Wikibooks
nlwikibooks
https://nl.wikibooks.org/wiki/Hoofdpagina
MediaWiki 1.48.0-wmf.3
first-letter
Media
Speciaal
Overleg
Gebruiker
Overleg gebruiker
Wikibooks
Overleg Wikibooks
Bestand
Overleg bestand
MediaWiki
Overleg MediaWiki
Sjabloon
Overleg sjabloon
Help
Overleg help
Categorie
Overleg categorie
Transwiki
Overleg transwiki
Wikijunior
Overleg Wikijunior
TimedText
TimedText talk
Module
Overleg module
Event
Event talk
Help:Afbeeldingen
12
2572
432042
432040
2026-11-06T12:44:31Z
JopkeB
18060
Redactie
432042
wikitext
text/x-wiki
{{Wiu3|JopkeB}}
{{Helpmenu}}
== Inleiding ==
Bij boeken horen natuurlijk afbeeldingen en andere media, ook in Wikibooks. Op deze Help-pagina wordt uitgelegd welke media je wel en niet mag gebruiken, hoe je zelfgemaakte media kunt gebruiken en hoe je media op de juiste plaats in een pagina in Wikibooks plaatst.
==De schatkamer Wikimedia Commons==
[[commons:Hoofdpagina|Wikimedia Commons]], of kortweg 'Commons', is één van de zusterprojecten van Wikipedia. Het is bedoeld als een centrale verzamelplaats voor mediabestanden, zoals afbeeldingen, geluidsbestanden en videobestanden.
Voor het plaatsen van afbeeldingen in een Wikiboek kun je gebruik maken van Commons. En dat is helemaal geen straf! Op dit ogenblik (oktober 2026) bevat deze mediabank ca. 150 miljoen items. Er is dus keuze te over: afbeeldingen, foto's, tekeningen (ook technische tekeningen), animaties, video's, geluidsfragmenten... Over bijna elk onderwerp dat je maar kunt verzinnen en afkomstig uit de hele wereld en daarbuiten (NASA!), van amateur-fotografen tot professionals. Bekijk [[Handboek Wikimedia Commons#Voorbeelden van media in Commons|Voorbeelden van media in Commons]] voor een indicatie van wat Commons allemaal te bieden heeft.
En als je niet kunt vinden wat je zoekt, kun je zelfgemaakte media uploaden om te gebruiken in een wikiboek.
== Hoe vind je die ene afbeelding, foto... die je nodig hebt in deze enorme mediabank? ==
Door de overvloed aan beeldmateriaal is het niet altijd even gemakkelijk om precies te vinden wat je zoekt, maar hieronder staan enkel aanwijzingen. De voertaal op Commons is Engels, houd daarmee rekening bij het zoeken.
* Typ op de [[commons:Main Page|hoofdpagina]] een zoekterm in het zoekveld in en stuur vervolgens de zoekresultaten bij. Wil je iets over "de Vrede van Utrecht" vinden type dan bijvoorbeeld 'Peace Utrecht' in. Klik op een afbeelding die het dichtste komt bij wat je zoekt. Klik daar op en klik door naar het bestand van die afbeelding. Onderaan zie je dan categorieën staan die je verder kunnen helpen. Bij de resultaten zie je dan ergens onder andere de category 'Treaty of Utrecht' en hierin staan een heel aantal mogelijke mediabestanden over het onderwerp.
* Ook kun je via de category-structuur zoeken. Klik op de [[commons:Main Page|hoofdpagina]] op het gewenste hoofdonderwerp (onderaan, onder Inhoud). Als je voor je cursus biologie een schema zoekt over meiose dan kan dat door achtereenvervolgens ''Biologie – Subfields of biology - Cell biology – Cell cycle - Meiosis'' te klikken.
* Of zoek via {{Wp|Wikipedia|Wikipedia}}. Typ bijvoorbeeld 'orkaan Katrina' in. Daar kun je al een geschikte foto vinden of iets wat daar op lijkt. Klik dan door op de foto naar het bestand. Onderaan in dat bestand staan geschikte categorieën. Klik daar op om soortgelijke media te vinden. Als je op deze manier niets geschiks vindt: klik vanaf de Nederlandse Wikipedia door naar de Engelstalige Wikipedia en klik daar op een foto die je aanstaat. Via de weblink achter die foto kun je dan dikwijls weer de category vinden waarin meer van deze foto's voorkomen.
Zie [[Handboek Wikimedia Commons/Deel I Basis#Zoeken]] voor meer zoektips.
== Uploaden van media ==
Als je geen afbeelding of andere mediasoort kunt vinden die je zoekt, kun je een zelfgemaakt medium uploaden. Hiervoor heb je een Wikimedia-account nodig, zoals die voor Wikibooks. Zie [[Handboek Wikimedia Commons/Uploaden]] voor een stapsgewijze aanpak.
Het grote voordeel van Commons is dat alle Wikimediaprojecten gebruik kunnen maken van de daar geüploade bestanden. Zo kan jouw afbeelding dus bijvoorbeeld ook gebruikt worden in de Duitstalige Wikibooks, of de Nederlandstalige Wikipedia.
=== Auteursrechten en licenties ===
Op Commons mogen alleen afbeeldingen worden geplaatst waarop geen auteursrecht rust of waarvan de uploader de maker is. ''Fair use'' is daar niet toegestaan evenmin als plaatjes waarop auteursrecht berust, maar waarvoor je persoonlijke toestemming hebt gekregen het te gebruiken. Toestemming moet wereldwijd gelden, ook voor commercieel gebruik en voor het maken van aanpassingen; èn de toestemming moet schriftelijk zijn verleend.
Je mag dus beslist niet zomaar een afbeelding, filmpje of ander medium van internet plukken en die uploaden! In de regel rust er auteursrecht op elke foto en ander medium dat op internet staat, óók als dat niet expliciet staat vermeld. De editors en moderatoren op Commons letten daar streng op! Als de auteursrechten niet kloppen, wordt het bestand subiet weer verwijderd. In het Handboek staat precies wat wel en niet mag.
Bij elk bestand moet een bepaalde "licence" worden vermeld, waaronder het bestand wordt gepubliceerd, en dat het gebruik ervan regelt: een gebruiksrecht-formule, in normale taal. Er zijn diverse licenties in omloop; op [[commons:Commons:Auteursrecht sjablonen|Commons:Auteursrecht sjablonen]] staat een opsomming en een beschrijving van de reikwijdte ervan. Of volg [[Handboek Wikimedia Commons/Uploaden#Stap 7: Uploaden van een afbeelding|Stap 7 van het upload-proces in het Handboek]], daar staan meer tags vermeld.
Opgemerkt wordt dat bij alle geaccepteerde licenties het commercieel gebruik van een afbeelding uitdrukkelijk wordt toegestaan èn dat afgeleide werken zijn toegestaan. De meest voorkomende "tags" zijn [https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.nl CC-BY-SA 4.0] (waarmee wordt aangegeven dat de maker wil dat derden die het werk gebruiken, de maker van het werk vermeldenen) en [https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/legalcode.nl PD] (public domain).
'''Let op: ben je er niet zeker of afbeelding vrij is van auteursrechten (copyright) neem dan eerst een kijkje bij [[Wikibooks:Beleid voor gebruik van afbeeldingen]]! Afbeeldingen waar auteursrecht op rust mogen niet gebruikt worden en zullen verwijderd worden!''' Schending van copyright is strafbaar! Door rechtszaken tegen copyright-overtredingen kan de Wikimedia-organisatie in grote problemen komen!
Mocht je tegen de Commons-etiquette zondigen, dan zul je daar door een moderator op gewezen worden. Als een onduidelijke of niet-toegestane auteursrecht-situatie te lang duurt, zal uw bijdrage echter verwijderd worden.
=== Overige aandachtspunten ===
Verder wordt het op prijs gesteld als je je afbeelding in een of meer categorieën plaatst. Er zijn enkele duizenden categorieën, dus er zal vast wel een toepasselijke bij zitten.
Met materiaal dat door '''Artificial Intelligence''' is gemaakt is men op Commons niet blij. Zie [[c:Commons:AI-generated media|Commons:AI-generated media]] (klik bovenaan op Nederlands voor de Nederlandstalige versie) voor de regels. En zelfs als je je aan de regels houdt, kan het gebeuren dat je bestand wordt verwijderd, zelfs als die is opgenomen in een wikiboek. In dat geval kun je overwegen om een door AI gemaakt bestand hier op Wikibooks te laten uploaden. Vraag een [[Wikibooks:Moderator|moderator]] om raad (dat kan ook in de Lerarenkamer).
== Gebruik van media uit Wikimedia Commons ==
In deze paragraaf staat hoe je een afbeelding of ander medium uit Wikimedia Commons kunt plaatsen in een wikiboek. De beschrijving geeft voorbeelden van afbeeldingen, voor andere media geldt dezelfde methode. Zie [[Handboek Wikimedia Commons/Deel I Basis#Gebruiken|Bestanden hergebruiken]] (in het Handboek Wikimedia Commons) voor een algemene inleiding.
=== Een afbeelding plaatsen in een wikiboek ===
We gebruiken steeds [[c:File:Aardhommel kleine.jpg|File:Aardhommel kleine.jpg]] als voorbeeld. <br>
Een afbeelding invoegen is heel eenvoudig:<br>
# Ga naar het bestand in Commons.
# Kopieer de bestandsnaam (in dit geval <code>File:Aardhommel kleine.jpg</code>).
# Ga naar de pagina in Wikibooks waar je de afbeelding wilt plaatsen, klik op Bewerken en typ op de juiste plaats:
<nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg]]</nowiki>
Dit geeft:
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg]]
Let op:
* In Wikibooks is het gewenst om niet "File" uit Commons te gebruiken, maar die term te overschrijven met "Afbeelding" of "Bestand". Houd er rekening mee om geen dubbele Afbeelding:Afbeelding: te schrijven en let op hoofd-en kleine letters. Let er ook op dat je de bestandsextentie van de afbeelding correct vermeld. (.jpg, .png enz.)
* Op deze manier is er geen onderschrift.
* Op deze manier verschijnt de afbeelding groot in beeld. Als dat niet de bedoeling is: herschaal de afbeelding.
=== Een afbeelding herschalen ===
Vaak zijn afbeeldingen te groot voor in het artikel. Dit is geen probleem, het is ook niet de bedoeling dat je zelf die afbeelding in Commons gaat verkleinen. De MediaWiki-software kan dat heel gemakkelijk zelf doen. Bovendien kunnen geïnteresseerden de foto dan nog steeds in volledige grootte bekijken als ze dat willen (door er op te klikken). Zoiets heet een '''thumbnail'''.
==== Manier 1: via ''Delen'' ====
Kopieer in Commons niet de bestandsnaam, maar klik op <code>Delen</code> en kopieer de link onder "Gebruik dit bestand op een wiki", in dit geval <code><nowiki>[[File:Aardhommel kleine.jpg|thumb|Aardhommel kleine]]</nowiki></code>. Plak die als <code><nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel kleine.jpg|thumb|Aardhommel kleine]]</nowiki></code>op de betreffende pagina. Dit geeft een kleinere afbeelding aan de rechterkant:
[[Afbeelding:Aardhommel kleine.jpg|thumb|Aardhommel kleine]]
{{Clear both}}
Merk op:
# Het bijschrift van de afbeelding wordt nu automatisch vermeld.
# De breedte is vast, de lengte varieert met het formaat van de afbeelding. Als de afbeelding in de breedte is, zal hij kleiner overkomen dan een afbeelding in de lengte (die langgerekt is).
==== Manier 2: via ''pixels'' ====
Stel: we willen de afbeelding verkleinen tot 100 [[w:Pixel|pixels]], dan plakken we <code>|100px</code> achter de bestandsnaam:
<code><nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|100px]]</nowiki></code>. Dat geeft dan: <br>
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|100px]]
Merk op:
# De afbeelding staat weer links omdat er geen "thumb" in de wikicode is vermeld.
# Het herschalen van afbeeldingen gebeurt op de server van Wikibooks zelf. Dit betekent dat bij een grote afbeelding de gebruiker de grote afbeelding zelf niet binnenhaalt, maar de verkleinde versie. Hierdoor hoeft de bezoeker van de pagina minder lang te wachten op het laden van de afbeelding.
# Het is in het algemeen niet wenselijk een afbeelding te vergroten, dit komt de beeldkwaliteit niet ten goede.
===== Manier 2a: via ''horizontale èn verticale pixels'' =====
Het ook mogelijk om niet alleen een maximum breedte op te geven, maar ook een maximum hoogte. De server zal dan automatisch de afbeelding herschalen zodat hij beide grenzen niet overschrijdt.
Een voorbeeld: maximum horizontaal 50 pixels en verticaal 70 pixels: <code><nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|50x70px]]</nowiki></code> geeft: <br>
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|50x70px]]
Bij deze functie is de kleinste grens maatgevend. Dus: <code><nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|50x200px]]</nowiki></code>
levert nog steeds dezelfde maat afbeelding:<br>
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|50x200px]]
===== Manier 1b: via ''Delen'' en pixels =====
We kunnen de wikicode met "thumb" ook combineren met pixels: <code><nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel kleine.jpg|thumb|150px|Aardhommel kleine]]</nowiki></code> geeft opnieuw een afbeelding aan de rechterkant, maar dan iets kleiner:
[[Afbeelding:Aardhommel kleine.jpg|thumb|150px|Aardhommel kleine]]
'''Opmerking:''' De algemene regel in een wiki is om alle afbeeldingen op een pagina dezelfde grootte mee te geven, meestal als "thumb" zonder pixels. Afwijken kan als er naar de mening van de auteur een goede reden voor is.
{{Clear both}}
=== Alternatieve tekst ===
Net zoals bij elke gewone Wiki-link kun je ook hier alternatieve tekst toevoegen:
<nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|200px|Klik hier voor een mooie afbeelding van de kleine aardhommel]]</nowiki>
Geeft (zie foto rechts): [[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|200px|Klik hier voor een mooie afbeelding van de kleine aardhommel]]
Opmerkingen:
* Het onderschrift staat altijd aan het eind van de wikicode, tussen een "|" en "]]".
* Bij een eigen bijschrift moet er "thumb" in de wikicode staan; dan kan ook de grootte worden aangepast.
{{Clear both}}
'''Alternatieve tekst met frame'''<br>
Als de afbeelding niet herschaald moet worden, maar wel bijschrift moet krijgen, gebruik dan ''frame'' i.p.v. ''thumb''. Een voorbeeld:
<nowiki>[[Afbeelding:Berchemse Boterkoekjes.png|frame|Dit zijn Berchemse boterkoekjes]]</nowiki>
[[Afbeelding:Berchemse Boterkoekjes.png|frame|Dit zijn Berchemse boterkoekjes]]
Het resultaat staat rechts.
<br style="clear: right;">
=== Enkel een link naar een afbeelding en beschrijving plaatsen ===
Soms komt het voor dat er enkel een link naar een afbeelding - of een geluidsfragment of film - nodig is, zonder dat de afbeelding in de tekst zelf geplakt wordt. Dat kan bijvoorbeeld nodig zijn als je op een overlegpagina een foto wilt bespreken. Dit werkt zo:
<nowiki>[[:Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg]]</nowiki>
(let op de dubbelepunt na de '''<nowiki>[[</nowiki>''' blokhaken).<br>
Dit geeft: [[:Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg]].
== Links/rechts/gecentreerd ==
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|100px|left|Kleine aardhommel]]
Het is mogelijk om een afbeelding links, rechts of gecentreerd uit te lijnen door de parameter ''left'', ''right'' of ''center'' aan de afbeelding mee te geven (altijd vóór de beschrijving).
<nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|100px|left|Kleine aardhommel]]</nowiki>
Het resultaat staat nu links.
Ook kun je ervoor zorgen dat er langs een afbeelding geen tekst wordt weergegeven, door de parameter ''none'' mee te geven.
<nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|100px|none|Kleine aardhommel]]</nowiki>
geeft: [[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|100px|none|Kleine aardhommel]] Deze tekst loopt dus niet naast de afbeelding, maar begint er onder.
==Meerdere afbeeldingen in één kader==
Met behulp van het sjabloon:Afbeelding combi kun je meerdere afbeeldingen (maximaal 16) in één kader onder elkaar zitten. Daarbij kun je elke afbeelding van een eigen bijschrift voorzien, de breedte van de figuren aanpassen en het geheel links of rechts van de pagina plaatsen. Voor de precieze code, zie [[Sjabloon:Afbeelding combi]].
'''Voorbeeld'''<br>
<pre>{{Afbeelding combi
| align=left
| afb1 = Irrigation dripper.jpg
| caption1 = Modern druppelsysteem.
| afb2 = Irrigation dripper.jpg
| caption2 = Idem.
}}</pre>
{{Afbeelding combi
| align=left
| afb1 = Irrigation dripper.jpg
| caption1 = Modern druppelsysteem.
| afb2 = Irrigation dripper.jpg
| caption2 = Idem.
}}
{{Clear left}}
==Afbeeldingen in tabel==
Door een afbeelding in een tabel te plaatsen kunnen afbeelding(en) en tekst onder elkaar geplaatst worden en kunnen diverse afbeeldingen zowel naast als onder elkaar worden geplaatst.
<pre>
{| border="1" cellspacing="0" align="left" cellpadding="2"
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|}
</pre>
<br style="clear: left;">
Levert:
{| border="1" cellspacing="0" align="left" cellpadding="2"
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|}
<br style="clear: left;">
Dit zijn afbeeldingen van de Kleine aardhommel.
==Afbeeldingen in een div==
<pre><nowiki>
<div style="float:right;width:315px;">
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|272px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
</div>
</nowiki></pre>
<div style="float:right;width:315px;">
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|272px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
</div>
Ook kunnen verschillende afbeeldingen op een speciale wijze op de pagina geplaatst worden. De code om dit te doen is hierboven weergegeven.
Hiermee maak je als het ware een vak wat afgesloten is van de rest van het artikel, waardoor een ingewikkeldere opmaak mogelijk is, wat vooral handig is bij plaatjes met een verschillende grootte.
Ook als een aantal afbeeldingen bij elkaar horen en bij elkaar moeten blijven rechts onder elkaar op de pagina kan het handig zijn ze in een div te zetten. Dit gaat echter meestal zonder div vanzelf goed.
<br style="clear: both;">
==Fotogalerij==
Door gebruik te maken van de volgende opmaak worden de afbeeldingen automatisch geschaald en in een galerij gezet:
<pre>
<gallery>
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
</gallery>
</pre>
Dat geeft het volgende resultaat:
<gallery>
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
</gallery>
===Opties===
<pre>
<gallery
[heights = nnn]
[widths = nnn]
[perrow = n]
[showfilename = yes]
[mode = traditional, nolines, packed, packed-overlay, packed-hover of slideshow]
[caption = ]
[showthumbnails]
>
[Afbeelding:]<bestandsnaam>|[<titel>]|[<alt=alt language>]|[link=]
[Afbeelding:]<bestandsnaam>|[<titel>]|[<alt=alt language>]|[link=]
..
</gallery>
</pre>
* Zie verder:
** [[mw:Help:Images/nl#Opbouwen_van_een_galerij_afbeeldingen|mediawiki]]
** [[Handboek Wikimedia Commons/Galerijen]]
== Overige tips ==
Commons is ook voor in de klas of een presentatie:
* Het gebruik van Commons hoeft niet beperkt te blijven tot Wikibooks of andere Wikimedia-onderdelen. Ook al ben je niet geïnteresseerd in het zelf aanmaken van een wikiboek, dan kun je toch gebruik maken van media uit Commons in de les of in je papieren cursus.
* Commons-media zijn ook bruikbaar voor toetsen en examens
[[Afbeelding:Animal_cell_structure_de.svg|left|150px]] [[Afbeelding:Animal_cell_structure_numbered_version.svg|150px|right]]<br><br>
: Omdat de CC-licenties dat toelaten vind je van sommige media bestanden versies in meerdere talen (ook in het Nederlands). Soms zijn er van een afbeelding ook blanco of genummerde versies, die je dan kunt gebruiken bij een herhalingstoets of bij het examen. En anders kun je ze misschien zelf maken van een bestaande afbeelding en daarna uploaden.
* Een galerijpagina of diavoorstelling maken: Met afbeeldingen uit Commons kun je ook een galerijpagina of diavoorstelling maken, zie bijvoorbeeld [[c:Register Varend Erfgoed Nederland|Register Varend Erfgoed Nederland]]. Zie [[Handboek Wikimedia Commons/Galerijen]] voor het maken van en zoeken naar galerijpagina's.
** Extra mogelijkheden: Door op de groene knop rechts bovenaan te klikken, kun je de afbeeldingen stuk voor stuk op groot formaat tonen.
*** Met de pijltjes-toetsen kun je verder of terugbladeren.
*** Door op de toets <code>Pause/Break</code> te klikken (vaak uiterst rechts bovenin op je toetsenbord), kun je een automatische diavoorstelling geven, waarbij na enkele seconden automatisch de volgende foto wordt getoond.
== Zie ook ==
*[[Wikibooks:Beleid voor gebruik van media]]
*[https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Public_domain_image_resources Wiki's linkpagina voor foto's uit het publieke domein]{{En}}
*[[Handboek_Wikimedia Commons/Deel I Basis#Gebruiken|Gebruik van media]] - binnen en buiten Wikimedia (uit het Handboek Wikimedia Commons)
*[[Help:Tabellen]]: Een uitlegpagina over het gebruik van tabellen.
*[[Wikibooks:Zandbak]]: Een pagina om te experimenteren.
*[[Speciaal:Upload]]: Het uploadformulier, om media up te loaden (alleen voor moderatoren).
*[[w:GNU Image Manipulation Program|GIMP]]: Een vrij programma om afbeeldingen te bewerken.
*[[mw:Help:Images/nl|Help:Images]] op mediawiki
[[Categorie:Help|Afbeeldingen]]
3u0hakys1nimn4bmibj0vvx4ujx8t36
432043
432042
2026-11-06T12:55:48Z
JopkeB
18060
/* Afbeeldingen in tabel */ Extra voorbeeld
432043
wikitext
text/x-wiki
{{Wiu3|JopkeB}}
{{Helpmenu}}
== Inleiding ==
Bij boeken horen natuurlijk afbeeldingen en andere media, ook in Wikibooks. Op deze Help-pagina wordt uitgelegd welke media je wel en niet mag gebruiken, hoe je zelfgemaakte media kunt gebruiken en hoe je media op de juiste plaats in een pagina in Wikibooks plaatst.
==De schatkamer Wikimedia Commons==
[[commons:Hoofdpagina|Wikimedia Commons]], of kortweg 'Commons', is één van de zusterprojecten van Wikipedia. Het is bedoeld als een centrale verzamelplaats voor mediabestanden, zoals afbeeldingen, geluidsbestanden en videobestanden.
Voor het plaatsen van afbeeldingen in een Wikiboek kun je gebruik maken van Commons. En dat is helemaal geen straf! Op dit ogenblik (oktober 2026) bevat deze mediabank ca. 150 miljoen items. Er is dus keuze te over: afbeeldingen, foto's, tekeningen (ook technische tekeningen), animaties, video's, geluidsfragmenten... Over bijna elk onderwerp dat je maar kunt verzinnen en afkomstig uit de hele wereld en daarbuiten (NASA!), van amateur-fotografen tot professionals. Bekijk [[Handboek Wikimedia Commons#Voorbeelden van media in Commons|Voorbeelden van media in Commons]] voor een indicatie van wat Commons allemaal te bieden heeft.
En als je niet kunt vinden wat je zoekt, kun je zelfgemaakte media uploaden om te gebruiken in een wikiboek.
== Hoe vind je die ene afbeelding, foto... die je nodig hebt in deze enorme mediabank? ==
Door de overvloed aan beeldmateriaal is het niet altijd even gemakkelijk om precies te vinden wat je zoekt, maar hieronder staan enkel aanwijzingen. De voertaal op Commons is Engels, houd daarmee rekening bij het zoeken.
* Typ op de [[commons:Main Page|hoofdpagina]] een zoekterm in het zoekveld in en stuur vervolgens de zoekresultaten bij. Wil je iets over "de Vrede van Utrecht" vinden type dan bijvoorbeeld 'Peace Utrecht' in. Klik op een afbeelding die het dichtste komt bij wat je zoekt. Klik daar op en klik door naar het bestand van die afbeelding. Onderaan zie je dan categorieën staan die je verder kunnen helpen. Bij de resultaten zie je dan ergens onder andere de category 'Treaty of Utrecht' en hierin staan een heel aantal mogelijke mediabestanden over het onderwerp.
* Ook kun je via de category-structuur zoeken. Klik op de [[commons:Main Page|hoofdpagina]] op het gewenste hoofdonderwerp (onderaan, onder Inhoud). Als je voor je cursus biologie een schema zoekt over meiose dan kan dat door achtereenvervolgens ''Biologie – Subfields of biology - Cell biology – Cell cycle - Meiosis'' te klikken.
* Of zoek via {{Wp|Wikipedia|Wikipedia}}. Typ bijvoorbeeld 'orkaan Katrina' in. Daar kun je al een geschikte foto vinden of iets wat daar op lijkt. Klik dan door op de foto naar het bestand. Onderaan in dat bestand staan geschikte categorieën. Klik daar op om soortgelijke media te vinden. Als je op deze manier niets geschiks vindt: klik vanaf de Nederlandse Wikipedia door naar de Engelstalige Wikipedia en klik daar op een foto die je aanstaat. Via de weblink achter die foto kun je dan dikwijls weer de category vinden waarin meer van deze foto's voorkomen.
Zie [[Handboek Wikimedia Commons/Deel I Basis#Zoeken]] voor meer zoektips.
== Uploaden van media ==
Als je geen afbeelding of andere mediasoort kunt vinden die je zoekt, kun je een zelfgemaakt medium uploaden. Hiervoor heb je een Wikimedia-account nodig, zoals die voor Wikibooks. Zie [[Handboek Wikimedia Commons/Uploaden]] voor een stapsgewijze aanpak.
Het grote voordeel van Commons is dat alle Wikimediaprojecten gebruik kunnen maken van de daar geüploade bestanden. Zo kan jouw afbeelding dus bijvoorbeeld ook gebruikt worden in de Duitstalige Wikibooks, of de Nederlandstalige Wikipedia.
=== Auteursrechten en licenties ===
Op Commons mogen alleen afbeeldingen worden geplaatst waarop geen auteursrecht rust of waarvan de uploader de maker is. ''Fair use'' is daar niet toegestaan evenmin als plaatjes waarop auteursrecht berust, maar waarvoor je persoonlijke toestemming hebt gekregen het te gebruiken. Toestemming moet wereldwijd gelden, ook voor commercieel gebruik en voor het maken van aanpassingen; èn de toestemming moet schriftelijk zijn verleend.
Je mag dus beslist niet zomaar een afbeelding, filmpje of ander medium van internet plukken en die uploaden! In de regel rust er auteursrecht op elke foto en ander medium dat op internet staat, óók als dat niet expliciet staat vermeld. De editors en moderatoren op Commons letten daar streng op! Als de auteursrechten niet kloppen, wordt het bestand subiet weer verwijderd. In het Handboek staat precies wat wel en niet mag.
Bij elk bestand moet een bepaalde "licence" worden vermeld, waaronder het bestand wordt gepubliceerd, en dat het gebruik ervan regelt: een gebruiksrecht-formule, in normale taal. Er zijn diverse licenties in omloop; op [[commons:Commons:Auteursrecht sjablonen|Commons:Auteursrecht sjablonen]] staat een opsomming en een beschrijving van de reikwijdte ervan. Of volg [[Handboek Wikimedia Commons/Uploaden#Stap 7: Uploaden van een afbeelding|Stap 7 van het upload-proces in het Handboek]], daar staan meer tags vermeld.
Opgemerkt wordt dat bij alle geaccepteerde licenties het commercieel gebruik van een afbeelding uitdrukkelijk wordt toegestaan èn dat afgeleide werken zijn toegestaan. De meest voorkomende "tags" zijn [https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.nl CC-BY-SA 4.0] (waarmee wordt aangegeven dat de maker wil dat derden die het werk gebruiken, de maker van het werk vermeldenen) en [https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/legalcode.nl PD] (public domain).
'''Let op: ben je er niet zeker of afbeelding vrij is van auteursrechten (copyright) neem dan eerst een kijkje bij [[Wikibooks:Beleid voor gebruik van afbeeldingen]]! Afbeeldingen waar auteursrecht op rust mogen niet gebruikt worden en zullen verwijderd worden!''' Schending van copyright is strafbaar! Door rechtszaken tegen copyright-overtredingen kan de Wikimedia-organisatie in grote problemen komen!
Mocht je tegen de Commons-etiquette zondigen, dan zul je daar door een moderator op gewezen worden. Als een onduidelijke of niet-toegestane auteursrecht-situatie te lang duurt, zal uw bijdrage echter verwijderd worden.
=== Overige aandachtspunten ===
Verder wordt het op prijs gesteld als je je afbeelding in een of meer categorieën plaatst. Er zijn enkele duizenden categorieën, dus er zal vast wel een toepasselijke bij zitten.
Met materiaal dat door '''Artificial Intelligence''' is gemaakt is men op Commons niet blij. Zie [[c:Commons:AI-generated media|Commons:AI-generated media]] (klik bovenaan op Nederlands voor de Nederlandstalige versie) voor de regels. En zelfs als je je aan de regels houdt, kan het gebeuren dat je bestand wordt verwijderd, zelfs als die is opgenomen in een wikiboek. In dat geval kun je overwegen om een door AI gemaakt bestand hier op Wikibooks te laten uploaden. Vraag een [[Wikibooks:Moderator|moderator]] om raad (dat kan ook in de Lerarenkamer).
== Gebruik van media uit Wikimedia Commons ==
In deze paragraaf staat hoe je een afbeelding of ander medium uit Wikimedia Commons kunt plaatsen in een wikiboek. De beschrijving geeft voorbeelden van afbeeldingen, voor andere media geldt dezelfde methode. Zie [[Handboek Wikimedia Commons/Deel I Basis#Gebruiken|Bestanden hergebruiken]] (in het Handboek Wikimedia Commons) voor een algemene inleiding.
=== Een afbeelding plaatsen in een wikiboek ===
We gebruiken steeds [[c:File:Aardhommel kleine.jpg|File:Aardhommel kleine.jpg]] als voorbeeld. <br>
Een afbeelding invoegen is heel eenvoudig:<br>
# Ga naar het bestand in Commons.
# Kopieer de bestandsnaam (in dit geval <code>File:Aardhommel kleine.jpg</code>).
# Ga naar de pagina in Wikibooks waar je de afbeelding wilt plaatsen, klik op Bewerken en typ op de juiste plaats:
<nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg]]</nowiki>
Dit geeft:
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg]]
Let op:
* In Wikibooks is het gewenst om niet "File" uit Commons te gebruiken, maar die term te overschrijven met "Afbeelding" of "Bestand". Houd er rekening mee om geen dubbele Afbeelding:Afbeelding: te schrijven en let op hoofd-en kleine letters. Let er ook op dat je de bestandsextentie van de afbeelding correct vermeld. (.jpg, .png enz.)
* Op deze manier is er geen onderschrift.
* Op deze manier verschijnt de afbeelding groot in beeld. Als dat niet de bedoeling is: herschaal de afbeelding.
=== Een afbeelding herschalen ===
Vaak zijn afbeeldingen te groot voor in het artikel. Dit is geen probleem, het is ook niet de bedoeling dat je zelf die afbeelding in Commons gaat verkleinen. De MediaWiki-software kan dat heel gemakkelijk zelf doen. Bovendien kunnen geïnteresseerden de foto dan nog steeds in volledige grootte bekijken als ze dat willen (door er op te klikken). Zoiets heet een '''thumbnail'''.
==== Manier 1: via ''Delen'' ====
Kopieer in Commons niet de bestandsnaam, maar klik op <code>Delen</code> en kopieer de link onder "Gebruik dit bestand op een wiki", in dit geval <code><nowiki>[[File:Aardhommel kleine.jpg|thumb|Aardhommel kleine]]</nowiki></code>. Plak die als <code><nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel kleine.jpg|thumb|Aardhommel kleine]]</nowiki></code>op de betreffende pagina. Dit geeft een kleinere afbeelding aan de rechterkant:
[[Afbeelding:Aardhommel kleine.jpg|thumb|Aardhommel kleine]]
{{Clear both}}
Merk op:
# Het bijschrift van de afbeelding wordt nu automatisch vermeld.
# De breedte is vast, de lengte varieert met het formaat van de afbeelding. Als de afbeelding in de breedte is, zal hij kleiner overkomen dan een afbeelding in de lengte (die langgerekt is).
==== Manier 2: via ''pixels'' ====
Stel: we willen de afbeelding verkleinen tot 100 [[w:Pixel|pixels]], dan plakken we <code>|100px</code> achter de bestandsnaam:
<code><nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|100px]]</nowiki></code>. Dat geeft dan: <br>
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|100px]]
Merk op:
# De afbeelding staat weer links omdat er geen "thumb" in de wikicode is vermeld.
# Het herschalen van afbeeldingen gebeurt op de server van Wikibooks zelf. Dit betekent dat bij een grote afbeelding de gebruiker de grote afbeelding zelf niet binnenhaalt, maar de verkleinde versie. Hierdoor hoeft de bezoeker van de pagina minder lang te wachten op het laden van de afbeelding.
# Het is in het algemeen niet wenselijk een afbeelding te vergroten, dit komt de beeldkwaliteit niet ten goede.
===== Manier 2a: via ''horizontale èn verticale pixels'' =====
Het ook mogelijk om niet alleen een maximum breedte op te geven, maar ook een maximum hoogte. De server zal dan automatisch de afbeelding herschalen zodat hij beide grenzen niet overschrijdt.
Een voorbeeld: maximum horizontaal 50 pixels en verticaal 70 pixels: <code><nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|50x70px]]</nowiki></code> geeft: <br>
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|50x70px]]
Bij deze functie is de kleinste grens maatgevend. Dus: <code><nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|50x200px]]</nowiki></code>
levert nog steeds dezelfde maat afbeelding:<br>
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|50x200px]]
===== Manier 1b: via ''Delen'' en pixels =====
We kunnen de wikicode met "thumb" ook combineren met pixels: <code><nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel kleine.jpg|thumb|150px|Aardhommel kleine]]</nowiki></code> geeft opnieuw een afbeelding aan de rechterkant, maar dan iets kleiner:
[[Afbeelding:Aardhommel kleine.jpg|thumb|150px|Aardhommel kleine]]
'''Opmerking:''' De algemene regel in een wiki is om alle afbeeldingen op een pagina dezelfde grootte mee te geven, meestal als "thumb" zonder pixels. Afwijken kan als er naar de mening van de auteur een goede reden voor is.
{{Clear both}}
=== Alternatieve tekst ===
Net zoals bij elke gewone Wiki-link kun je ook hier alternatieve tekst toevoegen:
<nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|200px|Klik hier voor een mooie afbeelding van de kleine aardhommel]]</nowiki>
Geeft (zie foto rechts): [[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|200px|Klik hier voor een mooie afbeelding van de kleine aardhommel]]
Opmerkingen:
* Het onderschrift staat altijd aan het eind van de wikicode, tussen een "|" en "]]".
* Bij een eigen bijschrift moet er "thumb" in de wikicode staan; dan kan ook de grootte worden aangepast.
{{Clear both}}
'''Alternatieve tekst met frame'''<br>
Als de afbeelding niet herschaald moet worden, maar wel bijschrift moet krijgen, gebruik dan ''frame'' i.p.v. ''thumb''. Een voorbeeld:
<nowiki>[[Afbeelding:Berchemse Boterkoekjes.png|frame|Dit zijn Berchemse boterkoekjes]]</nowiki>
[[Afbeelding:Berchemse Boterkoekjes.png|frame|Dit zijn Berchemse boterkoekjes]]
Het resultaat staat rechts.
<br style="clear: right;">
=== Enkel een link naar een afbeelding en beschrijving plaatsen ===
Soms komt het voor dat er enkel een link naar een afbeelding - of een geluidsfragment of film - nodig is, zonder dat de afbeelding in de tekst zelf geplakt wordt. Dat kan bijvoorbeeld nodig zijn als je op een overlegpagina een foto wilt bespreken. Dit werkt zo:
<nowiki>[[:Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg]]</nowiki>
(let op de dubbelepunt na de '''<nowiki>[[</nowiki>''' blokhaken).<br>
Dit geeft: [[:Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg]].
== Links/rechts/gecentreerd ==
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|100px|left|Kleine aardhommel]]
Het is mogelijk om een afbeelding links, rechts of gecentreerd uit te lijnen door de parameter ''left'', ''right'' of ''center'' aan de afbeelding mee te geven (altijd vóór de beschrijving).
<nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|100px|left|Kleine aardhommel]]</nowiki>
Het resultaat staat nu links.
Ook kun je ervoor zorgen dat er langs een afbeelding geen tekst wordt weergegeven, door de parameter ''none'' mee te geven.
<nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|100px|none|Kleine aardhommel]]</nowiki>
geeft: [[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|100px|none|Kleine aardhommel]] Deze tekst loopt dus niet naast de afbeelding, maar begint er onder.
==Meerdere afbeeldingen in één kader==
Met behulp van het sjabloon:Afbeelding combi kun je meerdere afbeeldingen (maximaal 16) in één kader onder elkaar zitten. Daarbij kun je elke afbeelding van een eigen bijschrift voorzien, de breedte van de figuren aanpassen en het geheel links of rechts van de pagina plaatsen. Voor de precieze code, zie [[Sjabloon:Afbeelding combi]].
'''Voorbeeld'''<br>
<pre>{{Afbeelding combi
| align=left
| afb1 = Irrigation dripper.jpg
| caption1 = Modern druppelsysteem.
| afb2 = Irrigation dripper.jpg
| caption2 = Idem.
}}</pre>
{{Afbeelding combi
| align=left
| afb1 = Irrigation dripper.jpg
| caption1 = Modern druppelsysteem.
| afb2 = Irrigation dripper.jpg
| caption2 = Idem.
}}
{{Clear left}}
==Afbeeldingen in tabel==
Door een afbeelding in een tabel te plaatsen kunnen afbeelding(en) en tekst onder elkaar geplaatst worden en kunnen diverse afbeeldingen zowel naast als onder elkaar worden geplaatst. Zie [[c:Category:Garden structures in the Netherlands|Category:Garden structures in the Netherlands (Commons)]] voor een ander voorbeeld.
<pre>
{| border="1" cellspacing="0" align="left" cellpadding="2"
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|}
</pre>
<br style="clear: left;">
Levert:
{| border="1" cellspacing="0" align="left" cellpadding="2"
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|}
<br style="clear: left;">
==Afbeeldingen in een div==
<pre><nowiki>
<div style="float:right;width:315px;">
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|272px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
</div>
</nowiki></pre>
<div style="float:right;width:315px;">
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|272px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
</div>
Ook kunnen verschillende afbeeldingen op een speciale wijze op de pagina geplaatst worden. De code om dit te doen is hierboven weergegeven.
Hiermee maak je als het ware een vak wat afgesloten is van de rest van het artikel, waardoor een ingewikkeldere opmaak mogelijk is, wat vooral handig is bij plaatjes met een verschillende grootte.
Ook als een aantal afbeeldingen bij elkaar horen en bij elkaar moeten blijven rechts onder elkaar op de pagina kan het handig zijn ze in een div te zetten. Dit gaat echter meestal zonder div vanzelf goed.
<br style="clear: both;">
==Fotogalerij==
Door gebruik te maken van de volgende opmaak worden de afbeeldingen automatisch geschaald en in een galerij gezet:
<pre>
<gallery>
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
</gallery>
</pre>
Dat geeft het volgende resultaat:
<gallery>
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
</gallery>
===Opties===
<pre>
<gallery
[heights = nnn]
[widths = nnn]
[perrow = n]
[showfilename = yes]
[mode = traditional, nolines, packed, packed-overlay, packed-hover of slideshow]
[caption = ]
[showthumbnails]
>
[Afbeelding:]<bestandsnaam>|[<titel>]|[<alt=alt language>]|[link=]
[Afbeelding:]<bestandsnaam>|[<titel>]|[<alt=alt language>]|[link=]
..
</gallery>
</pre>
* Zie verder:
** [[mw:Help:Images/nl#Opbouwen_van_een_galerij_afbeeldingen|mediawiki]]
** [[Handboek Wikimedia Commons/Galerijen]]
== Overige tips ==
Commons is ook voor in de klas of een presentatie:
* Het gebruik van Commons hoeft niet beperkt te blijven tot Wikibooks of andere Wikimedia-onderdelen. Ook al ben je niet geïnteresseerd in het zelf aanmaken van een wikiboek, dan kun je toch gebruik maken van media uit Commons in de les of in je papieren cursus.
* Commons-media zijn ook bruikbaar voor toetsen en examens
[[Afbeelding:Animal_cell_structure_de.svg|left|150px]] [[Afbeelding:Animal_cell_structure_numbered_version.svg|150px|right]]<br><br>
: Omdat de CC-licenties dat toelaten vind je van sommige media bestanden versies in meerdere talen (ook in het Nederlands). Soms zijn er van een afbeelding ook blanco of genummerde versies, die je dan kunt gebruiken bij een herhalingstoets of bij het examen. En anders kun je ze misschien zelf maken van een bestaande afbeelding en daarna uploaden.
* Een galerijpagina of diavoorstelling maken: Met afbeeldingen uit Commons kun je ook een galerijpagina of diavoorstelling maken, zie bijvoorbeeld [[c:Register Varend Erfgoed Nederland|Register Varend Erfgoed Nederland]]. Zie [[Handboek Wikimedia Commons/Galerijen]] voor het maken van en zoeken naar galerijpagina's.
** Extra mogelijkheden: Door op de groene knop rechts bovenaan te klikken, kun je de afbeeldingen stuk voor stuk op groot formaat tonen.
*** Met de pijltjes-toetsen kun je verder of terugbladeren.
*** Door op de toets <code>Pause/Break</code> te klikken (vaak uiterst rechts bovenin op je toetsenbord), kun je een automatische diavoorstelling geven, waarbij na enkele seconden automatisch de volgende foto wordt getoond.
== Zie ook ==
*[[Wikibooks:Beleid voor gebruik van media]]
*[https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Public_domain_image_resources Wiki's linkpagina voor foto's uit het publieke domein]{{En}}
*[[Handboek_Wikimedia Commons/Deel I Basis#Gebruiken|Gebruik van media]] - binnen en buiten Wikimedia (uit het Handboek Wikimedia Commons)
*[[Help:Tabellen]]: Een uitlegpagina over het gebruik van tabellen.
