Wikipedia newwiki https://new.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%82_%E0%A4%AA%E0%A5%8C MediaWiki 1.47.0-wmf.9 first-letter माध्यम विशेष खँलाबँला छ्येलेमि छ्येलेमि खँलाबँला विकिपिडिया विकिपिडिया खँलाबँला किपा किपा खँलाबँला मिडियाविकि मिडियाविकि खँलाबँला Template Template talk ग्वाहालि ग्वाहालि खँलाबँला पुचः पुचः खँलाबँला दबू दबू खँलाबँला TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 35 1121802 1048781 2026-07-05T23:51:48Z Eukesh 11 1121802 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपि|𑐀𑐮𑑂𑐧𑑂𑐬𑐾𑐔𑑂𑐟𑑂 𑐜𑐾𑐬𑐬}} {{Infobox Artist | bgcolour = #EEDD82 | name = अल्ब्रेश्ट ड्युएरेर | image = Duerer01.jpg | imagesize = 250px | caption = ''सेल्फ-पोर्ट्रेट'' (१५००) by Albrecht Dürer, oil on board, [[Alte Pinakothek]], [[म्युनिख]] | birthname = Albrecht Dürer | birthdate = {{Birth date|1471|5|21}} | location = [[नुरेम्बर्ग, जर्मनी|नुरेम्बर्ग]], [[पवित्र रोमन साम्राज्य]] | deathdate = {{Death date and age|1528|4|6|1471|5|21}} | deathplace = [[नुरेम्बर्ग, जर्मनी|नुरेम्बर्ग]], पवित्र रोमन साम्राज्य | nationality = [[जर्मन]] | field = [[प्रिन्टमेकिङ]], [[चित्रकला]], [[इन्ग्रेभिङ]] | training = | movement = | works = ''[[:Image:Duerer - Ritter, Tod und Teufel (Der Reuther).jpg|Knight, Death, and the Devil]]'' (1513) ''[[St. Jerome in His Study (Dürer)|Saint Jerome in his Study]]'' (1514) ''[[Melencolia I]]'' (1514) ''[[Dürer's Rhinoceros]]'' | patrons = | awards = }} ''''''अल्ब्रेश्ट ड्युएरेर''' [[जर्मन भाषा|डोइच भाषा]]: Albrecht Dürer''' (ˈalbʀɛçt ˈdyʀɐ) ([[मे २१]], [[सन् १४७१|१४७१]] – [[अप्रिल ६]], [[सन् १५२८|१५२८]])<ref name=Mueller>Mueller, Peter O. (1993) ''Substantiv-Derivation in Den Schriften Albrecht Durers'', Walter de Gruyter. ISBN 3-11-012815-2.</ref> छम्ह [[नुरेम्बर्ग]]या [[जर्मन]] [[चित्रकला|चित्रकलामि]], [[प्रिन्टमेकर]] व [[थियोरिस्ट]] ख। वय्कः जर्मन पुनर्जागरण (German Renaissance) या छम्ह दकलय् प्रभावशाली व नांजाःम्ह कलाकार, छापाकार (printmaker), व सिद्धान्तकार खः। वय्कःयात उत्तरी युरोपया दकलय् तःधंम्ह कलाकारया रूपय् काइ, गुम्हेस्यां इटालीया पुनर्जागरणया आदर्श व उत्तरी युरोपया सूक्ष्म विवरणया कलायात सुमधुर ढंगं स्वायेगु ज्या यानादिल। ड्युएरेर थःगु चित्रकला स्वया नं 'प्रिन्टमेकिङ' (woodcut व engraving) या निंतिं हलिं न्यंकं नांजाः। वय्कलं थःगु छापाकला थुलि सूक्ष्म व जटिल दयेकादिल उकियात भ्वंतय् च्वयातःगु किपा स्वया मेगु धाये मफूगु जुयाच्वन। वय्कःया 'एपोकलिप्स' (Apocalypse) सिरिज व 'नाइट, डेथ एण्ड द डेभिल' (Knight, Death and the Devil) थेंज्याःगु ज्यात कला इतिहासय् अमर जुयाच्वंगु दु। ड्युएरेर थः-किपा(self-portrait) च्वयेगु ज्याय् नं तसकं नांजाः। वय्कः न्हापांम्ह अजाम्ह कलाकार खः गुम्हेस्यां थःगु जीवनया थी-थी चरणय् थःगु हे यक्व किपा दयेकादिल। सन् १५०० य् वय्कःनं दयेकूगु थः-किपा (Self-Portrait at Twenty-Eight) तसकं नांजाः, गन वय्कः येशू ख्रीष्टया थें च्वंगु मुद्राय् च्वनादीगु दु। ==प्रभाव== वय्कःया कला व विचाःया प्रभाव युरोप न्यंकं थ्यं: * कलाया व्यवसायीकरण: ड्युएरेर थःगु ज्याय् थःगु 'मोनोग्राम' (AD चिन्ह) तयेगु यानादिल। थ्व 'ब्रान्डिङ' या छगू न्हापांगु दसु खः, गुकिं यानाः वय्कःया ज्या खुइगु (plagiarism) पनेत व थःगु नां प्रचार यायेत ग्वाहालि यात। * गणितीय व वैज्ञानिक दृष्टिकोण: वय्कः कलाय् गणित व अनुपात (proportion) छ्येलेगु ज्याय् नांजाः। वय्कलं मनूया म्हया अनुपात व परिप्रेक्ष्य (perspective) सम्बन्धी सफूत नं च्वयादिल। * प्रकृतिया चित्रण: वय्कःया 'यंग हेर' (Young Hare) व 'ग्रेट पीस अफ टर्फ' (Great Piece of Turf) थेंज्याःगु किपातय्सं प्रकृति व जीवजन्तुया सूक्ष्म अवलोकन यायेगु न्हूगु शैली सुरु यात। ==मू ज्या== * एडम एण्ड इभ (Adam and Eve, १५०४): थ्व छगू Engraving खः गुकिं मनूया म्हया आदर्श अनुपात क्यनी। * मेलन्कोलिया १ (Melencolia I): थ्व छगू रहस्यमय व प्रतीकं जाःगु किपा खः। * प्रेइङ्ग ह्यान्ड्स (Praying Hands): थ्व किपा आः नं धार्मिक व आध्यात्मिक क्षेत्रय् तसकं नांजाः। ==किपा== [[Image:Durer-self-portrait-at-the-age-of-thirteen.jpg|thumb|left|upright=0.8|थः-किपा]] [[Image:Albrecht-self.jpg|thumb|left|The earliest painted ''[[Portrait of the Artist Holding a Thistle (Albrecht Dürer)|Self-Portrait (Holding a Thistle)]]]] [[Image:Dürer - Agnes Dürer (Mein Agnes), Albertina 3063.jpg|thumb|upright=0.8|Dürer's sketch of his wife Agnes Frey (″Mein Agnes"), 1494, Albertina, Vienna]] ==लिधंसा== <ref>{{cite web |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Albrecht_Dürer |title=Albrecht Dürer |website=Wikipedia |language=en |access-date=21 December 2025}}</ref> <!-- ---------------------------------------------------------- See http://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Footnotes for a discussion of different citation methods and how to generate footnotes using the <ref>, </ref> and <reference /> tags ----------------------------------------------------------- --> {{reflist}} == External links == {{Commons|Albrecht Dürer}} * [https://web.archive.org/web/20160823091108/http://www.bodkinprints.co.uk/links.php Links to online museum images of all of Dürer's prints — see section B (nb: Not all Public Domain)] * [https://web.archive.org/web/20090214210323/http://all-art.org/durer/durer1-1.html Albrecht Durer in the "History of Art"] * https://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/durer/ * [https://web.archive.org/web/20120616135952/http://www.aiwaz.net/Albrecht-D%C3%9CRER/c5 Alternative Albrecht Durer] * [https://web.archive.org/web/20150111215918/http://www.museen-sh.de/ml/digicult.php?digiID=200.6885331&s=2 Works by Albrecht Dürer] at Museumsportal Schleswig-Holstein * [https://collections.tepapa.govt.nz/search/colProProductionMakers:%22Durer,+Albrecht%22+colCollectionGroup:CH/results Works by Albrecht Dürer at the Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa] * [http://www.nlm.nih.gov/exhibition/historicalanatomies/durer_home.html Albrecht Dürer: ''Vier Bücher von menschlicher Proportion'' (Nuremberg, 1528)]. Selected pages scanned from the original work. Historical Anatomies on the Web. US National Library of Medicine. * [http://www.payer.de/christentum/apokalypse.htm] * {{gutenberg author | id=Albrecht+Dürer | name=Albrecht Dürer}} * [https://web.archive.org/web/20101219165416/http://rarebookroom.org/Control/duruwm/index.html ''De Symmetria... and Underweysung der Messung''] 1538, from [[Rare Book Room]]. * {{MacTutor Biography | id=Durer}} * [https://web.archive.org/web/20130920105432/http://www.kubiss.de/kulturreferat/duerer/index.htm www.duerer.nuernberg.de] * [https://web.archive.org/web/20171108031405/https://www.albrecht-durer.org/ www.albrecht-durer.org] <!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]] --> {{Persondata |NAME=Dürer, Albrecht |ALTERNATIVE NAMES= |SHORT DESCRIPTION=German artist and mathematician |DATE OF BIRTH=21 May 1471 |PLACE OF BIRTH=Nuremberg, Germany |DATE OF DEATH=6 April 1528 |PLACE OF DEATH=Nuremberg, Germany }} {{DEFAULTSORT:Durer, Albrecht}} {{वास्तुशास्त्री, शील्पकार व चित्रकार}} {{Commonscat|Albrecht Dürer}} [[पुचः:German engravers]] [[पुचः:German painters]] [[पुचः:German artists]] [[पुचः:German printmakers]] [[पुचः:German Renaissance painters]] [[पुचः:Heraldic artists]] [[पुचः:Manuscript illuminators]] [[पुचः:People celebrated in the Lutheran liturgical calendar]] [[पुचः:Germans of Hungarian descent]] [[पुचः:People from Nuremberg]] [[पुचः:Walhalla enshrinees]] [[पुचः:Woodcut designers]] [[पुचः:Artist authors]] [[पुचः:१४७१य् बुगु]] [[पुचः:१५२८य् मदुगु]] [[पुचः:German Roman Catholics]] [[पुचः:वास्तुशास्त्री, शील्पकार व चित्रकार]] [[Category:कलाकार]] [[Category:इतिहास]] [[Category:जर्मनी]] 1a4nwfqup480s94bkfd3jbh6zg1cwiq 0 267 1121798 1104156 2026-07-05T16:01:56Z Birkho 31513 + signature 1121798 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/रैनेर मारिया रिल्के}} [[Image:Rilke 1878.PNG|thumb|Rilke, circa 1878–1879]] [[Image:Paula Modersohn-Becker 016.jpg|thumb|upright|left|[[Paula Modersohn-Becker]]]] [[Image:Castello di Duino 0904.jpg|thumb|[[Duino Castle]]]] {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = रैनेर मारिया रिल्के | image = Rilke, 1900.jpg | imagesize = | caption = Rilke in 1900, aged 24 | pseudonym = |birth_name=René Karl Wilhelm Johann Josef Maria Rilke | birth_date = {{birth date|1875|12|4|df=y}} | birth_place = [[Prague]], [[Kingdom of Bohemia|Bohemia]], [[Austria-Hungary]] | death_date = {{death date and age|1926|12|29|1875|12|4|df=y}} | death_place = [[मोन्त्र्यु]], स्विजरल्यान्द | occupation = चिनाखँमि, उपन्यासकार | nationality = अस्त्रियामि | period = 1894–1925 | genre = | movement = | influences = [[Jens Peter Jacobsen|J. P. Jacobsen]], [[Lou Andreas-Salomé]], [[Georg Trakl]], [[Auguste Rodin]], [[Paul Cézanne|Cézanne]], [[Søren Kierkegaard|Kierkegaard]], [[Friedrich Nietzsche|Nietzsche]] | influenced = [[Martin Heidegger]], [[William H. Gass]], [[J. D. Salinger]], [[Boris Pasternak]], [[Thomas Pynchon]], [[Erich Maria Remarque]], [[Yukio Mishima]]<ref name=GradeSaver>{{cite web|title=Biography of Yukio Mishima (1925–1970)|url=http://www.gradesaver.com/author/yukio-mishima/|accessdate=28 April 2012}}</ref> | signature = Unterschrift Rainer Maria Rilke österreichischer Erzähler und Lyriker.svg }} '''रैनेर मारिया रिल्के''' छम्ह नांजाम्ह च्वमि ख। ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} [[पुचः:च्वमि व चिनाखँमि]] bb9np6s3x95do621gzt3f9zkk6afsbj 0 1081 1121822 1076506 2026-07-06T00:36:01Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[थोमस जेफरसन]] to [[थमस जेफरसन]] 1076506 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/थोमस जेफरसन}} [[Image:ChristopherWrenBuilding.jpg|thumb|left|The [[Wren Building]]]] [[Image:Monticello 2010-10-29.jpg|thumb|alt=Monticello plantation house|[[Monticello]]]] [[Image:United States Declaration of Independence.jpg|thumb|The [[United States Declaration of Independence|Declaration of Independence]]]] {{Infobox officeholder | name = थमस जेफरसन | image = Official Presidential portrait of Thomas Jefferson (by Rembrandt Peale, 1800).jpg | caption = Portrait, 1800 | alt = Painting of Jefferson in his late 50s with a full head of hair | order = 3rd | office = संयुक्त राज्य अमेरिकाया राष्ट्रपति | vicepresident = {{plainlist| * [[Aaron Burr]] (1801–1805) * [[George Clinton (vice president)|George Clinton]] (1805–1809) }} | term_start = March 4, 1801 | term_end = March 4, 1809 | predecessor = [[जन एदम्स]] | successor = [[जेम्स म्यादिसन]] | order1 = 2nd | office1 = Vice President of the United States | president1 = John Adams | term_start1 = March 4, 1797 | term_end1 = March 4, 1801 | predecessor1 = John Adams | successor1 = Aaron Burr | order2 = 1st | office2 = United States Secretary of State | president2 = [[George Washington]] | term_start2 = March 22, 1790 | term_end2 = December 31, 1793 | predecessor2 = [[John Jay]] (acting) | successor2 = [[Edmund Randolph]] | order3 = 2nd | minister_from3 = United States | country3 = France | appointer3 = [[Confederation Congress]] | term_start3 = May 17, 1785 | term_end3 = September 26, 1789 | predecessor3 = [[Benjamin Franklin]] | successor3 = [[William Short (American ambassador)|William Short]] | office4 = मित्रता व वाणिज्य सन्धि वार्ताया निंतिं पूर्णाधिकार मन्त्री | appointer4 = Confederation Congress | term_start4 = May 7, 1784 | term_end4 = May 11, 1786 | predecessor4 = ''Office established'' | successor4 = ''Office abolished'' | office5 = Delegate from [[Virginia]] {{awrap|to the [[Congress of the Confederation]]}} | term_start5 = June 6, 1782 | term_end5 = May 7, 1784 | predecessor5 = James Madison | successor5 = [[Richard Henry Lee]] | order6 = 2nd | office6 = Governor of Virginia | term_start6 = June 1, 1779 | term_end6 = June 3, 1781 | predecessor6 = [[Patrick Henry]] | successor6 = [[William Fleming (governor)|William Fleming]] | office7 = अल्बेमार्ले काउन्टीया भर्जिनिया हाउस अफ डेलिगेट्सया दुजः<ref name="VA House of Delegates">{{cite web |title=Burgesses and Delegates |url=https://history.house.virginia.gov/members?district=Albemarle&page=1&per_page=100 |website=Virginia House of Delegates |access-date=May 9, 2023}}</ref> | term_start7 = October 7, 1776 | term_end7 = May 30, 1779 | predecessor7 = [[Charles Lilburn Lewis|Charles Lewis]] | successor7 = George Gilmer, Jr. | term8 = December 10–22, 1781 | predecessor8 = Isaac Davis | successor8 = James Marks | office9 = [[List of delegates to the Continental Congress|Delegate]] from Virginia {{awrap|to the [[Second Continental Congress]]}} | term_start9 = June 20, 1775 | term_end9 = September 26, 1776 | predecessor9 = George Washington | successor9 = [[John Harvie]] | office10 = अल्बेमार्ल काउन्टीया भर्जिनिया हाउस अफ बर्गेसेसया दुजः | term_start10 = May 11, 1769<ref name="Encyclopedia VA">{{cite web |last1=McDonnell |first1=Michael |title=Jefferson, Thomas as Governor of Virginia |url=https://encyclopediavirginia.org/entries/jefferson-thomas-as-governor-of-virginia/ |website=Encyclopedia Virginia |access-date=October 13, 2022}}</ref> | term_end10 = June 1, 1775<ref name="VA Mag">{{cite journal |last1=Virginia Historical Society |title=House of Burgesses, 1766 to 1775 |journal=Virginia Magazine of History and Biography |date=April 1897 |volume=4 |issue=4 |pages=380–86 |jstor=4241983 |url=https://www.jstor.org/stable/4241983 |access-date=October 13, 2022}}</ref> | predecessor10 = [[Edward Carter (of Blenheim)|Edward Carter]]<ref name="VA Mag" /> | successor10 = ''Office abolished'' | birth_date = {{birth date|1743|4|13}} | birth_place = [[Shadwell, Virginia|Shadwell Plantation]], Goochland </br>(now in [[Albemarle County]]) Virginia Colony | death_date = {{death date and age|1826|7|4|1743|4|13}} | death_place = [[Monticello]], near [[Charlottesville, Virginia]], U.S. | resting_place = [[Monticello]], Virginia | party = [[Democratic-Republican Party|Democratic-Republican]] | spouse = {{marriage|[[Martha Wayles]]|January 1, 1772|September 6, 1782|reason=died}} | children = {{plainlist| * 6 with Martha Wayles, including: {{ublist|list_style=list-style: "{{*}}" inside; | [[Martha Jefferson Randolph]] | [[Mary Jefferson Eppes]]}} * Up to 6 with [[Sally Hemings]],{{efn|A number of historians and geneticists argue that while DNA testing of Hemings' descendants reveals a genetic connection with a male ancestor in the Jefferson family, it does not conclusively prove that it was Jefferson himself who sired these children, see [[Jefferson-Hemings controversy]].<ref>{{cite web |title=The Jefferson-Hemings Controversy Report of the Scholars Commission |date=2000–2001 |page=70 |url=https://static1.squarespace.com/static/56d77a9ad51cd4a272d514c0/t/63d84b8a2683c7769f1972a1/1675119505362/Scholars-Commission-Report-1.pdf |quote=The DNA tests could not discriminate among the more than two dozen adult male Jeffersons in Virginia at the time Eston Hemings was conceived, and there is reasonable evidence to suggest that at least seven of those men (including Thomas Jefferson) may well have been at Monticello when Sally became pregnant with Eston.}}</ref><ref>{{cite web |title=The Jefferson-Hemings Controversy {{!}} C-SPAN.org |url=https://www.c-span.org/video/?301339-1/jefferson-hemings-controversy |website=c-span.org}}</ref>}} including: {{ublist|list_style=list-style: "{{*}}" inside; | [[Madison Hemings]] | [[Eston Hemings]]}} }} | occupation = {{hlist|Politician|lawyer}} | allegiance = United States | branch = [[Virginia militia]] | serviceyears = 1775–1776 | unit = [[Virginia in the American Revolution|Albemarle County Militia]] | rank = Colonel | battles = [[American Revolutionary War]] | signature = Thomas Jefferson Signature.svg | signature_alt = Thomas Jefferson signature | module = {{Infobox philosopher|embed=yes | region = {{plainlist| * [[Western philosophy]] * [[American philosophy]] }} | era = [[Age of Enlightenment]] | school_tradition = {{flatlist| * [[Classical liberalism]] * [[Deism]] }} | notable_works = {{plainlist| * [[United States Declaration of Independence|Declaration of Independence]] (1776) * ''[[Notes on Virginia]]'' (1785) * [[Jefferson's Manual]] (1801) * ''[[Jefferson Bible]]'' (1820) }} | notable_ideas = {{collapsible list|title={{nobold|''See list''}}|{{ubl|item_style={{longitem}} | [[All men are created equal]] | [[Empire of Liberty]] | [[Entangling alliances]] | [[Jeffersonian democracy]] | [[Life, Liberty and the pursuit of Happiness]] | [[Natural aristocracy]] | [[Separation of church and state in the United States|Separation of church and state]] | [[Strict constructionism]] | [[Ward republic]] | [[Thomas Jefferson and education|Views on education]] | [[Thomas Jefferson and Native Americans|Views on Native Americans]] | [[Thomas Jefferson and slavery|Views on slavery]] | [[Religious views of Thomas Jefferson|Views on religion]] }}}} | institutions = [[American Philosophical Society]] | main_interests = {{flatlist| * [[Political philosophy|Politics]] * [[Moral philosophy|ethics]] * [[Philosophy of religion|religion]] * [[philology]] }} }} | alma_mater = [[College of William & Mary]] | parents = {{plainlist| * [[Peter Jefferson]] * [[Jane Randolph Jefferson|Jane Randolph]] }} }} '''थोमस जेफरसन''' वा '''तमस् जेफर्सन''' अमेरिकाया पलिस्थामि फाउन्दिङ्ग फादर (Founding Father)य् छम्ह व अमेरिकी स्वतन्त्रताया घोषणा (Declaration of Independence)या मू च्वमि ख। वय्‌कलं लिपा संयुक्त राज्य अमेरिकाया ३म्हम राष्ट्रपतिया रुपय् सन् १८०१ निसें सन् १८०९तक पदभार कयादिल। वय्‌कः राष्ट्रपति जन एदम्स्‌या कार्यकालय् सन् १७९७ निसें सन् १८०१ तक उप-राष्ट्रपतिया रुपय् नं ज्या यानादिल। लोकतन्त्र, गणतन्त्र व नागरिक स्वतन्त्रताया प्रस्तावक जेफर्सनजुं अमेरिकी उपनिवेशतेत बेलायती शासनं मुक्त यासें न्हूगु देय्‌ दयेकीगु झ्वलय् थी-थी दस्तावेज व निर्णय यानादिल। वय्‌कः छम्ह बुंथुवा व बुंज्यामि नं ख। == च्वखँ == * ''ब्रिटिश अमेरिकाया अधिकारया सारांश दृष्टिकोण'' (''[[:en:A_Summary_View_of_the_Rights_of_British_America|A Summary View of the Rights of British America]]'')(१७७४) * ''ल्वाभः ज्वनेमाःगुया हुनि व आवश्यकताया घोषणा ([[:en:Declaration_of_the_Causes_and_Necessity_of_Taking_Up_Arms|Declaration of the Causes and Necessity of Taking Up Arms]])'' (१७७५) * [https://www.archives.gov/exhibits/charters/declaration_transcript.html स्वतन्त्रताया घोषणा (Declaration of Independence)(१७७६)] * ''सन् १७८७ स पेरिसं फ्रान्सया दक्षिणी भाग व उत्तरी इटलीया यात्राय् संकलित ज्ञापनपत्र([[:en:Memorandums_taken_on_a_journey_from_Paris_into_the_southern_parts_of_France_and_Northern_Italy,_in_the_year_1787|Memorandums taken on a journey from Paris into the southern parts of France and Northern Italy, in the year 1787]])'' * ''भर्जिनिया राज्यया नोट्स'' (''[[:en:Notes_on_the_State_of_Virginia|Notes on the State of Virginia]]'')(१७८१) * ''संयुक्त राज्य अमेरिकाया मुद्रा, तौल व नापय् एकरुपता स्थापित यायेगु योजना (Plan for Establishing Uniformity in the Coinage, Weights, and Measures of the United States)'' कांग्रेसय् लःल्हाःगु छगू प्रतिवेदन (१७९०) * " [https://archive.org/stream/anessaytowardsf00jeffgoog#page/n6/mode/2up अंग्रेजी भाषाया एंग्लो-स्याक्सन व आधुनिक भाषिकाय् निर्देशनयात सहज यायेगुपाखे छगू च्वसु] "([https://archive.org/stream/anessaytowardsf00jeffgoog#page/n6/mode/2up An Essay Towards Facilitating Instruction in the Anglo-Saxon and Modern Dialects of the English Language]) (१७९६) * ''संयुक्त राज्य अमेरिकाया सेनेटया छ्यलाबुलाया निंतिं संसदीय अभ्यासया म्यानुअल'' (''[[:en:Jefferson's_Manual|Manual of Parliamentary Practice for the Use of the Senate of the United States]]'')(१८०१) * ''[[wikisource:Autobiography of Thomas Jefferson|आत्मकथा]]'' (''[[wikisource:Autobiography of Thomas Jefferson|Autobiography]]'')(१८२१) <ref name="google/books=5lG7ISgjvr0C">{{Cite book|title=Autobiography of Thomas Jefferson, 1743–1790: Together with a Summary of the Chief Events in Jefferson's Life|date=1914|publisher=[[G.P. Putnam's Sons]]|url=https://books.google.com/books?id=5lG7ISgjvr0C|language=en}}</ref> * ''जेफरसन बाइबल, बाय् नाजारेथया जिससया जीवन व नैतिकता (Life and Morals of Jesus of