भागवण्डा टुंगियो, कसलाई कुन मन्त्रालय ? |url=https://shilapatra.com/detail/104204 |access-date=2023-04-18 |website=शिलापत्र |language=नेपाली}}</ref><ref name="सम्पति"/> |वि.सं. २०७९ फाल्गुन २२ |- |भौतिक पूर्वाधार विकास मन्त्री |वि.सं. २०७९ फाल्गुन २२ |वि.सं. २०८० जेठ २४ |- !४ |उद्योग,कृषि तथा सहकारी मन्त्री |भक्तिप्रसाद सिटौला | |{{party color cell|Rastriya Prajatantra Party}} |{{Party shortname linked|राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी}} |वि.सं. २०७९ पुस २५<ref name="सम्पति"/><ref name="पहिलो"/> |वि.सं. २०८० असार २२ |- !५ |पर्यटन, वन तथा वातावरण मन्त्री |जीवन आचार्य | |{{party color cell|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}} |{{Party shortname linked|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)}} |वि.सं. २०७९ माघ ६<ref name="दोस्रो"/><ref name="सम्पति"/> |वि.सं. २०८० जेठ २४ |- !६ |सामाजिक विकास मन्त्री |बुद्धकुमार राजभण्डारी | |{{party color cell|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}} |{{Party shortname linked|नेकपा (एमाले)}} |वि.सं. २०७९ माघ ६<ref name="दोस्रो"/><ref name="सम्पति"/> |वि.सं. २०८० असार २२ |- !७ |[[स्वास्थ्य मन्त्री (कोशी प्रदेश)|स्वास्थ्य मन्त्री]] |निर्मला लिम्बु | |{{party color cell|People's Socialist Party, Nepal}} |{{Party shortname linked|जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल}} |वि.सं. २०७९ पुस २५<ref name="सम्पति"/><ref name="पहिलो"/> |वि.सं. २०८० जेठ १७ |} == दल अनुसार मन्त्री == {{Pie chart|value1=42.8|value2=28.6|value3=14.3|value4=14.3|color1={{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}|color2={{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}|color3={{party color|Rastriya Prajatantra Party}}|color4={{party color|People's Socialist Party, Nepal}}|label1=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]|label2=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]]|label3=[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी|राप्रपा]]|label4=[[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल|जसपा-ने]]}} {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" |राजनीतिक दल !मन्त्रिपरिषद्को मन्त्री !प्रदेश राज्य मन्त्री !जम्मा मन्त्रीहरू |- |width="4px" bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}"| |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |३ |० |३ |- |width="4px" bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}"| |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] |२ |० |२ |- |width="4px" bgcolor="{{party color|Rastriya Prajatantra Party}}"| |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी|राप्रपा]] |१ |० |१ |- |width="4px" bgcolor="{{party color|People's Socialist Party, Nepal}}"| |[[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल|जसपा-ने]] |१ |० |१ |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} ==यो पनि हेर्नुहोस्== {{Nepalese provincial cabinets}} [[श्रेणी:नेपालका प्रादेशिक मन्त्रिपरिषद्हरू]] [[श्रेणी:कोशी प्रदेश सरकार]] 65wfwuzackvmxwdcgceye0lby7wmw3l 0 132293 1395747 1385417 2026-11-12T01:17:45Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395747 wikitext text/x-wiki {{Infobox anthem |title = जहाँ बग्छ टिस्टा रङ्गीत |transcription = |english_title = |type = गीत |image = Seal of Sikkim.svg |image_size = 150px |caption = [[सिक्किमको प्रतीक]] |prefix = राज्य |country = [[सिक्किम]] |author = सानु लामा |lyrics_date = सन् १९७० |composer = दुष्यन्त लामा |music_date = सन् १९७० |adopted = |until = |sound = |sound_title = }} '''जहाँ बग्छ टिस्टा रङ्गीत''' [[सिक्किम]], [[भारत]]को लागि वास्तविक राज्य गीतको रूपमा काम गर्ने गीत हो।<ref name=":0">{{cite journal |last=Hiltz |first=Jackie |date=November 2003 |title=Constructing Sikkimese National Identity in the 1960s and 1970s |url=https://www.repository.cam.ac.uk/bitstream/handle/1810/243140/bot_2003_02_04.pdf?sequence=1 |journal=Bulletin of Tibetology |volume=39 |issue=2 |pages=67–83 |issn=0525-1516}}</ref><ref>{{cite web |date=2013-11-22 |title=Celebration of Sikkimese culture in Chandigarh college |url=http://scstsenvis.nic.in/arcindex3.aspx?sslid=1220&subsublinkid=746&langid=1&mid=4 |accessdate=2022-08-05 |publisher=Scstsenvis.nic.in}}</ref> == इतिहास == सिक्किम राज्य १८६० मा एक ब्रिटिस संरक्षक बन्यो र सन् १९४७ मा [[भारतीय स्वतन्त्रता सङ्ग्राम|भारतीय स्वतन्त्रता]] पछि, सन् १९५० मा भारत को एक संरक्षित राज्य बन्यो। यस अवधिमा, सिक्किम एक पूर्ण राजतन्त्र थियो जसलाई [[छोग्याल]] भनिन्छ। सिक्किम राज्यको राष्ट्रिय गान [[भुटिया भाषा|सिक्किमी भाषा]]मा ''डेन्जोंग सिले यांग छग्पा चिलो'' (किन सिक्किम यति ताजा र सुन्दर छ?) थियो।<ref name=":0" /><ref name="auto">{{cite web |title=Darjeeling Unlimited :: National Anthem of Sikkim |url=http://www.darjeeling-unlimited.com/anthem.html |website=www.darjeeling-unlimited.com |access-date=2023-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221127141904/http://www.darjeeling-unlimited.com/anthem.html |archive-date=2022-11-27 }}</ref> तत्कालीन [[छोग्याल]] [[पाल्देन थोन्डुप नामग्याल]]को जन्मदिनको उपलक्ष्य्यमा ४ अप्रिल १९७० मा [[नेपाली भाषा]]को गीत जहाँ बग्छ टिस्टा रङ्गीत रिलिज भएको थियो। गीत धेरै लोकप्रिय भयो र कहिलेकाहीँ गल्तीले सिक्किमको राष्ट्रिय गानको रूपमा उद्धृत गरियो।<ref name="auto" /> आजकल, गीत सिक्किमको लागि वास्तविक राज्य गीतको रूपमा प्रयोग गरिन्छ, राज्य सरकारी समारोह र सामाजिक जमघटहरूमा बजाइन्छ।<ref>{{cite web |date=2019-11-27 |title=News Detail |url=https://sikkim.gov.in/media/news-announcement/news-info?name=The+123rd+Raising+Day+Celebration+of+Sikkim+Police+was+held+at+SAP+ground+Pangthang |accessdate=2022-08-05 |publisher=Sikkim.gov.in}}</ref><ref>{{cite web |title=Jaha bagcha Teesta-Rangit Performance by Sikkim Police |url=http://sikkim.com:3000/news-documentary/Jaha-bagcha-Teesta-Rangit-Performance-by-Sikkim-Police/66929923681306226916291822140958155598 |website=sikkim.com |access-date=2023-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230419103028/http://sikkim.com:3000/news-documentary/Jaha-bagcha-Teesta-Rangit-Performance-by-Sikkim-Police/66929923681306226916291822140958155598 |archive-date=2023-04-19 }}</ref> == गीतको शब्द == {| class="wikitable" |+ !पुरानो !नयाँ |- |{{Poem quote|text= जहाँ बग्छ टिस्टा रङ्गीत। जहाँ कञ्चनजङ्घा असीम- यही हो हाम्रो धानको देश तपोवन हो प्यारो सिक्किम। फुल्छन् यहाँ आँगनैमा, चाँप गुराँस सुनाखरी। स्वर्गसरी सुन्दर देशका, हाम्रा प्यारा राजा-रानी। बतासले बोल्छ यहाँ, तथागतका अमर वाणी। श्रद्धा-भक्ति गर्छौं सधैँ, यही माटोका फूल हौं हामी। बुद्धं शरणं गच्छामि धर्मं शरणं गच्छामि सङ्घं शरणं गच्छामि।।}} |{{Poem quote|text= जहाँ बग्छ टिस्टा रङ्गीत जहाँ कञ्चनजङ्घा शिर, यही हो हाम्रो धानको देश, तपोवन हो प्यारो सिक्किम । फूल्छन यहाँ आँगनमा चाँप, गुराँस, सुनाखरी स्वर्गसरी सुन्दर देशको हाम्रो प्यारो जन्मभूमि । बतासले बोक्छ यहाँ तथागतका अमर वाणी श्रद्धाभक्ति गर्छौं सधैँ यही माटोको फूल रहौँ हामी । बुद्धम् शरणम् गच्छामी धर्मम् शरणम् गच्छामी संघम शरणम् गच्छामी ।}} |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{सिक्किम}} [[श्रेणी:नेपाली भाषाका गीतहरू]] [[श्रेणी:भारतीय राज्य गीतहरू]] 46g5zxrpgcxzccuhgz006heam7aoa9z 0 132424 1395872 1322338 2026-11-12T10:21:24Z Ziv 70366 ([[c:GR|GR]]) [[File:Cbi logo.svg]] → [[File:Central Bureau of Investigation logo.svg]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] · corr. 1395872 wikitext text/x-wiki {{Infobox coat of arms |name = भारतको प्रतीक |image = Emblem of India.svg |middle = |middle_caption = |lesser = |lesser_width = |lesser_caption = |armiger = {{flag|भारत}} |year_adopted = २६ जनवरी १९५० |crest = |torse = |shield = [[अशोकको सिंह राजधानी]] |supporters = |compartment = |motto = {{lang|sa|[[सत्यमेव जयते]]}} <br /> "सत्यको सधै जित हुन्छ", <br /> "[[मुण्डकोपनिषद]]"बाट |orders = |other_elements = |earlier_versions = |use = }} '''भारतको राज्य प्रतीक''' [[भारत|भारत गणतन्त्र]]को राष्ट्रिय प्रतीक हो र सङ्घ सरकार, धेरै राज्य सरकारहरू, र अन्य सरकारी एजेन्सीहरू द्वारा प्रयोग गरिन्छ।<ref name="State Emblem and Seal">{{cite web |title=Press Communique' - State Emblem |url=http://pib.nic.in/archive/docs/DVD_38/ACC%20NO%20804-BR/HOM-1947-12-30_116.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170808193914/http://pib.nic.in/archive/docs/DVD_38/ACC%20NO%20804-BR/HOM-1947-12-30_116.pdf |archive-date=8 August 2017 |website=Press Information Bureau of India - Archive}}</ref> प्रतीक [[अशोकको सिंह राजधानी]]को रूपान्तरण हो, जुन [[मौर्य साम्राज्य]]को पुरानो मूर्तिकला हो।<ref name="State Emblem and Seal" /> मूर्ति चार [[सिंह]] देखाउने तीन आयामी प्रतीक हो।<ref name="State Emblem and Seal" /> यो डिसेम्बर १९४७ मा [[भारतीय सङ्घ|भारतको अधिराज्य]]को प्रतीक भयो, र पछि भारत गणतन्त्रको प्रतीक भयो।<ref name="State Emblem and Seal" /> भारतको राज्य प्रतीक भारत सरकारको आधिकारिक छाप हो। यो भारतको राष्ट्रिय प्रतीकको रूपमा प्रयोग गरिन्छ र आधिकारिक कागजातहरू, मुद्रा र राहदानीहरूमा देखा पर्दछ। == प्रयोग == अन्ततः अपनाईएको प्रतीकमा, केवल तीनवटा [[सिंह]]हरू देखिन्छन्, चौथो दृश्यबाट लुकेको छ। एबकसको बीचमा चक्का राहतमा देखिन्छ, दायाँमा साँढे र बाँयामा एक दौडने [[घोडा]], र चरम दायाँ र बायाँमा धर्म चक्रहरूको रूपरेखा।<ref name=":0">{{cite web |date=20 December 2005 |title=The State Emblem Of India (Prohibition Of Improper Use) Act, 2005 |url=http://mha.nic.in/pdfs/STATE_EMBLEM_ACT2005.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130319192231/http://mha.nic.in/pdfs/STATE_EMBLEM_ACT2005.pdf |archive-date=19 March 2013 |access-date=15 April 2012 |page=4 |df=dmy-all}}</ref> घोडा र [[साँढे]]लाई एबेकसको तल प्रतिनिधित्व गरिन्छ। गोरुले कडा परिश्रम र दृढताको प्रतिनिधित्व गर्दछ, जबकि घोडाले वफादारी, गति र ऊर्जालाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। एबेकसको मुनिको [[घन्टी|घण्टी]] आकारको कमललाई हटाइयो।<ref name=":0" /> प्रतीकको अभिन्न अङ्ग बनाउनु भनेको [[देवनागरी लिपि]]मा अबाकसको तल अङ्कित आदर्श वाक्य हो: [[सत्यमेव जयते]]।<ref>{{cite court|litigants=Kamal Dey v. Union of India and State of West Bengal|court=Calcutta High Court|url=http://mha.nic.in/pdfs/WP-No.32027W.pdf|format=PDF|date=14 July 2011|page=1|access-date=16 April 2012}}</ref> यो पवित्र हिन्दु [[वेद]]को समापन भाग, [[मुण्डकोपनिषद|मुण्डकउपनिषद]]को उद्धरण हो।<ref>{{cite web |title=Rajya Sabha Parliamentary Standing Committee On Home Affairs: 116th Report on The State Emblem Of India (Prohibition Of Improper Use) Bill, 2004 |url=http://rajyasabha.nic.in/rsnew/resume/193/scp.html.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130308060826/http://rajyasabha.nic.in/rsnew/resume/193/scp.html.pdf |archive-date=8 March 2013 |df=dmy-all}}</ref> == अन्य प्रतीक == <gallery> चित्र:Emblem of the Supreme Court of India.svg|भारतको सर्वोच्च अदालतको प्रतीक चित्र:Central Bureau of Investigation logo.svg|[[केन्द्रीय अन्वेषण ब्यूरो]]को प्रतीक </gallery> == यो पनि हेर्नुहोस् == * [[भारतको झण्डा]] * [[वन्दे मातरम्]] * [[जन गण मन]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:राष्ट्रिय प्रतीकहरू]] bnpvzm736ilvikx5dyg4ccz7o71zon1 0 132557 1395777 1386608 2026-11-12T02:59:20Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395777 wikitext text/x-wiki {{Infobox constituency | name = धादिङ १ | type = संसदीय | constituency_link = | parl_name = <!-- name of the law making body --> | map1 = | map2 = | map3 = | map4 = | map_size = 300 | map_entity = | map_year = 2017 | image = Dhading1PratinidhiSabha.svg | image2 = | image3 = | image4 = | caption = [[बागमती प्रदेश]]मा धादिङ १ | caption2 = | caption3 = | caption4 = | district_label = प्रदेश<!-- can be State/Province, region, county --> | district = [[बागमती प्रदेश]] | region_label = जिल्ला<!-- can be State/Province, region, county --> | region = [[धादिङ जिल्ला]] | population = | electorate = १,३६,६८६ | towns = | future = | year = वि.सं २०४८<!-- year of establishment --> | abolished_label = | abolished = | elects_howmany = | seats = | party_label = <!-- defaults to "Party" --> | party = [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] | members_label = | members = [[आसिका तामाङ]] | local_council_label = | local_council = | previous = | next = | blank1_name = | blank1_info = | blank2_name = | blank2_info = | blank3_name = | blank3_info = | blank4_name = | blank4_info = }} '''धादिङ १''' [[नेपाल]]को [[धादिङ जिल्ला]]को दुई संसदीय निर्वाचन क्षेत्र मध्ये एक हो। यो निर्वाचन क्षेत्र २०७४ भदौ १५ मा पेश गरिएको [[निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोग]] प्रतिवेदनमा अस्तित्वमा आएको थियो।<ref>{{Cite news|url=http://kathmandupost.ekantipur.com/news/2017-08-31/cdc-submits-its-report-with-165-electoral-constituencies.html|title=CDC submits its report with 165 electoral constituencies|access-date=2018-04-25|language=en}}</ref> == सम्मिलित क्षेत्रहरू == धादिङ १ संसदीय क्षेत्रमा [[बेनीघाट रोराङ गाउँपालिका]], [[सिद्धलेक गाउँपालिका]], [[गजुरी गाउँपालिका]], [[गल्छी गाउँपालिका]], [[थाक्रे गाउँपालिका]] र [[धुनिवेशी नगरपालिका|धुनिबेसी नगरपालिका]] रहेका छन्। == प्रदेश सभा खण्डहरू == [[बागमती प्रदेश सभा]] क्षेत्रलाई निम्नलिखित खण्डहरूमा विभाजन गरिएको छ: * धादिङ १ (क) * धादिङ १ (ख) == संसद सदस्य == === [[नेपालको सङ्घीय संसद|संसद/संविधान सभा]] === {| class="wikitable" ! colspan="2" |'''निर्वाचन''' !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[आम निर्वाचन २०४८|२०४८]] |[[दामन पाख्रिन तामाङ]] |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | style="background-color:gold" | |[[आम निर्वाचन २०५१|२०५१]] |[[बुद्धिमान तामाङ]] |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |- | rowspan="2" style="background-color:darkred" | |[[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४|२०६४]] | rowspan="2" |[[पुष्पविक्रम मल्ल]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी)]] |- |''पुस २०६५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|एनेकपा (माओवादी)]] |- | rowspan="3" style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |[[संविधान सभा निर्वाचन २०७०|२०७०]] |[[धनबहादुर घले]] | rowspan="2" |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] | rowspan="3" |[[भूमिप्रसाद त्रिपाठी]] |- |''जेठ २०७७'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी|नेकपा]] |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |''भदौ २०७८'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एकीकृत समाजवादी)}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |[[राजेन्द्रप्रसाद पाण्डे]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]] |- | style="background-color:{{party color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|२०८२]] |[[आसिका तामाङ]] |[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |- |} === [[प्रदेश सभा (नेपाल)|प्रदेश सभा]] === {{Col-begin}} {{Col-2}} ==== १(क) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |राजेन्द्रप्रसाद पाण्डे |[[नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:{{party color|[[नेपाली काङ्ग्रेस]]}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |मधुकुमार श्रेष्ठ |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |} {{Col-2}} ==== १(ख) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (माओवादी केन्द्र)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |शालिकराम जम्कट्टेल |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (माओवादी केन्द्र)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |शालिकराम जम्कट्टेल |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |} {{Col-end}} == निर्वाचन परिणाम == ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] ==== {| class="wikitable sortable" style="text-align:right" |- ! colspan="2" style="text-align:left;" | राजनीतिक दल ! style="text-align:left;" | उम्मेदवार ! प्राप्त मत ! style="width:50px;" | % |- | style="background-color: #2BB6F4; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] | style="text-align:left;" | '''आशिका तामाङ''' | '''३९,१२८''' | '''४७.८२%''' |- | style="background-color: #E61B21; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[नेकपा (एमाले)]] | style="text-align:left;" | भूमिप्रसाद त्रिपाठी | १५,०३२ | १८.३७% |- | style="background-color: #8B0000; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]] | style="text-align:left;" | राजेन्द्रप्रसाद पाण्डे | १४,७०९ | १७.९८% |- | style="background-color: #138808; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[नेपाली काङ्ग्रेस]] | style="text-align:left;" | कृष्ण रिजाल | १०,०८० | १२.३२% |- | style="background-color: #DCDCDC; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | अन्य उम्मेदवारहरू | style="text-align:left;" | विभिन्न | २,८७३ | ३.५१% |- ! colspan="3" style="text-align:right;" | जम्मा सदर मत ! ८१,८२२ ! १००% |- | colspan="3" style="text-align:right;" | बदर मत ! २,४९४ ! - |- ! colspan="3" style="text-align:right;" | जम्मा खसेको मत ! ८४,३१६ ! - |- ! colspan="3" style="text-align:right;" | मतान्तर ! २४,०९६ ! - |- | colspan="5" style="text-align:left; background-color: #F9F9F9;" | '''स्रोत: निर्वाचन आयोग'''<ref>{{Cite web |title=बागमती प्रदेश- धादिङ, प्रतिनिधि सभा निर्वाचन क्षेत्र नं. १ सूची |url=https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |website=निर्वाचन आयोग |access-date=2026-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260311153148/https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |archive-date=2026-03-11 }}</ref> |} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९]] ==== {{Election results|cand1=[[राजेन्द्रप्रसाद पाण्डे]]|party1=[[नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]]|votes1=36018|cand2=[[भूमिप्रसाद त्रिपाठी]]|party2=[[नेकपा (एमाले)|नेकपा ((एमाले)]]|votes2=27997|cand3=हिमेश पन्त|party3=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]|votes3=12494|cand4=अन्य|votes4=1426|invalid=|electorate=|नतिजा=[[नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]] विजयी|majority=8021|स्रोत=<ref name="2022el">{{Cite web|title=प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमा उम्मेदवारहरुको सुची|url=https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|website=निर्वाचन आयोग of Nepal|access-date=2026-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20221129072853/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|archive-date=2022-11-29}}</ref>}} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |भूमिप्रसाद त्रिपाठी |४९,१२१ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |विश्वप्रसाद अर्याल |२१,९६८ |- | style="background-color:indianred" | |जनसमाजवादी पार्टी नेपाल |राजन मगर |२,०६० |- | | colspan="2" |अन्य |१,०२१ |- | colspan="3" |अवैध मत |४,८९३ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा ((एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} ==== [[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {{Col-begin}} {{Col-2}} ===== धादिङ १(क) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]] |राजेन्द्रप्रसाद पाण्डे |२७,३३२ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |मधुकुमार श्रेष्ठ |१३,६४७ |- | | colspan="2" |अन्य |८९१ |- |colspan="3"|अवैध मत |१,६१५ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} {{Col-2}} ===== धादिङ १(ख) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (माओवादी केन्द्र)}}" | |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |शालिकराम जमकट्टेल |२३,३८२ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |प्रभातकिरण सुवेदी |१०,४०७ |- | | colspan="2" |अन्य |५१७ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |माओवादी केन्द्र विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} {{Col-end}} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०७०]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |धनबहादुर घले |८,६६३ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |तिलकप्रसाद रुवाली |७,६५६ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |[[बुद्धिमान तामाङ]] |६,९४५ |- | style="background-color:darkred" | |[[एनेकपा (माओवादी)]] |पुष्पविक्रम मल्ल |६,६९७ |- | style="background-color:indianred" | |[[नेकपा (माले)]] |भरतप्रसाद नेपाल |१,००२ |- | | colspan="2" |अन्य |८०३ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: नेपाल न्युज<ref name=":0">{{Cite web|date=2015-03-25|title=Nepalnews.com - News from Nepal as it happens|url=http://vote.nepalnews.com/election/pages/Dhading.php#top|access-date=2020-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/Dhading.php#top|archive-date=2015-03-25}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/Dhading.php#top |date=2015-03-25 }}</ref> |} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:darkred" | |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी)]] |पुष्पविक्रम मल्ल |२९,५५५ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |दिलमान पाख्रिन |८,९४० |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |रामहरि अधिकारी |७,३९३ |- | style="background-color:khaki" | |[[राष्ट्रिय जनशक्ति पार्टी]] |दिलबहादुर लामा |१,५४९ |- | style="background-color:indianred" | |[[नेकपा (माले)]] |भरतप्रसाद नेपाल |१,३७३ |- | |अन्य | |१,१६८ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |माओवादी विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref>{{Cite web|date=2009-10-03|title=Ca Election report|url=http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20091003184536/http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|archive-date=2009-10-03}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५६]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |[[बुद्धिमान तामाङ]] |१९,०५५ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |दिलमान पाख्रिन |१७,७०२ |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |रामहरि अधिकारी |९,६३१ |- | | colspan="2" |अन्य |१,३०० |- | colspan="3" |अवैध मत |१,१५१ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |राप्रपा विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive">{{Cite web|date=2008-01-24|title=Finalised Constituencies With Top Two|url=http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20080124110554/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|archive-date=2008-01-24}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080124110554/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php |date=2008-01-24 }}</ref><ref>{{Cite web|title=Election Results'99|url=https://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/ec/alldistconst.htm|access-date=2020-11-15|website=nepalresearch.org}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५१]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |[[बुद्धिमान तामाङ]] |१८,४३६ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |दामन पाख्रिन तामाङ |१०,८२४ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |राप्रपा विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive" /> |} ==== [[आम निर्वाचन २०४८]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |दामन पाख्रिन तामाङ |१४,१५७ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी|राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (थापा)]] |[[बुद्धिमान तामाङ]] |१०,७७५ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेपाली काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [http://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/election_1991_constituency_results_english.pdf] |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{बागमती प्रदेशका संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू}} [[श्रेणी:नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू]] g4d1g9qwojkew0rw41cjo9y1lh21wqs 0 132559 1395778 1386609 2026-11-12T02:59:21Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395778 wikitext text/x-wiki {{Infobox constituency | name = धादिङ २ | type = संसदीय | constituency_link = | parl_name = <!-- name of the law making body --> | map1 = | map2 = | map3 = | map4 = | map_size = 300 | map_entity = | map_year = 2017 | image = Dhading2PratinidhiSabha.svg | image2 = | image3 = | image4 = | caption = [[बागमती प्रदेश]]मा धादिङ २ | caption2 = | caption3 = | caption4 = | district_label = प्रदेश<!-- can be State/Province, region, county --> | district = [[बागमती प्रदेश]] | region_label = जिल्ला<!-- can be State/Province, region, county --> | region = [[धादिङ जिल्ला]] | population = | electorate = १,३८,५९४ | towns = | future = | year = वि.सं २०४८<!-- year of establishment --> | abolished_label = | abolished = | elects_howmany = | seats = | party_label = <!-- defaults to "Party" --> | party = [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] | members_label = | members = [[बोधनारायण श्रेष्ठ]] | local_council_label = | local_council = | previous = | next = | blank1_name = | blank1_info = | blank2_name = | blank2_info = | blank3_name = | blank3_info = | blank4_name = | blank4_info = }} '''धादिङ २''' [[नेपाल]]को [[धादिङ जिल्ला]]को दुई संसदीय निर्वाचन क्षेत्र मध्ये एक हो। यो निर्वाचन क्षेत्र २०७४ भदौ १५ मा पेश गरिएको [[निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोग]] प्रतिवेदनमा अस्तित्वमा आएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=तुफान न्यौपाने|शीर्षक=निर्वाचन क्षेत्र: जनसङ्ख्यालाई ९०% र भूगोललाई १०%|युआरएल=https://www.himalkhabar.com/news/5133|कार्य=|प्रकाशक=हिमाल खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=१६५ निर्वाचन क्षेत्र बन्दा तपाईंँको जिल्लामा कति वटा सिट?|युआरएल=https://pahilopost.com/content/-4847.html|कार्य=|प्रकाशक=पहिलो पोस्ट|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref> == सम्मिलित क्षेत्रहरू == धादिङ २ संसदीय क्षेत्रमा [[रुवी भ्याली गाउँपालिका]], [[खनियाबास गाउँपालिका]], [[गङ्गाजमुना गाउँपालिका]], [[त्रिपुरासुन्दरी गाउँपालिका, धादिङ]], [[नेत्रावती डबजोङ गाउँपालिका]], [[नीलकण्ठ नगरपालिका]] र [[ज्वालामुखी गाउँपालिका]] रहेका छन्। == प्रदेश सभा खण्डहरू == [[बागमती प्रदेश सभा]] क्षेत्रलाई निम्नलिखित खण्डहरूमा विभाजन गरिएको छ: * धादिङ २ (क) * धादिङ २ (ख) == संसद सदस्य == === [[नेपालको सङ्घीय संसद|संसद/संविधान सभा]] === {| class="wikitable" ! colspan="2" |'''निर्वाचन''' !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |[[आम निर्वाचन २०४८|२०४८]] |[[गङ्गालाल तुलाधर]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[आम निर्वाचन २०५६|२०५६]] |[[रामनाथ अधिकारी]] |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | rowspan="2" style="background-color:darkred" | |[[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४|२०६४]] | rowspan="2" |[[कल्पना धमला]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] |- |''जनवरी २००९'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] |- | rowspan="3" style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |[[संविधान सभा निर्वाचन २०७०|२०७०]] |[[गुरुप्रसाद बुर्लाकोटी]] | rowspan="2" |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] | rowspan="3" |[[खेमप्रसाद लोहनी]] |- |''जेठ २०७५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी|नेकपा]] |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |''भदौ २०७८'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |[[रामनाथ अधिकारी]] |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | style="background-color:{{party color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|२०८२]] |[[बोधनारायण श्रेष्ठ]] |[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |- |} === [[प्रदेश सभा (नेपाल)|प्रदेश सभा]] === {{Col-begin}} {{Col-2}} ==== २(क) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |रामकुमार अधिकारी |[[नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:{{party color|[[नेपाली काङ्ग्रेस]]}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |गोविन्द लम्साल |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |} {{Col-2}} ==== २(ख) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (माओवादी केन्द्र)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |जगतबहादुर सिंखडा |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |- | style="background-color:{{party color|राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |डम्बर तामाङ |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |} {{Col-end}} == निर्वाचन परिणाम == ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] ==== {| class="wikitable sortable" style="text-align:right" |- ! colspan="2" style="text-align:left;" | राजनीतिक दल ! style="text-align:left;" | उम्मेदवार ! प्राप्त मत ! style="width:50px;" | % |- | style="background-color: #2BB6F4; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] | style="text-align:left;" | '''बोधनारायण श्रेष्ठ''' | '''२६,१४५''' | '''३९.९३%''' |- | style="background-color: #138808; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[नेपाली काङ्ग्रेस]] | style="text-align:left;" | रमेशप्रसाद धमला | २०,२७९ | ३०.९७% |- | style="background-color: #E61B21; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[नेकपा (एमाले)]] | style="text-align:left;" | धनबहादुर घले | १०,०८४ | १५.४०% |- | style="background-color: #8B0000; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]] | style="text-align:left;" | रामबहादुर भण्डारी | ९,०३६ | १३.८०% |- ! colspan="3" style="text-align:right;" | जम्मा सदर मत ! ६५,५४४ ! ९६.१५% |- | colspan="3" style="text-align:right;" | बदर मत ! २,६२४ ! ३.८५% |- ! colspan="3" style="text-align:right;" | जम्मा खसेको मत ! ६८,१६८ ! १००% |- ! colspan="3" style="text-align:right;" | मतान्तर ! ५,८६६ ! - |- | colspan="5" style="text-align:left; background-color: #F9F9F9;" | '''स्रोत: निर्वाचन आयोग'''<ref>{{Cite web |title=बागमती प्रदेश- धादिङ, प्रतिनिधि सभा निर्वाचन क्षेत्र नं. २ सूची |url=https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |website=निर्वाचन आयोग |access-date=2026-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260311153148/https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |archive-date=2026-03-11 }}</ref> |} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९]] ==== {{Election results|cand1=[[रामनाथ अधिकारी]]|party1=[[नेपाली काङ्ग्रेस]]|votes1=34736|cand2=[[खेमप्रसाद लोहनी]]|party2=[[नेकपा (एमाले)|नेकपा (एमाले)]]|votes2=24190|cand3=बसुमाया तामाङ|party3=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]|votes3=5569|cand4=धनमाया तामाङ|party4=[[मङ्गोल नेसनल अर्गनाइजेसन]]|votes4=1111|cand5=अन्य|votes5=763|बदर=|electorate=|नतिजा=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] विजयी|majority=10546|स्रोत=<ref name="2022el">{{Cite web|title=प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमा उम्मेदवारहरुको सुची|url=https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|website=निर्वाचन आयोग of Nepal|access-date=2026-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20221129072853/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|archive-date=2022-11-29}}</ref>}} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेकपा (एमाले)|नेकपा (एमाले)]] |[[खेमप्रसाद लोहनी]] |३६,२५६ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |दिलमान पाख्रिन |३५,६१६ |- | | colspan="2" |अन्य |१,३७१ |- | colspan="3" |बदर मत |३,६०२ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} ==== [[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {{Col-begin}} {{Col-2}} ===== धादिङ २(क) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |रामकुमार अधिकारी |२०,३६८ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |रमेशप्रसाद धमला |१९,०१८ |- | | colspan="2" |अन्य |५३७ |- |colspan="3"|बदर मत |१,२८५ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} {{Col-2}} ===== धादिङ २(ख) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (माओवादी केन्द्र)}}" | |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |जगतबहादुर सिंखडा |१७,६०५ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |डम्बर तामाङ |१५,७७४ |- | | colspan="2" |अन्य |१,०३८ |- |colspan="3"|बदर मत |१,१५९ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |माओवादी केन्द्र विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} {{Col-end}} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०७०]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेकपा (एमाले)|नेकपा (एमाले)]] |गुरुप्रसाद बुर्लाकोटी |२०,२३६ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |रामनाथ अधिकारी |१८,१३६ |- | style="background-color:darkred" | |[[एनेकपा (माओवादी)]] |कल्पना धमला |९,१७९ |- | | colspan="2" |अन्य |१,९२८ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: नेपाल न्युज<ref name=":0">{{Cite web|date=2015-03-25|title=Nepalnews.com - News from Nepal as it happens|url=http://vote.nepalnews.com/election/pages/Dhading.php#top|access-date=2020-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/Dhading.php#top|archive-date=2015-03-25}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/Dhading.php#top |date=2015-03-25 }}</ref> |} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:darkred" | |[[नेकपा (माओवादी)]] |कल्पना धमला |२०,७३० |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |गङ्गालाल तुलाधर |१९,६४५ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |रामनाथ अधिकारी |१८,४०७ |- | style="background-color:indianred" | |[[नेकपा (माले)]] |हरिप्रसाद आचार्य |१,६३३ |- | |अन्य | |१,८९१ |- | colspan="3" |बदर मत |२,९७४ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |माओवादी विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref>{{Cite web|date=2009-10-03|title=Ca Election report|url=http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20091003184536/http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|archive-date=2009-10-03}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५६]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |रामनाथ अधिकारी |२६,०५३ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेकपा (एमाले)|नेकपा (एमाले)]] |गङ्गालाल तुलाधर |२५,४८९ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |ज्ञानबहादुर ठकुरी |१,३८५ |- | style="background-color:indianred" | |[[नेकपा (माले)]] |भरतराज अधिकारी |१,०८४ |- | | colspan="2" |अन्य |२१५ |- | colspan="3" |बदर मत |१,५४१ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेपाली काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive">{{Cite web|date=2008-01-24|title=Finalised Constituencies With Top Two Candidates|url=http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20080124110554/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|archive-date=2008-01-24}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080124110554/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php |date=2008-01-24 }}</ref><ref>{{Cite web|title=Election Results'99|url=https://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/ec/alldistconst.htm|access-date=2020-11-15|website=nepalresearch.org}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५१]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेकपा (एमाले)|नेकपा (एमाले)]] |गङ्गालाल तुलाधर |१९,३८० |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |हरि अधिकारी |१५,६८४ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |ज्ञानुप्रसाद रिमाल |५,८७० |- | | colspan="2" |अन्य |८२४ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive" /> |} ==== [[आम निर्वाचन २०४८]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेकपा (एमाले)|नेकपा (एमाले)]] |गङ्गालाल तुलाधर |१८,९११ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |चिजकुमार श्रेष्ठ |१५,६५४ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [http://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/election_1991_constituency_results_english.pdf] |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{बागमती प्रदेशका संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू}} [[श्रेणी:नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू]] 9nx4eljzahm1105zi1z5tau73av5801 0 132560 1395773 1386535 2026-11-12T02:54:31Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395773 wikitext text/x-wiki {{Infobox constituency | name = दोलखा १ | type = संसदीय | constituency_link = | parl_name = <!-- name of the law making body --> | map1 = | map2 = | map3 = | map4 = | map_size = 300 | map_entity = | map_year = 2017 | image = Dolakha1PratinidhiSabha.svg | image2 = | image3 = | image4 = | caption = [[बागमती प्रदेश]]मा दोलखा १ | caption2 = | caption3 = | caption4 = | district_label = प्रदेश<!-- can be State/Province, region, county --> | district = [[बागमती प्रदेश]] | region_label = जिल्ला<!-- can be State/Province, region, county --> | region = [[दोलखा जिल्ला]] | population = | electorate = १,७०,३२१ | towns = | future = | year = २०४८<!-- year of establishment --> | abolished_label = | abolished = | elects_howmany = | seats = | party_label = <!-- defaults to "Party" --> | party = [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] | members_label = | members = [[जगदीश खरेल (राजनीतिज्ञ)|जगदीश खरेल]] | local_council_label = | local_council = | previous = | next = | blank1_name = | blank1_info = | blank2_name = | blank2_info = | blank3_name = | blank3_info = | blank4_name = | blank4_info = }} '''दोलखा १''' [[नेपाल]]को [[दोलखा जिल्ला]]को निर्वाचन क्षेत्र हो। यो निर्वाचन क्षेत्र २०७४ भदौ १५ मा पेश गरिएको [[निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोग]] प्रतिवेदनमा अस्तित्वमा आएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=तुफान न्यौपाने|शीर्षक=निर्वाचन क्षेत्र: जनसङ्ख्यालाई ९०% र भूगोललाई १०%|युआरएल=https://www.himalkhabar.com/news/5133|कार्य=|प्रकाशक=हिमाल खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=१६५ निर्वाचन क्षेत्र बन्दा तपाईंंँको जिल्लामा कति वटा सिट?|युआरएल=https://pahilopost.com/content/-4847.html|कार्य=|प्रकाशक=पहिलो पोस्ट|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref> == सम्मिलित क्षेत्रहरू == दोलखा १ मा [[दोलखा जिल्ला]]को सम्पूर्ण भाग समेटिएको छ। == प्रदेश सभा खण्डहरू == [[बागमती प्रदेश सभा]] क्षेत्रलाई निम्नलिखित खण्डहरूमा विभाजन गरिएको छ: * दोलखा १ (क) * दोलखा १ (ख) == संसद सदस्य == === [[नेपालको सङ्घीय संसद|संसद/संविधान सभा]] === {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[आम निर्वाचन २०४८|२०४८]] |[[इन्द्रबहादुर खड्का]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[आम निर्वाचन २०५१|२०५१]] |[[भीमबहादुर तामाङ]] |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[आम निर्वाचन २०५६|२०५६]] |[[पशुपति चौलागाईं]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | rowspan="2" style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४|२०६४]] | rowspan="2" |[[देवी खड्का]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी)]] |- |''पुस २०६५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|एनेकपा (माओवादी)]] |- | rowspan="2" style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[संविधान सभा निर्वाचन २०७०|२०७०]] | rowspan="3" |[[पार्वत गुरुङ]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- |''२०७५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी|नेकपा]] |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |''२०७७'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |[[गङ्गा कार्की]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |- | style="background-color:{{party color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|२०८२]] |[[जगदीश खरेल (राजनीतिज्ञ)|जगदीश खरेल]] |[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |- |} === [[प्रदेश सभा (नेपाल)|प्रदेश सभा]] === {{Col-begin}} {{Col-2}} ==== १(क) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (माओवादी केन्द्र)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |विशाल खड्का |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |कुन्दनराज काफ्ले |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |} {{Col-2}} ==== १(ख) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |पशुपति चौलागाई |[[नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |भरतबहादुर केसी |[[नेकपा (एमाले)]] |} {{Col-end}} == निर्वाचन परिणाम == ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] ==== {{Election results |party1 = [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |cand1 = '''[[जगदीश खरेल (राजनीतिज्ञ)|जगदीश खरेल]]''' |votes1 = 32376 |party2 = [[नेकपा (एमाले)]] |cand2 = पार्वत गुरुङ |votes2 = 17449 |party3 = [[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]] |cand3 = विशाल खड्का |votes3 = 13065 |party4 = [[नेपाली काङ्ग्रेस]] |cand4 = अजय बाबु शिवाकोटी |votes4 = 12298 |party5 = |cand5 = अन्य |votes5 = 4703 |total_votes = 79891 |electorate= 170321 |result = [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] विजयी<ref>{{Cite web |title=बागमती प्रदेश- दोलखा, प्रतिनिधि सभा निर्वाचन क्षेत्र नं. १ सूची |url=https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |website=निर्वाचन आयोग |access-date=2026-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260311153148/https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |archive-date=2026-03-11 }}</ref> |majority = 14927 |majority_pct = 21.09 }} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९]] ==== {{Election results|cand1=[[गङ्गा कार्की]]|party1=[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]|votes1=36820|cand2=बालकृष्ण सिवाकोटी|party2=[[नेकपा (एमाले)|नेकपा (एमाले)]]|votes2=36505|cand3=जगदीश खरेल|party3=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]|votes3=3801|cand4=विजय खड्का|party4=[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]]|votes4=1561|cand5=अन्य|votes5=2336|invalid=|electorate=|result=[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]|majority=315|स्रोत=<ref name="२०२२el">{{Cite web|title=प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमा उम्मेदवारहरूको सूची|url=https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|website=निर्वाचन आयोग|access-date=2026-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20221129072853/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|archive-date=2022-11-29}}</ref>}} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)|नेकपा (एमाले)]] |[[पार्वत गुरुङ]] |५५,४५७ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |रुद्रबहादुर खड्का |२४,८१३ |- | | colspan="2" |अन्य |२,१६८ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} ==== [[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {{Col-begin}} {{Col-2}} =====१(क) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (माओवादी केन्द्र)}}" | |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |विशाल खड्का |२८,३५० |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |बर्म लामा |१२,९५६ |- | style="background-color:indianred" | |[[नेकपा (माले)]] |शिवप्रसाद सिवाकोटी |१,२८५ |- | | colspan="2" |अन्य |७८३ |- |colspan="3"|बदर मत |१,८६० |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |माओवादी केन्द्र विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} {{Col-2}} =====१(ख) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)|नेकपा (एमाले)]] |पशुपति चौलागाई |२३,०५८ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |केशवराज चौलागाई |१०,८८० |- | style="background-color:indianred" | ||[[नेकपा (माले)]] |लालकुमार केसी |३,४०४ |- | style="background-color:blue" | |[[मङ्गोल नेसनल अर्गनाइजेसन]] |साङ थुलान शेर्पा |१,०४५ |- | | colspan="2" |अन्य |६५४ |- |colspan="3"|बदर मत |२,८४८ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} {{Col-end}} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०७०]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)|नेकपा (एमाले)]] |[[पार्वत गुरुङ]] |१६,२८१ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |जीप छिरिङ लामा |१२,२९८ |- | style="background-color:darkred" | |[[एनेकपा (माओवादी)]] |विशाल खड्का |९,०७८ |- | | colspan="2" |अन्य |२,२०९ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: नेपाल न्युज<ref name=":०">{{Cite web|date=२०१५-०३-२५|title=Nepalnews.com - News from Nepal as it happens|url=http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top|access-date=२०२०-११-२३|archive-url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top|archive-date=२०१५-०३-२५}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top |date=2015-03-25 }}</ref> |} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:darkred" | |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी)]] |देवी खड्का |२२,१८२ |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)|नेकपा (एमाले)]] |पशुपति चौलागाई |१२,८०५ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |भीमबहादुर तामाङ |१२,७०२ |- | style="background-color:indianred" | |[[नेकपा (माले)]] |वैकुण्ठप्रसाद भण्डारी |१,५२० |- | |अन्य | |१,७३२ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |माओवादी विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref>{{Cite web|date=२००९-१०-०३|title=Ca Election report|url=http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|access-date=२०२०-११-१५|archive-url=https://web.archive.org/web/20091003184536/http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|archive-date=२००९-१०-०३}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५६]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)|नेकपा (एमाले)]] |पशुपति चौलागाई |२०,२४३ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[भीमबहादुर तामाङ]] |१५,०९३ |- | style="background-color:indianred" | |[[नेकपा (माले)]] |महेन्द्रबहादुर कार्की |५,०५९ |- | | colspan="2" |अन्य |४४८ |- | colspan="3" |बदर मत |९०५ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive">{{Cite web|date=२००८-०१-२४|title=Finalised Constituencies With Top Two Candidates|url=http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|access-date=२०२०-११-१५|archive-url=https://web.archive.org/web/20080124110554/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|archive-date=२००८-०१-२४}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080124110554/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php |date=2008-01-24 }}</ref><ref>{{Cite web|title=Election Results'99|url=https://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/ec/alldistconst.htm|access-date=२०२०-११-१५|website=nepalresearch.org}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५१]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[भीमबहादुर तामाङ]] |१६,६७३ |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |[[नेकपा (एमाले)|नेकपा (एमाले)]] |आनन्द पोखरेल |१५,७९० |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |रामप्रसाद उप्रेती |४,७२० |- | style="background-color:{{party color|स्वतन्त्र}}" | |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] |[[बलबहादुर केसी]] |६४० |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive" /> |} ==== [[आम निर्वाचन २०४८]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)|नेकपा (एमाले)]] |इन्द्रबहादुर खड्का |१८,३७६ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[भीमबहादुर तामाङ]] |११,६०६ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/election_1991_constituency_results_english.pdf] |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{बागमती प्रदेशका संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू}} [[श्रेणी:नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{बागमती प्रदेशका संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू}} [[श्रेणी:नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू]] tnrxpmidh3b1ug9kjstwn88tuw2e9me 0 132595 1395846 1353681 2026-11-12T08:47:47Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395846 wikitext text/x-wiki {{Infobox constituency | name = ललितपुर १ | type = संसदीय | constituency_link = | parl_name = <!-- name of the law making body --> | map1 = | map2 = | map3 = | map4 = | map_size = 300 | map_entity = | map_year = | image = Lalitpur1PratinidhiSabha.svg | image2 = | image3 = | image4 = | caption = [[बागमती प्रदेश]]मा ललितपुर १ | caption2 = | caption3 = | caption4 = | district_label = प्रदेश<!-- can be State/Province, region, county --> | district = [[बागमती प्रदेश]] | region_label = जिल्ला<!-- can be State/Province, region, county --> | region = [[ललितपुर जिल्ला]] | population = | electorate = ७७,७३७ | towns = | future = | year = २०४८<!-- year of establishment --> | abolished_label = | abolished = | elects_howmany = | seats = | party_label = <!-- defaults to "Party" --> | party = [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] | members_label = | members = [[बुद्धरत्न महर्जन]] | local_council_label = | local_council = | previous = | next = | blank1_name = | blank1_info = | blank2_name = | blank2_info = | blank3_name = | blank3_info = | blank4_name = | blank4_info = }} '''ललितपुर १''' [[नेपाल]]को [[ललितपुर जिल्ला]]को तीन संसदीय निर्वाचन क्षेत्र मध्ये एक हो। यो निर्वाचन क्षेत्र २०७४ भदौ १५ मा पेश गरिएको [[निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोग]] प्रतिवेदनमा अस्तित्वमा आएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=तुफान न्यौपाने|शीर्षक=निर्वाचन क्षेत्र: जनसङ्ख्यालाई ९०% र भूगोललाई १०%|युआरएल=https://www.himalkhabar.com/news/5133|कार्य=|प्रकाशक=हिमाल खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=१६५ निर्वाचन क्षेत्र बन्दा तपाईंंको जिल्लामा कति वटा सिट?|युआरएल=https://pahilopost.com/content/-4847.html|कार्य=|प्रकाशक=पहिलो पोस्ट|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref> == सम्मिलित क्षेत्रहरू == ललितपुर १ संसदीय क्षेत्रमा [[महाङ्काल गाउँपालिका]], [[बागमती गाउँपालिका, ललितपुर|बागमती गाउँपालिका]], [[कोन्ज्योसोम गाउँपालिका]] र [[गोदावरी नगरपालिका, ललितपुर|गोदावरी नगरपालिका]]को १–११ र १३ नम्बर वडा रहेका छन्। == प्रदेश सभा खण्डहरू == [[बागमती प्रदेश सभा]] क्षेत्रलाई निम्नलिखित खण्डहरूमा विभाजन गरिएको छ: * ललितपुर १ (क) * ललितपुर १ (ख) == संसद सदस्य == === [[नेपालको सङ्घीय संसद|संसद/संविधान सभा]] === {| class="wikitable" ! colspan="2" |'''निर्वाचन''' !सदस्य !दल |- | rowspan="2" style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |[[आम निर्वाचन २०४८|२०४८]] |[[मिठाराम शर्मा बजगाईं]] | rowspan="2" |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- |[[आम निर्वाचन २०५६|२०५६]] |[[सुशीला नेपाल]] |- | rowspan="2" style="background-color:darkred" | |[[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४|२०६४]] | rowspan="2" |[[वर्षमान पुन]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी)]] |- |''पुस २०६५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|एनेकपा (माओवादी)]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[संविधान सभा निर्वाचन २०७०|२०७०]] |[[उदयसम्शेर राणा]] |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | rowspan="2" style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] | rowspan="3" |[[नवराज सिलवाल]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- |''२०७५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी|नेकपा]] |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |''२०७७'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |[[उदयसम्शेर राणा]] |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | style="background-color:{{party color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |[[बुद्धरत्न महर्जन]] |[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |- |} === [[प्रदेश सभा (नेपाल)|प्रदेश सभा]] === {{Col-begin}} {{Col-2}} ==== १(क) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (माओवादी केन्द्र)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |लालकुमारी पुन |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |मधुसुदन पौडेल |[[नेकपा (एमाले)]] |} {{Col-2}} ==== १(ख) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |चेतनाथ सञ्जेल |[[नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |मीनकृष्ण महर्जन |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |} {{Col-end}} == निर्वाचन परिणाम == ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] ==== {| class="wikitable sortable" style="text-align:right" |- ! colspan="2" style="text-align:left;" | राजनीतिक दल ! style="text-align:left;" | उम्मेदवार ! प्राप्त मत ! style="width:50px;" | % |- | style="background-color: #2BB6F4; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] | style="text-align:left;" | '''बुद्धरत्न महर्जन''' | '''२३,३७३''' | '''४७.१०%''' |- | style="background-color: #138808; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[नेपाली काङ्ग्रेस]] | style="text-align:left;" | उदय शमशेर राणा | १३,५२० | २७.२०% |- | style="background-color: #E61B21; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[नेकपा (एमाले)]] | style="text-align:left;" | चेतनाथ सञ्जेल | ६,५४६ | १३.१८% |- | style="background-color: #DCDCDC; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | अन्य उम्मेदवारहरू | style="text-align:left;" | विभिन्न | ६,१६० | १२.५२% |- ! colspan="3" style="text-align:right;" | जम्मा सदर मत ! ४९,५९९ ! १००% |- | colspan="3" style="text-align:right;" | बदर मत ! १,१४२ ! - |- ! colspan="3" style="text-align:right;" | जम्मा खसेको मत ! ५०,७४१ ! - |- ! colspan="3" style="text-align:right;" | मतान्तर ! ९,८५३ ! - |- | colspan="5" style="text-align:left; background-color: #F9F9F9;" | '''स्रोत: निर्वाचन आयोग, २०८२'''<ref>{{Cite web |title=बागमती प्रदेश- ललितपुर, प्रतिनिधि सभा निर्वाचन क्षेत्र नं. १ सूची |url=https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |website=निर्वाचन आयोग |access-date=2026-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260311153148/https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |archive-date=2026-03-11 }}</ref> |} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९]] ==== {{Election results|cand1=[[उदयसम्शेर राणा]]|party1=[[नेपाली काङ्ग्रेस]]|votes1=23892|cand2=[[नवराज सिलवाल]]|party2=[[नेकपा (एमाले)]]|votes2=19278|cand3=सचिनकुमार घिमिरे|party3=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]|votes3=3277|cand4=सन्दीप आचार्य|party4=[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]]|votes4=1641|cand5=अन्य|votes5=693|invalid=|electorate=|नतिजा=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] विजयी|majority=4614|स्रोत=<ref name="2022el">{{Cite web|title=प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमा उम्मेदवारहरूको सूची|url=https://result.election.gov.np/ElectionresultCentral2079.aspx|website=निर्वाचन आयोग}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221129072853/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx |date=2022-11-29 }}</ref>}} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)|नेकपा (एमाले)]] |[[नवराज सिलवाल]] |२६,९५१ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[उदयसम्शेर राणा]] |२०,७२९ |- | | colspan="2" |अन्य |१,४३५ |- | colspan="3" |बदर मत |१,८५६ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionresultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} ==== [[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {{Col-begin}} {{Col-2}} ===== १(क) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (माओवादी केन्द्र)}}" | |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |लालकुमारी पुन |१३,१८५ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |ऋृषिराम घिमिरे |१०,५९१ |- | | colspan="2" |अन्य |९७२ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |माओवादी केन्द्र |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionresultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} {{Col-2}} ===== १(ख) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)|नेकपा (एमाले)]] |चेतनाथ सञ्जेल |१२,८६६ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |मीनकृष्ण महर्जन |११,७४२ |- | | colspan="2" |अन्य |३५६ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionresultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} {{Col-end}} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०७०]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[उदयसम्शेर राणा]] |१८,५६० |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)|नेकपा (एमाले)]] |मधुसुदन पौडेल |१०,६८२ |- | style="background-color:darkred" | |[[एनेकपा (माओवादी)]] |हरि दाहाल |६,१९६ |- | style="background-color:orange" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी नेपाल]] |केशवबहादुर विष्ट |६,००७ |- | | colspan="2" |अन्य |२,६३३ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: नेपाल न्युज<ref>{{Cite web|date=2015-03-25|title=nepalnews.com - News from Nepal as it happens|url=http://vote.nepalnews.com/election/pages/Lalitpur.php#top|access-date=2020-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/Lalitpur.php#top|archive-date=2015-03-25}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/Lalitpur.php#top |date=2015-03-25 }}</ref> |} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:darkred" | |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी)]] |[[वर्षमान पुन]] |१५,३२९ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[उदयसम्शेर राणा]] |१४,०११ |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)|नेकपा (एमाले)]] |मधुसुदन पौडेल |११,३४२ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |श्यामप्रसाद तिमिल्सिना |२,४७६ |- | style="background-color:indianred" | |[[नेकपा (माले)]] |सन्तमान स्याङ्तान |१,३७५ |- | |अन्य | |१,३३७ |- | colspan="3" |बदर मत |१,६१७ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |माओवादी विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref>{{Cite web|date=2009-10-03|title=Ca Election report|url=http://www.election.gov.np/reports/CAresults/reportBody.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20091003184536/http://www.election.gov.np/reports/CAresults/reportBody.php|archive-date=2009-10-03}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५६]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)|नेकपा (एमाले)]] |सुशीला नेपाल |१३,८९३ |- | style="background-color:{{party color|स्वतन्त्र}}" | |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] |केशरबहादुर विष्ट |९,९७५ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |सागर शमशेर राणा |८,५७६ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |कृष्णबहादुर देसर |७,७८१ |- | | colspan="2" |अन्य |९४७ |- | colspan="3" |बदर मत |५४६ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive">{{Cite web|date=2008-01-24|title=Finalised Constituencies With Top Two|url=http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20080124110554/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|archive-date=2008-01-24}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061012034141/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php |date=2006-10-12 }}</ref><ref>{{Cite web|title=Election results'99|url=https://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/ec/alldistconst.htm|access-date=2020-11-15|website=nepalresearch.org}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५१]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)|नेकपा (एमाले)]] |मीठाराम शर्मा बजगाई |११,६३३ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |सागर शमशेर राणा |९,८८२ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |बद्रीबहादुर केसी |६,६२४ |- | style="background-color:{{party color|स्वतन्त्र}}" | |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] |हरिहर सिंह |४,२०६ |- | | colspan="2" |अन्य |८११ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive" /> [http://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/election_1994_constituency_results_english.pdf] |} ==== [[आम निर्वाचन २०४८]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist दल}}" | |[[नेकपा (एमाले)|नेकपा (एमाले)]] |मीठाराम शर्मा बजगाई |१२,४१६ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी|राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (थापा)]] |केशरबहादुर विष्ट |८,२५१ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [http://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/election_1991_constituency_results_english.pdf] |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{बागमती प्रदेशका संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू}} [[श्रेणी:नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू]] ckhqmi766uj343je24wa9xc3tpe5qeo 0 132596 1395847 1353682 2026-11-12T08:47:48Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395847 wikitext text/x-wiki {{Infobox constituency | name = ललितपुर २ | type = संसदीय | constituency_link = | parl_name = <!-- name of the law making body --> | map1 = | map2 = | map3 = | map4 = | map_size = 300 | map_entity = | map_year = | image = Lalitpur2PratinidhiSabha.svg | image2 = | image3 = | image4 = | caption = [[बागमती प्रदेश]]मा ललितपुर २ | caption2 = | caption3 = | caption4 = | district_label = प्रदेश<!-- can be State/Province, region, county --> | district = [[बागमती प्रदेश]] | region_label = जिल्ला<!-- can be State/Province, region, county --> | region = [[ललितपुर जिल्ला]] | population = | electorate = ८९,०८२ | towns = | future = | year = २०४८<!-- year of establishment --> | abolished_label = | abolished = | elects_howmany = | seats = | party_label = <!-- defaults to "Party" --> | party = [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] | members_label = | members = [[जगदीश खरेल]] | local_council_label = | local_council = | previous = | next = | blank1_name = | blank1_info = | blank2_name = | blank2_info = | blank3_name = | blank3_info = | blank4_name = | blank4_info = }} '''ललितपुर २''' [[नेपाल]]को [[ललितपुर जिल्ला]]को तीन संसदीय निर्वाचन क्षेत्र मध्ये एक हो। यो निर्वाचन क्षेत्र २०७४ भदौ १५ मा पेश गरिएको [[निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोग]] प्रतिवेदनमा अस्तित्वमा आएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=तुफान न्यौपाने|शीर्षक=निर्वाचन क्षेत्र: जनसङ्ख्यालाई ९०% र भूगोललाई १०%|युआरएल=https://www.himalkhabar.com/news/5133|कार्य=|प्रकाशक=हिमाल खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=१६५ निर्वाचन क्षेत्र बन्दा तपाईंंको जिल्लामा कति वटा सिट?|युआरएल=https://pahilopost.com/content/-4847.html|कार्य=|प्रकाशक=पहिलो पोस्ट|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref> == सम्मिलित क्षेत्रहरू == ललितपुर २ संसदीय क्षेत्रमा [[महालक्ष्मी नगरपालिका, ललितपुर|महालक्ष्मी नगरपालिका]] र [[ललितपुर महानगरपालिका]]को ६-९, ११, १२, १६, १७ र १९ वडा रहेका छन्। == प्रदेश सभा खण्डहरू == [[बागमती प्रदेश सभा]] क्षेत्रलाई निम्नलिखित खण्डहरूमा विभाजन गरिएको छ: * ललितपुर २ (क) * ललितपुर २ (ख) == संसद सदस्य == === [[नेपालको सङ्घीय संसद|संसद/संविधान सभा]] === {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |[[आम निर्वाचन २०४८|२०४८]] | rowspan="2" |[[सिद्धीलाल सिंह]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:indianred" | |''२०५५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (माले)]] |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |[[आम निर्वाचन २०५६|२०५६]] |[[कृष्णलाल महर्जन]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | rowspan="2" style="background-color:darkred" | |[[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४|२०६४]] | rowspan="2" |[[राजकाजी महर्जन]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी)]] |- |''पुस २०६५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|एनेकपा (माओवादी)]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[संविधान सभा निर्वाचन २०७०|२०७०]] |[[चन्द्र महर्जन]] |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] | rowspan="4" |[[कृष्णलाल महर्जन]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |''२०७५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी|नेकपा]] |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |''२०७८'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}" | |''२०७८'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]] |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |[[प्रेमबहादुर महर्जन]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:{{party color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|२०८२]] |[[जगदीश खरेल]] |[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |} === [[प्रदेश सभा (नेपाल)|प्रदेश सभा]] === {{Col-begin}} {{Col-2}} ==== २(क) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |माधवप्रसाद पौडेल |[[नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |रामेश्वर श्रेष्ठ |[[नेकपा (एमाले)]] |} {{Col-2}} ==== २(ख) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |ज्ञानेन्द्र शाक्य |[[नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |रामकृष्ण चित्रकार |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |} {{Col-end}} == निर्वाचन परिणाम == ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] ==== {| class="wikitable sortable" style="text-align:right" |- ! colspan="2" style="text-align:center;" | राजनीतिक दल ! style="text-align:center;" | उम्मेदवार ! style="text-align:center;" | मत ! style="text-align:center;" | % |- | style="background-color: #00AEEF; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] | style="text-align:left;" | '''जगदीश खरेल''' | '''३९,४९१''' | '''६३.७२%''' |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | | style="text-align:left;" | [[नेपाली काङ्ग्रेस]] | style="text-align:left;" | प्रेमकृष्ण महर्जन | ७,४२० | ११.९७% |- | style="background-color:{{party color|उज्यालो नेपाल पार्टी}}" | | style="text-align:left;" | [[उज्यालो नेपाल पार्टी]] | style="text-align:left;" | राजाराम तण्डुकार | ५,५४६ | ८.९५% |- | style="background-color: #DD0000; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[नेकपा (एमाले)]] | style="text-align:left;" | प्रेमबहादुर महर्जन | ४,५३६ | ७.३२% |- | style="background-color: #FFD700; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] | style="text-align:left;" | रघुवीर राज थापा | १,७६० | २.८४% |- | style="background-color: #D3D3D3; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | अन्य उम्मेदवारहरू | style="text-align:left;" | १८ जना उम्मेदवारहरू | ३,२२२ | ५.२०% |- ! colspan="3" style="text-align:right;" | कुल सदर मत ! ६१,९७५ ! १००.००% |- ! colspan="3" style="text-align:right;" | बदर मत ! १,३०५ ! — |- ! colspan="3" style="text-align:right;" | कुल खसेको मत ! ६३,२८० ! ७१.०३% |- ! colspan="3" style="text-align:right;" | कुल मतदाता ! ८९,०८२ ! — |- | colspan="5" style="text-align:left; background-color: #F9F9F9;" | '''[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] विजयी''' (मतान्तर: ३२,०७१)<ref>{{Cite web |title=बागमती प्रदेश- ललितपुर, प्रतिनिधि सभा निर्वाचन क्षेत्र नं. २ सूची |url=https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |website=निर्वाचन आयोग |access-date=2026-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260311153148/https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |archive-date=2026-03-11 }}</ref> |} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९]] ==== {{Election results|cand1=[[प्रेमबहादुर महर्जन]]|party1=[[नेकपा (एमाले)]]|votes1=15025|cand2=सुदिन शाक्य|party2=[[हाम्रो नेपाली पार्टी]]|votes2=8886|cand3=बुद्धरत्न महर्जन|party3=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]|votes3=8666|cand4=[[कृष्णलाल महर्जन]]|party4=[[नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]]|votes4=8264|cand5=रघुवीरराज थापा|party5=[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]]|votes5=6646|cand6=दीपेशकुमार केसी|party6=[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]]|votes6=1392|cand7=अन्य|votes7=2476|invalid=|electorate=|नतिजा=[[नेकपा (एमाले)]] विजयी|majority=6139|स्रोत=<ref name="२०२२el">{{Cite web|title=प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमा उम्मेदवारहरुको सुची|url=https://result.election.gov.np/ElectionresultCentral2079.aspx|website=निर्वाचन आयोग}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221129072853/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx |date=2022-11-29 }}</ref>}} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |[[कृष्णलाल महर्जन]] |२७,७१३ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[चन्द्र महर्जन]] |१६,९४५ |- | style="background-color:midnightblue" | |[[विवेकशील साझा पार्टी]] |अमिरराज महर्जन |५,४०८ |- | | colspan="2" |अन्य |२,७४१ |- | colspan="3" |बदर मत |१,७०४ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionresultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} ==== [[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {{Col-begin}} {{Col-2}} ===== २(क) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |माधवप्रसाद पौडेल |१४,५३४ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |पवनविक्रम थापा |८,१४५ |- | style="background-color:midnightblue" | |[[विवेकशील साझा पार्टी]] |प्रवीण महर्जन |१,८४५ |- | | colspan="2" |अन्य |२,११४ |- |colspan="3"|बदर मत |७०७ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionresultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} {{Col-2}} ===== २(ख) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |ज्ञानेन्द्र शाक्य |१२,०६३ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |प्रेमकृष्ण महर्जन |९,४२० |- | style="background-color:midnightblue" | |[[विवेकशील साझा पार्टी]] |ज्ञानबहादुर शाक्य |३,६८४ |- | | colspan="2" |अन्य |१,३१५ |- |colspan="3"|बदर मत |६६२ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionresultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} {{Col-end}} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०७०]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[चन्द्र महर्जन]] |२३,२३१ |- | style="background-color:darkred" | |[[एनेकपा (माओवादी)]] |सरोज डङ्गोल |१२,०५९ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |[[कृष्णलाल महर्जन]] |९,१०८ |- | style="background-color:orange" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी नेपाल]] |आनन्द अधिकारी |४,७२७ |- | style="background-color:tomato" | |[[नेपा राष्ट्रिय पार्टी]] |किरण शाक्य |२,३७३ |- | | colspan="2" |अन्य |२,८०३ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: नेपाल न्युज<ref>{{Cite web|date=२०१५-०३-२५|title=Nepalnews.com - News from Nepal as it happens|url=http://vote.nepalnews.com/election/pages/Lalitpur.php#top|access-date=२०२०-११-२३|archive-url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/Lalitpur.php#top|archive-date=२०१५-०३-२५}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/Lalitpur.php#top |date=2015-03-25 }}</ref> |} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:darkred" | |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |राजकाजी महर्जन |१७,०८८ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[चन्द्र महर्जन]] |१६,३९२ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |सिद्धिलाल सिंह |११,३३५ |- | style="background-color:tomato" | |[[नेपा राष्ट्रिय पार्टी]] |पुष्परत्न शाक्य |२,३६० |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |वसन्तकुमार शाक्य |२,०६३ |- | style="background-color:darksalmon" | |[[जनमोर्चा नेपाल]] |गोविन्द महर्जन |१,०५५ |- | style="background-color:darkorange" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी नेपाल]] |रमेश ताम्राकार |९१२ |- | |अन्य | |१,०४७ |- | colspan="3" |बदर मत |१,५६१ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |माओवादी विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref>{{Cite web|date=२००९-१०-०३|title=Ca Election report|url=http://www.election.gov.np/reports/CAresults/reportBody.php|access-date=२०२०-११-१५|archive-url=https://web.archive.org/web/20091003184536/http://www.election.gov.np/reports/CAresults/reportBody.php|archive-date=२००९-१०-०३}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५६]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |कृष्णलाल महर्जन |१६,१६९ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |जगतराज शाक्य |१४,८७८ |- | style="background-color:indianred" | |[[नेकपा (माले)]] |सिद्धिलाल सिंह |७,७०१ |- | | colspan="2" |अन्य |२,३९८ |- | colspan="3" |बदर मत |८८९ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive">{{Cite web|date=२००८-०१-२४|title=Finalised Constituencies With Top Two उम्मेदवारs|url=http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|access-date=२०२०-११-१५|archive-url=https://web.archive.org/web/20080124110554/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|archive-date=२००८-०१-२४}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061012034141/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php |date=2006-10-12 }}</ref><ref>{{Cite web|title=Election results'99|url=https://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/ec/alldistconst.htm|access-date=२०२०-११-१५|website=nepalresearch.org}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५१]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |सिद्धिलाल सिंह |२३,५६२ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |चन्द्र महर्जन |१२,०४६ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |हरिप्रसाद पौडेल |३,७६१ |- | style="background-color:firebrick" | |[[संयुक्त जनमोर्चा नेपाल]] |अष्टमान महर्जन |३,२२१ |- | | colspan="2" |अन्य |२५० |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive" /> [http://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/election_1994_constituency_results_english.pdf] |} ==== [[आम निर्वाचन २०४८]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |सिद्धिलाल सिंह |२७,२०२ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |मार्सल जुलुम शाक्य |१४,८५५ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [http://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/election_1991_constituency_results_english.pdf] |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{बागमती प्रदेशका संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू}} [[श्रेणी:नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू]] q3wtvf2fzo4tuqor0uulk844yv5d4sc 0 132597 1395848 1353683 2026-11-12T08:47:50Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395848 wikitext text/x-wiki {{Infobox constituency | name = ललितपुर ३ | type = संसदीय | constituency_link = | parl_name = <!-- name of the law making body --> | map1 = | map2 = | map3 = | map4 = | map_size = 300 | map_entity = | map_year = | image = Lalitpur3PratinidhiSabha.svg | image2 = | image3 = | image4 = | caption = [[बागमती प्रदेश]]मा ललितपुर ३ | caption2 = | caption3 = | caption4 = | district_label = प्रदेश<!-- can be State/Province, region, county --> | district = [[बागमती प्रदेश]] | region_label = जिल्ला<!-- can be State/Province, region, county --> | region = [[ललितपुर जिल्ला]] | population = | electorate = १,०२,४३७ | towns = | future = | year = २०४८<!-- year of establishment --> | abolished_label = | abolished = | elects_howmany = | seats = | party_label = <!-- defaults to "Party" --> | party = [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] | members_label = | members = [[तोसिमा कार्की]] | local_council_label = | local_council = | previous = | next = | blank1_name = | blank1_info = | blank2_name = | blank2_info = | blank3_name = | blank3_info = | blank4_name = | blank4_info = }} '''ललितपुर ३''' [[नेपाल]]को [[ललितपुर जिल्ला]]को तीन संसदीय निर्वाचन क्षेत्र मध्ये एक हो। यो निर्वाचन क्षेत्र २०७४ भदौ १५ मा पेश गरिएको [[निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोग]] प्रतिवेदनमा अस्तित्वमा आएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=तुफान न्यौपाने|शीर्षक=निर्वाचन क्षेत्र: जनसङ्ख्यालाई ९०% र भूगोललाई १०%|युआरएल=https://www.himalkhabar.com/news/5133|कार्य=|प्रकाशक=हिमाल खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=१६५ निर्वाचन क्षेत्र बन्दा तपाईंंको जिल्लामा कति वटा सिट?|युआरएल=https://pahilopost.com/content/-4847.html|कार्य=|प्रकाशक=पहिलो पोस्ट|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref> == सम्मिलित क्षेत्रहरू == ललितपुर ३ संसदीय क्षेत्रमा [[ललितपुर महानगरपालिका]]को १-५,१०,१३,१४,१५,१८ र २०-२९ र [[गोदावरी नगरपालिका, ललितपुर|गोदावरी नगरपालिका]]को १२ र १४ वडा रहेका छन्। == प्रदेश सभा खण्डहरू == [[बागमती प्रदेश सभा]] क्षेत्रलाई निम्नलिखित खण्डहरूमा विभाजन गरिएको छ: * ललितपुर ३ (क) * ललितपुर ३ (ख) == संसद सदस्य == === [[नेपालको सङ्घीय संसद|संसद/संविधान सभा]] === {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:firebrick" | |[[आम निर्वाचन २०४८|२०४८]] |[[लिलामणि पोखरेल]] |[[संयुक्त जनमोर्चा नेपाल]] |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |[[आम निर्वाचन २०५१|२०५१]] |[[रघुजी पन्त]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | rowspan="2" style="background-color:darkred" | |[[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४|२०६४]] | rowspan="2" |[[पम्फा भुषाल]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी)]] |- |''पुस २०६५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|एनेकपा (माओवादी)]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[संविधान सभा निर्वाचन २०७०|२०७०]] |[[मदनबहादुर अमात्य]] |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] | rowspan="3" |[[पम्फा भुषाल]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |''२०७५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी|नेकपा]] |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |''२०७७'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |- | style="background-color:{{party color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] | rowspan="2" |[[तोसिमा कार्की]] | rowspan="2" |[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |- | style="background-color:{{party color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|२०८२]] |- |} === [[प्रदेश सभा (नेपाल)|प्रदेश सभा]] === {{Col-begin}} {{Col-2}} ==== ३(क) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (माओवादी केन्द्र)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |राजकाजी महर्जन |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |रघुनाथ महर्जन |[[नेकपा (एमाले)]] |} {{Col-2}} ==== ३(ख) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |जीवन खड्का |[[नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |प्रेमभक्त महर्जन |[[नेकपा (एमाले)]] |} {{Col-end}} == निर्वाचन परिणाम == ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] ==== {{Election results |party1 = [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |cand1 = '''[[तोसिमा कार्की]]''' |votes1 = 43096 |party2 = [[नेपाली काङ्ग्रेस]] |cand2 = जीतेन्द्रकुमार श्रेष्ठ |votes2 = 9045 |party3 = [[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]] |cand3 = राजकाजी महर्जन |votes3 = 6022 |party4 = [[नेकपा (एमाले)]] |cand4 = सन्दन थापा मगर |votes4 = 3297 |party5 = |cand5 = अन्य |votes5 = 3552 |total_votes = 63752 |registered_voters = 95942 |नतिजा=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] विजयी<ref>{{Cite web |title=बागमती प्रदेश- ललितपुर, प्रतिनिधि सभा निर्वाचन क्षेत्र नं. ३ सूची |url=https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |website=निर्वाचन आयोग |access-date=2026-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260311153148/https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |archive-date=2026-03-11 }}</ref> |majority = 34051 }} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९]] ==== {{Election results|cand1=[[तोसिमा कार्की]]|party1=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]|votes1=31136|cand2=अमृत खड्का|party2=[[नेकपा (एमाले)]]|votes2=12963|cand3=[[पम्फा भुसाल]]|party3=[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]|votes3=8769|cand4=निरञ्जन थापा|party4=[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]]|votes4=2130|cand5=राजाराम तण्डुकार|party5=[[हाम्रो नेपाली पार्टी]]|votes5=1554|cand6=अन्य|votes6=1593|invalid=|electorate=|नतिजा=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] विजयी|majority=18173|स्रोत=<ref name="2022el">{{Cite web|title=प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमा उम्मेदवारहरूको सूची|url=https://result.election.gov.np/ElectionresultCentral2079.aspx|website=निर्वाचन आयोग}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221129072853/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx |date=2022-11-29 }}</ref>}} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{Party color|नेकपा (माओवादी केन्द्र)}}" | |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |[[पम्फा भुसाल]] |२४,०३६ |- | style="background-color:{{Party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[मदनबहादुर अमात्य]] |२२,३२८ |- | style="background-color:midnightblue" | |[[विवेकशील साझा पार्टी]] |उज्वललाल श्रेष्ठ |७,६२८ |- | style="background-color:indianred" | |[[नेकपा (माले)]] |रामप्रसाद भट्ट |२,१२१ |- | | colspan="2" |अन्य |३,१०१ |- | colspan="3" |बदर मत |२,०६० |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |माओवादी केन्द्र विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionresultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} ==== [[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {{Col-begin}} {{Col-2}} ===== ३(क) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{Party color|नेकपा (माओवादी केन्द्र)}}" | |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |रामकाजी महर्जन |१४,६२६ |- | style="background-color:{{Party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |नवराज महत |१०,१८५ |- | style="background-color:midnightblue" | |[[विवेकशील साझा पार्टी]] |रमेशकुमार बस्नेत |३,५०९ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |सविनकुमार खड्का |१,०३१ |- | | colspan="2" |अन्य |१,८६२ |- |colspan="3"|बदर मत |७७६ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |माओवादी केन्द्र विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionresultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} {{Col-2}} ===== ३(ख) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{Party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |जीवन खड्का |११,७०१ |- | style="background-color:{{Party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |शिवराम बानियाँ |८,६९३ |- | style="background-color:midnightblue" | |[[विवेकशील साझा पार्टी]] |सुरेशराज शाक्य |४,२६८ |- | | colspan="2" |अन्य |२,३७५ |- |colspan="3"|बदर मत |७०४ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionresultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} {{Col-end}} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०७०]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{Party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[मदनबहादुर अमात्य]] |२३,५६६ |- | style="background-color:{{Party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |[[रघुजी पन्त]] |१२,३०८ |- | style="background-color:darkred" | |[[एनेकपा (माओवादी)]] |दिनेश महर्जन |११,४४१ |- | style="background-color:orange" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी नेपाल]] |बाबुकाजी प्रधान |६,८६७ |- | style="background-color:pink" | |[[सङ्घीय समाजवादी पार्टी]] |च्युचेलाल महर्जन |१,२८७ |- | | colspan="2" |अन्य |३,६९१ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: नेपाल न्युज<ref>{{Cite web|date=२०१५-०३-२५|title=Nepalnews.com - News from Nepal as it happens|url=http://vote.nepalnews.com/election/pages/Lalitpur.php#top|access-date=२०२०-११-२३|archive-url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/Lalitpur.php#top|archive-date=२०१५-०३-२५}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/Lalitpur.php#top |date=2015-03-25 }}</ref> |} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:darkred" | |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी)]] |[[पम्फा भुसाल]] |१८,९३० |- | style="background-color:{{Party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |[[रघुजी पन्त]] |१०,६३२ |- | style="background-color:{{Party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |मोहनश्याम पौडेल |१०,२५१ |- | style="background-color:khaki" | |[[राष्ट्रिय जनशक्ति पार्टी]] |केशरबहादुर विष्ट |५,११७ |- | style="background-color:darksalmon" | |[[जनमोर्चा नेपाल]] |दीपेन्द्र श्रेष्ठ |३,२१२ |- | style="background-color:tomato" | |[[नेपा राष्ट्रिय पार्टी]] |धनबहादुर शाक्य |१,२६२ |- | style="background-color:indianred" | |[[नेकपा (माले)]] |मधुकुमार चालिसे |१,१९८ |- | |अन्य | |३,८९८ |- | colspan="3" |बदर मत |२,०९७ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |माओवादी विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref>{{Cite web|date=२००९-१०-०३|title=Ca Election report|url=http://www.election.gov.np/reports/CAresults/reportBody.php|access-date=२०२०-११-१५|archive-url=https://web.archive.org/web/20091003184536/http://www.election.gov.np/reports/CAresults/reportBody.php|archive-date=२००९-१०-०३}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५६]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{Party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |[[रघुजी पन्त]] |१५,५७० |- | style="background-color:{{Party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |कमला मास्के |१२,२४० |- | style="background-color:firebrick" | |[[संयुक्त जनमोर्चा]] |शशी पोखरेल श्रेष्ठ |५,९४२ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |[[बलराम घर्ती मगर]] |५,६२७ |- | | colspan="2" |अन्य |१,८१९ |- | colspan="3" |बदर मत |८३६ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive">{{Cite web|date=२००८-०१-२४|title=Finalised Constituencies With Top Two|url=http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|access-date=२०२०-११-१५|archive-url=https://web.archive.org/web/20080124110554/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|archive-date=२००८-०१-२४}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061012034141/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php |date=2006-10-12 }}</ref><ref>{{Cite web|title=Election results'99|url=https://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/ec/alldistconst.htm|access-date=२०२०-११-१५|website=nepalresearch.org}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५१]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{Party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |[[रघुजी पन्त]] |१५,७३३ |- | style="background-color:{{Party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |ओमकार श्रेष्ठ |१३,६६० |- | style="background-color:firebrick" | |[[संयुक्त जनमोर्चा]] |दिलबहादुर श्रेष्ठ |४,५२६ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |रामहरि थापा |४,००३ |- | | colspan="2" |अन्य |२,३६४ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive" /> [http://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/election_1994_constituency_results_english.pdf] |} ==== [[आम निर्वाचन २०४८]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:firebrick" | |[[संयुक्त जनमोर्चा]] |लीलामणि पोखरेल |१९,७४९ |- | style="background-color:{{Party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |मार्सल जुलुम शाक्य |१५,८४२ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |संयुक्त जनमोर्चा नेपाल विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [http://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/election_1991_constituency_results_english.pdf] |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{बागमती प्रदेशका संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू}} [[श्रेणी:नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू]] eg7yh1ym02gezcuiuy4wnlqfcp8osnk 0 132598 1395829 1388688 2026-11-12T06:39:35Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395829 wikitext text/x-wiki {{Infobox constituency | name = मकवानपुर १ | type = संसदीय | constituency_link = | parl_name = <!