*[[Wikibooks:Zandbak]]: Een pagina om te experimenteren.
*[[Speciaal:Upload]]: Het uploadformulier, om media up te loaden (alleen voor moderatoren).
*[[w:GNU Image Manipulation Program|GIMP]]: Een vrij programma om afbeeldingen te bewerken.
*[[mw:Help:Images/nl|Help:Images]] op mediawiki
[[Categorie:Help|Afbeeldingen]]
p625jlbrxmiqlga67m9c9g9luk2soo4
432045
432043
2026-11-06T13:25:11Z
JopkeB
18060
/* Zie ook */
432045
wikitext
text/x-wiki
{{Wiu3|JopkeB}}
{{Helpmenu}}
== Inleiding ==
Bij boeken horen natuurlijk afbeeldingen en andere media, ook in Wikibooks. Op deze Help-pagina wordt uitgelegd welke media je wel en niet mag gebruiken, hoe je zelfgemaakte media kunt gebruiken en hoe je media op de juiste plaats in een pagina in Wikibooks plaatst.
==De schatkamer Wikimedia Commons==
[[commons:Hoofdpagina|Wikimedia Commons]], of kortweg 'Commons', is één van de zusterprojecten van Wikipedia. Het is bedoeld als een centrale verzamelplaats voor mediabestanden, zoals afbeeldingen, geluidsbestanden en videobestanden.
Voor het plaatsen van afbeeldingen in een Wikiboek kun je gebruik maken van Commons. En dat is helemaal geen straf! Op dit ogenblik (oktober 2026) bevat deze mediabank ca. 150 miljoen items. Er is dus keuze te over: afbeeldingen, foto's, tekeningen (ook technische tekeningen), animaties, video's, geluidsfragmenten... Over bijna elk onderwerp dat je maar kunt verzinnen en afkomstig uit de hele wereld en daarbuiten (NASA!), van amateur-fotografen tot professionals. Bekijk [[Handboek Wikimedia Commons#Voorbeelden van media in Commons|Voorbeelden van media in Commons]] voor een indicatie van wat Commons allemaal te bieden heeft.
En als je niet kunt vinden wat je zoekt, kun je zelfgemaakte media uploaden om te gebruiken in een wikiboek.
== Hoe vind je die ene afbeelding, foto... die je nodig hebt in deze enorme mediabank? ==
Door de overvloed aan beeldmateriaal is het niet altijd even gemakkelijk om precies te vinden wat je zoekt, maar hieronder staan enkel aanwijzingen. De voertaal op Commons is Engels, houd daarmee rekening bij het zoeken.
* Typ op de [[commons:Main Page|hoofdpagina]] een zoekterm in het zoekveld in en stuur vervolgens de zoekresultaten bij. Wil je iets over "de Vrede van Utrecht" vinden type dan bijvoorbeeld 'Peace Utrecht' in. Klik op een afbeelding die het dichtste komt bij wat je zoekt. Klik daar op en klik door naar het bestand van die afbeelding. Onderaan zie je dan categorieën staan die je verder kunnen helpen. Bij de resultaten zie je dan ergens onder andere de category 'Treaty of Utrecht' en hierin staan een heel aantal mogelijke mediabestanden over het onderwerp.
* Ook kun je via de category-structuur zoeken. Klik op de [[commons:Main Page|hoofdpagina]] op het gewenste hoofdonderwerp (onderaan, onder Inhoud). Als je voor je cursus biologie een schema zoekt over meiose dan kan dat door achtereenvervolgens ''Biologie – Subfields of biology - Cell biology – Cell cycle - Meiosis'' te klikken.
* Of zoek via {{Wp|Wikipedia|Wikipedia}}. Typ bijvoorbeeld 'orkaan Katrina' in. Daar kun je al een geschikte foto vinden of iets wat daar op lijkt. Klik dan door op de foto naar het bestand. Onderaan in dat bestand staan geschikte categorieën. Klik daar op om soortgelijke media te vinden. Als je op deze manier niets geschiks vindt: klik vanaf de Nederlandse Wikipedia door naar de Engelstalige Wikipedia en klik daar op een foto die je aanstaat. Via de weblink achter die foto kun je dan dikwijls weer de category vinden waarin meer van deze foto's voorkomen.
Zie [[Handboek Wikimedia Commons/Deel I Basis#Zoeken]] voor meer zoektips.
== Uploaden van media ==
Als je geen afbeelding of andere mediasoort kunt vinden die je zoekt, kun je een zelfgemaakt medium uploaden. Hiervoor heb je een Wikimedia-account nodig, zoals die voor Wikibooks. Zie [[Handboek Wikimedia Commons/Uploaden]] voor een stapsgewijze aanpak.
Het grote voordeel van Commons is dat alle Wikimediaprojecten gebruik kunnen maken van de daar geüploade bestanden. Zo kan jouw afbeelding dus bijvoorbeeld ook gebruikt worden in de Duitstalige Wikibooks, of de Nederlandstalige Wikipedia.
=== Auteursrechten en licenties ===
Op Commons mogen alleen afbeeldingen worden geplaatst waarop geen auteursrecht rust of waarvan de uploader de maker is. ''Fair use'' is daar niet toegestaan evenmin als plaatjes waarop auteursrecht berust, maar waarvoor je persoonlijke toestemming hebt gekregen het te gebruiken. Toestemming moet wereldwijd gelden, ook voor commercieel gebruik en voor het maken van aanpassingen; èn de toestemming moet schriftelijk zijn verleend.
Je mag dus beslist niet zomaar een afbeelding, filmpje of ander medium van internet plukken en die uploaden! In de regel rust er auteursrecht op elke foto en ander medium dat op internet staat, óók als dat niet expliciet staat vermeld. De editors en moderatoren op Commons letten daar streng op! Als de auteursrechten niet kloppen, wordt het bestand subiet weer verwijderd. In het Handboek staat precies wat wel en niet mag.
Bij elk bestand moet een bepaalde "licence" worden vermeld, waaronder het bestand wordt gepubliceerd, en dat het gebruik ervan regelt: een gebruiksrecht-formule, in normale taal. Er zijn diverse licenties in omloop; op [[commons:Commons:Auteursrecht sjablonen|Commons:Auteursrecht sjablonen]] staat een opsomming en een beschrijving van de reikwijdte ervan. Of volg [[Handboek Wikimedia Commons/Uploaden#Stap 7: Uploaden van een afbeelding|Stap 7 van het upload-proces in het Handboek]], daar staan meer tags vermeld.
Opgemerkt wordt dat bij alle geaccepteerde licenties het commercieel gebruik van een afbeelding uitdrukkelijk wordt toegestaan èn dat afgeleide werken zijn toegestaan. De meest voorkomende "tags" zijn [https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.nl CC-BY-SA 4.0] (waarmee wordt aangegeven dat de maker wil dat derden die het werk gebruiken, de maker van het werk vermeldenen) en [https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/legalcode.nl PD] (public domain).
'''Let op: ben je er niet zeker of afbeelding vrij is van auteursrechten (copyright) neem dan eerst een kijkje bij [[Wikibooks:Beleid voor gebruik van afbeeldingen]]! Afbeeldingen waar auteursrecht op rust mogen niet gebruikt worden en zullen verwijderd worden!''' Schending van copyright is strafbaar! Door rechtszaken tegen copyright-overtredingen kan de Wikimedia-organisatie in grote problemen komen!
Mocht je tegen de Commons-etiquette zondigen, dan zul je daar door een moderator op gewezen worden. Als een onduidelijke of niet-toegestane auteursrecht-situatie te lang duurt, zal uw bijdrage echter verwijderd worden.
=== Overige aandachtspunten ===
Verder wordt het op prijs gesteld als je je afbeelding in een of meer categorieën plaatst. Er zijn enkele duizenden categorieën, dus er zal vast wel een toepasselijke bij zitten.
Met materiaal dat door '''Artificial Intelligence''' is gemaakt is men op Commons niet blij. Zie [[c:Commons:AI-generated media|Commons:AI-generated media]] (klik bovenaan op Nederlands voor de Nederlandstalige versie) voor de regels. En zelfs als je je aan de regels houdt, kan het gebeuren dat je bestand wordt verwijderd, zelfs als die is opgenomen in een wikiboek. In dat geval kun je overwegen om een door AI gemaakt bestand hier op Wikibooks te laten uploaden. Vraag een [[Wikibooks:Moderator|moderator]] om raad (dat kan ook in de Lerarenkamer).
== Gebruik van media uit Wikimedia Commons ==
In deze paragraaf staat hoe je een afbeelding of ander medium uit Wikimedia Commons kunt plaatsen in een wikiboek. De beschrijving geeft voorbeelden van afbeeldingen, voor andere media geldt dezelfde methode. Zie [[Handboek Wikimedia Commons/Deel I Basis#Gebruiken|Bestanden hergebruiken]] (in het Handboek Wikimedia Commons) voor een algemene inleiding.
=== Een afbeelding plaatsen in een wikiboek ===
We gebruiken steeds [[c:File:Aardhommel kleine.jpg|File:Aardhommel kleine.jpg]] als voorbeeld. <br>
Een afbeelding invoegen is heel eenvoudig:<br>
# Ga naar het bestand in Commons.
# Kopieer de bestandsnaam (in dit geval <code>File:Aardhommel kleine.jpg</code>).
# Ga naar de pagina in Wikibooks waar je de afbeelding wilt plaatsen, klik op Bewerken en typ op de juiste plaats:
<nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg]]</nowiki>
Dit geeft:
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg]]
Let op:
* In Wikibooks is het gewenst om niet "File" uit Commons te gebruiken, maar die term te overschrijven met "Afbeelding" of "Bestand". Houd er rekening mee om geen dubbele Afbeelding:Afbeelding: te schrijven en let op hoofd-en kleine letters. Let er ook op dat je de bestandsextentie van de afbeelding correct vermeld. (.jpg, .png enz.)
* Op deze manier is er geen onderschrift.
* Op deze manier verschijnt de afbeelding groot in beeld. Als dat niet de bedoeling is: herschaal de afbeelding.
=== Een afbeelding herschalen ===
Vaak zijn afbeeldingen te groot voor in het artikel. Dit is geen probleem, het is ook niet de bedoeling dat je zelf die afbeelding in Commons gaat verkleinen. De MediaWiki-software kan dat heel gemakkelijk zelf doen. Bovendien kunnen geïnteresseerden de foto dan nog steeds in volledige grootte bekijken als ze dat willen (door er op te klikken). Zoiets heet een '''thumbnail'''.
==== Manier 1: via ''Delen'' ====
Kopieer in Commons niet de bestandsnaam, maar klik op <code>Delen</code> en kopieer de link onder "Gebruik dit bestand op een wiki", in dit geval <code><nowiki>[[File:Aardhommel kleine.jpg|thumb|Aardhommel kleine]]</nowiki></code>. Plak die als <code><nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel kleine.jpg|thumb|Aardhommel kleine]]</nowiki></code>op de betreffende pagina. Dit geeft een kleinere afbeelding aan de rechterkant:
[[Afbeelding:Aardhommel kleine.jpg|thumb|Aardhommel kleine]]
{{Clear both}}
Merk op:
# Het bijschrift van de afbeelding wordt nu automatisch vermeld.
# De breedte is vast, de lengte varieert met het formaat van de afbeelding. Als de afbeelding in de breedte is, zal hij kleiner overkomen dan een afbeelding in de lengte (die langgerekt is).
==== Manier 2: via ''pixels'' ====
Stel: we willen de afbeelding verkleinen tot 100 [[w:Pixel|pixels]], dan plakken we <code>|100px</code> achter de bestandsnaam:
<code><nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|100px]]</nowiki></code>. Dat geeft dan: <br>
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|100px]]
Merk op:
# De afbeelding staat weer links omdat er geen "thumb" in de wikicode is vermeld.
# Het herschalen van afbeeldingen gebeurt op de server van Wikibooks zelf. Dit betekent dat bij een grote afbeelding de gebruiker de grote afbeelding zelf niet binnenhaalt, maar de verkleinde versie. Hierdoor hoeft de bezoeker van de pagina minder lang te wachten op het laden van de afbeelding.
# Het is in het algemeen niet wenselijk een afbeelding te vergroten, dit komt de beeldkwaliteit niet ten goede.
===== Manier 2a: via ''horizontale èn verticale pixels'' =====
Het ook mogelijk om niet alleen een maximum breedte op te geven, maar ook een maximum hoogte. De server zal dan automatisch de afbeelding herschalen zodat hij beide grenzen niet overschrijdt.
Een voorbeeld: maximum horizontaal 50 pixels en verticaal 70 pixels: <code><nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|50x70px]]</nowiki></code> geeft: <br>
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|50x70px]]
Bij deze functie is de kleinste grens maatgevend. Dus: <code><nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|50x200px]]</nowiki></code>
levert nog steeds dezelfde maat afbeelding:<br>
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|50x200px]]
===== Manier 1b: via ''Delen'' en pixels =====
We kunnen de wikicode met "thumb" ook combineren met pixels: <code><nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel kleine.jpg|thumb|150px|Aardhommel kleine]]</nowiki></code> geeft opnieuw een afbeelding aan de rechterkant, maar dan iets kleiner:
[[Afbeelding:Aardhommel kleine.jpg|thumb|150px|Aardhommel kleine]]
'''Opmerking:''' De algemene regel in een wiki is om alle afbeeldingen op een pagina dezelfde grootte mee te geven, meestal als "thumb" zonder pixels. Afwijken kan als er naar de mening van de auteur een goede reden voor is.
{{Clear both}}
=== Alternatieve tekst ===
Net zoals bij elke gewone Wiki-link kun je ook hier alternatieve tekst toevoegen:
<nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|200px|Klik hier voor een mooie afbeelding van de kleine aardhommel]]</nowiki>
Geeft (zie foto rechts): [[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|200px|Klik hier voor een mooie afbeelding van de kleine aardhommel]]
Opmerkingen:
* Het onderschrift staat altijd aan het eind van de wikicode, tussen een "|" en "]]".
* Bij een eigen bijschrift moet er "thumb" in de wikicode staan; dan kan ook de grootte worden aangepast.
{{Clear both}}
'''Alternatieve tekst met frame'''<br>
Als de afbeelding niet herschaald moet worden, maar wel bijschrift moet krijgen, gebruik dan ''frame'' i.p.v. ''thumb''. Een voorbeeld:
<nowiki>[[Afbeelding:Berchemse Boterkoekjes.png|frame|Dit zijn Berchemse boterkoekjes]]</nowiki>
[[Afbeelding:Berchemse Boterkoekjes.png|frame|Dit zijn Berchemse boterkoekjes]]
Het resultaat staat rechts.
<br style="clear: right;">
=== Enkel een link naar een afbeelding en beschrijving plaatsen ===
Soms komt het voor dat er enkel een link naar een afbeelding - of een geluidsfragment of film - nodig is, zonder dat de afbeelding in de tekst zelf geplakt wordt. Dat kan bijvoorbeeld nodig zijn als je op een overlegpagina een foto wilt bespreken. Dit werkt zo:
<nowiki>[[:Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg]]</nowiki>
(let op de dubbelepunt na de '''<nowiki>[[</nowiki>''' blokhaken).<br>
Dit geeft: [[:Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg]].
== Links/rechts/gecentreerd ==
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|100px|left|Kleine aardhommel]]
Het is mogelijk om een afbeelding links, rechts of gecentreerd uit te lijnen door de parameter ''left'', ''right'' of ''center'' aan de afbeelding mee te geven (altijd vóór de beschrijving).
<nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|100px|left|Kleine aardhommel]]</nowiki>
Het resultaat staat nu links.
Ook kun je ervoor zorgen dat er langs een afbeelding geen tekst wordt weergegeven, door de parameter ''none'' mee te geven.
<nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|100px|none|Kleine aardhommel]]</nowiki>
geeft: [[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|100px|none|Kleine aardhommel]] Deze tekst loopt dus niet naast de afbeelding, maar begint er onder.
==Meerdere afbeeldingen in één kader==
Met behulp van het sjabloon:Afbeelding combi kun je meerdere afbeeldingen (maximaal 16) in één kader onder elkaar zitten. Daarbij kun je elke afbeelding van een eigen bijschrift voorzien, de breedte van de figuren aanpassen en het geheel links of rechts van de pagina plaatsen. Voor de precieze code, zie [[Sjabloon:Afbeelding combi]].
'''Voorbeeld'''<br>
<pre>{{Afbeelding combi
| align=left
| afb1 = Irrigation dripper.jpg
| caption1 = Modern druppelsysteem.
| afb2 = Irrigation dripper.jpg
| caption2 = Idem.
}}</pre>
{{Afbeelding combi
| align=left
| afb1 = Irrigation dripper.jpg
| caption1 = Modern druppelsysteem.
| afb2 = Irrigation dripper.jpg
| caption2 = Idem.
}}
{{Clear left}}
==Afbeeldingen in tabel==
Door een afbeelding in een tabel te plaatsen kunnen afbeelding(en) en tekst onder elkaar geplaatst worden en kunnen diverse afbeeldingen zowel naast als onder elkaar worden geplaatst. Zie [[c:Category:Garden structures in the Netherlands|Category:Garden structures in the Netherlands (Commons)]] voor een ander voorbeeld.
<pre>
{| border="1" cellspacing="0" align="left" cellpadding="2"
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|}
</pre>
<br style="clear: left;">
Levert:
{| border="1" cellspacing="0" align="left" cellpadding="2"
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|}
<br style="clear: left;">
==Afbeeldingen in een div==
<pre><nowiki>
<div style="float:right;width:315px;">
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|272px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
</div>
</nowiki></pre>
<div style="float:right;width:315px;">
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|272px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
</div>
Ook kunnen verschillende afbeeldingen op een speciale wijze op de pagina geplaatst worden. De code om dit te doen is hierboven weergegeven.
Hiermee maak je als het ware een vak wat afgesloten is van de rest van het artikel, waardoor een ingewikkeldere opmaak mogelijk is, wat vooral handig is bij plaatjes met een verschillende grootte.
Ook als een aantal afbeeldingen bij elkaar horen en bij elkaar moeten blijven rechts onder elkaar op de pagina kan het handig zijn ze in een div te zetten. Dit gaat echter meestal zonder div vanzelf goed.
<br style="clear: both;">
==Fotogalerij==
Door gebruik te maken van de volgende opmaak worden de afbeeldingen automatisch geschaald en in een galerij gezet:
<pre>
<gallery>
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
</gallery>
</pre>
Dat geeft het volgende resultaat:
<gallery>
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
</gallery>
===Opties===
<pre>
<gallery
[heights = nnn]
[widths = nnn]
[perrow = n]
[showfilename = yes]
[mode = traditional, nolines, packed, packed-overlay, packed-hover of slideshow]
[caption = ]
[showthumbnails]
>
[Afbeelding:]<bestandsnaam>|[<titel>]|[<alt=alt language>]|[link=]
[Afbeelding:]<bestandsnaam>|[<titel>]|[<alt=alt language>]|[link=]
..
</gallery>
</pre>
* Zie verder:
** [[mw:Help:Images/nl#Opbouwen_van_een_galerij_afbeeldingen|mediawiki]]
** [[Handboek Wikimedia Commons/Galerijen]]
== Overige tips ==
Commons is ook voor in de klas of een presentatie:
* Het gebruik van Commons hoeft niet beperkt te blijven tot Wikibooks of andere Wikimedia-onderdelen. Ook al ben je niet geïnteresseerd in het zelf aanmaken van een wikiboek, dan kun je toch gebruik maken van media uit Commons in de les of in je papieren cursus.
* Commons-media zijn ook bruikbaar voor toetsen en examens
[[Afbeelding:Animal_cell_structure_de.svg|left|150px]] [[Afbeelding:Animal_cell_structure_numbered_version.svg|150px|right]]<br><br>
: Omdat de CC-licenties dat toelaten vind je van sommige media bestanden versies in meerdere talen (ook in het Nederlands). Soms zijn er van een afbeelding ook blanco of genummerde versies, die je dan kunt gebruiken bij een herhalingstoets of bij het examen. En anders kun je ze misschien zelf maken van een bestaande afbeelding en daarna uploaden.
* Een galerijpagina of diavoorstelling maken: Met afbeeldingen uit Commons kun je ook een galerijpagina of diavoorstelling maken, zie bijvoorbeeld [[c:Register Varend Erfgoed Nederland|Register Varend Erfgoed Nederland]]. Zie [[Handboek Wikimedia Commons/Galerijen]] voor het maken van en zoeken naar galerijpagina's.
** Extra mogelijkheden: Door op de groene knop rechts bovenaan te klikken, kun je de afbeeldingen stuk voor stuk op groot formaat tonen.
*** Met de pijltjes-toetsen kun je verder of terugbladeren.
*** Door op de toets <code>Pause/Break</code> te klikken (vaak uiterst rechts bovenin op je toetsenbord), kun je een automatische diavoorstelling geven, waarbij na enkele seconden automatisch de volgende foto wordt getoond.
== Zie ook ==
*[[Wikibooks:Beleid voor gebruik van afbeeldingen]]
*{{Wp|en:Wikipedia:Public domain image resources| Wiki's linkpagina voor foto's uit het publieke domein}}{{En}}
*[[Handboek_Wikimedia Commons/Deel I Basis#Gebruiken|Gebruik van media]] - binnen en buiten Wikimedia (uit het Handboek Wikimedia Commons)
*[[Help:Tabellen]]: Een uitlegpagina over het gebruik van tabellen.
*[[Wikibooks:Zandbak]]: Een pagina om te experimenteren.
*[[Speciaal:Upload]]: Het uploadformulier, om media up te loaden (alleen voor moderatoren).
*{{Wp|GNU Image Manipulation Program|GIMP}}: Een vrij programma om afbeeldingen te bewerken.
*[[mw:Help:Images/nl|Help:Images]] op mediawiki
[[Categorie:Help|Afbeeldingen]]
22zmo3f1e3jj890p2ncdhgk2kp6uzts
432062
432045
2026-11-06T16:43:11Z
JopkeB
18060
Tekst overgenomen van [[Een papieren cursus omzetten in een Wikiboek/Afbeeldingen gebruiken]]
432062
wikitext
text/x-wiki
{{Wiu3|JopkeB}}
{{Helpmenu}}
== Inleiding ==
Bij boeken horen natuurlijk afbeeldingen en andere media, ook in Wikibooks. Op deze Help-pagina wordt uitgelegd welke media je wel en niet mag gebruiken, hoe je zelfgemaakte media kunt gebruiken en hoe je media op de juiste plaats in een pagina in Wikibooks plaatst.
==De schatkamer Wikimedia Commons==
[[commons:Hoofdpagina|Wikimedia Commons]], of kortweg 'Commons', is één van de zusterprojecten van Wikipedia. Het is bedoeld als een centrale verzamelplaats voor mediabestanden, zoals afbeeldingen, geluidsbestanden en videobestanden.
Voor het plaatsen van afbeeldingen in een Wikiboek kun je gebruik maken van Commons. En dat is helemaal geen straf! Op dit ogenblik (oktober 2026) bevat deze mediabank ca. 150 miljoen items. Er is dus keuze te over: afbeeldingen, foto's, tekeningen (ook technische tekeningen), animaties, video's, geluidsfragmenten... Over bijna elk onderwerp dat je maar kunt verzinnen en afkomstig uit de hele wereld en daarbuiten (NASA!), van amateur-fotografen tot professionals. Bekijk [[Handboek Wikimedia Commons#Voorbeelden van media in Commons|Voorbeelden van media in Commons]] voor een indicatie van wat Commons allemaal te bieden heeft.
En als je niet kunt vinden wat je zoekt, kun je zelfgemaakte media uploaden om te gebruiken in een wikiboek.
=== Alle mediabestanden van Wikimedia Commons zijn vrij te gebruiken ===
Wikimedia is gericht op de vrije verspreiding van kennis. Daarom zijn alle bestanden in Wikimedia Commons ook vrij te gebruiken, zowel in wiki-projecten als daarbuiten, mits je je aan de licentievoorwaarden houdt. In Wikibooks hoef je alleen een link te plaatsen om een afbeelding of ander medium te plaatsen. Daarbuiten moet je even opletten welke licentie geldt. Er zijn 2 typen van bestanden.:
[[Afbeelding:PD-icon.svg|80px|left]][[Afbeelding:CC BY-SA icon.svg|80px|left]]
(1) Staat er bij de afbeelding een doorgestreepte C dan behoort deze afbeelding tot het Public Domain en dan kan je ze vrij gebruiken (zelfs naamsvermelding is niet verplicht, maar wel wenselijk). In het publieke domein zijn afbeeldingen van makers die meer dan 70 jaar geleden zijn overleden, maar ook alles wat door organisaties of personen bestempeld is als PD. Bijvoorbeeld wat door overheidsdiensten van de USA gepubliceerd wordt (bijvoorbeeld alle ruimtebeelden die door de NASA gemaakt worden) zijn dus copyfree. <br>
(2) Een logo dat begint met een CC duidt op een {{Wp|Creative Commons|Creative Commons}}-licentie. Bij zo'n licentie zijn meer verplichtingen, zoals vermelding van de oorspronkelijke auteur en de licentie. Creative Commons (CC) is een oorspronkelijk Amerikaans project voor het bevorderen van open inhoud. Het wil het mogelijk maken om creatieve werken vrijer beschikbaar te stellen dan bij traditioneel auteursrecht of copyright mogelijk is, zodat die werken bijvoorbeeld makkelijker gekopieerd en verspreid kunnen worden of dat anderen er verder aan kunnen werken. Zie de link voor meer uitleg.
== Hoe vind je die ene afbeelding, foto... die je nodig hebt in deze enorme mediabank? ==
Door de overvloed aan beeldmateriaal is het niet altijd even gemakkelijk om precies te vinden wat je zoekt, maar hieronder staan enkel aanwijzingen. De voertaal op Commons is Engels, houd daarmee rekening bij het zoeken.
* Typ op de [[commons:Main Page|hoofdpagina]] een zoekterm in het zoekveld in en stuur vervolgens de zoekresultaten bij. Wil je iets over "de Vrede van Utrecht" vinden type dan bijvoorbeeld 'Peace Utrecht' in. Klik op een afbeelding die het dichtste komt bij wat je zoekt. Klik daar op en klik door naar het bestand van die afbeelding. Onderaan zie je dan categorieën staan die je verder kunnen helpen. Bij de resultaten zie je dan ergens onder andere de category 'Treaty of Utrecht' en hierin staan een heel aantal mogelijke mediabestanden over het onderwerp.
* Ook kun je via de category-structuur zoeken. Klik op de [[commons:Main Page|hoofdpagina]] op het gewenste hoofdonderwerp (onderaan, onder Inhoud). Als je voor je cursus biologie een schema zoekt over meiose dan kan dat door achtereenvervolgens ''Biologie – Subfields of biology - Cell biology – Cell cycle - Meiosis'' te klikken.
* Of zoek via {{Wp|Wikipedia|Wikipedia}}. Typ bijvoorbeeld 'orkaan Katrina' in. Daar kun je al een geschikte foto vinden of iets wat daar op lijkt. Klik dan door op de foto naar het bestand. Onderaan in dat bestand staan geschikte categorieën. Klik daar op om soortgelijke media te vinden. Als je op deze manier niets geschiks vindt: klik vanaf de Nederlandse Wikipedia door naar de Engelstalige Wikipedia en klik daar op een foto die je aanstaat. Via de weblink achter die foto kun je dan dikwijls weer de category vinden waarin meer van deze foto's voorkomen.
Zie [[Handboek Wikimedia Commons/Deel I Basis#Zoeken]] voor meer zoektips.
== Uploaden van media ==
Als je geen afbeelding of andere mediasoort kunt vinden die je zoekt, kun je een zelfgemaakt medium uploaden. Hiervoor heb je een Wikimedia-account nodig, zoals die voor Wikibooks. Zie [[Handboek Wikimedia Commons/Uploaden]] voor een stapsgewijze aanpak.
Het grote voordeel van Commons is dat alle Wikimediaprojecten gebruik kunnen maken van de daar geüploade bestanden. Zo kan jouw afbeelding dus bijvoorbeeld ook gebruikt worden in de Duitstalige Wikibooks, of de Nederlandstalige Wikipedia.
=== Auteursrechten en licenties ===
Op Commons mogen alleen afbeeldingen worden geplaatst waarop geen auteursrecht rust of waarvan de uploader de maker is. ''Fair use'' is daar niet toegestaan evenmin als plaatjes waarop auteursrecht berust, maar waarvoor je persoonlijke toestemming hebt gekregen het te gebruiken. Toestemming moet wereldwijd gelden, ook voor commercieel gebruik en voor het maken van aanpassingen; èn de toestemming moet schriftelijk zijn verleend.
Je mag dus beslist niet zomaar een afbeelding, filmpje of ander medium van internet plukken en die uploaden! In de regel rust er auteursrecht op elke foto en ander medium dat op internet staat, óók als dat niet expliciet staat vermeld. De editors en moderatoren op Commons letten daar streng op! Als de auteursrechten niet kloppen, wordt het bestand subiet weer verwijderd. In het Handboek staat precies wat wel en niet mag.
Bij elk bestand moet een bepaalde "licence" worden vermeld, waaronder het bestand wordt gepubliceerd, en dat het gebruik ervan regelt: een gebruiksrecht-formule, in normale taal. Er zijn diverse licenties in omloop; op [[commons:Commons:Auteursrecht sjablonen|Commons:Auteursrecht sjablonen]] staat een opsomming en een beschrijving van de reikwijdte ervan. Of volg [[Handboek Wikimedia Commons/Uploaden#Stap 7: Uploaden van een afbeelding|Stap 7 van het upload-proces in het Handboek]], daar staan meer tags vermeld.
Opgemerkt wordt dat bij alle geaccepteerde licenties het commercieel gebruik van een afbeelding uitdrukkelijk wordt toegestaan èn dat afgeleide werken zijn toegestaan. De meest voorkomende "tags" zijn [https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.nl CC-BY-SA 4.0] (waarmee wordt aangegeven dat de maker wil dat derden die het werk gebruiken, de maker van het werk vermeldenen) en [https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/legalcode.nl PD] (public domain).
'''Let op: ben je er niet zeker of afbeelding vrij is van auteursrechten (copyright) neem dan eerst een kijkje bij [[Wikibooks:Beleid voor gebruik van afbeeldingen]]! Afbeeldingen waar auteursrecht op rust mogen niet gebruikt worden en zullen verwijderd worden!''' Schending van copyright is strafbaar! Door rechtszaken tegen copyright-overtredingen kan de Wikimedia-organisatie in grote problemen komen!
Mocht je tegen de Commons-etiquette zondigen, dan zul je daar door een moderator op gewezen worden. Als een onduidelijke of niet-toegestane auteursrecht-situatie te lang duurt, zal uw bijdrage echter verwijderd worden.
=== Overige aandachtspunten ===
Verder wordt het op prijs gesteld als je je afbeelding in een of meer categorieën plaatst. Er zijn enkele duizenden categorieën, dus er zal vast wel een toepasselijke bij zitten.
Met materiaal dat door '''Artificial Intelligence''' is gemaakt is men op Commons niet blij. Zie [[c:Commons:AI-generated media|Commons:AI-generated media]] (klik bovenaan op Nederlands voor de Nederlandstalige versie) voor de regels. En zelfs als je je aan de regels houdt, kan het gebeuren dat je bestand wordt verwijderd, zelfs als die is opgenomen in een wikiboek. In dat geval kun je overwegen om een door AI gemaakt bestand hier op Wikibooks te laten uploaden. Vraag een [[Wikibooks:Moderator|moderator]] om raad (dat kan ook in de Lerarenkamer).
== Gebruik van media uit Wikimedia Commons ==
In deze paragraaf staat hoe je een afbeelding of ander medium uit Wikimedia Commons kunt plaatsen in een wikiboek. De beschrijving geeft voorbeelden van afbeeldingen, voor andere media geldt dezelfde methode. Zie [[Handboek Wikimedia Commons/Deel I Basis#Gebruiken|Bestanden hergebruiken]] (in het Handboek Wikimedia Commons) voor een algemene inleiding.
=== Een afbeelding plaatsen in een wikiboek ===
We gebruiken steeds [[c:File:Aardhommel kleine.jpg|File:Aardhommel kleine.jpg]] als voorbeeld. <br>
Een afbeelding invoegen is heel eenvoudig:<br>
# Ga naar het bestand in Commons.
# Kopieer de bestandsnaam (in dit geval <code>File:Aardhommel kleine.jpg</code>).
# Ga naar de pagina in Wikibooks waar je de afbeelding wilt plaatsen, klik op Bewerken en typ op de juiste plaats:
<nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg]]</nowiki>
Dit geeft:
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg]]
Let op:
* In Wikibooks is het gewenst om niet "File" uit Commons te gebruiken, maar die term te overschrijven met "Afbeelding" of "Bestand". Houd er rekening mee om geen dubbele Afbeelding:Afbeelding: te schrijven en let op hoofd-en kleine letters. Let er ook op dat je de bestandsextentie van de afbeelding correct vermeld. (.jpg, .png enz.)
* Op deze manier is er geen onderschrift.
* Op deze manier verschijnt de afbeelding groot in beeld. Als dat niet de bedoeling is: herschaal de afbeelding.
=== Een afbeelding herschalen ===
Vaak zijn afbeeldingen te groot voor in het artikel. Dit is geen probleem, het is ook niet de bedoeling dat je zelf die afbeelding in Commons gaat verkleinen. De MediaWiki-software kan dat heel gemakkelijk zelf doen. Bovendien kunnen geïnteresseerden de foto dan nog steeds in volledige grootte bekijken als ze dat willen (door er op te klikken). Zoiets heet een '''thumbnail'''.
==== Manier 1: via ''Delen'' ====
Kopieer in Commons niet de bestandsnaam, maar klik op <code>Delen</code> en kopieer de link onder "Gebruik dit bestand op een wiki", in dit geval <code><nowiki>[[File:Aardhommel kleine.jpg|thumb|Aardhommel kleine]]</nowiki></code>. Plak die als <code><nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel kleine.jpg|thumb|Aardhommel kleine]]</nowiki></code>op de betreffende pagina. Dit geeft een kleinere afbeelding aan de rechterkant:
[[Afbeelding:Aardhommel kleine.jpg|thumb|Aardhommel kleine]]
{{Clear both}}
Merk op:
# Het bijschrift van de afbeelding wordt nu automatisch vermeld.
# De breedte is vast, de lengte varieert met het formaat van de afbeelding. Als de afbeelding in de breedte is, zal hij kleiner overkomen dan een afbeelding in de lengte (die langgerekt is).
==== Manier 2: via ''pixels'' ====
Stel: we willen de afbeelding verkleinen tot 100 [[w:Pixel|pixels]], dan plakken we <code>|100px</code> achter de bestandsnaam:
<code><nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|100px]]</nowiki></code>. Dat geeft dan: <br>
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|100px]]
Merk op:
# De afbeelding staat weer links omdat er geen "thumb" in de wikicode is vermeld.
# Het herschalen van afbeeldingen gebeurt op de server van Wikibooks zelf. Dit betekent dat bij een grote afbeelding de gebruiker de grote afbeelding zelf niet binnenhaalt, maar de verkleinde versie. Hierdoor hoeft de bezoeker van de pagina minder lang te wachten op het laden van de afbeelding.
# Het is in het algemeen niet wenselijk een afbeelding te vergroten, dit komt de beeldkwaliteit niet ten goede.
===== Manier 2a: via ''horizontale èn verticale pixels'' =====
Het ook mogelijk om niet alleen een maximum breedte op te geven, maar ook een maximum hoogte. De server zal dan automatisch de afbeelding herschalen zodat hij beide grenzen niet overschrijdt.
Een voorbeeld: maximum horizontaal 50 pixels en verticaal 70 pixels: <code><nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|50x70px]]</nowiki></code> geeft: <br>
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|50x70px]]
Bij deze functie is de kleinste grens maatgevend. Dus: <code><nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|50x200px]]</nowiki></code>
levert nog steeds dezelfde maat afbeelding:<br>
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|50x200px]]
===== Manier 1b: via ''Delen'' en pixels =====
We kunnen de wikicode met "thumb" ook combineren met pixels: <code><nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel kleine.jpg|thumb|150px|Aardhommel kleine]]</nowiki></code> geeft opnieuw een afbeelding aan de rechterkant, maar dan iets kleiner:
[[Afbeelding:Aardhommel kleine.jpg|thumb|150px|Aardhommel kleine]]
'''Opmerking:''' De algemene regel in een wiki is om alle afbeeldingen op een pagina dezelfde grootte mee te geven, meestal als "thumb" zonder pixels. Afwijken kan als er naar de mening van de auteur een goede reden voor is.
{{Clear both}}
=== Alternatieve tekst ===
Net zoals bij elke gewone Wiki-link kun je ook hier alternatieve tekst toevoegen:
<nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|200px|Klik hier voor een mooie afbeelding van de kleine aardhommel]]</nowiki>
Geeft (zie foto rechts): [[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|200px|Klik hier voor een mooie afbeelding van de kleine aardhommel]]
Opmerkingen:
* Het onderschrift staat altijd aan het eind van de wikicode, tussen een "|" en "]]".
* Bij een eigen bijschrift moet er "thumb" in de wikicode staan; dan kan ook de grootte worden aangepast.
{{Clear both}}
'''Alternatieve tekst met frame'''<br>
Als de afbeelding niet herschaald moet worden, maar wel bijschrift moet krijgen, gebruik dan ''frame'' i.p.v. ''thumb''. Een voorbeeld:
<nowiki>[[Afbeelding:Berchemse Boterkoekjes.png|frame|Dit zijn Berchemse boterkoekjes]]</nowiki>
[[Afbeelding:Berchemse Boterkoekjes.png|frame|Dit zijn Berchemse boterkoekjes]]
Het resultaat staat rechts.
<br style="clear: right;">
=== Enkel een link naar een afbeelding en beschrijving plaatsen ===
Soms komt het voor dat er enkel een link naar een afbeelding - of een geluidsfragment of film - nodig is, zonder dat de afbeelding in de tekst zelf geplakt wordt. Dat kan bijvoorbeeld nodig zijn als je op een overlegpagina een foto wilt bespreken. Dit werkt zo:
<nowiki>[[:Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg]]</nowiki>
(let op de dubbelepunt na de '''<nowiki>[[</nowiki>''' blokhaken).<br>
Dit geeft: [[:Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg]].
== Links/rechts/gecentreerd ==
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|100px|left|Kleine aardhommel]]
Het is mogelijk om een afbeelding links, rechts of gecentreerd uit te lijnen door de parameter ''left'', ''right'' of ''center'' aan de afbeelding mee te geven (altijd vóór de beschrijving).
<nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|100px|left|Kleine aardhommel]]</nowiki>
Het resultaat staat nu links.
Ook kun je ervoor zorgen dat er langs een afbeelding geen tekst wordt weergegeven, door de parameter ''none'' mee te geven.
<nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|100px|none|Kleine aardhommel]]</nowiki>
geeft: [[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|100px|none|Kleine aardhommel]] Deze tekst loopt dus niet naast de afbeelding, maar begint er onder.
==Meerdere afbeeldingen in één kader==
Met behulp van het sjabloon:Afbeelding combi kun je meerdere afbeeldingen (maximaal 16) in één kader onder elkaar zitten. Daarbij kun je elke afbeelding van een eigen bijschrift voorzien, de breedte van de figuren aanpassen en het geheel links of rechts van de pagina plaatsen. Voor de precieze code, zie [[Sjabloon:Afbeelding combi]].
'''Voorbeeld'''<br>
<pre>{{Afbeelding combi
| align=left
| afb1 = Irrigation dripper.jpg
| caption1 = Modern druppelsysteem.
| afb2 = Irrigation dripper.jpg
| caption2 = Idem.
}}</pre>
{{Afbeelding combi
| align=left
| afb1 = Irrigation dripper.jpg
| caption1 = Modern druppelsysteem.
| afb2 = Irrigation dripper.jpg
| caption2 = Idem.
}}
{{Clear left}}
==Afbeeldingen in tabel==
Door een afbeelding in een tabel te plaatsen kunnen afbeelding(en) en tekst onder elkaar geplaatst worden en kunnen diverse afbeeldingen zowel naast als onder elkaar worden geplaatst. Zie [[c:Category:Garden structures in the Netherlands|Category:Garden structures in the Netherlands (Commons)]] voor een ander voorbeeld.
<pre>
{| border="1" cellspacing="0" align="left" cellpadding="2"
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|}
</pre>
<br style="clear: left;">
Levert:
{| border="1" cellspacing="0" align="left" cellpadding="2"
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|}
<br style="clear: left;">
==Afbeeldingen in een div==
<pre><nowiki>
<div style="float:right;width:315px;">
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|272px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
</div>
</nowiki></pre>
<div style="float:right;width:315px;">
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|272px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
</div>
Ook kunnen verschillende afbeeldingen op een speciale wijze op de pagina geplaatst worden. De code om dit te doen is hierboven weergegeven.
Hiermee maak je als het ware een vak wat afgesloten is van de rest van het artikel, waardoor een ingewikkeldere opmaak mogelijk is, wat vooral handig is bij plaatjes met een verschillende grootte.
Ook als een aantal afbeeldingen bij elkaar horen en bij elkaar moeten blijven rechts onder elkaar op de pagina kan het handig zijn ze in een div te zetten. Dit gaat echter meestal zonder div vanzelf goed.
<br style="clear: both;">
==Fotogalerij==
Door gebruik te maken van de volgende opmaak worden de afbeeldingen automatisch geschaald en in een galerij gezet:
<pre>
<gallery>
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
</gallery>
</pre>
Dat geeft het volgende resultaat:
<gallery>
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
</gallery>
===Opties===
<pre>
<gallery
[heights = nnn]
[widths = nnn]
[perrow = n]
[showfilename = yes]
[mode = traditional, nolines, packed, packed-overlay, packed-hover of slideshow]
[caption = ]
[showthumbnails]
>
[Afbeelding:]<bestandsnaam>|[<titel>]|[<alt=alt language>]|[link=]
[Afbeelding:]<bestandsnaam>|[<titel>]|[<alt=alt language>]|[link=]
..
</gallery>
</pre>
* Zie verder:
** [[mw:Help:Images/nl#Opbouwen_van_een_galerij_afbeeldingen|mediawiki]]
** [[Handboek Wikimedia Commons/Galerijen]]
== Overige tips ==
Commons is ook voor in de klas of een presentatie:
* Het gebruik van Commons hoeft niet beperkt te blijven tot Wikibooks of andere Wikimedia-onderdelen. Ook al ben je niet geïnteresseerd in het zelf aanmaken van een wikiboek, dan kun je toch gebruik maken van media uit Commons in de les of in je papieren cursus.