Nazareth)'' ==स्वयादिसँ== * [[संयुक्त राज्य अमेरिका]] ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} [[Category:जीवनी]] 36yj665io4h1nirhlpxwmx0u623twyp 0 1506 1121817 1121790 2026-07-06T00:14:28Z Eukesh 11 1121817 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपि|𑐟𑑀𑐐𑑀}} [[Image:Togo (orthographic projection).svg|frameless]] [[Image:Location Togo AU Africa.svg|upright=1.15|frameless]] [[Image:Togoland.jpg|thumb|left|Togoland ([[Rudolf Hellgrewe|R. Hellgrewe]]]] {{Infobox_Country |native_name = République Togolaise |conventional_long_name = Togolese Republic |common_name = Togo |image_flag = Flag of Togo (3-2).svg |image_coat = |symbol_type = Coat of Arms |image_map = LocationTogo.png |national_motto = Travail, Liberté, Patrie<br>([[फ्रेञ्च भाषा|French]]: Work, Liberty, Homeland) |national_anthem = ''[[Salut à toi, pays de nos aïeux]]'' <br>(Hail to thee, land of our forefathers) |official_languages = [[फ्रेञ्च भाषा|French]] |capital = [[Lomé, Togo|Lomé]] |latd=6 |latm=7 |lats=55 |latNS=N |longd=1 |longm=13 |longs=22 |longEW=E |largest_city = [[Lomé, Togo|Lomé]] |government_type = [[Republic]] |leader_title1 = [[President of Togo|President]] |leader_name1 = [[Faure Gnassingbé]] |leader_title2 = [[Heads of Government of Togo|Prime Minister]] |leader_name2 = [[Yawovi Agboyibo]] |area_rank = 125th |area_magnitude = 1 E10 |area= 56,785 |areami²= 21,925 |percent_water = 4.2 |population_estimate = 6.1 million |population_estimate_rank = 102th ^* |population_estimate_year = July 2005 |population_census = |population_census_year = |population_density = 108 |population_densitymi² = 280 |population_density_rank = 93rd ^** |GDP_PPP = $8.965 billion |GDP_PPP_rank = 144th ^* |GDP_PPP_year= 2005 |GDP_PPP_per_capita = $1,700 |GDP_PPP_per_capita_rank = 193rd ^* |sovereignty_type = [[Independence]] |established_event1 = From [[France]] |established_date1 = [[April 27]], [[1960]] |HDI = 0.512 |HDI_rank = 143rd |HDI_year = 2003 |HDI_category = <font color="#FFCC00">medium</font> |currency = [[CFA franc]] |currency_code = XOF |country_code = |time_zone = [[GMT]] |utc_offset = +0 |time_zone_DST = |utc_offset_DST = |cctld = [[.tg]] |calling_code = 228 |footnotes = *&nbsp;Note: estimates for this country explicitly take into account the effects of excess mortality due to AIDS; this can result in lower life expectancy, higher infant mortality and death rates, lower population and growth rates, and changes in the distribution of population by age and sex than would otherwise be expected. Rankings based on 2005 figures [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/to.html CIA World Factbook - ''Togo'']<br>**&nbsp;Rankings based on 2005 figures (Source Unknown) }} तोगो (आधिकारिक रुपं तोगोली गणतन्त्र) पश्चिमी अफ्रिकाय् लाःगु छगू सार्वभौम सम्पन्न राष्ट्र ख। थ्व देशया सीमा उत्तरय् बुर्किना फासो, पूर्वय् बेनिन व पश्चिमय् घानानाप स्वाः। दक्षिणय् थ्व देशया चीहाकःगु समुद्री तट गिनीया खाडीइ लाः। तोगोया राजधानी व दकले तःधंगु नगर लोमे (Lomé) ख। थ्व देशया कुल क्षेत्रफल करिब ५६,७८५ वर्ग किलोमिटर दु। थ्व छगू चीधंगु व ताःहाकःगु देय् ख, थ्व देय्या आकार तसकं चिब्या। थ्व देशया आधिकारिक भाषा फ्रेन्च भाषा ख, तर स्थानीय स्तरय् एवे (Ewe) व काबिये (Kabiye) भाषात व्यापक रुपं ल्हाइ। थ्व देशं सन् १९६०य् फ्रान्सपाखे स्वतन्त्रता काःगु ख। थ्व छगू विकासशील राष्ट्र ख, गनया अर्थतन्त्र मुख्य रुपं बुँज्याय् आधारित दु। थ्व देय् संयुक्त राष्ट्र संघ, अफ्रिकी संघ व अमिटी अफ्रिकन इकोनोमिक कम्युनिटीया सदस्य ख। थनया राष्ट्रिय मुद्रा सीएफए फ्रांक (CFA franc) ख। थ्व देय्या भौगोलिक अवस्थितिया कारणं थ्व पश्चिम अफ्रिकाया व्यापारिक केन्द्रया रुपं नांजाः। ==इतिहास== तोगोया प्राचीन इतिहासया खँय् च्वयातःगु च्वखँ म्हो जक दु। ११गू निसें १६गू शताब्दीया दथुइ थन थीथी जनजातित वयाः च्वं वःगु खनेदु। विशेष यानाः एवे जनजाति पश्चिम पाखे व काबिये जनजाति पूर्व व उत्तर पाखे वयाः थन च्वन। १५गू शताब्दीइ पोर्चुगिजत थनया तटीय क्षेत्रय् थ्यन। इमिसं थ्व क्षेत्रयात दास व्यापारया केन्द्रया रुपं विकास यात। उकिं थ्व क्षेत्रयात 'दास तट' (Slave Coast) नं धाइगु ख। १७गू व १८गू शताब्दीइ थन यक्व दास व्यापार जुल। १९गू शताब्दीया अन्तय्, सन् १८८४य् जर्मनीं थ्व क्षेत्रयात थःगु औपनिवेशिक संरक्षण (protectorate) घोषित यात, गुकियात तोगोलेण्ड (Togoland) नां बिल। जर्मन शासनकालय् थन पूर्वाधार व बुँज्याया विकास यायेगु कुतः जुल। तर प्रथम विश्वयुद्धय् जर्मनीया पराजय लिपा थ्व क्षेत्र फ्रान्स व बेलायतया दथुइ ब्वथल। पश्चिमी भाग बेलायतं घानानाप स्वाना बिल, र पूर्वी भाग फ्रान्सया अधीनय् लात। थ्व पूर्वी भाग हे लिपा वयाः वर्तमान तोगो देय् जूगु ख। २७ अप्रिल १९६०य् तोगों फ्रान्सपाखे पूर्ण स्वतन्त्रता काल। स्वतन्त्रता लिपा थ्व देशय् राजनीतिक अस्थिरता सुरु जुल। सन् १९६७य् राष्ट्रपति ग्नासिङ्बे इयादेमा (Gnassingbé Eyadéma) नं कू (coup) यानाः सत्ता थःगु ल्हातय् काल। वय्कलं ३८ दँ तक एकदलीय व तानाशाही शासन यात। वय्कःया लिपा सन् २००५य् वय्कःया काय् फाउरे ग्नासिङ्बे (Faure Gnassingbé) राष्ट्रपति जुल, वय्कः आः तकं थ्व पदय् दु। थ्व देशया इतिहासय् राजनीतिक द्वन्द्व व लोकतन्त्रया आन्दोलन यक्व दँ तक न्ह्याःगु खनेदु। ==भूगोल== तोगो पश्चिम अफ्रिकाय् छगू ताहाकःगु देय् ख। थ्व उत्तर निसें दक्षिण तक करिब ६०० किलोमिटर हाकः दःसा थुकिया ब्या उत्तरय् १६० किलोमिटर ति व दक्षिणय् जक ६० किलोमिटर ति दु। थ्व देशया भूगोलयात न्यागू मुख्य प्राकृतिक क्षेत्रय् बायेछिं। दक्षिणय् फि-सिथ (sandy coast) व ताल (lagoons) दु। वया उत्तरय् वात्ची (Ouatchi) पठार दु। देशया दथुइ तोगो गुंच्वकाझ्वः (Togo Mountains) लाः, गुगु दक्षिण-पश्चिम निसें उत्तर-पूर्व तक थ्यं। थ्व गुंच्वकाझ्वःया दकले तजाःगु च्वका अगौ (Mount Agou) ख, गुकिया जाः ९८६ मिटर दु। उत्तरय् ओती (Oti) स्वनिगः व छगू तजाःबं (plateau) दु। तोगोया जलवायु मुख्य रुपं उष्णकटिबंधीय (tropical) दु। दक्षिणय् दँय् निकः वा वइगु मौसम दइ, धाःसा उत्तरय् छकः जक वा वइगु मौसम दइ। थनया तापक्रम दच्छि हे ताहान्वइगु जुइ। थन थीथी कथंया स्वांमा व जंगली जनावरत दु। सभाना (Savanna) घाँय् ख्यः उत्तर पाखे व्यापक रुपं ला। तोगोया वातावरणय् गुं फँडानी व मरुभूमिकरण मुख्य समस्या जुयाच्वंगु दु। ==अर्थतन्त्र== तोगोया अर्थतन्त्र मुख्य रुपं बुँज्याय् निर्भर दु। थ्व देय्या ६० प्रतिशत ति मनू बुँज्याय् आवद्ध दु। थनया मू मीगु बाली कोको (cocoa), कफी (coffee) व कपाय् (cotton) ख। थ्व वस्तुत विदेशय् मियाः देय्या आय आर्जन जुइ। थनया मेगु महत्वपूर्ण प्राकृतिक स्रोत फोस्फेट (phosphate) ख। तोगो हलिमय् फोस्फेट उत्पादन याइगु प्रमुख देय्त मध्ये छगू ख। थ्व नापं थन चूनल्वहँ व मार्बलया खानी दु। लोमे (Lomé) नगरय् दूगु बन्दरगाह पश्चिम अफ्रिकाया छगू प्रमुख व्यापारिक केन्द्र ख। थ्व बन्दरगाहं भू-परिवेष्ठित देय्त (दसु बुर्किना फासो, माली व नाइजर) यात पारवहन सुविधा बियाच्वंगु दु। थ्व देशया उद्योग क्षेत्र म्हो जक विकसित दु, गुकी मुख्य रुपं कृषि प्रशोधन व सिमेन्ट उत्पादन ला। तोगोया अर्थतन्त्रय् रेमिट्यान्सया नं तःधंगु भूमिका दु। थनया वैदेशिक व्यापार मुख्य रुपं फ्रान्स, चीन, घाना व भारतनाप जुइ। देशय् बेरोजगारी व गरिबीया स्तर तःजाः, उकिं थ्व देय् विदेशी सहायताय् यक्व निर्भर दु। ==राजनीति== तोगो छगू राष्ट्रपतीय गणतन्त्र ख, गन बहुदलीय व्यवस्था दु। तर व्यावहारिक रुपं थ्व देशय् छगू हे परिवार व दलया वर्चस्व दु। राष्ट्रपति देय्या राष्ट्रप्रमुख व सेनाया सर्वोच्च कमाण्डर ख। राष्ट्रपतिया निर्वाचन सकल न्यादँय् प्रत्यक्ष मतदानपाखे जुइ। प्रधानमन्त्री सरकारया प्रमुख ख, सुयात राष्ट्रपतिं नियुक्त याइ। तोगोया संसदयात राष्ट्रिय एसेम्बली (National Assembly) धाइ। थुकी ९१ म्ह सदस्यत दइ, इमिगु कार्यकाल न्यादँया जुइ। थनया कानुनी प्रणाली फ्रेन्च नागरिक कानुन (French civil law) व परम्परागत कानुनया मिश्रण ख। देशया न्यायपालिकाय् सर्वोच्च अदालत (Supreme Court) दकले च्वय् ला। राजनीतिक रुपं तोगोयात न्यागू प्रशासनिक क्षेत्र (regions) य् ब्वथलातःगु दु। थ्व क्षेत्रत म्यारीटिम, प्लेटो, सेन्ट्रल, कारा व साभानेस ख। थ्व क्षेत्रत नं कम्युन व प्रिफेक्चरय् विभाजित दु। तोगो अन्तर्राष्ट्रिय स्तरय् शान्ति स्थापना कार्यय् सक्रिय जुइगु या। थ्व देशं संयुक्त राष्ट्र संघया थीथी मिसनय् थःगु सेना छ्वइ। तोगोया राजनीतिइ मानव अधिकारया उल्लंघन व प्रेस स्वतन्त्रताया म्हो अवस्था कयाः अन्तर्राष्ट्रिय आलोचना जुयाच्वंगु दु। {{दे}} [[पुचः:दे]] [[पुचः:देय्]] 2ev657sxqiifkc4gjvg8chfymm6phwu 0 8573 1121811 1121794 2026-07-06T00:10:14Z Eukesh 11 1121811 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपि|𑐩𑐴𑐾𑐣𑑂𑐡𑑂𑐬𑐰𑐬𑑂𑐩𑐣𑑂}} '''{{PAGENAME}}''' [[चम्पा राज्य]]यागु जुजु खः। वय्कः चम्पा (थौंकन्हया मध्य व दक्षिणी भियतनाम)या छम्ह पराक्रमी व महत्त्वपूर्ण जुजु खः। वय्‌कलं ७गु शताब्दीया सुरुवातय् (ई.सं. ६००–६१६ नापं) शासन यानादिल। थः दाजु सम्भुवर्मन्‌ मदये धुंका वय्‌कः चम्पाया राजसिंहासनय् च्वनादिल। वय्‌कःया शासनकाल चम्पा साम्राज्यया सांस्कृतिक व कूटनीतिक विकासया निंतिं ज्या यानादिल। थःगु साम्राज्यया सुरक्षा व स्थिरताया निंतिं वय्‌कलं खमेर साम्राज्य (इशानवर्मन् प्रथम) व चेनला नाप कूटनीतिक स्वापू बल्लाकादिल। वय्‌कलं थःगु शासनकालय् शिव व विष्णुया यक्व देगःत दयेकादिल, गुकिं चम्पा कला व वास्तुकलाया विकासय् तःधंगु योगदान बिल। वय्‌कःया ईया यक्व शिलालेखत ल्यंनि, गुकी चम्पा भाषा व संस्कृत भाषाया विकास खनेदु। चम्पाया इतिहासय् वय्‌कःयात छम्ह कूटनीतिज्ञ व दूरदर्शी शासकया रूपय् काइ। थ्व जुजुया ईया वास्तुकला शैलीयात चम्पा कला इतिहासय् 'सम्भुपुर शैली' या रूपय् नं म्हसीकी। वय्‌कःया मृत्यु लिपा वय्‌कःया काय् ईसानवर्मन् चम्पाया जुजु जूगु इतिहास दु। ==स्वयादिसँ== * [[चम्पा साम्राज्य]] * [[चेनला]] * [[भियतनामया इतिहास]] [[पुचः:चम्पाया जुजु]] [[पुचः:दक्षिण-पूर्व एशियाया इतिहास]] [[en:Mahendravarman (Champa)]] 7cbls0o16dqxqtcrnu74nqaryeapi4o 0 204319 1121829 1069929 2026-07-06T00:41:33Z Eukesh 11 1121829 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपि|𑐖𑐣 𑐊𑐡𑐩𑑂𑐳}} [[Image:John Adams birthplace, Quincy, Massachusetts.JPG|thumb|[[John Adams Birthplace|Adams's birthplace]]]] [[Image:BostonMassacre byAlonzoChappel1878.png|thumb|''Boston Massacre of 1770'', an 1878 portrait by [[Alonzo Chappel]]]] [[Image:Declaration independence.jpg|thumb|[[John Trumbull]]]] '''जन एदम्स बाय् जन एडम्स''' (अक्टोबर ३०, १७३५ – जुलाई ४, १८२६) छम्ह [[संयुक्त राज्य अमेरिका|अमेरिकी]] राजनेता, वकिल, व च्वमि ख गुम्हेस्यां [[संयुक्त राज्य अमेरिकाया पलिस्थामि अबुपिं|संयुक्त राज्य अमेरिकाया]] निम्हम्ह राष्ट्रपतिया रुपय् १७९७ निसें [[संयुक्त राज्य अमेरिकाया पलिस्थामि अबुपिं|१८०१]] तक्क ज्या यानादिल। राष्ट्रपति जुइन्ह्यः वय्कः राष्ट्रपति [[जर्ज वाशिङ्तन]]या उपराष्ट्रपतिया कथं १७८९ निसें १७९७तक ज्या यानादिल। वय्कः [[संयुक्त राज्य अमेरिकाया पलिस्थामि अबुपिं]]या धलखय् दुथ्यानातम्ह छम्ह मनू ख। एदम्स [[अमेरिकन क्रान्ति]]कारी युद्धया नेता ख गुकिलिं संयुक्त राज्य अमेरिकायात ग्रेट ब्रिटेन स्वया स्वतन्त्रता प्राप्त यात। युद्धया इलय् वय्कलं [[युरोप|युरोपय्]] छम्ह वरिष्ठ कूटनीतिज्ञया रुपय् अमेरिकी सरकारया सेवा यानादिल । == प्रारम्भिक जीवन == एडम्सया जन्म [[म्यासेच्युसेत्स|म्यासाचुसेट्सया]] ब्रेनट्रीइ जूगु खः । वय्कः लिउतिनेन्त कर्नल जन एडम्स, सिनियर (१६९१-१७६१), व सुजाना बोयलस्टन (१७०८-१७९७)या काय् या कथं जूगु ख व वय्कः [[दर्शनशास्त्र|दार्शनिक]] व सहकर्मी [[संयुक्त राज्य अमेरिकाया पलिस्थामि अबुपिं|संयुक्त राज्य अमेरिकाया पलिस्थामि]] स्यामुअल एडम्सया कजन ख। जन एदम्स हार्वर्ड कलेजय् ब्वनादिल । वय्कलं १७६४ स एबिगेल एडम्सलिसे इहिपा यानादिल। == अमेरिकी क्रान्तिकारी हःताः == एडम्सं ग्रेट ब्रिटेनं झिन्स्वंगु उपनिवेशयात मुक्त यायेगु इच्छा यानादिल । अथे जुसां, वय्कलं निष्पक्ष रुपं सकसितं न्यायोचित ब्यवहार यायेमाः धकाः बिचाः तयादिल। [[बस्तन|बोस्टनय्]] बेलायती सैनिकत दूगु खँ वय्कःयात मयःसां बोस्टन नरसंहारय् संलग्न बेलायती सैनिकतय्गु पक्षं वकालत यानादिम्ह अधिवक्ता वय्कः हे खः। <ref>{{Cite web|url=http://www.law.umkc.edu/faculty/projects/ftrials/bostonmassacre/keyfigures.html|title=Key Figures in the Boston Massacre Trial|work=law.umkc.edu|accessdate=November 16, 2010}}</ref> एडम्स निक्वःगु महाद्वीपीय कांग्रेसया इलय् म्यासाचुसेट्सया प्रतिनिधि यानादिल। वय्कलं [[थोमस जेफरसन|थोमस जेफरसनयात]] स्वतन्त्रताया घोषणापत्र च्वयेत ग्वाहालि यानादिल । अमेरिकी क्रान्तिकारी युद्धया इलय् एडम्सं ग्रेट ब्रिटेनलिसे शान्ति यायेत ग्वाहालि यानादिल। वय्कलं [[फ्रान्स]], [[नेदरल्यान्द्स्|नेदरल्यान्द]], व ग्रेट ब्रिटेनय् सन् १७८०या दशकय् [[दूत|राजदूतया]] रुपय् ज्या यानादिल। == उप-राष्ट्रपति == एडम्स राष्ट्रपति [[जर्ज वाशिङ्तन|जर्ज वाशिंगटनया]] कार्यकालय् न्हापांम्ह उपराष्ट्रपति जुयादिल। वाशिंगटनं हाकनं चुनावय् ब्वति मकायेगु ल्ययेधुंकाः सन् १७९६ या चुनावय् एडम्सं त्याकूगु खः । एडम्स वाशिंगटनयात समर्थन याःगु छगू राजनीतिक दल फेदेरलिस्त पार्टीइ दुथ्याःम्ह न्हापांम्ह राष्ट्रपति जूगु अनुमान दु, तर वाशिंगटन थें वय्कलं नं थःत छुं विशेष पार्टीइ आबद्ध मजुसें पार्टी स्वया च्वय् च्वनादिल। एडम्सं निर्वाचनय् डेमोक्र्याटिक रिपब्लिकन पार्टीया दुजः जेफरसनयात बुकूगु खः। उबलय्या राष्ट्रपति व उपराष्ट्रपतिया उम्मेदवारत थौं थें छगु हे पदया चुनावय् ब्वति मकाःगु चलन दयाच्वन। जेफरसनं निगूगु दकलय् अप्वः मत कायेफःगुलिं वय्कः उपराष्ट्रपति जुयादीगु खः। == राष्ट्रपति == थःगु कार्यकालय् एडम्सं फ्रान्स विरुद्धया द्वन्द्वयात शान्तिपूर्ण रुपं समाधान यानादिल। वय्कलं एलियन एन्द सेदिसन एक्त नं पारित यानादिल, गुकिलिं सरकारया बारे बांमलाःगु खँ ल्हायेगु ज्यायात गैरकानूनी दयेकल। यक्व मनूतय्त उगु ज्या मयकल, व इमिसं थ्व कानुनं इमिगु खँल्हायेगु स्वतन्त्रता चीकूगु तायेकल। सन् १८०० य् राष्ट्रपतिया निंतिं पुनःनिर्वाचनय् एडम्स जेफरसनलिसे बूगु खःसा एडम्स निर्वाचित जूगु इलय् स्वयां फेदेरलिस्त पार्टी म्हो जक लोकंह्वाःगु खः। राष्ट्रपतिया रुपय् एडम्सया लिपांगु ज्या मध्ये छगू जन मार्शलयात संयुक्त राज्य अमेरिकाया प्रधानन्यायाधीश दयेकेगु खः । उकिं फेदेरलिस्त पार्टीयात महत्वपूर्ण भूमिकाय् थ्यंकल। न्हापांया न्याम्ह अमेरिकी राष्ट्रपतित मध्ये एडम्स छम्ह जक खः गुम्हेस्यां गुबलें नं थःगु अधीनय् [[दास]] मतः। न्हापायाम्ह न्याम्हया दथुइ वय्कः न्यू इंग्ल्याण्डयाम्ह छम्ह जक राष्ट्रपति खः। ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} [[पुचः:अमेरिकन इतिहास]] qjecczp6jep627locwjwg3kz5akbsf0 0 212099 1121799 1121795 2026-07-05T23:49:22Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/अल्ब्रेच्त् डेरर]] to [[𑐀𑐮𑑂𑐧𑑂𑐬𑐾𑐔𑑂𑐟𑑂 𑐜𑐾𑐬𑐬]] 1121795 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|अल्ब्रेच्त् डेरर}} थ्व पौ देवनागरीं बोट छ्यला थःमंतुं नेपाललिपिइ हिलातःगु ख। थ्व पौयात च्वसु पतिइ यंकेन्ह्यः छकः ब्वनाः पाय्छि जू/मजूगू स्वयादिसँ। 𑐖𑐶𑑃 𑐠𑐸𑐎𑐷𑐫𑐵𑐟 𑐳𑑄𑐥𑐵𑐡𑐣 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐐𑐸 𑐖𑐸𑐮 𑑋 𑐎𑐶𑐥𑐵𑑅 𑐣𑐵𑐥𑑃 𑐡𑐹𑐐𑐸 𑐠𑐵𑐳𑐫𑑂 𑐧𑐹𑐐𑐸 𑐣𑐵𑑃 ...𑐳𑑄𑐥𑐵𑐡𑐣 𑐫𑐵𑐫𑐾 𑐩𑐕𑐶𑑄𑐐𑐸 𑐠𑐵𑐫𑑂 𑐡𑐸 𑑋</br></br> [[Image:Durer-self-portrait-at-the-age-of-thirteen.jpg|thumb|left|upright=0.8|[[Self-portrait]]]] [[Image:Albrecht-self.jpg|thumb|left|The earliest painted ''[[Portrait of the Artist Holding a Thistle (Albrecht Dürer)|Self-Portrait (Holding a Thistle)]]]] [[Image:Dürer - Agnes Dürer (Mein Agnes), Albertina 3063.jpg|thumb|upright=0.8|Dürer's sketch of his wife Agnes Frey (″Mein Agnes"), 1494, Albertina, Vienna]] {{Infobox Artist | bgcolour = #EEDD82 | name = 𑐀𑐮𑑂𑐧𑑂𑐬𑐾𑐔𑑂𑐟𑑂 𑐜𑐾𑐬𑐬 | image = Duerer01.jpg | imagesize = 250px | caption = ''𑐳𑐾𑐮𑑂𑐦-𑐥𑑀𑐬𑑂𑐚𑑂𑐬𑐾𑐚𑑂'' (𑑑𑑕𑑐𑑐) by Albrecht Dürer, oil on board, [[Alte Pinakothek]], [[𑐩𑑂𑐫𑐸𑐣𑐶𑐏]] | birthname = Albrecht Dürer | birthdate = {{Birth date|1471|5|21}} | location = [[𑐣𑐸𑐬𑐾𑐩𑑂𑐧𑐬𑑂𑐐, 𑐖𑐬𑑂𑐩𑐣𑐷|𑐣𑐸𑐬𑐾𑐩𑑂𑐧𑐬𑑂𑐐]], [[𑐥𑐰𑐶𑐟𑑂𑐬 𑐬𑑀𑐩𑐣 𑐳𑐵𑐩𑑂𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫]] | deathdate = {{Death date and age|1528|4|6|1471|5|21}} | deathplace = [[𑐣𑐸𑐬𑐾𑐩𑑂𑐧𑐬𑑂𑐐, 𑐖𑐬𑑂𑐩𑐣𑐷|𑐣𑐸𑐬𑐾𑐩𑑂𑐧𑐬𑑂𑐐]], 𑐥𑐰𑐶𑐟𑑂𑐬 𑐬𑑀𑐩𑐣 𑐳𑐵𑐩𑑂𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 | nationality = [[𑐖𑐬𑑂𑐩𑐣]] | field = [[𑐥𑑂𑐬𑐶𑐣𑑂𑐚𑐩𑐾𑐎𑐶𑐒]], [[𑐔𑐶𑐟𑑂𑐬𑐎𑐮𑐵]], [[𑐂𑐣𑑂𑐐𑑂𑐬𑐾𑐨𑐶𑐒]] | training = | movement = | works = ''[[:Image:Duerer - Ritter, Tod und Teufel (Der Reuther).jpg|Knight, Death, and the Devil]]'' (1513) ''[[St. Jerome in His Study (Dürer)|Saint Jerome in his Study]]'' (1514) ''[[Melencolia I]]'' (1514) ''[[Dürer's Rhinoceros]]'' | patrons = | awards = }} '<nowiki/>'''''𑐀𑐮𑑂𑐧𑑂𑐬𑐾𑐔𑑂𑐟𑑂 𑐜𑐾𑐬𑐬'<nowiki/>'' [[𑐖𑐬𑑂𑐩𑐣 𑐨𑐵𑐲𑐵|𑐜𑑀𑐂𑐔 𑐨𑐵𑐲𑐵]]: Albrecht Dürer''' (ˈalbʀɛçt ˈdyʀɐ) ([[𑐩𑐾 𑑒𑑑]], [[𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑔𑑗𑑑|𑑑𑑔𑑗𑑑]] – [[𑐀𑐥𑑂𑐬𑐶𑐮 𑑖]], [[𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑕𑑒𑑘|𑑑𑑕𑑒𑑘]])<ref name="Mueller">Mueller, Peter O. (1993) ''Substantiv-Derivation in Den Schriften Albrecht Durers'', Walter de Gruyter. ISBN 3-11-012815-2.</ref> 𑐕𑐩𑑂𑐴 [[𑐣𑐸𑐬𑐾𑐩𑑂𑐧𑐬𑑂𑐐]]𑐫𑐵 [[𑐖𑐬𑑂𑐩𑐣]] [[𑐔𑐶𑐟𑑂𑐬𑐎𑐮𑐵|𑐔𑐶𑐟𑑂𑐬𑐎𑐮𑐵𑐩𑐶]], [[𑐥𑑂𑐬𑐶𑐣𑑂𑐚𑐩𑐾𑐎𑐬]] 𑐰 [[𑐠𑐶𑐫𑑀𑐬𑐶𑐳𑑂𑐚]] 𑐏𑑅। == See also == * [[:Category:Dürer paintings and prints|Dürer paintings and prints]] == References == <!-- ---------------------------------------------------------- See http://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Footnotes for a discussion of different citation methods and how to generate footnotes using the <ref>, </ref> and <reference /> tags ----------------------------------------------------------- --> {{reflist}} == External links == {{Commons|Albrecht Dürer}} * [https://web.archive.org/web/20160823091108/http://www.bodkinprints.co.uk/links.php Links to online museum images of all of Dürer's prints — see section B (nb: Not all Public Domain)] * [https://web.archive.org/web/20090214210323/http://all-art.org/durer/durer1-1.html Albrecht Durer in the "History of Art"] * https://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/durer/ * [https://web.archive.org/web/20120616135952/http://www.aiwaz.net/Albrecht-D%C3%9CRER/c5 Alternative Albrecht Durer] * [https://web.archive.org/web/20150111215918/http://www.museen-sh.de/ml/digicult.php?digiID=200.6885331&s=2 Works by Albrecht Dürer] at Museumsportal Schleswig-Holstein * [https://collections.tepapa.govt.nz/search/colProProductionMakers:%22Durer,+Albrecht%22+colCollectionGroup:CH/results Works by Albrecht Dürer at the Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa] * [http://www.nlm.nih.gov/exhibition/historicalanatomies/durer_home.html Albrecht Dürer: ''Vier Bücher von menschlicher Proportion'' (Nuremberg, 1528)]. Selected pages scanned from the original work. Historical Anatomies on the Web. US National Library of Medicine. * [http://www.payer.de/christentum/apokalypse.htm] * {{gutenberg author | id=Albrecht+Dürer | name=Albrecht Dürer}} * [https://web.archive.org/web/20101219165416/http://rarebookroom.org/Control/duruwm/index.html ''De Symmetria... and Underweysung der Messung''] 1538, from [[Rare Book Room]]. * {{MacTutor Biography | id=Durer}} * [https://web.archive.org/web/20130920105432/http://www.kubiss.de/kulturreferat/duerer/index.htm www.duerer.nuernberg.de] * [https://web.archive.org/web/20171108031405/https://www.albrecht-durer.org/ www.albrecht-durer.org] <!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]] --> {{Persondata |NAME=Dürer, Albrecht |ALTERNATIVE NAMES= |SHORT DESCRIPTION=German artist and mathematician |DATE OF BIRTH=21 May 1471 |PLACE OF BIRTH=Nuremberg, Germany |DATE OF DEATH=6 April 1528 |PLACE OF DEATH=Nuremberg, Germany }} {{DEFAULTSORT:Durer, Albrecht}} {{𑐰𑐵𑐳𑑂𑐟𑐸𑐱𑐵𑐳𑑂𑐟𑑂𑐬𑐷, 𑐱𑐷𑐮𑑂𑐥𑐎𑐵𑐬 𑐰 𑐔𑐶𑐟𑑂𑐬𑐎𑐵𑐬}} {{Commonscat|Albrecht Dürer}} [[𑐥𑐸𑐔𑑅:German engravers]] [[𑐥𑐸𑐔𑑅:German painters]] [[𑐥𑐸𑐔𑑅:German artists]] [[𑐥𑐸𑐔𑑅:German printmakers]] [[𑐥𑐸𑐔𑑅:German Renaissance painters]] [[𑐥𑐸𑐔𑑅:Heraldic artists]] [[𑐥𑐸𑐔𑑅:Manuscript illuminators]] [[𑐥𑐸𑐔𑑅:People celebrated in the Lutheran liturgical calendar]] [[𑐥𑐸𑐔𑑅:Germans of Hungarian descent]] [[𑐥𑐸𑐔𑑅:People from Nuremberg]] [[𑐥𑐸𑐔𑑅:Walhalla enshrinees]] [[𑐥𑐸𑐔𑑅:Woodcut designers]] [[𑐥𑐸𑐔𑑅:Artist authors]] [[𑐥𑐸𑐔𑑅:𑑑𑑔𑑗𑑑𑐫𑑂 𑐧𑐸𑐐𑐸]] [[𑐥𑐸𑐔𑑅:𑑑𑑕𑑒𑑘𑐫𑑂 𑐩𑐡𑐸𑐐𑐸]] [[𑐥𑐸𑐔𑑅:German Roman Catholics]] [[𑐥𑐸𑐔𑑅:𑐰𑐵𑐳𑑂𑐟𑐸𑐱𑐵𑐳𑑂𑐟𑑂𑐬𑐷, 𑐱𑐷𑐮𑑂𑐥𑐎𑐵𑐬 𑐰 𑐔𑐶𑐟𑑂𑐬𑐎𑐵𑐬]] siwpxqfp8fdioen7ka05exfkeree3am 1121801 1121799 2026-07-05T23:51:28Z Eukesh 11 1121801 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|अल्ब्रेच्त् डेरर}} </br></br> [[Image:Durer-self-portrait-at-the-age-of-thirteen.jpg|thumb|left|upright=0.8|[[Self-portrait]]]] [[Image:Albrecht-self.jpg|thumb|left|The earliest painted ''[[Portrait of the Artist Holding a Thistle (Albrecht Dürer)|Self-Portrait (Holding a Thistle)]]]] [[Image:Dürer - Agnes Dürer (Mein Agnes), Albertina 3063.jpg|thumb|upright=0.8|Dürer's sketch of his wife Agnes Frey (″Mein Agnes"), 1494, Albertina, Vienna]] {{Infobox Artist | bgcolour = #EEDD82 | name = 𑐀𑐮𑑂𑐧𑑂𑐬𑐾𑐔𑑂𑐟𑑂 𑐜𑐾𑐬𑐬 | image = Duerer01.jpg | imagesize = 250px | caption = ''𑐳𑐾𑐮𑑂𑐦-𑐥𑑀𑐬𑑂𑐚𑑂𑐬𑐾𑐚𑑂'' (𑑑𑑕𑑐𑑐) by Albrecht Dürer, oil on board, [[Alte Pinakothek]], [[𑐩𑑂𑐫𑐸𑐣𑐶𑐏]] | birthname = Albrecht Dürer | birthdate = {{Birth date|1471|5|21}} | location = [[𑐣𑐸𑐬𑐾𑐩𑑂𑐧𑐬𑑂𑐐, 𑐖𑐬𑑂𑐩𑐣𑐷|𑐣𑐸𑐬𑐾𑐩𑑂𑐧𑐬𑑂𑐐]], [[𑐥𑐰𑐶𑐟𑑂𑐬 𑐬𑑀𑐩𑐣 𑐳𑐵𑐩𑑂𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫]] | deathdate = {{Death date and age|1528|4|6|1471|5|21}} | deathplace = [[𑐣𑐸𑐬𑐾𑐩𑑂𑐧𑐬𑑂𑐐, 𑐖𑐬𑑂𑐩𑐣𑐷|𑐣𑐸𑐬𑐾𑐩𑑂𑐧𑐬𑑂𑐐]], 𑐥𑐰𑐶𑐟𑑂𑐬 𑐬𑑀𑐩𑐣 𑐳𑐵𑐩𑑂𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 | nationality = [[𑐖𑐬𑑂𑐩𑐣]] | field = [[𑐥𑑂𑐬𑐶𑐣𑑂𑐚𑐩𑐾𑐎𑐶𑐒]], [[𑐔𑐶𑐟𑑂𑐬𑐎𑐮𑐵]], [[𑐂𑐣𑑂𑐐𑑂𑐬𑐾𑐨𑐶𑐒]] | training = | movement = | works = ''[[:Image:Duerer - Ritter, Tod und Teufel (Der Reuther).jpg|Knight, Death, and the Devil]]'' (1513) ''[[St. Jerome in His Study (Dürer)|Saint Jerome in his Study]]'' (1514) ''[[Melencolia I]]'' (1514) ''[[Dürer's Rhinoceros]]'' | patrons = | awards = }} '<nowiki/>'''''𑐀𑐮𑑂𑐧𑑂𑐬𑐾𑐔𑑂𑐟𑑂 𑐜𑐾𑐬𑐬'<nowiki/>'' [[𑐖𑐬𑑂𑐩𑐣 𑐨𑐵𑐲𑐵|𑐜𑑀𑐂𑐔 𑐨𑐵𑐲𑐵]]: Albrecht Dürer''' (ˈalbʀɛçt ˈdyʀɐ) ([[𑐩𑐾 𑑒𑑑]], [[𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑔𑑗𑑑|𑑑𑑔𑑗𑑑]] – [[𑐀𑐥𑑂𑐬𑐶𑐮 𑑖]], [[𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑕𑑒𑑘|𑑑𑑕𑑒𑑘]])<ref name="Mueller">Mueller, Peter O. (1993) ''Substantiv-Derivation in Den Schriften Albrecht Durers'', Walter de Gruyter. ISBN 3-11-012815-2.