-- name of the law making body --> | map1 = | map2 = | map3 = | map4 = | map_size = 300 | map_entity = | map_year = | image = Makwanpur1PratinidhiSabha.svg | image2 = | image3 = | image4 = | caption = [[बागमती प्रदेश]]मा मकवानपुर १ | caption2 = | caption3 = | caption4 = | district_label = प्रदेश<!-- can be State/Province, region, county --> | district = [[बागमती प्रदेश]] | region_label = जिल्ला<!-- can be State/Province, region, county --> | region = [[मकवानपुर जिल्ला]] | population = | electorate = १,५८,४३५ | towns = | future = | year = २०४८<!-- year of establishment --> | abolished_label = | abolished = | elects_howmany = | seats = | party_label = <!-- defaults to "Party" --> | party = [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] | members_label = | members = [[प्रकाश गौतम]] | local_council_label = | local_council = | previous = | next = | blank1_name = | blank1_info = | blank2_name = | blank2_info = | blank3_name = | blank3_info = | blank4_name = | blank4_info = }} '''मकवानपुर १''' [[नेपाल]]को [[मकवानपुर जिल्ला]]को दुई संसदीय निर्वाचन क्षेत्र मध्ये एक हो। यो निर्वाचन क्षेत्र २०७४ भदौ १५ मा पेश गरिएको [[निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोग]] प्रतिवेदनमा अस्तित्वमा आएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=तुफान न्यौपाने|शीर्षक=निर्वाचन क्षेत्र: जनसङ्ख्यालाई ९०% र भूगोललाई १०%|युआरएल=https://www.himalkhabar.com/news/5133|कार्य=|प्रकाशक=हिमाल खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=१६५ निर्वाचन क्षेत्र बन्दा तपाईंंको जिल्लामा कति वटा सिट?|युआरएल=https://pahilopost.com/content/-4847.html|कार्य=|प्रकाशक=पहिलो पोस्ट|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref> == सम्मिलित क्षेत्रहरू == मकवानपुर १ संसदीय क्षेत्रमा [[बागमती गाउँपालिका, मकवानपुर|बागमती गाउँपालिका]], [[बकैया गाउँपालिका]], १–४ [[मकवानपुरगढी गाउँपालिका]] र २, ४–१० र १२–१८ [[हेटौँडा उपमहानगरपालिका|हेटौंडा उपमहानगरपालिका]] रहेका छन्। == प्रदेश सभा खण्डहरू == [[बागमती प्रदेश सभा]] क्षेत्रलाई निम्नलिखित खण्डहरूमा विभाजन गरिएको छ: * मकवानपुर १ (क) * मकवानपुर १ (ख) == संसद सदस्य == === [[नेपालको सङ्घीय संसद|संसद/संविधान सभा]] === {| class="wikitable" ! colspan="2" |'''निर्वाचन''' !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |[[आम निर्वाचन २०४८|२०४८]] |[[कृष्णप्रसाद दाहाल]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]] |- | style="background-color:gold" | |[[आम निर्वाचन २०५१|२०५१]] |[[कमल थापा]] |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी|राप्रपा]] |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |[[आम निर्वाचन २०५६|२०५६]] |[[कृष्णप्रसाद दाहाल]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा एमाले]] |- | rowspan="2" style="background-color:darkred" | |[[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४|२०६४]] | rowspan="2" |[[दिलबहादुर घिसिङ]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] |- |''२०६५ पुस'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[संविधान सभा निर्वाचन २०७०|२०७०]] |[[इन्द्रबहादुर बानियाँ]] |[[नेपाली कांग्रेस]] |- | rowspan="2" style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] | rowspan="3" |[[कृष्णप्रसाद दाहाल]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- |''२०७५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेकपा]] |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |''२०७७'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:gold" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |[[दिपकबहादुर सिंह]] |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |- | style="background-color:{{party color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|२०८२]] |[[प्रकाश गौतम]] |[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |- |} == निर्वाचन नतिजा == ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] ==== {| class="wikitable sortable" style="text-align:right" |- ! colspan="2" style="text-align:left;" | राजनीतिक दल ! style="text-align:left;" | उम्मेदवार ! प्राप्त मत ! style="width:50px;" | % |- | style="background-color: #2BB6F4; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] | style="text-align:left;" | '''प्रकाश गौतम''' | '''३६,०३३''' | '''३७.८१%''' |- | style="background-color: #138808; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[नेपाली काङ्ग्रेस]] | style="text-align:left;" | महालक्ष्मी उपाध्याय (डिना) | १४,०३८ | १४.७३% |- | style="background-color: #E61B21; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[नेकपा (एमाले)]] | style="text-align:left;" | रामेश्वर राना मगर | १२,७८३ | १३.४१% |- | style="background-color: #8B0000; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]] | style="text-align:left;" | विजय गौतम | १०,७८८ | ११.३२% |- | style="background-color: #013220; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[उज्यालो नेपाल पार्टी]] | style="text-align:left;" | सुरेन्द्र लामा | १०,२०५ | १०.७१% |- | style="background-color: #FFD700; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] | style="text-align:left;" | दीपक बहादुर सिंह | ४,५७४ | ४.८०% |- | style="background-color: #DCDCDC; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | अन्य उम्मेदवारहरू | style="text-align:left;" | विभिन्न | ४,००० | ४.२०% |- ! colspan="3" style="text-align:right;" | जम्मा सदर मत ! ९२,४२१ ! ९६.९७% |- | colspan="3" style="text-align:right;" | बदर मत | २,८८९ | ३.०३% |- ! colspan="3" style="text-align:right;" | जम्मा खसेको मत ! ९५,३१० ! १००% |- ! colspan="3" style="text-align:right;" | मतान्तर ! २१,९९५ ! - |- | colspan="5" style="text-align:left; background-color: #F9F9F9;" | '''स्रोत: निर्वाचन आयोग'''<ref>{{Cite web |title=बागमती प्रदेश- मकवानपुर, प्रतिनिधि सभा निर्वाचन क्षेत्र नं. १ सूची |url=https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |website=निर्वाचन आयोग |access-date=2026-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260311153148/https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |archive-date=2026-03-11 }}</ref> |} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९]] ==== {{Election results|cand1=[[दिपकबहादुर सिंह]]|party1=[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]]|votes1=27851|cand2=महालक्ष्मी उपाध्याय|party2=[[नेपाली काङ्ग्रेस]]|votes2=25464|cand3=[[कमल थापा]]|party3=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]|votes3=25460|cand4=टकराज थापा|party4=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]|votes4=5703|cand5=अन्य|votes5=2696|invalid=|electorate=|result=[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] विजयी|majority=2387|source=<ref name="2022el">{{Cite web|title=प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमा उम्मेदवारहरुको सुची|url=https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|website=निर्वाचन आयोग|access-date=2025-11-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20221129072853/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|archive-date=2022-11-29}}</ref>}} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |[[कृष्णप्रसाद दाहाल]] |४०,६३१ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |[[कमल थापा]] |३४,६५८ |- | style="background-color:indianred" | |[[नेकपा (माले)]] |कुमारबहादुर सञ्जेल |१,४१९ |- | style="background-color:midnightblue" | |[[विवेकशील साझा पार्टी]] |सरोज कोइराला |१,३५६ |- | | colspan="2" |अन्य |१,६६२ |- | colspan="3" |अवैध मत |४,३४३ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} ==== [[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {{Col-begin}} {{Col-2}} ===== मकवानपुर १(क) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |प्रेमबहादुर पुलामी |२१,६२९ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |धर्मराज लामिछाने |१८,७७५ |- | | colspan="2" |अन्य |१,०३३ |- |colspan="3"|अवैध मत |१,३८४ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |माओवादी केन्द्र विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} {{Col-2}} ===== मकवानपुर १(ख) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |[[डोरमणि पौडेल]] |२०,७०३ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |अशोकराजा शाक्य |१६,५८१ |- | style="background-color:midnightblue" | |[[विवेकशील साझा पार्टी]] |प्रतिभा डङ्गोल |१,६१४ |- | | colspan="2" |अन्य |१,०२० |- |colspan="3"|अवैध मत |१,२१४ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} {{Col-end}} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०७०]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |इन्द्रबहादुर बानियाँ |११,८८८ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |आनाराज जर्घा मगर |९,५२२ |- | style="background-color:darkred" | |[[एनेकपा (माओवादी)]] |सुर्केस घलान |५,७८९ |- | style="background-color:orange" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी नेपाल]] |प्रलिता थापा |५,३७५ |- | | colspan="2" |अन्य |१,२५७ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: नेपाल न्युज<ref name=":0">{{Cite web|date=2015-03-25|title=Nepalnews.com - News from Nepal as it happens|url=http://vote.nepalnews.com/election/pages/Makwanpur.php#top|access-date=2020-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/Makwanpur.php#top|archive-date=2015-03-25}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/Makwanpur.php#top |date=2015-03-25 }}</ref> |} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:darkred" | |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |दिलबहादुर घिसिङ |२१,०२७ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |बडीप्रसाद लम्साल |९,५६१ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |इन्द्रबहादुर बानियाँ |८,५६१ |- | style="background-color:indianred" | |[[नेकपा (माले)]] |रामचन्द्र दुलाल |२,६१७ |- | | colspan="2" |अन्य |२,०१६ |- | colspan="3" |अवैध मत |२,४२४ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |माओवादी विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref>{{Cite web|date=2009-10-03|title=Ca Election report|url=http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20091003184536/http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|archive-date=2009-10-03}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५६]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |[[कृष्णप्रसाद दाहाल]] |२०,४४२ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |[[कमल थापा]] |१५,९८५ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |ओमु टेम्पा लामा |८,७७३ |- | style="background-color:yellow" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (चन्द)]] |टङ्कबहादुर ग्यालन |१,३२६ |- | | colspan="2" |अन्य |७३८ |- | colspan="3" |अवैध मत |१,२५७ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive">{{Cite web|date=2008-01-24|title=Finalised Constituencies With Top Two Candidates|url=http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20080124110554/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|archive-date=2008-01-24}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061012034141/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php |date=2006-10-12 }}</ref><ref>{{Cite web|title=Election Results'99|url=https://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/ec/alldistconst.htm|access-date=2020-11-15|website=nepalresearch.org}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५१]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |[[कमल थापा]] |१६,७५३ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |[[कृष्णप्रसाद दाहाल]] |१५,०८२ |- | style="background-color:{{party color|Independent}}" | |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] |ओमु टेम्पा लामा |५,५११ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |गणेश लामा |१,४२६ |- | | colspan="2" |अन्य |६५४ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |राप्रपा विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive" /> |} ==== [[आम निर्वाचन २०४८]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |[[कृष्णप्रसाद दाहाल]] |१४,१८४ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी|राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (थापा)]] |[[कमल थापा]] |९,८२५ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [http://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/election_1991_constituency_results_english.pdf] |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{बागमती प्रदेशका संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू}} [[श्रेणी:नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू]] msjkpj2rm9w944h2wk3mgwgb1vit0tl 0 132603 1395830 1388689 2026-11-12T06:39:36Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395830 wikitext text/x-wiki {{Infobox constituency | name = मकवानपुर २ | type = संसदीय | constituency_link = | parl_name = <!-- name of the law making body --> | map1 = | map2 = | map3 = | map4 = | map_size = 300 | map_entity = | map_year = | image = Makwanpur2PratinidhiSabha.svg | image2 = | image3 = | image4 = | caption = [[बागमती प्रदेश]]मा मकवानपुर २ | caption2 = | caption3 = | caption4 = | district_label = प्रदेश<!-- can be State/Province, region, county --> | district = [[बागमती प्रदेश]] | region_label = जिल्ला<!-- can be State/Province, region, county --> | region = [[मकवानपुर जिल्ला]] | population = | electorate = १,५६,८९९ | towns = | future = | year = २०४८<!-- year of establishment --> | abolished_label = | abolished = | elects_howmany = | seats = | party_label = <!-- defaults to "Party" --> | party = [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] | members_label = | members = [[प्रशान्त उप्रेती]] | local_council_label = | local_council = | previous = | next = | blank1_name = | blank1_info = | blank2_name = | blank2_info = | blank3_name = | blank3_info = | blank4_name = | blank4_info = }} '''मकवानपुर २''' [[नेपाल]]को [[मकवानपुर जिल्ला]]को दुई संसदीय निर्वाचन क्षेत्र मध्ये एक हो। यो निर्वाचन क्षेत्र २०७४ भदौ १५ मा पेश गरिएको [[निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोग]] प्रतिवेदनमा अस्तित्वमा आएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=तुफान न्यौपाने|शीर्षक=निर्वाचन क्षेत्र: जनसङ्ख्यालाई ९०% र भूगोललाई १०%|युआरएल=https://www.himalkhabar.com/news/5133|कार्य=|प्रकाशक=हिमाल खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=१६५ निर्वाचन क्षेत्र बन्दा तपाईंंको जिल्लामा कति वटा सिट?|युआरएल=https://pahilopost.com/content/-4847.html|कार्य=|प्रकाशक=पहिलो पोस्ट|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref> == सम्मिलित क्षेत्रहरू == मकवानपुर २ संसदीय निर्वाचन क्षेत्रमा [[राक्सिराङ्ग गाउँपालिका|राक्सिराङ गाउँपालिका]], [[कैलाश गाउँपालिका]], [[इन्द्रसरोवर गाउँपालिका]], [[थाहा नगरपालिका]], [[मनहरी गाउँपालिका]], [[भीमफेदी गाउँपालिका]], वडा ५–८ [[मकवानपुरगढी गाउँपालिका]] र [[हेटौँडा उपमहानगरपालिका|हेटौँडा]]को १, ३, ११ र १९ नम्बर वडा रहेका छन्। == प्रदेश सभा खण्डहरू == [[बागमती प्रदेश सभा]] क्षेत्रलाई निम्नलिखित खण्डहरूमा विभाजन गरिएको छ: * मकवानपुर २ (क) * मकवानपुर २ (ख) == संसद सदस्य == === [[नेपालको सङ्घीय संसद|संसद/संविधान सभा]] === {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[आम निर्वाचन २०४८|२०४८]] |[[बिरोद खतिवडा]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | rowspan="2" style="background-color:darkred" | |[[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४|२०६४]] | rowspan="2" |[[प्रेमबहादुर पुलामी]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी)]] |- |''पुस २०६५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|एनेकपा (माओवादी)]] |- | rowspan="2" style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[संविधान सभा निर्वाचन २०७०|२०७०]] |[[सुभाषचन्द्र शाही ठकुरी]] | rowspan="2" |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] | rowspan="4" |[[विरोध खतिवडा]] |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |''२०७५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेकपा]] |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |''२०७७'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}" | |''२०७७'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]] |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |[[महेशकुमार बर्तौला]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:{{party color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|२०८२]] |[[प्रशान्त उप्रेती]] |[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |} === [[प्रदेश सभा (नेपाल)|प्रदेश सभा]] === {{Col-begin}} {{Col-2}} ==== २(क) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (माओवादी केन्द्र)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |कुमारी मुक्तान |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (माओवादी केन्द्र)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |कुमारी मुक्तान |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |} {{Col-2}} ==== २(ख) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |इन्द्रबहादुर बानियाँ |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |इन्द्रबहादुर बानियाँ |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |} {{Col-end}} == निर्वाचन परिणाम == ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] ==== {| class="wikitable sortable" style="text-align:right" |- ! colspan="2" style="text-align:left;" | राजनीतिक दल ! style="text-align:left;" | उम्मेदवार ! प्राप्त मत ! style="width:50px;" | % |- | style="background-color: #2BB6F4; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] | style="text-align:left;" | '''प्रशान्त उप्रेती''' | '''३०,०५०''' | '''३२.९४%''' |- | style="background-color: #E61B21; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[नेकपा (एमाले)]] | style="text-align:left;" | महेशकुमार बर्तौला | १८,८४६ | २०.६६% |- | style="background-color: #138808; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[नेपाली काङ्ग्रेस]] | style="text-align:left;" | बुद्ध लामा | १५,०५६ | १६.५०% |- | style="background-color: #8B0000; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]] | style="text-align:left;" | लवशेर विष्ट | १२,४९२ | १३.६९% |- | style="background-color: #013220; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | [[उज्यालो नेपाल पार्टी]] | style="text-align:left;" | प्रविणकुमार स्याङ्तान | ६,२३७ | ६.८४% |- | style="background-color: #DCDCDC; width: 5px;" | | style="text-align:left;" | अन्य उम्मेदवारहरू | style="text-align:left;" | विभिन्न | ८,५६० | ९.३८% |- ! colspan="3" style="text-align:right;" | जम्मा सदर मत ! ९१,२४१ ! १००% |- | colspan="3" style="text-align:right;" | बदर मत ! २,४३४ ! - |- ! colspan="3" style="text-align:right;" | जम्मा खसेको मत ! ९३,६७५ ! - |- ! colspan="3" style="text-align:right;" | मतान्तर ! ११,२०४ ! - |- | colspan="5" style="text-align:left; background-color: #F9F9F9;" | '''स्रोत: निर्वाचन आयोग'''<ref>{{Cite web |title=बागमती प्रदेश- मकवानपुर, प्रतिनिधि सभा निर्वाचन क्षेत्र नं. २ सूची |url=https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |website=निर्वाचन आयोग |access-date=2026-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260311153148/https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |archive-date=2026-03-11 }}</ref> |} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९]] ==== {{Election results|cand1=[[महेशकुमार बर्तौला]]|party1=[[नेकपा (एमाले)]]|votes1=34950|cand2=[[विरोध खतिवडा]]|party2=[[नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]]|votes2=30432|cand3=भरत पराजुली|party3=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]|votes3=12059|cand4=राजन मैनाली|party4=[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]]|votes4=2196|cand5=उद्धवप्रसाद अधिकारी|party5=[[नेकपा (माले)]]|votes5=1807|cand6=अन्य|votes6=850|invalid=|electorate=|नतिजा=[[नेकपा (एमाले)]] विजयी|majority=4518|स्रोत=<ref name="2022el">{{Cite web|title=प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमा उम्मेदवारहरूको सूची|url=https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|website=निर्वाचन आयोग|access-date=2026-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20221129072853/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|archive-date=2022-11-29}}</ref>}} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |[[विरोध खतिवडा]] |४६,४८१ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |महालक्ष्मी उपाध्याय |३४,०९० |- | | colspan="2" |अन्य |२,०७४ |- | colspan="3" |बदर मत |४,१४१ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} ==== [[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {{Col-begin}} {{Col-2}} ===== २(क) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (माओवादी केन्द्र)}}" | |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |कुमारी मुक्तान |२७,२४३ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |यतीराज सापकोटा |१४,१२५ |- | style="background-color:indianred" | |[[नेकपा (माले)]] |आइतेसिंह ढिमुङ |१,६९४ |- | | colspan="2" |अन्य |१,३८३ |- |colspan="3"|बदर मत |२,०९४ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |माओवादी केन्द्र विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} {{Col-2}} ===== २(ख) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |उमा दाहाल |१०,२४५ |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |राजाराम स्याङ्तान |१२,४४३ |- | | colspan="2" |अन्य |८,२५२ |- |colspan="3"|बदर मत |१,७३५ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |एमाले विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} {{Col-end}} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०७०]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |सुवासचन्द्र शाही ठकुरी |११,७११ |- | style="background-color:darkred" | |[[एनेकपा (माओवादी)]] |[[नारायणकाजी श्रेष्ठ]] |१०,७४० |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |जयराम लामिछाने |८,४७७ |- | style="background-color:orange" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी नेपाल]] |भीमबहादुर बोम्जन |१,०७५ |- | | colspan="2" |अन्य |१,७०० |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: नेपाल न्युज<ref name=":०">{{Cite web|date=२०१५-०३-२५|title=Nepalnews.com - News from Nepal as it happens|url=http://vote.nepalnews.com/election/pages/Makwanpur.php#top|access-date=२०२०-११-२३|archive-url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/Makwanpur.php#top|archive-date=२०१५-०३-२५}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/Makwanpur.php#top |date=2015-03-25 }}</ref> |} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:darkred" | |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी)]] |प्रेमबहादुर पुलामी |१६,९७६ |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |वीरबहादुर लामा |१०,२२१ |- | style="background-color:darksalmon" | |[[जनमोर्चा नेपाल]] |ज्योति रायमाझी |३,०४६ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |भीम लामा |२,८३४ |- | style="background-color:indianred" | |[[नेकपा (माले)]] |विद्युत बज्राचार्य |२,१९१ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |भीमबहादुर बोम्जन |१,४९० |- | | colspan="2" |अन्य |१,०५६ |- | colspan="3" |बदर मत |२,१८६ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |माओवादी विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref>{{Cite web|date=२००९-१०-०३|title=Ca Election report|url=http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|access-date=२०२०-११-१५|archive-url=https://web.archive.org/web/20091003184536/http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|archive-date=२००९-१०-०३}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५६]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |[[विरोध खतिवडा]] |१८,२८१ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |दीपक सिंह |१५,९०१ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |रामचन्द्र अर्याल |११,८०९ |- | style="background-color:indianred" | |[[नेकपा (माले)]] |हिरण्यलाल श्रेष्ठ |१,८०८ |- | | colspan="2" |अन्य |१,६१९ |- | colspan="3" |बदर मत |१,२३१ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive">{{Cite web|date=२००८-०१-२४|title=Finalised Constituencies With Top Two Candidates|url=http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|access-date=२०२०-११-१५|archive-url=https://web.archive.org/web/20080124110554/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|archive-date=२००८-०१-२४}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061012034141/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php |date=2006-10-12 }}</ref><ref>{{Cite web|title=Election Results'९९|url=https://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/ec/alldistconst.htm|access-date=२०२०-११-१५|website=nepalresearch.org}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५१]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |[[विरोध खतिवडा]] |१६,१४४ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |[[कमल थापा]] |११,८७८ |- | style="background-color:{{party color|स्वतन्त्र}}" | |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] |विश्वराज उप्रेती |४,८६६ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |डिना अर्याल |३,७९२ |- | | colspan="2" |अन्य |१,३१३ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive" /> |} ==== [[आम निर्वाचन २०४८]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |[[विरोध खतिवडा]] |१६,८६९ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |महालक्ष्मी उपाध्याय |११,५७६ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [http://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/election_1991_constituency_results_english.pdf] |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{बागमती प्रदेशका संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू}} [[श्रेणी:नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू]] d9a6iv2jpno0m4mxzb2sgdlbqv2ucfp 0 132610 1395786 1386907 2026-11-12T03:36:45Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395786 wikitext text/x-wiki {{Infobox constituency | name = नुवाकोट १ | type = संसदीय | constituency_link = | parl_name = <!-- name of the law making body --> | map1 = | map2 = | map3 = | map4 = | map_size = 300 | map_entity = | map_year = | image = Nuwakot1PratinidhiSabha.svg | image2 = | image3 = | image4 = | caption = [[बागमती प्रदेश]]मा नुवाकोट १ | caption2 = | caption3 = | caption4 = | district_label = प्रदेश<!-- can be State/Province, region, county --> | district = [[बागमती प्रदेश]] | region_label = जिल्ला<!-- can be State/Province, region, county --> | region = [[नुवाकोट जिल्ला]] | population = | electorate = १,२३,९२९ | towns = | future = | year = २०४८<!-- year of establishment --> | abolished_label = | abolished = | elects_howmany = | seats = | party_label = <!-- defaults to "Party" --> | party = [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] | members_label = | members = [[विक्रम तिमिल्सिना]] | local_council_label = | local_council = | previous = | next = | blank1_name = | blank1_info = | blank2_name = | blank2_info = | blank3_name = | blank3_info = | blank4_name = | blank4_info = }} '''नुवाकोट १''' [[नेपाल]]को [[नुवाकोट जिल्ला]]को दुई संसदीय निर्वाचन क्षेत्र मध्ये एक हो। यो निर्वाचन क्षेत्र २०७४ भदौ १५ मा पेश गरिएको [[निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोग]] प्रतिवेदनमा अस्तित्वमा आएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=तुफान न्यौपाने|शीर्षक=निर्वाचन क्षेत्र: जनसङ्ख्यालाई ९०% र भूगोललाई १०%|युआरएल=https://www.himalkhabar.com/news/5133|कार्य=|प्रकाशक=हिमाल खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=१६५ निर्वाचन क्षेत्र बन्दा तपाईंंंको जिल्लामा कति वटा सिट?|युआरएल=https://pahilopost.com/content/-4847.html|कार्य=|प्रकाशक=पहिलो पोस्ट|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref> == सम्मिलित क्षेत्रहरू == नुवाकोट १ संसदीय क्षेत्रमा [[दुप्चेश्वर गाउँपालिका]], [[शिवपुरी गाउँपालिका]], [[तादी गाउँपालिका]], [[पञ्चकन्या गाउँपालिका]], [[सूर्यगढी गाउँपालिका]], [[लिखु तामाकोशी गाउँपालिका|लिखु गाउँपालिका]] र [[ककनी गाउँपालिका]] रहेका छन्। == प्रदेश सभा खण्डहरू == [[बागमती प्रदेश सभा]] क्षेत्रलाई निम्नलिखित खण्डहरूमा विभाजन गरिएको छ: * नुवाकोट १ (क) * नुवाकोट १ (ख) == संसद सदस्य == === [[नेपालको सङ्घीय संसद|संसद/संविधान सभा]] === {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:yellow" | |[[आम निर्वाचन २०४८|२०४८]] | rowspan="2" |[[प्रकाशचन्द्र लोहनी]] |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (चन्द)]] |- | style="background-color:gold" | |''२०४८'' |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |[[आम निर्वाचन २०५६|२०५६]] |[[राजेन्द्रप्रकाश लोहनी]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:darkred" | |[[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४|२०६४]] |[[विमला सुवेदी]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[संविधान सभा निर्वाचन २०७०|२०७०]] |[[अर्जुननरसिंह केसी]] |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | style="background-color:darkred" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |rowspan="2" |[[हितबहादुर तामाङ]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेकपा]] |- | style="background-color:darkred" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |- | style="background-color:{{party color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|२०८२]] |[[विक्रम तिमिल्सिना]] |[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |- |} === [[प्रदेश सभा (नेपाल)|प्रदेश सभा]] === {{Col-begin}} {{Col-2}} ==== १(क) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (माओवादी केन्द्र)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |राधिका तामाङ |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (माओवादी केन्द्र)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |राधिका तामाङ |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |} {{Col-2}} ==== १(ख) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |बद्री मैनाली |[[नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |रमेशकुमार महत |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |} {{Col-end}} == निर्वाचन परिणाम == ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] ==== {{Election results |cand1=[[विक्रम तिमिल्सिना]] |party1=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |votes1=22609 |cand2=प्रकाशशरण महत |party2=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |votes2=18597 |cand3=हितबहादुर तामाङ |party3=[[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]] |votes3=13377 |cand4=बद्री मैनाली |party4=[[नेकपा (एमाले)]] |votes4=8932 |cand5=अन्य |votes5=3765 |invalid= |electorate=123929 |result=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] विजयी |majority=4012 |स्रोत=<ref>{{Cite web|title=प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचन २०८२ मा उम्मेदवारहरूको सूची|url=https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx|website=निर्वाचन आयोग|access-date=2026-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20260311153148/https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx|archive-date=2026-03-11}}</ref>}} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९]] ==== {{Election results|cand1=[[हितबहादुर तामाङ]]|party1=[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]|votes1=26548|cand2=बद्री मैनाली|party2=[[नेकपा (एमाले)]]|votes2=23465|cand3=प्रधुमन महत क्षेत्री|party3=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]|votes3=6113|cand4=सुदर्शन सिटौला|party4=[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]]|votes4=1611|cand5=अन्य|votes5=2284|invalid=|electorate=|result=[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] विजयी|majority=3083|स्रोत=<ref name="2022el">{{Cite web|title=प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमा उम्मेदवारहरूको सूची|url=https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|website=निर्वाचन आयोग|access-date=2026-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20221129072853/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|archive-date=2022-11-29}}</ref>}} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (माओवादी केन्द्र)}}" | |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |[[हितबहादुर तामाङ]] |३६,४७३ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[रामशरण महत]] |२७,९२० |- | | colspan="2" |अन्य |१,६३४ |- | colspan="3" |बदर मत |३,६६८ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |माओवादी केन्द्र विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} ==== [[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {{Col-begin}} {{Col-2}} ===== १(क) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (माओवादी केन्द्र)}}" | |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |राधिका तामाङ |१८,१३७ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |महेन्द्र थिङ |१३,३६८ |- | | colspan="2" |अन्य |१,०९७ |- |colspan="3"|बदर मत |१,३४० |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |माओवादी केन्द्र विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} {{Col-2}} ===== १(ख) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |बद्री मैनाली |२०,५०९ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |रमेशकुमार महत |१२,२१७ |- | | colspan="2" |अन्य |१,३७२ |- |colspan="3"|बदर मत |१,६२७ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} {{Col-end}} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०७०]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[अर्जुननरसिंह केसी]] |१७,३४६ |- | style="background-color:darkred" | |[[एनेकपा (माओवादी)]] |विमला सुवेदी |९,१४५ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |[[प्रकाशचन्द्र लोहनी]] |६,९२७ |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |केशवराज पाण्डे |६,४०१ |- | | colspan="2" |अन्य |१,२३५ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: नेपाल न्युज<ref name=":०">{{Cite web|date=२०१५-०३-२५|title=Nepalnews.com - News from Nepal as it happens|url=http://vote.nepalnews.com/election/pages/Nuwakot.php#top|access-date=२०२०-११-२३|archive-url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/Nuwakot.php#top|archive-date=२०१५-०३-२५}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/Nuwakot.php#top |date=2015-03-25 }}</ref> |} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:darkred" | |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी)]] |विमला सुवेदी |२०,५८१ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[अर्जुननरसिंह केसी]] |१२,९८४ |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |राजेन्द्रप्रकाश लोहनी |६,७३० |- | style="background-color:khaki" | |[[राष्ट्रिय जनशक्ति पार्टी]] |राजेन्द्रप्रसाद श्रेष्ठ |४,७२० |- | style="background-color:indianred" | |[[नेकपा (माले)]] |केदारनाथ बजगाई |२,२३७ |- | | colspan="2" |अन्य |१,६४८ |- | colspan="3" |बदर मत |३,२८६ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |माओवादी विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref>{{Cite web|date=२००९-१०-०३|title=Ca Election report|url=http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|access-date=२०२०-११-१५|archive-url=https://web.archive.org/web/20091003184536/http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|archive-date=२००९-१०-०३}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५६]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |राजेन्द्रप्रकाश लोहनी |११,७८६ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |[[प्रकाशचन्द्र लोहनी]] |११,७७१ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |ध्रुवप्रसाद अधिकारी |११,०१८ |- | style="background-color:indianred" | |[[नेकपा (माले)]] |तोयानाथ थपलिया |२,७८० |- | style="background-color:yellow" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (चन्द)]] |जीतसिंह खड्का |१,०१६ |- | | colspan="2" |अन्य |५७८ |- | colspan="3" |बदर मत |१,३५४ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive">{{Cite web|date=२००८-०१-२४|title=Finalised Constituencies With Top Two Candidates|url=http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|access-date=२०२०-११-१५|archive-url=https://web.archive.org/web/20080124110554/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|archive-date=२००८-०१-२४}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061012034141/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php |date=2006-10-12 }}</ref><ref>{{Cite web|title=Election Results'९९|url=https://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/ec/alldistconst.htm|access-date=२०२०-११-१५|website=nepalresearch.org}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५१]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |[[प्रकाशचन्द्र लोहनी]] |१३,१०० |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |खेमराज सेढाई |१०,७१४ |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |राजेन्द्रप्रकाश लोहनी |८,९४२ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |राप्रपा विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive" /> |} ==== [[आम निर्वाचन २०४८]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:yellow" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (चन्द)]] |[[प्रकाशचन्द्र लोहनी]] |११,८७० |- | style="background-color:firebrick" | |[[संयुक्त जनमोर्चा नेपाल]] |तोयानाथ थपलिया |८,७९६ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |राप्रपा (चन्द) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [http://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/election_1991_constituency_results_english.pdf] |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{बागमती प्रदेशका संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू}} [[श्रेणी:नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू]] pm42aul3h69h819fkh3ycj5v0ayhue7 0 132613 1395839 1389559 2026-11-12T08:12:39Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395839 wikitext text/x-wiki {{Infobox constituency | name = रसुवा १ | type = संसदीय | constituency_link = | parl_name = <!-- name of the law making body --> | map1 = | map2 = | map3 = | map4 = | map_size = 300 | map_entity = | map_year = | image = Rasuwa1PratinidhiSabha.svg | image2 = | image3 = | image4 = | caption = [[बागमती प्रदेश]]मा रसुवा १ | caption2 = | caption3 = | caption4 = | district_label = प्रदेश<!-- can be State/Province, region, county --> | district = [[बागमती प्रदेश]] | region_label = जिल्ला<!-- can be State/Province, region, county --> | region = [[रसुवा जिल्ला]] | population = | electorate = ४१,४७१ | towns = | future = | year = २०४८<!-- year of establishment --> | abolished_label = | abolished = | elects_howmany = | seats = | party_label = <!-- defaults to "Party" --> | party = [[नेपाली काङ्ग्रेस]] | members_label = | members = [[मोहन आचार्य]] | local_council_label = | local_council = | previous = | next = | blank1_name = | blank1_info = | blank2_name = | blank2_info = | blank3_name = | blank3_info = | blank4_name = | blank4_info = }} '''रसुवा १''' [[नेपाल]]को [[रसुवा जिल्ला]]को एक निर्वाचन क्षेत्र हो। यो निर्वाचन क्षेत्र २०७४ भदौ १५ मा पेश गरिएको [[निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोग]] प्रतिवेदनमा अस्तित्वमा आएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=तुफान न्यौपाने|शीर्षक=निर्वाचन क्षेत्र: जनसङ्ख्यालाई ९०% र भूगोललाई १०%|युआरएल=https://www.himalkhabar.com/news/5133|कार्य=|प्रकाशक=हिमाल खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=१६५ निर्वाचन क्षेत्र बन्दा तपाईंंंको जिल्लामा कति वटा सिट?|युआरएल=https://pahilopost.com/content/-4847.html|कार्य=|प्रकाशक=पहिलो पोस्ट|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref> == सम्मिलित क्षेत्रहरू == रसुवा १ ले [[रसुवा जिल्ला]]को सम्पूर्ण भागलाई समेटेको छ। == प्रदेश सभा खण्डहरू == [[बागमती प्रदेश सभा]] क्षेत्रलाई निम्नलिखित खण्डहरूमा विभाजन गरिएको छ: * रसुवा १ (क) * रसुवा १ (ख) == संसद सदस्य == === [[नेपालको सङ्घीय संसद|संसद/संविधान सभा]] === {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:yellow" | |[[आम निर्वाचन २०४८|२०४८]] | rowspan="3" |[[रामकृष्ण उपाध्याय]] |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (चन्द)]] |- | style="background-color:gold" | |''२०४९'' |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |- | style="background-color:yellow" | |''२०५४'' |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (चन्द)]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[आम निर्वाचन २०५६|२०५६]] |[[दिलबहादुर लामा]] |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | rowspan="2" style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४|२०६४]] | rowspan="2" |[[प्रेमबहादुर तामाङ]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी)]] |- |''पुस २०६५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|एनेकपा (माओवादी)]] |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[संविधान सभा निर्वाचन २०७०|२०७०]] |[[जनार्दन ढकाल]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] | rowspan="3" |[[मोहन आचार्य]] | rowspan="3" |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|२०८२]] |- |} === [[प्रदेश सभा (नेपाल)|प्रदेश सभा]] === {{Col-begin}} {{Col-2}} ==== १(क) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |प्रभात तामाङ |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |प्रभात तामाङ |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |} {{Col-2}} ==== १(ख) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (माओवादी केन्द्र)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |प्रेमबहादुर तामाङ |[[नयाँ शक्ति पार्टी, नेपाल]] |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (माओवादी केन्द्र)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |इन्द्रप्रसाद गोतामे |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |} {{Col-end}} == निर्वाचन आयोग == ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] ==== {{Election results |party1 = [[नेपाली काङ्ग्रेस]] |cand1 = '''[[मोहन आचार्य]]''' |votes1 = 10656 |party2 = [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |cand2 = बसन्त भट्ट |votes2 = 5571 |party3 = [[नेकपा (एमाले)]] |cand3 = प्रेमबहादुर तामाङ |votes3 = 4688 |party4 = [[उज्यालो नेपाल पार्टी]] |cand4 = मानबहादुर तमाङ |votes4 = 1453 |party5 = |cand5 = अन्य |votes5 = 1573 |total_votes = 20994 |electorate= 41471 |result = [[नेपाली काङ्ग्रेस]] विजयी<ref>{{Cite web |title=बागमती प्रदेश- रसुवा, प्रतिनिधि सभा निर्वाचन क्षेत्र नं. १ सूची |url=https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |website=निर्वाचन आयोग |access-date=2026-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260311153148/https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |archive-date=2026-03-11 }}</ref> |majority = 5085 |majority_pct = 24.22 |status = E }} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९]] ==== {{Election results|cand1=[[मोहन आचार्य]]|party1=[[नेपाली काङ्ग्रेस]]|votes1=18235|cand2=छोवाङ तेन्जिन तामाङ|party2=[[नेकपा (एमाले)|नेकपा (एमाले)]]|votes2=8614|cand3=अन्य|votes3=578|invalid=|electorate=|नतिजा=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] विजयी|majority=9621|स्रोत=<ref name="2022el">{{Cite web|title=प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमा उम्मेदवारहरूको सूची|url=https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|website=निर्वाचन आयोग|access-date=2026-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20221129072853/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|archive-date=2022-11-29}}</ref>}} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[मोहन आचार्य]] |१४,४५३ |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |जनार्दन ढकाल |१०,२७८ |- | | colspan="2" |अन्य |२११ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} ==== [[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {{Col-begin}} {{Col-2}} =====१(क) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |प्रभात तामाङ |६,९७६ |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |कर्न्याल तामाङ |५,१५२ |- | | colspan="2" |अन्य |२३६ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} {{Col-2}} =====१(ख) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:crimson" | |[[नयाँ शक्ति पार्टी, नेपाल]] |प्रेमबहादुर तामाङ |७,०४० |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (माओवादी केन्द्र)}}" | |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |इन्द्रप्रसाद गोतामे |५,६९२ |- | | colspan="2" |अन्य |११६ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नयाँ शक्ति विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} {{Col-end}} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०७०]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |जनार्दन ढकाल |६,६२८ |- | style="background-color:darkred" | |[[एनेकपा (माओवादी)]] |प्रेमबहादुर तामाङ |६,१९२ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |लामा कार्पु तामाङ |४,९४८ |- | | colspan="2" |अन्य |८६४ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: नेपाल न्युज<ref name=":०">{{Cite web|date=२०१५-०३-२५|title=Nepalnews.com - News from Nepal as it happens|url=http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top|access-date=२०२०-११-२३|archive-url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top|archive-date=२०१५-०३-२५}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top |date=2015-03-25 }}</ref> |} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:darkred" | |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी)]] |प्रेमबहादुर तामाङ |११,१४७ |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |माधवप्रसाद अर्याल |४,६०४ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[बालचन्द्र पौडेल]] |३,६१२ |- | |अन्य | |१,१६३ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |माओवादी विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref>{{Cite web|date=२००९-१०-०३|title=Ca Election report|url=http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|access-date=२०२०-११-१५|archive-url=https://web.archive.org/web/20091003184536/http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|archive-date=२००९-१०-०३}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५६]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[दिलबहादुर लामा]] |६,४२४ |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |सुब्बा लामा |६,३५७ |- | style="background-color:yellow" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (चन्द)]] |रामकृष्ण आचार्य |२,८८० |- | | colspan="2" |अन्य |१,९३३ |- | colspan="3" |बदर मत |१,४५४ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive">{{Cite web|date=२००८-०१-२४|title=Finalised Constituencies With Top Two Candidates|url=http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|access-date=२०२०-११-१५|archive-url=https://web.archive.org/web/20080124110554/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|archive-date=२००८-०१-२४}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080124110554/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php |date=2008-01-24 }}</ref><ref>{{Cite web|title=Election Results'99|url=https://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/ec/alldistconst.htm|access-date=२०२०-११-१५|website=nepalresearch.org}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५१]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |रामकृष्ण आचार्य |९,१७५ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[बालचन्द्र पौडेल]] |७,२३२ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |राप्रपा विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive" /> |} ==== [[आम निर्वाचन २०४८]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:yellow" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (चन्द)]] |रामकृष्ण आचार्य |७,२९२ |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |नुब्रु छिरिङ तामाङ |४,७१७ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |राप्रपा (चन्द) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [http://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/election_१९९१_constituency_results_english.pdf]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{बागमती प्रदेशका संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू}} [[श्रेणी:नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू]] t3uqfjq2hyr4tgkqr5cl83121q0cuyb 0 132616 1395874 1391048 2026-11-12T10:25:02Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395874 wikitext text/x-wiki {{Infobox constituency | name = सिन्धुपाल्चोक १ | type = संसदीय | constituency_link = | parl_name = <!-- name of the law making body --> | map1 = | map2 = | map3 = | map4 = | map_size = 300 | map_entity = | map_year = | image = Sindhupalchok1PratinidhiSabha.svg | image2 = | image3 = | image4 = | caption = [[बागमती प्रदेश]]मा सिन्धुपाल्चोक १ | caption2 = | caption3 = | caption4 = | district_label = प्रदेश<!-- can be State/Province, region, county --> | district = [[बागमती प्रदेश]] | region_label = जिल्ला<!-- can be State/Province, region, county --> | region = [[सिन्धुपाल्चोक जिल्ला]] | population = | electorate = १,३६,९८५ | towns = | future = | year = २०४८<!-- year of establishment --> | abolished_label = | abolished = | elects_howmany = | seats = | party_label = <!-- defaults to "Party" --> | party = [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] | members_label = | members = [[भरतप्रसाद पराजुली]] | local_council_label = | local_council = | previous = | next = | blank1_name = | blank1_info = | blank2_name = | blank2_info = | blank3_name = | blank3_info = | blank4_name = | blank4_info = }} '''सिन्धुपाल्चोक १''' [[नेपाल]]को [[सिन्धुपाल्चोक जिल्ला]]को दुई संसदीय निर्वाचन क्षेत्र मध्ये एक हो। यो निर्वाचन क्षेत्र २०७४ भदौ १५ मा पेश गरिएको [[निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोग]] प्रतिवेदनमा अस्तित्वमा आएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=तुफान न्यौपाने|शीर्षक=निर्वाचन क्षेत्र: जनसङ्ख्यालाई ९०% र भूगोललाई १०%|युआरएल=https://www.himalkhabar.com/news/5133|कार्य=|प्रकाशक=हिमाल खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=१६५ निर्वाचन क्षेत्र बन्दा तपाईंंको जिल्लामा कति वटा सिट?|युआरएल=https://pahilopost.com/content/-4847.html|कार्य=|प्रकाशक=पहिलो पोस्ट|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref> == सम्मिलित क्षेत्रहरू == सिन्धुपाल्चोक १ संसदीय निर्वाचन क्षेत्रमा [[जुगल गाउँपालिका]], [[भोटेकोशी गाउँपालिका]], [[त्रिपुरासुन्दरी गाउँपालिका, सिन्धुपाल्चोक|त्रिपुरासुन्दरी गाउँपालिका]], [[लिसङ्खु पाखर गाउँपालिका]], [[सुनकोशी गाउँपालिका, सिन्धुपाल्चोक|सुनकोशी गाउँपालिका]], [[बलेफी गाउँपालिका]], [[बाह्रविसे नगरपालिका|बाह्रबिसे नगरपालिका]] र [[चौतारा साँगाचोकगढी नगरपालिका]]को २–४, ९ र १० वडा रहेका छन्। == प्रदेश सभा खण्डहरू == [[बागमती प्रदेश सभा]] क्षेत्रलाई निम्नलिखित खण्डहरूमा विभाजन गरिएको छ: * सिन्धुपाल्चोक १ (क) * सिन्धुपाल्चोक १ (ख) == संसद सदस्य == === [[नेपालको सङ्घीय संसद|संसद/संविधान सभा]] === {| class="wikitable" ! colspan="2" |'''निर्वाचन''' !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |[[आम निर्वाचन २०४८|२०४८]] |[[अमृत कुमार बोहरा]] |[[नेकपा एमाले]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[आम निर्वाचन २०५६|२०५६]] |[[मोहनबहादुर बस्नेत]] |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | rowspan="2" style="background-color:darkred" | |[[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४|२०६४]] | rowspan="2" |[[राजकुमार श्रेष्ठ]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] |- |''पुस २०६५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[संविधान सभा निर्वाचन २०७०|२०७०]] |[[मोहनबहादुर बस्नेत]] |[[नेपाली कांग्रेस]] |- | style="background-color:darkred" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] | rowspan="3" |[[अग्नीप्रसाद सापकोटा]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |''२०७५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेकपा]] |- | style="background-color:darkred" | |''२०७७ जेठ'' | rowspan="2" |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] |- | rowspan="1" style="background-color:darkred" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |[[माधव सापकोटा]] |- | style="background-color:{{party color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|२०८२]] |[[भरतप्रसाद पराजुली]] |[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |- |} === [[प्रदेश सभा (नेपाल)|प्रदेश सभा]] === {{Col-begin}} {{Col-2}} ==== १(क) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |अरुणप्रसाद नेपाल |[[नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |मसिना खड्का |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |} {{Col-2}} ==== १(ख) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |सरेश नेपाल |[[नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (माओवादी केन्द्र)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |सरल सहयात्री पौडेल |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |} {{Col-end}} == निर्वाचन परिणाम == ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] ==== {{Election results |party1 = [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |cand1 = '''[[भरतप्रसाद पराजुली]]''' |votes1 = 24412 |party2 = [[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]] |cand2 = माधव सापकोटा |votes2 = 17327 |party3 = [[नेकपा (एमाले)]] |cand3 = सरेश नेपाल |votes3 = 11961 |party4 = [[नेपाली काङ्ग्रेस]] |cand4 = जङ्गबहादुर लामा |votes4 = 11293 |party5 = |cand5 = अन्य |votes5 = 4095 |total_votes = 73715 |electorate= = 136985 |result = [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] विजयी<ref>{{Cite web |title=बागमती प्रदेश- सिन्धुपाल्चोक, प्रतिनिधि सभा निर्वाचन क्षेत्र नं. १ सूची |url=https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |website=निर्वाचन आयोग |access-date=2026-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260311153148/https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |archive-date=2026-03-11 }}</ref> |majority = 7085 |majority_pct = 9.61 }} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९]] ==== {{Election results|cand1=[[माधव सापकोटा]]|party1=[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]|votes1=30408|cand2=सरेश नेपाल|party2=[[नेकपा (एमाले)|नेकपा (एमाले)]]|votes2=27066|cand3=दिनेश श्रेष्ठ|party3=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]|votes3=3503|cand4=नारायण पाण्डे|party4=[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]]|votes4=1651|cand5=कृष्णबहादुर ठकुरी|party5=[[नेकपा (माले)]]|votes5=1111|cand6=अन्य|votes6=2289|invalid=|electorate=|result=[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] विजयी|majority=3342|स्रोत=<ref name="2022el">{{Cite web|title=प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमा उम्मेदवारहरूको सूची|url=https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|website=निर्वाचन आयोग|access-date=2026-01-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20221129072853/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|archive-date=2022-11-29}}</ref>}} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (माओवादी केन्द्र)}}" | |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |[[अग्नीप्रसाद सापकोटा]] |४०,५०४ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[मोहनबहादुर बस्नेत]] |२९,७९५ |- | style="background-color:indianred" | |जनसमाजवादी पार्टी नेपाल |हस्तबहादुर विश्वकर्मा |१,७०२ |- | | colspan="2" |अन्य |१,२४४ |- | colspan="3" |अवैध मत |५,४४८ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |माओवादी केन्द्र विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} ==== [[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {{Col-begin}} {{Col-2}} ===== सिन्धुपाल्चोक १(क) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |अरुणप्रसाद नेपाल |२१,७१२ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |विष्णुबहादुर खत्री |१४,६३३ |- | | colspan="2" |अन्य |१,११६ |- |colspan="3"|अवैध मत |२,२३१ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} {{Col-2}} ===== सिन्धुपाल्चोक १(ख) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |सरेश नेपाल |२२,८३७ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |राजेन्द्रकुमार श्रेष्ठ |१२,१८७ |- | | colspan="2" |अन्य |१,५१९ |- |colspan="3"|अवैध मत |२,३१५ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} {{Col-end}} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०७०]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[मोहनबहादुर बस्नेत]] |१५,०२१ |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |अरुणप्रसाद नेपाल |१४,९८९ |- | style="background-color:darkred" | |[[एनेकपा (माओवादी)]] |सरल सहयात्री पौडेल |१०,३३० |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |धर्मराज भण्डारी |६,५६७ |- | | colspan="2" |अन्य |१,४२८ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेपाली काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: नेपाल न्युज<ref name=":0">{{Cite web|date=2015-03-25|title=Nepalnews.com – News from Nepal as it happens|url=http://vote.nepalnews.com/election/pages/Sindhupalchok.php#top|access-date=2020-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/Sindhupalchok.php#top|archive-date=2015-03-25}}{{Dead link|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:darkred" | |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |राजकुमार श्रेष्ठ |२१,३२० |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |अरुणप्रसाद नेपाल |१३,१२४ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[मोहनबहादुर बस्नेत]] |७,६७१ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |[[पशुपति शमशेर जङ्गबहादुर राणा]] |5,966 |- | style="background-color:indianred" | |[[नेकपा (माले)]] |लाक्पा शेर्पा |२,८१४ |- | | colspan="2" |अन्य |२,००९ |- | colspan="3" |अवैध मत |३,०८९ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |माओवादी विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref>{{Cite web|date=2009-10-03|title=Ca Election report|url=http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20091003184536/http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|archive-date=2009-10-03}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५६]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[मोहनबहादुर बस्नेत]] |१९,१६८ |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |अमृतकुमार बोहरा |१५,९५६ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |[[पशुपति शमशेर जङ्गबहादुर राणा]] |१०,०९८ |- | | colspan="2" |अन्य |२,३५९ |- | colspan="3" |अवैध मत |१,२७७ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेपाली काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive">{{Cite web|date=2008-01-24|title=Finalised Constituencies With Top Two Candidates|url=http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20080124110554/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|archive-date=2008-01-24}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061012034141/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php |date=2006-10-12 }}</ref><ref>{{Cite web|title=Election Results'99|url=https://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/ec/alldistconst.htm|access-date=2020-11-15|website=nepalresearch.org}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५१]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |अमृतकुमार बोहरा |१३,३६९ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |[[पशुपति शमशेर जङ्गबहादुर राणा]] |१३,१७९ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |रोहिणीराज सिग्देल |७,१८९ |- | | colspan="2" |अन्य |१,९२८ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive" /> |} ==== [[आम निर्वाचन २०४८]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |अमृतकुमार बोहरा |१३,५८३ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[मोहनबहादुर बस्नेत]] |११,९७२ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [http://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/election_1991_constituency_results_english.pdf] |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{बागमती प्रदेशका संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू}} [[श्रेणी:नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू]] le9pl8kb79pn5bzccic5cf5k2s7fe2u 0 132617 1395875 1391049 2026-11-12T10:25:03Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395875 wikitext text/x-wiki {{Infobox constituency | name = सिन्धुपाल्चोक २ | type = संसदीय | constituency_link = | parl_name = <!-- name of the law making body --> | map1 = | map2 = | map3 = | map4 = | map_size = 300 | map_entity = | map_year = | image = Sindhupalchok2PratinidhiSabha.svg | image2 = | image3 = | image4 = | caption = [[बागमती प्रदेश]]मा सिन्धुपाल्चोक २ | caption2 = | caption3 = | caption4 = | district_label = प्रदेश<!-- can be State/Province, region, county --> | district = [[बागमती प्रदेश]] | region_label = जिल्ला<!-- can be State/Province, region, county --> | region = [[सिन्धुपाल्चोक जिल्ला]] | population = | electorate = १,३८,०१३ | towns = | future = | year = २०४८<!-- year of establishment --> | abolished_label = | abolished = | elects_howmany = | seats = | party_label = <!-- defaults to "Party" --> | party = [[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]] | members_label = | members = [[युवराज दुलाल]] | local_council_label = | local_council = | previous = | next = | blank1_name = | blank1_info = | blank2_name = | blank2_info = | blank3_name = | blank3_info = | blank4_name = | blank4_info = }} '''सिन्धुपाल्चोक २''' [[नेपाल]]को [[सिन्धुपाल्चोक जिल्ला]]को दुई संसदीय निर्वाचन क्षेत्र मध्ये एक हो। यो निर्वाचन क्षेत्र २०७४ भदौ १५ मा पेश गरिएको [[निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोग]] प्रतिवेदनमा अस्तित्वमा आएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=तुफान न्यौपाने|शीर्षक=निर्वाचन क्षेत्र: जनसङ्ख्यालाई ९०% र भूगोललाई १०%|युआरएल=https://www.himalkhabar.com/news/5133|कार्य=|प्रकाशक=हिमाल खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=१६५ निर्वाचन क्षेत्र बन्दा तपाईंंको जिल्लामा कति वटा सिट?|युआरएल=https://pahilopost.com/content/-4847.html|कार्य=|प्रकाशक=पहिलो पोस्ट|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref> == सम्मिलित क्षेत्रहरू == सिन्धुपाल्चोक २ संसदीय क्षेत्रमा [[इन्द्रावती गाउँपालिका]], [[हेलम्बु गाउँपालिका]], [[पाँचपोखरी थाङपाल गाउँपालिका|पाँचपोखरी थाङ्पाल गाउँपालिका]], [[मेलम्ची नगरपालिका]] र [[चौतारा साँगाचोकगढी नगरपालिका]]को वडा १, ५–८ र ११–१४ रहेका छन्। == प्रदेश सभा खण्डहरू == [[बागमती प्रदेश सभा]] क्षेत्रलाई निम्नलिखित खण्डहरूमा विभाजन गरिएको छ: * सिन्धुपाल्चोक २ (क) * सिन्धुपाल्चोक २ (ख) == संसद सदस्य == === [[नेपालको सङ्घीय संसद|संसद/संविधान सभा]] === {| class="wikitable" ! colspan="2" |'''निर्वाचन''' !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |[[आम निर्वाचन २०४८|२०४८]] |[[कृष्णराज श्रेष्ठ]] |[[नेकपा एमाले]] |- | style="background-color:{{party color|Rastriya Prajatantra Party}}" | |[[आम निर्वाचन २०५१|२०५१]] |[[विष्णुविक्रम थापा]] |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |[[आम निर्वाचन २०५६|२०५६]] |[[सुवास कर्माचार्य]] |[[नेकपा एमाले]] |- | rowspan="4" style="background-color:darkred" | |[[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४|२०६४]] | rowspan="3" |[[अग्नीप्रसाद सापकोटा]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] |- |''पुस २०६५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] |- |''२०७३'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] |- |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] | rowspan="3" |[[शेरबहादुर तामाङ]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माके)]] |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |''जेठ २०७७'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेकपा]] |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |''भदौ २०७७'' |[[नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |[[मोहनबहादुर बस्नेत]] |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Communist Party}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|२०८२]] |[[युवराज दुलाल]] |[[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]] |- |} === [[प्रदेश सभा (नेपाल)|प्रदेश सभा]] === {{Col-begin}} {{Col-2}} ==== २(क) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (माओवादी केन्द्र)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |युवराज दुलाल |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (माओवादी केन्द्र)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |युवराज दुलाल |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |} {{Col-2}} ==== २(ख) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |निमा लामा |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |कृष्णकुमार तामाङ |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |} {{Col-end}} == निर्वाचन परिणाम == ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] ==== {{Election results |party1 = [[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]] |cand1 = '''[[युवराज दुलाल]]''' |votes1 = 21699 |party2 = [[नेपाली काङ्ग्रेस]] |cand2 = [[वंशलाल तामाङ]] |votes2 = 19146 |party3 = [[नेकपा (एमाले)]] |cand3 = [[शेरबहादुर तामाङ]] |votes3 = 15926 |party4 = [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |cand4 = झलककुमार श्रेष्ठ |votes4 = 14019 |party5 = |cand5 = अन्य |votes5 = 3595 |electorate = 138013 |result = [[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]] विजयी<ref>{{Cite web |title=बागमती प्रदेश- सिन्धुपाल्चोक, प्रतिनिधि सभा निर्वाचन क्षेत्र नं. २ सूची |url=https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |website=निर्वाचन आयोग |access-date=2026-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260311153148/https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |archive-date=2026-03-11 }}</ref> |majority = 2553 |majority_pct = 3.54 }} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९]] ==== {{Election results|cand1=[[मोहनबहादुर बस्नेत]]|party1=[[नेपाली काङ्ग्रेस]]|votes1=39381|cand2=[[शेरबहादुर तामाङ]]|party2=[[नेकपा (एमाले)]]|votes2=27515|cand3=नरसिंह श्रेष्ठ|party3=[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]]|votes3=2820|cand4=माया गुरुङ|party4=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]|votes4=2453|cand5=अन्य|votes5=1453|invalid=|electorate=|नतिजा=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] विजयी|majority=11866|source=<ref name="2022el">{{Cite web|title=प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमा उम्मेदवारहरुको सुची|url=https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|website=निर्वाचन आयोग|access-date=2026-01-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20221129072853/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|archive-date=2022-11-29}}</ref>}} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |[[शेरबहादुर तामाङ]] |३८,४०१ |- | style="background-color:steelblue" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (संयुक्त)]] |[[पशुपति शमशेर जङ्गबहादुर राणा]] |३०,३६९ |- | style="background-color:royalblue" | |एकीकृत राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राष्ट्रवादी) |चन्द्रदत्त खतिवडा |१,३४१ |- | style="background-color:indianred" | |[[नेकपा (माले)]] |वीरबहादुर तामाङ |१,२७९ |- | | colspan="2" |अन्य |४४४ |- | colspan="3" |अवैध मत |६,१०४ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |माओवादी केन्द्र विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} ==== [[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {{Col-begin}} {{Col-2}} ===== सिन्धुपाल्चोक २(क) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (माओवादी केन्द्र)}}" | |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |युवराज दुलाल |२०,६८७ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |विकास तामाङ |१३,५२१ |- | | colspan="2" |अन्य |१,१७९ |- |colspan="3"|अवैध मत |१,८२६ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |माओवादी केन्द्र विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} {{Col-2}} ===== सिन्धुपाल्चोक २(ख) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |निमा लामा |१८,९०५ |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (माओवादी केन्द्र)}}" | |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |दावा तामाङ |१८,७०८ |- | | colspan="2" |अन्य |१,१३१ |- |colspan="3"|अवैध मत |१,७८६ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेपाली काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} {{Col-end}} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०७०]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:darkred" | |[[एनेकपा (माओवादी)]] |[[अग्नीप्रसाद सापकोटा]] |१२,८०८ |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |सुवास कर्माचार्य |१२,१५८ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |विष्णुविक्रम थापा |६,३९१ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |विकास लामा |६,३७५ |- | style="background-color:indianred" | |[[नेकपा (माले)]] |कृष्णबहादुर ठकुरी |१,२२६ |- | | colspan="2" |अन्य |१,३६२ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |माओवादी विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: नेपाल न्युज<ref name=":0">{{Cite web|date=2015-03-25|title=Nepalnews.com – News from Nepal as it happens|url=http://vote.nepalnews.com/election/pages/Sindhupalchok.php#top|access-date=2020-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/Sindhupalchok.php#top|archive-date=2015-03-25}}{{Dead link|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:darkred" | |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी)]] |[[अग्नीप्रसाद सापकोटा]] |३०,१७५ |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |सुवास कर्माचार्य |१०,०६३ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |भूपेन्द्र‍बहादुर थापा |५,२४१ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |बाबुराम खड्का |२,७४३ |- | style="background-color:indianred" | |[[नेकपा (माले)]] |अम्बिका सिलवाल |२,०९४ |- | | colspan="2" |अन्य |१,६९८ |- | colspan="3" |अवैध मत |३,०४२ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |माओवादी विजयी |- | colspan="4" |स्रोत:निर्वाचन आयोग<ref>{{Cite web|date=2009-10-03|title=Ca Election report|url=http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20091003184536/http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|archive-date=2009-10-03}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५६]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |सुवास कर्माचार्य |१७,८९७ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |विष्णुविक्रम थापा |१२,१३८ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |राजेन्द्रमान ताल्चाभडेल |७,५४० |- | style="background-color:indianred" | |[[नेकपा (माले)]] |सुदर्शन प्रधान |१,८९८ |- | style="background-color:{{party color|Independent}}" | |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] |प्रेमबहादुर अधिकारी |१,०९६ |- | | colspan="2" |अन्य |१,६८१ |- | colspan="3" |अवैध मत |१,४१३ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत:निर्वाचन आयोग<ref name="archive">{{Cite web|date=2008-01-24|title=Finalised Constituencies With Top Two Candidates|url=http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20080124110554/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|archive-date=2008-01-24}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061012034141/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php |date=2006-10-12 }}</ref><ref>{{Cite web|title=Election Results'99|url=https://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/ec/alldistconst.htm|access-date=2020-11-15|website=nepalresearch.org}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५१]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |विष्णुविक्रम थापा |१४,८९३ |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |सुवास कर्माचार्य |१०,२८९ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |विनोद लामा मोक्तान |९,४२७ |- | | colspan="2" |अन्य |१,१६२ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |राप्रपा विजयी |- | colspan="4" |स्रोत:निर्वाचन आयोग<ref name="archive" /> |} ==== [[आम निर्वाचन २०४८]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |कृष्णराज श्रेष्ठ |७,८१८ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |विनोद लामा मोक्तान |७,१६६ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [http://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/election_1991_constituency_results_english.pdf] |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{बागमती प्रदेशका संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू}} [[श्रेणी:नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू]] gc6n3efr7pdjncbfkbgxh59sv63grrv 0 132674 1395658 1383623 2026-11-11T22:07:56Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395658 wikitext text/x-wiki {{Infobox constituency | name = इलाम २ | type = संसदीय | constituency_link = | parl_name = <!-- name of the law making body --> | map1 = | map2 = | map3 = | map4 = | map_size = 300 | map_entity = | map_year = 2017 | image = Ilam2PratinidhiSabha.svg | image2 = | image3 = | image4 = | caption = [[कोशी प्रदेश]]मा इलाम २ | caption2 = | caption3 = | caption4 = | district_label = प्रदेश<!-- can be State/Province, region, county --> | district = [[कोशी प्रदेश]] | region_label = जिल्ला<!-- can be State/Province, region, county --> | region = [[इलाम जिल्ला]] | population = | electorate = १,१९,४८९ | towns = | future = | year = २०४८<!-- year of establishment --> | abolished_label = | abolished = | elects_howmany = | seats = | party_label = <!-- defaults to "Party" --> | party = [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)]] | members_label = | members = [[सुहाङ नेम्वाङ]] | local_council_label = | local_council = | previous = | next = | blank1_name = | blank1_info = | blank2_name = | blank2_info = | blank3_name = | blank3_info = | blank4_name = | blank4_info = }} '''इलाम २''' [[नेपाल]]को [[इलाम जिल्ला]]को दुई संसदीय निर्वाचन क्षेत्र मध्ये एक हो। यो निर्वाचन क्षेत्र २०७४ भदौ १५ मा पेश गरिएको [[निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोग]] प्रतिवेदनमा अस्तित्वमा आएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=तुफान न्यौपाने|शीर्षक=निर्वाचन क्षेत्र: जनसङ्ख्यालाई ९०% र भूगोललाई १०%|युआरएल=https://www.himalkhabar.com/news/5133|कार्य=|प्रकाशक=हिमाल खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=१६५ निर्वाचन क्षेत्र बन्दा तपाईंंको जिल्लामा कति वटा सिट?|युआरएल=https://pahilopost.com/content/-4847.html|कार्य=|प्रकाशक=पहिलो पोस्ट|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref> == सम्मिलित क्षेत्रहरू == इलाम २ मा [[चुलाचुली गाउँपालिका]], [[माङसेबुङ गाउँपालिका]], [[फाकफोकथुम गाउँपालिका]], [[देउमाई नगरपालिका]], [[इलाम नगरपालिका]]को १–९, ११ र १२ र [[माई नगरपालिका]]को वडा ६–८ समेटिएको छ। == प्रदेश सभा खण्डहरू == [[कोशी प्रदेश सभा]] क्षेत्रलाई निम्नलिखित खण्डहरूमा विभाजन गरिएको छ: * इलाम २ (क) * इलाम २ (ख) == संसद सदस्य == === [[नेपालको सङ्घीय संसद|संसद/संविधान सभा]] === {| class="wikitable" ! colspan="2" |'''निर्वाचन''' !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[आम निर्वाचन २०४८|२०४८]] |[[मणिकुमार लिम्बू]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[आम निर्वाचन २०५१|२०५१]] |[[कुलबहादुर गुरुङ]] |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[आम निर्वाचन २०५६|२०५६]] | rowspan="5" |[[सुवासचन्द्र नेम्वाङ]] | rowspan="5" |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४|२०६४]] |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[संविधान सभा निर्वाचन २०७०|२०७०]] |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[इलाम–२ उपनिर्वाचन, २०८१|२०८१]] | rowspan="4" |[[सुहाङ नेम्वाङ]] | rowspan="2" |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|२०८२]] |} === [[प्रदेश सभा (नेपाल)|प्रदेश सभा]] === {{Col-begin}} {{Col-2}} ==== २(क) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |रामबहादुर मगर |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |गोविन्द गिरी |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |} {{Col-2}} ==== २(ख) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (माओवादी केन्द्र)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |धीरेन्द्र शर्मा |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |रामबहादुर मगर |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |} {{Col-end}} == निर्वाचनको नतिजा == === [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] === {{Election results |cand1=[[सुहाङ नेम्वाङ]] |party1=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |votes1=22426 |cand2=भेषराज आचार्य |party2=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |votes2=14650 |cand3=सुदीप राई |party3=[[श्रम संस्कृति पार्टी]] |votes3=14400 |cand4=गोकुलबहादुर राई |party4=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |votes4=7814 |cand5=ओमबहादुर गुरुङ |party5=[[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]] |votes5=1172 |cand6=अन्य |votes6=3319 |electorate=119489 |result=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] विजयी |majority=7776 |source=<ref name="2026el_ilam2">{{Cite web |title=इलाम–२ मा एमालेका सुहाङ नेम्वाङ निर्वाचित |url=https://www.ratopati.com/story/549135 |website=रातोपाटी}}</ref> }} ==== [[इलाम–२ उपनिर्वाचन, २०८१]] ==== {{Election results |cand1=[[सुहाङ नेम्वाङ]] |party1=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |votes1=27772 |cand2=डम्बरबहादुर खड्का |party2=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |votes2=21942 |cand3=डकेन्द्रसिंह थेगिम लिम्बू |party3=स्वतन्त्र |votes3=11457 |cand4=मिलनकुमार योङहाङ लिम्बू |party4=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |votes4=5050 |cand5=मणिकुमार लिम्बू |party5=[[मङ्गोल नेसनल अर्गनाइजेसन]] |votes5=816 |cand6=अन्य |votes6=1435 |invalid=902 |electorate=115889 |result=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] विजयी |majority=5,830 |source=<ref name="2024el">{{Cite web|title=उपनिर्वाचन नतिजा, २०८१|url=https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2081bi.aspx|website=Election Commission of Nepal|access-date=2024-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20240701144302/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2081bi.aspx|archive-date=2024-07-01}}</ref>}} === [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९]] === {{Election results|cand1=[[सुवासचन्द्र नेम्वाङ]]|party1=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]|votes1=30020|cand2=डम्बरबहादुर खड्का|party2=[[नेपाली काङ्ग्रेस]]|votes2=29906|cand3=प्रकाश सापकोटा|party3=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]|votes3=1380|cand4=मणिबहादुर लिम्बू|party4=[[मङ्गोल नेसनल अर्गनाइजेसन]]|votes4=1363|cand5=खड्गप्रसाद पालुङ्गवा|party5=[[राष्ट्रिय जनमुक्ति पार्टी]]|votes5=1272|cand6=अन्य|votes6=2244|invalid=|electorate=|result=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] विजयी|majority=114|source=<ref name="2022el">{{Cite web|title=प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमा उम्मेदवारहरूको सुची|url=https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|website=निर्वाचन आयोग|access-date=2024-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20221129072853/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|archive-date=2022-11-29}}</ref>}} ==== [[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९]] ==== {{col-start}} {{col-2}} =====२(क)===== {{Election results |cand1=गोविन्द गिरी |party1=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |votes1=16658 |cand2=गणेशप्रसाद बराल |party2=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |votes2=15447 |cand3=लछुमन राई |party3=[[मङ्गोल नेसनल अर्गनाइजेसन]] |votes3=1535 |cand4=यमनाथ भण्डारी |party4=[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |votes4=975 |party5=अन्य |votes5=1081 |invalid= |electorate= |result=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |majority=1211 |source=<ref name="2022el"/> }} {{col-2}} ====२(ख)==== {{Election results |cand1=रामबहादुर मगर |party1=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |votes1=13754 |cand2=हर्कबहादुर लावती |party2=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |votes2=11167 |cand3=विनयकुमार फागु |party3=[[सङ्घीय लोकतान्त्रिक राष्ट्रिय मञ्च]] |votes3=2054 |cand4=पवित्रा लिम्बू तुम्बाहाङ्फे |party4=[[राष्ट्रिय जनमुक्ति पार्टी]] |votes4=1415 |cand5=बलबहादुर आङ्देम्बे |party5=[[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]] |votes5=799 |cand6=उजितकुमार राई |party6=[[मङ्गोल नेसनल अर्गनाइजेसन]] |votes6=739 |party7=अन्य |votes7=1060 |invalid= |electorate= |result=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |majority=2586 |source=<ref name="2022el"/> }} {{col-end}} === [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४]] === {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |[[सुवासचन्द्र नेम्वाङ]] |३६,५१७ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |केशव थापा |२६,८६५ |- | style="background-color:hotpink" | |[[सङ्घीय लोकतान्त्रिक राष्ट्रिय मञ्च]] |दीपककुमार योङ्हाङ |१,७६१ |- | style="background-color:dodgerblue" | |[[राष्ट्रिय जनमुक्ति पार्टी]] |खड्गप्रसाद पालुङ्गवा |१,३०८ |- | style="background-color:pink" | |[[सङ्घीय समाजवादी फोरम, नेपाल]] |कृष्णबहादुर खत्री |१,१०६ |- | | colspan="2" |अन्य |८३२ |- | colspan="3" |अवैध मत |२,६५३ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210714133833/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx |date=2021-07-14 }} |} ==== [[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {{Col-begin}} {{Col-2}} =====२(क) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |रामबहादुर मगर |१९,८३८ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |डम्बरबहादुर खड्का |१६,२८६ |- | | colspan="2" |अन्य |१,०१६ |- |colspan="3"|अवैध मत |१,३७६ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210714133833/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx |date=2021-07-14 }} |}{{Col-2}} =====२(ख) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |धीरेन्द्र शर्मा |१४,७१६ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |खगेन्द्र देवान |११,०६५ |- | style="background-color:hotpink" | |[[सङ्घीय लोकतान्त्रिक राष्ट्रिय मञ्च]] |थाङ्साङ लावती |२,२५४ |- | style="background-color:dodgerblue" | |[[राष्ट्रिय जनमुक्ति पार्टी]] |जयकुमार केरूङ |१,४३२ |- | style="background-color:pink" | |[[सङ्घीय समाजवादी फोरम, नेपाल]] |मणिविक्रम लिम्बू |१,३५७ |- | | colspan="2" |अन्य |७८४ |- |colspan="3"|अवैघ मत |११,३७६ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |माओवादी केन्द्र विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210714133833/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx |date=2021-07-14 }} |}{{Col-end}} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन २०७०|संविधान सभा निर्वाचन, २०७०]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |[[सुवासचन्द्र नेम्वाङ]] |१४,९३० |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |भेषराज आचार्य |१२,८२८ |- | style="background-color:darkred" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|एनेकपा (माओवादी)]] |रमेशकुमार लिङ्देन |४,६४८ |- | style="background-color:#ffc0cb" | |[[सङ्घीय समाजवादी पार्टी|सङ्घीय समाजवादी पार्टी, नेपाल]] |विनोदकुमार नेम्वाङ |२,४८६ |- | | colspan="2" |अन्य |२,५८७ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: नेपाल न्युज<ref name=":0">{{Cite web|date=2015-03-25|title=Nepalnews.com - News from Nepal as it happens|url=http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top|access-date=2020-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top|archive-date=2015-03-25}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top |date=2015-03-25 }}</ref> |} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |[[सुवासचन्द्र नेम्वाङ]] |१७,७४८ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |केशव थापा |१४,०४४ |- | style="background-color:darkred" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |हर्कबहादुर लावती |८,९१६ |- | style="background-color:hotpink" | |[[सङ्घीय लोकतान्त्रिक राष्ट्रिय मञ्च]] |उत्तमकुमार योङयाङ |१,६७८ |- | |अन्य | |१,६८२ |- | colspan="3" |अवैध मत |२,०९९ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref>{{Cite web|date=2009-10-03|title=Ca Election report|url=http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20091003184536/http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|archive-date=2009-10-03}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५६]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |[[सुवासचन्द्र नेम्वाङ]] |१७,४०७ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[कुलबहादुर गुरुङ]] |१५,४८२ |- | style="background-color:dodgerblue" | |[[राष्ट्रिय जनमुक्ति पार्टी]] |सुवर्णबहादुर पाठक |३,०९३ |- | style="background-color:yellow" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी|राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (चन्द)]] |पद्मसुन्दर लावती |१,४७५ |- | | colspan="2" |अन्य |२,१८६ |- | colspan="3" |अवैध मत |८७५ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive">{{Cite web|date=2008-01-24|title=Finalised Constituencies With Top Two Candidates|url=http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20080124110554/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|archive-date=2008-01-24}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080124110554/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php |date=2008-01-24 }}</ref><ref>{{Cite web|title=Election Results'99|url=https://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/ec/alldistconst.htm|access-date=2020-11-15|website=nepalresearch.org}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५१]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[कुलबहादुर गुरुङ]] |१२,५४७ |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |मणिकुमार लिम्बू |११,९६० |- | style="background-color:dodgerblue" | |[[राष्ट्रिय जनमुक्ति पार्टी]] |चन्द्रप्रसाद यज्ञ |२,५६० |- | style="background-color:{{party color|Independent}}" | |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] |चतुरमान लिम्बू |२,३९६ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |यमप्रसाद चापागाई |१,४५८ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेपाली काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive" /> |} ==== [[आम निर्वाचन २०४८]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |मणिकुमार लिम्बू |१९,७५९ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[कुलबहादुर गुरुङ]] |१७,७४९ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [http://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/election_1991_constituency_results_english.pdf] |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू]] 8ry87xqnib1w9yoq8xp6ehubats2ep4 0 132679 1395752 1385667 2026-11-12T01:46:15Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395752 wikitext text/x-wiki {{Infobox constituency | name = झापा ५ | type = संसदीय | constituency_link = | parl_name = <!