* Commons-media zijn ook bruikbaar voor toetsen en examens
[[Afbeelding:Animal_cell_structure_de.svg|left|150px]] [[Afbeelding:Animal_cell_structure_numbered_version.svg|150px|right]]<br><br>
: Omdat de CC-licenties dat toelaten vind je van sommige media bestanden versies in meerdere talen (ook in het Nederlands). Soms zijn er van een afbeelding ook blanco of genummerde versies, die je dan kunt gebruiken bij een herhalingstoets of bij het examen. En anders kun je ze misschien zelf maken van een bestaande afbeelding en daarna uploaden.
* Een galerijpagina of diavoorstelling maken: Met afbeeldingen uit Commons kun je ook een galerijpagina of diavoorstelling maken, zie bijvoorbeeld [[c:Register Varend Erfgoed Nederland|Register Varend Erfgoed Nederland]]. Zie [[Handboek Wikimedia Commons/Galerijen]] voor het maken van en zoeken naar galerijpagina's.
** Extra mogelijkheden: Door op de groene knop rechts bovenaan te klikken, kun je de afbeeldingen stuk voor stuk op groot formaat tonen.
*** Met de pijltjes-toetsen kun je verder of terugbladeren.
*** Door op de toets <code>Pause/Break</code> te klikken (vaak uiterst rechts bovenin op je toetsenbord), kun je een automatische diavoorstelling geven, waarbij na enkele seconden automatisch de volgende foto wordt getoond.
== Zie ook ==
*[[Wikibooks:Beleid voor gebruik van afbeeldingen]]
*{{Wp|en:Wikipedia:Public domain image resources| Wiki's linkpagina voor foto's uit het publieke domein}}{{En}}
*[[Handboek_Wikimedia Commons/Deel I Basis#Gebruiken|Gebruik van media]] - binnen en buiten Wikimedia (uit het Handboek Wikimedia Commons)
*[[Help:Tabellen]]: Een uitlegpagina over het gebruik van tabellen.
*[[Wikibooks:Zandbak]]: Een pagina om te experimenteren.
*[[Speciaal:Upload]]: Het uploadformulier, om media up te loaden (alleen voor moderatoren).
*{{Wp|GNU Image Manipulation Program|GIMP}}: Een vrij programma om afbeeldingen te bewerken.
*[[mw:Help:Images/nl|Help:Images]] op mediawiki
[[Categorie:Help|Afbeeldingen]]
eup72vmyy4v57h4oxxher5hyxd8e56r
432068
432062
2026-11-07T09:12:16Z
JopkeB
18060
/* Zie ook */ Selectie + redactie
432068
wikitext
text/x-wiki
{{Wiu3|JopkeB}}
{{Helpmenu}}
== Inleiding ==
Bij boeken horen natuurlijk afbeeldingen en andere media, ook in Wikibooks. Op deze Help-pagina wordt uitgelegd welke media je wel en niet mag gebruiken, hoe je zelfgemaakte media kunt gebruiken en hoe je media op de juiste plaats in een pagina in Wikibooks plaatst.
==De schatkamer Wikimedia Commons==
[[commons:Hoofdpagina|Wikimedia Commons]], of kortweg 'Commons', is één van de zusterprojecten van Wikipedia. Het is bedoeld als een centrale verzamelplaats voor mediabestanden, zoals afbeeldingen, geluidsbestanden en videobestanden.
Voor het plaatsen van afbeeldingen in een Wikiboek kun je gebruik maken van Commons. En dat is helemaal geen straf! Op dit ogenblik (oktober 2026) bevat deze mediabank ca. 150 miljoen items. Er is dus keuze te over: afbeeldingen, foto's, tekeningen (ook technische tekeningen), animaties, video's, geluidsfragmenten... Over bijna elk onderwerp dat je maar kunt verzinnen en afkomstig uit de hele wereld en daarbuiten (NASA!), van amateur-fotografen tot professionals. Bekijk [[Handboek Wikimedia Commons#Voorbeelden van media in Commons|Voorbeelden van media in Commons]] voor een indicatie van wat Commons allemaal te bieden heeft.
En als je niet kunt vinden wat je zoekt, kun je zelfgemaakte media uploaden om te gebruiken in een wikiboek.
=== Alle mediabestanden van Wikimedia Commons zijn vrij te gebruiken ===
Wikimedia is gericht op de vrije verspreiding van kennis. Daarom zijn alle bestanden in Wikimedia Commons ook vrij te gebruiken, zowel in wiki-projecten als daarbuiten, mits je je aan de licentievoorwaarden houdt. In Wikibooks hoef je alleen een link te plaatsen om een afbeelding of ander medium te plaatsen. Daarbuiten moet je even opletten welke licentie geldt. Er zijn 2 typen van bestanden.:
[[Afbeelding:PD-icon.svg|80px|left]][[Afbeelding:CC BY-SA icon.svg|80px|left]]
(1) Staat er bij de afbeelding een doorgestreepte C dan behoort deze afbeelding tot het Public Domain en dan kan je ze vrij gebruiken (zelfs naamsvermelding is niet verplicht, maar wel wenselijk). In het publieke domein zijn afbeeldingen van makers die meer dan 70 jaar geleden zijn overleden, maar ook alles wat door organisaties of personen bestempeld is als PD. Bijvoorbeeld wat door overheidsdiensten van de USA gepubliceerd wordt (bijvoorbeeld alle ruimtebeelden die door de NASA gemaakt worden) zijn dus copyfree. <br>
(2) Een logo dat begint met een CC duidt op een {{Wp|Creative Commons|Creative Commons}}-licentie. Bij zo'n licentie zijn meer verplichtingen, zoals vermelding van de oorspronkelijke auteur en de licentie. Creative Commons (CC) is een oorspronkelijk Amerikaans project voor het bevorderen van open inhoud. Het wil het mogelijk maken om creatieve werken vrijer beschikbaar te stellen dan bij traditioneel auteursrecht of copyright mogelijk is, zodat die werken bijvoorbeeld makkelijker gekopieerd en verspreid kunnen worden of dat anderen er verder aan kunnen werken. Zie de link voor meer uitleg.
== Hoe vind je die ene afbeelding, foto... die je nodig hebt in deze enorme mediabank? ==
Door de overvloed aan beeldmateriaal is het niet altijd even gemakkelijk om precies te vinden wat je zoekt, maar hieronder staan enkel aanwijzingen. De voertaal op Commons is Engels, houd daarmee rekening bij het zoeken.
* Typ op de [[commons:Main Page|hoofdpagina]] een zoekterm in het zoekveld in en stuur vervolgens de zoekresultaten bij. Wil je iets over "de Vrede van Utrecht" vinden type dan bijvoorbeeld 'Peace Utrecht' in. Klik op een afbeelding die het dichtste komt bij wat je zoekt. Klik daar op en klik door naar het bestand van die afbeelding. Onderaan zie je dan categorieën staan die je verder kunnen helpen. Bij de resultaten zie je dan ergens onder andere de category 'Treaty of Utrecht' en hierin staan een heel aantal mogelijke mediabestanden over het onderwerp.
* Ook kun je via de category-structuur zoeken. Klik op de [[commons:Main Page|hoofdpagina]] op het gewenste hoofdonderwerp (onderaan, onder Inhoud). Als je voor je cursus biologie een schema zoekt over meiose dan kan dat door achtereenvervolgens ''Biologie – Subfields of biology - Cell biology – Cell cycle - Meiosis'' te klikken.
* Of zoek via {{Wp|Wikipedia|Wikipedia}}. Typ bijvoorbeeld 'orkaan Katrina' in. Daar kun je al een geschikte foto vinden of iets wat daar op lijkt. Klik dan door op de foto naar het bestand. Onderaan in dat bestand staan geschikte categorieën. Klik daar op om soortgelijke media te vinden. Als je op deze manier niets geschiks vindt: klik vanaf de Nederlandse Wikipedia door naar de Engelstalige Wikipedia en klik daar op een foto die je aanstaat. Via de weblink achter die foto kun je dan dikwijls weer de category vinden waarin meer van deze foto's voorkomen.
Zie [[Handboek Wikimedia Commons/Deel I Basis#Zoeken]] voor meer zoektips.
== Uploaden van media ==
Als je geen afbeelding of andere mediasoort kunt vinden die je zoekt, kun je een zelfgemaakt medium uploaden. Hiervoor heb je een Wikimedia-account nodig, zoals die voor Wikibooks. Zie [[Handboek Wikimedia Commons/Uploaden]] voor een stapsgewijze aanpak.
Het grote voordeel van Commons is dat alle Wikimediaprojecten gebruik kunnen maken van de daar geüploade bestanden. Zo kan jouw afbeelding dus bijvoorbeeld ook gebruikt worden in de Duitstalige Wikibooks, of de Nederlandstalige Wikipedia.
=== Auteursrechten en licenties ===
Op Commons mogen alleen afbeeldingen worden geplaatst waarop geen auteursrecht rust of waarvan de uploader de maker is. ''Fair use'' is daar niet toegestaan evenmin als plaatjes waarop auteursrecht berust, maar waarvoor je persoonlijke toestemming hebt gekregen het te gebruiken. Toestemming moet wereldwijd gelden, ook voor commercieel gebruik en voor het maken van aanpassingen; èn de toestemming moet schriftelijk zijn verleend.
Je mag dus beslist niet zomaar een afbeelding, filmpje of ander medium van internet plukken en die uploaden! In de regel rust er auteursrecht op elke foto en ander medium dat op internet staat, óók als dat niet expliciet staat vermeld. De editors en moderatoren op Commons letten daar streng op! Als de auteursrechten niet kloppen, wordt het bestand subiet weer verwijderd. In het Handboek staat precies wat wel en niet mag.
Bij elk bestand moet een bepaalde "licence" worden vermeld, waaronder het bestand wordt gepubliceerd, en dat het gebruik ervan regelt: een gebruiksrecht-formule, in normale taal. Er zijn diverse licenties in omloop; op [[commons:Commons:Auteursrecht sjablonen|Commons:Auteursrecht sjablonen]] staat een opsomming en een beschrijving van de reikwijdte ervan. Of volg [[Handboek Wikimedia Commons/Uploaden#Stap 7: Uploaden van een afbeelding|Stap 7 van het upload-proces in het Handboek]], daar staan meer tags vermeld.
Opgemerkt wordt dat bij alle geaccepteerde licenties het commercieel gebruik van een afbeelding uitdrukkelijk wordt toegestaan èn dat afgeleide werken zijn toegestaan. De meest voorkomende "tags" zijn [https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.nl CC-BY-SA 4.0] (waarmee wordt aangegeven dat de maker wil dat derden die het werk gebruiken, de maker van het werk vermeldenen) en [https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/legalcode.nl PD] (public domain).
'''Let op: ben je er niet zeker of afbeelding vrij is van auteursrechten (copyright) neem dan eerst een kijkje bij [[Wikibooks:Beleid voor gebruik van afbeeldingen]]! Afbeeldingen waar auteursrecht op rust mogen niet gebruikt worden en zullen verwijderd worden!''' Schending van copyright is strafbaar! Door rechtszaken tegen copyright-overtredingen kan de Wikimedia-organisatie in grote problemen komen!
Mocht je tegen de Commons-etiquette zondigen, dan zul je daar door een moderator op gewezen worden. Als een onduidelijke of niet-toegestane auteursrecht-situatie te lang duurt, zal uw bijdrage echter verwijderd worden.
=== Overige aandachtspunten ===
Verder wordt het op prijs gesteld als je je afbeelding in een of meer categorieën plaatst. Er zijn enkele duizenden categorieën, dus er zal vast wel een toepasselijke bij zitten.
Met materiaal dat door '''Artificial Intelligence''' is gemaakt is men op Commons niet blij. Zie [[c:Commons:AI-generated media|Commons:AI-generated media]] (klik bovenaan op Nederlands voor de Nederlandstalige versie) voor de regels. En zelfs als je je aan de regels houdt, kan het gebeuren dat je bestand wordt verwijderd, zelfs als die is opgenomen in een wikiboek. In dat geval kun je overwegen om een door AI gemaakt bestand hier op Wikibooks te laten uploaden. Vraag een [[Wikibooks:Moderator|moderator]] om raad (dat kan ook in de Lerarenkamer).
== Gebruik van media uit Wikimedia Commons ==
In deze paragraaf staat hoe je een afbeelding of ander medium uit Wikimedia Commons kunt plaatsen in een wikiboek. De beschrijving geeft voorbeelden van afbeeldingen, voor andere media geldt dezelfde methode. Zie [[Handboek Wikimedia Commons/Deel I Basis#Gebruiken|Bestanden hergebruiken]] (in het Handboek Wikimedia Commons) voor een algemene inleiding.
=== Een afbeelding plaatsen in een wikiboek ===
We gebruiken steeds [[c:File:Aardhommel kleine.jpg|File:Aardhommel kleine.jpg]] als voorbeeld. <br>
Een afbeelding invoegen is heel eenvoudig:<br>
# Ga naar het bestand in Commons.
# Kopieer de bestandsnaam (in dit geval <code>File:Aardhommel kleine.jpg</code>).
# Ga naar de pagina in Wikibooks waar je de afbeelding wilt plaatsen, klik op Bewerken en typ op de juiste plaats:
<nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg]]</nowiki>
Dit geeft:
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg]]
Let op:
* In Wikibooks is het gewenst om niet "File" uit Commons te gebruiken, maar die term te overschrijven met "Afbeelding" of "Bestand". Houd er rekening mee om geen dubbele Afbeelding:Afbeelding: te schrijven en let op hoofd-en kleine letters. Let er ook op dat je de bestandsextentie van de afbeelding correct vermeld. (.jpg, .png enz.)
* Op deze manier is er geen onderschrift.
* Op deze manier verschijnt de afbeelding groot in beeld. Als dat niet de bedoeling is: herschaal de afbeelding.
=== Een afbeelding herschalen ===
Vaak zijn afbeeldingen te groot voor in het artikel. Dit is geen probleem, het is ook niet de bedoeling dat je zelf die afbeelding in Commons gaat verkleinen. De MediaWiki-software kan dat heel gemakkelijk zelf doen. Bovendien kunnen geïnteresseerden de foto dan nog steeds in volledige grootte bekijken als ze dat willen (door er op te klikken). Zoiets heet een '''thumbnail'''.
==== Manier 1: via ''Delen'' ====
Kopieer in Commons niet de bestandsnaam, maar klik op <code>Delen</code> en kopieer de link onder "Gebruik dit bestand op een wiki", in dit geval <code><nowiki>[[File:Aardhommel kleine.jpg|thumb|Aardhommel kleine]]</nowiki></code>. Plak die als <code><nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel kleine.jpg|thumb|Aardhommel kleine]]</nowiki></code>op de betreffende pagina. Dit geeft een kleinere afbeelding aan de rechterkant:
[[Afbeelding:Aardhommel kleine.jpg|thumb|Aardhommel kleine]]
{{Clear both}}
Merk op:
# Het bijschrift van de afbeelding wordt nu automatisch vermeld.
# De breedte is vast, de lengte varieert met het formaat van de afbeelding. Als de afbeelding in de breedte is, zal hij kleiner overkomen dan een afbeelding in de lengte (die langgerekt is).
==== Manier 2: via ''pixels'' ====
Stel: we willen de afbeelding verkleinen tot 100 [[w:Pixel|pixels]], dan plakken we <code>|100px</code> achter de bestandsnaam:
<code><nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|100px]]</nowiki></code>. Dat geeft dan: <br>
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|100px]]
Merk op:
# De afbeelding staat weer links omdat er geen "thumb" in de wikicode is vermeld.
# Het herschalen van afbeeldingen gebeurt op de server van Wikibooks zelf. Dit betekent dat bij een grote afbeelding de gebruiker de grote afbeelding zelf niet binnenhaalt, maar de verkleinde versie. Hierdoor hoeft de bezoeker van de pagina minder lang te wachten op het laden van de afbeelding.
# Het is in het algemeen niet wenselijk een afbeelding te vergroten, dit komt de beeldkwaliteit niet ten goede.
===== Manier 2a: via ''horizontale èn verticale pixels'' =====
Het ook mogelijk om niet alleen een maximum breedte op te geven, maar ook een maximum hoogte. De server zal dan automatisch de afbeelding herschalen zodat hij beide grenzen niet overschrijdt.
Een voorbeeld: maximum horizontaal 50 pixels en verticaal 70 pixels: <code><nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|50x70px]]</nowiki></code> geeft: <br>
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|50x70px]]
Bij deze functie is de kleinste grens maatgevend. Dus: <code><nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|50x200px]]</nowiki></code>
levert nog steeds dezelfde maat afbeelding:<br>
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|50x200px]]
===== Manier 1b: via ''Delen'' en pixels =====
We kunnen de wikicode met "thumb" ook combineren met pixels: <code><nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel kleine.jpg|thumb|150px|Aardhommel kleine]]</nowiki></code> geeft opnieuw een afbeelding aan de rechterkant, maar dan iets kleiner:
[[Afbeelding:Aardhommel kleine.jpg|thumb|150px|Aardhommel kleine]]
'''Opmerking:''' De algemene regel in een wiki is om alle afbeeldingen op een pagina dezelfde grootte mee te geven, meestal als "thumb" zonder pixels. Afwijken kan als er naar de mening van de auteur een goede reden voor is.
{{Clear both}}
=== Alternatieve tekst ===
Net zoals bij elke gewone Wiki-link kun je ook hier alternatieve tekst toevoegen:
<nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|200px|Klik hier voor een mooie afbeelding van de kleine aardhommel]]</nowiki>
Geeft (zie foto rechts): [[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|200px|Klik hier voor een mooie afbeelding van de kleine aardhommel]]
Opmerkingen:
* Het onderschrift staat altijd aan het eind van de wikicode, tussen een "|" en "]]".
* Bij een eigen bijschrift moet er "thumb" in de wikicode staan; dan kan ook de grootte worden aangepast.
{{Clear both}}
'''Alternatieve tekst met frame'''<br>
Als de afbeelding niet herschaald moet worden, maar wel bijschrift moet krijgen, gebruik dan ''frame'' i.p.v. ''thumb''. Een voorbeeld:
<nowiki>[[Afbeelding:Berchemse Boterkoekjes.png|frame|Dit zijn Berchemse boterkoekjes]]</nowiki>
[[Afbeelding:Berchemse Boterkoekjes.png|frame|Dit zijn Berchemse boterkoekjes]]
Het resultaat staat rechts.
<br style="clear: right;">
=== Enkel een link naar een afbeelding en beschrijving plaatsen ===
Soms komt het voor dat er enkel een link naar een afbeelding - of een geluidsfragment of film - nodig is, zonder dat de afbeelding in de tekst zelf geplakt wordt. Dat kan bijvoorbeeld nodig zijn als je op een overlegpagina een foto wilt bespreken. Dit werkt zo:
<nowiki>[[:Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg]]</nowiki>
(let op de dubbelepunt na de '''<nowiki>[[</nowiki>''' blokhaken).<br>
Dit geeft: [[:Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg]].
== Links/rechts/gecentreerd ==
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|100px|left|Kleine aardhommel]]
Het is mogelijk om een afbeelding links, rechts of gecentreerd uit te lijnen door de parameter ''left'', ''right'' of ''center'' aan de afbeelding mee te geven (altijd vóór de beschrijving).
<nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|100px|left|Kleine aardhommel]]</nowiki>
Het resultaat staat nu links.
Ook kun je ervoor zorgen dat er langs een afbeelding geen tekst wordt weergegeven, door de parameter ''none'' mee te geven.
<nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|100px|none|Kleine aardhommel]]</nowiki>
geeft: [[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|100px|none|Kleine aardhommel]] Deze tekst loopt dus niet naast de afbeelding, maar begint er onder.
==Meerdere afbeeldingen in één kader==
Met behulp van het sjabloon:Afbeelding combi kun je meerdere afbeeldingen (maximaal 16) in één kader onder elkaar zitten. Daarbij kun je elke afbeelding van een eigen bijschrift voorzien, de breedte van de figuren aanpassen en het geheel links of rechts van de pagina plaatsen. Voor de precieze code, zie [[Sjabloon:Afbeelding combi]].
'''Voorbeeld'''<br>
<pre>{{Afbeelding combi
| align=left
| afb1 = Irrigation dripper.jpg
| caption1 = Modern druppelsysteem.
| afb2 = Irrigation dripper.jpg
| caption2 = Idem.
}}</pre>
{{Afbeelding combi
| align=left
| afb1 = Irrigation dripper.jpg
| caption1 = Modern druppelsysteem.
| afb2 = Irrigation dripper.jpg
| caption2 = Idem.
}}
{{Clear left}}
==Afbeeldingen in tabel==
Door een afbeelding in een tabel te plaatsen kunnen afbeelding(en) en tekst onder elkaar geplaatst worden en kunnen diverse afbeeldingen zowel naast als onder elkaar worden geplaatst. Zie [[c:Category:Garden structures in the Netherlands|Category:Garden structures in the Netherlands (Commons)]] voor een ander voorbeeld.
<pre>
{| border="1" cellspacing="0" align="left" cellpadding="2"
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|}
</pre>
<br style="clear: left;">
Levert:
{| border="1" cellspacing="0" align="left" cellpadding="2"
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|}
<br style="clear: left;">
==Afbeeldingen in een div==
<pre><nowiki>
<div style="float:right;width:315px;">
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|272px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
</div>
</nowiki></pre>
<div style="float:right;width:315px;">
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|272px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
</div>
Ook kunnen verschillende afbeeldingen op een speciale wijze op de pagina geplaatst worden. De code om dit te doen is hierboven weergegeven.
Hiermee maak je als het ware een vak wat afgesloten is van de rest van het artikel, waardoor een ingewikkeldere opmaak mogelijk is, wat vooral handig is bij plaatjes met een verschillende grootte.
Ook als een aantal afbeeldingen bij elkaar horen en bij elkaar moeten blijven rechts onder elkaar op de pagina kan het handig zijn ze in een div te zetten. Dit gaat echter meestal zonder div vanzelf goed.
<br style="clear: both;">
==Fotogalerij==
Door gebruik te maken van de volgende opmaak worden de afbeeldingen automatisch geschaald en in een galerij gezet:
<pre>
<gallery>
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
</gallery>
</pre>
Dat geeft het volgende resultaat:
<gallery>
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
</gallery>
===Opties===
<pre>
<gallery
[heights = nnn]
[widths = nnn]
[perrow = n]
[showfilename = yes]
[mode = traditional, nolines, packed, packed-overlay, packed-hover of slideshow]
[caption = ]
[showthumbnails]
>
[Afbeelding:]<bestandsnaam>|[<titel>]|[<alt=alt language>]|[link=]
[Afbeelding:]<bestandsnaam>|[<titel>]|[<alt=alt language>]|[link=]
..
</gallery>
</pre>
* Zie verder:
** [[mw:Help:Images/nl#Opbouwen_van_een_galerij_afbeeldingen|mediawiki]]
** [[Handboek Wikimedia Commons/Galerijen]]
== Overige tips ==
Commons is ook voor in de klas of een presentatie:
* Het gebruik van Commons hoeft niet beperkt te blijven tot Wikibooks of andere Wikimedia-onderdelen. Ook al ben je niet geïnteresseerd in het zelf aanmaken van een wikiboek, dan kun je toch gebruik maken van media uit Commons in de les of in je papieren cursus.
* Commons-media zijn ook bruikbaar voor toetsen en examens
[[Afbeelding:Animal_cell_structure_de.svg|left|150px]] [[Afbeelding:Animal_cell_structure_numbered_version.svg|150px|right]]<br><br>
: Omdat de CC-licenties dat toelaten vind je van sommige media bestanden versies in meerdere talen (ook in het Nederlands). Soms zijn er van een afbeelding ook blanco of genummerde versies, die je dan kunt gebruiken bij een herhalingstoets of bij het examen. En anders kun je ze misschien zelf maken van een bestaande afbeelding en daarna uploaden.
* Een galerijpagina of diavoorstelling maken: Met afbeeldingen uit Commons kun je ook een galerijpagina of diavoorstelling maken, zie bijvoorbeeld [[c:Register Varend Erfgoed Nederland|Register Varend Erfgoed Nederland]]. Zie [[Handboek Wikimedia Commons/Galerijen]] voor het maken van en zoeken naar galerijpagina's.
** Extra mogelijkheden: Door op de groene knop rechts bovenaan te klikken, kun je de afbeeldingen stuk voor stuk op groot formaat tonen.
*** Met de pijltjes-toetsen kun je verder of terugbladeren.
*** Door op de toets <code>Pause/Break</code> te klikken (vaak uiterst rechts bovenin op je toetsenbord), kun je een automatische diavoorstelling geven, waarbij na enkele seconden automatisch de volgende foto wordt getoond.
== Zie ook ==
* [[Wikibooks:Beleid voor gebruik van afbeeldingen]]
* [[Handboek Wikimedia Commons/Deel I Basis|Handboek Wikimedia Commons]]
* [[Help:Tabellen]]: Een uitlegpagina over het gebruik van tabellen.
* {{Wp|GNU Image Manipulation Program|GIMP}}: Een vrij programma om afbeeldingen te bewerken.
* [[mw:Help:Images/nl|Help:Images]] op Mediawiki met meer mogelijkheden voor het gebruik
* {{Wp|en:Wikipedia:Public domain image resources|EN-WP Public domain image resources}}{{En}} en [[Handboek Wikimedia Commons/Uploaden#Media van andere websites uploaden|Bronnen met geschikte afbeeldingen]]
[[Categorie:Help|Afbeeldingen]]
qtnnceh14fq4acm2932cczw2c454zwl
432075
432068
2026-11-07T11:25:26Z
JopkeB
18060
Redactie, correcties, aanvullingen
432075
wikitext
text/x-wiki
{{Wiu3|JopkeB}}
{{Helpmenu}}
== Inleiding ==
Bij boeken horen natuurlijk afbeeldingen en andere media, ook in Wikibooks. Op deze Help-pagina wordt uitgelegd welke media je wel en niet mag gebruiken, hoe je zelfgemaakte media kunt gebruiken en hoe je media op de juiste plaats en in het gewenste formaat in een pagina in Wikibooks plaatst.
==De schatkamer Wikimedia Commons==
[[commons:Hoofdpagina|Wikimedia Commons]], of kortweg 'Commons', is één van de zusterprojecten van Wikipedia. Het is bedoeld als een centrale verzamelplaats voor mediabestanden, zoals afbeeldingen, geluidsfragmenten en video's.
Voor het plaatsen van afbeeldingen in een Wikiboek kun je gebruik maken van Commons. En dat is helemaal geen straf! Op dit ogenblik (oktober 2026) bevat deze mediabank ca. 150 miljoen items. Er is dus keuze te over: afbeeldingen, foto's, tekeningen (ook technische tekeningen), animaties, video's, geluidsfragmenten... Over bijna elk onderwerp dat je maar kunt verzinnen en afkomstig uit de hele wereld en daarbuiten (NASA!), van amateur-fotografen tot professionals. Bekijk [[Handboek Wikimedia Commons#Voorbeelden van media in Commons|Voorbeelden van media in Commons]] voor een indicatie van wat Commons te bieden heeft.
En als je niet kunt vinden wat je zoekt, kun je zelfgemaakte media uploaden om te gebruiken in een wikiboek.
=== Alle mediabestanden van Wikimedia Commons zijn gratis te gebruiken ===
Wikimedia is gericht op de vrije verspreiding van kennis. Daarom zijn alle bestanden in Wikimedia Commons ook vrij te gebruiken, zowel in wiki-projecten als daarbuiten (bijvoorbeeld in de klas, tijdens een presentatie, in een tentamen, op het intranet of in een gedrukt boek), mits je je aan de licentievoorwaarden houdt. In Wikibooks hoef je alleen een link te plaatsen om een afbeelding of ander medium te plaatsen. Daarbuiten moet je even opletten welke licentie geldt. Er zijn 2 typen van bestanden.:
[[Afbeelding:PD-icon.svg|80px|left]][[Afbeelding:CC BY-SA icon.svg|80px|left]]
(1) Staat er bij de afbeelding een doorgestreepte C dan behoort deze afbeelding tot het Public Domain en dan kan je ze vrij gebruiken (zelfs naamsvermelding is niet verplicht, maar wel wenselijk). In het publieke domein zijn afbeeldingen van makers die meer dan 70 jaar geleden zijn overleden. Daarnaast ook alles wat door organisaties of personen bestempeld is als PD. Dat geldt in ieder geval voor alles dat door USA-overheidsdiensten is gepubliceerd (zoals ruimtebeelden van NASA); die zijn dus copyfree.<br>
(2) Een logo dat begint met een CC duidt op een {{Wp|Creative Commons|Creative Commons}}-licentie. Bij zo'n licentie zijn buiten Wikimedia-projecten meer verplichtingen, zoals vermelding van de oorspronkelijke auteur en de licentie (zie de licentie voor de precieze voorwaarden).
== Hoe vind je die ene afbeelding, foto... die je nodig hebt in deze enorme mediabank? ==
Door de overvloed aan beeldmateriaal is het niet altijd even gemakkelijk om precies te vinden wat je zoekt, maar hieronder staan enkel aanwijzingen. De voertaal op Commons is Engels, houd daarmee rekening bij het zoeken.
* Typ op de [[commons:Main Page|hoofdpagina]] een zoekterm in het zoekveld in en stuur vervolgens de zoekresultaten bij. Wil je iets over "de Vrede van Utrecht" vinden, type dan bijvoorbeeld 'Peace Utrecht' in. Klik op een afbeelding die het dichtste komt bij wat je zoekt. Klik daar op en klik door naar het bestand van die afbeelding. Onderaan zie je dan categorieën staan die je verder kunnen helpen. Bij de resultaten zie je dan ergens onder andere de category 'Treaty of Utrecht' en hierin staan een heel aantal mogelijke mediabestanden over het onderwerp.
* Ook kun je via de category-structuur zoeken. Klik op de [[commons:Main Page|hoofdpagina]] op het gewenste hoofdonderwerp (onderaan, onder Inhoud). Als je voor je cursus biologie een schema zoekt over meiose dan kan dat door achtereenvervolgens ''Biologie – Subfields of biology - Cell biology – Cell cycle - Meiosis'' te klikken.
* Of zoek via {{Wp|Wikipedia|Wikipedia}}. Typ bijvoorbeeld 'orkaan Katrina' in. Vaak staan daar al één of meer media die geschikt zijn voor je doel. Klik anders op op een foto die het dichtste komt bij wat je zoekt. Klik dan door op de foto naar het bestand. Onderaan in dat bestand staan geschikte categorieën. Klik daar op om soortgelijke media te vinden. Als je op deze manier niets geschiks vindt: klik vanaf de Nederlandse Wikipedia door naar de Engelstalige Wikipedia en klik daar op een foto die je aanstaat. Via de weblink achter die foto kun je dan dikwijls weer de category vinden waarin meer van deze foto's voorkomen.
Zie [[Handboek Wikimedia Commons/Deel I Basis#Zoeken]] voor meer zoektips.
== Uploaden van media ==
Als je geen afbeelding of andere mediasoort kunt vinden die je zoekt, kun je een zelfgemaakt medium uploaden. Hiervoor heb je een Wikimedia-account nodig, zoals je account voor Wikibooks. Zie [[Handboek Wikimedia Commons/Uploaden]] voor een stapsgewijze aanpak.
Het grote voordeel van Commons is dat alle Wikimediaprojecten gebruik kunnen maken van de daar geüploade bestanden. Zo kan jouw afbeelding dus bijvoorbeeld ook gebruikt worden in de Duitstalige Wikibooks, of de Nederlandstalige Wikipedia.
=== Auteursrechten en licenties ===
Op Commons mogen alleen afbeeldingen worden geplaatst waarop geen auteursrecht rust, waarvan de uploader de maker is of waarvoor de maker toestemming heeft gegeven voor hergebruik. Plaatjes waarop auteursrecht berust, maar waarvoor je persoonlijke toestemming hebt gekregen voor hergebruik zijn niet toegestaan. Toestemming moet wereldwijd gelden, ook voor commercieel gebruik en voor het maken van aanpassingen; èn de toestemming moet schriftelijk zijn verleend.
Je mag dus beslist niet zomaar een afbeelding, filmpje of ander medium van internet plukken en die uploaden! In de regel rust er auteursrecht op elke foto en ander medium dat op internet staat, óók als dat niet expliciet staat vermeld. De editors en moderatoren op Commons letten daar streng op! Als de auteursrechten niet kloppen, wordt het bestand subiet weer verwijderd. In het [[Handboek Wikimedia Commons/Uploaden#Stap 3: Zorg dat de auteursrechten in orde zijn|Handboek Wikimedia Commons/Uploaden (stap 3)]] staat precies wat wel en niet mag.
Bij elk bestand moet een bepaalde "licence" worden vermeld, waaronder het bestand wordt gepubliceerd, en dat het gebruik ervan regelt: een gebruiksrecht-formule, in normale taal. Er zijn diverse licenties in omloop. Op [[c:Commons:Licentiëring|Commons:Licentiëring]] staat een overzicht met licenties die wel en niet zijn toegestaan op Commons, met toelichtingen. Of volg [[Handboek Wikimedia Commons/Uploaden#Stap 7: Uploaden van een afbeelding|Stap 7 van het upload-proces in het Handboek]], daar staan ook tags vermeld.
Opgemerkt wordt dat bij alle geaccepteerde licenties het commercieel gebruik van een afbeelding uitdrukkelijk wordt toegestaan èn dat afgeleide werken zijn toegestaan. De meest voorkomende "tags" zijn [https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.nl CC-BY-SA 4.0] (waarmee wordt aangegeven dat de maker wil dat derden die het werk gebruiken, de maker van het werk vermeldenen) en [https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/legalcode.nl PD] (public domain).
'''Let op: ben je er niet zeker of afbeelding vrij is van auteursrechten (copyright) neem dan eerst een kijkje bij [[Wikibooks:Beleid voor gebruik van afbeeldingen]]! Afbeeldingen waar auteursrecht op rust mogen niet gebruikt worden en zullen verwijderd worden!''' Schending van copyright is strafbaar! Door rechtszaken tegen copyright-overtredingen kan de Wikimedia-organisatie in grote problemen komen!
Mocht je tegen de Commons-etiquette zondigen, dan zul je daar door een moderator op gewezen worden. Als een onduidelijke of niet-toegestane auteursrecht-situatie te lang duurt, zal uw bijdrage echter verwijderd worden.
Zie ook: [[Wikibooks:Beleid voor gebruik van afbeeldingen]]
=== Overige aandachtspunten ===
'''Categorieën:''' Verder wordt het op prijs gesteld als je je afbeelding in een of meer categorieën plaatst. Er zijn enkele duizenden categorieën, dus er zal vast wel een toepasselijke bij zitten. Zie [[c:Commons:Categories/nl#Tips voor categoriseren|Tips voor categoriseren]].
Met materiaal dat door '''Artificial Intelligence''' is gemaakt is men op Commons niet blij. Zie [[c:Commons:AI-generated media|Commons:AI-generated media]] (klik bovenaan op Nederlands voor de Nederlandstalige versie) voor de regels. En zelfs als je je aan de regels houdt, kan het gebeuren dat je bestand wordt verwijderd, zelfs als die is opgenomen in een wikiboek. In dat geval kun je overwegen om een door AI gemaakt bestand hier op Wikibooks te laten uploaden. Vraag een [[Wikibooks:Moderator|moderator]] om raad (dat kan ook in de Lerarenkamer).
== Gebruik van media uit Wikimedia Commons ==
In deze paragraaf staat hoe je een afbeelding of ander medium uit Wikimedia Commons kunt plaatsen in een wikiboek. De beschrijving geeft voorbeelden van afbeeldingen, voor andere media geldt dezelfde methode. Zie [[Handboek Wikimedia Commons/Deel I Basis#Gebruiken|Bestanden hergebruiken]] (in het Handboek Wikimedia Commons) voor een algemene inleiding.
=== Een afbeelding plaatsen in een wikiboek ===
We gebruiken steeds [[c:File:Aardhommel kleine.jpg|File:Aardhommel kleine.jpg]] als voorbeeld. <br>
Een afbeelding invoegen is heel eenvoudig:<br>
# Ga naar het bestand in Commons.
# Kopieer de bestandsnaam (in dit geval <code>File:Aardhommel kleine.jpg</code>).
# Ga naar de pagina in Wikibooks waar je de afbeelding wilt plaatsen, klik op Bewerken en typ op de juiste plaats:
<nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg]]</nowiki>
Dit geeft:
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg]]
Let op:
* In Wikibooks is het gewenst om niet "File" uit Commons te gebruiken, maar die term te overschrijven met "Afbeelding" of "Bestand". Houd er rekening mee om geen dubbele Afbeelding:Afbeelding: te schrijven en let op hoofd-en kleine letters. Let er ook op dat je de bestandsextentie van de afbeelding correct vermeld. (.jpg, .png enz.)
* Op deze manier is er geen onderschrift.
* Op deze manier verschijnt de afbeelding groot in beeld. Als dat niet de bedoeling is: herschaal de afbeelding.
=== Een afbeelding herschalen ===
Vaak zijn afbeeldingen te groot voor in het artikel. Dit is geen probleem, het is ook niet de bedoeling dat je zelf die afbeelding in Commons gaat verkleinen. De MediaWiki-software kan dat heel gemakkelijk zelf doen. Bovendien kunnen geïnteresseerden de foto dan nog steeds in volledige grootte bekijken als ze dat willen (door er op te klikken). Zoiets heet een '''thumbnail'''.
==== Manier 1: via ''Delen'' ====
Kopieer in Commons niet de bestandsnaam, maar klik op <code>Delen</code> en kopieer de link onder "Gebruik dit bestand op een wiki", in dit geval <code><nowiki>[[File:Aardhommel kleine.jpg|thumb|Aardhommel kleine]]</nowiki></code>. Plak die als <code><nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel kleine.jpg|thumb|Aardhommel kleine]]</nowiki></code>op de betreffende pagina. Dit geeft een kleinere afbeelding aan de rechterkant:
[[Afbeelding:Aardhommel kleine.jpg|thumb|Aardhommel kleine]]
{{Clear both}}
Merk op:
# Het bijschrift van de afbeelding wordt nu automatisch vermeld.
# De breedte is vast, de lengte varieert met het formaat van de afbeelding. Als de afbeelding in de breedte is, zal hij kleiner overkomen dan een afbeelding in de lengte (die langgerekt is).
==== Manier 2: via ''pixels'' ====
Stel: we willen de afbeelding verkleinen tot 100 [[w:Pixel|pixels]], dan plakken we <code>|100px</code> achter de bestandsnaam:
<code><nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|100px]]</nowiki></code>. Dat geeft dan: <br>
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|100px]]
Merk op:
# De afbeelding staat weer links omdat er geen "thumb" in de wikicode is vermeld.
# Het herschalen van afbeeldingen gebeurt op de server van Wikibooks zelf. Dit betekent dat bij een grote afbeelding de gebruiker de grote afbeelding zelf niet binnenhaalt, maar de verkleinde versie. Hierdoor hoeft de bezoeker van de pagina minder lang te wachten op het laden van de afbeelding.
# Het is in het algemeen niet wenselijk een afbeelding te vergroten, dit komt de beeldkwaliteit niet ten goede.
===== Manier 2a: via ''horizontale èn verticale pixels'' =====
Het ook mogelijk om niet alleen een maximum breedte op te geven, maar ook een maximum hoogte. De server zal dan automatisch de afbeelding herschalen zodat hij beide grenzen niet overschrijdt.
Een voorbeeld: maximum horizontaal 50 pixels en verticaal 70 pixels: <code><nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|50x70px]]</nowiki></code> geeft: <br>
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|50x70px]]
Bij deze functie is de kleinste grens maatgevend. Dus: <code><nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|50x200px]]</nowiki></code>
levert nog steeds dezelfde maat afbeelding:<br>
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|50x200px]]
===== Manier 1b: via ''Delen'' en pixels =====
We kunnen de wikicode met "thumb" ook combineren met pixels: <code><nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel kleine.jpg|thumb|150px|Aardhommel kleine]]</nowiki></code> geeft opnieuw een afbeelding aan de rechterkant, maar dan iets kleiner:
[[Afbeelding:Aardhommel kleine.jpg|thumb|150px|Aardhommel kleine]]
'''Opmerking:''' De algemene regel in een wiki is om alle afbeeldingen op een pagina dezelfde grootte mee te geven, meestal als "thumb" zonder pixels. Afwijken kan als er naar de mening van de auteur een goede reden voor is.
{{Clear both}}
=== Alternatieve tekst ===
Net zoals bij elke gewone Wiki-link kun je ook hier alternatieve tekst toevoegen:
<nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|200px|Klik hier voor een mooie afbeelding van de kleine aardhommel]]</nowiki>
Geeft (zie foto rechts): [[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|200px|Klik hier voor een mooie afbeelding van de kleine aardhommel]]
Opmerkingen:
* Het onderschrift staat altijd aan het eind van de wikicode, tussen een "|" en "]]".
* Bij een eigen bijschrift moet er "thumb" in de wikicode staan; dan kan ook de grootte worden aangepast.
{{Clear both}}
'''Alternatieve tekst met frame'''<br>
Als de afbeelding niet herschaald moet worden, maar wel bijschrift moet krijgen, gebruik dan ''frame'' i.p.v. ''thumb''. Een voorbeeld:
<nowiki>[[Afbeelding:Berchemse Boterkoekjes.png|frame|Dit zijn Berchemse boterkoekjes]]</nowiki>
[[Afbeelding:Berchemse Boterkoekjes.png|frame|Dit zijn Berchemse boterkoekjes]]
Het resultaat staat rechts.
<br style="clear: right;">
=== Enkel een link naar een afbeelding en beschrijving plaatsen ===
Soms komt het voor dat er enkel een link naar een afbeelding - of een geluidsfragment of film - nodig is, zonder dat de afbeelding in de tekst zelf geplakt wordt. Dat kan bijvoorbeeld nodig zijn als je op een overlegpagina een foto wilt bespreken. Dit werkt zo:
<nowiki>[[:Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg]]</nowiki>
(let op de dubbelepunt na de '''<nowiki>[[</nowiki>''' blokhaken).<br>
Dit geeft: [[:Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg]].
== Links/rechts/gecentreerd ==
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|100px|left|Kleine aardhommel]]
Het is mogelijk om een afbeelding links, rechts of gecentreerd uit te lijnen door de parameter ''left'', ''right'' of ''center'' aan de afbeelding mee te geven (altijd vóór de beschrijving).
<nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|100px|left|Kleine aardhommel]]</nowiki>
Het resultaat staat nu links.
Ook kun je ervoor zorgen dat er langs een afbeelding geen tekst wordt weergegeven, door de parameter ''none'' mee te geven.
<nowiki>[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|100px|none|Kleine aardhommel]]</nowiki>
geeft: [[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|thumb|100px|none|Kleine aardhommel]] Deze tekst loopt dus niet naast de afbeelding, maar begint er onder.
==Meerdere afbeeldingen in één kader==
Met behulp van het sjabloon:Afbeelding combi kun je meerdere afbeeldingen (maximaal 16) in één kader onder elkaar zitten. Daarbij kun je elke afbeelding van een eigen bijschrift voorzien, de breedte van de figuren aanpassen en het geheel links of rechts van de pagina plaatsen. Voor de precieze code, zie [[Sjabloon:Afbeelding combi]].
'''Voorbeeld'''<br>
<pre>{{Afbeelding combi
| align=left
| afb1 = Irrigation dripper.jpg
| caption1 = Modern druppelsysteem.
| afb2 = Irrigation dripper.jpg
| caption2 = Idem.
}}</pre>
{{Afbeelding combi
| align=left
| afb1 = Irrigation dripper.jpg
| caption1 = Modern druppelsysteem.
| afb2 = Irrigation dripper.jpg
| caption2 = Idem.
}}
{{Clear left}}
==Afbeeldingen in tabel==
Door een afbeelding in een tabel te plaatsen kunnen afbeelding(en) en tekst onder elkaar geplaatst worden en kunnen diverse afbeeldingen zowel naast als onder elkaar worden geplaatst. Zie [[c:Category:Garden structures in the Netherlands|Category:Garden structures in the Netherlands (Commons)]] voor een ander voorbeeld.
<pre>
{| border="1" cellspacing="0" align="left" cellpadding="2"
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|}
</pre>
<br style="clear: left;">
Levert:
{| border="1" cellspacing="0" align="left" cellpadding="2"
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|align="center"|[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
|}
<br style="clear: left;">
==Afbeeldingen in een div==
<pre><nowiki>
<div style="float:right;width:315px;">
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|272px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
</div>
</nowiki></pre>
<div style="float:right;width:315px;">
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|120px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|272px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
[[Afbeelding:Aardhommel_kleine.jpg|69px|thumb|left|Kleine aardhommel]]
</div>
Ook kunnen verschillende afbeeldingen op een speciale wijze op de pagina geplaatst worden. De code om dit te doen is hierboven weergegeven.
Hiermee maak je als het ware een vak wat afgesloten is van de rest van het artikel, waardoor een ingewikkeldere opmaak mogelijk is, wat vooral handig is bij plaatjes met een verschillende grootte.
Ook als een aantal afbeeldingen bij elkaar horen en bij elkaar moeten blijven rechts onder elkaar op de pagina kan het handig zijn ze in een div te zetten. Dit gaat echter meestal zonder div vanzelf goed.
<br style="clear: both;">
==Fotogalerij==
Door gebruik te maken van de volgende opmaak worden de afbeeldingen automatisch geschaald en in een galerij gezet:
<pre>
<gallery>
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
</gallery>
</pre>
Dat geeft het volgende resultaat:
<gallery>
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
Afbeelding:Wikibooks-logo-en.svg|Wikibookslogo
</gallery>
===Opties===
<pre>
<gallery
[heights = nnn]
[widths = nnn]
[perrow = n]
[showfilename = yes]
[mode = traditional, nolines, packed, packed-overlay, packed-hover of slideshow]
[caption = ]
[showthumbnails]
>
[Afbeelding:]<bestandsnaam>|[<titel>]|[<alt=alt language>]|[link=]
[Afbeelding:]<bestandsnaam>|[<titel>]|[<alt=alt language>]|[link=]
..
</gallery>
</pre>
* Zie verder:
** [[mw:Help:Images/nl#Opbouwen_van_een_galerij_afbeeldingen|mediawiki]]
** [[Handboek Wikimedia Commons/Galerijen]]
== Overige tips ==
Commons is ook voor in de klas of een presentatie:
* Het gebruik van Commons hoeft niet beperkt te blijven tot Wikibooks of andere Wikimedia-onderdelen. Ook al ben je niet geïnteresseerd in het zelf aanmaken van een wikiboek, dan kun je toch gebruik maken van media uit Commons in de les of in je papieren cursus.
* Commons-media zijn ook bruikbaar voor toetsen en examens
[[Afbeelding:Animal_cell_structure_de.svg|left|150px]] [[Afbeelding:Animal_cell_structure_numbered_version.svg|150px|right]]<br><br>
: Omdat de CC-licenties dat toelaten vind je van sommige media bestanden versies in meerdere talen (ook in het Nederlands). Soms zijn er van een afbeelding ook blanco of genummerde versies, die je dan kunt gebruiken bij een herhalingstoets of bij het examen. En anders kun je ze misschien zelf maken van een bestaande afbeelding en daarna uploaden.
* Een galerijpagina of diavoorstelling maken: Met afbeeldingen uit Commons kun je ook een galerijpagina of diavoorstelling maken, zie bijvoorbeeld [[c:Register Varend Erfgoed Nederland|Register Varend Erfgoed Nederland]]. Zie [[Handboek Wikimedia Commons/Galerijen]] voor het maken van en zoeken naar galerijpagina's.
** Extra mogelijkheden: Door op de groene knop rechts bovenaan te klikken, kun je de afbeeldingen stuk voor stuk op groot formaat tonen.
*** Met de pijltjes-toetsen kun je verder of terugbladeren.
*** Door op de toets <code>Pause/Break</code> te klikken (vaak uiterst rechts bovenin op je toetsenbord), kun je een automatische diavoorstelling geven, waarbij na enkele seconden automatisch de volgende foto wordt getoond.
== Zie ook ==
* [[Wikibooks:Beleid voor gebruik van afbeeldingen]]
* [[Handboek Wikimedia Commons/Deel I Basis|Handboek Wikimedia Commons]]
* [[Help:Tabellen]]: Een uitlegpagina over het gebruik van tabellen.
* {{Wp|GNU Image Manipulation Program|GIMP}}: Een vrij programma om afbeeldingen te bewerken.
* [[mw:Help:Images/nl|Help:Images]] op Mediawiki met meer mogelijkheden voor het gebruik
* {{Wp|en:Wikipedia:Public domain image resources|EN-WP Public domain image resources}}{{En}} en [[Handboek Wikimedia Commons/Uploaden#Media van andere websites uploaden|Bronnen met geschikte afbeeldingen]]
[[Categorie:Help|Afbeeldingen]]
bao5akiunxtpkjuc7ju6rjb7pe3n865
Wikibooks:Beleid voor gebruik van afbeeldingen
4
3564
432059
424972
2026-11-06T16:22:30Z
JopkeB
18060
/* Toegelaten */ Update - GNU niet meer!
432059
wikitext
text/x-wiki
Een online boek zonder afbeeldingen en andere media zou nogal saai zijn. Daarom is het mogelijk om op Wikibooks media zoals afbeeldingen, video en audio te uploaden. Er zitten echter wel wat haken en ogen aan. Daarom hier een aantal belangrijke richtlijnen over het gebruik van media. Dit artikel gaat voornamelijk over het gebruik van afbeeldingen.
== Doel ==
Het doel van Wikibooks is het aanbieden van boeken, cursussen en handleidingen, die in alle opzichten vrij te bewerken en verspreiden zijn. Dat geldt ook voor afbeeldingen en andere media. Alle media moeten vrij te bewerken en te verspreiden zijn, ook commerciële media. Wikibooks heeft twee licenties die aan deze eisen voldoen: de [[Wikibooks:GNU Vrije Documentatie Licentie|GFDL]] en de [[Wikibooks:Creative Commons|Creative Commons]]-licenties ''CC-BY'' en ''CC-BY-SA''. Beiden eisen dat de maker bekend is en vermeld wordt.
== In het kort ==
<div class="toccolours" style="width:50%;padding:0.5em 1em;font-weight:normal;color: black; background-color:#fbb">
'''In het beginsel geldt voor alle afbeeldingen op Wikibooks dat de maker toestemming moet hebben gegeven voor verspreiding, wijziging en commercieël gebruik van de afbeelding zodat deze gebruikt kan worden onder de [[Wikibooks:GNU Vrije Documentatie Licentie|GNU-licentie voor vrije documentatie]], de licentie waaronder Wikibooks beschikbaar wordt gesteld. Als u toestemming heeft gekregen via e-mail kunt u de tekst ervan op de afbeeldingspagina plaatsen.'''
</div>
In het algemeen zijn er twee soorten afbeeldingen:
* Afbeeldingen die iemand zelf heeft gemaakt en op Wikibooks uploadt.
* Afbeeldingen die 'ergens' vandaan zijn gehaald en worden ge-upload.
Voor '''alle''' afbeeldingen is het '''verplicht''':
* De bron en maker te vermelden (bijvoorbeeld een webadres, naam of boek).
* De licentie aan te geven of de voorwaarden waaronder de maker de afbeelding heeft vrijgegeven.
Als bij een afbeelding geen bron en licentie is aangegeven komt de afbeelding terecht op de [[Wikibooks:Te verwijderen pagina's|verwijderlijst]] en wordt, als er geen nadere informatie is gegeven, na twee weken verwijderd.
== Veel voorkomende situaties ==
Hieronder een aantal veel voorkomende situaties en hoe te handelen.
;Ik heb voor een artikel een afbeelding gevonden bij Google of een andere zoekmachine, mag ik die gebruiken?: U mag alleen een afbeelding gebruiken als u toestemming hebt van de maker voor het verspreiden, bewerken en commercieel gebruiken van de afbeelding. Als u geen toestemming heeft mag u de foto niet uploaden, behalve als de afbeelding zou oud is dat deze in het publieke domein valt (zie beneden).
;Ik heb een afbeelding gevonden, er staan geen copyright-teken of iets dergelijks bij, mag ik de afbeelding uploaden?: Nee. Het is een misverstand dat op afbeeldingen zonder copyright-informatie geen copyright zit. U moet eerst toestemming van de maker hebben. Als u niet zeker weet of er copyright op een afbeelding zit kunt u een ervaren gebruiker om hulp vragen.
;Ik heb zelf een foto of illustratie gemaakt en wil die gebruiken bij een artikel.: Ga naar de [[Speciaal:Upload|uploadpagina]] en kies bij 'licentie' één van de [[Wikibooks:Creative Commons|Creative Commons]]-licenties. Geef bij 'beschrijving' een korte beschrijving wat er op de foto te zien is en wanneer u de foto gemaakt heeft. Om misverstanden te voorkomen is het ook handig als u 'eigen werk' bij de beschrijving zet.
;Ik heb een heel oude afbeelding gevonden. Hoe weet ik of deze in het [[Wikibooks:Publiek domein|publiek domein]] valt en ik deze mag gebruiken?: In het algemeen geldt (in Nederland, België en veel andere EU-landen): een werk valt in het publieke domein 70 jaar na de dood van de auteur. Een foto van een fotograaf die in 1920 overleed is dus bijvoorbeeld publiek domein sinds 1990. Als de maker onbekend is valt het werk in het publieke domein 70 jaar na publicatie. Bepaalde dingen vallen al eerder in het publieke domein: al het werk van de Amerikaanse overheid is bijvoorbeeld publiek domein (foto's van de NASA bijvoorbeeld). Foto's van twee-dimensionale afbeeldingen (zoals schilderijen) die in het publieke domein zijn gevallen (bijvoorbeeld De Nachtwacht) en pasfoto's voor een identiteitsbewijs zijn ook vrij van auteursrechten. Deze regel geldt '''niet''' voor afbeeldingen van drie-dimensionale werken.
;Ik heb heel veel zelfgemaakte foto's die ik wil uploaden, mag dat?: Dat kan op [[c:Wikimedia Commons|Wikimedia Commons]], dan kunnen alle Wikimedia-projecten in de hele wereld gebruik maken van uw foto's. Zorg wel dat ze aan de vereisten van Commons voldoen, zoals "van realistisch nut voor educatieve doeleinden", zie voorbeelden in het [[Handboek Wikimedia Commons/Uploaden#Het stappenplan|Handboek Wikimedia Commons]]. Wikimedia Commons heeft op dit moment (april 2026) al 140 miljoen afbeeldingen en andere media. Niet gebruikte foto's worden op de Nederlandstalige wiki verwijderd.
;Ik heb een afbeelding gehaald van de Engelstalige Wikipedia of Wikibooks. Er staat 'fair use' bij, mag ik die gebruiken?: Nee. In Wikimedia Commons, de Nederlandstalige Wikipedia en Nederlandstalige Wikibooks mag dat niet. [[Wikibooks:Fair use|Fair use]] is een Amerikaans begrip wat het toestaat om gecopyrighte-afbeeldingen onder bepaalde voorwaarden te gebruiken. In Nederland en België hebben we het citaatrecht maar dat is veel beperkter. Het gebruik van fair use op de Nederlandstalige Wikipedia is na een stemming verboden, Wikibooks sluit zich daarbij aan. Citaatrecht laat slechts onder zeer beperkte voorwaarden verspreiding toe, en media onder citaatrecht zijn daarom strijdig met het bovenvermelde doel.
;Ik wil best foto's uploaden, maar ik wil niet dat ze commercieël gebruikt worden. Wat kan ik het beste doen?: Er is nog één mogelijkheid:
:*Upload uw foto's in een lage resolutie (bijvoorbeeld 640x480). Dan kunnen ze wel ter illustratie worden gebruikt maar moeilijk commercieël worden gebruikt.
Het gebruik van een niet-commerciële licentie is op Commons niet toegestaan. Als u zeker wilt weten dat uw afbeeldingen op Wikibooks blijven staan moet u zo'n licentie niet gebruiken.
;Ik heb een foto gekocht op een rommelmarkt. Deze foto is mijn bezit. Mag ik deze gebruiken op Wikibooks?: Alleen als u toestemming heeft van de fotograaf of de rechten aan u zijn overgedragen. Het auteursrecht op een foto blijft bij de fotograaf, ook als u de foto heeft aangekocht. Dit geldt overigens ook voor kunstwerken.
;Ik wil een screenshot toevoegen van een spel of ander softwareprogramma. Mag dat?: Het auteursrecht op de screenshots behoort aan de maker van het programma. De screenshots zijn niet uw eigen werk in de zin van de auteurswet. U mag ze daarom alleen uploaden wanneer de makers het programma hebben vrij gegeven in het publieke domein, zoals dat bij open source programma's is gebeurd.
;Mag ik een foto maken van bijvoorbeeld een televisieprogramma om op die manier het copyright te omzeilen?: Nee. Als de televisie het hoofdonderwerp van uw foto is, schend u het auteursrecht. Als de televisie onderdeel is van een foto en niet het hoofdonderwerp is (bijvoorbeeld een foto van een interieur) is het uiteraard wel legaal.
== Specifieke regels ==
Voor een aantal soorten afbeeldingen zijn er speciale regels.
=== Portretten ===
Als u een foto heeft gemaakt waarop personen afgebeeld zijn moet u rekening houden met het portretrecht.
=== Screenshots / schermafbeeldingen ===
* Het gebruik van screenshots op de Nederlandstalige Wikibooks is '''alleen''' toegestaan als alle getoonde elementen in de afbeelding onder een 'vrije' licentie vallen, zoals bijvoorbeeld de [[Wikibooks:GNU General Public Licence|GPL]]. Een screenshot van bijvoorbeeld een Windows-desktop is niet toegestaan aangezien Windows een pakket is waar copyright op rust en Microsoft niet toestaat dat er afgeleide werken worden gemaakt van haar software. Alleen als zowel het programma, de data die wordt getoond en alle andere componenten onder een vrije licentie vallen mag er een screenshot worden geüpload op Wikibooks. Ook screenshots van websites, computerspellen, films e.d. zijn alleen toegestaan als alle elementen een copyleft-licentie hebben. Zie ook [[:commons:Commons:Licensing#Screenshots|de richtlijnen van Wikimedia Commons]] (engelstalig).
=== Toegelaten ===
Afbeeldingen die onder de volgende licentie vallen zijn zondermeer toegestaan:
{| style="border:1px solid green;padding:5px;margin:5px;"
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-BY
| [https://creativecommons.org/licenses/by/2.5/ CreativeCommons-Attribution]
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-BY-SA
| [https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.5/ CreativeCommons-Attribution-ShareAlike]
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-SA
| [https://creativecommons.org/licenses/sa/1.0/ CreativeCommons-ShareAlike]
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-0
| [https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/deed.nl CreativeCommons-PublicDomain]
|}
Zoals bij alle afbeeldingen moet er een bron en maker worden vermeld. Als een gebruiker een afbeelding uploadt en vermeldt dat de afbeelding zelf gemaakt is, maar niet vermeldt onder welke licentie deze valt, wordt aangenomen dat de afbeelding onder de GFDL valt. U kunt ook uw afbeeldingen licenseren onder zowel de GFDL als Creative Commons. Voor Niet-Commerciële Creative Commons-licenties zie bij 'gedoogd'.
=== Gedoogd ===
Een aantal licenties worden momenteel gedoogd, maar kunnen in de toekomst verdwijnen. Bij Wikimedia Commons zijn ze inmiddels NIET meer toegestaan.
{| style="border:1px solid orange;padding:5px;margin:5px;"
| style="text-align:right;color: black; background-color:#f0f0f0;"| ND
| Creative Commons licenties met Niet-afgeleide werken
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-BY-ND
| [https://creativecommons.org/licenses/by-nd/2.5/ CreativeCommons-Attribution-NoDerivs]
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-ND
| [https://creativecommons.org/licenses/nd/1.0/ CreativeCommons-NoDerivs]
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | .
|Licenties Niet-commercieel ({NietCommercieel})
|}
=== Niet toegestaan ===
=== Afbeeldingen zonder voldoende (licentie) informatie ({geeninfo}) ===
Nieuwe afbeeldingen zonder info worden niet meer gedoogd en direct op de verwijderlijst gezet.
== Technische richtlijnen ==
{| style="border:1px solid black;padding:5px;margin:5px;"
| style="text-align:right;color: black; background-color:#f0f0f0;" | JPG
| Voor foto's wordt het JPG-formaat geprefereerd.
|-
| style="text-align:right;color: black; background-color:#f0f0f0;" | PNG
| Voor logo's en afbeeldingen wordt er bij voorkeur PNG gebruikt.<br><span style="font-size: small;">De grootte is meestal veel kleiner dan het corresponderende JPG-plaatje.</span>
|-
| style="text-align:right;color: black; background-color:#f0f0f0;" | SVG
| Voor logo's is SVG nog beter geschikt. De MediaWiki-software zet het automatisch om naar PNG, zodat ook browsers die het niet ondersteunen het kunnen zien.
|-
| style="text-align:right;color: black; background-color:#f0f0f0;" | OGG
| Voor geluid en film wordt de voorkeur aan Ogg Vorbis gegeven.
|-
| style="text-align:right;color: black; background-color:#fff0f0;"| GIF
| style="color: black; background-color:#fff0f0;"|Tot 2006 rusten er patenten op het GIF-formaat, GIF-plaatjes kunnen dus beter vermeden worden.<br><span style="font-size: small;">Een GIFje kan makkelijk omgezet worden naar een PNGtje, gelieve dit dus ook te doen indien u een GIF wilt uploaden.</span>
|}
== Meer informatie ==
* [[Handboek Wikimedia Commons]]
=== Publieke bronnen ===
* [[Help:Gebruik van openbare bronnen]].
* [[:en:Public domain image resources|Public domain image resources]]. Lijst van rechtenvrije foto's op de Engelstalige Wikipedia.
* Project Gutenberg is een verzameling van teksten in het publieke domein. Op [https://www.gutenberg.org/howto/copyright-howto deze pagina] wordt samengevat wanneer iets volgens Amerikaanse wetgeving als ''Publiek Domein'' wordt beschouwd.
=== Externe links ===
* [https://register.bmb-bbm.org/SearchMaskMain.asp Raadplegen geregistreerde beeldmerken] bij het [https://www.bmb-bbm.org/ Benelux-Merkenbureau (BMB)]
[[Categorie:Wikibooks:Beleid|Afbeeldingen]]
54rwhdv5dxbcofrt5tq2k2iah9qlnoy
432060
432059
2026-11-06T16:30:09Z
JopkeB
18060
/* In het kort */ Wikibooks:CC-BY-SA - geen GNU-licentie meer zie [[Wikibooks:Lerarenkamer#Nog_steeds_dubbellicentie_voor_Wikibooks?]]
432060
wikitext
text/x-wiki
Een online boek zonder afbeeldingen en andere media zou nogal saai zijn. Daarom is het mogelijk om op Wikibooks media zoals afbeeldingen, video en audio te uploaden. Er zitten echter wel wat haken en ogen aan. Daarom hier een aantal belangrijke richtlijnen over het gebruik van media. Dit artikel gaat voornamelijk over het gebruik van afbeeldingen.
== Doel ==
Het doel van Wikibooks is het aanbieden van boeken, cursussen en handleidingen, die in alle opzichten vrij te bewerken en verspreiden zijn. Dat geldt ook voor afbeeldingen en andere media. Alle media moeten vrij te bewerken en te verspreiden zijn, ook commerciële media. Wikibooks heeft twee licenties die aan deze eisen voldoen: de [[Wikibooks:GNU Vrije Documentatie Licentie|GFDL]] en de [[Wikibooks:Creative Commons|Creative Commons]]-licenties ''CC-BY'' en ''CC-BY-SA''. Beiden eisen dat de maker bekend is en vermeld wordt.
== In het kort ==
<div class="toccolours" style="width:50%;padding:0.5em 1em;font-weight:normal;color: black; background-color:#fbb">
'''In het beginsel geldt voor alle afbeeldingen op Wikibooks dat de maker toestemming moet hebben gegeven voor verspreiding, wijziging en commercieël gebruik van de afbeelding zodat deze gebruikt kan worden onder de [[Wikibooks:CC-BY-SA|Wikibooks:CC-BY-SA]], de licentie waaronder Wikibooks beschikbaar wordt gesteld. Als u toestemming heeft gekregen via e-mail kunt u de tekst ervan op de afbeeldingspagina plaatsen.'''
</div>
In het algemeen zijn er twee soorten afbeeldingen:
* Afbeeldingen die iemand zelf heeft gemaakt en op Wikibooks uploadt.
* Afbeeldingen die 'ergens' vandaan zijn gehaald en worden ge-upload.
Voor '''alle''' afbeeldingen is het '''verplicht''':
* De bron en maker te vermelden (bijvoorbeeld een webadres, naam of boek).
* De licentie aan te geven of de voorwaarden waaronder de maker de afbeelding heeft vrijgegeven.
Als bij een afbeelding geen bron en licentie is aangegeven komt de afbeelding terecht op de [[Wikibooks:Te verwijderen pagina's|verwijderlijst]] en wordt, als er geen nadere informatie is gegeven, na twee weken verwijderd.
== Veel voorkomende situaties ==
Hieronder een aantal veel voorkomende situaties en hoe te handelen.
;Ik heb voor een artikel een afbeelding gevonden bij Google of een andere zoekmachine, mag ik die gebruiken?: U mag alleen een afbeelding gebruiken als u toestemming hebt van de maker voor het verspreiden, bewerken en commercieel gebruiken van de afbeelding. Als u geen toestemming heeft mag u de foto niet uploaden, behalve als de afbeelding zou oud is dat deze in het publieke domein valt (zie beneden).
;Ik heb een afbeelding gevonden, er staan geen copyright-teken of iets dergelijks bij, mag ik de afbeelding uploaden?: Nee. Het is een misverstand dat op afbeeldingen zonder copyright-informatie geen copyright zit. U moet eerst toestemming van de maker hebben. Als u niet zeker weet of er copyright op een afbeelding zit kunt u een ervaren gebruiker om hulp vragen.
;Ik heb zelf een foto of illustratie gemaakt en wil die gebruiken bij een artikel.: Ga naar de [[Speciaal:Upload|uploadpagina]] en kies bij 'licentie' één van de [[Wikibooks:Creative Commons|Creative Commons]]-licenties. Geef bij 'beschrijving' een korte beschrijving wat er op de foto te zien is en wanneer u de foto gemaakt heeft. Om misverstanden te voorkomen is het ook handig als u 'eigen werk' bij de beschrijving zet.
;Ik heb een heel oude afbeelding gevonden. Hoe weet ik of deze in het [[Wikibooks:Publiek domein|publiek domein]] valt en ik deze mag gebruiken?: In het algemeen geldt (in Nederland, België en veel andere EU-landen): een werk valt in het publieke domein 70 jaar na de dood van de auteur. Een foto van een fotograaf die in 1920 overleed is dus bijvoorbeeld publiek domein sinds 1990. Als de maker onbekend is valt het werk in het publieke domein 70 jaar na publicatie. Bepaalde dingen vallen al eerder in het publieke domein: al het werk van de Amerikaanse overheid is bijvoorbeeld publiek domein (foto's van de NASA bijvoorbeeld). Foto's van twee-dimensionale afbeeldingen (zoals schilderijen) die in het publieke domein zijn gevallen (bijvoorbeeld De Nachtwacht) en pasfoto's voor een identiteitsbewijs zijn ook vrij van auteursrechten. Deze regel geldt '''niet''' voor afbeeldingen van drie-dimensionale werken.
;Ik heb heel veel zelfgemaakte foto's die ik wil uploaden, mag dat?: Dat kan op [[c:Wikimedia Commons|Wikimedia Commons]], dan kunnen alle Wikimedia-projecten in de hele wereld gebruik maken van uw foto's. Zorg wel dat ze aan de vereisten van Commons voldoen, zoals "van realistisch nut voor educatieve doeleinden", zie voorbeelden in het [[Handboek Wikimedia Commons/Uploaden#Het stappenplan|Handboek Wikimedia Commons]]. Wikimedia Commons heeft op dit moment (april 2026) al 140 miljoen afbeeldingen en andere media. Niet gebruikte foto's worden op de Nederlandstalige wiki verwijderd.
;Ik heb een afbeelding gehaald van de Engelstalige Wikipedia of Wikibooks. Er staat 'fair use' bij, mag ik die gebruiken?: Nee. In Wikimedia Commons, de Nederlandstalige Wikipedia en Nederlandstalige Wikibooks mag dat niet. [[Wikibooks:Fair use|Fair use]] is een Amerikaans begrip wat het toestaat om gecopyrighte-afbeeldingen onder bepaalde voorwaarden te gebruiken. In Nederland en België hebben we het citaatrecht maar dat is veel beperkter. Het gebruik van fair use op de Nederlandstalige Wikipedia is na een stemming verboden, Wikibooks sluit zich daarbij aan. Citaatrecht laat slechts onder zeer beperkte voorwaarden verspreiding toe, en media onder citaatrecht zijn daarom strijdig met het bovenvermelde doel.
;Ik wil best foto's uploaden, maar ik wil niet dat ze commercieël gebruikt worden. Wat kan ik het beste doen?: Er is nog één mogelijkheid:
:*Upload uw foto's in een lage resolutie (bijvoorbeeld 640x480). Dan kunnen ze wel ter illustratie worden gebruikt maar moeilijk commercieël worden gebruikt.
Het gebruik van een niet-commerciële licentie is op Commons niet toegestaan. Als u zeker wilt weten dat uw afbeeldingen op Wikibooks blijven staan moet u zo'n licentie niet gebruiken.
;Ik heb een foto gekocht op een rommelmarkt. Deze foto is mijn bezit. Mag ik deze gebruiken op Wikibooks?: Alleen als u toestemming heeft van de fotograaf of de rechten aan u zijn overgedragen. Het auteursrecht op een foto blijft bij de fotograaf, ook als u de foto heeft aangekocht. Dit geldt overigens ook voor kunstwerken.
;Ik wil een screenshot toevoegen van een spel of ander softwareprogramma. Mag dat?: Het auteursrecht op de screenshots behoort aan de maker van het programma. De screenshots zijn niet uw eigen werk in de zin van de auteurswet. U mag ze daarom alleen uploaden wanneer de makers het programma hebben vrij gegeven in het publieke domein, zoals dat bij open source programma's is gebeurd.
;Mag ik een foto maken van bijvoorbeeld een televisieprogramma om op die manier het copyright te omzeilen?: Nee. Als de televisie het hoofdonderwerp van uw foto is, schend u het auteursrecht. Als de televisie onderdeel is van een foto en niet het hoofdonderwerp is (bijvoorbeeld een foto van een interieur) is het uiteraard wel legaal.
== Specifieke regels ==
Voor een aantal soorten afbeeldingen zijn er speciale regels.
=== Portretten ===
Als u een foto heeft gemaakt waarop personen afgebeeld zijn moet u rekening houden met het portretrecht.
=== Screenshots / schermafbeeldingen ===
* Het gebruik van screenshots op de Nederlandstalige Wikibooks is '''alleen''' toegestaan als alle getoonde elementen in de afbeelding onder een 'vrije' licentie vallen, zoals bijvoorbeeld de [[Wikibooks:GNU General Public Licence|GPL]]. Een screenshot van bijvoorbeeld een Windows-desktop is niet toegestaan aangezien Windows een pakket is waar copyright op rust en Microsoft niet toestaat dat er afgeleide werken worden gemaakt van haar software. Alleen als zowel het programma, de data die wordt getoond en alle andere componenten onder een vrije licentie vallen mag er een screenshot worden geüpload op Wikibooks. Ook screenshots van websites, computerspellen, films e.d. zijn alleen toegestaan als alle elementen een copyleft-licentie hebben. Zie ook [[:commons:Commons:Licensing#Screenshots|de richtlijnen van Wikimedia Commons]] (engelstalig).
=== Toegelaten ===
Afbeeldingen die onder de volgende licentie vallen zijn zondermeer toegestaan:
{| style="border:1px solid green;padding:5px;margin:5px;"
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-BY
| [https://creativecommons.org/licenses/by/2.5/ CreativeCommons-Attribution]
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-BY-SA
| [https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.5/ CreativeCommons-Attribution-ShareAlike]
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-SA
| [https://creativecommons.org/licenses/sa/1.0/ CreativeCommons-ShareAlike]
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-0
| [https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/deed.nl CreativeCommons-PublicDomain]
|}
Zoals bij alle afbeeldingen moet er een bron en maker worden vermeld. Als een gebruiker een afbeelding uploadt en vermeldt dat de afbeelding zelf gemaakt is, maar niet vermeldt onder welke licentie deze valt, wordt aangenomen dat de afbeelding onder de GFDL valt. U kunt ook uw afbeeldingen licenseren onder zowel de GFDL als Creative Commons. Voor Niet-Commerciële Creative Commons-licenties zie bij 'gedoogd'.
=== Gedoogd ===
Een aantal licenties worden momenteel gedoogd, maar kunnen in de toekomst verdwijnen. Bij Wikimedia Commons zijn ze inmiddels NIET meer toegestaan.
{| style="border:1px solid orange;padding:5px;margin:5px;"
| style="text-align:right;color: black; background-color:#f0f0f0;"| ND
| Creative Commons licenties met Niet-afgeleide werken
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-BY-ND
| [https://creativecommons.org/licenses/by-nd/2.5/ CreativeCommons-Attribution-NoDerivs]
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-ND
| [https://creativecommons.org/licenses/nd/1.0/ CreativeCommons-NoDerivs]
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | .
|Licenties Niet-commercieel ({NietCommercieel})
|}
=== Niet toegestaan ===
=== Afbeeldingen zonder voldoende (licentie) informatie ({geeninfo}) ===
Nieuwe afbeeldingen zonder info worden niet meer gedoogd en direct op de verwijderlijst gezet.
== Technische richtlijnen ==
{| style="border:1px solid black;padding:5px;margin:5px;"
| style="text-align:right;color: black; background-color:#f0f0f0;" | JPG
| Voor foto's wordt het JPG-formaat geprefereerd.
|-
| style="text-align:right;color: black; background-color:#f0f0f0;" | PNG
| Voor logo's en afbeeldingen wordt er bij voorkeur PNG gebruikt.<br><span style="font-size: small;">De grootte is meestal veel kleiner dan het corresponderende JPG-plaatje.</span>
|-
| style="text-align:right;color: black; background-color:#f0f0f0;" | SVG
| Voor logo's is SVG nog beter geschikt. De MediaWiki-software zet het automatisch om naar PNG, zodat ook browsers die het niet ondersteunen het kunnen zien.
|-
| style="text-align:right;color: black; background-color:#f0f0f0;" | OGG
| Voor geluid en film wordt de voorkeur aan Ogg Vorbis gegeven.
|-
| style="text-align:right;color: black; background-color:#fff0f0;"| GIF
| style="color: black; background-color:#fff0f0;"|Tot 2006 rusten er patenten op het GIF-formaat, GIF-plaatjes kunnen dus beter vermeden worden.<br><span style="font-size: small;">Een GIFje kan makkelijk omgezet worden naar een PNGtje, gelieve dit dus ook te doen indien u een GIF wilt uploaden.</span>
|}
== Meer informatie ==
* [[Handboek Wikimedia Commons]]
=== Publieke bronnen ===
* [[Help:Gebruik van openbare bronnen]].
* [[:en:Public domain image resources|Public domain image resources]]. Lijst van rechtenvrije foto's op de Engelstalige Wikipedia.
* Project Gutenberg is een verzameling van teksten in het publieke domein. Op [https://www.gutenberg.org/howto/copyright-howto deze pagina] wordt samengevat wanneer iets volgens Amerikaanse wetgeving als ''Publiek Domein'' wordt beschouwd.
=== Externe links ===
* [https://register.bmb-bbm.org/SearchMaskMain.asp Raadplegen geregistreerde beeldmerken] bij het [https://www.bmb-bbm.org/ Benelux-Merkenbureau (BMB)]
[[Categorie:Wikibooks:Beleid|Afbeeldingen]]
s5lpgkc0v0texwxwwyex3rc5t74dqot
432069
432060
2026-11-07T09:56:20Z
JopkeB
18060
/* Screenshots / schermafbeeldingen */ Link verbeterd
432069
wikitext
text/x-wiki
Een online boek zonder afbeeldingen en andere media zou nogal saai zijn. Daarom is het mogelijk om op Wikibooks media zoals afbeeldingen, video en audio te uploaden. Er zitten echter wel wat haken en ogen aan. Daarom hier een aantal belangrijke richtlijnen over het gebruik van media. Dit artikel gaat voornamelijk over het gebruik van afbeeldingen.
== Doel ==
Het doel van Wikibooks is het aanbieden van boeken, cursussen en handleidingen, die in alle opzichten vrij te bewerken en verspreiden zijn. Dat geldt ook voor afbeeldingen en andere media. Alle media moeten vrij te bewerken en te verspreiden zijn, ook commerciële media. Wikibooks heeft twee licenties die aan deze eisen voldoen: de [[Wikibooks:GNU Vrije Documentatie Licentie|GFDL]] en de [[Wikibooks:Creative Commons|Creative Commons]]-licenties ''CC-BY'' en ''CC-BY-SA''. Beiden eisen dat de maker bekend is en vermeld wordt.
== In het kort ==
<div class="toccolours" style="width:50%;padding:0.5em 1em;font-weight:normal;color: black; background-color:#fbb">
'''In het beginsel geldt voor alle afbeeldingen op Wikibooks dat de maker toestemming moet hebben gegeven voor verspreiding, wijziging en commercieël gebruik van de afbeelding zodat deze gebruikt kan worden onder de [[Wikibooks:CC-BY-SA|Wikibooks:CC-BY-SA]], de licentie waaronder Wikibooks beschikbaar wordt gesteld. Als u toestemming heeft gekregen via e-mail kunt u de tekst ervan op de afbeeldingspagina plaatsen.'''
</div>
In het algemeen zijn er twee soorten afbeeldingen:
* Afbeeldingen die iemand zelf heeft gemaakt en op Wikibooks uploadt.
* Afbeeldingen die 'ergens' vandaan zijn gehaald en worden ge-upload.
Voor '''alle''' afbeeldingen is het '''verplicht''':
* De bron en maker te vermelden (bijvoorbeeld een webadres, naam of boek).
* De licentie aan te geven of de voorwaarden waaronder de maker de afbeelding heeft vrijgegeven.
Als bij een afbeelding geen bron en licentie is aangegeven komt de afbeelding terecht op de [[Wikibooks:Te verwijderen pagina's|verwijderlijst]] en wordt, als er geen nadere informatie is gegeven, na twee weken verwijderd.
== Veel voorkomende situaties ==
Hieronder een aantal veel voorkomende situaties en hoe te handelen.
;Ik heb voor een artikel een afbeelding gevonden bij Google of een andere zoekmachine, mag ik die gebruiken?: U mag alleen een afbeelding gebruiken als u toestemming hebt van de maker voor het verspreiden, bewerken en commercieel gebruiken van de afbeelding. Als u geen toestemming heeft mag u de foto niet uploaden, behalve als de afbeelding zou oud is dat deze in het publieke domein valt (zie beneden).
;Ik heb een afbeelding gevonden, er staan geen copyright-teken of iets dergelijks bij, mag ik de afbeelding uploaden?: Nee. Het is een misverstand dat op afbeeldingen zonder copyright-informatie geen copyright zit. U moet eerst toestemming van de maker hebben. Als u niet zeker weet of er copyright op een afbeelding zit kunt u een ervaren gebruiker om hulp vragen.
;Ik heb zelf een foto of illustratie gemaakt en wil die gebruiken bij een artikel.: Ga naar de [[Speciaal:Upload|uploadpagina]] en kies bij 'licentie' één van de [[Wikibooks:Creative Commons|Creative Commons]]-licenties. Geef bij 'beschrijving' een korte beschrijving wat er op de foto te zien is en wanneer u de foto gemaakt heeft. Om misverstanden te voorkomen is het ook handig als u 'eigen werk' bij de beschrijving zet.
;Ik heb een heel oude afbeelding gevonden. Hoe weet ik of deze in het [[Wikibooks:Publiek domein|publiek domein]] valt en ik deze mag gebruiken?: In het algemeen geldt (in Nederland, België en veel andere EU-landen): een werk valt in het publieke domein 70 jaar na de dood van de auteur. Een foto van een fotograaf die in 1920 overleed is dus bijvoorbeeld publiek domein sinds 1990. Als de maker onbekend is valt het werk in het publieke domein 70 jaar na publicatie. Bepaalde dingen vallen al eerder in het publieke domein: al het werk van de Amerikaanse overheid is bijvoorbeeld publiek domein (foto's van de NASA bijvoorbeeld). Foto's van twee-dimensionale afbeeldingen (zoals schilderijen) die in het publieke domein zijn gevallen (bijvoorbeeld De Nachtwacht) en pasfoto's voor een identiteitsbewijs zijn ook vrij van auteursrechten. Deze regel geldt '''niet''' voor afbeeldingen van drie-dimensionale werken.
;Ik heb heel veel zelfgemaakte foto's die ik wil uploaden, mag dat?: Dat kan op [[c:Wikimedia Commons|Wikimedia Commons]], dan kunnen alle Wikimedia-projecten in de hele wereld gebruik maken van uw foto's. Zorg wel dat ze aan de vereisten van Commons voldoen, zoals "van realistisch nut voor educatieve doeleinden", zie voorbeelden in het [[Handboek Wikimedia Commons/Uploaden#Het stappenplan|Handboek Wikimedia Commons]]. Wikimedia Commons heeft op dit moment (april 2026) al 140 miljoen afbeeldingen en andere media. Niet gebruikte foto's worden op de Nederlandstalige wiki verwijderd.
;Ik heb een afbeelding gehaald van de Engelstalige Wikipedia of Wikibooks. Er staat 'fair use' bij, mag ik die gebruiken?: Nee. In Wikimedia Commons, de Nederlandstalige Wikipedia en Nederlandstalige Wikibooks mag dat niet. [[Wikibooks:Fair use|Fair use]] is een Amerikaans begrip wat het toestaat om gecopyrighte-afbeeldingen onder bepaalde voorwaarden te gebruiken. In Nederland en België hebben we het citaatrecht maar dat is veel beperkter. Het gebruik van fair use op de Nederlandstalige Wikipedia is na een stemming verboden, Wikibooks sluit zich daarbij aan. Citaatrecht laat slechts onder zeer beperkte voorwaarden verspreiding toe, en media onder citaatrecht zijn daarom strijdig met het bovenvermelde doel.
;Ik wil best foto's uploaden, maar ik wil niet dat ze commercieël gebruikt worden. Wat kan ik het beste doen?: Er is nog één mogelijkheid:
:*Upload uw foto's in een lage resolutie (bijvoorbeeld 640x480). Dan kunnen ze wel ter illustratie worden gebruikt maar moeilijk commercieël worden gebruikt.
Het gebruik van een niet-commerciële licentie is op Commons niet toegestaan. Als u zeker wilt weten dat uw afbeeldingen op Wikibooks blijven staan moet u zo'n licentie niet gebruiken.
;Ik heb een foto gekocht op een rommelmarkt. Deze foto is mijn bezit. Mag ik deze gebruiken op Wikibooks?: Alleen als u toestemming heeft van de fotograaf of de rechten aan u zijn overgedragen. Het auteursrecht op een foto blijft bij de fotograaf, ook als u de foto heeft aangekocht. Dit geldt overigens ook voor kunstwerken.
;Ik wil een screenshot toevoegen van een spel of ander softwareprogramma. Mag dat?: Het auteursrecht op de screenshots behoort aan de maker van het programma. De screenshots zijn niet uw eigen werk in de zin van de auteurswet. U mag ze daarom alleen uploaden wanneer de makers het programma hebben vrij gegeven in het publieke domein, zoals dat bij open source programma's is gebeurd.
;Mag ik een foto maken van bijvoorbeeld een televisieprogramma om op die manier het copyright te omzeilen?: Nee. Als de televisie het hoofdonderwerp van uw foto is, schend u het auteursrecht. Als de televisie onderdeel is van een foto en niet het hoofdonderwerp is (bijvoorbeeld een foto van een interieur) is het uiteraard wel legaal.
== Specifieke regels ==
Voor een aantal soorten afbeeldingen zijn er speciale regels.
=== Portretten ===
Als u een foto heeft gemaakt waarop personen afgebeeld zijn moet u rekening houden met het portretrecht.