</ref> 𑐕𑐩𑑂𑐴 [[𑐣𑐸𑐬𑐾𑐩𑑂𑐧𑐬𑑂𑐐]]𑐫𑐵 [[𑐖𑐬𑑂𑐩𑐣]] [[𑐔𑐶𑐟𑑂𑐬𑐎𑐮𑐵|𑐔𑐶𑐟𑑂𑐬𑐎𑐮𑐵𑐩𑐶]], [[𑐥𑑂𑐬𑐶𑐣𑑂𑐚𑐩𑐾𑐎𑐬]] 𑐰 [[𑐠𑐶𑐫𑑀𑐬𑐶𑐳𑑂𑐚]] 𑐏𑑅। == 𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵 == {{reflist}} == 𑐥𑐶𑐣𑐾𑐫𑐵 𑐳𑑂𑐰𑐵𑐥𑐹 == {{Commons|Albrecht Dürer}} * [https://web.archive.org/web/20160823091108/http://www.bodkinprints.co.uk/links.php Links to online museum images of all of Dürer's prints — see section B (nb: Not all Public Domain)] * [https://web.archive.org/web/20090214210323/http://all-art.org/durer/durer1-1.html Albrecht Durer in the "History of Art"] * https://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/durer/ * [https://web.archive.org/web/20120616135952/http://www.aiwaz.net/Albrecht-D%C3%9CRER/c5 Alternative Albrecht Durer] * [https://web.archive.org/web/20150111215918/http://www.museen-sh.de/ml/digicult.php?digiID=200.6885331&s=2 Works by Albrecht Dürer] at Museumsportal Schleswig-Holstein * [https://collections.tepapa.govt.nz/search/colProProductionMakers:%22Durer,+Albrecht%22+colCollectionGroup:CH/results Works by Albrecht Dürer at the Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa] * [http://www.nlm.nih.gov/exhibition/historicalanatomies/durer_home.html Albrecht Dürer: ''Vier Bücher von menschlicher Proportion'' (Nuremberg, 1528)]. Selected pages scanned from the original work. Historical Anatomies on the Web. US National Library of Medicine. * [http://www.payer.de/christentum/apokalypse.htm] * {{gutenberg author | id=Albrecht+Dürer | name=Albrecht Dürer}} * [https://web.archive.org/web/20101219165416/http://rarebookroom.org/Control/duruwm/index.html ''De Symmetria... and Underweysung der Messung''] 1538, from [[Rare Book Room]]. * {{MacTutor Biography | id=Durer}} * [https://web.archive.org/web/20130920105432/http://www.kubiss.de/kulturreferat/duerer/index.htm www.duerer.nuernberg.de] * [https://web.archive.org/web/20171108031405/https://www.albrecht-durer.org/ www.albrecht-durer.org] <!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]] --> {{Persondata |NAME=Dürer, Albrecht |ALTERNATIVE NAMES= |SHORT DESCRIPTION=German artist and mathematician |DATE OF BIRTH=21 May 1471 |PLACE OF BIRTH=Nuremberg, Germany |DATE OF DEATH=6 April 1528 |PLACE OF DEATH=Nuremberg, Germany }} {{DEFAULTSORT:Durer, Albrecht}} {{𑐰𑐵𑐳𑑂𑐟𑐸𑐱𑐵𑐳𑑂𑐟𑑂𑐬𑐷, 𑐱𑐷𑐮𑑂𑐥𑐎𑐵𑐬 𑐰 𑐔𑐶𑐟𑑂𑐬𑐎𑐵𑐬}} {{Commonscat|Albrecht Dürer}} [[पुचः:𑑑𑑔𑑗𑑑𑐫𑑂 𑐧𑐸𑐐𑐸]] [[पुचः:𑑑𑑕𑑒𑑘𑐫𑑂 𑐩𑐡𑐸𑐐𑐸]] [[पुचः:𑐰𑐵𑐳𑑂𑐟𑐸𑐱𑐵𑐳𑑂𑐟𑑂𑐬𑐷, 𑐱𑐷𑐮𑑂𑐥𑐎𑐵𑐬 𑐰 𑐔𑐶𑐟𑑂𑐬𑐎𑐵𑐬]] p7tz29ylmj8rob1a4084sb71y0f8s21 1121803 1121801 2026-07-05T23:52:58Z Eukesh 11 1121803 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|अल्ब्रेच्त् डेरर}} </br></br> {{Infobox Artist | bgcolour = #EEDD82 | name = 𑐀𑐮𑑂𑐧𑑂𑐬𑐾𑐔𑑂𑐟𑑂 𑐜𑐾𑐬𑐬 | image = Duerer01.jpg | imagesize = 250px | caption = ''𑐳𑐾𑐮𑑂𑐦-𑐥𑑀𑐬𑑂𑐚𑑂𑐬𑐾𑐚𑑂'' (𑑑𑑕𑑐𑑐) by Albrecht Dürer, oil on board, [[Alte Pinakothek]], [[𑐩𑑂𑐫𑐸𑐣𑐶𑐏]] | birthname = Albrecht Dürer | birthdate = {{Birth date|1471|5|21}} | location = [[𑐣𑐸𑐬𑐾𑐩𑑂𑐧𑐬𑑂𑐐, 𑐖𑐬𑑂𑐩𑐣𑐷|𑐣𑐸𑐬𑐾𑐩𑑂𑐧𑐬𑑂𑐐]], [[𑐥𑐰𑐶𑐟𑑂𑐬 𑐬𑑀𑐩𑐣 𑐳𑐵𑐩𑑂𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫]] | deathdate = {{Death date and age|1528|4|6|1471|5|21}} | deathplace = [[𑐣𑐸𑐬𑐾𑐩𑑂𑐧𑐬𑑂𑐐, 𑐖𑐬𑑂𑐩𑐣𑐷|𑐣𑐸𑐬𑐾𑐩𑑂𑐧𑐬𑑂𑐐]], 𑐥𑐰𑐶𑐟𑑂𑐬 𑐬𑑀𑐩𑐣 𑐳𑐵𑐩𑑂𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 | nationality = [[𑐖𑐬𑑂𑐩𑐣]] | field = [[𑐥𑑂𑐬𑐶𑐣𑑂𑐚𑐩𑐾𑐎𑐶𑐒]], [[𑐔𑐶𑐟𑑂𑐬𑐎𑐮𑐵]], [[𑐂𑐣𑑂𑐐𑑂𑐬𑐾𑐨𑐶𑐒]] | training = | movement = | works = ''[[:Image:Duerer - Ritter, Tod und Teufel (Der Reuther).jpg|Knight, Death, and the Devil]]'' (1513) ''[[St. Jerome in His Study (Dürer)|Saint Jerome in his Study]]'' (1514) ''[[Melencolia I]]'' (1514) ''[[Dürer's Rhinoceros]]'' | patrons = | awards = }} '<nowiki/>'''''𑐀𑐮𑑂𑐧𑑂𑐬𑐾𑐔𑑂𑐟𑑂 𑐜𑐾𑐬𑐬'<nowiki/>'' [[𑐖𑐬𑑂𑐩𑐣 𑐨𑐵𑐲𑐵|𑐜𑑀𑐂𑐔 𑐨𑐵𑐲𑐵]]: Albrecht Dürer''' (ˈalbʀɛçt ˈdyʀɐ) ([[𑐩𑐾 𑑒𑑑]], [[𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑔𑑗𑑑|𑑑𑑔𑑗𑑑]] – [[𑐀𑐥𑑂𑐬𑐶𑐮 𑑖]], [[𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑕𑑒𑑘|𑑑𑑕𑑒𑑘]])<ref name="Mueller">Mueller, Peter O. (1993) ''Substantiv-Derivation in Den Schriften Albrecht Durers'', Walter de Gruyter. ISBN 3-11-012815-2.</ref> 𑐕𑐩𑑂𑐴 [[𑐣𑐸𑐬𑐾𑐩𑑂𑐧𑐬𑑂𑐐]]𑐫𑐵 [[𑐖𑐬𑑂𑐩𑐣]] [[𑐔𑐶𑐟𑑂𑐬𑐎𑐮𑐵|𑐔𑐶𑐟𑑂𑐬𑐎𑐮𑐵𑐩𑐶]], [[𑐥𑑂𑐬𑐶𑐣𑑂𑐚𑐩𑐾𑐎𑐬]] 𑐰 [[𑐠𑐶𑐫𑑀𑐬𑐶𑐳𑑂𑐚]] 𑐏𑑅। == 𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵 == {{reflist}} [[Image:Durer-self-portrait-at-the-age-of-thirteen.jpg|thumb|left|upright=0.8|𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐠𑑅-𑐎𑐶𑐥𑐵]] [[Image:Albrecht-self.jpg|thumb|left|The earliest painted ''[[Portrait of the Artist Holding a Thistle (Albrecht Dürer)|Self-Portrait (Holding a Thistle)]]]] [[Image:Dürer - Agnes Dürer (Mein Agnes), Albertina 3063.jpg|thumb|upright=0.8|Dürer's sketch of his wife Agnes Frey (″Mein Agnes"), 1494, Albertina, Vienna]] == 𑐥𑐶𑐣𑐾𑐫𑐵 𑐳𑑂𑐰𑐵𑐥𑐹 == {{Commons|Albrecht Dürer}} * [https://web.archive.org/web/20160823091108/http://www.bodkinprints.co.uk/links.php Links to online museum images of all of Dürer's prints — see section B (nb: Not all Public Domain)] * [https://web.archive.org/web/20090214210323/http://all-art.org/durer/durer1-1.html Albrecht Durer in the "History of Art"] * https://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/durer/ * [https://web.archive.org/web/20120616135952/http://www.aiwaz.net/Albrecht-D%C3%9CRER/c5 Alternative Albrecht Durer] * [https://web.archive.org/web/20150111215918/http://www.museen-sh.de/ml/digicult.php?digiID=200.6885331&s=2 Works by Albrecht Dürer] at Museumsportal Schleswig-Holstein * [https://collections.tepapa.govt.nz/search/colProProductionMakers:%22Durer,+Albrecht%22+colCollectionGroup:CH/results Works by Albrecht Dürer at the Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa] * [http://www.nlm.nih.gov/exhibition/historicalanatomies/durer_home.html Albrecht Dürer: ''Vier Bücher von menschlicher Proportion'' (Nuremberg, 1528)]. Selected pages scanned from the original work. Historical Anatomies on the Web. US National Library of Medicine. * [http://www.payer.de/christentum/apokalypse.htm] * {{gutenberg author | id=Albrecht+Dürer | name=Albrecht Dürer}} * [https://web.archive.org/web/20101219165416/http://rarebookroom.org/Control/duruwm/index.html ''De Symmetria... and Underweysung der Messung''] 1538, from [[Rare Book Room]]. * {{MacTutor Biography | id=Durer}} * [https://web.archive.org/web/20130920105432/http://www.kubiss.de/kulturreferat/duerer/index.htm www.duerer.nuernberg.de] * [https://web.archive.org/web/20171108031405/https://www.albrecht-durer.org/ www.albrecht-durer.org] <!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]] --> {{Persondata |NAME=Dürer, Albrecht |ALTERNATIVE NAMES= |SHORT DESCRIPTION=German artist and mathematician |DATE OF BIRTH=21 May 1471 |PLACE OF BIRTH=Nuremberg, Germany |DATE OF DEATH=6 April 1528 |PLACE OF DEATH=Nuremberg, Germany }} {{DEFAULTSORT:Durer, Albrecht}} {{𑐰𑐵𑐳𑑂𑐟𑐸𑐱𑐵𑐳𑑂𑐟𑑂𑐬𑐷, 𑐱𑐷𑐮𑑂𑐥𑐎𑐵𑐬 𑐰 𑐔𑐶𑐟𑑂𑐬𑐎𑐵𑐬}} {{Commonscat|Albrecht Dürer}} [[पुचः:𑑑𑑔𑑗𑑑𑐫𑑂 𑐧𑐸𑐐𑐸]] [[पुचः:𑑑𑑕𑑒𑑘𑐫𑑂 𑐩𑐡𑐸𑐐𑐸]] [[पुचः:𑐰𑐵𑐳𑑂𑐟𑐸𑐱𑐵𑐳𑑂𑐟𑑂𑐬𑐷, 𑐱𑐷𑐮𑑂𑐥𑐎𑐵𑐬 𑐰 𑐔𑐶𑐟𑑂𑐬𑐎𑐵𑐬]] 9swpl2cjfd77aj1j6m0ft5evfcde8jy 1121804 1121803 2026-07-05T23:53:32Z Eukesh 11 1121804 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|अल्ब्रेच्त् डेरर}} </br></br> {{Infobox Artist | bgcolour = #EEDD82 | name = 𑐀𑐮𑑂𑐧𑑂𑐬𑐾𑐔𑑂𑐟𑑂 𑐜𑐾𑐬𑐬 | image = Duerer01.jpg | imagesize = 250px | caption = ''𑐳𑐾𑐮𑑂𑐦-𑐥𑑀𑐬𑑂𑐚𑑂𑐬𑐾𑐚𑑂'' (𑑑𑑕𑑐𑑐) by Albrecht Dürer, oil on board, [[Alte Pinakothek]], [[𑐩𑑂𑐫𑐸𑐣𑐶𑐏]] | birthname = Albrecht Dürer | birthdate = {{Birth date|1471|5|21}} | location = [[𑐣𑐸𑐬𑐾𑐩𑑂𑐧𑐬𑑂𑐐, 𑐖𑐬𑑂𑐩𑐣𑐷|𑐣𑐸𑐬𑐾𑐩𑑂𑐧𑐬𑑂𑐐]], [[𑐥𑐰𑐶𑐟𑑂𑐬 𑐬𑑀𑐩𑐣 𑐳𑐵𑐩𑑂𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫]] | deathdate = {{Death date and age|1528|4|6|1471|5|21}} | deathplace = [[𑐣𑐸𑐬𑐾𑐩𑑂𑐧𑐬𑑂𑐐, 𑐖𑐬𑑂𑐩𑐣𑐷|𑐣𑐸𑐬𑐾𑐩𑑂𑐧𑐬𑑂𑐐]], 𑐥𑐰𑐶𑐟𑑂𑐬 𑐬𑑀𑐩𑐣 𑐳𑐵𑐩𑑂𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 | nationality = [[𑐖𑐬𑑂𑐩𑐣]] | field = [[𑐥𑑂𑐬𑐶𑐣𑑂𑐚𑐩𑐾𑐎𑐶𑐒]], [[𑐔𑐶𑐟𑑂𑐬𑐎𑐮𑐵]], [[𑐂𑐣𑑂𑐐𑑂𑐬𑐾𑐨𑐶𑐒]] | training = | movement = | works = ''[[:Image:Duerer - Ritter, Tod und Teufel (Der Reuther).jpg|Knight, Death, and the Devil]]'' (1513) ''[[St. Jerome in His Study (Dürer)|Saint Jerome in his Study]]'' (1514) ''[[Melencolia I]]'' (1514) ''[[Dürer's Rhinoceros]]'' | patrons = | awards = }} '<nowiki/>'''''𑐀𑐮𑑂𑐧𑑂𑐬𑐾𑐔𑑂𑐟𑑂 𑐜𑐾𑐬𑐬'<nowiki/>'' [[𑐖𑐬𑑂𑐩𑐣 𑐨𑐵𑐲𑐵|𑐜𑑀𑐂𑐔 𑐨𑐵𑐲𑐵]]: Albrecht Dürer''' (ˈalbʀɛçt ˈdyʀɐ) ([[𑐩𑐾 𑑒𑑑]], [[𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑔𑑗𑑑|𑑑𑑔𑑗𑑑]] – [[𑐀𑐥𑑂𑐬𑐶𑐮 𑑖]], [[𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑕𑑒𑑘|𑑑𑑕𑑒𑑘]])<ref name="Mueller">Mueller, Peter O. (1993) ''Substantiv-Derivation in Den Schriften Albrecht Durers'', Walter de Gruyter. ISBN 3-11-012815-2.</ref> 𑐕𑐩𑑂𑐴 [[𑐣𑐸𑐬𑐾𑐩𑑂𑐧𑐬𑑂𑐐]]𑐫𑐵 [[𑐖𑐬𑑂𑐩𑐣]] [[𑐔𑐶𑐟𑑂𑐬𑐎𑐮𑐵|𑐔𑐶𑐟𑑂𑐬𑐎𑐮𑐵𑐩𑐶]], [[𑐥𑑂𑐬𑐶𑐣𑑂𑐚𑐩𑐾𑐎𑐬]] 𑐰 [[𑐠𑐶𑐫𑑀𑐬𑐶𑐳𑑂𑐚]] 𑐏𑑅। 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅 𑐖𑐬𑑂𑐩𑐣 𑐥𑐸𑐣𑐬𑑂𑐖𑐵𑐐𑐬𑐞 (German Renaissance) 𑐫𑐵 𑐕𑐩𑑂𑐴 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐥𑑂𑐬𑐨𑐵𑐰𑐱𑐵𑐮𑐷 𑐰 𑐣𑐵𑑄𑐖𑐵𑑅𑐩𑑂𑐴 𑐎𑐮𑐵𑐎𑐵𑐬, 𑐕𑐵𑐥𑐵𑐎𑐵𑐬 (printmaker), 𑐰 𑐳𑐶𑐡𑑂𑐢𑐵𑐣𑑂𑐟𑐎𑐵𑐬 𑐏𑑅। 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵𑐟 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐷 𑐫𑐸𑐬𑑀𑐥𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐩𑑂𑐴 𑐎𑐮𑐵𑐎𑐵𑐬𑐫𑐵 𑐬𑐹𑐥𑐫𑑂 𑐎𑐵𑐂, 𑐐𑐸𑐩𑑂𑐴𑐾𑐳𑑂𑐫𑐵𑑄 𑐂𑐚𑐵𑐮𑐷𑐫𑐵 𑐥𑐸𑐣𑐬𑑂𑐖𑐵𑐐𑐬𑐞𑐫𑐵 𑐁𑐡𑐬𑑂𑐱 𑐰 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐷 𑐫𑐸𑐬𑑀𑐥𑐫𑐵 𑐳𑐹𑐎𑑂𑐲𑑂𑐩 𑐰𑐶𑐰𑐬𑐞𑐫𑐵 𑐎𑐮𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐳𑐸𑐩𑐢𑐸𑐬 𑐝𑑄𑐐𑑄 𑐳𑑂𑐰𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮। 𑐜𑑂𑐫𑐸𑐊𑐬𑐾𑐬 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐔𑐶𑐟𑑂𑐬𑐎𑐮𑐵 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐣𑑄 '𑐥𑑂𑐬𑐶𑐣𑑂𑐚𑐩𑐾𑐎𑐶𑐒' (woodcut 𑐰 engraving) 𑐫𑐵 𑐣𑐶𑑄𑐟𑐶𑑄 𑐴𑐮𑐶𑑄 𑐣𑑂𑐫𑑄𑐎𑑄 𑐣𑐵𑑄𑐖𑐵𑑅। 𑐰𑐫𑑂𑐎𑐮𑑄 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐕𑐵𑐥𑐵𑐎𑐮𑐵 𑐠𑐸𑐮𑐶 𑐳𑐹𑐎𑑂𑐲𑑂𑐩 𑐰 𑐖𑐚𑐶𑐮 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐵𑐡𑐶𑐮 𑐄𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐨𑑂𑐰𑑄𑐟𑐫𑑂 𑐔𑑂𑐰𑐫𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐎𑐶𑐥𑐵 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐩𑐾𑐐𑐸 𑐢𑐵𑐫𑐾 𑐩𑐦𑐹𑐐𑐸 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑐣। 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵 '𑐊𑐥𑑀𑐎𑐮𑐶𑐥𑑂𑐳' (Apocalypse) 𑐳𑐶𑐬𑐶𑐖 𑐰 '𑐣𑐵𑐂𑐚, 𑐜𑐾𑐠 𑐊𑐞𑑂𑐜 𑐡 𑐜𑐾𑐨𑐶𑐮' (Knight, Death and the Devil) 𑐠𑐾𑑄𑐖𑑂𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐫𑐵𑐟 𑐎𑐮𑐵 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳𑐫𑑂 𑐀𑐩𑐬 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐜𑑂𑐫𑐸𑐊𑐬𑐾𑐬 𑐠𑑅-𑐎𑐶𑐥𑐵(self-portrait) 𑐔𑑂𑐰𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐫𑐵𑐫𑑂 𑐣𑑄 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐣𑐵𑑄𑐖𑐵𑑅। 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄𑐩𑑂𑐴 𑐀𑐖𑐵𑐩𑑂𑐴 𑐎𑐮𑐵𑐎𑐵𑐬 𑐏𑑅 𑐐𑐸𑐩𑑂𑐴𑐾𑐳𑑂𑐫𑐵𑑄 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐖𑐷𑐰𑐣𑐫𑐵 𑐠𑐷-𑐠𑐷 𑐔𑐬𑐞𑐫𑑂 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐴𑐾 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐎𑐶𑐥𑐵 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐵𑐡𑐶𑐮। 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑕𑑐𑑐 𑐫𑑂 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐣𑑄 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐹𑐐𑐸 𑐠𑑅-𑐎𑐶𑐥𑐵 (Self-Portrait at Twenty-Eight) 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐣𑐵𑑄𑐖𑐵𑑅, 𑐐𑐣 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅 𑐫𑐾𑐱𑐹 𑐏𑑂𑐬𑐷𑐲𑑂𑐚𑐫𑐵 𑐠𑐾𑑄 𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐵𑐫𑑂 𑐔𑑂𑐰𑐣𑐵𑐡𑐷𑐐𑐸 𑐡𑐸। == 𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵 == {{reflist}} [[Image:Durer-self-portrait-at-the-age-of-thirteen.jpg|thumb|left|upright=0.8|𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐠𑑅-𑐎𑐶𑐥𑐵]] [[Image:Albrecht-self.jpg|thumb|left|The earliest painted ''[[Portrait of the Artist Holding a Thistle (Albrecht Dürer)|Self-Portrait (Holding a Thistle)]]]] [[Image:Dürer - Agnes Dürer (Mein Agnes), Albertina 3063.jpg|thumb|upright=0.8|Dürer's sketch of his wife Agnes Frey (″Mein Agnes"), 1494, Albertina, Vienna]] == 𑐥𑐶𑐣𑐾𑐫𑐵 𑐳𑑂𑐰𑐵𑐥𑐹 == {{Commons|Albrecht Dürer}} * [https://web.archive.org/web/20160823091108/http://www.bodkinprints.co.uk/links.php Links to online museum images of all of Dürer's prints — see section B (nb: Not all Public Domain)] * [https://web.archive.org/web/20090214210323/http://all-art.org/durer/durer1-1.html Albrecht Durer in the "History of Art"] * https://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/durer/ * [https://web.archive.org/web/20120616135952/http://www.aiwaz.net/Albrecht-D%C3%9CRER/c5 Alternative Albrecht Durer] * [https://web.archive.org/web/20150111215918/http://www.museen-sh.de/ml/digicult.php?digiID=200.6885331&s=2 Works by Albrecht Dürer] at Museumsportal Schleswig-Holstein * [https://collections.tepapa.govt.nz/search/colProProductionMakers:%22Durer,+Albrecht%22+colCollectionGroup:CH/results Works by Albrecht Dürer at the Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa] * [http://www.nlm.nih.gov/exhibition/historicalanatomies/durer_home.html Albrecht Dürer: ''Vier Bücher von menschlicher Proportion'' (Nuremberg, 1528)]. Selected pages scanned from the original work. Historical Anatomies on the Web. US National Library of Medicine. * [http://www.payer.de/christentum/apokalypse.htm] * {{gutenberg author | id=Albrecht+Dürer | name=Albrecht Dürer}} * [https://web.archive.org/web/20101219165416/http://rarebookroom.org/Control/duruwm/index.html ''De Symmetria... and Underweysung der Messung''] 1538, from [[Rare Book Room]]. * {{MacTutor Biography | id=Durer}} * [https://web.archive.org/web/20130920105432/http://www.kubiss.de/kulturreferat/duerer/index.htm www.duerer.nuernberg.de] * [https://web.archive.org/web/20171108031405/https://www.albrecht-durer.org/ www.albrecht-durer.org] <!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]] --> {{Persondata |NAME=Dürer, Albrecht |ALTERNATIVE NAMES= |SHORT DESCRIPTION=German artist and mathematician |DATE OF BIRTH=21 May 1471 |PLACE OF BIRTH=Nuremberg, Germany |DATE OF DEATH=6 April 1528 |PLACE OF DEATH=Nuremberg, Germany }} {{DEFAULTSORT:Durer, Albrecht}} {{𑐰𑐵𑐳𑑂𑐟𑐸𑐱𑐵𑐳𑑂𑐟𑑂𑐬𑐷, 𑐱𑐷𑐮𑑂𑐥𑐎𑐵𑐬 𑐰 𑐔𑐶𑐟𑑂𑐬𑐎𑐵𑐬}} {{Commonscat|Albrecht Dürer}} [[पुचः:𑑑𑑔𑑗𑑑𑐫𑑂 𑐧𑐸𑐐𑐸]] [[पुचः:𑑑𑑕𑑒𑑘𑐫𑑂 𑐩𑐡𑐸𑐐𑐸]] [[पुचः:𑐰𑐵𑐳𑑂𑐟𑐸𑐱𑐵𑐳𑑂𑐟𑑂𑐬𑐷, 𑐱𑐷𑐮𑑂𑐥𑐎𑐵𑐬 𑐰 𑐔𑐶𑐟𑑂𑐬𑐎𑐵𑐬]] 0yxjvt2hnqn0es20m4kwknmk5wco5c0 1121805 1121804 2026-07-06T00:07:51Z Eukesh 11 /* 𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵 */ 1121805 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|अल्ब्रेच्त् डेरर}} </br></br> {{Infobox Artist | bgcolour = #EEDD82 | name = 𑐀𑐮𑑂𑐧𑑂𑐬𑐾𑐔𑑂𑐟𑑂 𑐜𑐾𑐬𑐬 | image = Duerer01.jpg | imagesize = 250px | caption = ''𑐳𑐾𑐮𑑂𑐦-𑐥𑑀𑐬𑑂𑐚𑑂𑐬𑐾𑐚𑑂'' (𑑑𑑕𑑐𑑐) by Albrecht Dürer, oil on board, [[Alte Pinakothek]], [[𑐩𑑂𑐫𑐸𑐣𑐶𑐏]] | birthname = Albrecht Dürer | birthdate = {{Birth date|1471|5|21}} | location = [[𑐣𑐸𑐬𑐾𑐩𑑂𑐧𑐬𑑂𑐐, 𑐖𑐬𑑂𑐩𑐣𑐷|𑐣𑐸𑐬𑐾𑐩𑑂𑐧𑐬𑑂𑐐]], [[𑐥𑐰𑐶𑐟𑑂𑐬 𑐬𑑀𑐩𑐣 𑐳𑐵𑐩𑑂𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫]] | deathdate = {{Death date and age|1528|4|6|1471|5|21}} | deathplace = [[𑐣𑐸𑐬𑐾𑐩𑑂𑐧𑐬𑑂𑐐, 𑐖𑐬𑑂𑐩𑐣𑐷|𑐣𑐸𑐬𑐾𑐩𑑂𑐧𑐬𑑂𑐐]], 𑐥𑐰𑐶𑐟𑑂𑐬 𑐬𑑀𑐩𑐣 𑐳𑐵𑐩𑑂𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 | nationality = [[𑐖𑐬𑑂𑐩𑐣]] | field = [[𑐥𑑂𑐬𑐶𑐣𑑂𑐚𑐩𑐾𑐎𑐶𑐒]], [[𑐔𑐶𑐟𑑂𑐬𑐎𑐮𑐵]], [[𑐂𑐣𑑂𑐐𑑂𑐬𑐾𑐨𑐶𑐒]] | training = | movement = | works = ''[[:Image:Duerer - Ritter, Tod und Teufel (Der Reuther).jpg|Knight, Death, and the Devil]]'' (1513) ''[[St. Jerome in His Study (Dürer)|Saint Jerome in his Study]]'' (1514) ''[[Melencolia I]]'' (1514) ''[[Dürer's Rhinoceros]]'' | patrons = | awards = }} '<nowiki/>'''''𑐀𑐮𑑂𑐧𑑂𑐬𑐾𑐔𑑂𑐟𑑂 𑐜𑐾𑐬𑐬'<nowiki/>'' [[𑐖𑐬𑑂𑐩𑐣 𑐨𑐵𑐲𑐵|𑐜𑑀𑐂𑐔 𑐨𑐵𑐲𑐵]]: Albrecht Dürer''' (ˈalbʀɛçt ˈdyʀɐ) ([[𑐩𑐾 𑑒𑑑]], [[𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑔𑑗𑑑|𑑑𑑔𑑗𑑑]] – [[𑐀𑐥𑑂𑐬𑐶𑐮 𑑖]], [[𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑕𑑒𑑘|𑑑𑑕𑑒𑑘]])<ref name="Mueller">Mueller, Peter O. (1993) ''Substantiv-Derivation in Den Schriften Albrecht Durers'', Walter de Gruyter. ISBN 3-11-012815-2.</ref> 𑐕𑐩𑑂𑐴 [[𑐣𑐸𑐬𑐾𑐩𑑂𑐧𑐬𑑂𑐐]]𑐫𑐵 [[𑐖𑐬𑑂𑐩𑐣]] [[𑐔𑐶𑐟𑑂𑐬𑐎𑐮𑐵|𑐔𑐶𑐟𑑂𑐬𑐎𑐮𑐵𑐩𑐶]], [[𑐥𑑂𑐬𑐶𑐣𑑂𑐚𑐩𑐾𑐎𑐬]] 𑐰 [[𑐠𑐶𑐫𑑀𑐬𑐶𑐳𑑂𑐚]] 𑐏𑑅। 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅 𑐖𑐬𑑂𑐩𑐣 𑐥𑐸𑐣𑐬𑑂𑐖𑐵𑐐𑐬𑐞 (German Renaissance) 𑐫𑐵 𑐕𑐩𑑂𑐴 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐥𑑂𑐬𑐨𑐵𑐰𑐱𑐵𑐮𑐷 𑐰 𑐣𑐵𑑄𑐖𑐵𑑅𑐩𑑂𑐴 𑐎𑐮𑐵𑐎𑐵𑐬, 𑐕𑐵𑐥𑐵𑐎𑐵𑐬 (printmaker), 𑐰 𑐳𑐶𑐡𑑂𑐢𑐵𑐣𑑂𑐟𑐎𑐵𑐬 𑐏𑑅। 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵𑐟 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐷 𑐫𑐸𑐬𑑀𑐥𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐩𑑂𑐴 𑐎𑐮𑐵𑐎𑐵𑐬𑐫𑐵 𑐬𑐹𑐥𑐫𑑂 𑐎𑐵𑐂, 𑐐𑐸𑐩𑑂𑐴𑐾𑐳𑑂𑐫𑐵𑑄 𑐂𑐚𑐵𑐮𑐷𑐫𑐵 𑐥𑐸𑐣𑐬𑑂𑐖𑐵𑐐𑐬𑐞𑐫𑐵 𑐁𑐡𑐬𑑂𑐱 𑐰 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐷 𑐫𑐸𑐬𑑀𑐥𑐫𑐵 𑐳𑐹𑐎𑑂𑐲𑑂𑐩 𑐰𑐶𑐰𑐬𑐞𑐫𑐵 𑐎𑐮𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐳𑐸𑐩𑐢𑐸𑐬 𑐝𑑄𑐐𑑄 𑐳𑑂𑐰𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮। 𑐜𑑂𑐫𑐸𑐊𑐬𑐾𑐬 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐔𑐶𑐟𑑂𑐬𑐎𑐮𑐵 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐣𑑄 '𑐥𑑂𑐬𑐶𑐣𑑂𑐚𑐩𑐾𑐎𑐶𑐒' (woodcut 𑐰 engraving) 𑐫𑐵 𑐣𑐶𑑄𑐟𑐶𑑄 𑐴𑐮𑐶𑑄 𑐣𑑂𑐫𑑄𑐎𑑄 𑐣𑐵𑑄𑐖𑐵𑑅। 𑐰𑐫𑑂𑐎𑐮𑑄 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐕𑐵𑐥𑐵𑐎𑐮𑐵 𑐠𑐸𑐮𑐶 𑐳𑐹𑐎𑑂𑐲𑑂𑐩 𑐰 𑐖𑐚𑐶𑐮 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐵𑐡𑐶𑐮 𑐄𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐨𑑂𑐰𑑄𑐟𑐫𑑂 𑐔𑑂𑐰𑐫𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐎𑐶𑐥𑐵 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐩𑐾𑐐𑐸 𑐢𑐵𑐫𑐾 𑐩𑐦𑐹𑐐𑐸 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑐣। 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵 '𑐊𑐥𑑀𑐎𑐮𑐶𑐥𑑂𑐳' (Apocalypse) 𑐳𑐶𑐬𑐶𑐖 𑐰 '𑐣𑐵𑐂𑐚, 𑐜𑐾𑐠 𑐊𑐞𑑂𑐜 𑐡 𑐜𑐾𑐨𑐶𑐮' (Knight, Death and the Devil) 𑐠𑐾𑑄𑐖𑑂𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐫𑐵𑐟 𑐎𑐮𑐵 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳𑐫𑑂 𑐀𑐩𑐬 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐜𑑂𑐫𑐸𑐊𑐬𑐾𑐬 𑐠𑑅-𑐎𑐶𑐥𑐵(self-portrait) 𑐔𑑂𑐰𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐫𑐵𑐫𑑂 𑐣𑑄 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐣𑐵𑑄𑐖𑐵𑑅। 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄𑐩𑑂𑐴 𑐀𑐖𑐵𑐩𑑂𑐴 𑐎𑐮𑐵𑐎𑐵𑐬 𑐏𑑅 𑐐𑐸𑐩𑑂𑐴𑐾𑐳𑑂𑐫𑐵𑑄 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐖𑐷𑐰𑐣𑐫𑐵 𑐠𑐷-𑐠𑐷 𑐔𑐬𑐞𑐫𑑂 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐴𑐾 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐎𑐶𑐥𑐵 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐵𑐡𑐶𑐮। 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑕𑑐𑑐 𑐫𑑂 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐣𑑄 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐹𑐐𑐸 𑐠𑑅-𑐎𑐶𑐥𑐵 (Self-Portrait at Twenty-Eight) 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐣𑐵𑑄𑐖𑐵𑑅, 𑐐𑐣 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅 𑐫𑐾𑐱𑐹 𑐏𑑂𑐬𑐷𑐲𑑂𑐚𑐫𑐵 𑐠𑐾𑑄 𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐵𑐫𑑂 𑐔𑑂𑐰𑐣𑐵𑐡𑐷𑐐𑐸 𑐡𑐸। ==𑐥𑑂𑐬𑐨𑐵𑐰== 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐎𑐮𑐵 𑐰 𑐰𑐶𑐔𑐵𑑅𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐨𑐵𑐰 𑐫𑐸𑐬𑑀𑐥 𑐣𑑂𑐫𑑄𑐎𑑄 𑐠𑑂𑐫𑑄: * 𑐎𑐮𑐵𑐫𑐵 𑐰𑑂𑐫𑐰𑐳𑐵𑐫𑐷𑐎𑐬𑐞: 𑐜𑑂𑐫𑐸𑐊𑐬𑐾𑐬 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐫𑐵𑐫𑑂 𑐠𑑅𑐐𑐸 '𑐩𑑀𑐣𑑀𑐐𑑂𑐬𑐵𑐩' (AD 𑐔𑐶𑐣𑑂𑐴) 𑐟𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮। 𑐠𑑂𑐰 '𑐧𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐜𑐶𑐒' 𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐳𑐸 𑐏𑑅, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑑄 𑐫𑐵𑐣𑐵𑑅 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐏𑐸𑐂𑐐𑐸 (plagiarism) 𑐥𑐣𑐾𑐟 𑐰 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐣𑐵𑑄 𑐥𑑂𑐬𑐔𑐵𑐬 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐟 𑐐𑑂𑐰𑐵𑐴𑐵𑐮𑐶 𑐫𑐵𑐟। * 𑐐𑐞𑐶𑐟𑐷𑐫 𑐰 𑐰𑐿𑐖𑑂𑐘𑐵𑐣𑐶𑐎 𑐡𑐺𑐲𑑂𑐚𑐶𑐎𑑀𑐞: 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅 𑐎𑐮𑐵𑐫𑑂 𑐐𑐞𑐶𑐟 𑐰 𑐀𑐣𑐸𑐥𑐵𑐟 (proportion) 𑐕𑑂𑐫𑐾𑐮𑐾𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐫𑐵𑐫𑑂 𑐣𑐵𑑄𑐖𑐵𑑅। 