Wikipedia newwiki https://new.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%82_%E0%A4%AA%E0%A5%8C MediaWiki 1.48.0-wmf.3 first-letter माध्यम विशेष खँलाबँला छ्येलेमि छ्येलेमि खँलाबँला विकिपिडिया विकिपिडिया खँलाबँला किपा किपा खँलाबँला मिडियाविकि मिडियाविकि खँलाबँला Template Template talk ग्वाहालि ग्वाहालि खँलाबँला पुचः पुचः खँलाबँला दबू दबू खँलाबँला TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 1324 1127255 1114006 2026-11-05T18:31:10Z InternetArchiveBot 22726 Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20261105) #IABot (v2.0.9.7) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]) 1127255 wikitext text/x-wiki {{नेपाललिपिपरिक्षण|छ्येलेमि:Eukesh/Auto/NepalScript/सहारा}} [[Image:Vegetation Africa.png|thumb|upright=1.3|The main biomes in Africa]] {{Infobox valley|name=Sahara|photo=Sahara real color.jpg|photo_caption=The Sahara taken by [[Apollo 17]] astronauts, 1972|map_caption=Geographical map of the Sahara|location=|region=|relief=|label=|label_position=|coordinates={{Coord | 23 | 13 | type:landmark_source:googlemaps_scale:30000000 | display= title,inline}}|coordinates_ref=<!-- Statistics -->|elevation=|elevation_m=|elevation_ft=|elevation_ref=|length=|width=|area=|depth=|type=|age=|topo=|traversed=|footnotes=<span style="float:left">'''Population'''{{space|5}}2,500,000<ref name=brit/></span> <!-- Below -->|map_size=}} '''सहारा''' उत्तर अफ्रिकाय् दयाच्वंगु छगू मरुभूमि ख। {{Convert|9200000|km2}} नापं थ्व हलिंया दकलय् तःधंगु क्वाः मरुभूमि ख व समग्र मरुभूमिइ स्वंगुगु दकलय् तःधंगु मरुभूमि ख, थ्व मरुभूमि [[एन्टार्टिका|एन्टार्क्टिका]] व उत्तरी आर्कटिक स्वया जक्क चिधं। <ref>{{Cite journal|title=Detection and Analysis of an Amplified Warming of the Sahara Desert}}</ref> <ref name="geology.com">{{Cite web|url=http://geology.com/records/largest-desert.shtml|title=Largest Desert in the World}}</ref> <ref name="Size and Population of Sahara">{{Cite web|title=Is the World Full or Empty?|url=http://storymaps.esri.com/stories/2013/full-and-empty/}}</ref> "सहारा" नां अरबी खँग्वलं वःगु ख। थ्व छगू बहुवचनवाची खँग्वः ख गुकिया अर्थ "मरुभूमि" ख। <ref>{{Cite web|url=http://online.ectaco.co.uk/main.jsp?do=e-services-dictionaries-word_translate1&status=translate&lang1=23&lang2=ar&source_id=2119140|title=English-Arabic online dictionary|publisher=Online.ectaco.co.uk|date=28 December 2006}}</ref> <ref>{{Cite book|title=A Dictionary of Modern Written Arabic (Arabic-English)|publisher=Otto Harrassowitz}}</ref> <ref>{{Cite book|title=al-Mawrid: Qāmūs 'Arabī-Inklīzī|year=2006|url=https://archive.org/details/unknown0000unse_e4d3|publisher=Dār al-'Ilm lil-Malāyīn}}</ref> मरुभूमिं उत्तरी अफ्रिकाया यक्व भागय् दयाच्वंगु दु। [[मेडिटेरेनियन सागर|भूमध्यसागरया]] तटय् उर्वर क्षेत्र, मघरेबया एटलस पर्वत, व [[मिस्र|इजिप्ट]] व [[सुदान|सुडानया]] [[नाइल खुसि|नाइल स्वनिगः]]यात त्वःताः सकल उत्तरी अफ्रिका थ्व मरुभूमिइ ला। थ्व मरुभूमि पूर्वय् लाल सागर व उत्तरय् भूमध्यसागरं पश्चिमय् [[एट्लान्टिक महासागर|एटलान्टिक महासागर]] तक्क थ्यनाच्वंगु दु, पश्चिमय् बुलुहुँ मरुभूमिं तटीय मैदानय् हिलावनि। थ्व मरूभूमिया दक्षिणय् साहेल अर्ध-शुष्क उष्णकटिबंधीय सभानाया छहाकः, [[नाइजर खुसि|नाइजर खुसिया]] स्वनिगः व सब-सहारा अफ्रिकाया सुडान क्षेत्र ला। सहारायात यक्व