-- name of the law making body --> | map1 = | map2 = | map3 = | map4 = | map_size = 300 | map_entity = | map_year = 2017 | image = झापा ५ (निर्वाचन क्षेत्र).png | image2 = | image3 = | image4 = | caption = [[कोशी प्रदेश]]मा झापा ५ | caption2 = | caption3 = | caption4 = | district_label = प्रदेश<!-- can be State/Province, region, county --> | district = [[कोशी प्रदेश]] | region_label = जिल्ला<!-- can be State/Province, region, county --> | region = [[झापा जिल्ला]] | population = | electorate = १,६३,३७९ | towns = | future = | year = २०४८<!-- year of establishment --> | abolished_label = | abolished = | elects_howmany = | seats = | party_label = <!-- defaults to "Party" --> | party = [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] | members_label = | members = [[बालेन शाह]] | local_council_label = | local_council = | previous = | next = | blank1_name = | blank1_info = | blank2_name = | blank2_info = | blank3_name = | blank3_info = | blank4_name = | blank4_info = }} '''झापा ५''' [[नेपाल]]को [[झापा जिल्ला]]को पाँच संसदीय निर्वाचन क्षेत्र मध्ये एक हो। यो निर्वाचन क्षेत्र २०७४ भदौ १५ मा पेश गरिएको [[निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोग]] प्रतिवेदनमा अस्तित्वमा आएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=तुफान न्यौपाने|शीर्षक=निर्वाचन क्षेत्र: जनसङ्ख्यालाई ९०% र भूगोललाई १०%|युआरएल=https://www.himalkhabar.com/news/5133|कार्य=|प्रकाशक=हिमाल खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=१६५ निर्वाचन क्षेत्र बन्दा तपाईंंको जिल्लामा कति वटा सिट?|युआरएल=https://pahilopost.com/content/-4847.html|कार्य=|प्रकाशक=पहिलो पोस्ट|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref> == सम्मिलित क्षेत्रहरू == झापा ५ मा [[दमक नगरपालिका]], [[कमल गाउँपालिका]], [[गौरादह नगरपालिका]]को वडा १–८ र [[गौरीगन्ज गाउँपालिका]]को ३–६ वडा समेटिएको छ। == प्रदेश सभा खण्डहरू == [[कोशी प्रदेश सभा]] क्षेत्रलाई निम्नलिखित खण्डहरूमा विभाजन गरिएको छ: * झापा ५ (क) * झापा ५ (ख) == संसद सदस्य == === [[नेपालको सङ्घीय संसद|संसद/संविधान सभा]] === {| class="wikitable" ! colspan="2" |'''निर्वाचन''' !सदस्य !दल |- | rowspan="2" style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[आम निर्वाचन २०४८|२०४८]] |[[नारायण सिंह राजवंशी]] | rowspan="2" |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- |[[आम निर्वाचन २०५१|२०५१]] | rowspan="2" |[[राधाकृष्ण मैनाली]] |- | style="background-color:indianred" | |''२०५४'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)]] |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |[[आम निर्वाचन २०५६|२०५६]] |तारा साम |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४|२०६४]] | rowspan="2" |[[केशवकुमार बुढाथोकी]] | rowspan="2" |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[संविधान सभा निर्वाचन, २०७०|२०७०]] |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] | rowspan="2" |[[खड्गप्रसाद ओली]] | rowspan="2" |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४|२०७९]] |- | style="background-color:{{party color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|२०८२]] |[[बालेन्द्र शाह]] |[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] |- |} === [[प्रदेश सभा (नेपाल)|प्रदेश सभा]] === {{Col-begin}} {{Col-2}} ==== ५(क) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] | rowspan="2" |हिक्मतकुमार कार्की | rowspan="2" |[[नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:{{party color|[[नेकपा (एमाले)]]}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |} {{Col-2}} ==== ५(ख) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |अर्जुन राई |[[नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |होमबहादुर थापा |[[नेकपा (एमाले)]] |} {{Col-end}} == निर्वाचन परिणाम == ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] ==== {{Election results|cand1=[[बालेन शाह]]|party1=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]|votes1=68348|cand2=[[केपी शर्मा ओली]]|party2=[[नेकपा (एमाले)]]|votes2=18734|cand3=समिर तामाङ|party3=[[श्रम संस्कृति पार्टी]]|votes3=9233|cand4=मन्धरा चिमरिया|party4=[[नेपाली काङ्ग्रेस]]|votes4=1821|cand5=लक्ष्मीप्रसाद सङ्ग्रौला|party5=[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]]|votes5=1536|cand6=अन्य|votes6=2666|invalid=4219|electorate=163379|नतिजा=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] विजयी|majority=49614|source=<ref>{{Cite web|title=प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचन २०८२ मा उम्मेदवारहरूको सूची|url=https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx|website=निर्वाचन आयोग|access-date=2026-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20260311153148/https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx|archive-date=2026-03-11}}</ref>}} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९]] ==== {{Election results|cand1=[[केपी शर्मा ओली]]|party1=[[नेकपा (एमाले)|नेकपा (एमाले)]]|votes1=52319|cand2=खगेन्द्र अधिकारी|party2=[[नेपाली काङ्ग्रेस]]|votes2=23743|cand3=सुरेशकुमार पोखरेल|party3=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]|votes3=11759|cand4=भीम राजवंशी|party4=[[जनमत पार्टी]]|votes4=1485|cand5=कविन्द्र शर्मा लिम्बू|party5=[[सङ्घीय लोकतान्त्रिक राष्ट्रिय मञ्च]]|votes5=1281|cand6=अन्य|votes6=3283|invalid=|electorate=|नतिजा=[[नेकपा (एमाले)|नेकपा (एमाले)]] विजयी|majority=28576|source=<ref name="2022el">{{Cite web|title=प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमा उम्मेदवारहरुको सुची|url=https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|website=निर्वाचन आयोग|access-date=2026-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20221129072853/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|archive-date=2022-11-29}}</ref>}} ==== [[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९]] ==== {{col-start}} {{col-2}} =====५(क)===== {{Election results |cand1=[[हिक्मतकुमार कार्की]] |party1=[[नेकपा (एमाले)|नेकपा (एमाले)]] |votes1=22530 |cand2=जीवनकुमार राई |party2=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |votes2=17058 |cand3=दुनीलाल राजवंशी |party3=[[जनमत पार्टी]] |votes3=2485 |cand4=सूर्यप्रसाद लिम्बू |party4=[[सङ्घीय लोकतान्त्रिक राष्ट्रिय मञ्च]] |votes4=1650 |cand5=लछुमान लिम्बू |party5=[[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]] |votes5=703 |party6=अन्य |votes6=1305 |invalid= |electorate= |नतिजा=[[नेकपा (एमाले)|नेकपा (एमाले)]] |majority=5472 |source=<ref name="2022el"/> }} {{col-2}} =====५(ख)===== {{Election results |cand1=होमबहादुर थापा |party1=[[नेकपा (एमाले)|नेकपा (एमाले)]] |votes1=24129 |cand2=रेवतराज पुरी |party2=[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |votes2=17315 |cand3=छविलाल सिटौला |party3=[[हाम्रो नेपाली पार्टी]] |votes3=2171 |cand4=धनराज लिम्बू |party4=[[सङ्घीय लोकतान्त्रिक राष्ट्रिय मञ्च]] |votes4=1563 |cand5=सुदीप राई |party5=[[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]] |votes5=994 |cand6=रामलाल राई |party6=[[मङ्गोल नेसनल अर्गनाइजेसन]] |votes6=928 |cand7=धीरज बज्रचार्य |party7=[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] |votes7=701 |party8=अन्य |votes8=1014 |invalid= |electorate= |नतिजा=[[नेकपा (एमाले)|नेकपा (एमाले)]] |majority=6814 |source=<ref name="2022el"/> }} {{col-end}} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |[[केपी शर्मा ओली]] |४३,५१५ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |खगेन्द्र अधिकारी |२६,८२२ |- | style="background-color:pink" | |[[सङ्घीय समाजवादी फोरम, नेपाल]] |सत्यदेव प्रसाद |१,९१५ |- | style="background-color:hotpink" | |[[सङ्घीय लोकतान्त्रिक राष्ट्रिय मञ्च]] |ज्ञानबहादुर लिम्बू |१,३८० |- | | colspan="2" |अन्य |२,६१४ |- | colspan="3" |अवैध मत |४,६७४ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} ==== [[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {{col-begin}} {{col-2}} ===== ५(क) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |[[हिक्मतकुमार कार्की]] |२४,०९८ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |अनीलकृष्ण प्रसाई |१८,६३६ |- | style="background-color:hotpink" | |[[सङ्घीय लोकतान्त्रिक राष्ट्रिय मञ्च]] |सूर्यप्रसाद लिम्बू |१,०४५ |- | | colspan="2" |अन्य |१,५८६ |- | colspan="3" |अवैध मत |१,९८९ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} {{col-2}} ===== ५(ख) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |अर्जुन राई |३०,९७३ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |राजनबहादुर ढुङ्गाना |१०,९९३ |- | style="background-color:pink" | |[[सङ्घीय समाजवादी फोरम, नेपाल]] |सुशीलकुमार राई |१,६२६ |- | | colspan="2" |अन्य |३,३६१ |- | colspan="3" |अवैध मत |१,५५२ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} {{col-end}} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०७०]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[केशवकुमार बुढाथोकी]] |१६,५८७ |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |[[लालप्रसाद साँवा लिम्बू]] |१६,३४७ |- | style="background-color:darkred" | |[[एनेकपा (माओवादी)]] |झलकबहादुर मगर |९,१७२ |- | style="background-color:orange" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी नेपाल]] |ध्रुवकुमार उप्रेती |३,१५४ |- | style="background-color:seagreen" | |[[सद्भावना पार्टी]] |ओमनारायण राजवंशी |१,५२३ |- | | colspan="2" |अन्य |५,०२८ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेपाली काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: नेपाल न्युज<ref name=":0">{{Cite web|date=2015-03-25|title=Nepalnews.com - News from Nepal as it happens|url=http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top|access-date=2020-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top|archive-date=2015-03-25}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top |date=2015-03-25 }}</ref> |} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |[[केशवकुमार बुढाथोकी]] |१६,४७७ |- | style="background-color:darkred" | |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी)]] |हर्कबहादुर खड्का |१५,५४८ |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |तारासाम योङ्ग्या |१३,२४७ |- | style="background-color:seagreen" | |[[सद्भावना पार्टी]] |सूर्यनारायण गणेश |६,६५५ |- | style="background-color:orangered" | |[[मधेशी जनअधिकार फोरम, नेपाल]] |तारानाथ राजवंशी |२,६०१ |- | style="background-color:hotpink" | |[[सङ्घीय लोकतान्त्रिक राष्ट्रिय मञ्च]] |लहानसिंह तुम्बापो |१,३९८ |- | |अन्य | |२,४५७ |- | colspan="3" |अवैध मत |४,२१४ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेपाली काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref>{{Cite web|date=2009-10-03|title=Ca Election report|url=http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20091003184536/http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|archive-date=2009-10-03}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५६]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |तारा साम योङ्ग्या |१९,१९९ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |सन्तोषकुमार मेयाङ्बो |१६,६५१ |- | style="background-color:yellowgreen" | |[[नेपाल सद्भावना पार्टी]] |नित्यानन्द ताजपुरिया |३,४९२ |- | style="background-color:dodgerblue" | |[[राष्ट्रिय जनमुक्ति पार्टी]] |चन्द्र प्रसाद योङ्ग्य |२,४९१ |- | style="background-color:indianred" | |[[नेकपा (माले)]] |जङ्गप्रसाद चेमजोङ |१,८९६ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |लक्ष्मीप्रसाद ओदरी |१,५५७ |- | | colspan="2" |अन्य |६५६ |- | colspan="3" |अवैध मत |९४२ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive">{{Cite web|date=2008-01-24|title=Finalised Constituencies With Top Two उम्मेदवारs|url=http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20080124110554/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|archive-date=2008-01-24}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061012034141/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php |date=2006-10-12 }}</ref><ref>{{Cite web|title=Election Results'99|url=https://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/ec/alldistconst.htm|access-date=2020-11-15|website=nepalresearch.org}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५१]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |[[राधाकृष्ण मैनाली]] |१६,३६१ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |सूर्यनारायण ताजपुरिया |१३,८९८ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |शिवकुममार योङ्ग्य |४,०१३ |- | style="background-color:dodgerblue" | |[[राष्ट्रिय जनमुक्ति पार्टी]] |चन्द्रप्रसाद योङ्ग्य |३,०४३ |- | style="background-color:yellowgreen" | |[[नेपाल सद्भावना पार्टी]] |टोपलाल राजवंशी |१,६५२ |- | |नेपाल जनवादी मोर्चा |केदारनर सिंह |१९७ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive" /> |} ==== [[आम निर्वाचन २०४८]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |[[नेकपा (एमाले)]] |[[चन्द्रप्रकाश मैनाली]] |१८,८९२ |- | style="background-color:{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |रामबाबु प्रसाई |११,९४८ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/election_1991_constituency_results_english.pdf] |} == यो पनि हेर्नुहोस् == *[[नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूको सूची]] ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == * [http://www.election.gov.np/ecn/uploads/userfiles/maps/JHAPA.pdf झापाको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रको नक्सा] {{कोशी प्रदेशका संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू}} [[श्रेणी:नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू]] [[श्रेणी:झापा जिल्ला]] est4j2htb76nizn4jdtbgzecldo617f 0 132692 1395764 1386175 2026-11-12T02:26:20Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395764 wikitext text/x-wiki {{Infobox constituency | name = तेह्रथुम १ | type = संसदीय | constituency_link = | parl_name = <!-- name of the law making body --> | map1 = | map2 = | map3 = | map4 = | map_size = 300 | map_entity = | map_year = 2017 | image = Tehrathum1PratinidhiSabha.svg | image2 = | image3 = | image4 = | caption = [[कोशी प्रदेश]]मा तेह्रथुम १ | caption2 = | caption3 = | caption4 = | district_label = प्रदेश<!-- can be State/Province, region, county --> | district = [[कोशी प्रदेश]] | region_label = जिल्ला<!-- can be State/Province, region, county --> | region = [[तेह्रथुम जिल्ला]] | population = | electorate = ७३,१३७ | towns = | future = | year = २०४८<!-- year of establishment --> | abolished_label = | abolished = | elects_howmany = | seats = | party_label = <!-- defaults to "Party" --> | party = [[नेपाली काङ्ग्रेस]] | members_label = | members = [[सन्तोष सुब्बा]] | local_council_label = | local_council = | previous = | next = | blank1_name = | blank1_info = | blank2_name = | blank2_info = | blank3_name = | blank3_info = | blank4_name = | blank4_info = }} '''तेह्रथुम १''' [[नेपाल]]को [[तेह्रथुम जिल्ला]]को निर्वाचन क्षेत्र हो। यो निर्वाचन क्षेत्र २०७४ भदौ १५ मा पेश गरिएको [[निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोग]] प्रतिवेदनमा अस्तित्वमा आएको थियो।<ref>{{वेब स्रोत|लेखक=तुफान न्यौपाने|शीर्षक=निर्वाचन क्षेत्र: जनसङ्ख्यालाई ९०% र भूगोललाई १०%|युआरएल=https://www.himalkhabar.com/news/5133|कार्य=|प्रकाशक=हिमाल खबर|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref><ref>{{वेब स्रोत|लेखक=|शीर्षक=१६५ निर्वाचन क्षेत्र बन्दा तपाईंंको जिल्लामा कति वटा सिट?|युआरएल=https://pahilopost.com/content/-4847.html|कार्य=|प्रकाशक=पहिलो पोस्ट|वेबसाइट=|भाषा=नेपाली)|अभिलेखमिति=|अभिलेखयुआरएल=|मिति=|पहुँचमिति=१४ मार्च २०२२}}</ref> == सम्मिलित क्षेत्रहरू == तेह्रथुम १ मा [[तेह्रथुम जिल्ला]]को सम्पूर्ण भाग समेटिएको छ। == प्रदेश सभा खण्डहरू == [[कोशी प्रदेश सभा]] क्षेत्रलाई निम्नलिखित खण्डहरूमा विभाजन गरिएको छ: * तेह्रथुम १ (क) * तेह्रथुम १ (ख) == संसद सदस्य == === [[नेपालको सङ्घीय संसद|संसद/संविधान सभा]] === {| class="wikitable" ! colspan="2" |'''निर्वाचन''' !सदस्य !दल |- | rowspan="3" style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[आम निर्वाचन २०४८|२०४८]] |[[विजय सुब्बा]] | rowspan="3" |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- |[[आम निर्वाचन २०५१|२०५१]] |[[सुरेन्द्रकुमार फाम्बो]] |- |[[आम निर्वाचन २०५६|२०५६]] |[[विजय सुब्बा]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४|२०६४]] |[[तुलसी सुब्बा]] |[[नेपाली काङ्ग्रेस|नेपाली कांग्रेस]] |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[संविधान सभा निर्वाचन २०७०|२०७०]] | rowspan="1" |[[भवानीप्रसाद खापुङ]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] | rowspan="4" |[[भवानीप्रसाद खापुङ]] |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |''२०७५'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)|नेकपा]] |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |''२०७७'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}" | |''२०७८'' |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]] |- |style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |[[सीता गुरुङ]] |rowspan="2" |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|२०८२]] |[[सन्तोष सुब्बा]] |- |} === [[प्रदेश सभा (नेपाल)|प्रदेश सभा]] === {{Col-begin}} {{Col-2}} ==== १(क) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |लछुमन तिवारी |[[नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |किशोरचन्द्र दुलाल |[[नेकपा (एमाले)]] |} {{Col-2}} ==== १(ख) ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |निर्वाचन !सदस्य !दल |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (एमाले)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४|२०७४]] |तेजमान कन्दङवा |[[नेकपा (एमाले)]] |- | style="background-color:{{party color|नेकपा (माओवादी केन्द्र)}}" | |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] |दुर्गाप्रसाद चापागाई |[[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |} {{Col-end}} == निर्वाचन परिणामहरू == ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२]] ==== {{Election results|cand1=[[सन्तोष सुब्बा]]|party1=[[नेपाली काङ्ग्रेस]]|votes1=11561|cand2=[[भानुभक्त ढकाल]]|party2=[[नेकपा (एमाले)]]|votes2=10682|cand3=सुरेन्द्र कार्की|party3=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]|votes3=7737|cand4=अन्य|votes4=6815|invalid=|electorate=73137|result=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] विजयी|majority=879|source=<ref>{{Cite web |title=कोशी प्रदेश- तेह्रथुम, प्रतिनिधि सभा निर्वाचन क्षेत्र नं. १ सूची |url=https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |website=निर्वाचन आयोग |access-date=2026-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260311153148/https://result.election.gov.np/MapElectionResult2082.aspx |archive-date=2026-03-11 }}</ref>}} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९]] ==== {{Election results|cand1=[[सीता गुरुङ]]|party1=[[नेपाली काङ्ग्रेस]]|votes1=19707|cand2=[[विजय सुब्बा]]|party2=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]|votes2=18631|cand3=अन्य|votes3=1563|invalid=|electorate=|result=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] विजयी|majority=1076|source=<ref name="2022el">{{Cite web|title=प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनमा उम्मेदवारहरूको सूची|url=https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|website=निर्वाचन आयोग|access-date=2026-01-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20221129072853/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2079.aspx|archive-date=2022-11-29}}</ref>}} ==== [[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९]] ==== {{col-start}} {{col-2}} ===== १(क) ===== {{Election results |cand1=किशोर चन्द्र दुलाल |party1=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |votes1=10072 |cand2=सन्तोष सुब्बा |party2=[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |votes2=9855 |party3=अन्य |votes3=1942 |invalid= |electorate= |result=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] विजयी |majority=217 |source=<ref name="2022el"/> }} {{col-2}} ===== १(ख) ===== {{Election results |cand1=दुर्गा प्रसाद चापागाईं |party1=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |votes1=8398 |cand2=तेजमान कन्दङ्वा |party2=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |votes2=8104 |cand3=शेर बहादुर इङ्नाम |party3=[[सङ्घीय लोकतान्त्रिक राष्ट्रिय मञ्च]] |votes3=810 |party4=अन्य |votes4=881 |invalid= |electorate= |result=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] विजयी |majority=294 |source=<ref name="2022el"/> }} {{col-end}} ==== [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेकपा (एमाले)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)]] |[[भवानीप्रसाद खापुङ]] |२१,३३५ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |सीता गुरुङ |१९,३१४ |- | | colspan="2" |अन्य |१,६५२ |- | colspan="3" |बदर मत |१,९०० |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |} ==== [[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७४]] ==== {{Col-begin}} {{Col-2}} ===== १(क) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेकपा (एमाले)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)]] |लक्ष्मण तिवारी |११,७२६ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |गोविन्दप्रसाद ढुङ्गाना |१०,२६० |- | | colspan="2" |अन्य |१,३५९ |- |colspan="3"|बदर मत |८९१ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |}{{Col-2}} ===== १(ख) ===== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेकपा (एमाले)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)]] |तेजमान कन्दङ्वा |१०,३०२ |- |style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}"| |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |विजय सम्बाहाम्फे |८,०४७ |- | |colspan="2"|अन्य |७५४ |- |colspan="3"|बदर मत |७१२ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral.aspx निर्वाचन आयोग] |}{{Col-end}} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०७०]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेकपा (एमाले)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)]] |[[भवानीप्रसाद खापुङ]] |१५,१११ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |तुलसी सुब्बा |१३,१०८ |- | style="background-color:darkred" | |[[एकीकृत नेकपा (माओवादी)]] |दुर्गाप्रसाद चापागाईं |५,८३७ |- | style="background-color:#ffc0cb" | |[[सङ्घीय समाजवादी पार्टी, नेपाल]] |कपिल देव सिङ्कक |१,०२१ |- | | colspan="2" |अन्य |२,२५१ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: नेपाल न्युज<ref name=":0">{{Cite web|date=2015-03-25|title=Nepalnews.com - News from Nepal as it happens|url=http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top|access-date=2020-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top|archive-date=2015-03-25}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150325225411/http://vote.nepalnews.com/election/pages/bhaktapur.php#top |date=2015-03-25 }}</ref> |} ==== [[संविधान सभा निर्वाचन, २०६४]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |तुलसी सुब्बा |१९,११३ |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेकपा (एमाले)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)]] |[[भवानीप्रसाद खापुङ]] |१५,३७५ |- | style="background-color:darkred" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी)]] |नरबहादुर लिम्बू |९,१९३ |- | style="background-color:hotpink" | |[[सङ्घीय लोकतान्त्रिक राष्ट्रिय मञ्च]] |दलबहादुर लिम्बू |१,७२२ |- | style="background-color:indianred" | |[[नेकपा (माले)]] |योगेन्द्रप्रसाद गड्तौला |१,६९४ |- | |अन्य | |१,७३२ |- | colspan="3" |बदर मत |२,१९४ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेपाली काङ्ग्रेस विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref>{{Cite web|date=2009-10-03|title=Ca Election report|url=http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20091003184536/http://www.election.gov.np/reports/CAResults/reportBody.php|archive-date=2009-10-03}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५६]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}}" | |[[नेकपा (एमाले)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)]] |[[विजय सुब्बा]] |१६,६२८ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |गणेशप्रसाद विमली |१२,०२२ |- | style="background-color:{{party color|Independent}}" | |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र उम्मेदवार]] |तुलसी सुब्बा |१०,७२३ |- | style="background-color:indianred" | |[[नेकपा (माले)]] |खगेन्द्रराज सिटौला |५,२८२ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |परशुराम खापुङ |३,२७८ |- | style="background-color:dodgerblue" | |[[राष्ट्रिय जनमुक्ति पार्टी]] |रामबहादुर तुम्बाहाम्फे |१,०९४ |- | | colspan="2" |अन्य |४९८ |- | colspan="3" |बदर मत |९६३ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive">{{Cite web|date=2008-01-24|title=Finalised Constituencies With Top Two Candidates|url=http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|access-date=2020-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20080124110554/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php|archive-date=2008-01-24}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061012034141/http://www.election-commission.org.np/toptwo.php |date=2006-10-12 }}</ref><ref>{{Cite web|title=Election Results'99|url=https://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/ec/alldistconst.htm|access-date=2020-11-15|website=nepalresearch.org}}</ref> |} ==== [[आम निर्वाचन २०५१]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |[[नेकपा (एमाले)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)]] |सुरेन्द्रकुमार फाम्बो |१६,६५७ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |तुलसी सुब्बा |१२,८६७ |- | style="background-color:{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |तेजप्रसाद सिटौला |११,८४४ |- | style="background-color:dodgerblue" | |[[राष्ट्रिय जनमुक्ति पार्टी]] |इन्द्रधन लिम्बू |२,२९२ |- | style="background-color:{{party color|Independent}}" | |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र उम्मेदवार]] |कालीबहादुर पुतोङ |१३० |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग<ref name="archive" /> |} ==== [[आम निर्वाचन २०४८]] ==== {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !उम्मेदवार !मत |- | style="background-color:{{party color|Nepal Communist Party}}" | |[[नेकपा (एमाले)|नेकपा (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)]] |[[विजय सुब्बा]] |१०,७०५ |- | style="background-color:gold" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी|राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (थापा)]] |तुलसी सुब्बा |७,१६९ |- ! colspan="2" |नतिजा ! colspan="2" |नेकपा (एमाले) विजयी |- | colspan="4" |स्रोत: [http://nepalresearch.org/politics/background/elections_old/election_1991_constituency_results_english.pdf] |} ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == * [http://www.election.gov.np/ecn/uploads/userfiles/maps/TEHRATHUM.pdf तेह्रथुमको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रको नकसा] {{कोशी प्रदेशका संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू}} [[श्रेणी:नेपालको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरू]] n9f4t0v0liv1ld0ako3mf9afefflx2r 0 134638 1395736 1385067 2026-11-12T00:32:26Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395736 wikitext text/x-wiki {{Infobox spaceflight | name = चन्द्रयान-३ | image = Chandrayaan-3 Integrated Module in clean-room 02.webp | image_caption = चन्द्रयान-३ को एकीकृत मोड्युल | mission_type = {{hlist|[[चन्द्र अवतरक|अवतरक]]|[[चन्द्र रोभर|रोभर]]}} | operator = [[भारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान सङ्गठन|इसरो]] | COSPAR_ID = | SATCAT = | website = {{url| https://www.isro.gov.in/Chandrayaan3.html}} | mission_duration = {{time interval|14 July 2023|show=ymd}} (समाप्त) * [[#डिजाइन|प्रोपल्सन मोड्युल]]: ≤ ३ देखि ६ महिना (योजना) {{time interval|5 August 2023|show=ymd}} (समाप्त) (कक्षमा प्रवेशपछि) * [[चन्द्रयान-२#विक्रम अवतरक|विक्रम]] अवतरक: ≤ १४ दिन (योजना) {{time interval|23 August 2023}} (समाप्त) (अवतरणपछि) * [[प्रज्ञान (रोभर)|प्रज्ञान]] रोभर: ≤ १४ दिन (योजना) {{time interval|23 August 2023}} (समाप्त) (परिनियोजनपछि) | spacecraft_type = | spacecraft_bus = चन्द्रयान | manufacturer = इसरो | launch_mass = ३९००&nbsp;किलोग्राम<ref>{{Cite web |date=14 August 2023 |title=Chandrayaan-3 vs Russia's Luna-25 &#124; Which one is likely to win the space race |url=https://www.cnbctv18.com/science/chandrayaan3-russia-luna-25-who-is-likely-win-space-race-17524541.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230816051849/https://www.cnbctv18.com/science/chandrayaan3-russia-luna-25-who-is-likely-win-space-race-17524541.htm |archive-date=16 August 2023 |access-date=16 August 2023 |website=cnbctv18.com}}</ref> | payload_mass = प्रोपल्सन मोड्युल: २१४८&nbsp;किलोग्राम<br />अवतरक मोड्युल (विक्रम): १७२६&nbsp;किलोग्राम<br />रोभर (प्रज्ञान) २६&nbsp;किलोग्राम <br />जम्मा: ३९००&nbsp;किलोग्राम | dimensions = <!--{{convert| |x| | | |abbr=on}}--> | power = प्रोपल्सन मोड्युल: ७५८&nbsp;वाट<br/>अवतरक मोड्युल: ७३८&nbsp;वाट <small>(WS with Bias)</small><br/>रोभर: ५०&nbsp;वाट | launch_date = {{start-date|14 July 2023}} 09:05:17 UTC<ref name="ISRO_Chandrayaan3">{{Cite web |title=Chandrayaan-3 |url=https://www.isro.gov.in/Chandrayaan3.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230710170915/https://www.isro.gov.in/Chandrayaan3.html |archive-date=10 July 2023 |access-date=14 July 2023 |website=www.isro.gov.in }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230710170915/https://www.isro.gov.in/Chandrayaan3.html |date=10 July 2023 }}</ref> | launch_rocket = [[LVM3]] M4 | launch_site = [[Satish Dhawan Space Centre]] | launch_contractor = ISRO | interplanetary = {{Infobox spaceflight/IP | type = orbiter | object = Moon | arrival_date = 5 August 2023 | periapsis = {{cvt|153|km}} | apoapsis = {{cvt|163|km}} | apsis = cynthion }} {{Infobox spaceflight/IP | type = lander | object = Moon | component = Vikram lander | arrival_date = {{start-date|23 August 2023}} 12:32 [[UTC]]<ref name="sn-20230823">{{Cite web |last=Jones |first=Andrew |date=23 August 2023 |title=Chandrayaan-3: India becomes fourth country to land on the moon |url=https://spacenews.com/chandrayaan-3-india-becomes-fourth-country-to-land-on-the-moon/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230823130648/https://spacenews.com/chandrayaan-3-india-becomes-fourth-country-to-land-on-the-moon/ |archive-date=23 August 2023 |access-date=23 August 2023 |website=SpaceNews.com}}</ref> | location = [[Shivshakti Point]] {{coords|69.367621|S|32.348126|E|globe:moon|display=inline,title|format=dec}}<ref name="Landing Site">{{Cite web |title=Mission homepage |url=https://www.isro.gov.in/Chandrayaan3_New.html/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230623133254/https://www.isro.gov.in/Chandrayaan3_New.html |archive-date=23 June 2023 |access-date=29 June 2023 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230623133254/https://www.isro.gov.in/Chandrayaan3_New.html |date=23 June 2023 }}</ref> <br />(between [[Manzinus (crater)|Manzinus C]] and [[Simpelius (crater)|Simpelius N]] craters)<ref>{{Cite web |date=14 July 2023 |title=India launches Chandrayaan-3 mission to the lunar surface |url=https://physicsworld.com/a/india-launches-chandrayaan-3-mission-to-the-lunar-surface/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230717125057/https://physicsworld.com/a/india-launches-chandrayaan-3-mission-to-the-lunar-surface/ |archive-date=17 July 2023 |access-date=15 July 2023 |publisher=Physicsworld}}</ref> }} {{Infobox spaceflight/IP | type = rover | object = Moon | component = | arrival_date = 23 August 2023 }} | insignia = Chandrayaan-3 logo.png | insignia_caption = | programme = [[Chandrayaan programme]] | previous_mission = [[चन्द्रयान-२]] | next_mission = [[Lunar Polar Exploration Mission|LUPEX]] }} '''चन्द्रयान-३''' [[भारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान सङ्गठन|भारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान सङ्गठन]] (इसरो) द्वारा [[चन्द्रमा]]को अन्वेषण गर्न पठाइएको तेस्रो भारतीय [[चन्द्रमा|चन्द्र मिसन]] हो।<ref>{{Cite web |title=As Chandrayaan-3 and Luna 25 prepare to land on Moon, two questions |trans-title=जबकि चंद्रयान-3 और लूना 25 चंद्रमा पर लैंड करने की तयारी में हैं, दो प्रश्न |url=https://indianexpress.com/article/explained/explained-sci-tech/as-chandrayaan-3-and-luna-25-prepare-to-land-on-moon-two-questions-8898944/ |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=1 जनवरी 2020 |title=Press Meet - Briefing by Dr. K. Sivan, Chairman, ISRO |trans-title=प्रेस मुलाक़ात - इसरो के अध्यक्ष डॉ. के. सिवन द्वारा वार्ता |url=https://www.isro.gov.in/update/01-jan-2020/press-meet-briefing-dr-k-sivan-chairman-isro |archive-url=https://web.archive.org/web/20211005155551/https://www.isro.gov.in/update/01-jan-2020/press-meet-briefing-dr-k-sivan-chairman-isro |archive-date=5 अक्टूबर 2021 |access-date=3 जनवरी 2020 |website=isro.gov.in |language=en }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211005155551/https://www.isro.gov.in/update/01-jan-2020/press-meet-briefing-dr-k-sivan-chairman-isro |date=2021-10-05 }}</ref> यसमा [[चन्द्रयान-२]] जस्तै अवतरक र घुमन्ते छ, तर यसमा अर्बिटर छैन।<ref name=":0">{{Cite web |date=2 जनवरी 2020 |title=Chandrayaan-3 to cost Rs 615 crore, launch could stretch to 2021 |trans-title=चंद्रयान-3 की लागत रुपये 615 करोड़ होगी, 2021 तक खिंच सकती है लॉन्च तिथि |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/chandrayaan-3-to-cost-rs-615--crore-launch-could-stretch-to-2021/articleshow/73055941.cms |access-date=3 जनवरी 2020}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=NASA - NSSDCA - Spacecraft - Details |trans-title=नासा - एनएसएसडीसीए - स्पेसक्राफ्ट - विवरण |url=https://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraft/display.action?id=CHANDRYN3 |language=en |access-date=2023-08-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220608231611/https://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraft/display.action?id=CHANDRYN3 |archive-date=2022-06-08 }}</ref> यो मिसन [[चन्द्रयान-२]] को अर्को श्रीन्खला हो। जसरी अघिल्लो मिसन चन्द्रमाको कक्षमा सफलतापूर्वक प्रवेश गरेपछि अन्तिम समयमा मार्गदर्शन सफ्टवेयरमा गडबडीका कारण सफ्ट-ल्यान्ड गर्न असफल भएको थियो, सफ्ट ल्यान्डिङ को पुनः सफल प्रयास गर्ने उद्देश्यले यो चन्द्रमा मिसन प्रस्तावित गरिएको थियो।<ref name="Failure report">{{Cite news|url=https://www.theweek.in/news/sci-tech/2019/11/16/how-did-chandrayaan-2-fail-isro-answer.html|title=How did Chandrayaan 2 fail? ISRO finally has the answer|last=गुप्तन|first=महेश|date=16 नवंबर 2019|work=द वीक|access-date=3 जनवरी 2020|language=en|trans-title=चंद्रयान 2 विफल कैसे हुआ? इसरो के पास अंततः है जवाब}}</ref> चन्द्रयान-३ लाई सतीश धवन स्पेस सेन्टर ('''SDSC'''), [[श्रीहरिकोटा]]बाट शुक्रबार, जुलाई १४, २०२३ मा [[भारतीय मानक समय|भारतीय समय अनुसार]] दिउँसो २:३५ मा प्रक्षेपण गरिएको थियो।<ref>{{Cite news|url=https://www.aajtak.in/science/photo/chandrayaan-3-how-is-the-rocket-transported-from-where-it-is-made-to-the-launch-pad-all-you-need-to-know-ssc-1730803-2023-07-07-2|title=चंद्रयान-3 रॉकेट ट्रांसपोर्ट: रॉकेट जहां जोड़ा जाता है, वहां से कैसे पहुंचता है लॉन्च पैड तक?|date=7 जुलाई 2023|work=आज तक|access-date=11 जुलाई 2023}}</ref> यो यान चन्द्रमा को दक्षिणी ध्रुव नजिकको सतहमा २३ अगस्ट २०२३ मा भारतीय समय अनुसार बेलुका ०६:०४ बजे [[शिव शक्ति बिन्दु ]] मा सफलतापूर्वक अवतरण भएको छ।<ref name="आजतक23">{{Cite news|url=https://www.aajtak.in/science/story/why-isro-is-planning-chandrayaan-3-landing-in-the-evening-what-has-to-do-with-the-sun-all-you-need-to-know-ssc-1762423-2023-08-21|title=Chandrayaan-3 Landing in Evening: इसरो शाम को क्यों करा रहा चंद्रयान-3 की लैंडिंग, क्या चाँद की सतह पर अंधेरे में उतरेगा?|date=21 अगस्त 2023|work=आज तक|access-date=23 अगस्त 2023}}</ref> यसको साथै भारत चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुवमा अन्तरिक्ष यान सफलतापूर्वक अवतरण गर्ने पहिलो र चन्द्रमामा अवतरण गर्ने चौथो देश बनेको छ।<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/hindi/articles/c9ejy0vy798o|title=चंद्रयान-3: चांद के दक्षिणी ध्रुव पर पहुंचकर भारत ने रचा इतिहास|date=23 अगस्त 2023|work=बीबीसी समाचार हिन्दी|access-date=23 अगस्त 2023}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://ndtv.in/india/chandrayaan-3-moon-landing-live-updates-vikram-lander-soft-landing-scheduled-on-23rd-august-at-6-pm-isro-set-to-achieve-historic-milestone-4320807|title=चंद्रयान 3 : भारत ने अंतरिक्ष में रचा इतिहास, चांद के साउथ पोल पर उतरा विक्रम लैंडर|work=एनडीटीवी इंडिया|access-date=23 अगस्त 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230823031358/https://ndtv.in/india/chandrayaan-3-moon-landing-live-updates-vikram-lander-soft-landing-scheduled-on-23rd-august-at-6-pm-isro-set-to-achieve-historic-milestone-4320807|archive-date=2023-08-23}}</ref> == उद्देश्य == इसरोले चन्द्रयान-३ मिसनका लागि तीनवटा मुख्य उद्देश्य राखेको छ, जसमा निम्न समावेश छन्: # चन्द्रमाको सतहमा अवतरकको सुरक्षित र मृदु-अवतरण गर्ने। # चन्द्रमामा घुमुवा यन्त्र अथवा घुमन्तेको चाल क्षमताको अवलोकन र प्रदर्शन। # चन्द्रमाको संरचनालाई राम्ररी बुझ्न र त्यसको विज्ञानलाई व्यवहारमा उतार्न चन्द्रमाको सतहमा उपलब्ध रासायनिक तथा प्राकृतिक तत्व, माटो, पानी आदिमा वैज्ञानिक प्रयोग गर्ने। == बनावट == [[चित्र:Chandrayaan-3_Integrated_Module_-_Views.webp|अङ्गुठाकार| चन्द्रयान-३ एकीकृत मोड्युलको दृश्य]] चन्द्रयान -३ मा तीन प्रमुख अङ्गहरू छन् - प्रोपल्सन मोड्युल, विक्रम अवतरक, प्रज्ञान घुमन्ते (मानव रहीत घुमुवा/डुलुवा यन्त्र) === प्रोपल्सन मोड्युल === [[चित्र:Chandrayaan-3_Propulsion_Module.webp|अङ्गुठाकार| चन्द्रयान ३ प्रोपल्सन मोड्युल, जसलाई रिले उपग्रहको रूपमा प्रयोग गरिनेछ]] यसको प्रोपल्सन मोड्युल, सञ्चार रिले उपग्रहको जस्तै व्यवहार गर्नेछ। प्रोपल्सन मोड्युल, अवतरक र घुमुवायुक्त ढाँचालाई यान १०० किलोमिटरको उचाइमा चन्द्रमाको कक्षमा नपुगेसम्म अन्तरिक्षमा धकेलिन्छ। प्रोपल्सन मोड्युल, अवतरकको अतिरिक्त,ले चन्द्रमाको कक्षबाट पृथ्वीको वर्णक्रमीय (स्पेक्ट्रल) र पोलारिमेट्रिक मापन को अध्ययनगर्न ''स्पेक्ट्रो-पोलारिमेट्री अफ ह्याबिटेबल प्लानेट'' अर्थ (SHAPE) नामक पेलोड पनि बोकेको छ।<ref name=":1"/><ref name=":0"/> === अवतरक === [[चित्र:Chandrayaan-3_Lander.webp|अङ्गुठाकार| चन्द्रयान-३ को अवतरक]] चन्द्रयान-२ को ''[[चन्द्रयान-२|विक्रम]]'' विपरीत, जसमा पाँच ८०० [[न्युटन (एकाई)|न्यूटन]] इन्जिनहरू थिए र पाँचौं एक निश्चित थ्रस्टको साथ केन्द्रीय रूपमा माउन्ट गरिएको थियो। चन्द्रयान-३को अवतरकमा जम्मा चारवटा थ्रोटल-सक्षम इन्जिनहरू छन्, <ref>{{Cite web |last=कुमार |first=चेतन |date=15 सितम्बर 2020 |title=Chandrayaan-3: No 5th engine on lander |trans-title=चंद्रयान-3: लैंडर पर कोई पाँचवाँ इंजन नहीं होगा |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/chandrayaan-3-no-5th-engine-on-lander/articleshow/78117138.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20200915053013/https://timesofindia.indiatimes.com/india/chandrayaan-3-no-5th-engine-on-lander/articleshow/78117138.cms |archive-date=15 सितम्बर 2020 |access-date=15 सितम्बर 2020}}</ref> साथै, चन्द्रयान-३ अवतरकमा लेजर डपलर भेलोसिमिटर (LDV) जडान हुनेछ।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/chandrayaan-3-plans-indicate-failures-in-chandrayaan-2/articleshow/72128771.cms|title=Chandrayaan-3 plans indicate failures in Chandrayaan-2|last=कुमार|first=चेतन|date=19 नवम्बर 2019|work=द टाइम्स ऑफ़ इंडिया|access-date=15 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20191121090445/https://timesofindia.indiatimes.com/india/chandrayaan-3-plans-indicate-failures-in-chandrayaan-2/articleshow/72128771.cms|archive-date=21 नवम्बर 2019}}</ref> चन्द्रयान-२ को तुलनामा इम्प्याक्ट लेग्स (Impact Legs) अझै मजबुत बनाइएको छ र उपकरणको खराबी आएको अवस्थाको सामना गर्न धेरै उपायहरू अपनाइएको छ।<ref>{{Cite web |last=शर्मा |first=शौर्य |date=2022-10-21 |title=Chandrayaan-3 To Be More Robust, Have Contingency Systems Onboard, Says ISRO Chief |trans-title=चंद्रयान-3 होगा सबसे मजबूत, बोर्ड पर आकस्मिक प्रणाली होगी, इसरो मुखिया का कहना है |url=https://www.news18.com/news/tech/chandrayaan-3-to-be-more-robust-have-contingency-systems-onboard-says-isro-chief-6216451.html |access-date=2022-10-22 |website=News18 |language=en}}</ref> अवतरकमा थर्मल चालकता र तापक्रम मापन गर्न ''चन्द्र सर्फेस थर्मोफिजिकल एक्सपेरिमेन्ट'' (ChaSTE, CHEST), अवतरण साइट वरिपरि भूकम्प मापन गर्न ''इन्स्ट्रुमेन्ट फर लूनर सिस्मिक एक्टिभिटी'' (ILSA) र प्लाज्मा घनत्व र यसको विविधताको अनुमान गर्न ''Langmuir प्रोब'' (RAMBHA-)। LP) समावेश छ। थप रूपमा, [[नासा]]बाट एक निष्क्रिय लेजर रेट्रोरिफ्लेक्टर एरे चन्द्र लेजर रेंजिंग अध्ययनहरूको लागि समायोजित गरिएको छ।<ref name="isro-hindi">{{Cite web |title=Chandrayaan-3 Details |trans-title=चंद्रयान-3 के विस्तृत विवरण |url=https://www.isro.gov.in/ISRO_HINDI/Chandrayaan3_Details.html |access-date=11 जुलाई 2023 |website=www.isro.gov.in |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20230822201545/https://www.isro.gov.in/ISRO_HINDI/Chandrayaan3_Details.html |archive-date=2023-08-22 }}</ref> === घुमन्ते === [[चित्र:Chandrayaan-3_Rover.webp|अङ्गुठाकार| चन्द्रयान-३ को प्रज्ञान घुमन्ते]] प्रज्ञान करिब २६ केजी तौल भएको ६ पाङ्ग्रे घुमन्ते हो र यो ५०० मिटरको दायरा भित्र चल्न सक्ने छ। प्रज्ञान घुमन्तेमा ल्यान्डिङ साइट वरिपरिको मौलिक संरचना पत्ता लगाउन ''अल्फा पार्टिकल एक्स-रे स्पेक्ट्रोमिटर'' (APXS) र ''लेजर इन्ड्युस्ड ब्रेकडाउन स्पेक्ट्रोस्कोप'' (LIBS) नामक पेलोड जडान गरिएको छ।<ref name="isro-hindi"/> == मिशन प्रोफाइल == {{Multiple image | align = center | direction = horizontal | width = 350px | header = चंद्रयान-3 को एनीमेशन | image1 = Animation of Chandrayaan-3 around Earth.gif | image2 = Animation of Chandrayaan-3 around Moon.gif | footer = {{legend2|Magenta| चंद्रयान-3}}{{·}}{{legend2| RoyalBlue| पृथ्वी}}{{·}}{{legend2|Lime| चंद्रमा}} }} == वित्तपोषण == डिसेम्बर २०१९ मा, बताइएको थियो कि [[भारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान सङ्गठन|इसरो]]ले परियोजनाको प्रारम्भिक कोषको लागि {{INRConvert|75|c}} अनुरोध गरेको थियो, जसमध्ये {{INRConvert|60|c}} मेसिनरी, उपकरण र अन्य पूँजीगत खर्चहरू पूरा गर्नेछ। र {{INRConvert|15|c}} राजस्व खर्चको लागि माग गरिएको छ।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/isro-seeks-75-crore-more-from-centre-for-chandrayaan-3/articleshow/72421303.cms|title=ISRO seeks 75 crore more from Centre for Chandrayaan-3|last=कुमार|first=चेतन|date=2019-12-08|work=द टाइम्स ऑफ़ इंडिया|access-date=2019-12-08|trans-title=चंद्रयान-3 के लिए इसरो केंद्र से 75 करोड़ और चाह रहा है}}</ref> परियोजनाको अस्तित्व पुष्टि गर्दै, इसरोका पूर्व अध्यक्ष के. सिवनले अनुमानित लागत करिब {{INRConvert|615|c}} हुने बताए।<ref name=":0"/> == टोली == * इसरो अध्यक्ष: एस. सोमनाथ <ref name=":3">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/chandrayaan-3-just-1k-km-from-lunar-surface/articleshow/102590128.cms?from=mdr|title=Chandrayaan-3 just 1k-km from lunar surface|date=11 August 2023|work=The Times of India|access-date=12 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230812053927/https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/chandrayaan-3-just-1k-km-from-lunar-surface/articleshow/102590128.cms?from=mdr|archive-date=12 August 2023|issn=0971-8257}}</ref> * मिशन निर्देशक: एस. मोहनकुमार <ref>{{Cite web |date=23 August 2023 |title=With Chandrayaan-3 set to land today, meet key scientists behind ISRO moon mission |url=https://indianexpress.com/article/technology/science/chandrayaan-3-landing-scientists-isro-8905504/ |access-date=23 August 2023 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> * सहायक मिशन निर्देशक: जी.नारायणन <ref>{{Cite web |last=Nirvaan |date=4 August 2023 |title=Chandrayaan 3 Price, Budget, Cost, (Orbiter, Lander, and Rover) |url=https://www.pmsarkariyojanahindi.com/chandrayaan-3-price/ |access-date=23 August 2023 |website=PM Sarkari Yojana Hindi |language=en-US |archive-url=https://web.archive.org/web/20230824031417/https://www.pmsarkariyojanahindi.com/chandrayaan-3-price/ |archive-date=24 August 2023 }}</ref> * परियोजना निर्देशक: पी. वीरमुथुवेल <ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/sci-tech/science/chandrayaan-3-landing-not-just-sons-of-tamil-nadu-but-states-soil-itself-contributed-to-moon-mission/article67225959.ece|title=Chandrayaan-3 {{!}} Not just sons of Tamil Nadu but State's soil itself contributed to Moon mission|date=2023-08-23|work=The Hindu|access-date=2023-08-23|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> * उप परियोजना निर्देशक: कल्पना। केके <ref>{{Cite web |last=Online {{!}} |first=E. T. |date=23 August 2023 |title=Most memorable moment for team Chandrayaan-3: Kalpana K, Deputy Project Director, Moon Mission |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/science/most-memorable-moment-for-team-chandrayaan-3-kalpana-k-deputy-project-director-moon-mission/videoshow/102991222.cms |access-date=23 August 2023 |website=The Economic Times |language=en}}</ref> * सवारी निर्देशक: बिजु सी. थॉमस <ref name=":4">{{Cite web |date=14 July 2023 |title=Chandrayaan 3 Launch Live: India's Chandrayaan-3 moon mission lifts off from Sriharikota |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/chandrayaan-3-launch-live-updates-isro-moon-landing-mission-countdown-launch-time-sriharkota-how-to-watch/liveblog/101739131.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20230717084941/https://timesofindia.indiatimes.com/india/chandrayaan-3-launch-live-updates-isro-moon-landing-mission-countdown-launch-time-sriharkota-how-to-watch/liveblog/101739131.cms |archive-date=17 July 2023 |access-date=14 July 2023 |website=The Times of India |language=en}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:भारतीय चन्द्र अन्वेषण कार्यक्रम]] 9eiii4xkz54ix9wxrsfhpo9dxps56kc 0 135104 1395681 1394818 2026-11-11T22:46:51Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395681 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = कल्पना पटवारी | image = List of Bhojpuri film songs recorded by Kalpana Patowary.JPG | landscape = <!-- yes, if wide image, otherwise leave blank --> | alt = | caption = Kalpana Patowary | native_name = | native_name_lang = | other_names = भोजपुरी रानी<ref>{{cite news |title=Assam: Singer Kalpana Patowary awarded for contribution to Bhojpuri music |url=https://nenow.in/north-east-news/assam/assam-singer-kalpana-patowary-awarded-for-contribution-to-bhojpuri-music.html |website=NorthEast Now |date=25 January 2019}}</ref><ref>{{cite news |title='I became used to the fact that when I sing, guns go off': Bhojpuri star Kalpana Patowary |url=https://scroll.in/article/751173/i-became-used-to-the-fact-that-when-i-sing-guns-go-off-bhojpuri-star-kalpana-patowary |website=[[Scroll.in]] |date=15 September 2015}}</ref><ref>{{cite news |title=An audience with the Bhojpuri Queen |url=https://www.asianage.com/music/audience-bhojpuri-queen-588 |website=[[The Asian Age]] |date=26 September 2016}}</ref> | birth_name = | birth_date = | birth_place = सोरभोग, [[असम]], [[भारत]] | death_date = <!-- {{death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date 1st) --> | death_place = | alma_mater = [[Cotton University]]<br/>[[Bhatkhande Music Institute Deemed University|Bhatkhande Music Institute]] | occupation = गायिका, अभिनेत्री | years_active = १९९३–वर्तमान | spouse = परवेज खान | children = २ | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | module = {{Infobox musical artist|embed=yes | genre = आदिम-ध्वनिक लोक, परिवेश इलेक्ट्रोनिक र नयाँ युग ज्याज - फ्यूजन, इलेक्ट्रोनिक फ्यूजन, भारतीय / असमिया शास्त्रीय, ज्याज र गजल | instrument = स्वर | label = | associated_acts = }} }} [[Category:Articles with hCards]] '''कल्पना पटवारी''' एक भारतीय पार्श्व र लोक गायिका हुन् जो बारपेटा, [[असम|असमकी]] हुन्। उनले धेरै [[भारतमा बोलिने भाषाहरू|भारतीय भाषाहरूमा]] गीत र लोक संगीत रेकर्ड गरेकी छिन्। <ref>{{Cite web |title=Assamese singer Kalpana Patowary resurrects Bhojpuri Shakespeare |url=http://www.easternfare.in/2012/06/assamese-singer-kalpana-patowary.html |access-date=27 July 2015 |website=easternfare.in |publisher=Eastern Fare Music Foundation |archive-url=https://web.archive.org/web/20150720071359/http://www.easternfare.in/2012/06/assamese-singer-kalpana-patowary.html |archive-date=20 July 2015}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai-news/spotlight-on-female-voices-at-folk-and-fusion-music-festival/story-YGKUiVT5CHcQhHg01hzzgI.html|title=Spotlight on female voices at folk and fusion music festival|last=Matta|first=Anubhuti|date=7 October 2017|work=Hindustan Times}}</ref> कल्पनाले ४ वर्षको उमेरमा आफ्नो करियर सुरु गरिन् <ref>{{Cite web |title=Kalpana Patowary ने 4 साल की उम्र में ही शुरू कर दी थी सिंगिंग, 'बिरहा' गायकी से मचा डाली धूम...देखें Video |url=https://ndtv.in/bhojpuri-cinema/kalpana-patowary-bhojpuri-song-birha-dhruv-ghanekar-sonia-saigal-coke-studio-mtv-season-4-1881355 |access-date=2023-08-13 |website=NDTVIndia |archive-url=https://web.archive.org/web/20230813080105/https://ndtv.in/bhojpuri-cinema/kalpana-patowary-bhojpuri-song-birha-dhruv-ghanekar-sonia-saigal-coke-studio-mtv-season-4-1881355 |archive-date=2023-08-13 }}</ref> र लखनउको भातखण्डे संगीत विद्यालयमा हिन्दुस्तानी शास्त्रीय संगीतमा दीपेन रोय र शिखा दत्तबाट संगीत बिशारदको लागि थप तालिम लिइन्। <ref>{{Cite web |date=2016-10-18 |title=Meet Kalpana Patowary, the Assamese 'Bhojpuri Melody Queen' from Guwahati! |url=https://thenortheasttoday.com/entertainment/lifestyle/meet-kalpana-patowary-the-assamese-bhojpuri-melody-queen/cid2538179.htm |access-date=2023-08-13 |website=thenortheasttoday.com |language=en-IN |archive-url=https://web.archive.org/web/20230813074134/https://thenortheasttoday.com/entertainment/lifestyle/meet-kalpana-patowary-the-assamese-bhojpuri-melody-queen/cid2538179.htm |archive-date=2023-08-13 }}</ref> उनले आफ्नो एकल सांगीतिक यात्रामा [[भोजपुरी भाषा|भोजपुरी]], [[असमिया भाषा|असमिया]], [[हिन्दी भाषा|हिन्दी]], [[मराठी भाषा|मराठी]], [[बङ्गाली भाषा|बंगाली]] र [[अङ्ग्रेजी भाषा|अङ्ग्रेजी]] सहित <ref>{{Cite web |date=2022-07-05 |title=To Be Able to Sing in Bhojpuri was my biggest achievement: Singer Kalpana Patowary |url=https://www.indiatodayne.in/conclave-east/story/be-able-sing-bhojpuri-was-my-biggest-achievement-singer-kalpana-patowary-421473-2022-07-05 |access-date=2023-08-13 |website=India Today NE |language=en}}</ref> ३२ भन्दा बढी भाषाहरुमा गाईन्। <ref>{{Cite news|url=https://www.business-standard.com/article/pti-stories/kalpana-patowary-to-pay-tribute-to-ray-in-har-har-byomkesh-115090200172_1.html|title=Kalpana Patowary to pay tribute to Ray in 'Har Har Byomkesh'|work=Business Standard}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Kalpana patowary की ताज़ा ख़बर, ब्रेकिंग न्यूज़ in Hindi - NDTV India |url=https://ndtv.in/topic/kalpana-patowary |access-date=2023-08-13 |website=ndtv.in |archive-url=https://web.archive.org/web/20230813081258/https://ndtv.in/topic/kalpana-patowary |archive-date=2023-08-13 }}</ref> == प्रारम्भिक जीवन र पृष्ठभूमि ==  {{Quote box|width=30%|align=right|style=padding:8px|quote=" Music barons in India were left gaping when Kalpana Patowary, a singer of Indian folk music, was signed on by British recording company Virgin EMI Records in April. They were all the more surprised to see the soaring international demand for her Bhojpuri music album with songs about migration. It seems Bhojpuri folk songs on migration are witnessing resurgence on an unexpected scale."<ref>{{Cite web |url=http://www.downtoearth.org.in/content/notes-migration |title=Notes on migration |access-date=2023-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140410193821/http://www.downtoearth.org.in/content/notes-migration |archive-date=2014-04-10 }}</ref>}} पटवारीको जन्म आसामको [[बारपेटा जिल्ला|बारपेटा जिल्लाको]] नाथ सम्प्रदाय समुदायको योगी-नाथ परिवारमा भएको थियो। अङ्ग्रेजी साहित्यमा स्नातक, पटवारी गुवाहाटीको कपास कलेजका पूर्व छात्र हुन्। कामरुपिया र गोलपोरिया लोक संगीतमा उनका लोकगायिका पिता श्री विपिन नाथ पटवारीबाट तालिम लिएकी कल्पनाले आफ्नो बुबासँग ४ वर्षको उमेरमा सार्वजनिक रूपमा प्रस्तुति दिन थालेकी थिइन् <ref>{{Cite web |title=भोजपुरी सॉन्ग 'ऐ गणेश के पापा' ने बदली इस सिंगर की जिंदगी, सावन में हुआ वायरल- देखें Video |url=https://ndtv.in/bhojpuri-cinema/bhojpuri-bol-bam-sawan-2018-sawan-song-ye-ganesh-ke-papa-kalpana-patowary-viral-video-1892732 |access-date=2023-08-13 |website=NDTVIndia |archive-url=https://web.archive.org/web/20230813081257/https://ndtv.in/bhojpuri-cinema/bhojpuri-bol-bam-sawan-2018-sawan-song-ye-ganesh-ke-papa-kalpana-patowary-viral-video-1892732 |archive-date=2023-08-13 }}</ref> र भातखण्डे संगीत संस्थान विश्वविद्यालयबाट भारतीय शास्त्रीय संगीतमा संगीत विशारदको रूपमा पनि तालिम लिएकी थिइन्। लखनउ। <ref>{{Cite news|url=https://www.oklisten.com/KalpanaPatowary|title=Kalpana Patowary OkListen!|publisher=[[OkListen]]}}</ref> उनले पुर्वी, पचरा, कजरी, सोहर, विवाह गीत, चैता र नौटांकी सहित भोजपुरी लोक संगीतका धेरै रूपहरू गाउँछन्। <ref>{{Cite news|url=https://www.deccanherald.com/content/490394/folk-traditions-come-alive.html|title=Folk traditions to come alive|date=21 July 2015|work=Deccan Herald|access-date=27 November 2018}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Bhojpuri Singer Kalpana Patowary: Latest News, Videos and Photos of Bhojpuri Singer Kalpana Patowary {{!}} Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/topic/bhojpuri%20singer%20kalpana%20patowary |access-date=2023-08-13 |website=The Times of India |language=en}}</ref> पटवारीले भिखारी ठाकुरको कृतिमा थोरै काम गरेकी छिन र उनको जीवन र कामको सम्झनामा एल्बम निकालेकी छिन। <ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/on-the-shakespeare-of-bhojpuri/article3534122.ece|title=On the Shakespeare of Bhojpuri|last=Tripathi|first=Shailaja|date=16 June 2012|work=The Hindu}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Kalpana Patowary |url=https://zeenews.india.com/hindi/tags/kalpana-patowary.html |access-date=2023-08-13 |website=Zee News |language=hi}}</ref> == क्यारियर == पुरानो खादी बिरहा परम्परालाई अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा परिचय गराउने भोजपुरी गायकको रूपमा पटवारीले गौरव प्राप्त गरिन्। <ref>{{Cite news|url=https://thenortheasttoday.com/meet-kalpana-patowary-the-assamese-bhojpuri-melody-queen-from-guwahati/|title=Meet Kalpana Patowary, the Assamese 'Bhojpuri Melody Queen' from Guwahati!|date=28 October 2016|access-date=30 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20161021025746/http://thenortheasttoday.com/meet-kalpana-patowary-the-assamese-bhojpuri-melody-queen-from-guwahati/|archive-date=21 October 2016|publisher=[[The North East Today]]}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161021025746/http://thenortheasttoday.com/meet-kalpana-patowary-the-assamese-bhojpuri-melody-queen-from-guwahati/ |date=21 October 2016 }}</ref> २०१३ मा, पटवारीले डिसेम्बर ८ मा रिलिज भएको डकुमेन्ट्री फिल्म "बिडेसिया इन बम्बई" मा चित्रित भए। वृत्तचित्रले प्रवासी कामदारहरू र उनीहरूको संगीतको माध्यमबाट मुम्बईको परिप्रेक्ष्य प्रदान गर्दछ। <ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/theatre/of-migration-and-mobiles/article5048948.ece|title=Of migration and mobiles|last=Bhattacharya|first=Budhaditya|date=22 August 2013|work=The Hindu}}</ref> उनले भारतीय आगमन दिवस मनाउनको लागि सांस्कृतिक मामिला मन्त्रालयले आयोजना गरेको चार ल्याटिन अमेरिकी देशहरूमा १५ दिने भ्रमणको क्रममा प्रदर्शन गर्न निमन्त्रणा प्राप्त गरिन। <ref>{{Cite web |last=Digital Desk |first=Northeast Live |date=2018-04-10 |title=Kalpana Patowary to sing at the Commonwealth Games |url=https://northeastlivetv.com/topnews/kalpana-patowary-to-sing-at-the-commonwealth-games/ |access-date=2023-08-13 |website=Northeast Live |language=en-US}}</ref> उल्लेखनीय उपलब्धि भनेको छपराहिया पुर्वी शैलीमा रेकर्ड गर्ने र गाउने पहिलो महिलाको रूपमा पटवारीको अग्रगामी उपलब्धि हो, जुन विधा पहिले पुरुष कलाकारहरूको प्रभुत्व थियो। पटवारीले भोजपुरी चलचित्र "चलत मुसाफिर मोह लियो रे" मा सह-कलाकार [[दिनेश लाल यादव|दिनेश लाल यादवको]] साथ जानकीको चरित्र चित्रण गरी आफ्नो अभिनयको सुरुवात गरे। <ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bhojpuri/movies/news/kalpana-patowary-top-bhojpuri-songs-of-the-popular-singer/photostory/66461836.cms|title=Kalpana Patowary: Top Bhojpuri songs of the popular singer|date=1 November 2018|work=[[The Times of India]]}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bhojpuri/movies/news/nirahua-recalls-first-bhojpuri-film-ganga-maiyya-tohe-piyari-chadhaibo/articleshow/81167562.cms|title=Nirahua recalls first Bhojpuri film 'Ganga Maiyya Tohe Piyari Chadhaibo'|date=23 February 2021|work=[[The Times of India]]}}</ref> उनले NDTV Imagine मा रहेको रियालिटी शो ''जुनून - केही कर देखाउने का'' (२००८) मा भाग लिइन्। == राजनीतिक करियर == जुलाई २०१८ मा, पटवारी [[पटना|पटनामा]] यसका अध्यक्ष [[अमित शाह]] र बिहारका उपमुख्यमन्त्री सुशील मोदीको उपस्थितिमा आयोजित समारोहमा [[भारतीय जनता पार्टी|भाजपाको]] सदस्य बनिन। <ref>{{Cite web |date=2018-07-13 |title=Bhojpuri singer Kalpana Patowary joins BJP |url=https://indianexpress.com/article/india/bhojpuri-singer-kalpana-patowary-joins-bjp-5257881/ |access-date=2023-08-13 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Bhojpuri singer Kalpana Patowary joins BJP |url=https://www.newindianexpress.com/nation/2018/jul/13/bhojpuri-singer-kalpana-patowary-joins-bjp-1842707.html |access-date=2023-08-13 |website=The New Indian Express}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Bhojpuri singer Kalpana Patowary joins BJP |url=https://www.dnaindia.com/india/report-bhojpuri-singer-kalpana-patowary-joins-bjp-2636666 |access-date=2023-08-13 |website=DNA India |language=en}}</ref> अक्टोबर २०२० मा, पटवारीले [[गुवाहाटी|गुवाहाटीमा]] पार्टीको मुख्यालयमा आयोजित कार्यक्रममा असम गण परिषदसँग आबद्ध भइन्। <ref>{{Cite news|url=https://www.indiatoday.in/india/story/assam-popular-folk-singer-kalpana-patowary-joins-agp-1730061-2020-10-09|title=Assam: Popular folk singer Kalpana Patowary joins AGP|date=9 October 2020|work=India Today}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.eastmojo.com/assam/2020/10/09/assam-bhojpuri-queen-kalpana-patowary-joins-asom-gana-parishad/|title=Assam: Bhojpuri queen Kalpana Patowary joins Asom Gana Parishad|date=9 October 2020|publisher=EastMojo|archive-url=https://web.archive.org/web/20230822065142/https://www.eastmojo.com/assam/2020/10/09/assam-bhojpuri-queen-kalpana-patowary-joins-asom-gana-parishad/#bypass-sw|archive-date=22 August 2023|access-date=30 September 2023}}</ref> २०२१ असम विधानसभा चुनावमा, पटवारीले सरुखेरी निर्वाचन क्षेत्रबाट असम गण परिषदको प्रतिनिधित्व गर्ने उम्मेद्वारको रूपमा प्रतिस्प्रधा । जाकिर हुसेन सिकदारले उनलाई पराजित गरिन । <ref>{{Cite web |date=2021-05-02 |title=Assam Election Result 2021 {{!}} Sarukhetri Assembly Constituency: Jakir Hussain Sikdar defeats Kalpana Patowary, Manik Chandra Bora |url=https://www.moneycontrol.com/news/india/assam-election-result-2021-live-updates-sarukhetri-assembly-constituency-kalpana-patowary-jakir-hussain-sikdar-manik-chandra-bora-6838441.html |access-date=2023-08-13 |website=Moneycontrol |language=en}}</ref> == डिस्कोग्राफी == {| class="wikitable" | style="background:#ffc;" | | अहिलेसम्म रिलिज नभएका चलचित्रहरूलाई जनाउँछ |} === हिन्दी फिल्म गीतहरू === {| class="wikitable sortable" |'''वर्ष''' | '''गीत''' | '''चलचित्र''' | '''संगीतकार''' | '''सह गायक''' |- | 2007 | "एक सपना (रिमिक्स)" | ''स्टम्प्ड'' | ध्रुबज्योति फुकन{{स्रोत नखुलेको|date=February 2022}}</link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2022)">उद्धरण आवश्यक</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> | |- | 2007 | "तेरे लाइ" | ''मूर्ख र फाइनल'' | [[हिमेश रेशमिया]] | [[कुणाल गाञ्जावाला|कुणाल गन्जावाला]] |- | 2007 | "उँचा लाम्बा कड" | ''स्वागत छ'' | आनन्द राज आनन्द | आनन्द राज आनन्द |- | 2009 | "बिल्लु भयंकर" | ''बिल्लु'' | अजय झिंगरान, रघुवीर | |- | 2010 | "तिखी तिखी मिर्च (लोक संस्करण)" | ''मिर्च'' | मोन्टी शर्मा | |- | 2010 | "इसक से मिठा केहि भी" | ''आक्रोश'' | rowspan="5" | प्रीतम | अजय झिंगरान |- | 2010 | "शकिरा" | rowspan="2" | ''समस्या छैन'' | मास्टर सलीम, हार्ड कौर |- | 2010 | "बेबे दी कृपा" | विक्रान्त सिंह |- | 2010 | "ऐला रे ऐला" | ''खट्टा मिठा'' | दलेर मेहन्दी |- | २०१३ | "गाण्डी बात" | ''आर..'' ''।'' ''राजकुमार'' | [[मिका सिंह]] |- | 2016 | "मोना का टोना" | ''[[Dhara 302|धारा ३०२]]'' | [[Sahil Multy Khan|साहिल बहुल खान]] | |- | 2016 | "दोनो आँखा का शटर" | ''खेल तो अब शुरु होगा'' | [[Ashfaque|अशफाक]] | |- | 2017 | "ओ रे कहरो" | ''बेगम जान'' | [[अनु मलिक]] | अल्तमश फरीदी |- | 2017 | "प्यार का टेस्ट" | ''शादी चलिरहेको छ'' | [[Abhishek-Akshay|अभिषेक-अक्षय]] | बप्पी लाहिरी |- | 2018 | "जीन्स पन्त और चोली" | ''इश्केरिया'' | [[पापोन (गायक)|पापोन]] | पापोन |- | 2018 | "यादीन" | ''इश्केरिया'' | [[पापोन (गायक)|पापोन]] | पापोन |- |} === तमिल फिल्म गीतहरू === {| class="wikitable sortable" |'''वर्ष''' | '''गीत''' | '''चलचित्रहरू''' | '''संगीतकार''' | '''सह गायक''' |- | सन् १९९९ | "थिरुपाची अरुवाला" | ताज महल | [[ए आर रहमान|एआर रहमान]] | पलक्कड श्रीराम, क्लिन्टन सेरेजो, चन्द्रन |- | 2005 | "काठडी पोला" | मायावी | देवी श्री प्रसाद | पुष्पवनम् कुप्पुसामी |- | 2006 | "थोथा पुरम" | वरलारु | [[ए आर रहमान]] | लेनन जेम्स, पीर मोहम्मद, रंजित, सोनू कक्कड |} === मराठी फिल्म गीतहरू === {| class="wikitable sortable" |'''वर्ष''' | '''गीत''' | '''चलचित्रहरू''' | '''संगीतकार''' | '''सह गायक''' |- | 2016 | "कलाना" | ''तालीम'' | प्रफुल्ल कार्लेकर, नितिन मधुकर रोकडे | |} === असमिया फिल्म गीतहरू === {| class="wikitable sortable" |'''वर्ष''' | '''गीत''' | '''चलचित्रहरू''' | '''संगीतकार''' | '''सह गायक''' |- | २००० | "सोकु लोटोकेरे" | आसेने कुनुबा हियात | मनुज सरमा | rowspan="2" | जुबिन गर्ग |- | 2002 | "नीला नीला" | ''कन्यादान'' | [[जुबिन गर्ग]] |- | 2004 | "प्रिया ओ प्रिया" (आइतबार छुट्टीको बन्द दिन) | ''अन्तहीन जात्रा'' | डा. हितेश बरुवा | जुबिन गर्ग, सागरिका |- | २०१३ | "म सेक्सी हुँ" | ''रणाङ्गन'' | निपोन चुटिया | rowspan="2" | एक्लो |- | २०१५ | "बकवास हृदये" | ''अहेतुक'' | पोरान बोरकाटोकी (जोजो) |- | 2016 | "माताल ई रति" | ''[[Bahniman|बहनीमान]]'' | जतिन शर्मा | जुबिन गर्ग |- |} === बंगाली फिल्म गीतहरू === {| class="wikitable sortable" |'''वर्ष''' | '''गीत''' | '''चलचित्रहरू''' | '''संगीतकार''' | '''सह-स्टार''' |- | 2007 | "धुकुपुकु बुक" | ''मन्त्री फटाकेष्ट'' | [[जीत गाङ्गुली|जीत गांगुली]] | एक्लो |- | 2010 | "झुम झुम जा" | ''लक्ष्य'' | जीत गांगुली | जीत गांगुली |- | 2010 | "की जे आगन" | ''लक्ष्य'' | जीत गांगुली | एक्लो |- | २०११ | "कोका कोला" | ''फान्दे पोरिया बोगा काँडे रे'' | समिध मुखर्जी | समिध मुखर्जी |- | २०१२ | "मधुबाला" | ''माचो मस्ताना'' | समिध मुखर्जी | rowspan="3" | एक्लो |- | २०१५ | "चैन कहाँ प्रभु बिना" | ''हर हर व्योमकेश'' | विक्रम घोष |- | 2016 | "आता गेछे" | ''अंगार'' | आकाश |- | 2016 | "3G" | ''Hero 420'' | सेवी गुप्ता | नकाश अजिज |- |} == फिल्मोग्राफी == {| class="wikitable sortable" |+ ! वर्ष ! चलचित्र ! भूमिका ! भाषा ! सह-स्टार ! निर्देशक ! सन्दर्भ |- | 2006 | ''चलत मुसाफिर मोह लियो रे'' | जानकी | भोजपुरी | [[दिनेश लाल यादव]] | मनोज ओझा | कल्पना को रूपमा श्रेय दिए |- | २०१३ | ''बम्बईमा बिदेसिया''{{स्रोत नखुलेको|date=February 2022}}</link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2022)">उद्धरण आवश्यक</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> | स्व | भोजपुरी | | सुरभि शर्मा | |} == सन्दर्भहरू == {{Reflist}}{{प्राधिकरण नियन्त्रण}} == बाह्य लिङ्कहरू == * {{IMDb name|4115519}} [[श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू]] [[श्रेणी:बलिउड पार्श्वगायकहरू]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:पुनरावलोकन नगरिएको अनुवादहरू रहेको पृष्ठ]] 0u18wrgy12ye8rt2wo4qq4pk2ibdvbu 0 135392 1395862 1372546 2026-11-12T09:32:52Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395862 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Staff meeting (3).jpg|अङ्गुठाकार]] व्यवसायी वा व्यवसायी महिला भनेको एक व्यक्ति हो जसले सुविधाको स्वामित्व लिन्छ वा निजी सुविधामा साझेदारी गर्दछ, कुनै चीजको आयातकर्ता हो, वा व्यापार आपूर्तिकर्ता हो, र नगद प्रवाह, बिक्री, र उत्पादन गर्ने उद्देश्यले गतिविधिहरू (व्यावसायिक वा औद्योगिक) व्यवस्थापन गर्दछ। राजस्व, मानवीय, वित्तीय, बौद्धिक र भौतिक पुँजीको संयोजन प्रयोग गरेर। आर्थिक विकास र वृद्धिलाई अगाडि बढाउन, र एक प्रमुख कारखाना, कम्पनी, वा व्यवसाय हो जसलाई उद्यमी भन्न सकिन्छ.<ref>{{Cite web |title=What does businessman mean? definition, meaning and audio pronunciation (Free English Language Dictionary) |url=https://www.audioenglish.org/z/businessman.htm |access-date=2023-10-06 |website=www.audioenglish.org |archive-url=https://web.archive.org/web/20241202133515/https://www.audioenglish.org/z/businessman.htm |archive-date=2024-12-02 }}</ref> {{commons category|Businesspeople}} jd8amecvja3xxmdiboauph04vswdmm5 0 135488 1395873 1393517 2026-11-12T10:22:18Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395873 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Hira_Devi_Waiba.jpg|alt=|thumb|[[हीरादेवी वाइबा]], भारतमा भारतीय लोक गीतको अग्रगामी]] '''सिक्किमको सङ्गीत''' परम्परागत [[नेपाली]] लोक सङ्गीतदेखि पश्चिमाकृत पप सङ्गीतसम्म रहेको छ। [[लेप्चा जाति|लेप्चा]], [[लिम्बू जाति|लिम्बू]], [[सिक्किमी भाषा|भुटिया]], [[किराँती भाषा|किराँती]] र [[नेपाली भाषा|नेपाली]] समुदायले सिक्किमे संस्कृतिको अभिन्न अङ्ग हो। मुख्य परम्परागत शैली [[तामाङ सेलो]] भनेर चिनिने भारतीय लोक सङ्गीत हो, [[तामाङ जाति|तामाङ समुदाय]]को यो सङ्गीत एक सङ्गीत वाद्य "[[डम्फु]]" को लयबद्ध आवाजमा प्रस्तुत गरिन्छ। पश्चिमी शैलीको पप [[असम]] र [[सिक्किम]]को क्षेत्रमा लोकप्रिय छ, साथै पश्चिमी शैलीको विदेशी सङ्गीत शैलीहरू। == तामाङ सेलो == यो तामाङ जातिको सांगीतिक विधा हो र भारत र विश्वभर [[पश्चिम बङ्गाल]] र सिक्किमका नेपाली भाषी समुदायहरूमाझ लोकप्रिय छ। यसमा तामाङ वाद्ययन्त्र, [[मादल]], [[डम्फु]] र तुङ्नाको साथ छ, तर आजकल सङ्गीतकारहरू आधुनिक यन्त्रहरूमा लागेका छन्। तामाङ सेलो आकर्षक र जीवन्त वा ढिलो र मधुर हुन सक्छ र सामान्यतया दु:ख, प्रेम, खुशी वा दिनहुँका घटनाहरू र लोककथाका कथाहरू व्यक्त गर्न गाइन्छ।<ref>{{Cite web |last=(ACCU) |first=Asia⁄Pacific Cultural Centre for UNESCO |title=Asia-Pacific Database on Intangible Cultural Heritage (ICH) |url=https://www.accu.or.jp/ich/en/arts/A_NPL12.html |access-date=2018-07-21 |website=www.accu.or.jp |archive-url=https://web.archive.org/web/20160605021142/http://www.accu.or.jp/ich/en/arts/A_NPL12.html |archive-date=2016-06-05}}</ref> == पश्चिमी प्रभाव == सिक्किम र अन्य उत्तरपूर्वी राज्यहरू भारतमा पश्चिमी शैलीको सङ्गीतको केन्द्र हो। [[ट्राइबल रेन]], एक अत्यधिक लोकप्रिय नेपाली ध्वनिक प्रयोगात्मक ब्यान्ड सिक्किमे शहर [[नाम्ची]]को हो।<ref>{{Cite web |last=Republica |title=Tribal Rain's 'Sahara' in memory of late Rahul Rai |url=http://myrepublica.nagariknetwork.com/news/75533/ |access-date=2022-08-04 |website=My City |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20250612055935/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/75533/ |archive-date=2025-06-12 }}</ref> हिप-हप, के-पप र र्‍याप सङ्गीत किशोर र सिक्किमका युवाहरूमाझ सबैभन्दा लोकप्रिय छ। ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{सिक्किम}} [[श्रेणी:सिक्किमको संस्कृति]] [[श्रेणी:नेपाली सङ्गीत]] on8ilptnqvcu7k62rvuru7xsgrus35y 0 136702 1395814 1350089 2026-11-12T05:44:02Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395814 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = बिगन रामको मादल | author = [[राजेन्द्र तारकिणी]] | language = [[नेपाली भाषा|नेपाली]] | image = File:Bigan Ramko Madal.jpg | subject = कवितासङ्ग्रह | pages = १६० | pub_date = वि.स. २०७९ | award = [[प्रलेस]] युवा साहित्य पुरस्कार, २०७९ | publisher = शिखा बुक्स पब्लिकेशन }} '''बिगन रामको मादल''' नेपाली भाषाको कविता सङ्ग्रह हो। यस कृतिका लेखक कवि [[राजेन्द्र तारकिणी]] हुन्। वि.सं. २०७९ सालमा [[काठमाडौँ]]बाट शिखा बुक्स प्रकाशनले प्रकाशित गरेकाे यस सङ्ग्रहमा समाज, समय र राज्यसत्ता तथा अन्तर्राष्ट्रिय विषयवस्तुलाई केन्द्रमा राखेर लेखिएका सशक्त कविताहरू समेटिएका छन्। तारकिणीकाे उक्त सङ्ग्रहका कविताबारे चर्चित कवि/लेखक [[श्यामल]]ले भनेका छन्, 'कवितामा राजेन्द्रको चिन्ता शासकप्रतिको हाेइन, आमसामान्य मान्छेको चिन्ता छ। त्यसैले उनका कविता भूपि, रिमालका कविताकै चिन्तासँग मिल्दोजुल्दो छ।’<ref>{{Cite web |title=राजेन्द्र तारकिणीको ‘बिगन रामको मादल’ सार्वजनिक |url=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/96241/2022-09-20 |access-date=2023-12-16 |website=नयाँ पत्रिका |language=नेपाली |archive-url=https://web.archive.org/web/20230831105250/https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/96241/2022-09-20 |archive-date=2023-08-31 }}</ref> अर्का चर्चित कवि राजेन्द्र शलभले कविताको किताब पढिसकेपछि त्यसभित्रका कविता सम्झिइयो भने त्यस्तो कृतिलाई आफूले सफल कृति ठान्ने भन्दै यो कृतिलाई उनले सफल कृतिको संज्ञा दिएका छन् । [https://ekantipur.com/literature/2022/09/20/166364895979149127.html] चर्चित युवाकवि निर्भीकजङ्ग रायमाझीले उक्त कृतिको समीक्षा गर्दै भनेका छन्, 'कविता कवि–मनको ऐना हो । र, तारिकिणीका कविता आजको समाज देखाउने सफेद ऐना ।' [https://ekantipur.com/koseli/2022/12/03/167003694187873735.html] 'बिगन रामको मादल' कृतिले वि.सं. २०७९ सालको [[प्रगतिशील लेखक सङ्घ (नेपाल)|प्रगतिशील लेखक सङ्घ]] युवा प्रतिभा पुरस्कार प्राप्त गरेको थियो। यस कृतिमा निम्न वर्गका पात्रहरूको उपस्थिति तथा तत्कालीन समाज र समयको प्रतिविम्ब उतारिएको पाइन्छ। यसै सन्दर्भमा कमल सुवेदीले कृतिको समीक्षा गर्दै भनेका छन्, ‘निरीहसित पनि शक्ति हुन्छ, पीडितसित पनि आँट र साहस हुन्छ र बाहिर शान्त देखिनेहरू पनि भित्रभित्रै उद्वेलित हुन्छन्, जसको प्रमाण नै हो प्रस्तुत कृति– बिगन रामको मादल।’<ref>{{Cite web |title=छुट्टै स्वादका कविता |url=https://gorkhapatraonline.com/news/61016 |access-date=2023-12-16 |website=गोरखापत्र |language=नेपाली}}</ref> उक्त कृतिमाथि समीक्षा लेख्दै उमेश अवस्थी ‘आदर्श’ले भनेका छन्, 'कविले एक ठाउँमा यस्तो गहन विषय उठाएका छन्— यो देशको प्रथम प्रधानमन्त्रीले विष पिएर आत्महत्या गरे। जसको टाउको आजसम्म बेलायतको म्युजियममा छ रे ! त्यसयता भएका तमाम आत्महत्याको हिसाबकिताब कसले राख्छ ? चामलको बोरा किन्न खाडी पुगेका हरेरामले खाडीमै आत्महत्या गरे किन ?' [https://nagariknews.nagariknetwork.com/arts/1015991-1670033837.html] यसै कृतिको सन्दर्भमा प्राध्यापक एवं समालोचक ऋषि देवकोटाले काव्य हेतुका तीनवटै तत्त्व (प्रतिभा, व्युत्पत्ति र अभ्यास) मा कवि तारकिणी प्रतिस्पर्धा गर्न सक्ने हैसियत राख्ने बताएका छन् । उनी भन्छन्– काव्यिक आभूषण मानिने अलङ्कार र बिम्ब यी कविताहरूमा अत्यधिक राज गर्न सफल छन् । शब्दालङ्कार र वाच्यार्थको चमत्कारमा काव्यको आत्मा बोल्छ । रस ध्वनि र अलङ्कार ध्वनिको आधिक्यतामा कवि सरस शैलीमा हौसिएका छन् । [https://sahityapost.com/gair-aakhyan/gair-aakhyan-samicha/150290/] यस सङ्ग्रहमा कवि तारकिणीद्वारा करिब एक दशकसम्म लेखिएका विभिन्न भाव र विषयका ५५ वटा कविताहरू सङ्कलित छन्। पुस्तक ६ खण्डमा विभाजित छ। ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} [[श्रेणी:नेपाली भाषाका पुस्तकहरू]] [[श्रेणी:नेपाली कविता]] [[श्रेणी:आधुनिक नेपाली कविता]] [[श्रेणी:नेपाली साहित्य]] 1ofh6779482qcxypihxtvivzhlrovtf 0 136826 1395749 1394226 2026-11-12T01:27:24Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395749 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = जिलिन | native_name = {{lang|zh|吉林省}} | settlement_type = [[चीनका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | image_skyline = Changbaishan Tianchi from western rim.jpg | image_caption = स्वर्ग तालको दृश्य | image_map = Jilin in China (+all claims hatched).svg | mapsize = 275px | map_caption = जिलिन प्रदेशको स्थान | coordinates = {{coord|43|42|0|N|126|12|0|E|type:adm1st_region:CN-22|format=dms|display=it}} | subdivision_type = देश | subdivision_name = {{flag|चीन}} | seat_type = राजधानी<br />{{nobold|(र सबैभन्दा ठुलो सहर)}} | seat = [[चाङचुन]] | parts_type = विभागहरू | parts_style = para | p1 = ९ प्रीफेक्चरहरू | p2 = ६० काउन्टीहरू | p3 = १००६ बस्तीहरू | government_type = [[चीनका प्रदेशहरू|प्रदेश]] | governing_body = जिलिन प्रदेशीय जन काङ्ग्रेस | area_footnotes = <ref name="mofcom">{{cite web |title = Doing Business in China - Survey |url = http://english.mofcom.gov.cn/article/zt_business/lanmub/ |publisher = [[Ministry of Commerce of the People's Republic of China]] |access-date = 5 August 2013 |url-status = dead |archive-url = https://archive.today/20130805091244/http://english.mofcom.gov.cn/article/zt_business/lanmub/ |archive-date = 5 August 2013 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140526181645/http://english.mofcom.gov.cn/article/zt_business/lanmub/ |date=26 May 2014 }}</ref> | area_total_km2 = १९११२६ | area_rank = १४औँ | elevation_max_m = २७४४ | elevation_max_point = [[पेक्टु पर्वत]] | population_footnotes = <ref>{{cite web |date = 11 May 2021 |title = Communiqué of the Seventh National Population Census (No. 3) |url = http://www.stats.gov.cn/english/PressRelease/202105/t20210510_1817188.html |access-date=11 May 2021 |publisher = [[National Bureau of Statistics of China]] }}</ref> | population_total = २४,०७३,४५३ | population_as_of = सन् २०२० | population_rank = २४औँ | population_density_km2 = auto | population_density_rank = २३औँ | website = {{url|www.jl.gov.cn}} | footnotes = | official_name = जिलिन प्रदेश }} '''जिलिन''' उत्तरपूर्वी [[चीन]]को तीन प्रदेशमध्ये एक हो। यसको राजधानी र सबैभन्दा ठुलो सहर चाङचुन हो। जिलिनको सीमाना पूर्वमा उत्तर कोरिया (रासुन, उत्तरी हाम्ग्योङ, रायनगाङ र चागाङ) र रुस (प्रिमोर्स्की क्राई), उत्तरमा [[हेइलोङजियाङ]], दक्षिणमा लिओनिङ र पश्चिममा भित्री मङ्गोलियासँग जोडिएको छ। उत्तरपूर्वी चीनको बाँकी भागसँगै जिलिनले औद्योगीकरणको प्रारम्भिक अवधि पार गऱ्यो। तथापि, जिलिनको अर्थव्यवस्था, भारी उद्योगद्वारा विशेषता, निजीकरणको साथ आर्थिक कठिनाइहरूको सामना गरिरहेको छ। यसले केन्द्र सरकारलाई 'पूर्वोत्तरको पुनरुत्थान' नामक अभियान सुरु गर्न उत्प्रेरित गऱ्यो। यस क्षेत्रमा तेल शेलको ठुलो भण्डार छ। जिलिन उत्तरपूर्वी चीनको मध्य भागमा अवस्थित छ, जुन क्रमशः पूर्व र दक्षिणपूर्वमा रुस र उत्तर कोरियाको सिमानामा पर्दछ। जिलिनको क्षेत्रफल १,९०,००० वर्ग किलोमिटर (७३,००० वर्ग माइल) र जनसङ्ख्या २४ मिलियन रहेको छ। यसको राजधानी चाङचुन हो, जुन जिलिन सहरबाट ११३ किलोमिटर (७० माइल) पश्चिममा अवस्थित छ। जिलिन प्राकृतिक खनिज भण्डारमा समृद्ध छ जसमा १३६ प्रकारका खनिजहरू छन्, जसमध्ये ७० वटा निकालिएको छ। जिलिनसँग परम्परागत चिनियाँ चिकित्सा स्रोतहरूको प्रचुरता छ, लगभग २७,००० प्रकारका जङ्गली बिरुवाहरू र ९,००० प्रकारका औषधीय जडीबुटीहरू छन्।<ref name="China Expat City Guide: Jilin">{{cite web |year=2008 |title=China Expat city Guide Jilin |url=http://www.chinaexpat.com/city/jilin-city |access-date=2009-02-08 |publisher=China Expat |archive-url=https://web.archive.org/web/20090813092235/http://www.chinaexpat.com/city/jilin-city |archive-date=2009-08-13}}</ref> जिलिनमा उत्तरी महाद्वीपीय मनसुनी जलवायु छ, लामो, चिसो जाडो र छोटो, न्यानो ग्रीष्मऋतुको साथ। जनवरी को औसत तापमान -२० देखि -१४ डिग्री सेल्सियस (-४ देखि ७ डिग्री फारेनहाइट) सम्म हुन्छ। वर्षाको औसत ३५० देखि १,००० मिमी (१३.८ देखि ३९.४ इन्च) हुन्छ। जिलिनको कृषि उत्पादन धान, गहुँ, मकै र ज्वारमा केन्द्रित छ। धानको खेती प्राय: यान्बियन प्रदेश जस्ता पूर्वी भागहरूमा गरिन्छ। चाङबाई पर्वत काठको महत्वपूर्ण स्रोत हो। बाइचेङजस्ता पश्चिमी भागहरूमा भेडा चराउनु एउटा महत्त्वपूर्ण क्रियाकलाप हो।<ref name="thechinaperspective.com">{{cite web |title=Jilin Province @ the China Perspective |url=http://www.thechinaperspective.com/topics/province/jilin-province/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110602033325/http://www.thechinaperspective.com/topics/province/jilin-province/ |archive-date=2 June 2011 |access-date=17 January 2022 |website=www.thechinaperspective.com}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== {{Wikivoyage}} {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20090201235959/http://english.jl.gov.cn/ जिलिन सरकारी वेबसाइट] {{in lang|en}} * [https://web.archive.org/web/20090129182511/http://www.jlsgs.gov.cn/ जिलिन उद्योग र वाणिज्य प्रशासन] {{in lang|zh-cn}} * [https://web.archive.org/web/20121214130348/http://www.jldofcom.gov.cn/ विकास क्षेत्र र बन्दरगाहहरू] {{in lang|zh-cn}} * [http://info.hktdc.com/mktprof/china/jilin.htm जिलिनको लागि आर्थिक प्रोफाइल] {{जनगणतन्त्र चीनका प्रशासनिक क्षेत्रहरू}} [[श्रेणी:जनवादी गणतन्त्र चीनका प्रदेशहरू]] ew045j6y0kk69qrnfw7ilw0kujy9aeh 0 137348 1395760 1334714 2026-11-12T02:19:31Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395760 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = तिलुङ | nativename = तिलुङ | region = सगरमाथा वरपर | states = [[नेपाल]] | speakers = {{sigfig|20|2}} | date = २०१५ | ref = e25 | familycolor = चीनि तिब्बति | fam2 = तिब्बति बर्मेली | fam3 = माहाकिराती(?) | fam4 = किराती | fam5 = Central or Western (?) | dia1 = चोसुकुले | dia2 = Dorungkecha | dia3 = Tilung proper | iso3 = tij }} '''तिलुङ''' भाषा [[नेपाल|नेपालमा]] बोलिने [[किराँती भाषा परिवार|किराँती भाषाको]] एक प्रकार हो । ओपिजि नोर्ट Opgenort (२०११, २०१३) को अनुसार, तिलुङ भाषाले किराँती भाषा परिवार भित्र एक स्वतन्त्र स्थान ओगटेको छ। == बोलिने स्थानहरू == तिलुङ भाषा [[च्यास्मिटार|चस्मिटार]] गाउँ विकास समिति, दक्षिणी [[खोटाङ जिल्ला|खोटाङ]] जिल्ला, [[सगरमाथा अञ्चल]], नेपालमा रहेका साना बस्तीका केही वृद्ध मानिसहरू द्वारा बोलिन्छ। यो स्थान सुनकोसी नदीको उत्तरी भेगको, हलेसी श्रृङ्खलाको पहाड तिर रहेको छ। नेपालको २००१ को जनगणना अनुसार, च्यास्मितार गाविसमा ४१२ घरपरिवारमा बसोबास गर्ने २,१६७ जनसंख्या थियो, र तिलुङ भाषा बोल्ने ३१० भाषी थिए। तर हाल यो भाषा बोल्न सक्ने केही वक्ताहरू मात्र बाँकी रहेका छन्। == सन्दर्भहरू == {{Reflist}} == स्रोतहरू == * Opgenort, जीन रोबर्ट। २०११। ''[https://web.archive.org/web/20240205215918/https://stedt.berkeley.edu/~stedt-cgi/rootcanal.pl/source/JRO-Tilung तिलुङ र किराँती भित्र यसको स्थिति बारे एक टिप्पणी]'' । हिमालय भाषाविज्ञान १०.१:२५३-२७१। * Opgenort, जीन रोबर्ट। २०१३। 'तिलुङको प्रारम्भिक व्याकरणात्मक स्केच', ''ट्रान्स हिमालयन लिंग्विस्टिक्समा पृ. ३२९–३९२।'' ''हिमालयन क्षेत्रको ऐतिहासिक र वर्णनात्मक भाषाविज्ञान।'' ''भाषाविज्ञान मा प्रवृत्ति।'' ''अध्ययन र मोनोग्राफ 266'' । थॉमस ओवेन-स्मिथ, नाथन हिल, एड्स। बर्लिन: माउटन डे ग्रुटर। * केन्द्रीय तथ्याङ्क ब्यूरो। 2001। ''जनगणना'' । काठमाडौं : राष्ट्रिय योजना आयोगले… {{किराँती भाषाहरू}} {{Sino-Tibetan languages}} [[श्रेणी:देवनागरी लिपिमा लेखिने भाषाहरू]] [[श्रेणी:कोशी प्रदेशमा बोलिने भाषाहरू]] [[श्रेणी:नेपालमा बोलिने भाषाहरू]] [[श्रेणी:किराँती भाषा परिवार]] dsahzyoucp58gp12zxfh2wbqxl4fh50 0 138467 1395774 1386539 2026-11-12T02:55:04Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395774 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative session |name={{nowrap|दोस्रो कर्णाली प्रदेश सभा}} |website= |chamber1_leader4= [[जीवनबहादुर शाही]] ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) |chamber1_leader4_type=[[विपक्षी नेता|प्रतिपक्ष दलको नेता]] |chamber1_leader3= [[राजकुमार शर्मा]] ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]) |chamber1_leader3_type=[[मुख्यमन्त्री (नेपाल)|मुख्यमन्त्री]] |chamber1_leader2=यशोदा न्यौपाने ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]) |chamber1_leader2_type={{nowrap|उपसभामुख}} |chamber1_leader1=नन्दा गुरुङ ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) |chamber1_leader1_type=सभामुख |control1= '''सरकार (२१)''' *{{colorbox|{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}}} [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]: १३ *{{colorbox|{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}}} [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]: १० *{{colorbox|{{party color|Rastriya Prajatantra Party}}}} [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]]: १ *{{colorbox|{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}}} [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एस)]]: १ '''प्रतिपक्ष दल (१५)''' *{{colorbox|{{party color|Nepali Congress}}}} [[नेपाली काङ्ग्रेस|काङ्ग्रेस]]: १४ *{{colorbox|{{party color|Independent}}}} [[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]]: १ |membership1=४० |chamber1=प्रदेश सभा |after= |image= |before=[[पहिलो कर्णाली प्रदेश सभा|प्रथम सभा]] |term_end= |term_start=१८ पुस २०७९ |government=[[राजकुमार शर्मा मन्त्रिपरिषद्]] |election=[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९]] |meeting_place=सिंचाइ विभाग कार्यालय, [[वीरेन्द्रनगर नगरपालिका|वीरेन्द्रनगर]], [[सुर्खेत जिल्ला]] |state=[[कर्णाली प्रदेश]] |country=[[नेपाल]] |body={{nowrap|[[कर्णाली प्रदेश सभा]]}} |caption= |image_size=130px |control2=}} '''दोस्रो कर्णाली प्रदेश सभा''' २०७९ मङ्सिर ४ गते भएको [[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९]]बाट निर्वाचित भएको थियो। ४० जना सदस्यहरू प्रदेश सभामा निर्वाचित भएका थिए, जसमध्ये २४ जना [[पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन प्रणाली|प्रत्यक्ष निर्वाचन]]द्वारा निर्वाचित भएका थिए र जसमध्ये १६ जना [[समानुपातिक प्रतिनिधित्व प्रणाली]]मार्फत निर्वाचित भएका थिए।<ref>{{cite web |date=5 August 2022 |title=Elections announced for November 20 |url=https://kathmandupost.com/politics/2022/08/05/elections-announced-for-november-20 |access-date=2 December 2022 |website= |publisher=Kantipur Media Group}}</ref> सभाको पहिलो अधिवेशन २०७९ पुस १८ देखि सुरु भएको थियो।<ref>{{Cite web |title=सुरू भए सातै प्रदेशसभा |url=https://ekantipur.com/news/2023/01/02/167266128058996661.html |access-date=2023-01-02 |website=कान्तिपुर |language=ne}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |title=कर्णाली प्रदेश सभाको पहिलो बैठक आज, सभामुख चयन गर्न मिति तोक्ने |url=https://www.setopati.com/politics/291013/ |access-date=2023-01-02 |website=सेतोपाटी |language=ne }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == नेतृत्व == === कार्यालय === * सभाको सभामुख: माननीय नन्दा गुरुङ <ref>{{Cite web |title=Karnali elects its first female Speaker |url=https://kathmandupost.com/karnali-province/2023/01/15/karnali-elects-its-first-female-speaker |access-date=2023-01-15 |website=kathmandupost.com |language=English}}</ref> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) * सभाको उपसभामुख माननीय यशोदा न्यौपाने<ref>{{Cite web |title=कर्णालीको उपसभामुखमा न्यौपाने निर्वाचित |url=https://nayapatrikadaily.com/news-details/105372/2023-01-18 |access-date=2023-01-18 |website=नयाँ पत्रिका |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20230118091257/https://nayapatrikadaily.com/news-details/105372/2023-01-18 |archive-date=2023-01-18 }}</ref> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]) * सभाको अध्यक्ष ([[मुख्यमन्त्री (नेपाल)|मुख्यमन्त्री]]): माननीय राजकुमार शर्मा ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]])<ref>{{Cite web |title=Karnali Chief Minister Sharma, two ministers sworn in |url=https://kathmandupost.com/karnali-province/2023/01/12/karnali-chief-minister-sharma-two-ministers-sworn-in |access-date=2023-01-12 |website=kathmandupost.com |language=English}}</ref> * प्रतिपक्ष दलको नेता: माननीय [[जीवनबहादुर शाही]] ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) === संसदीय दल === *[[नेपाली काङ्ग्रेस]]को संसदीय दलको नेता <ref>{{Cite web |title=Jeevan Bahadur Shahi elected Congress PP leader in Karnali |url=https://kathmandupost.com/national/2022/12/23/jeevan-bahadur-shahi-elected-congress-pp-leader-in-karnali |access-date=2022-12-25 |website=kathmandupost.com |language=English}}</ref> * [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]को संसदीय दलको नेता: राजकुमार शर्मा<ref>{{Cite web |title=Raj Kumar Sharma elected provincial assembly party leader of CPN (Maoist Centre) |url=https://kathmandupost.com/karnali-province/2022/12/28/raj-kumar-sharma-elected-assembly-party-leader-of-maoist-centre |access-date=2022-12-28 |website=kathmandupost.com |language=English}}</ref> *[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]को संसदीय दलको नेता: माननीय यमलाल कँडेल<ref>{{Cite web |title=CPN-UML elects Yamalal Kandel its leader of provincial assembly party in Karnali |url=https://kathmandupost.com/karnali-province/2022/12/28/cpn-uml-elects-yamalal-kandel-its-leader-of-the-provincial-assembly-party-in-karnali |access-date=2022-12-28 |website=kathmandupost.com |language=English}}</ref> == संरचना == [[File:Nepal_Karnali_ProvincialAssembly_2022.svg|360x360px]] {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="3" |दल ! colspan="6" |सिट |- ! colspan="3" |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|निर्वाचन]] पश्चात् ! colspan="3" |हाल |- !प्रत्यक्ष !समानुपातिक<ref>{{Cite web |date=7 December 2022 |title=आयोगद्वारा समानुपातिक निर्वाचन प्रणाली अन्तर्गत प्रतिनिधि सभा सदस्य तथा प्रदेश सभा सदस्य निर्वाचनमा दलहरुले प्राप्त गरेको मत र सिट संख्या निर्धारण |url=https://ebulletin.election.gov.np/2022/12/2095/ |access-date=12 December 2022 |website=निर्वाचन आयोग |language=ne |archive-url=https://web.archive.org/web/20221212161106/https://ebulletin.election.gov.np/2022/12/2095/ |archive-date=12 December 2022 }}</ref> !जम्मा<ref>{{Cite web |title=कर्णालीमा पहिलो दल बन्यो कांग्रेस, माओवादी दोस्रो |url=https://ekantipur.com/news/2022/12/06/167033940207841132.html |access-date=2022-12-06 |website=कान्तिपुर दैनिक |language=ne |archive-url=https://web.archive.org/web/20221206171302/https://ekantipur.com/news/2022/12/06/167033940207841132.html |archive-date=2022-12-06 }}</ref> !प्रत्यक्ष !समानुपातिक !जम्मा |- | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |९ |५ |१४ |९ |५ |१४ |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |९ |४ |१३ |९ |४ |१३ |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |५ |५ |१० |५ |५ |१० |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]] |० |१ |१ |० |१ |१ |- | bgcolor="{{party color|Rastriya Prajatantra Party}}" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |० |१ |१ |० |१ |१ |- | bgcolor="{{party color|Independent}}" | |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] |१ |— |१ |१ |— |१ |- ! colspan="2" |जम्मा !२४ !१६ !४० !२४ !१६ !