𑐰𑐫𑑂𑐎𑐮𑑄 𑐩𑐣𑐹𑐫𑐵 𑐩𑑂𑐴𑐫𑐵 𑐀𑐣𑐸𑐥𑐵𑐟 𑐰 𑐥𑐬𑐶𑐥𑑂𑐬𑐾𑐎𑑂𑐲𑑂𑐫 (perspective) 𑐳𑐩𑑂𑐧𑐣𑑂𑐢𑐷 𑐳𑐦𑐹𑐟 𑐣𑑄 𑐔𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐶𑐮। * 𑐥𑑂𑐬𑐎𑐺𑐟𑐶𑐫𑐵 𑐔𑐶𑐟𑑂𑐬𑐞: 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵 '𑐫𑑄𑐐 𑐴𑐾𑐬' (Young Hare) 𑐰 '𑐐𑑂𑐬𑐾𑐚 𑐥𑐷𑐳 𑐀𑐦 𑐚𑐬𑑂𑐦' (Great Piece of Turf) 𑐠𑐾𑑄𑐖𑑂𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐎𑐶𑐥𑐵𑐟𑐫𑑂𑐳𑑄 𑐥𑑂𑐬𑐎𑐺𑐟𑐶 𑐰 𑐖𑐷𑐰𑐖𑐣𑑂𑐟𑐸𑐫𑐵 𑐳𑐹𑐎𑑂𑐲𑑂𑐩 𑐀𑐰𑐮𑑀𑐎𑐣 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐣𑑂𑐴𑐹𑐐𑐸 𑐱𑐿𑐮𑐷 𑐳𑐸𑐬𑐸 𑐫𑐵𑐟। ==𑐩𑐹 𑐖𑑂𑐫𑐵== * 𑐊𑐜𑐩 𑐊𑐞𑑂𑐜 𑐂𑐨 (Adam and Eve, 𑑑𑑕𑑐𑑔): 𑐠𑑂𑐰 𑐕𑐐𑐹 Engraving 𑐏𑑅 𑐐𑐸𑐎𑐶𑑄 𑐩𑐣𑐹𑐫𑐵 𑐩𑑂𑐴𑐫𑐵 𑐁𑐡𑐬𑑂𑐱 𑐀𑐣𑐸𑐥𑐵𑐟 𑐎𑑂𑐫𑐣𑐷। * 𑐩𑐾𑐮𑐣𑑂𑐎𑑀𑐮𑐶𑐫𑐵 𑑑 (Melencolia I): 𑐠𑑂𑐰 𑐕𑐐𑐹 𑐬𑐴𑐳𑑂𑐫𑐩𑐫 𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐟𑐷𑐎𑑄 𑐖𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐎𑐶𑐥𑐵 𑐏𑑅। * 𑐥𑑂𑐬𑐾𑐂𑐒𑑂𑐐 𑐴𑑂𑐫𑐵𑐣𑑂𑐜𑑂𑐳 (Praying Hands): 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑐶𑐥𑐵 𑐁𑑅 𑐣𑑄 𑐢𑐵𑐬𑑂𑐩𑐶𑐎 𑐰 𑐁𑐢𑑂𑐫𑐵𑐟𑑂𑐩𑐶𑐎 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐫𑑂 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐣𑐵𑑄𑐖𑐵𑑅। == 𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵 == {{reflist}} [[Image:Durer-self-portrait-at-the-age-of-thirteen.jpg|thumb|left|upright=0.8|𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐠𑑅-𑐎𑐶𑐥𑐵]] [[Image:Albrecht-self.jpg|thumb|left|The earliest painted ''[[Portrait of the Artist Holding a Thistle (Albrecht Dürer)|Self-Portrait (Holding a Thistle)]]]] [[Image:Dürer - Agnes Dürer (Mein Agnes), Albertina 3063.jpg|thumb|upright=0.8|Dürer's sketch of his wife Agnes Frey (″Mein Agnes"), 1494, Albertina, Vienna]] == 𑐥𑐶𑐣𑐾𑐫𑐵 𑐳𑑂𑐰𑐵𑐥𑐹 == {{Commons|Albrecht Dürer}} * [https://web.archive.org/web/20160823091108/http://www.bodkinprints.co.uk/links.php Links to online museum images of all of Dürer's prints — see section B (nb: Not all Public Domain)] * [https://web.archive.org/web/20090214210323/http://all-art.org/durer/durer1-1.html Albrecht Durer in the "History of Art"] * https://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/durer/ * [https://web.archive.org/web/20120616135952/http://www.aiwaz.net/Albrecht-D%C3%9CRER/c5 Alternative Albrecht Durer] * [https://web.archive.org/web/20150111215918/http://www.museen-sh.de/ml/digicult.php?digiID=200.6885331&s=2 Works by Albrecht Dürer] at Museumsportal Schleswig-Holstein * [https://collections.tepapa.govt.nz/search/colProProductionMakers:%22Durer,+Albrecht%22+colCollectionGroup:CH/results Works by Albrecht Dürer at the Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa] * [http://www.nlm.nih.gov/exhibition/historicalanatomies/durer_home.html Albrecht Dürer: ''Vier Bücher von menschlicher Proportion'' (Nuremberg, 1528)]. Selected pages scanned from the original work. Historical Anatomies on the Web. US National Library of Medicine. * [http://www.payer.de/christentum/apokalypse.htm] * {{gutenberg author | id=Albrecht+Dürer | name=Albrecht Dürer}} * [https://web.archive.org/web/20101219165416/http://rarebookroom.org/Control/duruwm/index.html ''De Symmetria... and Underweysung der Messung''] 1538, from [[Rare Book Room]]. * {{MacTutor Biography | id=Durer}} * [https://web.archive.org/web/20130920105432/http://www.kubiss.de/kulturreferat/duerer/index.htm www.duerer.nuernberg.de] * [https://web.archive.org/web/20171108031405/https://www.albrecht-durer.org/ www.albrecht-durer.org] <!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]] --> {{Persondata |NAME=Dürer, Albrecht |ALTERNATIVE NAMES= |SHORT DESCRIPTION=German artist and mathematician |DATE OF BIRTH=21 May 1471 |PLACE OF BIRTH=Nuremberg, Germany |DATE OF DEATH=6 April 1528 |PLACE OF DEATH=Nuremberg, Germany }} {{DEFAULTSORT:Durer, Albrecht}} {{𑐰𑐵𑐳𑑂𑐟𑐸𑐱𑐵𑐳𑑂𑐟𑑂𑐬𑐷, 𑐱𑐷𑐮𑑂𑐥𑐎𑐵𑐬 𑐰 𑐔𑐶𑐟𑑂𑐬𑐎𑐵𑐬}} {{Commonscat|Albrecht Dürer}} [[पुचः:𑑑𑑔𑑗𑑑𑐫𑑂 𑐧𑐸𑐐𑐸]] [[पुचः:𑑑𑑕𑑒𑑘𑐫𑑂 𑐩𑐡𑐸𑐐𑐸]] [[पुचः:𑐰𑐵𑐳𑑂𑐟𑐸𑐱𑐵𑐳𑑂𑐟𑑂𑐬𑐷, 𑐱𑐷𑐮𑑂𑐥𑐎𑐵𑐬 𑐰 𑐔𑐶𑐟𑑂𑐬𑐎𑐵𑐬]] ka3fegp7rn5o7z1nya0hv9rhyfqlckw 0 235499 1121826 961629 2026-07-06T00:39:20Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/जन एदम्स]] to [[𑐖𑐣 𑐊𑐡𑐩𑑂𑐳]] 961629 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|जन एदम्स}} ''थ्व पौ देवनागरीं बोट छ्यला थःमंतुं नेपाललिपिइ हिलातःगु ख। थ्व पौयात च्वसु पतिइ यंकेन्ह्यः छकः ब्वनाः पाय्छि जू/मजूगू स्वयादिसँ।'' [[Image:John Adams birthplace, Quincy, Massachusetts.JPG|thumb|[[John Adams Birthplace|Adams's birthplace]] [[Image:BostonMassacre byAlonzoChappel1878.png|thumb|''Boston Massacre of 1770'', an 1878 portrait by [[Alonzo Chappel]] [[Image:Declaration independence.jpg|thumb|[[John Trumbull]] '''𑐖𑐣 𑐊𑐡𑐩𑑂𑐳 𑐧𑐵𑐫𑑂 𑐖𑐣 𑐊𑐜𑐩𑑂𑐳''' (𑐀𑐎𑑂𑐚𑑀𑐧𑐬 𑑓𑑐, 𑑑𑑗𑑓𑑕 – 𑐖𑐸𑐮𑐵𑐃 𑑔, 𑑑𑑘𑑒𑑖) 𑐕𑐩𑑂𑐴 [[𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵|𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐷]] 𑐬𑐵𑐖𑐣𑐾𑐟𑐵, 𑐰𑐎𑐶𑐮, 𑐰 𑐔𑑂𑐰𑐩𑐶 𑐏 𑐐𑐸𑐩𑑂𑐴𑐾𑐳𑑂𑐫𑐵𑑄 [[𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐮𑐶𑐳𑑂𑐠𑐵𑐩𑐶 𑐀𑐧𑐸𑐥𑐶𑑄|𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵]] 𑐣𑐶𑐩𑑂𑐴𑐩𑑂𑐴 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑑑𑑗𑑙𑑗 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 [[𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐮𑐶𑐳𑑂𑐠𑐵𑐩𑐶 𑐀𑐧𑐸𑐥𑐶𑑄|𑑑𑑘𑑐𑑑]] 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮। 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶 𑐖𑐸𑐂𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑑅 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶 [[𑐖𑐬𑑂𑐖 𑐰𑐵𑐱𑐶𑐒𑑂𑐟𑐣]]𑐫𑐵 𑐄𑐥𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶𑐫𑐵 𑐎𑐠𑑄 𑑑𑑗𑑘𑑙 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑑑𑑗𑑙𑑗𑐟𑐎 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮। 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅 [[𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐮𑐶𑐳𑑂𑐠𑐵𑐩𑐶 𑐀𑐧𑐸𑐥𑐶𑑄]]𑐫𑐵 𑐢𑐮𑐏𑐫𑑂 𑐡𑐸𑐠𑑂𑐫𑐵𑐣𑐵𑐟𑐩𑑂𑐴 𑐕𑐩𑑂𑐴 𑐩𑐣𑐹 𑐏। 𑐊𑐡𑐩𑑂𑐳 [[𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐣 𑐎𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐟𑐶]]𑐎𑐵𑐬𑐷 𑐫𑐸𑐡𑑂𑐢𑐫𑐵 𑐣𑐾𑐟𑐵 𑐏 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶𑑄 𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐐𑑂𑐬𑐾𑐚 𑐧𑑂𑐬𑐶𑐚𑐾𑐣 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐳𑑂𑐰𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐟𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐥𑑂𑐟 𑐫𑐵𑐟। 𑐫𑐸𑐡𑑂𑐢𑐫𑐵 𑐂𑐮𑐫𑑂 𑐰𑐫𑑂𑐎𑐮𑑄 [[𑐫𑐸𑐬𑑀𑐥|𑐫𑐸𑐬𑑀𑐥𑐫𑑂]] 𑐕𑐩𑑂𑐴 𑐰𑐬𑐶𑐲𑑂𑐛 𑐎𑐹𑐚𑐣𑐷𑐟𑐶𑐖𑑂𑐘𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐷 𑐳𑐬𑐎𑐵𑐬𑐫𑐵 𑐳𑐾𑐰𑐵 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮 । == 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐬𑐩𑑂𑐨𑐶𑐎 𑐖𑐷𑐰𑐣 == 𑐊𑐜𑐩𑑂𑐳𑐫𑐵 𑐖𑐣𑑂𑐩 [[𑐩𑑂𑐫𑐵𑐳𑐾𑐔𑑂𑐫𑐸𑐳𑐾𑐟𑑂𑐳|𑐩𑑂𑐫𑐵𑐳𑐵𑐔𑐸𑐳𑐾𑐚𑑂𑐳𑐫𑐵]] 𑐧𑑂𑐬𑐾𑐣𑐚𑑂𑐬𑐷𑐂 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐏𑑅 । 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅 𑐮𑐶𑐄𑐟𑐶𑐣𑐾𑐣𑑂𑐟 𑐎𑐬𑑂𑐣𑐮 𑐖𑐣 𑐊𑐜𑐩𑑂𑐳, 𑐳𑐶𑐣𑐶𑐫𑐬 (𑑑𑑖𑑙𑑑-𑑑𑑗𑑖𑑑), 𑐰 𑐳𑐸𑐖𑐵𑐣𑐵 𑐧𑑀𑐫𑐮𑐳𑑂𑐚𑐣 (𑑑𑑗𑑐𑑘-𑑑𑑗𑑙𑑗)𑐫𑐵 𑐎𑐵𑐫𑑂 𑐫𑐵 𑐎𑐠𑑄 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐏 𑐰 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅 [[𑐡𑐬𑑂𑐱𑐣𑐱𑐵𑐳𑑂𑐟𑑂𑐬|𑐡𑐵𑐬𑑂𑐱𑐣𑐶𑐎]] 𑐰 𑐳𑐴𑐎𑐬𑑂𑐩𑐷 [[𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐮𑐶𑐳𑑂𑐠𑐵𑐩𑐶 𑐀𑐧𑐸𑐥𑐶𑑄|𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐮𑐶𑐳𑑂𑐠𑐵𑐩𑐶]] 𑐳𑑂𑐫𑐵𑐩𑐸𑐀𑐮 𑐊𑐜𑐩𑑂𑐳𑐫𑐵 𑐎𑐖𑐣 𑐏। 𑐖𑐣 𑐊𑐡𑐩𑑂𑐳 𑐴𑐵𑐬𑑂𑐰𑐬𑑂𑐜 𑐎𑐮𑐾𑐖𑐫𑑂 𑐧𑑂𑐰𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮 । 𑐰𑐫𑑂𑐎𑐮𑑄 𑑑𑑗𑑖𑑔 𑐳 𑐊𑐧𑐶𑐐𑐾𑐮 𑐊𑐜𑐩𑑂𑐳𑐮𑐶𑐳𑐾 𑐂𑐴𑐶𑐥𑐵 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮। == 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐷 𑐎𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐟𑐶𑐎𑐵𑐬𑐷 𑐴𑑅𑐟𑐵𑑅 == 𑐊𑐜𑐩𑑂𑐳𑑄 𑐐𑑂𑐬𑐾𑐚 𑐧𑑂𑐬𑐶𑐚𑐾𑐣𑑄 𑐗𑐶𑐣𑑂𑐳𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐄𑐥𑐣𑐶𑐰𑐾𑐱𑐫𑐵𑐟 𑐩𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐂𑐔𑑂𑐕𑐵 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮 । 𑐀𑐠𑐾 𑐖𑐸𑐳𑐵𑑄, 𑐰𑐫𑑂𑐎𑐮𑑄 𑐣𑐶𑐲𑑂𑐥𑐎𑑂𑐲 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐳𑐎𑐳𑐶𑐟𑑄 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐫𑑀𑐔𑐶𑐟 𑐧𑑂𑐫𑐰𑐴𑐵𑐬 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐩𑐵𑑅 𑐢𑐎𑐵𑑅 𑐧𑐶𑐔𑐵𑑅 𑐟𑐫𑐵𑐡𑐶𑐮। [[𑐧𑐳𑑂𑐟𑐣|𑐧𑑀𑐳𑑂𑐚𑐣𑐫𑑂]] 𑐧𑐾𑐮𑐵𑐫𑐟𑐷 𑐳𑐿𑐣𑐶𑐎𑐟 𑐡𑐹𑐐𑐸 𑐏𑑃 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵𑐟 𑐩𑐫𑑅𑐳𑐵𑑄 𑐧𑑀𑐳𑑂𑐚𑐣 𑐣𑐬𑐳𑑄𑐴𑐵𑐬𑐫𑑂 𑐳𑑄𑐮𑐐𑑂𑐣 𑐧𑐾𑐮𑐵𑐫𑐟𑐷 𑐳𑐿𑐣𑐶𑐎𑐟𑐫𑑂𑐐𑐸 𑐥𑐎𑑂𑐲𑑄 𑐰𑐎𑐵𑐮𑐟 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐩𑑂𑐴 𑐀𑐢𑐶𑐰𑐎𑑂𑐟𑐵 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅 𑐴𑐾 𑐏𑑅। <ref>{{Cite web|url=http://www.law.umkc.edu/faculty/projects/ftrials/bostonmassacre/keyfigures.html|title=Key Figures in the Boston Massacre Trial|work=law.umkc.edu|accessdate=November 16, 2010}}</ref> 𑐊𑐜𑐩𑑂𑐳 𑐣𑐶𑐎𑑂𑐰𑑅𑐐𑐸 𑐩𑐴𑐵𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥𑐷𑐫 𑐎𑐵𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐳𑐫𑐵 𑐂𑐮𑐫𑑂 𑐩𑑂𑐫𑐵𑐳𑐵𑐔𑐸𑐳𑐾𑐚𑑂𑐳𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐟𑐶𑐣𑐶𑐢𑐶 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮। 𑐰𑐫𑑂𑐎𑐮𑑄 [[𑐠𑑀𑐩𑐳 𑐖𑐾𑐦𑐬𑐳𑐣|𑐠𑑀𑐩𑐳 𑐖𑐾𑐦𑐬𑐳𑐣𑐫𑐵𑐟]] 𑐳𑑂𑐰𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐟𑐵𑐫𑐵 𑐑𑑀𑐲𑐞𑐵𑐥𑐟𑑂𑐬 𑐔𑑂𑐰𑐫𑐾𑐟 𑐐𑑂𑐰𑐵𑐴𑐵𑐮𑐶 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮 । 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐷 𑐎𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐟𑐶𑐎𑐵𑐬𑐷 𑐫𑐸𑐡𑑂𑐢𑐫𑐵 𑐂𑐮𑐫𑑂 𑐊𑐜𑐩𑑂𑐳𑑄 𑐐𑑂𑐬𑐾𑐚 𑐧𑑂𑐬𑐶𑐚𑐾𑐣𑐮𑐶𑐳𑐾 𑐱𑐵𑐣𑑂𑐟𑐶 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐟 𑐐𑑂𑐰𑐵𑐴𑐵𑐮𑐶 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮। 𑐰𑐫𑑂𑐎𑐮𑑄 [[𑐦𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐳]], [[𑐣𑐾𑐡𑐬𑐮𑑂𑐫𑐵𑐣𑑂𑐡𑑂𑐳𑑂|𑐣𑐾𑐡𑐬𑐮𑑂𑐫𑐵𑐣𑑂𑐡]], 𑐰 𑐐𑑂𑐬𑐾𑐚 𑐧𑑂𑐬𑐶𑐚𑐾𑐣𑐫𑑂 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑗𑑘𑑐𑐫𑐵 𑐡𑐱𑐎𑐫𑑂 [[𑐡𑐹𑐟|𑐬𑐵𑐖𑐡𑐹𑐟𑐫𑐵]] 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮। == 𑐄𑐥-𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶 == 𑐊𑐜𑐩𑑂𑐳 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶 [[𑐖𑐬𑑂𑐖 𑐰𑐵𑐱𑐶𑐒𑑂𑐟𑐣|𑐖𑐬𑑂𑐖 𑐰𑐵𑐱𑐶𑑄𑐐𑐚𑐣𑐫𑐵]] 𑐎𑐵𑐬𑑂𑐫𑐎𑐵𑐮𑐫𑑂 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄𑐩𑑂𑐴 𑐄𑐥𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐡𑐶𑐮। 𑐰𑐵𑐱𑐶𑑄𑐐𑐚𑐣𑑄 𑐴𑐵𑐎𑐣𑑄 𑐔𑐸𑐣𑐵𑐰𑐫𑑂 𑐧𑑂𑐰𑐟𑐶 𑐩𑐎𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐮𑑂𑐫𑐫𑐾𑐢𑐸𑑄𑐎𑐵𑑅 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑗𑑙𑑖 𑐫𑐵 𑐔𑐸𑐣𑐵𑐰𑐫𑑂 𑐊𑐜𑐩𑑂𑐳𑑄 𑐟𑑂𑐫𑐵𑐎𑐹𑐐𑐸 𑐏𑑅 । 𑐊𑐜𑐩𑑂𑐳 𑐰𑐵𑐱𑐶𑑄𑐐𑐚𑐣𑐫𑐵𑐟 𑐳𑐩𑐬𑑂𑐠𑐣 𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐕𑐐𑐹 𑐬𑐵𑐖𑐣𑐷𑐟𑐶𑐎 𑐡𑐮 𑐦𑐾𑐡𑐾𑐬𑐮𑐶𑐳𑑂𑐟 𑐥𑐵𑐬𑑂𑐚𑐷𑐂 𑐡𑐸𑐠𑑂𑐫𑐵𑑅𑐩𑑂𑐴 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄𑐩𑑂𑐴 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐀𑐣𑐸𑐩𑐵𑐣 𑐡𑐸, 𑐟𑐬 𑐰𑐵𑐱𑐶𑑄𑐐𑐚𑐣 𑐠𑐾𑑄 𑐰𑐫𑑂𑐎𑐮𑑄 𑐣𑑄 𑐠𑑅𑐟 𑐕𑐸𑑄 𑐰𑐶𑐱𑐾𑐲 𑐥𑐵𑐬𑑂𑐚𑐷𑐂 𑐁𑐧𑐡𑑂𑐢 𑐩𑐖𑐸𑐳𑐾𑑄 𑐥𑐵𑐬𑑂𑐚𑐷 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐔𑑂𑐰𑐫𑑂 𑐔𑑂𑐰𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮। 𑐊𑐜𑐩𑑂𑐳𑑄 𑐣𑐶𑐬𑑂𑐰𑐵𑐔𑐣𑐫𑑂 𑐜𑐾𑐩𑑀𑐎𑑂𑐬𑑂𑐫𑐵𑐚𑐶𑐎 𑐬𑐶𑐥𑐧𑑂𑐮𑐶𑐎𑐣 𑐥𑐵𑐬𑑂𑐚𑐷𑐫𑐵 𑐡𑐸𑐖𑑅 𑐖𑐾𑐦𑐬𑐳𑐣𑐫𑐵𑐟 𑐧𑐸𑐎𑐹𑐐𑐸 𑐏𑑅। 𑐄𑐧𑐮𑐫𑑂𑐫𑐵 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶 𑐰 𑐄𑐥𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶𑐫𑐵 𑐄𑐩𑑂𑐩𑐾𑐡𑐰𑐵𑐬𑐟 𑐠𑑁𑑄 𑐠𑐾𑑄 𑐕𑐐𑐸 𑐴𑐾 𑐥𑐡𑐫𑐵 𑐔𑐸𑐣𑐵𑐰𑐫𑑂 𑐧𑑂𑐰𑐟𑐶 𑐩𑐎𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐔𑐮𑐣 𑐡𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑐣। 𑐖𑐾𑐦𑐬𑐳𑐣𑑄 𑐣𑐶𑐐𑐹𑐐𑐸 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐀𑐥𑑂𑐰𑑅 𑐩𑐟 𑐎𑐵𑐫𑐾𑐦𑑅𑐐𑐸𑐮𑐶𑑄 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅 𑐄𑐥𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐡𑐷𑐐𑐸 𑐏𑑅। == 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶 == 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐎𑐵𑐬𑑂𑐫𑐎𑐵𑐮𑐫𑑂 𑐊𑐜𑐩𑑂𑐳𑑄 𑐦𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐳 𑐰𑐶𑐬𑐸𑐡𑑂𑐢𑐫𑐵 𑐡𑑂𑐰𑐣𑑂𑐡𑑂𑐰𑐫𑐵𑐟 𑐱𑐵𑐣𑑂𑐟𑐶𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐳𑐩𑐵𑐢𑐵𑐣 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮। 𑐰𑐫𑑂𑐎𑐮𑑄 𑐊𑐮𑐶𑐫𑐣 𑐊𑐣𑑂𑐡 𑐳𑐾𑐡𑐶𑐳𑐣 𑐊𑐎𑑂𑐟 𑐣𑑄 𑐥𑐵𑐬𑐶𑐟 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶𑑄 𑐳𑐬𑐎𑐵𑐬𑐫𑐵 𑐧𑐵𑐬𑐾 𑐧𑐵𑑄𑐩𑐮𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐏𑑃 𑐮𑑂𑐴𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐐𑐿𑐬𑐎𑐵𑐣𑐹𑐣𑐷 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐮। 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐩𑐣𑐹𑐟𑐫𑑂𑐟 𑐄𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐩𑐫𑐎𑐮, 𑐰 𑐂𑐩𑐶𑐳𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑐵𑐣𑐸𑐣𑑄 𑐂𑐩𑐶𑐐𑐸 𑐏𑑃𑐮𑑂𑐴𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐳𑑂𑐰𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐟𑐵 𑐔𑐷𑐎𑐹𑐐𑐸 𑐟𑐵𑐫𑐾𑐎𑐮। 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑘𑑐𑑐 𑐫𑑂 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶𑐫𑐵 𑐣𑐶𑑄𑐟𑐶𑑄 𑐥𑐸𑐣𑑅𑐣𑐶𑐬𑑂𑐰𑐵𑐔𑐣𑐫𑑂 𑐊𑐜𑐩𑑂𑐳 𑐖𑐾𑐦𑐬𑐳𑐣𑐮𑐶𑐳𑐾 𑐧𑐹𑐐𑐸 𑐏𑑅𑐳𑐵 𑐊𑐜𑐩𑑂𑐳 𑐣𑐶𑐬𑑂𑐰𑐵𑐔𑐶𑐟 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐂𑐮𑐫𑑂 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑑄 𑐦𑐾𑐡𑐾𑐬𑐮𑐶𑐳𑑂𑐟 𑐥𑐵𑐬𑑂𑐚𑐷 𑐩𑑂𑐴𑑀 𑐖𑐎 𑐮𑑀𑐎𑑄𑐴𑑂𑐰𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐏𑑅। 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐊𑐜𑐩𑑂𑐳𑐫𑐵 𑐮𑐶𑐥𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐩𑐢𑑂𑐫𑐾 𑐕𑐐𑐹 𑐖𑐣 𑐩𑐵𑐬𑑂𑐱𑐮𑐫𑐵𑐟 𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐢𑐵𑐣𑐣𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵𑐢𑐷𑐱 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐾𑐐𑐸 𑐏𑑅 । 𑐄𑐎𑐶𑑄 𑐦𑐾𑐡𑐾𑐬𑐮𑐶𑐳𑑂𑐟 𑐥𑐵𑐬𑑂𑐚𑐷𑐫𑐵𑐟 𑐩𑐴𑐟𑑂𑐰𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐨𑐹𑐩𑐶𑐎𑐵𑐫𑑂 𑐠𑑂𑐫𑑄𑐎𑐮। 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄𑐫𑐵 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐩𑑂𑐴 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐷 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶𑐟 𑐩𑐢𑑂𑐫𑐾 𑐊𑐜𑐩𑑂𑐳 𑐕𑐩𑑂𑐴 𑐖𑐎 𑐏𑑅 𑐐𑐸𑐩𑑂𑐴𑐾𑐳𑑂𑐫𑐵𑑄 𑐐𑐸𑐧𑐮𑐾𑑄 𑐣𑑄 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐀𑐢𑐷𑐣𑐫𑑂 [[𑐡𑐵𑐳]] 𑐩𑐟𑑅। 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑐫𑐵𑐩𑑂𑐴 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐩𑑂𑐴𑐫𑐵 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅 𑐣𑑂𑐫𑐹 𑐂𑑄𑐐𑑂𑐮𑑂𑐫𑐵𑐞𑑂𑐜𑐫𑐵𑐩𑑂𑐴 𑐕𑐩𑑂𑐴 𑐖𑐎 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶 𑐏𑑅। ==𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵== {{𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵|}} [[𑐥𑐸𑐔𑑅:𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐣 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳]] qalnp5zpszvi7v0kfoyonzmv0762fsr 1121828 1121826 2026-07-06T00:41:02Z Eukesh 11 1121828 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|जन एदम्स}} [[Image:John Adams birthplace, Quincy, Massachusetts.JPG|thumb|𑐖𑐣 𑐊𑐡𑐩𑑂𑐳 𑐧𑐹𑐐𑐸 𑐠𑐵𑐫𑑂 ]] [[Image:Declaration independence.jpg|thumb|𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐳𑑂𑐰𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐟𑐵𑐫𑐵 𑐑𑑀𑐲𑐞𑐵]] '''𑐖𑐣 𑐊𑐡𑐩𑑂𑐳 𑐧𑐵𑐫𑑂 𑐖𑐣 𑐊𑐜𑐩𑑂𑐳''' (𑐀𑐎𑑂𑐚𑑀𑐧𑐬 𑑓𑑐, 𑑑𑑗𑑓𑑕 – 𑐖𑐸𑐮𑐵𑐃 𑑔, 𑑑𑑘𑑒𑑖) 𑐕𑐩𑑂𑐴 [[𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵|𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐷]] 𑐬𑐵𑐖𑐣𑐾𑐟𑐵, 𑐰𑐎𑐶𑐮, 𑐰 𑐔𑑂𑐰𑐩𑐶 𑐏 𑐐𑐸𑐩𑑂𑐴𑐾𑐳𑑂𑐫𑐵𑑄 [[𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐮𑐶𑐳𑑂𑐠𑐵𑐩𑐶 𑐀𑐧𑐸𑐥𑐶𑑄|𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵]] 𑐣𑐶𑐩𑑂𑐴𑐩𑑂𑐴 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑑑𑑗𑑙𑑗 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 [[𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐮𑐶𑐳𑑂𑐠𑐵𑐩𑐶 𑐀𑐧𑐸𑐥𑐶𑑄|𑑑𑑘𑑐𑑑]] 𑐟𑐎𑑂𑐎 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮। 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶 𑐖𑐸𑐂𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑑅 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶 [[𑐖𑐬𑑂𑐖 𑐰𑐵𑐱𑐶𑐒𑑂𑐟𑐣]]𑐫𑐵 𑐄𑐥𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶𑐫𑐵 𑐎𑐠𑑄 𑑑𑑗𑑘𑑙 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑑑𑑗𑑙𑑗𑐟𑐎 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮। 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅 [[𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐮𑐶𑐳𑑂𑐠𑐵𑐩𑐶 𑐀𑐧𑐸𑐥𑐶𑑄]]𑐫𑐵 𑐢𑐮𑐏𑐫𑑂 𑐡𑐸𑐠𑑂𑐫𑐵𑐣𑐵𑐟𑐩𑑂𑐴 𑐕𑐩𑑂𑐴 𑐩𑐣𑐹 𑐏। 𑐊𑐡𑐩𑑂𑐳 [[𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐣 𑐎𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐟𑐶]]𑐎𑐵𑐬𑐷 𑐫𑐸𑐡𑑂𑐢𑐫𑐵 𑐣𑐾𑐟𑐵 𑐏 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶𑑄 𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐐𑑂𑐬𑐾𑐚 𑐧𑑂𑐬𑐶𑐚𑐾𑐣 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐳𑑂𑐰𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐟𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐥𑑂𑐟 𑐫𑐵𑐟। 𑐫𑐸𑐡𑑂𑐢𑐫𑐵 𑐂𑐮𑐫𑑂 𑐰𑐫𑑂𑐎𑐮𑑄 [[𑐫𑐸𑐬𑑀𑐥|𑐫𑐸𑐬𑑀𑐥𑐫𑑂]] 𑐕𑐩𑑂𑐴 𑐰𑐬𑐶𑐲𑑂𑐛 𑐎𑐹𑐚𑐣𑐷𑐟𑐶𑐖𑑂𑐘𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐷 𑐳𑐬𑐎𑐵𑐬𑐫𑐵 𑐳𑐾𑐰𑐵 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮 । == 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐬𑐩𑑂𑐨𑐶𑐎 𑐖𑐷𑐰𑐣 == 𑐊𑐜𑐩𑑂𑐳𑐫𑐵 𑐖𑐣𑑂𑐩 [[𑐩𑑂𑐫𑐵𑐳𑐾𑐔𑑂𑐫𑐸𑐳𑐾𑐟𑑂𑐳|𑐩𑑂𑐫𑐵𑐳𑐵𑐔𑐸𑐳𑐾𑐚𑑂𑐳𑐫𑐵]] 𑐧𑑂𑐬𑐾𑐣𑐚𑑂𑐬𑐷𑐂 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐏𑑅 । 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅 𑐮𑐶𑐄𑐟𑐶𑐣𑐾𑐣𑑂𑐟 𑐎𑐬𑑂𑐣𑐮 𑐖𑐣 𑐊𑐜𑐩𑑂𑐳, 𑐳𑐶𑐣𑐶𑐫𑐬 (𑑑𑑖𑑙𑑑-𑑑𑑗𑑖𑑑), 𑐰 𑐳𑐸𑐖𑐵𑐣𑐵 𑐧𑑀𑐫𑐮𑐳𑑂𑐚𑐣 (𑑑𑑗𑑐𑑘-𑑑𑑗𑑙𑑗)𑐫𑐵 𑐎𑐵𑐫𑑂 𑐫𑐵 𑐎𑐠𑑄 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐏 𑐰 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅 [[𑐡𑐬𑑂𑐱𑐣𑐱𑐵𑐳𑑂𑐟𑑂𑐬|𑐡𑐵𑐬𑑂𑐱𑐣𑐶𑐎]] 𑐰 𑐳𑐴𑐎𑐬𑑂𑐩𑐷 [[𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐮𑐶𑐳𑑂𑐠𑐵𑐩𑐶 𑐀𑐧𑐸𑐥𑐶𑑄|𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐮𑐶𑐳𑑂𑐠𑐵𑐩𑐶]] 𑐳𑑂𑐫𑐵𑐩𑐸𑐀𑐮 𑐊𑐜𑐩𑑂𑐳𑐫𑐵 𑐎𑐖𑐣 𑐏। 𑐖𑐣 𑐊𑐡𑐩𑑂𑐳 𑐴𑐵𑐬𑑂𑐰𑐬𑑂𑐜 𑐎𑐮𑐾𑐖𑐫𑑂 𑐧𑑂𑐰𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮 । 𑐰𑐫𑑂𑐎𑐮𑑄 𑑑𑑗𑑖𑑔 𑐳 𑐊𑐧𑐶𑐐𑐾𑐮 𑐊𑐜𑐩𑑂𑐳𑐮𑐶𑐳𑐾 𑐂𑐴𑐶𑐥𑐵 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮। == 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐷 𑐎𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐟𑐶𑐎𑐵𑐬𑐷 𑐴𑑅𑐟𑐵𑑅 == 𑐊𑐜𑐩𑑂𑐳𑑄 𑐐𑑂𑐬𑐾𑐚 𑐧𑑂𑐬𑐶𑐚𑐾𑐣𑑄 𑐗𑐶𑐣𑑂𑐳𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐄𑐥𑐣𑐶𑐰𑐾𑐱𑐫𑐵𑐟 𑐩𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐂𑐔𑑂𑐕𑐵 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮 । 𑐀𑐠𑐾 𑐖𑐸𑐳𑐵𑑄, 𑐰𑐫𑑂𑐎𑐮𑑄 𑐣𑐶𑐲𑑂𑐥𑐎𑑂𑐲 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐳𑐎𑐳𑐶𑐟𑑄 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐫𑑀𑐔𑐶𑐟 𑐧𑑂𑐫𑐰𑐴𑐵𑐬 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐩𑐵𑑅 𑐢𑐎𑐵𑑅 𑐧𑐶𑐔𑐵𑑅 𑐟𑐫𑐵𑐡𑐶𑐮। [[𑐧𑐳𑑂𑐟𑐣|𑐧𑑀𑐳𑑂𑐚𑐣𑐫𑑂]] 𑐧𑐾𑐮𑐵𑐫𑐟𑐷 𑐳𑐿𑐣𑐶𑐎𑐟 𑐡𑐹𑐐𑐸 𑐏𑑃 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵𑐟 𑐩𑐫𑑅𑐳𑐵𑑄 𑐧𑑀𑐳𑑂𑐚𑐣 𑐣𑐬𑐳𑑄𑐴𑐵𑐬𑐫𑑂 𑐳𑑄𑐮𑐐𑑂𑐣 𑐧𑐾𑐮𑐵𑐫𑐟𑐷 𑐳𑐿𑐣𑐶𑐎𑐟𑐫𑑂𑐐𑐸 𑐥𑐎𑑂𑐲𑑄 𑐰𑐎𑐵𑐮𑐟 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐩𑑂𑐴 𑐀𑐢𑐶𑐰𑐎𑑂𑐟𑐵 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅 𑐴𑐾 𑐏𑑅। <ref>{{Cite web|url=http://www.law.umkc.edu/faculty/projects/ftrials/bostonmassacre/keyfigures.html|title=Key Figures in the Boston Massacre Trial|work=law.umkc.edu|accessdate=November 16, 2010}}</ref> 𑐊𑐜𑐩𑑂𑐳 𑐣𑐶𑐎𑑂𑐰𑑅𑐐𑐸 𑐩𑐴𑐵𑐡𑑂𑐰𑐷𑐥𑐷𑐫 𑐎𑐵𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐳𑐫𑐵 𑐂𑐮𑐫𑑂 𑐩𑑂𑐫𑐵𑐳𑐵𑐔𑐸𑐳𑐾𑐚𑑂𑐳𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐟𑐶𑐣𑐶𑐢𑐶 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮। 𑐰𑐫𑑂𑐎𑐮𑑄 [[𑐠𑑀𑐩𑐳 𑐖𑐾𑐦𑐬𑐳𑐣|𑐠𑑀𑐩𑐳 𑐖𑐾𑐦𑐬𑐳𑐣𑐫𑐵𑐟]] 𑐳𑑂𑐰𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐟𑐵𑐫𑐵 𑐑𑑀𑐲𑐞𑐵𑐥𑐟𑑂𑐬 𑐔𑑂𑐰𑐫𑐾𑐟 𑐐𑑂𑐰𑐵𑐴𑐵𑐮𑐶 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮 । 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐷 𑐎𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐟𑐶𑐎𑐵𑐬𑐷 𑐫𑐸𑐡𑑂𑐢𑐫𑐵 𑐂𑐮𑐫𑑂 𑐊𑐜𑐩𑑂𑐳𑑄 𑐐𑑂𑐬𑐾𑐚 𑐧𑑂𑐬𑐶𑐚𑐾𑐣𑐮𑐶𑐳𑐾 𑐱𑐵𑐣𑑂𑐟𑐶 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐟 𑐐𑑂𑐰𑐵𑐴𑐵𑐮𑐶 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮। 𑐰𑐫𑑂𑐎𑐮𑑄 [[𑐦𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐳]], [[𑐣𑐾𑐡𑐬𑐮𑑂𑐫𑐵𑐣𑑂𑐡𑑂𑐳𑑂|𑐣𑐾𑐡𑐬𑐮𑑂𑐫𑐵𑐣𑑂𑐡]], 𑐰 𑐐𑑂𑐬𑐾𑐚 𑐧𑑂𑐬𑐶𑐚𑐾𑐣𑐫𑑂 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑗𑑘𑑐𑐫𑐵 𑐡𑐱𑐎𑐫𑑂 [[𑐡𑐹𑐟|𑐬𑐵𑐖𑐡𑐹𑐟𑐫𑐵]] 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮। == 𑐄𑐥-𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶 == 𑐊𑐜𑐩𑑂𑐳 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶 [[𑐖𑐬𑑂𑐖 𑐰𑐵𑐱𑐶𑐒𑑂𑐟𑐣|𑐖𑐬𑑂𑐖 𑐰𑐵𑐱𑐶𑑄𑐐𑐚𑐣𑐫𑐵]] 𑐎𑐵𑐬𑑂𑐫𑐎𑐵𑐮𑐫𑑂 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄𑐩𑑂𑐴 𑐄𑐥𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐡𑐶𑐮। 𑐰𑐵𑐱𑐶𑑄𑐐𑐚𑐣𑑄 𑐴𑐵𑐎𑐣𑑄 𑐔𑐸𑐣𑐵𑐰𑐫𑑂 𑐧𑑂𑐰𑐟𑐶 𑐩𑐎𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐮𑑂𑐫𑐫𑐾𑐢𑐸𑑄𑐎𑐵𑑅 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑗𑑙𑑖 𑐫𑐵 𑐔𑐸𑐣𑐵𑐰𑐫𑑂 𑐊𑐜𑐩𑑂𑐳𑑄 𑐟𑑂𑐫𑐵𑐎𑐹𑐐𑐸 𑐏𑑅 । 𑐊𑐜𑐩𑑂𑐳 𑐰𑐵𑐱𑐶𑑄𑐐𑐚𑐣𑐫𑐵𑐟 𑐳𑐩𑐬𑑂𑐠𑐣 𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐕𑐐𑐹 𑐬𑐵𑐖𑐣𑐷𑐟𑐶𑐎 𑐡𑐮 𑐦𑐾𑐡𑐾𑐬𑐮𑐶𑐳𑑂𑐟 𑐥𑐵𑐬𑑂𑐚𑐷𑐂 𑐡𑐸𑐠𑑂𑐫𑐵𑑅𑐩𑑂𑐴 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄𑐩𑑂𑐴 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐀𑐣𑐸𑐩𑐵𑐣 𑐡𑐸, 𑐟𑐬 𑐰𑐵𑐱𑐶𑑄𑐐𑐚𑐣 𑐠𑐾𑑄 𑐰𑐫𑑂𑐎𑐮𑑄 𑐣𑑄 𑐠𑑅𑐟 𑐕𑐸𑑄 𑐰𑐶𑐱𑐾𑐲 𑐥𑐵𑐬𑑂𑐚𑐷𑐂 𑐁𑐧𑐡𑑂𑐢 𑐩𑐖𑐸𑐳𑐾𑑄 𑐥𑐵𑐬𑑂𑐚𑐷 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐔𑑂𑐰𑐫𑑂 𑐔𑑂𑐰𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮। 𑐊𑐜𑐩𑑂𑐳𑑄 𑐣𑐶𑐬𑑂𑐰𑐵𑐔𑐣𑐫𑑂 𑐜𑐾𑐩𑑀𑐎𑑂𑐬𑑂𑐫𑐵𑐚𑐶𑐎 𑐬𑐶𑐥𑐧𑑂𑐮𑐶𑐎𑐣 𑐥𑐵𑐬𑑂𑐚𑐷𑐫𑐵 𑐡𑐸𑐖𑑅 𑐖𑐾𑐦𑐬𑐳𑐣𑐫𑐵𑐟 𑐧𑐸𑐎𑐹𑐐𑐸 𑐏𑑅। 