Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="nl">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikisource</sitename>
    <dbname>nlwikisource</dbname>
    <base>https://nl.wikisource.org/wiki/Hoofdpagina</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.10</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Speciaal</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Overleg</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Gebruiker</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Overleg gebruiker</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikisource</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Overleg Wikisource</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Bestand</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Overleg bestand</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Overleg MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Sjabloon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Overleg sjabloon</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Help</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Overleg help</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Categorie</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Overleg categorie</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Hoofdportaal</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Overleg hoofdportaal</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Auteur</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Overleg auteur</namespace>
      <namespace key="104" case="first-letter">Pagina</namespace>
      <namespace key="105" case="first-letter">Overleg pagina</namespace>
      <namespace key="106" case="first-letter">Index</namespace>
      <namespace key="107" case="first-letter">Overleg index</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Overleg module</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst</title>
    <ns>100</ns>
    <id>22681</id>
    <revision>
      <id>223988</id>
      <parentid>223870</parentid>
      <timestamp>2026-07-10T18:52:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>bronnen toegevoegd/verplaatst</comment>
      <origin>223988</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26093" sha1="n49ubqmpupg9tt764zgo3961qrhfshl" xml:space="preserve">{{Infobox thema
| naam                = Schilderkunst
| afbeelding          = Adriaen van Ostade 006.jpg
| beschrijving        = Dit is een overzicht van alle op [[Wikisource:Over Wikisource|Wikisource]] beschikbare bronnen over [[w:nl:Schilderkunst|schilderkunst]].
| artikelwikipedia    = 
}}
== Algemeen ==
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Algemeen|Algemeen]]

== Algemene geschiedenis der schilderkunst ==
* Florentyn le Comte (1761) ''[[Florent le Comte/Het Konst-Cabinet/II|Het Konst-Cabinet der bouw- schilder- beeldhouw- en graveerkunde. II. Deel]]'', Dordrecht: Abraham Blusse, pp. 10-11.
* J. van Vloten (1874) ''[[Johannes van Vloten/Nederlands schilderkunst|Nederlands schilderkunst]]'', Amsterdam: P.M. van Kampen &amp; Zn.

=== Bijzondere onderwerpen ===
;Schilderijenlijsten
*Doesburg, Theo van (september 1920) [[De Stijl/Jaargang 3/Nummer 11/Lijstenaesthetiek|‘Lijstenaesthetiek’]], ''De Stijl'', jrg. 3, nr. 11, p.&amp;nbsp;92-95.

;Zeldzame meesters
*Mautner, W. (1941) [[Oud-Holland/Jaargang 58/Onbekende Meesters - Onbekende Werken|‘Onbekende Meesters — Onbekende Werken’]], ''Oud-Holland'', jrg. 58, p.&amp;nbsp;38-48.

== Geschiedenis van de schilderkunst; naar kunstperioden ==
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Perioden|Geschiedenis van de schilderkunst; naar kunstperioden]]

== Schilderkunst; België ==
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/België]]

== Schilderkunst; Bosnië en Herzegovina ==
;Dimitrijević, Vojo (1910-1980) 
*''Tentoonstelling van werken van te Parijs wonende Joegoslavische schilders'', Kunst van Onzen Tijd, Den Haag, 17 juni-7 juli 1939.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (14 juni 1939) [[Haagsche Courant/1939/Nummer 17286/Zuidslavische schilders in Kunst van onzen tijd|‘Zuidslavische schilders in „Kunst van onzen tijd”’]], ''Haagsche Courant'', tweede blad, p.&amp;nbsp;3.

;Krupić, Enver (1911-1992)
*''Tentoonstelling van werken van te Parijs wonende Joegoslavische schilders'', Kunst van Onzen Tijd, Den Haag, 17 juni-7 juli 1939.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (14 juni 1939) [[Haagsche Courant/1939/Nummer 17286/Zuidslavische schilders in Kunst van onzen tijd|‘Zuidslavische schilders in „Kunst van onzen tijd”’]], ''Haagsche Courant'', tweede blad, p.&amp;nbsp;3.