=== Screenshots / schermafbeeldingen ===
* Het gebruik van screenshots op de Nederlandstalige Wikibooks is '''alleen''' toegestaan als alle getoonde elementen in de afbeelding onder een 'vrije' licentie vallen, zoals bijvoorbeeld de [[Wikibooks:CC-BY-SA|CC-BY-SA]]. Een screenshot van bijvoorbeeld een Windows-desktop is niet toegestaan aangezien Windows een pakket is waar copyright op rust en Microsoft niet toestaat dat er afgeleide werken worden gemaakt van haar software. Alleen als zowel het programma, de data die wordt getoond en alle andere componenten onder een vrije licentie vallen mag er een screenshot worden geüpload op Wikibooks. Ook screenshots van websites, computerspellen, films e.d. zijn alleen toegestaan als alle elementen een copyleft-licentie hebben. Zie ook [[:commons:Commons:Licensing#Screenshots|de richtlijnen van Wikimedia Commons]] (engelstalig).
=== Toegelaten ===
Afbeeldingen die onder de volgende licentie vallen zijn zondermeer toegestaan:
{| style="border:1px solid green;padding:5px;margin:5px;"
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-BY
| [https://creativecommons.org/licenses/by/2.5/ CreativeCommons-Attribution]
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-BY-SA
| [https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.5/ CreativeCommons-Attribution-ShareAlike]
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-SA
| [https://creativecommons.org/licenses/sa/1.0/ CreativeCommons-ShareAlike]
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-0
| [https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/deed.nl CreativeCommons-PublicDomain]
|}
Zoals bij alle afbeeldingen moet er een bron en maker worden vermeld. Als een gebruiker een afbeelding uploadt en vermeldt dat de afbeelding zelf gemaakt is, maar niet vermeldt onder welke licentie deze valt, wordt aangenomen dat de afbeelding onder de GFDL valt. U kunt ook uw afbeeldingen licenseren onder zowel de GFDL als Creative Commons. Voor Niet-Commerciële Creative Commons-licenties zie bij 'gedoogd'.
=== Gedoogd ===
Een aantal licenties worden momenteel gedoogd, maar kunnen in de toekomst verdwijnen. Bij Wikimedia Commons zijn ze inmiddels NIET meer toegestaan.
{| style="border:1px solid orange;padding:5px;margin:5px;"
| style="text-align:right;color: black; background-color:#f0f0f0;"| ND
| Creative Commons licenties met Niet-afgeleide werken
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-BY-ND
| [https://creativecommons.org/licenses/by-nd/2.5/ CreativeCommons-Attribution-NoDerivs]
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-ND
| [https://creativecommons.org/licenses/nd/1.0/ CreativeCommons-NoDerivs]
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | .
|Licenties Niet-commercieel ({NietCommercieel})
|}
=== Niet toegestaan ===
=== Afbeeldingen zonder voldoende (licentie) informatie ({geeninfo}) ===
Nieuwe afbeeldingen zonder info worden niet meer gedoogd en direct op de verwijderlijst gezet.
== Technische richtlijnen ==
{| style="border:1px solid black;padding:5px;margin:5px;"
| style="text-align:right;color: black; background-color:#f0f0f0;" | JPG
| Voor foto's wordt het JPG-formaat geprefereerd.
|-
| style="text-align:right;color: black; background-color:#f0f0f0;" | PNG
| Voor logo's en afbeeldingen wordt er bij voorkeur PNG gebruikt.<br><span style="font-size: small;">De grootte is meestal veel kleiner dan het corresponderende JPG-plaatje.</span>
|-
| style="text-align:right;color: black; background-color:#f0f0f0;" | SVG
| Voor logo's is SVG nog beter geschikt. De MediaWiki-software zet het automatisch om naar PNG, zodat ook browsers die het niet ondersteunen het kunnen zien.
|-
| style="text-align:right;color: black; background-color:#f0f0f0;" | OGG
| Voor geluid en film wordt de voorkeur aan Ogg Vorbis gegeven.
|-
| style="text-align:right;color: black; background-color:#fff0f0;"| GIF
| style="color: black; background-color:#fff0f0;"|Tot 2006 rusten er patenten op het GIF-formaat, GIF-plaatjes kunnen dus beter vermeden worden.<br><span style="font-size: small;">Een GIFje kan makkelijk omgezet worden naar een PNGtje, gelieve dit dus ook te doen indien u een GIF wilt uploaden.</span>
|}
== Meer informatie ==
* [[Handboek Wikimedia Commons]]
=== Publieke bronnen ===
* [[Help:Gebruik van openbare bronnen]].
* [[:en:Public domain image resources|Public domain image resources]]. Lijst van rechtenvrije foto's op de Engelstalige Wikipedia.
* Project Gutenberg is een verzameling van teksten in het publieke domein. Op [https://www.gutenberg.org/howto/copyright-howto deze pagina] wordt samengevat wanneer iets volgens Amerikaanse wetgeving als ''Publiek Domein'' wordt beschouwd.
=== Externe links ===
* [https://register.bmb-bbm.org/SearchMaskMain.asp Raadplegen geregistreerde beeldmerken] bij het [https://www.bmb-bbm.org/ Benelux-Merkenbureau (BMB)]
[[Categorie:Wikibooks:Beleid|Afbeeldingen]]
ogqlbs2lms22oip9bni6o4zgs4psepz
432070
432069
2026-11-07T10:00:18Z
JopkeB
18060
/* Gedoogd */
432070
wikitext
text/x-wiki
Een online boek zonder afbeeldingen en andere media zou nogal saai zijn. Daarom is het mogelijk om op Wikibooks media zoals afbeeldingen, video en audio te uploaden. Er zitten echter wel wat haken en ogen aan. Daarom hier een aantal belangrijke richtlijnen over het gebruik van media. Dit artikel gaat voornamelijk over het gebruik van afbeeldingen.
== Doel ==
Het doel van Wikibooks is het aanbieden van boeken, cursussen en handleidingen, die in alle opzichten vrij te bewerken en verspreiden zijn. Dat geldt ook voor afbeeldingen en andere media. Alle media moeten vrij te bewerken en te verspreiden zijn, ook commerciële media. Wikibooks heeft twee licenties die aan deze eisen voldoen: de [[Wikibooks:GNU Vrije Documentatie Licentie|GFDL]] en de [[Wikibooks:Creative Commons|Creative Commons]]-licenties ''CC-BY'' en ''CC-BY-SA''. Beiden eisen dat de maker bekend is en vermeld wordt.
== In het kort ==
<div class="toccolours" style="width:50%;padding:0.5em 1em;font-weight:normal;color: black; background-color:#fbb">
'''In het beginsel geldt voor alle afbeeldingen op Wikibooks dat de maker toestemming moet hebben gegeven voor verspreiding, wijziging en commercieël gebruik van de afbeelding zodat deze gebruikt kan worden onder de [[Wikibooks:CC-BY-SA|Wikibooks:CC-BY-SA]], de licentie waaronder Wikibooks beschikbaar wordt gesteld. Als u toestemming heeft gekregen via e-mail kunt u de tekst ervan op de afbeeldingspagina plaatsen.'''
</div>
In het algemeen zijn er twee soorten afbeeldingen:
* Afbeeldingen die iemand zelf heeft gemaakt en op Wikibooks uploadt.
* Afbeeldingen die 'ergens' vandaan zijn gehaald en worden ge-upload.
Voor '''alle''' afbeeldingen is het '''verplicht''':
* De bron en maker te vermelden (bijvoorbeeld een webadres, naam of boek).
* De licentie aan te geven of de voorwaarden waaronder de maker de afbeelding heeft vrijgegeven.
Als bij een afbeelding geen bron en licentie is aangegeven komt de afbeelding terecht op de [[Wikibooks:Te verwijderen pagina's|verwijderlijst]] en wordt, als er geen nadere informatie is gegeven, na twee weken verwijderd.
== Veel voorkomende situaties ==
Hieronder een aantal veel voorkomende situaties en hoe te handelen.
;Ik heb voor een artikel een afbeelding gevonden bij Google of een andere zoekmachine, mag ik die gebruiken?: U mag alleen een afbeelding gebruiken als u toestemming hebt van de maker voor het verspreiden, bewerken en commercieel gebruiken van de afbeelding. Als u geen toestemming heeft mag u de foto niet uploaden, behalve als de afbeelding zou oud is dat deze in het publieke domein valt (zie beneden).
;Ik heb een afbeelding gevonden, er staan geen copyright-teken of iets dergelijks bij, mag ik de afbeelding uploaden?: Nee. Het is een misverstand dat op afbeeldingen zonder copyright-informatie geen copyright zit. U moet eerst toestemming van de maker hebben. Als u niet zeker weet of er copyright op een afbeelding zit kunt u een ervaren gebruiker om hulp vragen.
;Ik heb zelf een foto of illustratie gemaakt en wil die gebruiken bij een artikel.: Ga naar de [[Speciaal:Upload|uploadpagina]] en kies bij 'licentie' één van de [[Wikibooks:Creative Commons|Creative Commons]]-licenties. Geef bij 'beschrijving' een korte beschrijving wat er op de foto te zien is en wanneer u de foto gemaakt heeft. Om misverstanden te voorkomen is het ook handig als u 'eigen werk' bij de beschrijving zet.
;Ik heb een heel oude afbeelding gevonden. Hoe weet ik of deze in het [[Wikibooks:Publiek domein|publiek domein]] valt en ik deze mag gebruiken?: In het algemeen geldt (in Nederland, België en veel andere EU-landen): een werk valt in het publieke domein 70 jaar na de dood van de auteur. Een foto van een fotograaf die in 1920 overleed is dus bijvoorbeeld publiek domein sinds 1990. Als de maker onbekend is valt het werk in het publieke domein 70 jaar na publicatie. Bepaalde dingen vallen al eerder in het publieke domein: al het werk van de Amerikaanse overheid is bijvoorbeeld publiek domein (foto's van de NASA bijvoorbeeld). Foto's van twee-dimensionale afbeeldingen (zoals schilderijen) die in het publieke domein zijn gevallen (bijvoorbeeld De Nachtwacht) en pasfoto's voor een identiteitsbewijs zijn ook vrij van auteursrechten. Deze regel geldt '''niet''' voor afbeeldingen van drie-dimensionale werken.
;Ik heb heel veel zelfgemaakte foto's die ik wil uploaden, mag dat?: Dat kan op [[c:Wikimedia Commons|Wikimedia Commons]], dan kunnen alle Wikimedia-projecten in de hele wereld gebruik maken van uw foto's. Zorg wel dat ze aan de vereisten van Commons voldoen, zoals "van realistisch nut voor educatieve doeleinden", zie voorbeelden in het [[Handboek Wikimedia Commons/Uploaden#Het stappenplan|Handboek Wikimedia Commons]]. Wikimedia Commons heeft op dit moment (april 2026) al 140 miljoen afbeeldingen en andere media. Niet gebruikte foto's worden op de Nederlandstalige wiki verwijderd.
;Ik heb een afbeelding gehaald van de Engelstalige Wikipedia of Wikibooks. Er staat 'fair use' bij, mag ik die gebruiken?: Nee. In Wikimedia Commons, de Nederlandstalige Wikipedia en Nederlandstalige Wikibooks mag dat niet. [[Wikibooks:Fair use|Fair use]] is een Amerikaans begrip wat het toestaat om gecopyrighte-afbeeldingen onder bepaalde voorwaarden te gebruiken. In Nederland en België hebben we het citaatrecht maar dat is veel beperkter. Het gebruik van fair use op de Nederlandstalige Wikipedia is na een stemming verboden, Wikibooks sluit zich daarbij aan. Citaatrecht laat slechts onder zeer beperkte voorwaarden verspreiding toe, en media onder citaatrecht zijn daarom strijdig met het bovenvermelde doel.
;Ik wil best foto's uploaden, maar ik wil niet dat ze commercieël gebruikt worden. Wat kan ik het beste doen?: Er is nog één mogelijkheid:
:*Upload uw foto's in een lage resolutie (bijvoorbeeld 640x480). Dan kunnen ze wel ter illustratie worden gebruikt maar moeilijk commercieël worden gebruikt.
Het gebruik van een niet-commerciële licentie is op Commons niet toegestaan. Als u zeker wilt weten dat uw afbeeldingen op Wikibooks blijven staan moet u zo'n licentie niet gebruiken.
;Ik heb een foto gekocht op een rommelmarkt. Deze foto is mijn bezit. Mag ik deze gebruiken op Wikibooks?: Alleen als u toestemming heeft van de fotograaf of de rechten aan u zijn overgedragen. Het auteursrecht op een foto blijft bij de fotograaf, ook als u de foto heeft aangekocht. Dit geldt overigens ook voor kunstwerken.
;Ik wil een screenshot toevoegen van een spel of ander softwareprogramma. Mag dat?: Het auteursrecht op de screenshots behoort aan de maker van het programma. De screenshots zijn niet uw eigen werk in de zin van de auteurswet. U mag ze daarom alleen uploaden wanneer de makers het programma hebben vrij gegeven in het publieke domein, zoals dat bij open source programma's is gebeurd.
;Mag ik een foto maken van bijvoorbeeld een televisieprogramma om op die manier het copyright te omzeilen?: Nee. Als de televisie het hoofdonderwerp van uw foto is, schend u het auteursrecht. Als de televisie onderdeel is van een foto en niet het hoofdonderwerp is (bijvoorbeeld een foto van een interieur) is het uiteraard wel legaal.
== Specifieke regels ==
Voor een aantal soorten afbeeldingen zijn er speciale regels.
=== Portretten ===
Als u een foto heeft gemaakt waarop personen afgebeeld zijn moet u rekening houden met het portretrecht.
=== Screenshots / schermafbeeldingen ===
* Het gebruik van screenshots op de Nederlandstalige Wikibooks is '''alleen''' toegestaan als alle getoonde elementen in de afbeelding onder een 'vrije' licentie vallen, zoals bijvoorbeeld de [[Wikibooks:CC-BY-SA|CC-BY-SA]]. Een screenshot van bijvoorbeeld een Windows-desktop is niet toegestaan aangezien Windows een pakket is waar copyright op rust en Microsoft niet toestaat dat er afgeleide werken worden gemaakt van haar software. Alleen als zowel het programma, de data die wordt getoond en alle andere componenten onder een vrije licentie vallen mag er een screenshot worden geüpload op Wikibooks. Ook screenshots van websites, computerspellen, films e.d. zijn alleen toegestaan als alle elementen een copyleft-licentie hebben. Zie ook [[:commons:Commons:Licensing#Screenshots|de richtlijnen van Wikimedia Commons]] (engelstalig).
=== Toegelaten ===
Afbeeldingen die onder de volgende licentie vallen zijn zondermeer toegestaan:
{| style="border:1px solid green;padding:5px;margin:5px;"
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-BY
| [https://creativecommons.org/licenses/by/2.5/ CreativeCommons-Attribution]
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-BY-SA
| [https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.5/ CreativeCommons-Attribution-ShareAlike]
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-SA
| [https://creativecommons.org/licenses/sa/1.0/ CreativeCommons-ShareAlike]
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-0
| [https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/deed.nl CreativeCommons-PublicDomain]
|}
Zoals bij alle afbeeldingen moet er een bron en maker worden vermeld. Als een gebruiker een afbeelding uploadt en vermeldt dat de afbeelding zelf gemaakt is, maar niet vermeldt onder welke licentie deze valt, wordt aangenomen dat de afbeelding onder de GFDL valt. U kunt ook uw afbeeldingen licenseren onder zowel de GFDL als Creative Commons. Voor Niet-Commerciële Creative Commons-licenties zie bij 'gedoogd'.
=== Voorheen gedoogd ===
Een aantal licenties werden in het verleden gedoogd, maar zijn inmiddels bij Wikimedia Commons NIET meer toegestaan.
{| style="border:1px solid orange;padding:5px;margin:5px;"
| style="text-align:right;color: black; background-color:#f0f0f0;"| ND
| Creative Commons licenties met Niet-afgeleide werken
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-BY-ND
| [https://creativecommons.org/licenses/by-nd/2.5/ CreativeCommons-Attribution-NoDerivs]
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-ND
| [https://creativecommons.org/licenses/nd/1.0/ CreativeCommons-NoDerivs]
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-NC
|Licenties Niet-commercieel ({NietCommercieel})
|}
=== Niet toegestaan ===
=== Afbeeldingen zonder voldoende (licentie) informatie ({geeninfo}) ===
Nieuwe afbeeldingen zonder info worden niet meer gedoogd en direct op de verwijderlijst gezet.
== Technische richtlijnen ==
{| style="border:1px solid black;padding:5px;margin:5px;"
| style="text-align:right;color: black; background-color:#f0f0f0;" | JPG
| Voor foto's wordt het JPG-formaat geprefereerd.
|-
| style="text-align:right;color: black; background-color:#f0f0f0;" | PNG
| Voor logo's en afbeeldingen wordt er bij voorkeur PNG gebruikt.<br><span style="font-size: small;">De grootte is meestal veel kleiner dan het corresponderende JPG-plaatje.</span>
|-
| style="text-align:right;color: black; background-color:#f0f0f0;" | SVG
| Voor logo's is SVG nog beter geschikt. De MediaWiki-software zet het automatisch om naar PNG, zodat ook browsers die het niet ondersteunen het kunnen zien.
|-
| style="text-align:right;color: black; background-color:#f0f0f0;" | OGG
| Voor geluid en film wordt de voorkeur aan Ogg Vorbis gegeven.
|-
| style="text-align:right;color: black; background-color:#fff0f0;"| GIF
| style="color: black; background-color:#fff0f0;"|Tot 2006 rusten er patenten op het GIF-formaat, GIF-plaatjes kunnen dus beter vermeden worden.<br><span style="font-size: small;">Een GIFje kan makkelijk omgezet worden naar een PNGtje, gelieve dit dus ook te doen indien u een GIF wilt uploaden.</span>
|}
== Meer informatie ==
* [[Handboek Wikimedia Commons]]
=== Publieke bronnen ===
* [[Help:Gebruik van openbare bronnen]].
* [[:en:Public domain image resources|Public domain image resources]]. Lijst van rechtenvrije foto's op de Engelstalige Wikipedia.
* Project Gutenberg is een verzameling van teksten in het publieke domein. Op [https://www.gutenberg.org/howto/copyright-howto deze pagina] wordt samengevat wanneer iets volgens Amerikaanse wetgeving als ''Publiek Domein'' wordt beschouwd.
=== Externe links ===
* [https://register.bmb-bbm.org/SearchMaskMain.asp Raadplegen geregistreerde beeldmerken] bij het [https://www.bmb-bbm.org/ Benelux-Merkenbureau (BMB)]
[[Categorie:Wikibooks:Beleid|Afbeeldingen]]
2xq989e6n4nhf70itcmah2aky04cmcp
432071
432070
2026-11-07T10:01:56Z
JopkeB
18060
/* Specifieke regels */
432071
wikitext
text/x-wiki
Een online boek zonder afbeeldingen en andere media zou nogal saai zijn. Daarom is het mogelijk om op Wikibooks media zoals afbeeldingen, video en audio te uploaden. Er zitten echter wel wat haken en ogen aan. Daarom hier een aantal belangrijke richtlijnen over het gebruik van media. Dit artikel gaat voornamelijk over het gebruik van afbeeldingen.
== Doel ==
Het doel van Wikibooks is het aanbieden van boeken, cursussen en handleidingen, die in alle opzichten vrij te bewerken en verspreiden zijn. Dat geldt ook voor afbeeldingen en andere media. Alle media moeten vrij te bewerken en te verspreiden zijn, ook commerciële media. Wikibooks heeft twee licenties die aan deze eisen voldoen: de [[Wikibooks:GNU Vrije Documentatie Licentie|GFDL]] en de [[Wikibooks:Creative Commons|Creative Commons]]-licenties ''CC-BY'' en ''CC-BY-SA''. Beiden eisen dat de maker bekend is en vermeld wordt.
== In het kort ==
<div class="toccolours" style="width:50%;padding:0.5em 1em;font-weight:normal;color: black; background-color:#fbb">
'''In het beginsel geldt voor alle afbeeldingen op Wikibooks dat de maker toestemming moet hebben gegeven voor verspreiding, wijziging en commercieël gebruik van de afbeelding zodat deze gebruikt kan worden onder de [[Wikibooks:CC-BY-SA|Wikibooks:CC-BY-SA]], de licentie waaronder Wikibooks beschikbaar wordt gesteld. Als u toestemming heeft gekregen via e-mail kunt u de tekst ervan op de afbeeldingspagina plaatsen.'''
</div>
In het algemeen zijn er twee soorten afbeeldingen:
* Afbeeldingen die iemand zelf heeft gemaakt en op Wikibooks uploadt.
* Afbeeldingen die 'ergens' vandaan zijn gehaald en worden ge-upload.
Voor '''alle''' afbeeldingen is het '''verplicht''':
* De bron en maker te vermelden (bijvoorbeeld een webadres, naam of boek).
* De licentie aan te geven of de voorwaarden waaronder de maker de afbeelding heeft vrijgegeven.
Als bij een afbeelding geen bron en licentie is aangegeven komt de afbeelding terecht op de [[Wikibooks:Te verwijderen pagina's|verwijderlijst]] en wordt, als er geen nadere informatie is gegeven, na twee weken verwijderd.
== Veel voorkomende situaties ==
Hieronder een aantal veel voorkomende situaties en hoe te handelen.
;Ik heb voor een artikel een afbeelding gevonden bij Google of een andere zoekmachine, mag ik die gebruiken?: U mag alleen een afbeelding gebruiken als u toestemming hebt van de maker voor het verspreiden, bewerken en commercieel gebruiken van de afbeelding. Als u geen toestemming heeft mag u de foto niet uploaden, behalve als de afbeelding zou oud is dat deze in het publieke domein valt (zie beneden).
;Ik heb een afbeelding gevonden, er staan geen copyright-teken of iets dergelijks bij, mag ik de afbeelding uploaden?: Nee. Het is een misverstand dat op afbeeldingen zonder copyright-informatie geen copyright zit. U moet eerst toestemming van de maker hebben. Als u niet zeker weet of er copyright op een afbeelding zit kunt u een ervaren gebruiker om hulp vragen.
;Ik heb zelf een foto of illustratie gemaakt en wil die gebruiken bij een artikel.: Ga naar de [[Speciaal:Upload|uploadpagina]] en kies bij 'licentie' één van de [[Wikibooks:Creative Commons|Creative Commons]]-licenties. Geef bij 'beschrijving' een korte beschrijving wat er op de foto te zien is en wanneer u de foto gemaakt heeft. Om misverstanden te voorkomen is het ook handig als u 'eigen werk' bij de beschrijving zet.
;Ik heb een heel oude afbeelding gevonden. Hoe weet ik of deze in het [[Wikibooks:Publiek domein|publiek domein]] valt en ik deze mag gebruiken?: In het algemeen geldt (in Nederland, België en veel andere EU-landen): een werk valt in het publieke domein 70 jaar na de dood van de auteur. Een foto van een fotograaf die in 1920 overleed is dus bijvoorbeeld publiek domein sinds 1990. Als de maker onbekend is valt het werk in het publieke domein 70 jaar na publicatie. Bepaalde dingen vallen al eerder in het publieke domein: al het werk van de Amerikaanse overheid is bijvoorbeeld publiek domein (foto's van de NASA bijvoorbeeld). Foto's van twee-dimensionale afbeeldingen (zoals schilderijen) die in het publieke domein zijn gevallen (bijvoorbeeld De Nachtwacht) en pasfoto's voor een identiteitsbewijs zijn ook vrij van auteursrechten. Deze regel geldt '''niet''' voor afbeeldingen van drie-dimensionale werken.
;Ik heb heel veel zelfgemaakte foto's die ik wil uploaden, mag dat?: Dat kan op [[c:Wikimedia Commons|Wikimedia Commons]], dan kunnen alle Wikimedia-projecten in de hele wereld gebruik maken van uw foto's. Zorg wel dat ze aan de vereisten van Commons voldoen, zoals "van realistisch nut voor educatieve doeleinden", zie voorbeelden in het [[Handboek Wikimedia Commons/Uploaden#Het stappenplan|Handboek Wikimedia Commons]]. Wikimedia Commons heeft op dit moment (april 2026) al 140 miljoen afbeeldingen en andere media. Niet gebruikte foto's worden op de Nederlandstalige wiki verwijderd.
;Ik heb een afbeelding gehaald van de Engelstalige Wikipedia of Wikibooks. Er staat 'fair use' bij, mag ik die gebruiken?: Nee. In Wikimedia Commons, de Nederlandstalige Wikipedia en Nederlandstalige Wikibooks mag dat niet. [[Wikibooks:Fair use|Fair use]] is een Amerikaans begrip wat het toestaat om gecopyrighte-afbeeldingen onder bepaalde voorwaarden te gebruiken. In Nederland en België hebben we het citaatrecht maar dat is veel beperkter. Het gebruik van fair use op de Nederlandstalige Wikipedia is na een stemming verboden, Wikibooks sluit zich daarbij aan. Citaatrecht laat slechts onder zeer beperkte voorwaarden verspreiding toe, en media onder citaatrecht zijn daarom strijdig met het bovenvermelde doel.
;Ik wil best foto's uploaden, maar ik wil niet dat ze commercieël gebruikt worden. Wat kan ik het beste doen?: Er is nog één mogelijkheid:
:*Upload uw foto's in een lage resolutie (bijvoorbeeld 640x480). Dan kunnen ze wel ter illustratie worden gebruikt maar moeilijk commercieël worden gebruikt.
Het gebruik van een niet-commerciële licentie is op Commons niet toegestaan. Als u zeker wilt weten dat uw afbeeldingen op Wikibooks blijven staan moet u zo'n licentie niet gebruiken.
;Ik heb een foto gekocht op een rommelmarkt. Deze foto is mijn bezit. Mag ik deze gebruiken op Wikibooks?: Alleen als u toestemming heeft van de fotograaf of de rechten aan u zijn overgedragen. Het auteursrecht op een foto blijft bij de fotograaf, ook als u de foto heeft aangekocht. Dit geldt overigens ook voor kunstwerken.
;Ik wil een screenshot toevoegen van een spel of ander softwareprogramma. Mag dat?: Het auteursrecht op de screenshots behoort aan de maker van het programma. De screenshots zijn niet uw eigen werk in de zin van de auteurswet. U mag ze daarom alleen uploaden wanneer de makers het programma hebben vrij gegeven in het publieke domein, zoals dat bij open source programma's is gebeurd.
;Mag ik een foto maken van bijvoorbeeld een televisieprogramma om op die manier het copyright te omzeilen?: Nee. Als de televisie het hoofdonderwerp van uw foto is, schend u het auteursrecht. Als de televisie onderdeel is van een foto en niet het hoofdonderwerp is (bijvoorbeeld een foto van een interieur) is het uiteraard wel legaal.
== Specifieke regels ==
Voor een aantal soorten afbeeldingen zijn er speciale regels.
=== Portretten ===
Als u een foto heeft gemaakt waarop personen afgebeeld zijn moet u rekening houden met het portretrecht.
=== Screenshots / schermafbeeldingen ===
* Het gebruik van screenshots op de Nederlandstalige Wikibooks is '''alleen''' toegestaan als alle getoonde elementen in de afbeelding onder een 'vrije' licentie vallen, zoals bijvoorbeeld de [[Wikibooks:CC-BY-SA|CC-BY-SA]]. Een screenshot van bijvoorbeeld een Windows-desktop is niet toegestaan aangezien Windows een pakket is waar copyright op rust en Microsoft niet toestaat dat er afgeleide werken worden gemaakt van haar software. Alleen als zowel het programma, de data die wordt getoond en alle andere componenten onder een vrije licentie vallen mag er een screenshot worden geüpload op Wikibooks. Ook screenshots van websites, computerspellen, films e.d. zijn alleen toegestaan als alle elementen een copyleft-licentie hebben. Zie ook [[:commons:Commons:Licensing#Screenshots|de richtlijnen van Wikimedia Commons]] (engelstalig).
=== Toegelaten ===
Afbeeldingen die onder de volgende licentie vallen zijn zondermeer toegestaan:
{| style="border:1px solid green;padding:5px;margin:5px;"
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-BY
| [https://creativecommons.org/licenses/by/2.5/ CreativeCommons-Attribution]
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-BY-SA
| [https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.5/ CreativeCommons-Attribution-ShareAlike]
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-SA
| [https://creativecommons.org/licenses/sa/1.0/ CreativeCommons-ShareAlike]
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-0
| [https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/deed.nl CreativeCommons-PublicDomain]
|}
Zoals bij alle afbeeldingen moet er een bron en maker worden vermeld. Als een gebruiker een afbeelding uploadt en vermeldt dat de afbeelding zelf gemaakt is, maar niet vermeldt onder welke licentie deze valt, wordt aangenomen dat de afbeelding onder de GFDL valt. U kunt ook uw afbeeldingen licenseren onder zowel de GFDL als Creative Commons. Voor Niet-Commerciële Creative Commons-licenties zie bij 'gedoogd'.
=== Niet toegestaan ===
==== Voorheen gedoogd ====
Een aantal licenties werden in het verleden gedoogd, maar zijn inmiddels bij Wikimedia Commons NIET meer toegestaan.
{| style="border:1px solid orange;padding:5px;margin:5px;"
| style="text-align:right;color: black; background-color:#f0f0f0;"| ND
| Creative Commons licenties met Niet-afgeleide werken
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-BY-ND
| [https://creativecommons.org/licenses/by-nd/2.5/ CreativeCommons-Attribution-NoDerivs]
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-ND
| [https://creativecommons.org/licenses/nd/1.0/ CreativeCommons-NoDerivs]
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-NC
|Licenties Niet-commercieel ({NietCommercieel})
|}
==== Afbeeldingen zonder voldoende (licentie-)informatie ({geeninfo}) ====
Nieuwe afbeeldingen zonder info worden niet meer gedoogd en direct op de verwijderlijst gezet.
== Technische richtlijnen ==
{| style="border:1px solid black;padding:5px;margin:5px;"
| style="text-align:right;color: black; background-color:#f0f0f0;" | JPG
| Voor foto's wordt het JPG-formaat geprefereerd.
|-
| style="text-align:right;color: black; background-color:#f0f0f0;" | PNG
| Voor logo's en afbeeldingen wordt er bij voorkeur PNG gebruikt.<br><span style="font-size: small;">De grootte is meestal veel kleiner dan het corresponderende JPG-plaatje.</span>
|-
| style="text-align:right;color: black; background-color:#f0f0f0;" | SVG
| Voor logo's is SVG nog beter geschikt. De MediaWiki-software zet het automatisch om naar PNG, zodat ook browsers die het niet ondersteunen het kunnen zien.
|-
| style="text-align:right;color: black; background-color:#f0f0f0;" | OGG
| Voor geluid en film wordt de voorkeur aan Ogg Vorbis gegeven.
|-
| style="text-align:right;color: black; background-color:#fff0f0;"| GIF
| style="color: black; background-color:#fff0f0;"|Tot 2006 rusten er patenten op het GIF-formaat, GIF-plaatjes kunnen dus beter vermeden worden.<br><span style="font-size: small;">Een GIFje kan makkelijk omgezet worden naar een PNGtje, gelieve dit dus ook te doen indien u een GIF wilt uploaden.</span>
|}
== Meer informatie ==
* [[Handboek Wikimedia Commons]]
=== Publieke bronnen ===
* [[Help:Gebruik van openbare bronnen]].
* [[:en:Public domain image resources|Public domain image resources]]. Lijst van rechtenvrije foto's op de Engelstalige Wikipedia.
* Project Gutenberg is een verzameling van teksten in het publieke domein. Op [https://www.gutenberg.org/howto/copyright-howto deze pagina] wordt samengevat wanneer iets volgens Amerikaanse wetgeving als ''Publiek Domein'' wordt beschouwd.
=== Externe links ===
* [https://register.bmb-bbm.org/SearchMaskMain.asp Raadplegen geregistreerde beeldmerken] bij het [https://www.bmb-bbm.org/ Benelux-Merkenbureau (BMB)]
[[Categorie:Wikibooks:Beleid|Afbeeldingen]]
fvurfho57cvxc7ba7kn55386p8utlft
432072
432071
2026-11-07T10:11:37Z
JopkeB
18060
/* Niet toegestaan */ Fair use
432072
wikitext
text/x-wiki
Een online boek zonder afbeeldingen en andere media zou nogal saai zijn. Daarom is het mogelijk om op Wikibooks media zoals afbeeldingen, video en audio te uploaden. Er zitten echter wel wat haken en ogen aan. Daarom hier een aantal belangrijke richtlijnen over het gebruik van media. Dit artikel gaat voornamelijk over het gebruik van afbeeldingen.
== Doel ==
Het doel van Wikibooks is het aanbieden van boeken, cursussen en handleidingen, die in alle opzichten vrij te bewerken en verspreiden zijn. Dat geldt ook voor afbeeldingen en andere media. Alle media moeten vrij te bewerken en te verspreiden zijn, ook commerciële media. Wikibooks heeft twee licenties die aan deze eisen voldoen: de [[Wikibooks:GNU Vrije Documentatie Licentie|GFDL]] en de [[Wikibooks:Creative Commons|Creative Commons]]-licenties ''CC-BY'' en ''CC-BY-SA''. Beiden eisen dat de maker bekend is en vermeld wordt.
== In het kort ==
<div class="toccolours" style="width:50%;padding:0.5em 1em;font-weight:normal;color: black; background-color:#fbb">
'''In het beginsel geldt voor alle afbeeldingen op Wikibooks dat de maker toestemming moet hebben gegeven voor verspreiding, wijziging en commercieël gebruik van de afbeelding zodat deze gebruikt kan worden onder de [[Wikibooks:CC-BY-SA|Wikibooks:CC-BY-SA]], de licentie waaronder Wikibooks beschikbaar wordt gesteld. Als u toestemming heeft gekregen via e-mail kunt u de tekst ervan op de afbeeldingspagina plaatsen.'''
</div>
In het algemeen zijn er twee soorten afbeeldingen:
* Afbeeldingen die iemand zelf heeft gemaakt en op Wikibooks uploadt.
* Afbeeldingen die 'ergens' vandaan zijn gehaald en worden ge-upload.
Voor '''alle''' afbeeldingen is het '''verplicht''':
* De bron en maker te vermelden (bijvoorbeeld een webadres, naam of boek).
* De licentie aan te geven of de voorwaarden waaronder de maker de afbeelding heeft vrijgegeven.
Als bij een afbeelding geen bron en licentie is aangegeven komt de afbeelding terecht op de [[Wikibooks:Te verwijderen pagina's|verwijderlijst]] en wordt, als er geen nadere informatie is gegeven, na twee weken verwijderd.
== Veel voorkomende situaties ==
Hieronder een aantal veel voorkomende situaties en hoe te handelen.
;Ik heb voor een artikel een afbeelding gevonden bij Google of een andere zoekmachine, mag ik die gebruiken?: U mag alleen een afbeelding gebruiken als u toestemming hebt van de maker voor het verspreiden, bewerken en commercieel gebruiken van de afbeelding. Als u geen toestemming heeft mag u de foto niet uploaden, behalve als de afbeelding zou oud is dat deze in het publieke domein valt (zie beneden).
;Ik heb een afbeelding gevonden, er staan geen copyright-teken of iets dergelijks bij, mag ik de afbeelding uploaden?: Nee. Het is een misverstand dat op afbeeldingen zonder copyright-informatie geen copyright zit. U moet eerst toestemming van de maker hebben. Als u niet zeker weet of er copyright op een afbeelding zit kunt u een ervaren gebruiker om hulp vragen.
;Ik heb zelf een foto of illustratie gemaakt en wil die gebruiken bij een artikel.: Ga naar de [[Speciaal:Upload|uploadpagina]] en kies bij 'licentie' één van de [[Wikibooks:Creative Commons|Creative Commons]]-licenties. Geef bij 'beschrijving' een korte beschrijving wat er op de foto te zien is en wanneer u de foto gemaakt heeft. Om misverstanden te voorkomen is het ook handig als u 'eigen werk' bij de beschrijving zet.
;Ik heb een heel oude afbeelding gevonden. Hoe weet ik of deze in het [[Wikibooks:Publiek domein|publiek domein]] valt en ik deze mag gebruiken?: In het algemeen geldt (in Nederland, België en veel andere EU-landen): een werk valt in het publieke domein 70 jaar na de dood van de auteur. Een foto van een fotograaf die in 1920 overleed is dus bijvoorbeeld publiek domein sinds 1990. Als de maker onbekend is valt het werk in het publieke domein 70 jaar na publicatie. Bepaalde dingen vallen al eerder in het publieke domein: al het werk van de Amerikaanse overheid is bijvoorbeeld publiek domein (foto's van de NASA bijvoorbeeld). Foto's van twee-dimensionale afbeeldingen (zoals schilderijen) die in het publieke domein zijn gevallen (bijvoorbeeld De Nachtwacht) en pasfoto's voor een identiteitsbewijs zijn ook vrij van auteursrechten. Deze regel geldt '''niet''' voor afbeeldingen van drie-dimensionale werken.
;Ik heb heel veel zelfgemaakte foto's die ik wil uploaden, mag dat?: Dat kan op [[c:Wikimedia Commons|Wikimedia Commons]], dan kunnen alle Wikimedia-projecten in de hele wereld gebruik maken van uw foto's. Zorg wel dat ze aan de vereisten van Commons voldoen, zoals "van realistisch nut voor educatieve doeleinden", zie voorbeelden in het [[Handboek Wikimedia Commons/Uploaden#Het stappenplan|Handboek Wikimedia Commons]]. Wikimedia Commons heeft op dit moment (april 2026) al 140 miljoen afbeeldingen en andere media. Niet gebruikte foto's worden op de Nederlandstalige wiki verwijderd.
;Ik heb een afbeelding gehaald van de Engelstalige Wikipedia of Wikibooks. Er staat 'fair use' bij, mag ik die gebruiken?: Nee. In Wikimedia Commons, de Nederlandstalige Wikipedia en Nederlandstalige Wikibooks mag dat niet. [[Wikibooks:Fair use|Fair use]] is een Amerikaans begrip wat het toestaat om gecopyrighte-afbeeldingen onder bepaalde voorwaarden te gebruiken. In Nederland en België hebben we het citaatrecht maar dat is veel beperkter. Het gebruik van fair use op de Nederlandstalige Wikipedia is na een stemming verboden, Wikibooks sluit zich daarbij aan. Citaatrecht laat slechts onder zeer beperkte voorwaarden verspreiding toe, en media onder citaatrecht zijn daarom strijdig met het bovenvermelde doel.
;Ik wil best foto's uploaden, maar ik wil niet dat ze commercieël gebruikt worden. Wat kan ik het beste doen?: Er is nog één mogelijkheid:
:*Upload uw foto's in een lage resolutie (bijvoorbeeld 640x480). Dan kunnen ze wel ter illustratie worden gebruikt maar moeilijk commercieël worden gebruikt.
Het gebruik van een niet-commerciële licentie is op Commons niet toegestaan. Als u zeker wilt weten dat uw afbeeldingen op Wikibooks blijven staan moet u zo'n licentie niet gebruiken.
;Ik heb een foto gekocht op een rommelmarkt. Deze foto is mijn bezit. Mag ik deze gebruiken op Wikibooks?: Alleen als u toestemming heeft van de fotograaf of de rechten aan u zijn overgedragen. Het auteursrecht op een foto blijft bij de fotograaf, ook als u de foto heeft aangekocht. Dit geldt overigens ook voor kunstwerken.
;Ik wil een screenshot toevoegen van een spel of ander softwareprogramma. Mag dat?: Het auteursrecht op de screenshots behoort aan de maker van het programma. De screenshots zijn niet uw eigen werk in de zin van de auteurswet. U mag ze daarom alleen uploaden wanneer de makers het programma hebben vrij gegeven in het publieke domein, zoals dat bij open source programma's is gebeurd.
;Mag ik een foto maken van bijvoorbeeld een televisieprogramma om op die manier het copyright te omzeilen?: Nee. Als de televisie het hoofdonderwerp van uw foto is, schend u het auteursrecht. Als de televisie onderdeel is van een foto en niet het hoofdonderwerp is (bijvoorbeeld een foto van een interieur) is het uiteraard wel legaal.
== Specifieke regels ==
Voor een aantal soorten afbeeldingen zijn er speciale regels.
=== Portretten ===
Als u een foto heeft gemaakt waarop personen afgebeeld zijn moet u rekening houden met het portretrecht.
=== Screenshots / schermafbeeldingen ===
* Het gebruik van screenshots op de Nederlandstalige Wikibooks is '''alleen''' toegestaan als alle getoonde elementen in de afbeelding onder een 'vrije' licentie vallen, zoals bijvoorbeeld de [[Wikibooks:CC-BY-SA|CC-BY-SA]]. Een screenshot van bijvoorbeeld een Windows-desktop is niet toegestaan aangezien Windows een pakket is waar copyright op rust en Microsoft niet toestaat dat er afgeleide werken worden gemaakt van haar software. Alleen als zowel het programma, de data die wordt getoond en alle andere componenten onder een vrije licentie vallen mag er een screenshot worden geüpload op Wikibooks. Ook screenshots van websites, computerspellen, films e.d. zijn alleen toegestaan als alle elementen een copyleft-licentie hebben. Zie ook [[:commons:Commons:Licensing#Screenshots|de richtlijnen van Wikimedia Commons]] (engelstalig).
=== Toegelaten ===
Afbeeldingen die onder de volgende licentie vallen zijn zondermeer toegestaan:
{| style="border:1px solid green;padding:5px;margin:5px;"
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-BY
| [https://creativecommons.org/licenses/by/2.5/ CreativeCommons-Attribution]
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-BY-SA
| [https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.5/ CreativeCommons-Attribution-ShareAlike]
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-SA
| [https://creativecommons.org/licenses/sa/1.0/ CreativeCommons-ShareAlike]
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-0
| [https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/deed.nl CreativeCommons-PublicDomain]
|}
Zoals bij alle afbeeldingen moet er een bron en maker worden vermeld. Als een gebruiker een afbeelding uploadt en vermeldt dat de afbeelding zelf gemaakt is, maar niet vermeldt onder welke licentie deze valt, wordt aangenomen dat de afbeelding onder de GFDL valt. U kunt ook uw afbeeldingen licenseren onder zowel de GFDL als Creative Commons. Voor Niet-Commerciële Creative Commons-licenties zie bij 'gedoogd'.
=== Niet toegestaan ===
==== Voorheen gedoogd ====
Een aantal licenties werden in het verleden gedoogd, maar zijn inmiddels bij Wikimedia Commons NIET meer toegestaan.