𑐄𑐧𑐮𑐫𑑂𑐫𑐵 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶 𑐰 𑐄𑐥𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶𑐫𑐵 𑐄𑐩𑑂𑐩𑐾𑐡𑐰𑐵𑐬𑐟 𑐠𑑁𑑄 𑐠𑐾𑑄 𑐕𑐐𑐸 𑐴𑐾 𑐥𑐡𑐫𑐵 𑐔𑐸𑐣𑐵𑐰𑐫𑑂 𑐧𑑂𑐰𑐟𑐶 𑐩𑐎𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐔𑐮𑐣 𑐡𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑐣। 𑐖𑐾𑐦𑐬𑐳𑐣𑑄 𑐣𑐶𑐐𑐹𑐐𑐸 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐀𑐥𑑂𑐰𑑅 𑐩𑐟 𑐎𑐵𑐫𑐾𑐦𑑅𑐐𑐸𑐮𑐶𑑄 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅 𑐄𑐥𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐡𑐷𑐐𑐸 𑐏𑑅। == 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶 == 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐎𑐵𑐬𑑂𑐫𑐎𑐵𑐮𑐫𑑂 𑐊𑐜𑐩𑑂𑐳𑑄 𑐦𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐳 𑐰𑐶𑐬𑐸𑐡𑑂𑐢𑐫𑐵 𑐡𑑂𑐰𑐣𑑂𑐡𑑂𑐰𑐫𑐵𑐟 𑐱𑐵𑐣𑑂𑐟𑐶𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐳𑐩𑐵𑐢𑐵𑐣 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮। 𑐰𑐫𑑂𑐎𑐮𑑄 𑐊𑐮𑐶𑐫𑐣 𑐊𑐣𑑂𑐡 𑐳𑐾𑐡𑐶𑐳𑐣 𑐊𑐎𑑂𑐟 𑐣𑑄 𑐥𑐵𑐬𑐶𑐟 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐮𑐶𑑄 𑐳𑐬𑐎𑐵𑐬𑐫𑐵 𑐧𑐵𑐬𑐾 𑐧𑐵𑑄𑐩𑐮𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐏𑑃 𑐮𑑂𑐴𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵𑐟 𑐐𑐿𑐬𑐎𑐵𑐣𑐹𑐣𑐷 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐮। 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐩𑐣𑐹𑐟𑐫𑑂𑐟 𑐄𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐩𑐫𑐎𑐮, 𑐰 𑐂𑐩𑐶𑐳𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑐵𑐣𑐸𑐣𑑄 𑐂𑐩𑐶𑐐𑐸 𑐏𑑃𑐮𑑂𑐴𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐳𑑂𑐰𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐟𑐵 𑐔𑐷𑐎𑐹𑐐𑐸 𑐟𑐵𑐫𑐾𑐎𑐮। 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑘𑑐𑑐 𑐫𑑂 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶𑐫𑐵 𑐣𑐶𑑄𑐟𑐶𑑄 𑐥𑐸𑐣𑑅𑐣𑐶𑐬𑑂𑐰𑐵𑐔𑐣𑐫𑑂 𑐊𑐜𑐩𑑂𑐳 𑐖𑐾𑐦𑐬𑐳𑐣𑐮𑐶𑐳𑐾 𑐧𑐹𑐐𑐸 𑐏𑑅𑐳𑐵 𑐊𑐜𑐩𑑂𑐳 𑐣𑐶𑐬𑑂𑐰𑐵𑐔𑐶𑐟 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐂𑐮𑐫𑑂 𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑑄 𑐦𑐾𑐡𑐾𑐬𑐮𑐶𑐳𑑂𑐟 𑐥𑐵𑐬𑑂𑐚𑐷 𑐩𑑂𑐴𑑀 𑐖𑐎 𑐮𑑀𑐎𑑄𑐴𑑂𑐰𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐏𑑅। 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑐫𑑂 𑐊𑐜𑐩𑑂𑐳𑐫𑐵 𑐮𑐶𑐥𑐵𑑄𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐩𑐢𑑂𑐫𑐾 𑐕𑐐𑐹 𑐖𑐣 𑐩𑐵𑐬𑑂𑐱𑐮𑐫𑐵𑐟 𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐢𑐵𑐣𑐣𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵𑐢𑐷𑐱 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐾𑐐𑐸 𑐏𑑅 । 𑐄𑐎𑐶𑑄 𑐦𑐾𑐡𑐾𑐬𑐮𑐶𑐳𑑂𑐟 𑐥𑐵𑐬𑑂𑐚𑐷𑐫𑐵𑐟 𑐩𑐴𑐟𑑂𑐰𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐨𑐹𑐩𑐶𑐎𑐵𑐫𑑂 𑐠𑑂𑐫𑑄𑐎𑐮। 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄𑐫𑐵 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐩𑑂𑐴 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐷 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶𑐟 𑐩𑐢𑑂𑐫𑐾 𑐊𑐜𑐩𑑂𑐳 𑐕𑐩𑑂𑐴 𑐖𑐎 𑐏𑑅 𑐐𑐸𑐩𑑂𑐴𑐾𑐳𑑂𑐫𑐵𑑄 𑐐𑐸𑐧𑐮𑐾𑑄 𑐣𑑄 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐀𑐢𑐷𑐣𑐫𑑂 [[𑐡𑐵𑐳]] 𑐩𑐟𑑅। 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑐫𑐵𑐩𑑂𑐴 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐩𑑂𑐴𑐫𑐵 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅 𑐣𑑂𑐫𑐹 𑐂𑑄𑐐𑑂𑐮𑑂𑐫𑐵𑐞𑑂𑐜𑐫𑐵𑐩𑑂𑐴 𑐕𑐩𑑂𑐴 𑐖𑐎 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶 𑐏𑑅। ==𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵== {{𑐮𑐶𑐢𑑄𑐳𑐵|}} [[पुचः:𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐣 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳]] 95ojqorv5hz3obflra0xbowigmwf1pq 0 240519 1121813 968469 2026-07-06T00:12:07Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/टोगो]] to [[𑐟𑑀𑐐𑑀]] 968469 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|टोगो}} ''थ्व पौ देवनागरीं बोट छ्यला थःमंतुं नेपाललिपिइ हिलातःगु ख। थ्व पौयात च्वसु पतिइ यंकेन्ह्यः छकः ब्वनाः पाय्छि जू/मजूगू स्वयादिसँ।'' [[Image:Togo (orthographic projection).svg|frameless]] [[Image:Location Togo AU Africa.svg|upright=1.15|frameless]] [[Image:Togoland.jpg|thumb|left|Togoland ([[Rudolf Hellgrewe|R. Hellgrewe]]]] {{Infobox_Country |native_name = République Togolaise |conventional_long_name = Togolese Republic |common_name = Togo |image_flag = Flag of Togo (3-2).svg |image_coat = |symbol_type = Coat of Arms |image_map = LocationTogo.png |national_motto = Travail, Liberté, Patrie<br>([[𑐦𑑂𑐬𑐾𑐘𑑂𑐔 𑐨𑐵𑐲𑐵|French]]: Work, Liberty, Homeland) |national_anthem = ''[[Salut à toi, pays de nos aïeux]]'' <br>(Hail to thee, land of our forefathers) |official_languages = [[𑐦𑑂𑐬𑐾𑐘𑑂𑐔 𑐨𑐵𑐲𑐵|French]] |capital = [[Lomé, Togo|Lomé]] |latd=6 |latm=7 |lats=55 |latNS=N |longd=1 |longm=13 |longs=22 |longEW=E |largest_city = [[Lomé, Togo|Lomé]] |government_type = [[Republic]] |leader_title1 = [[President of Togo|President]] |leader_name1 = [[Faure Gnassingbé]] |leader_title2 = [[Heads of Government of Togo|Prime Minister]] |leader_name2 = [[Yawovi Agboyibo]] |area_rank = 125th |area_magnitude = 1 E10 |area= 56,785 |areami²= 21,925 |percent_water = 4.2 |population_estimate = 6.1 million |population_estimate_rank = 102th ^* |population_estimate_year = July 2005 |population_census = |population_census_year = |population_density = 108 |population_densitymi² = 280 |population_density_rank = 93rd ^** |GDP_PPP = $8.965 billion |GDP_PPP_rank = 144th ^* |GDP_PPP_year= 2005 |GDP_PPP_per_capita = $1,700 |GDP_PPP_per_capita_rank = 193rd ^* |sovereignty_type = [[Independence]] |established_event1 = From [[France]] |established_date1 = [[April 27]], [[1960]] |HDI = 0.512 |HDI_rank = 143rd |HDI_year = 2003 |HDI_category = <font color="#FFCC00">medium</font> |currency = [[CFA franc]] |currency_code = XOF |country_code = |time_zone = [[GMT]] |utc_offset = +0 |time_zone_DST = |utc_offset_DST = |cctld = [[.tg]] |calling_code = 228 |footnotes = *&nbsp;Note: estimates for this country explicitly take into account the effects of excess mortality due to AIDS; this can result in lower life expectancy, higher infant mortality and death rates, lower population and growth rates, and changes in the distribution of population by age and sex than would otherwise be expected. Rankings based on 2005 figures [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/to.html CIA World Factbook - ''Togo'']<br>**&nbsp;Rankings based on 2005 figures (Source Unknown) }} ==𑐃𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳== ==𑐨𑐹𑐐𑑀𑐮== ==𑐀𑐬𑑂𑐠𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬== ==𑐬𑐵𑐖𑐣𑐷𑐟𑐶== {{𑐡𑐾}} [[𑐥𑐸𑐔𑑅:𑐡𑐾]] [[𑐥𑐸𑐔𑑅:𑐡𑐾𑐫𑑂]] nl5uxlft0vv01ihdvffhuy1pvmemgna 1121815 1121813 2026-07-06T00:13:05Z Eukesh 11 1121815 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|टोगो}} [[Image:Togo (orthographic projection).svg|frameless]] [[Image:Location Togo AU Africa.svg|upright=1.15|frameless]] [[Image:Togoland.jpg|thumb|left|Togoland ([[Rudolf Hellgrewe|R. Hellgrewe]]]] {{Infobox_Country |native_name = République Togolaise |conventional_long_name = Togolese Republic |common_name = Togo |image_flag = Flag of Togo (3-2).svg |image_coat = |symbol_type = Coat of Arms |image_map = LocationTogo.png |national_motto = Travail, Liberté, Patrie<br>([[𑐦𑑂𑐬𑐾𑐘𑑂𑐔 𑐨𑐵𑐲𑐵|French]]: Work, Liberty, Homeland) |national_anthem = ''[[Salut à toi, pays de nos aïeux]]'' <br>(Hail to thee, land of our forefathers) |official_languages = [[𑐦𑑂𑐬𑐾𑐘𑑂𑐔 𑐨𑐵𑐲𑐵|French]] |capital = [[Lomé, Togo|Lomé]] |latd=6 |latm=7 |lats=55 |latNS=N |longd=1 |longm=13 |longs=22 |longEW=E |largest_city = [[Lomé, Togo|Lomé]] |government_type = [[Republic]] |leader_title1 = [[President of Togo|President]] |leader_name1 = [[Faure Gnassingbé]] |leader_title2 = [[Heads of Government of Togo|Prime Minister]] |leader_name2 = [[Yawovi Agboyibo]] |area_rank = 125th |area_magnitude = 1 E10 |area= 56,785 |areami²= 21,925 |percent_water = 4.2 |population_estimate = 6.1 million |population_estimate_rank = 102th ^* |population_estimate_year = July 2005 |population_census = |population_census_year = |population_density = 108 |population_densitymi² = 280 |population_density_rank = 93rd ^** |GDP_PPP = $8.965 billion |GDP_PPP_rank = 144th ^* |GDP_PPP_year= 2005 |GDP_PPP_per_capita = $1,700 |GDP_PPP_per_capita_rank = 193rd ^* |sovereignty_type = [[Independence]] |established_event1 = From [[France]] |established_date1 = [[April 27]], [[1960]] |HDI = 0.512 |HDI_rank = 143rd |HDI_year = 2003 |HDI_category = <font color="#FFCC00">medium</font> |currency = [[CFA franc]] |currency_code = XOF |country_code = |time_zone = [[GMT]] |utc_offset = +0 |time_zone_DST = |utc_offset_DST = |cctld = [[.tg]] |calling_code = 228 |footnotes = *&nbsp;Note: estimates for this country explicitly take into account the effects of excess mortality due to AIDS; this can result in lower life expectancy, higher infant mortality and death rates, lower population and growth rates, and changes in the distribution of population by age and sex than would otherwise be expected. Rankings based on 2005 figures [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/to.html CIA World Factbook - ''Togo'']<br>**&nbsp;Rankings based on 2005 figures (Source Unknown) }} '''𑐟𑑀𑐐𑑀''' (𑐁𑐢𑐶𑐎𑐵𑐬𑐶𑐎 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐟𑑀𑐐𑑀𑐮𑐷 𑐐𑐞𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬) 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐷 𑐀𑐦𑑂𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑑂 𑐮𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐕𑐐𑐹 𑐳𑐵𑐬𑑂𑐰𑐨𑑁𑐩 𑐳𑐩𑑂𑐥𑐣𑑂𑐣 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐳𑐷𑐩𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐫𑑂 𑐧𑐸𑐬𑑂𑐎𑐶𑐣𑐵 𑐦𑐵𑐳𑑀, 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐫𑑂 𑐧𑐾𑐣𑐶𑐣 𑐰 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐫𑑂 𑐑𑐵𑐣𑐵𑐣𑐵𑐥 𑐳𑑂𑐰𑐵𑑅। 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐫𑑂 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐔𑐷𑐴𑐵𑐎𑑅𑐐𑐸 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐷 𑐟𑐚 𑐐𑐶𑐣𑐷𑐫𑐵 𑐏𑐵𑐜𑐷𑐂 𑐮𑐵𑑅। 𑐟𑑀𑐐𑑀𑐫𑐵 𑐬𑐵𑐖𑐢𑐵𑐣𑐷 𑐰 𑐡𑐎𑐮𑐾 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐣𑐐𑐬 𑐮𑑀𑐩𑐾 (Lomé) 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐎𑐸𑐮 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐦𑐮 𑐎𑐬𑐶𑐧 𑑕𑑖,𑑗𑑘𑑕 𑐰𑐬𑑂𑐐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐡𑐸। 𑐠𑑂𑐰 𑐕𑐐𑐹 𑐔𑐷𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐰 𑐟𑐵𑑅𑐴𑐵𑐎𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐾𑐫𑑂 𑐏, 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐫𑑂𑐫𑐵 𑐁𑐎𑐵𑐬 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐔𑐶𑐧𑑂𑐫𑐵। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐁𑐢𑐶𑐎𑐵𑐬𑐶𑐎 𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐦𑑂𑐬𑐾𑐣𑑂𑐔 𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐏, 𑐟𑐬 𑐳𑑂𑐠𑐵𑐣𑐷𑐫 𑐳𑑂𑐟𑐬𑐫𑑂 𑐊𑐰𑐾 (Ewe) 𑐰 𑐎𑐵𑐧𑐶𑐫𑐾 (Kabiye) 𑐨𑐵𑐲𑐵𑐟 𑐰𑑂𑐫𑐵𑐥𑐎 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐮𑑂𑐴𑐵𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐱𑑄 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑙𑑖𑑐𑐫𑑂 𑐦𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐳𑐥𑐵𑐏𑐾 𑐳𑑂𑐰𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐟𑐵 𑐎𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐕𑐐𑐹 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳𑐱𑐷𑐮 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬 𑐏, 𑐐𑐣𑐫𑐵 𑐀𑐬𑑂𑐠𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬 𑐩𑐸𑐏𑑂𑐫 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐧𑐸𑑃𑐖𑑂𑐫𑐵𑐫𑑂 𑐁𑐢𑐵𑐬𑐶𑐟 𑐡𑐸। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐫𑑂 𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬 𑐳𑑄𑐑, 𑐀𑐦𑑂𑐬𑐶𑐎𑐷 𑐳𑑄𑐑 𑐰 𑐀𑐩𑐶𑐚𑐷 𑐀𑐦𑑂𑐬𑐶𑐎𑐣 𑐂𑐎𑑀𑐣𑑀𑐩𑐶𑐎 𑐎𑐩𑑂𑐫𑐸𑐣𑐶𑐚𑐷𑐫𑐵 𑐳𑐡𑐳𑑂𑐫 𑐏। 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐶𑐫 𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐵 𑐳𑐷𑐊𑐦𑐊 𑐦𑑂𑐬𑐵𑑄𑐎 (CFA franc) 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐫𑑂𑐫𑐵 𑐨𑑁𑐐𑑀𑐮𑐶𑐎 𑐀𑐰𑐳𑑂𑐠𑐶𑐟𑐶𑐫𑐵 𑐎𑐵𑐬𑐞𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩 𑐀𑐦𑑂𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐰𑑂𑐫𑐵𑐥𑐵𑐬𑐶𑐎 𑐎𑐾𑐣𑑂𑐡𑑂𑐬𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐣𑐵𑑄𑐖𑐵𑑅। ==𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳== 𑐟𑑀𑐐𑑀𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐔𑐷𑐣 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳𑐫𑐵 𑐏𑑃𑐫𑑂 𑐔𑑂𑐰𑐫𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐰𑐏𑑃 𑐩𑑂𑐴𑑀 𑐖𑐎 𑐡𑐸। 𑑑𑑑𑐐𑐹 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑑑𑑖𑐐𑐹 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐫𑐵 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐠𑐣 𑐠𑐷𑐠𑐷 𑐖𑐣𑐖𑐵𑐟𑐶𑐟 𑐰𑐫𑐵𑑅 𑐔𑑂𑐰𑑄 𑐰𑑅𑐐𑐸 𑐏𑐣𑐾𑐡𑐸। 𑐰𑐶𑐱𑐾𑐲 𑐫𑐵𑐣𑐵𑑅 𑐊𑐰𑐾 𑐖𑐣𑐖𑐵𑐟𑐶 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩 𑐥𑐵𑐏𑐾 𑐰 𑐎𑐵𑐧𑐶𑐫𑐾 𑐖𑐣𑐖𑐵𑐟𑐶 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰 𑐰 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐥𑐵𑐏𑐾 𑐰𑐫𑐵𑑅 𑐠𑐣 𑐔𑑂𑐰𑐣। 𑑑𑑕𑐐𑐹 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐂 𑐥𑑀𑐬𑑂𑐔𑐸𑐐𑐶𑐖𑐟 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐟𑐚𑐷𑐫 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐫𑑂 𑐠𑑂𑐫𑐣। 𑐂𑐩𑐶𑐳𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐫𑐵𑐟 𑐡𑐵𑐳 𑐰𑑂𑐫𑐵𑐥𑐵𑐬𑐫𑐵 𑐎𑐾𑐣𑑂𑐡𑑂𑐬𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳 𑐫𑐵𑐟। 𑐄𑐎𑐶𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐫𑐵𑐟 '𑐡𑐵𑐳 𑐟𑐚' (Slave Coast) 𑐣𑑄 𑐢𑐵𑐂𑐐𑐸 𑐏। 𑑑𑑗𑐐𑐹 𑐰 𑑑𑑘𑐐𑐹 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐂 𑐠𑐣 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐡𑐵𑐳 𑐰𑑂𑐫𑐵𑐥𑐵𑐬 𑐖𑐸𑐮। 𑑑𑑙𑐐𑐹 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐫𑐵 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐫𑑂, 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑘𑑘𑑔𑐫𑑂 𑐖𑐬𑑂𑐩𑐣𑐷𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐫𑐵𑐟 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐍𑐥𑐣𑐶𑐰𑐾𑐱𑐶𑐎 𑐳𑑄𑐬𑐎𑑂𑐲𑐞 (protectorate) 𑐑𑑀𑐲𑐶𑐟 𑐫𑐵𑐟, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐟𑑀𑐐𑑀𑐮𑐾𑐞𑑂𑐜 (Togoland) 𑐣𑐵𑑄 𑐧𑐶𑐮। 𑐖𑐬𑑂𑐩𑐣 𑐱𑐵𑐳𑐣𑐎𑐵𑐮𑐫𑑂 𑐠𑐣 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐵𑐢𑐵𑐬 𑐰 𑐧𑐸𑑃𑐖𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐎𑐸𑐟𑑅 𑐖𑐸𑐮। 𑐟𑐬 𑐥𑑂𑐬𑐠𑐩 𑐰𑐶𑐱𑑂𑐰𑐫𑐸𑐡𑑂𑐢𑐫𑑂 𑐖𑐬𑑂𑐩𑐣𑐷𑐫𑐵 𑐥𑐬𑐵𑐖𑐫 𑐮𑐶𑐥𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬 𑐦𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐳 𑐰 𑐧𑐾𑐮𑐵𑐫𑐟𑐫𑐵 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐧𑑂𑐰𑐠𑐮। 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐷 𑐨𑐵𑐐 𑐧𑐾𑐮𑐵𑐫𑐟𑑄 𑐑𑐵𑐣𑐵𑐣𑐵𑐥 𑐳𑑂𑐰𑐵𑐣𑐵 𑐧𑐶𑐮, 𑐬 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐷 𑐨𑐵𑐐 𑐦𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐳𑐫𑐵 𑐀𑐢𑐷𑐣𑐫𑑂 𑐮𑐵𑐟। 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐷 𑐨𑐵𑐐 𑐴𑐾 𑐮𑐶𑐥𑐵 𑐰𑐫𑐵𑑅 𑐰𑐬𑑂𑐟𑐩𑐵𑐣 𑐟𑑀𑐐𑑀 𑐡𑐾𑐫𑑂 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐏। 𑑒𑑗 𑐀𑐥𑑂𑐬𑐶𑐮 𑑑𑑙𑑖𑑐𑐫𑑂 𑐟𑑀𑐐𑑀𑑄 𑐦𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐳𑐥𑐵𑐏𑐾 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐳𑑂𑐰𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐟𑐵 𑐎𑐵𑐮। 𑐳𑑂𑐰𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐟𑐵 𑐮𑐶𑐥𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐱𑐫𑑂 𑐬𑐵𑐖𑐣𑐷𑐟𑐶𑐎 𑐀𑐳𑑂𑐠𑐶𑐬𑐟𑐵 𑐳𑐸𑐬𑐸 𑐖𑐸𑐮। 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑙𑑖𑑗𑐫𑑂 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶 𑐐𑑂𑐣𑐵𑐳𑐶𑐒𑑂𑐧𑐾 𑐂𑐫𑐵𑐡𑐾𑐩𑐵 (Gnassingbé Eyadéma) 𑐣𑑄 𑐎𑐹 (coup) 𑐫𑐵𑐣𑐵𑑅 𑐳𑐟𑑂𑐟𑐵 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐮𑑂𑐴𑐵𑐟𑐫𑑂 𑐎𑐵𑐮। 𑐰𑐫𑑂𑐎𑐮𑑄 𑑓𑑘 𑐡𑑃 𑐟𑐎 𑐊𑐎𑐡𑐮𑐷𑐫 𑐰 𑐟𑐵𑐣𑐵𑐱𑐵𑐴𑐷 𑐱𑐵𑐳𑐣 𑐫𑐵𑐟। 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐮𑐶𑐥𑐵 𑐳𑐣𑑂 𑑒𑑐𑑐𑑕𑐫𑑂 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐎𑐵𑐫𑑂 𑐦𑐵𑐄𑐬𑐾 𑐐𑑂𑐣𑐵𑐳𑐶𑐒𑑂𑐧𑐾 (Faure Gnassingbé) 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶 𑐖𑐸𑐮, 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅 𑐁𑑅 𑐟𑐎𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑐡𑐫𑑂 𑐡𑐸। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳𑐫𑑂 𑐬𑐵𑐖𑐣𑐷𑐟𑐶𑐎 𑐡𑑂𑐰𑐣𑑂𑐡𑑂𑐰 𑐰 𑐮𑑀𑐎𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐫𑐵 𑐁𑐣𑑂𑐡𑑀𑐮𑐣 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐡𑑃 𑐟𑐎 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐏𑐣𑐾𑐡𑐸। ==𑐨𑐹𑐐𑑀𑐮== 𑐟𑑀𑐐𑑀 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩 𑐀𑐦𑑂𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑑂 𑐕𑐐𑐹 𑐟𑐵𑐴𑐵𑐎𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐾𑐫𑑂 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐟𑐎 𑐎𑐬𑐶𑐧 𑑖𑑐𑑐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐴𑐵𑐎𑑅 𑐡𑑅𑐳𑐵 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐧𑑂𑐫𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐫𑑂 𑑑𑑖𑑐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐟𑐶 𑐰 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐫𑑂 𑐖𑐎 𑑖𑑐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐟𑐶 𑐡𑐸। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐨𑐹𑐐𑑀𑐮𑐫𑐵𑐟 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐐𑐹 𑐩𑐸𑐏𑑂𑐫 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐎𑐺𑐟𑐶𑐎 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐫𑑂 𑐧𑐵𑐫𑐾𑐕𑐶𑑄। 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐫𑑂 𑐦𑐶-𑐳𑐶𑐠 (sandy coast) 𑐰 𑐟𑐵𑐮 (lagoons) 𑐡𑐸। 𑐰𑐫𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐫𑑂 𑐰𑐵𑐟𑑂𑐔𑐷 (Ouatchi) 𑐥𑐛𑐵𑐬 𑐡𑐸। 𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐟𑑀𑐐𑑀 𑐐𑐸𑑄𑐔𑑂𑐰𑐎𑐵𑐗𑑂𑐰𑑅 (Togo Mountains) 𑐮𑐵𑑅, 𑐐𑐸𑐐𑐸 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞-𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬-𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰 𑐟𑐎 𑐠𑑂𑐫𑑄। 𑐠𑑂𑐰 𑐐𑐸𑑄𑐔𑑂𑐰𑐎𑐵𑐗𑑂𑐰𑑅𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐾 𑐟𑐖𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐰𑐎𑐵 𑐀𑐐𑑁 (Mount Agou) 𑐏, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐖𑐵𑑅 𑑙𑑘𑑖 𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐡𑐸। 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐫𑑂 𑐌𑐟𑐷 (Oti) 𑐳𑑂𑐰𑐣𑐶𑐐𑑅 𑐰 𑐕𑐐𑐹 𑐟𑐖𑐵𑑅𑐧𑑄 (plateau) 𑐡𑐸। 𑐟𑑀𑐐𑑀𑐫𑐵 𑐖𑐮𑐰𑐵𑐫𑐸 𑐩𑐸𑐏𑑂𑐫 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐄𑐲𑑂𑐞𑐎𑐚𑐶𑐧𑑄𑐢𑐷𑐫 (tropical) 𑐡𑐸। 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐫𑑂 𑐡𑑃𑐫𑑂 𑐣𑐶𑐎𑑅 𑐰𑐵 𑐰𑐂𑐐𑐸 𑐩𑑁𑐳𑐩 𑐡𑐂, 𑐢𑐵𑑅𑐳𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐫𑑂 𑐕𑐎𑑅 𑐖𑐎 𑐰𑐵 𑐰𑐂𑐐𑐸 𑐩𑑁𑐳𑐩 𑐡𑐂। 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐟𑐵𑐥𑐎𑑂𑐬𑐩 𑐡𑐔𑑂𑐕𑐶 𑐴𑐾 𑐟𑐵𑐴𑐵𑐣𑑂𑐰𑐂𑐐𑐸 𑐖𑐸𑐂। 𑐠𑐣 𑐠𑐷𑐠𑐷 𑐎𑐠𑑄𑐫𑐵 𑐳𑑂𑐰𑐵𑑄𑐩𑐵 𑐰 𑐖𑑄𑐐𑐮𑐷 𑐖𑐣𑐵𑐰𑐬𑐟 𑐡𑐸। 𑐳𑐨𑐵𑐣𑐵 (Savanna) 𑐑𑐵𑑃𑐫𑑂 𑐏𑑂𑐫𑑅 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐥𑐵𑐏𑐾 𑐰𑑂𑐫𑐵𑐥𑐎 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐮𑐵। 𑐟𑑀𑐐𑑀𑐫𑐵 𑐰𑐵𑐟𑐵𑐰𑐬𑐞𑐫𑑂 𑐐𑐸𑑄 𑐦𑑃𑐜𑐵𑐣𑐷 𑐰 𑐩𑐬𑐸𑐨𑐹𑐩𑐶𑐎𑐬𑐞 𑐩𑐸𑐏𑑂𑐫 𑐳𑐩𑐳𑑂𑐫𑐵 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸। ==𑐀𑐬𑑂𑐠𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬== 𑐟𑑀𑐐𑑀𑐫𑐵 𑐀𑐬𑑂𑐠𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬 𑐩𑐸𑐏𑑂𑐫 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐧𑐸𑑃𑐖𑑂𑐫𑐵𑐫𑑂 𑐣𑐶𑐬𑑂𑐨𑐬 𑐡𑐸। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐫𑑂𑐫𑐵 𑑖𑑐 𑐥𑑂𑐬𑐟𑐶𑐱𑐟 𑐟𑐶 𑐩𑐣𑐹 𑐧𑐸𑑃𑐖𑑂𑐫𑐵𑐫𑑂 𑐁𑐰𑐡𑑂𑐢 𑐡𑐸। 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐩𑐹 𑐩𑐷𑐐𑐸 𑐧𑐵𑐮𑐷 𑐎𑑀𑐎𑑀 (cocoa), 𑐎𑐦𑐷 (coffee) 𑐰 𑐎𑐥𑐵𑐫𑑂 (cotton) 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐰𑐳𑑂𑐟𑐸𑐟 𑐰𑐶𑐡𑐾𑐱𑐫𑑂 𑐩𑐶𑐫𑐵𑑅 𑐡𑐾𑐫𑑂𑐫𑐵 𑐁𑐫 𑐁𑐬𑑂𑐖𑐣 𑐖𑐸𑐂। 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐩𑐾𑐐𑐸 𑐩𑐴𑐟𑑂𑐰𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐎𑐺𑐟𑐶𑐎 𑐳𑑂𑐬𑑀𑐟 𑐦𑑀𑐳𑑂𑐦𑐾𑐚 (phosphate) 𑐏। 𑐟𑑀𑐐𑑀 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑑂 𑐦𑑀𑐳𑑂𑐦𑐾𑐚 𑐄𑐟𑑂𑐥𑐵𑐡𑐣 𑐫𑐵𑐂𑐐𑐸 𑐥𑑂𑐬𑐩𑐸𑐏 𑐡𑐾𑐫𑑂𑐟 𑐩𑐢𑑂𑐫𑐾 𑐕𑐐𑐹 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐣𑐵𑐥𑑄 𑐠𑐣 𑐔𑐹𑐣𑐮𑑂𑐰𑐴𑑃 𑐰 𑐩𑐵𑐬𑑂𑐧𑐮𑐫𑐵 𑐏𑐵𑐣𑐷 𑐡𑐸। 𑐮𑑀𑐩𑐾 (Lomé) 𑐣𑐐𑐬𑐫𑑂 𑐡𑐹𑐐𑐸 𑐧𑐣𑑂𑐡𑐬𑐐𑐵𑐴 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩 𑐀𑐦𑑂𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 𑐥𑑂𑐬𑐩𑐸𑐏 𑐰𑑂𑐫𑐵𑐥𑐵𑐬𑐶𑐎 𑐎𑐾𑐣𑑂𑐡𑑂𑐬 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐧𑐣𑑂𑐡𑐬𑐐𑐵𑐴𑑄 𑐨𑐹-𑐥𑐬𑐶𑐰𑐾𑐲𑑂𑐛𑐶𑐟 𑐡𑐾𑐫𑑂𑐟 (𑐡𑐳𑐸 𑐧𑐸𑐬𑑂𑐎𑐶𑐣𑐵 𑐦𑐵𑐳𑑀, 𑐩𑐵𑐮𑐷 𑐰 𑐣𑐵𑐂𑐖𑐬) 𑐫𑐵𑐟 𑐥𑐵𑐬𑐰𑐴𑐣 𑐳𑐸𑐰𑐶𑐢𑐵 𑐧𑐶𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐄𑐡𑑂𑐫𑑀𑐐 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬 𑐩𑑂𑐴𑑀 𑐖𑐎 𑐰𑐶𑐎𑐳𑐶𑐟 𑐡𑐸, 𑐐𑐸𑐎𑐷 𑐩𑐸𑐏𑑂𑐫 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐎𑐺𑐲𑐶 𑐥𑑂𑐬𑐱𑑀𑐢𑐣 𑐰 𑐳𑐶𑐩𑐾𑐣𑑂𑐚 𑐄𑐟𑑂𑐥𑐵𑐡𑐣 𑐮𑐵। 𑐟𑑀𑐐𑑀𑐫𑐵 𑐀𑐬𑑂𑐠𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐫𑑂 𑐬𑐾𑐩𑐶𑐚𑑂𑐫𑐵𑐣𑑂𑐳𑐫𑐵 𑐣𑑄 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐨𑐹𑐩𑐶𑐎𑐵 𑐡𑐸। 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐰𑐿𑐡𑐾𑐱𑐶𑐎 𑐰𑑂𑐫𑐵𑐥𑐵𑐬 𑐩𑐸𑐏𑑂𑐫 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐦𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐳, 𑐔𑐷𑐣, 𑐑𑐵𑐣𑐵 𑐰 𑐨𑐵𑐬𑐟𑐣𑐵𑐥 𑐖𑐸𑐂। 𑐡𑐾𑐱𑐫𑑂 𑐧𑐾𑐬𑑀𑐖𑐐𑐵𑐬𑐷 𑐰 𑐐𑐬𑐶𑐧𑐷𑐫𑐵 𑐳𑑂𑐟𑐬 𑐟𑑅𑐖𑐵𑑅, 𑐄𑐎𑐶𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐫𑑂 𑐰𑐶𑐡𑐾𑐱𑐷 𑐳𑐴𑐵𑐫𑐟𑐵𑐫𑑂 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐣𑐶𑐬𑑂𑐨𑐬 𑐡𑐸। ==𑐬𑐵𑐖𑐣𑐷𑐟𑐶== 𑐟𑑀𑐐𑑀 𑐕𑐐𑐹 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐷𑐫 𑐐𑐞𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬 𑐏, 𑐐𑐣 𑐧𑐴𑐸𑐡𑐮𑐷𑐫 𑐰𑑂𑐫𑐰𑐳𑑂𑐠𑐵 𑐡𑐸। 𑐟𑐬 𑐰𑑂𑐫𑐵𑐰𑐴𑐵𑐬𑐶𑐎 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐱𑐫𑑂 𑐕𑐐𑐹 𑐴𑐾 𑐥𑐬𑐶𑐰𑐵𑐬 𑐰 𑐡𑐮𑐫𑐵 𑐰𑐬𑑂𑐔𑐳𑑂𑐰 𑐡𑐸। 