Wikipedia newwiki https://new.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%82_%E0%A4%AA%E0%A5%8C MediaWiki 1.47.0-wmf.8 first-letter माध्यम विशेष खँलाबँला छ्येलेमि छ्येलेमि खँलाबँला विकिपिडिया विकिपिडिया खँलाबँला किपा किपा खँलाबँला मिडियाविकि मिडियाविकि खँलाबँला Template Template talk ग्वाहालि ग्वाहालि खँलाबँला पुचः पुचः खँलाबँला दबू दबू खँलाबँला TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 1925 1121700 1079671 2026-06-28T23:51:34Z Eukesh 11 1121700 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/नगु}} [[Image:Dibuix de Leo.png|thumb|A 1690 depiction of the constellation of [[Leo (constellation)|Leo]]]] [[Image:Свет от деревни - panoramio.jpg|alt=Alternative text|thumb|Stars in the night sky]] [[Image:Milky Way IR Spitzer.jpg|thumb|[[Spitzer Space Telescope]]]] नगु धाःगु छगू प्रकारया खगोलीय पिण्ड ख। ==नगुपुचः== नगुतेगु पुचःयात नगुपुचः बाय् ग्यालेक्सी धाइ। थन्यागु पुचलय् नगु, नगुया अवशेष व ग्रह, ग्यास, धू व डार्क म्याटरया छगू तःधंगु मुना खः।<ref>NASA, "What Is a Galaxy?"</ref> थ्व मुना गुरुत्वाकर्षण (gravity) बलया कारणं छथासय् च्वनाच्वंगु दइ। ब्रह्माण्डय् (universe) अल्याखय् ग्यालेक्सीत दु। झीगु सूर्द्यः व सौर्यमन्दः (solar system) लाःगु ग्यालेक्सीयात आकाशगंगा (Milky Way) धाइ। ग्यालेक्सीत थीथी आकारय् खनेदु गथेकि स्पाइरल (spiral), इलिप्टिकल (elliptical), व इर्रेगुलर (irregular)।<ref>Hubble Space Telescope observations</ref> छगू साधारण ग्यालेक्सीइ लखौं निसें खर्बौं तक्क नगु दयाच्वंगु जुइफु। दक्वं नगु तःधंगु ग्यालेक्सीया केन्द्रया चाकःलिं चाहिलिगु याइ। खगोलशास्त्रीतय्सं ब्रह्माण्डय् खर्बौं ग्यालेक्सी दु धकाः अनुमान याःगु दु। तापाःगु ग्यालेक्सी गुलि तापाः धकाः ल्याखायेगु निंतिं जः-दँ (light-year) व पारसेक (parsec) थें न्याःगु एकाइ छ्येलिगु या। थौंकन्हय् आधुनिक प्रविधि व स्पेस टेलिस्कोप छ्यलाः ग्यालेक्सीया अनुसन्धान यायेगु ज्याय् तःधंगु ग्वाहालि जुयाच्वंगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[खगोल शास्त्र]] {{Commonscat|Stars}} [[पुचः:विज्ञान]] 5vxzosjd7109hexbstz1znbz66bpw3h 1121701 1121700 2026-06-28T23:51:51Z Eukesh 11 /* स्वयादिसँ */ 1121701 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/नगु}} [[Image:Dibuix de Leo.png|thumb|A 1690 depiction of the constellation of [[Leo (constellation)|Leo]]]] [[Image:Свет от деревни - panoramio.jpg|alt=Alternative text|thumb|Stars in the night sky]] [[Image:Milky Way IR Spitzer.jpg|thumb|[[Spitzer Space Telescope]]]] नगु धाःगु छगू प्रकारया खगोलीय पिण्ड ख। ==नगुपुचः== नगुतेगु पुचःयात नगुपुचः बाय् ग्यालेक्सी धाइ। थन्यागु पुचलय् नगु, नगुया अवशेष व ग्रह, ग्यास, धू व डार्क म्याटरया छगू तःधंगु मुना खः।<ref>NASA, "What Is a Galaxy?"</ref> थ्व मुना गुरुत्वाकर्षण (gravity) बलया कारणं छथासय् च्वनाच्वंगु दइ। ब्रह्माण्डय् (universe) अल्याखय् ग्यालेक्सीत दु। झीगु सूर्द्यः व सौर्यमन्दः (solar system) लाःगु ग्यालेक्सीयात आकाशगंगा (Milky Way) धाइ। ग्यालेक्सीत थीथी आकारय् खनेदु गथेकि स्पाइरल (spiral), इलिप्टिकल (elliptical), व इर्रेगुलर (irregular)।<ref>Hubble Space Telescope observations</ref> छगू साधारण ग्यालेक्सीइ लखौं निसें खर्बौं तक्क नगु दयाच्वंगु जुइफु। दक्वं नगु तःधंगु ग्यालेक्सीया केन्द्रया चाकःलिं चाहिलिगु याइ। खगोलशास्त्रीतय्सं ब्रह्माण्डय् खर्बौं ग्यालेक्सी दु धकाः अनुमान याःगु दु। तापाःगु ग्यालेक्सी गुलि तापाः धकाः ल्याखायेगु निंतिं जः-दँ (light-year) व पारसेक (parsec) थें न्याःगु एकाइ छ्येलिगु या। थौंकन्हय् आधुनिक प्रविधि व स्पेस टेलिस्कोप छ्यलाः ग्यालेक्सीया अनुसन्धान यायेगु ज्याय् तःधंगु ग्वाहालि जुयाच्वंगु दु। ==स्वयादिसँ== * [[खगोल शास्त्र]] {{Commonscat|Stars}} ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} [[पुचः:विज्ञान]] 3bids5u61p7jrrmqxnzs39vg916kfcs 0 307011 1121729 1120981 2026-06-29T00:24:53Z Eukesh 11 1121729 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''थमस हब्स''' (१५८८-१६७९) छम्ह अङ्ग्रेजी दार्शनिक ख, सुनां आधुनिक राजनीतिक दर्शनया पलिस्था यानादिल। वय्कः थःगु प्रसिद्ध सफू "[[लेभियाथन (सफू)|लेभियाथन]]" (Leviathan) या निंतिं नांजाः। थ्व सफू सन् १६५१य् पिथंगु ख व थुकी सामाजिक सम्झौता (Social Contract) या सिद्धान्त कनातःगु दु।<ref>Hobbes, Thomas (1651). Leviathan or The Matter, Forme and Power of a Common-Wealth Ecclesiasticall and Civil.</ref> वय्कःया बिचाः कथं मनुत स्वभावं हे स्वार्थी जुइ व सुरक्षित जुइत छम्ह शक्तिशाली शासकया आवश्यकता जुइ। हब्सं निरंकुश राजतन्त्रया वकालत यानादिल, तर वय्कलं राज्यया पलिस्था मनुतय्गु सहमतिं जुइगु खँय् जोड बियादिल। वय्कःया जन्म इङ्गल्याण्डया विल्टशायरय् जूगु ख। वय्कः युरोपया वैज्ञानिक क्रान्ति व गृहयुद्धपाखें प्रभावित जुयादिल। वय्कलं भौतिकवाद व अनुभववादया क्षेत्रय् नं योगदान बियादिल। वय्कःया विचाः आधुनिक राजनीतिक सिद्धान्तया छगू महत्त्वपूर्ण स्तम्भ ख। थ्व बिचाःतसें पश्चिमा राजनीति शास्त्रय् तःधंगु प्रभाव लाकूगु दु। वय्कः ९१ दँ तक्क म्वानादिल। == लिधंसा == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[सामाजिक सम्झौता]] * [[राजनीतिक दर्शन]] * [[लेभियाथन (सफू)]] [[Category:दार्शनिक]] [[Category:राजनीतिज्ञ]] [[en:Thomas Hobbes]] chj9ka117ar3b4u4h341aozqcvn9e40 1121730 1121729 2026-06-29T00:26:30Z Eukesh 11 1121730 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''थमस हब्स''' (१५८८-१६७९) छम्ह अङ्ग्रेजी दार्शनिक ख, सुनां आधुनिक राजनीतिक दर्शनया पलिस्था यानादिल। वय्कः थःगु प्रसिद्ध सफू "[[लेभियाथन (सफू)|लेभियाथन]]" (Leviathan) या निंतिं नांजाः। थ्व सफू सन् १६५१य् पिथंगु ख व थुकी सामाजिक सम्झौता (Social Contract) या सिद्धान्त कनातःगु दु।<ref>Hobbes, Thomas (1651). Leviathan or The Matter, Forme and Power of a Common-Wealth Ecclesiasticall and Civil.</ref> वय्कःया बिचाः कथं मनुत स्वभावं हे स्वार्थी जुइ व सुरक्षित जुइत छम्ह शक्तिशाली शासकया आवश्यकता जुइ। हब्सं निरंकुश राजतन्त्रया वकालत यानादिल, तर वय्कलं राज्यया पलिस्था मनुतय्गु सहमतिं जुइगु खँय् जोड बियादिल। वय्कःया जन्म इङ्गल्याण्डया विल्टशायरय् जूगु ख। वय्कः युरोपया वैज्ञानिक क्रान्ति व गृहयुद्धपाखें प्रभावित जुयादिल। वय्कलं भौतिकवाद व अनुभववादया क्षेत्रय् नं योगदान बियादिल। वय्कःया विचाः आधुनिक राजनीतिक सिद्धान्तया छगू महत्त्वपूर्ण स्तम्भ ख। थ्व बिचाःतसें पश्चिमा राजनीति शास्त्रय् तःधंगु प्रभाव लाकूगु दु। वय्कः ९१ दँ तक्क म्वानादिल। ==च्वखँ== '''लेभियाथन''' (Leviathan) वय्कःया छगू दकलय् प्रसिद्ध राजनीतिक व दार्शनिक ग्रन्थ खः। थ्व सफू सन् १६५१स बेलायती गृहयुद्धया इलय् पिहांवंगु खः।<ref>Hobbes, Thomas. ''Leviathan or The Matter, Forme and Power of a Common-Wealth Ecclesiasticall and Civil'', 1651.</ref> थ्व सफूया पूवंगु नां 'Leviathan or The Matter, Forme and Power of a Common-Wealth Ecclesiasticall and Civil' खः। थ्व ग्रन्थय् हब्सं सामाजिक सम्झौता (Social Contract) या सिद्धान्त न्ह्यब्वया तःगु दु। वय्‌कःया कथं मनूया प्राकृतिक अवस्था (State of Nature) तसकं हिंसक अले असुरक्षित जुइ, अथे जूगुलिं मनूतय्सं शान्तिया निंतिं छगू शक्तिशाली शासक (लेभियाथन) यात थःगु अधिकार लःल्हाइ। हब्सं थ्व सफू मार्फत छगू निरंकुश राजतन्त्र वा पूर्ण सार्वभौमसत्ता (Absolute Sovereignty) या औचित्य क्यनादीगु दु। थ्व सफू पाश्चात्य राजनीतिक दर्शनया दकलय् महत्त्वपूर्ण स्तम्भ मध्ये छगू खः। थ्व सफू राजनीति शास्त्र, कानून अले समाजशास्त्र ब्वनीपिं सकस्यां निंतिं छगू आधारभूत ग्रन्थ खः। == लिधंसा == {{reflist}} == स्वयादिसँ == * [[सामाजिक सम्झौता]] * [[राजनीतिक दर्शन]] * [[लेभियाथन (सफू)]] [[Category:दार्शनिक]] [[Category:राजनीतिज्ञ]] [[en:Thomas Hobbes]] srerq47r61iy4t7c7ilqsfpsgmmwmjm 0 307253 1121698 1121690 2026-06-28T23:48:40Z Eukesh 11 1121698 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपि|𑐳𑐸𑐩𑐵𑐟𑑂𑐬𑐵}} [[File:Malay Kingdoms en.svg|thumb|सुमात्रा न्हसिभूइ थीथी ऐतिहासिक क्षेत्र]] '''सुमात्रा''' [[इण्डोनेसिया]]या छगू तःधंगु [[न्हसिभु]] खः। थ्व द्वीप हलिमया खुगु दकलय् तःधंगु द्वीप व पूर्ण रूपं इण्डोनेसिया दुने लाःगु दकलय् तःधंगु द्वीप खः। थ्व द्वीपयात हिन्द महासागर व सुन्दा जलडमरु दथुइ ला। सुमात्रा थःगु प्राकृतिक सम्पदा, वनस्पति व जीवजन्तुया विविधताया निंतिं हलिमय् नांजाः। थ्व द्वीपय् यक्व सक्रिय ज्वालामुखीत दु, गुकिं थनया भूगोलयात सक्रिय दयेकातःगु दु। थनया दकलय् तःधंगु नगर मेदान (Medan) खः, गुगु द्वीपया उत्तरय् ला। थ्व द्वीपया क्षेत्रफल थ्यं-मथ्यं ४,७३,४८१ वर्ग किलोमिटर ति दु। सुमात्राया मनूल्या ६ कोटी स्वया अप्व दु, गुकिं थ्वयात हलिमया न्यागुगु दकलय् अप्व जनसंख्या दूगु द्वीप दयेकी। थ्व द्वीपय् थीथी जातजाति व जनजातित च्वं। थीथी मनूतेसं थनया समाजय् तःधंगु योगदान बियाच्वंगु दु। थनया मू भाषाय् इण्डोनेसियन भाषा नापं थीथी स्थानीय भाषात ला। सुमात्राया इतिहासय् श्रीविजय (Srivijaya) साम्राज्यया तःधंगु महत्व दु, गुगु छगू शक्तिशाली बौद्ध समुद्री साम्राज्य खः। थ्व द्वीपय् खनिज, चिकं, रबर व कफीया उत्पादन तसकं अप्व जुइ। == भूगोल == सुमात्रा द्वीपया भौगोलिक अवस्थिति तसकं रणनीतिक व महत्वपूर्ण दु। थ्व द्वीपया उत्तर-पश्चिमय् हिन्द महासागर व उत्तर-पूर्वय् मलाक्का धः वा जलसन्धि ला। मलाक्का जलसन्धिं सुमात्रायात मलय प्रायद्वीप स्वयां अलग याइ। थ्व द्वीपया दक्षिण-पूर्वय् सुन्दा जलसन्धि दु, गुकिं थ्वयात