४० |} == सदस्यहरू == {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|Nepali Congress}}; color: white;" |नेपाली काङ्ग्रेस (१४) |- ! style="width:200pt;"| निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} ! style="width:200pt;"| सदस्य !विभाग र जिम्मेवारी |- |[[हुम्ला १ (निर्वाचन क्षेत्र)|हुम्ला १ (ख)]] |[[जीवनबहादुर शाही]] | * प्रतिपक्ष दलको नेता * संसदीय दलको नेता |- |[[सल्यान १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सल्यान १ (ख)]] |सुरेश अधिकारी | |- |[[कालिकोट १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कालिकोट १ (ख)]] |हिक्मतबहादुर विष्ट | |- |[[जाजरकोट १ (निर्वाचन क्षेत्र)|जाजरकोट १ (क)]] |वेदराज सिंह | |- |[[जाजरकोट १ (निर्वाचन क्षेत्र)|जाजरकोट १ (ख)]] |राजीवविक्रम शाह | |- |[[दैलेख १ (निर्वाचन क्षेत्र)|दैलेख १ (क)]] |पूर्णबहादुर खत्री | |- |[[दैलेख १ (निर्वाचन क्षेत्र)|दैलेख १ (ख)]] |कृष्णकुमार बिसी | |- |[[दैलेख २ (निर्वाचन क्षेत्र)|दैलेख २ (क)]] |घनश्याम भण्डारी | |- |[[सुर्खेत १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुर्खेत १ (क)]] |खड्गबहादुर पोखरेल | |- |[[खस जाति|खस आर्य]] |जानकी सिंह | |- |[[खस जाति|खस आर्य]] |विजय बुढा | |- |[[खस जाति|खस आर्य]], पिछडिएको क्षेत्र |इन्द्रकुमारी शाही | |- |[[दलित]], पिछडिएको क्षेत्र |लक्ष्मी सुनार | |- |[[नेपालका जातीहरू|आदिवासी जनजाति]] |बालिमाया बुढा | |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}; color: white;" |नेकपा (माओवादी केन्द्र) (१३) |- ! style="width:200pt;"| निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} ! style="width:200pt;"| सदस्य !विभाग र जिम्मेवारी |- |[[पश्चिम रुकुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पश्चिम रुकुम १ (ख)]] |राजकुमार शर्मा | * [[मुख्यमन्त्री (नेपाल)|मुख्यमन्त्री]] * संसदीय दलको नेता |- |[[खस जाति|खस आर्य]] |यशोदा न्यौपाने | * सभाको उपसभामुख |- |[[मुगु १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मुगु १ (ख)]] |मङ्गलबहादुर शाही | |- |[[सल्यान १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सल्यान १ (क)]] |भीमप्रकाश शर्मा | |- |[[सुर्खेत १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुर्खेत १ (ख)]] |कृष्णबहादुर जिसी | |- |[[डोल्पा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|डोल्पा १ (ख)]] |बीरबहादुर शाही | |- |[[कालिकोट १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कालिकोट १ (क)]] |दुर्गाबहादुर रावत | |- |[[हुम्ला १ (निर्वाचन क्षेत्र)|हुम्ला १ (क)]] |रणसिंह परियार | |- |[[सुर्खेत २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुर्खेत २ (ख)]] |विन्दमान विष्ट | |- |[[पश्चिम रुकुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पश्चिम रुकुम १ (क)]] |महेन्द्र केसी | |- |[[खस जाति|खस आर्य]] |मिलन खड्का रोका | |- |[[दलित]] |उर्मिला विश्वकर्मा | |- |[[नेपालका जातीहरू|आदिवासी जनजाति]], पिछडिएको क्षेत्र |जुम्कित लामा कार्की | |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}; color: white;" |नेकपा (एमाले) (१०) |- ! style="width:200pt;"| निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} ! style="width:200pt;"| सदस्य !विभाग र जिम्मेवारी |- |[[नेपालका जातीहरू|आदिवासी जनजाति]] |नन्दा गुरुङ | * सभाको सभामुख |- |[[सुर्खेत २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुर्खेत २ (क)]] |यमलाल कँडेल | * संसदीय दलको नेता |- |[[दैलेख २ (निर्वाचन क्षेत्र)|दैलेख २ (ख)]] |विनोदकुमार शाह | |- |[[जुम्ला १ (निर्वाचन क्षेत्र)|जुम्ला १ (ख)]] |टेकराज पछाई | |- |[[मुगु १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मुगु १ (क)]] |जीतबहादुर मल्ल | |- |[[डोल्पा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|डोल्पा १ (क)]] |शेरबहादुर बुढा | |- |[[खस जाति|खस आर्य]], पिछडिएको क्षेत्र |कलबहादुर हमाल | |- |[[खस जाति|खस आर्य]] |दक्षिण शाही | |- |[[खस जाति|खस आर्य]] |तुलसा मल्ल | |- |[[दलित]], पिछडिएको क्षेत्र |गमता विश्वकर्मा | |} {| class="wikitable" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}; color: white;" |नेकपा (एकीकृत समाजवादी) (१) |- ! style="width:200pt;"| निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} ! style="width:200pt;"| सदस्य !विभाग र जिम्मेवारी |- |[[खस जाति|खस आर्य]] |कल्याणी खड्का | |} {| class="wikitable" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|Rastriya Prajatantra Party}}; color: white;" |राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (१) |- ! style="width:200pt;"| निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} ! style="width:200pt;"| सदस्य !विभाग र जिम्मेवारी |- |[[खस जाति|खस आर्य]] |सन्तोषी शाही | |} {| class="wikitable" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|Independent}};" |स्वतन्त्र (१) |- ! style="width:200pt;"| निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} ! style="width:200pt;"| सदस्य !विभाग र जिम्मेवारी |- |[[जुम्ला १ (निर्वाचन क्षेत्र)|जुम्ला १ (क)]] |देवेन्द्रबहादुर शाही | |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == * [https://election.gov.np/admin/public//storage/PR/PR%20Elected/%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%81%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%95%20%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%9A%E0%A4%A8%20%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A3%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A5%80%20%E0%A4%A4%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AB%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A3%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A5%80%20%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B6%20%E0%A4%B8%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%BE%20%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%A4%20%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%B9%E0%A4%B0%E0%A5%81%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%A3.pdf समानुपातिक निर्वाचन प्रणाली तर्फको कर्णाली प्रदेश सभामा निर्वाचित सदस्यहरूको विवरण] {{Legislatures of Nepal}}{{Lists of Nepalese legislators}} [[श्रेणी:कर्णाली प्रदेश सभाका सदस्यहरू]] t5fh461xkkun5fbfgl7hrqo2p24kkop 0 138470 1395775 1386546 2026-11-12T02:57:22Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395775 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative session |name={{nowrap|दोस्रो लुम्बिनी प्रदेश सभा}} |website= |membership2= |chamber1_leader4=[[लीला गिरी|लिला गिरी]] ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) |chamber1_leader4_type=[[विपक्षी नेता|प्रतिपक्ष दलको नेता]] |chamber1_leader3=[[डिल्लीबहादुर चौधरी]] ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) |chamber1_leader3_type=[[मुख्यमन्त्री (नेपाल)|मुख्यमन्त्री]] |chamber1_leader2=तुलाराम घर्ती मगर ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]) |chamber1_leader2_type={{nowrap|सभामुख}} |chamber1_leader1=मेनुका खाँड केसी ([[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]]) |chamber1_leader1_type=उपसभामुख |control1= '''सरकार (५३)''' *{{colorbox|{{party color|Nepali Congress}}}} [[नेपाली काङ्ग्रेस]]: २७ *{{colorbox|{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}}} [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]: १० *{{colorbox|{{party color|Nagrik Unmukti Party}}}} [[नागरिक उन्मुक्ति पार्टी]]: ४ *{{colorbox|{{party color|People's Socialist Party, Nepal}}}} [[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]: ३ *{{colorbox|{{party color|Janamat Party}}}} [[जनमत पार्टी]]: ३ *{{colorbox|{{party color|Loktantrik Samajwadi Party, Nepal}}}} [[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल]]: ३ *{{colorbox|{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}}} [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एस)]]: १ *{{colorbox|{{party color|Rastriya Janamorcha}}}} [[राष्ट्रिय जनमोर्चा]]: १ *{{colorbox|{{party color|Independent}}}} [[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]]: १ '''प्रतिपक्ष (३४)''' *{{colorbox|{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}}} [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]: २९ *{{colorbox|{{party color|Rastriya Prajatantra Party}}}} [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]]: ४ |membership1=८७ |chamber1=प्रदेश सभा |after= |image= |before=[[पहिलो लुम्बिनी प्रदेश सभा|प्रथम सभा]] |term_end= |term_start=१८ पुस २०७९ |government=[[डिल्लीबहादुर चौधरी मन्त्रिपरिषद्]] |election=[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९]] |meeting_place=उद्योग वाणिज्य सङ्घ बैठक भवन, [[भालुवाङ|भालुबाङ]], [[दाङ जिल्ला|दाङ]] |state=[[लुम्बिनी प्रदेश]] |country=[[नेपाल]] |body={{nowrap|[[लुम्बिनी प्रदेश सभा]]}} |caption= |image_size=130px |control2=}} '''दोस्रो लुम्बिनी प्रदेश सभा''' २०७९ मङ्सिर ४ गते भएको [[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९]]बाट निर्वाचित भएको थियो। ८७ जना सदस्यहरू प्रदेश सभामा निर्वाचित भएका थिए, जसमध्ये ५२ जना [[पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन प्रणाली|प्रत्यक्ष निर्वाचन]]द्वारा निर्वाचित भएका थिए र जसमध्ये ३५ जना [[समानुपातिक प्रतिनिधित्व प्रणाली]]मार्फत निर्वाचित भएका थिए।<ref>{{cite web |date=5 August 2022 |title=Elections announced for November 20 |url=https://kathmandupost.com/politics/2022/08/05/elections-announced-for-november-20 |access-date=2 December 2022 |website= |publisher=Kantipur Media Group}}</ref> सभाको पहिलो अधिवेशन २०७९ पुस १८ देखि सुरु भएको थियो।<ref>{{Cite web |title=सुरू भए सातै प्रदेशसभा |url=https://ekantipur.com/news/2023/01/02/167266128058996661.html |access-date=2023-01-02 |website=कान्तिपुर |language=ne}}</ref> == नेतृत्व == === कार्यालय === * सभाको सभामुख: माननीय तुलाराम धर्ती मगर <ref>{{Cite web |title=लुम्बिनीको सभामुखमा माओवादीका घर्ती निर्विरोध |url=https://ekantipur.com/pradesh-5/2023/01/16/167387275139416476.html |access-date=2023-01-16 |website=कान्तिपुर दैनिक |language=नेपाली}}</ref> ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]) * सभाको उपसभामुख: माननीय मेनुका खाँड केसी<ref>{{Cite web |title=लुम्बिनीको उपसभामुखमा केसी निर्विरोध निर्वाचित |url=https://ekantipur.com/pradesh-5/2023/01/17/16739469989384443.html |access-date=2023-01-17 |website=कान्तिपुर |language=ne}}</ref> ([[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]]) * सभाको अध्यक्ष ([[मुख्यमन्त्री (नेपाल)|मुख्यमन्त्री]]): माननीय डिल्लीबहादुर चौधरी ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) * प्रतिपक्ष दलको नेता: लिला गिरी (नेकपा (एमाले) === संसदीय दल === * [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]को संसदीय दलको नेता: लिला गिरी<ref name=":1">{{Cite web |title=एमाले लुम्बिनी प्रदेश संसदीय दलको नेतामा गिरी |url=https://ekantipur.com/pradesh-5/2023/01/01/167257134817669785.html |access-date=2023-01-01 |website=कान्तिपुर |language=ne}}</ref> ** नेकपा (एमाले)को संसदीय दलको उपनेता: चेतनारायण आचार्य<ref name=":1" /> *[[नेपाली काङ्ग्रेस]]को संसदीय दलको नेता: डिल्लीबहादुर चौधरी<ref>{{Cite web |title=लुम्बिनी प्रदेश कांग्रेस संसदीय दलको नेतामा डिल्ली चौधरी सर्वसम्मत |url=https://www.onlinekhabar.com/2023/01/1241373 |access-date=2023-01-02 |website=Online Khabar |language=ne}}</ref> * [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]को संसदीय दलको नेता: जोखबहादुर महरा<ref>{{Cite web |title=माओवादी लुम्बिनी संसदीय दलको नेतामा जोखबहादुर सर्वसम्मत |url=https://ekantipur.com/pradesh-5/2023/01/02/167264817448835380.html |access-date=2023-01-02 |website=कान्तिपुर |language=ne}}</ref> * [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]]को संसदीय दलको नेता: आशिषकुमार चौधरी<ref name=":0">{{Cite web |title=लुम्बिनी प्रदेशको राप्रपा संसदीय दलको नेतामा चौधरी |url=https://www.onlinekhabar.com/2022/12/1239575 |access-date=2022-12-29 |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली}}</ref> * [[नागरिक उन्मुक्ति पार्टी]]को संसदीय दलको नेता: धर्मबहादुर चौधरी<ref>{{Cite web |title=नागरिक उन्मुक्ति पार्टीको केन्द्रीय समिति बैठकका निर्णय सार्वजनिक (नामावलीसहित) |url=https://dhakiyakhabar.com/news/2022/12/25/1546 |access-date=2022-12-25 |website=ढकिया खबर |language=नेपाली |archive-url=https://web.archive.org/web/20221225151839/https://dhakiyakhabar.com/news/2022/12/25/1546 |archive-date=2022-12-25 }}</ref> *[[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल]]को संसदीय दलको नेता: सन्तोषकुमार पाण्डे<ref name=":0" /> === सचेतकहरू === * [[नागरिक उन्मुक्ति पार्टी]]को प्रमुख सचेतक: राजकुमार चौधरी<ref>{{Cite web |title=नागरिक उन्मुक्ति पार्टीको केन्द्रीय समिति बैठकका निर्णय सार्वजनिक (नामावलीसहित) |url=https://dhakiyakhabar.com/news/2022/12/25/1546 |access-date=2022-12-25 |website=ढकिया खबर |language=नेपाली |archive-url=https://web.archive.org/web/20221225151839/https://dhakiyakhabar.com/news/2022/12/25/1546 |archive-date=2022-12-25 }}</ref> ** [[नागरिक उन्मुक्ति पार्टी]]को सचेतक: नारमाया ढकाल<ref>{{Cite web |title=नागरिक उन्मुक्ति पार्टीको केन्द्रीय समिति बैठकका निर्णय सार्वजनिक (नामावलीसहित) |url=https://dhakiyakhabar.com/news/2022/12/25/1546 |access-date=2022-12-25 |website=ढकिया खबर |language=नेपाली |archive-url=https://web.archive.org/web/20221225151839/https://dhakiyakhabar.com/news/2022/12/25/1546 |archive-date=2022-12-25 }}</ref> == संरचना == [[File:Nepal_Lumbini_ProvincialAssembly_2022.svg|360x360px]] {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="3" |दल ! colspan="6" |सिट |- ! colspan="3" |[[प्रदेश सभा निर्वाचन, २०७९|निर्वाचन]] पश्चात् ! colspan="3" |हाल |- !प्रत्यक्ष !समानुपातिक<ref>{{Cite web |date=7 December 2022 |title=आयोगद्वारा समानुपातिक निर्वाचन प्रणाली अन्तर्गत प्रतिनिधि सभा सदस्य तथा प्रदेश सभा सदस्य निर्वाचनमा दलहरुले प्राप्त गरेको मत र सिट सङ्ख्या निर्धारण |url=https://ebulletin.election.gov.np/2022/12/2095/ |access-date=12 December 2022 |website=निर्वाचन आयोग |language=नेपाली |archive-url=https://web.archive.org/web/20221212161106/https://ebulletin.election.gov.np/2022/12/2095/ |archive-date=12 December 2022 }}</ref> !जम्मा<ref>{{Cite web |title=लुम्बिनी प्रदेशमा २९ सिटसहित एमाले सबैभन्दा ठूलो दल |url=https://ekantipur.com/news/2022/12/06/167034199060492164.html |access-date=2022-12-06 |website=कान्तिपुर |language=ne |archive-url=https://web.archive.org/web/20221206171303/https://ekantipur.com/news/2022/12/06/167034199060492164.html |archive-date=2022-12-06 }}</ref> !प्रत्यक्ष !समानुपातिक !जम्मा |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |१८ |११ |२९ |१८ |११ |२९ |- | bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |१७ |१० |२७ |१७ |१० |२७ |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |५ |४ |९ |६ |४ |१० |- | bgcolor="{{party color|Rastriya Prajatantra Party}}" | |[[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] |२ |२ |४ |२ |२ |४ |- | bgcolor="{{party color|Nagrik Unmukti Party}}" | |[[नागरिक उन्मुक्ति पार्टी]] |२ |२ |४ |२ |२ |४ |- | bgcolor="{{party color|People's Socialist Party, Nepal}}" | |[[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]] |२ |१ |३ |२ |१ |३ |- | bgcolor="{{party color|Janamat Party}}" | |[[जनमत पार्टी]] |१ |२ |३ |१ |२ |३ |- | bgcolor="{{party color|Loktantrik Samajwadi Party, Nepal}}" | |[[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल]] |२ |१ |३ |२ |१ |३ |- | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)|नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]] |० |१ |१ |० |१ |१ |- | bgcolor="{{party color|Rastriya Janamorcha}}" | |[[राष्ट्रिय जनमोर्चा]] |० |१ |१ |० |१ |1 |- | bgcolor="{{party color|Independent}}" | |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] |३ |— |३ |२ |— |२ |- ! colspan="2" |जम्मा !५२ !३५ !८७ !५२ !३५ !८७ |} == सदस्यहरू == {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}; color: white;" |नेकपा (एमाले) (२९) |- ! style="width:150pt;"| निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक प्रतिनिधित्व}} समूह ! style="width:250pt;"| सदस्य !विभाग र जिम्मेवारी |- |[[रुपन्देही २ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही २ (क)]] |लिला गिरी | * [[विपक्षी नेता|प्रतिपक्ष दलको नेता]] * संसदीय दलको नेता |- |[[अर्घाखाँची १ (निर्वाचन क्षेत्र)|अर्घाखाँची १ (क)]] |चेतनारायण आचार्य | * संसदीय दलको उपनेता |- |[[गुल्मी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|गुल्मी १ (क)]] |चिन्द्रमणि पाण्डे | |- |[[गुल्मी २ (निर्वाचन क्षेत्र)|गुल्मी २ (क)]] |डिल्लीराज भुसाल | |- |[[गुल्मी २ (निर्वाचन क्षेत्र)|गुल्मी २ (ख)]] |दिनेश पन्थी | |- |[[पाल्पा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पाल्पा १ (क)]] |राजुप्रसाद श्रेष्ठ | |- |[[पाल्पा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पाल्पा १ (ख)]] |खेमबहादुर सारू | |- |[[अर्घाखाँची १ (निर्वाचन क्षेत्र)|अर्घाखाँची १ (ख)]] |रामजीप्रसाद घिमिरे | |- |[[रुपन्देही २ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही २ (ख)]] |भोजप्रसाद श्रेष्ठ | |- |[[रुपन्देही ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही ३ (ख)]] |तुलसीप्रसाद चौधरी | |- |[[रुपन्देही ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही ५ (क)]] |भूमेश्वर ढकाल | |- |[[कपिलवस्तु १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कपिलवस्तु १ (क)]] |बिनुप्रसाद पन्थी | |- |[[कपिलवस्तु १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कपिलवस्तु १ (ख)]] |मधुसूदन शरण कुर्मी | |- |[[कपिलवस्तु २ (निर्वाचन क्षेत्र)|कपिलवस्तु २ (क)]] |नवराज लामिछाने | |- |[[कपिलवस्तु ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|कपिलवस्तु ३ (क)]] |अर्जुनकुमार केसी | |- |[[प्युठान १ (निर्वाचन क्षेत्र)|प्युठान १ (क)]] |तुलसीराम शर्मा | |- |[[बाँके १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बाँके १ (ख)]] |दुर्गाप्रसाद चौधरी | |- |[[बाँके ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|बाँके ३ (क)]] |रत्नबहादुर खत्री | |- |[[खस जाति|खस आर्य]] |गिरिधारीलाल न्यौपाने | |- |[[खस जाति|खस आर्य]] |जनक न्यौपाने | |- |[[खस जाति|खस आर्य]] |वसन्ती न्यौपाने | |- |[[नेपालका जातीहरू|आदिवासी जनजाति]] |सरिता पुन | |- |[[नेपालका जातीहरू|आदिवासी जनजाति]] |यमुना रोका तामाङ | |- |[[थारू जाति|थारू]] |सीता शर्मा | |- |[[थारू जाति|थारू]] |भगवतीकुमारी थरूनी | |- |[[दलित]] |इन्द्रकुमारी गहतराज | |- |[[दलित]] |रेखाकुमार शर्मा | |- |[[मधेशी]], लोध |शान्ति लोध | |- |[[मुसलमान|मुस्लिम]] |सराया बानो | |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|Nepali Congress}}; color: white;" |नेपाली काङ्ग्रेस (२७) |- ! style="width:150pt;"| निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक प्रतिनिधित्व}} समूह ! style="width:250pt;"| सदस्य !विभाग र जिम्मेवारी |- |[[दाङ ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|दाङ ३ (क)]] |[[डिल्लीबहादुर चौधरी]] | * [[मुख्यमन्त्री (नेपाल)|मुख्यमन्त्री]] * संसदीय दलको नेता |- |[[गुल्मी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|गुल्मी १ (ख)]] |धनेन्द्र कार्की | |- |[[पाल्पा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|पाल्पा २ (क)]] |बीरबहादुर राना | |- |[[रुपन्देही १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही १ (ख)]] |अब्दुल रजाक गड्डी | |- |[[रुपन्देही ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही ४ (ख)]] |बासिउद्दिन खान | |- |[[कपिलवस्तु २ (निर्वाचन क्षेत्र)|कपिलवस्तु २ (ख)]] |सुधाकर पाण्डे | |- |[[पूर्वी रुकुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पूर्वी रुकुम १ (ख)]] |धनबहादुर केसी | |- |[[प्युठान १ (निर्वाचन क्षेत्र)|प्युठान १ (ख)]] |सरोज थापा | |- |[[दाङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|दाङ १ (ख)]] |अनुराग खड्का | |- |[[दाङ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|दाङ २ (क)]] |राजु खनाल | |- |[[दाङ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|दाङ २ (ख)]] |प्रचण्डविक्रम न्यौपाने | |- |[[बाँके ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|बाँके ३ (ख)]] |बादशाह कुर्मी | |- |[[बर्दिया १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बर्दिया १ (क)]] |भुवनेश्वर चौधरी | |- |[[बर्दिया २ (निर्वाचन क्षेत्र)|बर्दिया २ (क)]] |जनमाया तिमिल्सिना | |- |[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) १ (निर्वाचन क्षेत्र)|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) १ (क)]] |विश्वप्रेम पाठक | |- |[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) १ (निर्वाचन क्षेत्र)|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) १ (ख)]] |देवकरणप्रसाद कलवार | |- |[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) २ (निर्वाचन क्षेत्र)|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) २ (ख)]] |बाजीनाथ कलवार | |- |[[खस जाति|खस आर्य]] |जमुना ढकाल | |- |[[खस जाति|खस आर्य]] |निमा गिरी | |- |[[खस जाति|खस आर्य]] |मालती सोडारी | |- |[[नेपालका जातीहरू|आदिवासी जनजाति]] |धनलक्ष्मी श्रेष्ठ | |- |[[नेपालका जातीहरू|आदिवासी जनजाति]] |माया पुन | |- |[[थारू जाति|थारू]] |देवीप्रसाद चौधरी | |- |[[थारू जाति|थारू]] |सञ्जुकुमारी चौधरी | |- |[[दलित]] |लोकीकुमार विश्वकर्मा | |- |[[मधेशी]], बादी |सुशीला बादी | |- |[[मुसलमान|मुस्लिम]] |मिनाकुमारी बोहरा | |} {| class="wikitable sortable" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}; color: white;" |नेकपा (माओवादी केन्द्र) (१०) |- ! style="width:150pt;"| निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक प्रतिनिधित्व}} समूह ! style="width:250pt;"| सदस्य !विभाग र जिम्मेवारी |- |[[पाल्पा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|पाल्पा २ (ख)]] |तुलाराम धर्ती मगर | * सभाको सभामुख |- |[[रोल्पा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रोल्पा १ (क)]] |जोखबहादुर महरा | * संसदीय दलको नेता |- |[[बाँके १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बाँके १ (क)]] |कृष्ण केसी | |- |[[दाङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|दाङ १ (क)]] |इन्द्रजीत थारू | |- |[[दाङ ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|दाङ ३ (ख)]] |धनबहादुर मास्के | |- |[[रोल्पा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रोल्पा १ (ख)]] |दीपेन्द्रकुमार पुन | * [[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]]को रूपमा निर्वाचित |- |[[खस जाति|खस आर्य]] |मिना बुढामगर | |- |[[नेपालका जातीहरू|आदिवासी जनजाति]] |दिलकुमारी बुढा | |- |[[थारू जाति|थारू]] |कृष्ण कुस्मा थारू | |- |[[दलित]] |यमबहादुर नेपाली सार्की | |} {| class="wikitable sortable" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|Rastriya Prajatantra Party}}; color: white;" |राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (४) |- ! style="width:150pt;"| निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक प्रतिनिधित्व}} समूह ! style="width:250pt;"| सदस्य !विभाग र जिम्मेवारी |- |[[खस जाति|खस आर्य]] |मेनुका खाँड केसी | * सभाको उपसभामुख |- |[[रुपन्देही १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही १ (क)]] |आशिषकुमार चौधरी | * संसदीय दलको नेता |- |[[कपिलवस्तु ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|कपिलवस्तु ३ (ख)]] |जानकीप्रसाद यादव | |- |[[नेपालका जातीहरू|आदिवासी जनजाति]] |मिनाकुमारी श्रेष्ठ | |} {| class="wikitable sortable" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|Nagrik Unmukti Party}}; color: white;" |नागरिक उन्मुक्ति पार्टी (४) |- ! style="width:150pt;"| निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक प्रतिनिधित्व}} समूह ! style="width:250pt;"| सदस्य !विभाग र जिम्मेवारी |- |[[बर्दिया २ (निर्वाचन क्षेत्र)|बर्दिया २ (ख)]] |धर्मबहादुर चौधरी | * संसदीय दलको नेता |- |[[बर्दिया १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बर्दिया १ (ख)]] |राजकुमार चौधरी | * प्रमुख सचेतक |- |[[खस जाति|खस आर्य]] |नरमाया ढकाल | * सचेतक |- |[[नेपालका जातीहरू|आदिवासी जनजाति]] |निर्मलादेवी थारू | |} {| class="wikitable sortable" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|People's Socialist Party, Nepal}}; color: white;" |जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल (३) |- ! style="width:150pt;"| निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक प्रतिनिधित्व}} समूह ! style="width:250pt;"| सदस्य !विभाग र जिम्मेवारी |- |[[बाँके २ (निर्वाचन क्षेत्र)|बाँके २ (क)]] |भण्डारीलाल आहिर | |- |[[बाँके २ (निर्वाचन क्षेत्र)|बाँके २ (ख)]] |आदेशकुमार अग्रवाल | |- |[[खस जाति|खस आर्य]] |अम्बिका काफ्ले | |} {| class="wikitable" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|Janamat Party}}; color: white;" |जनमत पार्टी (३) |- ! style="width:150pt;"| निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक प्रतिनिधित्व}} समूह ! style="width:250pt;"| सदस्य !विभाग र जिम्मेवारी |- |[[रुपन्देही ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही ५ (ख)]] |चन्द्रकेश गुप्ता | |- |[[खस जाति|खस आर्य]] |सुमन शर्मा रायमाझी | |- |[[नेपालका जातीहरू|आदिवासी जनजाति]] |गीता गुरुङ | |} {| class="wikitable sortable" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|Loktantrik Samajwadi Party, Nepal}};" |लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल (३) |- ! style="width:150pt;"| निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक प्रतिनिधित्व}} समूह ! style="width:250pt;"| सदस्य !विभाग र जिम्मेवारी |- |[[रुपन्देही ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही ३ (क)]] |सन्तोषकुमार पाण्डे | * संसदीय दलको नेता |- |[[रुपन्देही ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही ४ (क)]] |कन्हैया बानियाँ | |- |[[खस जाति|खस आर्य]] |हेमा बेल्बासे | |} {| class="wikitable" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Socialist)}}; color: white;" |नेकपा (एकीकृत समाजवादी) (१) |- ! style="width:150pt;"| निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक प्रतिनिधित्व}} समूह ! style="width:250pt;"| सदस्य !विभाग र जिम्मेवारी |- |[[खस जाति|खस आर्य]] |भगवती अधिकारी | |} {| class="wikitable" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|Rastriya Janamorcha}}; color: white;" |राष्ट्रिय जनमोर्चा (१) |- ! style="width:150pt;"| निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक प्रतिनिधित्व}} समूह ! style="width:250pt;"| सदस्य !विभाग र जिम्मेवारी |- |[[खस जाति|खस आर्य]] |तारा थापा | |} {| class="wikitable sortable" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|Independent}};" |स्वतन्त्र (२) |- ! style="width:150pt;"| निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक}} समूह ! style="width:250pt;"| सदस्य !विभाग र जिम्मेवारी |- |[[पूर्वी रुकुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पूर्वी रुकुम १ (क)]] |सुरुल पुन | |- |[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) २ (निर्वाचन क्षेत्र)|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) २ (क)]] |खड्ग बस्नेत | |} === दलबदल === {| class="wikitable" !निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक प्रतिनिधित्व}} समूह !सदस्य ! colspan="2" |देखि ! colspan="2" |बाट !मिति |- |[[रोल्पा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रोल्पा १ (ख)]] |दीपेन्द्रकुमार पुन | bgcolor="{{party color|Independent}}" | |[[स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ|स्वतन्त्र]] | bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |२० पुस २०७९<ref>{{Cite web |title=माओवादी छाडेर स्वतन्त्रबाट सांसद जितेका दीपेन्द्र माओवादीमै फर्किए |url=https://nayapatrikadaily.com/news-details/104214/2023-01-04 |access-date=2023-01-04 |website=नयाँ पत्रिका |language=ne |archive-url=https://web.archive.org/web/20230104075708/https://nayapatrikadaily.com/news-details/104214/2023-01-04 |archive-date=2023-01-04 }}</ref> |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} == बाह्य कडीहरू == * [https://election.gov.np/admin/public//storage/PR/PR%20Elected/%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%81%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%95%20%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%9A%E0%A4%A8%20%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A3%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A5%80%20%E0%A4%A4%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AB%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%B2%E0%A5%81%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%AC%E0%A4%BF%E0%A4%A8%E0%A5%80%20%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B6%20%E0%A4%B8%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%BE%20%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%A4%20%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%B9%E0%A4%B0%E0%A5%81%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%A3.pdf समानुपातिक निर्वाचन प्रणाली तर्फको लुम्बिनी प्रदेश सभामा निर्वाचित सदस्यहरूको विवरण] {{Legislatures of Nepal}}{{Lists of Nepalese legislators}} [[श्रेणी:कर्णाली प्रदेश सभाका सदस्यहरू]] j2ihthibx0t68hgaeq6ayf1g1j18r78 0 139427 1395659 1383624 2026-11-11T22:08:00Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395659 wikitext text/x-wiki {{Infobox election | election_name = इलाम-२ उप निर्वाचन २०८१ | type = by-election | country = नेपाल | seats_for_election = [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]मा [[इलाम २ (निर्वाचन क्षेत्र)|इलाम २]] निर्वाचन क्षेत्र | turnout = ५७%<ref name=कान्तिपुर/> | ongoing = no | previous_election = प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९ | previous_year = २०७९ | next_election = | next_year = | election_date = १५ वैशाख २०८१ | candidate1 = [[सुहाङ नेम्वाङ]] | party1 = {{party shortname linked|नेकपा (एमाले)}} | candidate2 = डम्बरबहादुर खड्का | party2 = {{party shortname linked|नेपाली काङ्ग्रेस}} | popular_vote1 = २७,७७२ | percentage1 =४०.५६% | popular_vote2 = २१,९४२ | percentage2 =३२.०५% | title = [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|सांसद]] | before_election = [[सुवासचन्द्र नेम्वाङ]] | before_party = {{party shortname linked|नेकपा (एमाले)}} | after_election = [[सुहाङ नेम्वाङ]] | after_party = {{party shortname linked|नेकपा (एमाले)}} | map_caption = [[कोशी प्रदेश]]मा इलाम २ | map_image = File:Ilam2PratinidhiSabha.svg | candidate3 = डकेन्द्र सिंह थेगिम | party3 = {{party shortname linked|स्वतन्त्र}} | popular_vote3 = ११,४५७ | percentage3 = १६.७३% }} वि.सं. २०८१ वैशाख १५ मा [[नेपाल]]को '''[[इलाम २ (निर्वाचन क्षेत्र)|इलाम निर्वाचन क्षेत्र नं. २]] मा उपनिर्वाचन''' सम्पन्न भएको थियो।<ref name=कान्तिपुर>{{Cite web|author=पर्वत पाेर्तेल|url=https://ekantipur.com/news/2024/04/27/by-election-voting-period-is-over-about-57-percent-votes-cast-in-ilam-2-21-58.html|title=उपनिर्वाचन : मतदानको अवधि सकियो, इलाम-२ मा करिब ५७ प्रतिशत मत खस्यो|date=१४ वैशाख २०८१|website=कान्तिपुर दैनिक|language=नेपाली}}</ref> [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]का रहेका [[सुवासचन्द्र नेम्वाङ]]को निधन भएपछि रिक्त रहेको स्थानमा उप-निर्वाचन भएको थियो।<ref>{{Cite web|author=|url=https://aarthiknews.com/article/ilaam-2-maa-vaishaakh-15-gte-up-nirvaacn|title=इलाम २ मा वैशाख १५ गते उप-निर्वाचन|date=१४ वैशाख २०८१|website=आर्थिक न्युज|language=नेपाली|access-date=2024-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20240428150719/https://aarthiknews.com/article/ilaam-2-maa-vaishaakh-15-gte-up-nirvaacn|archive-date=2024-04-28}}</ref> यस उपनिर्वाचनमा [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] तथा सुवासचन्द्र नेम्वाङका छोरा सुहाङ नेम्वाङ<ref>{{Cite web|author=|url=https://www.dainiknepal.com/2024/03/681227.html|title=सुहाङ नेम्वाङ : सफल पिताको पदचापमा तन्नेरी पुत्र|date=१४ वैशाख २०८१|website=दैनिक नेपाल|language=नेपाली}}</ref>, [[नेपाली काङ्ग्रेस]]का डम्बर खड्का, [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]का मिलन लिम्बू, पहिचानवादीको समर्थनमा स्वतन्त्र उम्मेदवारी दिएका डकेन्द्र सिंह थेगिम गरि विभिन्न दल तथा स्वतन्त्र उम्मेदवार गरि २० जनाको उम्मेदवारी परेको थियो।<ref>{{Cite web|author=कोकिला ढकाल|url=https://gorkhapatraonline.com/news/102783|title=उपनिर्वाचन : इलाम २ मा २० जनाको उम्मेदवारी दर्ता|date=१४ वैशाख २०८१|website=गोरखापत्र|language=नेपाली}}</ref> [[बझाङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बझाङ १ (क)]] [[प्रदेश सभा (नेपाल)|प्रदेश सभा]] सदस्यको उपनिर्वाचनसँगै निर्वाचन सम्पन्न भएको थियो।<ref>{{Cite web|author=वसन्तप्रताप सिंह|url=https://ekantipur.com/pradesh-7/2024/04/28/bajhang-by-election-saipal-ballot-box-brought-counting-from-12-noon-28-36.html|title=बझाङ उपनिर्वाचन : साइपालको मतपेटिका ल्याइयो, १२ बजेदेखि गणना हुने|date=१४ वैशाख २०८१|website=कान्तिपुर|language=नेपाली}}</ref> नेकपा (एमाले)का उम्मेदवार [[सुहाङ नेम्वाङ]] यस उप निर्वाचनमा २७,७७२ मत ल्याएर निर्वाचित भएका थिए।<ref>{{Cite web|author=|url=https://www.onlinekhabar.com/2024/04/1472086|title=इलाम २ मा एमालेका सुहाङ नेम्वाङ विजयी|date=१४ वैशाख २०८१|website=अनलाइन खबर|language=नेपाली}}</ref> == पृष्ठभूमि == [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९]]मा एमालेका उम्मेदवार रहेका [[सुवासचन्द्र नेम्वाङ]]ले निकटतम प्रतिद्वन्द्वी रहेका [[नेपाली काङ्ग्रेस]]का डम्बर खड्कालाई ११४ मतान्तर सहित पराजित गरेका थिए।<ref>{{Cite web|author=|url=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/101357/2022-11-27|title=इलाम २ बाट एमालेका सुवास नेम्वाङ विजयी|date=१४ वैशाख २०८१|website=नयाँ पत्रिका दैनिक|language=नेपाली|access-date=2024-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20240428150722/https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/101357/2022-11-27|archive-date=2024-04-28}}</ref> नेम्वाङले ३०,०२० मत ल्याउँदा खड्काले २९,९०६ मत प्राप्त गरेका थिए। २४ भदौ २०८० मा, हृदयाघातका कारण नेम्वाङको निधन भएको थियो।<ref>{{Cite web|author=|url=https://annapurnapost.com/story/442288/|title=एमाले उपाध्यक्ष सुवासचन्द्र नेम्वाङको हृदयघातबाट निधन|date=१४ वैशाख २०८१|website=अन्नपूर्ण पोस्ट|language=नेपाली}}</ref> सोही रिक्त रहेको पदमा उप निर्वाचन सम्पन्न भएको थियो। यो निर्वाचन क्षेत्र १ लाख १५ हजार ८८ मतदाता रहेका छन् भने उप निर्वाचनमा ६६ हजार मत खसेको थियो जुन कुल मतको ५७% हो।<ref>{{Cite web|author=|url=https://www.nepalpress.com/2024/04/27/458880/|title=इलाम २ मा खस्यो ५७ प्रतिशत मत, भोलि बेलुकासम्ममा अन्तिम परिणाम आइसक्ने|date=१४ वैशाख २०८१|website=नेपाल प्रेस|language=नेपाली}}</ref> == नतिजा == {{Election results|cand1=[[सुहाङ नेम्वाङ]]|party1=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]|votes1=27772|cand2=डम्बरबहादुर खड्का|party2=[[नेपाली काङ्ग्रेस]]|votes2=21942|cand3=डकेन्द्र सिंह थेगिम|party3=स्वतन्त्र|votes3=11457|cand4=मिलन लिम्बू|party4=[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]|votes4=5050|cand5=मणिकुमार लिम्बू|party5=[[मङ्गोल नेसनल अर्गनाइजेसन]]|votes5=816|cand6=अन्य|votes6=1435|invalid=902|electorate=115889|result=[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] विजयी|majority=5830|source=<ref>{{Cite web|title=उपनिर्वाचन नतिजा, २०८१|url=https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2081bi.aspx|website=निर्वाचन आयोग|access-date=2024-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20240701144302/https://result.election.gov.np/ElectionResultCentral2081bi.aspx|archive-date=2024-07-01}}</ref>|sw1=-४.८|sw2=-१३.१४|sw3=''नयाँ''|sw4=+५.२९|sw5=-०.८७|sw6=-३.२१}} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:इलाम जिल्ला]] [[श्रेणी:नेपालका उपनिर्वाचनहरू]] g1z216ihs3q2t6pzuufnzuhm80oae9k 0 139445 1395664 1394580 2026-11-11T22:29:07Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395664 wikitext text/x-wiki {{Infobox company |name = एशियन लाईफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेड |logo = |caption = |type = [[पब्लिक कम्पनी]] | traded_as = {{NEPSE|ALIC}} |foundation = फाल्गुन १५, २०६४ |location= [[मैतिदेवी]] [[काठमाडौँ|काठमाण्डौ]], [[नेपाल]] | |key_people = [[Deepak Kumar Shrestha]] (अध्यक्ष)<br> Dinesh Lal Shrestha (प्रमुख कार्यकारी अधिकृत) |products = [[जीवन बीमा]] |area_served = [[नेपाल]] |industry = [[बीमा]] |assets = | revenue = {{nowrap|{{increase}} रु. ९.४७ &nbsp;अर्ब <ref name="ALICL">{{citation |title=१५औं वार्षिक प्रतिवेदन २०७८/७९|url=|date= |publisher=Asial Life iNsurance|access-date=}}</ref>}} | revenue_year = २०७८/७९<!-- Year of revenue data (if known) --> | operating_income = | net_income = {{nowrap|{{increase}} रु.४०.३४ &nbsp;करोड <ref name="ALICL"/>}} | assets = {{nowrap|{{increase}} रु.३७.४६ &nbsp;अर्ब <ref name="ALICL"/>}} | equity = {{nowrap|{{increase}} रु. ३.६१ &nbsp;अर्ब <ref name="ALICL"/>}} |num_employees = 430<ref>{{Cite news|url=https://bizpati.com/Insurance/80059|title=बीमा कम्पनी मध्ये हिमालयन लाइफले दिन्छ सर्वाधिक रोजगारी, कुनमा कति कर्मचारी ?|last=बिजपाटी|first=संवाददाता|date=May 08, 2024|work=बिजपाटी}}</ref> |homepage = https://www.asianlife.com.np/ }} [[चित्र:Asian Life Insurance Policy.jpg|अङ्गुठाकार|243x243px|एशियन लाईफको जीवन बीमालेख ]] '''एशियन लाईफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेड''' (ALICL) [[काठमाडौँ]] नेपालमा प्रधान कार्यालय भएको एक [[जीवन बीमा]] कम्पनी हो । कम्पनी ऐन २०५३ अन्तर्गत २७ फेब्रुअरी, २००८ (फाल्गुन १५, २०६४) मा स्थापना भएको थियो र कारोबार ३ अप्रिल, २००८ (चैत्र २१, २०६४) मा सुरु भएको थियो।<ref>{{Cite web |title=Establishment Welcome to Asian Life Insurance Company Ltd. |url=https://www.asianlife.com.np/overview |website=Asian Life Insurance |access-date=2024-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240430051034/https://www.asianlife.com.np/overview |archive-date=2024-04-30 }}</ref> कम्पनीको [[अधिकृत पूँजी]] रू. ५ अर्बसहित रु. २.९ अर्ब [[जारी पुँजी|चुक्ता पूँजी]] (६० प्रतिशत संस्थापक र ४० प्रतिशत साधारण शेयर।) एशियन लाईफ इन्स्योरेन्स कम्पनीको जीवन कोष रु. ३४ अर्ब (पुस २०७९-८०)। कम्पनीका ९३ प्रमोटर : २ संस्थागत र बाँकी ९१ व्यक्तिगत प्रमोटर छन् । यो कम्पनी [[नेपाल स्टक एक्सचेन्ज|नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज]] मा सूचिकृत छ र '''ALICL''' नामबाट कारोबार हुन्छ ।<ref>{{Cite web |title=Asian Life Insurance Co. Limited (ALICL) |url=https://www.nepalstock.com.np/company/detail/385 |website=Nepal Stock Exchange |access-date=2024-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240430050426/https://www.nepalstock.com.np/company/detail/385 |archive-date=2024-04-30 }}</ref> == मुख्य लगानीकर्ता == आर्थिक वर्ष २०७९/८० मा कम्पनी मा १ % भन्दा धेरै शेयर स्वामित्व भएका शेयरधनीहरूको सूची यस प्रकार छ: <ref>{{Cite journal |last=एशियन लाईफ इन्स्योरेन्स |title=१६ औं वार्षिक प्रतिवेदन २०७९/८० |url=https://www.asianlife.com.np/files/annualReport/AGM-asian-life-insurance-2080-for-website.pdf |journal=एशियन लाईफ इन्स्योरेन्स |pages=पेज नं 58 |website= |archive-url=https://web.archive.org/web/20240505055312/https://www.asianlife.com.np/files/annualReport/AGM-asian-life-insurance-2080-for-website.pdf |archive-date=2024-05-05 |access-date=2024-05-05 }}</ref> {| class="wikitable sortable" |'''क्रम''' |'''शेयरधनी''' |'''शेयर''' |'''शेयर %''' |- |१ |शक्तिकुमार गोल्यान |१,९६९,४०८ |६.२४ |- |२ |रुक्मिणी बस्नेत |१,४४६,८२४ |४.५९ |- |३ |राजेश लाल श्रेष्ठ |१,३९०,३६० |४.४१ |- |४ |रत्न देवी श्रेष्ठ |८१७,८१५ |२.५९ |- |५ |[[गुहेश्वरी मर्चेण्ट बैकिङ्ग एण्ड फाइनान्स लिमिटेड|गुहेस्वोरी मर्चेन्ट बैंकिङ & फाइनान्स्]] |७९०,७५८ |२.५१ |- |६ |रोहित गुप्ता |७५९,३५९ |२.४१ |- |७ |दीनानाथ खानदेल्वाल |७३९,८४६ |२.३४ |- |८ |बृख बहादुर बस्नेत |५८५,३०९ |१.८६ |- |९ |अन्जली सरावगी |५०३,४६९ |१.६० |- |१० |सबिता देवी रुङता |४०१,११६ |१.२७ |} == रेटिङ == * २०१७ अक्टोबरमा इक्रा नेपालले ग्रेड ४+ को रेटिङ प्रदान गरेको थियो । <ref>{{Cite web |date=2017 October |title=ICRA Nepal assigns [ICRANP] IPO Grade 4+ to the proposed rights issue (equity shares) of Asian Life Insurance Company Limited |url=https://www.icranepal.com/wp-content/uploads/2019/11/27.-Rationale_Asian-Life_Final-Oct-2017.pdf |website=Icra Nepal |access-date=2024-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240430061942/https://www.icranepal.com/wp-content/uploads/2019/11/27.-Rationale_Asian-Life_Final-Oct-2017.pdf |archive-date=2024-04-30 }}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.sharesansar.com/newsdetail/asian-life-insurance-receives-icra-grade-4-for-upcoming-50-right-issue|title=Asian Life Insurance receives ICRA Grade 4+ for upcoming 50% right issue|date=Dec 5, 2017|work=Share Sansar}}</ref> * २०१९ मा हकप्रद शेयर निष्काशनको लागी कियर रेटिङ्स नेपाल लिमिटेड बाट गरेको क्रेडिट रेटिङमा "कियर रेटिङ आइपिओ ग्रेड ३" प्रमाणपत्र प्राप्त गरेको थियो। "कियर रेटिङ आइपिओ ग्रेड ३" ले औसत आधारहरू जनाउछ । किअर रेटिङ्स नेपालाले १ देखी ५ प्वाइन्ट रेटिङ्स प्रदान गर्दछ । जसमा ग्रेड १ ले बलियो आधार जनाउँछ भने ग्रेड ५ ले कमजोर आधारहरू जनाउँछ । ग्रेड २, ३ र ४ मा प्रयोग गरिने + प्लस (Plus) चिन्हले यस समुहका तुलनात्मक सकारत्मक स्थितिलाई जनाउँछ । == प्रभु बैंक == एशियन लाईफको [[प्रभु बैङ्क|प्रभु बैंक]]मा ८० लाख ३७ हजार ९२२ कित्ता [[सेयर|शेयर]] रहेको छ । कम्पनिसँग ७,४९७,७६२ कित्ता प्रमोटर शेयर र ५४०,१६० कित्ता साधारण शेयर गरी कुल ८,०३७,९२२ कित्ता शेयर रहेको छ ।<ref>{{Cite journal |last=प्रभु बैंक |title=२२ औं वार्षिक प्रतिवेदन २०७९/८० |url=https://www.prabhubank.com/assets/backend/uploads/Financial%20Reports/Annual%20reports/22nd%20Annual%20Report%20(Nepali).pdf |journal=प्रभु बैंक |pages=पेज नं 55 |website=}}</ref> एशियन लाईफको शेयर हिस्सा ३.४१ प्रतिशत रहेको छ । <ref>{{Cite news|url=https://bizpati.com/bank/79920|title=प्रभु बैंकमा प्रभु ग्रुपको भन्दा बढी शेयर एशियन लाईफको, यी हुन् ठूला शेयरधनी|last=बिजपाटी|first=संवाददाता|date=May 03, 2024|work=बिजपाटी}}</ref> == यती एयर लाइन्स == आश्विन २०८० मा यती होल्डिङ्गस अन्तर्गतको [[यति एयरलाइन्स|यती एयरलाइन्स लिमिटेड]]को ४९ प्रतिशत हिस्सा शेयर स्वामित्व लिएर एशियन लाइफ इन्स्योरेन्स हवाई सेवामा समेत प्रवेश गरेको छ । एशियन लाइफले १ अर्ब ७० करोड रुपैयाँ लगानी गर्न [[नेपाल बीमा प्राधिकरण]]बाट भदाै १२ मा सैद्धान्तिक सहमति पाएको थियो ।<ref>{{Cite news|url=https://insurancekhabar.com/2023/10/194062/|title=हवाई सेवामा लगानी गर्ने पहिलाे बीमा कम्पनी बन्याे एशियन लाइफ, यती एयरमा ४९ प्रतिशतको साझेदारी|date=३० आश्विन २०८०|work=Insurancekhabar.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20240430062840/https://insurancekhabar.com/2023/10/194062/|archive-date=2024-04-30|access-date=2024-04-30}}</ref> == अवार्ड == * वेष्ट म्यानेज्ड लाइफ इन्स्योरेन्स अवार्ड <ref>{{Cite news|url=https://insurancekhabar.com/2024/03/212154/|title=एशियन लाइफ इन्स्योरेन्सले पायो वेष्ट म्यानेज्ड लाइफ इन्स्योरेन्स अवार्ड|date=९ चैत्र २०८०|work=Insurancekhabar.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20240430092938/https://insurancekhabar.com/2024/03/212154/|archive-date=2024-04-30|access-date=2024-04-30}}</ref> == सामाजिक उत्तरदायित्त्व == ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== https://www.asianlife.com.np/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240420185216/http://asianlife.com.np/ |date=2024-04-20 }} {{ढाँचा:नेपालका बीमा कम्पनीहरू}} [[श्रेणी:नेपालका बीमा कम्पनीहरू]] 6gpt582o1aqgtu1mse1cvaaavltnjj0 0 139862 1395652 1353836 2026-11-11T21:37:27Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395652 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Organic_Rankine_Cycle_with_Regenerator.png|अङ्गुठाकार|रिजेनेरेटरसहितको अर्ग्यानिक रेङ्किन चक्र]] थर्मल इन्जिनियरिङमा, '''अर्ग्यानिक रेङ्किन चक्र''' (ORC, ओआरसी) एक प्रकारको थर्मोडायनामिक चक्र एक प्रकार हो। यो रेङ्किन चक्र को एक प्रकार हो जसमा कार्बनिक, उच्च-आणविक-द्रव्यमान ([[पानी]] तुलनामा) भएको तर वाष्पीकरण तापमान पानीको भन्दा कम भएको तरल पदार्थको प्रयोग हुन्छ। तरल पदार्थले कम तापमान स्रोतहरू जस्तै बायोमास दहन, औद्योगिक फोहोर, भू-तापीय उर्जा, सौर्य पोखरी आदिबाट तातो रिकभरीलाई प्रयोग गर्न सकिन्छ। कम तापमानको ताप उपयोगी [[कार्य (भौतिकशास्त्र)|कार्य]]मा रूपान्तरण हुन्छ, जुनलाई [[विद्युत|बिजुली]]मा रूपान्तरण गर्न सकिन्छ। यो प्रविधिको बिकास सन् १९५० को दशकको उत्तरार्धमा लुसिएन ब्रोनीकी र ह्यारी ज्वी ताबोरद्वारा गरिएको थियो।<ref name="Earth">[http://www.eoearth.org/article/Tabor,_Harry_Zvi Harry Zvi Tabor], Cleveland Cutler, [[Encyclopedia of the Earth]], 2007.</ref> नाफ्था इन्जिन, सिद्धान्तमा ओआरसीसँग मिल्दोजुल्दो तर अन्य उपायोगहरूका लागि विकास गरिएको थियो, सन् १८९० को दशकको पूर्वार्धमा प्रयोगमा थिए। == अर्ग्यानिक रेङ्किन चक्रको कार्य सिद्धान्त == == उपयोगिता == अर्ग्यानिक रेन्किन चक्र प्रविधिको धेरै सम्भावित उपायोगिताहरू छन्, र विश्वव्यापी रूपमा स्थापित क्षमताको २.७ गिगावाटभन्दा बढी र ६९८ पहिचान गरिएको पावर प्लान्टहरू छन्।<ref>{{Cite web |last=T. Tartiere |title=ORC World Map |url=http://orc-world-map.org |access-date=16 August 2016}}</ref> ती मध्ये, सबैभन्दा व्यापक र आशाजनक क्षेत्रहरू निम्न हुन्ः <ref>{{Cite journal |last=Quoilin |first=Sylvain |last2=Broek |first2=Martijn Van Den |last3=Declaye |first3=Sébastien |last4=Dewallef |first4=Pierre |last5=Lemort |first5=Vincent |year=2013 |title=Techno-economic survey of Organic Rankine Cycle (ORC) systems |url=http://orbi.ulg.ac.be/handle/2268/138756 |format=PDF |journal=Renewable and Sustainable Energy Reviews |volume=22 |pages=168–186 |doi=10.1016/j.rser.2013.01.028 |access-date=2013-03-02 |doi-access=free}}</ref> === अपशिष्ट गर्मी पुनर्प्राप्ति === === बायोमास पावर प्लान्ट === बायोमास विश्वभर उपलब्ध छ र यसलाई साना देखि मध्यम आकारका पावर प्लान्टहरूमा बिजुली उत्पादन गर्न प्रयोग गर्न सकिन्छ। वाष्प [[बोइलर]] जस्ता मेसिनरीका उच्च विशिष्ट लगानी लागतको समस्या अर्ग्यानिक रेङ्किन चक्र पावर प्लान्टहरूमा समाधान हुन्छ। अर्को फाइदा भनेको कार्यकारी तरल पदार्थको विशेषताहरूको कारणले गर्दा मेसिनको सञ्चालन आयु वाष्प टर्बाइनको तुलनामा लामो हुन्छ। अर्ग्यानिक रेङ्किन चक्र प्रक्रियाले धेरै क्षेत्रहरूमा उपलब्ध इन्पुट इन्धनको अपेक्षाकृत सानो मात्रालाई हटाउन पनि मद्दत गर्दछ किनभने सानो आकारका कुशल पावर प्लान्ट सम्भव छ। === जियोथर्मल प्लान्ट === === सौर तापीय शक्ति === [[नविकरणीय उर्जा|नवीकरणीय]] र दिगो बिजुली उत्पादन गर्नका लागि अर्ग्यानिक र्याङ्काइन चक्रलाई सौर्य थर्मल कलेक्टरहरूसँग जोड्न सकिन्छ। यी प्लान्टहरू पानी-वाफ चक्रको साथ CSP सँग मिल्दोजुल्दो छन् तर तिनीहरूले तल्लो तापमान स्तरहरूमा काम गर्छन् जसले प्याराबोलिक ट्रफ कलेक्टर र रैखिक फ्रेस्नेल रिफ्लेक्टरहरू जस्ता सौर्य कन्क्नेट्रेटिंग प्रविधिहरूको शोषण सम्भव बनाउँदछ। अर्ग्यानिक र्याङ्काइन चक्रले कम क्षमता र कम कलेक्टर तापमान मा बिजुली उत्पादन गर्न सकिन्छ, र यसैले कम लागत, साना स्केल विकेन्द्रीकृत CSP एकाइहरूको लागि सम्भावना रहन्छ। अर्ग्यानिक र्याङ्काइन चक्रले थर्मल ऊर्जा भण्डारणले सुसज्जित हाइब्रिड CSP-PV प्रणालीहरूलाई उनीहरूको तात्कालिक बिजुली उत्पादनको ७०% सम्मको माग रिकभरी प्रदान गर्न सक्षम बनाउँछ, र अन्य प्रकारका विद्युतीय भण्डारणहरूको लागि एकदमै प्रभावकारी विकल्प हुन सक्छ। === पवन ऊर्जा === === कार्यशील तरल पदार्थका उदाहरणहरू === * [[क्लोरोफ्लोरो कार्बन]]: ओजोन ह्रासको कारण मोन्ट्रियल प्रोटोकल द्वारा प्रतिबन्धित (जस्तै R-11, R-12) * हाइड्रोक्लोरो फ्लोरो कार्बन: मोन्ट्रियल प्रोटोकलमा कोपेनहेगन संशोधनको कारण चरणबद्ध रूपमा बाहिर (जस्तै R-22, R-123) * हाइड्रोफ्लोरो कार्बन(जस्तै R134a, R245FA) * [[हाइड्रोकार्बन]]: ज्वलनशील, ग्यास प्रसंस्करण सुविधाहरूको सामान्य उप-उत्पादनहरू (जस्तै isobutane, pentane, propane) * पीएफसीहरू<ref>{{Cite web |title=TURBODEN - Organic Rankine Cycle systems |url=http://www.turboden.eu/en/public/downloads/ORC_fluid_selection.pdf |access-date=2024-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170604064819/http://www.turboden.eu/en/public/downloads/ORC_fluid_selection.pdf |archive-date=2017-06-04}}</ref> ==यो पनि हेर्नुहोस्== * [[रेङ्किन चक्र]] * ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} {{Thermodynamic cycles|state=uncollapsed}} d698mlbitsusd7pmskkcw95eu0saea0 0 140070 1395801 1348828 2026-11-12T04:12:00Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395801 wikitext text/x-wiki {{Infobox country telephone plan | country = नेपाल | country_link = नेपाल | continent = एसिया | map_image = Nepal (orthographic projection).svg | map_caption = | map_size = 200px | map_alt = | country_calling_code = +९७७ | international_prefix = ०० | trunk_prefix = छैन | regulator = | plan_membership = | nsn_length = ८ <small>(ल्यान्डलाइन)</small><br/> १० <small>(मोबाइल नम्बर)</small> | dial_plan_type = | number_format = | codes_list = }} '''नेपालमा टेलिफोन नम्बर'''हरू [[नेपाल सरकार]] मातहतको [[नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरण]]द्वारा राष्ट्रिय नम्बरिङ योजना अन्तर्गत प्रशासित गरिन्छ। अन्तर्राष्ट्रिय दूरसञ्चार सङ्घले नेपाललाई देश कोड "९७७" प्रदान गरेको थियो।<ref>{{Cite web|author=|url=https://www.worldometers.info/country-codes/nepal-country-code/|title=Nepal Country Code|date=२९ जेठ २०८१|website=वर्ल्डोमिटर|language=अङ्ग्रेजी}}</ref> नेपालमा टेलिफोन नम्बर १० अङ्क लामो हुन्छ। ल्यान्डलाइन नम्बर र मोबाइल नम्बरका विभिन्न संरचना हुन्छन्। यहाँ नेपालको ल्यान्डलाइन टेलिफोनको कोडको सूची दिइएको छ। यी एसटिडी कोडहरू ल्यान्डलाइन टेलिफोनका लागि महत्त्वपूर्ण छन् र स्थानीय कल (नेपालभित्र) का लागि आवश्यक हुन्छ।<ref name‍‌‍=नम्बर>{{cite news|title=List of Landline Telephone Area Codes of Each District of Nepal|url=https://topnepali.com/telephone-area-code|accessdate=|publisher=टप नेपाली|date=२०८१ जेठ २९|archive-url=https://web.archive.org/web/20240611095357/https://topnepali.com/telephone-area-code|archive-date=2024-06-11}}</ref> == नेपालका प्रत्येक जिल्लाको ल्यान्डलाइन टेलिफोन क्षेत्र कोडहरूको सूची == {| class="wikitable" {| class="wikitable" |+ कोडहरू |- ! क्रम !!जिल्लाको नाम !! कोड |- | १ || [[अछाम जिल्ला]] || ०९७ |- | २|| [[अर्घाखाँची जिल्ला]] || ०७७ |- | ३|| [[बागलुङ जिल्ला]]|| ०६८ |- | ४|| [[बैतडी जिल्ला]]|| ०९५ |- | ५|| [[बझाङ जिल्ला]]|| ०९२ |- | ६|| [[बाजुरा जिल्ला]]|| ०९७ |- | ७|| [[बाँके जिल्ला]]|| ०८१ |- | ८|| [[बारा जिल्ला]]|| ०५३ |- | ९|| [[बर्दिया जिल्ला]]|| ०८४ |- | १०|| [[भक्तपुर जिल्ला]]|| ०१ |- | ११|| [[भोजपुर जिल्ला (स्पष्टता)|भोजपुर जिल्ला]]|| ०२९ |- | १२|| [[चितवन जिल्ला]]|| ०५६ |- | १३|| [[डडेल्धुरा जिल्ला]]|| ०९६ |- | १४|| [[दैलेख जिल्ला]]|| ०८९ |- | १५|| [[दाङ जिल्ला]]|| ०८२ |- | १६|| [[दार्चुला जिल्ला]]|| ०९३ |- | १७|| [[धादिङ जिल्ला]]|| ०१० |- | १८|| [[धनकुटा जिल्ला]]|| ०२६ |- | १९|| [[धनुषा जिल्ला]]|| ०४१ |- | २०|| [[दोलखा जिल्ला]]|| ०४९ |- | २१|| [[डोल्पा जिल्ला]]|| ०८७ |- | २२|| [[डोटी जिल्ला]]|| ०९४ |- | २३|| [[गोरखा जिल्ला]]|| ०६४ |- | २४|| [[गुल्मी जिल्ला]]|| ०७९ |- | २५|| [[हुम्ला जिल्ला]]|| ०१९ |- | २६|| [[इलाम जिल्ला]]|| ०२७ |- | २७|| [[जाजरकोट जिल्ला]]|| ०८९ |- | २८|| [[झापा जिल्ला]]|| २३ |- | २९|| [[जुम्ला जिल्ला]]|| ०८७ |- | ३०|| [[कैलाली जिल्ला]]|| ०९१ |- | ३१|| [[कालिकोट जिल्ला]]|| ०८७ |- | ३२|| [[कञ्चनपुर जिल्ला]]|| ०९९ |- | ३३|| [[कपिलवस्तु जिल्ला]]|| ०७६ |- | ३४|| [[कास्की जिल्ला]]|| ०६१ |- | ३५|| [[काठमाडौँ जिल्ला]]|| ०१ |- | ३६|| [[काभ्रेपलाञ्चोक जिल्ला|काभ्रेपलान्चोक जिल्ला]]|| ०११ |- | ३७|| [[खोटाङ जिल्ला]]|| ०३६ |- | ३८|| [[ललितपुर जिल्ला]]|| ०१ |- | ३९|| [[लमजुङ जिल्ला]]|| ०६६ |- | ४०|| [[मकवानपुर जिल्ला]]|| ०५७ |- | ४१|| [[मनाङ जिल्ला]]|| ०६६ |- | ४२|| [[महोत्तरी जिल्ला]]|| ०४४ |- | ४३|| [[मोरङ जिल्ला]]|| ०२१ |- | ४४|| [[मुगु जिल्ला]]|| ०१९ |- | ४५|| [[मुस्ताङ जिल्ला]]|| ०६९ |- | ४६|| [[म्याग्दी जिल्ला]]|| ०६९ |- | ४७|| [[नवलपरासी जिल्ला]] पूर्वी र पश्चिम दुबै जिल्लाको लागि|| ०७८ |- | ४८|| [[नुवाकोट जिल्ला]]|| ०१० |- | ४९|| [[ओखलढुङ्गा जिल्ला]]|| ०३७ |- | ५०|| [[पाल्पा जिल्ला]]|| ०७५ |- | ५१|| [[पाँचथर जिल्ला]]|| ०२४ |- | ५२|| [[पर्वत जिल्ला]]|| ०६७ |- | ५३|| [[पर्सा जिल्ला]]|| ०५१ |- | ५४|| [[प्युठान जिल्ला]]|| ०८६ |- | ५५|| [[रामेछाप जिल्ला]]|| ०४८ |- | ५६|| [[रसुवा जिल्ला]]|| ०१० |- | ५७|| [[रौतहट जिल्ला]]|| ०५५ |- | ५८|| [[रोल्पा जिल्ला]]|| ०८६ |- | ५९|| [[रुकुम जिल्ला]] पूर्वी र पश्चिम दुबै जिल्लाको लागि|| ०८८ |- | ६०|| [[रुपन्देही जिल्ला]]|| ०७१ |- | ६१|| [[सल्यान जिल्ला]]|| ०८८ |- | ६२|| [[सङ्खुवासभा जिल्ला]] || ०२९ |- | ६३|| [[सप्तरी जिल्ला]]|| ०३१ |- | ६४|| [[सर्लाही जिल्ला]]|| ०४६ |- | ६५|| [[सिन्धुली जिल्ला]]|| ०४७ |- | ६६|| [[सिन्धुपाल्चोक जिल्ला]]|| ०११ |- | ६७|| [[सिराहा जिल्ला]]|| ०३३ |- | ६८|| [[सोलुखुम्बु जिल्ला]]|| ०३८ |- | ६९|| [[सुनसरी जिल्ला]]|| ०२५ |- | ७०|| [[सुर्खेत जिल्ला]]|| ०८३ |- | ७१|| [[स्याङ्जा जिल्ला]]|| ०६३ |- | ७२|| [[तनहुँ जिल्ला]]|| ०६५ |- | ७३|| [[ताप्लेजुङ जिल्ला]]|| ०२४ |- | ७४|| [[तेह्रथुम जिल्ला]]|| ०२६ |- | ७५|| [[उदयपुर जिल्ला]]|| ०३५ |} |} == आपतकालिन सेवाका नम्बरहरू == {| class="wikitable sortable" ! align="center" valign=bottom|कोड ! align="center" valign=bottom|सङ्गठन |- |१०५ |[[नेपाली सेना]] |- |१०७ |[[अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग, नेपाल|अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग]] |- |१०३ |ट्राफिक प्रहरी |- |१०९८ |बालबालिका हेल्पलाइन |- |११४४ |पर्यटन प्रहरी |- |१०४ |बालबालिका हराएमा |- |१०१ |[[दमकल]] |- |१०२ |[[एम्बुलेन्स]] |- |१०० |[[नेपाल प्रहरी]] |} == सन्दर्भ सामग्रहरू == {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:देश अनुसार टेलिफोन नम्बरहरू]] o8481vhk0j5uy3jl7274590wuwh9f3h 0 140472 1395740 1394211 2026-11-12T00:53:57Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395740 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|नेपालको वर्तमान मन्त्रिपरिषद्}} {{Infobox government cabinet |cabinet_name = चौथो ओली मन्त्रिपरिषद् |cabinet_type = मन्त्रिपरिषद् | jurisdiction = नेपाल | flag = Flag_of_Nepal.svg | image = The Prime Minister of Nepal, Mr. K.P. Sharma Oli calls on the Prime Minister, Shri Narendra Modi, in New Delhi on April 06, 2018 (cropped).jpg | caption = |date_formed = ३१ असार २०८१ |date_dissolved = २४ भदौ २०८२ |state_head_title = [[नेपालको राष्ट्रपति|राष्ट्रपति]] |state_head = [[रामचन्द्र पौडेल]] | government_head_title = [[नेपालको प्रधानमन्त्री|प्रधानमन्त्री]] | government_head = [[खड्गप्रसाद ओली|केपी शर्मा ओली]] | deputy_government_head_title = [[नेपालको उपप्रधानमन्त्री|उपप्रधानमन्त्री]] | deputy_government_head = [[प्रकाशमान सिंह]]<br>[[विष्णुप्रसाद पौडेल]] |government_head_history = |former_members_number = |former_members_resigned = |total_number = |political_party = |legislature_status = ''[[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]''<br /> १८२ / २७५ (६६%) <br /> {{Composition_bar/advanced |divisionname= |total = 200 |boxwidth = 200 |party1 = 57 |partycolor1 = {{party color| Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}} |party2 = 64 |partycolor2 = {{party color|Nepali Congress}} |party3 = 5 |partycolor3={{party color|People's Socialist Party (Nepal, 2024)}} |party4 = 1 |partycolor4={{party color| Loktantrik Samajwadi Party, Nepal}} |party5 = 1 |partycolor5 = {{party color| Nagrik Unmukti Party}} }} |opposition_cabinet = |opposition_leader = [[पुष्पकमल दाहाल]] |opposition_party ={{color box|{{party color|Communist Party of Nepal (Maoist Centre)}}}} [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] |election = [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९]] |legislature_term = [[नेपालको दोस्रो सङ्घीय संसद|दोस्रो सङ्घीय संसद]] |outgoing_formation = |previous = [[तेस्रो प्रचण्ड मन्त्रिपरिषद्|तेस्रो दाहाल मन्त्रिपरिषद्]] |successor = [[सुशीला कार्कीको अन्तरिम मन्त्रिपरिषद्, २०८२|सुशीला कार्कीको अन्तरिम मन्त्रिपरिषद्]] |political_parties = {{Unbulleted list |{{color box|{{party color|Nepali Congress}}}} {{Party shortname linked|नेपाली काङ्ग्रेस}} |{{color box|{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}}} {{Party shortname linked|नेकपा (एमाले)}} |{{color box|{{party color|जनता समाजवादी पार्टी}}}} {{Party shortname linked|जनता समाजवादी पार्टी}} |{{color box|{{party color|Loktantrik Samajwadi Party, Nepal}}}} {{Party shortname linked|लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल}} |{{color box|{{party color|Nagrik Unmukti Party}}}} {{Party shortname linked|नागरिक उन्मुक्ति पार्टी}} }} }} '''चौथो ओली मन्त्रिपरिषद्''' राष्ट्रपति [[रामचन्द्र पौडेल]]द्वारा [[खड्गप्रसाद ओली|केपी शर्मा ओली]]ले नयाँ प्रधानमन्त्रीका रूपमा सपथ लिएपछि ३१ असार २०८१ मा गठन भएको [[नेपाल]]को एक मन्त्रिपरिषद् हो।<ref>{{Cite web |title=प्रधानमन्त्री ओलीले लिए शपथ |url=https://ekantipur.com/news/2024/07/15/prime-minister-oli-took-oath-46-18.html |access-date=2024-07-15 |website=कान्तिपुर |language=ne}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |title=प्रधानमन्त्री ओलीले लिए देश र जनताको नाममा शपथ |url=https://www.setopati.com/politics/334277/ |access-date=2024-07-15 |website=सेतोपाटी |language=नेपाली}}</ref>गत असार २८ गते संसद्मा [[अविश्वास प्रस्ताव|विश्वासको मत]] प्राप्त गर्न असफल भएपछि [[पुष्पकमल दाहाल]] 'प्रचण्ड' नेतृत्वको सरकार अपदस्थ भएपछि ओली संविधानको धारा ७६ को उपधारा (२) बमोजिम [[नेपालको प्रधानमन्त्री]]मा नियुक्त भएका थिए।<ref>{{Cite web |title=दाहालले पाएनन् विश्वासको मत, प्रधानमन्त्रीबाट पदमुक्त |url=https://ekantipur.com/news/2024/07/12/dahal-did-not-get-a-vote-of-confidence-dismissed-as-prime-minister-12-57.html |access-date=2024-07-15 |website=कान्तिपुर |language=ne}}</ref> २४ भदौ २०८२ मा देशव्यापी रूपमा चलेको [[नेपालमा जेनजी आन्दोलन|जेनजी आन्दोलन]] पछि यो मन्त्रिपरिषद् विघटन भएको थियो।<ref>{{Cite web |title=प्रधानमन्त्री ओलीले दिए राजीनामा |url=https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1760699/prime-minister-oli-resigns|access-date=२४ भदौ २०८२|website=अनलाइन खबर|language=नेपाली}}</ref> == मन्त्रीहरू == {| class="wikitable mw-collapsible" !क्रम !मन्त्रालय !मन्त्री ! colspan="2" |राजनीतिक दल !पदभार ग्रहण !पद छोडेको !वेबसाइट |- | colspan="8" bgcolor="darkgrey" |'''प्रधानमन्त्री''' |- |१ |'''[[नेपालको प्रधानमन्त्री]]''' |[[खड्गप्रसाद ओली|केपी शर्मा ओली]] | width="4px" bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |३१ असार २०८१ |२०८२ भदौ २४ |[https://www.opmcm.gov.np/en/ आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221226140929/https://www.opmcm.gov.np/en/ |date=2022-12-26 }} |- | colspan="8" bgcolor="darkgrey" |'''उपप्रधानमन्त्री''' |- |२ |'''[[नेपालको उपप्रधानमन्त्री|उपप्रधानमन्त्री]]'''<br>[[सहरी विकास मन्त्रालय (नेपाल)|सहरी विकास]] मन्त्री |[[प्रकाशमान सिंह]] | width="4px" bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |३१ असार २०८१ |२०८२ भदौ २४ |[https://www.moud.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- |३ |'''[[नेपालको उपप्रधानमन्त्री|उपप्रधानमन्त्री]]'''<br>[[अर्थ मन्त्रालय (नेपाल)|अर्थ]] मन्त्री |[[विष्णुप्रसाद पौडेल]] | width="4px" bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |३१ असार २०८१ |२०८२ भदौ २४ |[https://www.mof.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- | colspan="8" bgcolor="darkgrey" |'''मन्त्रिपरिषद्का मन्त्रीहरू''' |- |४ |[[सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालय (नेपाल)|सञ्चार तथा सूचना प्रविधि]] मन्त्री |[[पृथ्वीसुब्बा गुरुङ]] | width="4px" bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |३१ असार २०८१ |२०८२ भदौ २४ |[https://web.archive.org/web/20240226043719/https://mocit.gov.np/en आधिकारिक वेबसाइट] |- |५ |[[गृह मन्त्रालय (नेपाल)|गृह]] मन्त्री |[[रमेश लेखक]] | width="4px" bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |३१ असार २०८१ |२०८२ भदौ २३<ref>{{Cite web |title=गृहमन्त्री रमेश लेखकले दिए राजीनामा |url=https://ekantipur.com/politics/2025/09/08/home-minister-ramesh-akhtar-resigned-07-11.html |access-date=२०८२ भदौ २३|website=कान्तिपुर|language=ne}}</ref> |[http://www.moha.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- |६ |[[श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालय (नेपाल)|श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा]] मन्त्री |[[शरतसिंह भण्डारी]] | width="4px" bgcolor="{{party color|Loktantrik Samajwadi Party, Nepal}}" | |[[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल]] |३१ असार २०८१ |२०८२ भदौ २४ |[https://www.moless.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- |७ |[[परराष्ट्र मन्त्रालय (नेपाल)|परराष्ट्र]] |[[आरजुराणा देउवा|आरजु राणा देउवा]] | width="4px" bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |३१ असार २०८१ |२०८२ भदौ २४ |[https://www.mofa.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- |८ |[[खानेपानी मन्त्रालय (नेपाल)|खानेपानी]] मन्त्री |[[प्रदीप यादव]] | bgcolor="{{party color|People's Socialist Party}}" | |[[जनता समाजवादी पार्टी]] |३१ असार २०८१ |२०८२ भदौ २४ |[https://www.mowss.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230120061451/https://mowss.gov.np/ |date=2023-01-20 }} |- |९ |[[भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्रालय (नेपाल)|भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारण]] मन्त्री |[[बलराम अधिकारी|वलराम अधिकारी]] | width="4px" bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |३१ असार २०८१ |२०८२ भदौ २४ |[https://www.molcpa.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- |१० |[[उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालय (नेपाल)|उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति]] मन्त्री |[[दामोदर भण्डारी]] | width="4px" bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |३१ असार २०८१ |२०८२ भदौ २४ |[https://moics.gov.np/np आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231231195849/https://moics.gov.np/np |date=2023-12-31 }} |- |११ |[[महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक मन्त्रालय (नेपाल)|महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक]] मन्त्री |[[नवलकिशोर साह सुडी|नवलकिशोर साह]] | bgcolor="{{party color|People's Socialist Party}}" | |[[जनता समाजवादी पार्टी]] |३१ असार २०८१ |२०८२ भदौ २४ |[https://www.mowcsc.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240715103139/https://mowcsc.gov.np/ |date=2024-07-15 }} |- |१२ |[[भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालय|भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात]] मन्त्री |[[देवेन्द्र दाहाल]] | width="4px" bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |३१ असार २०८१ |२०८२ भदौ २४ |[https://www.mopit.gov.np// आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230401155656/https://www.mopit.gov.np// |date=2023-04-01 }} |- |१३ |[[युवा तथा खेलकुद मन्त्रालय (नेपाल)|युवा तथा खेलकुद]] मन्त्री |[[तेजुलाल चौधरी]] | width="4px" bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |३१ असार २०८१ |२०८२ भदौ २४ |[https://web.archive.org/web/20250603154135/https://moys.gov.np/np आधिकारिक वेबसाइट] |- |१४ |[[स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालय (नेपाल)|स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या]] मन्त्री |[[प्रदिप पौडेल|प्रदीप पौडेल]] | width="4px" bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |३१ असार २०८१ |२०८२ भदौ २४ |[https://mohp.gov.np/eng/ आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220801054958/http://mohp.gov.np/eng/ |date=2022-08-01 }} |- |१५ |[[कानुन, न्याय तथा संसदीय मामिला मन्त्रालय (नेपाल)|कानुन, न्याय तथा संसदीय मामिला]] मन्त्री |[[अजयकुमार चौरसिया|अजय चौरासिया]] | width="4px" bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |३१ असार २०८१ |२०८२ भदौ २४ |[https://www.moljpa.gov.np/en/ आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240718014027/https://www.moljpa.gov.np/en/ |date=2024-07-18 }} |- |१६ |[[संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालय (नेपाल)|संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन]] मन्त्री |[[बद्रीप्रसाद पाण्डे|बद्री पाण्डे]] | width="4px" bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |३१ असार २०८१ |२०८२ भदौ २४ |[https://www.tourism.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- |१७ |[[कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालय (नेपाल)|कृषि तथा पशुपंक्षी विकास]] मन्त्री |[[रामनाथ अधिकारी]] | width="4px" bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |३१ असार २०८१ |२०८२ भदौ २४ |[https://www.moald.gov.np// आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230117092337/https://moald.gov.np/ |date=2023-01-17 }} |- | rowspan="2" |१८ | rowspan="2" |[[शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय (नेपाल)|शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि]] मन्त्री |[[विद्या भट्टराई]] | rowspan="2" width="4px" bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | | rowspan="2" |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |२०८१ असार ३१ |२०८२ वैशाख ९ | rowspan="2" |[https://www.moest.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- |[[रघुजी पन्त]] |२०८२ वैशाख ११ |२०८२ भदौ २४ |- |१९ |[[रक्षा मन्त्रालय (नेपाल)|रक्षा]] मन्त्री |[[मानबीर राई|मानवीर राई]] | width="4px" bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |३१ असार २०८१ |२०८२ भदौ २४ |[https://mod.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- |२० |[[ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्रालय (नेपाल)|ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिंचाई]] मन्त्री |[[दिपक खड्का|दीपक खड्का]] | width="4px" bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |३१ असार २०८१ |२०८२ भदौ २४ |[https://www.moewri.gov.np/en/ आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200511121835/http://www.moewri.gov.np/en/ |date=2020-05-11 }} |- | rowspan="2" |२१ | rowspan="2" |[[सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय (नेपाल)|सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन]] मन्त्री |[[राजकुमार गुप्ता]] | rowspan="2" width="4px" bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | | rowspan="2" |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |२०८१ असार ३१ |२०८१ असार ३१ | rowspan="2" |[https://www.mofaga.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240715224030/https://mofaga.gov.np/ |date=2024-07-15 }} |- |[[भगवती न्यौपाने]] |२०८२ असार ३१ |२०८२ भदौ २४ |- |२२ |[[वन तथा वातावरण मन्त्रालय (नेपाल)|वन तथा वातावरण]] मन्त्री |[[ऐनबहादुर शाही ठकुरी]] | width="4px" bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |३१ असार २०८१ |२०८२ भदौ २४ |[https://mofe.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- | colspan="8" bgcolor="darkgrey" |'''राज्य मन्त्रीहरू''' |- |२३ |[[वन तथा वातावरण मन्त्रालय (नेपाल)|वन तथा वातावरण]] राज्यमन्त्री |रूपा विक | width="4px" bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |१९ साउन २०८१ |२०८२ भदौ २४ |[https://mofe.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- | rowspan="2" |२४ | rowspan="2" |[[ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्रालय (नेपाल)|ऊर्जा तथा जलस्रोत]] राज्यमन्त्री |पूर्णबहादुर तामाङ | rowspan="2" width="4px" bgcolor="{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}" | | rowspan="2" |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |१९ साउन २०८१ |१० वैशाख २०८२ | rowspan="2" |[https://www.moewri.gov.np/en/ आधिकारिक वेबसाइट] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200511121835/http://www.moewri.gov.np/en/ |date=2020-05-11 }} |- |खमबहादुर गर्बुजा |१७ वैशाख २०८२ |२०८२ भदौ २४ |- |२५ |[[संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालय (नेपाल)|पर्यटन]] राज्यमन्त्री |[[अरुणकुमार चौधरी|अरूणकुमार चौधरी]] | width="4px" bgcolor="{{party color|Citizens' Liberation Party}}" | |[[नागरिक उन्मुक्ति पार्टी]] |१९ साउन २०८१ |२०८२ भदौ २४ |[https://www.tourism.gov.np/ आधिकारिक वेबसाइट] |- | colspan="8" |स्रोत:<ref>{{Cite web |title=उपप्रधानमन्त्रीमा सिंह र पौडेलद्वारा शपथग्रहण |url=https://gorkhapatraonline.com/news/115927 |access-date=2024-07-15 |website=गोरखापत्र}}</ref><ref>{{Cite web |title=नवनियुक्त १९ मन्त्रीद्वारा शपथ ग्रहण |url=https://gorkhapatraonline.com/news/115930 |access-date=2024-07-15 |website=गोरखापत्र}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/146663/2024-08-03|title=मन्त्रिपरिषद्ले पायो पूर्णता : दलित, थारू र जनजातिबाट एक–एक राज्यमन्त्री|author=केशवप्रसाद पाण्डे|website=नयाँ पत्रिका|date=|accessdate=१९ साउन २०८१|language=नेपाली|work=|publisher=|archive-url=https://web.archive.org/web/20240804163746/https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/146663/2024-08-03|archive-date=2024-08-04}}</ref><ref>{{Cite web |title=ऊर्जा राज्यमन्त्री तामाङ बर्खास्त |url=https://ekantipur.com/news/2025/04/23/minister-of-state-for-energy-tamang-sacked-47-19.html |access-date=2025-04-23 |website=कान्तिपुर|language=ne}}</ref><ref>{{cite web|author=|title=कांग्रेस नेता गर्बुजा ऊर्जा राज्यमन्त्री नियुक्त|url=https://ekantipur.com/news/2025/04/30/congress-leader-garbuja-appointed-minister-of-state-for-energy-43-10.html|website=कान्तिपुर|publisher=|language=नेपाली|date=|accessdate=१७ वैशाख २०८२}}</ref> |} == दलगत रूपमा == {{Pie chart | value1 = 46 | value2 = 38 | value3 = 8 | value4 = 4 | value5 = 4 | color1 = {{party color|Nepali Congress}} | color2 = {{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist-Leninist)}} | color3 = {{party color|People's Socialist Party}} | color4 = {{party color|Loktantrik Samajwadi Party, Nepal}} | color5 = {{party color|Nagrik Unmukti Party}} | label1 = नेपाली काङ्ग्रेस | label2 = नेकपा (एमाले) | label3 = जनता समाजवादी पार्टी | label4 = लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल | label5 = नागरिक उन्मुक्ति पार्टी }} {| class="wikitable" ! colspan="2" |दल !मन्त्रिपरिषद्का मन्त्रीहरू !राज्य मन्त्रीहरू !जम्मा |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Nepali Congress}}" | |[[नेपाली काङ्ग्रेस]] |१० |१ |११ |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Communist Party of Nepal (Unified Marxist–Leninist)}}" | |[[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] |९ |० |९ |- | bgcolor="{{party color|People's Socialist Party}}" | |[[जनता समाजवादी पार्टी]] |२ |० |२ |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Loktantrik Samajwadi Party, Nepal}}" | |[[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल]] |१ |० |१ |- | bgcolor="{{party color|Nagrik Unmukti Party}}" | |[[नागरिक उन्मुक्ति पार्टी]] |० |१ |१ |- ! colspan="2" |जम्मा !२२ !३ !२४ |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} {{नेपाली मन्त्रिपरिषद्हरू}} [[श्रेणी:नेपालका मन्त्रिपरिषद्हरू]] me2eguyk5axy9gw4joe5ccsvtaz1yin 0 140480 1395745 1354600 2026-11-12T01:05:31Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395745 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|नेपालको राजनीतिक दल}} {{बारेमा|[[अशोककुमार राई|अशोक राई]]को नेतृत्वको नयाँ दल|[[उपेन्द्र यादव]] नेतृत्वको मूल दल|जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल}} {{Infobox political party | name = जनता समाजवादी पार्टी | affiliation1_title = Alliance | affiliation1 = | symbol = [[File:Fist .svg|100px]] | logo_size = 150px | colorcode = {{party color|People's Socialist Party}} | foundation = {{start date and age|2024|05|05|df=y}} | ideology = [[लोकतान्त्रिक समाजवाद]]<br>[[सङ्घीयता]]<br>[[धर्म निरपेक्षता]] | headquarters = बालकुमारी, [[ललितपुर जिल्ला|ललितपुर]] | website = {{URL|peoplesocialist.org}} | country = नेपाल | youth_wing = | womens_wing = | position = {{Nowrap|[[मध्य-वाम]] देखि [[वामपन्थी राजनीति|वामपन्थी]]}} | native_name = जनता समाजवादी पार्टी | abbreviation = जसपा | native_name_lang = ne | flag = | split = [[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]] | chairperson = [[अशोककुमार राई|अशोक राई]] | leader1_title = सहअध्यक्ष | leader1_name = [[रेणुकुमारी यादव]] | leader2_title = महासचिव | leader2_name = [[मोहम्मद इश्तियाक राई]] | student_wing = | seats1_title = [[निर्वाचन आयोग (नेपाल)|निर्वाचन आयोग]] स्थिति | seats1 = [[नेपालका राजनीतिक दलहरूको सूची#राष्ट्रिय दलहरू|राष्ट्रिय दल]] | seats2_title = [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]मा सिट | seats2 = {{Composition bar|7|275|hex={{party color|People's Socialist Party}}}} | seats3_title = [[राष्ट्रिय सभा (नेपाल)|राष्ट्रिय सभा]]मा सिट | seats3 = {{Composition bar|0|59|hex={{party color|People's Socialist Party}}}} | seats4 = {{Composition bar|3|550|hex={{party color|People's Socialist Party}}}} | seats4_title = [[प्रदेश सभा (नेपाल)|प्रदेश सभा]]मा सिट | seats5_title = [[मुख्यमन्त्री (नेपाल)|मुख्यमन्त्री]] | seats5 = {{composition bar|0|7|hex={{party color|People's Socialist Party}}}} | seats6_title = [[नगरप्रमुख]]/अध्यक्ष | seats6 = {{composition bar|5|753|hex={{party color|People's Socialist Party}}}} | seats7_title = [[नेपालका स्थानीय तहहरू|वडाध्यक्ष]] | seats7 = {{composition bar|500|35011|hex={{party color|People's Socialist Party}}}} | seats8_title = सरकारमा रहेका प्रदेशहरूको सङ्ख्या | seats8 = {{composition bar|2|7|hex={{party color|People's Socialist Party}}}} }} '''जनता समाजवादी पार्टी''' नेपालको [[नेपालका राजनीतिक दलहरूको सूची|छैटौँ ठूलो राजनीतिक दल]] हो। २०८१ वैशाख २३ गते, [[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]] विभाजन भई यस पार्टीको गठन भएको थियो।<ref>{{Cite web |title=Janata Samajbadi Party Nepal splits |url=https://kathmandupost.com/national/2024/05/05/janata-samajbadi-party-nepal-splits |access-date=5 May 2024 |website=kathmandupost.com |language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |date=6 May 2024 |title=Election Commission grants recognition to Ashok Rai-led Janata Samajwadi Party |url=https://en.setopati.com/political/163028/ |access-date=6 May 2024 |website=सेतोपाटी}}</ref> पार्टीको गठन सङ्घीय परिषद्का अध्यक्ष [[अशोककुमार राई|अशोक राई]]को नेतृत्वमा जनता समाजवादी-नेपालका बहुमत सङ्घीय सांसदहरूको समर्थनमा भएको थियो। तल्लो सदन [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]मा २७५ मध्ये ७ सिट रहेको यो पार्टी [[नेपालको सङ्घीय संसद]]को छैटौँ ठूलो राजनीतिक दल हो।<ref name=":0">{{Cite web |date=5 May 2024 |title=उपेन्द्र यादवलाई छाडेर नयाँ दलतिर जसपाका यी ७ सांसद |url=https://khabarhub.com/2024/05/628806/ |access-date=5 May 2024 |website=खबरहब|language=नेपाली}}</ref> == विचारधारा == पार्टीले पहिचानमा आधारित सङ्घीयता र समावेशी संसद्को वकालत गर्दछ। दलले प्रादेशिक र स्थानीय सरकारहरूलाई थप शक्तिको प्रत्याभूति दिने अधिक विकेन्द्रीकृत सरकारी संरचनालाई पनि समर्थन गर्दछ। पार्टीले विभिन्न पहिचान सम्बन्धि आन्दोलनका सहमति कार्यान्वयन गर्न चाहेको छ।<ref>{{Cite web |last=एडमिन |title=जनता समाजवादी पार्टीको विधान र नियमावली – जसपा |url=https://peoplesocialist.org/?p=1055 |access-date=2024-07-12 |language=नेपाली |archive-url=https://web.archive.org/web/20240712192723/https://peoplesocialist.org/?p=1055 |archive-date=2024-07-12 }}</ref> == इतिहास == === गठन === सांसद, विधायक र केन्द्रीय नेताहरूको एक समूहले पार्टी अध्यक्ष [[उपेन्द्र यादव]]लाई अधिनायकवादी र नेपालको सत्तारुढ सरकारको स्वार्थ विपरीत गएको आरोप लगाएपछि उपेन्द्र यादवको पार्टी, [[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]]मा विभाजन भएको थियो र यससँगै पार्टीको गठन भएको थियो।<ref>{{Cite web |date=5 May 2024 |title=जसपा फुटको रहस्य : सरकार ढाल्न कि जोगाउन ? |url=https://khabarhub.com/2024/05/628872/ |access-date=5 May 2024 |website=खबरहब|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=उपेन्द्र यादवले पार्टीमा एकलौटी गरेकाले हामी अलग भयौ : महासचिव राई |url=https://ekantipur.com/pradesh-5/2024/05/11/upendra-yadav-singled-out-the-party-and-we-separated-general-secretary-rai-46-18.html?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAAR3-58IwaJIGyHIezNwukuKjyIzOnIQeU2B3jSyJJ4nGn1qZ4UHmAr8wVGc_aem_SPjLAw3k9G3R7QB34Ab6HQ |access-date=2024-07-12 |website=कान्तिपुर |language=ne}}</ref> सो समूहले २०८१ वैशाख २३ गते [[निर्वाचन आयोग (नेपाल)|निर्वाचन आयोग]]मा दल विभाजनका लागि निवेदन दिएको थियो जसमा सांसद [[अशोककुमार राई|अशोक राई]], [[नवलकिशोर साह सुडी]], हसिना खान, रञ्जुकुमारी झा, प्रदीप यादव, वीरेन्द्रप्रसाद महतो र सुशीला श्रेष्ठ थिए।<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cite web |date=5 May 2024 |title=अशोक राईको नेतृत्वमा यस्तो बन्यो नयाँ जसपा, कसलाई के जिम्मेवारी ? |url=https://khabarhub.com/2024/05/628859/ |access-date=5 May 2024 |website=खबरहब|language=en}}</ref> पार्टीले २०८१ वैशाख २४ मा निर्वाचन आयोगबाट मान्यता प्राप्त गरेको थियो।<ref name=":2" /> == सांसदहरू == {| class="wikitable sortable mw-collapsible" ! colspan="3" style="width: 800pt; background:{{party color|People's Socialist Party}}; color: white;" |जनता समाजवादी पार्टी (७) |- ! style="background-color:{{party color|People's Socialist Party}}; color:white" |निर्वाचन क्षेत्र/{{Abbr|समानुपातिक प्रतिनिधित्व}} समूह ! style="background-color:{{party color|People's Socialist Party}}; color:white" |सदस्य ! style="background-color:{{party color|People's Socialist Party}}; color:white" |विभाग तथा जिम्मेवारी / टिप्पणी |- |[[सुनसरी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुनसरी १]] |[[अशोककुमार राई|अशोक राई]] | * संसदीय दलको नेता |- |[[सप्तरी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सप्तरी १]] |[[नवलकिशोर साह सुडी]] | * वन तथा वातावरण मन्त्री |- |[[पर्सा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्सा १]] |[[प्रदीप यादव]] | |- |[[सिराहा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिराहा ४]] |[[वीरेन्द्रप्रसाद महतो]] | |- |[[नेपालका जातीहरू|आदिवासी जनजाति]] |[[सुशीला श्रेष्ठ]] | |- |[[मधेशी]] |[[रञ्जुकुमारि झा]] | |- |[[मुसलमान]] |[[हसिना खान]] | |} == मन्त्रिपरिषद्का मन्त्रीहरु == {| class="wikitable" style="text-align:center" ! style="background:{{party color|People's Socialist Party}}" |{{abbr|क्रम|क्रम}} ! style="background:{{party color|People's Socialist Party}}" |नाम ! style="background:{{party color|People's Socialist Party}}" |तस्वीर ! colspan="2" style="background:{{party color|People's Socialist Party}}" |कार्यकाल ! style="background:{{party color|People's Socialist Party}}" |दिन ! style="background:{{party color|People's Socialist Party}}" |मन्त्रालय |- ! colspan="7" |[[नेपाल सरकार|केन्द्रीय सरकार]] |- | rowspan="2" |१ | rowspan="2" |[[नवलकिशोर साह सुडी]] | rowspan="2" |[[File:Nawal Kishor Sah Sudi (1).jpg|alt=|99x99px]] |२०८० फागुन २७ |२०८१ असार २८ |{{Age in years and days|10 March 2024|12 July 2024}} |[[वन तथा वातावरण मन्त्रालय (नेपाल)|वन तथा वातावरण]] मन्त्री |- |२०८१ असार ३१ |बहालवाला |{{Age in years and days|15 July 2024|}} |[[महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक मन्त्रालय (नेपाल)|महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक]] मन्त्री |- | rowspan="2" |२ | rowspan="2" |[[प्रदीप यादव]] | rowspan="2" |[[File:Pradip-Yadav-1.png|alt=|110x110px]] |२०८१ वैशाख ३१ |२०८१ असार २८ |{{Age in years and days|13 May 2024|12 July 2024}} |[[स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालय (नेपाल)|स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या]] मन्त्री |- |२०८१ असार ३१ |बहालवाला |{{Age in years and days|15 July 2024|}} |[[खानेपानी मन्त्रालय (नेपाल)|खानेपानी]] मन्त्री |- ! colspan="7" |लुम्बिनी प्रदेश सरकार |- |१ |भण्डारीलाल आहिर | |२०८० चैत २३ |२०८१ असार २८ |{{Age in years and days|5 April 2024|12 July 2024}} |कृषि तथा भूमि व्यवस्था मन्त्री |} == नेतृत्व<ref>{{Cite web |title=अशोक राई नेतृत्वमा यस्तो बन्यो नयाँ जसपा [सूचीसहित] |url=https://ekantipur.com/news/2024/05/05/this-is-how-the-jaspa-led-by-ashok-rai-became-34-57.html?author=1 |access-date=2024-07-12 |website=कान्तिपुर |language=ne}}</ref> == {| class="wikitable" ! style="background-color:{{party color|People's Socialist Party}}; color:white" |क्रम ! style="background-color:{{party color|People's Socialist Party}}; color:white" |विधाग ! style="background-color:{{party color|People's Socialist Party}}; color:white" |नाम |- !१ !अध्यक्ष |[[अशोककुमार राई|अशोक राई]] |- !२ !अध्यक्ष (सङ्घीय परिषद्) |[[राजेन्द्रप्रसाद श्रेष्ठ]] |- !३ !उपाध्यक्ष |[[रेणुकुमारी यादव]] |- ! rowspan="4" |४ ! rowspan="4" |उपाध्यक्ष |[[नवलकिशोर साह सुडी]] |- |रणध्वज लिम्बू |- |[[परशुराम बस्नेत]] |- |[[सुशीला श्रेष्ठ]] |- !५ !महासचिव |[[मोहम्मद इश्तियाक राई]] |- !६ !उपमहासचिव |[[प्रदीप यादव]] |- !७ !सचिव |[[रञ्जुकुममारी झा]] |- !८ !कोषाध्यक्ष |[[वीरेन्द्रप्रसाद महतो]] |} == सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{नेपालका राजनीतिक दलहरू}} [[श्रेणी:नेपालका राजनीतिक दलहरू]] 5xay3f38w25kvxwc18k0upl17c6rr90 0 143000 1395883 1334842 2026-11-12T10:46:39Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395883 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Hypsipetes thompsoni 268499200 (cropped).jpg | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 16 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2016 |title=''Hypsipetes thompsoni'' |volume=2016 |article-number=e.T22713253A94367535 |doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22713253A94367535.en |access-date=16 November 2021}}</ref> | genus = Hypsipetes | species = thompsoni | authority = ([[Charles Thomas Bingham|Bingham]], 1900) | synonyms = * ''Cerasophila thompsoni'' <small>Bingham, 1900</small> * ''Hypsipetes thompsoni'' <small>Bingham, 1900</small> }} '''सेतो टाउको जुरेली''' {{Lang-en|Hypsipetes thompsoni}} जुरेली परिवार, पाइस्नोनोटिडे समूहमा पर्ने एक गीत पक्षी प्रजाति हो। यो [[म्यानमार]] र उत्तर-पश्चिमी [[थाइल्यान्ड]]मा पाइन्छ। यसको प्राकृतिक वास उपोष्णकटिबन्धीय वा उष्णकटिबन्धीय़ आर्द्र तराई वन र उपोष्णकटिबन्धीय वा उष्णकटीय आर्द्र पर्वतीय वन हो। यसलाई [[अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घ|आइयुसिएन]] खतरामा परेको प्रजाति मानिएको छैन। == वर्गीकरण र प्रणाली विज्ञान == सेतो टाउको जुरेली पहिले मोनोटाइपिक वंशको 'सेरासोफिला' (शाब्दिक अर्थ 'चेरी-प्रेमी') मा राखिएको थियो। हालै आणविक फाइलोजेनेटिक अध्ययनहरू पछ्याउँदै, यसलाई अहिले हाइप्सिपेट्स वंशमा राखिएको छ। सेतो टाउको बुलबुलका लागि वैकल्पिक नामहरूमा बिङ्घामको जुरेली र खैरो-भेन्टेड जुरेलीमा समावेश छन्। ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} * ग्रेगरी, स्टीवन एम. (2000): हाइपसिपेट्स बल्बल्सको नामकरण (Pycnonotidae) । ''फोर्कटेल'' '''16''': 164-166 [https://web.archive.org/web/20080828051747/http://www.orientalbirdclub.org/publications/forktail/16pdfs/Gregory-Bulbuls.pdf PDF पूर्ण पाठ] ==यो पनि हेर्नुहोस्== {{Taxonbar}} [[श्रेणी:आइयुसिएनको रातो सूची अनुसार कम चासोका प्रजातिहरू]] [[श्रेणी:पुनरावलोकन नगरिएको अनुवादहरू रहेको पृष्ठ]] 1b1e9vyghk5oygponl6m6vsf3gw3skd 0 143546 1395729 1384590 2026-11-11T23:38:39Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395729 wikitext text/x-wiki {{For|the town in [[Uttar Pradesh]]|Kharkhoda, Meerut}} {{Use dmy dates|date=October 2017}} {{Use Indian English|date=October 2017}} {{Infobox settlement | name = खरखोदा | native_name = | native_name_lang = | settlement_type = [[City]] | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India Haryana#India | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Haryana, India | coordinates = {{coord|28.876681|N|76.911561|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|भारत}} | subdivision_type1 = [[भारतका राज्य तथा केन्द्र शासित प्रदेशहरू|राज्य]] | subdivision_type2 = [[भारतका जिल्लाहरू|जिल्ला]] | subdivision_name1 = [[हरियाणा]] | subdivision_name2 = [[सोनीपत जिल्ला|सोनीपत]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = [[पाण्डव]] | named_for = | government_type = [[नगरपालिका]] | governing_body = नगरपालिका समिति खरखोडा | unit_pref = Wards | area_footnotes = | area_total_km2 = | area_rank = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 25,051 | population_as_of = 2011 | population_footnotes = | population_density_km2 = auto | population_rank = | population_demonym = | demographics_type1 = भाषाहरू | demographics1_title1 = सरकारी | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 131402 | registration_plate = HR 79 | website = {{URL|sonipat.gov.in}} | iso_code = [[ISO 3166-2:IN|IN-HR]] | footnotes = | demographics1_info1 = [[हरियाणवी भाषा|हरियाणवी]], [[हिन्दी भाषा|हिन्दी]] }} ''खरखोडा'' एउटा [[सहर|शहर]] र नगरपालिका समिति [[सोनीपत जिल्ला]] [[भारत]] [[भारतका राज्य तथा केन्द्र शासित प्रदेशहरू|राज्य]] [[हरियाणा]] को राष्ट्रिय राजधानी क्षेत्र (NCR) को एक भाग हो। खरखोडामा छपडेश्वर [[शिव|महादेव]] मन्दिर जोडिएका गाउँहरूमा धेरै लोकप्रिय छ। महाशिवरात्रि पर्वको समयमा [[मन्दिर]] दर्शन गर्न ठूलो संख्यामा पर्यटक आउँछन् ।UT of Delhi को निकटताका कारण, यस क्षेत्रमा औद्योगिक र आवासीय विकासको धेरै गुंजाइश छ।हरियाणा राज्य औद्योगिक र पूर्वाधार विकास निगम औद्योगिक मोडेल टाउनशिप (आईएमटी) को विकास गर्न ३,२०० एकड जग्गा अधिग्रहण गर्यो। ==भूगोल== [[File:Kddkk.png|thumb|Khanda Kharkhoda ]] खरखोदा {{Coord|28.876681|N|76.911561|E}} मा अवस्थित छ.<ref>[http://www.fallingrain.com/world/IN/10/Kharkhauda.html Falling Rain Genomics, Inc – Kharkhauda] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250222022755/http://www.fallingrain.com/world/IN/10/Kharkhauda.html |date=22 February 2025 }}. Fallingrain.com. Retrieved on 2012-06-14.</ref> यसको औसत उचाइ २०७&nbsp;मिटर (६८२&nbsp;फिट) छ। == जनसांख्यिकी == २००१ भारतको जनगणना अनुसार, खरखोदाको जनसंख्या १८,७५८ थियो।<ref>{{cite web|url=http://sonipat.nic.in/statistics.htm |title=District Sonipat at a glance |work=sonipat.nic.in |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110827150135/http://sonipat.nic.in/statistics.htm |archivedate=2011-08-27 }}</ref> तहसीलको रूपमा यसले ४५ गाउँहरू समावेश गर्दछ तहसीलमा गाँउहरूमा १६००८३ जनसंख्या थियो।जनसंख्याको ५३% पुरुष र ४७% महिला छन्। खरखोडाको औसत साक्षरता दर ८९% छ, जुन राष्ट्रिय औसत ५९.५% भन्दा बढी छ: पुरुष साक्षरता ७१%, र [[महिला]] साक्षरता ५६% छ। खरखोदामा १६% जनसंख्या ६ वर्ष मुनिका छन् । यसको वर्तमान [[जनसङ्ख्या|जनसंख्या]] लगभग २१,३०२ छ।<ref>{{cite web |url=http://www.wolframalpha.com/entities/cities/kharkhoda,_haryana,_india/gl/s5/u1/ |archive-url=https://archive.today/20130209183545/http://www.wolframalpha.com/entities/cities/kharkhoda,_haryana,_india/gl/s5/u1/ |url-status=dead |archive-date=2013-02-09 |title=Kharkhoda, Haryana, India |work=wolframalpha.com }} {{Webarchive|url=https://archive.today/20130209183545/http://www.wolframalpha.com/entities/cities/kharkhoda,_haryana,_india/gl/s5/u1/ |date=9 February 2013 }}</ref> भारतको जारी जनगणनापछि खरखोदा जग्गालाई उपविभाजन गर्न सकिन्छ ।<ref>{{cite web|url=http://www.tribuneindia.com/2011/20110221/haryana.htm#2|title=Kharkhoda to be made subdivision |date=2011-02-21|work=tribuneindia.com}}</ref> खरखोदामा बोलिने भाषा हरियाणवी हो। [[खांडा, सोनीपत|खांडा]] खरखोदाको धेरै ठूलो र ऐतिहासिक गाउँ हो।यसले यसको नाम ''खरक'' बाट आएको हो, जसको अर्थ ''स्टल'' हो। अर्को परम्पराले यसलाई लंका (अहिले श्रीलंका) का राक्षस राजा रावणका भाइहरू खारा र दुशनसँग जोड्दछ। यो नजिकैको सहर [[रोहतक जिल्ला|रोहतक]] बाट १६ माइल पश्चिममा अवस्थित छ। खरखोडा देखि [[सोनीपत जिल्ला|सोनीपत]] बीचको कुल दुरी १९&nbsp;km छ।यो सहरको नगरपालिका प्रशासन चलाउनको लागि एक निर्वाचित नगर निकाय छ, जसमा खरखोदाको तहसीलको मुख्यालय पनि छ।यस ऐतिहासिक स्थलमा सय्यद सुफी संतको समाधि रहेको छ र उनको मेला हरेक वर्ष लाग्छ। साथै, त्यहाँ एक मन्दिर छ जुन आध्यात्मिक गुरु परवान जी महाराजको लागि धेरै प्रसिद्ध छ। सहरमा सार्वजनिक उपयोगिताका धेरै स्थानहरूमा नर्सहरू छन् जसमध्ये एक कलेज, एक नागरिक पशु चिकित्सा [[अस्पताल]], एक सिभिल औषधालय, एक प्रधान हुलाक कार्यालय, र एक [[प्रहरी]] चौकी उल्लेखनीय छन्। यसको एउटा महत्त्वपूर्ण अनाज बजार खान्डा मोड नजिकै अवस्थित छ। अब छिट्टै खरखोडा सहर औद्योगिक मोडेल टाउन बन्न लागेको छ । साथै थाना कलान रोडमा नयाँ सिभिल अस्पताल निर्माण भएको छ।साथै, नयाँ सडकहरू शहरभरि नवनिर्मित बाइपाससम्म निर्माणाधीन छन्, पहिले यसले रोहतक रोड र सोनीपत सडकलाई जोड्दैन तर बाइपासको यो भाग बनेपछि अब यसले सबै शहरलाई समेटेको छ। बाइपासमा आईटीआई निर्माण गरिएको छ। ==IMT खरखोदा== IMT Kharkhoda KMP एक्सप्रेसवे (कुंडली मानेसर पलवल) को छेउमा दिल्ली हरियाणा सीमा मा स्थित छ।[[दिल्ली]] सँगको निकटता र केएमपी एक्सप्रेसवे मार्फत बहादुरगढ, [[गुरुग्राम|गुडगाउँ]] र सोनिपत सँग सीधा जडान भएको कारण, खरखोदा औद्योगिक क्षेत्रले हरियाणामा औद्योगिक विकासको लागि भविष्यमा ठूलो सम्भावना हुनेछ। आगामी हरियाणा अर्बिटल रेल कोरिडोरले दिल्ली एनसीआरमा नजिकैको औद्योगिक क्षेत्रहरूसँग आईएमटी खरखोदालाई सिमलेस रेल कनेक्टिविटी पनि प्रदान गर्नेछ।