क्षेत्रय् बायेछिं, गुकिलि पश्चिमी सहारा, मध्य अहग्गर पर्वत, तिबेस्ती पर्वत, ऐर पर्वत, टेनेरे मरुभूमि व लिबियाया मरुभूमि ला। यक्व सलंसः दँ निसें सहारा २०,००० दँया चक्रय् <ref>{{Cite news|last=Chu|first=Jennifer|title=A "pacemaker" for North African climate|url=http://news.mit.edu/2019/study-regulating-north-african-climate-0102|publisher=MIT News|date=2 January 2019}}</ref> पृथ्वीया धुरीया हिला (लगभग २६,००० दँ)या पूर्वाग्रहया कारणं मरुभूमि व सभाना घाँय् भूमिया दथुइ हिलाच्वंगु दु। पृथ्वीया धुरी हिलेबिले सूर्द्यःया जःया मात्रा हिली व उत्तर अफ्रिकी मन्सुनया थाय् हिली। == भूगोल == [[किपा:Vegetation_Africa.png|thumb| अफ्रिकाया मू बायोम]] [[किपा:Sahara_satellite_hires.jpg|thumb| नासा वर्ल्डविन्डं २००२ या सहाराया भूउपग्रहया किपा]] सहारा [[अल्जेरिया]], [[चाड]], [[मिस्र|इजिप्ट]], [[लिब्या|लिबिया]], [[माली]], [[माउरी तानिया|मौरिटानिया]], [[नाइजर]], पश्चिमी सहारा व [[सुदान|सुडानया]] तःधंगु भाग व दक्षिणी [[मोरक्को]] व [[ट्युनिसिया|ट्युनिसियाया]] छुं भागय् ला। थुकिं {{Convert|9|e6km2|sqmi}} कःघाइ, थ्व अफ्रिकी महादेशया ३१% क्षेत्र ख। यदि दक्वं लागाय् {{Convert|250|mm|in}} स्वयां म्ह्व औसत वार्षिक वा थाय्यात ल्या खायेगु खःसा, सहाराया क्षेत्रफल {{Convert|11|e6km2|sqmi}} जुइ । थ्व अफ्रिकी विशाल फिजियोग्राफिक विभागया स्वंगु बिस्कं फिजियोग्राफिक प्रान्तय् छगू ख। सहारा थुलि तःधं व चकंगु दु कि सैद्धान्तिक रुपं मेमेगु नगुलिं स्वःसा पृथ्वीया सतहया विशेषताया रुपय् थुकियात लुइके फइ । <ref>{{Cite journal|title=Exocartographer: A Bayesian Framework for Mapping Exoplanets in Reflected Light|last=Farr|first=Ben}}</ref> सहारा मू कथं चट्टानी हमादा (चट्टानी पठार) क्षेत्र ख। सामान्य विश्वासया विपरित ergs (समुद्री फि – फिया द्युनं त्वपुयातःगु तःधंगु थाय् ) थ्व मरुभूमिया छगू चिधंगु भाग जक ख। <ref>{{Cite web|title=Journey through a stunning diversity of cultures and sounds in the Sahara Desert|url=https://www.abc.net.au/listen/programs/passenger/passenger-sahara-cultures-and-sounds/103948632}}</ref> तर यक्व बालुवाया डुन {{Convert|180|m}} तजाः । वायु वा दुर्लभ वर्षां मरुभूमिया विशेषतायात आकार बी: फिया टिला, टिलाया बुँ, फिया समुद्र, ल्वहंया पठार, गिट्टीया मैदान ( ''reg'' ), सुख्खा उपत्यका ( ''wadi'' ), सुख्खा पुखु ( ''oued'' ), व चिकंया समतल ( ''shatt'' वा ''chott'' )। असामान्य भूमिरुपय् मौरिटानियाया रिचाट संरचना दुथ्याः । यक्व गालं बायातःगु पर्वः व ज्वालामुखी, मरुभूमिं थहां वइ, गुकिलि ऐर पर्वत, अहाग्गर पर्वत, सहारान एटलस, तिबेस्ती पर्वत, अद्रार डेस इफोरास, व लाल सागर पर्वत ला । सहाराया दकलय् तजाःगु च्वका एमी कौसी ख। थ्व उत्तरी चाडया तिबेस्ती झ्वलय् लाःगु छगू ज्वालामुखी ख। मध्य सहारा हाइपरएरिड (तसकं गनाच्वंगु) दु, गुकिलि म्हो जक स्वांमा दु। मरुभूमिया उत्तरी व दक्षिणी सिथय् उच्चभूमि नापं, विरल घाँय् व मरुभूमिया झाःया क्षेत्र दु, वादीइ सिमा व तजाःगु झाः दु, गन खःसु मुनि। मध्य, अतिशुष्क क्षेत्रय् मरुभूमिया यक्व उपविभाजन दु: तानेजरौफ्त, टेनेरे, लिबियाया मरुभूमि, पूर्वी मरुभूमि, न्युबियन मरुभूमि आदि। थुगु तसकं शुष्क थासय् यक्व दँ तक वा वइमखु। उत्तरय् सहारा इजिप्ट व लिबियाया छुं भागय् [[मेडिटेरेनियन सागर|भूमध्यसागरया]] क्षेत्रय् थ्यं। सहारा उत्तरी अफ्रिकाया भूमध्यसागरीय गुं, सिं-बुं, व स्क्रब इको-क्षेत्रया सीमाय् ला। थ्व फुक्कं थासय् भूमध्यसागरीय जलवायु दूगु विशेषता दु। फ्र्याङ्क ह्वाइट व भूगोलविद् रोबर्ट क्यापोट-रेया वनस्पति मापदण्ड कथं <ref name="Grove1958">{{Cite journal|author=Grove, A.T.