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶 𑐡𑐾𑐫𑑂𑐫𑐵 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑑂𑐬𑐩𑐸𑐏 𑐰 𑐳𑐾𑐣𑐵𑐫𑐵 𑐳𑐬𑑂𑐰𑑀𑐔𑑂𑐔 𑐎𑐩𑐵𑐞𑑂𑐜𑐬 𑐏। 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶𑐫𑐵 𑐣𑐶𑐬𑑂𑐰𑐵𑐔𑐣 𑐳𑐎𑐮 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐡𑑃𑐫𑑂 𑐥𑑂𑐬𑐟𑑂𑐫𑐎𑑂𑐲 𑐩𑐟𑐡𑐵𑐣𑐥𑐵𑐏𑐾 𑐖𑐸𑐂। 𑐥𑑂𑐬𑐢𑐵𑐣𑐩𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐷 𑐳𑐬𑐎𑐵𑐬𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐩𑐸𑐏 𑐏, 𑐳𑐸𑐫𑐵𑐟 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶𑑄 𑐣𑐶𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐫𑐵𑐂। 𑐟𑑀𑐐𑑀𑐫𑐵 𑐳𑑄𑐳𑐡𑐫𑐵𑐟 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐶𑐫 𑐊𑐳𑐾𑐩𑑂𑐧𑐮𑐷 (National Assembly) 𑐢𑐵𑐂। 𑐠𑐸𑐎𑐷 𑑙𑑑 𑐩𑑂𑐴 𑐳𑐡𑐳𑑂𑐫𑐟 𑐡𑐂, 𑐂𑐩𑐶𑐐𑐸 𑐎𑐵𑐬𑑂𑐫𑐎𑐵𑐮 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐡𑑃𑐫𑐵 𑐖𑐸𑐂। 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐎𑐵𑐣𑐸𑐣𑐷 𑐥𑑂𑐬𑐞𑐵𑐮𑐷 𑐦𑑂𑐬𑐾𑐣𑑂𑐔 𑐣𑐵𑐐𑐬𑐶𑐎 𑐎𑐵𑐣𑐸𑐣 (French civil law) 𑐰 𑐥𑐬𑐩𑑂𑐥𑐬𑐵𑐐𑐟 𑐎𑐵𑐣𑐸𑐣𑐫𑐵 𑐩𑐶𑐱𑑂𑐬𑐞 𑐏। 𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐫𑐥𑐵𑐮𑐶𑐎𑐵𑐫𑑂 𑐳𑐬𑑂𑐰𑑀𑐔𑑂𑐔 𑐀𑐡𑐵𑐮𑐟 (Supreme Court) 𑐡𑐎𑐮𑐾 𑐔𑑂𑐰𑐫𑑂 𑐮𑐵। 𑐬𑐵𑐖𑐣𑐷𑐟𑐶𑐎 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐟𑑀𑐐𑑀𑐫𑐵𑐟 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐐𑐹 𑐥𑑂𑐬𑐱𑐵𑐳𑐣𑐶𑐎 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬 (regions) 𑐫𑑂 𑐧𑑂𑐰𑐠𑐮𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐟 𑐩𑑂𑐫𑐵𑐬𑐷𑐚𑐶𑐩, 𑐥𑑂𑐮𑐾𑐚𑑀, 𑐳𑐾𑐣𑑂𑐚𑑂𑐬𑐮, 𑐎𑐵𑐬𑐵 𑐰 𑐳𑐵𑐨𑐵𑐣𑐾𑐳 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐟 𑐣𑑄 𑐎𑐩𑑂𑐫𑐸𑐣 𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐶𑐦𑐾𑐎𑑂𑐔𑐬𑐫𑑂 𑐰𑐶𑐨𑐵𑐖𑐶𑐟 𑐡𑐸। 𑐟𑑀𑐐𑑀 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐬𑑂𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐶𑐫 𑐳𑑂𑐟𑐬𑐫𑑂 𑐱𑐵𑐣𑑂𑐟𑐶 𑐳𑑂𑐠𑐵𑐥𑐣𑐵 𑐎𑐵𑐬𑑂𑐫𑐫𑑂 𑐳𑐎𑑂𑐬𑐶𑐫 𑐖𑐸𑐂𑐐𑐸 𑐫𑐵। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐱𑑄 𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬 𑐳𑑄𑐑𑐫𑐵 𑐠𑐷𑐠𑐷 𑐩𑐶𑐳𑐣𑐫𑑂 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐳𑐾𑐣𑐵 𑐕𑑂𑐰𑐂। 𑐟𑑀𑐐𑑀𑐫𑐵 𑐬𑐵𑐖𑐣𑐷𑐟𑐶𑐂 𑐩𑐵𑐣𑐰 𑐀𑐢𑐶𑐎𑐵𑐬𑐫𑐵 𑐄𑐮𑑂𑐮𑑄𑐑𑐣 𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐾𑐳 𑐳𑑂𑐰𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐟𑐵𑐫𑐵 𑐩𑑂𑐴𑑀 𑐀𑐰𑐳𑑂𑐠𑐵 𑐎𑐫𑐵𑑅 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐬𑑂𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐶𑐫 𑐁𑐮𑑀𑐔𑐣𑐵 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸। {{𑐡𑐾}} [[𑐥𑐸𑐔𑑅:𑐡𑐾]] [[𑐥𑐸𑐔𑑅:𑐡𑐾𑐫𑑂]] th1149eoy3lupfm8c2wajkyrt94b9bx 1121816 1121815 2026-07-06T00:13:50Z Eukesh 11 1121816 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|टोगो}} {{Infobox_Country |native_name = République Togolaise |conventional_long_name = Togolese Republic |common_name = Togo |image_flag = Flag of Togo (3-2).svg |image_coat = |symbol_type = Coat of Arms |image_map = LocationTogo.png |national_motto = Travail, Liberté, Patrie<br>([[𑐦𑑂𑐬𑐾𑐘𑑂𑐔 𑐨𑐵𑐲𑐵|French]]: Work, Liberty, Homeland) |national_anthem = ''[[Salut à toi, pays de nos aïeux]]'' <br>(Hail to thee, land of our forefathers) |official_languages = [[𑐦𑑂𑐬𑐾𑐘𑑂𑐔 𑐨𑐵𑐲𑐵|French]] |capital = [[Lomé, Togo|Lomé]] |latd=6 |latm=7 |lats=55 |latNS=N |longd=1 |longm=13 |longs=22 |longEW=E |largest_city = [[Lomé, Togo|Lomé]] |government_type = [[Republic]] |leader_title1 = [[President of Togo|President]] |leader_name1 = [[Faure Gnassingbé]] |leader_title2 = [[Heads of Government of Togo|Prime Minister]] |leader_name2 = [[Yawovi Agboyibo]] |area_rank = 125th |area_magnitude = 1 E10 |area= 56,785 |areami²= 21,925 |percent_water = 4.2 |population_estimate = 6.1 million |population_estimate_rank = 102th ^* |population_estimate_year = July 2005 |population_census = |population_census_year = |population_density = 108 |population_densitymi² = 280 |population_density_rank = 93rd ^** |GDP_PPP = $8.965 billion |GDP_PPP_rank = 144th ^* |GDP_PPP_year= 2005 |GDP_PPP_per_capita = $1,700 |GDP_PPP_per_capita_rank = 193rd ^* |sovereignty_type = [[Independence]] |established_event1 = From [[France]] |established_date1 = [[April 27]], [[1960]] |HDI = 0.512 |HDI_rank = 143rd |HDI_year = 2003 |HDI_category = <font color="#FFCC00">medium</font> |currency = [[CFA franc]] |currency_code = XOF |country_code = |time_zone = [[GMT]] |utc_offset = +0 |time_zone_DST = |utc_offset_DST = |cctld = [[.tg]] |calling_code = 228 |footnotes = *&nbsp;Note: estimates for this country explicitly take into account the effects of excess mortality due to AIDS; this can result in lower life expectancy, higher infant mortality and death rates, lower population and growth rates, and changes in the distribution of population by age and sex than would otherwise be expected. Rankings based on 2005 figures [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/to.html CIA World Factbook - ''Togo'']<br>**&nbsp;Rankings based on 2005 figures (Source Unknown) }} '''𑐟𑑀𑐐𑑀''' (𑐁𑐢𑐶𑐎𑐵𑐬𑐶𑐎 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐟𑑀𑐐𑑀𑐮𑐷 𑐐𑐞𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬) 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐷 𑐀𑐦𑑂𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑑂 𑐮𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐕𑐐𑐹 𑐳𑐵𑐬𑑂𑐰𑐨𑑁𑐩 𑐳𑐩𑑂𑐥𑐣𑑂𑐣 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐳𑐷𑐩𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐫𑑂 𑐧𑐸𑐬𑑂𑐎𑐶𑐣𑐵 𑐦𑐵𑐳𑑀, 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐫𑑂 𑐧𑐾𑐣𑐶𑐣 𑐰 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐫𑑂 𑐑𑐵𑐣𑐵𑐣𑐵𑐥 𑐳𑑂𑐰𑐵𑑅। 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐫𑑂 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐔𑐷𑐴𑐵𑐎𑑅𑐐𑐸 𑐳𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐷 𑐟𑐚 𑐐𑐶𑐣𑐷𑐫𑐵 𑐏𑐵𑐜𑐷𑐂 𑐮𑐵𑑅। 𑐟𑑀𑐐𑑀𑐫𑐵 𑐬𑐵𑐖𑐢𑐵𑐣𑐷 𑐰 𑐡𑐎𑐮𑐾 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐣𑐐𑐬 𑐮𑑀𑐩𑐾 (Lomé) 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐎𑐸𑐮 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐦𑐮 𑐎𑐬𑐶𑐧 𑑕𑑖,𑑗𑑘𑑕 𑐰𑐬𑑂𑐐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐡𑐸। 𑐠𑑂𑐰 𑐕𑐐𑐹 𑐔𑐷𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐰 𑐟𑐵𑑅𑐴𑐵𑐎𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐾𑐫𑑂 𑐏, 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐫𑑂𑐫𑐵 𑐁𑐎𑐵𑐬 𑐟𑐳𑐎𑑄 𑐔𑐶𑐧𑑂𑐫𑐵। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐁𑐢𑐶𑐎𑐵𑐬𑐶𑐎 𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐦𑑂𑐬𑐾𑐣𑑂𑐔 𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐏, 𑐟𑐬 𑐳𑑂𑐠𑐵𑐣𑐷𑐫 𑐳𑑂𑐟𑐬𑐫𑑂 𑐊𑐰𑐾 (Ewe) 𑐰 𑐎𑐵𑐧𑐶𑐫𑐾 (Kabiye) 𑐨𑐵𑐲𑐵𑐟 𑐰𑑂𑐫𑐵𑐥𑐎 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐮𑑂𑐴𑐵𑐂। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐱𑑄 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑙𑑖𑑐𑐫𑑂 𑐦𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐳𑐥𑐵𑐏𑐾 𑐳𑑂𑐰𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐟𑐵 𑐎𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐕𑐐𑐹 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳𑐱𑐷𑐮 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬 𑐏, 𑐐𑐣𑐫𑐵 𑐀𑐬𑑂𑐠𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬 𑐩𑐸𑐏𑑂𑐫 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐧𑐸𑑃𑐖𑑂𑐫𑐵𑐫𑑂 𑐁𑐢𑐵𑐬𑐶𑐟 𑐡𑐸। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐫𑑂 𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬 𑐳𑑄𑐑, 𑐀𑐦𑑂𑐬𑐶𑐎𑐷 𑐳𑑄𑐑 𑐰 𑐀𑐩𑐶𑐚𑐷 𑐀𑐦𑑂𑐬𑐶𑐎𑐣 𑐂𑐎𑑀𑐣𑑀𑐩𑐶𑐎 𑐎𑐩𑑂𑐫𑐸𑐣𑐶𑐚𑐷𑐫𑐵 𑐳𑐡𑐳𑑂𑐫 𑐏। 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐶𑐫 𑐩𑐸𑐡𑑂𑐬𑐵 𑐳𑐷𑐊𑐦𑐊 𑐦𑑂𑐬𑐵𑑄𑐎 (CFA franc) 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐫𑑂𑐫𑐵 𑐨𑑁𑐐𑑀𑐮𑐶𑐎 𑐀𑐰𑐳𑑂𑐠𑐶𑐟𑐶𑐫𑐵 𑐎𑐵𑐬𑐞𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩 𑐀𑐦𑑂𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐰𑑂𑐫𑐵𑐥𑐵𑐬𑐶𑐎 𑐎𑐾𑐣𑑂𑐡𑑂𑐬𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐣𑐵𑑄𑐖𑐵𑑅। ==𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳== 𑐟𑑀𑐐𑑀𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐔𑐷𑐣 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳𑐫𑐵 𑐏𑑃𑐫𑑂 𑐔𑑂𑐰𑐫𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐰𑐏𑑃 𑐩𑑂𑐴𑑀 𑐖𑐎 𑐡𑐸। 𑑑𑑑𑐐𑐹 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑑑𑑖𑐐𑐹 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐫𑐵 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐠𑐣 𑐠𑐷𑐠𑐷 𑐖𑐣𑐖𑐵𑐟𑐶𑐟 𑐰𑐫𑐵𑑅 𑐔𑑂𑐰𑑄 𑐰𑑅𑐐𑐸 𑐏𑐣𑐾𑐡𑐸। 𑐰𑐶𑐱𑐾𑐲 𑐫𑐵𑐣𑐵𑑅 𑐊𑐰𑐾 𑐖𑐣𑐖𑐵𑐟𑐶 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩 𑐥𑐵𑐏𑐾 𑐰 𑐎𑐵𑐧𑐶𑐫𑐾 𑐖𑐣𑐖𑐵𑐟𑐶 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰 𑐰 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐥𑐵𑐏𑐾 𑐰𑐫𑐵𑑅 𑐠𑐣 𑐔𑑂𑐰𑐣। 𑑑𑑕𑐐𑐹 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐂 𑐥𑑀𑐬𑑂𑐔𑐸𑐐𑐶𑐖𑐟 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐟𑐚𑐷𑐫 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐫𑑂 𑐠𑑂𑐫𑐣। 𑐂𑐩𑐶𑐳𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐫𑐵𑐟 𑐡𑐵𑐳 𑐰𑑂𑐫𑐵𑐥𑐵𑐬𑐫𑐵 𑐎𑐾𑐣𑑂𑐡𑑂𑐬𑐫𑐵 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳 𑐫𑐵𑐟। 𑐄𑐎𑐶𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐫𑐵𑐟 '𑐡𑐵𑐳 𑐟𑐚' (Slave Coast) 𑐣𑑄 𑐢𑐵𑐂𑐐𑐸 𑐏। 𑑑𑑗𑐐𑐹 𑐰 𑑑𑑘𑐐𑐹 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐂 𑐠𑐣 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐡𑐵𑐳 𑐰𑑂𑐫𑐵𑐥𑐵𑐬 𑐖𑐸𑐮। 𑑑𑑙𑐐𑐹 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐫𑐵 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐫𑑂, 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑘𑑘𑑔𑐫𑑂 𑐖𑐬𑑂𑐩𑐣𑐷𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐫𑐵𑐟 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐍𑐥𑐣𑐶𑐰𑐾𑐱𑐶𑐎 𑐳𑑄𑐬𑐎𑑂𑐲𑐞 (protectorate) 𑐑𑑀𑐲𑐶𑐟 𑐫𑐵𑐟, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐟𑑀𑐐𑑀𑐮𑐾𑐞𑑂𑐜 (Togoland) 𑐣𑐵𑑄 𑐧𑐶𑐮। 𑐖𑐬𑑂𑐩𑐣 𑐱𑐵𑐳𑐣𑐎𑐵𑐮𑐫𑑂 𑐠𑐣 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐵𑐢𑐵𑐬 𑐰 𑐧𑐸𑑃𑐖𑑂𑐫𑐵𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳 𑐫𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐎𑐸𑐟𑑅 𑐖𑐸𑐮। 𑐟𑐬 𑐥𑑂𑐬𑐠𑐩 𑐰𑐶𑐱𑑂𑐰𑐫𑐸𑐡𑑂𑐢𑐫𑑂 𑐖𑐬𑑂𑐩𑐣𑐷𑐫𑐵 𑐥𑐬𑐵𑐖𑐫 𑐮𑐶𑐥𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬 𑐦𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐳 𑐰 𑐧𑐾𑐮𑐵𑐫𑐟𑐫𑐵 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐧𑑂𑐰𑐠𑐮। 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩𑐷 𑐨𑐵𑐐 𑐧𑐾𑐮𑐵𑐫𑐟𑑄 𑐑𑐵𑐣𑐵𑐣𑐵𑐥 𑐳𑑂𑐰𑐵𑐣𑐵 𑐧𑐶𑐮, 𑐬 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐷 𑐨𑐵𑐐 𑐦𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐳𑐫𑐵 𑐀𑐢𑐷𑐣𑐫𑑂 𑐮𑐵𑐟। 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰𑐷 𑐨𑐵𑐐 𑐴𑐾 𑐮𑐶𑐥𑐵 𑐰𑐫𑐵𑑅 𑐰𑐬𑑂𑐟𑐩𑐵𑐣 𑐟𑑀𑐐𑑀 𑐡𑐾𑐫𑑂 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐏। 𑑒𑑗 𑐀𑐥𑑂𑐬𑐶𑐮 𑑑𑑙𑑖𑑐𑐫𑑂 𑐟𑑀𑐐𑑀𑑄 𑐦𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐳𑐥𑐵𑐏𑐾 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐳𑑂𑐰𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐟𑐵 𑐎𑐵𑐮। 𑐳𑑂𑐰𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐟𑐵 𑐮𑐶𑐥𑐵 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐱𑐫𑑂 𑐬𑐵𑐖𑐣𑐷𑐟𑐶𑐎 𑐀𑐳𑑂𑐠𑐶𑐬𑐟𑐵 𑐳𑐸𑐬𑐸 𑐖𑐸𑐮। 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑙𑑖𑑗𑐫𑑂 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶 𑐐𑑂𑐣𑐵𑐳𑐶𑐒𑑂𑐧𑐾 𑐂𑐫𑐵𑐡𑐾𑐩𑐵 (Gnassingbé Eyadéma) 𑐣𑑄 𑐎𑐹 (coup) 𑐫𑐵𑐣𑐵𑑅 𑐳𑐟𑑂𑐟𑐵 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐮𑑂𑐴𑐵𑐟𑐫𑑂 𑐎𑐵𑐮। 𑐰𑐫𑑂𑐎𑐮𑑄 𑑓𑑘 𑐡𑑃 𑐟𑐎 𑐊𑐎𑐡𑐮𑐷𑐫 𑐰 𑐟𑐵𑐣𑐵𑐱𑐵𑐴𑐷 𑐱𑐵𑐳𑐣 𑐫𑐵𑐟। 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐮𑐶𑐥𑐵 𑐳𑐣𑑂 𑑒𑑐𑑐𑑕𑐫𑑂 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐎𑐵𑐫𑑂 𑐦𑐵𑐄𑐬𑐾 𑐐𑑂𑐣𑐵𑐳𑐶𑐒𑑂𑐧𑐾 (Faure Gnassingbé) 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶 𑐖𑐸𑐮, 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅 𑐁𑑅 𑐟𑐎𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑐡𑐫𑑂 𑐡𑐸। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳𑐫𑑂 𑐬𑐵𑐖𑐣𑐷𑐟𑐶𑐎 𑐡𑑂𑐰𑐣𑑂𑐡𑑂𑐰 𑐰 𑐮𑑀𑐎𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐫𑐵 𑐁𑐣𑑂𑐡𑑀𑐮𑐣 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐡𑑃 𑐟𑐎 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐏𑐣𑐾𑐡𑐸। ==𑐨𑐹𑐐𑑀𑐮== 𑐟𑑀𑐐𑑀 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩 𑐀𑐦𑑂𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑑂 𑐕𑐐𑐹 𑐟𑐵𑐴𑐵𑐎𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐾𑐫𑑂 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞 𑐟𑐎 𑐎𑐬𑐶𑐧 𑑖𑑐𑑐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐴𑐵𑐎𑑅 𑐡𑑅𑐳𑐵 𑐠𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐧𑑂𑐫𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐫𑑂 𑑑𑑖𑑐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐟𑐶 𑐰 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐫𑑂 𑐖𑐎 𑑖𑑐 𑐎𑐶𑐮𑑀𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐟𑐶 𑐡𑐸। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐨𑐹𑐐𑑀𑐮𑐫𑐵𑐟 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐐𑐹 𑐩𑐸𑐏𑑂𑐫 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐎𑐺𑐟𑐶𑐎 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐫𑑂 𑐧𑐵𑐫𑐾𑐕𑐶𑑄। 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐫𑑂 𑐦𑐶-𑐳𑐶𑐠 (sandy coast) 𑐰 𑐟𑐵𑐮 (lagoons) 𑐡𑐸। 𑐰𑐫𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐫𑑂 𑐰𑐵𑐟𑑂𑐔𑐷 (Ouatchi) 𑐥𑐛𑐵𑐬 𑐡𑐸। 𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐟𑑀𑐐𑑀 𑐐𑐸𑑄𑐔𑑂𑐰𑐎𑐵𑐗𑑂𑐰𑑅 (Togo Mountains) 𑐮𑐵𑑅, 𑐐𑐸𑐐𑐸 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞-𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩 𑐣𑐶𑐳𑐾𑑄 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬-𑐥𑐹𑐬𑑂𑐰 𑐟𑐎 𑐠𑑂𑐫𑑄। 𑐠𑑂𑐰 𑐐𑐸𑑄𑐔𑑂𑐰𑐎𑐵𑐗𑑂𑐰𑑅𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐾 𑐟𑐖𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐰𑐎𑐵 𑐀𑐐𑑁 (Mount Agou) 𑐏, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵 𑐖𑐵𑑅 𑑙𑑘𑑖 𑐩𑐶𑐚𑐬 𑐡𑐸। 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐫𑑂 𑐌𑐟𑐷 (Oti) 𑐳𑑂𑐰𑐣𑐶𑐐𑑅 𑐰 𑐕𑐐𑐹 𑐟𑐖𑐵𑑅𑐧𑑄 (plateau) 𑐡𑐸। 𑐟𑑀𑐐𑑀𑐫𑐵 𑐖𑐮𑐰𑐵𑐫𑐸 𑐩𑐸𑐏𑑂𑐫 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐄𑐲𑑂𑐞𑐎𑐚𑐶𑐧𑑄𑐢𑐷𑐫 (tropical) 𑐡𑐸। 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐫𑑂 𑐡𑑃𑐫𑑂 𑐣𑐶𑐎𑑅 𑐰𑐵 𑐰𑐂𑐐𑐸 𑐩𑑁𑐳𑐩 𑐡𑐂, 𑐢𑐵𑑅𑐳𑐵 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬𑐫𑑂 𑐕𑐎𑑅 𑐖𑐎 𑐰𑐵 𑐰𑐂𑐐𑐸 𑐩𑑁𑐳𑐩 𑐡𑐂। 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐟𑐵𑐥𑐎𑑂𑐬𑐩 𑐡𑐔𑑂𑐕𑐶 𑐴𑐾 𑐟𑐵𑐴𑐵𑐣𑑂𑐰𑐂𑐐𑐸 𑐖𑐸𑐂। 𑐠𑐣 𑐠𑐷𑐠𑐷 𑐎𑐠𑑄𑐫𑐵 𑐳𑑂𑐰𑐵𑑄𑐩𑐵 𑐰 𑐖𑑄𑐐𑐮𑐷 𑐖𑐣𑐵𑐰𑐬𑐟 𑐡𑐸। 𑐳𑐨𑐵𑐣𑐵 (Savanna) 𑐑𑐵𑑃𑐫𑑂 𑐏𑑂𑐫𑑅 𑐄𑐟𑑂𑐟𑐬 𑐥𑐵𑐏𑐾 𑐰𑑂𑐫𑐵𑐥𑐎 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐮𑐵। 𑐟𑑀𑐐𑑀𑐫𑐵 𑐰𑐵𑐟𑐵𑐰𑐬𑐞𑐫𑑂 𑐐𑐸𑑄 𑐦𑑃𑐜𑐵𑐣𑐷 𑐰 𑐩𑐬𑐸𑐨𑐹𑐩𑐶𑐎𑐬𑐞 𑐩𑐸𑐏𑑂𑐫 𑐳𑐩𑐳𑑂𑐫𑐵 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸। [[Image:Togo (orthographic projection).svg|frameless]] [[Image:Location Togo AU Africa.svg|upright=1.15|frameless]] [[Image:Togoland.jpg|thumb|left|Togoland ([[Rudolf Hellgrewe|R. Hellgrewe]]]] ==𑐀𑐬𑑂𑐠𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬== 𑐟𑑀𑐐𑑀𑐫𑐵 𑐀𑐬𑑂𑐠𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬 𑐩𑐸𑐏𑑂𑐫 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐧𑐸𑑃𑐖𑑂𑐫𑐵𑐫𑑂 𑐣𑐶𑐬𑑂𑐨𑐬 𑐡𑐸। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐫𑑂𑐫𑐵 𑑖𑑐 𑐥𑑂𑐬𑐟𑐶𑐱𑐟 𑐟𑐶 𑐩𑐣𑐹 𑐧𑐸𑑃𑐖𑑂𑐫𑐵𑐫𑑂 𑐁𑐰𑐡𑑂𑐢 𑐡𑐸। 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐩𑐹 𑐩𑐷𑐐𑐸 𑐧𑐵𑐮𑐷 𑐎𑑀𑐎𑑀 (cocoa), 𑐎𑐦𑐷 (coffee) 𑐰 𑐎𑐥𑐵𑐫𑑂 (cotton) 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐰𑐳𑑂𑐟𑐸𑐟 𑐰𑐶𑐡𑐾𑐱𑐫𑑂 𑐩𑐶𑐫𑐵𑑅 𑐡𑐾𑐫𑑂𑐫𑐵 𑐁𑐫 𑐁𑐬𑑂𑐖𑐣 𑐖𑐸𑐂। 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐩𑐾𑐐𑐸 𑐩𑐴𑐟𑑂𑐰𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐥𑑂𑐬𑐵𑐎𑐺𑐟𑐶𑐎 𑐳𑑂𑐬𑑀𑐟 𑐦𑑀𑐳𑑂𑐦𑐾𑐚 (phosphate) 𑐏। 𑐟𑑀𑐐𑑀 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑑂 𑐦𑑀𑐳𑑂𑐦𑐾𑐚 𑐄𑐟𑑂𑐥𑐵𑐡𑐣 𑐫𑐵𑐂𑐐𑐸 𑐥𑑂𑐬𑐩𑐸𑐏 𑐡𑐾𑐫𑑂𑐟 𑐩𑐢𑑂𑐫𑐾 𑐕𑐐𑐹 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐣𑐵𑐥𑑄 𑐠𑐣 𑐔𑐹𑐣𑐮𑑂𑐰𑐴𑑃 𑐰 𑐩𑐵𑐬𑑂𑐧𑐮𑐫𑐵 𑐏𑐵𑐣𑐷 𑐡𑐸। 𑐮𑑀𑐩𑐾 (Lomé) 𑐣𑐐𑐬𑐫𑑂 𑐡𑐹𑐐𑐸 𑐧𑐣𑑂𑐡𑐬𑐐𑐵𑐴 𑐥𑐱𑑂𑐔𑐶𑐩 𑐀𑐦𑑂𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐕𑐐𑐹 𑐥𑑂𑐬𑐩𑐸𑐏 𑐰𑑂𑐫𑐵𑐥𑐵𑐬𑐶𑐎 𑐎𑐾𑐣𑑂𑐡𑑂𑐬 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐧𑐣𑑂𑐡𑐬𑐐𑐵𑐴𑑄 𑐨𑐹-𑐥𑐬𑐶𑐰𑐾𑐲𑑂𑐛𑐶𑐟 𑐡𑐾𑐫𑑂𑐟 (𑐡𑐳𑐸 𑐧𑐸𑐬𑑂𑐎𑐶𑐣𑐵 𑐦𑐵𑐳𑑀, 𑐩𑐵𑐮𑐷 𑐰 𑐣𑐵𑐂𑐖𑐬) 𑐫𑐵𑐟 𑐥𑐵𑐬𑐰𑐴𑐣 𑐳𑐸𑐰𑐶𑐢𑐵 𑐧𑐶𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐄𑐡𑑂𑐫𑑀𑐐 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬 𑐩𑑂𑐴𑑀 𑐖𑐎 𑐰𑐶𑐎𑐳𑐶𑐟 𑐡𑐸, 𑐐𑐸𑐎𑐷 𑐩𑐸𑐏𑑂𑐫 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐎𑐺𑐲𑐶 𑐥𑑂𑐬𑐱𑑀𑐢𑐣 𑐰 𑐳𑐶𑐩𑐾𑐣𑑂𑐚 𑐄𑐟𑑂𑐥𑐵𑐡𑐣 𑐮𑐵। 𑐟𑑀𑐐𑑀𑐫𑐵 𑐀𑐬𑑂𑐠𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐫𑑂 𑐬𑐾𑐩𑐶𑐚𑑂𑐫𑐵𑐣𑑂𑐳𑐫𑐵 𑐣𑑄 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐨𑐹𑐩𑐶𑐎𑐵 𑐡𑐸। 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐰𑐿𑐡𑐾𑐱𑐶𑐎 𑐰𑑂𑐫𑐵𑐥𑐵𑐬 𑐩𑐸𑐏𑑂𑐫 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐦𑑂𑐬𑐵𑐣𑑂𑐳, 𑐔𑐷𑐣, 𑐑𑐵𑐣𑐵 𑐰 𑐨𑐵𑐬𑐟𑐣𑐵𑐥 𑐖𑐸𑐂। 𑐡𑐾𑐱𑐫𑑂 𑐧𑐾𑐬𑑀𑐖𑐐𑐵𑐬𑐷 𑐰 𑐐𑐬𑐶𑐧𑐷𑐫𑐵 𑐳𑑂𑐟𑐬 𑐟𑑅𑐖𑐵𑑅, 𑐄𑐎𑐶𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐫𑑂 𑐰𑐶𑐡𑐾𑐱𑐷 𑐳𑐴𑐵𑐫𑐟𑐵𑐫𑑂 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐣𑐶𑐬𑑂𑐨𑐬 𑐡𑐸। ==𑐬𑐵𑐖𑐣𑐷𑐟𑐶== 𑐟𑑀𑐐𑑀 𑐕𑐐𑐹 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐷𑐫 𑐐𑐞𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬 𑐏, 𑐐𑐣 𑐧𑐴𑐸𑐡𑐮𑐷𑐫 𑐰𑑂𑐫𑐰𑐳𑑂𑐠𑐵 𑐡𑐸। 𑐟𑐬 𑐰𑑂𑐫𑐵𑐰𑐴𑐵𑐬𑐶𑐎 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐱𑐫𑑂 𑐕𑐐𑐹 𑐴𑐾 𑐥𑐬𑐶𑐰𑐵𑐬 𑐰 𑐡𑐮𑐫𑐵 𑐰𑐬𑑂𑐔𑐳𑑂𑐰 𑐡𑐸। 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶 𑐡𑐾𑐫𑑂𑐫𑐵 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑑂𑐬𑐩𑐸𑐏 𑐰 𑐳𑐾𑐣𑐵𑐫𑐵 𑐳𑐬𑑂𑐰𑑀𑐔𑑂𑐔 𑐎𑐩𑐵𑐞𑑂𑐜𑐬 𑐏। 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶𑐫𑐵 𑐣𑐶𑐬𑑂𑐰𑐵𑐔𑐣 𑐳𑐎𑐮 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐡𑑃𑐫𑑂 𑐥𑑂𑐬𑐟𑑂𑐫𑐎𑑂𑐲 𑐩𑐟𑐡𑐵𑐣𑐥𑐵𑐏𑐾 𑐖𑐸𑐂। 𑐥𑑂𑐬𑐢𑐵𑐣𑐩𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐷 𑐳𑐬𑐎𑐵𑐬𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐩𑐸𑐏 𑐏, 𑐳𑐸𑐫𑐵𑐟 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶𑑄 𑐣𑐶𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐫𑐵𑐂। 𑐟𑑀𑐐𑑀𑐫𑐵 𑐳𑑄𑐳𑐡𑐫𑐵𑐟 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐶𑐫 𑐊𑐳𑐾𑐩𑑂𑐧𑐮𑐷 (National Assembly) 𑐢𑐵𑐂। 𑐠𑐸𑐎𑐷 𑑙𑑑 𑐩𑑂𑐴 𑐳𑐡𑐳𑑂𑐫𑐟 𑐡𑐂, 𑐂𑐩𑐶𑐐𑐸 𑐎𑐵𑐬𑑂𑐫𑐎𑐵𑐮 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐡𑑃𑐫𑐵 𑐖𑐸𑐂। 𑐠𑐣𑐫𑐵 𑐎𑐵𑐣𑐸𑐣𑐷 𑐥𑑂𑐬𑐞𑐵𑐮𑐷 𑐦𑑂𑐬𑐾𑐣𑑂𑐔 𑐣𑐵𑐐𑐬𑐶𑐎 𑐎𑐵𑐣𑐸𑐣 (French civil law) 𑐰 𑐥𑐬𑐩𑑂𑐥𑐬𑐵𑐐𑐟 𑐎𑐵𑐣𑐸𑐣𑐫𑐵 𑐩𑐶𑐱𑑂𑐬𑐞 𑐏। 𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐫𑐥𑐵𑐮𑐶𑐎𑐵𑐫𑑂 𑐳𑐬𑑂𑐰𑑀𑐔𑑂𑐔 𑐀𑐡𑐵𑐮𑐟 (Supreme Court) 𑐡𑐎𑐮𑐾 𑐔𑑂𑐰𑐫𑑂 𑐮𑐵। 𑐬𑐵𑐖𑐣𑐷𑐟𑐶𑐎 𑐬𑐸𑐥𑑄 𑐟𑑀𑐐𑑀𑐫𑐵𑐟 𑐣𑑂𑐫𑐵𑐐𑐹 𑐥𑑂𑐬𑐱𑐵𑐳𑐣𑐶𑐎 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬 (regions) 𑐫𑑂 𑐧𑑂𑐰𑐠𑐮𑐵𑐟𑑅𑐐𑐸 𑐡𑐸। 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐟 𑐩𑑂𑐫𑐵𑐬𑐷𑐚𑐶𑐩, 𑐥𑑂𑐮𑐾𑐚𑑀, 𑐳𑐾𑐣𑑂𑐚𑑂𑐬𑐮, 𑐎𑐵𑐬𑐵 𑐰 𑐳𑐵𑐨𑐵𑐣𑐾𑐳 𑐏। 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑑂𑐲𑐾𑐟𑑂𑐬𑐟 𑐣𑑄 𑐎𑐩𑑂𑐫𑐸𑐣 𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐶𑐦𑐾𑐎𑑂𑐔𑐬𑐫𑑂 𑐰𑐶𑐨𑐵𑐖𑐶𑐟 𑐡𑐸। 𑐟𑑀𑐐𑑀 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐬𑑂𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐶𑐫 𑐳𑑂𑐟𑐬𑐫𑑂 𑐱𑐵𑐣𑑂𑐟𑐶 𑐳𑑂𑐠𑐵𑐥𑐣𑐵 𑐎𑐵𑐬𑑂𑐫𑐫𑑂 𑐳𑐎𑑂𑐬𑐶𑐫 𑐖𑐸𑐂𑐐𑐸 𑐫𑐵। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐱𑑄 𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬 𑐳𑑄𑐑𑐫𑐵 𑐠𑐷𑐠𑐷 𑐩𑐶𑐳𑐣𑐫𑑂 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐳𑐾𑐣𑐵 𑐕𑑂𑐰𑐂। 𑐟𑑀𑐐𑑀𑐫𑐵 𑐬𑐵𑐖𑐣𑐷𑐟𑐶𑐂 𑐩𑐵𑐣𑐰 𑐀𑐢𑐶𑐎𑐵𑐬𑐫𑐵 𑐄𑐮𑑂𑐮𑑄𑐑𑐣 𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐾𑐳 𑐳𑑂𑐰𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐟𑐵𑐫𑐵 𑐩𑑂𑐴𑑀 𑐀𑐰𑐳𑑂𑐠𑐵 𑐎𑐫𑐵𑑅 𑐀𑐣𑑂𑐟𑐬𑑂𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐶𑐫 𑐁𑐮𑑀𑐔𑐣𑐵 𑐖𑐸𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐡𑐸। {{𑐡𑐾}} [[𑐥𑐸𑐔𑑅:𑐡𑐾]] [[𑐥𑐸𑐔𑑅:𑐡𑐾𑐫𑑂]] itaojxvt647g9ce5bd37rruwp6gyp5l 0 285400 1121806 1121797 2026-07-06T00:09:24Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/महेन्द्रवर्मन्]] to [[छ्येलेमि:𑐩𑐴𑐾𑐣𑑂𑐡𑑂𑐬𑐰𑐬𑑂𑐩𑐣𑑂]] 1121797 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|महेन्द्रवर्मन्}} ''थ्व पौ देवनागरीं 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐮𑐶𑐥𑐶𑐂 𑐖𑐶𑑃 𑐴𑐶𑐮𑐵𑐐𑐸 𑐖𑐸𑐮 𑑋Suwarn'' '''{{PAGENAME}}''' [[𑐔𑐩𑑂𑐥𑐵 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫]]𑐫𑐵𑐩𑑂𑐴 𑐖𑐸𑐖𑐸 𑐏𑑅। '''𑐩𑐴𑐾𑐣𑑂𑐡𑑂𑐬𑐰𑐬𑑂𑐩𑐣𑑂 𑐔𑐩𑑂𑐥𑐵 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫𑐫𑐵𑐩𑑂𑐴 𑐖𑐸𑐖𑐸 𑐏𑑅𑑋 𑐰𑐫𑐎𑑅 𑐔𑐩𑑂𑐥𑐵 (𑐠𑑁𑑄𑐎𑐣𑑂𑐴𑐫𑐵 𑐩𑐢𑑂𑐫 𑐰 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐷 𑐨𑐶𑐫𑐟𑐣𑐵𑐩)𑐫𑐵 𑐕𑐩𑑂𑐴 𑐥𑐬𑐵𑐎𑑂𑐬𑐩𑐷 𑐰 𑐩𑐴𑐟𑑂𑐰𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐖𑐸𑐖𑐸 𑐏𑑅𑑋 𑐰𑐫𑑂𑐎𑐮𑑄 𑑗𑐐𑐸 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐫𑐵 𑐳𑐸𑐬𑐸𑐰𑐵𑐟𑐫𑑂 (𑐃.𑐳𑑄. 