खरखोडा औद्योगिक क्षेत्र करिब करिब क्षेत्रफलमा फैलिएको छ । ३२१७ एकर र विकास छिट्टै सुरु हुँदैछ। खरखोदामा कुल ४३४८ औधोगिक प्लटमध्ये २९६५ प्लट सामान्य वर्गका लागि र १३८३ प्लट आर एन्ड आर वर्गका छन् ।IMT खरखोदामा प्लटको आकार ४५० वर्गमिटरबाट सुरु भएर ४ एकडसम्म पुग्छ। औद्योगिक मोडेल टाउनसिप, खरखोदा औद्योगिक भूखंड, वाणिज्य भूखंड, संस्थागत र आवास क्षेत्र भएको एक सुनियोजित हुनेछ। <ref>{{Cite web|title=IMT Kharkhoda {{!}} Industrial Plots in Kharkhoda|url=https://www.imtkharkhoda.in/|access-date=2021-11-14|website=www.imtkharkhoda.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20220819091342/https://www.imtkharkhoda.in/|archive-date=19 August 2022}}</ref><ref>{{Cite web|title=मारुति को आईएमटी खरखौदा में मिलेगी 800 एकड़ जमीन, अगले सप्ताह लगेगी मुहर|url=https://www.amarujala.com/haryana/sonipat/maruti-will-get-800-acres-of-land-in-imt-kharkhoda-will-be-sealed-next-week-sonipat-news-rtk6250339102|access-date=2021-11-14|website=Amar Ujala|language=hi}}</ref> [[मारुति सुजुकी]] ले १८००० करोडको लगानीमा ९०० एकडमा IMT खरखोदामा एशियाको सबैभन्दा ठूलो उत्पादन कारखाना स्थापना गर्दैछ।<ref name=acresofland>{{Cite web|date=November 13, 2021|first=Manvir|last=Saini|title=Haryana: 900 acres of land given to Maruti for new plant in Sonipat's Kharkhoda district {{!}} Chandigarh News |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chandigarh/haryana-900-acres-of-land-given-to-maruti-for-new-plant-in-sonipats-kharkhoda-district/articleshow/87688976.cms|access-date=2021-11-14|website=The Times of India|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-05-20 |title=‘New Maruti plant in Kharkhoda to make 1 million cars by 2028’ |url=https://www.hindustantimes.com/cities/gurugram-news/new-maruti-plant-in-kharkhoda-to-make-1-million-cars-by-2028-101652985539320.html |access-date=2022-11-21 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> ==मारुति सुजुकी== [[File:MARUTI-SUZUKI2.png|thumb|मारुती प्लान्ट]] २८ अगस्ट २०२२ मा [[भारतको प्रधानमन्त्री|भारतका प्रधानमन्त्री]]श्री [[नरेन्द्र मोदी]] ले ''खरखोडा'' मा [[मारुति सुजुकी]] को नयाँ उत्पादन कारखानाको शिलान्यास गर्नुभयो।<ref>{{Cite web |last=Pioneer |first=The |title=PM Modi lays foundation stone of Maruti Suzuki's plant in Sonipat's Kharkhoda |url=https://www.dailypioneer.com/2022/state-editions/pm-modi-lays-foundation-stone-of-maruti-suzuki-s-plant-in-sonipat-s-kharkhoda.html |access-date=2022-11-21 |website=The Pioneer |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20241126164045/https://www.dailypioneer.com/2022/state-editions/pm-modi-lays-foundation-stone-of-maruti-suzuki-s-plant-in-sonipat-s-kharkhoda.html |archive-date=26 November 2024 }}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-08-28 |title=सोनीपत के खरखौदा में मारुति का नया प्लांट, पीएम मोदी ने किया शिलान्यास, CM खट्टर बोले-युवाओं को मिलेगा रोजगार |url=https://hindi.news18.com/news/haryana/sonipat-pm-modi-foundation-stone-of-maruti-suzuki-plant-in-kharkhoda-10-lakh-cars-will-be-made-nodelsp-4510425.html |access-date=2022-11-21 |website=News18 हिंदी |language=hi |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226163625/https://hindi.news18.com/news/haryana/sonipat-pm-modi-foundation-stone-of-maruti-suzuki-plant-in-kharkhoda-10-lakh-cars-will-be-made-nodelsp-4510425.html |archive-date=26 December 2024 }}</ref> [[मारुति सुजुकी]] को [[गुरुग्राम]] उत्पादन सुविधा खरखोडा, हरियाणा मा नयाँ निर्माण सुविधामा सर्नेछ।यो प्रतिवर्ष १५ लाख कार बनाउने क्षमताको [[एसिया|एशिया]] मा सबैभन्दा ठूलो अटोमोबाइल उत्पादन कारखाना हुनेछ।<ref>{{Cite web |last=Service |first=Tribune News |title=Modi to lay stone of Maruti plant at Kharkhoda: Haryana Deputy CM Dushyant Chautala |url=https://www.tribuneindia.com/news/haryana/modi-to-lay-stone-of-maruti-plant-at-kharkhoda-deputy-cm-423458 |access-date=2022-11-21 |website=Tribuneindia News Service |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-05-20 |title=‘New Maruti plant in Kharkhoda to make 1 million cars by 2028’ |url=https://www.hindustantimes.com/cities/gurugram-news/new-maruti-plant-in-kharkhoda-to-make-1-million-cars-by-2028-101652985539320.html |access-date=2022-11-21 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> हरियाणाको सरकारले खार्खोडामा नयाँ उत्पादन कारखाना स्थापना गर्न [[मारुति सुजुकी]] लाई HSIIDC को ९०० एकड जमिन छुट्यायो।<ref name=acresofland/><ref>{{Cite web|date=2021-11-14|title=Khattar govt nod for setting up new Maruti plant in Kharkhoda|url=https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/khattar-govt-nod-for-setting-up-new-maruti-plant-in-kharkhoda-7621758/|access-date=2021-11-14|website=The Indian Express|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=khattar: Maruti Suzuki gets clearance for new plant in Sonipat: Haryana CM |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/auto/auto-news/maruti-suzuki-gets-clearance-for-new-plant-in-sonipat-haryana-cm/articleshow/87689793.cms|access-date=2021-11-14|website=The Economic Times}}</ref> ==यो पनि हेर्नुहोस्== * खांडा, सोनीपत * सिसाना, सोनीपत * सोनीपतको युद्ध ==References== <references /> {{सोनीपत जिल्ला विषयहरू}} [[Category:Cities and towns in Sonipat district]] lkwjufewkohqtwq1at7j0170g3bjvxu 0 144219 1395882 1391234 2026-11-12T10:41:48Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395882 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = सुरेश अधिकारी | image = | native_name = | birth_date = १९६८-फेब्रुअरी २७ | birth_place = नेपाल | citizenship = नेपाली | years_active = सन् १९८२ | notable_works = ‘''म मारेको पल, माया हो माया, झरनाको छिसो पानी, हुकुम बक्सियो, पुरानो हुदैन माया, के सन्देश, कस्ले चोर्यो मेरो मन, आँधि तुफान २, महसुस''’ । | awards = एनएफडीसी राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार २०७०, डी सिने पुरस्कार २०६८, दोस्रो संगीत खबर संगीत पुरस्कार २०१३, नवौं संगीत खबर संगीत पुरस्कार २०२१<ref>{{Cite web |title=Suresh Adhikari {{!}} Artist of Nepal |url=https://www.artistofnepal.com/profile/suresh-adhikari?tab=awards |access-date=2025-04-22 |website=www.artistofnepal.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20250423150042/https://www.artistofnepal.com/profile/suresh-adhikari?tab=awards |archive-date=2025-04-23 }}</ref> | honours = Narayangopal Youth Music Award, Chhinnalata Award. }} '''सुरेश अधिकारी''' (सन् १९६८ फेब्रुअरी २७)<ref>{{Cite web |title=Suresh Adhikari – ArtistNepal |url=https://artistnepal.com/artist/sureshadhikari/ |access-date=2025-04-22 |website=artistnepal.com}}</ref> उनी एक नेपाली लेखक, निर्देशक र फिल्म निर्माता हुन्। उनी नेपाली फिल्म उद्योगमा आफ्नो कामका लागि परिचित छन्, जसमा "पारो" र "कुबेर" चलचित्रहरू निर्देशन गर्ने काम पनि समावेश छ। ==प्रारम्भिक जीवन र करियर== अधिकारीले निर्देशनमा प्रवेश गर्नुअघि सहायक निर्देशकको रूपमा काम गरेर चलचित्र उद्योगमा आफ्नो करियर सुरु गरेका थिए।उहाँ आफ्नो निर्देशन र लेखन कौशलका लागि परिचित हुनुहुन्छ, जुन नेपाली चलचित्र उद्योगमा मान्यता प्राप्त छ। उनले सन् २००१ मा 'माया नमार' बाट चलचित्र संगीत सुरु गरेका थिए। त्यसबेलादेखि, उनले 'मुगलान', 'बन्धन' र 'पर्खी बासी' लगायत ८० भन्दा बढी चलचित्रहरूमा संगीत भरिसकेका छन्। उनले सन् १९८२ मा रेडियो नेपालद्वारा आयोजित बाल कार्यक्रममा गाउन थालेका थिए। निर्देशन बाहेक, अधिकारी एक उद्यमी पनि हुन्। उनले आफ्नै उत्पादन र वितरण कम्पनी, "पराणेप मोशन पिक्चर्स प्रा. लि." स्थापना गरे। नेपाली चलचित्र उद्योगमा आफ्नो काम र उद्यमशीलताका लागि उनले सार्वजनिक मान्यता प्राप्त गरेका छन्। उहाँ नेपालको रोयल्टी कलेक्सन सोसाइटीका अध्यक्ष पनि हुनुहुन्छ।<ref>[https://www.onlinekhabar.com/2023/10/1377016/suresh-adhikari-elected-unopposed-as-president-of-music-royalty-collection-society संगीत रोयल्टी संकलन समाजको अध्यक्षमा सुरेश अधिकारी निर्विरोध चयन - अनलाईन खबर]</ref> ==पुरस्कार र मान्यता== उनले राष्ट्रिय गीत र संगीतको लागि बिभिन्न पुरस्कारहरू प्राप्त गरेका छन्, * नारायणगोपाल युवा संगीत पुरस्कार, * छिन्नलता पुरस्कार<ref>{{Cite web |title=Suresh Adhikari {{!}} Artist of Nepal |url=https://www.artistofnepal.com/profile/suresh-adhikari?tab=biography |access-date=2025-04-22 |website=www.artistofnepal.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20250423051411/https://www.artistofnepal.com/profile/suresh-adhikari?tab=biography |archive-date=2025-04-23 }}</ref> == फिल्मोग्राफी == अधिकारीले "पारो" र "कुबेर" लगायत विभिन्न चलचित्रहरू निर्देशन गरेका छन्। ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} ==बाह्य कडीहरू== * [https://www.lensnepal.com/profile/suresh-adhikari.html Suresh Adhikari- Lensnepal] [[श्रेणी:सङ्गितकार]] 3kip4wl8l8oclb1m2lfqaswatxjtb80 0 144626 1395833 1392957 2026-11-12T07:16:24Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395833 wikitext text/x-wiki {{Short description|बंगाली हिन्दू उन्नत जाति}} {{pp-semi-indef|small=yes}} {{Use Indian English|date=April 2024}} {{use dmy dates|date=April 2024}} {{Infobox ethnic group | group = माहिष्य | image = | caption = | region1 = प्रेसिडेंसी डिभिजन (त्यसबेला [[खुलना डिभिजन]] सहित) • [[बर्दवान डिभिजन]] ( [[मेदिनीपुर डिभिजन]] सहित) • [[राजशाही डिभिजन]] ( [[माल्दा डिभिजन]] सहित) • [[ढाका डिभिजन]] | pop1 = ~२.३८ मिलियन (प्रदेशको हिन्दू जनसंख्याको लगभग एक चौथाई {{circa|1931}}) | langs = [[बंगाली भाषा|बंगाली]] | rels = [[image:Om symbol.svg|15px]] [[हिन्दू धर्म]] }} '''माहिष्य''' ([[IAST]]: '''Māhiṣya''') एक [[बंगाली हिन्दू]] परम्परागत [[कृषि समाज|कृषक]] र ऐतिहासिक रूपमा योद्धा [[जाति]] हो,<ref>{{Cite book|last=Society|first=Indian Anthropological|url=https://books.google.com/books?id=nlqBAAAAMAAJ&q=mahishya|title=Journal of the Indian Anthropological Society|date=2005|publisher=The Society|pages=187–191|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Cd6ZAAAAIAAJ&q=mahishyas|title=Man and Life|date=1992|publisher=Institute of Social Research and Applied Anthropology|language=en}}</ref><ref name=":0">{{Cite book|last=Ray|first=Niharranjan|url=https://books.google.com/books?id=sEBuAAAAMAAJ&q=kaivarta|title=History of the Bengali People: Ancient Period|date=1994|publisher=Orient Longman|isbn=978-0-86311-378-9|pages=179|language=en}}</ref><ref name=":9">{{Cite book |last=Thapar |first=Romila |url=https://books.google.com/books?id=-5irrXX0apQC&dq=kaivarta+revolt&pg=PA410 |title=Early India: From the Origins to AD 1300 |date=February 2004 |publisher=University of California Press |isbn=978-0-520-24225-8 |pages=410 |language=en}}</ref><ref name=":10">{{Cite book |last=Majumdar |first=Ramesh Chandra |url=https://books.google.com/books?id=XNxiN5tzKOgC&q=kaivarta |title=Ancient India |date=1977 |publisher=Motilal Banarsidass Publ. |isbn=978-81-208-0436-4 |pages=318 to 319 |language=en}}</ref> र अविभाजित [[बंगाल]] मा सबैभन्दा ठूलो जाति गठन गर्यो।<ref>{{Cite book|last=Sarma|first=Jyotirmoyee|url=https://books.google.com/books?id=hfE_AAAAMAAJ&q=Mahishyas|title=Caste Dynamics Among the Bengali Hindus|date=1980|publisher=Firma KLM|isbn=978-0-8364-0633-7|pages=119|language=en}}</ref> माहिष्यहरू भौतिक अवस्था र सामाजिक श्रेणीका हिसाबले सबै सम्भावित वर्गहरू समावेश गर्ने एक अत्यन्तै विविध जाति थिए र अझै छन्।<ref>{{Cite book|last1=Pfeffer|first1=Georg|url=https://books.google.com/books?id=2j9LAAAAYAAJ&q=mahishya|title=Contemporary Society: Developmental issues, transition, and change|last2=Behera|first2=Deepak Kumar|date=1997|publisher=Concept Publishing Company|isbn=978-81-7022-642-0|language=en}}</ref><ref name=":6">{{Cite journal |last=Bandyopadhyay |first=Sekhar |date=2023-07-12 |title=Caste and politics in (West) Bengal |url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/09584935.2023.2229751?journalCode=ccsa20 |journal=Contemporary South Asia |pages=4|doi=10.1080/09584935.2023.2229751 |s2cid=259862847 }}</ref> यस समुदायको बंगालमा महत्त्वपूर्ण कृषि, आर्थिक र राजनीतिक प्रभावको इतिहास छ। ==उत्पत्ति, अभिलेख र ग्रन्थहरू== ४४० ई. को कलिकुरी-सुल्तानपुर ताम्रपत्र अभिलेखले [[गुप्त साम्राज्य|गुप्त]] कालको [[वरेन्द्रे]] मा स्थानीय सभा (अधिकरण) मा कायवर्तशर्मन, एक ब्राह्मण कुतुम्बिन (कृषक भू-धारक), को उपस्थितिलाई उजागर गर्दछ।<ref>{{Cite book |last=Bhattacharya |first=Swapna |url=https://books.google.com/books?id=ut4dAAAAMAAJ&q=Kaivarta%C5%9Barman |title=Landschenkungen und staatliche Entwicklung im frühmittelalterlichen Bengalen (5. bis 13. Jh. n. Chr.) |date=1985 |publisher=F. Steiner Verlag Wiesbaden |isbn=978-3-515-04534-6 |pages=59, 166 |language=de}}</ref><ref>{{Cite book |last=Furui |first=Ryosuke |url=https://books.google.com/books?id=lM6gDwAAQBAJ&q=Land+and+society |title=Land and Society in Early South Asia: Eastern India 400–1250 AD |year=2019 |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-1-000-08480-1 |pages=49 |language=en}}</ref> ===स्मृति, पुराण र मध्यकालीन ग्रन्थहरू=== [[याज्ञवल्क्य स्मृति]] र [[गौतम धर्मसूत्र]] जस्ता केही हिन्दू धर्मशास्त्रहरूका अनुसार, माहिष्यहरूको उत्पत्ति [[क्षत्रिय]] पिता र [[वैश्य]] माताको मिलनबाट भएको वर्णन गरिएको छ, जसलाई परम्परागत ग्रन्थहरूमा प्रायः अनुकूल वंश मानिन्छ।<ref>{{cite book|last1=Agarwalla|first1=Shyam. S.|title=Religion and Caste Politics|date=1998|publisher=Rawat Publications|page=133|isbn=9788170334682|url=https://books.google.com/books?id=MOJ4AAAAMAAJ&q=mahishya+varna}}</ref><ref>{{cite book|last1=Kumar|first1=Sangeet|title=Changing Role of the Caste System: A Critique|date=2005|publisher=Rawat Publications|location=Jaipur, India|isbn=8170338816|page=48|url=https://books.google.com/books?id=guhtAAAAMAAJ&q=mahishya}}</ref> [[ब्रह्मवैवर्त पुराण]], जसले विभिन्न मिश्रित जातिहरूको वर्णन गर्दछ, ले पनि कृषि गर्ने कायवर्तहरूको लागि यस्तै उत्पत्ति (क्षत्रिय पिता र वैश्य माता) तोकेको छ,<ref>{{Cite book |last=Sur |first=Atul |title=Bangalir Nritatwik Porichoy |publisher=Jiggassa Agencies Ltd |location=Kolkata |pages=38–39 |language=Bengali}}</ref><ref>{{Cite book |last=Hazra |first=Rajendra Chandra |url=https://books.google.com/books?id=Jar4V3piCeQC |title=Studies in the Purāṇic Records on Hindu Rites and Customs |date=1975 |publisher=Motilal Banarsidass Publishe |isbn=978-81-208-0422-7 |pages=166–67 |language=en}}</ref> जसलाई ऐतिहासिक रूपमा माहिष्यहरूसँग जोडिएको छ। परम्परागत रूपमा उच्च वर्णका आमाबाबु समावेश भएको यो वंश, ग्रन्थहरूमा वर्णन गरिएका अन्य मिश्रित उत्पत्तिहरू भन्दा फरक छ। 'माहिष्य' शब्द यस विशिष्ट शास्त्रीय उत्पत्तिको साथ जोडिएको छ, यस समुदायलाई [[जलिया कैवर्त]] जस्ता समूहहरूबाट छुट्याउँछ, जो विभिन्न उत्पत्ति र पेशाहरूसँग जोडिएका छन् र परम्परागत रूपमा माछा मार्ने काममा संलग्न छन्।<ref>{{cite book|last1=Agarwalla|first1=Shyam. S.|title=Religion and Caste Politics|date=1998|publisher=Rawat Publications|page=133|isbn=9788170334682|url=https://books.google.com/books?id=MOJ4AAAAMAAJ&q=mahishya+varna}}</ref><ref>{{cite book|last1=Kumar|first1=Sangeet|title=Changing Role of the Caste System: A Critique|date=2005|publisher=Rawat Publications|location=Jaipur, India|isbn=8170338816|page=48|url=https://books.google.com/books?id=guhtAAAAMAAJ&q=mahishya}}</ref><ref>{{Cite book|last=MAJUMDAR|first=R. C.|url=http://archive.org/details/dli.bengal.10689.13287|title=HISTORY OF ANCIENT BENGAL|date=1971|publisher=G. BHARADWAJ, CALCUTTA|pages=422}}</ref><ref>{{Cite book |last=Sur |first=Atul |title=Bangalir Nritatwik Porichoy |publisher=Jiggassa Agencies Ltd |location=Kolkata |pages=38–39 |language=Bengali}}</ref> सोह्रौं शताब्दीको उत्तरार्धको ग्रन्थ [[चण्डीमंगल]] ले एक प्रकारका दासहरूको उल्लेख गरेको छ, जो कृषक थिए।<ref>{{Cite book |last=Naskar |first=Sanat Kumar |title=Kavikankan-Chandi (Kalketu-pala) |publisher=Ratnabali |year=2009 |location=Kolkata |pages=299}}</ref> 'चासी-कैवर्त' शब्द पहिलो पटक [[भरतचन्द्र राय]] को [[अन्नदा मंगल]] (१७५३) मा देखा परेको थियो।<ref>{{Cite book |last=Sanyal |first=Hiteshranjan |title=Social Mobility in Bengal |publisher=Papyrus |year=1981 |location=Kolkata |pages=41}}</ref> ==इतिहास== हाल माहिष्य भनेर चिनिने समूहलाई मूलतः कैवर्त वा कैवर्ता भनिन्थ्यो। आठौं देखि तेह्रौं शताब्दीसम्म, प्रशासक र कानुनी अधिकारीको पदमा कायवर्तहरूको उपस्थितिका धेरै उदाहरणहरू छन्।<ref>{{Cite book|last=Ray|first=Niharranjan|url=https://books.google.com/books?id=sEBuAAAAMAAJ&q=kaivarta|title=History of the Bengali People: Ancient Period|date=1994|publisher=Orient Longman|isbn=978-0-86311-378-9|pages=207|language=en}}</ref> [[पाल वंश]]को शासनकालमा, धेरै कायवर्तहरू, धेरै ब्राह्मणहरूसँग मिलेर, शाही दरबारहरूमा मन्त्रीको रूपमा काम गर्थे।<ref>{{Cite book |last=Sarma |first=Jyotirmoyee |url=https://books.google.com/books?id=hfE_AAAAMAAJ |title=Caste Dynamics Among the Bengali Hindus |date=1980 |publisher=Firma KLM |isbn=978-0-8364-0633-7 |pages=7 |language=en}}</ref> एघारौं शताब्दीमा, एक विद्रोही शत्रुतामा, मूलतः एक सामन्ती प्रमुख [[दिव्य]] ले [[महीपाल द्वितीय]] को हत्या गरे, [[वरेन्द्रे विद्रोह|वरेन्द्रे]] कब्जा गरे र त्यहाँ एक शासन स्थापित गरे। छोटो समयका लागि वरेन्द्रे तीन कायवर्त राजाहरू - दिव्य, रुडोक र भीमको सर्वोच्चतामा झुक्यो।<ref name=":0" /><ref>{{Cite book|last1=Sur|first1=Atul Krishna|url=https://books.google.com/books?id=kb09AAAAIAAJ&q=Kaivarta|title=History and Culture of Bengal|last2=Sur|first2=Atul Kumar|date=1963|publisher=Chuckervertti, Chatterjee|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=MAJUMDAR|first=R. C.|url=http://archive.org/details/dli.bengal.10689.13287|title=HISTORY OF ANCIENT BENGAL|date=1971|publisher=G. BHARADWAJ, CALCUTTA}}</ref> इतिहासकार [[रोमिला थापर]] का अनुसार, यो भारतीय इतिहासमा पहिलो किसान विद्रोह हुन सक्छ।<ref>{{Cite book|last=Thapar|first=Romila|url=https://books.google.com/books?id=aei9AAAAQBAJ&pg=PA501|title=The Past Before Us|date=2013-10-14|publisher=Harvard University Press|isbn=978-0-674-72651-2|language=en}}</ref><ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref>{{Cite book|last1=Sharma|first1=R. S.|url=https://books.google.com/books?id=i_sIE1sO5kwC&q=kaivarta|title=Early Medieval Indian Society (pb)|last2=Sharma|first2=Ram Sharan|date=2003|publisher=Orient Blackswan|isbn=978-81-250-2523-8|pages=221–226|language=en}}</ref> आफ्नो शासनकालमा भीमले ब्राह्मणवादी र अन्य लाभार्थीहरूलाई विस्थापित गरे र उनीहरूबाट कर लगाए, र किसानहरूको हितलाई प्राथमिकता दिए।<ref>{{Cite book|last1=Sharma|first1=R. S.|url=https://books.google.com/books?id=i_sIE1sO5kwC&q=Bhima|title=Early Medieval Indian Society (pb)|last2=Sharma|first2=Ram Sharan|date=2003|publisher=Orient Blackswan|isbn=978-81-250-2523-8|pages=224|language=en}}</ref> एघारौं र बाह्रौं शताब्दीमा केही कायवर्तहरू [[संस्कृत]] मा निपुण थिए र [[कविता]] रचना गर्थे।<ref name=":0" /> १९औं शताब्दीको अन्त्यमा, माहिष्यहरूको बंगाल समाजमा स्थानबारे विद्वानहरूको मतभेद देखियो। संस्कृतविद् र पुरातत्वविद् राजेन्द्रलाल मित्राले माहिष्यहरू आधुनिक शिक्षामा पहुँच नभएका सानो किसानको जाति हुन सक्ने सुझाव दिए। यद्यपि, नदियाका पण्डितहरूको कलेजका अध्यक्ष र १८९६ को प्रमुख कृति "हिन्दू जाति र सम्प्रदाय" का लेखक जोगेंद्रनाथ भट्टाचार्यले मेदिनीपुरको [[तामलुक उपविभाग|तामलुक]] र [[कन्ताई उपविभाग|कन्ताई]] उपविभागहरूमा, जहाँ तिनीहरूको संख्या धेरै थियो र उच्च जातिको जनसंख्या कम थियो, कैवर्तहरूलाई स्थानीय कुलीन वर्गमा मान्न सकिन्छ, र अन्य जिल्लाहरूमा उनीहरूको स्थान कायस्थहरू भन्दा ठीक तल थियो भनेर उल्लेख गरे।<ref>{{Cite book |last=Sengupta |first=Saswati |url=https://books.google.com/books?id=VKkPEAAAQBAJ |title=Mutating Goddesses: Bengal's Laukika Hinduism and Gender Rights |date=2020-11-30 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-099325-2 |pages=109 |language=en}}</ref> १९औं शताब्दीको उत्तरार्धमा माहिष्य आन्दोलन वाणिज्य, शिक्षा र पेशामा नयाँ अवसरहरूको लाभ उठाउने सफल व्यक्तिहरूद्वारा प्रेरित थियो, प्रायः परम्परागत समाजपतिहरू (भूमिधारक सामाजिक नेताहरू) भन्दा भिन्न, जसले कहिलेकाहीँ आन्दोलनको विरोध गर्थे।<ref name=":7">{{Cite book |last1=Ray |first1=Rajat Kanta |url=https://books.google.com/books?id=K15uAAAAMAAJ&q=kaivartas |title=Social Conflict and Political Unrest in Bengal, 1875-1927 |last2=Ray |first2=Professor and Head of the Department of History Rajat Kanta |date=1984 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-561654-5 |pages=75, 76 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Ahir |first=Rajiv |url=https://books.google.com/books?id=HBziwQEACAAJ&q=a+brief+history+of+modern+india |title=A Brief History of Modern India |date=2018 |publisher=Spectrum Books (P) Limited |isbn=978-81-7930-688-8 |pages=839 |language=en}}</ref> त्यस समयसम्म, यी विविध व्यक्तिहरूलाई सामान्यतया चासी-कैवर्त भनेर चिनिन्थ्यो। चासी-कैवर्त जनसंख्या, विशेष गरी [[मेदिनीपुर जिल्ला|मेदिनीपुर]] को पूर्वी र दक्षिणी भागहरूमा प्रभावी, भूमि सुधार गरेर, [[बंगालका जमिनदार|जमिनदार]] र [[जोतदार]] देखि साना किसानसम्मका विभिन्न स्तरहरू कब्जा गरेर कृषि अर्थतन्त्रमा शक्तिशाली स्थान स्थापित गरे। [[मेदिनीपुर डिभिजन|मेदिनीपुर]] का धेरै प्रमुख अर्ध-राजकीय परिवारहरू, जसमा [[तामलुक शाही परिवार|तामलुक राज परिवार]], [[काजलागढ़]] राज परिवार, र [[बाहुबलिन्द्र शाही परिवार|मयना राज परिवार]] समावेश छन्, आफूलाई माहिष्य भनेर चिनाउँछन्।<ref name=":8">{{Cite book |last=Das |first=Bishnupada |url=https://books.google.com/books?id=wuLZAAAAMAAJ |title=Some Aspects of Socio-economic Changes in South Western Frontier Bengal Since Introduction of Neo-Vaiṣṇavism |date=1996 |publisher=Firma KLM Private Limited |isbn=978-81-7102-049-2 |pages=23, 157, 225 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bhowmik |first=Arindam |title=MEDINIPUR {{!}} মেদিনীপুর {{!}} मेदिनीपुर {{!}} MIDNAPUR {{!}} MIDNAPORE {{!}} JHARGRAM |url=https://www.midnapore.in/ |access-date=2024-10-01 |website=www.midnapore.in |language=en}}</ref> [[ढाका जिल्ला|ढाका]] जस्ता जिल्लाहरूमा, माहिष्यहरूको उच्च र मध्यम वर्ग (जसलाई पराशर दास वा हलिक दास पनि भनिन्छ) मुस्लिम शासनकालदेखि नै उल्लेखनीय जमिनदार र पर्याप्त भूमिधारक थिए। [[बर्दवान]], [[हुगली जिल्ला|हुगली]], [[नदिया]], [[२४ परगना]], र पूर्वी क्षेत्रहरू जस्तै [[फरीदपुर जिल्ला|फरीदपुर]] जस्ता अन्य जिल्लाहरूमा, उनीहरूले कृषिमा महत्त्वपूर्ण पदहरू धारण गरे, जसमध्ये केही पर्याप्त भूमिधारक, अन्न व्यापारी र किसान-मालिक थिए।<ref>{{Cite book |last=Bandyopādhyāẏa |first=Śekhara |url=https://books.google.com/books?id=8UNuAAAAMAAJ |title=Caste, Politics, and the Raj: Bengal, 1872-1937 |date=1990 |publisher=K.P. Bagchi & Company |isbn=978-81-7074-066-7 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Bhaumik |first=Sudarshana |url=https://books.google.com/books?id=bKh4EAAAQBAJ |title=The Changing World of Caste and Hierarchy in Bengal: Depiction from the Mangalkavyas c. 1700–1931 |date=2022-08-26 |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-1-000-64143-1 |pages=37–38 |language=en}}</ref> [[कलकत्ता]] का प्रमुख भूमिधारक परिवारहरू जस्तै [[जनबजार]] मा मार परिवार र [[बाओली]] को [[बाओली राज|मंडल परिवार]] पनि माहिष्य थिए।<ref name=":2">{{Cite web |title=Mahisyas and the new caste question in West Bengal politics |url=https://www.indiatoday.in/elections/west-bengal-assembly-polls-2021/story/mahisyas-and-the-new-caste-question-in-west-bengal-politics-1780517-2021-03-17 |access-date=2021-11-13 |website=India Today |date=18 March 2021 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Basu |first=Debashis |url=https://books.google.com/books?id=33MbAAAAIAAJ |title=Kalakātāra purākathā |date=1990 |publisher=Pustaka Bipaṇi |isbn=978-81-85471-01-3 |location=Kolkata |pages=71, 78 |language=bn}}</ref> शहरी क्षेत्रहरूमा, एक ठूलो माहिष्य समूह व्यापार, निर्माण, र कानुन जस्ता पेशामा संलग्न थिए।<ref>{{Cite book|last=Chakrabarty|first=Bidyut|url=https://books.google.com/books?id=B2tuAAAAMAAJ&q=Mahishya|title=Local Politics and Indian Nationalism, Midnapur, 1919-1944|date=1997|publisher=Manohar Publishers & Distributors|isbn=978-81-7304-158-7|language=en}}</ref><ref name=":7" /> धेरै माहिष्यहरू ग्रामीण क्षेत्रहरूमा परम्परागत कृषि कार्यमा संलग्न रहे पनि, एक पुस्ता भित्र, ठूलो संख्याले कृषिबाट [[हावडा]] र [[कोलकाता]] का शहरी क्षेत्रहरूमा इन्जिनियरिङ र दक्ष श्रममा संक्रमण गरे। हावडामा, माहिष्यहरू विशेष गरी धेरै संख्यामा र सफल व्यवसायी छन्। २०औं शताब्दीको शुरुवातमा, धेरै जसो भूमि र कारखानाहरू [[कायस्थ]]हरूको स्वामित्वमा थिए; तर १९६७ सम्म, [[माहिष्य]] समुदायले जिल्लाका ६७ प्रतिशत इन्जिनियरिङ व्यवसायहरूको स्वामित्व लिएको थियो।<ref name="Vaishyas">{{cite journal | author = Lessinger, Johanna M. | title = ''The New Vaishyas''. | journal = Economic Development and Cultural Change | year = 1982 | volume = 30 | issue = 4 | pages = 920–924 | url=https://archive.org/details/sim_economic-development-and-cultural-change_1982-07_30_4/page/920 | doi = 10.1086/452603 }} </ref><ref>{{Cite book|last=Timberg|first=Thomas A.|url=https://books.google.com/books?id=a_UVAQAAMAAJ&q=Mahishya|title=The Marwaris, from Traders to Industrialists|date=1978|publisher=Vikas|isbn=978-0-7069-0528-1|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Others|url=https://books.google.com/books?id=fEwOQh41NZMC&dq=mahisya&pg=PA243|title=Reader In Urban Sociology|date=1991|publisher=Orient Blackswan|isbn=978-0-86311-152-5|language=en}}</ref> ==स्वतन्त्रता आन्दोलनमा भूमिका== दिगम्बर विश्वास र विष्णु चरण विश्वास, [[नदिया जिल्ला|नदिया]] का साना जमिनदार र महाजनहरूले नदिया र [[जेसोर जिल्ला|जेसोर]] का किसानहरूलाई संगठित गरे, र 'लाठीयाल' र भालाधारीहरूको सेना खडा गरे। उनीहरूले त्यस क्षेत्रमा [[निलो विद्रोह]] को नेतृत्व गरे र विद्रोह पछि किसानहरूको ऋण तिरे। नील कारखानाका असन्तुष्ट पूर्व कर्मचारीहरू, गाउँका मुखियाहरू (मंडलहरू), र केही अन्य किसान समुदायका सदस्यहरूले यस विद्रोहमा युरोपेली बगान मालिकहरू विरुद्ध ठूलो संख्यामा भाग लिए।<ref>{{Cite book |last=Kling |first=Blair B. |url=https://www.jstor.org/stable/j.ctv513101 |title=The Blue Mutiny: The Indigo Disturbances in Bengal, 1859-1962 |date=1966 |publisher=University of Pennsylvania Press |isbn=978-1-5128-0349-5 |pages=84–86, 95|jstor=j.ctv513101 }}</ref><ref>{{Cite journal |last=Bhattacharya |first=Subhas |date=1977 |title=The Indigo Revolt of Bengal |url=https://www.jstor.org/stable/3516809 |journal=Social Scientist |volume=5 |issue=12 |pages=16–18 |doi=10.2307/3516809 |jstor=3516809 |issn=0970-0293}}</ref> माहिष्यहरूले राष्ट्रवादी आन्दोलनमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेले।<ref>{{Cite book|last=Chakrabarty|first=Bidyut|url=https://books.google.com/books?id=B2tuAAAAMAAJ&q=Mahishyas|title=Local Politics and Indian Nationalism, Midnapur, 1919-1944|date=1997|publisher=Manohar Publishers & Distributors|isbn=978-81-7304-158-7|language=en}}</ref> 'देशप्राण' [[वीरेन्द्रनाथ सस्मल]]<ref>{{Cite web|title=.:: Legacy of Midnapore(Medinipur, Midnapur, Purba Medinipur, Paschim Medinipur, East Midnapore, West Midnapore)::.|url=https://www.midnapore.in/bi.html|access-date=2021-09-29|website=www.midnapore.in}}</ref> ले १९१९ मा यूनियन बोर्ड कर विरुद्ध माहिष्यहरूको नेतृत्व गरे जुन पछि मेदिनीपुरमा [[असहयोग आन्दोलन (१९१९–२२)|असहयोग आन्दोलन]] मा विलय भयो।<ref>{{Cite book |last=Bandyopādhyāẏa |first=Śekhara |url=https://books.google.com/books?id=0oVra0ulQ3QC&q=from+plassey+to+partition |title=From Plassey to Partition: A History of Modern India |date=2004 |publisher=Orient Blackswan |isbn=978-81-250-2596-2 |pages=307–308 |language=en}}</ref> [[सविनय अवज्ञा आन्दोलन]] को समयमा माहिष्यहरूले भविष्यका कारबाहीहरूको लागि मार्ग प्रशस्त गरे जसले गर्दा तामलुक र [[कन्ताई]] क्षेत्रहरूमा ब्रिटिश प्रशासनको लगभग पतन भयो।<ref>{{Cite book|last1=Dasgupta|first1=Tapati|url=https://books.google.com/books?id=VShFAAAAYAAJ&q=Mahishyas|title=Rural Development in India: A Socio-historic Approach|last2=Chattopadhyay|first2=R. N.|date=1999|publisher=National Book Organisation|isbn=978-81-85135-98-4|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mahotsav |first=Amrit |title=Mahishya peasant movement |url=https://amritmahotsav.nic.in/district-reopsitory-detail.htm?19511 |access-date=2023-08-12 |website=Azadi Ka Amrit Mahotsav, Ministry of Culture, Government of India |language=English}}</ref> १९४० को दशकसम्म, माहिष्यहरू मेदिनीपुर र समग्र [[दक्षिण बंगाल]] मा [[भारतीय राष्ट्रिय कांग्रेस]] को नेतृत्वमा भएको सैन्य राष्ट्रवादी आन्दोलनको मेरुदण्ड थिए। वास्तवमा, मेदिनीपुरमा [[भारत छोडो आन्दोलन]] का अधिकांश नेता र कार्यकर्ता माहिष्य थिए। उनीहरूले [[तामलुक]] मा करिब दुई वर्ष (१९४२-४४) सम्म चलेको एक समानान्तर सरकार [[ताम्रलिप्त जातीय सरकार]]<ref>{{Cite book|last=Sarkar|first=Sumit|url=https://books.google.com/books?id=kOawCwAAQBAJ&pg=PA401|title=Modern India 1885–1947|date=1989-01-24|publisher=Springer|isbn=978-1-349-19712-5|language=en}}</ref> स्थापना गरेका थिए। यसको आफ्नै सेना, न्यायपालिका र वित्त विभाग थियो। मेदिनीपुरमा समानान्तर राष्ट्रिय सरकारको मुखपत्र 'विप्लवी' पछि अंग्रेजीमा प्रकाशित भएको थियो।<ref name=":2" /><ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/dli.bengal.10689.13237|quote=tamralipta jatiya sarkar.|title=Sarbadhinayak: life story of Sri Satis Chandra Samanta, first Sarbadhinayak of Tamralipta Jatiya Sarkar|date=1982|publisher=Tamralipta Swadhinata Sangram Itihas Committee|language=en}}</ref> म्याटङ्गिनी हाजरा, जसको माइती थर 'माइती' थियो र उनी यस समुदायसँग सम्बन्धित थिइन्, भारत छोडो आन्दोलनकी एक प्रमुख शहीद थिइन्।<ref name=":3">{{Cite book |last=Ghosh |first=G. K. |url=https://books.google.com/books?id=z6eBAAAAMAAJ |title=Legends of Origin of the Castes and Tribes of Eastern India |date=2000 |publisher=Firma KLM |isbn=978-81-7102-046-1 |pages=49 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Ghosh |first=Chitra |url=https://books.google.com/books?id=4BMqAAAAYAAJ |title=Women Movement Politics in Bengal |date=1991 |publisher=Chatterjee Publisher |isbn=978-81-85089-04-1 |pages=72 |language=en}}</ref> ==वर्ण स्थिति== बंगालमा परम्परागत [[वर्ण]] प्रणालीलाई कहिलेकाहीँ ब्राह्मण र गैर-ब्राह्मणहरू बीचको प्राथमिक विभाजनले चित्रित गरिएको छ, जसमा ऐतिहासिक रूपमा [[क्षत्रिय]] र [[वैश्य]] स्थितिका दाबी गर्नेहरू लगायत धेरै गैर-ब्राह्मण समूहहरूलाई केही वर्गीकरणहरूमा व्यापक रूपमा [[शूद्र]] को छातामुनि वर्गीकृत गरिएको छ। यस सन्दर्भमा, यो महत्त्वपूर्ण छ कि बंगाली जाति व्यवस्थाले अक्सर ब्राह्मणहरूलाई 'उत्तम वर्ण' र अन्य सबैलाई 'शूद्र' को रूपमा हेर्ने गर्दथ्यो, जसमा वैश्य र क्षत्रियहरू पनि समावेश थिए।<ref>{{Cite book |last=SIRCAR |first=D. C. |url=http://archive.org/details/dli.bengal.10689.12965 |title=STUDIES IN THE SOCIETY AND ADMINISTRATION OF ANCIENT AND MEDIEVAL INDIA VOL. 1 |date=1959 |publisher=FIRMA K. L. MUKHOPADHYAY, CALCUTTA |pages=115}}</ref> यद्यपि, माहिष्यहरूले लगातार एक विशिष्ट र उच्च स्थितिको दाबी गरेका छन्। शास्त्रीय रूपमा, माथि उल्लेख गरिए अनुसार, [[याज्ञवल्क्य स्मृति]], [[गौतम धर्मसूत्र]], र [[ब्रह्मवैवर्त पुराण]] जस्ता ग्रन्थहरूले माहिष्य (वा कैवर्त, जुन ऐतिहासिक रूपमा यस समूहसँग सम्बन्धित छ) को उत्पत्ति क्षत्रिय पिता र वैश्य माताको मिलनबाट भएको वर्णन गर्दछ।<ref>{{cite book|last1=Agarwalla|first1=Shyam. S.|title=Religion and Caste Politics|date=1998|publisher=Rawat Publications|page=133|isbn=9788170334682|url=https://books.google.com/books?id=MOJ4AAAAMAAJ&q=mahishya+varna}}</ref><ref>{{cite book|last1=Kumar|first1=Sangeet|title=Changing Role of the Caste System: A Critique|date=2005|publisher=Rawat Publications|location=Jaipur, India|isbn=8170338816|page=48|url=https://books.google.com/books?id=guhtAAAAMAAJ&q=mahishya}}</ref><ref>{{Cite book |last=Sur |first=Atul |title=Bangalir Nritatwik Porichoy |publisher=Jiggassa Agencies Ltd |location=Kolkata |pages=38–39 |language=Bengali}}</ref> ऐतिहासिक रूपमा, समुदायले यस उत्पत्तिको अनुरूप मान्यताको लागि सक्रिय रूपमा प्रयास गर्यो, १९०१ को जनगणनामा [[वैश्य]] स्थितिको र १९३१ को जनगणनामा [[क्षत्रिय]] वा माहिष्य क्षत्रिय स्थितिको दाबी गर्यो।<ref>{{Cite book |last=Dasgupta |first=Swapan |url=https://books.google.co.in/books/about/Local_Politics_in_Bengal.html?id=tRNJMwEACAAJ&redir_esc=y |title=Local Politics in Bengal: Midnapur District 1907-1934 |publisher=University of London, School of Oriental and African Studies |location=[[London]] |pages=58 |language=en|quotation=The Mahishyas claimed their origin from the union of a Kshatriya male and a Vaishya female. Although in neighbouring Orissa they were regarded as Kshatriyas and had once formed the bulk of the peasant militia, the rigid Kulinism of Bengal forced them into the category of Sudras.}}</ref><ref>{{Cite book |last=Bandyopādhyāẏa |first=Śekhara |url=https://books.google.co.in/books/about/Caste_Politics_and_the_Raj.html?id=qj4gAAAAIAAJ&redir_esc=y |title=Caste, Politics, and the Raj: Bengal, 1872-1937 |date=1990 |publisher=K.P. Bagchi & Company |isbn=978-81-7074-066-7 |pages=103 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Bhaumik |first=Sudarshana |url=https://www.google.co.in/books/edition/The_Changing_World_of_Caste_and_Hierarch/bKh4EAAAQBAJ?hl=en |title=The Changing World of Caste and Hierarchy in Bengal: Depiction from the Mangalkavyas c. 1700–1931 |date=2022-08-26 |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-1-000-64143-1 |language=en|quotation=The Khandaits were quasi military castes of Orissa. They formed the Paik militia forces of the local rajas and zamindars of Mayurbhanj and enjoyed rent-free lands as jagir. Abul Fazl describes Khandaits as “zamindars of the district of Midnapur.(P46); The Chasi Kaivartas were also a dominant ruling class in Midnapore.The kingdom of Tamralipta (Tamluk) ruled from time immemorial by Maurya dynasty and was seized by the Kaivarta house of Bhuiya Rays who became the zamindars of Tamluk. Ain-i-Akbari mentions that during the time of Akbar it was a zamindari held by khandait family.(P170)}}</ref> [[स्वपन दासगुप्ता]] जस्ता विद्वानहरूले उनीहरूको किसान-मिलिशिया इतिहासलाई ध्यानमा राख्दै उनीहरूको क्षत्रिय पृष्ठभूमिको दाबीलाई समर्थन गर्छन्, ओडिसाका खण्डायत जस्ता समूहहरूसँग समानता देखाउँदै।<ref>{{Cite book |last=Dasgupta |first=Swapan |url=https://books.google.co.in/books/about/Local_Politics_in_Bengal.html?id=tRNJMwEACAAJ&redir_esc=y |title=Local Politics in Bengal: Midnapur District 1907-1934 |publisher=University of London, School of Oriental and African Studies |location=[[London]] |pages=58 |language=en|quotation=The Mahishyas claimed their origin from the union of a Kshatriya male and a Vaishya female. Although in neighbouring Orissa they were regarded as Kshatriyas and had once formed the bulk of the peasant militia, the rigid Kulinism of Bengal forced them into the category of Sudras.}}</ref><ref>{{Cite book |last=Bhaumik |first=Sudarshana |url=https://www.google.co.in/books/edition/The_Changing_World_of_Caste_and_Hierarch/bKh4EAAAQBAJ?hl=en |title=The Changing World of Caste and Hierarchy in Bengal: Depiction from the Mangalkavyas c. 1700–1931 |date=2022-08-26 |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-1-000-64143-1 |language=en|quotation=The Khandaits were quasi military castes of Orissa. They formed the Paik militia forces of the local rajas and zamindars of Mayurbhanj and enjoyed rent-free lands as jagir. Abul Fazl describes Khandaits as “zamindars of the district of Midnapur.(P46); The Chasi Kaivartas were also a dominant ruling class in Midnapore.The kingdom of Tamralipta (Tamluk) ruled from time immemorial by Maurya dynasty and was seized by the Kaivarta house of Bhuiya Rays who became the zamindars of Tamluk. Ain-i-Akbari mentions that during the time of Akbar it was a zamindari held by khandait family.(P170)}}</ref> माहिष्यहरूको विशिष्ट [[वर्ण]] स्थितिको विषय विद्वानहरूको चर्चाको विषय बनेको छ।<ref>{{Cite book |last=Sarma |first=Jyotirmoyee |url=https://books.google.com/books?id=hfE_AAAAMAAJ |title=Caste Dynamics Among the Bengali Hindus |date=1980 |publisher=Firma KLM |isbn=978-0-8364-0633-7 |pages=118–120 |language=en}}</ref> यो ध्यान दिनु महत्त्वपूर्ण छ कि माहिष्य समुदाय [[जलिया कैवर्त]] समूह भन्दा फरक छ, जो परम्परागत रूपमा माछा मार्ने कामसँग सम्बन्धित छन् र अलग रूपमा वर्गीकृत छन्।<ref>{{Cite book|last=MAJUMDAR|first=R. C.|url=http://archive.org/details/dli.bengal.10689.13287|title=HISTORY OF ANCIENT BENGAL|date=1971|publisher=G. BHARADWAJ, CALCUTTA|pages=422}}</ref><ref>{{Cite book |last=Sur |first=Atul |title=Bangalir Nritatwik Porichoy |publisher=Jiggassa Agencies Ltd |location=Kolkata |pages=38–39 |language=Bengali}}</ref> आफ्नो ऐतिहासिक महत्त्व र उच्च वर्णहरूसँगको आत्म-पहिचानको बावजुद, उपनिवेश प्रशासनद्वारा गरिएका केही वर्गीकरणहरू, जस्तै १९२१ को "पिछडिएका वर्ग" सूचीमा 'चासी-कैवर्त' लाई समावेश गर्नु, समुदायका धनी र उन्नतशील वर्गहरूले कडा रूपमा अस्वीकार गरे, जसले यस्ता वर्गीकरणहरूलाई आफ्नो "उच्च जातीय हिन्दू" स्थितिको दाबीको लागि हानिकारक ठाने।<ref name=":2" /><ref name=":1">{{Cite web |date=2021-04-05 |title=In Bengal, the battle for Mahishya vote and the politics of turning OBC |url=https://www.hindustantimes.com/elections/west-bengal-assembly-election/in-bengal-the-battle-for-mahishya-vote-and-the-politics-of-turning-obc-101617600433681.html |access-date=2021-11-13 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Chandra |first1=Uday |url=https://books.google.com/books?id=7qXbCgAAQBAJ |title=The Politics of Caste in West Bengal |last2=Heierstad |first2=Geir |last3=Nielsen |first3=Kenneth Bo |date=2015-09-25 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-41477-3 |pages=35 |language=en}}</ref> पछि, १९४६ मा, कथित बेफाइदाहरूको सामना गर्दै, एक जाति संगठनले आफूलाई "मध्यवर्ती र पिछडिएका" जातिहरूको रूपमा पहिचान गरेर विशेष सुविधाहरू खोज्यो, अवसरहरूबाट आफ्नो बहिष्करणलाई उजागर गर्दै, जुन सामान्य रूपमा निम्न स्थितिको स्वीकृति भन्दा रणनीतिक राजनीतिक चालबाजीलाई प्रतिबिम्बित गर्दछ।<ref>{{Cite book |last=Bhaumik |first=Sudarshana |url=https://books.google.com/books?id=bKh4EAAAQBAJ&q=sudarshana+bhaumik |title=The Changing World of Caste and Hierarchy in Bengal: Depiction from the Mangalkavyas c. 1700–1931 |date=2022-08-26 |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-1-000-64143-1 |pages=253 |language=en}}</ref> आधुनिक सन्दर्भमा, जबकि [[मण्डल आयोग]] ले [[पश्चिम बंगाल]] का लागि 'चासी-कैवर्त' र 'माहिष्य' लाई "पिछडिएका वर्ग" को रूपमा सूचीकृत गरे पनि, स्थिति जटिल रहेको छ। सेन आयोगले 'चासी-कैवर्त' (पिछडिएको रूपमा पहिचान गरिएको) र 'माहिष्य' (पिछडिएको रूपमा पहिचान नगरिएको) बीच भिन्नता छुट्याएको छ। हाल, [[अन्य पिछडा वर्ग|ओबीसी]] स्थिति 'चासी-कैवर्त' को रूपमा दस्तावेज भएकाहरूलाई उपलब्ध छ। माहिष्य समूह समग्रमा [[सामान्य जाति|सामान्य]] श्रेणीमा रहेको छ,<ref>{{Cite web |title=National Commission for Backward Classes |url=http://www.ncbc.nic.in/user_panel/GazetteResolution.aspx?Value=mPICjsL1aLsuCuiz9sxodXx6rFC7RUTUuP8uuQ4DdwcJR73toyBDjMzv/hn6ilCP |access-date=2022-10-15 |website=www.ncbc.nic.in}}</ref><ref name=":2" /><ref name=":1" /></ref><ref>{{Cite journal |title=Seventh Report |url=http://wbcbc.gov.in/advice/7th-rpt.pdf |journal= |archive-url=https://web.archive.org/web/20231202182021/http://wbcbc.gov.in/advice/7th-rpt.pdf |archive-date=2 December 2023 |access-date=28 May 2025 }}</ref> र [[पश्चिम बंगाल]] को सबैभन्दा ठूलो जाति गठन गर्दछ।<ref name=":1" /> उनीहरूको शास्त्रीय उत्पत्ति, शासक र भूमिधारकको रूपमा ऐतिहासिक महत्त्व, कृषि र औद्योगिक दुवै क्षेत्रमा आर्थिक सफलता, महत्त्वपूर्ण राजनीतिक प्रभाव, सामाजिक स्थिति, र आधुनिक वर्गीकरण मुख्य रूपमा सामान्य श्रेणी भित्र रहेका आधारमा, माहिष्यहरूलाई बंगाली हिन्दू सामाजिक पदानुक्रममा व्यापक रूपमा एक उच्च-मध्यम जाति मानिन्छ।<ref>{{Cite book |last=Chatterjee |first=Partha |url=https://books.google.com/books?id=OjhuAAAAMAAJ&q=Mahishya |title=The Present History of West Bengal: Essays in Political Criticism |date=1997 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-563945-2 |pages=73, 75 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=W5oiAAAAMAAJ&q=dominant+caste |title=Tropical Man |date=1972 |publisher=E.J. Brill |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Beech |first1=Robert Paul |url=https://books.google.com/books?id=OT1tAAAAMAAJ&q=mahisya+dominant |title=South Asia Series Occasional Paper |last2=Beech |first2=Mary Jane |date=1969 |publisher=Asian Studies Center, Michigan State University |pages=107 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Chatterjee |first=Gouripada |url=https://books.google.com/books?id=75-a8FSPmvQC&dq=mahisyas&pg=PA157 |title=Midnapore, the Forerunner of India's Freedom Struggle |date=1986 |publisher=Mittal Publications |pages=158 |language=en}}</ref><ref name=":1"/> ==सामाजिक-आर्थिक अवस्था== ग्रामीण क्षेत्रहरूमा धेरै अझै परम्परागत काममा संलग्न भए पनि, एक पुस्ता भित्र माहिष्यहरूले [[हावडा]] र [[कोलकाता]] को शहरी क्षेत्रहरूमा इन्जिनियरिङ र दक्ष श्रमको पक्षमा ठूलो संख्यामा कृषि त्यागे। हावडामा, माहिष्यहरू सबैभन्दा धेरै संख्यामा र सफल व्यवसायी छन्। २०औं शताब्दीको शुरुवातमा, धेरै जसो भूमि र कारखानाहरू [[कायस्थ]]हरूको स्वामित्वमा थिए; तर १९६७ सम्म, [[माहिष्य]] समुदायले जिल्लाका ६७ प्रतिशत इन्जिनियरिङ व्यवसायहरूको स्वामित्व लिएको थियो।<ref name="Vaishyas"/> उदाहरणका लागि, जब [[सुभाष चन्द्र बोस]] र [[वीरेन्द्रनाथ सस्मल]] बीच [[कलकत्ता नगरपालिका निगम]] को मुख्य कार्यकारी अधिकारीको पदका लागि प्रतिस्पर्धा भयो, जसले त्यसबेला बंगालको राजनीतिक जीवनमा प्रभुत्व जमाएको थियो, बोस कुशलतापूर्वक विजयी भए।<ref name="Freedom">{{cite book | last = Maity | first = Sachindra | year = 1975 | title = Freedom Movement in Midnapore | publisher = Firma, K.L. | location = Calcutta | pages = }}</ref> यद्यपि [[चित्तरञ्जन दास]] ले सुरुमा सस्मललाई काम प्रस्ताव गरेर उनको सेवाहरूको लागि पुरस्कृत गर्ने प्रस्ताव गरेका थिए, तर उनले चाँडै पछि हटे जब उनले यो छनोटले शहरका कायस्थ गुटलाई आपत्तिजनक हुनेछ भनेर थाहा पाए। तिनीहरूमध्ये एकले त यसोसम्म टिप्पणी गरे: ‘के मेदिनीपुरबाट कुनै केवट आएर कलकत्तामा शासन गर्ने?’{{Efn|Refer {{Cite book|last=Mohanty|first=Nivedita |title=Oriya Nationalism Quest for a United Orissa 1866-1956|publisher=Prafulla|year=2005}} Page 263: "In 1924, when Birendranath Sasmal claimed the post of Chief Executive Officer of Calcutta corporation an untoward situation occurred. A newspaper reported that he was greeted with derogatory slogans because of his Oriya origin and his claim for the post was overruled."}} सस्मलले बंगाल प्रान्तीय कांग्रेस समिति (BPCC) को बैठकमा आफ्ना गुरु दासलाई दुई प्रश्न सोधे: '(१) सुभाष बोस सदस्य र उनका भाइ शरत बोस कलकत्ता निगमको एल्डरम्यान स्वराज पार्टी द्वारा निर्वाचित भएका थिए। किन BPCC निगममा एक परिवारको प्रभुत्व स्थापित गर्न लागिपरेको थियो? (२) निगमको सर्वोच्च कार्यकारी पदमा, उनलाई पन्छाएर अर्को व्यक्ति नियुक्त गर्ने प्रस्ताव भइरहेको थियो। के यो उनलाई उनको नीच जातका कारण हेला गरिएकोले हो?' दासले पहिलो प्रश्नमा असन्तुष्टि व्यक्त गरे र दोस्रोको अपर्याप्त जवाफ दिए जसले सस्मललाई सन्तुष्ट पारेन। सस्मल पूर्ण अपमान र क्रोधमा BPCC छोडेर आफ्नो कानुनी अभ्यास र [[कन्ताई उपविभाग|कन्ताई]] र [[मेदिनीपुर]] मा स्थानीय राजनीतिमा आफ्नो नियन्त्रणमा फर्किए।<ref>{{Cite book |last=Ray |first=Rajat Kanta |url=https://books.google.com/books?id=K15uAAAAMAAJ |title=Social Conflict and Political Unrest in Bengal, 1875-1927 |date=1984 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-561654-5 |pages=330–331 |language=en}}</ref> माहिष्यहरूको वित्तीय, सामाजिक र राजनीतिक सफलताको बावजुद, उनीहरूले कहिलेकाहीँ सामाजिक चुनौतीहरूको सामना गर्नुपरेको छ। ऐतिहासिक रूपमा कृषि जराहरूसँग सम्बन्धित भएकाले, समुदाय शारीरिक श्रम गर्न अप्ठेरो मान्दैन, जुन परम्परागत रूपमा "उच्च जाति" का वर्गहरूले कहिलेकाहीँ फरक तरिकाले हेर्ने विशेषता हो। यो गतिशीलता शहरी र राजनीतिक क्षेत्रहरूमा यात्रा गर्ने प्रमुख माहिष्यहरूले सामना गरेका प्रतिरोधका उदाहरणहरूले देखाउँछन्, जुन क्षेत्रहरू पहिले अन्य समूहहरूको प्रभुत्वमा थिए।<ref name="Vaishyas"/><ref>{{Cite book |last=Ray |first=Rajat Kanta |url=https://books.google.com/books?id=K15uAAAAMAAJ |title=Social Conflict and Political Unrest in Bengal, 1875-1927 |date=1984 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-561654-5 |pages=330–331 |language=en}}</ref> १९८० को दशकमा, पश्चिम बंगाल सरकारबाट राज्यमा पिछडिएका जातिहरूलाई मान्यता दिन राजनीतिक इच्छाशक्तिको कमी थियो।<ref name=":6" /> [[मण्डल आयोग]] ले पश्चिम बंगाल राज्यका लागि १७७ "पिछडिएका वर्ग" को सूचीमा चासी-कैवर्त र माहिष्य दुवैलाई समावेश गर्यो। १९८९ पछि, आयोगका प्रस्तावहरू लागू भएपछि, निम्न मध्यम र निम्न वर्गका माहिष्यहरू मध्ये एक वर्गले [[अन्य पिछडा वर्ग|ओबीसी]] स्थितिका लागि कम तीव्रताको अभियान चलाए। यद्यपि, यस पहलको विरुद्धमा केही सम्पन्न व्यक्तिहरूले अदालतमा समेत मुद्दा दायर गरेका थिए। १९९० को दशकको उत्तरार्धमा, सेन आयोग यस निष्कर्षमा पुग्यो कि चासी-कैवर्त एक पिछडिएको वर्ग गठन गर्दछ र माहिष्य आफैं राज्यमा पिछडिएको वर्ग होइन। २००० को दशकको शुरुवातसम्म, चासी-कैवर्तहरूलाई ओबीसी स्थिति प्रदान गरियो। जो कोही जसले आफू चासी-कैवर्त जातिसँग सम्बन्धित भएको दस्तावेज प्रस्तुत गर्न सक्छन् उनीहरू ओबीसी स्थितिका लागि योग्य थिए। २०१० को दशकको शुरुवातदेखि, माहिष्यहरू मध्येका सम्पन्न व्यक्तिहरूले पनि जातिलाई समग्र रूपमा ओबीसी स्थितिका लागि अभियान चलाउँदै आएका छन्, तर माहिष्य नामको समूह अझै पनि [[सामान्य जाति|सामान्य]] श्रेणीमा पर्दछ र [[पश्चिम बंगाल]] को सबैभन्दा ठूलो जाति बन्न जारी छ।<ref>{{Cite journal |title=Seventh Report |url=http://wbcbc.gov.in/advice/7th-rpt.pdf |journal= |archive-url=https://web.archive.org/web/20231202182021/http://wbcbc.gov.in/advice/7th-rpt.pdf |archive-date=2 December 2023 |access-date=28 May 2025 }}</ref><ref>{{Cite web |title=National Commission for Backward Classes |url=http://www.ncbc.nic.in/user_panel/GazetteResolution.aspx?Value=mPICjsL1aLsuCuiz9sxodXx6rFC7RUTUuP8uuQ4DdwcJR73toyBDjMzv/hn6ilCP |access-date=2022-10-15 |website=www.ncbc.nic.in}}</ref><ref name=":2" /><ref name=":1" /><ref>{{Cite web |date=2010-01-10 |title=Bengal govt wary of implementing Mandal report, says OBC group |url=https://indianexpress.com/article/cities/kolkata/bengal-govt-wary-of-implementing-mandal-report-says-obc-group/ |access-date=2023-05-21 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> बाह्रौं शताब्दीको उत्तरार्धमा पार्थ चटर्जीले माहिष्यहरूलाई दक्षिण-पश्चिम बंगालमा सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण 'मध्य-जाति' समूह मानेका थिए, जहाँ तिनीहरूको संख्या धेरै छ, जसमा मेदिनीपुर, २४ परगना, हुगली, हावडा जिल्लाहरू पर्दछन्; जबकि बीच र बीचले तिनीहरूलाई पहिलेका दुई जिल्लाहरूको दक्षिणी भागमा [[प्रभावशाली जाति]] को रूपमा मान्यता दिएका थिए। नदिया र [[मुर्शिदाबाद]] अन्य दुई जिल्लाहरू हुन् जहाँ माहिष्यहरू संख्यात्मक रूपमा सबैभन्दा प्रभावी जाति छन्।<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=W5oiAAAAMAAJ&q=dominant+caste |title=Tropical Man |date=1972 |publisher=E.J. Brill |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Beech |first1=Robert Paul |url=https://books.google.com/books?id=OT1tAAAAMAAJ&q=mahisya+dominant |title=South Asia Series Occasional Paper |last2=Beech |first2=Mary Jane |date=1969 |publisher=Asian Studies Center, Michigan State University |pages=107 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Chatterjee |first=Gouripada |url=https://books.google.com/books?id=75-a8FSPmvQC&dq=mahisyas&pg=PA157 |title=Midnapore, the Forerunner of India's Freedom Struggle |date=1986 |publisher=Mittal Publications |pages=158 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Chatterjee |first=Partha |url=https://books.google.com/books?id=OjhuAAAAMAAJ&q=Mahishya |title=The Present History of West Bengal: Essays in Political Criticism |date=1997 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-563945-2 |pages=73, 75 |language=en}}</ref> ==उल्लेखनीय व्यक्तिहरू== [[रानी रासमणि]], भारतीय [[जमिनदार]], व्यवसायी, समाजसेवी, [[दक्षिणेश्वर काली मन्दिर]] को संस्थापक<ref>{{Cite book |last=Sarkar |first=Sumit |url=https://books.google.com/books?id=jyxuAAAAMAAJ |title=Writing Social History |date=1997 |publisher=New York |isbn=978-0-19-564024-3 |pages=226 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Pathak |first1=Dr Indu Prabha |url=https://books.google.com/books?id=nwmYEAAAQBAJ |title=Glass Ceiling: Impact on Women |last2=Khurana |first2=Dr Payal |publisher=Shanlax Publications |isbn=978-93-94899-94-0 |pages=38 |language=en}}</ref> [[दीवान मोहनलाल]], हिन्दू राजा र नवाब [[सिराजुद्दौला]] का एक प्रमुख कमाण्डर<ref>{{Cite book |last=Halder |first=Narottam |title=Gangaridi: Alochona o Parjalochona |publisher=Dey book store |year=1988 |location=Kolkata |pages=51, 52 |language=Bengali}}</ref> [[वीरेन्द्रनाथ सस्मल]], स्वतन्त्रता सेनानी, [[ब्यारिस्टर]] र राजनीतिज्ञ, लोकप्रिय रूपमा 'देशप्राण' भनेर चिनिन्छन्<ref>{{Cite book |last=Ray |first=Rajat Kanta |url=https://books.google.com/books?id=K15uAAAAMAAJ |title=Social Conflict and Political Unrest in Bengal, 1875-1927 |date=1984 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-561654-5 |pages=290 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Hardiman |first=David |url=https://books.google.com/books?id=uX4fEAAAQBAJ |title=Noncooperation in India: Nonviolent Strategy and Protest, 1920-22 |date=2021-03-01 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-758056-1 |pages=165 |language=en}}</ref> [[हेमचन्द्र कानुनगो]], बम बनाउन सिक्न विदेश जाने पहिलो क्रान्तिकारीहरू मध्ये एक, भारतको [[कलकत्ता झन्डा|पहिलो अनौपचारिक झन्डा]] का सह-निर्माता<ref name=":5">{{Cite book |last=Maiti |first=Sisirkumar |title=Kichu mat, kichu path |publisher=Asavari Publication |year=1988 |pages=83 |language=Bengali}}</ref> [[बसन्त कुमार विश्वास]], स्वतन्त्रता सेनानी, सबैभन्दा कम उमेरका शहीदहरू मध्ये एक, [[चार्ल्स हार्डिङ्गे, पेन्सहर्स्टका पहिलो ब्यारन|लर्ड हार्डिङ्गे]] को हत्या प्रयास गरे<ref>{{Cite book |last=Sengupta |first=Subodh Chandra |title=Sansad Bangali Charitabhidhan |publisher=Sahitya Sansad |year=1960 |location=Kolkata |pages=329 |language=Bengali}}</ref><ref>{{Cite book |last=Sen |first=Bankim Chandra |title=Lokmata Rani Rashmoni |publisher=Bhavna prakasana |year=1973 |location=Kolkata |pages=55 |language=Bengali}}</ref> [[म्याटङ्गिनी हाजरा]], स्वतन्त्रता सेनानी, [[भारत छोडो आन्दोलन]] की शहीद, लोकप्रिय रूपमा "लेडी गान्धी" भनेर चिनिन्छिन्। उनको माइती थर 'माइती' वा 'मैती' थियो र उनी यस माहिष्य समुदायसँग सम्बन्धित थिइन्।<ref name=":3" /> [[सतीश चन्द्र सामन्त]], स्वतन्त्रता सेनानी, समर्पित [[गान्धीवादी]], [[ब्रिटिश राज]] को समयमा [[तामलुक]] मा [[ताम्रलिप्त जातीय सरकार|समानान्तर सरकार]] स्थापना गरे<ref name=":3" /><ref name=":4">{{Cite book |last=Basu |first=Sajal |url=https://books.google.com/books?id=LTZuAAAAMAAJ |title=Factions, Ideology, and Politics: Coalition Politics in Bengal |date=1990 |publisher=Minerva Associates (Publications) |isbn=978-81-85195-26-1 |pages=20 |language=en}}</ref> [[सुशील कुमार धारा]], स्वतन्त्रता सेनानी, [[ब्रिटिश राज]] को समयमा [[तामलुक]] मा [[ताम्रलिप्त जातीय सरकार|समानान्तर सरकार]] स्थापना गरे<ref name=":3" /><ref name=":4" /> [[बसन्त कुमार दास (भारतीय राजनीतिज्ञ)|बसन्त कुमार दास]], स्वतन्त्रता सेनानी, स्वतन्त्रता कार्यकर्ता, राजनीतिज्ञ, [[भारतीय संविधान सभा]] का सदस्य<ref>{{Cite web |last=Bhowmik |first=Arindam |title=বসন্তকুমার ও সতীশচন্দ্র: অপূর্ব মেলবন্ধন {{!}} Satish Chandra Samanta & Basanta Kumar Das: Tale of two friends |url=https://www.midnapore.in/article/Freedomfighter_Satishchandrasamanta_Basantakumardas.html |access-date=2025-03-25 |website=www.midnapore.in |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=The Bengal contingent at the Constituent Assembly |url=https://www.getbengal.com/details/the-bengal-contingent-at-the-constituent-assembly |access-date=2025-03-25 |website=Get Bengal |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20250325023700/https://www.getbengal.com/details/the-bengal-contingent-at-the-constituent-assembly |archive-date=25 March 2025}}</ref> [[अनाथ बन्धु पञ्जा]], स्वतन्त्रता सेनानी, [[बङ्गाल स्वयंसेवक]] का सदस्य, [[जिल्ला मजिस्ट्रेट]] बर्नार्ड ई. जे. बर्जको हत्या पछि शहीद भए<ref>{{Cite web |title=.:: Legacy of Midnapore - Freedom Fighter - Anath Bandhu Panja ::. |url=https://www.midnapore.in/freedomfighters/anathbandhu_panja.html |access-date=2024-11-05 |website=www.midnapore.in}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bharat |first=E. T. V. |date=2020-08-21 |title=গুলি করে পালিয়ে যাননি, অনাথবন্ধু চড়ে বসেছিলেন ইংরেজ অফিসারের বুকে |url=https://www.etvbharat.com/bengali/west-bengal/state/paschim-medinipur/freedom-fighter-anath-bandhu-panja/wb20200821193217633 |access-date=2024-11-05 |website=ETV Bharat News |language=bn}}</ref> [[चारु चन्द्र भण्डारी]], स्वतन्त्रता कार्यकर्ता, [[गान्धीवादी]] राजनीतिज्ञ, [[वकिल]] र [[बङ्गाल]] मा [[सर्वोदय आन्दोलन]] का प्रमुख नेता<ref>{{Cite book |last=Senapati and Das |first=Uma and Dulal Krishna |title=মাহিষ্য রত্নাবলী জীবনী শতক |publisher=Tuhina Publications |year=2018 |isbn=9788194434641 |edition=2nd |location=[[कोलकाता]] |publication-date=2020 |pages=74 to 75 |language=Bengali |trans-title=Mahishya Ratnavali Biographical Century}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-06-24 |title=Freedom fighter Charuchandra Bhandari : স্বাধীনতা সংগ্রামী চারুচন্দ্র ভান্ডারির প্রয়াণ দিবসে উঠল খadi মন্দির সংস্কারের দাবি |url=https://bengali.news18.com/news/south-24-parganas/on-the-death-anniversary-of-freedom-fighter-charuchandra-bhandari-the-demand-for-renovation-of-khadi-temple-was-raised-l18-1159758.html |access-date=2025-04-16 |website=bengali.news18.com |language=bn |archive-url=https://web.archive.org/web/20250528184844/https://bengali.news18.com/news/south-24-parganas/on-the-death-anniversary-of-freedom-fighter-charuchandra-bhandari-the-demand-for-renovation-of-khadi-temple-was-raised-l18-1159758.html |archive-date=28 May 2025 }}</ref> [[आलममोहन दास]], अग्रणी [[उद्योगपति]] र इन्डिया मेसिनरी कम्पनीका संस्थापक, जसको नाममा [[दासनगर रेलवे स्टेशन]] राखिएको छ<ref>{{Cite book |last=Bandyopadhyay |first=Ritajyoti |url=https://books.google.com/books?id=GeZ3EAAAQBAJ |title=Streets in Motion: The Making of Infrastructure, Property, and Political Culture in Twentieth-century Calcutta |date=2022-11-10 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-009-27674-0 |pages=22 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Mitra |first1=Iman Kumar |url=https://books.google.com/books?id=WKrCDAAAQBAJ |title=Accumulation in Post-Colonial Capitalism |last2=Samaddar |first2=Ranabir |last3=Sen |first3=Samita |date=2016-07-29 |publisher=Springer |isbn=978-981-10-1037-8 |pages=193 |language=en}}</ref> [[शरत् कुमार राय]], [[भारतीय अमेरिकी]] [[भूगर्भशास्त्री]] र साहसी। [[उत्तरी ध्रुव]] मा अभियानमा जाने भारतीय मूलका पहिलो व्यक्ति<ref>{{Cite journal |last=Biswas |first=Lokesh Chandra |title=Forgotten Bengali Scientist |journal=Krishti |pages=41, 44}}</ref> [[प्रबोध कुमार भौमिक]], प्रोफेसर, लेखक, [[कोलकाता विश्वविद्यालय]] मा [[शिक्षाशास्त्र]] का पूर्व डीन, [[लोधा मानिसहरू|लोधा जनजाति]] मा काम गरे<ref>{{Cite web |last=Manna |first=Professor Samita |date=2024-02-06 |title=Legacy Of a Legendary Field Anthropologist |url=https://www.anthropologyindiaforum.org/post/legacy-of-a-legendary-field-anthropologist |access-date=2025-04-30 |website=UIAF |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20250513233602/https://www.anthropologyindiaforum.org/post/legacy-of-a-legendary-field-anthropologist#_ftn1 |archive-date=13 May 2025 }}</ref> [[सौरिन्द्र मोहन सरकार]], महान भारतीय वनस्पतिशास्त्रीहरू मध्ये एक। उनी [[भारतीय विज्ञान कांग्रेस संघ|ISCA]] का सामान्य अध्यक्ष पनि थिए<ref>{{Cite journal |date=2001 |title=Sourindra Mohan Sircar |journal=Dishari |pages=100, 101}}</ref> [[तारक चन्द्र दास]], मानवशास्त्री, लेखक, [[कोलकाता विश्वविद्यालय]] मा [[मानवशास्त्र]] का पहिलो प्रोफेसर<ref>{{Cite book |last=Senapati and Das |first=Uma and Dulal Krishna |title=মাহিষ্য রত্নাবলী-জীবনী শতক |publisher=Tuhina Publications |year=2018 |isbn=9788194434641 |edition=2nd |location=Kolkata |publication-date=2020 |pages=81 to 82 |language=Bengali |trans-title=Mahishya Ratnavali-Biographical Century}}</ref> *[[सुनील जनात]], वामपन्थी फोटो पत्रकार र वृत्तचित्र फोटोग्राफर, [[कलकत्ता फिल्म सोसाइटी]] का सह-संस्थापक<ref name=":2" /> *[[कनन देवी]], "[[बंगाली सिनेमा (भारत)|बंगाली सिनेमा]] की पहिलो महिला" को रूपमा चिनिन्छिन्, १९७६ मा [[दादासाहेब फाल्के पुरस्कार]] बाट सम्मानित<ref>{{Cite book |last=Senapati and Das |first=Uma and Dulal Krishna |title=মাহিষ্য রত্নাবলী-জীবনী শতক |date= |publisher=Tuhina Publications |year=2018 |isbn=9788194434641 |edition=2nd |location=Kolkata |publication-date=2020 |pages=44 to 46 |language=Bengali |trans-title=Mahishya Ratnavali-Biographical Century}}</ref><ref>{{Cite web |date=2014-05-24 |title=Obituary: Kanan Devi - People - News - The Independent |url=http://www.independent.co.uk/news/people/obituary-kanan-devi-1534655.html |access-date=2024-12-24 |website=web.archive.org |archive-url=https://web.archive.org/web/20140524004341/http://www.independent.co.uk/news/people/obituary-kanan-devi-1534655.html |archive-date=24 May 2014}}</ref> *[[निर्मलेन्दु चौधरी]], उच्च प्रशंसित [[संगीतकार]], [[रचनाकार]] र [[गायक]], [[पूर्वी भारत]] को [[लोक संगीत]] मा ठूलो योगदान<ref>{{Cite book |last=Das |first=Pyarimohan |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.316785/page/n49/mode/1up?view=theater |title=Itibritta-tattwa |date=1915 |pages=39 to 40}}</ref><ref>{{Cite web |title=নির্মলেন্দু চৌধুরী : লোকগানে বিশ্বলোকে – কালি ও কলম |url=https://www.kaliokalam.com/%E0%A6%A8%E0%A6%BF%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%AE%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A6%E0%A7%81-%E0%A6%9A%E0%A7%8C%E0%A6%A7%E0%A7%81%E0%A6%B0%E0%A7%80-%E0%A6%B2%E0%A7%8B%E0%A6%95%E0%A6%97/ |access-date=2025-03-31 |language=en-US}}</ref> [[मणि लाल भौमिक]], [[भारतीय अमेरिकी]] भौतिकशास्त्री, [[उद्यमशीलता|उद्यमी]], एक अन्तर्राष्ट्रिय bestselling लेखक र समाजसेवी<ref>{{Cite book |last=Bandyopadhyay |first=Ranjan |title=Manikanchan |publisher=Ananda Publishers Pvt Ltd |location=Kolkata |pages=3, 5 |language=Bengali}}</ref> [[अनिल कुमार गैं]], भारतीय गणितज्ञ र [[सांख्यिकीविद्]], [[विद्यासागर विश्वविद्यालय]] का संस्थापक<ref>{{Cite journal |last=Guha |first=Abhijit |date=2013-04-01 |title=Vidyasagar viswavidyalayer bismrita prothistata |url=https://www.academia.edu/7375855 |journal=Vidyasagar Viswavidyalayer Bismrita Prothistata |volume=4 |issue=12 |pages=13}}</ref> [[सुरेश विश्वास|क्याप्टेन सुरेश विश्वास]], भारतीय साहसी, [[सर्कस रिङमास्टर|रिङमास्टर]] को रूपमा ख्याति प्राप्त गरे, [[ब्राजिलियन नौसेना विद्रोह]] दबाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेले<ref>{{Cite web |last=Sen |first=Paromita |date=17 November 2018 |title=The Royal Bengal Lion-tamer |url=http://www.telegraphindia.com |access-date=January 10, 2024 |website=telegraphindia.com}}</ref> [[पबित्र सरकार]], भारतीय [[भाषाविज्ञान|भाषाविद्]], [[लेखक]] र [[शिक्षाविद्]], [[जापान सरकार]] बाट [[अर्डर अफ द राइजिङ सन]] प्राप्त गरे<ref>{{Cite book |last=Roy |first=Nibedita |title=Kaibarta Jatibarner Itihas |date=2022 |publisher=Tangan Prakashan |location=Rajshahi |pages=204 to 208 |language=Bengali}}</ref> [[दिनेश दास]], बंगाली [[कवि]], स्वतन्त्रता कार्यकर्ता, [[मार्क्सवाद|मार्क्सवादी]] लेखक<ref name=":5" /><ref>{{Cite book |last=Ray |first=Sudhir |url=https://books.google.com/books?id=loYOAQAAMAAJ |title=Marxist Parties of West Bengal in Opposition and in Government, 1947-2001 |date=2007 |publisher=Progressive Publishers |isbn=978-81-8064-135-0 |pages=255 |language=en}}</ref> [[अनिल घोरई]], भारतीय [[कवि]], [[उपन्यासकार]] र लघुकथा लेखक, २०१० मा [[बंकिम पुरस्कार]] प्राप्त गरे<ref>{{Cite book |last=Senapati and Das |first=Uma and Dulal Krishna |title=মাহিষ্য রত্নাবলী-জীবনী শতক |publisher=Tuhina Publications |year=2018 |isbn=9788194434641 |edition=2nd |location=Kolkata |publication-date=2020 |pages=31 to 32 |language=Bengali |trans-title=Mahishya Ratnavali-Biographical Century}}</ref><ref>{{Cite web |last=sray1707 |date=2014-12-14 |title=কথা ও কাহিনির মধ্যে ভূমিতেই বিলগ্ন ছিলেন তিনি, আজীবন |url=https://eisamay.com/editorial/post-editorial/editorial-on-late-author-anil-ghorai/45511627.cms |access-date=2024-12-30 |website=Eisamay Online |language=bn}}</ref> [[अनिल विश्वास (राजनीतिज्ञ)|अनिल विश्वास]], भारतीय [[राजनीतिज्ञ]], प्रमुख [[मार्क्सवाद|मार्क्सवादी]] नेताहरू मध्ये एक, [[भारतीय कम्युनिष्ट पार्टी (मार्क्सवादी) को पोलिटब्यूरो|CPIM को पोलिटब्यूरो]] का पूर्व सदस्य<ref>{{Cite book |last=Senapati and Das |first=Uma and Dulal Krishna |title=মাহিষ্য রত্নাবলী জীবনী শতক |publisher=Tuhina Publications |year=2018 |isbn=9788194434641 |edition=2nd |location=[[कोलकाता]] |publication-date=2020 |pages=33 to 35 |language=Bengali |trans-title=Mahishya Ratnavali Biographical Century}}</ref> [[अभा मैती]], स्वतन्त्रता सेनानी, राजनीतिज्ञ, [[पश्चिम बंगाल]] का शरणार्थी राहत र पुनर्वास मन्त्री (१९६२-१९६७), १९७७ देखि १९७९ सम्म [[भारत सरकार]] का उद्योग राज्य मन्त्री<ref>{{Cite book |last=Senapati and Das |first=Uma and Dulal Krishna |title=মাহিষ্য রত্নাবলী জীবনী শতক |publisher=Tuhina Publications |year=2018 |isbn=9788194434641 |edition=2nd |location=Kolkata |publication-date=2020 |pages=36 to 37 |language=Bengali |trans-title=Mahishya Ratnavali Biographical Century}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=Pf8nAAAAMAAJ |title=Enlite |date=1968 |publisher=Light Publications. |pages=8 |language=en}}</ref> *[[शैलेन मन्ना]], भारतीय फुटबलर, १९५३ मा [[इङ्ग्लिस एफए]] द्वारा विश्वका दस उत्कृष्ट कप्तानहरू मध्ये नामित हुने एक मात्र एसियाली फुटबलर<ref>{{Cite journal |last=Jana |first=Madhusudan |date=2019 |title=Bharatiya Footballer Samrat Sailen Manna |journal=Tuhina |pages=215}}</ref> ==सन्दर्भहरू== {{reflist}} {{Bengali Hindu people}} [[श्रेणी:बंगाली हिन्दू जातिहरू]] [[श्रेणी:भारतीय जातिहरू]] [[श्रेणी:भारतको जनसांख्यिकीय इतिहास]] [[श्रेणी:पश्चिम बंगालका सामाजिक समूहहरू]] 6vy77ulpgyvjkfu7l0g3zgezig61e8d 0 145437 1395842 1394506 2026-11-12T08:19:07Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395842 wikitext text/x-wiki {{Short description|नेपाली हाडजोर्नी तथा नशा रोग विशेषज्ञ}} {{Multiple issues| {{प्रशंसक दृष्टिकोण|date=अगस्ट २०२५}} {{लबज|date=अगस्ट २०२५}} }} {{Use dmy dates|date=August 2025}} {{Infobox person | name = Rajendra Sanjel Chhetri | image = Nepali Orthopedic Surgeon, Rajendra Sanjel Chhetri.jpg | alt = | caption = | native_name = डा. राजेन्द्र संजेल क्षेत्री | native_name_lang = ne | birth_place = [[काठमाडौं]], [[नेपाल]] | nationality = [[नेपाली]] | occupation = हाड जोड्नी तथा नशा रोग विशेषज्ञ | known_for = हाडजोर्नी तथा नशा रोग विशेषज्ञ | education = शाङ्घाई जियाओ तोंग विश्वविद्यालय मेडिसिन संकाय(MBBS)<br> ढाका विश्वविद्यालय (MS) <br>नेशनल युनिभर्सिटी अफ सिङ्गापुर (फेलोशिप) | employer = लुम्बिनी अञ्चल अस्पताल<br>तिनाउ अन्तर्राष्ट्रिय अस्पताल | organization = नेपाल अर्थोपेडिक एशोसियसन (लुम्बिनी शाखा अध्यक्ष, २०२१–) }} '''डा. राजेन्द्र संजेल क्षेत्री''' ([[अङ्ग्रेजी भाषा|अंग्रेजी]]: Rajendra Sanjel Chhetri) एक वरिष्ठ नेपाली हाडजोर्नी तथा नशा रोग विशेषज्ञ हुन्।<ref>{{Cite web |title=लुम्बिनी अस्पतालमा मानसिक स्वास्थ्य सेवा सुरु |url=https://pahilopost.com/content/-30576.html |access-date=2025-08-10 |website=pahilopost.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20250812003809/https://pahilopost.com/content/-30576.html |archive-date=12 August 2025}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-08-08 |title=Snakebite deaths rate increasing as victims arrive late for treatment |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/snakebite-deaths-rate-increasing-as-victims-arrive-late-for-treatment |access-date=2025-08-10 |website=myrepublica.nagariknetwork.com |language=en}}</ref> उनले यसअघि [[लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पताल]]मा मेडिकल सुपरिटेन्डेन्टका साथै [[हाडजोर्नी शल्यचिकित्सा|अर्थोपेडिक्स]] विभागको प्रमुखको रूपमा सेवा गरिसकेका छन्, जहाँ उनले अस्पताल प्रशासन र क्लिनिकल सेवाहरूमा सुधारका लागि पहल गरेका थिए ।<ref>{{Cite web |title=लैङ्गिक हिंसामा परेकालाई अञ्चलमा निशुल्क सेवा |url=https://newsofnepal.com/2017/05/07/29104/ |access-date=2025-08-10 |website=News of Nepal |language=en}}</ref> हाल उहाँ तिनाउ अन्तर्राष्ट्रिय अस्पताल, सुख्खानगर, बुटवलका मेडिकल निर्देशक हुनुहुन्छ।<ref>{{Cite web |last=rastrabani.com |title=लुम्बिनीमा अर्थोपेडिक एशोसियशन गठन : अध्यक्षमा डा. राजेन्द्र सञ्जेल चयन |url=https://www.lumbinionline.com/31530/ |access-date=2025-08-10 |language=en-US |archive-url=https://web.archive.org/web/20250812003838/https://www.lumbinionline.com/31530/ |archive-date=12 August 2025 }}</ref>क्षेत्री नेपाल अर्थोपेडिक संघको [[लुम्बिनी प्रदेश|लुम्बिनी]] शाखाका संस्थापक अध्यक्ष पनि हुन् । उनले आर्थोपेडिक डिसअर्डर, पेडियाट्रिक फ्र्याक्चर, र जटिल आर्थोपेडिक केसहरूको सर्जिकल व्यवस्थापनमा धेरै अध्ययनहरू लेखेका छन्।<ref>{{Cite web |last=rastrabani.com |title=लुम्बिनी अर्थोपेडिक एशोसियशनमा पदस्थापन कार्यक्रम सम्पन्न |url=https://www.lumbinionline.com/33088/ |access-date=2025-08-10 |language=en-US |archive-url=https://web.archive.org/web/20250812003843/https://www.lumbinionline.com/33088/ |archive-date=12 August 2025 }}</ref><ref name=":0">{{Cite journal |last=Chhetri |first=Rajendra Sanjel |last2=Khatri |first2=Kishor Prashad |last3=Khanal |first3=Jagadish |last4=Kc |first4=Milan |date=2017-09-30 |title=Outcome of Needle Fenestration, Subacromial Steroid and Diclofenac Phonophoresis in Acute Calcific Tendinitis of Shoulder |url=https://www.jnma.com.np/jnma/index.php/jnma/article/view/3280 |journal=Journal of Nepal Medical Association |language=en |volume=56 |issue=207 |pages=357–361 |doi=10.31729/jnma.3280 |issn=1815-672X |archive-url=https://web.archive.org/web/20250424060321/https://jnma.com.np/jnma/index.php/jnma/article/view/3280 |archive-date=24 April 2025 |access-date=10 August 2025 }}</ref><ref name=":1">{{Cite journal |last=Chhetri |first=Rajendra Sanjel |last2=Dhakal |first2=Indra |last3=Gnawali |first3=Gopal |date=2018 |title=Operative Management of Late Presented Displaced Lateral Condyle Fracture of Humerus in Children |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30058637 |journal=JNMA; journal of the Nepal Medical Association |volume=56 |issue=209 |pages=527–530 |issn=0028-2715 |pmc=8997322 |pmid=30058637}}</ref> == मेडिकल करियर == क्षेत्रीले बुटवलको लुम्बिनी अञ्चल अस्पतालमा कार्यरत हुनु अघि [[वीर अस्पताल]]मा आफ्नो चिकित्सा करियर सुरु गरे । जुन २०१४ मा, क्षेत्रीको नेतृत्वमा नेपालको पहिलो कृत्रिम जोर्नी (कुल हिप) प्रतिस्थापन काठमाडौं उपत्यका बाहिर लुम्बिनी अञ्चल अस्पतालमा गरिएको थियो।<ref>{{Cite web |title=कृत्रिम जोर्नी प्रत्यारोपण |url=https://ekantipur.com/printedition/2014/06/02/322551.html |access-date=2025-08-10 |website=ekantipur.com |language=ne}}</ref> सन् 2017 मा, उहाँलाई मन्त्रिपरिषद्को निर्णयद्वारा अस्पतालको मेडिकल सुपरिटेन्डेन्ट नियुक्त गरियो, जहाँ उहाँले दैनिक प्रशासन, कर्मचारी व्यवस्थापन, र क्लिनिकल सेवाहरूको विस्तारको निरीक्षण गर्नुभयो।<ref>{{cite web |date=27 August 2017 |title=पूर्व लुम्बिनी अञ्चल अस्पतालको मेसु डा विकास देवकोटा सर्नु भएपछि डा. राजेन्द्र सञ्जेल तोकिए |url=https://www.nepalihealth.com/2017/08/27/22388/ |access-date=9 August 2025 |website=Nepali Health}}</ref><ref name="JNMAauthor">{{cite web |title=Sanjel Chhetri, Rajendra |url=https://www.jnma.com.np/jnma/index.php/jnma/search/authors/view?affiliation=Department+of+Orthopedics%2C+Lumbini+Zonal+Hospital%2C+Butwal%2C+Nepal%2C+Department+of+Orthopedics%2C+Lumbini+Hospital+and+technical+college%2C+Butwal%2C+Nepal&authorName=Sanjel+Chhetri%2C+Rajendra |access-date=9 August 2025 |website=Journal of Nepal Medical Association }}{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |last=Sen |first=Sandeep |date=2020-02-14 |title=Govt seeks clarification from absentee officials |url=https://thehimalayantimes.com/kathmandu/govt-seeks-clarification-from-absentee-officials |access-date=2025-08-10 |website=The Himalayan Times |language=en}}</ref><ref>{{cite web |date=13 February 2020 |title=सरकारद्वारा एघारौँ तहका तीन चिकित्सकसँग स्पष्टीकरण माग |url=https://www.samayapost.com/02/132719.html |access-date=9 August 2025 |website=HealthPati }}{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> उनले मानसिक स्वास्थ्य सेवाहरू र लैङ्गिक-आधारित हिंसाका पीडितहरूको लागि निःशुल्क हेरचाह सहित बिरामी पहुँच सुधार गर्न कार्यक्रमहरू पनि प्रस्तुत गरे।<ref>{{cite web |title=लैङ्गिक हिंसामा परेकालाई अञ्चलमा निशुल्क सेवा |url=https://newsofnepal.com/2017/05/07/29104/ |access-date=2025-08-10 |website=News of Nepal}}</ref> सन् सेप्टेम्बर २०२१ मा, क्षेत्री नेपाल अर्थोपेडिक संघ (NOA) को नवस्थापित लुम्बिनी च्याप्टरको पहिलो अध्यक्ष निर्वाचित भए, जसको उद्देश्य प्रान्तका अर्थोपेडिक सर्जनहरू बीचको सहकार्य, व्यावसायिक विकास र सर्जिकल नवाचारलाई प्रवर्द्धन गर्ने उद्देश्यले थियो। <ref name="LumbiniOnline2">{{cite web |date=18 September 2021 |title=लुम्बिनीमा अर्थोपेडिक एशोसियशन गठन : अध्यक्षमा डा. राजेन्द्र सञ्जेल क्षेत्री चयन |url=https://www.lumbinionline.com/31530/ |access-date=9 August 2025 |website=Lumbini Online |archive-url=https://web.archive.org/web/20250812003838/https://www.lumbinionline.com/31530/ |archive-date=12 August 2025 }}</ref> उनले यस अध्यायको ब्यानर अन्तर्गत चिकित्सा कार्यक्रमहरू र सम्मेलनहरूको अध्यक्षता गर्दै आएका छन्। उनले नेपाल, भारत, श्रीलंका, चीन र जापानका विज्ञहरूको सहभागितामा आयोजना हुने वार्षिक सम्मेलन ओर्थोकन २०२३ को अध्यक्षता गरेका थिए । क्षेत्री हाल बुटवलको तिनाउ इन्टरनेशनल अस्पतालमा मेडिकल डाइरेक्टरको रूपमा सेवा गर्छन्, जहाँ उनले अस्पताल सञ्चालनको निरीक्षण गर्छन् र क्लिनिकल अभ्यास जारी राख्छन्। उनी (NOA) को समितिका सदस्यहरूका साथै नेपाल चिकित्सक संघ (NMA)को आजीवन सदस्य पनि सूचीकृत भएका छन्।<ref name="NOA">{{cite web |title=Executive committee members |url=https://www.noa.org.np/members |access-date=9 August 2025 |website=Nepal Orthopaedic Association}}</ref><ref>{{Cite web |title=pbsamaj |url=https://pbsamaj.webs.com/ |access-date=2022-06-22 |website=pbsamaj |archive-url=https://web.archive.org/web/20210528113034/https://pbsamaj.webs.com/ |archive-date=28 May 2021 }}</ref> ==प्रकाशित लेखहरू== * Chhetri RS, Khatri KP, Khanal J, Milan KC. "Outcome of Needle Fenestration, Subacromial Steroid and Diclofenac Phonophoresis in Acute Calcific Tendinitis of Shoulder." ''Journal of Nepal Medical Association'' 56(207), 2017. PMID: 29255320.<ref name=":03">{{Cite journal |last=Chhetri |first=Rajendra Sanjel |last2=Khatri |first2=Kishor Prashad |last3=Khanal |first3=Jagadish |last4=Kc |first4=Milan |date=2017-09-30 |title=Outcome of Needle Fenestration, Subacromial Steroid and Diclofenac Phonophoresis in Acute Calcific Tendinitis of Shoulder |url=https://www.jnma.com.np/jnma/index.php/jnma/article/view/3280 |journal=Journal of Nepal Medical Association |language=en |volume=56 |issue=207 |pages=357–361 |doi=10.31729/jnma.3280 |issn=1815-672X |archive-url=https://web.archive.org/web/20250424060321/https://jnma.com.np/jnma/index.php/jnma/article/view/3280 |archive-date=24 April 2025 |access-date=10 August 2025 }}</ref> * Chhetri RS, Dhakal I, Gnawali G. "Operative Management of Late Presented Displaced Lateral Condyle Fracture of Humerus in Children." ''Journal of Nepal Medical Association'' 56(209), 2018. PMID: 30058637; PMCID: PMC8997322.<ref name=":13">{{Cite journal |last=Chhetri |first=Rajendra Sanjel |last2=Dhakal |first2=Indra |last3=Gnawali |first3=Gopal |date=2018 |title=Operative Management of Late Presented Displaced Lateral Condyle Fracture of Humerus in Children |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30058637 |journal=JNMA; journal of the Nepal Medical Association |volume=56 |issue=209 |pages=527–530 |issn=0028-2715 |pmc=8997322 |pmid=30058637}}</ref> * Chhetri RS''',''' et al. "Outcome of fibular strut graft and two cannulated hip screws in fracture neck of femur in adults." ''Journal of Patan Academy of Health Sciences'' 6(1), 2019: 25–30.<ref name="JPAHS20192">{{cite journal |last1=Chhetri |first1=Rajendra Sanjel |last2=Khatri |first2=Kishor Prashad |last3=Khanal |first3=Jagadish |last4=Milan |first4=K C |date=2019 |title=Outcome of fibular strut graft and two cannulated hip screws in fracture neck of femur in adults |url=https://www.nepjol.info/index.php/JPAHS/article/view/27073/22435 |journal=Journal of Patan Academy of Health Sciences |volume=6 |issue=1 |pages=25–30 |access-date=9 August 2025}}</ref> * Bajracharya A, Chhetri RS,Kharel YR, chalise P, Rai P, Giri SK. "Treatment of idiopathic scoliosis by Harington instrumentation". ''Journal of Nepal Medical Association''. 41(143), 2002: 404–407.<ref>{{Cite journal |last=Bajracharya |first=Ashok Raj |last2=Chhetri |first2=R. S. |last3=Kharel |first3=Y. R. |last4=Chalise |first4=P. |last5=Rai |first5=P. |last6=Giri |first6=S. K. |date=2002 |title=TREATMENT OF IDIOPATHIC SCOLIOSIS BY HARRINGTON INSTRUMENTATION |url=https://www.jnma.com.np/jnma/index.php/jnma/article/view/787 |journal=Journal of Nepal Medical Association |language=en |volume=41 |issue=143 |pages=404–407 |doi=10.31729/jnma.787 |issn=1815-672X |archive-url=https://web.archive.org/web/20240907065706/https://www.jnma.com.np/jnma/index.php/jnma/article/view/787 |archive-date=7 September 2024 |access-date=10 August 2025 }}</ref> * Chhetri RS, Gnwali G, Oli YB, Chaudhary PK. "Giant Cutaneous horn – a rare presentation on palm". ''Postgraduate Med J NAMS.'' 2018;18(2):61-62. ==सन्दर्भहरू== <references/> kgff1728ff13cps3nw86pixuhk8lyun 0 146446 1395731 1353396 2026-11-11T23:39:27Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395731 wikitext text/x-wiki '''खाद्य सार्वभौमिकता'''<ref>{{Cite web |title=The Right to Food and Food Sovereignty Act, 2075 (2018) (Nepal) {{!}} ADB’s Law and Policy Reform Program |url=https://lpr.adb.org/resource/right-food-and-food-sovereignty-act-2075-2018-nepal |access-date=2025-11-05 |website=lpr.adb.org}}</ref><ref>{{Cite web |title=कृषि विकास कार्यालय |url=https://adojajarkot.gov.np/document/right-to-food-and-food-sovereignty-act?language=en |access-date=2025-11-05 |website=adojajarkot.gov.np |language=en }}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> वा '''सम्प्रभुता''' भन्नाले त्यस्तो खाद्य प्रणालीलाई जनाउँछ जसमा खाद्य उत्पादन गर्ने, वितरण गर्ने र उपभोग गर्ने व्यक्तिहरूकै नियन्त्रणमा उत्पादन तथा वितरणका संयन्त्र र नीतिहरू रहन्छन्। यो प्रणाली वर्तमानमा विद्यमान ''कर्पोरेट खाद्य व्यवस्था'' सँग पूर्णतया विपरीत रहेको हुन्छ, जसमा बहुराष्ट्रिय कम्पनीहरू र संस्थाहरूले विश्व खाद्य प्रणालीलाई नियन्त्रण गर्छन्। खाद्य सार्वभौमिकताले स्थानीय खाद्य अर्थतन्त्र, दिगो खाद्य उपलब्धता, सांस्कृतिक रूपमा उपयुक्त खानेकुरा र अभ्यासलाई प्राथमिकता दिन्छ। <ref>{{Cite web |title=Gender in the Nepal’s Right to Food and Food Sovereignty Act, 2075 – Fian |url=https://www.fian.org/en/gender-in-the-nepals-right-to-food-and-food-sovereignty-act-2075-3/ |access-date=2025-11-05 |language=en-GB |archive-url=https://web.archive.org/web/20251119041025/https://www.fian.org/en/gender-in-the-nepals-right-to-food-and-food-sovereignty-act-2075-3/ |archive-date=2025-11-19 }}</ref>जलवायु परिवर्तन र अव्यवस्थित खाद्य प्रणालीहरूले आदिवासी समुदायहरूलाई असमान रूपमा प्रभावित गर्दछ, जसबाट उनीहरूको परम्परागत खाद्य स्रोतमा पहुँच घटाइ रोगहरूको दर बढाउने जोखिम पैदा गर्छ; यही कारणले खाद्य सार्वभौमिकताले आदिवासी जनतामाथि विशेष जोड दिन्छ। पछिल्ला वर्षहरूमा संयुक्त राष्ट्रसंघसहितका अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूले यी आवश्यकताहरू सम्बोधन गर्ने प्रयास गरेका छन्, साथै कतिपय देशहरूले खाद्य सार्वभौमिकता सम्बन्धी नीतिलाई कानूनीरूपमा स्वीकृति दिएका छन्। तर, खाद्य सार्वभौमिकता अभियन्ताहरूका आलोचकहरूले यो प्रणाली गलत आधारभूत धारणामा टेकेको, लक्षित समस्याहरूको वास्तविक कारणलाई बेवास्ता गरेको, र प्रस्तावित समाधानबारे एकमत नपाइएको तर्कहरू गर्ने गरेका छन्।<ref>{{Cite web |title=खाद्य अधिकार तथा खाद्य सम्प्रभुता सम्बन्धी ऐन, २०७५ |url=https://shisiradhikari.com.np/library/246/1573 |access-date=2025-11-05 |website=Shisir Adhikari |language=en }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=SPS National Enquiry Point |url=http://srv5:8888/spsenquiry/ |access-date=2025-11-05 |website=SPS National Enquiry Point |language=en }}{{Dead link|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |date=2018-05-31 |title=RtF Bill/Act |url=https://fiannepal.org/rtf-bill-act/?lang=en |access-date=2025-11-05 |website=FIAN Nepal |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Opinion {{!}} Food security and climate resilience |url=https://kathmandupost.com/columns/2024/04/03/food-security-and-climate-resilience |access-date=2025-11-05 |website=kathmandupost.com |language=English}}</ref> == आधारभूत आवश्यकता == [[खाद्य सम्प्रभुता]] मा [[ क्षमता अभिबृधी]], [[कृषि पर्यटन ]], [[खाद्य बैंक ]] लगायतका महत्वपूर्ण भुमिका रहन्छ तेसैले नेपालका सरोकारवालाहरुले तेस्तोमा काम गर्दै गरेको पनि पाईन्छ । नेपाल सार्वभौम रास्त्र हो भन्नका लागि हामिले पहिला त खाद्य सम्प्रभुता मा काम गर्न पर्छ र गरेकाहरुलाई पनो जोगाउनु र सुरक्षात्मक नीति बनाउनुपर्छ । ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य कडीहरू== bw6b2u5i6nygm9y18ze7n9xlsinox0b 0 146517 1395651 1318292 2026-11-11T21:14:40Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395651 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Petroselinum.jpg | image_caption = अजमोदाको फूल र बिउ | genus = Petroselinum | species = crispum | authority = ([[फिलिप मिलर|मिलर]]) [[योहान मिहली फुस|फुस]] | synonyms = {{collapsible list| *''Ammi petroselinoides'' <small>C.Presl ex DC.</small> *''Anisactis segetalis'' <small>Dulac</small> *''Apium crispum'' <small>Mill.</small> *''Apium laetum'' <small>Salisb.</small> *''Apium latifolium'' <small>Mill.</small> *''Apium latifolium'' <small>Poir.</small> *''Apium occidentale'' <small>Calest.</small> *''Apium peregrinum'' <small>(L.) Crantz</small> *''Apium petroselinum'' <small>L.</small> *''Apium petroselinum'' var. ''angustifolium'' <small>Hayne</small> *''Apium petroselinum'' var. ''variegatum'' <small>Nois.</small> *''Apium petroselinum'' var. ''vulgare'' <small>Nois.</small> *''Apium romanum'' <small>Zuccagni</small> *''Apium tuberosum'' <small>Steud.</small> *''Apium vulgare'' <small>Lam.</small> *''Bupleurum petroselinoides'' <small>Spreng.</small> *''Carum peregrinum'' <small>L.</small> *''Carum petroselinum'' <small>(L.) Benth. & Hook.f.</small> *''Carum vulgare'' <small>Druce</small> *''Cnidium petroselinum'' <small>DC.</small> *''Ligusticum peregrinum'' <small>L.</small> *''Petroselinum anatolicum'' <small>Freyn & Sint.</small> *''Petroselinum crispum'' var. ''angustifolium'' <small>(Hayne) Reduron</small> *''Petroselinum crispum'' f. ''angustifolium'' <small>(Hayne) Danert</small> *''Petroselinum crispum'' f. ''breve'' <small>(Alef.) Danert</small> *''Petroselinum crispum'' var. ''erfurtense'' <small>Danert</small> *''Petroselinum crispum'' f. ''hispanicum'' <small>(Alef.) Danert</small> *''Petroselinum crispum'' var. ''neapolitanum'' <small>Danert</small> *''Petroselinum crispum'' var. ''petroselinum'' <small>(L.) Reduron</small> *''Petroselinum crispum'' var. ''radicosum'' <small>(Alef.) Danert</small> *''Petroselinum crispum'' f. ''tenuisectum'' <small>(Danert) Danert</small> *''Petroselinum crispum'' subsp. ''tuberosum'' <small>(Bernh. ex Rchb.) Soó</small> *''Petroselinum crispum'' f. ''variegatum'' <small>(Nois.) Danert</small> *''Petroselinum crispum'' var. ''vulgare'' <small>(Nois.) Danert</small> *''Petroselinum fractophyllum'' <small>Lag. ex Sweet</small> *''Petroselinum hortense'' <small>Hoffm.</small> *''Petroselinum hortense'' f. ''tenuisectum'' <small>Danert</small> *''Petroselinum macedonicum'' <small>Bubani</small> *''Petroselinum peregrinum'' <small>(L.) Lag.</small> *''Petroselinum romanum'' <small>(Zuccagni) Sweet</small> *''Petroselinum sativum'' <small>Hoffm.</small> *''Petroselinum sativum'' <small>Hoffm. ex Gaudin</small> *''Petroselinum sativum'' var. ''breve'' <small>Alef.</small> *''Petroselinum sativum'' var. ''hispanicum'' <small>Alef.</small> *''Petroselinum sativum'' var. ''longum'' <small>Alef.</small> *''Petroselinum sativum'' convar. ''radicosum'' <small>Alef.</small> *''Petroselinum sativum'' var. ''silvestre'' <small>Alef.</small> *''Petroselinum sativum'' var. ''variegatum'' <small>(Nois.) Alef.</small> *''Petroselinum sativum'' var. ''vulgare'' <small>(Nois.) Alef.</small> *''Petroselinum selinoides'' <small>DC.</small> *''Petroselinum thermoeri'' <small>Weinm.</small> *''Petroselinum vulgare'' <small>Lag.</small> *''Petroselinum vulgare'' <small>Hill</small> *''Peucedanum intermedium'' <small>Simonk.</small> *''Peucedanum petroselinum'' <small>(L.) Desf.</small> *''Selinum petroselinum'' <small>(L.) E.H.L.Krause</small> *''Siler japonicum'' <small>(Thunb.) Tanaka</small> *''Sison peregrinum'' <small>Spreng.</small> *''Sium oppositifolium'' <small>Kit. ex Schult.</small> *''Sium petroselinum'' <small>Vest</small> *''Wydleria portoricensis'' <small>DC.</small> }} | synonyms_ref = <ref name=powo/> }} '''अजमोदा''' वा '''जङ्गली ज्वानो''' [[एपियासी]] परिवारमा [[फूल फुल्ने वनस्पति]]को एउटा प्रजाति हो। अजमोदालाई [[मध्य पूर्व]], [[युरोप]] र [[महाअमेरिका|अमेरिका]]मा खानामा प्रयोग गरिन्छ। यो [[ग्रिस|ग्रीस]], [[मोरोक्को]] र पूर्व [[युगोस्लाभिया]]को रैथाने वनस्पति हो।<ref name=powo>{{cite web |title=Petroselinum crispum (Mill.) Fuss |work=Plants of the World Online |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:60442790-2 |access-date=1 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221125174607/https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:60442790-2 |archive-date=25 November 2022 }}</ref> यो युरोप र विश्वका अन्य ठाउँमा जडिबुटी र [[सागपात|तरकारी]] रूपमा व्यापक रूपमा खेती गरिन्छ। अजमोदाको पात हेर्दा [[धनियाँ]] जस्तो रहेता पनि यसको फूल धनियाँभन्दा हलुको हुन्छ। ==प्रकार== ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:औषधि]] n1y2kb3kfmujz1f2ixz44luzgxqg3p6 0 146577 1395866 1393094 2026-11-12T09:39:39Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395866 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = शिव सङ्कल्प | image = [[File:Shiva Sankalpa.jpg|thumb|]] | image_size = | caption = शिव सङ्कल्प [[पोखरा]]मा २०७२ | native_name = | native_name_lang = ne | birth_name = | birth_date = | birth_place = [[काठमाडौँ]], [[नेपाल]] | nationality = {{flagicon|Nepal}}[[नेपाली]] | education = एमफार्म | alma_mater = [[पोखरा विश्वविद्यालय]] | occupation = [[लेखक]], समीक्षक, [[कवि]], [[नाटककार]], प्राध्यापक | years_active = २०५१– | notable_works = ''[[उर्वशी सूक्त]] (नाटक)'' (२०८०) | spouse = | children = | parents = | awards = नेपाल विद्याभूषण, २०७१ | website = {{URL|https://www.shivasankalpa.com}} | signature = }} शिव सङ्कल्प (English: '''Shiva Sankalpa''') (जन्म अतिस कौण्डिन्न्यायन/Atis Kaundinnyayana, जन्मः वि.सं. २०३९) एक नेपाली लेखक, समीक्षक, कवि, नाटककार, औषधिविद् तथा प्राध्यापक हुन्।<ref>{{cite web |title=Shiva Sankalpa |url=https://theatricalia.com/person/4g73/shiva-sankalpa |website=Theatricalia |access-date=16 September 2025}}</ref> <ref>{{cite news |title=कामसूत्र: रस, रति र रहस्य |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/arts/1466845-1740906560.html |work=नागरिक |location=पोखरा |date=१८ फाल्गुन २०८१ |access-date=७ सेप्टेम्बर २०२५ }}</ref><ref name="nepalkhoj-urvashi">{{cite news |last=उलक |first=सुनील |title=पोखरामा नाटक ‘उर्वशी सूक्त’ |url=https://www.nepalkhoj.com/2023/04/17/277174/ |work=नेपालखोज |date=सोमबार, वैशाख ४, २०८० |access-date=७ सेप्टेम्बर २०२५ }}</ref><ref name="shivasankalpa">{{cite web | title = लेखकको बारेमा | author = शिव सङ्कल्प | url = https://www.shivasankalpa.com/p/about-me.html | website = तत्त्वमसि | accessdate = २०८२-०६-२१ }} </ref> ==लेखन जीवन== उनकाे पहिलो रचना २०५१ सालमा [[कान्तिपुर दैनिक| कान्तिपुर]] कोसेलीमा प्रकाशित भएको थियो ।<ref name="shivasankalpa"/> उनका अनेक [[कथा]], [[कविता]], तथा समीक्षाहरू [[गोरखापत्र संस्थान|मधुपर्क]]<ref name="MadhuparkaBaigyanikKatha">{{cite magazine |last=सङ्कल्प |first=शिव |title=वैज्ञानिक(कथा) |magazine=मधुपर्क |date=२०७४ फागुन |url=https://archive.org/details/shiva-sankalpa-story-madhuparka-2076-fagun |access-date=2025-09-09 }}</ref>, सेतोपाटी<ref name="SetopatiMayorHarkChowk">{{cite web |title=मेयर हर्कचोक |author=शिव सङ्कल्प |url=https://www.setopati.com/sahityapati/63687 |website=सेतोपाटी |date=25 February 2017 |access-date=21 September 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250908030315/https://www.setopati.com/sahityapati/63687 |archive-date=8 September 2025 |url-status=dead }}</ref>, [[ नागरिक_दैनिक|नागरिक]]<ref>{{cite web |title=शिव सङ्कल्पका लेखहरु |website=नागरिकन्युज |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/author/shiva-sankalpa |access-date=25 October 2026 }}</ref> [[बाह्रखरी]]<ref name="BaahrakhariLoktantra">{{cite web |title=म त्यो लोकतन्त्रको नाम बदल्न चाहन्छु |url=https://baahrakhari.com/detail/15861 |website=बाह्रखरी |archive-url=https://web.archive.org/web/20250908021143/https://baahrakhari.com/detail/15861 |archive-date=8 September 2025 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news | title = बिरालोको घाँटीमा घण्टी कसले बाँध्ने ? | author = शिव संकल्प | work = बाह्रखरी | date = २०७६ वैशाख ९ | url = https://baahrakhari.com/detail/191671 | accessdate = २०८२-०६-२१ | archive-url = https://web.archive.org/web/20250908021319/https://baahrakhari.com/detail/191671 | archive-date = 2025-09-08 }}</ref><ref>{{cite web |title=अनिद्राको धङ्धङी र आँधीको मनोरम नृत्य |author=शिव सङ्कल्प |url=https://baahrakhari.com/detail/195353 |website=बााह्रखरी |access-date=२०२५-०९-०९ |language=ne |archive-url=https://web.archive.org/web/20250909070003/https://baahrakhari.com/detail/195353 |archive-date=2025-09-09 }}</ref>, समकालीन साहित्य<ref>{{cite web |title=गजल |author=शिव सङ्कल्प |url=https://www.samakalinsahitya.com/sahitya/details/6901 |website=समकालीन साहित्य |date=२०२०-०८-०३ |access-date=२०२५-०९-०९ |language=ne }}</ref> साहित्यपोस्ट<ref>{{cite web |title=कविशिरोमणि लेखनाथको नवरस प्रयोग |url=https://archive.sahityapost.com/gair-aakhyan/gair-aakhyan-essay/183754/ |website=साहित्यपोस्ट |archive-url=https://web.archive.org/web/20251230101636/https://sahityapost.com/gair-aakhyan/gair-aakhyan-essay/183754/ |archive-date=30 December 2025 |url-status=live }}</ref>इत्यादि पत्रपत्रिकाहरूमा प्रकाशित छन् । अनेक साहित्यिक कार्यक्रमहरूमा वक्ता, प्रस्तोता तथा सहजकर्ता <ref>{{cite web | title = PITF 2019 Director's Meet with Drama "In Transit" | url = https://www.youtube.com/watch?v=Fqn5F-fy8lE | director = | date = 2023-05-21 | publisher = Pokhara Theatre | accessdate = 2025-09-07 }} </ref> रहेका उनको ''कामसूत्र रति, रस र रहस्य'' विषयको [[भूषिता वशिष्ठ]]सँगको संवाद २०८१ को नेपाल लिटरेचर फेस्टिभलमा चर्चित भएको थियो ।