जाभा द्वीप स्वयां ब्यागलं याइ। सुमात्राया दथु भागय् 'बुकिट बारिसन' (Bukit Barisan) नांयागु छगू तःधंगु च्वकाझ्वः दु, गुगु उत्तर निसें दक्षिण तक थ्यं। थ्व च्वकाझ्वलय् यक्व सक्रिय व निष्क्रिय ज्वालामुखीत दु। थनया दकलय् तजाःगु च्वका माउन्ट केरिनची (Mount Kerinci) खः, गुगु ३,८०५ मिटर जा। सुमात्राया उत्तर भागय् हलिमया दकलय् तःधंगु ज्वालामुखी पुखू 'तोबा पुखू' (Lake Toba) ला। थ्व पुखूया दथुइ सामोसिर (Samosir) नांयागु छगू द्वीप नं दु। सुमात्राया पूर्व भागय् तःधंगु ख्यः व सिमसार क्षेत्रत दु, गन यक्व खुसित बाहा वं। थनया मू खुसिय् कापुआस, मुसी, व बतंगहारी ला। थ्व खुसितेसं थनया यातायात व कृषिया निंतिं तःधंगु ग्वहालि याइ। === मू नगरत === {| class="wikitable" ! नगर !! प्रान्त !! मनूल्या (थ्यं-मथ्यं) |- | मेदान (Medan) || उत्तर सुमात्रा || २५ लख |- | पालेम्बाङ (Palembang) || दक्षिण सुमात्रा || १६ लख |- | पेकानबारु (Pekanbaru) || रियाउ || ११ लख |- | पादाङ (Padang) || पश्चिम सुमात्रा || ९ लख |- | बन्दार लाम्पुङ (Bandar Lampung) || लाम्पुङ || १० लख |} == लफय् == सुमात्रा द्वीप भूमध्यरेखाया दथुं वनीगु जूगुलिं थन उष्णकटिबंधीय (tropical) लफय् दु। थ्व द्वीपय् दच्छि न्यंक तसकं क्वाःगु व वा वैगु मौसम जुइ। थनया तापक्रम सामान्यतया २२ डिग्री सेल्सियस निसें ३२ डिग्री सेल्सियस तक जुइ। समुद्र तट नापंया लागाय् तापक्रम अझ अप्व जुइ फु। थन मुख्य रूपं निगु मौसम जुइ: गंगु मौसम व वा वैगु मौसम। अथे जूसां, जलवायु परिवर्तनया कारणं थनया मौसमय् छुं भचा हिला खनेदइ। सुमात्राया पश्चिम भागय् पूर्व भाग स्वयां अप्व वा वइ, छाय्धाःसा पश्चिमय् गुंच्वः झ्वः दु। थनया वार्षिक वर्षा थ्यं-मथ्यं २,००० मिमि निसें ४,००० मिमि तक जुइ फु। थ्व तःधंगु वर्षाया कारणं सुमात्राया गुं सदां वांगु जुयाच्वनी। थनया आद्रता (humidity) नं ८०% स्वयां अप्व जुइ, गुकिं यानाः मौसम तसकं उकुसमुकुस जुइ फु। थनया लफय् बुंज्या, विशेष यानाः रबर व पाम चिकंया निंतिं तसकं पाय्छि जू। == इतिहास == सुमात्राया इतिहास तसकं पुलांगु व समृद्ध दु, गुगु समुद्री व्यापार नाप स्वापू दु। प्राचीन इलय् थ्व द्वीपयात 'सुवर्णद्वीप' वा 'अमृतद्वीप' धकाः नं म्हसीकीगु खः। ७गु शताब्दी निसें १४गु शताब्दी तक थन श्रीविजय साम्राज्यया राज्याभिषेक जूगु खः। थ्व साम्राज्य बौद्ध धर्म व व्यापारया छगू तःधंगु केन्द्र खः, गुकिं चीन व भारत नाप स्वापू तःगु खः। श्रीविजयया पतन धुंकाः थन थीथी इस्लामी सल्तनतत उदय जुल, गुकिं मलय लागाय् इस्लामया प्रचार यात। १६गु शताब्दीइ युरोपेली शक्तित, विशेष यानाः पोर्चुगिज व डचत थन थ्यन। डच ईस्ट इन्डिया कम्पनी (VOC) नं सुमात्राया मरिच व मेगु मसलाया व्यापारय् थःगु नियन्त्रण कायम यात। सुमात्राया मनूतेसं डच शासनया विरुद्ध यक्व तःधंगु विद्रोह व ल्वापु यात। द्वितीय विश्वयुद्धया इलय् थ्व द्वीप जापानया कब्जाय् लावन। सन् १९४५य् इण्डोनेसिया स्वतन्त्र धुंकाः सुमात्रा थ्व देय्यागु छगू मू ब्व जुल। ==स्वयादिसँ== * [[इन्डोनेसिया]] [[पुचः:न्हसिभु]] [[en:Sumatra]] goq4ipf8wlgyw4su5gcl1rub7lhsvbi 0 307255 1121699 2026-06-28T23:49:15Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{देवनागरी|सुमात्रा}} [[File:Malay Kingdoms en.svg|thumb|𑐳𑐸𑐩𑐵𑐟𑑂𑐬𑐵 𑐣𑑂𑐴𑐳𑐶𑐨𑐹𑐂 𑐠𑐷𑐠𑐷 𑐋𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳𑐶𑐎 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬]] '''𑐳𑐸𑐩𑐵𑐟𑑂𑐬𑐵''' [[𑐂𑐞𑑂𑐜𑑀𑐣𑐾𑐳𑐶𑐫𑐵]]𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 [[𑐣𑑂𑐴𑐳𑐶𑐨𑐸]] 𑐏𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥 𑐴𑐮𑐶𑐩... 1121699 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|सुमात्रा}} [[File:Malay Kingdoms en.svg|thumb|𑐳𑐸𑐩𑐵𑐟𑑂𑐬𑐵 𑐣𑑂𑐴𑐳𑐶𑐨𑐹𑐂 𑐠𑐷𑐠𑐷 𑐋𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳𑐶𑐎 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬]] '''𑐳𑐸𑐩𑐵𑐟𑑂𑐬𑐵''' [[𑐂𑐞𑑂𑐜𑑀𑐣𑐾𑐳𑐶𑐫𑐵]]𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 [[𑐣𑑂𑐴𑐳𑐶𑐨𑐸]] 𑐏𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐏𑐸𑐐𑐸 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥 𑐰 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐬𑐹𑐥𑑄 𑐂𑐞𑑂𑐜𑑀𑐣𑐾𑐳𑐶𑐫𑐵 𑐡𑐸𑐣𑐾 𑐮𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥 𑐏𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥𑐫𑐵𑐟 𑐴𑐶𑐣𑑂𑐡 𑐩𑐴𑐵𑐳𑐵𑐐𑐬 𑐰 𑐳𑐸𑐣𑑂𑐡𑐵 𑐖𑐮𑐜𑐩𑐬𑐸 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐮𑐵। 𑐳𑐸𑐩𑐵𑐟𑑂𑐬𑐵 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐎𑐺𑐟𑐶𑐎 𑐳𑐩𑑂𑐥𑐡𑐵, 𑐰𑐣𑐳𑑂𑐥𑐟𑐶 𑐰 𑐖𑐷𑐰𑐖𑐣𑑂𑐟𑐸𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐰𑐶𑐢𑐟𑐵𑐫𑐵 𑐣𑐶𑑄𑐟𑐶𑑄 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑑂 𑐣𑐵𑑄𑐖𑐵𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥𑐫𑑂 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐳𑐎𑑂𑐬𑐶𑐫 𑐖𑑂𑐰𑐵𑐮𑐵𑐩𑐸𑐏𑐷𑐟 𑐡𑐸, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑑄 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐨𑐹𑐐𑑀𑐮𑐫𑐵𑐟 𑐳𑐎𑑂𑐬𑐶𑐫 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐣𑐐𑐬 𑐩𑐾𑐡𑐵𑐣 (Medan) 𑐏𑑅, 𑐐𑐸𑐐𑐸 𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥𑐫𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐫𑑂 𑐮𑐵। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥𑐫𑐵 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐦𑐮 𑐠𑑂𑐫𑑄-𑐩𑐠𑑂𑐫𑑄 𑑔,𑑗𑑓,𑑔𑑘𑑑 𑐰𑐬𑑂𑐐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐟𑐶 𑐡𑐸। 𑐳𑐸𑐩𑐵𑐟𑑂𑐬𑐵𑐫𑐵 𑐩𑐣𑐹𑐮𑑂𑐫𑐵 𑑖 𑐎𑑀𑐚𑐷 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐀𑐥𑑂𑐰 𑐡𑐸, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑑄 𑐠𑑂𑐰𑐫𑐵𑐟 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐐𑐸𑐐𑐸 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐀𑐥𑑂𑐰 𑐖𑐣𑐳𑑄𑐏𑑂𑐫𑐵 𑐡𑐹𑐐𑐸 𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐷। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥𑐫𑑂 𑐠𑐷𑐠𑐷 𑐖𑐵𑐟𑐖𑐵𑐟𑐶 𑐰 𑐖𑐣𑐖𑐵𑐟𑐶𑐟 𑐔𑑂𑐰𑑄। 𑐠𑐷𑐠𑐷 𑐩𑐣𑐹𑐟𑐾𑐳𑑄 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐳𑐩𑐵𑐖𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐫𑑀𑐐𑐡𑐵𑐣 𑐧𑐶𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐩𑐹 𑐨𑐵𑐲𑐵𑐫𑑂 𑐂𑐞𑑂𑐜𑑀𑐣𑐾𑐳𑐶𑐫𑐣 𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐣𑐵𑐥𑑄 𑐠𑐷𑐠𑐷 𑐳𑑂𑐠𑐵𑐣𑐷𑐫 𑐨𑐵𑐲𑐵𑐟 𑐮𑐵। 𑐳𑐸𑐩𑐵𑐟𑑂𑐬𑐵𑐫𑐵 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳𑐫𑑂 𑐱𑑂𑐬𑐷𑐰𑐶𑐖𑐫 (Srivijaya) 𑐳𑐵𑐩𑑂𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫𑐫𑐵 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐩𑐴𑐟𑑂𑐰 𑐡𑐸, 𑐐𑐸𑐐𑐸 𑐕𑐐𑐹 𑐱𑐎𑑂𑐟𑐶𑐱𑐵𑐮𑐷 𑐧𑑁𑐡𑑂𑐢 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐷 𑐳𑐵𑐩𑑂𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐏𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥𑐫𑑂 𑐏𑐣𑐶𑐖, 𑐔𑐶𑐎𑑄, 𑐬𑐧𑐬 𑐰 𑐎𑐦𑐷𑐫𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐥𑐵𑐡𑐣 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐀𑐥𑑂𑐰 𑐖𑐸𑐂। == 𑐨𑐹𑐐𑑀𑐮 == 𑐳𑐸𑐩𑐵𑐟𑑂𑐬𑐵 𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥𑐫𑐵 𑐨𑑁𑐐𑑀𑐮𑐶𑐎 𑐀𑐰𑐳𑑂𑐠𑐶𑐟𑐶 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐬𑐞𑐣𑐷𑐟𑐶𑐎 𑐰 𑐩𑐴𑐟𑑂𑐰𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐡𑐸। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥𑐫𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬-𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐫𑑂 𑐴𑐶𑐣𑑂𑐡 𑐩𑐴𑐵𑐳𑐵𑐐𑐬 𑐰 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬-𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐫𑑂 𑐩𑐮𑐵𑐎𑑂𑐎𑐵 𑐢𑑅 𑐰𑐵 𑐖𑐮𑐳𑐣𑑂𑐢𑐶 𑐮𑐵। 𑐩𑐮𑐵𑐎𑑂𑐎𑐵 𑐖𑐮𑐳𑐣𑑂𑐢𑐶𑑄 𑐳𑐸𑐩𑐵𑐟𑑂𑐬𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐩𑐮𑐫 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐫𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑑄 𑐀𑐮𑐐 𑐫𑐵𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥𑐫𑐵 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞-𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐫𑑂 𑐳𑐸𑐣𑑂𑐡𑐵 𑐖𑐮𑐳𑐣𑑂𑐢𑐶 𑐡𑐸, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑑄 𑐠𑑂𑐰𑐫𑐵𑐟 𑐖𑐵𑐨𑐵 𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑑄 𑐧𑑂𑐫𑐵𑐐𑐮𑑄 𑐫𑐵𑐂। 𑐳𑐸𑐩𑐵𑐟𑑂𑐬𑐵𑐫𑐵 𑐡𑐠𑐸 𑐨𑐵𑐐𑐫𑑂 '𑐧𑐸𑐎𑐶𑐚 𑐧𑐵𑐬𑐶𑐳𑐣' (Bukit Barisan) 𑐣𑐵𑑄𑐫𑐵𑐐𑐸 𑐕𑐐𑐹 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐰𑐎𑐵𑐗𑑂𑐰𑑅 𑐡𑐸, 𑐐𑐸𑐐𑐸 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐟𑐎 𑐠𑑂𑐫𑑄। 𑐠𑑂𑐰 𑐔𑑂𑐰𑐎𑐵𑐗𑑂𑐰𑐮𑐫𑑂 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐳𑐎𑑂𑐬𑐶𑐫 𑐰 𑐣𑐶𑐲𑑂𑐎𑑂𑐬𑐶𑐫 𑐖𑑂𑐰𑐵𑐮𑐵𑐩𑐸𑐏𑐷𑐟 𑐡𑐸। 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐟𑐖𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐰𑐎𑐵 𑐩𑐵𑐄𑐣𑑂𑐚 𑐎𑐾𑐬𑐶𑐣𑐔𑐷 (Mount Kerinci) 𑐏𑑅, 𑐐𑐸𑐐𑐸 𑑓,𑑘𑑐𑑕 𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐖𑐵। 𑐳𑐸𑐩𑐵𑐟𑑂𑐬𑐵𑐫𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐨𑐵𑐐𑐫𑑂 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐰𑐵𑐮𑐵𑐩𑐸𑐏𑐷 𑐥𑐸𑐏𑐹 '𑐟𑑀𑐧𑐵 𑐥𑐸𑐏𑐹' (Lake Toba) 𑐮𑐵। 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑐸𑐏𑐹𑐫𑐵 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐳𑐵𑐩𑑀𑐳𑐶𑐬 (Samosir) 𑐣𑐵𑑄𑐫𑐵𑐐𑐸 𑐕𑐐𑐹 𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥 𑐣𑑄 𑐡𑐸। 𑐳𑐸𑐩𑐵𑐟𑑂𑐬𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰 𑐨𑐵𑐐𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐏𑑂𑐫𑑅 𑐰 𑐳𑐶𑐩𑐳𑐵𑐬 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐟 𑐡𑐸, 𑐐𑐣 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐟 𑐧𑐵𑐴𑐵 𑐰𑑄। 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐩𑐹 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐫𑑂 𑐎𑐵𑐥𑐸𑐁𑐳, 𑐩𑐸𑐳𑐷, 𑐰 𑐧𑐟𑑄𑐐𑐴𑐵𑐬𑐷 𑐮𑐵। 