{| style="border:1px solid orange;padding:5px;margin:5px;"
| style="text-align:right;color: black; background-color:#f0f0f0;"| ND
| Creative Commons licenties met Niet-afgeleide werken
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-BY-ND
| [https://creativecommons.org/licenses/by-nd/2.5/ CreativeCommons-Attribution-NoDerivs]
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-ND
| [https://creativecommons.org/licenses/nd/1.0/ CreativeCommons-NoDerivs]
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-NC
|Licenties Niet-commercieel ({NietCommercieel})
|}
* Afbeeldingen en andere media met "licentie" {{Wp|Fair use}} zijn in Commons, Nederland, België en de rest van de Europese Unie niet toegestaan. Hier geldt hooguit het {{Wp|citaatrecht}} (veelal voor teksten), dat veel beperkter is en minder toestaat. Voor afbeeldingen en andere media moet de maker toestemming geven voor hergebruik òf minimaal 70 jaar geleden zijn overleden.
==== Afbeeldingen zonder voldoende (licentie-)informatie ({geeninfo}) ====
Nieuwe afbeeldingen zonder licentie-informatie worden niet meer gedoogd en direct op de verwijderlijst gezet.
== Technische richtlijnen ==
{| style="border:1px solid black;padding:5px;margin:5px;"
| style="text-align:right;color: black; background-color:#f0f0f0;" | JPG
| Voor foto's wordt het JPG-formaat geprefereerd.
|-
| style="text-align:right;color: black; background-color:#f0f0f0;" | PNG
| Voor logo's en afbeeldingen wordt er bij voorkeur PNG gebruikt.<br><span style="font-size: small;">De grootte is meestal veel kleiner dan het corresponderende JPG-plaatje.</span>
|-
| style="text-align:right;color: black; background-color:#f0f0f0;" | SVG
| Voor logo's is SVG nog beter geschikt. De MediaWiki-software zet het automatisch om naar PNG, zodat ook browsers die het niet ondersteunen het kunnen zien.
|-
| style="text-align:right;color: black; background-color:#f0f0f0;" | OGG
| Voor geluid en film wordt de voorkeur aan Ogg Vorbis gegeven.
|-
| style="text-align:right;color: black; background-color:#fff0f0;"| GIF
| style="color: black; background-color:#fff0f0;"|Tot 2006 rusten er patenten op het GIF-formaat, GIF-plaatjes kunnen dus beter vermeden worden.<br><span style="font-size: small;">Een GIFje kan makkelijk omgezet worden naar een PNGtje, gelieve dit dus ook te doen indien u een GIF wilt uploaden.</span>
|}
== Meer informatie ==
* [[Handboek Wikimedia Commons]]
=== Publieke bronnen ===
* [[Help:Gebruik van openbare bronnen]].
* [[:en:Public domain image resources|Public domain image resources]]. Lijst van rechtenvrije foto's op de Engelstalige Wikipedia.
* Project Gutenberg is een verzameling van teksten in het publieke domein. Op [https://www.gutenberg.org/howto/copyright-howto deze pagina] wordt samengevat wanneer iets volgens Amerikaanse wetgeving als ''Publiek Domein'' wordt beschouwd.
=== Externe links ===
* [https://register.bmb-bbm.org/SearchMaskMain.asp Raadplegen geregistreerde beeldmerken] bij het [https://www.bmb-bbm.org/ Benelux-Merkenbureau (BMB)]
[[Categorie:Wikibooks:Beleid|Afbeeldingen]]
8iajnok7qfov0stum7b2lx0m7sod00i
432073
432072
2026-11-07T10:31:52Z
JopkeB
18060
Redactie, correcties, aanvullingen
432073
wikitext
text/x-wiki
Een online boek zonder afbeeldingen en andere media zou nogal saai zijn. Daarom is het mogelijk om op Wikibooks media zoals afbeeldingen, video en audio te uploaden. Er zitten echter wel wat haken en ogen aan. Daarom hier een aantal belangrijke richtlijnen over het gebruik van media. Dit artikel gaat voornamelijk over het gebruik van afbeeldingen.
== Doel ==
Het doel van Wikibooks is het aanbieden van boeken, cursussen en handleidingen, die in alle opzichten vrij te bewerken en verspreiden zijn. Dat geldt ook voor afbeeldingen en andere media. Alle media moeten vrij te bewerken en te verspreiden zijn, ook voor commerciële doeleinden. De licentie die aan deze eisen voldoet is de [[Wikibooks:Creative Commons|Creative Commons]]-licenties ''CC-BY'', ''CC-BY-SA'' en ''CC0''. Deze licenties eisen dat de maker bekend is en vermeld wordt.
== In het kort ==
<div class="toccolours" style="width:50%;padding:0.5em 1em;font-weight:normal;color: black; background-color:#fbb">
'''In het beginsel geldt voor alle afbeeldingen op Wikibooks dat de maker toestemming moet hebben gegeven voor verspreiding, wijziging en commercieël gebruik van de afbeelding, zodat deze gebruikt kan worden onder de [[Wikibooks:CC-BY-SA|Wikibooks:CC-BY-SA]], de licentie waaronder Wikibooks beschikbaar wordt gesteld. Als u toestemming heeft gekregen via e-mail, kunt u die na het uploaden sturen aan Commons, die de toestemming vervolgens op de afbeeldingspagina vermeldt.'''
</div>
Voor het versturen aan Commons van de toestemming: zie het [[Handboek Wikimedia Commons/Uploaden#Stap 9: Verklaring met toestemming versturen|Handboek Wikimedia Commons]].
In het algemeen zijn er twee soorten afbeeldingen:
* Afbeeldingen die iemand zelf heeft gemaakt en op Wikibooks uploadt.
* Afbeeldingen die 'ergens' vandaan zijn gehaald en worden ge-upload.
Voor '''alle''' afbeeldingen is het '''verplicht''':
* De bron en maker te vermelden (bijvoorbeeld een webadres, naam of boek).
* De licentie aan te geven of de voorwaarden waaronder de maker de afbeelding heeft vrijgegeven.
Als bij een afbeelding geen bron en licentie is aangegeven komt de afbeelding terecht op de [[Wikibooks:Te verwijderen pagina's|verwijderlijst]] en wordt, als er geen nadere informatie is gegeven, na twee weken verwijderd.
== Veel voorkomende situaties ==
Hieronder een aantal veel voorkomende situaties en hoe te handelen.
;Ik heb voor een artikel een afbeelding gevonden bij Google of een andere zoekmachine, mag ik die gebruiken?: U mag alleen een afbeelding gebruiken als u toestemming hebt van de maker voor het verspreiden, bewerken en commercieel gebruiken van de afbeelding. Als u geen toestemming heeft mag u de foto niet uploaden, behalve als de afbeelding zou oud is dat deze in het publieke domein valt (zie beneden).
;Ik heb een afbeelding gevonden, er staan geen copyright-teken of iets dergelijks bij, mag ik de afbeelding uploaden?: Nee. Het is een misverstand dat op afbeeldingen zonder copyright-informatie geen copyright zit. U moet eerst toestemming van de maker hebben. Als u niet zeker weet of er copyright op een afbeelding zit kunt u een ervaren gebruiker om hulp vragen.
;Ik heb zelf een foto of illustratie gemaakt en wil die gebruiken bij een artikel.: Ga naar de [[Speciaal:Upload|uploadpagina]] en kies bij 'licentie' één van de [[Wikibooks:Creative Commons|Creative Commons]]-licenties. Geef bij 'beschrijving' een korte beschrijving wat er op de foto te zien is en wanneer u de foto gemaakt heeft. Om misverstanden te voorkomen is het ook handig als u 'eigen werk' bij de beschrijving zet.
;Ik heb een heel oude afbeelding gevonden. Hoe weet ik of deze in het [[Wikibooks:Publiek domein|publiek domein]] valt en ik deze mag gebruiken?: In het algemeen geldt (in Nederland, België en veel andere EU-landen): een werk valt in het publieke domein 70 jaar na de dood van de auteur. Een foto van een fotograaf die in 1920 overleed is dus bijvoorbeeld publiek domein sinds 1990. Als de maker onbekend is valt het werk in het publieke domein 70 jaar na publicatie. Bepaalde dingen vallen al eerder in het publieke domein: al het werk van de Amerikaanse overheid is bijvoorbeeld publiek domein (foto's van de NASA bijvoorbeeld). Foto's van twee-dimensionale afbeeldingen (zoals schilderijen) die in het publieke domein zijn gevallen (bijvoorbeeld De Nachtwacht) en pasfoto's voor een identiteitsbewijs zijn ook vrij van auteursrechten. Deze regel geldt '''niet''' voor afbeeldingen van drie-dimensionale werken.
;Ik heb heel veel zelfgemaakte foto's die ik wil uploaden, mag dat?: Dat kan op [[c:Wikimedia Commons|Wikimedia Commons]], dan kunnen alle Wikimedia-projecten in de hele wereld gebruik maken van uw foto's. Zorg wel dat ze aan de vereisten van Commons voldoen, zoals "van realistisch nut voor educatieve doeleinden", zie voorbeelden in het [[Handboek Wikimedia Commons/Uploaden#Het stappenplan|Handboek Wikimedia Commons]]. Wikimedia Commons heeft op dit moment (april 2026) al 140 miljoen afbeeldingen en andere media. Niet gebruikte foto's worden op de Nederlandstalige wiki verwijderd.
;Ik heb een afbeelding gehaald van de Engelstalige Wikipedia of Wikibooks. Er staat 'fair use' bij, mag ik die gebruiken?: Nee. In Wikimedia Commons, de Nederlandstalige Wikipedia en Nederlandstalige Wikibooks mag dat niet. [[Wikibooks:Fair use|Fair use]] is een Amerikaans begrip wat het toestaat om gecopyrighte-afbeeldingen onder bepaalde voorwaarden te gebruiken. In Nederland en België hebben we het citaatrecht maar dat is veel beperkter. Het gebruik van fair use op de Nederlandstalige Wikipedia is na een stemming verboden, Wikibooks sluit zich daarbij aan. Citaatrecht laat slechts onder zeer beperkte voorwaarden verspreiding toe, en media onder citaatrecht zijn daarom strijdig met het bovenvermelde doel.
;Ik wil best foto's uploaden, maar ik wil niet dat ze commercieël gebruikt worden. Wat kan ik het beste doen?: Er is nog één mogelijkheid:
:*Upload uw foto's in een lage resolutie (bijvoorbeeld 640x480). Dan kunnen ze wel ter illustratie worden gebruikt maar moeilijk commercieël worden gebruikt.
Het gebruik van een niet-commerciële licentie is op Commons niet toegestaan. Als u zeker wilt weten dat uw afbeeldingen op Wikibooks blijven staan moet u zo'n licentie niet gebruiken.
;Ik heb een foto gekocht op een rommelmarkt. Deze foto is mijn bezit. Mag ik deze gebruiken op Wikibooks?: Alleen als u toestemming heeft van de fotograaf of de rechten aan u zijn overgedragen. Het auteursrecht op een foto blijft bij de fotograaf, ook als u de foto heeft aangekocht. Dit geldt overigens ook voor kunstwerken.
;Ik wil een screenshot toevoegen van een spel of ander softwareprogramma. Mag dat?: Het auteursrecht op de screenshots behoort aan de maker van het programma. De screenshots zijn niet uw eigen werk in de zin van de auteurswet. U mag ze daarom alleen uploaden wanneer de makers het programma hebben vrij gegeven in het publieke domein, zoals dat bij open source programma's is gebeurd.
;Mag ik een foto maken van bijvoorbeeld een televisieprogramma om op die manier het copyright te omzeilen?: Nee. Als de televisie het hoofdonderwerp van uw foto is, schend u het auteursrecht. Als de televisie onderdeel is van een foto en niet het hoofdonderwerp is (bijvoorbeeld een foto van een interieur) is het uiteraard wel legaal.
== Specifieke regels ==
Voor een aantal soorten afbeeldingen zijn er speciale regels.
=== Portretten ===
Als u een foto heeft gemaakt waarop personen afgebeeld zijn moet u rekening houden met het portretrecht.
=== Screenshots / schermafbeeldingen ===
* Het gebruik van screenshots op de Nederlandstalige Wikibooks is '''alleen''' toegestaan als alle getoonde elementen in de afbeelding onder een 'vrije' licentie vallen, zoals bijvoorbeeld de [[Wikibooks:CC-BY-SA|CC-BY-SA]]. Een screenshot van bijvoorbeeld een Windows-desktop is niet toegestaan aangezien Windows een pakket is waar copyright op rust en Microsoft niet toestaat dat er afgeleide werken worden gemaakt van haar software. Alleen als zowel het programma, de data die wordt getoond en alle andere componenten onder een vrije licentie vallen mag er een screenshot worden geüpload op Wikibooks. Ook screenshots van websites, computerspellen, films e.d. zijn alleen toegestaan als alle elementen een copyleft-licentie hebben. Zie ook [[:commons:Commons:Licensing#Screenshots|de richtlijnen van Wikimedia Commons]] (engelstalig).
=== Toegelaten ===
Afbeeldingen die onder de volgende licentie vallen zijn zondermeer toegestaan:
{| style="border:1px solid green;padding:5px;margin:5px;"
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-BY
| [https://creativecommons.org/licenses/by/2.5/ CreativeCommons-Attribution]
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-BY-SA
| [https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.5/ CreativeCommons-Attribution-ShareAlike]
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-SA
| [https://creativecommons.org/licenses/sa/1.0/ CreativeCommons-ShareAlike]
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-0
| [https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/deed.nl CreativeCommons-PublicDomain]
|}
Zoals bij alle afbeeldingen moet er een bron en maker worden vermeld. Als een gebruiker een afbeelding uploadt en vermeldt dat de afbeelding zelf gemaakt is, maar niet vermeldt onder welke licentie deze valt, wordt aangenomen dat de afbeelding onder de GFDL valt. U kunt ook uw afbeeldingen licenseren onder zowel de GFDL als Creative Commons. Voor Niet-Commerciële Creative Commons-licenties zie bij 'gedoogd'.
=== Niet toegestaan ===
==== Voorheen gedoogd ====
Een aantal licenties werden in het verleden gedoogd, maar zijn inmiddels bij Wikimedia Commons NIET meer toegestaan.
{| style="border:1px solid orange;padding:5px;margin:5px;"
| style="text-align:right;color: black; background-color:#f0f0f0;"| ND
| Creative Commons licenties met Niet-afgeleide werken
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-BY-ND
| [https://creativecommons.org/licenses/by-nd/2.5/ CreativeCommons-Attribution-NoDerivs]
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-ND
| [https://creativecommons.org/licenses/nd/1.0/ CreativeCommons-NoDerivs]
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-NC
|Licenties Niet-commercieel ({NietCommercieel})
|}
* Afbeeldingen en andere media met "licentie" {{Wp|Fair use}} zijn in Commons, de Nederlandstalige Wikimedi-projecten (zoals Wikibooks, Wikpedia en Wikivoyage), in Nederland, België en de rest van de Europese Unie niet toegestaan. Hier geldt hooguit het {{Wp|citaatrecht}} (veelal voor teksten), dat veel beperkter is en minder toestaat. Voor afbeeldingen en andere media moet de maker toestemming geven voor hergebruik òf minimaal 70 jaar geleden zijn overleden.
==== Afbeeldingen zonder voldoende (licentie-)informatie ({geeninfo}) ====
Nieuwe afbeeldingen zonder licentie-informatie worden niet meer gedoogd en direct op de verwijderlijst gezet.
== Technische richtlijnen ==
{| style="border:1px solid black;padding:5px;margin:5px;"
| style="text-align:right;color: black; background-color:#f0f0f0;" | JPG
| Voor foto's wordt het JPG-formaat geprefereerd.
|-
| style="text-align:right;color: black; background-color:#f0f0f0;" | PNG
| Voor logo's en afbeeldingen wordt er bij voorkeur PNG gebruikt.<br><span style="font-size: small;">De grootte is meestal veel kleiner dan het corresponderende JPG-plaatje.</span>
|-
| style="text-align:right;color: black; background-color:#f0f0f0;" | SVG
| Voor logo's is SVG nog beter geschikt. De MediaWiki-software zet het automatisch om naar PNG, zodat ook browsers die het niet ondersteunen het kunnen zien.
|-
| style="text-align:right;color: black; background-color:#f0f0f0;" | OGG
| Voor geluid en film wordt de voorkeur aan Ogg Vorbis gegeven.
|-
| style="text-align:right;color: black; background-color:#fff0f0;"| GIF
| style="color: black; background-color:#fff0f0;"|Tot 2006 rusten er patenten op het GIF-formaat, GIF-plaatjes kunnen dus beter vermeden worden.<br><span style="font-size: small;">Een GIFje kan makkelijk omgezet worden naar een PNGtje, gelieve dit dus ook te doen indien u een GIF wilt uploaden.</span>
|}
== Meer informatie ==
* [[Handboek Wikimedia Commons]]
=== Publieke bronnen ===
* [[Help:Gebruik van openbare bronnen]].
* [[:en:Public domain image resources|Public domain image resources]]. Lijst van rechtenvrije foto's op de Engelstalige Wikipedia.
* Project Gutenberg is een verzameling van teksten in het publieke domein. Op [https://www.gutenberg.org/howto/copyright-howto deze pagina] wordt samengevat wanneer iets volgens Amerikaanse wetgeving als ''Publiek Domein'' wordt beschouwd.
=== Externe links ===
* [https://register.bmb-bbm.org/SearchMaskMain.asp Raadplegen geregistreerde beeldmerken] bij het [https://www.bmb-bbm.org/ Benelux-Merkenbureau (BMB)]
[[Categorie:Wikibooks:Beleid|Afbeeldingen]]
1whq465m24tjcbukrnyi0i4bzpvmb0v
432074
432073
2026-11-07T10:40:46Z
JopkeB
18060
432074
wikitext
text/x-wiki
Een online boek zonder afbeeldingen en andere media zou nogal saai zijn. Daarom is het mogelijk om op Wikibooks media zoals afbeeldingen, video en audio te uploaden. Er zitten echter wel wat haken en ogen aan. Daarom hier een aantal belangrijke richtlijnen over het gebruik van media. Dit artikel gaat voornamelijk over het gebruik van afbeeldingen, maar voor andere media gelden dezelfde regels.
== Doel ==
Het doel van Wikibooks is het aanbieden van boeken, cursussen en handleidingen, die in alle opzichten vrij te bewerken en verspreiden zijn. Dat geldt ook voor afbeeldingen en andere media. Alle media moeten vrij te bewerken en te verspreiden zijn, ook voor commerciële doeleinden. De licentie die aan deze eisen voldoet is de [[Wikibooks:Creative Commons|Creative Commons]]-licenties ''CC-BY'', ''CC-BY-SA'' en ''CC0''. Deze licenties eisen dat de maker bekend is en vermeld wordt.
== In het kort ==
<div class="toccolours" style="width:50%;padding:0.5em 1em;font-weight:normal;color: black; background-color:#fbb">
'''In het beginsel geldt voor alle afbeeldingen op Wikibooks dat de maker toestemming moet hebben gegeven voor verspreiding, wijziging en commercieël gebruik van de afbeelding, zodat deze gebruikt kan worden onder de [[Wikibooks:CC-BY-SA|Wikibooks:CC-BY-SA]], de licentie waaronder Wikibooks beschikbaar wordt gesteld. Als u toestemming heeft gekregen via e-mail, kunt u die na het uploaden sturen aan Commons, die de toestemming vervolgens op de afbeeldingspagina vermeldt.'''
</div>
Voor het versturen aan Commons van de toestemming: zie het [[Handboek Wikimedia Commons/Uploaden#Stap 9: Verklaring met toestemming versturen|Handboek Wikimedia Commons]].
In het algemeen zijn er twee soorten afbeeldingen:
* Afbeeldingen die iemand zelf heeft gemaakt en op Wikibooks uploadt.
* Afbeeldingen die 'ergens' vandaan zijn gehaald en worden ge-upload.
Voor '''alle''' afbeeldingen is het '''verplicht''':
* De bron en maker te vermelden (bijvoorbeeld een webadres, naam of boek).
* De licentie aan te geven of de voorwaarden waaronder de maker de afbeelding heeft vrijgegeven.
Als bij een afbeelding geen bron en licentie is aangegeven komt de afbeelding terecht op de [[Wikibooks:Te verwijderen pagina's|verwijderlijst]] en wordt, als er geen nadere informatie is gegeven, na twee weken verwijderd.
== Veel voorkomende situaties ==
Hieronder een aantal veel voorkomende situaties en hoe te handelen.
;Ik heb voor een artikel een afbeelding gevonden bij Google of een andere zoekmachine, mag ik die gebruiken?: U mag alleen een afbeelding gebruiken als u toestemming hebt van de maker voor het verspreiden, bewerken en commercieel gebruiken van de afbeelding. Als u geen toestemming heeft mag u de foto niet uploaden, behalve als de afbeelding zou oud is dat deze in het publieke domein valt (zie beneden).
;Ik heb een afbeelding gevonden, er staan geen copyright-teken of iets dergelijks bij, mag ik de afbeelding uploaden?: Nee. Het is een misverstand dat op afbeeldingen zonder copyright-informatie geen copyright zit. U moet eerst toestemming van de maker hebben. Als u niet zeker weet of er copyright op een afbeelding zit kunt u een ervaren gebruiker om hulp vragen.
;Ik heb zelf een foto of illustratie gemaakt en wil die gebruiken bij een artikel.: Ga naar de [[Speciaal:Upload|uploadpagina]] en kies bij 'licentie' één van de [[Wikibooks:Creative Commons|Creative Commons]]-licenties. Geef bij 'beschrijving' een korte beschrijving wat er op de foto te zien is en wanneer u de foto gemaakt heeft. Om misverstanden te voorkomen is het ook handig als u 'eigen werk' bij de beschrijving zet.
;Ik heb een heel oude afbeelding gevonden. Hoe weet ik of deze in het [[Wikibooks:Publiek domein|publiek domein]] valt en ik deze mag gebruiken?: In het algemeen geldt (in Nederland, België en veel andere EU-landen): een werk valt in het publieke domein 70 jaar na de dood van de auteur. Een foto van een fotograaf die in 1920 overleed is dus bijvoorbeeld publiek domein sinds 1990. Als de maker onbekend is valt het werk in het publieke domein 70 jaar na publicatie. Bepaalde dingen vallen al eerder in het publieke domein: al het werk van de Amerikaanse overheid is bijvoorbeeld publiek domein (foto's van de NASA bijvoorbeeld). Foto's van twee-dimensionale afbeeldingen (zoals schilderijen) die in het publieke domein zijn gevallen (bijvoorbeeld De Nachtwacht) en pasfoto's voor een identiteitsbewijs zijn ook vrij van auteursrechten. Deze regel geldt '''niet''' voor afbeeldingen van drie-dimensionale werken.
;Ik heb heel veel zelfgemaakte foto's die ik wil uploaden, mag dat?: Dat kan op [[c:Wikimedia Commons|Wikimedia Commons]], dan kunnen alle Wikimedia-projecten in de hele wereld gebruik maken van uw foto's. Zorg wel dat ze aan de vereisten van Commons voldoen, zoals "van realistisch nut voor educatieve doeleinden", zie voorbeelden in het [[Handboek Wikimedia Commons/Uploaden#Het stappenplan|Handboek Wikimedia Commons]]. Wikimedia Commons heeft op dit moment (april 2026) al 140 miljoen afbeeldingen en andere media. Niet gebruikte foto's worden op de Nederlandstalige wiki verwijderd.
;Ik heb een afbeelding gehaald van de Engelstalige Wikipedia of Wikibooks. Er staat 'fair use' bij, mag ik die gebruiken?: Nee. In Wikimedia Commons, de Nederlandstalige Wikipedia en Nederlandstalige Wikibooks mag dat niet. [[Wikibooks:Fair use|Fair use]] is een Amerikaans begrip wat het toestaat om gecopyrighte-afbeeldingen onder bepaalde voorwaarden te gebruiken. In Nederland en België hebben we het citaatrecht maar dat is veel beperkter. Het gebruik van fair use op de Nederlandstalige Wikipedia is na een stemming verboden, Wikibooks sluit zich daarbij aan. Citaatrecht laat slechts onder zeer beperkte voorwaarden verspreiding toe, en media onder citaatrecht zijn daarom strijdig met het bovenvermelde doel.
;Ik wil best foto's uploaden, maar ik wil niet dat ze commercieël gebruikt worden. Wat kan ik het beste doen?: Er is nog één mogelijkheid:
:*Upload uw foto's in een lage resolutie (bijvoorbeeld 640x480). Dan kunnen ze wel ter illustratie worden gebruikt maar moeilijk commercieël worden gebruikt.
Het gebruik van een niet-commerciële licentie is op Commons niet toegestaan. Als u zeker wilt weten dat uw afbeeldingen op Wikibooks blijven staan moet u zo'n licentie niet gebruiken.
;Ik heb een foto gekocht op een rommelmarkt. Deze foto is mijn bezit. Mag ik deze gebruiken op Wikibooks?: Alleen als u toestemming heeft van de fotograaf of de rechten aan u zijn overgedragen. Het auteursrecht op een foto blijft bij de fotograaf, ook als u de foto heeft aangekocht. Dit geldt overigens ook voor kunstwerken.
;Ik wil een screenshot toevoegen van een spel of ander softwareprogramma. Mag dat?: Het auteursrecht op de screenshots behoort aan de maker van het programma. De screenshots zijn niet uw eigen werk in de zin van de auteurswet. U mag ze daarom alleen uploaden wanneer de makers het programma hebben vrij gegeven in het publieke domein, zoals dat bij open source programma's is gebeurd.
;Mag ik een foto maken van bijvoorbeeld een televisieprogramma om op die manier het copyright te omzeilen?: Nee. Als de televisie het hoofdonderwerp van uw foto is, schend u het auteursrecht. Als de televisie onderdeel is van een foto en niet het hoofdonderwerp is (bijvoorbeeld een foto van een interieur) is het uiteraard wel legaal.
== Specifieke regels ==
Voor een aantal soorten afbeeldingen zijn er speciale regels.
=== Portretten ===
Als u een foto heeft gemaakt waarop personen afgebeeld zijn moet u rekening houden met het portretrecht.
=== Screenshots / schermafbeeldingen ===
* Het gebruik van screenshots op de Nederlandstalige Wikibooks is '''alleen''' toegestaan als alle getoonde elementen in de afbeelding onder een 'vrije' licentie vallen, zoals bijvoorbeeld de [[Wikibooks:CC-BY-SA|CC-BY-SA]]. Een screenshot van bijvoorbeeld een Windows-desktop is niet toegestaan aangezien Windows een pakket is waar copyright op rust en Microsoft niet toestaat dat er afgeleide werken worden gemaakt van haar software. Alleen als zowel het programma, de data die wordt getoond en alle andere componenten onder een vrije licentie vallen mag er een screenshot worden geüpload op Wikibooks. Ook screenshots van websites, computerspellen, films e.d. zijn alleen toegestaan als alle elementen een copyleft-licentie hebben. Zie ook [[:commons:Commons:Licensing#Screenshots|de richtlijnen van Wikimedia Commons]] (engelstalig).
=== Toegelaten ===
Afbeeldingen die onder de volgende licentie vallen zijn zondermeer toegestaan:
{| style="border:1px solid green;padding:5px;margin:5px;"
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-BY
| [https://creativecommons.org/licenses/by/2.5/ CreativeCommons-Attribution]
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-BY-SA
| [https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.5/ CreativeCommons-Attribution-ShareAlike]
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-SA
| [https://creativecommons.org/licenses/sa/1.0/ CreativeCommons-ShareAlike]
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-0
| [https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/deed.nl CreativeCommons-PublicDomain]
|}
Zoals bij alle afbeeldingen moet er een bron en maker worden vermeld. Als een gebruiker een afbeelding uploadt en vermeldt dat de afbeelding zelf gemaakt is, maar niet vermeldt onder welke licentie deze valt, wordt aangenomen dat de afbeelding onder de GFDL valt. U kunt ook uw afbeeldingen licenseren onder zowel de GFDL als Creative Commons. Voor Niet-Commerciële Creative Commons-licenties zie bij 'gedoogd'.
=== Niet toegestaan ===
==== Voorheen gedoogd ====
Een aantal licenties werden in het verleden gedoogd, maar zijn inmiddels bij Wikimedia Commons NIET meer toegestaan.
{| style="border:1px solid orange;padding:5px;margin:5px;"
| style="text-align:right;color: black; background-color:#f0f0f0;"| ND
| Creative Commons licenties met Niet-afgeleide werken
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-BY-ND
| [https://creativecommons.org/licenses/by-nd/2.5/ CreativeCommons-Attribution-NoDerivs]
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-ND
| [https://creativecommons.org/licenses/nd/1.0/ CreativeCommons-NoDerivs]
|-
| style="text-align:left;color: black; background-color:#f0f0f0;" | CC-NC
|Licenties Niet-commercieel ({NietCommercieel})
|}
* Afbeeldingen en andere media met "licentie" {{Wp|Fair use}} zijn in Commons, de Nederlandstalige Wikimedi-projecten (zoals Wikibooks, Wikpedia en Wikivoyage), in Nederland, België en de rest van de Europese Unie niet toegestaan. Hier geldt hooguit het {{Wp|citaatrecht}} (veelal voor teksten), dat veel beperkter is en minder toestaat. Voor afbeeldingen en andere media moet de maker toestemming geven voor hergebruik òf minimaal 70 jaar geleden zijn overleden.
==== Afbeeldingen zonder voldoende (licentie-)informatie ({geeninfo}) ====
Nieuwe afbeeldingen zonder licentie-informatie worden niet meer gedoogd en direct op de verwijderlijst gezet.
== Technische richtlijnen ==
{| style="border:1px solid black;padding:5px;margin:5px;"
| style="text-align:right;color: black; background-color:#f0f0f0;" | JPG
| Voor foto's wordt het JPG-formaat geprefereerd.
|-
| style="text-align:right;color: black; background-color:#f0f0f0;" | PNG
| Voor logo's en afbeeldingen wordt er bij voorkeur PNG gebruikt.<br><span style="font-size: small;">De grootte is meestal veel kleiner dan het corresponderende JPG-plaatje.</span>
|-
| style="text-align:right;color: black; background-color:#f0f0f0;" | SVG
| Voor logo's is SVG nog beter geschikt. De MediaWiki-software zet het automatisch om naar PNG, zodat ook browsers die het niet ondersteunen het kunnen zien.
|-
| style="text-align:right;color: black; background-color:#f0f0f0;" | OGG
| Voor geluid en film wordt de voorkeur aan Ogg Vorbis gegeven.
|-
| style="text-align:right;color: black; background-color:#fff0f0;"| GIF
| style="color: black; background-color:#fff0f0;"|Tot 2006 rusten er patenten op het GIF-formaat, GIF-plaatjes kunnen dus beter vermeden worden.<br><span style="font-size: small;">Een GIFje kan makkelijk omgezet worden naar een PNGtje, gelieve dit dus ook te doen indien u een GIF wilt uploaden.</span>
|}
== Meer informatie ==
* [[Handboek Wikimedia Commons]]
=== Publieke bronnen ===
* [[Help:Gebruik van openbare bronnen]].
* [[:en:Public domain image resources|Public domain image resources]]. Lijst van rechtenvrije foto's op de Engelstalige Wikipedia.
* Project Gutenberg is een verzameling van teksten in het publieke domein. Op [https://www.gutenberg.org/howto/copyright-howto deze pagina] wordt samengevat wanneer iets volgens Amerikaanse wetgeving als ''Publiek Domein'' wordt beschouwd.
=== Externe links ===
* [https://register.bmb-bbm.org/SearchMaskMain.asp Raadplegen geregistreerde beeldmerken] bij het [https://www.bmb-bbm.org/ Benelux-Merkenbureau (BMB)]
[[Categorie:Wikibooks:Beleid|Afbeeldingen]]
17ojsp5s675cbr3ceb3gm9gg3896zso
Wikibooks:CC-BY-SA
4
9452
432061
403614
2026-11-06T16:36:35Z
JopkeB
18060
/* CC-BY-SA in Wikibooks NL */ licenties per periode; zie [[Wikibooks:Lerarenkamer#Nog_steeds_dubbellicentie_voor_Wikibooks?]]
432061
wikitext
text/x-wiki
De '''Creative Commons-Naamsvermelding-Gelijke Delen''' licentie is een licentie van [[Wikibooks:Creative Commons|Creative Commons]]. Deze licentie is een [[Wikibooks:Vrije inhoud|vrije]] licentie, wat inhoudt dat iedereen de tekst of media die is vrijgegeven onder die licentie mag gebruiken, bewerken en heruitgeven, ook commercieel, zonder voorafgaande toestemming, zolang er wordt voldaan aan de volgende voorwaarden:
*'''Naamsvermelding''': De naam (namen) van de auteur(s) van het werk moeten bij publicatie van het werk of een afgeleide daarvan worden vermeld.
*'''Gelijke Delen''': Afgeleide werken moeten onder dezelfde licentie worden vrijgegeven als de onderhavige.
*'''Licentievermelding:''' Bij verspreiding van het werk of een afgeleide hiervan moeten de voorwaarden waaronder deze verspreid wordt kenbaar worden gemaakt.
== CC-BY-SA in Wikibooks NL ==
# Alle bewerkingen vóór 15 april 2007 aan de Nederlandstalige Wikibooks zijn standaard vrijgegeven onder GFDL alleen, en dus niet onder CC-BY-SA. Dit is te herkennen aan een sjabloon onderaan het artikel.
# Alle bijdragen vanaf 15 april 2007 tot 28 januari 2016 aan de Nederlandstalige Wikibooks zijn standaard vrijgegeven onder de dubbellicentie GFDL / CC-BY-SA-nl-2.5 of later (hierna te noemen CC-BY-SA). Zie: [[Wikibooks:Dubbellicentie]]
# Alle bijdragen vanaf 28 januari 2016 aan de Nederlandstalige Wikibooks zijn standaard vrijgegeven onder de CC-BY-SA-nl-2.5 of later, oftewel CC-BY-SA.
==Zie ook==
*[[Wikibooks:Creative Commons]]
*[[Wikibooks:Dubbellicentie]]
[[Categorie:Wikibooks:Licenties]]
lqm2g9kn3xbaytggf27qafcglenelpa
Sjabloon:Afbeelding combi
10
27480
432041
417716
2026-11-06T12:20:50Z
JopkeB
18060
432041
wikitext
text/x-wiki
<div class="thumbinner" style="width:{{{width|200px}}}; float:{{{align|right}}}; clear:{{{align|right}}}; margin-bottom:1em; margin-{{#IfEq:{{{align|}}}|left|right|left}}:1em;">
<div>[[Bestand:{{{afb1}}}|{{{width|200px}}}]]</div>
<div class="thumbcaption">{{{caption1|}}}</div>{{#If:{{{afb2|}}}|
<div>[[Bestand:{{{afb2}}}|{{{width|200px}}}]]</div>
<div class="thumbcaption">{{{caption2|}}}</div>
}}{{#If:{{{afb3|}}}|
<div>[[Bestand:{{{afb3}}}|{{{width|200px}}}]]</div>
<div class="thumbcaption">{{{caption3|}}}</div>
}}{{#If:{{{afb4|}}}|
<div>[[Bestand:{{{afb4}}}|{{{width|200px}}}]]</div>
<div class="thumbcaption">{{{caption4|}}}</div>
}}{{#If:{{{afb5|}}}|
<div>[[Bestand:{{{afb5}}}|{{{width|200px}}}]]</div>
<div class="thumbcaption">{{{caption5|}}}</div>
}}{{#If:{{{afb6|}}}|
<div>[[Bestand:{{{afb6}}}|{{{width|200px}}}]]</div>
<div class="thumbcaption">{{{caption6|}}}</div>
}}{{#If:{{{afb7|}}}|
<div>[[Bestand:{{{afb7}}}|{{{width|200px}}}]]</div>
<div class="thumbcaption">{{{caption7|}}}</div>
}}{{#If:{{{afb8|}}}|
<div>[[Bestand:{{{afb8}}}|{{{width|200px}}}]]</div>
<div class="thumbcaption">{{{caption8|}}}</div>
}}{{#If:{{{afb9|}}}|
<div>[[Bestand:{{{afb9}}}|{{{width|200px}}}]]</div>
<div class="thumbcaption">{{{caption9|}}}</div>
}}{{#If:{{{afb10|}}}|
<div>[[Bestand:{{{afb10}}}|{{{width|200px}}}]]</div>
<div class="thumbcaption">{{{caption10|}}}</div>
}}{{#If:{{{afb11|}}}|
<div>[[Bestand:{{{afb11}}}|{{{width|200px}}}]]</div>
<div class="thumbcaption">{{{caption11|}}}</div>
}}{{#If:{{{afb12|}}}|
<div>[[Bestand:{{{afb12}}}|{{{width|200px}}}]]</div>
<div class="thumbcaption">{{{caption12|}}}</div>
}}{{#If:{{{afb13|}}}|
<div>[[Bestand:{{{afb13}}}|{{{width|200px}}}]]</div>
<div class="thumbcaption">{{{caption13|}}}</div>
}}{{#If:{{{afb14|}}}|
<div>[[Bestand:{{{afb14}}}|{{{width|200px}}}]]</div>
<div class="thumbcaption">{{{caption14|}}}</div>
}}{{#If:{{{afb15|}}}|
<div>[[Bestand:{{{afb15}}}|{{{width|200px}}}]]</div>
<div class="thumbcaption">{{{caption15|}}}</div>
}}{{#If:{{{afb16|}}}|
<div>[[Bestand:{{{afb16}}}|{{{width|200px}}}]]</div>
<div class="thumbcaption">{{{caption16|}}}</div>
}}</div><noinclude>{{Sjablooninfo|1=
==Doel en gebruik==
Maximaal zestien afbeeldingen combineren in één verticale box. De parameter "align" mag "left" of "right" zijn of ook weggelaten worden, "right" is de verstekwaarde.
==Voorbeeld==
<pre>{{Afbeelding combi
| align=left
| afb1 = Appel_Elstar.jpg
| caption1 = Elstar
| afb2 = Appel_Zoete_Ermgaard.jpg
| caption2 = Zoete Ermgaard
| afb3 = Sterappel.jpg
| caption3 = Sterappel
}}</pre>
===Resultaat===
{{Afbeelding combi
| align=left
| afb1 = Appel_Elstar.jpg
| caption1 = Elstar
| afb2 = Appel_Zoete_Ermgaard.jpg
| caption2 = Zoete Ermgaard
| afb3 = Sterappel.jpg
| caption3 = Sterappel
}}{{clear left}}
Door het veld width (met 'px' erachter!) in te vullen kan de breedte worden gevarieerd:
== Voorbeeld met andere breedte ==
<pre>{{Afbeelding combi
| align=left
| width=275px
| afb1 = Appel_Elstar.jpg
| caption1 = Elstar
| afb2 = Appel_Zoete_Ermgaard.jpg
| caption2 = Zoete Ermgaard
| afb3 = Sterappel.jpg
| caption3 = Sterappel
}}</pre>
===Resultaat===
{{Afbeelding combi
| align=left
| width=275px
| afb1 = Appel_Elstar.jpg
| caption1 = Elstar
| afb2 = Appel_Zoete_Ermgaard.jpg
| caption2 = Zoete Ermgaard
| afb3 = Sterappel.jpg
| caption3 = Sterappel
}}{{clear left}}
}}
[[Categorie:Sjablonen afbeelding|Combi-afbeelding]]
[[Categorie:Sjablonen opmaak|Combi-afbeelding]]
</noinclude>
6rkji3dqqx0v5ggwmf0c3wbi6n3ssc4
Handboek Wikimedia Commons/Uploaden
0
40748
432044
429031
2026-11-06T13:09:24Z
JopkeB
18060
/* Media van andere websites uploaden */ EN-Wikipedia:Public domain image resources
432044
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable" style="width:15em;" border=1 align="right"
|-
| <span style="font-size: small;">'''Benodigde voorkennis:'''</span>
* <span style="font-size: small;">[[Handboek Wikimedia Commons/Deel I Basis#Licenties|Basiskennis licenties]]</span>
* <span style="font-size: small;">[[Handboek Wikimedia Commons/Categorieën|Basiskennis categorieën]]</span>
|}
{{Handboek Wikimedia Commons}}
== Inleiding en "de kleine lettertjes" ==
Voor het opnemen van afbeeldingen, geluidsfragmenten, filmpjes en andere media in Commons gelden regels. Hieronder volgt een samenvatting van die regels en van de wettelijke regels die in Nederland gelden. Voorbehoud:
* De wettelijke regels gelden '''voor Nederland''': voor foto's en andere media die in Nederland zijn gemaakt en door Nederlanders in Nederland worden geüpload. Omdat deze regels zijn afgeleid van de EU-regels, zullen de regels voor België op hoofdpunten hetzelfde zijn, maar in de details kunnen ze echter verschillen. Voor andere landen kunnen [[c:Commons:Copyright_rules_by_territory|andere regels]] gelden. Buiten Nederland gelden in ieder geval andere regels voor:
** het publiceren van afbeeldingen met kunst in de publieke ruimte (zie [[Handboek Wikimedia Commons/Deel I Basis#Terminologie|Freedom of Panorama]] ([[c:Commons:Freedom of panorama|FOP]]); zelfs voor andere EU-landen kunnen die al aanmerkelijk afwijken van de Nederlandse wetgeving
** de termijnen en andere bijzonderheden die gelden voor het verlopen van auteursrechten/de overgang van rechten naar het publieke domein.
* Voor het plaatsen van media op Commons, geldt dat zij vrij moeten zijn in het land van opname/eerste upload (afhankelijk van het afgebeelde onderwerp), èn onder de auteursrechtenwet van de Verenigde Staten.
* Dit gaat om een samenvatting. Vooral de wettelijke regels omtrent auteursrecht zijn te complex om hier volledig uit de doeken te doen. Daarom geldt: '''Aan dit stappenplan kunnen geen rechten worden ontleend.'''
== Tip vooraf ==
Vóórdat u aan onderstaand proces begint: bedenk of u de foto's en andere media die u wilt uploaden inderdaad wilt opnemen in Commons. Belangrijke [[c:Commons:Licensing|voorwaarden]] zijn:
# u stemt ermee in, dat anderen de geüploade foto's en andere bestanden voor alle soorten doeleinden kunnen hergebruiken, ook voor commerciële doeleinden;
# u stemt ermee in, dat anderen uw foto's en andere media mogen bewerken, bijvoorbeeld uitsnedes maken, bewerken met een tekenprogramma of opnemen in een compilatie. De oorspronkelijke foto/bestand blijft overigens altijd intact, er komt een nieuwe bestandspagina met het bewerkte bestand bij; in de nieuwe bestandspagina komt er een verwijzing naar het originele bestand.