<ref>{{cite news |title=कामसूत्र: रस, रति र रहस्य |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/arts/1466845-1740906560.html |work=नागरिक |location=पोखरा |date=१८ फाल्गुन २०८१ |access-date=७ सेप्टेम्बर २०२५ }}</ref><ref>{{Cite web |last=Nepal Literature festival |first=Ncell |title=कामसूत्र, रति, रस र रहस्य (भूषिता वशिष्ठका साथमा संवाद) |url=https://www.youtube.com/watch?v=XzncQaTEAbM&t=599s&ab_channel=Ncell |website=युट्युब}}</ref> उनीद्वारा रचित शास्त्रीय नाटक ''[[उर्वशी सूक्त]]''को मञ्चन पोखरा थिएटरमा २०८० वैशाखमा भएको थियो ।<ref>{{cite news|title=नाटक उर्वशी सूक्त: ऋग्वेदकालको परिभ्रमण|last=जोशी|first=वेदप्रकाश|1=|url=https://www.himalkhabar.com/news/135428|work=हिमालखबर|date=शनिबार, वैशाख ९, २०८०|access-date=७ सेप्टेम्बर २०२५|archive-url=https://web.archive.org/web/20250917112520/https://www.himalkhabar.com/news/135428|archive-date=2025-09-17 }}</ref><ref name="nepalkhoj-urvashi"/> छन्द कवितावाचनमा विशेष रूचि राख्ने शिव सङ्कल्पले छन्द कविता वाचन प्रशिक्षण कार्यक्रम पनि सञ्चालन गरेका छन् ।<ref>{{cite web |title=शिव सङ्कल्पका साथमा छन्द-कविता-पाठ अभ्यास कार्यक्रम |website=Shiva Sankalpa |url=https://www.shivasankalpa.com/2022/09/blog-post.html |date=September 2022 |access-date=25 October 2026 }}</ref> साहित्यिक रूपमा पोखरेली युवा साँस्कृतिक परिवारसँग संलग्न<ref>{{cite web |title=आजीवन सदस्य, पोखरेली युवा साँस्कृतिक परिवार |url=https://poyousap.org/life-time-member |website=पोखरेली युवा साँस्कृतिक परिवार |access-date=७ सेप्टेम्बर २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251228123901/https://poyousap.org/life-time-member |archive-date=2025-12-28 }}</ref> <ref>{{cite web |title=कार्यसमिति सदस्य पोखरेली युवा साँस्कृतिक परिवार |url=https://poyousap.org/committee |website=पोखरेली युवा साँस्कृतिक परिवार |access-date=७ सेप्टेम्बर २०२५ |archive-url=https://web.archive.org/web/20251227112440/https://poyousap.org/committee |archive-date=2025-12-27 }}</ref>सङ्कल्प औपचारिक अध्ययनले एक स्वर्णपदक विजेता औषधिविद् हुन् र हाल पोखरा विश्वविद्यालयमा प्राध्यापनरत छन् ।<ref name="nepalkhoj-urvashi"/> उनले वि.संं २०७१ मा तत्कालीन राष्ट्रपति डा. [[रामवरण यादव]]बाट नेपाल विद्याभूषण स्वर्णपदक प्राप्त गरेका थिए ।<ref>{{cite web | url = https://sites.google.com/view/shivasankalpa/gallery?authuser=0 | title = Shiva Sankalpa Photo Gallery | author = | publisher = Google Sites | accessdate = २०२५-०९-१६ }}</ref> उनका अनेक वैज्ञानिक लेखहरू पनि प्रकाशित छन् ।<ref>{{cite web | title = Atis Kaundinnyayana – Google Scholar Profile | author = | url = https://scholar.google.com/citations?user=C5JEQcQAAAAJ&hl=en | website = Google Scholar | accessdate = २०८२-०६-२१ }} </ref> == कृतिहरू == * सिमलचाैरको बहःSimalchaur Hiraeth (सम्पादन)<ref>{{cite web |title=सिमलचाैरको बहः – Simalchaur Hiraeth |url=https://www.goodreads.com/book/show/58434215-simalchaur-hiraeth |website=Goodreads |access-date=७ सेप्टेम्बर २०२५ }}</ref> * गण्डकी नाट्यदर्पण (संयुक्त सम्पादन) २०७९<ref>{{cite web |title=गण्डकी प्रज्ञा प्रतिष्ठानको सक्रियता प्रति मुख्यमन्त्री सन्तुष्ट |url=https://janachahana.com/content/4229 |website=जनचाहना |archive-url=https://web.archive.org/web/20261024225052/https://janachahana.com/content/4229 |archive-date=24 October 2026 |url-status=dead }}</ref> * नेपाली छन्दमाला (सम्पादन) २०७९<ref>{{cite web | title = नेपाली छन्दमाला | url = https://www.shivasankalpa.com/2022/09/blog-post.html | website = शिवसङ्कल्पडटकम | accessdate = २०८३-०७-०८ }}</ref> * [[उर्वशी सूक्त ]](नाटक) २०८०<ref>{{cite web | title = नाटक उर्वशी सूक्त Teaser | url = https://www.youtube.com/watch?v=krZD-lwC2WI | website = YouTube | publisher = पोखरा थिएटर | date = २०८० माघ ७ | accessdate = २०८२-०६-२१ }}</ref> == प्रमुख फुटकर रचनाहरू == * तन्ना मैलिएछ (कविता) <ref>{{cite AV media |title=तन्ना मैलिएछ |url=https://www.youtube.com/watch?v=Z1trAleG_L4 |medium=Video |publisher=YouTube |access-date=25 October 2026 }}</ref> * मेयर हर्कचोक (कथा)<ref name="SetopatiMayorHarkChowk" /> * वैज्ञानिक (कथा)<ref name="MadhuparkaBaigyanikKatha" /> * म त्यो लोकतन्त्रको नाम बदल्न चाहन्छु (कविता)<ref name="BaahrakhariLoktantra" /> * बाथटबको पुनर्जन्म (समीक्षा)<ref>{{cite web |title=बाथटबको पुनर्जन्म |url=https://www.shivasankalpa.com/2019/02/blog-post.html |website=Shiva Sankalpa |date=February 2019 |access-date=25 October 2026 }}</ref> * पैतालामुनि के छ ? (समीक्षा)<ref>{{cite web |title=पैतालामुनि के छ ? |url=https://www.shivasankalpa.com/2017/05/blog-post_31.html#more |website=Shiva Sankalpa |date=May 2017 |access-date=25 October 2026 }}</ref> * पराजुली सत्य, दीपक मिथ्या(समीक्षा)<ref>{{cite web |title=पराजुली सत्य, दीपक मिथ्या |url=https://www.shivasankalpa.com/2021/11/blog-post.html |website=Shiva Sankalpa |date=November 2021 |access-date=25 October 2026 }}</ref> * स्व-विचरण (समीक्षा)<ref>{{cite web |title=स्व-विचरण |url=https://www.shivasankalpa.com/2024/06/blog-post.html |website=Shiva Sankalpa |date=June 2024 |access-date=25 October 2026 }}</ref> * तोरकीनमा हराएका क्षितिज<ref>{{cite web |title=तोरकीनमा हराएका क्षितिज |url=https://www.shivasankalpa.com/2026/03/blog-post.html |website=Shiva Sankalpa |date=March 2026 |access-date=25 October 2026 }}</ref>/बिर्संदै गएको आत्मिक सौन्दर्य <ref>{{cite web |title=बिर्संदै गएको आत्मिक सौन्दर्य |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/arts/the-forgotten-spiritual-beauty-br-60-69.html |website=नागरिकन्युज |access-date=25 October 2026 }}</ref>(समीक्षा) ==फोटो ग्यालरी== <gallery widths="200px" heights="120px">> File:Shiva Sankalpa recieving NepalVidyaBhushan.jpg|thumb|[[रामवरण यादव|राष्ट्रपति]]सँग नेपाल विद्याभूषण प्राप्त गर्दै (२०७१) File:Urvashi Sukta.jpg|फ्रेमहीन|केन्द्र|शिव सङ्कल्पद्वारा लिखित तथा निर्देशित नाटक [[उर्वशी सूक्त]]को एक दृश्य (२०८०) File:Shiva Sankalpa and Bhushita Vashistha in NLF.jpg|thumb|Shiva Sankalpa and Bhushita Vashistha]]अङ्गुठाकार|[[भूषिता वशिष्ठ]]का साथ नेपाल लिटरेचर फेस्टिवलमा (२०८१) </gallery> == यो पनि हेर्नुहोस् == * [[उर्वशी सूक्त]] * [[भूषिता वशिष्ठ]] * [[रामवरण यादव]] == सन्दर्भहरू == {{Reflist}} [[श्रेणी:काठमाडाैँ जिल्लाका मानिसहरू]] [[श्रेणी:जीवित मानिसहरू]] [[श्रेणी:नेपाली साहित्यकारहरु]] == बाह्य कडी == * [https://www.youtube.com/watch?v=Z1trAleG_L4 "कविता: तन्ना मैलिएछ " | Cafe Kavita] १२ फेब्रुअरि २०१४ 7ctv64cwhw44kyo8kucluft2cd7xngb 0 146597 1395800 1387063 2026-11-12T04:11:52Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395800 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|नेपालमा भ्रष्ट्राचार र सामाजिक सञ्जाल माथि लागेको प्रतिबन्धको विरोधमा भएको आन्दोलन}} {{Infobox civil conflict | title = नेपालको जेनजी आन्दोलन, २०८२ | subtitle = | partof = | image = {{photomontage | position = centre | size = 280 | color = #F5F5F5 | border = 0 | color_border = white | spacing = 3 | photo1a = 2025 Nepalese Gen Z protesters infront of Bharatpur mahanagarpalika office.jpg | photo2a = 2025 Nepalese Gen Z movement protesters with map of nepal.jpg | photo2b = GenZ protest against government in chitwan, 8 september 2025.jpg | photo3a = }} | caption = ''माथिबाट घडीको दिशामा:''<br>प्रदर्शनकारीहरूले सरकारी कार्यालयहरू जलाउँदै गरेको तस्वीर• विद्यार्थीहरूको प्रदर्शन • जलिरहेको सरकारी [[भरतपुर महानगरपालिका]]को कार्यालय अगाडि उत्सव मनाउँदै प्रदर्शनकारीहरू • नेपालको झन्डा देखाइरहेका प्रदर्शनकारीहरू | date = २३ भदौ २०८२ – २८ भदौ २०८२ | place = {{झन्डा चिह्न|नेपाल}} [[नेपाल]] | causes = {{blist|[[नेपालमा भ्रष्टाचार|भ्रष्टाचार]] र [[नातावाद]]|सामाजिक सञ्जालहरू माथिको प्रतिबन्ध}} | goals = {{blist|भ्रष्टाचार विरोध|सामाजिक सञ्जाल माथिको प्रतिबन्ध फुकुवा|सरकारको पतन}} | methods = {{blist|[[जुलूस]]|[[विद्यार्थी सक्रियता]]|[[विद्यार्थी सक्रियतावाद]]|[[शान्तिपूर्ण आन्दोलन]]|[[दङ्गा]]|[[आगजनी]]|[[लुटपाट]]}} | status = '''सफलतापूर्वक आन्दोलन सम्पन्न'''<br />{{blist| * [[नेपालको प्रधानमन्त्री|प्रधानमन्त्री]] [[खड्गप्रसाद ओली|केपी शर्मा ओली]]द्वारा राजीनामा<ref>{{Cite news |date=२४ भदौ २०८२|title=प्रधानमन्त्री ओलीले राष्ट्रपति समक्ष दिए राजीनामा |url=https://www.bbc.com/nepali/articles/cn0x89rq9wdo|access-date=2025-09-09 |website=[[बीबीसी नेपाली]]}}</ref> * [[अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन केन्द्र, नेपाल|संसद भवन]], [[सिंहदरबार]] सहित धेरै सरकारी भवनहरू र राजनीतिक कार्यालयहरू<ref>{{cite news |url=https://www.setopati.com/politics/368876 |title=संसद भवनमा प्रदर्शनकारीले लगाए आगो (तस्बिरहरू) |publisher=[[बीबीसी नेपाली]] |date=२४ भदौ २०८२ |access-date=9 September 2025}}</ref> र [[राष्ट्रपति भवन]]मा आगजनी<ref>{{Cite news |date=२८ भदौ २०८२ |title=आन्दोलनकारीले राष्ट्रपति भवनमा लगाए आगो |url=https://www.ratopati.com/story/512295/protesters-set-fire-to-the-presidential-palace|access-date=२८ भदौ २०८२ |work=रातोपाटी}}</ref> * सामाजिक सञ्जालहरूमाथिको प्रतिबन्ध फुकुवा<ref>{{Cite news |date=२४ भदौ २०८२ |title=पछि हट्यो सरकार, सामाजिक सञ्जालमाथिको प्रतिबन्ध फुकुवा|url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/politics/government-backs-down-lifts-ban-on-social-media-79-46.html |access-date=२८ भदौ २०८२ |work=नागरिक दैनिक}}</ref> *[[नेपाली सेना]]द्वारा [[त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल]] बन्द र नियन्त्रण * [[सुशीला कार्की]]लाई "अन्तरिम" [[नेपालको प्रधानमन्त्री]]को रूपमा नियुक्त * [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]] विघटन * [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२|निर्वाचन]]पछि [[बालेन शाह]] प्रधानमन्त्रीमा नियुक्त }} | result = | fatalities = ७६ जनको मृत्यु<ref>{{cite web|url=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/177665/2025-09-13|title=जेन–जी आन्दोलनमा मृत्यु हुनेको सङ्ख्या ५१ पुग्यो, १२ शव आफन्तले बुझे|work=नयाँ पत्रिका दैनिक|date=२८ भदौ २०८२|access-date=2025-09-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20250913015443/http://www.nayapatrikadaily.com/news-details/177665/2025-09-13|archive-date=2025-09-13}}</ref><br />{{blist|६३ जना प्रदर्शनकारीहरू|१० जना कैदीहरू |३ जना प्रहरी अधिकारीहरू}} | injuries = २,११३<ref>{{Cite web |date=२५ भदौ २०८२ |title=जेनजी आन्दोलनका क्रममा हालसम्म ३० जनाको मृत्यु, एक हजार भन्दा बढी घाइते |url=https://www.ratopati.com/story/512516/30-people-dead-and-over-1000-injured-in-hospitals-across-the-country|website=रातोपाटी}}</ref><br />{{efn|देशभरका २८ भन्दा बढी अस्पतालहरूमा बिरामीहरूको उपचार गरिएको थियो।}} | side1 = {{flagicon|नेपाल}} '''प्रदर्शनकारीहरू'''<br /> * हामी नेपाल | side2 = {{झन्डा चिह्न|नेपाल}} '''[[नेपाल सरकार]]''' * [[नेपाल प्रहरी]] * [[नेपाल सशस्त्र प्रहरी बल]] * [[नेपाली सेना]] * {{flagicon image|Nepali_Congress_flag.svg|size=25px}} [[नेपाली काङ्ग्रेस]] * {{flagicon image|Flag of the CPN-UML (2021-).svg|size=25px}} [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] | leadfigures1 = ''विकेन्द्रीकृत नेतृत्व'' | leadfigures2 = {{ubl| * {{flagicon|Nepal}} [[खड्गप्रसाद ओली|केपी शर्मा ओली]] * {{flagicon|Nepal}} [[रामचन्द्र पौडेल]] * {{flagicon|Nepal}} [[मानवीर राई]] * {{flagicon image|Flag of the Chief of Army Staff of Nepali Army.svg}} [[अशोकराज सिग्देल]] * चन्द्रकुवेर खापुङ * राजु अर्याल }} }} '''नेपालमा जेनजी आन्दोलन''' नेपालमा सामाजिक सञ्जाल प्रतिबन्ध तथा भ्रष्टाचार (विशेषगरी '''नातावाद''' र कर राजस्व जस्ता '''राष्ट्रिय कोषको दुरुपयोग''') विरोधको पृष्ठभूमिमा वि.सं २०८२ भदौ २३ का दिनबाट देशव्यापी रूपमा सुरु भएको [[नेपाल सरकार]] विरुद्धको प्रदर्शनी र झडपहरूको शृङ्खलाबद्ध घटनाहरू थिए जसमा [[जेन जी]] पुस्ताका नेपाली नागरिकहरूको प्रमुख भूमिका रहेको थियो। सत्ता पक्ष तथा सत्तामा रहँदा सरकारका प्रतिनिधिहरूद्वारा गरिएका शृङ्खलाबद्ध भ्रष्टाचारको विरोध र सरकारको नयाँ नियम अन्तरगत दर्ता हुन नआएका [[फेसबुक]], [[इन्स्टाग्राम]], [[ह्वाट्सएप]], [[ट्विटर|एक्स]] (ट्विटर), [[युट्युब]] सहित २६ प्रमुख सामाजिक सञ्जालहरू माथि सरकारले प्रतिबन्ध लगाएपछि यो आन्दोलन देशव्यापी रूपमा सुरु भएको थियो।<ref>{{Cite web |title=यस्ता छन् सामाजिक सञ्जाल बन्द गर्ने सरकारी निर्णयका पृष्ठभूमि र असर |url=https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1756730/these-are-the-background-and-implications-of-the-governments-decision-to-shut-down-social-media |access-date=2025-09-07 |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली}}</ref> २९ भदौ २०८२ सम्म, विरोध प्रदर्शनमा मृत्यु हुनेको कुल सङ्ख्या ७२ पुगेको थियो, जसमा ५९ प्रदर्शनकारी, १० कैदीबन्दी, ३ प्रहरी अधिकारी थिए।<ref>{{Cite web |title=जेनजी आन्दोलनमा मृत्यु हुनेको सङ्ख्या ७२ पुग्यो |url=https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1764200/death-toll-in-genji-protests-reaches-72|access-date=२७ भदौ २०८२ |work=अनलाइन खबर|language=नेपाली}}</ref> सरकारले शाहदत प्राप्त गरेकाहरूलाई सहिद घोषणा गर्दै प्रत्येकका परिवारलाई १० लाख रुपैयाँको दरले राहत दिने घोषणा गरेको थियो।<ref>{{Cite web |title=जेनजी आन्दोलनमा मृत्यु भएकालाई सहिद घोषणा, प्रत्येकका परिवारलाई १० लाख राहत|url=https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1764191/those-who-died-in-the-genji-movement-were-declared-martyrs-each-family-will-receive-1-million-rupees-in-relief|access-date=२७ भदौ २०८२ |work=अनलाइन खबर|language=नेपाली}}</ref> यो मुख्यतः [[नेपाल सरकार]]ले १२ भदौ २०८२ सम्ममा नेपालमा दर्ता हुन नआएका सामानजिक सन्जाल बन्द गर्ने घटनासँग सम्बन्धित विषय हो।<ref>{{Cite web |title=यस्ता छन् सामाजिक सञ्जाल बन्द गर्ने सरकारी निर्णयका पृष्ठभूमि र असर |url=https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1756730/these-are-the-background-and-implications-of-the-governments-decision-to-shut-down-social-media |access-date=2025-09-07 |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली}}</ref> मन्त्रिपरिषद्को ९ भदौको निर्णय<ref>{{cite web |url=https://mocit.gov.np/content/13085/development-of-the-cabinet-meeting-on-september/ |title=https://mocit.gov.np/content/13085/development-of-the-cabinet-meeting-on-september/ |last= |first= |date=2025-08-28 |website=https://mocit.gov.np/ |publisher=https://mocit.gov.np/ |access-date=2025-09-15 |quote= |archive-url=https://web.archive.org/web/20250915125517/https://mocit.gov.np/content/13085/development-of-the-cabinet-meeting-on-september/ |archive-date=2025-09-15 }}</ref>, "एक साता भित्र [[सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालय (नेपाल)|सूचना तथा सञ्चार मन्त्रालय]]मा दर्ता गर्ने आह्वान गरिने र त्यसपछि दर्ता नगरेको सामाजिक सञ्जाल निष्क्रिय गरिने" रहेको थियो जसपश्चात् क्रमशः २६ सामाजिक सन्जालहरू निष्क्रिय पार्दै लगिएका थिए। यस सम्बन्धी कुनै पनि कानुनी व्यवस्था नरहेको र अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता माथि असर पुग्ने सरोकारवालाहरूको धारणा रहेको थियो। नतिजा स्वरुप २३ भदौ २०८२, सोमबारमा, [[जेन जी]]ले सामाजिक सञ्जाल माथिको प्रतिबन्धको लागि मात्र विरोध नभइ समग्र भ्रष्टाचारको विरोधमा रहेको जनाउँदै देशका विभिन्न शहरहरूमा दिनभर प्रदर्शन गरिरहे।<ref>{{Cite web |author= |date= |title=जेनजी प्रदर्शन : चोकचोकमा सुरक्षाकर्मीको बाक्लो उपस्थिति |url=https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1758878/genji-demonstration-heavy-presence-of-security-personnel-at-intersections |accessdate=२३ भदौ २०८१ |work=अनलाइन खबर |publisher= |language=नेपाली}}</ref><ref>{{Cite web |author= |date= |title=बुटवलमा पनि जेनजीको प्रदर्शन- ‘मलाई बोल्न दे सरकार’ (तस्वीरहरू) |url=https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1758848/genjis-demonstration-in-butwal-too-let-me-speak-government |accessdate=२३ भदौ २०८१ |work= |publisher= |language=नेपाली}}</ref> सोही दिन नेपालका प्रमुख सहरहरूमा प्रदर्शन भए भने राजधानी [[काठमाडौँ]]मा हिंसात्मक आन्दोलन भएको थियो। आन्दोलनका क्रममा देशभर १९ जनाको मृत्यु भएको र ३४७ भन्दा बढी घाइते भएका समाचारहरू प्राप्त भएका थिए।<ref>{{Cite web |author= |date= |title=जेन-जी प्रदर्शन : १४ को मृत्यु, २ सयभन्दा बढी घाइते |url=https://ekantipur.com/news/2025/09/08/gen-ji-demonstration-14-dead-over-200-injured-34-28.html |accessdate=२३ भदौ २०८१ |work=कान्तिपुर |publisher= |language=नेपाली}}</ref><ref>{{Cite web |author= |date= |title=ट्रमा सेन्टरमा थप एक जनाको मृत्यु, मृतकको सङ्ख्या १५ पुग्यो |url=https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1759461/one-more-person-dies-at-trauma-center-death-toll-reaches-15 |accessdate=२३ भदौ २०८१ |work= |publisher=अनलाइन खबर |language=नेपाली}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=जेनजी प्रदर्शन : देशभर १९ जनाको मृत्यु, ३४७ घाइते |url=https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1759720/genji-protests-19-people-killed-347-injured-across-the-country-update |access-date=2025-09-08 |website=Online Khabar |language=en}}</ref> आन्दोलनको दोस्रो दिन, २४ भदौ २०८२, मङ्गलबार थप विरोध प्रदर्शनी कायम रही मुख्य सरकारी सरकारी भवन र कार्यालयहरूमा तोडफोड र आगजनी भएका थिए। == पृष्ठभूमि == नेपाल सरकारले "विद्युतीय कारोबार ऐन, २०६३" को दफा ७९ अनुसार ११ मङ्सिर २०८० सालमा "सामाजिक सञ्जालको प्रयोगलाई व्यवस्थित गर्ने निर्देशिका" जारी गरेको थियो।<ref>{{Cite web |title=विद्युतीय (इलेक्ट्रोनिक) कारोबार ऐन, २०६३ {{!}} Nepal Law Commission |url=https://lawcommission.gov.np/content/13397/electronic--electronic--traded-international-act--2063/ |access-date=2025-09-07 |website=lawcommission.gov.np |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=सामाजिक सञ्जालको प्रयोगलाई व्यवस्थित गर्ने निर्देशिका, २०८० {{!}} Ministry of Communication and Information Technology |url=https://mocit.gov.np/content/8361/8361-directives-for-managing-the-us/ |access-date=2025-09-07 |website=mocit.gov.np |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20250715195738/https://mocit.gov.np/content/8361/8361-directives-for-managing-the-us/ |archive-date=2025-07-15 }}</ref> यस निर्देशिकअनुसार, नेपालमा सञ्चालन हुने सबै सामाजिक सञ्जालहरू अनिवार्य रूपमा दर्ता (सूचीकरण) गर्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको थियो। साथै, सामाजिक सञ्जालमा प्रयोगकर्ताले गरेको अभिव्यक्तिका आधारमा फौजदारी अभियोगमा कारबाही गर्न सकिने प्रावधान पनि समावेश गरिएको थियो। यसरी निर्देशिकाले सामाजिक सञ्जालको प्रयोगलाई नियमन र व्यवस्थापन गर्ने उद्देश्य राखेको थियो। १२ चैत २०८१ मा नेपाल सरकारले सूचना जारी गर्दै, सबै [[सामाजिक सञ्जाल]]हरूलाई सञ्चार मन्त्रालयमा सूचीकृत (दर्ता) हुन निर्देशन दिएको थियो। सूचना तथा सञ्चार प्रविधि मन्त्रालयले यदि यी सामाजिक सञ्जालहरूले निर्देशिका पालना गरेनन् भने उनीहरूलाई नेपालमा सञ्चालनमा प्रतिबन्ध लगाइने स्पष्ट चेतावनी पनि दिएको थियो। २० भदौ २०८२ मा, नेपाल सरकारले [[नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरण]]लाई दर्ता हुन नआएका सामाजिक सञ्जाल बन्द गर्न पत्र लेखेपछि निर्देशनको पालना गर्दै प्राधिकरणले २६ वटा सामाजिक सञ्जाल बन्द गर्ने सूची प्रकाशित गरेको थियो। सूचीमा समावेश सञ्जालहरूमा; फेसबुक, [[फेसबुक मेसेन्जर|मेसेन्जर]], [[इन्स्टाग्राम]], [[युट्युब]], [[ह्वाट्सएप]], [[ट्विटर|एक्स]], [[लिङ्क्डइन]], [[स्न्यापच्याट]], [[रेडिट]], [[डिस्कर्ड|डिस्कोर्ड]], [[पिनट्रेस्ट|पिनटेरेस्ट]], [[सिग्नल]], [[थ्रेड्स]], [[विच्याट]], [[कुओरा]], [[टम्ब्लर]], [[क्लबहाउस (अनुप्रयोग)|क्लबहाउस]], मास्टोडन, रम्बल, [[भिके (सामाजिक सञ्जाल)|भिके]], लाइन, [[इमो]], झालो, सोल र [[हाम्रो पात्रो]] रहेका थिएँ। === विगतका घटना === कात्तिक २०८०, मा सरकारले सामाजिक सद्भावमा प्रतिकुल असर पारेको कारण देखाउँदै [[टिकटक]]माथि प्रतिबन्ध लगाएको थियो। तर, पछि यसको मातृ कम्पनी [[बाइटडान्स]]ले नेपाल सरकारका नियम तथा प्रक्रिया पालना गर्ने वाचा गरेपछि साउन २०८१, मा प्रतिबन्ध हटाइएको थियो। त्यसैगरी असार २०८१, मा [[टेलिग्राम (सफ्टवेयर)|टेलिग्राम]]माथि पनि कारबाही गरिएको थियो। यसलाई विभिन्न किसिमका ठगी गतिविधि र अवैध पैसाको कारोबार ([[सम्पति शुद्धीकरण]]) मा प्रयोग भएको आरोप लगाइएको थियो। तर, वर्तमान टेलिग्रामले नेपालमा आधिकारिक रूपमा सूचीकृत हुने प्रक्रिया अघि बढाएको बताइएको छ। === सर्वोच्च न्यायालयको परमादेश === २२ भदौ २०८२ मा, [[नेपालको सर्वोच्च अदालत]]ले सामाजिक सञ्जालमा लगाइएको रोक विरुद्धको रिट दर्ता गर्न अस्वीकार गरेको थियो।<ref>{{Cite web |title=सामाजिक सञ्जालमा लगाइएको रोकविरुद्धको रिट सर्वोच्चद्वारा दर्ता गर्न अस्वीकार |url=https://ekantipur.com/news/2025/09/07/supreme-court-refuses-to-register-writ-against-ban-on-social-media-51-52.html|access-date=२४ भदौ २०८२ |website=कान्तिपुर|language=नेपाली}}</ref> === ‘नेपोबेबिज’ अभियान === इन्डोनेसियाबाट सुरु भएको भ्रष्टाचार र शक्ति दुरुपयोग विरुद्धको ‘नेपो बेबी’ अभियान जस्तै यस अभियान विशेषगरी राजनीतिक, संवैधानिक, र कार्यकारी पदमा रहेका व्यक्तिहरूले आफ्ना परिवारका सदस्य वा नातेदारलाई अनुचित लाभ पुर्‍याएर उनीहरूको जीवनमा अवसर प्रदान गर्ने प्रवृत्तिलाई लक्षित गरेको छ। युवाहरूले सामाजिक सञ्जालमा राजनीतिज्ञहरूको छोरा छोरी र उनीहरूको विलासी जीवनशैली देखि रहनसहन सम्मका तस्वीरहरू साझा गर्दै आक्रोश पोखेका थिएँ।<ref>{{Cite web |title= नेपालमा ‘नेपो बेबी’ अभियान: भ्रष्टाचार र शक्ति दुरुपयोगविरुद्धको नयाँ पहल |url=https://biznesspress.com/news-details/834779 |access-date=२४ भदौ २०८२ |website=बिजनेस प्रेस|language=नेपाली}}</ref> == आन्दोलन == === २३ भदौ २०८२ === २३ भदौ २०८२ मा, काठमाडौँमा, विशेष गरी [[माइतीघर मण्डल|माइतीघर मण्डला]] र [[अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन केन्द्र, नेपाल|सङ्घीय संसद भवन]], नयाँ बानेश्वर वरपर ठुला जमघटहरू भएका थिएँ जहाँ दशौँ हजार सहभागीहरू थिएँ। विरोध प्रदर्शनको कुनै औपचारिक नेतृत्व थिएँन, भ्रष्टाचार र सामाजिक सञ्जालमा प्रतिबन्धको विरोध गर्ने व्यक्तिहरू स्वेच्छाले यसमा सामेल भएका थिएँ। प्रदर्शनकारीहरूले नेपालको सङ्घीय संसदमा प्रवेश गर्ने प्रयास गर्दा प्रदर्शनहरू बढेको थियो जसको जवाफमा सुरक्षा बलहरूले अश्रुग्यास, पानीको फोहरा, रबरको गोली र गोली प्रहार गरेका थिएँ। प्रहरीले अश्रुग्याससहित गोली प्रहार गरेपछि स्थिति हिंसात्मक बनेको थियो। दिउँसो १:३० सम्ममा कम्तीमा एक प्रदर्शनकारी गोली लागेर गम्भीर घाइते भएका थिएँ र वरिपरि रगताम्य दृश्य देखिएको थियो।<ref>{{Cite web |title=अनि जेनजीको आन्दोलन रक्तपातपूर्ण बन्यो|url=https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1759862/and-genji-movement-turned-bloody |access-date=2025-09-08 |website=अनलाइन खबर|language=नेपाली}}</ref> देशभरी नै विरोधका कार्यक्रम शान्त रुपमा गरिने भनिए पनि अवस्था तनावग्रस्त र रक्तपूर्ण बन्न पुग्यो। काठमाडौँ जिल्ला प्रशासन कार्यालयले नयाँ बानेश्वर क्षेत्रमा सोमबार दिउँसो १२:३० बजेबाट राति १० बजे सम्म कर्फ्यु लागु गरेको थियो। यो कदम संसद् भवनमा केही प्रदर्शनकारीहरूले प्रहरीको अवरोध तोडेर प्रवेश गरेपछि उठाइएको थियो। कर्फ्यु पछि अन्य क्षेत्रहरूमा पनि फैलाइयो, जसमा राष्ट्रपति भवन (शीतल निवास) र उपराष्ट्रपति निवास, लैनचौर समावेश थिएँ। प्रहरीले प्रदर्शनकारीमाथि अश्रुग्यास, पानीको तोप र गोलीको प्रयोग गरेका थिएँ, जबकि प्रदर्शनकारीहरूले रुखका डाँठ र पानीका बोतलहरू प्रयोग गरेर प्रतिरोध गरेका थिएँ।<ref>{{Cite web |last=Shamim |first=Sarah |title=Nepal Gen Z protests amid social media ban, clashes kill 19: All to know |url=https://www.aljazeera.com/news/2025/9/8/six-killed-in-nepal-amid-gen-z-protests-after-social-media-ban-all-to-know |access-date=2025-09-08 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> सोही दिन, सरकारले सामाजिक सञ्जाल सेवाहरू माथिको प्रतिबन्ध हटाएको ‍थियो र गृहमन्त्री [[रमेश लेखक]]ले राजीनामा दिएका थिएँ। काठमाडौँ, वीरगन्ज, भैरहवा, बुटवल, पोखरा, इटहरी र दमक लगायत धेरै प्रमुख सहरहरूमा कर्फ्यु लगाइएको थियो। सुनसरीको [[इटहरी उपमहानगरपालिका|इटहरी]]मा प्रहरीको गोली लागेर २ जना र झापाको [[दमक नगरपालिका|दमक]]मा १ जनाको मृत्यु भएको थियो।<ref>{{Cite web |title=जेन–जी प्रदर्शन : प्रधानमन्त्रीको गृहक्षेत्र दमकमा गोली चल्यो |url=https://ekantipur.com/news/2025/09/08/gen-g-demonstration-shots-were-fired-at-the-prime-ministers-residence-27-13.html |access-date=२४ भदौ २०८२ |website=कान्तिपुर|language=नेपाली}}</ref> यस्तै चितवनको [[भरतपुर महानगरपालिका|भरतपुर]] महानगरपालिकाको गेट अगाडि झडप भएको थियो।<ref>{{Cite web |title=जेनजीको प्रदर्शन: भरतपुर महानगरपालिकामा तोडफोड |url=https://www.clickkhabar.com/2025/09/45518/ |access-date=२४ भदौ २०८२ |website=क्लिक खबर|language=नेपाली}}</ref> भिडन्तका कारण कम्तिमा १९ जनाको मृत्यु भएको थियो भने ४२२ जना घाइते भएका थिएँ।<ref>{{Cite web |title=जेनजी प्रदर्शनमा १९ जनाको मृत्यु, ४२२ घाइते |url=https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1759720/genji-protests-19-people-killed-347-injured-across-the-country-update|access-date=२४ भदौ २०८२ |website=अनलाइन खबर|language=नेपाली}}</ref> === २४ भदौ २०८२ === {{ मुख्य|नेपालको संसद भवनमा आक्रमण, २०८२}} प्रधानमन्त्री [[खड्गप्रसाद ओली|केपी शर्मा ओली]]ले पनि पदबाट राजीनामा दिएका थिए र सेनाले उनलाई बालुवाटारबाट हेटौडाको सुपारीटार ब्यारेकमा लगेका थिए।<ref>{{Cite web |title=२४ भदौपछि राष्ट्रपति नारायणहिटीमा थिए, ओली सुपारीटारमा |url=https://ekantipur.com/news/2025/10/18/after-bhadra-24-the-president-was-in-narayanhiti-oli-in-suparitar-32-15.html |access-date=2025-10-31 |website=ekantipur.com |language=ne}}</ref> यसको बावजुद, देशभर विरोध प्रदर्शन जारी रहेको थियो। प्रदर्शनकारीहरूले धेरै सरकारी भवनहरूमा आगजनी गरेका थिएँ।<ref>{{Cite web| title = अनलाइन खबर| access-date = २४ भदौ २०८२| url = https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1760885/fire-breaks-out-at-singha-durbar-photos|language=नेपाली}}</ref> नेपालको प्रशासनिक मुख्यालय [[सिंहदरबार]],<ref>{{Cite web| title = सर्वोच्च न्यायालयमा आगजनी, दनदनी बलिरहेको छ मुद्दाका महत्वपूर्ण कागजात| work = अलाइन खबर| access-date = २४ भदौ २०८२| url = https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1760961/arson-at-supreme-court-important-documents-of-the-case-are-burning|language=नेपाली}}</ref> [[नेपालको सर्वोच्च अदालत|नेपालको सर्वोच्च न्यायालय]], शीतल निवासमा रहेको राष्ट्रपतिको निवास र बालुवाटारमा रहेको प्रधानमन्त्रीको निवासमा पनि आगजनी भएको थियो।<ref>{{Cite web| title = राष्ट्रपति भवन पनि आगो लगाए प्रदर्शनकारीले :: सेतोपाटी संवाददाता |work=Setopati| access-date = २४ भदौ २०८२| url = https://www.setopati.com/politics/368886}}</ref><ref>{{Cite web| title = प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारमा पनि आगजनी (तस्बिरहरू)| access-date = २४ भदौ २०८२| url = https://www.ratopati.com/story/512304/arson-also-set-at-prime-ministers-residence-in-baluwatar-photos|language=नेपाली}}</ref> २४ भदौ २०८२ मा, हिंसात्मक कार्यहरूले [[काठमाडौँ]]का साथै देशका धेरै प्रमुख सहर तथा स्थानहरूलाई लक्षित गरेका थिएँ। संसद भवन, विभिन्न जिल्लाका सरकारी कार्यालय सहित मन्त्री र सांसदहरूको घरहरूमा पनि प्रदर्शनकारीहरूले आगजनी गरेका थिएँ। [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एमाले)]] र [[नेपाली काङ्ग्रेस]]को केन्द्रीय कार्यालयमा पनि तोडफोड गरिनुका साथै पार्टीको झन्डा उतारिएको थियो र जलाइएको थियो।<ref>{{Cite news |date=2025-09-09 |title=Houses of Nepal PM Oli, other top leaders torched as unrest escalates |url=https://theshillongtimes.com/2025/09/09/houses-of-nepal-pm-oli-other-top-leaders-torched-as-unrest-escalates/ |access-date=2025-09-09 |website=The Shillong Times |language=en}}</ref> आगजनी र विनाशका बढ्दो घटनाहरूलाई नियन्त्रण गर्ने प्रयास गर्दै, नेपाली सेना सहित सुरक्षा बलले प्रभावित क्षेत्रहरूबाट राजनीतिज्ञहरूलाई सुरक्षित स्थानहरू तर्फ सारेका थिएँ। [[चित्र:Office of government attorney after Gen Z protest in nepal.jpeg|अङ्गुठाकार|प्रदर्शन पश्चातको सरकारी वकिलको कार्यालय]] कृषिमन्त्री रामनाथ अधिकारी र स्वास्थ्यमन्त्री [[प्रदिप पौडेल|प्रदीप पौडेल]] सहित [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]का २१ सांसदहरूले राजीनामा दिएका थिएँ र [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]]का सबै सङ्घ र प्रदेश सांसदहरूले सामुहिक राजीनामा दिएका थिएँ।<ref>{{Cite web| title = राप्रपाका सङ्घ र प्रदेशका सबै सांसदले दिए राजीनामा |work=सेतोपाटी| access-date = २४ भदौ २०८२| url = https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1760692/all-rpp-federal-and-provincial-mps-have-resigned|language=नेपाली}}</ref> राजनीतिक नेताहरूलाई भाग्नबाट रोक्न प्रदर्शनकारीहरू त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल छिर्ने प्रयास गरेका थिएँ तर लगत्तै विमानस्थल बन्द गरिएको थियो र यसलाई [[नेपाली सेना]]ले नियन्त्रण गरेको थियो।<ref>{{Cite web| title = विमानस्थलको गेटमा पुगे जेनजी, ठुलो सङ्ख्या सेना परिचालन| work = अनलाइन खबर| access-date = २४ भदौ २०८२| url = https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1760962/genji-arrives-at-airport-gate-large-number-of-troops-mobilized}}</ref> निर्धारित अन्तर्राष्ट्रिय उडानहरू पोखरा डाइभर्ट वा रद्द गरिएको थियो।<ref>{{Cite web| title = चीनबाट काठमाडौँ उडेको हिमालयन एयरलाइन्स प्रदर्शनका कारण पोखरा डाइभर्ट :: सेतोपाटी संवाददाता |work=सेतोपाटी| access-date = २४ भदौ २०८२| url = https://www.setopati.com/politics/368895|language=नेपाली}}</ref> धेरै राजनीतिक नेताहरूमाथि आक्रमण भएका थिएँ। पूर्व प्रधानमन्त्री [[शेरबहादुर देउवा]] र उनकी श्रीमती [[आरजुराणा देउवा|आरजु राणा देउवा]]लाई बुढानीलकण्ठ स्थित निवासमै गएर आक्रमण गरिएको थियो जसबाट उनीहरू घाइते भएका थिएँ।<ref>{{Cite web| title = देउवा दम्पतीलाई कुटपिट र लछारपछार गरेर सुरक्षाकर्मीको जिम्मा लगाए प्रदर्शनकारीले| work = सेतोपाटी| access-date = २४ भदौ २०८२| url = https://www.setopati.com/politics/368885/|language=नेपाली}}</ref> पछि प्रदर्शनकारीहरूले उनीहरूलाई प्रहरीको जिम्मा लगाएका थिएँ। उपप्रधानमन्त्री [[प्रकाशमान सिंह]]को घर र गाडीमा आगो लगाइएको थियो<ref>{{Cite web| title = उपप्रधानमन्त्री सिंहको ठमेलस्थित घर र गाडी जलेर ध्वस्त| work = अनलाइन खबर| access-date = २४ भदौ २०८२| url = https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1760850/deputy-prime-minister-singhs-house-and-car-in-thamel-destroyed-by-fire|language=नेपाली}}</ref> र त्यसपछि काठमाडौँको भङ्गालमा रहेको पूर्व राष्ट्रपति [[विद्यादेवी भण्डारी]]को घरमा पनि आगो लगाइएको थियो।<ref>{{Cite web| title = जेनजी प्रदर्शनकारीले जलाए पूर्वराष्ट्रपति भण्डारीको घर| work = अनलाइन खबर| access-date =२४ भदौ २०८२| url = https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1760842/genji-protesters-burn-down-former-president-bhandaris-house|language=नेपाली}}</ref> पूर्वप्रधानमन्त्री [[झलनाथ खनाल]]को निवासमा पनि आक्रमण गरी आगो लगाइएको थियो जसबाट उनकी श्रीमती रविलक्ष्मी चित्रकारको मृत्यु भएको हल्ला चलेको भए पनि जालेर सक्त घाईते भएकि थिईन्।[[रुपन्देही जिल्ला|रूपन्देही जिल्ला]]मा, बालकृष्ण खाँड, भोजप्रसाद श्रेष्ठ र स्थानीय मेयरहरूको घरमा आगो लगाइएको थियो<ref>{{Cite web| title = रूपन्देहीमा भएको प्रदर्शनमा दर्जनौं स्थानमा आगजनी र तोडफोड| work = सेतोपाटी| access-date = २४ भदौ २०८२| url = https://www.setopati.com/politics/368894/|language=नेपाली}}</ref> भने यता [[चितवन जिल्ला]]को [[भरतपुर महानगरपालिका]]को कार्यालयमा पनि आगजनी तथा तोडफोड भएको थियो र [[शिवनगर, चितवन|शिवनगर]] स्थित पूर्वप्रधानमन्त्री प्रचण्डको घरमा आगो लगाइएको थियो।<ref>{{Cite web| title = चितवनस्थित प्रचण्डको घरमा प्रदर्शनकारीको आगजनी| work = अनलाइन खबर| access-date = २४ भदौ २०८२| url = https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1761036/protesters-set-fire-to-prachandas-house-in-chitwan|language=नेपाली}}</ref> कैलाली जिल्लाको कारागारमा प्रदर्शनकारीहरूले आक्रमण गरेका थिएँ परिणाम स्वरुप सबै कैदीहरू त्यहाँबाट भागेका थिएँ।<ref>{{Cite web| title = कैलाली कारागारका सबै कैदीबन्दी निस्किए| work = अनलाइन खबर| access-date = २४ भदौ २०८२| url = https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1760861/all-prisoners-from-kailali-prison-released|language=नेपाली}}</ref> [[रवि लामिछाने]]लाई काठमाडौँको नख्खु जेलबाट रिहा गरेसँगै कारागारमा आगजनी भएको थियो र सबै कैदीहरू भागेका थिएँ।<ref>{{Cite web| title = नख्खु जेलमा आगलागि, भागे कैदी| work = सेतोपाटी| access-date = २४ भदौ २०८२| url = https://www.setopati.com/politics/368902/|language=नेपाली}}</ref><ref>{{Cite web| title = रविलाई नख्खु जेलबाट निकाले प्रदर्शनकारीले| work = Setopati| access-date = 2025-09-09| url = https://www.setopati.com/politics/368877/}}</ref> अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगको कार्यालय सहित प्रदर्शनकारीहरूले आगो लगाइदिएपछि सडक विभागको भवनमा गम्भीर क्षति पुगेको थियो।<ref>{{Cite web| title = सडक विभागमा पनि प्रदर्शनकारीले लगाए आगो| work = अनलाइन खबर| access-date = २४ भदौ २०८२| url = https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1761002/protesters-also-set-fire-to-the-road-department|language=नेपाली}}</ref> कास्की कारागारमा पनि आगलागि भएको थियो जसको कारण ७७३ कैदीहरू भाग्न सफल भएका थिएँ।<ref>{{Cite web| title = कास्की कारागारबाट आन्दोलनकारीले निकाले ७७३ कैदीबन्दी| work = सेतोपाटी| access-date = २४ भदौ २०८२| url = https://www.setopati.com/politics/368908/|language=नेपाली}}</ref> हेटौँडामा, धेरै सरकारी कार्यालयहरूमा तोडफोड र आगजनी गरिएको थियो। [[कर्णाली प्रदेश]] र [[सुदूरपश्चिम प्रदेश]]मा, संसद भवन र मुख्यमन्त्रीको निवासमा आगजनी गरिएको थियो।<ref>{{Cite web| title = कर्णालीका मुख्यमन्त्री कँडेलको सरकारी र निजी निवासमा आगजनी र तोडफोड| access-date = २४ भदौ २०८२| url = https://www.ratopati.com/story/512306/arson-and-vandalism-at-both-government-and-private-residences-of-karnali-chief-minister-kandel|work=रातोपाटी|language=नेपाली}}</ref><ref>{{Cite web| title = जेनजीले लगाए कर्णाली प्रदेशसभा भवनमा आगो| access-date = २४ भदौ २०८२| url = https://www.ratopati.com/story/512307/genji-sets-fire-to-karnali-provincial-assembly|work=रातोपाटी|language=नेपाली}}</ref><ref>{{Cite web| title = जेन - जी प्रदर्शनकारीले सुदुरपश्चिम मुख्यमन्त्रीको कार्यालय नियन्त्रण गरे | work = गोदावरी न्युज| access-date = २४ भदौ २०८२| url = https://www.godawarinews.com/detail/33953|language=नेपाली}}</ref> [[कोशी प्रदेश]]को राजधानी विराटनगरमा, जिल्ला कार्यालय र जिल्ला न्यायालयमा पनि आगजनी गरिएको थियो, त्यसपछि मुख्यमन्त्री र मन्त्रिपरिषद् मन्त्रीहरूको निवासमा आगजनी गरिएको थियो।<ref>{{Cite web| title = कोशी प्रदेशको राजधानी विराटनगरमा मङ्गलबार दिनभर के–के भयो ?| access-date = 2025-09-09| url = https://www.ratopati.com/story/512331/what-happened-throughout-the-day-on-tuesday-in-biratnagar-the-capital-of-koshi-province}}</ref> धेरै प्रदर्शनकारीहरू घाइते भएका थिएँ। शिक्षण अस्पतालमा तेत्तीस जनाको उपचार गरिएको थियो<ref>{{Cite web| title = मङ्गलबारको प्रदर्शनका ३३ घाइते त्रिवि शिक्षण अस्पतालमा भर्ना| work = अनलाइन खबर| access-date = २४ भदौ २०८२| url = https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1760917/33-injured-in-tuesdays-protest-admitted-to-tribhuvan-university-teaching-hospital}}</ref> भने [[कोटेश्वर]]मा तीन प्रहरीको मृत्यु भएको थियो।<ref>{{Cite web| title = प्रदर्शनकारीको आक्रमणबाट कोटेश्वरमा ३ जना प्रहरीको मृत्यु| access-date = २४ भदौ २०८२| url = https://www.ratopati.com/story/512314/3-policemen-killed-in-koteshwor-attack-by-protesters|language=नेपाली}}</ref> नेपाल र बङ्गलादेश बीचको मैत्रीपूर्ण फुटबल खेल पनि रद्द गरिएको थियो।<ref>{{Cite web|url=https://www.the-anfa.com/news-detail/2418|title=ANFA &#124; Nepal’s second friendly against Bangladesh called off|website=ANFA|language=नेपाली}}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> सोही दिन साँझ, प्रधान सेनापति, [[अशोकराज सिग्देल]]ले आन्दोलनरत समूहलाई वार्ताका लागि आह्वान गरेका थिएँ।<ref>{{Cite web| title = प्रधानसेनापतिद्वारा आन्दोलनरत समूहलाई वार्ताका लागि आह्वान| access-date = २४ भदौ २०८२| url = https://www.ratopati.com/story/512336/army-chief-calls-for-talks-with-protesting-groups|language=नेपाली|work=अनलाइन खबर}}</ref> === २५ भदौ २०८२ === बिहान सबेरै, नेपाली सेनाका बलहरू संवेदनशील क्षेत्रहरूमा गस्ती गरिरहेका देखिएका थिएँ। प्रधान सेनापति सिग्देलले सरकारले शान्ति पुनर्स्थापना गर्ने प्रयास गर्दा प्रदर्शनकारीहरूलाई शान्तिपूर्ण रहन प्रोत्साहित गरेका थिएँ। २४ देखि २५ गते सम्म सेनाले लुटपाट, आगजनी र अन्य "विनाशकारी र अराजक गतिविधिहरू" र हतियार जफत गरेको आरोपमा २७ जनालाई पक्राउ गरेको थियो र उनीहरूको साथबाट ३३ लाख ७० हजार नगद बरामद गरिएको थियो।<ref>{{Cite web|author=|title=लुटपाटमा संलग्न २७ जना पक्राउ, ३३ लाख ७० हजार नगद बरामद, हतियार पनि नियन्त्रणमा |work=नागरिक दैनिक|access-date=२५ भदौ २०८२|url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/politics/27-people-arrested-in-connection-with-robbery-rs-3-37-million-cash-seized-weapons-also-seized-62-58.html|language=नेपाली}}</ref> केही ठाउँहरूमा, प्रदर्शनकारीहरूले रातभर सरकारी भवनहरू र राजनीतिज्ञहरूको घरहरूमा छापा मार्ने क्रम जारी राखेका थिएँ। प्रदर्शनकारीहरूको समूहले अघिल्लो दिन आगो लगाइएको [[अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन केन्द्र, नेपाल|संसद भवन]] नजिकैको सडक सफा गर्न थालेका थिएँ।<ref name="auto">{{Cite web| title = पोखरामा जेनजी प्रदर्शनका क्रममा आगजनी हुँदा २ जनाको मृत्यु| access-date = २५ भदौ २०८२| url = https://www.ratopati.com/story/512447/2-killed-in-arson-attack-during-genji-protest-in-pokhara|work=रातोपाटी|language=नेपाली}}</ref> प्रदर्शनकारीहरूले अन्तरिम नेता चयन गर्न अनलाइन छलफल गरेका थिएँ। लगभग राति १०:०० बजे (नेपाली समय)मा, समूहले सामाजिक सञ्जाल [[डिस्कर्ड]]मा मतदान गरेर [[सुशीला कार्की]]लाई छनोट गरेको थियो।<ref>{{Cite web| title = अन्तरिम सरकारको नेतृत्वमा जेन–जी युवाहरूले प्रस्ताव गरे सुशीला कार्कीको नाम| work = सेतोपाटी| access-date = २५ भदौ २०८२| url = https://www.setopati.com/social/369002/|language=नेपाली}}</ref> [[बालेन शाह]] र [[कुलमान घिसिङ]] अन्य उम्मेदवारहरू थिएँ। बालेनले फोन नउठाएको बताइएको थियो। [[दुर्गा प्रसाई]]ले सेना प्रमुखसँग छुट्टाछुट्टै भेटवार्ता गरेका थिएँ तर कुनै ठोस निष्कर्ष भने निस्किएको थिएँन।<ref>{{Cite web| title = प्रधानसेनापतिसँग छलफलपछि दुर्गा प्रसाईंले लेखे यस्तो स्ट्याटस| work = सेतोपाटी| access-date = २५ भदौ २०८२| url = https://www.setopati.com/politics/369007/|language=नेपाली}}</ref> कार्कीले प्रधानमन्त्रीको रूपमा भूमिका स्वीकार गर्न आफ्नो इच्छुकता पुष्टि गरेकी थिइन्। [[पोखरा महानगरपालिका|पोखरा]]मा, नयाँबजार र लेकसाइडमा जलेको घर भित्र दुई शव फेला परेका थिएँ।<ref>{{Cite web|author=कृष्णमणि बराल|title=पोखराको लेकसाइड र नयाँ बजारमा प्रदर्शनकारीले जलाएका घरमा भेटियो युवतीहरूको शव |work=अन्नपूर्ण पोस्ट|access-date=२५ भदौ २०८२|url=https://www.annapurnapost.com/story/485820/|language=नेपाली}}</ref> प्रहरीले २५ भदौ सम्ममा देशभरका कारागारहरूबाट १३,५०० भन्दा बढी कैदीहरू भागेको बताएको थियो।<ref>{{Cite web|author=|title=देशभरका कारागारबाट १३ हजारभन्दा बढी कैदीबन्दी फरार, सुरक्षा चुनौती उच्च |work=नवलपुर टाइम्स|access-date=२५ भदौ २०८२|url=https://nawalpurtimes.com/more-than-13k-prisoners-escaped-from-prison-from-all-over-the-nation/|language=नेपाली}}</ref> सैनिकहरूले ती कैदीहरूमध्ये ३०३ जनालाई पक्राउ गरेर प्रहरीलाई बुझाएका थिएँ। ७३ राइफलहरू पनि फिर्ता गरिएको थियो। धादिङ जिल्ला कारागार तोडेर भाग्न खोजेका २ कैदीबन्दीको गोली लागेर मृत्यु भएको थियो भने सात जना घाइते भएका थिएँ।<ref>{{Cite web| title = धादिङ कारागारबाट कैदी भाग्न खोजेपछि सेनाले चलायो गोली, २ जनाको मृत्यु| work = सेतोपाटी| access-date = २५ भदौ २०८२| url = https://www.setopati.com/social/369003/|language=नेपाली}}</ref> सैनिकहरूले काठमाडौँको केन्द्रीय कारागारमा जेल तोड्ने प्रयासलाई पनि विफल पारेका थिएँ। [[त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल]]को बन्द बिहान ‍सम्म विस्तार गरिएको थियो, तर अन्ततः सञ्चालन पुनः सुरु गरिएको थियो।<ref>{{Cite web |title=त्रिभुवन विमानस्थल खुलेपछि विदेशबाट फर्कन थाले नेपाली |url=https://ekantipur.com/news/2025/09/12/202509121757663124.html|access-date=२८ भदौ २०८२|website=कान्तिपुर|language=नेपाली}}</ref> === २६ भदौ २०८२ === बिहान राष्ट्रपति [[रामचन्द्र पौडेल]], प्रधान सेनापति [[अशोकराज सिग्देल]] र [[जेन जी]]का प्रतिनिधिहरू सहभागी भएको बैठक बसेको थियो। अन्तरिम नेता चयन गर्ने प्रयासको रूपमा भद्रकाली स्थित जङ्गी अड्डामा बैठक भएको थियो।<ref>{{Cite web |title=जंगीअड्डामा अन्तरिम प्रधानमन्त्रीको प्रस्ताव लैजानेको भीड, सेना- नेतृत्व चयन गरेर आउनू |url=https://thahakhabar.com/news/235226/|access-date=२८ भदौ २०८२|website=थाह खबर|language=नेपाली}}</ref> स्रोतका अनुसार [[जेन जी]] समूहले [[सुशीला कार्की]]लाई अन्तरिम प्रधानमन्त्रीको रूपमा प्रचार गर्ने प्रयास गरिरहेको थियो।<ref>{{Cite web |title='जेन जी' को आन्दोलनपछि देशलाई अघि बढाउने अन्तरिम सरकारको नेतृत्व गर्ने जिम्मा लिन तयार सुशीला कार्की को हुन्? |url=https://www.bbc.com/nepali/articles/c04qzpl16eeo|access-date=२८ भदौ २०८२|website=[[बीबीसी नेपाली]]|language=नेपाली}}</ref> विचाराधीन अन्य नामहरूमा [[बालेन शाह]], [[कुलमान घिसिङ]] र [[धरान उपमहानगरपालिका|धरान]]का नगरप्रमुख [[हर्क साम्पाङ]] समावेश थिएँ।<ref>{{Cite web |title=हर्क साम्पाङ र दुर्गा प्रसाईं पनि जंगीअड्डामा|url=https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1761855/hark-sampang-and-durga-prasai-also-at-the-military-base|access-date=२८ भदौ २०८२|website=सेतोपाटी|language=नेपाली}}</ref> यसैबीच, स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार मृत्यु हुनेको सङ्ख्या ३४ पुगेको थियो भने १,३०० भन्दा बढी घाइते भएका थिएँ।<ref>{{Cite web |title=अस्पतालमा मृत्यु हुनेको सङ्ख्या ३४ पुग्यो, एक हजार बढीको उपचार हुँदै |url=https://shilapatra.com/detail/167775|access-date=२८ भदौ २०८२|website=शिलापत्र|language=नेपाली}}</ref> === २७ भदौ २०८२ === मृत्यु हुनेको सङ्ख्या ५१ पुगेको थियो, जसमा २१ प्रदर्शनकारी, ९ कैदी, तीन प्रहरी अधिकारी र १८ अन्य समावेश थिएँ, देशभर १,३०० भन्दा बढी व्यक्तिहरू घाइते भएका थिएँ।<ref>{{Cite web |title=जेन-जी प्रदर्शनको क्रममा मृत्यु हुनेको सङ्ख्या ५१ पुग्यो |url=https://www.setopati.com/politics/369137|access-date=२८ भदौ २०८२|website=सेतोपाटी|language=नेपाली}}</ref> [[सुशीला कार्की]]ले अन्तरिम प्रधानमन्त्रीको रूपमा शपथ ग्रहरण गरेकी थिइन्।<ref>{{Cite web |title=पहिलो महिला सरकार प्रमुख बनिन् सुशीला कार्की |url=https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1763407/sushila-karki-becomes-the-first-female-head-of-government |access-date=2025-09-12 |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली}}</ref> उनकै सिफारिसमा प्रतिनिधि सभा विघटन भएको थियो र उक्त अन्तरिम सरकारले ६ महिना भित्र प्रतिनिधि सभाको निर्वाचन गर्ने गरि सहमति भएको थियो।<ref>{{Cite web |title=६ महिनाभित्र प्रतिनिधिसभाको नयाँ निर्वाचन हुने|url=https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1763471/new-elections-to-the-house-of-representatives-will-be-held-within-6-months |access-date=2025-09-12 |website=अनलाइन खबर |language=नेपाली}}</ref> == प्रतिक्रियाहरू == === राष्ट्रिय === राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगले फेसबुक, इन्स्टाग्राम र युट्युब जस्ता प्रमुख सामाजिक सञ्जाल सेवाहरू नेपालमा बन्द गर्ने कदम प्रति गहिरो चिन्ता व्यक्त गरेको थियो भने यसले आन्दोलनको क्रममा अत्यधिक बल प्रयोग नगर्न र विरोध प्रदर्शनलाई सम्हाल्न संयम हुन आह्वान गरेको थियो। [[नेपाल पत्रकार महासङ्घ]] सहित अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता र सूचना अधिकारका क्षेत्रमा क्रियाशील २२ वटा नागरिक समाज सङ्गठनहरूले सरकारको सामाजिक सञ्जाल बन्द गर्ने निर्णयप्रति कडा आपत्ति जनाएका थिएँ।<ref name=":0">{{Cite web |title=Only Hamro Patro, X respond as Nepal bars 26 social sites |url=https://kathmandupost.com/national/2025/09/05/only-hamro-patro-x-respond-as-nepal-blocks-26-social-media-platforms-1757082149 |access-date=२३ भदौ २०८२ |website=kathmandupost.com |language=en}}</ref> [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]]ले सामाजिक सञ्जाल प्रतिबन्ध र विरोध प्रदर्शनमा प्रहरीको प्रतिक्रियाको निन्दा गर्दै साथै वर्तमान सरकारलाई तुरुन्तै विघटन गर्न माग गरेको थियो भने प्रमुख प्रतिपक्ष [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)|नेकपा (माओवादी केन्द्र)]] सामुहिक नरसंहार भएको भन्दै कडा आलोचना गरेका थिएँ भने तत्काल मागहरू सम्बोधन गर्न आग्रह गरेका थिएँ।<ref>{{Cite web |title='जेन जी' को माग तत्काल सम्बोधन गर्न माओवादी केन्द्रको माग |url=https://www.ujyaaloonline.com/story/119800/2025/9/8/maoist-demands-address-of-gen-z-demands |access-date=२४ भदौ २०८२|website=उज्यालो अनलाइन |language=नेपाली}}</ref> यस्तै [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी|रास्वपा]]ले जेन-जीमाथि गरिएको दमनको निष्पक्ष छानबिन सहित मध्यावधि निर्वाचनको माग गरेको थियो।<ref>{{Cite web|title=जेन-जीमाथि गरिएको दमनको निष्पक्ष छानबिनसहित रास्वपाले माग्यो अर्ली इलेक्सन|url=https://www.techpana.com/2025/152985/rsp-demands-early-election-after-gen-z-protest-crackdown|access-date=२४ भदौ २०८२|website=उज्यालो अनलाइन|language=नेपाली}}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[फेसबुक]] पोस्टमा, काठमाडौँका नगरप्रमुख [[बालेन शाह]]ले आयोजकहरूले तोकेको उमेर सीमाका कारण आफु विरोध प्रदर्शनमा उपस्थित हुन नसक्ने बताएका थिएँ। यद्यपि, उनको विरोध प्रदर्शनको समर्थन गरेका थिएँ। राष्ट्रपति [[रामचन्द्र पौडेल]] र [[नेपाली सेना]]ले घटना पश्चात् शान्त र राजनीतिक संवादको लागि अपील गरेका थिएँ।<ref>{{Cite web |title=संयमित हुन र वार्तामा आउन राष्ट्रपतिको आह्वान,समस्या समाधानका लागि आग्रह |url=https://www.nepalpress.com/2025/09/09/637861/|access-date=२४ भदौ २०८२ |website=नेपाल प्रेस|language=नेपाली}}</ref> === अन्तर्राष्ट्रिय === * {{flagicon|United Nations}} संयुक्त राष्ट्रसङ्घको उच्चायुक्त कार्यालयकी प्रवक्ता रविना शामदासानीले हत्याको छानबिनको माग गरेको थियो।<ref>{{Cite web |date=8 Sep 2025 |title=At least 19 killed in Nepal protests over social media ban, corruption |url=https://www.aljazeera.com/news/2025/9/8/at-least-14-killed-in-nepal-protests-over-social-media-ban-corruption |access-date=2025-09-08 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> * [[एम्नेस्टी इन्टरनेसनल]]ले प्रहरी कारबाहीको निन्दा गरेको थियो र स्वतन्त्र अनुसन्धान र जवाफदेहिताको लागि आह्वान गरेको थियो।<ref>{{Cite web |date=2025-09-08 |title=Accountability for deadly crackdown on ‘Gen Z’ protests against social media ban in Nepal |url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2025/09/nepal-accountability-for-deadly-crackdown-on-gen-z-protesters/ |access-date=2025-09-08 |website=Amnesty International |language=en}}</ref> * {{flagicon|भारत}} भारत विदेश मन्त्रालयले हताहत भएकाहरूप्रति शोक व्यक्त गर्दै र पीडित परिवारप्रति समवेदना व्यक्त गर्दै प्रदर्शनलाई नजिकबाट नियालिरहेको बताएको थियो।<ref>{{Cite web |date=२३ भदौ २०८२ |title=भारतले भन्यो- नेपालको घटनाक्रमलाई नजिकबाट निगरानी गरिरहेका छौँ |url=https://www.drishtinews.com/archives/412528|access-date=२४ भदौ २०८२|website=दृष्टी न्युज |language=नेपाली}}</ref> == टिप्पणीहरू == <references group="lower-alpha"/> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} {{नेपालका क्रान्ति र विद्रोहहरू}} [[श्रेणी:नेपालमा इन्टरनेट]] [[श्रेणी:नेपालमा विरोध प्रदर्शनहरू]] [[श्रेणी:नेपालको सैन्य इतिहास]] e6q8t6d5y2bzzhxbxrut3fzyscccd2l 0 146658 1395798 1395068 2026-11-12T04:08:45Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395798 wikitext text/x-wiki {{Infobox civil conflict | title = नेपालको संसद भवनमा आक्रमण, २०८२ | partof = [[नेपालमा जेनजी आन्दोलन|नेपालको जेन जी आन्दोलन, २०८२]] | image = Sansad Bhavan of Nepal (International Convention Centre Nepal)-070A4427.jpg | caption = नेपालको सङ्घीय संसद भवन | date = २४ भदौ २०८२ | place = अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन केन्द्र, [[काठमाडौँ]] | coordinates = | causes = {{blist|[[भ्रष्टाचार]] र [[नातावाद]]|सामाजिक सञ्जालमा सरकारको प्रतिबन्ध}} | goals = | methods = | status = | result = | side1 = सरकार विरोधी प्रदर्शनकारीहरू | side2 = {{flagicon|Nepal}} '''[[नेपाल सरकार]]''' * {{flagicon image|}} [[नेपाल प्रहरी]] * {{flagicon image|}} [[नेपाल सशस्त्र प्रहरी बल]] * {{flagicon image|Roundel_of_Nepal.svg}} [[नेपाली सेना]] * {{flagicon image|Nepali_Congress_flag.svg|size=25px}} [[नेपाली काङ्ग्रेस]] * {{flagicon image|Flag of the CPN-UML (2021-).svg|size=25px}} [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]] | side3 = | leadfigures1 = | leadfigures2 = | leadfigures3 = | howmany1 = | howmany2 = | howmany3 = | casualties1 = {{unbulleted list | '''मृत्यु''': ३० जना<ref name="Hindu">{{Cite news |date=10 September 2025 |title=Nepal protests Updates: No consensus yet on interim leader; death toll rises to 30 |url=https://www.thehindu.com/news/international/nepal-protests-gen-z-unrest-violence-september-10-2025/article70032339.ece |access-date=11 September 2025 |work=The Hindu |language=en |issn=0971-751X}}</ref> | '''घाइते''': १,०००+ (आधिकारिक)<ref name="khabarhub">{{Cite web |date=10 September 2025 |title=Death toll in Gen-Z protests reaches 30, over 1,000 injured |url=https://english.khabarhub.com/2025/10/495734/ |website=Khabarhub}}</ref> }} | casualties2 = {{unbulleted list | '''मृत्यु''': ३ जना प्रहरी अधिकारीहरू<ref>{{Cite web |date=२७ भदौ २०८२|title=मृतक प्रहरीको संख्या ३ पुग्यो |url=https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1761799/the-number-of-policemen-killed-has-reached-3 |access-date=२५ भदौ २०८२|website=अनलाइन खबर |language=नेपाली}}</ref>}} | casualties3 = | fatalities = | injuries = | arrests = | damage = | buildings = | detentions = | charged = | fined = | effect = प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको राजीनामा र पूर्व प्रधानन्यायाधीश [[सुशीला कार्की]]को अन्तरिम प्रधानमन्त्री नियुक्ति | effect_label= | casualties_label= | notes = | sidebox = }} २०८२ सालको भदौ महिनामा, नेपाल सरकारले २६ वटा प्रमुख [[सामाजिक सञ्जाल]] प्लेटफर्महरूमा प्रतिबन्ध लगाउने निर्णय गरेको थियो। यस निर्णयले युवापुस्तामा असन्तोषको लहर ल्यायो र "जेन जी आन्दोलन"को रूपमा रूप लियो। आन्दोलनको मुख्य कारण सरकारको [[भ्रष्टाचार]] र [[नातावाद]]को विरोध थियो।<ref>{{Cite web |date=27 भदौ 2082 |title=सामाजिक सञ्जाल बन्दको निर्णयबाट पछि हट्यो सरकार |url=https://www.ratopati.com/story/512075 |website=रातोपाटी |language=नेपाली}}</ref> == आक्रमण == २४ भदौ २०८२ मा, हजारौं प्रदर्शनकारीहरूले काठमाडौँस्थित अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन केन्द्र (सङ्घीय संसद भवन)मा प्रवेश गरी तोडफोड र आगजनी गरे। यसअघि, २३ भदौमा प्रहरीले १२ वर्षीय बालकसहित १९ प्रदर्शनकारीलाई गोली हानी हत्या गरेको थियो, जसले विरोधलाई झनै उग्र बनायो। == परिणाम == * मृत्यु: ३० प्रदर्शनकारी र ३ प्रहरी अधिकारी। घाइतेको संख्या १,००० भन्दा बढी। * राजीनामा: प्रधानमन्त्री [[खड्गप्रसाद ओली|केपी शर्मा ओली]]ले आफ्नो पदबाट राजीनामा दिए।<ref>{{Cite web |date= |title=प्रधानमन्त्री केपी ओलीले दिए राजीनामा |url=https://baahrakhari.com/detail/462665 |access-date=२५ भदौ २०८२ |website=बाह्रखरी |language=नेपाली}}</ref> * नयाँ नेतृत्व: पूर्व प्रधानन्यायाधीश [[सुशीला कार्की]]ले नेपालको अन्तरिम प्रधानमन्त्रीको रूपमा शपथ ग्रहण गरे।<ref>{{Cite web |date=२७ भदौ २०८२ |title=को हुन् सुशीला कार्की ? |url=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/177669/2025-09-13 |access-date=२५ भदौ २०८२ |website=नयाँ पत्रिका |language=नेपाली |archive-url=https://web.archive.org/web/20250913015657/http://www.nayapatrikadaily.com/news-details/177669/2025-09-13 |archive-date=2025-09-13 }}</ref><ref>{{Cite web |date=२७ भदौ २०८२ |title='जेन जी'को रोजाइमा प्रधानमन्त्री बनेकी सुशीला कार्कीले गर्नुपर्ने काम |url=https://www.bbc.com/nepali/articles/c5yv03d58zno |access-date=२५ भदौ २०८२ |website=[[बीबीसी नेपाली]] |language=नेपाली}}</ref><ref>{{Cite web |date=२७ भदौ २०८२ |title=संविधानको धारा ६१ (४) अनुसार सुशीला कार्की अन्तरिम मन्त्रिपरिषद्को प्रधानमन्त्री नियुक्त |url=https://ekantipur.com/news/2025/09/12/202509121757688678.html |access-date=२५ भदौ २०८२ |website=कान्तिपुर |language=नेपाली}}</ref> == कानूनी र विधेयक प्रतिक्रिया == * [[सूचना प्रविधि विधेयक, २०७५]]: सामाजिक सञ्जाल नियमन प्रयास। * [[सामाजिक सञ्जाल विधेयक, २०८१]]: सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रीद्वारा दर्ता, संसदीय समीक्षा अन्तर्गत। == निष्कर्ष == संसद भवन आक्रमणले सरकारको नीतिहरू र युवा वर्गको असन्तोषको द्वन्द्व उजागर गर्‍यो। यस घटनाले नेपालको राजनीतिक परिप्रेक्ष्यमा महत्वपूर्ण परिवर्तन ल्याएको छ र भविष्यमा यस्ता आन्दोलनहरूको सम्भावना संकेत गर्दछ। == पृष्ठमूमि == {{मुख्य|नेपालमा जेन जी आन्दोलन}} फागुन २०७५, सरकारले 'सूचना प्रविधि विधेयक'लाई [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]मा छलफलको लागि दर्ता गरेको थियो। १३ पुस २०७६ माा, प्रतिनिधि सभाको विकास तथा प्रविधि समितिले सामाजिक सञ्जाललाई नियमन र नियन्त्रण गर्न बनेको 'सूचना प्रविधि विधेयक, २०७५' पारित गरेको थियो।<ref>{{Cite web |date=December 30, 2019 |title=HoR panel passes ‘restrictive’ IT Bill |url=https://thehimalayantimes.com/nepal/house-of-representatives-panel-passes-restrictive-it-bill |access-date=2025-09-11 |website=The Himalayan Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=August 8, 2024 |title=Govt pushes IT bill to control social media |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/govt-pushes-it-bill-to-control-social-media |access-date=2025-09-11 |website=myrepublica.nagariknetwork.com |language=en}}</ref> केही वर्षको अभ्यास पछि, सरकारले २०७७ चैत २६ मा प्रतिनिधि सभामा सूचना प्रविधि विधेयक प्रस्ताव गर्ने तालिका बनाएको थियो।<ref>{{Cite web |date=April 8, 2021 |title=Controversial IT Bill likely to be presented at today’s House of Representatives meeting |url=https://aawaajnews.com/political-news-in-nepal/controversial-it-bill-likely-to-be-presented-at-todays-house-of-representatives-meeting/ |access-date=2025-09-11 |website=AawaajNews |language=en}}</ref> विधेयक अभिव्यक्ति स्वतन्त्रतालाई प्रतिबन्धित गर्ने उद्देश्यले गरिएको हो भनी विपक्षीहरूले गरेको प्रतिक्रियापछि सरकारले एक कदम पछि हटेको थियो।<ref>{{Cite web |title=सरकार पछि हट्यो, सूचना प्रविधि विधेयक संसदमा पेश नहुने |url=https://www.ratopati.com/story/174978/parliament |access-date=२७ भदौ २०८२ |website=रातोपाटी|language=नेपाली}}</ref> यद्यपि [[चौथो ओली मन्त्रिपरिषद्|ओली मन्त्रिपरिषद्]]ले २०८० कात्तिक २३ मा सामाजिक सञ्जाल व्यवस्थापन सम्बन्धी मन्त्रिपरिषद्को निर्देशन पारित गरेको थियो। सरकारले २०८२ साउन २९ मा प्रतिनिधि सभाबाट सूचना प्रविधि र साइबर सुरक्षा विधेयक २०८२ सर्वसम्मतिले पारित गर्न पनि सफल भएको थियो।<ref>{{Cite web |date=|title=सूचना प्रविधि तथा साइबर सुरक्षा विधेयक सर्वसम्मतिले स्वीकृत |url=https://www.prasashan.com/2025/08/14/692294 |access-date=२७ भदौ २०८२|website=प्रशासन|language=नेपाली}}</ref> अगाडि बढ्दै, सरकारले [[नेपाल]]मा सामाजिक सञ्जाल नियमन गर्ने विधेयकलाई औपचारिक रूपमा नेपालमा सामाजिक सञ्जालको सञ्चालन, प्रयोग र नियमन सम्बन्धी विधेयक (सामाजिक सञ्जाल विधेयक २०८१) भनेर नामकरण गरेको थियो।<ref>{{Cite web |title=Nepal asks social media platforms to get registered within 7 days |url=https://english.news.cn/20250827/9a07b91d6beb4fe393276097b8eed7c6/c.html |access-date=2025-09-11 |website=english.news.cn |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Govt issues public notice calling social media for registration |url=https://risingnepaldaily.com/news/67521 |access-date=2025-09-11 |website=गोरखापत्र}}</ref> यो विधेयक २०८१ माघ १५ मा नेपालका सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्री [[पृथ्वीसुब्बा गुरुङ|पृथ्वी सुब्बा गुरुङ]]ले [[राष्ट्रिय सभा (नेपाल)|राष्ट्रिय सभा]]मा दर्ता गरेका थिए।<ref>{{Cite web|date=|title=सामाजिक सञ्जालसम्बन्धी विधेयक राष्ट्रिय सभामा दर्ता|url=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/159037/2025-01-28|access-date=२७ भदौ २०८२|website=नयाँ पत्रिका दैनिक|language=नेपाली|archive-url=https://web.archive.org/web/20251009031207/https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/159037/2025-01-28|archive-date=2025-10-09}}</ref> विधेयक अहिले सम्म पनि पारित भएको छैन र संसदीय समीक्षाको क्रममा रहेको छ।<ref>{{Cite web |last=Chaulagain |first=Susmita |date=September 6, 2025 |title=Nepal blocks 26 social media platforms in historic crackdown |url=https://www.jurist.org/news/2025/09/nepal-blocks-26-social-media-platforms-in-historic-crackdown/ |access-date=2025-09-11 |website=www.jurist.org |language=en}}</ref> २०८२ भदौ ९ मा बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले सामाजिक सञ्जाल व्यवस्थापन निर्देशिका २०८० अनुसार विदेशी सामाजिक सञ्जालको अनिवार्य दर्ता गर्ने निर्णय गरेको थियो।<ref>{{Cite web |date=|title=मन्त्रिपरिषदले स्वीकृत गर्‍यो सामाजिक सञ्जाल सञ्चालन निर्देशिका |url=https://www.setopati.com/politics/315682 |access-date=२७ भदौ २०८२|website=सेतोपाटी|language=नेपाली}}</ref> [[नेपालको सर्वोच्च अदालत]]ले अवहेलना मुद्दाको सुनुवाइ गर्दा जारी गरेको निर्देशनपछि यो कदम चालिएको थियो। ९ भदौ मै सार्वजनिक सूचना जारी गर्दै देशमा सञ्चालन हुने सबै सामाजिक सञ्जाललाई आगामी ७ दिन भित्र दर्ता गर्न निर्देशन दिएको थियो।<ref>{{Cite web |date=|title=मन्त्रिपरिषद् बैठकका १० निर्णय : सामाजिक सञ्जाल सात दिनभित्र दर्ता हुनुपर्ने |url=https://gorkhapatraonline.com/news/169560 |access-date=२७ भदौ २०८२|website=[[गोरखापत्र]]|language=नेपाली}}</ref> २०८२ भदौ १९ मा नेपाल सरकारले [[फेसबुक]], [[ट्विटर|एक्स]], [[युट्युब]], [[लिङ्क्डइन]], [[रेडिट]], [[सिग्नल]] र [[स्न्यापच्याट]] लगायत २६ सामाजिक सञ्जालहरू बन्द गरेपछि यो घटना भएको थियो।<ref>{{Cite web |date=|title=यी हुन् बन्द हुने २६ वटा सामाजिक सञ्जाल नियुक्त|url=https://www.setopati.com/kinmel/information-technology/368394|access-date=२७ भदौ २०८२|website=सेतोपाटी|language=नेपाली}}</ref> सरकारले [[सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालय (नेपाल)|सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालय]]को नयाँ नियम अन्तर्गत सेवाहरू दर्ता गर्न असफल भएकाले प्रतिबन्ध भएको दाबी गरेको थियो। सामाजिक सञ्जालमा प्रतिबन्ध लागेपछि, युवाहरूले [[नातावाद]]लाई उजागर गर्ने र प्रभावशाली राजनीतिक नेताहरूका छोराछोरी र आफन्तहरूले उपभोग गर्ने अनुचित विशेषाधिकारहरूमा केन्द्रित सामाजिक सञ्जाल पोस्टहरूको शृखला इन्टरनेटमा प्रचलनमा आउन थालेको थियो। लोकप्रिय सामाजिक सञ्जाल साइटहरूमा प्रतिबन्धले देशभर भ्रम सिर्जना गरेको थियो। यो प्रतिबन्धले प्रेस स्वतन्त्रता, पर्यटन उद्योग र विशेष गरी प्रवासी कामदार परिवारहरूले विदेशमा काम गर्ने आफ्ना आफन्तहरूसँग कसरी सम्पर्क गर्न सक्छन् भन्ने बारेमा असर पारेको थियो।<ref>{{Cite news |date=September 7, 2025 |title=Nepal Bans 26 Social Media Platforms, Including Facebook and YouTube |url=https://www.nytimes.com/2025/09/07/world/asia/nepal-bans-social-media-platforms.html |access-date=2025-09-11 |language=en}}</ref> [[नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८]] अनुसार २ करोड ९० लाख नेपाली जनसङ्ख्या विदेशमा बसोबास गरिरहेका छन्।<ref>{{Cite web |title=On the Move: Wither Nepali Migrants’ Remittances? |url=https://nepaleconomicforum.org/on-the-move-wither-nepali-migrants-remittances/ |access-date=2025-09-11 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Service |first=Himalayan News |date=March 25, 2023 |title=Nepal's population tops 29 million |url=https://thehimalayantimes.com/nepal/nepals-population-tops-29-million |access-date=2025-09-11 |website=The Himalayan Times |language=en}}</ref> == घटना == प्रदर्शनकारीहरू मध्ये धेरै [[जेन जी]]का युवाहरू थिए जहाँ उनीहरू २४ भदौमा प्रहरीको ब्यारिकेड तोडेर संसद भवनमा प्रवेश गरेका थिए।<ref>{{Cite web |title=प्रदर्शनकारी संसद भवन प्रवेश, तोडफोट र आजगनी गर्दै |url=https://ekantipur.com/news/2025/09/09/demonstrators-enter-the-parliament-building-vandalize-and-attack-06-19.html |access-date=२७ भदौ २०८२|language=नेपाली|work=कान्तिपुर}}</ref> प्रदर्शनकारीहरूको यो कदम २३ भदौ मा १९ जनाको मृत्यु र लगभग ५०० घाइते भएका प्रहरीसँगको घातक झडप पछि आएको थियो। संघीय संसद भवनका धेरै कोठाहरूमा आगजनी, तोडफोड र बाहिर पार्क गरिएका कारहरूमा समेत तोडफोड र आगजनी गरिएको थियो।<ref>{{Cite web |title=जेन– जी आन्दोलन : उथलपुथलका ९७ घण्टा ४४ मिनेट |url=https://shilapatra.com/detail/167871|access-date=२७ भदौ २०८२|language=नेपाली|work=शिलापत्र}}</ref> === अन्य घटनाहरू === [[सिंहदरबार]] सहित नेपाल सरकारका प्रशासनिक कार्यालयहरू,<ref>{{Cite web |title=सिंहदरबारमा दन्कियो आगो (तस्वीरहरू) |url=https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1760885/fire-breaks-out-at-singha-durbar-photos |access-date=२७ भदौ २०८२|language=नेपाली|work=अनलाइन खबर}}</ref> [[नेपालको सर्वोच्च अदालत]] र छेउछाउका भवनहरू,<ref>{{Cite web |title=सर्वोच्च अदालतमा आगजनी, दनदनी बलिरहेको छ मुद्दाका महत्वपूर्ण कागजात |url=https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1760961/arson-at-supreme-court-important-documents-of-the-case-are-burning |access-date=२७ भदौ २०८२ |work=अनलाइन खबर|language=नेपाली}}</ref> शीतल निवासमा रहेको [[राष्ट्रपति भवन]],<ref>{{Cite web |title=राष्ट्रपति भवन पनि आगो लगाए प्रदर्शनकारीले :: सेतोपाटी संवाददाता |url=https://www.setopati.com/politics/368886 |access-date=२७ भदौ २०८२ |work=सेतोपाटी|language=नेपाली}}</ref> बालुवाटारमा रहेको प्रधानमन्त्री निवास,<ref>{{Cite web |title=प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारमा पनि आगजनी (तस्बिरहरु) |url=https://www.ratopati.com/story/512304/arson-also-set-at-prime-ministers-residence-in-baluwatar-photos |access-date=२७ भदौ २०८२|language=नेपाली}}</ref> र च्यासल स्थित कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले)को मुख्यालयमा आजगनी र आक्रमण गरिएको थियो।<ref>{{Cite web |title=एमाले पार्टी कार्यालय च्यासलमा आगजनी |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/social-affairs/arson-attack-at-uml-party-office-in-chyasal-37-56.html|access-date=२७ भदौ २०८२|language=नेपाली}}</ref> हिंसात्मक कार्यहरूले काठमाडौँका लगायत देशका विभिन्न सहरहरूमा धेरै प्रमुख स्थानहरूलाई लक्षित गरेका थिए, जसमा विभिन्न सरकारी मन्त्रीहरू र संसद सदस्यहरूको घरहरूलाई प्रदर्शनकारीहरूले जलाइदिएका थिए। [[नेपाली काङ्ग्रेस]]को मुख्यालयमा तोडफोड र आजगनी गरिएको थियो भने पार्टीको झण्डा समेत जलाइएको थियो।<ref>{{Cite web |title=काङ्ग्रेस पार्टी कार्यालयमा तोडफोड र आगजनी |url=https://deshsanchar.com/2025/09/09/1090368|access-date=२७ भदौ २०८२|language=नेपाली|work=देशसञ्चार}}</ref> == हाताहात == २९ भदौ सम्म, [[नेपालमा जेनजी आन्दोलन|नेपालको जेन जी आन्दोलन]] विरोध प्रदर्शनमा मृत्यु हुनेको कुल सङ्ख्या ७२ पुगेको थियो, जसमा ५९ प्रदर्शनकारी, १० कैदीबन्दी, ३ प्रहरी अधिकारी थिए।<ref>{{Cite web |title=जेनजी आन्दोलनमा मृत्यु हुनेको संख्या ७२ पुग्यो |url=https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1764200/death-toll-in-genji-protests-reaches-72|access-date=२७ भदौ २०८२ |work=अनलाइन खबर|language=नेपाली}}</ref> सरकारले शाहदत प्राप्त गरेकाहरूलाई सहिद घोषणा गर्दै प्रत्येकका परिवारलाई १० लाख रुपैयाँको दरले राहत दिने घोषणा गरेको थियो।<ref>{{Cite web |title=जेनजी आन्दोलनमा मृत्यु भएकालाई शहीद घोषणा, प्रत्येकका परिवारलाई १० लाख राहत|url=https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1764191/those-who-died-in-the-genji-movement-were-declared-martyrs-each-family-will-receive-1-million-rupees-in-relief|access-date=२७ भदौ २०८२ |work=अनलाइन खबर|language=नेपाली}}</ref> == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} [[श्रेणी:नेपालमा विरोध प्रदर्शनहरू]] kfq513f57eccajr1xxjfjrf95cv7mbc 0 146662 1395808 1387622 2026-11-12T05:06:29Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395808 wikitext text/x-wiki {{Infobox election | election_name = प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२ | country = नेपाल | type = parliamentary | ongoing = no | previous_election = प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९ | previous_year = २०७९ | outgoing_members = नेपालको दोस्रो सङ्घीय संसद#प्रतिनिधि सभा सदस्यहरू | election_date = २०८२ फागुन २१ | elected_members = नेपालको तेस्रो सङ्घीय संसद | next_election = | next_year = ''अर्को'' | seats_for_election = [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]को सबै २७५ सिटहरू | majority_seats = १३८ | opinion_polls = #सर्वेक्षण र मत सर्वेक्षणहरू | registered = १,८९,०३,६८९<ref>{{Cite web |title=देशभर १ करोड ८९ लाख ३ हजार ६८९ मतदाता, कुन क्षेत्रमा कति ? (सूची)|url=https://nepalpress.com/2026/02/03/690038/18-9-million-3689-voters-across-the-country-how-many-in-which-polling-station-list/ |access-date=२०८२ माघ २० |website=नेपाल प्रेस |language=नेपाली}}</ref> ({{increase}} ५.०९%) | turnout = ५८.०७% ({{decrease}} ३.३४ प्रतिशत अङ्क; [[समानुपातिक प्रतिनिधित्व प्रणाली|समानुपातिक]] मतहरू)<ref>{{Cite web |title=६ दलले पाए राष्ट्रिय दलको मान्यता |url=https://nepallive.com/story/344944 |access-date=२०८२ फागुन २६ |website=नेपाल लाइभ}}</ref> | image_size = 130x130px | 1blank = समानुपातिक&nbsp;मत | 2blank = % र मतदान | 3blank = समानुपातिक मत | 4blank = % र मतदान <!-- RSP --> | image1 = | leader1 = [[बालेन शाह]] | party1 = राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी | leader_since1 = लागू हुँदैन{{efn|[[रवि लामिछाने]] राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीको नेतृत्व गर्छन्, भने बलेन शाह पार्टीका [[नेपालको प्रधानमन्त्री]] पद का उम्मेदवार हुन् र २०८२ पुष १३ गते वरिष्ठ नेता भएर पार्टीमा सामेल भएका थिए।}} | leaders_seat1 = [[चितवन २ (निर्वाचन क्षेत्र)|चितवन २]]<br>[[झापा ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा ५]] | last_election1 = १०.७०%, २० सिट | seats1 = '''१८२''' | seat_change1 = {{increase}} १६२ | 1data1 = '''४६,५०,६९७''' | 2data1 = '''४४.१७%'''<br>({{increase}} ३६.४० प्रतिशत अङ्क) | 3data1 = '''५१,८३,४९३''' | 4data1 = '''४७.८४%'''<br>({{increase}} ३७.१४ प्रतिशत अङ्क) <!-- काङ्ग्रेस--> | image2 = Gagan_Kumar_Thapa.jpg | leader2 = [[गगन थापा]] | party2 = नेपाली काङ्ग्रेस | leader_since2 = २०८२ माघ २ | leaders_seat2 = [[सर्लाही ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही ४]]<br>(''पराजित'') | last_election2 = २५.७१%, ८९ सिट | seats2 = ३८ | seat_change2 = {{decrease}} ५१ | 1data2 = २०,०८,६३९ | 2data2 = १९.०८%<br>({{decrease}} ४.११ प्रतिशत अङ्क) | 3data2 = १७,५९,१७२ | 4data2 = १६.२४%<br>({{decrease}} ९.४७ प्रतिशत अङ्क) <!-- नेकपा (एमाले) --> | image3 = The Prime Minister of Nepal, Shri KP Sharma Oli at Bangkok, in Thailand on April 04, 2025.jpg | leader3 = [[केपी शर्मा ओली]] | party3 = नेकपा (एमाले) | leader_since3 = फागुन २०७७ | leaders_seat3 = [[झापा ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा ५]]<br>(''पराजित'') | last_election3 = २६.९५%, ७८ सिट | seats3 = २५ | seat_change3 = {{decrease}} ५३ | 1data3 = १६,२३,१५९ | 2data3 = १५.४२%<br>({{decrease}} १५.४१ प्रतिशत अङ्क) | 3data3 = १४,५५,८८५ | 4data3 = १३.४४%<br>({{decrease}} १३.५१ प्रतिशत अङ्क) <!-- NCP --> | image4 = Prime Minister of Nepal Pushpa Kamal Dahal "Prachanda".jpg | leader4 = [[पुष्पकमल दाहाल]] | party4 = नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी | leader_since4 = २०८२ कात्तिक १९ | leaders_seat4 = [[पूर्वी रुकुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पूर्वी रुकुम १]] | last_election4 = १६.५३%, ४५ सिट{{efn|११.१३%, ३२ सिट [[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]<br>२.८३%, १० सिट [[नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]]<br>२.५७%, ३ सिट [[नागरिक उन्मुक्ति पार्टी]]}} | seats4 = १७ | seat_change4 = {{decrease}} २८ | 1data4 = ९,७६,०१६ | 2data4 = ९.२७%<br>(''नयाँ'') | 3data4 = ८,११,५७७ | 4data4 = ७.४९%<br>(''नयाँ'') <!-- श्रसंपा--> | image5 = Harka Sampang (cropped).png | leader5 = [[हर्कराज राई]] | party5 = [[श्रम संस्कृति पार्टी]] | leader_since5 = कात्तिक २०८२ | leaders_seat5 = [[सुनसरी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुनसरी १]]<br/> | last_election5 = ''अस्तित्वमा थिएन'' | seats5 = ७ | seat_change5 = ''नयाँ'' | 1data5 = ३,०३,९०२ | 2data5 = २.८९%<br>(''नयाँ'') | 3data5 = ३,८५,८५६ | 4data5 = ३.५६%<br>(''नयाँ'') <!--राप्रपा--> | image6 = Rajendra lingden.png | leader6 = [[राजेन्द्र लिङ्देन]] | party6 = राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी | leader_since6 = मङ्सिर २०७८ | leaders_seat6 = [[झापा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा ३]]<br>(''पराजित'') | last_election6 = ५.५८%, १४ सिट | seats6 = ‍५ | seat_change6 = {{decrease}} ९ | 1data6 = २,०७,२७० | 2data6 = १.९७%<br>({{decrease}} ३.२७ प्रतिशत अङ्क) | 3data6 = ३,३०,६८४ | 4data6 = ३.०५%<br>({{decrease}} २.५३ प्रतिशत अङ्क) <!-- map --> | map_image = [[File:निर्वाचन क्षेत्रहरू अनुसार प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२ को नतिजा.svg|400px]] | map_caption = निर्वाचन क्षेत्र अनुसारको नतिजा <!-- bottom --> | title = [[नेपालको प्रधानमन्त्री|प्रधानमन्त्री]] | posttitle = चुनाव पछि प्रधानमन्त्री | before_election = [[सुशीला कार्की]] (अन्तरिम) | before_party = स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ | after_election = [[बालेन शाह]] | after_party = [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] }} {{नेपालको राजनीति}} '''प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचन, २०८२''' [[नेपाल सरकार]]को सिफारिसमा [[नेपालका राष्ट्रपति|राष्ट्रपति]]ले २८ भदौ २०८२ का दिन घोषणा गरेअनुसार [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]का २७५ सदस्यहरूलाई निर्वाचित गर्नका लागि २०८२ फागुन २१ का दिन सम्पन्न गरिएको एक आम निर्वाचन थियो।<ref>{{Cite web |title=राष्ट्रपतिबाट प्रतिनिधि सभा विघटन, नयाँ निर्वाचन २०८२ फागुन २१ गते |url=https://www.prasashan.com/2025/09/13/700674/ |access-date=2025-09-13 |website=प्रशासन |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |title=६ महिनाभित्र प्रतिनिधि सभाको निर्वाचन हुने |url=https://www.setopati.com/politics/369178/ |access-date=2025-09-13 |website=सेतोपाटी |language=}}</ref><ref>{{Cite web |title=प्रतिनिधिसभा विघटन, फागुन २१ गते चुनाव घोषणा |url=https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1763532/dissolution-of-the-house-of-representatives-elections-announced-for-falgun-21 |access-date=2025-09-13 |website=अनलाइनखबर |language=}}</ref> निर्वाचनमा [[पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन प्रणाली]] मार्फत एकल सदस्यीय निर्वाचन क्षेत्रबाट १६५ सदस्यहरू चयन गर्न र अर्को ११० सदस्यहरूलाई एउटै राष्ट्रव्यापी निर्वाचन क्षेत्रबाट राजनीतिक दलको [[समानुपातिक प्रतिनिधित्व प्रणाली|समानुपातिक प्रतिनिधित्व]] सूची मार्फत चयन गर्नका लागि दुईवटा मतपत्र रहेका थिए। २०८२ भदौको [[नेपालमा जेनजी आन्दोलन|जेनजी आन्दोलन]] पछि तत्कालीन प्रधानमन्त्री [[केपी शर्मा ओली]]ले राजीनामा दिएपछि [[सुशीला कार्की]]को नेतृत्वमा बनेको [[नेपालको अन्तरिम सरकार|अन्तरिम सरकार]]ले निर्वाचनको मिति घोषणा गरेको थियो। <ref>{{Cite web |date=भदौ २०८२ |title=फागुन २१ गते प्रतिनिधिसभा निर्वाचन घोषणा |url=https://www.bbc.com/nepali/live/cn5q2w9gg1et |access-date=2026-03-02 |website=बीबीसी नेपाली |language=नेपाली}}</ref> यस निर्वाचनमा [[बालेन शाह]]लाई प्रधानमन्त्रीको उम्मेदवारका रूपमा अघि सारेको '''[[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]'''ले ऐतिहासिक विजय हासिल गर्दै बहुमत सिट प्राप्त गरेको थियो। [[आम निर्वाचन २०१५]]पछि पहिलो पटक कुनै एक दलले प्रतिनिधि सभामा स्पष्ट बहुमत प्राप्त गरेको यो पहिलो निर्वाचन हो। यस निर्वाचनमा १ करोड ८९ लाखभन्दा बढी मतदाता दर्ता भएका थिए भने ६८ दलका ३,४०० भन्दा बढी उम्मेदवारहरू चुनावी मैदानमा उत्रिएका थिए थिए।<ref>{{Cite web |date=२०८२ फागुन १५ |title=यी हुन् प्रतिनिधिसभाका ३४९० उम्मेदवार (सूचीसहित) |url=https://www.ratopati.com/story/539061/house-of-representatives-election-these-are-the-3490-candidates|access-date=२०८२ फागुन १३|website=रातोपाटी |language=नेपाली}}</ref> [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]ले १८२ सिटसहित झण्डै दुई-तिहाइ बहुमत प्राप्त गरेको थियो,<ref>{{Cite web |date=२०८२ फागुन १५ |title=दुई तिहाइको भार|url=https://www.onlinekhabar.com/2026/03/1889882/two-thirds-load|access-date=२०८२ फागुन २६ |website=अनलाइन खबर|language=नेपाली}}</ref> जुन २०१५ सालको निर्वाचनपछिकै [[नेपालमा निर्वाचन|नेपालको निर्वाचन इतिहास]]मा दोस्रो ठूलो विजय हो। यस पार्टीले ४७.८% समानुपातिक मत प्राप्त गरेको थियो, जुन २०६४ मा समानुपातिक प्रणाली लागू भएयताकै उच्च हो। [[नेपाली काङ्ग्रेस]]ले ३८ सिट र १९.१% समानुपातिक मतका साथ इतिहासकै सबैभन्दा खराब पराजय बेहोरेको थियो। पार्टी सभापति [[गगन थापा]]ले समेत रास्पाका उम्मेदवार [[अमरेशकुमार सिंह]]सँग पराजित भएका थिए।<ref>{{Cite web |date=२०८२ फागुन १५ |title=गगन थापा पराजित, अमरेश निर्वाचित|url=https://ekantipur.com/politics/2026/03/08/gagan-thapa-defeated-amresh-elected-31-00.html#:~:text=%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A1%E0%A5%8C%E0%A4%81%20%E2%80%94%20%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BF%20%E0%A4%B8%E0%A4%AD%E0%A4%BE%20%E0%A4%9A%E0%A5%81%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%BE%20%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B2%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A5%80%E2%80%93%E0%A5%AA%20%E0%A4%AC%E0%A4%BE%E0%A4%9F%20%E0%A4%89%E0%A4%A0%E0%A5%87%E0%A4%95%E0%A4%BE,%28%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%AA%E0%A4%BE%29%E0%A4%AC%E0%A4%BE%E0%A4%9F%20%E0%A4%89%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%A6%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B0%20%E0%A4%AC%E0%A4%A8%E0%A5%87%E0%A4%95%E0%A4%BE%20%E0%A4%85%E0%A4%AE%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%B6%20%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%B9%E0%A4%B2%E0%A5%87%20%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%BF%E0%A4%A4%20%E0%A4%97%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%95%E0%A4%BE%20%E0%A4%B9%E0%A5%81%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A5%A4|access-date=२०८२ फागुन २५ |website=कान्तिपुर|language=नेपाली}}</ref> दुई प्रमुख वामपन्थी दलहरू [[नेकपा एमाले]] र [[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]] क्रमशः तेस्रो र चौथो स्थानमा रहेका थिए। एमालेले २५ सिट र १३.४% समानुपातिक मतका साथ इतिहासकै खराब नतिजा सामना गरेको थियो, जहाँ पार्टी अध्यक्ष तथा पूर्व प्रधानमन्त्री [[केपी शर्मा ओली]]ले भारी मतान्तर सहित पराजित भएका थिए। [[पुष्पकमल दाहाल]]को नेतृत्वमा रहेको [[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]]ले १७ सिट र ७.५% मत प्राप्त गरेको थियो, तर पार्टी सह-संयोजक तथा पूर्व प्रधानमन्त्री [[माधवकुमार नेपाल]] पराजित भएका थिए।<ref>{{Cite web |date=२०८२ फागुन १५ |title=०६४ को भन्दा कमजोर बन्यो एमाले, के गर्छन् ओली ?|url=https://www.onlinekhabar.com/2026/03/1889975/uml-has-become-weaker-than-in-064-what-will-oli-do|access-date=२०८२ फागुन २६ |website=अनलाइन खबर|language=नेपाली}}</ref> [[हर्क साम्पाङ]]को नेतृत्वमा रहेको [[श्रम संस्कृति पार्टी]]ले ७ सिट र ३.५६% मत प्राप्त गर्दै राष्ट्रिय दलको मान्यता पाउन सफल भएको थियो। [[राजेन्द्र लिङ्देन]]को नेतृत्वमा रहेको [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]]ले ५ सिट र ३.०५% मत प्राप्त गरेको थियो।<ref>{{Cite web |date=२०८२ फागुन १५ |title=श्रम संस्कृति बन्यो राष्ट्रिय पार्टी|url=https://gorkhapatraonline.com/news/195840|access-date=२०८२ फागुन २६ |website=गोरखापत्र|language=नेपाली}}</ref> == पृष्ठभूमि == {{Further|नेपालमा जेनजी आन्दोलन}} २०८२ भदौ २३ मा, नेपालभरि ठुला स्तरका विरोध प्रदर्शनहरू भएका थिए, जसको आयोजना मुख्यतया विद्यार्थी र युवा अर्थात् [[जेन जी]] पुस्ताहरूबाट गरिएको थियो। २०८२ भदौ २७ मा, [[नेपालको दोस्रो सङ्घीय संसद]] विघटन गरिएको थियो<ref>{{cite web|title=राष्ट्रपतिबाट प्रतिनिधि सभा विघटन, नयाँ निर्वाचन २०८२ फागुन २१ गते |date=|url=https://www.prasashan.com/2025/09/13/700674/|accessdate=९ असोज २०८२|work=प्रशासन|language=नेपाली}}</ref> र [[सुशीला कार्की]]ले अन्तरिम प्रधानमन्त्रीको रूपमा शपथ ग्रहण गरेकी थिइन्।<ref>{{cite web|title=नवनियुक्त प्रधानमन्त्री कार्कीले लिइन् शपथ|date=|url=https://www.onlinekhabar.com/2025/09/1763468/newly-appointed-prime-minister-karki-takes-oath|accessdate=२६ भदौ २०८२|work=अनलाइन खबर|language=नेपाली}}</ref> राष्ट्रपति [[रामचन्द्र पौडेल]]ले २०८२ फागुन २१ मा चुनाव हुने घोषणा गरेका थिए। २३-२४ भदौ २०८२ मा भएको ७६ जनाको मृत्यु हुने गरि भएको जेनजी आन्दोलनको जगमा यो निर्वाचनको मिति घोषणा गरिएको थियो। == समयतालिका == यो निर्वाचनका लागि चुनावी समयसीमा [[सुशीला कार्की]]को अन्तरिम प्रशासनबाट पूर्ण रूपमा निर्वाचित नागरिक सरकारमा परिवर्तन गर्न संक्षिप्त "द्रुत" तालिका अन्तर्गत स्थापित गरिएको थियो। २०८२ भदौ २७ मा [[नेपालको दोस्रो सङ्घीय संसद]] औपचारिक रूपमा विघटन भएपछि, [[निर्वाचन आयोग (नेपाल)|निर्वाचन आयोग]]लाई १५० दिनको समयावधिभित्र राष्ट्रव्यापी मतदानका लागि सबै तार्किक र कानुनी आवश्यकताहरू कार्यान्वयन गर्न आदेश दिइएको थियो। यो अवधिमा मतदाता सूची अद्यावधिक गर्ने कार्य गरिएको थियो। प्रारम्भिक चरण मतदाता र पार्टी दर्तामा केन्द्रित थियो, जसले गतिविधिमा अभूतपूर्व वृद्धि देखिएको थियो। कुनै पनि नागरिक मताधिकारबाट बञ्चित नभएको सुनिश्चित गर्न अन्तरिम प्रधानमन्त्रीको धेरै अनुरोधपछि, निर्वाचन आयोगले पञ्जीकरणको समयसीमा २०८२ मङ्सिर ५ सम्म विस्तार गरेको थियो। ८ लाख भन्दा बढी नयाँ मतदाता थपिएका थिए। २०८२ मङ्सिर १० मा पार्टी दर्ता गर्ने समयसीमा सम्म, १४३ राजनीतिक दलहरूले मान्यताका लागि आवेदन दिएका थिए।<ref>{{Cite news|url=https://nepalsamaya.com/detail/139877|title=राष्ट्रिय परिचयपत्रमार्फत अनलाइन मतदाता नामावलीमा नाम दर्ता हुने|date=कात्तिक २७, २०८२|work=नेपाल समय|access-date=२०८२ फागनु २८}}</ref> [[समानुपातिक प्रतिनिधित्व प्रणाली|समानुपातिक प्रतिनिधित्व ]] प्रक्रिया पुस २०८२ को अन्त्यमा सुरु भएको थियो, जसमा दलहरूले लिङ्ग, जातीयता र क्षेत्रीय प्रतिनिधित्वका लागि संवैधानिक आरक्षणको पालना गरि बन्द सूचीहरू पेस गरेका थिए। २०८२ माघ ६ मा, निर्वाचन आयोगले एक निर्वाचन आचार संहिता लागू गरेको थियो। भोलिपल्ट, राष्ट्रव्यापी रूपमा १६५ प्रत्यक्ष सिटहरूका लागि उम्मेदवार नामाङ्कनहरू दर्ता गरिएको थियो जसमा, जसमा ३,४०० भन्दा बढी उम्मेदवारहरू चुनावी मैदानमा उत्रिएका थिए।<ref>{{Cite news|url=https://www.ratopati.com/story/539061/house-of-representatives-election-these-are-the-3490-candidates|title=यी हुन् प्रतिनिधिसभाका ३४९० उम्मेदवार (सूचीसहित)|date=७ माघ २०८२|work=रातोपाटी|access-date=२०८२ फागनु २८}}</ref> प्रमुख मितिहरू तल सूचीबद्ध छन्ः {| class="wikitable" !मिति !घटना |- | rowspan="2" |२०८२ असोज २० |प्रतिनिधि सभा विघटन |- |मन्त्रिपरिषद्बाट निर्वाचन मिति घोषणा |- |२०८२ मङ्सिर ५ |मतदाता सूचीमा दर्ता गर्ने अन्तिम मिति <ref name="TKP_Voter">{{Cite news|url=https://kathmandupost.com/national/2025/11/15/voter-registration-extended-till-nov-21|title=Voter registration extended till Nov 21|last=Ghimire|first=Binod|date=2025-11-15|work=[[The Kathmandu Post]]|access-date=2026-03-02}}</ref> |- |२०८२ मङ्सिर १० |निर्वाचन आयोगसमक्ष पार्टी दर्ता गर्ने अन्तिम दिन <ref name="Hindu_Parties">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/international/17-new-political-parties-apply-for-registration-at-nepals-election-commission/article70227160.ece|title=17 new political parties apply for registration at Nepal's Election Commission|date=2025-10-31|work=[[The Hindu]]|access-date=2026-03-02}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">[https://www.thehindu.com/news/international/17-new-political-parties-apply-for-registration-at-nepals-election-commission/article70227160.ece "17 new political parties apply for registration at Nepal's Election Commission"]. </cite></ref> |- |१८-२०८२ पुस १९ |दलहरूले आनुपातिक प्रतिनिधित्वका लागि प्रारम्भिक बन्द सूची पेश गर्छन् <ref name="DRCN_Timeline">{{Cite web |date=2026-02-15 |title=House of Representative (HoR) Election Timeline 2026 |url=https://www.democracyresource.org/wp-content/uploads/2026/02/DRCN_Factsheet-Parliamentary-Elections-of-Nepal-2026-February-2026.pdf |access-date=2026-03-02 |publisher=Democracy Resource Center Nepal }}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |२०८२ माघ ५ |निर्वाचन आचार संहिता सुरु <ref name="TKP_Code">{{Cite news|url=https://kathmandupost.com/national/2026/01/19/election-code-of-conduct-comes-into-effect|title=Election code of conduct comes into effect|date=2026-01-19|work=[[The Kathmandu Post]]|access-date=2026-03-02}}</ref> |- |२०८२ माघ ६ |पहिलो पटक पदका लागि उम्मेदवार नामाङ्कन <ref name="DRCN_Timeline" /> |- |२०८२ माघ ९ |पहिलो विगतका लागि उम्मेदवारको सूची पद अन्तिम र प्रकाशित गरियो |- |२०८२ माघ ९ |आनुपातिक प्रतिनिधित्वका लागि बन्द सूची अन्तिम र प्रकाशित <ref name="DRCN_Timeline" /> |- |२०८२ फागुन २१ |'''निर्वाचन मिति'''<ref name="LiveMint_Guide">{{Cite web |date=2026-03-02 |title=Nepal Elections 2026: When is voting, who are key PM candidates, and when will results be out |url=https://www.livemint.com/elections/nepal-elections-2026-when-is-voting-who-are-the-key-pm-candidates-and-when-will-results-be-out-all-you-need-to-know-11772421272428.html |access-date=2026-03-02 |website=LiveMint}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.livemint.com/elections/nepal-elections-2026-when-is-voting-who-are-the-key-pm-candidates-and-when-will-results-be-out-all-you-need-to-know-11772421272428.html "Nepal Elections 2026: When is voting, who are key PM candidates, and when will results be out"]. </cite></ref> |} == निर्वाचन प्रणाली == व्यवस्थापिकाका २७५ सदस्यहरू दुई विधिद्वारा निर्वाचित हुन्छन् जसमा १६५ जना एकल-सदस्य निर्वाचन क्षेत्रबाट [[पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन]] मतदानद्वारा निर्वाचित हुन्छन् र ११० वटा सिटहरू एकल राष्ट्रव्यापी निर्वाचन क्षेत्रबाट बन्द सूची [[समानुपातिक प्रतिनिधित्व प्रणाली|समानुपातिक प्रतिनिधित्व]]मार्फत निर्वाचित हुन्छन्। मतदाताहरूले दुई विधिहरूका लागि छुट्टै मतपत्रहरू प्राप्त गर्दछन्। एउटा पार्टी वा चुनावी गठबन्धनले समानुपातिक मतमा सिट प्राप्त गर्न समग्र सदर मतको ३% को चुनावी सीमा पार गर्नुपर्ने हुन्छ। नेपालले समानुपातिक सिटहरू छुट्याउन वेबस्टर विधि प्रयोग गर्दछ।<ref>{{Cite act|title=प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचन ऐन, २०७४}}</ref> मतदान १८ वर्ष वा सोभन्दा बढी उमेरका स्वस्थ दिमाग भएका र सङ्घीय निर्वाचन सजाय कानुनअन्तर्गत अयोग्य घोषित नगरिएका नेपाली नागरिकहरूमा सीमित छ। २०८२ पुस १२ मा निर्वाचन आयोगले १,८९,०३,६८९ मतदाताहरूको अन्तिम मतदाता सूची प्रकाशित गरेको थियो।<ref>{{Cite web |title=निर्वाचन आयोग|url=https://election.gov.np/static/media/ecn.voter_poush_2082.jpg |website=निर्वाचन आयोग}}</ref> === मतदान गर्ने योग्यता === आम चुनावमा मतदान गर्न, निम्न हुनुपर्दछः <ref name=":3">{{Cite act|title=Electoral Roll Act, 2017|type=Act|number=23|article=6 & 23|articletype=section}}</ref> * अन्तिम मतदाता नामावलीमा सूचीकृत * १८ वर्ष वा सोभन्दा बढी उमेरका व्यक्तिहरू * नेपाली नागरिक * स्वस्थ दिमागको * सङ्घीय निर्वाचन धाँधली र सजाय कानुनअनुसार अयोग्य == राजनीतिक दलहरू == {{seealso|नेपालका राजनीतिक दलहरूको सूची}} {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" rowspan="2" | दल ! rowspan="2" | संसदीय दल नेता ! colspan="2" | [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९|२०७९]] नतिजा ! rowspan="2" | विघटनको समयमा |- ! समानुपातिक मत (%) ! सिट |- | {{party name with color|नेपाली काङ्ग्रेस|full = y}} | [[शेरबहादुर देउवा]] | २५.७१ | {{Composition bar|८९|२७५|{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}}} | {{Composition bar|८८|२७५|{{party color|नेपाली काङ्ग्रेस}}}} |- | {{party name with color|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)}} | [[केपी शर्मा ओली]] | २६.९५ | {{Composition bar|७८|२७५|{{party color|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)}}}} | {{Composition bar|७९|२७५|{{party color|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)}}}} |- | {{party name with color|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)}} | [[पुष्पकमल दाहाल]] | ११.१३ | {{Composition bar|३२|२७५|{{party color|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)}}}} | {{Composition bar|३२|२७५|{{party color|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)}}}} |- | {{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी|full=y}} | [[रवि लामिछाने]] | १०.७० | {{Composition bar|२०|२७५|{{party color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}}}} | {{Composition bar|२१|२७५|{{party color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}}}} |- | {{party name with color|राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी|full=y}} | [[राजेन्द्र लिङ्देन]] | ५.५८ | {{Composition bar|१४|२७५|{{party color|राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी}}}} | {{Composition bar|१३|२७५|{{party color|राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी}}}} |- | {{party name with color|जनता समाजवादी पार्टी|shortname=जनता समाजवादी पार्टी}} | [[अशोक राई]] | {{NA}} | {{NA}} | {{Composition bar|७|२७५|{{party color|जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल)}}}} |- | {{party name with color|जनमत पार्टी|full=y}} | [[सिके राउत]] | ३.७४ | {{Composition bar|६|२७५|{{party color|जनमत पार्टी}}}} | {{Composition bar|६|२७५|{{party color|जनमत पार्टी}}}} |- | {{party name with color|जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल|shortname=जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल}} | [[उपेन्द्र यादव]] | ३.९९ | {{Composition bar|१२|२७५|{{party color|जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल}}}} | {{Composition bar|५|२७५|{{party color|जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल}}}} |- | {{party name with color|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)}} | [[माधवकुमार नेपाल]] | २.८३ | {{Composition bar|१०|२७५|{{party color|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)}}}} | {{Composition bar|१०|२७५|{{party color|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)}}}} |- | bgcolor="crimson"| | [[नागरिक उन्मुक्ति पार्टी]] | [[रन्जिता श्रेष्ठ]] | २.५७ | {{Composition bar|३|२७५|crimson}} | {{Composition bar|४|२७५|crimson}} |- | {{party name with color|लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल}} | [[महन्थ ठाकुर]] | १.५८ | {{Composition bar|४|२७५|{{party color|लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल}}}} | {{Composition bar|४|२७५|{{party color|लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल}}}} |- | {{party name with color|नेपाल मजदुर किसान पार्टी|full=y}} | [[प्रेम सुवाल]] | ०.७१ | {{Composition bar|१|२७५|{{party color|नेपाल मजदुर किसान पार्टी}}}} | {{Composition bar|१|२७५|{{party color|नेपाल मजदुर किसान पार्टी}}}} |- | {{party name with color|राष्ट्रिय जनमोर्चा|full=y}} | {{nowrap|[[चित्रबहादुर केसी]]}} | ०.४४ | {{Composition bar|१|२७५|{{party color|राष्ट्रिय जनमोर्चा}}}} | {{Composition bar|१|२७५|{{party color|राष्ट्रिय जनमोर्चा}}}} |- | bgcolor={{party color|आम जनता पार्टी}}| | [[आम जनता पार्टी]] | [[प्रभु साह]] | {{NA}} | {{NA}} | {{Composition bar|१|२७५|{{party color|आम जनता पार्टी}}}} |- | {{party name with color|स्वतन्त्र}} | | {{NA}} | {{NA}} | {{Composition bar|२|२७५|{{party color|Independent}}}} |} == अभियान == === नेपाली काङ्ग्रेस === निर्वाचनअघि नयाँ नेतृत्व चयनमा महिनौँको असहमतिपछि पार्टीका अधिकांश प्रतिनिधिहरूले विशेष महाधिवेशन सम्पन्न गरेका थिए जसमा [[गगन थापा]] पार्टी सभापतिको रूपमा चुनिएका थिए। थापा पार्टीबाट प्रधानमन्त्री पदका उम्मेद्वार घोषित भएका थिए। पार्टीले सबै १६५ [[नेपालका संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूको सूची|निर्वाचन क्षेत्रहरू]]मा उम्मेदवार उठाएको थियो भने गत तीन चुनावमा जितेका [[काठमाडौँ ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ४]] को सट्टा [[सर्लाही ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही ४]] बाट उम्मेदवारी दिने निर्णय गरेका थिए। पार्टीका पूर्व सभापति तथा पूर्व प्रधानमन्त्री [[शेरबहादुर देउवा]], कार्यवाहक सभापति [[पूर्णबहादुर खड्का]] र जेन जीको विरोध प्रदर्शनका क्रममा [[गृह मन्त्रालय (नेपाल)|गृहमन्त्री]] रहेका [[रमेश लेखक]]ले चुनाव लडेनन्।