;Marćep, Rajka (1904-1963)
*''Tentoonstelling van werken van te Parijs wonende Joegoslavische schilders'', Kunst van Onzen Tijd, Den Haag, 17 juni-7 juli 1939.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (14 juni 1939) [[Haagsche Courant/1939/Nummer 17286/Zuidslavische schilders in Kunst van onzen tijd|‘Zuidslavische schilders in „Kunst van onzen tijd”’]], ''Haagsche Courant'', tweede blad, p.&amp;nbsp;3.

== Schilderkunst; Georgië ==
;Bilanichvili, Michel
*''Salon des Indédendants'', Grand Palais, Parijs, 1927.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (31 januari 1927) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 100/Nummer 32299/Avondblad/&quot;Indépendants&quot;|‘„Indépendants”’]], ''Algemeen Handelsblad'', derde blad, p.&amp;nbsp;9.

== Schilderkunst; Kroatië ==
;Gliha, Othon (1914-1999)
*''Tentoonstelling van werken van te Parijs wonende Joegoslavische schilders'', Kunst van Onzen Tijd, Den Haag, 17 juni-7 juli 1939.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (14 juni 1939) [[Haagsche Courant/1939/Nummer 17286/Zuidslavische schilders in Kunst van onzen tijd|‘Zuidslavische schilders in „Kunst van onzen tijd”’]], ''Haagsche Courant'', tweede blad, p.&amp;nbsp;3.

;Uzelac, Milivoj (1897-1977)
*''Tentoonstelling van werken van te Parijs wonende Joegoslavische schilders'', Kunst van Onzen Tijd, Den Haag, 17 juni-7 juli 1939.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (14 juni 1939) [[Haagsche Courant/1939/Nummer 17286/Zuidslavische schilders in Kunst van onzen tijd|‘Zuidslavische schilders in „Kunst van onzen tijd”’]], ''Haagsche Courant'', tweede blad, p.&amp;nbsp;3.

== Schilderkunst; Nederland ==
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland]]

== Schilderkunst; Oekraïne ==
;Khmeluk, Vassyl (1903-1986)
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nr. 24.

== Schilderkunst; Oostenrijk ==
;Defregger, Franz (1835-1921)
*Anoniem (4 mei 1889) [[Het Vaderland/Jaargang 21/Nummer 105/Defregger|‘Defregger heeft weer een schilderij voltooid, […]’]], ''Het Vaderland'', eerste blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Gabl, Alois (1845-1893)
*Hochegger, R. (21 juli 1894) [[Architectura/Jaargang 2/Nummer 29 (technisch gedeelte)/Opknappen van oud schilderwerk in olieverf|‘Opknappen van oud schilderwerk in olieverf’]], ''Architectura'', jrg. 2, nr. 29, technisch gedeelte, p.&amp;nbsp;228.

;Kokoschka, Oskar (1886-1980)
*''Gemälde und Plastiken moderner Meister aus deutschen Museen. Braque, Chagall, Derain, Ensor, Gauguin, van Gogh, Laurencin, Modigliani, Matisse, Pacin, Picasso, Vlaminck, Marc, Nolde, Klee, Hofer, Rohlfs, Dix, Kokoscka, Beckmann, Pechstein, Kirchner, Heckel, Grosz, Schmidt-Rottluff, Müller, Modersohn, Macke, Corinth, Liebermann, Amiet, Baraud, Feiniger, Levy, Legmbruck, Mataré, Marcks, Archipenko, Barlach'', Galerie Fischer, Luzern, 30 juni 1939.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (14 juni 1939) [[Haagsche Courant/1939/Nummer 17286/Duitschland exporteert ontaarde kunst|‘Duitschland exporteert ontaarde kunst. Ook Vincent van Gogh uit de gratie’]], ''Haagsche Courant'', tweede blad, p.&amp;nbsp;3.

;Schumacher, Philipp (1866-1940)
*Anoniem (1911) [[De Volks-Missionaris/Jaargang 33/Bij onze platen|‘Bij onze platen’]], ''De Volks-Missionaris'', jrg. 33, p.&amp;nbsp;149.

== Schilderkunst; Polen ==
;Hayden, Henri (1883-1970)
*''Stillevens van Ensor tot heden'', Kunsthandel M.L. de Boer, Amsterdam, 6 mei-27 juni 1964, cat.nr. 16.