𑑖𑑐𑑐–𑑖𑑑𑑖 𑐣𑐵𑐥𑑄) 𑐱𑐵𑐳𑐣 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮𑑋 𑐠𑑅 𑐡𑐵𑐖𑐸 𑐳𑐩𑑂𑐨𑐸𑐰𑐬𑑂𑐩𑐣𑑂 𑐩𑐡𑐫𑐾 𑐢𑐸𑑄𑐎𑐵 𑐰𑐫𑐎𑑅 𑐔𑐩𑑂𑐥𑐵𑐫𑐵 𑐬𑐵𑐖𑐳𑐶𑑄𑐴𑐵𑐳𑐣𑐫𑑂 𑐔𑑂𑐰𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮𑑋 𑐰𑐫𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐱𑐵𑐳𑐣𑐎𑐵𑐮𑐫𑑂 𑐔𑐩𑑂𑐥𑐵 𑐳𑐵𑐩𑑂𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫𑐫𑐵 𑐳𑐵𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟𑐶𑐎 𑐰 𑐎𑐹𑐚𑐣𑐷𑐟𑐶𑐎 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳𑐫𑐵 𑐣𑐶𑑄𑐟𑐶𑑄 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮𑑋 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐳𑐵𑐩𑑂𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫𑐫𑐵 𑐳𑐸𑐬𑐎𑑂𑐲𑐵 𑐰 𑐳𑑂𑐠𑐶𑐬𑐟𑐵𑐫𑐵 𑐣𑐶𑑄𑐟𑐶𑑄 𑐰𑐫𑑂𑐎𑐮𑑄 𑐏𑐩𑐾𑐬 𑐳𑐵𑐩𑑂𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 (𑐂𑐱𑐵𑐣𑐰𑐬𑑂𑐩𑐣𑑂 𑐥𑑂𑐬𑐠𑐩) 𑐰 𑐔𑐾𑐣𑐮𑐵 𑐣𑐵𑐥 𑐎𑐹𑐚𑐣𑐷𑐟𑐶𑐎 𑐳𑑂𑐰𑐵𑐥𑐹 𑐧𑐮𑑂𑐮𑐵𑐎𑐵𑐡𑐶𑐮𑑋 𑐰𑐫𑐎𑐮𑑃 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐱𑐵𑐳𑐣𑐎𑐵𑐮𑐫𑑂 𑐱𑐶𑐰 𑐰 𑐰𑐶𑐲𑑂𑐞𑐸𑐫𑐵 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐐𑑅𑐟 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐵𑐡𑐶𑐮, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑑄 𑐔𑐩𑑂𑐥𑐵 𑐎𑐮𑐵 𑐰 𑐰𑐵𑐳𑑂𑐟𑐸𑐎𑐮𑐵𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐫𑑀𑐐𑐡𑐵𑐣 𑐧𑐶𑐮𑑋 𑐰𑐫𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐃𑐫𑐵 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐱𑐶𑐮𑐵𑐮𑐾𑐏𑐟 𑐮𑑂𑐫𑑄𑐡𑐣𑐶, 𑐐𑐸𑐎𑐷 𑐔𑐩𑑂𑐥𑐵 𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐰 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟 𑐨𑐵𑐲𑐵𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳 𑐏𑐣𑐾𑐡𑐸𑑋 𑐔𑐩𑑂𑐥𑐵𑐫𑐵 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳𑐫𑑂 𑐰𑐫𑐎𑑅𑐫𑐵𑐟 𑐕𑐩𑑂𑐴 𑐎𑐹𑐚𑐣𑐷𑐟𑐶𑐖𑑂𑐘 𑐰 𑐡𑐹𑐬𑐡𑐬𑑂𑐱𑐷 𑐱𑐵𑐳𑐎 𑐎𑐠𑑃 𑐎𑐵𑐂𑑋 𑐠𑑂𑐰 𑐖𑐸𑐖𑐸𑐫𑐵 𑐃𑐫𑐵 𑐰𑐵𑐳𑑂𑐟𑐸𑐎𑐮𑐵 𑐱𑐿𑐮𑐷𑐫𑐵𑐟 𑐔𑐩𑑂𑐥𑐵 𑐎𑐮𑐵 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳𑐫𑑂 '𑐳𑐩𑑂𑐨𑐸𑐥𑐸𑐬 𑐱𑐿𑐮𑐷' 𑐎𑐟𑑃𑐣𑑃 𑐩𑑂𑐴𑐳𑐷𑐎𑐷𑑋𑐰𑐫𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐩𑐺𑐟𑑂𑐫𑐸 𑐮𑐶𑐥𑐵 𑐰𑐫𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐎𑐵𑐫𑑂 𑐃𑐳𑐵𑐣𑐰𑐬𑑂𑐩𑐣𑑂 𑐔𑐩𑑂𑐥𑐵𑐫𑐵 𑐖𑐸𑐖𑐸 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳 𑐡𑐸𑑋''' [[Category:𑐖𑐸𑐖𑐸]] ms83ktuss59ttmet8r72liy8ief4k9d 1121808 1121806 2026-07-06T00:09:39Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[छ्येलेमि:𑐩𑐴𑐾𑐣𑑂𑐡𑑂𑐬𑐰𑐬𑑂𑐩𑐣𑑂]] to [[𑐩𑐴𑐾𑐣𑑂𑐡𑑂𑐬𑐰𑐬𑑂𑐩𑐣𑑂]] 1121797 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|महेन्द्रवर्मन्}} ''थ्व पौ देवनागरीं 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐮𑐶𑐥𑐶𑐂 𑐖𑐶𑑃 𑐴𑐶𑐮𑐵𑐐𑐸 𑐖𑐸𑐮 𑑋Suwarn'' '''{{PAGENAME}}''' [[𑐔𑐩𑑂𑐥𑐵 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫]]𑐫𑐵𑐩𑑂𑐴 𑐖𑐸𑐖𑐸 𑐏𑑅। '''𑐩𑐴𑐾𑐣𑑂𑐡𑑂𑐬𑐰𑐬𑑂𑐩𑐣𑑂 𑐔𑐩𑑂𑐥𑐵 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫𑐫𑐵𑐩𑑂𑐴 𑐖𑐸𑐖𑐸 𑐏𑑅𑑋 𑐰𑐫𑐎𑑅 𑐔𑐩𑑂𑐥𑐵 (𑐠𑑁𑑄𑐎𑐣𑑂𑐴𑐫𑐵 𑐩𑐢𑑂𑐫 𑐰 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐷 𑐨𑐶𑐫𑐟𑐣𑐵𑐩)𑐫𑐵 𑐕𑐩𑑂𑐴 𑐥𑐬𑐵𑐎𑑂𑐬𑐩𑐷 𑐰 𑐩𑐴𑐟𑑂𑐰𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐖𑐸𑐖𑐸 𑐏𑑅𑑋 𑐰𑐫𑑂𑐎𑐮𑑄 𑑗𑐐𑐸 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐫𑐵 𑐳𑐸𑐬𑐸𑐰𑐵𑐟𑐫𑑂 (𑐃.𑐳𑑄. 𑑖𑑐𑑐–𑑖𑑑𑑖 𑐣𑐵𑐥𑑄) 𑐱𑐵𑐳𑐣 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮𑑋 𑐠𑑅 𑐡𑐵𑐖𑐸 𑐳𑐩𑑂𑐨𑐸𑐰𑐬𑑂𑐩𑐣𑑂 𑐩𑐡𑐫𑐾 𑐢𑐸𑑄𑐎𑐵 𑐰𑐫𑐎𑑅 𑐔𑐩𑑂𑐥𑐵𑐫𑐵 𑐬𑐵𑐖𑐳𑐶𑑄𑐴𑐵𑐳𑐣𑐫𑑂 𑐔𑑂𑐰𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮𑑋 𑐰𑐫𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐱𑐵𑐳𑐣𑐎𑐵𑐮𑐫𑑂 𑐔𑐩𑑂𑐥𑐵 𑐳𑐵𑐩𑑂𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫𑐫𑐵 𑐳𑐵𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟𑐶𑐎 𑐰 𑐎𑐹𑐚𑐣𑐷𑐟𑐶𑐎 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳𑐫𑐵 𑐣𑐶𑑄𑐟𑐶𑑄 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮𑑋 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐳𑐵𑐩𑑂𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫𑐫𑐵 𑐳𑐸𑐬𑐎𑑂𑐲𑐵 𑐰 𑐳𑑂𑐠𑐶𑐬𑐟𑐵𑐫𑐵 𑐣𑐶𑑄𑐟𑐶𑑄 𑐰𑐫𑑂𑐎𑐮𑑄 𑐏𑐩𑐾𑐬 𑐳𑐵𑐩𑑂𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 (𑐂𑐱𑐵𑐣𑐰𑐬𑑂𑐩𑐣𑑂 𑐥𑑂𑐬𑐠𑐩) 𑐰 𑐔𑐾𑐣𑐮𑐵 𑐣𑐵𑐥 𑐎𑐹𑐚𑐣𑐷𑐟𑐶𑐎 𑐳𑑂𑐰𑐵𑐥𑐹 𑐧𑐮𑑂𑐮𑐵𑐎𑐵𑐡𑐶𑐮𑑋 𑐰𑐫𑐎𑐮𑑃 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐱𑐵𑐳𑐣𑐎𑐵𑐮𑐫𑑂 𑐱𑐶𑐰 𑐰 𑐰𑐶𑐲𑑂𑐞𑐸𑐫𑐵 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐐𑑅𑐟 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐵𑐡𑐶𑐮, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑑄 𑐔𑐩𑑂𑐥𑐵 𑐎𑐮𑐵 𑐰 𑐰𑐵𑐳𑑂𑐟𑐸𑐎𑐮𑐵𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐫𑑀𑐐𑐡𑐵𑐣 𑐧𑐶𑐮𑑋 𑐰𑐫𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐃𑐫𑐵 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐱𑐶𑐮𑐵𑐮𑐾𑐏𑐟 𑐮𑑂𑐫𑑄𑐡𑐣𑐶, 𑐐𑐸𑐎𑐷 𑐔𑐩𑑂𑐥𑐵 𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐰 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟 𑐨𑐵𑐲𑐵𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳 𑐏𑐣𑐾𑐡𑐸𑑋 𑐔𑐩𑑂𑐥𑐵𑐫𑐵 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳𑐫𑑂 𑐰𑐫𑐎𑑅𑐫𑐵𑐟 𑐕𑐩𑑂𑐴 𑐎𑐹𑐚𑐣𑐷𑐟𑐶𑐖𑑂𑐘 𑐰 𑐡𑐹𑐬𑐡𑐬𑑂𑐱𑐷 𑐱𑐵𑐳𑐎 𑐎𑐠𑑃 𑐎𑐵𑐂𑑋 𑐠𑑂𑐰 𑐖𑐸𑐖𑐸𑐫𑐵 𑐃𑐫𑐵 𑐰𑐵𑐳𑑂𑐟𑐸𑐎𑐮𑐵 𑐱𑐿𑐮𑐷𑐫𑐵𑐟 𑐔𑐩𑑂𑐥𑐵 𑐎𑐮𑐵 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳𑐫𑑂 '𑐳𑐩𑑂𑐨𑐸𑐥𑐸𑐬 𑐱𑐿𑐮𑐷' 𑐎𑐟𑑃𑐣𑑃 𑐩𑑂𑐴𑐳𑐷𑐎𑐷𑑋𑐰𑐫𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐩𑐺𑐟𑑂𑐫𑐸 𑐮𑐶𑐥𑐵 𑐰𑐫𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐎𑐵𑐫𑑂 𑐃𑐳𑐵𑐣𑐰𑐬𑑂𑐩𑐣𑑂 𑐔𑐩𑑂𑐥𑐵𑐫𑐵 𑐖𑐸𑐖𑐸 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳 𑐡𑐸𑑋''' [[Category:𑐖𑐸𑐖𑐸]] ms83ktuss59ttmet8r72liy8ief4k9d 1121810 1121808 2026-07-06T00:09:57Z Eukesh 11 1121810 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|महेन्द्रवर्मन्}} '''{{PAGENAME}}''' [[𑐔𑐩𑑂𑐥𑐵 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫]]𑐫𑐵𑐩𑑂𑐴 𑐖𑐸𑐖𑐸 𑐏𑑅। '''𑐩𑐴𑐾𑐣𑑂𑐡𑑂𑐬𑐰𑐬𑑂𑐩𑐣𑑂 𑐔𑐩𑑂𑐥𑐵 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫𑐫𑐵𑐩𑑂𑐴 𑐖𑐸𑐖𑐸 𑐏𑑅𑑋 𑐰𑐫𑐎𑑅 𑐔𑐩𑑂𑐥𑐵 (𑐠𑑁𑑄𑐎𑐣𑑂𑐴𑐫𑐵 𑐩𑐢𑑂𑐫 𑐰 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐶𑐞𑐷 𑐨𑐶𑐫𑐟𑐣𑐵𑐩)𑐫𑐵 𑐕𑐩𑑂𑐴 𑐥𑐬𑐵𑐎𑑂𑐬𑐩𑐷 𑐰 𑐩𑐴𑐟𑑂𑐰𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐖𑐸𑐖𑐸 𑐏𑑅𑑋 𑐰𑐫𑑂𑐎𑐮𑑄 𑑗𑐐𑐸 𑐱𑐟𑐵𑐧𑑂𑐡𑐷𑐫𑐵 𑐳𑐸𑐬𑐸𑐰𑐵𑐟𑐫𑑂 (𑐃.𑐳𑑄. 𑑖𑑐𑑐–𑑖𑑑𑑖 𑐣𑐵𑐥𑑄) 𑐱𑐵𑐳𑐣 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮𑑋 𑐠𑑅 𑐡𑐵𑐖𑐸 𑐳𑐩𑑂𑐨𑐸𑐰𑐬𑑂𑐩𑐣𑑂 𑐩𑐡𑐫𑐾 𑐢𑐸𑑄𑐎𑐵 𑐰𑐫𑐎𑑅 𑐔𑐩𑑂𑐥𑐵𑐫𑐵 𑐬𑐵𑐖𑐳𑐶𑑄𑐴𑐵𑐳𑐣𑐫𑑂 𑐔𑑂𑐰𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮𑑋 𑐰𑐫𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐱𑐵𑐳𑐣𑐎𑐵𑐮𑐫𑑂 𑐔𑐩𑑂𑐥𑐵 𑐳𑐵𑐩𑑂𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫𑐫𑐵 𑐳𑐵𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟𑐶𑐎 𑐰 𑐎𑐹𑐚𑐣𑐷𑐟𑐶𑐎 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳𑐫𑐵 𑐣𑐶𑑄𑐟𑐶𑑄 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮𑑋 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐳𑐵𑐩𑑂𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫𑐫𑐵 𑐳𑐸𑐬𑐎𑑂𑐲𑐵 𑐰 𑐳𑑂𑐠𑐶𑐬𑐟𑐵𑐫𑐵 𑐣𑐶𑑄𑐟𑐶𑑄 𑐰𑐫𑑂𑐎𑐮𑑄 𑐏𑐩𑐾𑐬 𑐳𑐵𑐩𑑂𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 (𑐂𑐱𑐵𑐣𑐰𑐬𑑂𑐩𑐣𑑂 𑐥𑑂𑐬𑐠𑐩) 𑐰 𑐔𑐾𑐣𑐮𑐵 𑐣𑐵𑐥 𑐎𑐹𑐚𑐣𑐷𑐟𑐶𑐎 𑐳𑑂𑐰𑐵𑐥𑐹 𑐧𑐮𑑂𑐮𑐵𑐎𑐵𑐡𑐶𑐮𑑋 𑐰𑐫𑐎𑐮𑑃 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐱𑐵𑐳𑐣𑐎𑐵𑐮𑐫𑑂 𑐱𑐶𑐰 𑐰 𑐰𑐶𑐲𑑂𑐞𑐸𑐫𑐵 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐡𑐾𑐐𑑅𑐟 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐵𑐡𑐶𑐮, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑑄 𑐔𑐩𑑂𑐥𑐵 𑐎𑐮𑐵 𑐰 𑐰𑐵𑐳𑑂𑐟𑐸𑐎𑐮𑐵𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐫𑑀𑐐𑐡𑐵𑐣 𑐧𑐶𑐮𑑋 𑐰𑐫𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐃𑐫𑐵 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐱𑐶𑐮𑐵𑐮𑐾𑐏𑐟 𑐮𑑂𑐫𑑄𑐡𑐣𑐶, 𑐐𑐸𑐎𑐷 𑐔𑐩𑑂𑐥𑐵 𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐰 𑐳𑑄𑐳𑑂𑐎𑐺𑐟 𑐨𑐵𑐲𑐵𑐫𑐵 𑐰𑐶𑐎𑐵𑐳 𑐏𑐣𑐾𑐡𑐸𑑋 𑐔𑐩𑑂𑐥𑐵𑐫𑐵 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳𑐫𑑂 𑐰𑐫𑐎𑑅𑐫𑐵𑐟 𑐕𑐩𑑂𑐴 𑐎𑐹𑐚𑐣𑐷𑐟𑐶𑐖𑑂𑐘 𑐰 𑐡𑐹𑐬𑐡𑐬𑑂𑐱𑐷 𑐱𑐵𑐳𑐎 𑐎𑐠𑑃 𑐎𑐵𑐂𑑋 𑐠𑑂𑐰 𑐖𑐸𑐖𑐸𑐫𑐵 𑐃𑐫𑐵 𑐰𑐵𑐳𑑂𑐟𑐸𑐎𑐮𑐵 𑐱𑐿𑐮𑐷𑐫𑐵𑐟 𑐔𑐩𑑂𑐥𑐵 𑐎𑐮𑐵 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳𑐫𑑂 '𑐳𑐩𑑂𑐨𑐸𑐥𑐸𑐬 𑐱𑐿𑐮𑐷' 𑐎𑐟𑑃𑐣𑑃 𑐩𑑂𑐴𑐳𑐷𑐎𑐷𑑋𑐰𑐫𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐩𑐺𑐟𑑂𑐫𑐸 𑐮𑐶𑐥𑐵 𑐰𑐫𑐎𑑅𑐫𑐵 𑐎𑐵𑐫𑑂 𑐃𑐳𑐵𑐣𑐰𑐬𑑂𑐩𑐣𑑂 𑐔𑐩𑑂𑐥𑐵𑐫𑐵 𑐖𑐸𑐖𑐸 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳 𑐡𑐸𑑋''' [[Category:𑐖𑐸𑐖𑐸]] 2p0j7i013q3edjz0l9ztknwi1uwyvd1 2 307301 1121800 2026-07-05T23:49:22Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/अल्ब्रेच्त् डेरर]] to [[𑐀𑐮𑑂𑐧𑑂𑐬𑐾𑐔𑑂𑐟𑑂 𑐜𑐾𑐬𑐬]] 1121800 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[𑐀𑐮𑑂𑐧𑑂𑐬𑐾𑐔𑑂𑐟𑑂 𑐜𑐾𑐬𑐬]] lpyi91sfh831p9weam5r9gavhcauokj 2 307302 1121807 2026-07-06T00:09:24Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/महेन्द्रवर्मन्]] to [[छ्येलेमि:𑐩𑐴𑐾𑐣𑑂𑐡𑑂𑐬𑐰𑐬𑑂𑐩𑐣𑑂]] 1121807 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[छ्येलेमि:𑐩𑐴𑐾𑐣𑑂𑐡𑑂𑐬𑐰𑐬𑑂𑐩𑐣𑑂]] 14o9ocdw27jpug4i4x52vpa12or1yln 2 307303 1121809 2026-07-06T00:09:39Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[छ्येलेमि:𑐩𑐴𑐾𑐣𑑂𑐡𑑂𑐬𑐰𑐬𑑂𑐩𑐣𑑂]] to [[𑐩𑐴𑐾𑐣𑑂𑐡𑑂𑐬𑐰𑐬𑑂𑐩𑐣𑑂]] 1121809 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[𑐩𑐴𑐾𑐣𑑂𑐡𑑂𑐬𑐰𑐬𑑂𑐩𑐣𑑂]] trrf9z75yo9rf9exfia55dkw88ozhrp 0 307304 1121812 2026-07-06T00:10:37Z Eukesh 11 Redirected page to [[चम्पा राज्य]] 1121812 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[चम्पा राज्य]] 3bvum5z2nlg0x8gjqt16rjppxoy7ulb 2 307305 1121814 2026-07-06T00:12:07Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/टोगो]] to [[𑐟𑑀𑐐𑑀]] 1121814 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[𑐟𑑀𑐐𑑀]] t7fjbd2flrv82z59pq0s7kslebog8m3 0 307306 1121818 2026-07-06T00:25:23Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: '''संयुक्त राज्य अमेरिकाया स्वतन्त्रताया घोषणा''' (United States Declaration of Independence) छगू ऐतिहासिक राजनीतिक दस्ताबेज खः। थ्व दस्ताबेजं झिस्वंगू अमेरिकी उपनिवेशनं ब्रिटिस साम्राज्यपाखें थःपिंत स... 1121818 wikitext text/x-wiki '''संयुक्त राज्य अमेरिकाया स्वतन्त्रताया घोषणा''' (United States Declaration of Independence) छगू ऐतिहासिक राजनीतिक दस्ताबेज खः। थ्व दस्ताबेजं झिस्वंगू अमेरिकी उपनिवेशनं ब्रिटिस साम्राज्यपाखें थःपिंत स्वतन्त्र जूगु घोषणा यात। थ्व घोषणा [[जुलाई ४]], [[१७७६]] स आधिकारिक रूपं पिथंगु खः। थ्व दस्ताबेजयात [[फिलाडेल्फिया]]या निक्वःगु कन्टिनेन्टल कंग्रेसं (Second Continental Congress) स्वीकृत याःगु खः। थ्व घोषणाया मू च्वमि [[थमस जेफरसन]] (Thomas Jefferson) खः। थ्व दस्ताबेजं मनूया मौलिक अधिकार, स्वतन्त्रता व समानताया पक्षय् खँ ल्हात। थ्व घोषणां [[संयुक्त राज्य अमेरिका]]या पलिस्थाया दकलय् तःधंगु कानूनी व वैचारिक आधार दयेकल। थ्व दस्तावेजं हलिमया लोकतन्त्र व स्वतन्त्रता संग्रामयात तःधंगु प्रेरणा बिल। थ्व घोषणा धुंका ब्रिटिश साम्राज्य व उपनिवेशय् च्वंपिं अमेरिकनतेगु दथुइ स्वतन्त्रता संग्रामया ज्याझ्वः तच्वल। थ्व दस्तावेज हलिमया राजनीतिक इतिहासय् दकलय् महत्त्वपूर्ण व प्रभावकारी च्वसु दथुइ छगू दसिंया कथं कायेगु या। थ्व घोषणां सर्वभौमसत्ता जुजुया ल्हातय् मखुसें जनताया ल्हातय् दइ धइगु खँयात पलिस्था यात। ==स्वयादिसँ== * [[इतिहास]] [[पुचः:संयुक्त राज्य अमेरिका]] [[पुचः:इतिहास]] kkkx7xf6jpqx3p7rnsoajdk0r3x7s4o 1121819 1121818 2026-07-06T00:27:52Z Eukesh 11 1121819 wikitext text/x-wiki '''संयुक्त राज्य अमेरिकाया स्वतन्त्रताया घोषणा''' (United States Declaration of Independence) छगू ऐतिहासिक राजनीतिक दस्ताबेज खः। थ्व दस्ताबेजं झिस्वंगू अमेरिकी उपनिवेशनं ब्रिटिस साम्राज्यपाखें थःपिंत स्वतन्त्र जूगु घोषणा यात। थ्व घोषणा [[जुलाई ४]], [[१७७६]] स आधिकारिक रूपं पिथंगु खः। थ्व दस्ताबेजयात [[फिलाडेल्फिया]]या निक्वःगु कन्टिनेन्टल कंग्रेसं (Second Continental Congress) स्वीकृत याःगु खः। थ्व घोषणाया मू च्वमि [[थमस जेफरसन]] (Thomas Jefferson) खः। थ्व दस्ताबेजं मनूया मौलिक अधिकार, स्वतन्त्रता व समानताया पक्षय् खँ ल्हात। थ्व घोषणां [[संयुक्त राज्य अमेरिका]]या पलिस्थाया दकलय् तःधंगु कानूनी व वैचारिक आधार दयेकल। थ्व दस्तावेजं हलिमया लोकतन्त्र व स्वतन्त्रता संग्रामयात तःधंगु प्रेरणा बिल। थ्व घोषणा धुंका ब्रिटिश साम्राज्य व उपनिवेशय् च्वंपिं अमेरिकनतेगु दथुइ स्वतन्त्रता संग्रामया ज्याझ्वः तच्वल। थ्व दस्तावेज हलिमया राजनीतिक इतिहासय् दकलय् महत्त्वपूर्ण व प्रभावकारी च्वसु दथुइ छगू दसिंया कथं कायेगु या। थ्व घोषणां सर्वभौमसत्ता जुजुया ल्हातय् मखुसें जनताया ल्हातय् दइ धइगु खँयात पलिस्था यात। == पृष्ठभूमि == स्वतन्त्रता घोषणा जुइ न्ह्यः अमेरिकाया झिस्वंगू उपनिवेश ब्रिटिश शासनया अधीनय् दयाच्वंगु खः। ग्रेट ब्रिटेनं थ्व उपनिवेशन थःगु आर्थिक फाइदाया निंतिं थीथी कर (Taxes) कयाच्वंगु खः। सन् १७६५ या स्ट्याम्प एक्ट (Stamp Act) व सन् १७६७ या टाउनशेंड एक्ट्स (Townshend Acts) थेंज्याःगु कानुनं अमेरिकी जनताय् तःधंगु असन्तोष ब्वलन। अमेरिकी जनताया मू नारा "प्रतिनिधित्व मदुसा कर मदु" (No taxation without representation) धइगु खः। ब्रिटिस संसदय् अमेरिकी उपनिवेशनया ग्वहालि वा प्रतिनिधित्व मदुगुलिं उमिसं कर पुलेत इन्कार यात। सन् १७७० या बोस्टन नरसंहार (Boston Massacre) व सन् १७७३ या बोस्टन टी पार्टी (Boston Tea Party) थेंज्याःगु घटनां अमेरिकन तं अझ अप्वया वन। थ्व हे कारणं ब्रिटिस सरकार व उपनिवेश दथुइ ख्याच्वः अप्वया सन् १७७५ स युद्ध सुरु जुल। ==स्वयादिसँ== * [[इतिहास]] [[पुचः:संयुक्त राज्य अमेरिका]] [[पुचः:इतिहास]] ooc55trzj5lej5atwsabuywwz08iv6e 1121820 1121819 2026-07-06T00:31:07Z Eukesh 11 /* पृष्ठभूमि */ 1121820 wikitext text/x-wiki '''संयुक्त राज्य अमेरिकाया स्वतन्त्रताया घोषणा''' (United States Declaration of Independence) छगू ऐतिहासिक राजनीतिक दस्ताबेज खः। थ्व दस्ताबेजं झिस्वंगू अमेरिकी उपनिवेशनं ब्रिटिस साम्राज्यपाखें थःपिंत स्वतन्त्र जूगु घोषणा यात। थ्व घोषणा [[जुलाई ४]], [[१७७६]] स आधिकारिक रूपं पिथंगु खः। थ्व दस्ताबेजयात [[फिलाडेल्फिया]]या निक्वःगु कन्टिनेन्टल कंग्रेसं (Second Continental Congress) स्वीकृत याःगु खः। थ्व घोषणाया मू च्वमि [[थमस जेफरसन]] (Thomas Jefferson) खः। थ्व दस्ताबेजं मनूया मौलिक अधिकार, स्वतन्त्रता व समानताया पक्षय् खँ ल्हात। थ्व घोषणां [[संयुक्त राज्य अमेरिका]]या पलिस्थाया दकलय् तःधंगु कानूनी व वैचारिक आधार दयेकल। थ्व दस्तावेजं हलिमया लोकतन्त्र व स्वतन्त्रता संग्रामयात तःधंगु प्रेरणा बिल। थ्व घोषणा धुंका ब्रिटिश साम्राज्य व उपनिवेशय् च्वंपिं अमेरिकनतेगु दथुइ स्वतन्त्रता संग्रामया ज्याझ्वः तच्वल। थ्व दस्तावेज हलिमया राजनीतिक इतिहासय् दकलय् महत्त्वपूर्ण व प्रभावकारी च्वसु दथुइ छगू दसिंया कथं कायेगु या। थ्व घोषणां सर्वभौमसत्ता जुजुया ल्हातय् मखुसें जनताया ल्हातय् दइ धइगु खँयात पलिस्था यात। == पृष्ठभूमि == स्वतन्त्रता घोषणा जुइ न्ह्यः अमेरिकाया झिस्वंगू उपनिवेश ब्रिटिश शासनया अधीनय् दयाच्वंगु खः। ग्रेट ब्रिटेनं थ्व उपनिवेशन थःगु आर्थिक फाइदाया निंतिं थीथी कर (Taxes) कयाच्वंगु खः। सन् १७६५ या स्ट्याम्प एक्ट (Stamp Act) व सन् १७६७ या टाउनशेंड एक्ट्स (Townshend Acts) थेंज्याःगु कानुनं अमेरिकी जनताय् तःधंगु असन्तोष ब्वलन। अमेरिकी जनताया मू नारा "प्रतिनिधित्व मदुसा कर मदु" (No taxation without representation) धइगु खः। ब्रिटिस संसदय् अमेरिकी उपनिवेशनया ग्वहालि वा प्रतिनिधित्व मदुगुलिं उमिसं कर पुलेत इन्कार यात। सन् १७७० या बोस्टन नरसंहार (Boston Massacre) व सन् १७७३ या बोस्टन टी पार्टी (Boston Tea Party) थेंज्याःगु घटनां अमेरिकन तं अझ अप्वया वन। थ्व हे कारणं ब्रिटिस सरकार व उपनिवेश दथुइ ख्याच्वः अप्वया सन् १७७५ स युद्ध सुरु जुल। न्हापा ला अमेरिकी जनता थःगु अधिकारया निंतिं जक ल्वाःगु खः, तर लिपा उमिसं पूर्ण स्वतन्त्रताया माग यात। [[थमस पेन]]या 'कमन सेन्स' (Common Sense) नांया सफू सन् १७७६ या सुरुइ पिहां वल, गुकिं स्वतन्त्रताया बिचारयात जनस्तरय् थ्यंकल। थ्व सफू ब्वना द्वलंद्वः मनूत ब्रिटिस साम्राज्यपाखें बायावनेत तयार जुल। निक्वःगु कन्टिनेन्टल कंग्रेसं छगू कार्यदल दयेकल, गुकियात स्वतन्त्रताया घोषणा च्वइगु ज्या लःल्हातः। थ्व कार्यदलय् थमस जेफरसन, जोन एडम्स, बेन्जामिन फ्र्याङ्कलिन, रोजर शर्मन व रोबर्ट लिभिङ्स्टन दुथ्याःगु खः। थ्व कार्यदलयात 'कमिटी अफ फाइभ' (Committee of Five) धकाः म्हसीकिगु या। थ्व कमिटीइ जेफरसनयात हे मू मस्यौदा च्वइगु जिम्मेवारी बिल। जेफरसनया च्वइगु पहः बांलागुलिं वय्कःयात च्वयेगु ज्या ब्यूगु ख। जेफरसनं थःगु च्वसुइ यक्व दार्शनिक बिचारत दुथ्यानादिल, गुकी [[जोन लक]](John Locke) या प्रभाव खनेदु। ==स्वयादिसँ== * [[इतिहास]] [[पुचः:संयुक्त राज्य अमेरिका]] [[पुचः:इतिहास]] dhm8whcsqzayygcpyfyg7af95fx6m24 1121821 1121820 2026-07-06T00:35:31Z Eukesh 11 /* स्वयादिसँ */ 1121821 wikitext text/x-wiki '''संयुक्त राज्य अमेरिकाया स्वतन्त्रताया घोषणा''' (United States Declaration of Independence) छगू ऐतिहासिक राजनीतिक दस्ताबेज खः। थ्व दस्ताबेजं झिस्वंगू अमेरिकी उपनिवेशनं ब्रिटिस साम्राज्यपाखें थःपिंत स्वतन्त्र जूगु घोषणा यात। थ्व घोषणा [[जुलाई ४]], [[१७७६]] स आधिकारिक रूपं पिथंगु खः। थ्व दस्ताबेजयात [[फिलाडेल्फिया]]या निक्वःगु कन्टिनेन्टल कंग्रेसं (Second Continental Congress) स्वीकृत याःगु खः। थ्व घोषणाया मू च्वमि [[थमस जेफरसन]] (Thomas Jefferson) खः। थ्व दस्ताबेजं मनूया मौलिक अधिकार, स्वतन्त्रता व समानताया पक्षय् खँ ल्हात। थ्व घोषणां [[संयुक्त राज्य अमेरिका]]या पलिस्थाया दकलय् तःधंगु कानूनी व वैचारिक आधार दयेकल। थ्व दस्तावेजं हलिमया लोकतन्त्र व स्वतन्त्रता संग्रामयात तःधंगु प्रेरणा बिल। थ्व घोषणा धुंका ब्रिटिश साम्राज्य व उपनिवेशय् च्वंपिं अमेरिकनतेगु दथुइ स्वतन्त्रता संग्रामया ज्याझ्वः तच्वल। थ्व दस्तावेज हलिमया राजनीतिक इतिहासय् दकलय् महत्त्वपूर्ण व प्रभावकारी च्वसु दथुइ छगू दसिंया कथं कायेगु या। थ्व घोषणां सर्वभौमसत्ता जुजुया ल्हातय् मखुसें जनताया ल्हातय् दइ धइगु खँयात पलिस्था यात। == पृष्ठभूमि == स्वतन्त्रता घोषणा जुइ न्ह्यः अमेरिकाया झिस्वंगू उपनिवेश ब्रिटिश शासनया अधीनय् दयाच्वंगु खः। ग्रेट ब्रिटेनं थ्व उपनिवेशन थःगु आर्थिक फाइदाया निंतिं थीथी कर (Taxes) कयाच्वंगु खः। सन् १७६५ या स्ट्याम्प एक्ट (Stamp Act) व सन् १७६७ या टाउनशेंड एक्ट्स (Townshend Acts) थेंज्याःगु कानुनं अमेरिकी जनताय् तःधंगु असन्तोष ब्वलन। अमेरिकी जनताया मू नारा "प्रतिनिधित्व मदुसा कर मदु" (No taxation without representation) धइगु खः। ब्रिटिस संसदय् अमेरिकी उपनिवेशनया ग्वहालि वा प्रतिनिधित्व मदुगुलिं उमिसं कर पुलेत इन्कार यात। सन् १७७० या बोस्टन नरसंहार (Boston Massacre) व सन् १७७३ या बोस्टन टी पार्टी (Boston Tea Party) थेंज्याःगु घटनां अमेरिकन तं अझ अप्वया वन। थ्व हे कारणं ब्रिटिस सरकार व उपनिवेश दथुइ ख्याच्वः अप्वया सन् १७७५ स युद्ध सुरु जुल। न्हापा ला अमेरिकी जनता थःगु अधिकारया निंतिं जक ल्वाःगु खः, तर लिपा उमिसं पूर्ण स्वतन्त्रताया माग यात। [[थमस पेन]]या 'कमन सेन्स' (Common Sense) नांया सफू सन् १७७६ या सुरुइ पिहां वल, गुकिं स्वतन्त्रताया बिचारयात जनस्तरय् थ्यंकल। थ्व सफू ब्वना द्वलंद्वः मनूत ब्रिटिस साम्राज्यपाखें बायावनेत तयार जुल। निक्वःगु कन्टिनेन्टल कंग्रेसं छगू कार्यदल दयेकल, गुकियात स्वतन्त्रताया घोषणा च्वइगु ज्या लःल्हातः। थ्व कार्यदलय् थमस जेफरसन, जोन एडम्स, बेन्जामिन फ्र्याङ्कलिन, रोजर शर्मन व रोबर्ट लिभिङ्स्टन दुथ्याःगु खः। थ्व कार्यदलयात 'कमिटी अफ फाइभ' (Committee of Five) धकाः म्हसीकिगु या। थ्व कमिटीइ जेफरसनयात हे मू मस्यौदा च्वइगु जिम्मेवारी बिल। जेफरसनया च्वइगु पहः बांलागुलिं वय्कःयात च्वयेगु ज्या ब्यूगु ख। जेफरसनं थःगु च्वसुइ यक्व दार्शनिक बिचारत दुथ्यानादिल, गुकी [[जोन लक]](John Locke) या प्रभाव खनेदु। == ल्हाचिं तइपिं == घोषणापत्रय् कंग्रेसया सकल ५६ गू दुजःतेसं हस्ताक्षर याःगु खः। थ्व हस्ताक्षर जुलाई व अगस्त १७७६ या दथुइ जूगु खः। दकलय् न्हापां व दकलय् तःधंक कंग्रेसया अध्यक्ष जोन ह्यानकक (John Hancock) नं हस्ताक्षर यानादिल। थ्व हस्ताक्षर फिलाडेल्फियाया 'स्टेट हाउस' (आःया इण्डिपेन्डेन्स हल) य् जूगु खः। हस्ताक्षर याइपिं मनूत थीथी पृष्ठभूमिपाखें वःगु खः, गथे कि अधिवक्ता, बनेज्यामि, चिकित्सक, व बुँथुवा। {| class="wikitable" style="width:70%; margin:auto;" |+ '''घोषणापत्रया छुं मू ल्हाचिं तइपिं''' |- style="background-color:#f2f2f2;" ! नां !! राज्य !! पेशा !! भूमिका |- | [[जन ह्यानकक]]|| म्यासेचुसेट्स || बनेज्यामि || कंग्रेसया अध्यक्ष, दकलय् न्हापां हस्ताक्षर याःम्ह |- | [[थमस जेफरसन]] || भर्जिनिया || वकिल / बुँथुवा || घोषणापत्रया मू च्वमि, लिपा अमेरिकाया ३म्ह राष्ट्रपति |- | जन एडम्स || म्यासेचुसेट्स || वकिल || कमिटी अफ फाइभया दुजः, लिपा अमेरिकाया २म्ह राष्ट्रपति |- | बेन्जामिन फ्र्याङ्कलिन || पेन्सिलभेनिया || सम्पादक / वैज्ञानिक || कमिटी अफ फाइभया दुजः, अमेरिकाया पलिस्थामि नेता |- | रोजर शर्मन || कनेटिकट || वकिल / राजनीतिज्ञ || स्वतन्त्रता घोषणा व अमेरिकी संविधानय् नं हस्ताक्षर याःम्ह |- | एडवर्ड रुटलेज || साउथ क्यारोलिना || वकिल || दकलय् म्हो उमेरया हस्ताक्षरकर्ता (२६ दँ) |} ==स्वयादिसँ== * [[इतिहास]] [[पुचः:संयुक्त राज्य अमेरिका]] [[पुचः:इतिहास]] 7bru536uc0d2svyslhv4m5lxdn50mov 1121824 1121821 2026-07-06T00:37:52Z Eukesh 11 /* ल्हाचिं तइपिं */ 1121824 wikitext text/x-wiki '''संयुक्त राज्य अमेरिकाया स्वतन्त्रताया घोषणा''' (United States Declaration of Independence) छगू ऐतिहासिक राजनीतिक दस्ताबेज खः। थ्व दस्ताबेजं झिस्वंगू अमेरिकी उपनिवेशनं ब्रिटिस साम्राज्यपाखें थःपिंत स्वतन्त्र जूगु घोषणा यात। थ्व घोषणा [[जुलाई ४]], [[१७७६]] स आधिकारिक रूपं पिथंगु खः। थ्व दस्ताबेजयात [[फिलाडेल्फिया]]या निक्वःगु कन्टिनेन्टल कंग्रेसं (Second Continental Congress) स्वीकृत याःगु खः। थ्व घोषणाया मू च्वमि [[थमस जेफरसन]] (Thomas Jefferson) खः। थ्व दस्ताबेजं मनूया मौलिक अधिकार, स्वतन्त्रता व समानताया पक्षय् खँ ल्हात। थ्व घोषणां [[संयुक्त राज्य अमेरिका]]या पलिस्थाया दकलय् तःधंगु कानूनी व वैचारिक आधार दयेकल। थ्व दस्तावेजं हलिमया लोकतन्त्र व स्वतन्त्रता संग्रामयात तःधंगु प्रेरणा बिल। थ्व घोषणा धुंका ब्रिटिश साम्राज्य व उपनिवेशय् च्वंपिं अमेरिकनतेगु दथुइ स्वतन्त्रता संग्रामया ज्याझ्वः तच्वल। थ्व दस्तावेज हलिमया राजनीतिक इतिहासय् दकलय् महत्त्वपूर्ण व प्रभावकारी च्वसु दथुइ छगू दसिंया कथं कायेगु या। थ्व घोषणां सर्वभौमसत्ता जुजुया ल्हातय् मखुसें जनताया ल्हातय् दइ धइगु खँयात पलिस्था यात। == पृष्ठभूमि == स्वतन्त्रता घोषणा जुइ न्ह्यः अमेरिकाया झिस्वंगू उपनिवेश ब्रिटिश शासनया अधीनय् दयाच्वंगु खः। ग्रेट ब्रिटेनं थ्व उपनिवेशन थःगु आर्थिक फाइदाया निंतिं थीथी कर (Taxes) कयाच्वंगु खः। सन् १७६५ या स्ट्याम्प एक्ट (Stamp Act) व सन् १७६७ या टाउनशेंड एक्ट्स (Townshend Acts) थेंज्याःगु कानुनं अमेरिकी जनताय् तःधंगु असन्तोष ब्वलन। अमेरिकी जनताया मू नारा "प्रतिनिधित्व मदुसा कर मदु" (No taxation without representation) धइगु खः। ब्रिटिस संसदय् अमेरिकी उपनिवेशनया ग्वहालि वा प्रतिनिधित्व मदुगुलिं उमिसं कर पुलेत इन्कार यात। सन् १७७० या बोस्टन नरसंहार (Boston Massacre) व सन् १७७३ या बोस्टन टी पार्टी (Boston Tea Party) थेंज्याःगु घटनां अमेरिकन तं अझ अप्वया वन। थ्व हे कारणं ब्रिटिस सरकार व उपनिवेश दथुइ ख्याच्वः अप्वया सन् १७७५ स युद्ध सुरु जुल। न्हापा ला अमेरिकी जनता थःगु अधिकारया निंतिं जक ल्वाःगु खः, तर लिपा उमिसं पूर्ण स्वतन्त्रताया माग यात। [[थमस पेन]]या 'कमन सेन्स' (Common Sense) नांया सफू सन् १७७६ या सुरुइ पिहां वल, गुकिं स्वतन्त्रताया बिचारयात जनस्तरय् थ्यंकल। थ्व सफू ब्वना द्वलंद्वः मनूत ब्रिटिस साम्राज्यपाखें बायावनेत तयार जुल। निक्वःगु कन्टिनेन्टल कंग्रेसं छगू कार्यदल दयेकल, गुकियात स्वतन्त्रताया घोषणा च्वइगु ज्या लःल्हातः। थ्व कार्यदलय् थमस जेफरसन, जोन एडम्स, बेन्जामिन फ्र्याङ्कलिन, रोजर शर्मन व रोबर्ट लिभिङ्स्टन