<ref>{{Cite web |title=Deuba opts out of elections, marking unexpected political pause |url=https://kathmandupost.com/politics/2026/01/20/deuba-opts-out-of-elections-marking-unexpected-political-pause |access-date=2026-01-27 |website=The Kathmandu Post |language=English}}</ref> पार्टीको अभियान नयाँ पुस्ताले पार्टीको नेतृत्व र "नवीकरण" पार्टीको रूपमा उनीहरूको छवि लिनमा केन्द्रित थियो। पार्टीले २०८२ फागुन मा [[जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका|जनकपुर]] आफ्नो अभियान र्याली सुरु गरेको थियो। काङ्ग्रेसले [[सुर्खेत जिल्ला|सुर्खेत ]], बाँके, [[बुटवल उपमहानगरपालिका|बुटवाल]], पोखरा, [[वीरगन्ज महानगरपालिका|वीरगन्ज]] र [[बागलुङ नगरपालिका|बाग्लुङ]] लगायत सहरहरूमा प्रमुख अभियान र्यालीहरू सञ्चालन गरेको थियो।<ref>{{Cite web |title=मधेसका चार जिल्लामा आज कांग्रेसको चुनावी सभा |url=https://www.setopati.com/politics/382956/ |access-date=२०८२ फागुन ८ |website=सेतोपाटी|language=नेपाली}}</ref> पार्टीको घोषणापत्रमा सुशासन, प्रशासनिक दक्षता र कडा कार्यकाल सीमामा केन्द्रित संरचनात्मक सुधारको आह्वान गरिएको छ। यसले [[नेपालको राष्ट्रपति|राष्ट्रपति]] एक कार्यकाल, [[नेपालको प्रधानमन्त्री|प्रधानमन्त्री]] र मुख्यमन्त्रीको दुई कार्यकाल, [[नेपालको मन्त्रिपरिषद्|मन्त्रीहरू]] लागि तीन कार्यकाल र पार्टी सूची सांसदहरूका लागि एक कार्यकालको सीमा प्रस्ताव गरेको छ। यसले अस्वीकार गर्ने अधिकार र फिर्ता लिने अधिकारका प्रावधानहरू पेस गर्न पनि आह्वान गरेको छ। आर्थिक मञ्चले उदार, बजार समर्थक नीतिहरूमा ध्यान केन्द्रित गरेको छ जसमा स्थिर कर प्रणाली, निजी क्षेत्रको लगानीका लागि प्रोत्साहन, १० लाख सम्मको आयका लागि कर छुट, र कृषिको व्यावसायीकरण समावेश छ। घोषणापत्रमा योगदानमा आधारित सामाजिक सुरक्षा प्रणाली, विश्वव्यापी स्वास्थ्य सेवा र माध्यमिक स्तरसम्म निःशुल्क शिक्षाका लागि प्रतिबद्धता व्यक्त गरिएको छ। पार्टीले अधिक पारदर्शिता, जलविद्युतको विस्तार र राष्ट्रिय विद्युतीकरणको प्राथमिकताका लागि सार्वजनिक कार्यको उदीयमान प्रक्रियामा सुधार गर्ने योजनाहरूको रूपरेखा पनि प्रस्तुत गरेको छ।<ref>{{Cite web |title=२०० पेज लामो कांग्रेसको प्रतिज्ञापत्रमा के छ ? (पूर्णपाठ) |url=https://www.ratopati.com/story/545143/what-is-in-the-200-page-long-congress-manifesto-full-text |access-date=२०८२ फागुन ८ |website=रातोपाटी|language=नेपाली}}</ref> === नेकपा (एमाले) === पार्टीले २०८२ पुस ३ मा आफ्नो ११औँ महाधिवेशन सम्पन्न गरी [[केपी शर्मा ओली]]लाई पार्टी अध्यक्षको रूपमा पुनः निर्वाचित गरेको थियो। ओलीलाई पार्टीबाट प्रधानमन्त्री पदका उम्मेद्वारको रूपमा पनि घोषणा गरिएको थियो। पार्टीले सबै १६५ वटा निर्वाचन क्षेत्रमा उम्मेदवार उठाएको थियो, तर पछि अभियानको क्रममा हिंसा रोक्न स्थानीयरूले हस्तक्षेप गरेपछि नेपाली काङ्ग्रेसका उम्मेदवार टेकबहादुर गुरुङको पक्षमा [[मनाङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मनाङ १]] बाट पछि हटेको थियो। यसको बदलामा नेपाली काङ्ग्रेसले आगामी प्रदेश सभा निर्वाचनमा नेकपा (एमाले)का उम्मेदवारलाई समर्थन गर्नुपर्नेछ।<ref>{{Cite web |title=मनाङमा एमाले र राप्रपाको उमेदवारी फिर्ता लिन निवेदन |url=https://baahrakhari.com/detail/475607/ |access-date=2026-02-12 |website=बाह्रखरी}}</ref> पार्टीले [[कर्णाली प्रदेश|कर्णाली]]का अधिकांश निर्वाचन क्षेत्रमा समर्थनको बदलामा पश्चिम रुकुममा [[प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टी (नेपाल)|प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टी]]का उम्मेदवार [[जनार्दन शर्मा]] अनौपचारिक रूपमा समर्थन गर्न सहमत भएता पनि एमालेका आफ्नै उम्मेदवारहरू उम्मेद्वारी फिर्ता नलिएपछि पुन: सहमति भङ्ग भएको थियो।<ref name=":2">{{Cite web |title=एमाले र प्रलोपाबिच नयाँ सहमति, रुकुम पूर्वमा एमालेको उम्मेदवार कायम रहने |url=https://nayapatrikadaily.com/news-details/187842/2026-02-04 |access-date=२०८१ फागुन ८ |website=नयाँ पत्रिका |language=नेपाली |archive-url=https://web.archive.org/web/20260312135459/https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/187842/2026-02-04 |archive-date=2026-03-12 }}</ref> [[नेपालमा जेनजी आन्दोलन|जेनजी आन्दोलन]]को समयमा [[केपी शर्मा ओली]] प्रधानमन्त्री थिए र उनले चुनावलाई राष्ट्र-निर्माणकर्ता र राष्ट्र-विध्वंसकहरू बीचको जनमत सङ्ग्रह भनेका थिए।<ref>{{Cite web |date=2026-02-19 |title='A Referendum Between Nation-Builders and Nation-Destroyers': Oli |url=https://eng.dragonmedia.com.np/a-referendum-between-nation-builders-and-nation-destroyers-oli/ |access-date=2026-02-20 |website=Dragon Media |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20260226023344/https://eng.dragonmedia.com.np/a-referendum-between-nation-builders-and-nation-destroyers-oli/ |archive-date=2026-02-26 }}</ref> पार्टीको घोषणापत्रमा व्यापक सामाजिक सुरक्षा जालसहित कल्याणकारी प्रणालीको वाचा गरिएको थियो। पार्टीले १८–२८ उमेर समूहका लागि १० जिबी निःशुल्क मासिक इन्टरनेट डाटा, विदेशी व्यापारलाई सहज बनाउन १० हजार डलरको कार्ड र २० लाख सम्मको ब्याज रहित उच्च शिक्षा ऋण दिने प्रस्ताव गरेको थियो। घोषणापत्रमा मासिक न्यूनतम ज्याला बढाएर २५ हजार पुऱ्याउने, रेमिट्यान्स फिर्ता गर्ने प्रवासी श्रमिकलाई मासिक ५ हजार प्रोत्साहन दिने र प्रवासी श्रमिकहरूलाई योगदानमा आधारित सामाजिक सुरक्षा प्रणालीमा एकीकृत गर्ने प्रस्ताव पनि गरिएको थियो। यसले गर्भवती महिलाका लागि निःशुल्क जीवन बीमामा ५ लाख सँगसँगै २० हजारको मातृ भत्ता दिने प्रस्ताव गरेको थियो।<ref>{{Cite web |title=एमालेले सार्वजनिक गर्‍यो चुनावी घोषणापत्र [पूर्णपाठ] |url=https://ekantipur.com/politics/2026/02/19/uml-releases-election-manifesto-full-text-52-06.html |access-date=२०८१ फागुन ८ |website=कान्तिपुर|language=नेपाली}}</ref> === नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी === यो पार्टी [[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]], [[नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]] सहित अन्य आठ वामपन्थी समूहहरूको विलयबाट गठन भएको थियो। पूर्व उपप्रधानमन्त्री [[भीमबहादुर रावल|भीम रावल]], [[नागरिक उन्मुक्ति पार्टी]] र [[नेपाल समाजवादी पार्टी]]को एउटा गुट पनि पार्टीमा सामेल भएको थियो।<ref>{{Cite web |title=Nine parties, including Maoist Centre, merge to form "Nepali Communist Party" |url=https://english.nepalnews.com/s/politics/nine-parties-including-maoist-centre-merge-to-form-nepali-communist-party/ |access-date=2025-11-05 |website=Nepal News |language=en}}</ref> [[बागलुङ जिल्ला]]का लागि पार्टी र [[राष्ट्रिय जनमोर्चा]]ले चुनावी गठबन्धन गरेको थियो। गठबन्धनको रूपमा, पार्टीले बाग्लुङ १ मा जनमोर्चाका उम्मेदवार कृष्ण अधिकारीलाई समर्थन गरेको थियो, र बदलामा, जनमोर्चाले [[बागलुङ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|बाग्लुङ २]] मा नेकपाका उम्मेदवार ज्ञामनाथ गैरेलाई समर्थन गरेको थियो। पार्टीका वरिष्ठ नेता, पूर्व प्रधानमन्त्री [[झलनाथ खनाल]] र पूर्व उपप्रधानमन्त्री [[वामदेव गौतम]]ले चुनाव नलड्ने निर्णय गरेका थिए।<ref>{{Cite web |title=Jhala Nath Khanal and Bamdev Gautam not to contest election |url=https://en.setopati.com/political/165824/ |access-date=2026-01-27 |website=Setopati}}</ref> पार्टीले २०८२ माघ २७ मा आफ्नो घोषणापत्र सार्वजनिक गरेको थियो, जसमा सुशासन, रोजगारी सिर्जना, समाज कल्याण र संस्थागत सुधारमा केन्द्रित थियो। घोषणापत्रमा कृषि र [[जलविद्युत]] लगानी, सीमान्तकृत समुदायका लागि आनुपातिक प्रतिनिधित्व र लक्षित कार्यक्रमहरूलाई बढावा दिने नीतिहरू, सङ्घीय नागरिक सेवा ऐन र प्रहरी ऐनसहित सङ्घीयता सम्बन्धी कानुनहरू लागु गरेर सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र प्रणालीलाई सुदृढ पार्ने र राष्ट्रिय बजेटको ६० प्रतिशत [[नेपालका प्रादेशिक सरकारहरू|प्रादेश]] र स्थानीय सरकारलाई छुट दिने कुरामा जोड दिइएको थियो। यसले विश्वव्यापी स्वास्थ्य सेवाको कार्यान्वयन, बेरोजगारी बिमा प्रणाली सुरु गर्ने, योगदानमा आधारित सामाजिक सुरक्षा कोषमा अनिवार्य भर्ना र दुई बच्चासम्मका लागि गर्भवती महिलाका लागि छ महिनाको प्रसूति बिदा प्रस्ताव गरेको थियो। घोषणापत्रमा सबै सार्वजनिक पदधारीको सम्पत्ति अनुसन्धान गर्न उच्चस्तरीय आयोग गठन गर्न पनि आह्वान गरिएको थियो भने शान्ति प्रक्रिया सम्पन्न गर्न प्रतिबद्ध जाहेर गरेको थियो।<ref>{{Cite web |title=CPN-UML Unveils Detailed Manifesto for House of Representatives Election, Focusing on Governance and Employment |url=http://english.ratopati.com/story/47856/ncps-election-commitment-read-the-milestones-and-plans-in-highlights |access-date=2026-02-10 |website=Ratopati |language=en}}</ref> === राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी === पार्टीले स्वतन्त्र [[काठमाडौँ]] नगरप्रमुख [[बालेन शाह]] ल्याउने सम्झौतामा हस्ताक्षर गरी उनलाई प्रधानमन्त्री पदका उम्मेद्वार घोषणा गरेको थियो। [[उज्यालो नेपाल पार्टी]]लाई पार्टीमा विलय गर्ने सम्झौतामा पनि हस्ताक्षर भएको थियो, तर पछि सम्झौता तोडिएको थियो। [[विवेकशील साझा पार्टी]] चुनावअघि नै पार्टीमा गाभिएको भएको थियो। शाहले [[नेकपा (एमाले)]]का अध्यक्ष तथा पूर्व प्रधानमन्त्री [[खड्गप्रसाद ओली|केपी शर्मा ओली]]ले जित्दै आएको क्षेत्र झापा ५ बाट चुनाव लड्ने निर्णय गरेका थिउ।<ref>{{Cite web |title=Balen Shah files candidacy from Jhapa-5 |url=https://kathmandupost.com/province-no-1/2026/01/20/balen-shah-files-candidacy-from-jhapa-5 |access-date=2026-01-27 |website=The Kathmandu Post |language=English}}</ref> २०८२ माघ ६ मा जनकपुरमा भएको भेलामा बालेन शाह औपचारिक रूपमा पार्टीमा सामेल भएर समर्थकहरूलाई अभिवादन गर्दै पार्टीको अभियान सुरु भएको थियो। शाहलाई मधेशबाट बन्ने पहिलो प्रधानमन्त्रीको रूपमा अगाडि राखिएको थियो। अर्को दिन पार्टीले [[वीरेन्द्रनगर नगरपालिका|वीरेन्द्रनगर]] एउटा र्यालीमा आफ्नो घोषणापत्र जारी गरेको थियो। धनुषा १ का उम्मेदवार किशोरी साह कमल कालो सूचीमा फेला परेपछि चुनावको दुई दिन अघि पार्टीको उम्मेद्वारलाई निर्वाचन आयोगले खारेज गरेको थियो।<ref>{{Cite web |title=धनुषा-१ का रास्वपा उम्मेदवार किशोरी साहको उम्मेदवारी खारेज |url=https://www.onlinekhabar.com/2026/03/1882190/candidacy-of-rsvp-candidate-kishori-sah-from-dhanusha-1-rejected |access-date=२०८२ फागुन १८ |website=अनलाइन खबर|language=नेपाली}}</ref> पार्टीको वाचापत्रमा प्रशासनलाई सुव्यवस्थित बनाउने उद्देश्यले संवैधानिक संशोधन र संस्थागत सुधारको वकालत गरिएको थियो। पार्टीले विधायकहरूलाई मन्त्रीमण्डल सदस्यका रूपमा सेवा गर्नबाट रोक्ने शक्तिहरूको विभाजनसँगै प्रत्यक्ष निर्वाचित कार्यकारी र पूर्ण [[समानुपातिक प्रतिनिधित्व प्रणाली|समानुपातिक]] संसदमा सङ्क्रमणको प्रस्ताव गरेको थियो। पार्टीले पार्टी सम्बद्ध विद्यार्थी सङ्घ, ट्रेड युनियन र निजामती कर्मचारी सङ्घहरू विघटन गर्ने प्रस्ताव गरेको थियो। यसले प्रदेश सरकारहरूको पुनर्गठन र गैर-पक्षपातपूर्ण स्थानीय सरकारहरू सिर्जना गर्ने पनि लक्ष्य राखेको थियो। पार्टीको उदार आर्थिक नीतिले प्रतिस्पर्धा नियामक निर्माणको वकालत गरेको थियो। घोषणापत्रमा जलविद्युतको विस्तार, राष्ट्रिय इन्जिनियरिङ र भवन मापदण्डको कार्यान्वयन र एकीकृत स्वास्थ्य सेवा प्रणालीको कार्यान्वयन गर्ने प्रतिबद्धता पनि रहेको छ। पार्टीले २०४६ देखि विभिन्न पदमा रहेका सबै सार्वजनिक अधिकारीहरूको सम्पत्ति अनुसन्धानलाई गर्ने जनाएको थियो।<ref>{{Cite web |title=यस्तो छ रास्वपाको बाचापत्र (पूर्णपाठसहित) |url=https://nepallive.com/story/344411/ |access-date=२०८२ माघ ६ |website=नेपाल लाइभ}}</ref> === राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी === कमल थापा नेतृत्वको [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी नेपाल]] यसमा एकीकरण भएको थियो र चुनावअघि राजतन्त्र समर्थक मतलाई बलियो बनाएको थियो। पार्टीले सबै १६५ निर्वाचन क्षेत्रमा उम्मेदवार उठाएको थियो, तर यसले [[मनाङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मनाङ १]] र [[रुपन्देही २ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही २]] बाट आफ्नो उम्मेदवारी फिर्ता लिएको थियो।<ref>{{Cite web |title=RPP candidate Karvika Thapa withdraws candidacy from Rupandehi-2 over US PR issue |url=https://english.khabarhub.com/2026/23/517458/ |access-date=2026-02-14 |website=Khabarhub |language=en}}</ref> पार्टीको घोषणापत्रमा [[संवैधानिक राजतन्त्र]] पुनर्वाहल गर्ने, धार्मिक स्वतन्त्रता साथ सनातन हिन्दु राज्यको पुनर्स्थापना, केन्द्रीय सरकार र बलियो, गैर-पक्षपाती स्थानीय सरकारहरू मिलेर बनेको दुई-स्तरीय शासन संरचनाको पक्षमा सङ्घीय प्रणालीलाई खारेज गर्न आह्वान गरिएको थियो। यसले [[नेपालको जनआन्दोलन २०४६|२०४६]] पछि सार्वजनिक पदधारी र निजामती कर्मचारीहरूको सम्पत्तिको अनुसन्धान गर्न नागरिक आयोग गठन गर्ने प्रस्ताव पनि गरेको थियो। घोषणापत्रको "सुधार ३.०" आर्थिक नीतिले पार्टी-सम्बद्ध ट्रेड युनियनहरू विघटन गर्ने, प्रशासनिक प्रक्रियालाई सुव्यवस्थित गर्ने, र विदेशी लगानीलाई प्रोत्साहित गर्न कर प्रणाली र कानुनहरूमा सुधार गर्ने लगायतका निजी-समर्थक व्यापार सुधारहरूमा जोड दिएको थियो। घोषणापत्रमा जलविद्युत उत्पादन विस्तार, सरकारी विद्यालयमा निःशुल्क आधारभूत स्वास्थ्य सेवा र प्राथमिक तथा माध्यमिक शिक्षा, र पाहाडी तथा पर्वतीय क्षेत्रमा उच्च मूल्यको कृषि तथा जडिबुटी औषधि उद्योगका लागि अनुदानको माग गरिएको थियो।<ref>{{Cite web |title=राप्रपाको संकल्प-पत्र : प्रदेश खारेजी, बन्दहडताल नगर्ने [पूर्णपाठ] |url=https://ekantipur.com/politics/2026/02/14/rpps-resolution-no-province-abolition-no-strike-24-32.html |access-date=२०८२ फागुन २ |website=कान्तिपुर|language=ne}}</ref> === जनता समाजवादी पार्टी नेपाल === [[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल]], [[तराई-मधेश लोकतान्त्रिक पार्टी|तराई मादेश लोकतान्त्रिक पार्टी]] र [[जनता प्रगतिशील पार्टी (नेपाल)|जनता प्रगतिशील पार्टी]] मनोनयनको समयसीमा अघि नै पार्टीमा विलय भएको थियो। पार्टीले २०८२ माघ १२ मा सङ्घीय संरचनालाई सुदृढ पार्ने कुरामा केन्द्रित २७-बुँदे घोषणापत्र जारी गरेको थियो। यसले जातीय पहिचान सुनिश्चित गर्न उच्च-स्तरीय राज्य पुनर्गठन आयोगको प्रतिवेदनको आधारमा "१०+१" सङ्घीय मोडेल कार्यान्वयन गर्ने वकालत गरेको थियो। घोषणापत्रमा माधेश र जनजाति आन्दोलनहरूको माग, साथै जेनजी विरोधलाई समावेश गर्दै संवैधानिक संशोधनको आह्वान गरिएको थियो। यसले प्रत्यक्ष निर्वाचित [[राष्ट्रपतीय प्रणाली|राष्ट्रपति प्रणाली]], गैर-पक्षपातपूर्ण स्थानीय चुनाव, [[राष्ट्रिय सभा (नेपाल)|राष्ट्रिय सभा]] समानुपातिक प्रतिनिधित्व, र [[दलित]] र महिलाका लागि आरक्षित निर्वाचन क्षेत्रमा परिवर्तन गर्ने प्रस्ताव पनि गरेको थियो। घोषणापत्रमा युवा बेरोजगारी बीमाको कार्यान्वयन, जनसङ्ख्या र मानव विकास सूचकहरूमा आधारित विकेन्द्रीकृत बजेट विनियोजन, र नेपालका सबै भाषाहरूको आधिकारिक प्रयोगको प्रस्ताव पनि गरिएको थियो।<ref>{{Cite web |title=जसपा नेपालले सार्वजनिक गर्‍याे २७ बुँदे घाेषणापत्र |url=https://www.ratopati.com/story/539925/janata-samajwadi-party-nepal-releases-27-point-manifesto |access-date=२०८२ माघ १३ |website=रातोपाटी|language=नेपाली}}</ref> === प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टी === यो पार्टी [[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]का नेताहरूद्वारा गठन गरिएको थियो जसले पूर्व प्रधानमन्त्री [[बाबुराम भट्टराई]] र [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]का पूर्व प्रमुख सचेतक सन्तोष परियारको नेतृत्वमा रहेको नेपाल समाजवादी पार्टी (नयाँ शक्ति) सँगसँगै नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीको गठनमा असहमति जनाएका थिए।<ref>{{Cite web |title=Maoists and other groups merge, launch Pragatisheel Loktantrik Party |url=https://kathmandupost.com/politics/2025/11/23/pragatisheel-loktantrik-party-formally-announced |access-date=2026-02-14 |website=The Kathmandu Post |language=अङ्ग्रेजी}}</ref> पार्टी पश्चिमी रुकुममा [[जनार्दन शर्मा]] समर्थनको बदलामा [[कर्णाली प्रदेश|कर्णाली]] अधिकांश निर्वाचन क्षेत्रमा [[नेकपा (एमाले)]] उम्मेद्वारहरूलाई अनौपचारिक रूपमा समर्थन गर्न सहमत भएको थियो। पार्टीले [[कालिकोट १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कालीकोट १]] आफ्नो उम्मेदवार फिर्ता लिने र [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी)]] उम्मेदवार [[खड्गबहादुर विश्वकर्मा]]लाई समर्थन गर्ने निर्णय पनि गरेको छ। बाबुराम भट्टाराईले पनि गोर्खा २ बाट आफ्नो उम्मेद्वार फिर्ता लिएका थिए। पार्टीले पछि [[गोरखा जिल्ला|गोरखा]] दुई निर्वाचन क्षेत्रमा नेपाली काङ्ग्रेसलाई समर्थन गर्ने निर्णय गरेको थियो।<ref>{{Cite web |title=गोरखामा बाबुराम आबद्ध प्रलोपाले कांग्रेसलाई सघाउने |url=https://www.onlinekhabar.com/2026/02/1880392/baburam-affiliated-pralopa-to-support-congress-in-gorkha |access-date=२०८२ फागुन १६ |website=अनलाइन खबर|language=नेपाली}}</ref> पार्टीको घोषणापत्रमा प्रत्यक्ष निर्वाचित [[राष्ट्रपतीय प्रणाली|राष्ट्रपति प्रणाली]], प्रदेश प्रमुखहरूका लागि प्रत्यक्ष चुनाव र पूर्ण [[समानुपातिक प्रतिनिधित्व प्रणाली|समानुपातिक निर्वाचन प्रणाली]] परिवर्तनको आह्वान गरिएको थियो। पार्टीले सङ्घीय संसदलाई विधायी कर्तव्यहरूमा सीमित गर्ने र कार्यकारी प्रमुखद्वारा छनोट गरिएको मन्त्रिपरिषद् गठन गर्ने प्रस्ताव गरेको थियो। घोषणापत्रमा कार्यपालिकाको नेतृत्वमा राष्ट्रिय विकास प्राधिकरण गठन गर्न आह्वान गरिएको थियो। यसले माध्यमिक तहसम्म निःशुल्क शिक्षा, निःशुल्क आधारभूत स्वास्थ्य सेवा र एकीकृत सामाजिक सुरक्षा प्रणालीको पनि प्रस्ताव गरेको छ। पार्टीले २१ देखि ३० वर्षका व्यक्तिहरूलाई १०० दिनको रोजगारी वा बेरोजगारी लाभमा बराबर प्रस्ताव गरेको थियो। घोषणापत्रमा विदेशमा रहेका नेपालीहरूलाई अस्वीकार गर्ने अधिकार र फिर्ता बोलाउने अधिकार र मतदान गर्ने अधिकार पेस गर्न आह्वान गरिएको थियो। यसले प्रगतिशील करलाई समर्थन गर्दै प्रवासी नेपालीहरू र कृषि बिमा लगायत विदेशी लगानीलाई प्रोत्साहित गरेको थियो। यसले तीन पुस्तासम्मका नेपाली आप्रवासीका सन्तानलाई वंशद्वारा नागरिकता प्रदान गर्ने प्रस्ताव पनि गरेको छ।<ref>{{Cite web |title=प्रलोपाद्वारा घोषणापत्र सार्वजनिक, प्रत्यक्ष निर्वाचित राष्ट्रपति र पूर्ण समानुपातिक प्रणालीमा जोड (पूर्णपाठसहित) |url=https://www.ratopati.com/story/544195/pralopa-releases-manifesto-emphasizes-directly-elected-president-and-fully-proportional-system-with-full-text |access-date=२०८२ फागुन ७ |website=रातोपाटी|language=नेपाली}}</ref> === उज्यालो नेपाल पार्टी === पार्टी चुनावको घोषणा पछि गठन भएको थियो। [[सुशीला कार्कीको अन्तरिम मन्त्रिपरिषद्, २०८२|अन्तरिम मन्त्रिपरिषद्]]का मन्त्रीका रूपमा कार्यरत रहेका [[कुलमान घिसिङ]] २०८२ पुस २३ मा राजीनामा दिएर पार्टीमा सामेल भएका थिए। पार्टीले [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] विलय गर्ने सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेको थियो, तर सम्झौता पछि तोडिएको थियो। पार्टीले दुई दललाई एकताबद्ध गर्न [[उज्यालो नेपाल पार्टी|राष्ट्रिय परिवर्तन पार्टी]]सँग सम्झौता गरेको छ। पार्टीको सूची पेस गर्न मनोनयनको समयसीमा सकिएपछि उज्जयालो नेपालका सदस्यहरू समावेस गर्न परिवर्तनको पार्टी सूची परिमार्जन गरिएको थियो।<ref>{{Cite web |title=Ujyalo Nepal Party submits updated PR list under Rastriya Pariwartan Party |url=https://en.setopati.com/political/165774/ |access-date=2026-02-19 |website=सेतोपाटी}}</ref> २०८२ फागुन ३ मा पार्टीले आफ्नो चुनावी घोषणापत्र जारी गरेको थियो, जसको उद्देश्य "विकास दशक" हो। पार्टीले प्रत्यक्ष निर्वाचित [[मुख्यमन्त्री (नेपाल)|मुख्यमन्त्री]] र गैर-पक्षपातपूर्ण स्थानीय चुनावहरूसँगै सङ्घीय विधायकहरूलाई २०१ र प्रदेश सभा सदस्यहरूलाई ३३० मा घटाउने वकालत गर्दै प्रशासनको आकार घटाउने प्रस्ताव गरेको थियो। यसले मतपत्र अस्वीकार गर्ने र अनुपस्थित हुने अधिकारको परिचय गराउने प्रस्ताव पनि गरेको थियो। घोषणापत्रमा विश्वविद्यालयको निःशुल्क शिक्षा र स्वास्थ्य सेवा, गाँजा र स्थानीय रक्सीको व्यापारिक ब्रान्डिङ गरी जैविक खेतीको निर्यात र प्रवर्द्धन गर्ने प्रस्ताव पनि गरिएको थियो। पार्टीले प्राथमिक बजार मूल्यमा प्रत्येक घरलाई जलविद्युत स्टकको १,००० सेयरको सुनिश्चिता गर्दै नवीकरणीय ऊर्जा विस्तारमा पनि ध्यान केन्द्रित गरेको थियो। यसले राजनीतिक रूपमा सम्बद्ध ट्रेड युनियनहरूको उन्मूलन गर्ने प्रस्ताव गरेको थियो।<ref>{{Cite web |title=उज्यालो नेपाल पार्टीको घोषणापत्र सार्वजनिक, प्रदेशमा प्रत्यक्ष निर्वाचित मुख्यमन्त्रीदेखि ९ लाख रोजगारीको बाचासम्म (पूर्णपाठसहित) |url=https://www.ratopati.com/story/544187/ujjaya-nepal-partys-manifesto-made-public-from-directly-elected-chief-minister-in-the-province-to-the-promise-of-900000-jobs-with-full-text |access-date=२०८२ फागुन ७ |website=रातोपाटी|language=नेपाली}}</ref> == उम्मेदवारहरू == === दलहरू === [[निर्वाचन आयोग (नेपाल)|निर्वाचन आयोग]] ले २१ फागुन २०८२ का लागि हुने चुनाव लड्न चाहने राजनीतिक दलहरूलाई १० मङ्सिर २०८२ भित्र दर्ता गर्न आह्वान गरेको थियो। निर्वाचन लड्नका लागि आयोगसँग १२० राजनीतिक दल दर्ता भएका थिए भने ६८ दलले मात्रै उम्मेदवार मैदानमा उतारेका थिए। ६४ दलहरूले समानुपातिक प्रतिनिधित्व प्रणाली अन्तर्गत बन्द सूचीहरू पेश गरेका थिए।<ref>{{Cite web |title=A total of 120 parties seek to contest March 5 elections |url=https://kathmandupost.com/politics/2025/12/01/a-total-of-120-parties-seek-to-contest-march-5-elections |access-date=2026-01-18 |website=The Kathmandu Post |language=English}}</ref> {{col-begin}} {| class="wikitable" |+ एउटै निर्वाचन चिन्ह अन्तर्गत कम्तीमा ५० क्षेत्रमा उम्मेदवारी दिएका दलहरू ! colspan="2" rowspan="2" |दल ! colspan="2" |चिन्ह ! rowspan="2" |विचारधारा ! rowspan="2" |नेता ! rowspan="2" |नेताको निर्वाचन क्षेत्र ! rowspan="2" |प्रतिस्पर्धा गरिएका सिटहरू ! rowspan="2" |पुरुष उम्मेदवार ! rowspan="2" |महिला उम्मेदवार |- !प्रत्यक्ष !समानुपातिक |- | {{party name with color|नेपाली काङ्ग्रेस|full=y}} | colspan="2" |[[File:Nepalese_Election_Symbol_Tree.svg|class=skin-invert|center|60x60px]] |[[सामाजिक लोकतन्त्र]]<br>[[लोकतान्त्रिक समाजवाद]]<br>[[तेस्रो मार्ग]] |[[गगन थापा]] |[[सर्लाही ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही ४]] |१६५ |१५४ |११ |- | {{party name with color|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)|shortname=नेकपा (एमाले)}} | colspan="2" |[[File:Nepalese_Election_Symbol_Sun.svg|class=skin-invert|center|60x60px]] |[[मार्क्सवाद–लेनिनवाद]]<br>[[जनताको बहुदलीय जनवाद]] |[[केपी शर्मा ओली]] |[[झापा ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा ५]] |१६४ |१५४ |१० |- | {{party name with color|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी|full=y}} | colspan="2" |[[File:Nepalese Election Symbol Star.svg|class=skin-invert|center|60x60px]] |[[मार्क्सवाद–लेनिनवाद]] |[[पुष्प कमल दाहाल]] |[[पूर्वी रुकुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पूर्वी रुकुम १]] |१६४ |१५२ |१२ |- | {{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी|full=y}} | colspan="2" |[[File:Nepalese Election Symbol Bell no cirlce.svg|class=skin-invert|center|60x60px]] |[[प्रगतिशील उदारवाद]] |[[रवि लामिछाने]] |[[चितवन २ (निर्वाचन क्षेत्र)|चितवन २]] |१६३ |१४८ |१६ |- | {{party name with color|राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी|full=y}} | colspan="2" |[[File:Nepalese_Election_Symbol_Plow.svg|class=skin-invert|center|60x60px]] |[[संवैधानिक राजतन्त्रवाद]]<br>[[आर्थिक उदारवाद]]<br>[[हिन्दु राष्ट्रवाद]] |[[राजेन्द्र लिङ्देन]] |[[झापा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा ३]] |१६३ |१५५ |८ |- | {{party name with color|जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल}} | colspan="2" |[[File:Nepalese Election Symbol Umbrella full.svg|class=skin-invert|center|60x60px]] |[[लोकतान्त्रिक समाजवाद]]<br>[[सामाजिक लोकतन्त्र]]<br>[[क्षेत्रीयता]] |[[उपेन्द्र यादव]] |[[सप्तरी ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|सप्तरी ३]] |९४ |८६ |८ |- | {{party name with color|जनमत पार्टी|full=y}} | colspan="2" |[[File:Nepalese_Election_Symbol_Horn.svg|class=skin-invert|center|60x60px]] |[[सामाजिक लोकतन्त्र]]<br>[[क्षेत्रीयता]]<br>[[मधेशी]] हित |[[सिके राउत]] |[[सप्तरी २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सप्तरी २]] |६१ |५७ |४ |- | {{party name with color|प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टी|full=y}} | colspan="2" |[[File:Nepalese_Election_Symbol_Eye.svg|class=skin-invert|center|60x60px]] |[[लोकतान्त्रिक समाजवाद]]<br>[[प्रगतिशील समाजवाद]] |[[दुर्गा सोब]] |पार्टी सूची |८२ |८० |२ |- |{{party name with color|नेपाल मजदुर किसान पार्टी}} | colspan="2" |[[File:Nepal Majdoor Kisan Party.svg|class=skin-invert|center|60x60px]] |[[जुचे]]<br>[[माओवाद]] |[[नारायणमान बिजुक्छे]] |''प्रतिस्पर्धा गरेनन्'' |१२० |६६ |५४ |- |{{party name with color|राष्ट्रिय जनमोर्चा|full=y}} | colspan="2" |[[File:RaJaMo.png|class=skin-invert|center|60x60px]] |[[मार्क्सवाद–लेनिनवाद]] |[[चित्रबहादुर केसी]] |पार्टी सूची |७० |६१ |९ |- | {{party color cell|उज्यालो नेपाल पार्टी|rowspan=2}} | [[उज्यालो नेपाल पार्टी]] |[[File:Simple light bulb graphic.png|class=skin-invert|center|45x45px]] |[[File:Nepalese election symbol flute.jpg|class=skin-invert|center|45x45px]] |[[सामाजिक लोकतन्त्र]]<br>[[प्रगतिवाद]] |[[कुलमान घिसिङ]] |[[काठमाडौँ ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ३]] |१०५ |९९ |६ |- |[[राष्ट्रिय परिवर्तन पार्टी]] | colspan="2" |[[File:Nepalese election symbol flute.jpg|class=skin-invert|center|45x45px]] | |राजेश पोर्तेल |पार्टी सूची |१७ |१५ |२ |- |{{party name with color|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी)}} | colspan="2" |[[File:Nepalese Election Symbol Rose.svg|class=skin-invert|center|60x60px]] |[[मार्क्सवाद–लेनिनवाद–माओवाद]] |[[नेत्रविक्रम चन्द]] |''प्रतिस्पर्धा गरेनन्'' |१३० |१२६ |४ |- |{{party name with color|श्रम संस्कृति पार्टी|full=y}} | colspan="2" |[[File:Nepalese Election Symbol Soil in Hands.svg|class=skin-invert|center|60x60px]] |[[हरित राजनीति]]<br>[[स्थानीयतावाद]]<br>[[कृषि केन्द्रित राजनीति]] |[[हर्कराज राई]] |[[सुनसरी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुनसरी १]] |१०९ |१०२ |७ |- |{{party name with color|मङ्गोल नेसनल अर्गनाइजेसन|full=y}} | colspan="2" |[[File:Mongol National Organisation.svg|class=skin-invert|center|60x60px]] |[[धर्मनिरपेक्षता]]<br>[[क्षेत्रीयता]]<br>[[जनजाति]] हित |बुद्धलाल मेचे |[[इलाम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|इलाम १]] |११३ |९८ |१५ |} {{col-end}} === २०७९-८२ विभिन्न राजनीतिक सम्बद्धता अन्तर्गत चुनाव लड्ने सांसदहरू === {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" !निर्गमन सांसद ! colspan="2" |२०७९ को दल !२०७९ को निर्वाचन क्षेत्र ! colspan="2" |२०८२ को दल !२०८२ को निर्वाचन क्षेत्र |- |[[कृष्णकुमार श्रेष्ठ]] |{{party name with color|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी)}} |[[बारा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|बारा ४]] |{{party name with color|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)}} |[[बारा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|बारा ४]] |- |[[प्रदीप यादव]] |{{party name with color|जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल}} |[[पर्सा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्सा १]] |{{party name with color|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)}} |[[पर्सा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्सा १]] |- |[[वीरेन्द्रप्रसाद महतो]] |{{party name with color|जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल}} |[[सिराहा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिराहा ४]] |{{party name with color|जनमत पार्टी}} |[[सिराहा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिराहा ४]] |- |[[अब्दुल खान]] |{{party name with color|जनमत पार्टी}} |पार्टी सूची |{{party name with color|नागरिक उन्मुक्ति पार्टी, नेपाल}} |[[बर्दिया १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बर्दिया १]] |- |[[किरणकुमार साह]] |{{party name with color|स्वतन्त्र}} |[[रौतहट २ (निर्वाचन क्षेत्र)|रौतहट २]] |{{party name with color|नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी}} |[[रौतहट २ (निर्वाचन क्षेत्र)|रौतहट २]] |- |[[सन्तोष परियार]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |पार्टी सूची |{{party name with color|प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टी}} |पार्टी सूची |- |[[जनार्दन शर्मा]] |{{party name with color|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)}} |[[पश्चिम रुकुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पश्चिम रुकुम १]] |{{party name with color|प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टी}} |[[पश्चिम रुकुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पश्चिम रुकुम १]] |- |[[अमरेश कुमार सिंह]] |{{party name with color|स्वतन्त्र}} |[[सर्लाही ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही ४]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |[[सर्लाही ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही ४]] |- |[[योगेन्द्र मण्डल]] |{{party name with color|स्वतन्त्र}} |[[मोरङ ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ ५]] |{{party name with color|राष्ट्रिय ऊर्जाशील पार्टी नेपाल|shortname=ऊर्जाशील}} |[[मोरङ ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ ५]] |} == २०७९–८२ का पुनःनिर्वाचनमा नउत्रने सांसदहरू == ;नेपाली काङ्ग्रेस {{div col|colwidth=16em}} * [[रामनाथ अधिकारी]]<ref name=":02">{{Cite web |title=कांग्रेसका १० नेताद्वारा निर्वाचन नलड्ने घोषणा|url=https://www.ratopati.com/story/538244/10-nepali-congress-leaders-announce-they-will-not-contest-the-election|access-date=2026-01-19|website=रातोपाटी|language=नेपाली}}</ref> * [[दिलेन्द्रप्रसाद बडू]]<ref>{{Cite web |title=दिलेन्द्रप्रसाद बडूद्वारा चुनावी मैदान छाड्ने घोषणा|url=https://www.ratopati.com/story/536822/dilendra-prasad-badu-announces-withdrawal-from-the-election-fray|access-date=2026-01-18|website=रातोपाटी|language=नेपाली}}</ref> * [[राजेन्द्र बजगाईं]]<ref>{{Cite web |title=गोरखा–१ बाट उम्मेदवारी नदिने बजगाईंको घोषणा|url=https://www.ratopati.com/story/538121/bajgain-announces-not-to-contest-from-gorkha-1|access-date=2026-01-18|website=रातोपाटी|language=नेपाली}}</ref> * [[वीरबहादुर बलायर]] * [[मोहनबहादुर बस्नेत]] * [[सन्तोष चालिसे]] * [[शेरबहादुर देउवा]]<ref>{{Cite web |title=शेरबहादुर देउवा आगामी प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा उम्मेदवार नहुने|url=https://www.ratopati.com/story/538435/sher-bahadur-deuba-will-not-be-a-candidate-in-the-upcoming-house-of-representatives-elections|access-date=2026-01-19|website=रातोपाटी|language=नेपाली}}</ref> * [[श्यामकुमार घिमिरे]] * [[धनराज गुरुङ]] * [[सीता गुरुङ]] * [[विष्णुकुमार कार्की]] * [[राजेन्द्रकुमार केसी]]<ref name=":02" /> * [[दीपक खड्का]] * [[नारायण खड्का]]<ref>{{Cite web |title=Narayan Khadka asks Nepali Congress to withdraw his name from House candidate recommendation|url=https://english.khabarhub.com/2026/17/516453/|access-date=2026-01-17|website=Khabarhub|language=en}}</ref> * [[पूर्णबहादुर खड्का]] * [[रामहरी खतिवडा]] * [[शशाङ्क कोइराला]] * [[डिगबहादुर लिम्बू]] * [[बद्री पाण्डे]]<ref name=":02" /> * [[दिल्लीराज पन्त]] * [[विश्वप्रकाश शर्मा]]<ref>{{Cite web |title=कांग्रेस उपसभापति शर्मा उम्मेदवार नबन्ने भएपछि झापा-१ मा नयाँ नाम सिफारिस|url=https://ekantipur.com/koshi-pradesh/2026/01/17/new-name-recommended-in-jhapa-1-after-congress-vice-president-sharma-not-to-run-58-40.html|access-date=2026-01-17|website=कान्तिपुर|language=नेपाली}}</ref> * [[प्रकाशमान सिंह]] * [[पूर्णबहादुर तामाङ]] * [[ऐनबहादुर शाही ठाकुरी]] * [[राजु थापा]] * [[हृदयराम थानी]]<ref>{{Cite web |title=२१ फागुनको चुनाव नलड्ने पूर्वमन्त्री हृदयराम थानीको घोषणा|url=https://www.onlinekhabar.com/2026/01/1849269/former-minister-hridayram-thani-announces-he-will-not-contest-the-february-21-election|access-date=2026-01-17|website=अनलाइन खबर|language=नेपाली}}</ref> * [[रामकृष्ण यादव]] {{div col end}} ;नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एमाले) {{div col|colwidth=16em}} * [[भीम आचार्य]]<ref>{{Cite web |date=2026-01-17|title=भीम आचार्यले गरे उम्मेदवार नबन्ने घोषणा|url=https://www.nepalpress.com/2026/01/17/684453/bhim-acharya-announces-he-will-not-run-for-office/|access-date=2026-01-18|website=नेपाल प्रेस|language=नेपाली}}</ref> * [[बलराम अधिकारी]] * [[गोकुल बास्कोटा]] * [[महेश बस्नेत]] * [[छविलाल विश्वकर्मा]] * [[विद्या भट्टराई]] * [[योगेश भट्टराई]] * [[वासुदेव घिमिरे]] * [[मङ्गलप्रसाद गुप्ता]] * [[राजकुमार गुप्ता]] * [[मनबहादुर गुरुङ]] * [[वसन्तकुमार नेम्वाङ]] * [[ऋषिकेश पोखरेल]] * [[मनवीर राई]] * [[टोपबहादुर रायमाझी]] * [[कृष्णगोपाल श्रेष्ठ]] * [[हरिप्रसाद उप्रेती]] * [[रामशङ्कर यादव]] {{div col end}} ;नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र) * [[सूर्यमान दोङ]] * [[सुदन किराती]] * छिरिङ दाम्दुल लामा * [[पूर्णबहादुर घर्ती मगर]] * [[रेखा शर्मा]] {{col-begin}} {{col-3}} ;राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी * [[विक्रम पाण्डे]] * [[धवल शमशेर राणा]] ;नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी) * [[भानुभक्त जोशी]] * [[प्रकाश ज्वाला]] * [[शेरबहादुर कुँवर]] {{col-3}} ;जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल * [[नवलकिशोर साह सुडी]] ;जनता समाजवादी पार्टी * [[अशोक राई]] ;लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी * [[महन्थ ठाकुर]] {{col-3}} ;नागरिक उन्मुक्ति पार्टी * [[अरुणकुमार चौधरी]] * [[गङ्गा राम चौधरी]] * [[लालवीर चौधरी]] * [[रञ्जिता श्रेष्ठ]] {{col-end}} == नतिजा == {{Election results |image=[[File:House_of_Representatives_Nepal_2026.svg]] | firstround = [[समानुपातिक प्रतिनिधित्व प्रणाली|समानुपातिक]] | secondround = [[पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन प्रणाली|निर्वाचन क्षेत्रहरू]] | electorate = 18903689 | electorate2 = 18903689 | party1 = [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] | votes1 = 5183493 | seats1 = 57 | votes1_2 = 4650697 | seats1_2 = 125 | totseats1 = 182 | sc1 = +१६२ | party2 = [[नेपाली काङ्ग्रेस]] | votes2 = 1759172 | seats2 = 20 | votes2_2 = 2008639 | seats2_2 = 18 | totseats2 = 38 | sc2 = -५१ | party3 = [[नेकपा (एमाले)]] | votes3 = 1455885 | seats3 = 16 | votes3_2 = 1623159 | seats3_2 = 9 | totseats3 = 25 | sc3 = -५३ | party4 = [[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी]] | votes4 = 811577 | seats4 = 9 | votes4_2 = 976016 | seats4_2 = 8 | totseats4 = 17 | sc4 = -२८ | party5 = [[श्रम संस्कृति पार्टी]] | votes5 = 385856 | seats5 = 4 | votes5_2 = 303902 | seats5_2 = 3 | totseats5 = 7 | sc5 = ''नयाँ'' | party6 = [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी]] | votes6 = 330684 | seats6 = 4 | votes6_2 = 207270 | seats6_2 = 1 | totseats6 = 5 | sc6 = -९ | party7 = [[जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल]] | votes7 = 182285 | seats7 = 0 | votes7_2 = 193303 | seats7_2 = 0 | totseats7 = 0 | sc7 = -१२ | party8 = [[राष्ट्रिय परिवर्तन पार्टी]] | votes8 = 172493 | seats8 = 0 | votes8_2 = 10006 | seats8_2 = 0 | totseats8 = 0 | sc8 = ''नयाँ'' | party9 = [[जनमत पार्टी]] | votes9 = 79435 | seats9 = 0 | votes9_2 = 63764 | seats9_2 = 0 | totseats9 = 0 | sc9 = -६ | party10 = [[राष्ट्रिय मुक्ति पार्टी नेपाल]] – [[जनता समाजवादी पार्टी]] – [[नागरिक उन्मुक्ति पार्टी, नेपाल]] | votes10 = 62069 | seats10 = 0 | votes10_2 = 50049 | seats10_2 = 0 | totseats10 = 0 | sc10 = ''नयाँ'' | party11 = [[नेपाल मजदुर किसान पार्टी]] | votes11 = 42301 | seats11 = 0 | votes11_2 = 41018 | seats11_2 = 0 | totseats11 = 0 | sc11 = -१ | party12 = राष्ट्र निर्माण दल नेपाल | votes12 = 39577 | seats12 = 0 | votes12_2 = 5030 | seats12_2 = 0 | totseats12 = 0 | sc12 = ''नयाँ'' | party13 = [[राष्ट्रिय जनमोर्चा]] | votes13 = 29455 | seats13 = 0 | votes13_2 = 24793 | seats13_2 = 0 | totseats13 = 0 | sc13 = -१ | party14 = [[नेपाल सङ्घीय समाजवादी पार्टी]] – बहुजन एकता पार्टी नेपाल – नेपाल जनजागृति पार्टी | votes14 = 29436 | seats14 = 0 | votes14_2 = 10160 | seats14_2 = 0 | totseats14 = 0 | party15 = नेपाल जनता संरक्षण पार्टी | votes15 = 28424 | seats15 = 0 | votes15_2 = 588 | seats15_2 = 0 | totseats15 = 0 | party16 = [[प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टी]] | votes16 = 24675 | seats16 = 0 | votes16_2 = 24939 | seats16_2 = 0 | totseats16 = 0 | sc16 = ''नयाँ'' | party17 = [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी)]] | votes17 = 23864 | seats17 = 0 | votes17_2 = 32099 | seats17_2 = 0 | totseats17 = 0 | party18 = [[मङ्गोल नेसनल अर्गनाइजेसन]] | votes18 = 20829 | seats18 = 0 | votes18_2 = 17898 | seats18_2 = 0 | totseats18 = 0 | party19 = [[आम जनता पार्टी]] – [[जनादेश पार्टी]] | votes19 = 19832 | seats19 = 0 | votes19_2 = 19918 | seats19_2 = 0 | totseats19 = 0 | sc19 = ''नयाँ'' | party20 = सर्वभूम नागरिक पार्टी | votes20 = 14887 | seats20 = 0 | votes20_2 = 1716 | seats20_2 = 0 | totseats20 = 0 | party21 = राष्ट्रिय मुक्ति आन्दोलन, नेपाल | votes21 = 10726 | seats21 = 0 | votes21_2 = 569 | seats21_2 = 0 | totseats21 = 0 | party22 = संयुक्त नागरिक पार्टी | votes22 = 9142 | seats22 = 0 | votes22_2 = 1866 | seats22_2 = 0 | totseats22 = 0 | party23 = स्वाभिमान पार्टी | votes23 = 8156 | seats23 = 0 | votes23_2 = 11404 | seats23_2 = 0 | totseats23 = 0 | party24 = [[राष्ट्रिय जनमुक्ति पार्टी]] | votes24 = 7210 | seats24 = 0 | votes24_2 = 3599 | seats24_2 = 0 | totseats24 = 0 | party25 = [[नेपाल जनता पार्टी]] | votes25 = 7164 | seats25 = 0 | votes25_2 = 2537 | seats25_2 = 0 | totseats25 = 0 | party26 = राष्ट्रिय एकता दल | votes26 = 7071 | seats26 = 0 | votes26_2 = 1455 | seats26_2 = 0 | totseats26 = 0 | party27 = [[नेकपा (माले)]] | votes27 = 6172 | seats27 = 0 | votes27_2 = | seats27_2 = 0 | totseats27 = 0 | party28 = राष्ट्रिय गौरव पार्टी | votes28 = 5250 | seats28 = 0 | votes28_2 = | seats28_2 = 0 | totseats28 = 0 | party29 = नेसनल रिपब्लिक नेपाल | votes29 = 5161 | seats29 = 0 | votes29_2 = 4862 | seats29_2 = 0 | totseats29 = 0 | sc29 = ''नयाँ'' | party30 = [[गतिशील लोकतान्त्रिक पार्टी]] | votes30 = 5101 | seats30 = 0 | votes30_2 = 229 | seats30_2 = 0 | totseats30 = ''नयाँ'' | party31 = नेपालका लागि नेपाली पार्टी | votes31 = 5019 | seats31 = 0 | votes31_2 = 2881 | seats31_2 = 0 | totseats31 = 0 | party32 = नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी मार्क्सवादी (पुष्पलाल) | votes32 = 4832 | seats32 = 0 | votes32_2 = 408 | seats32_2 = 0 | totseats32 = 0 | party33 = [[सङ्घीय लोकतान्त्रिक राष्ट्रिय मञ्च]] | votes33 = 4681 | seats33 = 0 | votes33_2 = 2129 | seats33_2 = 0 | totseats33 = 0 | party34 = [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (संयुक्त)]] | votes34 = 4515 | seats34 = 0 | votes34_2 = 1680 | seats34_2 = 0 | totseats34 = 0 | party35 = राष्ट्रिय उर्जाशील पार्टी, नेपाल | votes35 = 4321 | seats35 = 0 | votes35_2 = 4304 | seats35_2 = 0 | totseats35 = 0 | party36 = समवेशी समाजवादी पार्टी नेपाल | votes36 = 4284 | seats36 = 0 | votes36_2 = 393 | seats36_2 = 0 | totseats36 = 0 | party37 = नेपाल लोकतान्त्रिक पार्टी | votes37 = 4123 | seats37 = 0 | votes37_2 = 320 | seats37_2 = 0 | totseats37 = 0 | party38 = नेपाल मातृभूमि पार्टी | votes38 = 3228 | seats38 = 0 | votes38_2 = 23 | seats38_2 = 0 | totseats38 = 0 | party39 = जय मातृभूमि पार्टी | votes39 = 2981 | seats39 = 0 | votes39_2 = 707 | seats39_2 = 0 | totseats39 = 0 | party40 = राष्ट्रिय जनता पार्टी नेपाल | votes40 = 2936 | seats40 = 0 | votes40_2 = 13 | seats40_2 = 0 | totseats40 = 0 | party41 = [[बहुजन शक्ति पार्टी]] | votes41 = 2775 | seats41 = 0 | votes41_2 = 354 | seats41_2 = 0 | totseats41 = 0 | party42 = प्रजातान्त्रिक पार्टी नेपाल | votes42 = 2246 | seats42 = 0 | votes42_2 = 37 | seats42_2 = 0 | totseats42 = 0 | party43 = नेपाल जनमुक्ति पार्टी | votes43 = 2172 | seats43 = 0 | votes43_2 = 835 | seats43_2 = 0 | totseats43 = 0 | party44 = जनअधिकार पार्टी | votes44 = 2117 | seats44 = 0 | votes44_2 = 544 | seats44_2 = 0 | totseats44 = 0 | party45 = [[नेपाल सद्भावना पार्टी]] | votes45 = 2018 | seats45 = 0 | votes45_2 = 109 | seats45_2 = 0 | totseats45 = 0 | party46 = पिपुल्स फर्स्ट पार्टी | votes46 = 1800 | seats46 = 0 | votes46_2 = 369 | seats46_2 = 0 | totseats46 = 0 | party47 = नेपाली काङ्ग्रेस (वि.पी.) | votes47 = 1788 | seats47 = 0 | votes47_2 = | seats47_2 = 0 | totseats47 = 0 | party48 = नागरिक शक्ति, नेपाल | votes48 = 1733 | seats48 = 0 | votes48_2 = | seats48_2 = 0 | totseats48 = 0 | party49 = नेपाली जनश्रमदान संस्कृति पार्टी | votes49 = 1639 | seats49 = 0 | votes49_2 = 172 | seats49_2 = 0 | totseats49 = 0 | party50 = [[नेपाली जनता दल]] | votes50 = 1454 | seats50 = 0 | votes50_2 = 256 | seats50_2 = 0 | totseats50 = 0 | party51 = समवेशी समाजवादी पार्टी | votes51 = 1397 | seats51 = 0 | votes51_2 = 234 | seats51_2 = 0 | totseats51 = 0 | party52 = जनता लोकतान्त्रिक पार्टी, नेपाल | votes52 = 1303 | seats52 = 0 | votes52_2 = 77 | seats52_2 = 0 | totseats52 = 0 | party53 = सचेत नेपाली पार्टी–नागरिक सर्वोत्कृष्ट पार्टी नेपाल | votes53 = 1132 | seats53 = 0 | votes53_2 = 120 | seats53_2 = 0 | totseats53 = 0 | party54 = जनप्रिय लोकतान्त्रिक पार्टी | votes54 = 955 | seats54 = 0 | votes54_2 = | seats54_2 = 0 | totseats54 = 0 | party55 = मितेरी पार्टी नेपाल | votes55 = 772 | seats55 = 0 | votes55_2 = 383 | seats55_2 = 0 | totseats55 = 0 | party56 = उन्नत लोकतन्त्र पार्टी | votes56 = 730 | seats56 = 0 | votes56_2 = | seats56_2 = 0 | totseats56 = 0 | party57 = त्रिमूल नेपाल | votes57 = 694 | seats57 = 0 | votes57_2 = 16 | seats57_2 = 0 | totseats57 = 0 | party58 = [[उज्यालो नेपाल पार्टी]] | votes58 = | seats58 = 0 | votes58_2 = 115975 | seats58_2 = 0 | totseats58 = 0 | sc58 = ''नयाँ'' | party59 = राष्ट्रिय जनमत पार्टी | votes59 = | seats59 = 0 | votes59_2 = 953 | seats59_2 = 0 | totseats59 = 0 | sc59 = | party60 = नेपाल मानवतावादी पार्टी | votes60 = | seats60 = 0 | votes60_2 = 949 | seats60_2 = 0 | totseats60 = 0 | sc60 = | party61 = राष्ट्रिय साझा पार्टी | votes61 = | seats61 = 0 | votes61_2 = 191 | seats61_2 = 0 | totseats61 = 0 | sc61 = | party62 = नेपाल जनसेवा पार्टी | votes62 = | seats62 = 0 | votes62_2 = 159 | seats62_2 = 0 | totseats62 = 0 | sc62 = | party63 = संयुक्त नेपाल प्रजातान्त्रिक पार्टी | votes63 = | seats63 = 0 | votes63_2 = 32 | seats63_2 = 0 | totseats63 = 0 | sc63 = | party64 = ऐतिहासिक जनता पार्टी | votes64 = | seats64 = 0 | votes64_2 = 18 | seats64_2 = 0 | totseats64 = 0 | sc64 = | party65 = नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी) | votes65 = | seats65 = 0 | votes65_2 = 16 | seats65_2 = 0 | totseats65 = 0 | sc65 = | party66 = राष्ट्रिय नागरिक पार्टी | votes66 = | seats66 = 0 | votes66_2 = 12 | seats66_2 = 0 | totseats66 = 0 | sc66 = | party67 = गान्धीवादी पार्टी नेपाल | votes67 = | seats67 = 0 | votes67_2 = 4 | seats67_2 = 0 | totseats67 = 0 | sc67 = | party68 = स्वतन्त्र | votes68 = | seats68 = 0 | votes68_2 = 102996 | seats68_2 = 1 | totseats68 = 1 | sc68 = -२ | total_votes = 10781714 | total_votes2 = 10781714 | total_seats = 110 | total_seats2 = 165 | source = निर्वाचन आयोग [https://result.election.gov.np/PRVoteChartResult2082.aspx प्रत्यक्ष] [https://result.election.gov.np/FPTPWLChartResult2082.aspx समानुपातिक] }} {| class="wikitable sortable" |{{Switcher | [[File:Nepal PR District 2026.svg|780px]] | जिल्ला अनुसार दलको सूचीको मत परिणाम | [[File:Nepal PR Constituency 2026.svg|780px]] | निर्वाचन क्षेत्र अनुसार दलको सूचीको मत परिणाम }} |} === निर्वाचन क्षेत्र अनुसारको नतिजा === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" style="line-height:14px; font-size: 0.9em;" ![[नेपालका संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूको सूची|निर्वाचन क्षेत्रहरू]] !निर्वाचित सांसदहरू !colspan="2"|दल |- |[[अछाम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|अछाम १]] |[[भरतकुमार स्वाँर]] |{{party name with color|नेपाली काङ्ग्रेस}} |- |[[अछाम २ (निर्वाचन क्षेत्र)|अछाम २]] |[[यज्ञबहादुर बोगटी]] |{{party name with color|नेकपा (एमाले)}} |- |[[अर्घाखाँची १ (निर्वाचन क्षेत्र)|अर्घाखाँची १]] |[[हरिप्रसाद भुसाल]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[बागलुङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बागलुङ १]] |[[सुशील खड्का]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[बागलुङ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|बागलुङ २]] |[[सोम शर्मा]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[बैतडी १]] |[[हरिमोहन भण्डारी]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[बझाङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बझाङ १]] |[[ऐनबहादुर महर]] |{{party name with color|नेकपा (एमाले)}} |- |[[बाजुरा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बाजुरा १]] |[[जनकराज गिरी]] |{{party name with color|नेपाली काङ्ग्रेस}} |- |[[बाँके १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बाँके १]] |[[सुरेशकुमार चौधरी]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[बाँके २ (निर्वाचन क्षेत्र)|बाँके २]] |[[मोहम्मद इश्तियाक राई]] |{{party name with color|नेकपा (एमाले)}} |- |[[बाँके ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|बाँके ३]] |[[खगेन्द्र सुनार]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[बारा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बारा १]] |[[गणेश धिमाल]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[बारा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|बारा २]] |[[चन्दनकुमार सिंह]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[बारा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|बारा ३]] |[[अरविन्द साह]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[बारा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|बारा ४]] |[[रहवर अन्सारी]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[बर्दिया १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बर्दिया १]] |[[ठाकुर सिंह थारु]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[बर्दिया २ (निर्वाचन क्षेत्र)|बर्दिया २]] |[[श्रीधर पोखरेल]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[भक्तपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|भक्तपुर १]] |[[रुकेश रञ्जित]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[भक्तपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|भक्तपुर २]] |[[राजीव खत्री]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[भोजपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|भोजपुर १]] |[[ध्रुवराज राई]] |{{party name with color|श्रम संस्कृति पार्टी}} |- |[[चितवन १]] |[[हरि ढकाल]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[चितवन २]] |[[रवि लामिछाने]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[चितवन ३]] |[[सोविता गौतम]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[डडेल्धुरा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|डडेल्धुरा १]] |[[ताराप्रसाद जोशी]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[दैलेख १ (निर्वाचन क्षेत्र)|दैलेख १]] |[[बासना थापा]] |{{party name with color|नेपाली काङ्ग्रेस}} |- |[[दैलेख २ (निर्वाचन क्षेत्र)|दैलेख २]] |[[लक्ष्मीप्रसाद पोखरेल]] |{{party name with color|नेकपा (एमाले)}} |- |[[दाङ १]] |[[देवराज पाठक]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[दाङ २]] |[[विपिनकुमार आचार्य]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[दाङ ३]] |[[कमल सुवेदी]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[दार्चुला १ (निर्वाचन क्षेत्र)|दार्चुला १]] |[[गणेश सिंह ठगुन्ना]] |{{party name with color|नेकपा (एमाले)}} |- |[[धादिङ १]] |[[आसिका तामाङ]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[धादिङ २]] |[[बोधनारायण श्रेष्ठ]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[धनकुटा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|धनकुटा १]] |[[राजेन्द्रकुमार राई]] |{{party name with color|नेकपा (एमाले)}} |- |[[धनुषा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|धनुषा १]] |[[मातृकाप्रसाद यादव]] |{{party name with color|नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी}} |- |[[धनुषा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|धनुषा २]] |[[रामविनोद शाह]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[धनुषा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|धनुषा ३]] |[[मनिष झा]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[धनुषा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|धनुषा ४]] |[[राजकिशोर महतो]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[दोलखा १]] |[[जगदीश खरेल]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[डोल्पा १]] |[[धन बहादुर बुढा]] |{{party name with color|नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी}} |- |[[डोटी १]] |[[भरतबहादुर खड्का]] |{{party name with color|नेपाली काङ्ग्रेस}} |- |[[गोरखा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|गोरखा १]] |[[सधन गुरुङ]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[गोरखा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|गोरखा २]] |[[कविन्द्र बुर्लाकोटी]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[गुल्मी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|गुल्मी १]] |[[सागर ढकाल]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[गुल्मी २ (निर्वाचन क्षेत्र)|गुल्मी २]] |[[गोविन्द पन्थी]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[हुम्ला १ (निर्वाचन क्षेत्र)|हुम्ला १]] |[[जयपति रोकाया]] |{{party name with color|नेपाली काङ्ग्रेस}} |- |[[इलाम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|इलाम १]] |[[निश्चल राई]] |{{party name with color|नेपाली काङ्ग्रेस}} |- |[[इलाम २ (निर्वाचन क्षेत्र)|इलाम २]] |[[सुहाङ नेम्वाङ]] |{{party name with color|नेकपा (एमाले)}} |- |[[जाजरकोट १ (निर्वाचन क्षेत्र)|जाजरकोट १]] |[[खड्कबहादुर बुढा]] |{{party name with color|नेपाली काङ्ग्रेस}} |- |[[झापा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा १]] |[[निशा डाँगी]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[झापा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा २]] |[[इन्दिरा राना मगर]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[झापा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा ३]] |[[प्रकाश पाठक]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[झापा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा ४]] |[[शम्भुप्रसाद ढकाल]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[झापा ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा ५]] |[[बालेन शाह]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[जुम्ला १ (निर्वाचन क्षेत्र)|जुम्ला १]] |[[ज्ञानेन्द्र शाही]] |{{party name with color|राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी}} |- |[[कैलाली १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली १]] |[[कोमल ज्ञवाली]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[कैलाली २ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली २]] |[[केपी खनाल]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[कैलाली ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली ३]] |[[जगतप्रसाद जोशी]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[कैलाली ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली ४]] |[[खेमराज कोइराला]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[कैलाली ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली ५]] |[[आनन्दबहादुर चन्द]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[कालिकोट १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कालिकोट १]] |[[महेन्द्रबहादुर शाही]] |{{party name with color|नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी}} |- |[[कञ्चनपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कञ्चनपुर १]] |[[जनक सिंह धामी]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[कञ्चनपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|कञ्चनपुर २]] |[[दीपकराज बोहरा]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[कञ्चनपुर ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|कञ्चनपुर ३]] |[[ज्ञानेन्द्र सिंह महता]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[कपिलवस्तु १]] |[[मोहनलाल आचार्य]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[कपिलवस्तु २]] |[[विक्रम थापा]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[कपिलवस्तु ३]] |[[अभिषेक प्रताप शाह]] |{{party name with color|नेपाली काङ्ग्रेस}} |- |[[कास्की १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कास्की १]] |[[खड्कराज पौडेल]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[कास्की २ (निर्वाचन क्षेत्र)|कास्की २]] |[[उत्तम पौडेल]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[कास्की ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|कास्की ३]] |[[विना गुरुङ]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[काठमाडौँ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ १]] |[[रञ्जु दर्शना]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[काठमाडौँ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ २]] |[[सुनिल केसी]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[काठमाडौँ ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ३]] |[[राजुनाथ पाण्डे]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[काठमाडौँ ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ४]] |[[पुकार बम]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[काठमाडौँ ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ५]] |[[सस्मित पोखरेल]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[काठमाडौँ ६ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ६]] |[[शिशिर खनाल]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[काठमाडौँ ७ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ७]] |[[गणेश पराजुली]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[काठमाडौँ ८ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ८]] |[[विराजभक्त श्रेष्ठ]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[काठमाडौँ ९ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ९]] |[[डोलप्रसाद अर्याल]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[काठमाडौँ १० (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ १०]] |[[प्रदीप विष्ट]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[काभ्रेपलाञ्चोक १ (निर्वाचन क्षेत्र)|काभ्रेपलाञ्चोक १]] |[[मधुकुमार चौलागाई]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[काभ्रेपलाञ्चोक २ (निर्वाचन क्षेत्र)|काभ्रेपलाञ्चोक १]] |[[बदनकुमार भण्डारी]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[खोटाङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|खोटाङ १]] |[[आरेन राई]] |{{party name with color|श्रम संस्कृति पार्टी}} |- |[[ललितपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|ललितपुर १]] |[[बुद्धरत्न महर्जन]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[ललितपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|ललितपुर २]] |[[जगदीश खरेल]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[ललितपुर ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|ललितपुर ३]] |[[तोसिमा कार्की]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[लमजुङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|लमजुङ १]] |[[धर्मराज केसी]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[महोत्तरी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|महोत्तरी १]] |[[प्रमोदकुमार महतो]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[महोत्तरी २ (निर्वाचन क्षेत्र)|महोत्तरी २]] |[[दीपककुमार साह]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[महोत्तरी ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|महोत्तरी ३]] |[[उज्ज्वलकुमार झा]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[महोत्तरी ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|महोत्तरी ४]] |[[गौरी कुमारी]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[मकवानपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मकवानपुर १]] |[[प्रकाश गौतम]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[मकवानपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|मकवानपुर २]] |[[प्रशान्त उप्रेती]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[मनाङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मनाङ १]] |[[टेकबहादुर गुरुङ]] |{{party name with color |नेपाली काङ्ग्रेस}} |- |[[मोरङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ १]] |[[यज्ञमणि न्यौपाने]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[मोरङ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ २]] |[[कृष्णकुमार कार्की]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[मोरङ ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ ३]] |[[गणेश कार्की]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[मोरङ ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ ४]] |[[सन्तोष राजवंशी]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[मोरङ ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ ५]] |[[आशा झा]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[मोरङ ६ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ ६]] |[[रुविना आचार्य]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[मुगु १]] |[[खड्ग शाही]] |{{party name with color|नेपाली काङ्ग्रेस}} |- |[[मुस्ताङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मुस्ताङ १]] |[[योगेश गौचन थकाली]] |{{party name with color|नेपाली काङ्ग्रेस}} |- |[[म्याग्दी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|म्याग्दी १]] |[[महावीर पुन]] |{{party name with color|स्वतन्त्र}} |- |[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) १|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) १]] |[[राजन गौतम]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) २|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) २]] |[[मनिष खनाल]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[नुवाकोट १]] |[[विक्रम तिमिल्सिना]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[नुवाकोट २]] |[[अच्युतम लामिछाने]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[ओखलढुङ्गा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|ओखलढुङ्गा १]] |[[विश्वरोज पोखरेल]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[पाल्पा १]] |[[सन्दीप राना]] |{{party name with color|नेपाली काङ्ग्रेस}} |- |[[पाल्पा २]] |[[माधवबहादुर थापा]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[पाँचथर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पाँचथर १]] |[[नरेन्द्र केरुङ]] |{{party name with color|नेपाली काङ्ग्रेस}} |- |[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) १|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) १]] |[[विक्रम खनाल]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) २|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) २]] |[[नरेन्द्रकुमार गुप्ता]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[पर्वत १]] |[[सागर भुसाल]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[पर्सा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्सा १]] |[[बुद्धिप्रसाद पन्त]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[पर्सा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्सा २]] |[[सुशीलकुमार कानु]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[पर्सा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्सा ३]] |[[रमाकान्त चौरासिया]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[पर्सा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्सा ४]] |[[टेकबहादुर शाक्य]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[प्युठान १ (निर्वाचन क्षेत्र)|प्युठान १]] |[[सुशान्त वैदिक]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[रामेछाप १]] |[[कृष्णहरि बुढाथोकी]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[रसुवा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रसुवा १]] |[[मोहन आचार्य]] |{{party name with color |नेपाली काङ्ग्रेस}} |- |[[रौतहट १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रौतहट १]] |[[राजेशकुमार चौधरी]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[रौतहट २ (निर्वाचन क्षेत्र)|रौतहट २]] |[[मोहम्मद फिरदोश आलम]] |{{party name with color|नेपाली काङ्ग्रेस}} |- |[[रौतहट ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|रौतहट ३]] |[[रविन्द्र पटेल]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[रौतहट ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|रौतहट ४]] |[[गणेश पौडेल]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[रोल्पा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रोल्पा १]] |[[वर्षमान पुन]] |{{party name with color|नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी}} |- |[[पूर्वी रुकुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुकुम पूर्व १]] |[[पुष्पकमल दाहाल]] |{{party name with color|नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी}} |- |[[पश्चिम रुकुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुकुम पश्चिम १]] |[[गोपाल शर्मा]] |{{party name with color|नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी}} |- |[[रुपन्देही १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही १]] |[[सुनिल लम्साल]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[रुपन्देही २ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही २]] |[[सुलभ खरेल]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[रुपन्देही ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही ३]] |[[लेखजङ्ग थापा]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[रुपन्देही ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही ४]] |[[कन्हैया बनिया]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[रुपन्देही ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही ५]] |[[तौफिक अहमद खान]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[सल्यान १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सल्यान १]] |[[रमेशकुमार मल्ल]] |{{party name with color|नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी}} |- |[[सङ्खुवासभा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सङ्खुवासभा १]] |[[अर्जुनकुमार कार्की]] |{{party name with color|नेकपा (एमाले)}} |- |[[सप्तरी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सप्तरी १]] |[[पुष्पाकुमारी चौधरी]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[सप्तरी २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सप्तरी २]] |[[रामजी यादव]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[सप्तरी ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|सप्तरी ३]] |[[अमरकान्त चौधरी]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[सप्तरी ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सप्तरी ४]] |[[सिताराम साह]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[सर्लाही १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही १]] |[[नीतिमा भण्डारी]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[सर्लाही २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही २]] |[[रविन महतो]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[सर्लाही ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही ३]] |[[नरेन्द्र साह कलवार]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[सर्लाही ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही ४]] |[[अमरेशकुमार सिंह]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[सिन्धुली १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुली १]] |[[धनेन्द्र कार्की]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[सिन्धुली २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुली २]] |[[आशिष गजुरेल]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[सिन्धुपाल्चोक १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुपाल्चोक १]] |[[भारतप्रसाद पराजुली]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[सिन्धुपाल्चोक २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुपाल्चोक २]] |[[युवराज दुलाल]] |{{party name with color|नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी}} |- |[[सिराहा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिराहा १]] |[[बब्लु गुप्ता]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[सिराहा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिराहा २]] |[[शिवशङ्कर यादव]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[सिराहा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिराहा ३]] |[[शम्भुकुमार यादव]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[सिराहा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिराहा ४]] |[[तापेश्वर यादव]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[सोलुखुम्बु १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सोलुखुम्बु १]] |[[प्रकाश सिंह कार्की]] |{{party name with color|नेपाली काङ्ग्रेस}} |- |[[सुनसरी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुनसरी १]] |[[हर्कराज राई]] |{{party name with color|श्रम संस्कृति पार्टी}} |- |[[सुनसरी २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुनसरी २]] |[[लालविक्रम थापा]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[सुनसरी ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुनसरी ३]] |[[अशोककुमार चौधरी]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[सुनसरी ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुनसरी ४]] |[[दीपककुमार साह]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[सुर्खेत १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुर्खेत १]] |[[विष्णुबहादुर खड्का]] |{{party name with color|नेपाली काङ्ग्रेस}} |- |[[सुर्खेत २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुर्खेत २]] |[[रमेशकुमार सापकोटा]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[स्याङ्जा १]] |[[धनञ्जय रेग्मी]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[स्याङ्जा २]] |[[छविलाल डुम्रे]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[तनहुँ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|तनहुँ १]] |[[स्वर्णिम वाग्ले]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[तनहुँ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|तनहुँ २]] |[[श्रीराम न्यौपाने]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[ताप्लेजुङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|ताप्लेजुङ १]] |[[क्षितिज थेवे]] |{{party name with color|नेकपा (एमाले)}} |- |[[तेह्रथुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|तेह्रथुम १]] |[[सन्तोष सुब्बा]] |{{party name with color|नेपाली काङ्ग्रेस}} |- |[[उदयपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|उदयपुर १]] |[[परशमणि गेलाल]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- |[[उदयपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|उदयपुर २]] |[[सूर्यबहादुर तामाङ]] |{{party name with color|राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी}} |- !colspan="4"|स्रोत:निर्वाचन आयोग<ref name="NepalElectionCommissionFPTP">{{Cite web |title=निर्वाचन आयोग |url=https://result.election.gov.np/FPTPWLChartResult2082.aspx |date=6 March 2026 |access-date=6 March 2026 |work=[[निर्वाचन आयोग (नेपाल)|निर्वाचन आयोग]] |url-status=live |archive-date=6 March 2026 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/MjEls}}</ref> |} == उल्लेखनीय हारहरू == ;निर्वाचनमा पराजित पूर्व प्रधानमन्त्रीहरू * [[माधवकुमार नेपाल]] – [[रौतहट १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रौतहट १]] ([[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी|नेकपा]]) * [[केपी शर्मा ओली]] – [[झापा ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा ५]] ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) '''निर्वाचनमा पराजित पूर्व उपप्रधानमन्त्रीहरू''' *[[ईश्वर पोखरेल]] - [[काठमाडौँ ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ५]] ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) *[[कमल थापा]] - [[काठमाडौँ ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ५]] ([[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी|राप्रपा]]) '''निर्वाचनमा पराजित पूर्व मन्त्रीहरू''' *[[गगन कुमार थापा]] - [[सर्लाही ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही ४]] ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) *[[प्रदीप पौडेल]] - [[काठमाडौँ ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ५]] ([[नेपाली काङ्ग्रेस]]) *[[पृथ्वी सुब्बा गुरुङ]] - [[लमजुङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|लमजुङ १]] ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) ;निर्वाचनमा पराजित पूर्व मुख्यमन्त्रीहरू * [[कुलप्रसाद केसी]] – [[दाङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|दाङ १]] ([[स्वतन्त्र (राजनीतिज्ञ)|स्वतन्त्र]]) * [[पृथ्वी सुब्बा गुरुङ]] – [[लमजुङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|लमजुङ १]] ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) * [[राजेन्द्रप्रसाद पाण्डे]] – [[धादिङ १]] ([[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी|नेकपा]]) * [[सतिशकुमार सिंह]] – [[सप्तरी २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सप्तरी २]] (स्वाभिमान पार्टी) * [[शङ्कर पोखरेल]] – [[दाङ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|दाङ २]] ([[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)|नेकपा (एमाले)]]) * [[त्रिलोचन भट्ट]] – [[डोटी १]] ([[नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी|नेकपा]]) == सिट परिवर्तन भएका क्षेत्रहरू == {{col-begin}} {{col-4}} ;काङ्ग्रेसबाट रास्वपामा (३८) * [[बाँके ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|बाँके ३]] * [[भक्तपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|भक्तपुर २]] * [[डडेल्धुरा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|डडेल्धुरा १]] * [[दाङ ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|दाङ ३]] * [[धनुषा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|धनुषा २]] * [[धादिङ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|धादिङ २]] * [[गुल्मी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|गुल्मी १]] * [[झापा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा १]] * [[कैलाली ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली ४]] * [[कैलाली ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली ५]] * [[कञ्चनपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|कञ्चनपुर २]] * [[कञ्चनपुर ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|कञ्चनपुर ३]] * [[कपिलवस्तु २ (निर्वाचन क्षेत्र)|कपिलवस्तु २]] * [[काठमाडौँ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ १]] * [[काठमाडौँ ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ३]] * [[काठमाडौँ ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ४]] * [[काठमाडौँ ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ५]] * [[काठमाडौँ १० (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ १०]] * [[ललितपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|ललितपुर १]] * [[मोरङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ १]] * [[मोरङ ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ ३]] * [[मोरङ ६ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ ६]] * [[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) १|नवलपुर १]] * [[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) २|नवलपुर २]] * [[नुवाकोट २ (निर्वाचन क्षेत्र)|नुवाकोट २]] * [[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) १ (निर्वाचन क्षेत्र)|नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) १]] * [[ओखलढुङ्गा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|ओखलढुङ्गा १]] * [[पर्सा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्सा २]] * [[पर्सा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्सा ४]] * [[रौतहट ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|रौतहट ४]] * [[सप्तरी ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|सप्तरी ३]] * [[सप्तरी ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सप्तरी ४]] * [[सिन्धुली १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुली १]] * [[सुर्खेत २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुर्खेत २]] * [[स्याङ्जा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|स्याङ्जा १]] * [[स्याङ्जा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|स्याङ्जा २]] * [[तनहुँ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|तनहुँ २]] * [[उदयपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|उदयपुर १]] ;काङ्ग्रेसबाट एमालेमा (२) * [[दैलेख २ (निर्वाचन क्षेत्र)|दैलेख २]] * [[दार्चुला १ (निर्वाचन क्षेत्र)|दार्चुला १]] ;काङ्ग्रेसबाट स्वतन्त्रमा (१) * [[म्याग्दी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|म्याग्दी १]] {{col-4}} ;एमालेबाट रास्वपामा (३३) * [[अर्घाखाँची १ (निर्वाचन क्षेत्र)|अर्घाखाँची १]] * [[बैतडी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बैतडी १]] * [[बाँके १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बाँके १]] * [[बारा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बारा १]] * [[बारा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|बारा ३]] * [[धनुषा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|धनुषा ३]] * [[धनुषा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|धनुषा ४]] * [[गुल्मी २ (निर्वाचन क्षेत्र)|गुल्मी २]] * [[झापा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा ४]] * [[झापा ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा ५]] * [[कञ्चनपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कञ्चनपुर १]] * [[कपिलवस्तु १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कपिलवस्तु १]] * [[काठमाडौँ ९ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ९]] * [[कास्की १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कास्की १]] * [[कास्की २ (निर्वाचन क्षेत्र)|कास्की २]] * [[कास्की ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|कास्की ३]] * [[काभ्रेपलाञ्चोक २ (निर्वाचन क्षेत्र)|काभ्रेपलाञ्चोक २]] * [[ललितपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|ललितपुर २]] * [[लमजुङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|लमजुङ १]] * [[महोत्तरी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|महोत्तरी १]] * [[मकवानपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|मकवानपुर २]] * [[मोरङ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ २]] * [[पाल्पा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|पाल्पा २]] * [[पर्वत १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्वत १]] * [[पर्सा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्सा ३]] * [[प्युठान १ (निर्वाचन क्षेत्र)|प्युठान १]] * [[रुपन्देही १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही १]] * [[रुपन्देही २ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही २]] * [[रुपन्देही ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही ५]] * [[सर्लाही ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही ३]] * [[सिराहा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिराहा ३]] * [[सुनसरी ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुनसरी ३]] * [[उदयपुर २ (निर्वाचन क्षेत्र)|उदयपुर २]] ;एमालेबाट काङ्ग्रेसमा (४) * [[कपिलवस्तु ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|कपिलवस्तु ३]] * [[पाँचथर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पाँचथर]] * [[रौतहट २ (निर्वाचन क्षेत्र)|रौतहट २]] * [[सोलुखुम्बु १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सोलुखुम्बु]] {{col-4}} ;माओवादी केन्द्रबाट रास्वपामा (८) * [[बागलुङ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|बागलुङ २]] * [[दाङ २ (निर्वाचन क्षेत्र)|दाङ २]] * [[दोलखा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|दोलखा १]] * [[काभ्रेपलाञ्चोक १ (निर्वाचन क्षेत्र)|काभ्रेपलाञ्चोक १]] * [[मोरङ ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ ४]] * [[सर्लाही २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही २]] * [[सिन्धुली २ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुली २]] * [[सिन्धुपाल्चोक १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिन्धुपाल्चोक १]] ;माओवादी केन्द्रबाट काङ्ग्रेसमा (२) * [[जाजरकोट १ (निर्वाचन क्षेत्र)|जाजरकोट १]] * [[हुम्ला १ (निर्वाचन क्षेत्र)|हुम्ला १]] ;माओवादी केन्द्रबाट श्रसंपामा (१) * [[खोटाङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|खोटाङ १]] ;एकीकृत समाजवादीबाट काङ्ग्रेसमा (३) * [[अछाम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|अछाम १]] * [[दैलेख १ (निर्वाचन क्षेत्र)|दैलेख १]] * [[डोटी १]] ;एकिकृत समाजवादीबाट रास्वपामा (४) * [[बारा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|बारा ४]] * [[दाङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|दाङ १]] * [[धादिङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|धादिङ १]] * [[रौतहट १ (निर्वाचन क्षेत्र)|रौतहट १]] ;एकिकृत समाजवादीबाट एमालेमा (१) * [[बझाङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बझाङ १]] ;नागरिक उन्मुक्तिबाट रास्वपामा (४) * [[बर्दिया १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बर्दिया १]] * [[कैलाली १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली १]] * [[कैलाली २ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली २]] * [[कैलाली ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|कैलाली ३]] {{col-4}} ;राप्रपाबाट रास्वपामा (४) * [[झापा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा ३]] * [[मकवानपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मकवानपुर १]] * [[नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) २|नवलपरासी २]] * [[रुपन्देही ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही ३]] ;राप्रपाबाट एमालेमा (१) * [[बाँके २ (निर्वाचन क्षेत्र)|बाँके २]] ;लोकतान्त्रिक समाजवादीबाट रास्वपामा (४) * [[महोत्तरी २ (निर्वाचन क्षेत्र)|महोत्तरी २]] * [[महोत्तरी ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|महोत्तरी ३]] * [[रुपन्देही ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही ४]] * [[सर्लाही १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही १]] ;जसपा-नेपालबाट रास्वपामा (२) * [[बारा २ (निर्वाचन क्षेत्र)|बारा २]] * [[सप्तरी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सप्तरी १]] * [[सिराहा ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सिराहा ४]] ;जसपाबाट रास्वपामा (१) * [[पर्सा १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पर्सा १]] ;जसपाबाट श्रसंपामा (१) * [[सुनसरी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुनसरी १]] ;नेपाल मजदुर किसान पार्टीबाट रास्वपामा (१) * [[भक्तपुर १ (निर्वाचन क्षेत्र)|भक्तपुर १]] ;जनमोर्चाबाट रास्वपामा (१) * [[बागलुङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|बागलुङ १]] ;आम जनता पार्टीबाट रास्वपामा (१) * [[रौतहट ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|रौतहट ३]] ;स्वतन्त्रबाट रास्वपामा (२) * [[मोरङ ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|मोरङ ५]] * [[सर्लाही ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही ४]] {{col-end}} ‍‍ == अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिक्रिया == *{{झण्डा|भुटान}}: प्रधानमन्त्री [[छिरिङ तोब्गे]]ले सामाजिक सञ्जालमार्फत लामिछाने र शाहलाई बधाई दिएका थिए। उनले नेपाल र भुटानबीचको प्रगाढ मित्रतालाई अझ सुदृढ बनाउने इच्छा व्यक्त गरेका थिए।<ref>{{cite tweet |number=2031203990424396101 |user=tsheringtobgay |title=Congratulations to Mr. Balen Shah and Mr. Rabi Lamichhane on your landslide victory in Nepal’s general elections. |first=Tshering |last=Tobgay |author-link=छिरिङ तोब्गे |date=10 March 2026 |access-date=12 March 2026 |archive-url= |archive-date= |url-status=live |quote=I look forward to deepening the warm friendship between our two countries.}}</ref> *{{झण्डा|भारत}}: भारतीय प्रधानमन्त्री [[नरेन्द्र मोदी]]ले पार्टीको विजयमा रवि लामिछाने र बालेन शाहलाई बधाई दिँदै भारत र नेपालबीचको बलियो सम्बन्धमा जोड दिएका थिए। उनले नयाँ सरकारसँग आपसी समृद्धि, प्रगति र दुवै देशको हितका लागि मिलेर काम गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका थिए।<ref>{{cite tweet |number=2031028703917166950 |user=narendramodi |title=Congratulated both leaders on their electoral victories and RSP’s resounding success in the Nepal elections. Conveyed my best wishes for their forthcoming new Government and India's commitment to work with them for mutual prosperity, progress and well-being of our two countries. |first=Narendra |last=Modi |author= |author-link=नरेन्द्र मोदी |date=9 March 2026 |access-date=12 March 2026 |archive-url= |archive-date= |url-status=live |quote=I am confident that with our joint endeavours, India and Nepal relations will scale new heights in the years ahead.}}</ref> *{{झण्डा|पाकिस्तान}}: प्रधानमन्त्री [[शहबाज सरिफ]]ले सामाजिक सञ्जालमार्फत लामिछाने र शाहलाई बधाई दिएका थिए। उनले ऐतिहासिक मित्रता र सहयोगलाई थप सुदृढ पार्न नेपालको नवनिर्वाचित सरकारसँग मिलेर काम गर्न चाहेको उल्लेख गरेका थिए।<ref>{{cite tweet |number=2031659899013488916 |user=CMShehbaz |title=My heartiest congratulations to Rabi Lamichhane and Balendra Shah of the Rastriya Swatantra Party on their remarkable victory in the 2026 elections in Nepal. |first=Shehbaz |last=Sharif |author-link=शहबाज सरिफ |date=11 March 2026 |access-date=12 March 2026 |archive-url= |archive-date= |url-status=live |quote=Pakistan looks forward to working closely with the newly elected Government of Nepal to further strengthen our historic friendship and cooperation.}}</ref> == यो पनि हेर्नुहोस् == * [[नेपालका राजनीतिक दलहरूको सूची]] * [[नेपालको राजनीति]] * [[प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९]] == टिप्पणीहरू == {{notelist}} == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} {{नेपालमा भएका निर्वाचनहरू}} [[श्रेणी:नेपालका निर्वाचनहरू]] jt1rqapvunyxv9af19r5lgu3mduk2l9 0 146792 1395735 1349731 2026-11-12T00:31:50Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395735 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = | name = चन्द्रकुवेर खापुङ | honorific_suffix = | native_name = चन्द्रकुवेर खापुङ | native_name_lang = ne | image = | alt = | caption = | office = नेपाल प्रहरी | term_start = २०८२ भदौ १९ | primeminister = [[सुशीला कार्की]] | president = [[रामचन्द्र पौडेल]] | predecessor = | successor = | birth_date = | birth_place = | nationality = [[नेपाल]] | alma_mater = | occupation = | known_for = | awards = }} चन्द्रकुवेर खापुङ नेपाल प्रहरीका ३२औँ महानिरीक्षक हुन् । २०८२ भदौ १९ गतेदेखि कार्याभार सम्हाल्ने गरी उनको नियुक्ति भएको हो। उनि हाल महानिरीक्षक पदमा आसिन छन् ।<ref>{{Cite web |title=नेपाल प्रहरीको महानिरीक्षकमा चन्द्रकुवेर खापुङ नियुक्त |url=https://www.nayapatrikadaily.com/news-details/176464/2025-08-29 |access-date=2025-09-25 |website=Naya Patrika |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20250829081324/http://www.nayapatrikadaily.com/news-details/176464/2025-08-29 |archive-date=2025-08-29 }}</ref> == सन्दर्भ सामग्री == {{Reflist}} myxnacphrgczy2n4wf27xx49o7l677q 0 147129 1395809 1387711 2026-11-12T05:14:16Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395809 wikitext text/x-wiki {{छोटो विवरण|बङ्गलादेशको प्रस्तावित विभाग}} {{Infobox settlement | name = {{पृष्ठको नाम}} | native_name = ফরিদপুর বিভাগ | native_name_lang = bn<!-- ISO 639-2 code --> | other_name = | settlement_type = [[बङ्गलादेशका विभागहरू#प्रस्तावित विभागहरू|प्रस्तावित विभाग]] | image_skyline = | image_alt = | image_caption = पद्मा | image_map = Faridpur Division.png | map_alt = | map_caption = बङ्गलादेशमा प्रस्तावित फरिदपुर विभाग | coordinates = {{coord|23.60|89.84|region:BD_type:adm1st_sourc Pe:GNS-enwiki|display=inline,title}} | coor_pinpoint = | coordinates_footnotes = | subdivision_type = देश | subdivision_name = {{झन्डा|बङ्गलादेश}} | established_title = प्रस्तावित | established_date = | seat_type = राजधानी | seat = [[फरिदपुर]] | government_footnotes = | leader_party = | leader_title = | leader_name = | unit_pref = | area_footnotes = | area_total_km2 = 6,913.44 | area_note = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_footnotes = | population_total = 7,235,343 | population_as_of = | population_density_km2 = auto | population_note = | timezone1 = [[बङ्गलादेशको प्रमाणिक समय]] | utc_offset1 = +६ | iso_code = | website = | footnotes = }} '''फरिदपुर विभाग''' ([[बङ्गाली भाषा|बङ्गाली]]: ফরিদপুর বিভাগ), [[ढाका विभाग]]को [[फरिदपुर जिल्ला|फरिदपुर]], [[गोपालगन्ज जिल्ला (बङ्गलादेश)|गोपालगन्ज]], [[मादारिपुर जिल्ला|मादारिपुर]], [[राजबाडी जिल्ला|राजबाडी]], र [[शरियतपुर जिल्ला|शरियतपुर]] जिल्लाहरू मिलेर अवस्थित ढाका विभागको दक्षिणी भागहरूका लागि [[बङ्गलादेश]] भित्रको प्रस्तावित एक प्रशासनिक विभाग हो।<ref name=theindependentbd.com>{{cite news |title=3 new divisions to be formed |url=http://www.theindependentbd.com/index.php?option=com_content&view=article&id=245618:3-new-divisions-to-be-formed&catid=129:frontpage&Itemid=121 |work=[[The Independent (Bangladesh)]] |location=[[Dhaka]] |access-date=15 February 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150215161101/http://www.theindependentbd.com/index.php?option=com_content&view=article&id=245618%3A3-new-divisions-to-be-formed&catid=129%3Afrontpage&Itemid=121 |archive-date=15 February 2015 }}</ref><ref name=newstoday.com.bd>{{cite news|title=People want Faridpur division early|url=http://www.newstoday.com.bd/index.php?option=details&news_id=2402457&date=2015-02-09|work=[[The News Today]]|access-date=15 February 2015|archive-date=24 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210124091932/http://www.newstoday.com.bd/index.php?option=details&news_id=2402457&date=2015-02-09|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210124091932/http://www.newstoday.com.bd/index.php?option=details&news_id=2402457&date=2015-02-09 |date=2021-01-24 }}</ref> विभागको सदरमुकाम फरिदपुरमा राख्न प्रस्ताव गरिएको छ। यस विभागलाई यसको सम्बद्ध नदी पद्माको नामबाट नामाकरण गर्न प्रस्ताव गरिएको थियो तर सन् २०२४ मा, लोक प्रशासन सुधार आयोगले यस विभागलाई फरिदपुर विभागको रूपमा सिर्जना गर्ने निर्णय गरेको थियो।<ref>{{Cite news |url=https://www.ittefaq.com.bd/99123/%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%B6%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%A8%E0%A6%AC%E0%A6%AE-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%97-%E0%A6%AA%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%AE%E0%A6%BE|title=দেশের নবম বিভাগ পদ্মা|website=The Daily Ittefaq}}</ref> == इतिहास == प्रस्तावित फरिदपुर विभाग कुनै समय प्राचीन बङ्गालको [[गङ्गाऋद्धि]] र [[वङ्ग राज्य]]को अधीनमा थियो जसको राजधानी हालको [[बङ्गलादेश]]को गोपालगन्ज जिल्लाको कोटालीपाडामा थियो।<ref>{{Cite Banglapedia|article=Kotalipara}}</ref> पछि, १६औँ शताब्दीमा मुगलहरूले बङ्गालको विजय नगरुन्जेलसम्म यसमा स्थानीय हिन्दु राजाहरू र [[मुसलमान|मुस्लिम]] सुल्तानहरूले शासन गर्दथे, त्यसपछि उत्तर भारतका धेरै कुलीन र व्यापारीहरू यस क्षेत्रमा बसोबास गरेका थिए। सन् १५८२ मा सम्राट [[अकबर]]को शासनकालमा, बङ्गाललाई ३३ सरकार वा वित्तीय उप-विभाजनहरूमा गठन गरिएको थियो, र फरिदपुर क्षेत्र मुहम्मद अबुदको सरकार भित्र समावेश गरिएको देखिन्छ जसलाई फतेहाबादको रूपमा चिनिन्थ्यो। सन् १७६५ मा, बेलायतीहरूले बाँकी बङ्गालसँगै फरिदपुरको वित्तीय प्रशासन कब्जा गरेका थिए। फरिदपुरको ठूलो भाग त्यसपछि ढाका जिल्ला भित्र समावेश गरिएको थियो। सन् १८११ मा, फरिदपुरलाई ढाका सङ्कलन कार्यालयबाट अलग गरिएको थियो। जिल्लालाई सुरुमा फतेहाबादको रूपमा चिनिन्थ्यो।<ref name="Bangladesh Bureau of Statistics">{{cite web|title=Faridpur|url=http://www.bbs.gov.bd/Census2011/Dhaka/Faridpur/Faridpur%20at%20a%20glance%20General.pdf|access-date=28 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402111229/http://www.bbs.gov.bd/Census2011/Dhaka/Faridpur/Faridpur%20at%20a%20glance%20General.pdf|archive-date=2 April 2015|url-status=dead}}</ref>सन् १८६० मा बेलायती शासनकालमा, १२औँ शताब्दीका सुफी सन्त शाह शेख फरिदउद्दीनको नाममा जिल्लाको नाम फरिदपुर राखिएको थियो।<ref name=Banglapedia>{{Cite Banglapedia|article=Local Government}}</ref><ref name="Encyclopædia Britannica">{{cite web|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/201860/Faridpur|title=Faridpur |website=[[इन्साइक्लोपिडिया ब्रिटानिका]] |access-date=28 March 2015}}</ref> सन् १९८४ मा, बङ्गलादेश सरकारको विकेन्द्रीकरण कार्यक्रमसँगै, फरिदपुर जिल्लालाई पाँच अलग जिल्लाहरूमा पुनर्गठन गरिएको थियो जसमा राजबाडी, गोपालगन्ज, मादारीपुर, शरीयतपुर र फरिदपुर समावेश छन्। ६ मे २०१७ मा, स्थानीय सरकार, ग्रामीण विकास तथा सहकारी मन्त्री खण्डोकार मोशरफ हुसेनले प्रस्तावित विभागको उत्तरपूर्वमा बग्ने पद्मा नदीको नाममा नयाँ विभागको नाम पद्मा विभाग राख्ने घोषणा गरेका थिए।