𑐠𑑂𑐰 𑐏𑐸𑐳𑐶𑐟𑐾𑐳𑑄 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐫𑐵𑐟𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐰 𑐎𑐺𑐲𑐶𑐫𑐵 𑐣𑐶𑑄𑐟𑐶𑑄 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐐𑑂𑐰𑐴𑐵𑐮𑐶 𑐫𑐵𑐂। === 𑐩𑐹 𑐣𑐐𑐬𑐟 === {| class="wikitable" ! 𑐣𑐐𑐬 !! 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐟 !! 𑐩𑐣𑐹𑐮𑑂𑐫𑐵 (𑐠𑑂𑐫𑑄-𑐩𑐠𑑂𑐫𑑄) |- | 𑐩𑐾𑐡𑐵𑐣 (Medan) || 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐳𑐸𑐩𑐵𑐟𑑂𑐬𑐵 || 𑑒𑑕 𑐮𑐏 |- | 𑐥𑐵𑐮𑐾𑐩𑑂𑐧𑐵𑐒 (Palembang) || 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐳𑐸𑐩𑐵𑐟𑑂𑐬𑐵 || 𑑑𑑖 𑐮𑐏 |- | 𑐥𑐾𑐎𑐵𑐣𑐧𑐵𑐬𑐸 (Pekanbaru) || 𑐬𑐶𑐫𑐵𑐄 || 𑑑𑑑 𑐮𑐏 |- | 𑐥𑐵𑐡𑐵𑐒 (Padang) || 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩 𑐳𑐸𑐩𑐵𑐟𑑂𑐬𑐵 || 𑑙 𑐮𑐏 |- | 𑐧𑐣𑑂𑐡𑐵𑐬 𑐮𑐵𑐩𑑂𑐥𑐸𑐒 (Bandar Lampung) || 𑐮𑐵𑐩𑑂𑐥𑐸𑐒 || 𑑑𑑐 𑐮𑐏 |} == 𑐮𑐦𑐫𑑂 == 𑐳𑐸𑐩𑐵𑐟𑑂𑐬𑐵 𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥 𑐨𑐹𑐩𑐢𑑂𑐫𑐬𑐾𑐏𑐵𑐫𑐵 𑐡𑐠𑐸𑑄 𑐰𑐣𑐷𑐐𑐸 𑐖𑐹𑐐𑐸𑐮𑐶𑑄 𑐠𑐣 𑐄𑐲𑑂𑐞𑐎𑐚𑐶𑐧𑑄𑐢𑐷𑐫 (tropical) 𑐮𑐦𑐫𑑂 𑐡𑐸। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥𑐫𑑂 𑐡𑐔𑑂𑐕𑐶 𑐣𑑂𑐫𑑄𑐎 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐎𑑂𑐰𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐰 𑐰𑐵 𑐰𑐿𑐐𑐸 𑐩𑑁𑐳𑐩 𑐖𑐸𑐂। 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐟𑐵𑐥𑐎𑑂𑐬𑐩 𑐳𑐵𑐩𑐵𑐣𑑂𑐫𑐟𑐫𑐵 𑑒𑑒 𑐜𑐶𑐐𑑂𑐬𑐷 𑐳𑐾𑐮𑑂𑐳𑐶𑐫𑐳 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑑓𑑒 𑐜𑐶𑐐𑑂𑐬𑐷 𑐳𑐾𑐮𑑂𑐳𑐶𑐫𑐳 𑐟𑐎 𑐖𑐸𑐂। 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬 𑐟𑐚 𑐣𑐵𑐥𑑄𑐫𑐵 𑐮𑐵𑐐𑐵𑐫𑑂 𑐟𑐵𑐥𑐎𑑂𑐬𑐩 𑐀𑐗 𑐀𑐥𑑂𑐰 𑐖𑐸𑐂 𑐦𑐸। 𑐠𑐣 𑐩𑐸𑐏𑑂𑐫 𑐬𑐹𑐥𑑄 𑐣𑐶𑐐𑐸 𑐩𑑁𑐳𑐩 𑐖𑐸𑐂: 𑐐𑑄𑐐𑐸 𑐩𑑁𑐳𑐩 𑐰 𑐰𑐵 𑐰𑐿𑐐𑐸 𑐩𑑁𑐳𑐩। 𑐀𑐠𑐾 𑐖𑐹𑐳𑐵𑑄, 𑐖𑐮𑐰𑐵𑐫𑐸 𑐥𑐬𑐶𑐰𑐬𑑂𑐟𑐣𑐫𑐵 𑐎𑐵𑐬𑐞𑑄 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐩𑑁𑐳𑐩𑐫𑑂 𑐕𑐸𑑄 𑐨𑐔𑐵 𑐴𑐶𑐮𑐵 𑐏𑐣𑐾𑐡𑐂। 𑐳𑐸𑐩𑐵𑐟𑑂𑐬𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩 𑐨𑐵𑐐𑐫𑑂 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰 𑐨𑐵𑐐 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑑄 𑐀𑐥𑑂𑐰 𑐰𑐵 𑐰𑐂, 𑐕𑐵𑐫𑑂𑐢𑐵𑑅𑐳𑐵 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐫𑑂 𑐐𑐸𑑄𑐔𑑂𑐰𑑅 𑐗𑑂𑐰𑑅 𑐡𑐸। 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐰𑐵𑐬𑑂𑐲𑐶𑐎 𑐰𑐬𑑂𑐲𑐵 𑐠𑑂𑐫𑑄-𑐩𑐠𑑂𑐫𑑄 𑑒,𑑐𑑐𑑐 𑐩𑐶𑐩𑐶 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑑔,𑑐𑑐𑑐 𑐩𑐶𑐩𑐶 𑐟𑐎 𑐖𑐸𑐂 𑐦𑐸। 𑐠𑑂𑐰 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐰𑐬𑑂𑐲𑐵𑐫𑐵 𑐎𑐵𑐬𑐞𑑄 𑐳𑐸𑐩𑐵𑐟𑑂𑐬𑐵𑐫𑐵 𑐐𑐸𑑄 𑐳𑐡𑐵𑑄 𑐰𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑐣𑐷। 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐁𑐡𑑂𑐬𑐟𑐵 (humidity) 𑐣𑑄 𑑘𑑐% 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑑄 𑐀𑐥𑑂𑐰 𑐖𑐸𑐂, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑑄 𑐫𑐵𑐣𑐵𑑅 𑐩𑑁𑐳𑐩 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐄𑐎𑐸𑐳𑐩𑐸𑐎𑐸𑐳 𑐖𑐸𑐂 𑐦𑐸। 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐮𑐦𑐫𑑂 𑐧𑐸𑑄𑐖𑑂𑐫𑐵, 𑐰𑐶𑐱𑐾𑐲 𑐫𑐵𑐣𑐵𑑅 𑐬𑐧𑐬 𑐰 𑐥𑐵𑐩 𑐔𑐶𑐎𑑄𑐫𑐵 𑐣𑐶𑑄𑐟𑐶𑑄 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐥𑐵𑐫𑑂𑐕𑐶 𑐖𑐹। == 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳 == 𑐳𑐸𑐩𑐵𑐟𑑂𑐬𑐵𑐫𑐵 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐥𑐸𑐮𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐰 𑐳𑐩𑐺𑐡𑑂𑐢 𑐡𑐸, 𑐐𑐸𑐐𑐸 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐷 𑐰𑑂𑐫𑐵𑐥𑐵𑐬 𑐣𑐵𑐥 𑐳𑑂𑐰𑐵𑐥𑐹 𑐡𑐸। 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐔𑐷𑐣 𑐂𑐮𑐫𑑂 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥𑐫𑐵𑐟 '𑐳𑐸𑐰𑐬𑑂𑐞𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥' 𑐰𑐵 '𑐀𑐩𑐺𑐟𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥' 𑐢𑐎𑐵𑑅 𑐣𑑄 𑐩𑑂𑐴𑐳𑐷𑐎𑐷𑐐𑐸 𑐏𑑅। 𑑗𑐐𑐸 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑑑𑑔𑐐𑐸 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷 𑐟𑐎 𑐠𑐣 𑐱𑑂𑐬𑐷𑐰𑐶𑐖𑐫 𑐳𑐵𑐩𑑂𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫𑐫𑐵 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫𑐵𑐨𑐶𑐲𑐾𑐎 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐏𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐳𑐵𑐩𑑂𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐧𑑁𑐡𑑂𑐢 𑐢𑐬𑑂𑐩 𑐰 𑐰𑑂𑐫𑐵𑐥𑐵𑐬𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐎𑐾𑐣𑑂𑐡𑑂𑐬 𑐏𑑅, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑑄 𑐔𑐷𑐣 𑐰 𑐨𑐵𑐬𑐟 𑐣𑐵𑐥 𑐳𑑂𑐰𑐵𑐥𑐹 𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐏𑑅। 𑐱𑑂𑐬𑐷𑐰𑐶𑐖𑐫𑐫𑐵 𑐥𑐟𑐣 𑐢𑐸𑑄𑐎𑐵𑑅 𑐠𑐣 𑐠𑐷𑐠𑐷 𑐂𑐳𑑂𑐮𑐵𑐩𑐷 𑐳𑐮𑑂𑐟𑐣𑐟𑐟 𑐄𑐡𑐫 𑐖𑐸𑐮, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑑄 𑐩𑐮𑐫 𑐮𑐵𑐐𑐵𑐫𑑂 𑐂𑐳𑑂𑐮𑐵𑐩𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐔𑐵𑐬 𑐫𑐵𑐟। 𑑑𑑖𑐐𑐸 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐂 𑐫𑐸𑐬𑑀𑐥𑐾𑐮𑐷 𑐱𑐎𑑂𑐟𑐶𑐟, 𑐰𑐶𑐱𑐾𑐲 𑐫𑐵𑐣𑐵𑑅 𑐥𑑀𑐬𑑂𑐔𑐸𑐐𑐶𑐖 𑐰 𑐜𑐔𑐟 𑐠𑐣 𑐠𑑂𑐫𑐣। 𑐜𑐔 𑐃𑐳𑑂𑐚 𑐂𑐣𑑂𑐜𑐶𑐫𑐵 𑐎𑐩𑑂𑐥𑐣𑐷 (VOC) 𑐣𑑄 𑐳𑐸𑐩𑐵𑐟𑑂𑐬𑐵𑐫𑐵 𑐩𑐬𑐶𑐔 𑐰 𑐩𑐾𑐐𑐸 𑐩𑐳𑐮𑐵𑐫𑐵 𑐰𑑂𑐫𑐵𑐥𑐵𑐬𑐫𑑂 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐣𑐶𑐫𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐞 𑐎𑐵𑐫𑐩 𑐫𑐵𑐟। 𑐳𑐸𑐩𑐵𑐟𑑂𑐬𑐵𑐫𑐵 𑐩𑐣𑐹𑐟𑐾𑐳𑑄 𑐜𑐔 𑐱𑐵𑐳𑐣𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐬𑐸𑐡𑑂𑐢 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐰𑐶𑐡𑑂𑐬𑑀𑐴 𑐰 𑐮𑑂𑐰𑐵𑐥𑐸 𑐫𑐵𑐟। 𑐡𑑂𑐰𑐶𑐟𑐷𑐫 𑐰𑐶𑐱𑑂𑐰𑐫𑐸𑐡𑑂𑐢𑐫𑐵 𑐂𑐮𑐫𑑂 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥 𑐖𑐵𑐥𑐵𑐣𑐫𑐵 𑐎𑐧𑑂𑐖𑐵𑐫𑑂 𑐮𑐵𑐰𑐣। 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑙𑑔𑑕𑐫𑑂 𑐂𑐞𑑂𑐜𑑀𑐣𑐾𑐳𑐶𑐫𑐵 𑐳𑑂𑐰𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬 𑐢𑐸𑑄𑐎𑐵𑑅 𑐳𑐸𑐩𑐵𑐟𑑂𑐬𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐫𑑂𑐫𑐵𑐐𑐸 𑐕𑐐𑐹 𑐩𑐹 𑐧𑑂𑐰 𑐖𑐸𑐮। ==𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑃== * [[𑐂𑐣𑑂𑐜𑑀𑐣𑐾𑐳𑐶𑐫𑐵]] [[पुचः:𑐣𑑂𑐴𑐳𑐶𑐨𑐸]] [[en:Sumatra]] nq1om1z2jvvllkdpnrp2gcn2pfskuni 0 307256 1121702 2026-06-28T23:56:24Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''क्रिटिक अफ प्योर रीजन''' (Critique of Pure Reason, अर्थ: शुद्ध विवेकया आलोचना) जर्मन दार्शनिक [[इमानुएल कान्ट]]या छगू दकलय् महत्त्वपूर्ण दार्शनिक ग्रन्थ खः। थ्व सफू दकलय् न्हापां सन् १७८१स जर... 1121702 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''क्रिटिक अफ प्योर रीजन''' (Critique of Pure Reason, अर्थ: शुद्ध विवेकया आलोचना) जर्मन दार्शनिक [[इमानुएल कान्ट]]या छगू दकलय् महत्त्वपूर्ण दार्शनिक ग्रन्थ खः। थ्व सफू दकलय् न्हापां सन् १७८१स जर्मन भाषाय् 'Kritik der reinen Vernunft' नामं पिहांवंगु खः।<ref>Kant, Immanuel. ''Kritik der reinen Vernunft'', 1781.</ref> कान्टं थ्व ग्रन्थय् मनूया बद्धि, ज्ञान, र तर्कया सीमा व क्षमताया गम्भीर विश्लेषण यानादीगु दु। वय्‌कःया कथं मनूया ज्ञान अनुभवं जक मखु, अले बुद्धिं जक नं मखु, तर थ्व निताया संयोगं जुइ। थ्व सफू इपिस्तेमोलोजी (epistemology) व मेताफिजिक्स (metaphysics)या ख्यलय् छगू क्रान्तिकारी हिउपाया कथं म्हसीकेगु या। थ्व ग्रन्थं पाश्चात्य दर्शनया इतिहासय् आधुनिक दर्शनया जग तयेगु ज्या याःगु दु। थुकी कान्टं 'कपरनिकन क्रान्ति' (Copernican Revolution) या धारणा न्ह्यब्वया तःगु दु, गुकिं ज्ञानया केन्द्र मनूया अनुभवयात दयेकल। सफूया भाषा अले विचार तसकं थाकुसां थ्व दर्शन शास्त्र ब्वनीपिं सकस्यां निंतिं अनिवार्य ग्रन्थ सिद्ध जुल। थ्व सफूया लिधसाय् कान्टं लिपा मेगु नं निगू 'क्रिटिक' च्वयादीगु खः। थ्व सफू आधुनिक दर्शनशास्त्रया छगू अमूल्य रत्न खः। == स्वयादिसँ == * [[इमानुएल कान्ट]] * [[दर्शनशास्त्र]] * [[ज्ञानमीमांसा]] == लिधंसा == <references /> [[Category:दर्शनशास्त्र]] [[Category:सफू]] [[en:Critique of Pure Reason]] a1yys19zilbgvrazwba3m0fgb26z3k3 1121703 1121702 2026-06-28T23:56:33Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Critique of Pure Reason]] to [[क्रिटिक अफ प्योर रीजन]] 1121702 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''क्रिटिक अफ प्योर रीजन''' (Critique of Pure Reason, अर्थ: शुद्ध विवेकया आलोचना) जर्मन दार्शनिक [[इमानुएल कान्ट]]या छगू दकलय् महत्त्वपूर्ण दार्शनिक ग्रन्थ खः। थ्व सफू दकलय् न्हापां सन् १७८१स जर्मन भाषाय् 'Kritik der reinen Vernunft' नामं पिहांवंगु खः।<ref>Kant, Immanuel. ''Kritik der reinen Vernunft'', 1781.</ref> कान्टं थ्व ग्रन्थय् मनूया बद्धि, ज्ञान, र तर्कया सीमा व क्षमताया गम्भीर विश्लेषण यानादीगु दु। वय्‌कःया कथं मनूया ज्ञान अनुभवं जक मखु, अले बुद्धिं जक नं मखु, तर थ्व निताया संयोगं जुइ। थ्व सफू इपिस्तेमोलोजी (epistemology) व मेताफिजिक्स (metaphysics)या ख्यलय् छगू क्रान्तिकारी हिउपाया कथं म्हसीकेगु या। थ्व ग्रन्थं पाश्चात्य दर्शनया इतिहासय् आधुनिक दर्शनया जग तयेगु ज्या याःगु दु। थुकी कान्टं 'कपरनिकन क्रान्ति' (Copernican Revolution) या धारणा न्ह्यब्वया तःगु दु, गुकिं ज्ञानया केन्द्र मनूया अनुभवयात दयेकल। सफूया भाषा अले विचार तसकं थाकुसां थ्व दर्शन शास्त्र ब्वनीपिं सकस्यां निंतिं अनिवार्य ग्रन्थ सिद्ध जुल। थ्व सफूया लिधसाय् कान्टं लिपा मेगु नं निगू 'क्रिटिक' च्वयादीगु खः। थ्व सफू आधुनिक दर्शनशास्त्रया छगू अमूल्य रत्न खः। == स्वयादिसँ == * [[इमानुएल कान्ट]] * [[दर्शनशास्त्र]] * [[ज्ञानमीमांसा]] == लिधंसा == <references /> [[Category:दर्शनशास्त्र]] [[Category:सफू]] [[en:Critique of Pure Reason]] a1yys19zilbgvrazwba3m0fgb26z3k3 0 307257 1121704 2026-06-28T23:56:33Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Critique of Pure Reason]] to [[क्रिटिक अफ प्योर रीजन]] 1121704 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[क्रिटिक अफ प्योर रीजन]] mqea2293renzt0d9u0x294s55vq9ahw 0 307258 1121705 2026-06-29T00:00:19Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''दे रेभोलुशनिबस अर्बियम सेलेस्तियम''' (De revolutionibus orbium coelestium, [[नेपाल भाषा]]य् सर्गःया ग्वारातेगु चाहिला) प्रसिद्ध