दुथ्याःगु खः। थ्व कार्यदलयात 'कमिटी अफ फाइभ' (Committee of Five) धकाः म्हसीकिगु या। थ्व कमिटीइ जेफरसनयात हे मू मस्यौदा च्वइगु जिम्मेवारी बिल। जेफरसनया च्वइगु पहः बांलागुलिं वय्कःयात च्वयेगु ज्या ब्यूगु ख। जेफरसनं थःगु च्वसुइ यक्व दार्शनिक बिचारत दुथ्यानादिल, गुकी [[जोन लक]](John Locke) या प्रभाव खनेदु। == ल्हाचिं तइपिं == घोषणापत्रय् कंग्रेसया सकल ५६ गू दुजःतेसं हस्ताक्षर याःगु खः। थ्व हस्ताक्षर जुलाई व अगस्त १७७६ या दथुइ जूगु खः। दकलय् न्हापां व दकलय् तःधंक कंग्रेसया अध्यक्ष जोन ह्यानकक (John Hancock) नं हस्ताक्षर यानादिल। थ्व हस्ताक्षर फिलाडेल्फियाया 'स्टेट हाउस' (आःया इण्डिपेन्डेन्स हल) य् जूगु खः। हस्ताक्षर याइपिं मनूत थीथी पृष्ठभूमिपाखें वःगु खः, गथे कि अधिवक्ता, बनेज्यामि, चिकित्सक, व बुँथुवा। {| class="wikitable" style="width:70%; margin:auto;" |+ '''घोषणापत्रया छुं मू ल्हाचिं तइपिं''' |- style="background-color:#f2f2f2;" ! नां !! राज्य !! पेशा !! भूमिका |- | [[जन ह्यानकक]]|| म्यासेचुसेट्स || बनेज्यामि || कंग्रेसया अध्यक्ष, दकलय् न्हापां हस्ताक्षर याःम्ह |- | [[थमस जेफरसन]] || भर्जिनिया || वकिल / बुँथुवा || घोषणापत्रया मू च्वमि, लिपा अमेरिकाया ३म्ह राष्ट्रपति |- | जन एडम्स || म्यासेचुसेट्स || वकिल || कमिटी अफ फाइभया दुजः, लिपा अमेरिकाया २म्ह राष्ट्रपति |- | बेन्जामिन फ्र्याङ्कलिन || पेन्सिलभेनिया || सम्पादक / वैज्ञानिक || कमिटी अफ फाइभया दुजः, अमेरिकाया पलिस्थामि नेता |- | रोजर शर्मन || कनेटिकट || वकिल / राजनीतिज्ञ || स्वतन्त्रता घोषणा व अमेरिकी संविधानय् नं हस्ताक्षर याःम्ह |- | एडवर्ड रुटलेज || साउथ क्यारोलिना || वकिल || दकलय् म्हो उमेरया हस्ताक्षरकर्ता (२६ दँ) |} ल्हाचिं तइपिं सकल मनूयात देद्रोही (Traitors) कथं ब्रिटिश सरकारं फाँसी बी फइगु खतरा दुगु खः। तर उमिसं देशया स्वतन्त्रताया निंतिं थ्व तःधंगु जोखिम काल। थ्व ५६ म्ह मनूतय्त आः अमेरिकाया '[[संयुक्त राज्य अमेरिकाया पलिस्थामि अबुपिं|पलिस्थामि अबुपिं]]' (Founding Fathers) धका सम्मान याइ। ==स्वयादिसँ== * [[इतिहास]] [[पुचः:संयुक्त राज्य अमेरिका]] [[पुचः:इतिहास]] klj29d6rh22jql1ozvixumnueisucj7 1121825 1121824 2026-07-06T00:38:42Z Eukesh 11 /* ल्हाचिं तइपिं */ 1121825 wikitext text/x-wiki '''संयुक्त राज्य अमेरिकाया स्वतन्त्रताया घोषणा''' (United States Declaration of Independence) छगू ऐतिहासिक राजनीतिक दस्ताबेज खः। थ्व दस्ताबेजं झिस्वंगू अमेरिकी उपनिवेशनं ब्रिटिस साम्राज्यपाखें थःपिंत स्वतन्त्र जूगु घोषणा यात। थ्व घोषणा [[जुलाई ४]], [[१७७६]] स आधिकारिक रूपं पिथंगु खः। थ्व दस्ताबेजयात [[फिलाडेल्फिया]]या निक्वःगु कन्टिनेन्टल कंग्रेसं (Second Continental Congress) स्वीकृत याःगु खः। थ्व घोषणाया मू च्वमि [[थमस जेफरसन]] (Thomas Jefferson) खः। थ्व दस्ताबेजं मनूया मौलिक अधिकार, स्वतन्त्रता व समानताया पक्षय् खँ ल्हात। थ्व घोषणां [[संयुक्त राज्य अमेरिका]]या पलिस्थाया दकलय् तःधंगु कानूनी व वैचारिक आधार दयेकल। थ्व दस्तावेजं हलिमया लोकतन्त्र व स्वतन्त्रता संग्रामयात तःधंगु प्रेरणा बिल। थ्व घोषणा धुंका ब्रिटिश साम्राज्य व उपनिवेशय् च्वंपिं अमेरिकनतेगु दथुइ स्वतन्त्रता संग्रामया ज्याझ्वः तच्वल। थ्व दस्तावेज हलिमया राजनीतिक इतिहासय् दकलय् महत्त्वपूर्ण व प्रभावकारी च्वसु दथुइ छगू दसिंया कथं कायेगु या। थ्व घोषणां सर्वभौमसत्ता जुजुया ल्हातय् मखुसें जनताया ल्हातय् दइ धइगु खँयात पलिस्था यात। == पृष्ठभूमि == स्वतन्त्रता घोषणा जुइ न्ह्यः अमेरिकाया झिस्वंगू उपनिवेश ब्रिटिश शासनया अधीनय् दयाच्वंगु खः। ग्रेट ब्रिटेनं थ्व उपनिवेशन थःगु आर्थिक फाइदाया निंतिं थीथी कर (Taxes) कयाच्वंगु खः। सन् १७६५ या स्ट्याम्प एक्ट (Stamp Act) व सन् १७६७ या टाउनशेंड एक्ट्स (Townshend Acts) थेंज्याःगु कानुनं अमेरिकी जनताय् तःधंगु असन्तोष ब्वलन। अमेरिकी जनताया मू नारा "प्रतिनिधित्व मदुसा कर मदु" (No taxation without representation) धइगु खः। ब्रिटिस संसदय् अमेरिकी उपनिवेशनया ग्वहालि वा प्रतिनिधित्व मदुगुलिं उमिसं कर पुलेत इन्कार यात। सन् १७७० या बोस्टन नरसंहार (Boston Massacre) व सन् १७७३ या बोस्टन टी पार्टी (Boston Tea Party) थेंज्याःगु घटनां अमेरिकन तं अझ अप्वया वन। थ्व हे कारणं ब्रिटिस सरकार व उपनिवेश दथुइ ख्याच्वः अप्वया सन् १७७५ स युद्ध सुरु जुल। न्हापा ला अमेरिकी जनता थःगु अधिकारया निंतिं जक ल्वाःगु खः, तर लिपा उमिसं पूर्ण स्वतन्त्रताया माग यात। [[थमस पेन]]या 'कमन सेन्स' (Common Sense) नांया सफू सन् १७७६ या सुरुइ पिहां वल, गुकिं स्वतन्त्रताया बिचारयात जनस्तरय् थ्यंकल। थ्व सफू ब्वना द्वलंद्वः मनूत ब्रिटिस साम्राज्यपाखें बायावनेत तयार जुल। निक्वःगु कन्टिनेन्टल कंग्रेसं छगू कार्यदल दयेकल, गुकियात स्वतन्त्रताया घोषणा च्वइगु ज्या लःल्हातः। थ्व कार्यदलय् थमस जेफरसन, जोन एडम्स, बेन्जामिन फ्र्याङ्कलिन, रोजर शर्मन व रोबर्ट लिभिङ्स्टन दुथ्याःगु खः। थ्व कार्यदलयात 'कमिटी अफ फाइभ' (Committee of Five) धकाः म्हसीकिगु या। थ्व कमिटीइ जेफरसनयात हे मू मस्यौदा च्वइगु जिम्मेवारी बिल। जेफरसनया च्वइगु पहः बांलागुलिं वय्कःयात च्वयेगु ज्या ब्यूगु ख। जेफरसनं थःगु च्वसुइ यक्व दार्शनिक बिचारत दुथ्यानादिल, गुकी [[जोन लक]](John Locke) या प्रभाव खनेदु। == ल्हाचिं तइपिं == घोषणापत्रय् कंग्रेसया सकल ५६ गू दुजःतेसं हस्ताक्षर याःगु खः। थ्व हस्ताक्षर जुलाई व अगस्त १७७६ या दथुइ जूगु खः। दकलय् न्हापां व दकलय् तःधंक कंग्रेसया अध्यक्ष जोन ह्यानकक (John Hancock) नं हस्ताक्षर यानादिल। थ्व हस्ताक्षर फिलाडेल्फियाया 'स्टेट हाउस' (आःया इण्डिपेन्डेन्स हल) य् जूगु खः। हस्ताक्षर याइपिं मनूत थीथी पृष्ठभूमिपाखें वःगु खः, गथे कि अधिवक्ता, बनेज्यामि, चिकित्सक, व बुँथुवा। {| class="wikitable" style="width:70%; margin:auto;" |+ '''घोषणापत्रया छुं मू ल्हाचिं तइपिं''' |- style="background-color:#f2f2f2;" ! नां !! राज्य !! पेशा !! भूमिका |- | [[जन ह्यानकक]]|| म्यासेचुसेट्स || बनेज्यामि || कंग्रेसया अध्यक्ष, दकलय् न्हापां हस्ताक्षर याःम्ह |- | [[थमस जेफरसन]] || भर्जिनिया || वकिल / बुँथुवा || घोषणापत्रया मू च्वमि, लिपा अमेरिकाया ३म्ह राष्ट्रपति |- | [[जन एदम्स]] || म्यासेचुसेट्स || वकिल || कमिटी अफ फाइभया दुजः, लिपा अमेरिकाया २म्ह राष्ट्रपति |- | [[बेन्जामिन फ्र्याङ्कलिन]] || पेन्सिलभेनिया || सम्पादक / वैज्ञानिक || कमिटी अफ फाइभया दुजः, अमेरिकाया पलिस्थामि नेता |- | रोजर शर्मन || कनेटिकट || वकिल / राजनीतिज्ञ || स्वतन्त्रता घोषणा व अमेरिकी संविधानय् नं हस्ताक्षर याःम्ह |- | एडवर्ड रुटलेज || साउथ क्यारोलिना || वकिल || दकलय् म्हो उमेरया हस्ताक्षरकर्ता (२६ दँ) |} ल्हाचिं तइपिं सकल मनूयात देद्रोही (Traitors) कथं ब्रिटिश सरकारं फाँसी बी फइगु खतरा दुगु खः। तर उमिसं देशया स्वतन्त्रताया निंतिं थ्व तःधंगु जोखिम काल। थ्व ५६ म्ह मनूतय्त आः अमेरिकाया '[[संयुक्त राज्य अमेरिकाया पलिस्थामि अबुपिं|पलिस्थामि अबुपिं]]' (Founding Fathers) धका सम्मान याइ। ==स्वयादिसँ== * [[इतिहास]] [[पुचः:संयुक्त राज्य अमेरिका]] [[पुचः:इतिहास]] qdvrw8iyy9pxfygilf84h1notrjsp68 1121830 1121825 2026-07-06T00:42:21Z Eukesh 11 1121830 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपि|𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐳𑑂𑐰𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐟𑐵𑐫𑐵 𑐑𑑀𑐲𑐞𑐵}} '''संयुक्त राज्य अमेरिकाया स्वतन्त्रताया घोषणा''' (United States Declaration of Independence) छगू ऐतिहासिक राजनीतिक दस्ताबेज खः। थ्व दस्ताबेजं झिस्वंगू अमेरिकी उपनिवेशनं ब्रिटिस साम्राज्यपाखें थःपिंत स्वतन्त्र जूगु घोषणा यात। थ्व घोषणा [[जुलाई ४]], [[१७७६]] स आधिकारिक रूपं पिथंगु खः। थ्व दस्ताबेजयात [[फिलाडेल्फिया]]या निक्वःगु कन्टिनेन्टल कंग्रेसं (Second Continental Congress) स्वीकृत याःगु खः। थ्व घोषणाया मू च्वमि [[थमस जेफरसन]] (Thomas Jefferson) खः। थ्व दस्ताबेजं मनूया मौलिक अधिकार, स्वतन्त्रता व समानताया पक्षय् खँ ल्हात। थ्व घोषणां [[संयुक्त राज्य अमेरिका]]या पलिस्थाया दकलय् तःधंगु कानूनी व वैचारिक आधार दयेकल। थ्व दस्तावेजं हलिमया लोकतन्त्र व स्वतन्त्रता संग्रामयात तःधंगु प्रेरणा बिल। थ्व घोषणा धुंका ब्रिटिश साम्राज्य व उपनिवेशय् च्वंपिं अमेरिकनतेगु दथुइ स्वतन्त्रता संग्रामया ज्याझ्वः तच्वल। थ्व दस्तावेज हलिमया राजनीतिक इतिहासय् दकलय् महत्त्वपूर्ण व प्रभावकारी च्वसु दथुइ छगू दसिंया कथं कायेगु या। थ्व घोषणां सर्वभौमसत्ता जुजुया ल्हातय् मखुसें जनताया ल्हातय् दइ धइगु खँयात पलिस्था यात। == पृष्ठभूमि == स्वतन्त्रता घोषणा जुइ न्ह्यः अमेरिकाया झिस्वंगू उपनिवेश ब्रिटिश शासनया अधीनय् दयाच्वंगु खः। ग्रेट ब्रिटेनं थ्व उपनिवेशन थःगु आर्थिक फाइदाया निंतिं थीथी कर (Taxes) कयाच्वंगु खः। सन् १७६५ या स्ट्याम्प एक्ट (Stamp Act) व सन् १७६७ या टाउनशेंड एक्ट्स (Townshend Acts) थेंज्याःगु कानुनं अमेरिकी जनताय् तःधंगु असन्तोष ब्वलन। अमेरिकी जनताया मू नारा "प्रतिनिधित्व मदुसा कर मदु" (No taxation without representation) धइगु खः। ब्रिटिस संसदय् अमेरिकी उपनिवेशनया ग्वहालि वा प्रतिनिधित्व मदुगुलिं उमिसं कर पुलेत इन्कार यात। सन् १७७० या बोस्टन नरसंहार (Boston Massacre) व सन् १७७३ या बोस्टन टी पार्टी (Boston Tea Party) थेंज्याःगु घटनां अमेरिकन तं अझ अप्वया वन। थ्व हे कारणं ब्रिटिस सरकार व उपनिवेश दथुइ ख्याच्वः अप्वया सन् १७७५ स युद्ध सुरु जुल। न्हापा ला अमेरिकी जनता थःगु अधिकारया निंतिं जक ल्वाःगु खः, तर लिपा उमिसं पूर्ण स्वतन्त्रताया माग यात। [[थमस पेन]]या 'कमन सेन्स' (Common Sense) नांया सफू सन् १७७६ या सुरुइ पिहां वल, गुकिं स्वतन्त्रताया बिचारयात जनस्तरय् थ्यंकल। थ्व सफू ब्वना द्वलंद्वः मनूत ब्रिटिस साम्राज्यपाखें बायावनेत तयार जुल। निक्वःगु कन्टिनेन्टल कंग्रेसं छगू कार्यदल दयेकल, गुकियात स्वतन्त्रताया घोषणा च्वइगु ज्या लःल्हातः। थ्व कार्यदलय् थमस जेफरसन, जोन एडम्स, बेन्जामिन फ्र्याङ्कलिन, रोजर शर्मन व रोबर्ट लिभिङ्स्टन दुथ्याःगु खः। थ्व कार्यदलयात 'कमिटी अफ फाइभ' (Committee of Five) धकाः म्हसीकिगु या। थ्व कमिटीइ जेफरसनयात हे मू मस्यौदा च्वइगु जिम्मेवारी बिल। जेफरसनया च्वइगु पहः बांलागुलिं वय्कःयात च्वयेगु ज्या ब्यूगु ख। जेफरसनं थःगु च्वसुइ यक्व दार्शनिक बिचारत दुथ्यानादिल, गुकी [[जोन लक]](John Locke) या प्रभाव खनेदु। == ल्हाचिं तइपिं == घोषणापत्रय् कंग्रेसया सकल ५६ गू दुजःतेसं हस्ताक्षर याःगु खः। थ्व हस्ताक्षर जुलाई व अगस्त १७७६ या दथुइ जूगु खः। दकलय् न्हापां व दकलय् तःधंक कंग्रेसया अध्यक्ष जोन ह्यानकक (John Hancock) नं हस्ताक्षर यानादिल। थ्व हस्ताक्षर फिलाडेल्फियाया 'स्टेट हाउस' (आःया इण्डिपेन्डेन्स हल) य् जूगु खः। हस्ताक्षर याइपिं मनूत थीथी पृष्ठभूमिपाखें वःगु खः, गथे कि अधिवक्ता, बनेज्यामि, चिकित्सक, व बुँथुवा। {| class="wikitable" style="width:70%; margin:auto;" |+ '''घोषणापत्रया छुं मू ल्हाचिं तइपिं''' |- style="background-color:#f2f2f2;" ! नां !! राज्य !! पेशा !! भूमिका |- | [[जन ह्यानकक]]|| म्यासेचुसेट्स || बनेज्यामि || कंग्रेसया अध्यक्ष, दकलय् न्हापां हस्ताक्षर याःम्ह |- | [[थमस जेफरसन]] || भर्जिनिया || वकिल / बुँथुवा || घोषणापत्रया मू च्वमि, लिपा अमेरिकाया ३म्ह राष्ट्रपति |- | [[जन एदम्स]] || म्यासेचुसेट्स || वकिल || कमिटी अफ फाइभया दुजः, लिपा अमेरिकाया २म्ह राष्ट्रपति |- | [[बेन्जामिन फ्र्याङ्कलिन]] || पेन्सिलभेनिया || सम्पादक / वैज्ञानिक || कमिटी अफ फाइभया दुजः, अमेरिकाया पलिस्थामि नेता |- | रोजर शर्मन || कनेटिकट || वकिल / राजनीतिज्ञ || स्वतन्त्रता घोषणा व अमेरिकी संविधानय् नं हस्ताक्षर याःम्ह |- | एडवर्ड रुटलेज || साउथ क्यारोलिना || वकिल || दकलय् म्हो उमेरया हस्ताक्षरकर्ता (२६ दँ) |} ल्हाचिं तइपिं सकल मनूयात देद्रोही (Traitors) कथं ब्रिटिश सरकारं फाँसी बी फइगु खतरा दुगु खः। तर उमिसं देशया स्वतन्त्रताया निंतिं थ्व तःधंगु जोखिम काल। थ्व ५६ म्ह मनूतय्त आः अमेरिकाया '[[संयुक्त राज्य अमेरिकाया पलिस्थामि अबुपिं|पलिस्थामि अबुपिं]]' (Founding Fathers) धका सम्मान याइ। ==स्वयादिसँ== * [[इतिहास]] [[पुचः:संयुक्त राज्य अमेरिका]] [[पुचः:इतिहास]] bf2f6u53gtgd5h7le3mo45r06861spe 0 307307 1121823 2026-07-06T00:36:02Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[थोमस जेफरसन]] to [[थमस जेफरसन]] 1121823 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[थमस जेफरसन]] 0cj1fr74uw9x6lew5dq1ttaq3ii3wz1 2 307308 1121827 2026-07-06T00:39:20Z Eukesh 11 Eukesh moved page [[छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/जन एदम्स]] to [[𑐖𑐣 𑐊𑐡𑐩𑑂𑐳]] 1121827 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[𑐖𑐣 𑐊𑐡𑐩𑑂𑐳]] n5ce15gq98rhowax26mgt6oo4d66s0q 0 307309 1121831 2026-07-06T00:43:04Z Eukesh 11 न्हुगु पौ: {{देवनागरी|संयुक्त राज्य अमेरिकाया स्वतन्त्रताया घोषणा}} '''𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐳𑑂𑐰𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐟𑐵𑐫𑐵 𑐑𑑀𑐲𑐞𑐵''' (United States Declaration of Independence) 𑐕𑐐𑐹 𑐋𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳𑐶𑐎 𑐬𑐵𑐖𑐣𑐷𑐟𑐶𑐎 𑐡𑐳𑑂𑐟𑐵𑐧... 1121831 wikitext text/x-wiki {{देवनागरी|संयुक्त राज्य अमेरिकाया स्वतन्त्रताया घोषणा}} '''𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐳𑑂𑐰𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐟𑐵𑐫𑐵 𑐑𑑀𑐲𑐞𑐵''' (United States Declaration of Independence) 𑐕𑐐𑐹 𑐋𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳𑐶𑐎 𑐬𑐵𑐖𑐣𑐷𑐟𑐶𑐎 𑐡𑐳𑑂𑐟𑐵𑐧𑐾𑐖 𑐏𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐳𑑂𑐟𑐵𑐧𑐾𑐖𑑄 𑐗𑐶𑐳𑑂𑐰𑑄𑐐𑐹 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐷 𑐄𑐥𑐣𑐶𑐰𑐾𑐱𑐣𑑄 𑐧𑑂𑐬𑐶𑐚𑐶𑐳 𑐳𑐵𑐩𑑂𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫𑐥𑐵𑐏𑐾𑑄 𑐠𑑅𑐥𑐶𑑄𑐟 𑐳𑑂𑐰𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐑𑑀𑐲𑐞𑐵 𑐫𑐵𑐟। 𑐠𑑂𑐰 𑐑𑑀𑐲𑐞𑐵 [[𑐖𑐸𑐮𑐵𑐃 𑑔]], [[𑑑𑑗𑑗𑑖]] 𑐳 𑐁𑐢𑐶𑐎𑐵𑐬𑐶𑐎 𑐬𑐹𑐥𑑄 𑐥𑐶𑐠𑑄𑐐𑐸 𑐏𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐳𑑂𑐟𑐵𑐧𑐾𑐖𑐫𑐵𑐟 [[𑐦𑐶𑐮𑐵𑐜𑐾𑐮𑑂𑐦𑐶𑐫𑐵]]𑐫𑐵 𑐣𑐶𑐎𑑂𑐰𑑅𑐐𑐸 𑐎𑐣𑑂𑐚𑐶𑐣𑐾𑐣𑑂𑐚𑐮 𑐎𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐳𑑄 (Second Continental Congress) 𑐳𑑂𑐰𑐷𑐎𑐺𑐟 𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐏𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐑𑑀𑐲𑐞𑐵𑐫𑐵 𑐩𑐹 𑐔𑑂𑐰𑐩𑐶 [[𑐠𑐩𑐳 𑐖𑐾𑐦𑐬𑐳𑐣]] (Thomas Jefferson) 𑐏𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐳𑑂𑐟𑐵𑐧𑐾𑐖𑑄 𑐩𑐣𑐹𑐫𑐵 𑐩𑑁𑐮𑐶𑐎 𑐀𑐢𑐶𑐎𑐵𑐬, 𑐳𑑂𑐰𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐟𑐵 𑐰 𑐳𑐩𑐵𑐣𑐟𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐎𑑂𑐲𑐫𑑂 𑐏𑑃 𑐮𑑂𑐴𑐵𑐟। 𑐠𑑂𑐰 𑐑𑑀𑐲𑐞𑐵𑑄 [[𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵]]𑐫𑐵 𑐥𑐮𑐶𑐳𑑂𑐠𑐵𑐫𑐵 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐎𑐵𑐣𑐹𑐣𑐷 𑐰 𑐰𑐿𑐔𑐵𑐬𑐶𑐎 𑐁𑐢𑐵𑐬 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐮। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐳𑑂𑐟𑐵𑐰𑐾𑐖𑑄 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐮𑑀𑐎𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬 𑐰 𑐳𑑂𑐰𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐟𑐵 𑐳𑑄𑐐𑑂𑐬𑐵𑐩𑐫𑐵𑐟 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐥𑑂𑐬𑐾𑐬𑐞𑐵 𑐧𑐶𑐮। 𑐠𑑂𑐰 𑐑𑑀𑐲𑐞𑐵 𑐢𑐸𑑄𑐎𑐵 𑐧𑑂𑐬𑐶𑐚𑐶𑐱 𑐳𑐵𑐩𑑂𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐰 𑐄𑐥𑐣𑐶𑐰𑐾𑐱𑐫𑑂 𑐔𑑂𑐰𑑄𑐥𑐶𑑄 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐣𑐟𑐾𑐐𑐸 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐳𑑂𑐰𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐟𑐵 𑐳𑑄𑐐𑑂𑐬𑐵𑐩𑐫𑐵 𑐖𑑂𑐫𑐵𑐗𑑂𑐰𑑅 𑐟𑐔𑑂𑐰𑐮। 𑐠𑑂𑐰 𑐡𑐳𑑂𑐟𑐵𑐰𑐾𑐖 𑐴𑐮𑐶𑐩𑐫𑐵 𑐬𑐵𑐖𑐣𑐷𑐟𑐶𑐎 𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳𑐫𑑂 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐩𑐴𑐟𑑂𑐟𑑂𑐰𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐰 𑐥𑑂𑐬𑐨𑐵𑐰𑐎𑐵𑐬𑐷 𑐔𑑂𑐰𑐳𑐸 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐕𑐐𑐹 𑐡𑐳𑐶𑑄𑐫𑐵 𑐎𑐠𑑄 𑐎𑐵𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐫𑐵। 𑐠𑑂𑐰 𑐑𑑀𑐲𑐞𑐵𑑄 𑐳𑐬𑑂𑐰𑐨𑑁𑐩𑐳𑐟𑑂𑐟𑐵 𑐖𑐸𑐖𑐸𑐫𑐵 𑐮𑑂𑐴𑐵𑐟𑐫𑑂 𑐩𑐏𑐸𑐳𑐾𑑄 𑐖𑐣𑐟𑐵𑐫𑐵 𑐮𑑂𑐴𑐵𑐟𑐫𑑂 𑐡𑐂 𑐢𑐂𑐐𑐸 𑐏𑑃𑐫𑐵𑐟 𑐥𑐮𑐶𑐳𑑂𑐠𑐵 𑐫𑐵𑐟। == 𑐥𑐺𑐲𑑂𑐛𑐨𑐹𑐩𑐶 == 𑐳𑑂𑐰𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐟𑐵 𑐑𑑀𑐲𑐞𑐵 𑐖𑐸𑐂 𑐣𑑂𑐴𑑂𑐫𑑅 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐗𑐶𑐳𑑂𑐰𑑄𑐐𑐹 𑐄𑐥𑐣𑐶𑐰𑐾𑐱 𑐧𑑂𑐬𑐶𑐚𑐶𑐱 𑐱𑐵𑐳𑐣𑐫𑐵 𑐀𑐢𑐷𑐣𑐫𑑂 𑐡𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐏𑑅। 𑐐𑑂𑐬𑐾𑐚 𑐧𑑂𑐬𑐶𑐚𑐾𑐣𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐄𑐥𑐣𑐶𑐰𑐾𑐱𑐣 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐁𑐬𑑂𑐠𑐶𑐎 𑐦𑐵𑐂𑐡𑐵𑐫𑐵 𑐣𑐶𑑄𑐟𑐶𑑄 𑐠𑐷𑐠𑐷 𑐎𑐬 (Taxes) 𑐎𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑄𑐐𑐸 𑐏𑑅। 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑗𑑖𑑕 𑐫𑐵 𑐳𑑂𑐚𑑂𑐫𑐵𑐩𑑂𑐥 𑐊𑐎𑑂𑐚 (Stamp Act) 𑐰 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑗𑑖𑑗 𑐫𑐵 𑐚𑐵𑐄𑐣𑐱𑐾𑑄𑐜 𑐊𑐎𑑂𑐚𑑂𑐳 (Townshend Acts) 𑐠𑐾𑑄𑐖𑑂𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐎𑐵𑐣𑐸𑐣𑑄 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐷 𑐖𑐣𑐟𑐵𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐀𑐳𑐣𑑂𑐟𑑀𑐲 𑐧𑑂𑐰𑐮𑐣। 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐷 𑐖𑐣𑐟𑐵𑐫𑐵 𑐩𑐹 𑐣𑐵𑐬𑐵 "𑐥𑑂𑐬𑐟𑐶𑐣𑐶𑐢𑐶𑐟𑑂𑐰 𑐩𑐡𑐸𑐳𑐵 𑐎𑐬 𑐩𑐡𑐸" (No taxation without representation) 𑐢𑐂𑐐𑐸 𑐏𑑅। 𑐧𑑂𑐬𑐶𑐚𑐶𑐳 𑐳𑑄𑐳𑐡𑐫𑑂 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐷 𑐄𑐥𑐣𑐶𑐰𑐾𑐱𑐣𑐫𑐵 𑐐𑑂𑐰𑐴𑐵𑐮𑐶 𑐰𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐟𑐶𑐣𑐶𑐢𑐶𑐟𑑂𑐰 𑐩𑐡𑐸𑐐𑐸𑐮𑐶𑑄 𑐄𑐩𑐶𑐳𑑄 𑐎𑐬 𑐥𑐸𑐮𑐾𑐟 𑐂𑐣𑑂𑐎𑐵𑐬 𑐫𑐵𑐟। 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑗𑑗𑑐 𑐫𑐵 𑐧𑑀𑐳𑑂𑐚𑐣 𑐣𑐬𑐳𑑄𑐴𑐵𑐬 (Boston Massacre) 𑐰 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑗𑑗𑑓 𑐫𑐵 𑐧𑑀𑐳𑑂𑐚𑐣 𑐚𑐷 𑐥𑐵𑐬𑑂𑐚𑐷 (Boston Tea Party) 𑐠𑐾𑑄𑐖𑑂𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐑𑐚𑐣𑐵𑑄 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐣 𑐟𑑄 𑐀𑐗 𑐀𑐥𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐰𑐣। 𑐠𑑂𑐰 𑐴𑐾 𑐎𑐵𑐬𑐞𑑄 𑐧𑑂𑐬𑐶𑐚𑐶𑐳 𑐳𑐬𑐎𑐵𑐬 𑐰 𑐄𑐥𑐣𑐶𑐰𑐾𑐱 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐏𑑂𑐫𑐵𑐔𑑂𑐰𑑅 𑐀𑐥𑑂𑐰𑐫𑐵 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑗𑑗𑑕 𑐳 𑐫𑐸𑐡𑑂𑐢 𑐳𑐸𑐬𑐸 𑐖𑐸𑐮। 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵 𑐮𑐵 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐷 𑐖𑐣𑐟𑐵 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐀𑐢𑐶𑐎𑐵𑐬𑐫𑐵 𑐣𑐶𑑄𑐟𑐶𑑄 𑐖𑐎 𑐮𑑂𑐰𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐏𑑅, 𑐟𑐬 𑐮𑐶𑐥𑐵 𑐄𑐩𑐶𑐳𑑄 𑐥𑐹𑐬𑑂𑐞 𑐳𑑂𑐰𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐟𑐵𑐫𑐵 𑐩𑐵𑐐 𑐫𑐵𑐟। [[𑐠𑐩𑐳 𑐥𑐾𑐣]]𑐫𑐵 '𑐎𑐩𑐣 𑐳𑐾𑐣𑑂𑐳' (Common Sense) 𑐣𑐵𑑄𑐫𑐵 𑐳𑐦𑐹 𑐳𑐣𑑂 𑑑𑑗𑑗𑑖 𑐫𑐵 𑐳𑐸𑐬𑐸𑐂 𑐥𑐶𑐴𑐵𑑄 𑐰𑐮, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑑄 𑐳𑑂𑐰𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐟𑐵𑐫𑐵 𑐧𑐶𑐔𑐵𑐬𑐫𑐵𑐟 𑐖𑐣𑐳𑑂𑐟𑐬𑐫𑑂 𑐠𑑂𑐫𑑄𑐎𑐮। 𑐠𑑂𑐰 𑐳𑐦𑐹 𑐧𑑂𑐰𑐣𑐵 𑐡𑑂𑐰𑐮𑑄𑐡𑑂𑐰𑑅 𑐩𑐣𑐹𑐟 𑐧𑑂𑐬𑐶𑐚𑐶𑐳 𑐳𑐵𑐩𑑂𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫𑐥𑐵𑐏𑐾𑑄 𑐧𑐵𑐫𑐵𑐰𑐣𑐾𑐟 𑐟𑐫𑐵𑐬 𑐖𑐸𑐮। 𑐣𑐶𑐎𑑂𑐰𑑅𑐐𑐸 𑐎𑐣𑑂𑐚𑐶𑐣𑐾𑐣𑑂𑐚𑐮 𑐎𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐳𑑄 𑐕𑐐𑐹 𑐎𑐵𑐬𑑂𑐫𑐡𑐮 𑐡𑐫𑐾𑐎𑐮, 𑐐𑐸𑐎𑐶𑐫𑐵𑐟 𑐳𑑂𑐰𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐟𑐵𑐫𑐵 𑐑𑑀𑐲𑐞𑐵 𑐔𑑂𑐰𑐂𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐮𑑅𑐮𑑂𑐴𑐵𑐟𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑐵𑐬𑑂𑐫𑐡𑐮𑐫𑑂 𑐠𑐩𑐳 𑐖𑐾𑐦𑐬𑐳𑐣, 𑐖𑑀𑐣 𑐊𑐜𑐩𑑂𑐳, 𑐧𑐾𑐣𑑂𑐖𑐵𑐩𑐶𑐣 𑐦𑑂𑐬𑑂𑐫𑐵𑐒𑑂𑐎𑐮𑐶𑐣, 𑐬𑑀𑐖𑐬 𑐱𑐬𑑂𑐩𑐣 𑐰 𑐬𑑀𑐧𑐬𑑂𑐚 𑐮𑐶𑐨𑐶𑐒𑑂𑐳𑑂𑐚𑐣 𑐡𑐸𑐠𑑂𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐏𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑐵𑐬𑑂𑐫𑐡𑐮𑐫𑐵𑐟 '𑐎𑐩𑐶𑐚𑐷 𑐀𑐦 𑐦𑐵𑐂𑐨' (Committee of Five) 𑐢𑐎𑐵𑑅 𑐩𑑂𑐴𑐳𑐷𑐎𑐶𑐐𑐸 𑐫𑐵। 𑐠𑑂𑐰 𑐎𑐩𑐶𑐚𑐷𑐂 𑐖𑐾𑐦𑐬𑐳𑐣𑐫𑐵𑐟 𑐴𑐾 𑐩𑐹 𑐩𑐳𑑂𑐫𑑁𑐡𑐵 𑐔𑑂𑐰𑐂𑐐𑐸 𑐖𑐶𑐩𑑂𑐩𑐾𑐰𑐵𑐬𑐷 𑐧𑐶𑐮। 𑐖𑐾𑐦𑐬𑐳𑐣𑐫𑐵 𑐔𑑂𑐰𑐂𑐐𑐸 𑐥𑐴𑑅 𑐧𑐵𑑄𑐮𑐵𑐐𑐸𑐮𑐶𑑄 𑐰𑐫𑑂𑐎𑑅𑐫𑐵𑐟 𑐔𑑂𑐰𑐫𑐾𑐐𑐸 𑐖𑑂𑐫𑐵 𑐧𑑂𑐫𑐹𑐐𑐸 𑐏। 𑐖𑐾𑐦𑐬𑐳𑐣𑑄 𑐠𑑅𑐐𑐸 𑐔𑑂𑐰𑐳𑐸𑐂 𑐫𑐎𑑂𑐰 𑐡𑐵𑐬𑑂𑐱𑐣𑐶𑐎 𑐧𑐶𑐔𑐵𑐬𑐟 𑐡𑐸𑐠𑑂𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮, 𑐐𑐸𑐎𑐷 [[𑐖𑑀𑐣 𑐮𑐎]](John Locke) 𑐫𑐵 𑐥𑑂𑐬𑐨𑐵𑐰 𑐏𑐣𑐾𑐡𑐸। == 𑐮𑑂𑐴𑐵𑐔𑐶𑑄 𑐟𑐂𑐥𑐶𑑄 == 𑐑𑑀𑐲𑐞𑐵𑐥𑐟𑑂𑐬𑐫𑑂 𑐎𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐳𑐫𑐵 𑐳𑐎𑐮 𑑕𑑖 𑐐𑐹 𑐡𑐸𑐖𑑅𑐟𑐾𑐳𑑄 𑐴𑐳𑑂𑐟𑐵𑐎𑑂𑐲𑐬 𑐫𑐵𑑅𑐐𑐸 𑐏𑑅। 𑐠𑑂𑐰 𑐴𑐳𑑂𑐟𑐵𑐎𑑂𑐲𑐬 𑐖𑐸𑐮𑐵𑐃 𑐰 𑐀𑐐𑐳𑑂𑐟 𑑑𑑗𑑗𑑖 𑐫𑐵 𑐡𑐠𑐸𑐂 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐏𑑅। 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄 𑐰 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐎 𑐎𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐳𑐫𑐵 𑐀𑐢𑑂𑐫𑐎𑑂𑐲 𑐖𑑀𑐣 𑐴𑑂𑐫𑐵𑐣𑐎𑐎 (John Hancock) 𑐣𑑄 𑐴𑐳𑑂𑐟𑐵𑐎𑑂𑐲𑐬 𑐫𑐵𑐣𑐵𑐡𑐶𑐮। 𑐠𑑂𑐰 𑐴𑐳𑑂𑐟𑐵𑐎𑑂𑐲𑐬 𑐦𑐶𑐮𑐵𑐜𑐾𑐮𑑂𑐦𑐶𑐫𑐵𑐫𑐵 '𑐳𑑂𑐚𑐾𑐚 𑐴𑐵𑐄𑐳' (𑐁𑑅𑐫𑐵 𑐂𑐞𑑂𑐜𑐶𑐥𑐾𑐣𑑂𑐜𑐾𑐣𑑂𑐳 𑐴𑐮) 𑐫𑑂 𑐖𑐹𑐐𑐸 𑐏𑑅। 𑐴𑐳𑑂𑐟𑐵𑐎𑑂𑐲𑐬 𑐫𑐵𑐂𑐥𑐶𑑄 𑐩𑐣𑐹𑐟 𑐠𑐷𑐠𑐷 𑐥𑐺𑐲𑑂𑐛𑐨𑐹𑐩𑐶𑐥𑐵𑐏𑐾𑑄 𑐰𑑅𑐐𑐸 𑐏𑑅, 𑐐𑐠𑐾 𑐎𑐶 𑐀𑐢𑐶𑐰𑐎𑑂𑐟𑐵, 𑐧𑐣𑐾𑐖𑑂𑐫𑐵𑐩𑐶, 𑐔𑐶𑐎𑐶𑐟𑑂𑐳𑐎, 𑐰 𑐧𑐸𑑃𑐠𑐸𑐰𑐵। {| class="wikitable" style="width:70%; margin:auto;" |+ '''𑐑𑑀𑐲𑐞𑐵𑐥𑐟𑑂𑐬𑐫𑐵 𑐕𑐸𑑄 𑐩𑐹 𑐮𑑂𑐴𑐵𑐔𑐶𑑄 𑐟𑐂𑐥𑐶𑑄''' |- style="background-color:#f2f2f2;" ! 𑐣𑐵𑑄 !! 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 !! 𑐥𑐾𑐱𑐵 !! 𑐨𑐹𑐩𑐶𑐎𑐵 |- | [[𑐖𑐣 𑐴𑑂𑐫𑐵𑐣𑐎𑐎]]|| 𑐩𑑂𑐫𑐵𑐳𑐾𑐔𑐸𑐳𑐾𑐚𑑂𑐳 || 𑐧𑐣𑐾𑐖𑑂𑐫𑐵𑐩𑐶 || 𑐎𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐳𑐫𑐵 𑐀𑐢𑑂𑐫𑐎𑑂𑐲, 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐣𑑂𑐴𑐵𑐥𑐵𑑄 𑐴𑐳𑑂𑐟𑐵𑐎𑑂𑐲𑐬 𑐫𑐵𑑅𑐩𑑂𑐴 |- | [[𑐠𑐩𑐳 𑐖𑐾𑐦𑐬𑐳𑐣]] || 𑐨𑐬𑑂𑐖𑐶𑐣𑐶𑐫𑐵 || 𑐰𑐎𑐶𑐮 / 𑐧𑐸𑑃𑐠𑐸𑐰𑐵 || 𑐑𑑀𑐲𑐞𑐵𑐥𑐟𑑂𑐬𑐫𑐵 𑐩𑐹 𑐔𑑂𑐰𑐩𑐶, 𑐮𑐶𑐥𑐵 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑑓𑐩𑑂𑐴 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶 |- | [[𑐖𑐣 𑐊𑐡𑐩𑑂𑐳]] || 𑐩𑑂𑐫𑐵𑐳𑐾𑐔𑐸𑐳𑐾𑐚𑑂𑐳 || 𑐰𑐎𑐶𑐮 || 𑐎𑐩𑐶𑐚𑐷 𑐀𑐦 𑐦𑐵𑐂𑐨𑐫𑐵 𑐡𑐸𑐖𑑅, 𑐮𑐶𑐥𑐵 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑑒𑐩𑑂𑐴 𑐬𑐵𑐲𑑂𑐚𑑂𑐬𑐥𑐟𑐶 |- | [[𑐧𑐾𑐣𑑂𑐖𑐵𑐩𑐶𑐣 𑐦𑑂𑐬𑑂𑐫𑐵𑐒𑑂𑐎𑐮𑐶𑐣]] || 𑐥𑐾𑐣𑑂𑐳𑐶𑐮𑐨𑐾𑐣𑐶𑐫𑐵 || 𑐳𑐩𑑂𑐥𑐵𑐡𑐎 / 𑐰𑐿𑐖𑑂𑐘𑐵𑐣𑐶𑐎 || 𑐎𑐩𑐶𑐚𑐷 𑐀𑐦 𑐦𑐵𑐂𑐨𑐫𑐵 𑐡𑐸𑐖𑑅, 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐮𑐶𑐳𑑂𑐠𑐵𑐩𑐶 𑐣𑐾𑐟𑐵 |- | 𑐬𑑀𑐖𑐬 𑐱𑐬𑑂𑐩𑐣 || 𑐎𑐣𑐾𑐚𑐶𑐎𑐚 || 𑐰𑐎𑐶𑐮 / 𑐬𑐵𑐖𑐣𑐷𑐟𑐶𑐖𑑂𑐘 || 𑐳𑑂𑐰𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐟𑐵 𑐑𑑀𑐲𑐞𑐵 𑐰 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐷 𑐳𑑄𑐰𑐶𑐢𑐵𑐣𑐫𑑂 𑐣𑑄 𑐴𑐳𑑂𑐟𑐵𑐎𑑂𑐲𑐬 𑐫𑐵𑑅𑐩𑑂𑐴 |- | 𑐊𑐜𑐰𑐬𑑂𑐜 𑐬𑐸𑐚𑐮𑐾𑐖 || 𑐳𑐵𑐄𑐠 𑐎𑑂𑐫𑐵𑐬𑑀𑐮𑐶𑐣𑐵 || 𑐰𑐎𑐶𑐮 || 𑐡𑐎𑐮𑐫𑑂 𑐩𑑂𑐴𑑀 𑐄𑐩𑐾𑐬𑐫𑐵 𑐴𑐳𑑂𑐟𑐵𑐎𑑂𑐲𑐬𑐎𑐬𑑂𑐟𑐵 (𑑒𑑖 𑐡𑑃) |} 𑐮𑑂𑐴𑐵𑐔𑐶𑑄 𑐟𑐂𑐥𑐶𑑄 𑐳𑐎𑐮 𑐩𑐣𑐹𑐫𑐵𑐟 𑐡𑐾𑐡𑑂𑐬𑑀𑐴𑐷 (Traitors) 𑐎𑐠𑑄 𑐧𑑂𑐬𑐶𑐚𑐶𑐱 𑐳𑐬𑐎𑐵𑐬𑑄 𑐦𑐵𑑃𑐳𑐷 𑐧𑐷 𑐦𑐂𑐐𑐸 𑐏𑐟𑐬𑐵 𑐡𑐸𑐐𑐸 𑐏𑑅। 𑐟𑐬 𑐄𑐩𑐶𑐳𑑄 𑐡𑐾𑐱𑐫𑐵 𑐳𑑂𑐰𑐟𑐣𑑂𑐟𑑂𑐬𑐟𑐵𑐫𑐵 𑐣𑐶𑑄𑐟𑐶𑑄 𑐠𑑂𑐰 𑐟𑑅𑐢𑑄𑐐𑐸 𑐖𑑀𑐏𑐶𑐩 𑐎𑐵𑐮। 𑐠𑑂𑐰 𑑕𑑖 𑐩𑑂𑐴 𑐩𑐣𑐹𑐟𑐫𑑂𑐟 𑐁𑑅 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 '[[𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵𑐫𑐵 𑐥𑐮𑐶𑐳𑑂𑐠𑐵𑐩𑐶 𑐀𑐧𑐸𑐥𑐶𑑄|𑐥𑐮𑐶𑐳𑑂𑐠𑐵𑐩𑐶 𑐀𑐧𑐸𑐥𑐶𑑄]]' (Founding Fathers) 𑐢𑐎𑐵 𑐳𑐩𑑂𑐩𑐵𑐣 𑐫𑐵𑐂। ==𑐳𑑂𑐰𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑃== * [[𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳]] [[पुचः:𑐳𑑄𑐫𑐸𑐎𑑂𑐟 𑐬𑐵𑐖𑑂𑐫 𑐀𑐩𑐾𑐬𑐶𑐎𑐵]] [[पुचः:𑐂𑐟𑐶𑐴𑐵𑐳]] kmq1482aqf7od5nnxx0vtd9itour02j