De enige tegenprestatie is, mede afhankelijk van de gekozen licentie, dat de naam van de fotograaf of maker wordt vermeld in publicaties waarin een bestand wordt gebruikt.<br>
Nota bene: Als een foto eenmaal is geüpload, kan hij niet meer worden verwijderd, tenzij een van de verwijderingsredenen geldt (zoals dubbele foto of schending van auteursrecht).
== Het stappenplan ==
Hieronder volgt een stapsgewijze handleiding voor het opnemen van foto's en andere bestanden in Commons. De eerste drie stappen zijn: bepalen welke bestanden wel en niet kunnen worden opgenomen. Bestanden moeten aan alle drie de criteria voldoen: zowel (1) het onderwerp als (3) de auteursrechten moeten in orde zijn èn (2) een soortgelijk bestand mag nog niet zijn opgenomen. Daarna begint het uploaden. Neem er de tijd voor, het uploaden kan 5 à 10 minuten of langer duren. Als er onbekende termen in dit stappenplan voorkomen: zie [[:Handboek Wikimedia Commons/Deel I Basis#Terminologie|Terminologie]] voor uitleg.
=== Stap 1: Selectie van de media: geschikte onderwerpen ===
Foto's en andere media in Commons moeten educatief, leerzaam, informatief en/of instructief zijn, oftewel: [[c:Commons:Project_scope#Must_be_realistically_useful_for_an_educational_purpose|van realistisch nut voor educatieve doeleinden]]. Een afbeelding of ander bestand moet bijvoorbeeld geschikt zijn als illustratie bij een (bestaand of toekomstig) Wikipedia-artikel, studieboek, tijdschriftartikel of andere informatieve publicatie. Bovendien zijn afbeeldingen van kunstwerken alleen toegestaan als die aan bepaalde voorwaarden voldoen (auteursrecht). Voor media die zijn gegeneerd met {{Wp|Kunstmatige intelligentie|kunstmatige intelligentie}} (AI): zie eerst [[c:Commons:AI-generated media|Commons:AI-generated media]], voor {{Wp|Fanart|Fanart}} zie [[c:Commons:Fan art|Commons:Fan art]].
{| class="wikitable"
|-
! style="width: 50%;" | Geschikte onderwerpen
! Welke onderwerpen NIET
|-
| style="vertical-align: top;" |
NB De links verwijzen naar Nederlandse categorieën. Zie steeds de bovenliggende categorie "by country" voor andere landen.
* In het algemeen: afbeeldingen en andere media die direct bestemd zijn voor Wikipedia, Wikibooks, Wikivoyage of een ander zuster-project, uitgezonderd de onderwerpen die niet zijn toegestaan (zie kolom hiernaast)
* Dorpsgezichten, straatbeelden, [[c:Category:Buildings_in_the_Netherlands|gebouwen]] (in Nederland<span style="font-size: small;">*)</span>), werkplaatsen, [[c:Category:Factories_in_the_Netherlands|fabrieken]], wijken, [[c:Category:Landscapes_of_the_Netherlands|landschappen]], [[c:Category:Polders_in_the_Netherlands|polders]], [[c:Category:Flora_of_the_Netherlands|planten]], [[c:Category:Animals_of_the_Netherlands|dieren]], [[c:Category:Dikes_in_the_Netherlands|dijken]], [[c:Category:Water_in_the_Netherlands|water]], [[c:Category:Roads_in_the_Netherlands|wegen]], [[c:Category:Transport_in_the_Netherlands|verkeer]]
* [[c:Category:People_at_work_in_the_Netherlands|Mensen aan het werk]] (zoals bouwvakkers, fabrieksarbeiders, wijkverpleegsters, huisvrouwen, boeren, melkboeren, kantoorpersoneel en mensen in vergadering)
* [[c:Category:Leisure_activities_in_the_Netherlands|Mensen in hun vrije tijd]]: o.a. [[c:Category:Hobbies|hobby's]], [[c:Category:Clubs_and_societies_in_the_Netherlands|verenigingen]], [[c:Category:Events_in_the_Netherlands|evenementen]]
* Mensen in [[c:Category:Traditional clothing of the Netherlands|klederdracht]]
* Instructiefilmpjes: hoe doe je of maak je iets
* Kunstwerken:
** uitsluitend van opmerkelijke/gevestigde/erkende kunstenaars of kunstwerken die historische waarde hebben; EN
** waarvan de maker ten minste 70 jaar geleden is overleden (<span style="font-size: small;">Voor de zes eilanden in het Caribisch deel van het Koninkrijk der Nederlanden geldt een verjaringstermijn van 50 jaar</span>)
* Kunstwerken in Nederland*) die permanent in de {{Wp|Openbare_ruimte|openbare ruimte}} zijn, zoals beelden op pleinen, langs straten, en in vrij toegankelijke parken, overheidsgebouwen en publieke instellingen
<span style="font-size: small;">*) Nota bene: In veel andere landen geldt dat foto's van kunstwerken en gebouwen van kunstenaars en architecten die nog niet minstens 70 jaar geleden zijn overleden NIET mogen worden gepubliceerd, ook niet als ze in de publieke ruimte staan (zie [[c:Commons:Freedom of panorama|Freedom of Panorama]]).</span><br>
Meer over geschikte onderwerpen: [[c:Commons:Project_scope#Must_be_realistically_useful_for_an_educational_purpose|Commons:Project scope]]
|
De volgende onderwerpen zijn NIET toegestaan:
* Persoonlijke foto's, familieportretten, vakantiekiekjes (Commons is geen familie-album), foto's van feestjes, vriendengroepen, selfies. Uitzondering: mensen in originele klederdracht/bijzondere kleding en foto's van bijzondere of bekende mensen die ook voor een breder publiek interessant zijn, zoals portretten van mensen die in Wikipedia voorkomen. Ook toegestaan: een foto van uzelf voor uw persoonlijke account-pagina in een van de Wikimedia-projecten.
* Media die bedoeld zijn voor advertentie-doeleinden en/of zelfpromotie, waaronder foto's van zelfgemaakte kunstwerken, bijvoorbeeld om iemand als kunstenaar te promoten.
* Kunstwerken van hobbyisten en andere niet-opmerkelijke werken; EN kunstwerken die niet in de openbare ruimte zijn en waarvan de maker nog geen 70 jaar geleden is overleden; dit geldt voor bijvoorbeeld:
** kunstwerken in musea, scholen, theaters, kantoren, in particulier bezit
** design voorwerpen, uitgezonderd gebruiksvoorwerpen die enkel functioneel zijn en geen creatieve component hebben
** advertenties, platen- en cd-hoezen, boekomslagen, bordspellen, muziek, pasjes, logo's, verpakkingen die nog geen 70 jaar geleden zijn ontworpen en gemaakt;
** plaatjes uit stripboeken en posters waarvan de maker nog geen 70 jaar is overleden; nota bene: dit geldt óók voor posters die in de publieke ruimte hangen, reden: zij zijn daar niet permanent (een van de voorwaarden voor [[c:Commons:Freedom of panorama/Europe#Netherlands|FOP in Nederland]])
** logo's, screenshots van TV of websites, andere publicaties waar creativiteit voor is gebruikt
:Zie [[c:Commons:Copyright rules by subject matter|Commons:Copyright rules by subject matter]] voor een uitgebreider overzicht.
* Levende personen die geen toestemming hebben gegeven voor publicatie van een foto of film waarop zij herkenbaar voorkomen (zie [https://autoriteitpersoonsgegevens.nl/nl/over-privacy/wetten/algemene-verordening-gegevensbescherming-avg Algemene verordening gegevensbescherming (AVG)])
|}
=== Stap 2: Controleer op soortgelijke foto's in Commons ===
Controleer of hetzelfde of een soortgelijk medium niet al in Commons beschikbaar is. Neem geen foto's en andere media op die niets toevoegen, al aanwezig zijn, zich niet onderscheiden van andere media in een bepaalde Commons-categorie. Uitzonderingen: foto's van hetzelfde onderwerp vanuit een andere hoek, een ander aspect belichtend, zoals een detail, uit een ander periode of van betere kwaliteit (bijvoorbeeld scherpere foto of met een hogere resolutie). Soortgelijke media vinden: zie [[:Handboek Wikimedia Commons/Deel I Basis#Zoeken|Zoeken]].
=== Stap 3: Zorg dat de auteursrechten in orde zijn ===
NB Aan onderstaand overzicht kunnen geen rechten worden ontleend. Auteursrecht is ingewikkelde materie; hieronder staan alleen de hoofdlijnen die voor Nederland gelden.
Commons host alleen content die door iedereen voor elk doel vrij kan worden gebruikt. Dit is een belangrijk principe van Commons en Commons-administrators controleren streng op schendingen van auteursrechten; zij verwijderen foute files. Zorg er daarom voor dat de rechten in orde zijn, anders is al het werk voor niets geweest. Auteursrecht wordt automatisch aan de maker van een werk toegekend, je hoeft er niets voor te doen, registreren of zo, dus ga ervan uit dat op een afbeelding of ander medium altijd auteursrecht rust, tenzij expliciet anders is aangegeven of een van de hieronder vermelde uitzonderingen van toepassing is. De regel is dus: als er niets over is vermeld, dan rust er auteursrecht op een werk. Dit geldt óók voor foto's en filmpjes op willekeurige websites en social media!
{| class="wikitable"
|-
! style="vertical-align: top;" | Toegestaan
! Niet toegestaan
|-
|
* Foto's en andere media die u zelf heeft gemaakt, mits er geen creatief werk is afgebeeld (zoals een kunstwerk) dat niet in de openbare ruimte is en waarvan de maker nog geen 70 jaar geleden is overleden.
* Foto's van een Nederlandse (amateur- of professionele) fotograaf die ten minste 70 jaar geleden is overleden (Nederlands recht) èn de afbeelding zelf of het afgebeelde kunstwerk ten minste 95 jaar oud is (Amerikaans recht, omdat de servers van Commons in Amerika staan). Als niet bekend is wanneer een fotograaf of kunstenaar is overleden, gaat Commons ervan uit dat de auteursrechten op de foto of het kunstwerk is verlopen als die minimaal 120 jaar oud is.
* Sommige andere oude afbeeldingen, filmpjes en geluidsfragmenten: zie [[:Handboek Wikimedia Commons/Deel I Basis#Licentietags|Licentietags]].
* Foto's van een fotograaf die zelf, of diens rechtsopvolgers/erfgenamen, schriftelijk toestemming heeft gegeven om de foto's te publiceren met een {{Wp|Creative_Commons-licenties|licentie CC BY-SA}} (zie [[:Handboek Wikimedia Commons/Uploaden#Stap 9: Verklaring met toestemming versturen|voorbeeld-tekst]] onderaan). Stuur na het uploaden van de foto('s) het bewijs van de toestemming naar permissions-nl@wikimedia.org (uitsluitend voor Nederlandstalige verzoeken; antwoord duurt in de regel enkele dagen).
* Foto's van websites waarop uitdrukkelijk staat vermeld dat de betreffende foto in het publieke domein is, of waarvoor een van de licenties geldt die in Commons zijn toegestaan (zie [[c:Commons:Licensing#Well-known_licenses|overzicht]]). Neem de link met de toestemming op in het bestand van de foto. Zie [[Handboek Wikimedia Commons/Uploaden#Media van andere websites uploaden|Media van andere websites uploaden]] voor voorbeelden van dergelijke websites.
* Foto's van oude schilderijen, tekeningen, boekillustraties en andere tweedimensionale kunstwerken die in het publieke domein zijn (dat wil zeggen, waarvan de kunstenaar ten minste 70 jaar geleden is overleden).
** NB-1 Uitzondering: foto's van Britse websites, zoals die van National Portrait Gallery, zie {{Wp|en:National Portrait Gallery and Wikimedia Foundation copyright dispute|Dispute}}.
** NB-2 Voor foto's van driedimensionale kunstwerken moeten zowel de auteursrechten van de kunstenaar als die van de fotograaf in orde zijn!
* Pasfoto's die in Nederland zijn gemaakt en die bedoeld zijn voor een paspoort of identiteitskaart; hieraan worden zulke strenge eisen gesteld, dat er geen creativiteit mogelijk is en ze daardoor niet in aanmerking komen voor auteursrecht.
Meer over copyrights en licenties:
* [[c:Commons:Licensing|Commons:Licensing and copyright rules]]
* {{Wp|Publiek_domein|Publiek domein (Wikipedia)}}; gedetailleerd, met tags: [[s:en:Help:Public_domain|Public domain]]
* [https://wetten.overheid.nl/BWBR0001886/ Nederlandse Auteurswet]
| style="vertical-align: top;" |
* In het algemeen: foto's en andere media die u niet zelf heeft gemaakt; uitzonderingen: zie linker kolom.
* Afbeeldingen van kunstvoorwerpen die niet in de openbare ruimte zijn èn waarvan de maker nog geen 70 jaar geleden is overleden. (Dus OK zijn bijvoorbeeld: foto's van oude museumstukken van minstens 120 jaar oud, maar ook van beelden op straat. Niet OK: foto's van moderne kunst, tenzij die permanent is opgesteld in openbare ruimtes of u toestemming van de kunstenaar heeft verkregen.)
* Afbeeldingen die u van internet-websites heeft geplukt waarop geen vermelding over auteursrechten staat. Hierop rust auteursrecht, ook al is dat nergens vermeld.
* Afbeeldingen van Google Maps en andere kaarten-sites. Hierop rust auteursrecht; uitzondering: kaarten van [https://www.openstreetmap.org/#map=4/52.88/10.72 OpenStreetMap] mits u zich aan de voorwaarden houdt (zie [[Handboek Wikimedia Commons/Uploaden#Media van andere websites uploaden|Media van andere websites uploaden]]).
* Foto's van Unsplash. Die zijn uitsluitend toegestaan als ze zijn ge-upload vóór 5-6-2017, toen Unsplash de voorwaarden aanscherpte. Zie [[c:Template:Unsplash|Template:Unsplash]] en [[c:Commons:Village pump/Copyright/Archive/2020/03#Unsplash photos license|Village pump over Unsplash photos license]].
* Zie ook:
** [https://kennisplatform.wikimedia.nl/artikelen/media-toevoegen/zijn-er-regels-voor-het-toevoegen-van-fotos-aan-wikipedia/ Kennisplatform Wikimedia, regels foto's toevoegen]
** [[c:Commons:First_steps/Contributing|Commons:First steps/Contributing]]
|}
== Het uploaden ==
Als de foto('s) of andere bestanden aan alle drie de bovenstaande criteria voldoen, kan het uploaden beginnen.
* Voor het uploaden van video en audio: zie eerst [[c:Commons:Video|Commons:Video]] and [[c:Commons:Audio|Commons:Audio]].
=== Stap 4: Zorg voor een digitaal bestand op uw harde schijf in het juiste format ===
Zie [[c:Commons:Preparing images for upload|Commons:Preparing images for upload]] voor het hoofdartikel over dit onderwerp.<br>
Zorg dat de foto's of andere bestanden op uw pc of laptop staan èn in een [[c:Commons:File types|toegestaan format]]. Scan foto's die niet digitaal beschikbaar zijn bij voorkeur in een hoge resolutie, zodat ze bijvoorbeeld in detail bekeken kunnen worden of op een tentoonstelling gebruikt kunnen worden.<br>
* Alleen mediabestanden zijn toegestaan, waaronder: afbeeldingen (zoals foto's, scans en diagrammen), video-clips, animaties, geluidsbestanden, presentaties (met dia's).
* Niet toegestaan zijn computerprogramma's en bestandsformaten waarvan de programma's niet vrij beschikbaar zijn, zoals Word, Excel en PowerPoint. Tip: zet dergelijke "verboden" bestandsformaten eerst om in pdf-bestanden of in een ander wel toegestaan bestandsformaat als u ze wilt uploaden.
Meer informatie: [[c:Commons:Project scope/nl#Scope part 1: Files|Project scope#Scope part 1:Files]] (voor de regels), [[c:Commons:File types|Commons:File types]] (met uitgebreide beschrijvingen per file type) en/of [[c:Commons:Project_scope/Allowable_file_types|Toegestane file-types]] (een beknopt overzicht).
=== Stap 5: Log in ===
Log in op [[c:Hoofdpagina|Commons]]: dat kan ook met een account van Wikipedia. Als u nog geen account heeft: zie [[:Handboek Wikimedia Commons/Deel I Basis#Accounts|Accounts]]. Stel de taal in op Nederlands.<br>
=== Stap 6: Klik op Upload ===
Op de Hoofdpagina: klik rechts op de button Upload. Op een andere pagina: klik in de linkerkolom op Bestand uploaden (onder het kopje "Doe mee").
=== Stap 7: Uploaden van een afbeelding ===
Er zijn nu twee mogelijkheden:
* Een foto van Flickr uploaden (onderste link). Beschrijving staat bij [[Handboek Wikimedia Commons/Uploaden#Media van andere websites uploaden|Media van andere websites uploaden]].
* Een andere afbeelding uploaden, bijvoorbeeld één die u zelf heeft gemaakt (klik op "Selecteer te delen mediabestanden").
Er volgen nu steeds vervolgvragen, afhankelijk van wat u invult, met velden om in te vullen. Alle velden mogen in het Nederlands worden ingevuld, alleen de categorieën (trefwoorden) zijn in het Engels. Het meeste wijst zichzelf, hier alleen enkele toelichtingen.
# Selecteer een afbeelding of ander medium van uw pc of laptop. Upload één foto tegelijk (meerdere foto's tegelijk uploaden is voor gevorderden).<br>
# Vink steeds het juiste vakje aan aan, vul alle vervolgvelden correct in.
## KI = Kunstmatige Intelligentie (AI, Artificial Intelligence).
## Licentie: de licentie waarbij u de meeste zeggenschap over uw werk houdt, is Creative Commons Naamsvermelding GelijkDelen 4.0.
## Als u "Dit werk is van iemand anders en vrij te delen" aanklikt:
### Dan mag u niet zomaar "Dit werk is niet auteursrechtelijk beschermd en heeft dus geen bijbehorende licentie" aanklikken. Dat mag alleen als de afbeelding in het publieke domein is (de maker is minimaal 70 jaar geleden overleden) of als de maker uitdrukkelijk afstand heeft gedaan van zijn/haar rechten. Alle andere afbeeldingen zijn automatisch auteursrechtelijk beschermd, óók als dat niet vermeld is op bijvoorbeeld een website, óók als zij via sociale media zijn gedeeld, óók als u de foto van iemand heeft gekregen.
### Vul de correcte licentie in die op de website van de gedownloade foto staat vermeld, die met de maker/rechthebbende is afgesproken of die voor bijvoorbeeld het boek geldt.
### Als geen van de redenen juist zijn, moet bij "Voer een andere licentie in wikitekst-formaat in" een licentie worden aangeven, bijvoorbeeld (NB steeds inclusief de {{ }}):<br>
#### ''<nowiki>{{PD-old-auto-expired|yyyy}}</nowiki>'' voor foto's van fotografen die ten minste 70 jaar geleden zijn overleden èn de foto zelf of het afgebeelde kunstwerk ten minste 95 jaar oud is. ''yyyy'' = het jaar van overlijden van de auteur.
#### ''<nowiki>{{Cc-by-sa-4.0|Naam maker}} {{Subst:OP}}</nowiki>'' als het gaat om een foto met toestemming van de fotograaf of diens rechtsopvolger(s), waarvoor u direct na het uploaden een e-mail verstuurt naar permissions-nl@wikimedia.org. NB Vervang "Naam maker" door de naam van de fotograaf of kunstenaar.
#### ''<nowiki>{{PD-ineligible}}</nowiki>'' voor pasfoto's; vermeld (later in het proces) in de beschrijving dat het om een pasfoto gaat en verwijs naar ''<nowiki>[[:Commons:Copyright rules by territory/Netherlands#Lacking evidence of original authorship/ creative input of any kind]]</nowiki>''.
#### ''<nowiki>{{PD-scan}}</nowiki>'' voor een scan die u niet zelf heeft gemaakt, en waarvan de afbeelding zich in het publieke domein bevindt (dwz dat het auteursrecht is verlopen). Zie [[c:Commons:When to use the PD-scan tag|Commons:When to use the PD-scan tag]] voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
### Meer copyright-tags: zie [[Handboek Wikimedia Commons/Deel I Basis#Licentietags|Licentietags]] (meest toepasselijke tags voor de EU) of [[s:en:Help:Copyright_tags|Copyright tags]] (uitgebreider overzicht). Als er geen geldige reden of licentie is, kunt u de afbeelding niet uploaden en stopt het proces hier.
### ''oorspronkelijke auteur'': de maker van de foto en/of afgebeeld kunstwerk (NB als u een afbeelding heeft gescand, bent u NIET de auteur of maker van het werk, alleen van de scan, tenzij u de foto of het kunstwerk natuurlijk destijds zelf heeft gemaakt)
## Toelichting bij "Bevestig de volgende verklaring voordat u doorgaat": een zelfgemaakte foto of waarvoor u toestemming heeft gekregen van de fotograaf om te publiceren, kan een kunstwerk bevatten of iets anders waarop auteursrecht rust. Dan is er ook toestemming nodig van de kunstenaar of andere maker van het afgebeelde werk, anders mag de foto alsnog niet op Commons worden gepubliceerd. Uitzonderingen: (1) als de maker van het kunstwerk minimaal 70 jaar geleden is overleden, of (2) het kunstwerk in de openbare ruimte staat (op straat, in een openbaar park of een andere openbare plek waar iedereen zonder toegangskaartje toegang toe heeft).
# Klik op Doorgaan.
# Er verschijnt nu een scherm voor het beschrijven van de foto of ander medium.
## ''Afbeeldingstitel'': dit is het enige veld dat later niet meer eenvoudig kan worden veranderd; controleer dus goed op schrijffouten. Dit veld wordt op overzichten getoond en moet met één blik duidelijk maken waar de foto over gaat. Vermeld hierin het onderwerp, de locatie en het jaartal (bijvoorbeeld: ''Graftombe Willem van Oranje - Nieuwe Kerk Delft - 2019''). Gebruik een volgnummer als er meerdere foto's van hetzelfde onderwerp zijn. Zie [[commons:Commons:File naming|Commons:File naming]] voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
## ''Bijschrift'': dit veld dient voor de terugvindbaarheid van het bestand. Dit mag hetzelfde zijn als de Afbeeldingstitel, maar dan zonder volgnummer of andere code.
## ''Beschrijving'': vermeld hier in detail wat er op de foto is te zien: situatie, locatie (plaats + straat, naam van het gebouw, etc.; ook indien van toepassing: wat er later voor in de plaats is gekomen), wie er op de foto staan (namen en/of beroep); van voorwerpen: de naam + waarvoor het werd/wordt gebruikt, andere bijzonderheden, eventuele toelichtingen;
### van een organisatie: ook de link naar de website tenzij die al in de categorie staat vermeld
### van een kunstwerk: ook de naam van de kunstenaar, titel van het werk, datum van vervaardiging, waar het kunstwerk is (welk museum, plaats + straat, privé-collectie, etc.)
## ''Permission/toestemming'': de website waar de licentie staat vermeld als dat van toepassing is (anders leeg laten)
## ''Datum'': de datum of het jaartal (of een indicatie daarvan) waarop de foto is genomen, zo precies mogelijk. Als de precieze datum bekend is, vermeld dan: ''<nowiki>{{Taken on|jjjj-mm-dd|location=Country name}}</nowiki>'', bijvoorbeeld: ''<nowiki>{{Taken on|2004-07-10|location=Netherlands}}</nowiki>''. Als het niet om een foto maar om iets anders gaat, bijvoorbeeld een tekening, schilderij, kaart of ander medium gaat: (alleen) de datum of jaartal waarop die is gemaakt.
## ''Categorieën'': dit zijn gestandaardiseerde (niet-vrije) trefwoorden. Ze zijn in de regel in het Engels. Zonder ten minste één correcte categorie is de foto of ander medium zeer lastig terug te vinden en staat hij bovendien niet bij andere media over dit onderwerp. Er zijn administrators die na verloop van tijd foto's verwijderen die geen juiste categorie(en) hebben. Als u niet vertrouwd bent met de categorieën op Commons, vul dan in ieder geval in:
### de plaatsnaam (NIET de huidige gemeentenaam als Nissewaard of Voorne aan Zee, maar de oorspronkelijke zoals Hekelingen of Rockanje; uitzondering: als het om gemeentezaken gaat, zoals de burgermeester of gemeenteraadsvergaderingen). Voor elke plaats in Nederland is een eigen categorie gemaakt, ook voor kleinere plaatsen als [[c:Category:Biert (Netherlands)|Biert]] en [[c:Category:Tinte|Tinte]]. Nog beter: klik vantevoren op zo'n plaatsnaam-categorie voor het vinden van de juiste sub-categorie.
### Het is uiteindelijk de bedoeling dat er voor alle aspecten van de foto een zo'n specifiek mogelijke categorie wordt toegevoegd, in ieder geval (voor zover van toepassing) voor de aspecten 'wie' (staat er op de foto of heeft het kunstwerk gemaakt), 'wat' (is er op de foto te zien), 'waar' (is de foto genomen) en 'wanneer' (is de foto genomen en/of het kunstwerk gemaakt). Zie [[:Handboek Wikimedia Commons/Deel I Basis#Zoeken|Zoeken]] om de juiste categorieën te vinden en [[c:Commons:Categories/nl#Tips_voor_categoriseren|Commons:Tips voor categoriseren]] voor welke soorten categorieën gewenst zijn.
## Tenslotte is er een veld waarin u ''locatie-coördinatoren'' kunt opgeven (niet verplicht, wel handig, zowel voor het terugvinden van foto's via [https://wikimap.toolforge.org/ Toolforge] als voor het preciezer categoriseren in geval de juiste locatie-categorie ontbreekt). Ga naar Google Maps of een andere Map-website en klik op de locatie. Er verschijnen nu coördinatoren. Kopieer die en plak ze in dit veld: eerst die begint met ''51°..'.."N'', daarna die met ''4°..'.."E'' (voor Nederland).
# Controleer alle gegevens voor de laatste maal en klik op ''Publiceer bestanden''.
# Vervolgens ziet u aan de linkerkant de foto of ander medium klaar staan om definitief ge-upload te worden. U kunt nu metadata toevoegen, waarmee de foto beter wordt gevonden bij vrije zoekacties (zoekveld bovenin). U kunt deze stap ook overslaan en direct de ''Pagina publiceren''.
=== Stap 8: Nazorg ===
Uw afbeelding, filmpje of geluidsfragment is nu gepubliceerd en klaar om gebruikt te worden. Bekijk de bestandspagina en controleer of alle velden correct zijn ingevuld.
# Verbeter eventuele fouten.
# Vul eventueel beschrijvingen en/of categorieën aan.
# Bedenk of er een Wikipedia-pagina is waaraan de afbeelding zou kunnen worden toegevoegd; dit geldt vooral voor Wikipedia-pagina's zonder afbeelding.
'''Een bestandspagina achteraf muteren'''<br>
# Zorg dat u bent ingelogd, ga naar de bestandspagina die u wilt wijzigen en klik op de tab ''Bewerken'' (bovenin iets na het midden). U kunt nu de beschrijving, licentie en categorieën wijzigen. Categorieën wijzigen kan ook nog op een gemakkelijker manier, zie manier (1) in [[:Handboek Wikimedia Commons/Categorieën#Categorieën achteraf muteren|Categorieën achteraf muteren]].
## Vermeld vervolgens onderaan in het veld "Samenvatting" in het kort wat u heeft veranderd. Hierdoor kan men later snel weer terugvinden welke wijzigingen in welke versie zijn uitgevoerd.
## Klik op de knop "Bewerking ter controle bekijken" en beoordeel of de wijzigingen correct zijn. Zo niet: scroll naar beneden, naar het Bewerken-gedeelte en wijzig de gegevens. Ga zo door totdat de wijzigingen naar uw zin zijn en klik dan onderaan op de blauwe knop "Wijzigingen publiceren".
# Twee '''geo-codes''' toevoegen. Een geo-code zorgt ervoor dat anderen gemakkelijk kunnen terugvinden waar een foto precies is genomen. Andersom (als iemand op zoek is naar een afbeelding van een bepaalde lokatie) is hij dan ook terug te vinden via interactieve kaarten zoals [https://wikimap.toolforge.org/ Wikimap] (haalt geo-locatie uit de tab Bestandsinformatie) en [https://wikishootme.toolforge.org/ Wikishootme] (haalt geo-locatie uit de tab Gestructureerde data). Daarom moeten twee soorten geo-coördinatoren worden toegevoegd om goed terugvindbaar te zijn.
## De standaard-procedure:
### Ga naar Google Maps of een soortgelijke website (zie [[d:Help:Find coordinates]] voor meer mogelijkheden).
### Zoek de precieze locatie op waar de foto is gemaakt of die van het object van de foto. Zie [[d:Wikidata:WikiProject Geodata/Data structure]] voor die precieze locatie als het om een gebied of lijn (spoorlijn, weg, of iets dergelijks) gaat.
### Klik daar; als het goed is verschijnt er nu een geo-code.
### Kopieer die code; u mag de codes kopiëren in de gewone geografische aanduidingen (met bijvoorbeeld N voor Noorderbreedte en O voor Oosterlengte) of in een digitale code.
### Vermeld in de tab ''Bestandsinformatie'', direct onder het Information-blok:
#### ''<nowiki>{{Object location dec|51.8504809|4.3251025}}</nowiki>'' met in plaats van de voorbeeld-codes de juiste codes; het tweede veld (51.8504809) is voor de breedtegraad (Noorder- of Zuiderbreedte), het laatste (4.3251025) voor de lengtegraad (Ooster- of Westerlengte); en/of
#### ''<nowiki>{{Location|37°50'34.6"N|25°45'48.1"W}}</nowiki>'' voor de camera-lokatie, vervang uiteraard ook hier de codes door de juiste.
### Controleer of de locaties kloppen door op de link te klikken en vervolgens door te klikken naar de gewenste website. Als het niet klopt: probeer het opnieuw vanaf stap 2 (het zoeken en klikken in de kaartenwebsite - zoals Google Maps).
### Dezelfde geo-coördinatoren moeten ook in de tab "Gestructureerde data" voorkomen. U kunt wachten totdat een bot dat doet, of direct zelf uitvoeren.
#### Scroll helemaal naar onderen in deze tab
#### Klik op "+ Voeg verklaring toe"
#### Zoek naar "coördinaten van afgebeelde plaats" ([[d:Property:P9149|P9149]]) en/of "geografische locatie van gezichtspunt" ([[d:Property:P1259|P1259]]) (wat van toepassing is) en voeg de geo-coördinatoren toe. Klik op "Toevoegen". NB Wikishootme toont alleen de "geografische locaties van gezichtspunt", niet de afbeeldingen met "coördinaten van afgebeelde plaats", Wikimap toont wel beide, slechts één als beide zijn ingevuld.
## Alternatieve methoden: via [[c:Commons:Locator-tool|Locator-tool]].
## Zoeken naar bestanden met of zonder geo-codes: via het zoekvenster in de module SpecialSearch:
### (met) ''zoekterm hastemplate:"Module:Coordinates"'', bijvoorbeeld: ''gebouw hastemplate:"Module:Coordinates"'' geeft een overzicht met alle bestanden waarin het woord "gebouw" voorkomt en waarin geografische coördinaten zijn opgenomen;
### (zonder) ''zoekterm -hastemplate:"Module:Coordinates"'', bijvoorbeeld: ''gebouw -hastemplate:"Module:Coordinates"'' geeft een overzicht met alle bestanden waarin het woord "gebouw" voorkomt en waarin geen geografische coördinaten zijn opgenomen.
# Voor foto's of kunstwerken met een rand er omheen, waarvan u niet wilt dat er een aangepaste versie zonder rand overheen wordt ge-upload: vermeld ''<nowiki>{{Border is intentional}}</nowiki>'' onder het beschrijvingen-blok. Zie bijvoorbeeld [[:Bestand:A.W. Weissman Domkerk Utrecht.jpg]].
=== Stap 9: Verklaring met toestemming versturen ===
Zie [[c:Commons:Volunteer Response Team/nl#Toestemmingsverklaring voor alle aanvragen|Commons:Volunteer Response Team/nl#Toestemmingsverklaring voor alle aanvragen]] voor de officiële handleiding.<br>
Als het om één of meer foto's of andere media gaat waarvoor u een verklaring van de rechthebbende(n) hebt: verstuur direct na het uploaden een Nederlandstalige mail naar permissions-nl@wikimedia.org met daarin:
# de betreffende Verklaring als bijlage (het beste is als de fotograaf zelf een mail stuurt; als dat geen optie is en het om een ontvangen mail gaat: zie {{Wp|Wikipedia:Contactpunt/Headers|Instructie mail naar Contactpunt-team doorsturen}}
# (een lijst met) de link(s) naar de foto('s) in Commons waarvoor de verklaring geldt
# uw eigen account-naam in Commons.
De mail komt terecht in het "VRT-systeem" (VRT = Volunteer Response Team, in het Nederlands: Contactpunt-team), waar een vrijwilliger uw mail zal behandelen. Als de verklaring duidelijk en rechtsgeldig lijkt te zijn, zal de medewerker de toestemming op de bestandspagina vermelden. Daarbij wordt het "VRT-ticket-nummer" genoemd, zodat de toestemming altijd weer op te zoeken is door mensen met toegang tot dat VRT-systeem.
Een voorbeeld van zo'n '''Verklaring''' is hieronder opgenomen. In feite verklaart de auteursrechthebbende hetzelfde als wanneer een eigengemaakte foto wordt ge-upload op Commons.
::{| class="wikitable" style="width: 80%;border: 3px solid black;3px solid black";
|-
|Ik verklaar dat ik <span style="color: black; background-color:yellow;">de auteur/de enige eigenaar</span> ben van het exclusieve auteursrecht op de afbeelding(en) (hiernaar "het werk" genoemd) zoals vermeld op bijgevoegde lijst met bestandnamen, en de wettelijke bevoegdheid heb om het auteursrecht daarvan vrij te geven.
Ik verklaar hierbij het werk te publiceren onder CC-BY-SA-4.0 ([https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.nl Creative Commons Naamsvermelding-Gelijk delen 4.0]) en ik verklaar dat ik eenieder het recht geef om het werk te gebruiken, zelfs in een commercieel product, en het te wijzigen naar behoefte, zoals CC-BY-SA-4.0 voorschrijft, op voorwaarde dat zij zich houden aan de voorwaarden van de licentie en andere toepasselijke wetten.
Ik ben me ervan bewust dat deze overeenkomst niet beperkt is tot Wikipedia of gerelateerde sites.
Ik ben me ervan bewust dat ik altijd eigenaar blijf van het auteursrecht van het werk en het recht behoud dat de auteur met naam vermeld wordt volgens de CC-BY-SA-4.0. Wijzigingen die anderen in het werk aanbrengen, worden niet geclaimd door de auteursrechthebbende.
Ik erken dat ik deze overeenkomst niet kan intrekken en dat de inhoud al dan niet permanent op een Wikimedia-project kan worden bewaard.
<span style="color: black; background-color:yellow;">[naam van de houder van het auteursrecht],<br>
[Bevoegdheid van de afzender (Bijv. "Auteursrechthouder", "Benoemde vertegenwoordiger van", enz.)]<br>
[Datum]<br>
[Plaats van de ondertekening]</span>
|}
::De <span style="color: black; background-color:yellow;">geel</span> gearceerde tekst moet u nog aanpassen: een keuze maken of de juiste gegevens invullen.
== Alternatieve methoden ==
* Voor het uploaden van een portret-foto van een bekend/beroemd persoon, bijvoorbeeld omdat een foto op zijn/haar Wikipedia-pagina ontbreekt: [https://www.wikiportret.nl/ Wikiportret.nl]. NB Voer dan toch altijd eerst de stappen 1-4 uit.
* Voor stap 9: de toestemmingsgenerator, zie [[c:Commons:Wikimedia VRT release generator|Wikimedia VRT release generator]].
== Uploaden voor gevorderden ==
=== Media van andere websites uploaden ===
Voorbeelden van websites met media die je mag uploaden als de auteursrechten in orde zijn, met licenties die overeenkomen met de [[c:Commons:Licensing#Well-known_licenses|toegestane licenties in Commons]]:
* Een kaart/plattegrond van '''[https://www.openstreetmap.org/#map=4/52.88/10.72 OpenStreetMap]''', mits je vermeldt:
** ''OpenStreetMap-auteurs'' OF ''©OpenStreetMap contributors'', op de kaart zelf, altijd zichtbaar; mag in klein lettertype, als het maar leesbaar is; zie bijvoorbeeld rechtsonder op [[c:File:20160726 OSM-Bonamoussadi.png|File:20160726 OSM-Bonamoussadi.png]]. Meer informatie: https://www.openstreetmap.org/copyright.
** Bij de licentie (tijdens het uploaden): ''<nowiki>{{OpenStreetMap}}</nowiki>'' (dan hoef je niet "CC BY-SA 2.0" en de link naar de copyrightpagina van Openstreetmap te vermelden, dat gaat dan automatisch).
* Media uit '''[https://wiki.openstreetmap.org/wiki/Category:Files_by_license Openstreetmap/Category:Files by license]''' (hoofdcategorie: [https://wiki.openstreetmap.org/wiki/Category:Categories Openstreetmap/Category:Categories]). Het gaat vooral om geografie en verkeer, zoals kaarten, wegen, routes, verkeersborden, landschappen en bezienswaardigheden onderweg. Let wel goed op:
** Is een afbeelding niet al op Commons?
** Voldoet de afbeelding aan de scope van Commons, zoals "van realistisch nut voor educatieve doeleinden" (o.a. geen persoonlijke foto's)?
** Staat in de file wel de juiste licentie? Op deze website staan ook licenties die niet op Commons zijn toegestaan, zoals ''CC BY-NC-ND files'' en ''CC BY-NC-SA files''.
* Een item uit '''[https://wordpress.org/openverse/ Openverse]''': vink na je zoekactie allereerst de gewenste licenties in, via de "Filters" rechts boven. Klik op een interessante file en vervolgens op de button "Go to image's website" voor meer informatie en het downloaden van een item. Veel foto's zijn afkomstig van Flickr.
* Een foto van '''[https://www.flickr.com/ Flickr]''' waarbij de Flickr-uploader als licentie heeft aangegeven: ''Commercial use & mods allowed'' (je kunt linksbovenaan in Flickr deze licentie selecteren of bij een foto klikken op de copyright link; als "Attribution 2.0 Generic (CC BY 2.0)" of een andere op [[c:Commons:Licensing#Well-known licenses|Commons toegestane licentie]] verschijnt, kun je hem in Commons uploaden). Zie ook: [https://www.flickr.com/creativecommons Flickr Creative Commons] en [https://www.flickr.com/commons/ Flickr Commons]. NB Een foto van Flickr hoeft niet op je eigen harde schijf te staan om te kunnen uploaden.
** NB Check altijd eerst [[c:Commons:Questionable Flickr images|Questionable Flickr images]].
** NB Controleer of de foto niet al eerder is ge-upload, dubbele foto's zijn in Commons niet toegestaan.
** Kies bij het uploaden direct op de allereerste pagina van de Upload Wizard voor "Afbeeldingen van Flickr delen".
** Vermeld de precieze en directe link naar de foto, verwijder het gedeelte achter de lange cijfercode (dus zonder ''in/album'' en ''in/photolist'' en alles wat daarachter komt). Hierna wordt de foto direct opgenomen in Commons en kun je direct door naar het beschrijvingenscherm; de licentie en enkele andere gegevens worden automatisch in Commons opgenomen. Na het uploaden wordt bovendien automatisch gecontroleerd of de licentie in orde is aan de hand van deze link en wordt er een goedkeurings-tag aan het bestand toegevoegd als dat zo is.
** Muteer na afloop de file: vermeld bij de licentie de naam van de maker, bijvoorbeeld: vervang ''<nowiki>{{Cc-by-2.0}}</nowiki>'' door ''<nowiki>{{Cc-by-2.0|Naam fotograaf}}</nowiki>''.
** Als je meerdere foto's tegelijk van Flickr wilt uploaden, kun je de tool [[c:Commons:Flickr2Commons|Flickr2Commons]] gebruiken.
* Een filmpje van '''[https://www.youtube.com/ YouTube]''', of een still daaruit als foto, mits de YouTube-uploader als licentie "Creative Commons Attribution license (reuse allowed)" heeft vermeld. Om dergelijke videos te vinden: zie [https://www.youtube.com/watch?v=HC3IcsvbxYU How To FIND And USE Creative Commons Videos On YouTube (without copyright claims)]. In het kort: voer een zoekactie uit, klik op ''Filters'' en kies in de kolom "Features" voor "Creative Commons". Controleer altijd nog of de video inderdaad de juiste licentie heeft door op "Show more" te klikken. Daar moet dan (onderaan) de link naar "''Creative Commons Attribution license (reuse allowed)''" staan. Als dat niet zo is, mag de video toch niet hergebruikt worden (het kan zijn dat de video in het verleden wel een juiste licentie had waardoor hij nog bij de zoekresultaten staat, maar dat dat inmiddels is veranderd). Geef in Commons als licentie op: ''<nowiki>{{YouTube CC-BY|Naam maker}}</nowiki>''.
* Media van '''[https://classic.europeana.eu/portal/nl/search?f%5BREUSABILITY%5D%5B%5D=open&f%5BTYPE%5D%5B%5D=IMAGE&q= Europeana]''', mits bij Download staat: "Yes" en daarnaast GEEN voorbehoud is gemaakt (zoals "In auteursrecht - Onderwijsgebruik toegestaan" - dit betekent dat het bestand op Commons NIET is toegestaan, alleen voor onderwijs-doeleinden). Zelf op zoek gaan in Europeana naar bestanden die wèl op Commons zijn toegestaan: vink dan in de linkerkolom bij "KAN IK HET GEBRUIKEN?" alléén "Gratis Hergebruiken" aan. Vermeld de [[c:Category:Images from Europeana|Category:Images from Europeana]] (of een onder-categorie) bij elke ge-uploade afbeelding.
* Afbeeldingen en andere media uit '''[https://www.delpher.nl/ Delpher]''', met gescande Nederlandse kranten, tijdschriften en boeken. NB niet alle getoonde materialen zijn vrij van auteursrechten (zie [https://www.delpher.nl/over-delpher/gebruiksvoorwaarden Gebruiksvoorwaarden])! Bijzonderheden:
** Vermeld altijd de juiste ondercategorie van [[c:Category:Media from Delpher|Category:Media from Delpher]].
** Als de materialen afkomstig zijn van de Koninklijke Bibliotheek, vermeld dan in het ge-uploade bestand ook:
*** ''<nowiki>{{Koninklijke Bibliotheek}}</nowiki>''
*** de toepasselijke ondercategorie uit [[c:Category:Collections from Koninklijke Bibliotheek|Category:Collections from Koninklijke Bibliotheek]].