|year=2007|title=The Ancient Erg of Hausaland, and Similar Formations on the South Side of the Sahara}}</ref> <ref name="Bisson2003">{{Cite book|author=Bisson, J.|year=2003|title=Mythes et réalités d'un désert convoité: le Sahara|publisher=L'Harmattan|language=fr}}</ref> सहाराया उत्तरी सीमा ताय्​गः सिमा सयेकेगु उत्तरी सीमा व एस्पार्तो घांय् बुइगु दक्षिणी सीमा ख। थ्व घांय् भूमध्यसागरीय मघरेब व आइबेरियाय् बुइ। उत्तरी सीमा नं {{Convert|100|mm|in}} वार्षिक वर्षा जुइगु आइसोहेत नाप ज्वःलाः। <ref name="Walton2007">{{Cite book|author=Walton, K.|year=2007|title=The Arid Zones|publisher=Aldine}}</ref> दक्षिणय् सहाराया सीमा साहेल ख, थ्व छगू सुख्खा उष्णकटिबंधीय सभानाया हाकः ख गुकिलि ताल्लाःगु वा वइगु मौसम दु। थ्व अफ्रिकाया पूर्व निसें पश्चिम तक्क न्यनाच्वंगु दु। सहाराया दक्षिणी सीमा वनस्पति कथं ''कोर्नुलाका मोनाकान्था'' ( चेनोपोडियासीया गंगु मौसमय् ह्वइगु दुजः)या दक्षिणी सीमां वा साहेलया विशिष्ट घाँय् ''सेन्क्रस बाइफ्लोरसया'' उत्तरी सीमां क्यनि। <ref name="Grove1958">{{Cite journal|author=Grove, A.T.|year=2007|title=The Ancient Erg of Hausaland, and Similar Formations on the South Side of the Sahara}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFGrove,_A.T.Nicole2007">Grove, A.T.; Nicole (2007) [1958]. "The Ancient Erg of Hausaland, and Similar Formations on the South Side of the Sahara". ''The Geographical Journal''. '''124''' (4): <span class="nowrap">528–</span>533. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.2307/1790942|10.2307/1790942]]. [[JSTOR (identifier)|JSTOR]]&nbsp;[https://www.jstor.org/stable/1790942 1790942].</cite></ref> <ref name="Bisson2003">{{Cite book|author=Bisson, J.|year=2003|title=Mythes et réalités d'un désert convoité: le Sahara|publisher=L'Harmattan|language=fr}}<cite class="citation book cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true" id="CITEREFBisson,_J.2003">Bisson, J. (2003). ''Mythes et réalités d'un désert convoité: le Sahara'' (in French). L'Harmattan.</cite> [[Category:CS1 French-language sources (fr)]]</ref> जलवायु मापदण्ड कथं, सहाराया दक्षिणी सीमा {{Convert|150|mm|in}} वार्षिक वर्षाया isohyet दु (थ्व दीर्घकालीन औसत ख, छाय् धाःसा वार्षिक वर्षा दँय्-दच्छि पाइ)। <ref name="Walton2007">{{Cite book|author=Walton, K.|year=2007|title=The Arid Zones|publisher=Aldine}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFWalton,_K.2007">Walton, K. (2007). ''The Arid Zones''. Aldine. [[ASIN (identifier)|ASIN]]&nbsp;[https://www.amazon.com/dp/B008MR69VM B008MR69VM].</cite></ref> सहाराय् दूगु महत्त्वपूर्ण नगरय् नोउआकचोट, माउरितानियाया राजधानी; अल्जेरियाय् तमनरसेट, ओउआर्ग्ला, बेचार, हसी मेसाउद, घरदैया, व एल ओउएद ; मालीया तिम्बुक्तु, नाइजरया अगाडेज, लिबियाया घाट, व चाडय् फाया-लार्जौ ला। == पिनेयागु स्वापुतः == {{Commonscat|Sahara}} * [https://web.archive.org/web/20050206181124/http://www.sahara-overland.com/routes/index.htm Trans-Sahara routes] * [https://moroccotabiartetours.com Sahara pictures from Algerian UN Permanent Mission website] * [https://web.archive.org/web/20111127130856/http://www.sahara-nature.com/index.php Flora and Fauna of the Sahara] ==लिधंसा== {{लिधंसा|}} {{Deserts}} [[पुचः:मरुभूमि]] [[पुचः:Coordinates on Wikidata]] t232cov7cmiu0v9cxih4tpmp2bl4ijq