खगोलशास्त्री [[निकोलस कपरनिकस]]या छगू युगान्तकारी ग्रन्थ खः। थ्व सफू स... 1121705 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''दे रेभोलुशनिबस अर्बियम सेलेस्तियम''' (De revolutionibus orbium coelestium, [[नेपाल भाषा]]य् सर्गःया ग्वारातेगु चाहिला) प्रसिद्ध खगोलशास्त्री [[निकोलस कपरनिकस]]या छगू युगान्तकारी ग्रन्थ खः। थ्व सफू सन् १५४३स लातिन भाषाय् पिहांवंगु खः। थ्व ग्रन्थं न्हापां निसें दुगु पृथ्वी-केन्द्रित सिद्धान्त (Geocentric model)यात चीका सूर्य-केन्द्रित सिद्धान्त (Heliocentric model) न्ह्यब्वल। कपरनिकसया कथं पृथ्वी व मेमेगु ग्रह सूर्यया चाकःलिं परिक्रमा याइ अले पृथ्वी थःगु अक्षय् नं चाहिली। थ्व ग्रन्थं कपरनिकन क्रान्तिया शुरुआत यात, गुकिं आधुनिक विज्ञानया लँपु चाय्‌कल। थ्व ग्रन्थयात क्याथोलिक चर्चं तसकं विरोध याःगु खः अले थ्व सफूयात प्रतिबन्ध नं याःगु खः। वैज्ञानिक क्रान्तिया इतिहासय् थ्व सफूयात दकलय् तःधंगु अले महत्त्वपूर्ण थाय् बियातःगु दु। थ्व सफू ६पू ब्वय् ब्वथाःगु दु, गुकी ग्रहतयेगु गणितीय ल्याखायेगु ज्या नं दुथ्यानातःगु दु। थ्व सफू वैज्ञानिक थुइका व मालेज्याया छगू भिंगु दसिं खः। == स्वयादिसँ == * [[निकोलस कपरनिकस]] * [[खगोल विज्ञान]] * [[विज्ञानया इतिहास]] == लिधंसा == <references /> [[Category:विज्ञान]] [[Category:सफू]] [[en:De revolutionibus orbium coelestium]] d8x0v5j6eu39t0bxwgr1gpeewotil7o 1121706 1121705 2026-06-29T00:00:28Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[De revolutionibus orbium coelestium]] to [[दे रेभोलुशनिबस अर्बियम सेलेस्तियम]] 1121705 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''दे रेभोलुशनिबस अर्बियम सेलेस्तियम''' (De revolutionibus orbium coelestium, [[नेपाल भाषा]]य् सर्गःया ग्वारातेगु चाहिला) प्रसिद्ध खगोलशास्त्री [[निकोलस कपरनिकस]]या छगू युगान्तकारी ग्रन्थ खः। थ्व सफू सन् १५४३स लातिन भाषाय् पिहांवंगु खः। थ्व ग्रन्थं न्हापां निसें दुगु पृथ्वी-केन्द्रित सिद्धान्त (Geocentric model)यात चीका सूर्य-केन्द्रित सिद्धान्त (Heliocentric model) न्ह्यब्वल। कपरनिकसया कथं पृथ्वी व मेमेगु ग्रह सूर्यया चाकःलिं परिक्रमा याइ अले पृथ्वी थःगु अक्षय् नं चाहिली। थ्व ग्रन्थं कपरनिकन क्रान्तिया शुरुआत यात, गुकिं आधुनिक विज्ञानया लँपु चाय्‌कल। थ्व ग्रन्थयात क्याथोलिक चर्चं तसकं विरोध याःगु खः अले थ्व सफूयात प्रतिबन्ध नं याःगु खः। वैज्ञानिक क्रान्तिया इतिहासय् थ्व सफूयात दकलय् तःधंगु अले महत्त्वपूर्ण थाय् बियातःगु दु। थ्व सफू ६पू ब्वय् ब्वथाःगु दु, गुकी ग्रहतयेगु गणितीय ल्याखायेगु ज्या नं दुथ्यानातःगु दु। थ्व सफू वैज्ञानिक थुइका व मालेज्याया छगू भिंगु दसिं खः। == स्वयादिसँ == * [[निकोलस कपरनिकस]] * [[खगोल विज्ञान]] * [[विज्ञानया इतिहास]] == लिधंसा == <references /> [[Category:विज्ञान]] [[Category:सफू]] [[en:De revolutionibus orbium coelestium]] d8x0v5j6eu39t0bxwgr1gpeewotil7o 0 307259 1121707 2026-06-29T00:00:28Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[De revolutionibus orbium coelestium]] to [[दे रेभोलुशनिबस अर्बियम सेलेस्तियम]] 1121707 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[दे रेभोलुशनिबस अर्बियम सेलेस्तियम]] 6j8ms2waqip4ri57gvcd6kyq0cgi8zg 0 307260 1121708 2026-06-29T00:04:05Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''अ दिक्सनरी अफ द इंगलिस ल्याङ्ग्वेज''' (A Dictionary of the English Language) [[स्यामुएल जनसन]] (Samuel Johnson) या छगू नांजाःगु खँग्वःधुकू खः। थ्व सफू सन् १७५५या अप्रिल १५स लन्दनय् दकलय् न्हापां पिहांवंगु खः।<ref... 1121708 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''अ दिक्सनरी अफ द इंगलिस ल्याङ्ग्वेज''' (A Dictionary of the English Language) [[स्यामुएल जनसन]] (Samuel Johnson) या छगू नांजाःगु खँग्वःधुकू खः। थ्व सफू सन् १७५५या अप्रिल १५स लन्दनय् दकलय् न्हापां पिहांवंगु खः।<ref>Johnson, Samuel. ''A Dictionary of the English Language'', 1755.</ref> थ्व डिक्सनरीयात अंग्रेजी साहित्य व भाषाया इतिहासय् दकलय् प्रभावशाली खँग्वःधुकू मध्ये छगूया कथं कायेगु याः। जनसनयात थ्व डिक्सनरी पूवंकेत गुदँ ति ई माल अले थ्व ज्या वय्‌कलं याकलं हे यानादीगु खः। थ्व खँग्वःधुकू पिथने न्ह्यः तक्क अंग्रेजी भाषाय् पाय्छि च्व-खँग्वः (spelling) व परिभाषा तसकं भ्रामक व अव्यवस्थित जुयाच्वंगु खः। थ्व डिक्सनरीं अंग्रेजी भाषायात व्यवस्थित अले मानक दयेकेत तःधंगु ग्वाहालि यात। थुकी ४२,७५५ खँग्वःतयेगु परिभाषा व १,१४,००० स्वयां अप्वः साहित्यिक उद्धरणत दुथ्यानातःगु दु। अक्सफोर्ड इंग्लिश डिक्सनरीया पिथना तक्क, थ्व हे डिक्सनरी अंग्रेजी हलिमय् आधिकारिक खँग्वःधुकू जूगु खः। थ्व डिक्सनरीया च्वखँ अले परिभाषाय् जनसनया थःगु ह्युमर व विचार नं खनेदु। थ्व सफू पाश्चात्य साहित्य व कोशविज्ञान (lexicography)या छगू महान् स्तम्भ खः। == स्वयादिसँ == * [[स्यामुएल जनसन]] * [[खँग्वःधुकू]] * [[अंग्रेजी भाषा]] == लिधंसा == <references /> [[Category:भाषा]] [[Category:सफू]] [[en:A Dictionary of the English Language]] oowqqhjsd0twpb2x2wtwwv9c6cfkcp5 1121709 1121708 2026-06-29T00:04:14Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[A Dictionary of the English Language]] to [[अ दिक्सनरी अफ द इंगलिस ल्याङ्ग्वेज]] 1121708 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''अ दिक्सनरी अफ द इंगलिस ल्याङ्ग्वेज''' (A Dictionary of the English Language) [[स्यामुएल जनसन]] (Samuel Johnson) या छगू नांजाःगु खँग्वःधुकू खः। थ्व सफू सन् १७५५या अप्रिल १५स लन्दनय् दकलय् न्हापां पिहांवंगु खः।<ref>Johnson, Samuel. ''A Dictionary of the English Language'', 1755.</ref> थ्व डिक्सनरीयात अंग्रेजी साहित्य व भाषाया इतिहासय् दकलय् प्रभावशाली खँग्वःधुकू मध्ये छगूया कथं कायेगु याः। जनसनयात थ्व डिक्सनरी पूवंकेत गुदँ ति ई माल अले थ्व ज्या वय्‌कलं याकलं हे यानादीगु खः। थ्व खँग्वःधुकू पिथने न्ह्यः तक्क अंग्रेजी भाषाय् पाय्छि च्व-खँग्वः (spelling) व परिभाषा तसकं भ्रामक व अव्यवस्थित जुयाच्वंगु खः। थ्व डिक्सनरीं अंग्रेजी भाषायात व्यवस्थित अले मानक दयेकेत तःधंगु ग्वाहालि यात। थुकी ४२,७५५ खँग्वःतयेगु परिभाषा व १,१४,००० स्वयां अप्वः साहित्यिक उद्धरणत दुथ्यानातःगु दु। अक्सफोर्ड इंग्लिश डिक्सनरीया पिथना तक्क, थ्व हे डिक्सनरी अंग्रेजी हलिमय् आधिकारिक खँग्वःधुकू जूगु खः। थ्व डिक्सनरीया च्वखँ अले परिभाषाय् जनसनया थःगु ह्युमर व विचार नं खनेदु। थ्व सफू पाश्चात्य साहित्य व कोशविज्ञान (lexicography)या छगू महान् स्तम्भ खः। == स्वयादिसँ == * [[स्यामुएल जनसन]] * [[खँग्वःधुकू]] * [[अंग्रेजी भाषा]] == लिधंसा == <references /> [[Category:भाषा]] [[Category:सफू]] [[en:A Dictionary of the English Language]] oowqqhjsd0twpb2x2wtwwv9c6cfkcp5 0 307261 1121710 2026-06-29T00:04:14Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[A Dictionary of the English Language]] to [[अ दिक्सनरी अफ द इंगलिस ल्याङ्ग्वेज]] 1121710 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[अ दिक्सनरी अफ द इंगलिस ल्याङ्ग्वेज]] jjft9kygzge2t4wrxy46q029nm38jkb 0 307262 1121711 2026-06-29T00:08:42Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''डिस्कोर्स अन द मेथड''' (Discourse on the Method, [[नेपाल भाषा]]: विधिनाप स्वापू दूगु खँ) फ्रान्सेली दार्शनिक [[रेने देकार्त]]या छगू दकलय् नांजाःगु व दार्शनिक ग्रन्थ खः। थ्व सफू सन् १६३७स फ्रान्स... 1121711 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''डिस्कोर्स अन द मेथड''' (Discourse on the Method, [[नेपाल भाषा]]: विधिनाप स्वापू दूगु खँ) फ्रान्सेली दार्शनिक [[रेने देकार्त]]या छगू दकलय् नांजाःगु व दार्शनिक ग्रन्थ खः। थ्व सफू सन् १६३७स फ्रान्सेली भाषाय् 'Discours de la méthode' नामं पिहांवंगु खः।<ref>Descartes, René. ''Discours de la méthode'', 1637.</ref> आधुनिक दर्शनया दकलय् नांजाःगु खँत्वाः "Cogito, ergo sum" (जि बिचाः याना, अथे जूगुलिं जि दु) थ्व हे सफूया ४गू भागय् न्ह्यब्वयातःगु दु। देकार्तं थ्व सफू पाखें ज्ञान कायेगु छगू वैज्ञानिक व गणितीय विधिया प्रस्ताव यानादीगु दु। वय्‌कःया कथं सत्य तक्क थ्यंकेत न्हापां सकल खँय् संशय (doubt) यायेमाः, गुकियात 'कार्तेंसियन संशय' धाइ। थ्व सफू ल्याखँ, विज्ञान अले दर्शनया स्वापूयात क्यनीगु छगू दसिं नं खः। थ्व सफू पाश्चात्य दर्शनय् र्‍याशनलिज्म (Rationalism) वा बुद्धिवादया जग तःगु सफू खः। थ्व ग्रन्थं मध्यकालीन विचार शैलीयात त्वता आधुनिक वैज्ञानिक चिन्तनपाखे वनेत लँ क्यन। थ्व सफू याकनं हे लातिन भाषाय् नं अनुवाद जुल गुकिंयाना सकल युरोपं थ्व सफू ब्वने फत। == स्वयादिसँ == * [[रेने देकार्त]] * [[दर्शनशास्त्र]] * [[बुद्धिवाद]] == लिधंसा == <references /> [[Category:दर्शनशास्त्र]] [[Category:सफू]] [[en:Discourse on the Method]] 9gfdts8up6jmnctrv3p9ld1v2qkgwl9 1121712 1121711 2026-06-29T00:08:54Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Discourse on the Method]] to [[डिस्कोर्स अन द मेथड]] 1121711 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''डिस्कोर्स अन द मेथड''' (Discourse on the Method, [[नेपाल भाषा]]: विधिनाप स्वापू दूगु खँ) फ्रान्सेली दार्शनिक [[रेने देकार्त]]या छगू दकलय् नांजाःगु व दार्शनिक ग्रन्थ खः। थ्व सफू सन् १६३७स फ्रान्सेली भाषाय् 'Discours de la méthode' नामं पिहांवंगु खः।<ref>Descartes, René. ''Discours de la méthode'', 1637.