<ref>{{cite news |title=Faridpur will be made as 'Padma division' soon: Mosharraf |url=http://www.daily-sun.com/post/224552/Faridpur-will-be-made-as- |date=6 May 2017 |work=Daily Sun (Bangladesh) |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103112236/https://www.daily-sun.com/post/224552/Faridpur-will-be-made-as- |archive-date=3 January 2024 |access-date=1 November 2025 }}</ref><ref>{{cite news |title=বিভাগ হচ্ছে ফরিদপুর তিন মাসের মধ্যে সিটির নির্বাচন |url=http://www.prothom-alo.com/bangladesh/article/1171726/%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%97-%E0%A6%B9%E0%A6%9A%E0%A7%8D%E0%A6%9B%E0%A7%87-%E0%A6%AB%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A6%A6%E0%A6%AA%E0%A7%81%E0%A6%B0-%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%A8-%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%B8%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%AE%E0%A6%A7%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A7%87-%E0%A6%B8%E0%A6%BF%E0%A6%9F%E0%A6%BF%E0%A6%B0-%E0%A6%A8%E0%A6%BF%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%9A%E0%A6%A8 |date=6 May 2017 |work=Prothom Alo |language=bn |archive-date=15 June 2017 |access-date=7 May 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170615135517/http://www.prothom-alo.com/bangladesh/article/1171726/%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%97-%E0%A6%B9%E0%A6%9A%E0%A7%8D%E0%A6%9B%E0%A7%87-%E0%A6%AB%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A6%A6%E0%A6%AA%E0%A7%81%E0%A6%B0-%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%A8-%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%B8%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%AE%E0%A6%A7%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A7%87-%E0%A6%B8%E0%A6%BF%E0%A6%9F%E0%A6%BF%E0%A6%B0-%E0%A6%A8%E0%A6%BF%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%9A%E0%A6%A8 |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170615135517/http://www.prothom-alo.com/bangladesh/article/1171726/%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%97-%E0%A6%B9%E0%A6%9A%E0%A7%8D%E0%A6%9B%E0%A7%87-%E0%A6%AB%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A6%A6%E0%A6%AA%E0%A7%81%E0%A6%B0-%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%A8-%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%B8%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%AE%E0%A6%A7%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A7%87-%E0%A6%B8%E0%A6%BF%E0%A6%9F%E0%A6%BF%E0%A6%B0-%E0%A6%A8%E0%A6%BF%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%9A%E0%A6%A8 |date=15 June 2017 }}</ref> "पद्मा" नाम विवादास्पद थियो र धेरैले नामको विरोध गरेका थिए, जसले यसलाई "फरिदपुर"मा परिवर्तन गर्न माग गरेका थिए।<ref>{{cite news|url=https://www.prothomalo.com/bangladesh/district/zb0q0jre32|title=নতুন বিভাগের খবরে ফরিদপুরে উচ্ছ্বাস, তবে ‘পদ্মা’ নাম নিয়ে আক্ষেপ|date=22 November 2022|access-date=18 December 2024|work=Prothom Alo|language=bn}}</ref><ref>{{cite news|url=https://banglanews24.com/national/news/bd/994546.details|title=পদ্মা নামেই বিভাগ, ফরিদপুরে উল্লাস-আক্ষেপ|date=22 November 2022|access-date=18 December 2024|work=Banglanews24.com|language=bn|archive-url=https://web.archive.org/web/20241219181807/https://banglanews24.com/national/news/bd/994546.details|archive-date=19 December 2024}}</ref> नोभेम्बर २०२२ मा प्रस्ताव स्थगित गरिएको थियो।<ref>{{cite news|url=https://www.prothomalo.com/bangladesh/0q51khm6ka|title=পদ্মা ও মেঘনা বিভাগ করার প্রস্তাব স্থগিত|date=27 November 2022|access-date=18 December 2024|work=Prothom Alo|language=bn}}</ref> १७ डिसेम्बर २०२४ मा, सार्वजनिक प्रशासन सुधार आयोगले कुमिल्ला र फरिदपुर विभागहरू सिर्जना गर्न सिफारिस गरेको थियो।<ref>{{cite news|url=https://www.voabangla.com/a/7904372.html|title=কুমিল্লা ও ফরিদপুরকে বিভাগ করার সুপারিশ দেবে জনপ্রশাসন সংস্কার কমিশন|date=17 December 2024|access-date=18 December 2024|work=Voice of America|language=bn}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.tbsnews.net/bangladesh/reform-commission-making-cumilla-faridpur-new-divisions-1021071|title=Reform commission for making Cumilla, Faridpur new divisions|date=17 December 2024|access-date=18 December 2024|work=The Business Standard}}</ref><ref>{{cite news|url=https://unb.com.bd/category/Bangladesh/public-administration-reform-commission-to-recommend-creating-cumilla-faridpur-divisions/149299|title=Public Administration Reform Commission to recommend creating Faridpur division|date=17 December 2024|access-date=18 December 2024|work=United News of Bangladesh}}</ref> == प्रशासनिक जिल्लाहरू == [[File:Proposed Divisions of Bangladesh (Bengali).svg|thumb|347x347px|सार्वजनिक प्रशासन सुधार आयोगद्वारा बङ्गलादेशको प्रस्तावित विभाजनहरू]] यस विभाजनलाई पाँच जिल्लामा विभाजन गर्ने र त्यसपछि ३० [[उपजिल्ला]]मा विभाजन गर्ने गरि प्रस्ताव गरिएको थियो। {| class="wikitable sortable" style="margin-bottom: 0;" ! नाम !! राजधानी !! क्षेत्रफल (किमी^२) !! जनसङ्ख्या <br /> सन् १९९१ जनगणना !! जनसङ्ख्या <br /> सन् २००१ जनगणना !! जनसङ्ख्या <br /> सन् २०११ जनगणना |- | [[फरिदपुर जिल्ला]] || [[फरिदपुर सदर उपजिल्ला|फरिदपुर]] ||align="right"| {{formatnum: 2052.68}} || {{formatnum: 1505686}} || {{formatnum: 1756470}} || {{formatnum: 1912969}} |- | [[गोपालगन्ज जिल्ला, बङ्गलादेश|गोपालगन्ज जिल्ला]] || [[गोपालगन्ज सदर उपजिल्ला|गोपालगन्ज]] ||align="right"| {{formatnum: 1468.74}} || {{formatnum: 1060791}} || {{formatnum: 1165273}} || {{formatnum: 1172415}} |- | [[मादारिपुर जिल्ला]] || [[मादारिपुर सदर उपजिल्ला|मादारीपुर]] ||align="right"| {{formatnum: 1125.69}} || {{formatnum: 1069176}} || {{formatnum: 1146349}} || {{formatnum: 1165952}} |- | [[राजबाडी जिल्ला]] || [[राजबाडी सदर उपजिल्ला|राजबाडी]] ||align="right"| {{formatnum: 1092.28}} || {{formatnum: 835173}} || {{formatnum: 951906}} || {{formatnum: 1049778}} |- | [[शरियतपुर जिल्ला]] || [[शरियतपुर सदर उपजिल्ला|शरियतपुर]] ||align="right"| {{formatnum: 1174.05}} || {{formatnum: 953021}} || {{formatnum: 1082300}} || {{formatnum: 1155824}} |- | ''जम्मा'' || ५ || align="right"| {{formatnum: 6,913.44}} || ५,४२३,८४७ || ६,१०२,२९८ || ६,४५६,९३८ |} == जनसाङ्ख्यिकी == यस विभागको जनसङ्ख्या ७,२३५,३४३ हुनेछ जसमा ६,३८६,५९५ (८८.२७%) [[बङ्गलादेशमा इस्लाम धर्म|मुस्लिम]], ८,२९,७३२ (११.४७%) [[बङ्गलादेशमा हिन्दु धर्म|हिन्दु]] छन्।<ref>{{Cite web |title=Zila Series: Bangladesh 2022 Census |url=http://www.bbs.gov.bd/site/page/47856ad0-7e1c-4aab-bd78-892733bc06eb/- |website=bbs.gov.bd |publisher=[[बङ्गलादेश तथ्याङ्क ब्युरो]]}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{सन्दर्भसूची}} {{Geographic location |Centre = फरिदपुर विभाग |North = [[ढाका विभाग]] |Northeast = |East = [[कुमिल्ला विभाग]] |Southeast = |South = [[बरिसाल विभाग]] |Southwest = |West = [[खुलना विभाग]] |Northwest = [[राजशाही विभाग]] }} [[श्रेणी:बङ्गलादेशका विभागहरू]] [[श्रेणी:ढाका विभाग]] [[श्रेणी:बङ्गलादेशका प्रस्तावित विभागहरू]] a9y0roj6jha4bjdqyndatqs7edcwoi9 0 149286 1395815 1382479 2026-11-12T05:46:01Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395815 wikitext text/x-wiki {{Infobox caste | caste_name = बिश्नोई/विष्नोई | image = Vishnois At Khejarli Environment Fair.jpg | caption = खेजडली वातावरण मेला मा बिश्नोईहरूले [[Homa (ritual)|हवन]] गर्दा [[kopra]] र [[ghee]] को प्रयोग गर्दै | caste_name_in_local = {{Native name|hi|[[:hi:बिश्नोई|बिश्नोई]]}}<br> {{Native name|pa|[[:pa:ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਪੰਥ|बिश्नोई]]}} | region = [[Western India]]<br>[[Northern India]] | populated_states = प्रमुख:<br/>[[Rajasthan]]<br>सामान्य:<br>[[Haryana]]<br />[[Uttar Pradesh]],<br/>[[Madhya Pradesh]],<br>[[Punjab, India|Punjab]]<br>[[Gujarat]] | languages = [[Marwari language|मारवाडी]]<br>[[Rajasthani language|राजस्थानी]]<br>[[Bagri language|बागरी]]<br>[[Hindi language|हिन्दी]]<br>[[Haryanvi language|हरियाणवी]]<br>[[Punjabi language|पञ्जाबी]] | religions = [[Hinduism|हिन्दू धर्म]] | guru = [[Guru Jambheshwar|गुरु जाम्भेश्वर]] | country = [[India|भारत]] | mantra = "''विष्णु विष्णु तू भन रे प्राणी''" | classification = [[Vaishnavism|वैष्णव धर्म]]को उपसम्प्रदाय | population = ~१५,००,००० | native_name = }} '''बिश्नोई''' (वा '''विष्नोई''') एक [[Sampradaya#Hindu sampradayas|हिन्दू वैष्णव समुदाय]] अथवा [[panth|पन्थ]] हो, जुन मुख्यतः [[Thar Desert|पश्चिमी थार मरुभूमि]] तथा भारतका उत्तरी राज्यहरूमा पाइन्छ। समयक्रमसँगै बिश्नोई समुदाय हिन्दू [[Indian caste|जाति]]को रूपमा विकसित भएको मानिन्छ।<ref>{{cite book|page=221|url=https://books.google.com/books?id=VU69BAAAQBAJ&dq=Bishnoi+caste&pg=PA221 |quote=The Bishnoi, a religious sect turned caste residing in Western Rajasthan is a living apostle of eco-friendliness and conservation.|title=Faunal Heritage of Rajasthan, India |author=B.K. Sharma, Seema Kulshreshtha, Asad R. Rahmani |year=2013 |publisher=Springer |isbn=978-1461408000}}</ref><ref>{{Cite book |last=Crooke |first=William |url=https://books.google.com/books?id=eb5gEEL2EvoC&dq=bishnoi+caste&pg=PA125 |title=The Tribes and Castes of the North-western Provinces and Oudh |date=1896 |publisher=Office of the superintendent of government printing |language=en}}</ref> यस समुदायका लागि [[Guru Jambheshwar|गुरु जाम्भेश्वर]] (गुरु जाम्भोजी, गुरु जाम्भा भनेर पनि चिनिने) (१४५१–१५३६) ले प्रदान गरेका २९ वटा [[Niyama|नियमहरू]] (सिद्धान्त वा आदेशहरू) आधारभूत मानिन्छन्।<ref>{{cite web |url = http://www.nativeplanet.org/indigenous/cultures/india/bishnoi/bishnoi.shtml |title = The Desert Dwellers of Rajasthan – bishnoi and Bhil people |access-date = 19 Mar 2016 |date = 2004 |archive-url = https://web.archive.org/web/20191216023016/https://www.nativeplanet.org/indigenous/cultures/india/bishnoi/bishnoi.shtml |archive-date = 16 December 2019 |url-status = dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191216023016/https://www.nativeplanet.org/indigenous/cultures/india/bishnoi/bishnoi.shtml |date=16 December 2019 }}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-12-01 |title=India's Bishnoi community: The original eco-warriors |url=https://www.deccanherald.com/national/indias-bishnoi-community-the-original-eco-warriors-1167330.html |access-date=2023-05-17 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-09-20 |title=Bishnoi community outraged over serving deer to cheetahs, threatens nation-wide protest as it writes to PM Modi |url=https://www.timesnownews.com/mirror-now/in-focus/bishnoi-community-outraged-over-serving-deer-to-cheetahs-threatens-nation-wide-protest-as-it-writes-to-pm-modi-article-94320951 |access-date=2023-05-17 |website=TimesNow |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Kapur |first=Akash |date=2010-10-07 |title=A Hindu Sect Devoted to the Environment |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2010/10/08/world/asia/08iht-letter.html |access-date=2023-05-17 |issn=0362-4331}}</ref> सन् २०१० सम्म, बिश्नोई पन्थका करिब ६,००,००० अनुयायीहरू [[Northern India|उत्तरी]] तथा [[central India|मध्य भारत]] क्षेत्रमा बसोबास गरिरहेका थिए।<ref name=bisjat3>Akash Kapur, [https://www.nytimes.com/2010/10/08/world/asia/08iht-letter.html A Hindu Sect Devoted to the Environment], New York Times, 8 Oct 2010.</ref> श्री गुरु जाम्भेश्वरले सन् १४८५ मा समराथल धोरा मा यस पन्थको स्थापना गरेका थिए र उनका शिक्षाहरू, जसमा १२० वटा [[shabad (hymn)|शब्द]]हरू समावेश छन्, ''शब्दवाणी'' नामले परिचित छन्। उनले आगामी ५१ वर्षसम्म भारतभरि यात्रा गर्दै आफ्नो उपदेश फैलाए। गुरु जाम्भोजीका शिक्षाहरूले उनका अनुयायीहरू मात्र होइन, वातावरण संरक्षणमा संलग्न व्यक्तिहरूलाई समेत प्रेरित गर्दछ।<ref>{{Cite web|title=When Amrita Devi and 362 Bishnois sacrificed their lives for the Khejri tree|url=https://www.sahapedia.org/when-amrita-devi-and-362-bishnois-sacrificed-their-lives-khejri-tree|access-date=2021-06-01|website=Sahapedia|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Devi|first=Parnashree|date=2012-10-13|title=Bishnoi Community : The Ecologist|url=https://www.traveldiaryparnashree.com/2012/10/bishnoi-community-ecologist.html|access-date=2021-06-01|website=My Travel Diary|language=en-GB|archive-url=https://web.archive.org/web/20210506095328/https://www.traveldiaryparnashree.com/2012/10/bishnoi-community-ecologist.html|archive-date=2021-05-06}}</ref> ==व्युत्पत्ति== ''बिश्नोई'' शब्द ''बिस'' (बीस) र ''नौ'' (नौ) बाट व्युत्पन्न भएको मानिन्छ, त्यसैले यसले यस सम्प्रदायका उनन्तीस सिद्धान्तहरूलाई जनाउँछ।<ref>{{cite book|title=India's communities A-G|quote=The name Bishnoi is derived from the words bis (twenty) and nau (nine), and thus denotes the twenty nine tenets of their faith. |last=Singh |first=K.S. |date=1998 |publisher=OUP |location= |page=505 |isbn=978-0-19-563354-2 |url=https://books.google.com/books?id=dgB1wbXhBwQC&q=Bishnoi}}</ref> ==उत्पत्ति== बिश्नोई एक पन्थ हो जसले २९ सिद्धान्तहरूलाई अपनाएको छ, जसले सामाजिक नैतिकता, वातावरण संरक्षण तथा व्यक्तिगत स्वच्छतामा विशेष जोड दिन्छ। यस समुदायका अधिकांश सदस्यहरू [[Jats|जाट]] समुदायबाट आएका छन्।<ref>{{Cite web |last=Ghai |first=Rajat |date=2024-10-15 |title='Cultivators', 'Curious sect': How the British viewed the Bishnoi |url=https://www.downtoearth.org.in/environment/cultivators-curious-sect-how-the-british-viewed-the-bishnoi#:~:text=The%20Bishnois%20are%20all%20Jats,their%20own%20special%20priests,%E2%80%9D%20the |access-date=2025-01-13 |website=Down To Earth |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=6C5RAAAAYAAJ&dq=bishnoi+jats&pg=PA144 |title=Census of India, 1901 |date=1902 |language=en}}</ref> तर, यस समुदायमा [[Bania (caste)|बनिया]], [[Rajput|राजपूत]], [[Khati|खाटी]] तथा गाएना समुदायका सदस्यहरू पनि समावेश छन्।<ref name="atog">{{cite book|title=India's communities A-G|quote=The Bishnoi are believed to be descended from a number of communities like Jat, Bania, Rajput, Khati and Gaena. On becoming Bishnoi, they commonly give up their caste names and call themselves after their new creed. |last=Singh |first=K.S. |date=1998 |publisher=OUP |location= |page=505 |isbn=978-0-19-563354-2 |url=https://books.google.com/books?id=dgB1wbXhBwQC&q=Bishnoi}}</ref> ==गोत्र संरचना== बिश्नोईहरूका ३६० वटा गोत्रहरू छन्, जसलाई समान सामाजिक हैसियतको मानिन्छ र विवाह सम्बन्धहरूलाई नियमन गर्न प्रयोग गरिन्छ। यी गोत्रहरूमा पवार, गोदारा, खिचोर, धाका, बिरिया आदि पर्दछन्।<ref>{{cite book|title=India's communities A-G|quote= The Bishnoi have 360 gotras which are of equal social status and regulate marriage alliances; a few of these gotras are Godara, Pawar, Khichore, Dhaka and Biria.|last=Singh |first=K.S. |date=1998 |publisher=OUP |location= |page=505 |isbn= 978-0-19-563354-2|url=https://books.google.com/books?id=dgB1wbXhBwQC&q=Bishnoi}}</ref> ==इतिहास== बिश्नोई पन्थको स्थापना श्री गुरु जाम्भेश्वर (१४५१–१५३६) ले गरेका थिए, जसलाई जाम्भोजी भनेर पनि चिनिन्छ। केही व्यक्तिहरूले ''विष्नोई'' शब्द प्रयोग गर्छन्, जसको अर्थ ''विष्णुका अनुयायी'' (स्थानीय भाषामा [[Vishnu|विष्णु]]को नाम) हो, तर अधिकांशले आफूलाई ''बिश्नोई'' भनेर चिनाउँछन्। आफ्ना गुरु जाम्भेश्वरप्रतिको भक्तिका कारण अनुयायीहरूलाई ''जाम्भेश्वरपन्थी'' पनि भनिन्छ।<ref name="jain52">{{cite book |title=Dharma and Ecology of Hindu Communities: Sustenance and Sustainability |first=Pankaj |last=Jain |year=2011 |isbn=978-1-40940-591-7 |publisher=Routledge |url=https://books.google.com/books?id=VYcGDAAAQBAJ&pg=PA52 |page=52}}</ref> श्री गुरु जाम्भेश्वरले २९ वटा [[Niyama|''नियम'']] (सिद्धान्तहरू) प्रतिपादन गरेका थिए।<ref name="jain52"/> यी ''शब्दवाणी'' नामक ग्रन्थमा समावेश छन्, जुन [[Devanagari|नागरी लिपि]]मा लेखिएको छ र जसमा १२० वटा [[Shabads (hymn)|शब्दहरू]] छन्। उनका २९ नियमहरूमध्ये १० वटा [[Hygiene|व्यक्तिगत स्वच्छता]] तथा आधारभूत [[health|स्वास्थ्य]]सँग सम्बन्धित छन्, ७ वटा स्वस्थ [[Social behavior|सामाजिक व्यवहार]]का लागि, र ४ वटा ईश्वर उपासनासँग सम्बन्धित छन्। बाँकी ८ नियमहरू [[Biodiversity|जैविक विविधता]] संरक्षण तथा उचित [[animal husbandry|पशुपालन]]लाई प्रोत्साहन गर्नका लागि निर्धारित गरिएका छन्। यीमध्ये जनावरहरूको [[Killing of animals|हत्या]] नगर्नु, हरिया रुखहरू नकाट्नु तथा सबै प्रकारका [[life forms|जीवहरूको]] संरक्षण गर्नु समावेश छ। साथै, प्रयोग गरिने [[firewood|दाउरा]]मा साना [[insect|किराहरू]] नभएको सुनिश्चित गर्नुपर्ने निर्देशन पनि दिइएको छ। नीलो कपडा लगाउन निषेध गरिएको छ, किनकि यसको रङ तयार गर्न ठूलो मात्रामा झाडीहरू काट्नुपर्छ।<ref>{{Cite web|last=Menon|first=Gangadharan|date=2012-07-03|title=The Land of The Bishnois - Where Conservation Of Wildlife Is A Religion!|url=https://www.thebetterindia.com/5621/the-land-of-the-bishnois-where-conservation-of-wildlife-is-a-religion/|access-date=2021-06-01|website=The Better India|language=en-US}}</ref> पर्यावरणीय सन्तुलनको संरक्षण र प्रकृतिको रक्षा गर्न सक्रिय भूमिकाका कारण बिश्नोईहरूलाई पहिलो [[Environmental activist|पर्यावरण योद्धा]] (इको–वारियर) हरूका रूपमा चिनिन्छ।<ref>{{Cite book |chapter=Eco-warriors Bishnois for cultural tourism in Rajasthan |chapter-url=https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9780367201777-14/eco-warriors-bishnois-cultural-tourism-rajasthan-neekee-chaturvedi|language=en |doi=10.4324/9780367201777 |title=Cultural Sustainability, Tourism and Development |year=2021 |publisher=Routledge |hdl=11585/821531 |isbn=9780367201777 |s2cid=241100955 |editor-last1=Duxbury |editor-first1=Nancy }}</ref> ''बिश्नोई'' शब्द ''बिस'' (२०) र ''नोई'' (९) बाट बनेको हो, जसको योग २९ हुन्छ र यसले उनीहरूको २९ सिद्धान्तहरूलाई जनाउँछ।[https://www.bishnoi.co.in/2024/03/history-of-bishnoi-caste.html] ==२९ नियम वा सिद्धान्त== बिश्नोईहरूको २९ सिद्धान्त (२० [[Niyama|नियम]] + ९ [[Yamas|यम]]) निम्नानुसार छन्:<ref>{{cite web|url=https://webconte.com/community/bishnoi |title=Bishnoi Samaj, Rajasthan, India}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-04-12 |title=Bishnois raise concern over felling of Khejri trees |url=https://www.hindustantimes.com/cities/jaipur-news/protests-erupt-as-solar-companies-destroy-thousands-of-trees-in-rajasthan-including-state-tree-khejri-for-renewable-energy-projects-101681309991923.html |access-date=2023-05-17 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> # सुत्केरी भएपछि ३० दिनसम्म [[Impurity after childbirth#Hinduism|शुद्ध-अशुद्धता]]को नियम पालन गर्ने र [[mother|आमा]] तथा [[child|शिशु]]लाई [[Household|घरायसी काम]]बाट टाढा राख्ने। # महिलाको [[Menstrual cycle|मासिक धर्म]]को समयमा ५ दिनसम्म खाना पकाउने, पानी दिने जस्ता घरायसी कार्यबाट अलग बस्ने। # हरेक दिन बिहान [[sunrise|सूर्योदय]]भन्दा अघि [[Bathing|स्नान]] गर्ने। # जीवनका आदर्श नियमहरू पालन गर्ने: नम्रता, ''[[Kshama|क्षमा]]'' (धैर्य), [[Santosha|सन्तोष]] तथा [[Shaucha|स्वच्छता]]। # दिनमा दुई पटक (बिहान र साँझ) [[Puja (Hinduism)|पूजा]] गर्ने। # साँझमा भगवान [[Vishnu|विष्णु]]को स्तुति ([[Aarti|आरती]]) गर्ने। # [[Yajna|यज्ञ]] ([[Homa (ritual)|हवन]]) गर्नु—यसले काम, क्रोध, लोभ, मोह र अहंकारलाई टाढा राखी मोक्ष, आनन्द, शान्ति र सत्य प्राप्त गर्न मद्दत गर्छ। # पानी, दूध र दाउरा प्रयोग गर्दा छानेर वा सफा गरेर मात्र प्रयोग गर्ने, ताकि कुनै [[Organism|जीव]]लाई हानि नहोस्। # सधैं [[Satya|सत्य]] बोल्ने र [[Arjava|इमानदारी]] अपनाउने। # [[Kshama|क्षमा]] (माफ गर्ने) र ''[[Karuṇā|करुणा]]'' (दयालुता)को अभ्यास गर्ने। # सच्चाइका साथ दयालु बन्ने। # ''[[Achourya|चोरी नगर्ने]]'' र चोरी गर्ने इच्छा पनि नराख्ने। # कसैको निन्दा वा आलोचना नगर्ने। # झुटो नबोल्ने। # विवाद वा झगडामा नपर्ने। # [[Vrata|व्रत]] [[Amavasya|औंसी]]का दिन बस्ने। # भगवान विष्णुको नाम जप र पूजा गर्ने। # सबै जीवप्रति दया र प्रेम राख्ने; साँचो प्रेम भनेको अपेक्षा, स्वामित्व र माग बिना हुने हो। # हरिया रुख नकट्ने, वातावरणको संरक्षण गर्ने।<ref>{{Cite web |date=2022-12-02 |title=Meet the Bishnoi community who won't cut down living trees, know more about bishnoi community |url=https://bishnoisamaj.com |access-date=2023-09-17 |website=bishnoisamaj |language=en}}</ref> # ''[[Kama|काम]]'', [[Krodha (Mental factor)|क्रोध]], ''[[Lobha|लोभ]]'' र [[Mohā|मोह]]बाट टाढा रहने; धर्मका लागि अन्तिम साससम्म संघर्ष गर्ने। # आफ्नै खाना आफैं पकाउने र आत्मनिर्भर रहने। # त्यागिएका जनावरहरूलाई आश्रय दिने, ताकि तिनीहरू वधबाट बचून्। # गोरुहरूलाई [[neutering|नसबन्दी]] नगर्ने र बाछाहरूलाई त्याग नगर्ने; तिनीहरूको संरक्षण गर्ने। # [[opium|अफिम]]को प्रयोग वा व्यापार नगर्ने। # [[tobacco|तमाखु]] वा यसका उत्पादनहरू प्रयोग नगर्ने। # [[bhang|भाङ]] वा [[hemp|हेम्प]] जस्ता लत लाग्ने पदार्थ सेवन नगर्ने। # मदिरा सेवन नगर्ने, किनकि यसले स्वास्थ्यमा नकारात्मक प्रभाव पार्छ। # मासु नखाने; सधैं शाकाहारी (वा नैतिक दुग्ध-शाकाहारी) रहने। # नीलो रङको कपडा नलगाउने, किनकि यो रङ इन्डिगो बोटबाट प्राप्त गर्न धेरै बोटबिरुवा काट्नुपर्छ। ==तीर्थस्थलहरू== {{multiple image | border = infobox | total_width = 290 | image_style = | perrow = 1/2/2/1/1 | image1 = Temple of Samrathal Dhora.png | caption1 = समराथल धोरा स्थित बिश्नोई मन्दिर | image2 = Lohawat Temple.png | caption2 = [[Lohawat|लोवावत]] स्थित बिश्नोई मन्दिर | image3 = Lalasar Temple.png | caption3 = लालासर स्थित बिश्नोई मन्दिर | image4 = Mukti Dham Mukam Temple.jpg | caption4 = [[Mukti Dham Mukam|मुक्तिधाम मुकाम]] | image5 = | caption5 = }} बिश्नोई समुदायका विभिन्न मन्दिर तथा [[Mausoleum|समाधिस्थलहरू]] छन्, जसमा सबैभन्दा पवित्र स्थान [[Mukam, Rajasthan|मुकाम]] गाउँ ( [[Nokha, Bikaner|नोखा]] तहसील, [[Bikaner district|बीकानेर जिल्ला]], राजस्थान ) मा अवस्थित मानिन्छ।<ref>{{cite book |title=Dharma and Ecology of Hindu Communities: Sustenance and Sustainability |first=Pankaj |last=Jain |year=2011 |isbn=978-1-40940-591-7 |publisher=Routledge |url=https://books.google.com/books?id=VYcGDAAAQBAJ&pg=PA53 |page=53}}</ref> बिश्नोईहरूका पवित्र स्थलहरूलाई स्थानीय रूपमा ''सथरी'' वा ''धाम'' भनिन्छ, जुन गुरु जाम्भेश्वरसँग सम्बन्धित स्थानहरूमा अवस्थित हुन्छन्। बिश्नोई कवि गोविन्दरामका अनुसार, ''सथरी'' भन्नाले ‘जाम्भोजीका चरणले पवित्र बनाइएको स्थान’ जनाउँछ। पछि केही महत्वपूर्ण स्थानहरूलाई ''धाम'' भनिन थालियो। खेत वा रुखमुनि रहेका खुला पूजा स्थलहरूलाई ''थान'' भनिन्छ। जब यस्ता ''थान'' कुनै चमत्कार वा अलौकिक घटनासँग सम्बन्धित हुन्छन्, तब तिनलाई ''धाम'' भनिन्छ।<ref>{{Cite book |last=Bharucha |first=Rustom |url=https://books.google.com/books?id=41duAAAAMAAJ |title=Rajasthan, an Oral History: Conversations with Komal Kothari |date=2003 |publisher=Penguin Books India |isbn=978-0-14-302959-5 |language=en}}</ref> बिश्नोईहरूको मुख्य आठ पवित्र स्थलहरूलाई संयुक्त रूपमा ''अष्टधाम'' भनिन्छ।<ref>{{Cite book |last=Chaturvedi |first=Neekee |url=https://books.google.com/books?id=dXpGvQEACAAJ |title=Cultural Tourism and Bishnois of Rajasthan |date=2018 |publisher=Department of History & Indian Culture, University of Rajasthan, Jaipur & Rajasthan Granthagar, Jodhpur |isbn=978-93-87297-12-8 |language=en}}</ref> '''पीपासर''' (नागौर) श्री गुरु जाम्भेश्वर भगवानको जन्मस्थान हो, जसलाई ''स्थल'' अर्थात् पुनर्जन्मको स्थान पनि भनिन्छ। यहाँ ठाकुर लोहटजीको निवास, जाम्भोजीको बाल्यकालको घर तथा एउटा पुरानो ''खेजडी'' रुख अवस्थित छ। [[Janmashtami|जन्माष्टमी]]का दिन यहाँ विशेष उत्सव मनाइन्छ। '''मुक्तिधाम मुकाम''' (नोखा, बीकानेर) बिश्नोई समुदायको सबैभन्दा महत्वपूर्ण धार्मिक स्थल हो। यहीँ जाम्भोजीको अन्त्येष्टि गरिएको थियो र अनुयायीहरू विश्वास गर्छन् कि गुरु यहाँ अझै पनि विश्राम गरिरहनुभएको छ। यहाँ सुन्दर संगमरमरको मन्दिर निर्माण गरिएको छ, जसलाई “राजस्थानको ताजमहल” पनि भनिन्छ। यहाँको पुरानो ''खेजडी'' रुख अत्यन्त पवित्र मानिन्छ र भक्तजनहरूले त्यसको परिक्रमा गर्छन्। मन्दिरमा प्रवेश गर्दा टाउको ढाक्नु अनिवार्य मानिन्छ। '''समराथल धोरा''' मुकामबाट करिब तीन किलोमिटर दक्षिणमा अवस्थित छ। यही स्थानमा गुरु जाम्भेश्वरका धेरै उपदेशहरू दिइएका थिए र यहीँबाट बिश्नोई पन्थको उत्पत्ति भएको मानिन्छ। यहाँ मन्दिर तथा पवित्र कुण्ड पनि रहेको छ। '''लोवावत''' (जोधपुरको फलौदी दक्षिण) मा एउटा कथा अनुसार जाम्भोजीले जोधपुरका राजकुमार मालदेवलाई दर्शन दिएका थिए। यहाँ पनि एउटा मन्दिर अवस्थित छ। '''जाङ्लु''' (नोखा, बीकानेर) गाउँको बिश्नोई मन्दिर विशेष महत्वको छ, किनकि यहाँ जाम्भोजीका व्यक्तिगत प्रयोगका वस्तुहरू सुरक्षित छन्। यहाँ हवन गरिएको अग्निकुण्ड पनि अवस्थित छ। '''रोटु''' (नागौर जिल्लाको जयाल तहसील) मा गुरु जाम्भेश्वर आएको विश्वास गरिन्छ। यहाँ जाम्भोजीको ठूलो मन्दिर छ र उनका समकालीन भक्त डुडोजीको ''खण्डा'' (स्मृति चिह्न) सुरक्षित राखिएको छ। '''जाम्भा धाम''' वा ''जाम्भोलाव'' (फलौदी नजिक) गुरु जाम्भोजीका शिक्षाहरूको व्यवहारिक प्रयोगका लागि प्रसिद्ध छ। यहाँ उनले एक पवित्र ताल निर्माण गराएका थिए, जसलाई ''जाम्भा तालाव'' वा ''जाम्भ सरोवर'' भनिन्छ। यहाँ प्रत्येक वर्ष [[Chaitra Amavasya|चैत्र औंसी]]मा मेला लाग्छ। '''लालासर''' (बीकानेरको दक्षिण–पूर्व) गुरु जाम्भोजीको निधन भएको स्थान मानिन्छ।{{Citation needed|date=October 2023}} पछि उनको पार्थिव शरीर मुकाम लगिएको थियो। यहाँ हालै ठूलो सहयोगबाट भव्य मन्दिर निर्माण गरिएको छ। [[File:Bishnois_on_the_way_to_MuktiDham_Mukam_Bishnoi_Temple_from_Samrathal_Dhora_Bishnoi_temple..jpg|thumb|मुकाम र समराथल धोरा तर्फ जाँदै गरेका बिश्नोईहरूको धार्मिक जमघट]] ==जीवप्रति समर्पण== बिश्नोईहरू [[Thar desert|थार मरुभूमि]] क्षेत्रको वनस्पति र वन्यजन्तुको संरक्षणका लागि परिचित छन्।<ref name=dte>{{cite web|title=The Bishnoi, blackbuck and chinkara: What exactly were Guru Jambheshwar's principles regarding Thar wildlife? |url=https://www.downtoearth.org.in/wildlife-biodiversity/the-bishnoi-blackbuck-and-chinkara-what-exactly-were-guru-jambeshwars-principles-regarding-thar-wildlife |website=downtoearth.org |date=13 October 2024}}</ref> उनीहरू विश्वास गर्छन् कि मृत्युपछि उनीहरूको पुनर्जन्म हरिणको रूपमा हुनेछ।<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=ErE0DwAAQBAJ&dq=bishnois+deer&pg=PA1969 |title=Ethnobotany of India, Volume 5|publisher=Apple Academic Press|editor=Bir Bahadur, K. V. Krishnamurthy, T. Pullaiah |year=2017|isbn=978-1-351-74131-6 }}</ref> ===खेजडली नरसंहार=== बिश्नोईहरूले [[Amrita Devi|अमृता देवी]]को कथा वर्णन गर्छन्, जसले १२ सेप्टेम्बर १७३० मा [[Prosopis cineraria|खेजडी]] रुखहरू काट्ने विरोधमा आफ्ना ज्यान दिन प्रेरित गर्दै ३६३ जना बिश्नोईहरूलाई पनि बलिदान गर्न प्रेरित गरिन्। [[Jodhpur|जोधपुर]]का [[maharajah|महाराजा]] [[Abhai Singh of Marwar|अभय सिंह]]ले नयाँ दरबार निर्माणका लागि काठ आवश्यक परेपछि सैनिकहरूलाई [[Khejarli|खेजडली]] गाउँ (त्यतिबेला जेहनाड भनिन्थ्यो) मा रुख काट्न पठाएका थिए। सैनिकहरूको गतिविधि देखेपछि अमृता देवीले रुखलाई अँगालो हालेर काट्न रोक्ने प्रयास गरिन्। उनको परिवारले पनि त्यही तरिका अपनायो, र पछि अन्य स्थानीय मानिसहरू पनि यस आन्दोलनमा सहभागी भए। उनले सैनिकहरूलाई यो कार्य आफ्नो धर्ममाथि अपमान भएको बताउँदै रुख बचाउन आफू मर्न तयार रहेको घोषणा गरिन्। सैनिकहरूले उनलाई तथा अन्य मानिसहरूलाई हत्या गरे, जबसम्म अभय सिंहलाई घटनाबारे जानकारी भएन र उनले हस्तक्षेप गरी नरसंहार रोकेनन्।<ref>{{cite book |title=Dharma and Ecology of Hindu Communities: Sustenance and Sustainability |first=Pankaj |last=Jain |year=2011 |isbn=978-1-40940-591-7 |publisher=Routledge |url=https://books.google.com/books?id=VYcGDAAAQBAJ&pg=PA51 |page=51}}</ref><ref>{{cite web|url=http://edugreen.teri.res.in/explore/forestry/bisnoi.htm|title=The Bishnois|website=edugreen.teri.res.in|access-date=2017-08-20|archive-date=2 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170902155215/http://edugreen.teri.res.in/explore/forestry/bisnoi.htm|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170902155215/http://edugreen.teri.res.in/explore/forestry/bisnoi.htm |date=2017-09-02 }}</ref> [[File:363_Bishnoi_Sacrifice_Memorial.jpg|thumb|खेजडली गाउँ, जोधपुर, राजस्थान, भारतमा हरिया रुख बचाउन ज्यान गुमाएका ३६३ बिश्नोईहरूको स्मारक]] रुखहरूको संरक्षण गर्दै ज्यान गुमाएका ३६३ बिश्नोईहरूमध्ये केहीलाई खेजडलीमै दफन गरिएको थियो, जहाँ चार स्तम्भसहितको साधारण समाधि बनाइएको छ। प्रत्येक वर्ष सेप्टेम्बर महिनामा (हिन्दू पात्रोअनुसार ''भाद्रपद'' शुक्ल दशमी) बिश्नोईहरू यहाँ भेला भई आफ्ना पूर्वजहरूको बलिदानको स्मरण गर्छन्।<ref name=":0">{{Cite web|url=http://theviewspaper.net/nature-conservation-is-my-religion/|title=Nature Conservation is my Religion|last=Mehra|first=Satya Prakash|website=The Viewspaper|access-date=20 April 2020|archive-date=2 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150602063517/http://theviewspaper.net/nature-conservation-is-my-religion/|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150602063517/http://theviewspaper.net/nature-conservation-is-my-religion/ |date=2 June 2015 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://nvdatabase.swarthmore.edu/content/bishnoi-villagers-sacrifice-lives-save-trees-1730 |title=Global Nonviolent Action Database |access-date=2017-04-22}}</ref> ===सलमान खानको सिकार प्रकरण=== बिश्नोईहरू अधिकांश जनावरहरू, विशेष गरी ब्ल्याकबक (कालो हरिण), प्रति श्रद्धा र संरक्षणको भावना राख्छन्। बलिउड अभिनेता [[Salman Khan|सलमान खान]]ले सन् १९९८ मा [[1998 blackbuck poaching case|ब्ल्याकबक सिकार प्रकरण]]मा संलग्न रहेको आरोप लागेको थियो। बिश्नोई समुदायका सदस्यहरूले उनलाई घटनास्थलमै पक्राउ गरेको दाबी गरेका थिए; समुदायको विरोधका कारण अधिकारीहरूले उनलाई पक्राउ गरी मुद्दा चलाए।<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=DF_af8_547EC&q=Blackbuck |quote=The determined protests of the Bishnois, who claimed to have caught the actor red-handed and on whose land the hunting had taken place, resulted in his arrest and trial. |title=Sacred Animals of Krishna |author=Nanditha Krishna |publisher=Penguin UK |isbn=978-8184751826 |year=2014}}</ref> सन् २०२३ मा गैंगस्टर [[Lawrence Bishnoi|लरेन्स बिश्नोई]]ले सलमान खानले ब्ल्याकबक सिकारका लागि बिश्नोई समुदायसँग माफी नमागेमा उनलाई मार्ने धम्की दिएका थिए।<ref>{{cite news|title=Lawrence Bishnoi says his goal is to kill Salman Khan |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/lawrence-bishnoi-says-his-goal-is-to-kill-salman-khan/articleshow/98788816.cms |date=20 March 2023 |newspaper=The Times of India}}</ref> ==प्रमुख व्यक्तिहरू== * [[Amrita Devi|अमृता देवी]], [[Khejarli massacre|खेजडली नरसंहार]]की शहीद * [[Bhajan Lal Bishnoi|भजनलाल बिश्नोई]], [[Haryana|हरियाणा]]का पूर्व मुख्यमन्त्री<ref>{{cite news|title=Will Caste Politics Overturn BJP's Anti-incumbency in Haryana? |date=19 September 2024 |website=The Wire |url=https://m.thewire.in/author/Aamir-Shakil}}</ref> * [[Bhavya Bishnoi|भव्य बिश्नोई]], हरियाणाका भारतीय राजनीतिज्ञ * [[Chaitanya Bishnoi|चैतन्य बिश्नोई]], भारतीय क्रिकेटर * [[Chander Mohan|चन्दर मोहन बिश्नोई]], हरियाणाका पूर्व उपमुख्यमन्त्री * [[Jagdish Bishnoi|जगदीश बिश्नोई]], भारतीय भाला फ्याँक खेलाडी * [[Jaswant Singh Bishnoi|जसवन्त सिंह बिश्नोई]], [[Rajasthan|राजस्थान]]का भारतीय राजनीतिज्ञ * [[Khamu Ram Bishnoi|खामु राम बिश्नोई]], वातावरण संरक्षण अभियन्ता (प्लास्टिक प्रदूषणविरुद्ध अभियानका लागि परिचित) * [[Kiran Bishnoi|किरण बिश्नोई]], भारतीय स्वतन्त्र कुस्ती खेलाडी * [[KK Vishnoi|के.के. विष्नोई]], राजस्थानका भारतीय राजनीतिज्ञ * [[Kuldeep Bishnoi|कुलदीप बिश्नोई]], हरियाणाका भारतीय राजनीतिज्ञ * [[Lawrence Bishnoi|लरेन्स बिश्नोई]], भारतीय अपराधी<ref>{{cite news|title=Salman Khan to Sidhu Moosewala: What Lawrence Bishnoi said in 'jail interview' |date=15 March 2023 |newspaper=Hindustan Times |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/salman-khan-to-sidhu-moosewala-what-lawrence-bishnoi-said-in-jail-interview-101678882572184.html}}</ref> * [[Mahendra Bishnoi|महेन्द्र बिश्नोई]], राजस्थानका भारतीय राजनीतिज्ञ * [[Poonam Chand Vishnoi|पूनम चन्द विष्नोई]], राजस्थान विधानसभाका पूर्व सभामुख * [[Radheshyam Bishnoi|राधेश्याम बिश्नोई]], वन्यजन्तु संरक्षणकर्मी तथा पशु उद्धारकर्ता * [[Rajesh Bishnoi|राजेश बिश्नोई]], भारतीय क्रिकेटर * [[Ram Narayan Bishnoi|राम नारायण बिश्नोई]], राजस्थानका पूर्व मन्त्री * [[Ram Singh Bishnoi|राम सिंह बिश्नोई]], राजस्थानका भारतीय राजनीतिज्ञ * [[Ranaram Bishnoi|रनाराम बिश्नोई]], [[Jodhpur|जोधपुर]]का वातावरणविद् * [[Ravi Bishnoi|रवि बिश्नोई]], भारतीय अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटर * [[Renuka Bishnoi|रेणुका बिश्नोई]], हरियाणाका भारतीय राजनीतिज्ञ * [[Shweta Bishnoi|श्वेता बिश्नोई]], भारतीय क्रिकेटर * [[Sukhram Bishnoi|सुखराम बिश्नोई]], राजस्थानका भारतीय राजनीतिज्ञ * [[Vijay Bishnoi|विजय बिश्नोई]], [[Gauhati High Court|गौहाटी उच्च अदालत]]का मुख्य न्यायाधीश == सन्दर्भ== p4wnlps1pd826educ54jr6ffiyuk241 0 149337 1395649 1371773 2026-11-11T19:43:39Z Rotondus 34710 चित्र 1395649 wikitext text/x-wiki [[चित्र:The Death of Maricha.jpg|अङ्गुठाकार]] {{छोटो विवरण|रामायणका एक राक्षस}} हिन्दु महाकाव्य ''[[रामायण]]'' मा, '''मारीच''' एक [[राक्षस]] हुन्, जसलाई महाकाव्यका नायक र [[विष्णु]]का [[अवतार]] [[राम]]ले वध गरेका थिए। उनलाई रामायणका प्रमुख प्रतिनायक [[रावण]]को सहयोगीका रूपमा उल्लेख गरिएको छ। उनको सबैभन्दा उल्लेखनीय भूमिका रामकी पत्नी [[सीता]]को अपहरणमा रहेको छ। आफ्नी आमा [[ताडका]] र भाइ [[सुबाहु]]सँगै राक्षस हुने श्राप पाएका मारीचले सुरुमा ऋषिमुनिहरूलाई आतङ्कित बनाएर आफ्नो जीवन बिताएका थिए। ऋषि [[विश्वामित्र]]को आग्रहमा रामले उनलाई पराजित गरेका थिए। उनले पुनः रामलाई मार्ने प्रयास गरेका थिए तर ज्यान जोगाउन भाग्नुपरेको थियो। अन्ततः, मारीचले सुनौलो मृगको रूप धारण गरेर रावणलाई सीता अपहरण गर्न सहयोग गरेका थिए। == पौराणिक कथा == === प्रारम्भिक जीवन === मारीच सुन्द र [[ताडका]] नामकी एक [[यक्षिणी]]का छोरा थिए। ताडका यक्ष राजा सुकेतुकी छोरी थिइन्, जसलाई उनले भगवान् [[ब्रह्मा]]को आशीर्वाद स्वरूप प्राप्त गरेका थिए। मारीचका एक भाइ [[सुबाहु]] पनि थिए। यी दाजुभाइ सुरुमा निकै सुन्दर र कुलीन चरित्रका थिए। उनीहरूले जादुविद्यामा निपुणता हासिल गरेका थिए। एक पटक सुन्दले नशाको अवस्थामा ऋषि [[अगस्त्य]]को [[आश्रम]]मा आक्रमण गरेका थिए। क्रोधित अगस्त्यले आफ्नो तपोबलद्वारा उनलाई भष्म पारिदिएका थिए। ताडकाले सुन्दको मृत्युको खबर पाएसँगै उनले र उनका छोराहरूले ऋषिसँग बदला लिन आक्रमण गरेका थिए। अगस्त्यले ताडका, मारीच र सुबाहुलाई श्राप दिई कुरूप र दुष्ट [[राक्षस]]मा परिणत गरिदिएका थिए। त्यसपछि ताडका र उनका छोराहरू राक्षसहरूका कुलपिता [[सुमाली]]सँग सहायता माग्न [[पाताल]] लोक जान्छन्। सुमालीले उनीहरूलाई आफ्ना नाति तथा [[लङ्का]]का राक्षस राजा [[रावण]]कहाँ लिएर जान्छन्। रावणले उनीहरूलाई [[सरयू नदी]]को किनारमा (महानन्दा र कालिन्द्री नदीको सङ्गम नजिक हुन सक्ने) अवस्थित मलद र करुष राज्यहरू कब्जा गर्न मद्दत गर्छन्। यी तीनै जनाले ती राज्यहरू ध्वस्त पारेर घना जङ्गलमा परिणत गरिदि‍न्छन् जसलाई 'ताडका वन' भनिन थालिन्छ। उनीहरूले त्यहाँका मानिसहरूलाई आतङ्कित पारेर जङ्गलमा पस्ने जोकोहीलाई खान थाल्छन्। देवता, दानव, मानव र यहाँसम्म कि सूर्य र बादल पनि ताडका र उनका छोराहरूको क्षेत्रमा प्रवेश गर्ने साहस गर्दैनथे। मारीच र सुबाहुले त्यस क्षेत्रका ऋषिमुनिहरूलाई सताउने र उनीहरूको [[यज्ञ]] नष्ट गर्ने गर्दथे। यी दाजुभाइले यज्ञको वेदीमा रगत, मासु र हड्डीहरू फ्याँकेर ऋषिहरूको पवित्र अनुष्ठान अपवित्र तुल्याउँथे।<ref name="Taraka">{{cite encyclopedia|url=http://mythfolklore.net/india/encyclopedia/taraka.htm|title= Taraka (Thataka)|encyclopedia=Encyclopedia for Epics of Ancient India}}</ref>{{Sfn|Sehgal|1999|pp=200-2}}<ref name="Mani">{{cite book|author=Mani, Vettam|title=Puranic Encyclopaedia|url=https://archive.org/details/puranicencyclopa00maniuoft|year=1975|pages=486–7}}</ref><ref name="Tataka">{{cite book|author=Mani, Vettam|title=Puranic Encyclopaedia|url=https://archive.org/details/puranicencyclopa00maniuoft|year=1975|page=787}}</ref><ref name="Pāṇḍuraṅgārāva1994">{{cite book|author=Āi Pāṇḍuraṅgārāva|title=Valmiki: Makers of Indian Literature|year=1994|pages=71–72}}</ref> === दण्डकारण्यमा रामसँगको सामना=== रामकी सौतेनी आमा [[कैकेयी]]को आग्रहमा राजा दशरथले राम, लक्ष्मण र सीतालाई चौध वर्षको लागि वनवास पठाएका हुन्छन्। उनीहरू अयोध्याबाट दक्षिणतर्फ लाग्छन् र [[दण्डकारण्य]] (दण्डक वन) हुँदै गोदावरी नदीको किनारमा पुगे्छन् जहाँ उनीहरूले [[पञ्चवटी]]मा एउटा आश्रम बनाउँछन्। मारीचले रावणसँग कुरा गर्दा निम्न घटनाको स्मरण गर्छन्। यद्यपि, यो घटना ''रामायण'' को कालक्रमिक कथामा छुट्टै घटनाको रूपमा देखा पर्दैन। मारीच दण्डकारण्यमा फर्किएर ज्वाला जस्तो जिब्रो र दुईवटा तिखा सिङ भएको जनावरको भेष धारण गर्छन्। उनका साथमा जनावरकै रूपमा अन्य दुई राक्षसहरू पनि हुन्छन्। उनीहरू मानव मासु खान्थे र तीर्थस्थलहरूमा पुगेर तपस्वीहरूलाई आतङ्कित बनाउँथे। उनीहरूले तपस्वीहरूको हत्या गर्थे र उनीहरूको रगत पिउँथे। एक पटक, मारीचले राम, लक्ष्मण र सीतालाई देख्छन्। आफ्नो पुरानो मुठभेड सम्झँदै मारीचले बदला लिनका लागि आफ्ना राक्षस साथीहरूसहित डरलाग्दो जनावरको रूपमा उनीहरूमाथि आक्रमण गर्छन्। रामले एकैसाथ तीनवटा बाण प्रहार गर्छन् जसले गर्दा मारीचका साथीहरूको मृत्यु हुन्छ तर तेस्रो बाण मारीचलाई थोरैले मात्रै छोएर जान्छ र उनी डराएर त्यहाँबाट भाग्छन्।{{Sfn|Pollock|2007|pp=164-5}} ज्यान जोगिएपछि मारीच एक सन्त व्यक्तिको रूपमा परिवर्तन हुन्छन्। उनले एक तपस्वीको जीवन बिताउन थाल्छन्। उनले एउटा आश्रम स्थापना गर्दै जटा पाले र रूखको बोक्रा लगाउन थाल्छन्। उनले आफ्ना राक्षसी गुणहरू त्याग्छन् र आफ्ना गल्तीहरू महसुस गर्छन्। त्यस समयसम्म उनी रामका भक्त बनिसकेका हुन्छन्।<ref name="Mani"/><ref name="Pāṇḍuraṅgārāva1994"/>{{Sfn|Pollock|2007|pp=164-5}} अन्ततः रावणको रणनीतिका कारण उनको मृत्यु रामकै हातबाट हुने निश्चित हुन्छ। == सन्दर्भ सामग्रीहरू == {{सन्दर्भसूची}} {{Commons category|Mārīca|मारीच}} {{रामायण}} [[श्रेणी:रामायणमा राक्षसहरू]] hmosxrssdycqe5n4z8qdnh37s8oo8wf 0 149404 1395743 1364476 2026-11-12T01:00:20Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395743 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian political party | party_name = जन सुराज पार्टी | colorcode = #ffcd19 | symbol = स्कूलको झोला | flag = | foundation = {{Start date and age|df=yes|2024|10|02}} {{small|(''जन सुराज पार्टी''को रूपमा)}} ----{{Start date and age|df=yes|2022|05|02}} {{small|(''जन सुराज अभियान''को रूपमा)}} ---- | abbreviation = JSP | ideology = {{ubl|[[गांधीवाद]]|[[w:en:Social liberalism|सामाजिक उदारवाद]]}} | headquarters = सुइट नम्बर 2, पहिलो तल्ला, डाकिनेश्वर बिल्डिंग, 10 हेले रोड, नयाँ दिल्ली-110001 | logo = | founder = [[प्रशांत किशोर]] | leader = [[प्रशांत किशोर]] | chairman = | eci = [[List of political parties in India#Unrecognised parties|अमान्यता प्राप्त राजनीतिक दल (RUPP)]] | website = {{URL|https://www.jansuraaj.org/}} | loksabha_seats = {{Infobox political party/seats|0|543|hex=#ffcd19}} | rajyasabha_seats = {{Infobox political party/seats|0|245|hex={{party color|जन सुराज पार्टी}}}} | state_seats_name = [[बिहार विधान सभा]] | state_seats = {{Composition bar|0|243|hex={{party color|जन सुराज पार्टी}}}} | state_seats = {{Composition bar|0|243|hex=#ffcd19}}'''[[बिहार विधान सभा]]''' {{Composition bar|1|75|hex=#ffcd19}}'''[[बिहार विधान परिषद]]''' | state2_seats_name = [[बिहार विधान परिषद]] | state2_seats = {{Composition bar|1|75|hex={{party color|जन सुराज पार्टी}}}} | slogan = ''सही व्यक्ति, सही सोच र सामूहिक प्रयास''<br/>(''{{translation|Right people, right thinking, and collective effort}}'') | colours = {{Color box|#FFCD19}} पहेँलो | chairman = [[w:en:Uday Singh|उदय सिंह]] (''राष्ट्रिय'') <br/> [[w:en:Manoj Bharti|मनोज भारती]] (''बिहार'') | Political position = [[Centrism|केंद्र]] | spokesperson = [[Pavan Varma|पवन वर्मा]] र यादवांश गिरी <ref>{{Cite web|url=https://x.com/jansuraajonline/status/1913144914218545260|title=महत्वपूर्ण सूचना - जन सुराज पार्टीका विचारहरू र पक्ष प्रेस/मिडियामा राख्न पार्टीको तर्फबाट राष्ट्रिय मुख्य प्रवक्ता श्री पवन वर्मा र श्री यादवांश गिरी अधिकृत छन्।}}</ref>}} '''जन सुराज पार्टी''' (अर्थात् ‘जनताद्वारा बनाईएको राम्रो शासन व्यवस्था’; संक्षेपमा '''JSP''') एक [[भारतका राजनीतिक दलहरूको सूची|भारतीय राजनीतिक दल]] हो, जसको स्थापना [[प्रशांत किशोर]]ले २ अक्टोबर २०२४ मा [[बिहार]]मा गरेका थिए। यो पार्टी ''जन सुराज अभियान''बाट उत्पन्न भएको हो—जुन किशोरले शुरु गरेका जमीनस्तरका पहलहरू थिए, जसले [[बिहारी जनता]]को मुद्दा बुझ्ने र भविष्यको शासनको खाका तयार गर्ने लक्ष्य राखेको थियो। == इतिहास == === गठन र प्रारम्भिक पहल === मे २०२१ मा [[पश्चिम बंगाल विधान सभा निर्वाचन २०२१|पश्चिम बंगाल]] र [[तमिलनाडु विधानसभा निर्वाचन २०२१|तमिलनाडु]]मा सफल चुनाव अभियानहरूपछि, किशोरले प्रत्यक्ष टेलिभिजनमा चुनाव रणनीतिकारको रूपमा आफ्नो सेवानिवृत्ति घोषणा गरे र भने, "म जुन काम गर्दैछु, त्यसलाई जारी राख्न चाहन्न। मैले पर्याप्त काम गरें। अब ब्रेक लिनु र जीवनमा केही नयाँ गर्न समय आएको छ। म यो स्थान छोड्न चाहन्छु।"<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/elections/west-bengal-assembly-polls-2021/story/prashant-kishor-retires-election-management-bengal-election-1798049-2021-05-02|title=After Bengal victory, Prashant Kishor retires from election management|date=2 May 2021|website=India Today|language=en|access-date=22 May 2025}}</ref> ५ मे २०२२ मा, उनले [[पटना]]मा एक प्रेस कन्फरेन्समा औपचारिक रूपमा ''जन सुराज अभियान''को उद्घाटन गरे, र सम्पूर्ण [[बिहार]]मा ३,५००+ किमीको [[पदयात्रा]] गर्ने आफ्नो योजना घोषणा गरे।<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/india/prashant-kishor-padyatra-bihar-political-party-7902317/|title=Prashant Kishor says no political party for now, announces 'padyatra' in Bihar|date=5 May 2022|website=The Indian Express|language=en|access-date=22 May 2025}}</ref> मे देखि अक्टोबर २०२२ सम्म, किशोरले राज्यभरिको यात्रा गर्दै विभिन्न पृष्ठभूमिका व्यक्तिहरूसँग भेटघाट गरी उनीहरूको समस्याहरू बुझे र दीर्घकालीन शासन रणनीति तयार गरे। == पदयात्रा र पार्टी गठन == जन सुराज पदयात्रा [[गांधी जयंती|२ अक्टोबर २०२२]] मा गांधी आश्रम, भिटिहरवा, [[पश्चिमी चम्पारण जिल्ला|पश्चिम चम्पारण]]बाट सुरु भएको थियो। दुई वर्षभित्र, किशोर र उनकी टीमले ५,०००+ गाउँहरूको भ्रमण गरी स्थानीय समुदायसँग प्रमुख मुद्दाहरूको पहिचान र १० वर्षे विकास रोडमैप तयार गरे।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/prashant-kishor-embarks-on-3500-km-padyatra-from-gandhi-ashram-in-bihars-champaran/article65963069.ece|title=Prashant Kishor embarks on 3,500 km 'padyatra' from Gandhi ashram in Bihar's Champaran|last=Tewary|first=Amarnath|date=2 October 2022|work=The Hindu|access-date=27 November 2024|language=en-IN}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://x.com/ANI/status/1925561887959523566|title=Jan Suraaj Founder Prashant Kishor says, "I have been going across Bihar for the last 3 years, including 2 years on foot"|last=ANI|first=ANI|date=22 May 2025|website=x.com (formely twitter)|access-date=23 May 2025}}</ref> अभियानका तीन मुख्य लक्ष्य थिए:<ref>{{Cite web|url=https://www.jansuraaj.org/padyatra?lang=en|title=Jan Suraaaj {{!}} बिहारको रूपान्तरणको लागि {{!}} For the transformation of Bihar|website=www.jansuraaj.org|access-date=27 November 2024}}</ref> # समाजको सहयोगमा '''जमीनी स्तरमा सक्षम व्यक्तिहरूको पहिचान''' गरी लोकतान्त्रिक प्लेटफर्म उपलब्ध गराउने। # स्थानीय समस्याहरूको र पंचायत तथा नगरपालिकाका प्राथमिकताहरूको खाका तयार गर्न अवसर बुझ्ने। # '''अर्को १५ वर्षको लागि दृष्टि दस्तावेज तयार गर्ने''', जसमा शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगार, आर्थिक विकास, कृषि, उद्योग र सामाजिक न्यायजस्ता १० मुख्य क्षेत्र समावेश हुनेछ। यस अवधिमा, [[भारतमा पंचायती राज|पंचायती राज]] प्रणाली मार्फत युवाहरूलाई राजनीति प्रवेशका लागि प्रशिक्षण दिन पीके यूथ क्लब लगायत विभिन्न पहलहरू सञ्चालन गरियो।<ref>{{Cite web|url=https://www.jansuraaj.org/youth-club?lang=en|title=Jan Suraaaj {{!}} बिहारको रूपान्तरणको लागि {{!}} For the transformation of Bihar|website=www.jansuraaj.org|access-date=22 May 2025}}</ref> === पार्टी गठन === २ अक्टोबर २०२४ मा, किशोरले आधिकारिक रूपमा जन सुराज पार्टी गठनको घोषणा गरे, १ करोड सदस्य आधार दाबी गर्दै। [[अनुसूचित जाति|एससी]] समुदायका पूर्व आईएफएस अधिकारी मनोज भारतीलाई बिहार राज्य अध्यक्ष नियुक्त गरियो।<ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/india-news/manoj-bharti-former-diplomat-iit-graduate-is-prashant-kishor-new-jan-suraaj-party-working-president-6701848|title=Ex Diplomat, IIT Grad Is Working President Of Prashant Kishor's New Party|website=NDTV.com|access-date=27 November 2024}}</ref> १९ मे २०२५ मा, १५० सदस्यीय राज्य कोर समितिले सर्वसम्मतिले [[पूर्णिया लोक सभा निर्वाचन क्षेत्र|पूर्णिया]]का दुई पटकका [[सांसद, लोक सभा|लोकसभा सांसद]] [[उदय सिंह]]लाई राष्ट्रिय अध्यक्ष चयन गर्यो।<ref>{{Cite web|url=https://news.abplive.com/elections/bihar-assembly-elections-prashant-kishor-named-uday-singh-as-jan-suraaj-party-s-president-1773418|title=Prashant Kishor Appoints Ex-BJP MP Uday Singh As Jan Suraaj's First National President|last=Focus|first=ABP Live|date=19 May 2025|website=news.abplive.com|language=en|access-date=22 May 2025}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" ! rowspan="2" style="background-color:#FFD700; color:black;" |नं. ! rowspan="2" style="background-color:#FFD700; color:black;" |चित्र ! rowspan="2" style="background-color:#FFD700; color:black;" |नाम (संस्थापक/अध्यक्ष/प्रवक्ता) <br />{{Small|(Founder/President/Spokesperson)}} ! colspan="3" style="background-color:#FFD700; color:black;" |कार्यकाल |- ! style="background-color:#FFD700; color:black;" |शुरुआत ! style="background-color:#FFD700; color:black;" |अवस्था ! style="background-color:#FFD700; color:black;" |उमेर |- !1 | |'''[[प्रशांत किशोर]]'''<br /><small>जन सुराज पार्टीका संस्थापक</small> |2 अक्टूबर 2024 |''अविकसित'' |{{Age in years and days|2024|10|02}} |- !2 |[[चित्र:Manoj_Kumar_Bharti_-_16112904.jpg|100x100पिक्सेल]] |'''मनोज भारती'''<br /><small>[[बिहार]] राज्यका प्रथम अध्यक्ष</small> |2 अक्टूबर 2024 |''अविकसित'' |{{Age in years and days|2024|10|02}} |- !3 | |'''[[उदय सिंह]]'''<br /><small>जन सुराज पार्टीका प्रथम राष्ट्रिय अध्यक्ष</small> |19 मई 2025 |''अविकसित'' |{{Age in years and days|2025|05|19}} |- !4 |[[चित्र:Pavan_Varma_2005.jpg|125x125पिक्सेल]] |'''[[पवन कुमार वर्मा|पवन वर्मा]]'''<br /><small>राष्ट्रिय मुख्य प्रवक्ता</small> |23 जनवरी 2025 |''अविकसित'' |{{Age in years and days|2025|01|23}} |} == विचारधारा == जेएसपी [[गांधीवाद]]को राजनीतिक दर्शन अनुसरण गर्दछ, र [[राजनीतिक वर्णक्रम|वैचारिक स्पेक्ट्रम]]मा [[केंद्रवाद]]बाट केन्द्र-वामसम्म आफूलाई स्थापित गर्छ। किशोरले पार्टीको मिशनलाई [[महात्मा गांधी]]कालीन स्वतन्त्रता पूर्व [[भारतीय राष्ट्रिय कांग्रेस|कांग्रेस]]लाई पुनर्जीवित गर्ने अभियानको रूपमा वर्णन गरेका छन्।<ref>{{Cite web|url=https://x.com/jansuraajonline/status/1892394900563644491|title=जन सुराज आजादी पूर्वको महात्मा गांधीको कांग्रेस पुनर्जीवित गर्ने अभियान हो।|last=Suraaj|first=Jan|website=X (formely Twitter)|access-date=23 May 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251212062851/https://x.com/jansuraajonline/status/1892394900563644491|archive-date=12 December 2025}}</ref> == चुनावी प्रदर्शन == === बिहार उपचुनाव (नवंबर २०२४) === प्रशांत किशोरको नेतृत्वमा जन सुराज पार्टीले १३ नवंबर २०२४ को बिहार उपचुनावमा आफ्नो चुनावी यात्रा सुरु गर्यो। चार विधानसभा क्षेत्रहरू—बेलागंज, इमामगंज (एससी), रामगढ़ र तरारी—बाट चुनाव लडे। भारतको निर्वाचन आयोगका अनुसार पार्टीको प्रदर्शन यस प्रकार थियो: {| class="wikitable sortable" |+ जन सुराज पार्टी-बिहार उपचुनाव, नवंबर २०२४ ! निर्वाचन क्षेत्र ! उम्मेदवार ! मतदान ! मत प्रतिशत ! स्थिति |- |[[बेलागंज विधानसभा निर्वाचन क्षेत्र, बिहार|बेलागंज]] |मोहम्मद अमजद |17,285 |10.66% |तीस्रो |- |इमामगंज (एससी) |जितेंद्र पासवान |37,103 |22.46% |तीस्रो |- |रामगढ़ |सुशील कुमार सिंह |6,513 |6.30% |चौथो |- |[[तरारी विधानसभा निर्वाचन क्षेत्र, बिहार|तरारी]] |किरण सिंह |5,592 |3.48% |तीस्रो |} == हेर्नुहोस् == [[बिहार विधानसभा चुनाव, 2025|बिहार विधानसभा चुनाव २०२५]] == संदर्भ == == बाह्य लिंक == * [https://www.jansuraaj.org/ आधिकारिक वेबसाइट] [[श्रेणी:बिहारको राजनीति]] f8waynfyecn0kd6uah3oyil4ojx5m65 3 151945 1395802 1395626 2026-11-12T04:12:47Z Saroj 31493 अधिसूचना: शीघ्र मेटाउने [[:वार्तालाप:फुयाल]]। 1395802 wikitext text/x-wiki ==विकिपिडियामा स्वागत छ!== <div style="width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|1px|3px|rgba(0, 0, 0, 0.35)}} {{border-radius|2px}}"> <div style="overflow:hidden; height:auto; background: #fff; width: 100%; padding-bottom:18px;"> <div style="font-size: 36px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 1.2em;">नमस्ते, Komalrajphuyalज्यू</div> <div style="font-size: 24px; padding-top: 0px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; color: #666; "> [[नेपाली विकिपिडिया]]मा हार्दिक [[विकिपिडिया:स्वागत|स्वागत]] छ! </div></div> <div style="vertical-align:middle; color: black; background-color:#fff"> <div style="display: flex; flex-flow: row wrap; background-color:#EAECF0; padding: 10px; padding-left: 25px; "> <div style="font-size: 18px; padding-top: 0px; margin-left: 0px; text-align: center; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.5em; color: #111; "> हालसम्म नेपाली विकिपिडियामा [[विशेष:Statistics|३०,०७९]] लेखहरू छन्। यसलाई बढाउन तपाईंको योगदानको आवश्यकता रहेको छ। आउनुहोस् तपाईं हामी सबै मिलेर नेपाली विकिपिडियालाई विश्वका अन्य प्रमुख [[:meta:List_of_Wikipedias/ne|भाषाका विकिपिडिया जत्ति कै धनी]] बनाऔँ। विकिपिडियाले कुनै पनि व्यक्तिलाई सम्पादन गर्ने अधिकार दिन्छ। मलाई आशा छ कि तपाईंले यहाँ मन पराउनुहुन्छ र योगदान गर्ने निर्णय गर्नुहुन्छ।</div> <div style="flex: 1 1 300px;"><br/> <div style="font-size: 17px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; font-weight:normal;">[[चित्र:Symbol support2 vote.svg|25px|alt=|link=]] सुरुवात</div> <div style="font-size: 15px;"> * पहिले [[विकिपिडिया:विकिपिडियाको बारेमा|विकिपिडियाको परिचय पृष्ठ]] पढ्नुहोस्। * तपाईंले कसरी [[मद्दत:सहायता विषयसूचि|विकिपिडियामा योगदान गर्न सक्नुहुन्छ]] जान्नुहोस्। * आफ्नो परिचय दिनको लागि तपाईंको [[प्रयोगकर्ता:Komalrajphuyal|प्रयोगकर्ता पृष्ठ]] बनाउनुहोला ताकि हामी तपाईंलाई अझ राम्रोसँग चिन्न सक्छौँ। (परिचय दिइरहनु आवश्यक नै भने छैन) </div> </div> <div style="flex: 1 1 300px;"><br/> <div style="font-size: 17px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; font-weight:normal;">[[चित्र:Artículo bueno-blue.svg|25px|alt=|link=]] सुझावहरू</div> <div style="font-size: 15px;"> * कृपया [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा/वार्तालाप पृष्ठ|वार्तालाप पृष्ठ]]मा चारवटा वक्र (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) प्रयोग गरि हस्ताक्षर गर्नुहोला। यसो गर्नाले वार्तालाप पृष्ठमा स्वत: तपाईंको नाम, वार्ता पृष्ठसूत्र र मिति थपिने छ। * यदि तपाईंलाई विकिपिडियामा केही समस्या परेको छ भने आफ्नो वार्तालाप पृष्ठमा <code>'''<nowiki>{{मद्दत}}</nowiki>'''</code> राख्नु होला। हाम्रा प्रयोगकर्ताहरूले तपाईंको समस्याको समाधान बताउने छन्। * नयाँ पृष्ठहरू [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा/सम्पादन|सम्पादन गर्दा]] वा [[विकिपिडिया:कसरी लेख बनाउने?|सिर्जना गर्दा]], [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा/सन्दर्भ|सन्दर्भ]]हरू थप्दा वा मेटाउँदा गल्ती गर्न डराउनु पर्दैन किनकि गल्ती जो कोहीबाट हुन् सक्छ। </div> </div> </div> <div style="padding: 10px; padding-left: 25px; "> <div style="text-align: center;"> {{clickable button 2|विकिपिडिया:कसरी लेख बनाउने?|कसरी लेख बनाउने?|class=mw-ui-constructive center}} </div> <div style="text-align: center;"> {{clickable button 2|विकिपिडिया:चिया घर|यदि तपाईंसँग प्रश्नहरू छन् भने यहाँ सोध्नुहोस्|class=mw-ui-constructive center}} </div> </div> </div> </div> '''स्वागतम्''', हामी नेपाली विकिपिडियामा तपाईंको सम्पादनको लागि पर्खिरहेका छौँ! -- [[User:नेपाली विकिपिडिया स्वागत|नेपाली विकिपिडिया स्वागत]] ([[User talk:नेपाली विकिपिडिया स्वागत|कुरा गर्नुहोस्]]) २०:५८, १० नोभेम्बर २०२६ (नेपाली समय) ==[[:वार्तालाप:फुयाल]]लाई [[विकिपिडिया:शीघ्र मेट्नुपर्ने आधार|शीघ्र मेटाउने]]== [[File:Information icon4.svg|48px|left|alt=|link=]] {{Quote box|quote=<p>यदि यो तपाईँले सृजना गर्नुभएको पहिलो लेख हो भने, तपाईँ [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा|लेखन सहयोग स्वशिक्षा]] पढ्न सक्नुहुन्छ।</p><p>लेख सृजना गर्न मद्दत गर्ने [[विकिपिडिया:लेख विजार्ड|लेख सहायिका]] पनि तपाईँ प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ।</p>|width=20%|align=right}} नमस्कार, विकिपिडियामा तपाईँलाई स्वागत छ। तपाईँलाई यो सूचित गरिन्छ कि पृष्ठ [[:वार्तालाप:फुयाल]] एक परीक्षण पृष्ठको रूपमा [[वि:शीमे#सा२|शीघ्र मेट्नुपर्ने मापदण्डको खण्ड सा२]] अन्तर्गत विकिपिडियाबाट हटाइएको छ। तपाईँले गर्न चाहनुहुने कुनै पनि अन्य परीक्षणहरूका लागि [[विकिपिडिया:प्रयोगस्थल|प्रयोगस्थल]] प्रयोग गर्नुहोस्। यदि तपाईँ हाम्रो ज्ञानकोशमा योगदान पुर्‍याउने बारेमा बढी जान्न चाहानुहुन्छ भने [[विकिपिडिया:स्वागत/नव आगन्तुक|स्वागत पृष्ठ]] हेर्नुहोस्। कृपया यी चिन्ताहरूलाई सम्बोधन नगरीकन सामग्री पुन: सृजना नगर्नुहोला, तर [[विकिपिडिया:नीतिहरूको सूची|विकिपिडियाका नीतिहरू तथा दिशानिर्देशहरू]] अनुरूप जानकारी थप्न नहिचकिचाउनुहोला। यदि तपाईँलाई लाग्छ यो पृष्ठ यस कारणले मेटाइनु हुँदैन, भविष्यका सन्दर्भ वा सुधारको लागि मेटाइएको सामग्री पुन: प्राप्त गर्न चाहनुहुन्छ भने, कृपया मेटाउने प्रशासकलाई {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BE%E0%A4%AA%3A%E0%A4%AB%E0%A5%81%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%B2|सम्पर्क गर्नुहोस्}}, वा यदि तपाईँले पहिले नै त्यसो गरिसक्नु भएको भए, तपाईँ एउटा अनुरोध [[विकिपिडिया:नमेटाउन अनुरोध|यहाँ]] राख्न सक्नुहुन्छ। <!-- Template:Db-test-deleted --><!-- Template:Db-csd-deleted-custom --> [[User:Saroj|Saroj]] ([[User talk:Saroj|कुरा गर्नुहोस्]]) ०९:५७, १२ नोभेम्बर २०२६ (नेपाली समय) gfszj7qpjo6b9gv77awq7bb60pka3yb 0 151948 1395879 1395645 2026-11-12T10:38:04Z InternetArchiveBot 53012 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 1395879 wikitext text/x-wiki {{Short description|भारतको जातीय समुदाय}} {{Infobox caste | caste_name = सुन्धी | image = [[File:Women in adivasi village, Umaria district, India.jpg|thumb|sudi women in Nepal low shudra caste ]] | caption = | religions = [[:en:Hinduism|हिन्दू धर्म]] | classification = पश्चिम बङ्गालमा अनुसूचित जाति; बिहार, झारखण्ड र ओडिशामा अत्यन्तै पिछडा वर्ग }} '''सुन्धी''' (Sundhi), जसलाई '''सोधी''', '''सुन्दी''', '''सुदी''', '''सुधी''' वा '''शौण्डिक''' पनि भनिन्छ, भारतको एक [[:en:Caste|जाति]] हो, जसको परम्परागत पेसा मदिरा (रक्सी) बनाउने रहेको छ।<ref>{{cite book |last=Mahana |first=Rajakishor |date=2019 |title=Negotiating Marginality Conflicts Over Tribal Development in India |url=https://books.google.com/books?id=LpCKDwAAQBAJ&dq=Sundhi+caste+brewing+of+alcohol&pg=PT156 |publisher=Taylor & Francis |isbn=9780429647826}}</ref><ref>{{cite book |last=Acharya |first=Manoranjan |date=2005 |title=Problems of Slums and Viable Strategies for Development |url=https://books.google.com/books?id=ZW1PAAAAMAAJ&q=Sundhi+caste+brewing+of+alcohol |publisher=Pratibha Prakashan |page=49 |isbn=9788177021080 |access-date=29 November 2020}}</ref><ref>{{cite web |editor-last=Taradatt |editor-first=Dr. |title=Odisha district gazetteers –Kandhamal |url=http://gopabandhuacademy.gov.in/sites/default/files/gazetter/Kandhamal_Gazetteer.pdf |website=gopabandhuacademy.gov.in |pages=73–74 |access-date=20 March 2022}}</ref> सुन्धीहरू [[:en:Bihar|बिहार]], [[:en:Jharkhand|झारखण्ड]] र [[:en:Odisha|ओडिशा]] राज्यमा [[:en: extremely Backward Class|अत्यन्तै पिछडा वर्ग]] श्रेणीमा समावेश छन्।<ref name="ODISHA">{{cite web |title=Minorities & Backward Classes Welfare Department Notification |url=https://www.odisha.gov.in/govtpress/pdf/2012/53.pdf |work=The Odisha Gazette |date=26 December 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160309192729/http://odisha.gov.in/govtpress/pdf/2012/53.pdf |archive-date=9 March 2016}}</ref><ref>{{cite web |title=Central List of OBCs for the State of Jharkhand |url=http://ncbc.nic.in/Writereaddata/cl/jharkhand.pdf |access-date=29 March 2019}}</ref><ref>{{cite web |title=OBC's List |url=http://scbc.bih.nic.in/ObcList.htm |website=www.scbc.bih.nic.in |archive-url=https://web.archive.org/web/20191103135501/http://scbc.bih.nic.in/ObcList.htm |archive-date=3 November 2019 |access-date=24 November 2020}}</ref> तथापि, सुरथ कुमार मलिकका अनुसार ओडिशाको [[:en:Koraput district|कोरापुट जिल्ला]]का सुन्धीहरू [[:en:Dalit|दलित]] समुदायका हुन्, जो अवैध रक्सी ([[:en:Moonshine|hooch]]) को व्यापार र साना व्यवसाय गर्छन्।<ref>{{cite journal |last=Malik |first=Suratha Kumar |date=4 September 2017 |title=Tribal-Dalit Conflict Over Land: A Case of Narayanpatna Land Movement in the Koraput District of Odisha |url=http://journals.sagepub.com/doi/10.1177/2455328X17722680 |journal=Contemporary Voice of Dalit |volume=9 |issue=2 |pages=184–193 |doi=10.1177/2455328X17722680 |issn=2455-328X |s2cid=182082528}}</ref> [[:en:West Bengal|पश्चिम बङ्गाल]]मा उनीहरू [[:en:Scheduled Caste|अनुसूचित जाति]]मा गनिन्छन्, जहाँ उनीहरूलाई [[:en:Shunri|शुन्री]] पनि भनिन्छ (साहा बाहेक)।<ref>{{cite book |author=Office of the Registrar General, India |title=Census of India, 1961 |url=https://books.google.com/books?id=ylmFAAAAIAAJ&q=sundhi+caste+west+bengal |publisher=Office of the Registrar General |page=1213}}</ref><ref>{{cite book |author=Bengal (India) |date=1883 |title=Vyavasthá-Darpana: Digest of Hindu Law as Current in Bengal. (Syámá Charana Sarkar.) |url=https://books.google.com/books?id=iVsSAAAAYAAJ&dq=Shunri+caste&pg=PA671 |page=671}}</ref><ref>{{cite book |last=Singh |first=K. S. |date=1992 |title=People of India: The scheduled castes |publisher=Anthropological Survey of India |page=1244}}</ref> नेपालको तराई क्षेत्रमा सुन्दी (सुदी) समुदायले पछिल्ला केही दशकमा सामाजिक हैसियत सुधार गरी "पानी नचल्ने" बाट "पानी चल्ने" समुदायमा स्थान बनाएको एक राष्ट्रिय प्रतिवेदनमा उल्लेख गरिएको छ। सुदीहरू नेपालमा निम्न-मध्यम जातका मधेशी जाति हुन्, जुन मधेशी दलितहरूभन्दा माथि छन् तर प्रभावशाली उच्च र उच्च-मध्यम मधेशी जातिहरूभन्दा तल छन्। नेपालमा आजभोलि केही सुदीहरूले पनि आफ्नो जात लुकाउन कोइरी/कुशवाहा जातिको थर महतो प्रयोग गर्छन्। <ref>{{cite web |title=Caste system in Nepal |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Caste_system_in_Nepal |website=Wikipedia |access-date=11 November 2026}}</ref> ब्रिटिश अधिकारी आर. भी. रसेलले आफ्नो ''The Tribes and Castes of the Central Provinces of India'' (१९१६) मा सुन्दीलाई मदिरा खारेर (distil गरेर) बनाउने जातिका रूपमा सूचीकृत गरेका थिए।<ref>{{cite book |last=Russell |first=R. V. |title=The Tribes and Castes of the Central Provinces of India |volume=IV |publisher=Macmillan and Co. |location=London |year=1916 |page=534 |url=https://www.gutenberg.org/ebooks/20668}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीहरू== {{reflist}} 3if5cwn4z60k5ssg5n1ni337q2dk084 3 151950 1395665 2026-11-11T22:32:17Z नेपाली विकिपिडिया स्वागत 28168 [[ढाँचा:नमस्ते|स्वागतम्]] 1395665 wikitext text/x-wiki ==विकिपिडियामा स्वागत छ!== <div style="width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|1px|3px|rgba(0, 0, 0, 0.35)}} {{border-radius|2px}}"> <div style="overflow:hidden; height:auto; background: #fff; width: 100%; padding-bottom:18px;"> <div style="font-size: 36px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 1.2em;">नमस्ते, Bandhu Koiralaज्यू</div> <div style="font-size: 24px; padding-top: 0px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; color: #666; "> [[नेपाली विकिपिडिया]]मा हार्दिक [[विकिपिडिया:स्वागत|स्वागत]] छ! </div></div> <div style="vertical-align:middle; color: black; background-color:#fff"> <div style="display: flex; flex-flow: row wrap; background-color:#EAECF0; padding: 10px; padding-left: 25px; "> <div style="font-size: 18px; padding-top: 0px; margin-left: 0px; text-align: center; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.5em; color: #111; "> हालसम्म नेपाली विकिपिडियामा [[विशेष:Statistics|३०,०८१]] लेखहरू छन्। यसलाई बढाउन तपाईंको योगदानको आवश्यकता रहेको छ। आउनुहोस् तपाईं हामी सबै मिलेर नेपाली विकिपिडियालाई विश्वका अन्य प्रमुख [[:meta:List_of_Wikipedias/ne|भाषाका विकिपिडिया जत्ति कै धनी]] बनाऔँ। विकिपिडियाले कुनै पनि व्यक्तिलाई सम्पादन गर्ने अधिकार दिन्छ। मलाई आशा छ कि तपाईंले यहाँ मन पराउनुहुन्छ र योगदान गर्ने निर्णय गर्नुहुन्छ।</div> <div style="flex: 1 1 300px;"><br/> <div style="font-size: 17px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; font-weight:normal;">[[चित्र:Symbol support2 vote.svg|25px|alt=|link=]] सुरुवात</div> <div style="font-size: 15px;"> * पहिले [[विकिपिडिया:विकिपिडियाको बारेमा|विकिपिडियाको परिचय पृष्ठ]] पढ्नुहोस्। * तपाईंले कसरी [[मद्दत:सहायता विषयसूचि|विकिपिडियामा योगदान गर्न सक्नुहुन्छ]] जान्नुहोस्। * आफ्नो परिचय दिनको लागि तपाईंको [[प्रयोगकर्ता:Bandhu Koirala|प्रयोगकर्ता पृष्ठ]] बनाउनुहोला ताकि हामी तपाईंलाई अझ राम्रोसँग चिन्न सक्छौँ। (परिचय दिइरहनु आवश्यक नै भने छैन) </div> </div> <div style="flex: 1 1 300px;"><br/> <div style="font-size: 17px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; font-weight:normal;">[[चित्र:Artículo bueno-blue.svg|25px|alt=|link=]] सुझावहरू</div> <div style="font-size: 15px;"> * कृपया [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा/वार्तालाप पृष्ठ|वार्तालाप पृष्ठ]]मा चारवटा वक्र (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) प्रयोग गरि हस्ताक्षर गर्नुहोला। यसो गर्नाले वार्तालाप पृष्ठमा स्वत: तपाईंको नाम, वार्ता पृष्ठसूत्र र मिति थपिने छ। * यदि तपाईंलाई विकिपिडियामा केही समस्या परेको छ भने आफ्नो वार्तालाप पृष्ठमा <code>'''<nowiki>{{मद्दत}}</nowiki>'''</code> राख्नु होला। हाम्रा प्रयोगकर्ताहरूले तपाईंको समस्याको समाधान बताउने छन्। * नयाँ पृष्ठहरू [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा/सम्पादन|सम्पादन गर्दा]] वा [[विकिपिडिया:कसरी लेख बनाउने?|सिर्जना गर्दा]], [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा/सन्दर्भ|सन्दर्भ]]हरू थप्दा वा मेटाउँदा गल्ती गर्न डराउनु पर्दैन किनकि गल्ती जो कोहीबाट हुन् सक्छ। </div> </div> </div> <div style="padding: 10px; padding-left: 25px; "> <div style="text-align: center;"> {{clickable button 2|विकिपिडिया:कसरी लेख बनाउने?|कसरी लेख बनाउने?|class=mw-ui-constructive center}} </div> <div style="text-align: center;"> {{clickable button 2|विकिपिडिया:चिया घर|यदि तपाईंसँग प्रश्नहरू छन् भने यहाँ सोध्नुहोस्|class=mw-ui-constructive center}} </div> </div> </div> </div> '''स्वागतम्''', हामी नेपाली विकिपिडियामा तपाईंको सम्पादनको लागि पर्खिरहेका छौँ! -- [[User:नेपाली विकिपिडिया स्वागत|नेपाली विकिपिडिया स्वागत]] ([[User talk:नेपाली विकिपिडिया स्वागत|कुरा गर्नुहोस्]]) ०४:१७, १२ नोभेम्बर २०२६ (नेपाली समय) 3z2qedh80jgrhjri8vh0zpu3kqmv4fv 3 151951 1395799 2026-11-12T04:10:42Z Saroj 31493 अधिसूचना: शीघ्र मेटाउने [[:प्रयोगकर्ता:Chhiringsherpavlog]]। 1395799 wikitext text/x-wiki == स्वागतम्! == नमस्कार, Chhiringsherpavlog, विकिपिडियामा [[विकिपिडिया:स्वागत/नव आगन्तुक|स्वागत]] छ! म आशा गर्दछु कि तपाईँलाई विकिपिडिया मनपर्‍यो र यहाँ रमाउनु हुनेछ। दुर्भाग्यवस, तपाईँले सृजना गर्नुभएको मध्ये एक वा बढी पृष्ठहरू, जस्तो कि [[प्रयोगकर्ता:Chhiringsherpavlog]], विकिपिडियाको [[विकिपिडिया:दिशानिर्देशहरू|सामग्री दिशानिर्देश]] अनुरूप नहुन सक्छ, र यसलाई सुरक्षित गर्न सकिदैन। सङ्क्षेपमा भन्नुपर्दा, लेखको शीर्षक [[विकिपिडिया:उल्लेखनियता|उल्लेखनीय]] र पहिले नै [[विकिपिडिया:विश्वसनीय स्रोत पहिचान|विश्वसनीय]] तथा [[विकिपिडिया:तेस्रो-पक्ष स्रोतहरू|स्वतन्त्र स्रोतहरू]]द्वारा प्रकाशित भएको हुनुपर्दछ। कृपया [[विकिपिडिया:लेख सृजना|लेख सृजना]] प्रक्रियाको विस्तृत सर्वेक्षणको लागि '''[[विकिपिडिया:तपाईँको पहिलो लेख|तपाईँको पहिलो लेख]]''' समीक्षा गर्नुहोस्। एक लेख सृजना गर्न मद्दतको लागि '''[[विकिपिडिया:लेख विजार्ड|लेख विजार्ड]]''' तपाईँलाई उपलब्ध छ, जहाँ लेखलाई समीक्षा र प्रकाशनको लागि विचार गरिनेछ। अरू कसैले सृजना गर्न सक्ने नयाँ लेखलाई कसरी अनुरोध गर्ने भन्ने बारेमा जानकारीको लागि, '''[[विकिपिडिया:अनुरोध गरिएका लेखहरू|अनुरोध गरिएका लेखहरू]]''' हेर्नुहोस्। यदि तपाईँ अलमलिनु भएको खण्डमा, '''[[विकिपिडिया:चिया घर|चिया घर]]'''मा आउनुहोस्, जहाँ अनुभवी विकिपिडियनहरूले तपाईँलाई प्रक्रियाहरूका बारेमा मद्दत गर्न सक्छन्। विकिपिडियामा नयाँ हुनुहुन्छ? कृपया हाम्रो [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा|स्वशिक्षा]] वा सम्पादन सम्बन्धी आधारभूत कुराहरू सिक्न [[विकिपिडिया:योगदान|विकिपिडिया पृष्ठमा योगदान]] हेर्नुहोस्। तल लेख सृजनाको बारेमा केहि अन्य सहयोगी पृष्ठहरू दिइएको छ। * [[विकिपिडिया:नयाँ पृष्ठ कसरी आरम्भ गर्ने|नयाँ पृष्ठ कसरी बनाउने]] * [[विकिपिडिया:योगदान|तपाईँको पहिलो लेख]] * [[विकिपिडिया:नेपालीमा राम्रा लेख लेख्नको निम्ति सहायता|राम्रा लेख कसरी लेख्ने]] * [[विकिपिडिया:पञ्च स्तम्भ|विकिपिडियाका पाँच स्तम्भ]] * [[मद्दत:सहायता|सहायता पृष्ठ]] * [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा|स्वशिक्षा]] म आशा गर्दछु कि तपाईँ एक [[विकिपिडिया:विकिपिडियन|विकिपिडियन]] भएर सम्पादन गर्दा रमाउनुभयो होला! कृपया वार्ता पृष्ठहरूमा जहिले पनि चारवटा टिल्डहरू (<nowiki>~~~~</nowiki>); प्रयोग गरेर आफ्नो नामको हस्ताक्षर गर्नुहोला यसले स्वतः तपाईँको नाम र मिति सहितको हस्ताक्षर उत्पन्न गर्दछ। यदि तपाईँसँग केहि प्रश्नहरू छन् भने कृपया मलाई मेरो वार्ता पृष्ठमा सोध्न सक्नुहुन्छ<!-- ढाँचा:प्रथम लेख --> वा आफ्नो प्रश्न सहित तपाईँ यो पृष्ठमा '''{{tl|मद्दत}}''' ढाँचा राख्न सक्नुहुन्छ, र तपाईँको प्रश्नहरूको जवाफ चाँडैनै कसैले दिनुहुनेछ। फेरि, स्वागत छ!&nbsp;[[User:Saroj|Saroj]] ([[User talk:Saroj|कुरा गर्नुहोस्]]) ०९:५५, १२ नोभेम्बर २०२६ (नेपाली समय) ==[[:प्रयोगकर्ता:Chhiringsherpavlog]]लाई [[विकिपिडिया:शीघ्र मेट्नुपर्ने आधार|शीघ्र मेटाउने]]== [[File:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] {{Quote box|quote=<p>यदि यो तपाईँले सृजना गर्नुभएको पहिलो लेख हो भने, तपाईँ [[विकिपिडिया:स्वशिक्षा|लेखन सहयोग स्वशिक्षा]] पढ्न सक्नुहुन्छ।</p><p>लेख सृजना गर्न मद्दत गर्ने [[विकिपिडिया:लेख विजार्ड|लेख सहायिका]] पनि तपाईँ प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ।</p>|width=20%|align=right}} The page [[:प्रयोगकर्ता:Chhiringsherpavlog]] has been speedily deleted from Wikipedia. This was done under [[Wikipedia:Criteria for speedy deletion#G11|section G11 of the criteria for speedy deletion]], because the page seemed to be unambiguous advertising which only promoted a company, group, product, service, person, or point of view and would need to have been fundamentally rewritten in order to become encyclopedic. Please read [[Wikipedia:Spam|the guidelines on spam]] and [[Wikipedia:FAQ/Organizations]] for more information. कृपया यी चिन्ताहरूलाई सम्बोधन नगरीकन सामग्री पुन: सृजना नगर्नुहोला, तर [[विकिपिडिया:नीतिहरूको सूची|विकिपिडियाका नीतिहरू तथा दिशानिर्देशहरू]] अनुरूप जानकारी थप्न नहिचकिचाउनुहोला। यदि तपाईँलाई लाग्छ यो पृष्ठ यस कारणले मेटाइनु हुँदैन, भविष्यका सन्दर्भ वा सुधारको लागि मेटाइएको सामग्री पुन: प्राप्त गर्न चाहनुहुन्छ भने, कृपया मेटाउने प्रशासकलाई {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE%3AChhiringsherpavlog|सम्पर्क गर्नुहोस्}}। <!-- Template:Db-spam-deleted --><!-- Template:Db-csd-deleted-custom --> [[User:Saroj|Saroj]] ([[User talk:Saroj|कुरा गर्नुहोस्]]) ०९:५५, १२ नोभेम्बर २०२६ (नेपाली समय) 6hm7jreigrzxe59hm6jb73cyoogug0j 0 151952 1395887 2026-11-12T11:48:35Z Kandarpajit Kallol 12726 नयाँ पृष्ठ: '''बङ्गलादेशको लोकसाहित्य''' [[बङ्गाली साहित्य]], संस्कृति, परम्परा र सम्पदाको क्षेत्रमा विशेष भूमिका खेल्ने साहित्यिक विधा हो। यद्यपि यसको सिर्जना ग्रामीण समुदायका मानिसहरूद्व... 1395887 wikitext text/x-wiki '''बङ्गलादेशको लोकसाहित्य''' [[बङ्गाली साहित्य]], संस्कृति, परम्परा र सम्पदाको क्षेत्रमा विशेष भूमिका खेल्ने साहित्यिक विधा हो। यद्यपि यसको सिर्जना ग्रामीण समुदायका मानिसहरूद्वारा गरिएको हो र यो पुस्तौँदेखि मौखिक रूपमा प्रसारित हुँदै आएको छ, तथापि यस लोकसाहित्यले बङ्गाली साहित्यलाई समृद्ध बनाएको छ। व्यक्तिविशेषका सिर्जनाहरू सामाजिक परम्पराको हिस्सा बनेका छन्, जसका माध्यमबाट प्रेम, भावना, संवेदना र विचारहरू अभिव्यक्त गरिएका छन्। == इतिहास == इस्वी संवत् ३०० देखि यस क्षेत्रमा क्रमशः [[मौर्य साम्राज्य|मौर्य वंश]], [[गुप्त साम्राज्य|गुप्त वंश]], [[पाल साम्राज्य|पाल वंश]], सेन वंश र [[मुसलमान]]हरूको शासन रह्यो। यस क्षेत्रका मानिसहरू उनीहरूको जीवनशैली र [[संस्कृति]]बाट प्रभावित भए। त्यसपछि पोर्चुगल, [[फ्रान्स]] र बेलायतबाट आएका जहाजहरूले यस देशका बन्दरगाहहरूमा लङ्गर हाले। उनीहरूले यस देशमा वस्तुहरू मात्र नभई आफ्ना संस्कृतिहरू पनि लिएर आए। प्रत्येक समुदायले भौतिक रूपमा मात्र नभई सांस्कृतिक रूपमा पनि यस देशमा आफ्नो छाप छोड्यो र यसरी यहाँको संस्कृतिको जग बसाल्यो। == बङ्गाली लोकसाहित्यका साधकहरू == ग्रामीण जनताको ठूलो समूहले लोकसाहित्यमा योगदान पुर्‍याएको छ। उनीहरूमध्ये ठूलो सङ्ख्यामा लोककविहरू छन्, जसलाई सामान्यतया बायाती भनिन्छ। बायाती शब्दको उत्पत्ति पुरानो रुसी शब्द BAYAT बाट भएको हो। बङ्गालका माझीहरूले डुङ्गाका पाल उठाएर रमाइलोसँग भाटियाली गीत गाउँछन्। देशको उत्तरी भागमा गोरुगाडा वा भैँसीगाडा चलाउने मानिसहरूले गाडी चलाउँदा [[भवैय्या]] गीतको भाका गाउँछन्। [[बाउल|बाउल साधकहरू]] [[एकतारा]] बजाएर आफ्नो दर्शन प्रस्तुत गर्छन्।<ref>भाषा-शिक्षा - डा. हयात मामुद।</ref><br /> == विस्तार == बङ्गलादेशको लोकसाहित्य लोकसाहित्यका सबै परम्परागत विधाहरूमा फैलिएको छ। यसमा कथा, गीत, पहेली, उखान, अन्धविश्वास र मिथकहरू समावेश छन्। === लोकगीत === [[बङ्गलादेश]]को सङ्गीत मुख्यतः काव्यात्मक छ। यस देशको सङ्गीतमा वाद्ययन्त्रको तुलनामा मौखिक धुनको कुशलतामा बढी निर्भरता पाइन्छ। लोकगीतहरूलाई सात भागमा विभाजन गर्न सकिन्छ। ती हुन्: प्रेम, [[धर्म|धार्मिक विषय]], [[दर्शन]] र भक्ति, काम तथा कठिन परिश्रम, पेसा र जीविकोपार्जन, व्यङ्ग्य तथा हास्य र यी सबैको मिश्रण। अर्कोतर्फ, यस देशका लोकगीतहरूमा विभिन्न शैलीहरू पाइन्छन्। तीमध्ये बाउल गीत, [[भवैय्या]], भाटियाली, [[गम्भीरा]], [[कविगान]], [[जारी|जारीगान]], सारीगान, घाटु गान, जात्रा गीत, [[झुमुर|झुमुर गान]], जागेर गान आदि पर्दछन्। ==== बाउल गीत ==== [[चित्र:Fakir_Lalon_Shah.jpg|right|thumb|200x200px|लालनको जीवनकालमा बनाइएको उनको एक मात्र चित्र। यो चित्र ज्योतिरिन्द्रनाथ ठाकुरले बनाएका थिए।]] {{मुख्य|बाउल}} बाउल सङ्गीतले [[लालन|लालन शाह]]का गीतहरूमार्फत व्यापक पहिचान प्राप्त गरेको थियो। सन् २००५ मा [[संयुक्त राष्ट्र शैक्षिक, वैज्ञानिक तथा सांस्कृतिक सङ्गठन|युनेस्को]]ले बाउल सङ्गीतलाई मानवताको मौखिक तथा अमूर्त सम्पदाका उत्कृष्ट कृतिहरूमध्ये एकका रूपमा घोषणा गरेको थियो। बाउल साधकहरूको जीवनशैली अत्यन्त सरल हुन्छ। उनीहरू [[एकतारा]] बजाउँदै गीत गाएर गाउँगाउँ घुम्छन्।<ref>{{Cite web |date=18 June 2015 |title=Baul (Indian music) |url=https://www.britannica.com/topic/Baul |website=Encyclopædia Britannica Online}}</ref><ref name="tt">{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-02-06/news-and-interviews/28126586_1_sound-barrier-dur-dalai-lama|title=Bauled over|date=6 Feb 2010|work=The Times of India|access-date=4 July 2013|archive-date=4 November 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121104114314/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-02-06/news-and-interviews/28126586_1_sound-barrier-dur-dalai-lama|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite book|title=World and its People: Eastern and Southern Asia|year=2007|publisher=Marshal Cavendish Corporation|location=New York|isbn=978-0-7614-7631-3|page=480}}</ref> बाउल समुदायमा सबै धर्मका मानिसहरू पाइन्छन्, तर यसका सदस्यहरू मुख्यतः वैष्णव [[हिन्दु]] र सूफी [[मुसलमान]] हुन्छन्। लालन शाहलाई इतिहासका सबैभन्दा प्रसिद्ध बाउल सन्तहरूमध्ये एक मानिन्छ। बाउल साधकहरू बङ्गाली जनसङ्ख्याको अत्यन्त सानो हिस्सा भए तापनि बङ्गालको संस्कृतिमा उनीहरूको प्रभाव अद्वितीय छ। सन् २००५ मा बाउल गीतहरूलाई [[युनेस्को]]को [[:en:Masterpieces of the Oral and Intangible Heritage of Humanity|''मानवताको मौखिक तथा अमूर्त सम्पदाका उत्कृष्ट कृतिहरू'']]को सूचीमा समावेश गरिएको थियो।<ref>{{cite book |last=Paul |first=Harendra Chandra |chapter=Origin of the Bauls and their Philosophy |year=1987 |editor-last=Khan |editor-first=Shamsuzzaman |editor-link=Shamsuzzaman Khan |title=Folklore of Bangladesh |volume=1 |location=Dhaka |publisher=Bangla Academy |page=257 |quote=Faquir Lalan-Shah (1775–1891 A.D.), its greatest exponent}}</ref><ref>{{cite book|last=Chowdhury|first=Kabir|title=Folk Poems From Bangladesh|year=1985|publisher=Bangla Academy|location=Dhaka|pages=ii}}</ref><ref name="unesco">[http://portal.unesco.org/en/ev.php-URL_ID=30973&URL_DO=DO_TOPIC&URL_SECTION=201.html Masterpieces of the Oral and Intangible Heritage of Humanity]. UNESCO. 25 September 2005.</ref> ==== सिलहटको रहस्यवादी साहित्य ==== '''रहस्यवादी सङ्गीत''' अथवा सूफी गीतहरू बङ्गाली साहित्यको प्राचीन लोकपरम्पराको एक विशिष्ट योगदान हुन्। ==== भवैय्या ==== भवैय्या गीतहरूको उत्पत्तिस्थल रङपुर हो।<ref>{{Cite book |last=Rahman, Urmi. |title=Bangladesh - culture smart! : the essential guide to customs & culture |date=2014 |publisher=Kuperard |isbn=978-1-85733-696-2 |pages=121 |oclc=883354783}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Ahmed |first1=A. F. Salahuddin |last2=Chowdhury |first2=Bazlul Mobin |title=Bangladesh, national culture, and heritage : an introductory reader |date=2004 |publisher=University of Michigan |isbn=984-8509-00-3 |pages=407 |oclc=56598621}}</ref><ref>{{Cite book |last=Khan |first=Mobarak Hossain |title=Music and its study |year=1988 |location=New Delhi |publisher=Sterling Publishers |page=69 |isbn=81-207-0764-8 |oclc=18947640}}</ref><ref>"The Goalpariya folk music genre (which combines both song and dance), originating in the Goalpara region of Assam, contains several characteristic yet diverse themes, principally spirituality, longing, desire, and separation. Based on these themes, the songs and dances are categorized into different groups. Two important categories of Goalpariya lokageet (the Assamese term for folk music) are bhawaiya and chatka." {{harvcol|Sarma|Monteiro|2019|p=331}}</ref> बङ्गलादेशको उत्तरी भागमा नदी तथा नहरहरूको कमीका कारण गोरुगाडाबाट यातायात गर्नु सामान्य थियो। गोरुगाडा चलाउने चालकलाई रातको समयमा गाडी चलाउँदा विरहको अनुभूति हुन्थ्यो र उनी आफैँ गीत गाउँथे। उबडखाबड बाटोमा गाडीका पाङ्ग्राहरू गुड्दा गीतको भाका टुट्ने र मोडिने गर्थ्यो। यस प्रकारको टुटेको वा मोडिएको भाका भवैय्या गीतहरूको प्रमुख विशेषता हो। यी गीतहरूले स्थानीय संस्कृति, ग्रामीण जीवन, मानिसहरूको कार्यक्षेत्र र पारिवारिक समारोहहरू आदिलाई प्रतिबिम्बित गर्छन्। ==== भाटियाली ==== भाटियाली [[बङ्गलादेश]]का तल्लो नदीय क्षेत्रमा प्रचलित लोकप्रिय लोकगीत हो। भाटियाली गीतहरूको उत्पत्ति र प्रारम्भिक अभ्यास नदीहरूले घेरिएको मैमनसिंह क्षेत्रमा [[ब्रह्मपुत्र नदी]]को उत्तरपूर्वी भागमा भएको थियो र त्यहाँ यसको व्यापक प्रभाव रहेको थियो। ==== गम्भीरा ==== गम्भीरा बङ्गलादेशको चपाइनवाबगञ्ज जिल्ला र पश्चिम बङ्गालको माल्दा क्षेत्रमा प्रचलित छ।<ref>{{cite book |last1=Bangladesh. Calaccitra o Prakāśana Bibhāga |title=Bangladesh Quarterly, Volume 8 |date=1988 |publisher=University of California |pages=4–8}}</ref><ref>{{cite book |author1=A. F. Salahuddin Ahmed |author-link1=A. F. Salahuddin Ahmed |author2=Bazlul Mobin Chowdhury |title=Bangladesh, national culture, and heritage: an introductory reader |date=2004 |publisher=Independent University, Bangladesh |pages=407–410 |isbn=978-984-8509-00-5}}</ref><ref name="rubin">{{cite book |last1=Don Rubin |last2=Chua Soo Pong |last3=Ravi Chaturvedi |last4=Minoru Tanokura |last5=Ramendu Majundar |title=The World Encyclopedia of Contemporary Theatre: Asia/Pacific |date=2001 |publisher=Taylor & Francis |isbn=9780415260879 |pages=78–86}}</ref><ref>{{Cite news |url=http://www.thedailystar.net/news-detail-93439|title=Mango festival and cultural programme in Chapainawabganj|work=The Daily Star|date=20 June 2009 |access-date=2016-04-02}}</ref><ref>{{Cite news |url=http://www.thedailystar.net/rajshahi-university-school-college-wins-divisional-round-36391|title=Rajshahi University School, College wins divisional round|work=The Daily Star|date=9 August 2014 |access-date=2016-04-02}}</ref> ==== कविगान ==== कविगान बङ्गाली लोकसङ्गीतको एक विशेष शैली हो। ==== जारीगान ==== "जारी" शब्दको अर्थ विलाप वा रुनु हो। यस शब्दको उत्पत्ति [[फारसी भाषा]]बाट भएको हो। यद्यपि बङ्गाली भाषामा यस शब्दको अर्थ अझ व्यापक भएको छ। यो गीतशैली सत्रौँ शताब्दीदेखि नै बङ्गालमा लोकप्रिय रहँदै आएको छ। केही मुस्लिम समुदायमा यी गीतहरू गाएमा वर्षा हुन्छ भन्ने विश्वास प्रचलित छ।<ref>असम शब्दकोश, [[शान्तनु कौशिक बरुवा]], बनलता, २००१, पृष्ठ ९७ (१)।</ref> ==== मैमनसिंह क्षेत्रका गीतहरू ==== मैमनसिंह क्षेत्रका परम्परागत [[पालागान|लोकगीतहरू]]लाई सामूहिक रूपमा '''मैमनसिंह गीतिका''' भनिन्छ। प्राचीन कालदेखि नै यी गीतहरू मौखिक रूपमा मानिसहरूबीच प्रसारित हुँदै आएका छन्। सन् १९२३–१९३२ को अवधिमा डा. दीनशचन्द्र सेनले यी गीतहरूको सम्पादन गरी [[कलकत्ता विश्वविद्यालय]]बाट प्रकाशित गराएका थिए। यी महाकाव्यात्मक गीतहरूको सङ्कलन वर्तमान नेतृकोना जिल्लाको ऐथर निवासी चन्द्रकुमार डेले गरेका थिए। ==== पूर्व बङ्गाल गीतिका ==== [[पूर्व बङ्गाल]] क्षेत्रको परम्परागत लोकसाहित्यलाई सामूहिक रूपमा '''पूर्व बङ्गाल गीतिका''' भनिन्छ। प्राचीन कालदेखि मौखिक रूपमा प्रसारित हुँदै आएका यी कथाहरू बङ्गाली साहित्यका अमूल्य सम्पदा हुन्। सन् १९२६ मा डा. दीनशचन्द्र सेनले [[कलकत्ता विश्वविद्यालय]]को आर्थिक सहयोगमा यी कथाहरूको सम्पादन तथा प्रकाशन गरेका थिए। पछि सन् १९७१–१९७५ को अवधिमा क्षितीशचन्द्रले मूल सामग्री र प्राचीन पूर्व बङ्गाल गीतिकाका सात खण्डहरू प्रकाशित गरे। ==== सिलहट गीतिका ==== सिलहटका मानिसहरूद्वारा सिर्जना गरिएका मौखिक लोककथा, कथाहरू र जात्रा आदिलाई सामूहिक रूपमा '''सिलहट गीतिका''' भनिन्छ। === लोककथाहरू === लोककथा भन्नाले पुस्तौँदेखि मौखिक रूपमा प्रसारित हुँदै आएका सबै प्रकारका कथाहरूलाई बुझिन्छ। == थप पढाइ == * दीनशचन्द्र सेन, ''मैमनसिंह गीति'', कलकत्ता, १९२३। * ''पूर्वबङ्ग गीतिका'', १९२६; मारिया एडवर्ड्स लीचद्वारा सम्पादित। * आशुतोष भट्टाचार्य, ''बङ्गालको लोकसाहित्य'', खण्ड १, कलकत्ता, १९६३। == सन्दर्भहरू == [[श्रेणी:लोकसंस्कृति]] [[श्रेणी:लोकगीत]] [[श्रेणी:बङ्गाली साहित्य]] [[श्रेणी:बङ्गलादेश]] bl7bgz5w497gfy9oo0eex6wcwj8sfn9 1395888 1395887 2026-11-12T11:50:03Z Kandarpajit Kallol 12726 1395888 wikitext text/x-wiki '''बङ्गलादेशको लोकसाहित्य''' [[बङ्गाली साहित्य]], संस्कृति, परम्परा र सम्पदाको क्षेत्रमा विशेष भूमिका खेल्ने साहित्यिक विधा हो। यद्यपि यसको सिर्जना ग्रामीण समुदायका मानिसहरूद्वारा गरिएको हो र यो पुस्तौँदेखि मौखिक रूपमा प्रसारित हुँदै आएको छ, तथापि यस लोकसाहित्यले बङ्गाली साहित्यलाई समृद्ध बनाएको छ। व्यक्तिविशेषका सिर्जनाहरू सामाजिक परम्पराको हिस्सा बनेका छन्, जसका माध्यमबाट प्रेम, भावना, संवेदना र विचारहरू अभिव्यक्त गरिएका छन्। == इतिहास == इस्वी संवत् ३०० देखि यस क्षेत्रमा क्रमशः [[मौर्य साम्राज्य|मौर्य वंश]], [[गुप्त साम्राज्य|गुप्त वंश]], [[पाल साम्राज्य|पाल वंश]], सेन वंश र [[मुसलमान]]हरूको शासन रह्यो। यस क्षेत्रका मानिसहरू उनीहरूको जीवनशैली र [[संस्कृति]]बाट प्रभावित भए। त्यसपछि पोर्चुगल, [[फ्रान्स]] र बेलायतबाट आएका जहाजहरूले यस देशका बन्दरगाहहरूमा लङ्गर हाले। उनीहरूले यस देशमा वस्तुहरू मात्र नभई आफ्ना संस्कृतिहरू पनि लिएर आए। प्रत्येक समुदायले भौतिक रूपमा मात्र नभई सांस्कृतिक रूपमा पनि यस देशमा आफ्नो छाप छोड्यो र यसरी यहाँको संस्कृतिको जग बसाल्यो। == बङ्गाली लोकसाहित्यका साधकहरू == ग्रामीण जनताको ठूलो समूहले लोकसाहित्यमा योगदान पुर्‍याएको छ। उनीहरूमध्ये ठूलो सङ्ख्यामा लोककविहरू छन्, जसलाई सामान्यतया बायाती भनिन्छ। बायाती शब्दको उत्पत्ति पुरानो रुसी शब्द BAYAT बाट भएको हो। बङ्गालका माझीहरूले डुङ्गाका पाल उठाएर रमाइलोसँग भाटियाली गीत गाउँछन्। देशको उत्तरी भागमा गोरुगाडा वा भैँसीगाडा चलाउने मानिसहरूले गाडी चलाउँदा [[भवैय्या]] गीतको भाका गाउँछन्। [[बाउल|बाउल साधकहरू]] [[एकतारा]] बजाएर आफ्नो दर्शन प्रस्तुत गर्छन्।<ref>भाषा-शिक्षा - डा. हयात मामुद।</ref><br /> == विस्तार == बङ्गलादेशको लोकसाहित्य लोकसाहित्यका सबै परम्परागत विधाहरूमा फैलिएको छ। यसमा कथा, गीत, पहेली, उखान, अन्धविश्वास र मिथकहरू समावेश छन्। === लोकगीत === [[बङ्गलादेश]]को सङ्गीत मुख्यतः काव्यात्मक छ। यस देशको सङ्गीतमा वाद्ययन्त्रको तुलनामा मौखिक धुनको कुशलतामा बढी निर्भरता पाइन्छ। लोकगीतहरूलाई सात भागमा विभाजन गर्न सकिन्छ। ती हुन्: प्रेम, [[धर्म|धार्मिक विषय]], [[दर्शन]] र भक्ति, काम तथा कठिन परिश्रम, पेसा र जीविकोपार्जन, व्यङ्ग्य तथा हास्य र यी सबैको मिश्रण। अर्कोतर्फ, यस देशका लोकगीतहरूमा विभिन्न शैलीहरू पाइन्छन्। तीमध्ये बाउल गीत, [[भवैय्या]], भाटियाली, [[गम्भीरा]], [[कविगान]], [[जारी|जारीगान]], सारीगान, घाटु गान, जात्रा गीत, [[झुमुर|झुमुर गान]], जागेर गान आदि पर्दछन्। ==== बाउल गीत ==== [[चित्र:Fakir_Lalon_Shah.jpg|right|thumb|200x200px|लालनको जीवनकालमा बनाइएको उनको एक मात्र चित्र। यो चित्र ज्योतिरिन्द्रनाथ ठाकुरले बनाएका थिए।]] बाउल सङ्गीतले [[लालन|लालन शाह]]का गीतहरूमार्फत व्यापक पहिचान प्राप्त गरेको थियो। सन् २००५ मा [[संयुक्त राष्ट्र शैक्षिक, वैज्ञानिक तथा सांस्कृतिक सङ्गठन|युनेस्को]]ले बाउल सङ्गीतलाई मानवताको मौखिक तथा अमूर्त सम्पदाका उत्कृष्ट कृतिहरूमध्ये एकका रूपमा घोषणा गरेको थियो। बाउल साधकहरूको जीवनशैली अत्यन्त सरल हुन्छ। उनीहरू [[एकतारा]] बजाउँदै गीत गाएर गाउँगाउँ घुम्छन्।<ref>{{Cite web |date=18 June 2015 |title=Baul (Indian music) |url=https://www.britannica.com/topic/Baul |website=Encyclopædia Britannica Online}}</ref><ref name="tt">{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-02-06/news-and-interviews/28126586_1_sound-barrier-dur-dalai-lama|title=Bauled over|date=6 Feb 2010|work=The Times of India|access-date=4 July 2013|archive-date=4 November 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121104114314/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-02-06/news-and-interviews/28126586_1_sound-barrier-dur-dalai-lama|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite book|title=World and its People: Eastern and Southern Asia|year=2007|publisher=Marshal Cavendish Corporation|location=New York|isbn=978-0-7614-7631-3|page=480}}</ref> बाउल समुदायमा सबै धर्मका मानिसहरू पाइन्छन्, तर यसका सदस्यहरू मुख्यतः वैष्णव [[हिन्दु]] र सूफी [[मुसलमान]] हुन्छन्। लालन शाहलाई इतिहासका सबैभन्दा प्रसिद्ध बाउल सन्तहरूमध्ये एक मानिन्छ। बाउल साधकहरू बङ्गाली जनसङ्ख्याको अत्यन्त सानो हिस्सा भए तापनि बङ्गालको संस्कृतिमा उनीहरूको प्रभाव अद्वितीय छ। सन् २००५ मा बाउल गीतहरूलाई [[युनेस्को]]को [[:en:Masterpieces of the Oral and Intangible Heritage of Humanity|''मानवताको मौखिक तथा अमूर्त सम्पदाका उत्कृष्ट कृतिहरू'']]को सूचीमा समावेश गरिएको थियो।<ref>{{cite book |last=Paul |first=Harendra Chandra |chapter=Origin of the Bauls and their Philosophy |year=1987 |editor-last=Khan |editor-first=Shamsuzzaman |editor-link=Shamsuzzaman Khan |title=Folklore of Bangladesh |volume=1 |location=Dhaka |publisher=Bangla Academy |page=257 |quote=Faquir Lalan-Shah (1775–1891 A.D.), its greatest exponent}}</ref><ref>{{cite book|last=Chowdhury|first=Kabir|title=Folk Poems From Bangladesh|year=1985|publisher=Bangla Academy|location=Dhaka|pages=ii}}</ref><ref name="unesco">[http://portal.unesco.org/en/ev.php-URL_ID=30973&URL_DO=DO_TOPIC&URL_SECTION=201.html Masterpieces of the Oral and Intangible Heritage of Humanity]. UNESCO. 25 September 2005.</ref> ==== सिलहटको रहस्यवादी साहित्य ==== '''रहस्यवादी सङ्गीत''' अथवा सूफी गीतहरू बङ्गाली साहित्यको प्राचीन लोकपरम्पराको एक विशिष्ट योगदान हुन्। ==== भवैय्या ==== भवैय्या गीतहरूको उत्पत्तिस्थल रङपुर हो।<ref>{{Cite book |last=Rahman, Urmi. |title=Bangladesh - culture smart! : the essential guide to customs & culture |date=2014 |publisher=Kuperard |isbn=978-1-85733-696-2 |pages=121 |oclc=883354783}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Ahmed |first1=A. F. Salahuddin |last2=Chowdhury |first2=Bazlul Mobin |title=Bangladesh, national culture, and heritage : an introductory reader |date=2004 |publisher=University of Michigan |isbn=984-8509-00-3 |pages=407 |oclc=56598621}}</ref><ref>{{Cite book |last=Khan |first=Mobarak Hossain |title=Music and its study |year=1988 |location=New Delhi |publisher=Sterling Publishers |page=69 |isbn=81-207-0764-8 |oclc=18947640}}</ref><ref>"The Goalpariya folk music genre (which combines both song and dance), originating in the Goalpara region of Assam, contains several characteristic yet diverse themes, principally spirituality, longing, desire, and separation. Based on these themes, the songs and dances are categorized into different groups. Two important categories of Goalpariya lokageet (the Assamese term for folk music) are bhawaiya and chatka." {{harvcol|Sarma|Monteiro|2019|p=331}}</ref> बङ्गलादेशको उत्तरी भागमा नदी तथा नहरहरूको कमीका कारण गोरुगाडाबाट यातायात गर्नु सामान्य थियो। गोरुगाडा चलाउने चालकलाई रातको समयमा गाडी चलाउँदा विरहको अनुभूति हुन्थ्यो र उनी आफैँ गीत गाउँथे। उबडखाबड बाटोमा गाडीका पाङ्ग्राहरू गुड्दा गीतको भाका टुट्ने र मोडिने गर्थ्यो। यस प्रकारको टुटेको वा मोडिएको भाका भवैय्या गीतहरूको प्रमुख विशेषता हो। यी गीतहरूले स्थानीय संस्कृति, ग्रामीण जीवन, मानिसहरूको कार्यक्षेत्र र पारिवारिक समारोहहरू आदिलाई प्रतिबिम्बित गर्छन्। ==== भाटियाली ==== भाटियाली [[बङ्गलादेश]]का तल्लो नदीय क्षेत्रमा प्रचलित लोकप्रिय लोकगीत हो। भाटियाली गीतहरूको उत्पत्ति र प्रारम्भिक अभ्यास नदीहरूले घेरिएको मैमनसिंह क्षेत्रमा [[ब्रह्मपुत्र नदी]]को उत्तरपूर्वी भागमा भएको थियो र त्यहाँ यसको व्यापक प्रभाव रहेको थियो। ==== गम्भीरा ==== गम्भीरा बङ्गलादेशको चपाइनवाबगञ्ज जिल्ला र पश्चिम बङ्गालको माल्दा क्षेत्रमा प्रचलित छ।<ref>{{cite book |last1=Bangladesh. Calaccitra o Prakāśana Bibhāga |title=Bangladesh Quarterly, Volume 8 |date=1988 |publisher=University of California |pages=4–8}}</ref><ref>{{cite book |author1=A. F. Salahuddin Ahmed |author-link1=A. F. Salahuddin Ahmed |author2=Bazlul Mobin Chowdhury |title=Bangladesh, national culture, and heritage: an introductory reader |date=2004 |publisher=Independent University, Bangladesh |pages=407–410 |isbn=978-984-8509-00-5}}</ref><ref name="rubin">{{cite book |last1=Don Rubin |last2=Chua Soo Pong |last3=Ravi Chaturvedi |last4=Minoru Tanokura |last5=Ramendu Majundar |title=The World Encyclopedia of Contemporary Theatre: Asia/Pacific |date=2001 |publisher=Taylor & Francis |isbn=9780415260879 |pages=78–86}}</ref><ref>{{Cite news |url=http://www.thedailystar.net/news-detail-93439|title=Mango festival and cultural programme in Chapainawabganj|work=The Daily Star|date=20 June 2009 |access-date=2016-04-02}}</ref><ref>{{Cite news |url=http://www.thedailystar.net/rajshahi-university-school-college-wins-divisional-round-36391|title=Rajshahi University School, College wins divisional round|work=The Daily Star|date=9 August 2014 |access-date=2016-04-02}}</ref> ==== कविगान ==== कविगान बङ्गाली लोकसङ्गीतको एक विशेष शैली हो। ==== जारीगान ==== "जारी" शब्दको अर्थ विलाप वा रुनु हो। यस शब्दको उत्पत्ति [[फारसी भाषा]]बाट भएको हो। यद्यपि बङ्गाली भाषामा यस शब्दको अर्थ अझ व्यापक भएको छ। यो गीतशैली सत्रौँ शताब्दीदेखि नै बङ्गालमा लोकप्रिय रहँदै आएको छ। केही मुस्लिम समुदायमा यी गीतहरू गाएमा वर्षा हुन्छ भन्ने विश्वास प्रचलित छ।<ref>असम शब्दकोश, [[शान्तनु कौशिक बरुवा]], बनलता, २००१, पृष्ठ ९७ (१)।</ref> ==== मैमनसिंह क्षेत्रका गीतहरू ==== मैमनसिंह क्षेत्रका परम्परागत [[पालागान|लोकगीतहरू]]लाई सामूहिक रूपमा '''मैमनसिंह गीतिका''' भनिन्छ। प्राचीन कालदेखि नै यी गीतहरू मौखिक रूपमा मानिसहरूबीच प्रसारित हुँदै आएका छन्। सन् १९२३–१९३२ को अवधिमा डा. दीनशचन्द्र सेनले यी गीतहरूको सम्पादन गरी [[कलकत्ता विश्वविद्यालय]]बाट प्रकाशित गराएका थिए। यी महाकाव्यात्मक गीतहरूको सङ्कलन वर्तमान नेतृकोना जिल्लाको ऐथर निवासी चन्द्रकुमार डेले गरेका थिए। ==== पूर्व बङ्गाल गीतिका ==== [[पूर्व बङ्गाल]] क्षेत्रको परम्परागत लोकसाहित्यलाई सामूहिक रूपमा '''पूर्व बङ्गाल गीतिका''' भनिन्छ। प्राचीन कालदेखि मौखिक रूपमा प्रसारित हुँदै आएका यी कथाहरू बङ्गाली साहित्यका अमूल्य सम्पदा हुन्। सन् १९२६ मा डा. दीनशचन्द्र सेनले [[कलकत्ता विश्वविद्यालय]]को आर्थिक सहयोगमा यी कथाहरूको सम्पादन तथा प्रकाशन गरेका थिए। पछि सन् १९७१–१९७५ को अवधिमा क्षितीशचन्द्रले मूल सामग्री र प्राचीन पूर्व बङ्गाल गीतिकाका सात खण्डहरू प्रकाशित गरे। ==== सिलहट गीतिका ==== सिलहटका मानिसहरूद्वारा सिर्जना गरिएका मौखिक लोककथा, कथाहरू र जात्रा आदिलाई सामूहिक रूपमा '''सिलहट गीतिका''' भनिन्छ। === लोककथाहरू === लोककथा भन्नाले पुस्तौँदेखि मौखिक रूपमा प्रसारित हुँदै आएका सबै प्रकारका कथाहरूलाई बुझिन्छ। == थप पढाइ == * दीनशचन्द्र सेन, ''मैमनसिंह गीति'', कलकत्ता, १९२३। * ''पूर्वबङ्ग गीतिका'', १९२६; मारिया एडवर्ड्स लीचद्वारा सम्पादित। * आशुतोष भट्टाचार्य, ''बङ्गालको लोकसाहित्य'', खण्ड १, कलकत्ता, १९६३। == सन्दर्भहरू == [[श्रेणी:लोकसंस्कृति]] [[श्रेणी:लोकगीत]] [[श्रेणी:बङ्गाली साहित्य]] [[श्रेणी:बङ्गलादेश]] cj8ydd5k73wnubcwjh6ji78zzr10rhj