* '''Beeldbanken van archieven''' en sommige musea hebben ook vaak foto's en andere media waarbij de licentie staat vermeld.
** Let goed op of de vermelde licentie is toegestaan in Commons.
** Controleer altijd of een bepaalde foto niet al eerder is ge-upload in Commons.
** Neem contact op met het betreffende archief of museum als er geen licentie bij een foto staat die je wilt uploaden.
** Vermeld in het bestand zowel de link naar de foto als die naar de webpagina met de licentie als die niet hetzelfde zijn.
** Vermeld in het bestand de betreffende specifieke ondercategorie van [[c:Category:Media by source|Category:Media by source]] met de naam van de instantie in de categorie-naam.
** Voor afbeeldingen uit het [https://www.nationaalarchief.nl/ Nationaal Archief] (Nederland): als licentie toevoegen: ''<nowiki>{{Nationaal Archief-license}}</nowiki>'' voor afbeeldingen met licentie CC-BY-SA; als de licentie niet CC-BY-SA is, maar CC-0, gebruik dan ''<nowiki>{{Nationaal Archief-license|license=CC-zero}}</nowiki>''; zie instructie op [[c:Category:Images from Nationaal Archief|Category:Images from Nationaal Archief]].
* Scans uit '''[https://books.google.nl/ Google Books]''' mogen in Commons worden opgenomen, mits ze in het Public Domain zijn (vergewis je daar goed van).
** Ook al is een boek in het publieke domein (de auteursrechten zijn verlopen), dan nog plaatst Google er een opmerking bij dat de scans alleen voor niet-commerciële doeleinden mogen worden gebruikt. Die opmerking kun je negeren: publiek domein is publiek domein, daar kan Google niets aan veranderen. Deze opmerking van Google heeft geen juridische waarde, scannen is geen creatieve actie.
** Als je alleen één of enkele plaatjes eruit wil uploaden, probeer dan het Google logo/watermerk weg te snijden of te verwijderen uit de scans die je uploadt. Als je een heel boek uploadt, is dat uiteraard niet te vermijden.
** Plaats in elk bestand met een Google-scan:
*** de tag ''<nowiki>{{PD-scan}}</nowiki>''
*** (een ondercategorie van) de ''[[c:Category:Scans from Google Books|Category:Scans from Google Books]]''.
:Voor de rest is het een gewone upload, en beschrijf je het bestand zoals je een boek beschrijft, met o.a. de volledige boektitel, auteursnaam, uitgever, publicatiedatum en een link naar de bron. Als het om een kunstwerk gaat, beschrijf je bovendien de gegevens daarvan (titel kunstwerk, kunstenaar, datum, e.d.) en vermeld je het paginanummer in het boek waarop het kunstwerk is afgebeeld. Als je meerdere scans uit één boek opneemt, kun je er een aparte categorie voor maken, dan hoef je de boekgegevens alleen maar in die categorie op te nemen en niet in elk bestand afzonderlijk.
* Meer websites met gratis mogelijkheden voor foto's: zie
** [[w:en:Wikipedia:Public domain image resources|Public domain image resources in EN-WP]]
** [[c:Commons:Free media resources|Commons:Free media resources]]
** [[c:Category:Free-content licensed websites|Category:Free-content licensed websites]]
NB '''Verboden''' sites om bestanden van te uploaden: zie [[c:Commons:Bad sources|Commons:Bad sources]].
=== Meerdere bestanden tegelijk uploaden ===
* '''Via de Wizzard''', de standaard-upload-tool in Commons, kun je meerdere bestanden tegelijk uploaden. Gebruik deze optie vooral voor het uploaden van bestanden die alle bestemd zijn voor dezelfde categorie(en) en/of dezelfde titel moeten krijgen (met automatische nummering). Als het bijvoorbeeld gaat om een ruim aantal foto's die alle op dezelfde dag in een bepaalde plaats, streek, natuurgebied of pretpark zijn gemaakt, dan kun je daar een aparte categorie voor maken, bijvoorbeeld ''Category:Plaatsnaam photographs taken on jjjj-mm-dd''; na het uploaden kun je elk van de foto's dan nog meer categorieën geven, steeds afhankelijk van het onderwerp.
: Selecteer in plaats van één bestand nu alle bestanden die je tegelijk wilt uploaden. Vul op het vervolgscherm voor het eerste bestand alle gewenste gegevens in. Onderaan de gegevens voor dit eerste bestand staat nu een keuzemenu waarin je kunt aangeven of in de rest van de bestanden dezelfde gegevens moeten worden overgenomen. Kijk daar zorgvuldig naar en vink vooral de onderwerpen uit die niet van toepassing zijn, bijvoorbeeld als je alle bestanden verschillende namen of beschrijvingen wilt geven. Klik daarna voor akkoord. De gegevens zijn nu direct overgenomen in alle andere bestanden. Ga nu stuk voor stuk alle bestanden langs om correcties en aanvullingen door te voeren. Klik daarna onderaan om door te gaan. NB Deze beschrijving is alleen een uitbreiding van [[Handboek Wikimedia Commons/Uploaden#Stap 7: Uploaden van een afbeelding|stap 7]]; alle stappen zullen nog steeds volledig doorlopen moeten worden, nu voor alle bestanden die je wilt uploaden.
* Voor het uploaden van grote aantallen (tot 10.000 afbeeldingen per keer): [[c:Commons:Pattypan|Commons:'''Pattypan''']]. Het werkt met een Excel-bestand dat door je eigen systeem (zoals een beeldbank) wordt gegenereerd en waarin de benodigde gegevens vantevoren zijn ingevuld. Als het systeem ook trefwoorden bevat, neem die dan over in de beschrijvingen van de files; dit vergemakkelijkt later het toekennen van Commons-categorieën. Dit bestand moet in de regel nog wel handmatig worden gecorrigeerd en aangevuld. Vóórdat je kunt uploaden heb je nog toestemming van Commons nodig, via [[c:Commons:Requests for rights|Commons:Requests for rights]]. Voor een uitgebreidere instructie: zie [[c:File:GLAM manual Erfgoed Gelderland 1.0.pdf|GLAM manual Erfgoed Gelderland 1.0]], p. 77-88.
** Een belangrijk verzoek: voeg ook hier aan elke afbeelding ten minste één categorie toe, die NIET verborgen is, al is het maar ''Category:Images from Instituut X to be categorised'' (met als bovenliggende categorieën: die van Instituut X èn [[c:Category:Media needing categories by source|Category:Media needing categories by source]] en/of [[c:Category:Uncategorized media with description in Dutch language|Category:Uncategorized media with description in Dutch language]]). Als dit niet gebeurt, of als er alleen een verborgen categorie wordt toegevoegd, komen de afbeeldingen terecht in een ''Categorie:Media needing categories as of dd Month jjjj''. Dit levert vervuiling van die categorie op en extra werk voor Commons-vrijwilligers om ze weer uit die categorie te krijgen, terwijl het bij het uploaden een fluitje van een cent is (door een extra kolom toe te voegen met de gewenste categorie).
** Regel/organiseer zelf de correcte categorisering van deze bestanden, bijvoorbeeld met medewerkers en/of vrijwilligers die aan het instituut zijn verbonden. De weinige actieve Nederlandstalige Commons-vrijwilligers zijn er niet voor het categoriseren van bulk-uploads. Uiteraard kunt je ze wel om advies vragen, bijvoorbeeld op [[c:Commons:De Kroeg|Commons:De Kroeg]].
* '''Andere upload-tools''': zie [[c:Commons:Upload tools|Commons:Upload tools]]
=== Meer copyright-tags toevoegen ===
Er bestaan uitzonderingen op auteursrechten, waardoor afbeeldingen tòch op Commons mogen worden ge-upload. Het is handig om hier de juiste tags voor toe te voegen aan de bestandspagina's zodat voor iedereen duidelijk is waaròm deze afbeeldingen op Commons zijn toegestaan.
* Voor '''FOP''': Voeg aan bestandspagina's de tag ''<nowiki>{{FoP-Nederland}}</nowiki>'' toe voor foto's van recente (= van de laatste eeuw) kunstwerken in de openbare ruimte die voldoen aan de [[Handboek Wikimedia Commons/Deel I Basis#Terminologie|FOP]]-voorwaarden in Nederland. Voor België is de tag ''<nowiki>{{FoP-Belgium}}</nowiki>''; voor Suriname bestaat hij niet. Voor andere landen: zie [[c:Category:FoP templates|Category:FoP templates]]. Hierdoor weten ook andere vrijwilligers en administrators direct dat dit bestand voor wat betreft FOP in orde is.
* Voor '''[[c:Commons:De minimis|De Minimis]]''': Voeg aan bestandspagina's de tag ''<nowiki>{{De minimis}}</nowiki>'' toe voor Nederlandse foto's waarop een kunstwerk staat dat nog niet in het publieke domein is, maar niet het hoofdonderwerp van de foto is; de officiële formulering voor het toestaan van dergelijke kunstwerken op foto's is: ''‘incidenteel’ en van ‘ondergeschikte betekenis’''. Het kan bijvoorbeeld gaan om een foto of videofragment waarop toevallig ook een logo, schilderij of sculptuur staat afgebeeld, maar niet prominent in beeld is, of een reportage waarin een kort fragment van een straatmuzikant is te horen. Dergelijke foto's en andere media zijn op zich volgens de Nederlandse wet ([https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0001886&hoofdstuk=I¶graaf=6&artikel=18a&z=2021-06-07&g=2021-06-07 artikel 18a auteurswet]) toegestaan, maar er mogen dan vervolgens geen uitsnedes van alléén het kunstwerk worden gepubliceerd op Commons.
{{Sub}}
tuio6pyzcoszq17qn1cwv9dg8ngppp8
Sjabloon:IsEven
10
41139
432058
376195
2026-11-06T15:35:01Z
Erik Baas
2193
432058
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{#IfEq: {{#Expr: 2 * ({{{1|0}}} / 2 round 0) }} | {{{1|0}}} |1|}}</includeonly><noinclude>{{Sjablooninfo|1=
;Doel
:Bepalen of een getal even is.
;Gebruik
<pre>{{IsEven| getal (verstekwaarde = 0) }}</pre>
;Werking
* Een even positief of negatief geheel getal geeft '''1''', oneven getallen en breuken een lege string (= false).
* De werking is gelimiteerd tot getallen van -(2^52) tot 2^52.
;Voorbeeld
:<code><nowiki>{{IsEven|1}}</nowiki></code> → {{IsEven|1}}
:<code><nowiki>{{IsEven|2}}</nowiki></code> → {{IsEven|2}}
}}
[[Categorie:Sjablonen scripting]]
</noinclude>
dls0i9rjgmo2fajjyk0shzabnx8rxoi
Sjabloon:IsNum
10
42416
432057
376189
2026-11-06T15:31:46Z
Erik Baas
2193
432057
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{#If:{{{1|}}}|{{#IfError:{{#Expr:{{{1|tekst!}}} + 0}}||1}}|}}<!--
NB "{{#If:{{{1|}}}" etc. is nodig omdat "#Expr:" een lege string als numeriek beschouwt.
--></includeonly><noinclude>
;Doel
:Bepalen of een tekenreeks ''numeriek'' is, dwz. alleen bestaat uit cijfers en eventueel een punt.
;Voorbeelden
:{{Sjabdemo|IsNum|5}}
:{{Sjabdemo|IsNum|X}}
[[Categorie:Sjablonen scripting]]
</noinclude>
03uq6qip8atms3s19y1dityl7vnts24
Sjabloon:Progress bar
10
42613
432064
416331
2026-11-06T18:56:18Z
Erik Baas
2193
lf
432064
wikitext
text/x-wiki
<div style="<!-- container
--> float: {{{float|left}}};<!--
--> position: relative;<!--
--> width: {{{width|100}}}px;<!--
--> height: {{Round|{{#Expr: {{{width|100}}} * .15}}}}px;<!--
--> border: {{Round|{{#Expr: {{{width|100}}} * .01}}}}px outset #e0e0e0;<!--
--> margin: 1px;<!--
--> "><!--
--><div style="<!-- rood
--> position: absolute;<!--
--> width: 100%;<!--
--> height: 100%;<!--
--> background-color: {{#IfEq:{{{value|}}}|none|#cccccc|#e00000}}; color: black;"<!--
--> title="{{#IfEq:{{{value|}}}|none|in ontwikkeling|{{{value|50}}}%}}"><!--
--></div><!--
--><div style="<!-- groen
--> position: absolute;<!--
--> width: {{Min|{{{value|50}}}|100}}%;<!--
--> height: 100%;<!--
--> background-color: {{#IfEq:{{{value|}}}|none|#cccccc|#00e000}}; color: black;"<!--
--> title="{{#IfEq:{{{value|}}}|none|in ontwikkeling|{{{value|50}}}%}}"><!--
--></div><!--
-->{{If|{{ {{{caption|True}}}|And|{{#Expr:{{{width|100}}}>=100}} }}|2=<!-- caption
--><div style="<!--
--> position: absolute;<!--
--> top: calc(47% - 8.5px);<!--
--> left: .5px;<!--
--> width: 100%;<!--
--> text-align: center;<!--
--> font-size: {{Round|{{#Expr: {{{width|100}}} * .1}}}}px;<!--
--> font-weight: bold;<!--
--> color: white;<!--
--> text-shadow: .5px .5px black;<!--
-->"<!--
--> title="{{#IfEq:{{{value|}}}|none|in ontwikkeling|{{{value|50}}}%}}"<!--
-->>{{#IfEq:{{{value|}}}|none| |{{{value|50}}}%}}<!--
--></div><!--
-->}}<!--
--></div>{{Clear {{{float|left}}}}}<noinclude>{{Sjablooninfo|1=
<!-- testcode
{{Progress bar|caption=1|width=99}}
{{Progress bar|caption=1|width=100}}
{{Progress bar|caption=0|width=100}}
{{Progress bar|width=400|value={{#Expr:10*{{Pi}}}}|Xcaption=1}}
-->
;Doel
:Toont een progressbar die 0 tot 100% kan aangeven. Ter vervanging van de (incomplete) reeks "[[:Afbeelding:Progress bar 50.svg]]" etc.
;Gebruik
<pre style="margin-left: 10px;">
{{Progress bar
|value = <percentage> (in %, default is 50)
|width = <breedte> (in pixels, default is 100)
|float = <left (default), right>
|caption = <1 (default), 0>
}}</pre>
'''NB ''' De caption wordt alleen getoond als ''width >= 100'', omdat kleinere fonts niet goed leesbaar zijn.
}}
[[Categorie:Sjablonen voortgang]]
</noinclude>
jrg7j72ca5s1b209c303ttolh2a1vk6
432065
432064
2026-11-06T19:45:42Z
Erik Baas
2193
vereenvoudigd, stap 1
432065
wikitext
text/x-wiki
<div style="<!-- container
--> float: {{{float|left}}};<!--
--> position: relative;<!--
--> width: {{{width|100}}}px;<!--
--> height: {{Round|{{#Expr: {{{width|100}}} * .15}}}}px;<!--
--> border: {{Round|{{#Expr: {{{width|100}}} * .01}}}}px outset #e0e0e0;<!--
--> margin: 1px;<!--
--> "><!--
--><div style="<!-- rood
--> position: absolute;<!--
--> width: 100%;<!--
--> height: 100%;<!--
--> background-color: {{#IfEq:{{{value|}}}|none|#cccccc|#e00000}}; color: black;"<!--
--> title="{{#IfEq:{{{value|}}}|none|in ontwikkeling|{{{value|50}}}%}}"><!--
--></div><!--
--><div style="<!-- groen
--> position: absolute;<!--
--> width: {{Min|{{{value|50}}}|100}}%;<!--
--> height: 100%;<!--
--> background-color: {{#IfEq:{{{value|}}}|none|#cccccc|#00e000}}; color: black;"<!--
--> title="{{#IfEq:{{{value|}}}|none|in ontwikkeling|{{{value|50}}}%}}"><!--
--></div><!--
-->{{If|{{{caption|X1}}}
|{{#IfExpr:{{{width|100}}}>=100
|<!-- caption
--><div style="<!--
--> position: absolute;<!--
--> top: calc(47% - 8.5px);<!--
--> left: .5px;<!--
--> width: 100%;<!--
--> text-align: center;<!--
--> font-size: {{Round|{{#Expr: {{{width|100}}} * .1}}}}px;<!--
--> font-weight: bold;<!--
--> color: white;<!--
--> text-shadow: .5px .5px black;<!--
-->"<!--
--> title="{{#IfEq:{{{value|}}}|none|in ontwikkeling|{{{value|50}}}%}}"<!--
-->>{{#IfEq:{{{value|}}}|none| |{{{value|50}}}%}}<!--
--></div><!--
-->}}<!--
--></div>{{Clear {{{float|left}}}}}<noinclude>{{Sjablooninfo|1=
<!-- testcode
{{Progress bar|caption=1|width=99}}
{{Progress bar|caption=1|width=100}}
{{Progress bar|caption=0|width=100}}
{{Progress bar|width=200|value={{#Expr:10*{{Pi}}}}|caption=1}}
-->
;Doel
:Toont een progressbar die 0 tot 100% kan aangeven. Ter vervanging van de (incomplete) reeks "[[:Afbeelding:Progress bar 50.svg]]" etc.
;Gebruik
<pre style="margin-left: 10px;">
{{Progress bar
|value = <percentage> (in %, default is 50)
|width = <breedte> (in pixels, default is 100)
|float = <left (default), right>
|caption = <1 (default), 0>
}}</pre>
'''NB ''' De caption wordt alleen getoond als ''width >= 100'', omdat kleinere fonts niet goed leesbaar zijn.
}}
[[Categorie:Sjablonen voortgang]]
</noinclude>
bfofqxzjaikfqclo89cm1q13qjkcekz
432066
432065
2026-11-06T19:46:30Z
Erik Baas
2193
432066
wikitext
text/x-wiki
<div style="<!-- container
--> float: {{{float|left}}};<!--
--> position: relative;<!--
--> width: {{{width|100}}}px;<!--
--> height: {{Round|{{#Expr: {{{width|100}}} * .15}}}}px;<!--
--> border: {{Round|{{#Expr: {{{width|100}}} * .01}}}}px outset #e0e0e0;<!--
--> margin: 1px;<!--
--> "><!--
--><div style="<!-- rood
--> position: absolute;<!--
--> width: 100%;<!--
--> height: 100%;<!--
--> background-color: {{#IfEq:{{{value|}}}|none|#cccccc|#e00000}}; color: black;"<!--
--> title="{{#IfEq:{{{value|}}}|none|in ontwikkeling|{{{value|50}}}%}}"><!--
--></div><!--
--><div style="<!-- groen
--> position: absolute;<!--
--> width: {{Min|{{{value|50}}}|100}}%;<!--
--> height: 100%;<!--
--> background-color: {{#IfEq:{{{value|}}}|none|#cccccc|#00e000}}; color: black;"<!--
--> title="{{#IfEq:{{{value|}}}|none|in ontwikkeling|{{{value|50}}}%}}"><!--
--></div><!--
-->{{If|{{{caption|}}}
|{{#IfExpr:{{{width|100}}}>=100
|<!-- caption
--><div style="<!--
--> position: absolute;<!--
--> top: calc(47% - 8.5px);<!--
--> left: .5px;<!--
--> width: 100%;<!--
--> text-align: center;<!--
--> font-size: {{Round|{{#Expr: {{{width|100}}} * .1}}}}px;<!--
--> font-weight: bold;<!--
--> color: white;<!--
--> text-shadow: .5px .5px black;<!--
-->"<!--
--> title="{{#IfEq:{{{value|}}}|none|in ontwikkeling|{{{value|50}}}%}}"<!--
-->>{{#IfEq:{{{value|}}}|none| |{{{value|50}}}%}}<!--
--></div><!--
-->}}<!--
--></div>{{Clear {{{float|left}}}}}<noinclude>{{Sjablooninfo|1=
<!-- testcode
{{Progress bar|caption=1|width=99}}
{{Progress bar|caption=1|width=100}}
{{Progress bar|caption=0|width=100}}
{{Progress bar|width=200|value={{#Expr:10*{{Pi}}}}|caption=1}}
-->
;Doel
:Toont een progressbar die 0 tot 100% kan aangeven. Ter vervanging van de (incomplete) reeks "[[:Afbeelding:Progress bar 50.svg]]" etc.
;Gebruik
<pre style="margin-left: 10px;">
{{Progress bar
|value = <percentage> (in %, default is 50)
|width = <breedte> (in pixels, default is 100)
|float = <left (default), right>
|caption = <1 (default), 0>
}}</pre>
'''NB ''' De caption wordt alleen getoond als ''width >= 100'', omdat kleinere fonts niet goed leesbaar zijn.
}}
[[Categorie:Sjablonen voortgang]]
</noinclude>
p1kwdmy4uudx26lwtllls2n8omilpna
Sjabloon:If
10
42644
432055
431957
2026-11-06T15:09:41Z
Erik Baas
2193
432055
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{#IfEq:{{{1|}}}|1
|{{{2|}}}
|{{{3|}}}
}}</includeonly><noinclude>{{Sjablooninfo|1=
;Doel
:Eenvoudiger constructie van check op boolean waarde.
:Geldige inputwaarde is '''1''' (geldt als true), alle andere waarden gelden als false.
:Als de input '''1''' is geeft het sjabloon parameter 2 terug, anders parameter 3.
:Niet te verwarren met magic word "{<nowiki>{</nowiki>#If:", dat alleen checkt of de parameter ''enige inhoud'' heeft.
;Gebruik
*{{Sjabdemo|If|1|ja|nee}}
*{{Sjabdemo|If|X|ja|nee}}
'''NB ''' Als in parameter 2 of parameter 3 een isgelijkteken voorkomt moet het nummer opgegeven worden:
:<code><nowiki>{{If|1|2=<X=6>|3=<X=7>}}</nowiki></code> → {{If|1|2=<X=6>|3=<X=7>}}
}}
[[Categorie:Sjablonen scripting/boolean]]
</noinclude>
3yrdiipvgtn6swwx2dud4kms7igzxoq
Sjabloon:Waarheidstabel
10
45687
432053
432033
2026-11-06T14:24:56Z
Erik Baas
2193
+xnor
432053
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>
<table class="wikitable" style="margin: .5em 1em; text-align: center; float: {{{2|}}};">
<caption>Waarheids-<br>tabel: {{Lc:{{{1}}}}}</caption>
{{#Switch:{{Lc:{{{1|}}}}}
<!-- parameter niet ingevuld? -->
|=<tr><td>{{Fout|geef het gewenste type (and, nand, or, nor, xor, xnor of not) op!}}</td></tr>
<!-- not -->
|not =
<tr><th>A</th><th>not A</th></tr>
<tr><td>0</td><td>{{Not|0}}</td></tr>
<tr><td>1</td><td>{{Not|1}}</td></tr>
<!-- alle andere functies -->
|#default =
<tr><th>A</th><th>B</th><th>A {{Lc:{{{1}}}}} B</th></tr>
<tr><td>0</td><td>0</td><td>{{{{{1}}}|0|0}}</td></tr>
<tr><td>0</td><td>1</td><td>{{{{{1}}}|0|1}}</td></tr>
<tr><td>1</td><td>0</td><td>{{{{{1}}}|1|0}}</td></tr>
<tr><td>1</td><td>1</td><td>{{{{{1}}}|1|1}}</td></tr>
}}
</table></includeonly><noinclude>
;Gebruik
:<code>{{Waarheidstabel | <type> [ | <float> ] }}</code>
:*type: and, nand, or, nor, xor, xnor of not
<!--:* Aantal inputs: 1 (not) of 2 (overige); <sup>(kan evt. uitgebreid worden)</sup>-->
:*float: left of right; mag leeg gelaten worden
;Gebruik
:<code><nowiki>{{Waarheidstabel|and}}</nowiki></code>
:<code><nowiki>{{Waarheidstabel|or|right}}</nowiki></code>
;Testcode
{{Waarheidstabel| and|left}}
{{Waarheidstabel|nand|left}}
{{Waarheidstabel| or|left}}
{{Waarheidstabel| nor|left}}
{{Waarheidstabel| xor|left}}
{{Waarheidstabel|xnor|left}}
{{Waarheidstabel| not|left}}
{{Clear both}}
[[Categorie:Sjablonen scripting/boolean]]
</noinclude>
qxxqhd6hwrvkbxr3kcsaztddzlx5gmf
432054
432053
2026-11-06T14:26:26Z
Erik Baas
2193
432054
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>
<table class="wikitable" style="margin: .5em 1em; text-align: center; float: {{{2|}}};">
<caption>Waarheids-<br>tabel: {{Lc:{{{1}}}}}</caption>
{{#Switch:{{Lc:{{{1|}}}}}
<!-- parameter niet ingevuld? -->
|=<tr><td>{{Fout|geef het gewenste type (and, nand, or, nor, xor, xnor of not) op!}}</td></tr>
<!-- not -->
|not =
<tr><th>A</th><th>not A</th></tr>
<tr><td>0</td><td>{{Not|0}}</td></tr>
<tr><td>1</td><td>{{Not|1}}</td></tr>
<!-- alle andere functies -->
|#default =
<tr><th>A</th><th>B</th><th>A {{Lc:{{{1}}}}} B</th></tr>
<tr><td>0</td><td>0</td><td>{{{{{1}}}|0|0}}</td></tr>
<tr><td>0</td><td>1</td><td>{{{{{1}}}|0|1}}</td></tr>
<tr><td>1</td><td>0</td><td>{{{{{1}}}|1|0}}</td></tr>
<tr><td>1</td><td>1</td><td>{{{{{1}}}|1|1}}</td></tr>
}}
</table></includeonly><noinclude>
;Gebruik
:<code>{{Waarheidstabel | <type> [ | <float> ] }}</code>
:*type: and, nand, or, nor, xor, xnor of not
<!--:* Aantal inputs: 1 (not) of 2 (overige); <sup>(kan evt. uitgebreid worden)</sup>-->
:*float: left of right; optioneel
;Gebruik
:<code><nowiki>{{Waarheidstabel|and}}</nowiki></code>
:<code><nowiki>{{Waarheidstabel|or|right}}</nowiki></code>
;Testcode
{{Waarheidstabel| and|left}}
{{Waarheidstabel|nand|left}}
{{Waarheidstabel| or|left}}
{{Waarheidstabel| nor|left}}
{{Waarheidstabel| xor|left}}
{{Waarheidstabel|xnor|left}}
{{Waarheidstabel| not|left}}
{{Clear both}}
[[Categorie:Sjablonen scripting/boolean]]
</noinclude>
f0m8p4fubkjen3tqzb4gadx2ma2prdy
Sjabloon:Nor
10
45691
432049
413756
2026-11-06T14:09:31Z
Erik Baas
2193
432049
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{Not|{{Or|{{{1|}}}|{{{2|}}}}}}}</includeonly><noinclude>
;Doel
:Logische "nor" (not or) van twee logische waarden.
:Geldige inputwaarde is 1, alle andere waarden gelden als false.
:Het resultaat is alleen een lege string (= false) als een of meer van de parameters '''1''' is/zijn, anders '''1'''.
;Gebruik
:{{Sjabdemo|Nor|0|0}}
{{Waarheidstabel|nor}}
[[Categorie:Sjablonen scripting/boolean]]
</noinclude>
016k3venvyr830jn0qyu7ys1zzqwhig
432051
432049
2026-11-06T14:10:37Z
Erik Baas
2193
432051
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{Not|{{Or|{{{1|}}}|{{{2|}}}}}}}</includeonly><noinclude>
;Doel
:Logische "nor" (not or) van twee logische waarden.
:Geldige inputwaarde is 1, alle andere waarden gelden als false.
:Het resultaat is alleen ''een lege string'' (= false) als een of meer van de parameters '''1''' is/zijn, anders '''1'''.
;Gebruik
:{{Sjabdemo|Nor|0|0}}
{{Waarheidstabel|nor}}
[[Categorie:Sjablonen scripting/boolean]]
</noinclude>
krybf2obblnm4n0ag0b4ehegeb1o3kf
Sjabloon:Nand
10
45692
432046
416329
2026-11-06T13:58:23Z
Erik Baas
2193
vereenvoudigd
432046
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{Not|{{And|{{{1|0}}}|{{{2|0}}}}}}}</includeonly><noinclude>
;Doel
:Logische "nand" (niet-en) van twee logische waarden.
:Geldige inputwaarde is 1, alle andere waarden gelden als false.
:Het resultaat is ''een lege string'' als beide parameters '''1''' zijn, anders '''1'''.
;Gebruik
*{{Sjabdemo|Nand|0|0}}
*{{Sjabdemo|Nand|0|1}}
*{{Sjabdemo|Nand|1|0}}
*{{Sjabdemo|Nand|1|1}}
{{Waarheidstabel|nand}}
;Opmerking
:Kan evt. uitgebreid worden naar meer parameters.
[[Categorie:Sjablonen scripting/boolean]]
</noinclude>
7p3wkzrmrr11en1pc6rore8nnw1y0l2
432047
432046
2026-11-06T14:06:45Z
Erik Baas
2193
432047
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{Not|{{And|{{{1|0}}}|{{{2|0}}}}}}}</includeonly><noinclude>
;Doel
:Logische "nand" (niet-en) van twee logische waarden.
:Geldige inputwaarde is 1, alle andere waarden gelden als false.
:Het resultaat is alleen ''een lege string'' (= false) als beide parameters '''1''' zijn, anders '''1'''.
;Gebruik
*{{Sjabdemo|Nand|1|1}}
{{Waarheidstabel|nand}}
;Opmerking
:Kan evt. uitgebreid worden naar meer parameters.
[[Categorie:Sjablonen scripting/boolean]]
</noinclude>
nu2mlmma27gpuzvlqrw4vksk5mu7url
432048
432047
2026-11-06T14:06:58Z
Erik Baas
2193
432048
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{Not|{{And|{{{1|0}}}|{{{2|0}}}}}}}</includeonly><noinclude>
;Doel
:Logische "nand" (niet-en) van twee logische waarden.
:Geldige inputwaarde is 1, alle andere waarden gelden als false.
:Het resultaat is alleen ''een lege string'' (= false) als beide parameters '''1''' zijn, anders '''1'''.
;Gebruik
:{{Sjabdemo|Nand|1|1}}
{{Waarheidstabel|nand}}
;Opmerking
:Kan evt. uitgebreid worden naar meer parameters.
[[Categorie:Sjablonen scripting/boolean]]
</noinclude>
7fy0j7494o1m8k7wzgqsepdutm0o9ia
432050
432048
2026-11-06T14:10:04Z
Erik Baas
2193
432050
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{Not|{{And|{{{1|}}}|{{{2|}}}}}}}</includeonly><noinclude>
;Doel
:Logische "nand" (niet-en) van twee logische waarden.
:Geldige inputwaarde is 1, alle andere waarden gelden als false.
:Het resultaat is alleen ''een lege string'' (= false) als beide parameters '''1''' zijn, anders '''1'''.
;Gebruik
:{{Sjabdemo|Nand|1|1}}
{{Waarheidstabel|nand}}
;Opmerking
:Kan evt. uitgebreid worden naar meer parameters.
[[Categorie:Sjablonen scripting/boolean]]
</noinclude>
anxzybg3x2140zl9e741dgzb2c38u0t
Wikibooks:Lerarenkamer/Technisch nieuws
4
46390
432056
421420
2026-11-06T15:20:52Z
Erik Baas
2193
/* Nieuwe sjablonen */ +
432056
wikitext
text/x-wiki
{{Niet te koppelen}}Archief van [[Wikibooks:Lerarenkamer#Technisch nieuws]]
=== Hiërogliefen ===
<hiero>A10 - A39 - E26 - G37</hiero>Zie [[Speciaal:Hierogliefen]]. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 26 mei 2025 19:17 (CEST)
=== Chart-extensie vervangt Graph ===
De [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart-extensie]] is nu beschikbaar. Redacteuren kunnen deze nieuwe extensie gebruiken om interactieve datavisualisaties te maken, zoals staaf-, lijn-, vlak- en cirkeldiagrammen. Chart is ontworpen om veel van de functies van de oude Graph-extensie te vervangen. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 3 jun 2025 22:57 (CEST)
:Zie ook: [[Help:Chart]] (wiu). - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 27 jul 2025 23:07 (CEST)
=== Nieuwe datumfilters ===
Nieuwe datumfilters '''creationdate:''' en '''lasteditdate:''' zijn nu beschikbaar in de wiki-zoekmachine. Hiermee kunnen gebruikers zoekresultaten filteren op de eerste of laatste revisiedatum van een pagina. De filters ondersteunen vergelijkingsoperatoren (bijv. '''>2024''') en relatieve data (bijv. '''>today-1d'''), waardoor het gemakkelijker wordt om recent bijgewerkte content of pagina's binnen specifieke leeftijdscategorieën te vinden. - Bron: [[Wikibooks:Lerarenkamer/Nieuwsbrieven_2025#Tech_News:_2025-41]]. <span style="font-size: smaller;">(Google-vertaling)</span> - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 6 okt 2025 20:27 (CEST)
=== Shortcuts ===
Voor een paar veelgebruikte pagina's in de Wikibooks-naamruimte zijn nu afkortingen beschikbaar:
{{Wikibooks:Lijst van shortcuts}}
- [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 9 aug 2025 19:29 (CEST)
=== Nieuw: ===
*[[Sjabloon:Count]] - Telt de regels op een pagina of in een stuk tekst, getypt of gekopieerd.
*[[Sjabloon:Taalcode]] - bevat nu {{Taalcode|count}}{{Dynamisch}} taalcodes - bv. {{Tl|Taalcode|nl}} geeft "{{Taalcode|nl}}".
*[[:Categorie:Babel - Gebruikers naar taal]] bevat ca. 300 gebruikers, gecategoriseerd naar taal en -niveau.
- [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 15 aug 2025 18:40 (CEST)
=== Nieuwe sjabloon: [[Sjabloon:Lijst|Lijst]] ===
Maakt een simpele lijst zonder inspringing en zonder dat je na elk item <code><br></code> hoeft te typen.
{{Lijst|inhoud=
aap
noot
mies
}}
- [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 4 sep 2025 21:18 (CEST)
:Net ontdekt dat de extensie "poem" dat ook doet, met wat kleine verschillen in layout. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 21 okt 2025 03:53 (CEST)
<poem>
aap
noot
mies
</poem>
=== Tijdelijke accounts ===
Op 2 september zijn ook op deze wiki de tijdelijke accounts geactiveerd. Anoniem werken blijft mogelijk, maar het IP-adres wordt niet meer zichtbaar. Voor ingelogde gebruikers verandert er niets. Meer info op [[Help:Tijdelijke accounts]]. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 2 sep 2025 17:56 (CEST)
=== SVG ===
''"Scribunto-modules kunnen nu worden gebruikt om SVG-afbeeldingen te genereren. Dit kan worden gebruikt om grafieken, grafieken en andere visualisaties dynamisch via Lua te bouwen, waardoor de noodzaak om ze extern samen te stellen en als bestanden te uploaden, afneemt."''
:Zie verder: [[mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#SVG_library|hier]]. - [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 4 nov 2025 09:12 (CET)
====Demo's====
<div style="float: left; padding: 0 10px;">{{#Invoke:SVG example|drawCircle}}</div>
<div style="float: left; padding: 0 10px;">{{#Invoke:SVG example|drawGraph}}</div>
<div style="float: left; padding: 0 10px;">{{IPOS structuurschema Babbage.svg|link=Basiskennis informatica/Inleiding#De_geschiedenis_van_de_computer}}<br><div style="text-align: center;">(aanklikbaar)</div></div>
{{Clear both}}
*Zie: [[Sjabloon:SVG]]
== Nieuwe sjablonen ==
* De reeks logische functies (And, Or, Xor en Not) is uitgebreid met {{Tl|Nand}}, {{Tl|Nor}} en {{Tl|Waarheidstabel}}.
<div style="float: left;">{{Waarheidstabel|Nand}}</div>{{Waarheidstabel|Nor}}{{Clear both}}
- [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 1 dec 2025 20:17 (CET)
:En {{Tl|xnor}}. Zie [[:Categorie:Sjablonen scripting/boolean]]. – [[Gebruiker:Erik Baas|Erik Baas]] ([[Overleg gebruiker:Erik Baas|overleg]]) 6 nov 2026 16:20 (CET)
coqc96knzj8i8ewh4v8gy9tt1525vun
Een papieren cursus omzetten in een Wikiboek/Afbeeldingen gebruiken
0
46883
432063
432000
2026-11-06T16:43:20Z
JopkeB
18060
Tekst verplaatst naar [[Help:Afbeeldingen]]
432063
wikitext
text/x-wiki
{{Wiu3|JopkeB}}
Zie [[Help:Afbeeldingen]]
== Zie ook ==
* [[Help:Afbeeldingen]]
* [[Handboek Wikimedia Commons/Deel I Basis|Handboek Wikimedia Commons]] - uitgebreide versie, ook voor uploaden van eigen afbeeldingen.
===Bekijk bijvoorbeeld het wikiboek [[Kosmografie]] eens om enkele van deze mogelijkheden na te gaan ===
{{Niet afdrukken block|[[Afbeelding:Corioliskraftanimation.gif|thumb|right]]}}Vooral het hoofdstuk [[Kosmografie/Bewegingen van de aarde en de maan|Bewegingen van de aarde en de maan]] toont de voordelen van bewegende animaties.
Het is bv. moeilijk om woordelijk of via een tekening uit te leggen wat het {{Wp|corioliseffect|corioliseffect}} is. Maar de bijgevoegde animatie toont duidelijk de baanafwijking die plaats vindt ten gevolge van de beweging van de aarde. Bovendien kan je meteen klikken op de term {{Wp|corioliseffect|corioliseffect}}. Zo beland je op de desbetreffende Wikipediapagina.<br>
Soms vind je op andere websites, die niet bij de Wikifoundation horen, ook mooie en duidelijke animaties. Het is niet verboden een gewone link naar die animaties te zetten. Het is wèl verboden om dergelijke animaties zomaar in Commons op te nemen. Bijna altijd rust er auteursrecht op zo'n animatie. Zie [[Handboek Wikimedia Commons/Uploaden#Stap 3: Zorg dat de auteursrechten in orde zijn]] voor wat wel en niet is toegestaan.
Het verschil tussen de synodische en de syderische maan is moeilijk in woorden uit te leggen. Ook met statische schetsen blijft dat een probleem. Maar [https://www.sumanasinc.com/webcontent/animations/content/sidereal.html deze animatie] verduidelijkt het verschil tussen siderische en synodische maan. Met een enkele muisklik kan de animatie gestart worden als je tijdens de les het wikiboek via een beamer projecteert.
{{Sub}}
2stq0btu1z6hp95jnyqh4wou0y1k69i
432067
432063
2026-11-07T08:57:27Z
JopkeB
18060
/* Zie ook */ Alinea overgeheveld
432067
wikitext
text/x-wiki
{{Wiu3|JopkeB}}
Zie [[Help:Afbeeldingen]]
===Bekijk bijvoorbeeld het wikiboek [[Kosmografie]] eens om enkele van deze mogelijkheden na te gaan ===
{{Niet afdrukken block|[[Afbeelding:Corioliskraftanimation.gif|thumb|right]]}}Vooral het hoofdstuk [[Kosmografie/Bewegingen van de aarde en de maan|Bewegingen van de aarde en de maan]] toont de voordelen van bewegende animaties.
Het is bv. moeilijk om woordelijk of via een tekening uit te leggen wat het {{Wp|corioliseffect|corioliseffect}} is. Maar de bijgevoegde animatie toont duidelijk de baanafwijking die plaats vindt ten gevolge van de beweging van de aarde. Bovendien kan je meteen klikken op de term {{Wp|corioliseffect|corioliseffect}}. Zo beland je op de desbetreffende Wikipediapagina.<br>
Soms vind je op andere websites, die niet bij de Wikifoundation horen, ook mooie en duidelijke animaties. Het is niet verboden een gewone link naar die animaties te zetten. Het is wèl verboden om dergelijke animaties zomaar in Commons op te nemen. Bijna altijd rust er auteursrecht op zo'n animatie. Zie [[Handboek Wikimedia Commons/Uploaden#Stap 3: Zorg dat de auteursrechten in orde zijn]] voor wat wel en niet is toegestaan.
Het verschil tussen de synodische en de syderische maan is moeilijk in woorden uit te leggen. Ook met statische schetsen blijft dat een probleem. Maar [https://www.sumanasinc.com/webcontent/animations/content/sidereal.html deze animatie] verduidelijkt het verschil tussen siderische en synodische maan. Met een enkele muisklik kan de animatie gestart worden als je tijdens de les het wikiboek via een beamer projecteert.
{{Sub}}
jxme0orxwnjq29uc4gc78qxruzidj61
Sjabloon:Xnor
10
46976
432052
2026-11-06T14:15:25Z
Erik Baas
2193
Nieuwe pagina aangemaakt met '<includeonly>{{Not|{{#IfEq:{{{1|}}}|{{{2|}}} | |{{#Switch:1 |{{{1|}}} |{{{2|}}} = 1 }}}} }}</includeonly><noinclude> ;Doel :Logische "exclusive nor" (not xor) van twee logische waarden. :Geldige inputwaarde is 1, alle andere waarden gelden als false. :Het resultaat is alleen een lege string (= false) als ''slechts één'' van beide parameters ''leeg'' (= false) is. ;Gebruik :{{Sjabdemo|Xnor|1|1}} {{Waarheidstabel|Xnor|2}} ;Opmerking :Kan uitgebreid…'
432052
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{Not|{{#IfEq:{{{1|}}}|{{{2|}}}
|
|{{#Switch:1
|{{{1|}}}
|{{{2|}}} = 1
}}}}
}}</includeonly><noinclude>
;Doel
:Logische "exclusive nor" (not xor) van twee logische waarden.
:Geldige inputwaarde is 1, alle andere waarden gelden als false.
:Het resultaat is alleen een lege string (= false) als ''slechts één'' van beide parameters ''leeg'' (= false) is.
;Gebruik
:{{Sjabdemo|Xnor|1|1}}
{{Waarheidstabel|Xnor|2}}
;Opmerking
:Kan uitgebreid worden naar meer parameters.
[[Categorie:Sjablonen scripting/boolean]]
</noinclude>
9jm3ci6ezv83n357i2wh72wwuqskbly