</ref> आधुनिक दर्शनया दकलय् नांजाःगु खँत्वाः "Cogito, ergo sum" (जि बिचाः याना, अथे जूगुलिं जि दु) थ्व हे सफूया ४गू भागय् न्ह्यब्वयातःगु दु। देकार्तं थ्व सफू पाखें ज्ञान कायेगु छगू वैज्ञानिक व गणितीय विधिया प्रस्ताव यानादीगु दु। वय्‌कःया कथं सत्य तक्क थ्यंकेत न्हापां सकल खँय् संशय (doubt) यायेमाः, गुकियात 'कार्तेंसियन संशय' धाइ। थ्व सफू ल्याखँ, विज्ञान अले दर्शनया स्वापूयात क्यनीगु छगू दसिं नं खः। थ्व सफू पाश्चात्य दर्शनय् र्‍याशनलिज्म (Rationalism) वा बुद्धिवादया जग तःगु सफू खः। थ्व ग्रन्थं मध्यकालीन विचार शैलीयात त्वता आधुनिक वैज्ञानिक चिन्तनपाखे वनेत लँ क्यन। थ्व सफू याकनं हे लातिन भाषाय् नं अनुवाद जुल गुकिंयाना सकल युरोपं थ्व सफू ब्वने फत। == स्वयादिसँ == * [[रेने देकार्त]] * [[दर्शनशास्त्र]] * [[बुद्धिवाद]] == लिधंसा == <references /> [[Category:दर्शनशास्त्र]] [[Category:सफू]] [[en:Discourse on the Method]] 9gfdts8up6jmnctrv3p9ld1v2qkgwl9 0 307263 1121713 2026-06-29T00:08:54Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Discourse on the Method]] to [[डिस्कोर्स अन द मेथड]] 1121713 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[डिस्कोर्स अन द मेथड]] aqtiqy2u08k5ruzce2qqfjd4jic6mro 0 307264 1121714 2026-06-29T00:11:34Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''इन्साइक्लोपिडिया ब्रिटानिका''' (Encyclopædia Britannica) अंग्रेजी भाषाया दकलय् पुलांगु अले दकलय् नांजाःगु सामान्य हलिंसफू (encyclopedia) खः। थ्व दकलय् न्हापां सन् १७६८ व १७७१या दथुइ स्कटल्याण्डय... 1121714 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''इन्साइक्लोपिडिया ब्रिटानिका''' (Encyclopædia Britannica) अंग्रेजी भाषाया दकलय् पुलांगु अले दकलय् नांजाःगु सामान्य हलिंसफू (encyclopedia) खः। थ्व दकलय् न्हापां सन् १७६८ व १७७१या दथुइ स्कटल्याण्डया एडिनबराय् स्वंगु खण्डय् पिहांवंगु खः।<ref>''Encyclopædia Britannica'', First Edition, 1768.</ref> थ्व हलिंसफू थःगु आधिकारिकता, गम्भीरता अले विस्तृत विवरणया निंतिं नांजाः। शताब्दीयौं निसें थ्व कोशया थीथी संस्करणत पिहां वयाच्वन, गुकी तःधपिं विद्वान, वैज्ञानिक, अले नोबेल सिरपा त्याकादीपिंसं च्वसुत च्वयादीगु दु। थ्व सफू युरोपेली प्रबोधन (Enlightenment) कालया छगू तःधंगु उपलब्धि खः। सन् २०१०स थ्व सफूया लिपांगु ब्व (३२गु खण्डया १५गु संस्करण) भ्वं सफू कथं पिहांवल। उकिया लिपा थ्व कोश पूर्ण रूपं डिजिटल जूगु दु अले आः थ्व इन्टरनेटय् जक उपलब्ध दु। थ्व ज्ञानकोशं मनूया ज्ञानया सकल ख्यःत (विज्ञान, इतिहास, कला, साहित्य आदि) यात व्यवस्थित याना च्वयातःगु दु। थ्व कोश अनुसन्धानकर्ता, विद्यार्थी अले ज्ञान मालिपिंगु निंतिं छगू तःधंगु धुकू खः। थ्व आधुनिक युगया दकलय् तःधंगु बौद्धिक धरोहर मध्ये छगू खः। == स्वयादिसँ == * [[हलिंसफू]] * [[स्कटल्याण्ड]] * [[इन्टरनेट]] == लिधंसा == <references /> [[Category:हलिंसफू]] [[Category:सफू]] [[en:Encyclopædia Britannica]] ggmudnpqd607lu7byxgakszuvxguehe 1121715 1121714 2026-06-29T00:11:51Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Encyclopædia Britannica]] to [[इन्साइक्लोपिडिया ब्रिटानिका]] 1121714 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''इन्साइक्लोपिडिया ब्रिटानिका''' (Encyclopædia Britannica) अंग्रेजी भाषाया दकलय् पुलांगु अले दकलय् नांजाःगु सामान्य हलिंसफू (encyclopedia) खः। थ्व दकलय् न्हापां सन् १७६८ व १७७१या दथुइ स्कटल्याण्डया एडिनबराय् स्वंगु खण्डय् पिहांवंगु खः।<ref>''Encyclopædia Britannica'', First Edition, 1768.</ref> थ्व हलिंसफू थःगु आधिकारिकता, गम्भीरता अले विस्तृत विवरणया निंतिं नांजाः। शताब्दीयौं निसें थ्व कोशया थीथी संस्करणत पिहां वयाच्वन, गुकी तःधपिं विद्वान, वैज्ञानिक, अले नोबेल सिरपा त्याकादीपिंसं च्वसुत च्वयादीगु दु। थ्व सफू युरोपेली प्रबोधन (Enlightenment) कालया छगू तःधंगु उपलब्धि खः। सन् २०१०स थ्व सफूया लिपांगु ब्व (३२गु खण्डया १५गु संस्करण) भ्वं सफू कथं पिहांवल। उकिया लिपा थ्व कोश पूर्ण रूपं डिजिटल जूगु दु अले आः थ्व इन्टरनेटय् जक उपलब्ध दु। थ्व ज्ञानकोशं मनूया ज्ञानया सकल ख्यःत (विज्ञान, इतिहास, कला, साहित्य आदि) यात व्यवस्थित याना च्वयातःगु दु। थ्व कोश अनुसन्धानकर्ता, विद्यार्थी अले ज्ञान मालिपिंगु निंतिं छगू तःधंगु धुकू खः। थ्व आधुनिक युगया दकलय् तःधंगु बौद्धिक धरोहर मध्ये छगू खः। == स्वयादिसँ == * [[हलिंसफू]] * [[स्कटल्याण्ड]] * [[इन्टरनेट]] == लिधंसा == <references /> [[Category:हलिंसफू]] [[Category:सफू]] [[en:Encyclopædia Britannica]] ggmudnpqd607lu7byxgakszuvxguehe 0 307265 1121716 2026-06-29T00:11:51Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Encyclopædia Britannica]] to [[इन्साइक्लोपिडिया ब्रिटानिका]] 1121716 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[इन्साइक्लोपिडिया ब्रिटानिका]] lr4d75bwal2i5j3sr6j91wjrpxd8cxe 0 307266 1121717 2026-06-29T00:13:52Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''इन्साइक्लोपेदी''' (Encyclopédie) १८गु शताब्दीया फ्रान्सय् पिहांवंगु छगू तसकं नांजाःगु अले क्रान्तिकारी हलिंसफू खः। थ्व कोशया मुख्य सम्पादक [[डेनिस दिदरो]] (Denis Diderot) व जीन ले रन्ड डी'अलेम... 1121717 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''इन्साइक्लोपेदी''' (Encyclopédie) १८गु शताब्दीया फ्रान्सय् पिहांवंगु छगू तसकं नांजाःगु अले क्रान्तिकारी हलिंसफू खः। थ्व कोशया मुख्य सम्पादक [[डेनिस दिदरो]] (Denis Diderot) व जीन ले रन्ड डी'अलेम्वर्ट (Jean le Rond d'Alembert) खः।<ref>Diderot, Denis and d'Alembert, Jean. ''Encyclopédie'', 1751–1772.</ref> थ्व हलिंसफू सन् १७५१ निसें १७७२या दथुइ थीथी खण्डय् पिहांवंगु खः। थ्व सफू युरोपेली प्रबोधन (Age of Enlightenment) कालया दकलय् महत्त्वपूर्ण बौद्धिक आन्दोलनया चिं खः। थुकी विज्ञान, कला, धर्म, अले राजनीतिया ख्यलय् तसकं प्रगतिशील व धर्मनिरपेक्ष विचारत च्वयातःगु खः। क्याथोलिक चर्च अले फ्रान्सेली राजतन्त्रं थ्व सफूया विचारतयेगु तसकं विरोध याःगु खः अले थुकी प्रतिबन्ध नं तःगु खः। थ्व सफूया च्वसु च्वयेत भल्तेयर, रुसो अले मोन्तेस्क्यु थेंज्याःपिं तःधपिं चिन्तकपिंसं ग्वाहालि यानादीगु खः। थ्व हलिंसफूं फ्रान्सेली क्रान्ति (French Revolution) या निंतिं वैचारिक आधार दयेकीगु ज्या यात। थ्व सफूया लक्ष्य मनूया ज्ञानयात छथासं मुंका थ्व हलिंयात झन् विवेकशील दयेकेगु खः। थ्व सफू आधुनिक इतिहासय् ज्ञान व अभिव्यक्तिया स्वतन्त्रताया छगू दसिं खः। == स्वयादिसँ == * [[डेनिस दिदरो]] * [[फ्रान्सेली क्रान्ति]] * [[हलिंसफू]] == लिधंसा == <references /> [[Category:हलिंसफू]] [[Category:सफू]] [[en:Encyclopédie]] 4n8h37mpotxthu320bcmn970stz6csx 1121718 1121717 2026-06-29T00:14:01Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Encyclopédie]] to [[इन्साइक्लोपेदी]] 1121717 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''इन्साइक्लोपेदी''' (Encyclopédie) १८गु शताब्दीया फ्रान्सय् पिहांवंगु छगू तसकं नांजाःगु अले क्रान्तिकारी हलिंसफू खः। थ्व कोशया मुख्य सम्पादक [[डेनिस दिदरो]] (Denis Diderot) व जीन ले रन्ड डी'अलेम्वर्ट (Jean le Rond d'Alembert) खः।<ref>Diderot, Denis and d'Alembert, Jean. ''Encyclopédie'', 1751–1772.</ref> थ्व हलिंसफू सन् १७५१ निसें १७७२या दथुइ थीथी खण्डय् पिहांवंगु खः। थ्व सफू युरोपेली प्रबोधन (Age of Enlightenment) कालया दकलय् महत्त्वपूर्ण बौद्धिक आन्दोलनया चिं खः। थुकी विज्ञान, कला, धर्म, अले राजनीतिया ख्यलय् तसकं प्रगतिशील व धर्मनिरपेक्ष विचारत च्वयातःगु खः। क्याथोलिक चर्च अले फ्रान्सेली राजतन्त्रं थ्व सफूया विचारतयेगु तसकं विरोध याःगु खः अले थुकी प्रतिबन्ध नं तःगु खः। थ्व सफूया च्वसु च्वयेत भल्तेयर, रुसो अले मोन्तेस्क्यु थेंज्याःपिं तःधपिं चिन्तकपिंसं ग्वाहालि यानादीगु खः। थ्व हलिंसफूं फ्रान्सेली क्रान्ति (French Revolution) या निंतिं वैचारिक आधार दयेकीगु ज्या यात। थ्व सफूया लक्ष्य मनूया ज्ञानयात छथासं मुंका थ्व हलिंयात झन् विवेकशील दयेकेगु खः। थ्व सफू आधुनिक इतिहासय् ज्ञान व अभिव्यक्तिया स्वतन्त्रताया छगू दसिं खः। == स्वयादिसँ == * [[डेनिस दिदरो]] * [[फ्रान्सेली क्रान्ति]] * [[हलिंसफू]] == लिधंसा == <references /> [[Category:हलिंसफू]] [[Category:सफू]] [[en:Encyclopédie]] 4n8h37mpotxthu320bcmn970stz6csx 0 307267 1121719 2026-06-29T00:14:01Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Encyclopédie]] to [[इन्साइक्लोपेदी]] 1121719 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[इन्साइक्लोपेदी]] 47kffkwrjss3u1ebwieov6vhuxr68dd 0 307268 1121720 2026-06-29T00:17:55Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''गुटेनबर्ग बाइबल''' (Gutenberg Bible) युरोपय् संकेछिंगु ध्वाये-ज्याभः (movable type) छ्यला न्हापां ध्वानातःगु (print तसकं नांजाःगु सफू खः। थ्व बाइबलयात सन् १४५०या दशकय् जर्मनीया मेन्ज (Mainz) शहरय् जो... 1121720 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''गुटेनबर्ग बाइबल''' (Gutenberg Bible) युरोपय् संकेछिंगु ध्वाये-ज्याभः (movable type) छ्यला न्हापां ध्वानातःगु (print तसकं नांजाःगु सफू खः। थ्व बाइबलयात सन् १४५०या दशकय् जर्मनीया मेन्ज (Mainz) शहरय् [[जोहानेस गुटेनबर्ग]] नं ध्वानादीगु खः।<ref>Gutenberg, Johannes. ''Gutenberg Bible'', c. 1455.</ref> थ्व सफू ल्याटिन भाषाय् च्वयातःगु दु अले थुकी 'भल्गेट' (Vulgate) संस्करणया पाठ दु। थ्व सफू ध्वायेज्याया इतिहासय् छगू क्रान्तिकारी फुति खः, गुकिं युरोपय् मुद्रण क्रान्ति (Printing Revolution) न्ह्यथन। थ्व बाइबल पिहां वयेधुंका सफूतयेगु निर्माण याकनं अले अःपुइक जुइफत, गुकिं साक्षरता व ज्ञानया प्रचारय् तःधंगु ग्वाहालि यात। थ्व बाइबल दकलय् बांलाःगु अले कलात्मक रूपं मुद्रित सफू मध्ये छगूया कथं म्हसीकेगु या। थ्व सफूया १८० गू छापाय् आः ४९ गू प्रति जक सुरक्षित दु। थ्व प्रतिइ भ्वं व छ्येंगु (vellum) निता हे छ्यलातःगु दु। थ्व बाइबलया छगू प्रति आः संसारया दकलय् थिकेगु सफू मध्ये छगू खः। थ्व सफू मानव सभ्यता व प्रविधिया विकासया छगू महान् ऐतिहासिक धरोहर खः। == स्वयादिसँ == * [[जोहानेस गुटेनबर्ग]] == लिधंसा == <references /> [[Category:सफू]] [[en:Gutenberg Bible]] a5exckpwuk7awvfyub3ek8jsxecj5k4 1121721 1121720 2026-06-29T00:18:05Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Gutenberg Bible]] to [[गुटेनबर्ग बाइबल]] 1121720 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''गुटेनबर्ग बाइबल''' (Gutenberg Bible) युरोपय् संकेछिंगु ध्वाये-ज्याभः (movable type) छ्यला न्हापां ध्वानातःगु (print तसकं नांजाःगु सफू खः। थ्व बाइबलयात सन् १४५०या दशकय् जर्मनीया मेन्ज (Mainz) शहरय् [[जोहानेस गुटेनबर्ग]] नं ध्वानादीगु खः।<ref>Gutenberg, Johannes. ''Gutenberg Bible'', c. 1455.</ref> थ्व सफू ल्याटिन भाषाय् च्वयातःगु दु अले थुकी 'भल्गेट' (Vulgate) संस्करणया पाठ दु। थ्व सफू ध्वायेज्याया इतिहासय् छगू क्रान्तिकारी फुति खः, गुकिं युरोपय् मुद्रण क्रान्ति (Printing Revolution) न्ह्यथन। थ्व बाइबल पिहां वयेधुंका सफूतयेगु निर्माण याकनं अले अःपुइक जुइफत, गुकिं साक्षरता व ज्ञानया प्रचारय् तःधंगु ग्वाहालि यात। थ्व बाइबल दकलय् बांलाःगु अले कलात्मक रूपं मुद्रित सफू मध्ये छगूया कथं म्हसीकेगु या। थ्व सफूया १८० गू छापाय् आः ४९ गू प्रति जक सुरक्षित दु। थ्व प्रतिइ भ्वं व छ्येंगु (vellum) निता हे छ्यलातःगु दु। थ्व बाइबलया छगू प्रति आः संसारया दकलय् थिकेगु सफू मध्ये छगू खः। थ्व सफू मानव सभ्यता व प्रविधिया विकासया छगू महान् ऐतिहासिक धरोहर खः। == स्वयादिसँ == * [[जोहानेस गुटेनबर्ग]] == लिधंसा == <references /> [[Category:सफू]] [[en:Gutenberg Bible]] a5exckpwuk7awvfyub3ek8jsxecj5k4 0 307269 1121722 2026-06-29T00:18:05Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Gutenberg Bible]] to [[गुटेनबर्ग बाइबल]] 1121722 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[गुटेनबर्ग बाइबल]] 964dzvcrnc7o4loce5jbzm3on8vh7ba 0 307270 1121723 2026-06-29T00:20:26Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''द हिस्तरी अफ द डिक्लाइन एण्ड फल अफ द रोमन एम्पायर''' (The History of the Decline and Fall of the Roman Empire, रोमन साम्राज्यया ह्रास व पतनया इतिहास) अंग्रेजी इतिहासकार [[एडवर्ड गिब्बन]] (Edward Gibbon) या छगू विश्वप्रसिद्... 1121723 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''द हिस्तरी अफ द डिक्लाइन एण्ड फल अफ द रोमन एम्पायर''' (The History of the Decline and Fall of the Roman Empire, रोमन साम्राज्यया ह्रास व पतनया इतिहास) अंग्रेजी इतिहासकार [[एडवर्ड गिब्बन]] (Edward Gibbon) या छगू विश्वप्रसिद्ध ऐतिहासिक ग्रन्थ खः। थ्व सफू खुला खण्डय् सन् १७७६ निसें १७८८ या दथुइ पिहांवंगु खः।<ref>Gibbon, Edward. ''The History of the Decline and Fall of the Roman Empire'', 1776–1788.</ref> थ्व ग्रन्थय् रोमन साम्राज्यया शिखर निसें कया सन् १४५३स कन्स्टान्टिनोपलया पतन तक्कया इतिहास च्वयातःगु दु। गिब्बनं रोमन साम्राज्यया पतनया मुख्य कारणय् आन्तरिक कमजोरी, बर्बर जातितयेगु आक्रमण अले ईसाई धर्मया उदययात क्यनादीगु दु। थ्व सफूया भाषा, साहित्यिक शैली अले अनुसन्धानया स्तर तसकं भिंगु स्तरया दु। इतिहास च्वयेगु (historiography) या विधाया निंतिं थ्व सफूयात छगू आधुनिक लिधंसा ग्रन्थया कथं कायेगु या। गिब्बनं थ्व सफू च्वयेत प्राथमिक स्रोततयेगु गम्भीर अध्ययन यानादीगु खः। थ्व सफूया धर्म सम्बन्धी छुं अध्यायया कारणं उबले तसकं वादविवाद नं जूगु खः। थ्व सफू अंग्रेजी साहित्य व इतिहास दुने छगू कालजयी कृति खः। आः नं रोमन इतिहास ब्वनीपिं सकस्यां निंतिं थ्व सफू महत्वपूर्ण जुयाच्वंगु दु। == स्वयादिसँ == * [[एडवर्ड गिब्बन]] * [[रोमन साम्राज्य]] * [[इतिहास]] == लिधंसा == <references /> [[Category:इतिहास]] [[Category:सफू]] [[en:The History of the Decline and Fall of the Roman Empire]] a8g501g0wxtqzag5pngwgxbu4qanfq2 1121724 1121723 2026-06-29T00:20:42Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[The History of the Decline and Fall of the Roman Empire]] to [[द हिस्तरी अफ द डिक्लाइन एण्ड फल अफ द रोमन एम्पायर]] 1121723 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''द हिस्तरी अफ द डिक्लाइन एण्ड फल अफ द रोमन एम्पायर''' (The History of the Decline and Fall of the Roman Empire, रोमन साम्राज्यया ह्रास व पतनया इतिहास) अंग्रेजी इतिहासकार [[एडवर्ड गिब्बन]] (Edward Gibbon) या छगू विश्वप्रसिद्ध ऐतिहासिक ग्रन्थ खः। थ्व सफू खुला खण्डय् सन् १७७६ निसें १७८८ या दथुइ पिहांवंगु खः।<ref>Gibbon, Edward. ''The History of the Decline and Fall of the Roman Empire'', 1776–1788.</ref> थ्व ग्रन्थय् रोमन साम्राज्यया शिखर निसें कया सन् १४५३स कन्स्टान्टिनोपलया पतन तक्कया इतिहास च्वयातःगु दु। गिब्बनं रोमन साम्राज्यया पतनया मुख्य कारणय् आन्तरिक कमजोरी, बर्बर जातितयेगु आक्रमण अले ईसाई धर्मया उदययात क्यनादीगु दु। थ्व सफूया भाषा, साहित्यिक शैली अले अनुसन्धानया स्तर तसकं भिंगु स्तरया दु। इतिहास च्वयेगु (historiography) या विधाया निंतिं थ्व सफूयात छगू आधुनिक लिधंसा ग्रन्थया कथं कायेगु या। गिब्बनं थ्व सफू च्वयेत प्राथमिक स्रोततयेगु गम्भीर अध्ययन यानादीगु खः। थ्व सफूया धर्म सम्बन्धी छुं अध्यायया कारणं उबले तसकं वादविवाद नं जूगु खः। थ्व सफू अंग्रेजी साहित्य व इतिहास दुने छगू कालजयी कृति खः। आः नं रोमन इतिहास ब्वनीपिं सकस्यां निंतिं थ्व सफू महत्वपूर्ण जुयाच्वंगु दु। == स्वयादिसँ == * [[एडवर्ड गिब्बन]] * [[रोमन साम्राज्य]] * [[इतिहास]] == लिधंसा == <references /> [[Category:इतिहास]] [[Category:सफू]] [[en:The History of the Decline and Fall of the Roman Empire]] a8g501g0wxtqzag5pngwgxbu4qanfq2 0 307271 1121725 2026-06-29T00:20:42Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[The History of the Decline and Fall of the Roman Empire]] to [[द हिस्तरी अफ द डिक्लाइन एण्ड फल अफ द रोमन एम्पायर]] 1121725 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[द हिस्तरी अफ द डिक्लाइन एण्ड फल अफ द रोमन एम्पायर]] n9tysjt8pdvd1rigisdi1bpcgaxn23p 0 307272 1121726 2026-06-29T00:23:26Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''लेभियाथन''' (Leviathan) अंग्रेजी दार्शनिक [[थमस हब्स]] (Thomas Hobbes) या छगू दकलय् प्रसिद्ध राजनीतिक व दार्शनिक ग्रन्थ खः। थ्व सफू सन् १६५१स बेलायती गृहयुद्धया इलय् पिहांवंगु खः।<ref>Hobbes, Thomas. ''Leviathan... 1121726 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''लेभियाथन''' (Leviathan) अंग्रेजी दार्शनिक [[थमस हब्स]] (Thomas Hobbes) या छगू दकलय् प्रसिद्ध राजनीतिक व दार्शनिक ग्रन्थ खः। थ्व सफू सन् १६५१स बेलायती गृहयुद्धया इलय् पिहांवंगु खः।<ref>Hobbes, Thomas. ''Leviathan or The Matter, Forme and Power of a Common-Wealth Ecclesiasticall and Civil'', 1651.</ref> थ्व सफूया पूवंगु नां 'Leviathan or The Matter, Forme and Power of a Common-Wealth Ecclesiasticall and Civil' खः। थ्व ग्रन्थय् हब्सं सामाजिक सम्झौता (Social Contract) या सिद्धान्त न्ह्यब्वया तःगु दु। वय्‌कःया कथं मनूया प्राकृतिक अवस्था (State of Nature) तसकं हिंसक अले असुरक्षित जुइ, अथे जूगुलिं मनूतय्सं शान्तिया निंतिं छगू शक्तिशाली शासक (लेभियाथन) यात थःगु अधिकार लःल्हाइ। हब्सं थ्व सफू मार्फत छगू निरंकुश राजतन्त्र वा पूर्ण सार्वभौमसत्ता (Absolute Sovereignty) या औचित्य क्यनादीगु दु। थ्व सफू पाश्चात्य राजनीतिक दर्शनया दकलय् महत्त्वपूर्ण स्तम्भ मध्ये छगू खः। थ्व सफू राजनीति शास्त्र, कानून अले समाजशास्त्र ब्वनीपिं सकस्यां निंतिं छगू आधारभूत ग्रन्थ खः। == स्वयादिसँ == * [[थमस हब्स]] * [[राजनीतिक दर्शन]] * [[समाजशास्त्र]] == लिधंसा == <references /> [[Category:दर्शनशास्त्र]] [[Category:सफू]] [[en:Leviathan]] 7mb1qi1887pqa4qf8ifeefmsa7px4ht 1121727 1121726 2026-06-29T00:24:06Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Leviathan (Hobbes book)]] to [[लेभियाथन (सफू)]] 1121726 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''लेभियाथन''' (Leviathan) अंग्रेजी दार्शनिक [[थमस हब्स]] (Thomas Hobbes) या छगू दकलय् प्रसिद्ध राजनीतिक व दार्शनिक ग्रन्थ खः। थ्व सफू सन् १६५१स बेलायती गृहयुद्धया इलय् पिहांवंगु खः।<ref>Hobbes, Thomas. ''Leviathan or The Matter, Forme and Power of a Common-Wealth Ecclesiasticall and Civil'', 1651.</ref> थ्व सफूया पूवंगु नां 'Leviathan or The Matter, Forme and Power of a Common-Wealth Ecclesiasticall and Civil' खः। थ्व ग्रन्थय् हब्सं सामाजिक सम्झौता (Social Contract) या सिद्धान्त न्ह्यब्वया तःगु दु। वय्‌कःया कथं मनूया प्राकृतिक अवस्था (State of Nature) तसकं हिंसक अले असुरक्षित जुइ, अथे जूगुलिं मनूतय्सं शान्तिया निंतिं छगू शक्तिशाली शासक (लेभियाथन) यात थःगु अधिकार लःल्हाइ। हब्सं थ्व सफू मार्फत छगू निरंकुश राजतन्त्र वा पूर्ण सार्वभौमसत्ता (Absolute Sovereignty) या औचित्य क्यनादीगु दु। थ्व सफू पाश्चात्य राजनीतिक दर्शनया दकलय् महत्त्वपूर्ण स्तम्भ मध्ये छगू खः। थ्व सफू राजनीति शास्त्र, कानून अले समाजशास्त्र ब्वनीपिं सकस्यां निंतिं छगू आधारभूत ग्रन्थ खः। == स्वयादिसँ == * [[थमस हब्स]] * [[राजनीतिक दर्शन]] * [[समाजशास्त्र]] == लिधंसा == <references /> [[Category:दर्शनशास्त्र]] [[Category:सफू]] [[en:Leviathan]] 7mb1qi1887pqa4qf8ifeefmsa7px4ht 0 307273 1121728 2026-06-29T00:24:06Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Leviathan (Hobbes book)]] to [[लेभियाथन (सफू)]] 1121728 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[लेभियाथन (सफू)]] ev58kr3yh2b6xwv3t9cgcammqt0hu33 0 307274 1121731 2026-06-29T00:29:06Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''नाइन्टी-फाइभ थेसिस''' (Ninety-five Theses) जर्मन पादरी अले धर्मशास्त्री [[मार्टिन लुथर]]या छगू ऐतिहासिक च्वसु खः। थ्व च्वसु दकलय् न्हापां सन् १५१७या अक्टोबर ३१स जर्मनीया विटेनबर्ग (Wittenberg) श... 1121731 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''नाइन्टी-फाइभ थेसिस''' (Ninety-five Theses) जर्मन पादरी अले धर्मशास्त्री [[मार्टिन लुथर]]या छगू ऐतिहासिक च्वसु खः। थ्व च्वसु दकलय् न्हापां सन् १५१७या अक्टोबर ३१स जर्मनीया विटेनबर्ग (Wittenberg) शहरया छगू चर्चया ध्वाखाय् तिकाः पिथंगु खः धइगु विश्वास दु।<ref>Luther, Martin. ''Disputatio pro declaratione virtutis indulgentiarum'' (95 Theses), 1517.</ref> थ्व सफूया आधिकारिक नां 'Disputation on the Power and Efficacy of Indulgences' खः। थ्व च्वसु मार्फत लुथरं क्याथोलिक चर्च दुने जुयाच्वंगु भ्रष्टाचार, विशेष याना 'इन्डल्जेन्स' (पापमुक्ति पत्र) मिया ध्यबा मुंकीगु प्रथाया कडा विरोध यानादीगु खः। थ्व च्वसुं सकल युरोपय् तःधंगु आन्दोलन ब्वलंकल, गुकियात प्रोटेस्टेन्ट रिफर्मेसन (Protestant Reformation) वा धर्म सुधार आन्दोलन धाइ। थ्व इतिहासया छगू अज्याःगु घडी खः गन युरोपेली इतिहास, राजनीति अले ईसाई धर्मया स्वरूप हिलाबिल। थ्व च्वसु लातिन भाषाय् च्वयातःगु खःसां थ्व याकनं हे जर्मन भाषाय् अनुवाद जुया सफूया कथं सकल जनताया थाय् थ्यंके फत। थ्व च्वसुं क्याथोलिक चर्चया एकाधिकारयात तःधंगु चुनौती बिल। थ्व च्वसु धार्मिक स्वतन्त्रता व वैचारिक क्रान्तिया इतिहासय् छगू युगान्तकारी दसिं खः। == स्वयादिसँ == * [[मार्टिन लुथर]] * [[प्रोटेस्टेन्ट सम्प्रदाय]] * [[ईसाई धर्म]] == लिधंसा == <references /> [[Category:धर्म]] [[Category:इतिहास]] [[en:Ninety-five Theses]] 9c6texnyk9aqgt7flv75kg9xojtvk2s 1121732 1121731 2026-06-29T00:29:16Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Ninety-five Theses]] to [[नाइन्टी-फाइभ थेसिस]] 1121731 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''नाइन्टी-फाइभ थेसिस''' (Ninety-five Theses) जर्मन पादरी अले धर्मशास्त्री [[मार्टिन लुथर]]या छगू ऐतिहासिक च्वसु खः। थ्व च्वसु दकलय् न्हापां सन् १५१७या अक्टोबर ३१स जर्मनीया विटेनबर्ग (Wittenberg) शहरया छगू चर्चया ध्वाखाय् तिकाः पिथंगु खः धइगु विश्वास दु।<ref>Luther, Martin. ''Disputatio pro declaratione virtutis indulgentiarum'' (95 Theses), 1517.</ref> थ्व सफूया आधिकारिक नां 'Disputation on the Power and Efficacy of Indulgences' खः। थ्व च्वसु मार्फत लुथरं क्याथोलिक चर्च दुने जुयाच्वंगु भ्रष्टाचार, विशेष याना 'इन्डल्जेन्स' (पापमुक्ति पत्र) मिया ध्यबा मुंकीगु प्रथाया कडा विरोध यानादीगु खः। थ्व च्वसुं सकल युरोपय् तःधंगु आन्दोलन ब्वलंकल, गुकियात प्रोटेस्टेन्ट रिफर्मेसन (Protestant Reformation) वा धर्म सुधार आन्दोलन धाइ। थ्व इतिहासया छगू अज्याःगु घडी खः गन युरोपेली इतिहास, राजनीति अले ईसाई धर्मया स्वरूप हिलाबिल। थ्व च्वसु लातिन भाषाय् च्वयातःगु खःसां थ्व याकनं हे जर्मन भाषाय् अनुवाद जुया सफूया कथं सकल जनताया थाय् थ्यंके फत। थ्व च्वसुं क्याथोलिक चर्चया एकाधिकारयात तःधंगु चुनौती बिल। थ्व च्वसु धार्मिक स्वतन्त्रता व वैचारिक क्रान्तिया इतिहासय् छगू युगान्तकारी दसिं खः। == स्वयादिसँ == * [[मार्टिन लुथर]] * [[प्रोटेस्टेन्ट सम्प्रदाय]] * [[ईसाई धर्म]] == लिधंसा == <references /> [[Category:धर्म]] [[Category:इतिहास]] [[en:Ninety-five Theses]] 9c6texnyk9aqgt7flv75kg9xojtvk2s 0 307275 1121733 2026-06-29T00:29:16Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Ninety-five Theses]] to [[नाइन्टी-फाइभ थेसिस]] 1121733 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[नाइन्टी-फाइभ थेसिस]] s7kiiso8eske2eu4d3abin8ovdgd16u 0 307276 1121734 2026-06-29T00:31:24Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''फिलोसफिया नेचुरलिस प्रिन्सिपिया म्याथेमेटिका''' (Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica, [[नेपाल भाषा]]: प्राकृतिक दर्शनया गणितीय सिद्धान्त) वैज्ञानिक [[आइज्याक न्यूटन]]या छगू दकलय् तःधंगु अले क्रा... 1121734 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''फिलोसफिया नेचुरलिस प्रिन्सिपिया म्याथेमेटिका''' (Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica, [[नेपाल भाषा]]: प्राकृतिक दर्शनया गणितीय सिद्धान्त) वैज्ञानिक [[आइज्याक न्यूटन]]या छगू दकलय् तःधंगु अले क्रान्तिकारी ग्रन्थ खः। थ्व सफू सन् १६८७या जुलाई ५स लातिन भाषाय् पिहांवंगु खः।<ref>Newton, Isaac. ''Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica'', 1687.</ref> थ्व सफूयात संक्षेपय् 'प्रिन्सिपिया' (Principia) नं धाइ। थ्व ग्रन्थय् न्यूटनं थःगु नांजाःगु गतिया स्वंगु नियम (Newton's laws of motion) अले सर्वव्यापी गुरुत्वाकर्षणया सिद्धान्त (Law of Universal Gravitation) न्ह्यब्वयादीगु दु। थ्व सफू आधुनिक भौतिक शास्त्र (Physics) अले शास्त्रीय मेकानिक्स (Classical Mechanics) या जग खः। न्यूटनं थुकी क्यनादीगु गणितीय पद्धतिया कारणं विज्ञानया ख्यलय् छगू तःधंगु क्रान्ति वल। थ्व सफूया लिधसाय् हे मनुं पृथ्वी व खगोलीय पिण्डतयेगु गतियात छगू हे नियमं थुइके फत। थ्व सफू च्वयेत अले पिथनेत प्रसिद्ध खगोलशास्त्री एडमण्ड ह्यालीं (Edmond Halley) न्यूटनयात तःधंगु आर्थिक व नैतिक ग्वाहालि यानादीगु खः। मानव इतिहासय् विज्ञानया विकासय् थ्व सफू स्वयां महत्त्वपूर्ण मेगु सफू मदु धैगु यक्व वैज्ञानिकतेगु धापू दु। थ्व सफू मनूया बौद्धिक क्षमताया छगू उत्कृष्ट अले अमर धरोहर खः। == स्वयादिसँ == * [[आइज्याक न्यूटन]] * [[भौतिक शास्त्र]] * [[गुरुत्वाकर्षण]] == लिधंसा == <references /> [[Category:विज्ञान]] [[Category:सफू]] [[en:Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica]] q6doxqu3ip4m9kr3zj3il85ebnnqtyb 1121735 1121734 2026-06-29T00:31:37Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica]] to [[फिलोसफिया नेचुरलिस प्रिन्सिपिया म्याथेमेटिका]] 1121734 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''फिलोसफिया नेचुरलिस प्रिन्सिपिया म्याथेमेटिका''' (Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica, [[नेपाल भाषा]]: प्राकृतिक दर्शनया गणितीय सिद्धान्त) वैज्ञानिक [[आइज्याक न्यूटन]]या छगू दकलय् तःधंगु अले क्रान्तिकारी ग्रन्थ खः। थ्व सफू सन् १६८७या जुलाई ५स लातिन भाषाय् पिहांवंगु खः।<ref>Newton, Isaac. ''Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica'', 1687.</ref> थ्व सफूयात संक्षेपय् 'प्रिन्सिपिया' (Principia) नं धाइ। थ्व ग्रन्थय् न्यूटनं थःगु नांजाःगु गतिया स्वंगु नियम (Newton's laws of motion) अले सर्वव्यापी गुरुत्वाकर्षणया सिद्धान्त (Law of Universal Gravitation) न्ह्यब्वयादीगु दु। थ्व सफू आधुनिक भौतिक शास्त्र (Physics) अले शास्त्रीय मेकानिक्स (Classical Mechanics) या जग खः। न्यूटनं थुकी क्यनादीगु गणितीय पद्धतिया कारणं विज्ञानया ख्यलय् छगू तःधंगु क्रान्ति वल। थ्व सफूया लिधसाय् हे मनुं पृथ्वी व खगोलीय पिण्डतयेगु गतियात छगू हे नियमं थुइके फत। थ्व सफू च्वयेत अले पिथनेत प्रसिद्ध खगोलशास्त्री एडमण्ड ह्यालीं (Edmond Halley) न्यूटनयात तःधंगु आर्थिक व नैतिक ग्वाहालि यानादीगु खः। मानव इतिहासय् विज्ञानया विकासय् थ्व सफू स्वयां महत्त्वपूर्ण मेगु सफू मदु धैगु यक्व वैज्ञानिकतेगु धापू दु। थ्व सफू मनूया बौद्धिक क्षमताया छगू उत्कृष्ट अले अमर धरोहर खः। == स्वयादिसँ == * [[आइज्याक न्यूटन]] * [[भौतिक शास्त्र]] * [[गुरुत्वाकर्षण]] == लिधंसा == <references /> [[Category:विज्ञान]] [[Category:सफू]] [[en:Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica]] q6doxqu3ip4m9kr3zj3il85ebnnqtyb 0 307277 1121736 2026-06-29T00:31:37Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica]] to [[फिलोसफिया नेचुरलिस प्रिन्सिपिया म्याथेमेटिका]] 1121736 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[फिलोसफिया नेचुरलिस प्रिन्सिपिया म्याथेमेटिका]] 350ong5wmr91551o3bq693tg6m11nnv 0 307278 1121737 2026-06-29T00:34:34Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{stub}} '''द प्रिन्स''' (The Prince, [[नेपाल भाषा]]:शासक) इटालीया राजनीतिक चिन्तक व कूटनीतिज्ञ [[निकोलो म्याकियाभेली]] (Niccolò Machiavelli) या दकलय् नांजाःगु राजनीतिक ग्रन्थ खः। थ्व सफू सन् १५१३स च्वयादीगु खः... 1121737 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''द प्रिन्स''' (The Prince, [[नेपाल भाषा]]:शासक) इटालीया राजनीतिक चिन्तक व कूटनीतिज्ञ [[निकोलो म्याकियाभेली]] (Niccolò Machiavelli) या दकलय् नांजाःगु राजनीतिक ग्रन्थ खः। थ्व सफू सन् १५१३स च्वयादीगु खःसां थ्व वय्‌कः मदयेधुंका सन् १५३२स जक आधिकारिक रूपं पिहांवंगु खः।<ref>Machiavelli, Niccolò. ''Il Principe'', 1532.</ref> थ्व सफूया मूल नां इटाली भाषाय् 'Il Principe' खः। थ्व सफू फ्लोरेन्सया शासक लोरेन्जो डी मेडिचीयात सिरपा कथं च्वयातःगु खः। थ्व ग्रन्थय् माकियाभेलीं छगू राज्ययात गथे याना सुरक्षित तयेगु अले शासन गथे यायेगु धइगु व्यावहारिक कूटनीति क्यनातःगु दु। वय्‌कःया कथं शासक छम्ह आदर्शवादी मखुसें व्यावहारिक जुइमा अले आवश्यकता जूसा क्रूर नं जुइ फयेमाः। थ्व सफू पाश्चात्य राजनीति शास्त्रय् 'राजनीतिक यथार्थवाद' (Political Realism) या दकलय् तःधंगु ग्रन्थय् छगू ख। थ्व सफूया नामं 'माकियाभेलियन' (Machiavellian) खँग्वः वल, गुकिया अर्थ कूटनीतिक वा चतुर/चंख जुइ। थ्व सफू तसकं वादविवादी जूसां थ्व आः नं राजनीति अले कूटनीति ब्वनीपिं सकस्यां निंतिं अमूल्य ग्रन्थ खः। == स्वयादिसँ == * [[निकोलो म्याकियाभेली]] * [[राजनीति शास्त्र]] * [[कूटनीति]] == लिधंसा == <references /> [[Category:दर्शनशास्त्र]] [[Category:सफू]] [[en:The Prince]] ggyf861bs15ng8qq7zaiaohnkcyov3v 1121738 1121737 2026-06-29T00:34:44Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[The Prince]] to [[द प्रिन्स]] 1121737 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''द प्रिन्स''' (The Prince, [[नेपाल भाषा]]:शासक) इटालीया राजनीतिक चिन्तक व कूटनीतिज्ञ [[निकोलो म्याकियाभेली]] (Niccolò Machiavelli) या दकलय् नांजाःगु राजनीतिक ग्रन्थ खः। थ्व सफू सन् १५१३स च्वयादीगु खःसां थ्व वय्‌कः मदयेधुंका सन् १५३२स जक आधिकारिक रूपं पिहांवंगु खः।<ref>Machiavelli, Niccolò. ''Il Principe'', 1532.</ref> थ्व सफूया मूल नां इटाली भाषाय् 'Il Principe' खः। थ्व सफू फ्लोरेन्सया शासक लोरेन्जो डी मेडिचीयात सिरपा कथं च्वयातःगु खः। थ्व ग्रन्थय् माकियाभेलीं छगू राज्ययात गथे याना सुरक्षित तयेगु अले शासन गथे यायेगु धइगु व्यावहारिक कूटनीति क्यनातःगु दु। वय्‌कःया कथं शासक छम्ह आदर्शवादी मखुसें व्यावहारिक जुइमा अले आवश्यकता जूसा क्रूर नं जुइ फयेमाः। थ्व सफू पाश्चात्य राजनीति शास्त्रय् 'राजनीतिक यथार्थवाद' (Political Realism) या दकलय् तःधंगु ग्रन्थय् छगू ख। थ्व सफूया नामं 'माकियाभेलियन' (Machiavellian) खँग्वः वल, गुकिया अर्थ कूटनीतिक वा चतुर/चंख जुइ। थ्व सफू तसकं वादविवादी जूसां थ्व आः नं राजनीति अले कूटनीति ब्वनीपिं सकस्यां निंतिं अमूल्य ग्रन्थ खः। == स्वयादिसँ == * [[निकोलो म्याकियाभेली]] * [[राजनीति शास्त्र]] * [[कूटनीति]] == लिधंसा == <references /> [[Category:दर्शनशास्त्र]] [[Category:सफू]] [[en:The Prince]] ggyf861bs15ng8qq7zaiaohnkcyov3v 1121740 1121738 2026-06-29T00:35:47Z Eukesh 11 1121740 wikitext text/x-wiki {{stub}} '''द प्रिन्स''' (The Prince, [[नेपाल भाषा]]:शासक) इटालीया राजनीतिक चिन्तक व कूटनीतिज्ञ [[निकोलो म्याकियाभेली]] (Niccolò Machiavelli) या दकलय् नांजाःगु राजनीतिक ग्रन्थ खः। थ्व सफू सन् १५१३स च्वयादीगु खःसां थ्व वय्‌कः मदयेधुंका सन् १५३२स जक आधिकारिक रूपं पिहांवंगु खः।<ref>Machiavelli, Niccolò. ''Il Principe'', 1532.</ref> थ्व सफूया मूल नां इटाली भाषाय् 'Il Principe' खः। थ्व सफू फ्लोरेन्सया शासक लोरेन्जो डी मेडिचीयात सिरपा कथं च्वयातःगु खः। थ्व ग्रन्थय् माकियाभेलीं छगू राज्ययात गथे याना सुरक्षित तयेगु अले शासन गथे यायेगु धइगु व्यावहारिक कूटनीति क्यनातःगु दु। वय्‌कःया कथं शासक छम्ह आदर्शवादी मखुसें व्यावहारिक जुइमा अले आवश्यकता जूसा क्रूर नं जुइ फयेमाः। थ्व सफू पाश्चात्य राजनीति शास्त्रय् 'राजनीतिक यथार्थवाद' (Political Realism) या दकलय् तःधंगु ग्रन्थय् छगू ख। थ्व सफूया नामं 'माकियाभेलियन' (Machiavellian) खँग्वः वल, गुकिया अर्थ कूटनीतिक वा चतुर/चंख जुइ। थ्व सफू तसकं वादविवादी जूसां थ्व आः नं राजनीति अले कूटनीति ब्वनीपिं सकस्यां निंतिं अमूल्य ग्रन्थ खः। == दुखँ == [[किपा:Duke-Lorenzo.jpg|thumb| लोरेन्जो डि पिएरो डे' मेडिसि, गुम्हेसित ''इल प्रिन्सिपेया'' लिपांगु संस्करण देछाना तःगु दु।]] म्याकियाभेलीया दकलय् नांजाःगु सफू ''इल प्रिन्सिपे''य् राजनीतिनाप स्वापू दूगु यक्वं म्याक्सिम दु। वंशानुगत राजकुमारयात परम्परागत कथं लक्षित ब्वनामि याये पलेसा थ्व "न्हुगु राजकुमार"या सम्भावनाय् केन्द्रित जुइ। सत्ता कायम यायेत वंशानुगत राजकुमारं जनताया संस्कार जुइधुंकूगु थीथी संस्थाया हितयात बांलाक सन्तुलन यायेमाः । उकिया विपरीत न्हूम्ह राजकुमारयाके शासन यायेगु ज्या अप्वः थाकुगु जुइ। अन्याम्ह राजकुमारं न्हापां थःगु न्हूगु शक्तियात स्थिर यायेमाः, गुकिं यानाः स्थायी राजनीतिक संरचना दयेकेफइ। नैतिक भ्रष्टाचारया इलय् नं स्थायित्व व सुरक्षाया राजनीतिक फाइदा प्राप्त यायेफइगु सुझाव म्याकियाभेलीं बियादीगु दु । म्याकियाभेलीया विश्वास कथं बांलाक शासन यायेत सार्वजनिक व निजी नैतिकतायात निगू फरक खँया रुपय् थुइकेमाः । थुकिया लिच्वः कथं शासकं प्रतिष्ठाया चिउताः जक मखु, पाय्छि इलय् बेइमान ज्या यायेत सकारात्मक रुपं इच्छुक जुइमाः । म्याकियाभेलीया विश्वास कथं छम्ह शासकया निंतिं तसकं लोकंह्वायेगु स्वया व्यापक रुपं ग्यायेगु बांलाः; यःम्ह शासकं बाध्यताया कारणं अधिकार कायम याइ, अले ग्यानापुम्ह शासकं सजाँयया ग्याःचिकुं शासन याइ । छम्ह राजनीतिक सिद्धान्तकारया रुपय् म्याकियाभेलीं राजकुमारया अधिकारयात हाथ्या बीगु छुं नं सम्भावनायात चीकेत मुक्कं कुलीन परिवारया उन्मूलन नापं क्रूरता वा छलकपटया पद्धतिगत अभ्यासया "आवश्यकता"यात बः बियादिल। विद्वानतेसं प्रायः टिप्पणी याइ कि म्याकियाभेलीं राज्य निर्माणय् साधनशीलतायात महत्त्व बियादिल। थ्व बिचाःया सार ''द प्रिन्सया'' छत्वाः खँग्वलं क्यनि " द एन्ड्स जस्टिफाइ द मिन्स "। <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Q4EULB2IM50C&q=harvey+mansfield+machiavelli|title=Machiavelli's Virtue}}</ref> ठगी व छलकपटयात म्याकियाभेलीं राजकुमारयात छ्यलेत आवश्यक कथं काःगु दु । सत्ता सफल स्थिरता व न्हूगु राजनीतिक संस्थात न्ह्यब्वयेगु निंतिं हिंसा आवश्यक जुइफु । राजनीतिक प्रतिद्वन्द्वीयात मदयेकेगु, प्रतिरोधी जनतायात स्यंकेगु व शासन यायेफूगु चरित्र दुपिं बल्लाःपिं मेमेपिं मनूपिनिगु पुचःया सफाया यायेगु ज्या यायेमा, छाय्-धाःसा अथे मयासा शासकया गद्दी मेमेपिन्सं कायेफु धैगु क्रुर बिचाः थ्व सफूलि दु । छगू खण्डय् म्याकियाभेलीं [[सिसेरो|सिसेरों]] दोहरोपन व हिंसापाखें बचे जुइत ब्यूगु सल्लाहयात अःखः यानाः राजकुमारयात "जालं बचे जुइत फ्याकाध्वं जुइमाः, अले गुँखिचायात क्वत्यलेत सिंह जुइमाः" धकाः धयादीगु दु। थ्व म्याकियाभेलिया दकलय् नांजाःगु वचन मध्यय् छगू खः। <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=2kiYz6d278IC&q=machiavelli+skinner|title=Machiavelli: A Very Short Introduction}}</ref> राज्य प्राप्त यायेत व राज्ययात कायम यायेत दुष्ट साधन माः धइगु म्याकियाभेलीया धारणायात थ्व ग्रन्थया मू विषयया रुपय् टिप्पणी यानातःगु दु। <ref>{{Harvard citation text|Strauss|1958}}</ref> म्याकियाभेली थन्यागु राजनीतिक सल्लाहया निंतिं बदनाम जूगु दु, गुकिलिं "म्याकियाभेलियन" विशेषणयात मभिंम्ह मनूया माध्यमं इतिहासय् लुमंकेगु या। <ref>{{Cite book|title=The Prince (1532), The Leviathan (1651), The Two Treatises of Government (1689), The Constitution of Pennsylvania (1776)}}</ref> राजनीतिइ थ्व ग्रन्थया विवादास्पद विश्लेषणया कारणं सन् १५५९इ क्याथोलिक चर्चं ''द प्रिन्सयात'' प्रतिबन्ध यासें थ्व ग्रन्थयात ''{{Lang|la|[[Index Librorum Prohibitorum]]}}''य् तल। । मानवतावादीत दसु इरास्मस ( c. १४६६ – १५३६), नं सफूयात नकारात्मक रुपं स्वल । छगू ग्रन्थया रुपय्, राजनीतिक चिन्तनया इतिहासय् थुकिया प्राथमिक बौद्धिक योगदान राजनीतिक यथार्थवाद व राजनीतिक आदर्शवाद दथुइ मौलिक विच्छेद ख। थ्व राजनीतिक शक्ति प्राप्त यायेगु व तयेगु छगू म्यानुअल जुल। [[प्लेतो|प्लेटो]] व [[एरिस्तोतल|अरिस्टोटलया]] विपरीत म्याकियाभेलीं काल्पनिक आदर्श समाजया नमूना पाखे राजकुमारं थःत अभिमुख यायेमाःगु बिचा त्वतादिल व सत्ताप्राप्तिइ जक तिबः बियादिल। ''द प्रिन्सय्'' म्याकियाभेलीं निर्दयी व अत्याचारी राजकुमारतय्त बियादीगु सल्लाह व ''लिभीया प्रवचनय्'' म्याकियाभेलीं बियादीगु सल्लाहया भिन्नता व समानताया खँय् थीथी टिप्पणी दु। टिप्पणीकारतेसं ''द प्रिन्स'' छम्ह राजशाही राजकुमारया निंतिं सल्लाहया रुपय् च्वयातःगु जुसां थ्व सफूलि गणतान्त्रिक सत्ताया ''श्रेष्ठता'' थाय्-थासय् लिभीया प्रवचनय् थें हे लुयावःगु तर्क दु। १८गु शताब्दीइ थ्व ज्यायात ध्याचू तकं धाइगु या, दसुया निंतिं जीन-ज्याक्स रुसो (१७१२–१७७८)यात कायेछिं। <ref>{{Cite web|last=Berlin|first=Isaiah|title=The Originality of Machiavelli|url=http://berlin.wolf.ox.ac.uk/published_works/ac/machiavelli.pdf}}</ref> लियो स्ट्रास (१८९९–१९७३) व हार्भी म्यान्सफिल्द ( b. १९३२ ) तेसं ''द प्रिन्स'' व वय्कःया मेमेगु कृतिया खण्डय् सीक-सीक हे गुह्य कथन तयातःगु दु धकाः धयातःगु दु। <ref>This point made most notably by {{Harvard citation text|Strauss|1958}}.</ref> अथे जुसां, म्यान्सफिल्दं थ्व म्याकियाभेलीं गम्भीर खँयात न्हिला-ध्याचूया रुपय् स्वःगुया लिच्वः ख धका धाःगु दु। <ref>{{Cite book|last=Mansfield|first=Harvey C.|url=https://books.google.com/books?id=Q4EULB2IM50C&q=machiavelli%27s+virtue|title=Machiavelli's Virtue|publisher=University of Chicago Press|year=1998|pages=228–229}}</ref> मार्क्सवादी सिद्धान्तवादी एन्टोनियो ग्रामसी (१८९१–१९३७) नं म्याकियाभेलीया दर्शक शासक वर्गया विपरीत आम जनता ख, गुकियात थःगु शिक्षाया माध्यमं वर्णन यानातःगु विधिया बारेय् न्हापा हे सचेत यायेधुंकूगु तर्क बियादिल। <ref>{{Cite journal|last=Thomas|first=Peter D.|year=2017|title=The Modern Prince|journal=History of Political Thought|volume=38|issue=3|pages=523–544}}</ref> == स्वयादिसँ == * [[निकोलो म्याकियाभेली]] * [[राजनीति शास्त्र]] * [[कूटनीति]] == लिधंसा == <references /> [[Category:दर्शनशास्त्र]] [[Category:सफू]] [[en:The Prince]] peb1diygerto8p0u3cqdsupn8dhwgwy 0 307279 1121739 2026-06-29T00:34:45Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[The Prince]] to [[द प्रिन्स]] 1121739 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[द प्रिन्स]] r6o2k5gw4qvx304ld3c6w8n2c25l5ve