== Schilderkunst; Servië ==
;Antić, Danica (1910-1989)
*''Tentoonstelling van werken van te Parijs wonende Joegoslavische schilders'', Kunst van Onzen Tijd, Den Haag, 17 juni-7 juli 1939.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (14 juni 1939) [[Haagsche Courant/1939/Nummer 17286/Zuidslavische schilders in Kunst van onzen tijd|‘Zuidslavische schilders in „Kunst van onzen tijd”’]], ''Haagsche Courant'', tweede blad, p.&amp;nbsp;3.

;Milosavjević, Predrag (1908-1989)
*''Tentoonstelling van werken van te Parijs wonende Joegoslavische schilders'', Kunst van Onzen Tijd, Den Haag, 17 juni-7 juli 1939.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (14 juni 1939) [[Haagsche Courant/1939/Nummer 17286/Zuidslavische schilders in Kunst van onzen tijd|‘Zuidslavische schilders in „Kunst van onzen tijd”’]], ''Haagsche Courant'', tweede blad, p.&amp;nbsp;3.

;Pavlović-Barili, Milena (1909-1945)
*''Tentoonstelling van werken van te Parijs wonende Joegoslavische schilders'', Kunst van Onzen Tijd, Den Haag, 17 juni-7 juli 1939.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (14 juni 1939) [[Haagsche Courant/1939/Nummer 17286/Zuidslavische schilders in Kunst van onzen tijd|‘Zuidslavische schilders in „Kunst van onzen tijd”’]], ''Haagsche Courant'', tweede blad, p.&amp;nbsp;3.

;Pomorišac, Vasa (1893-1961)
*''Tentoonstelling van werken van te Parijs wonende Joegoslavische schilders'', Kunst van Onzen Tijd, Den Haag, 17 juni-7 juli 1939.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (14 juni 1939) [[Haagsche Courant/1939/Nummer 17286/Zuidslavische schilders in Kunst van onzen tijd|‘Zuidslavische schilders in „Kunst van onzen tijd”’]], ''Haagsche Courant'', tweede blad, p.&amp;nbsp;3.

;Sokić, Ljubica (1914-2009)
*''Tentoonstelling van werken van te Parijs wonende Joegoslavische schilders'', Kunst van Onzen Tijd, Den Haag, 17 juni-7 juli 1939.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (14 juni 1939) [[Haagsche Courant/1939/Nummer 17286/Zuidslavische schilders in Kunst van onzen tijd|‘Zuidslavische schilders in „Kunst van onzen tijd”’]], ''Haagsche Courant'', tweede blad, p.&amp;nbsp;3.

;Šuput, Bogdan
*''Tentoonstelling van werken van te Parijs wonende Joegoslavische schilders'', Kunst van Onzen Tijd, Den Haag, 17 juni-7 juli 1939.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (14 juni 1939) [[Haagsche Courant/1939/Nummer 17286/Zuidslavische schilders in Kunst van onzen tijd|‘Zuidslavische schilders in „Kunst van onzen tijd”’]], ''Haagsche Courant'', tweede blad, p.&amp;nbsp;3.

;Zonjić, Jovan (1907-1961)
*''Tentoonstelling van werken van te Parijs wonende Joegoslavische schilders'', Kunst van Onzen Tijd, Den Haag, 17 juni-7 juli 1939.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (14 juni 1939) [[Haagsche Courant/1939/Nummer 17286/Zuidslavische schilders in Kunst van onzen tijd|‘Zuidslavische schilders in „Kunst van onzen tijd”’]], ''Haagsche Courant'', tweede blad, p.&amp;nbsp;3.

== Schilderkunst; Slovenië ==
;Debenjak, Riko (1908-1987)
*''Tentoonstelling van werken van te Parijs wonende Joegoslavische schilders'', Kunst van Onzen Tijd, Den Haag, 17 juni-7 juli 1939.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (14 juni 1939) [[Haagsche Courant/1939/Nummer 17286/Zuidslavische schilders in Kunst van onzen tijd|‘Zuidslavische schilders in „Kunst van onzen tijd”’]], ''Haagsche Courant'', tweede blad, p.&amp;nbsp;3.

== Schilderkunst; Tsjechië ==
=== Barok en Rococo ===
;Škréta, Karel (1610-1674)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Alexander Adriaansen|“Alexander Adriaansen”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;144 (vermeld als ‘Carolus Creten’).

=== 20e eeuw ===
;Filla, Emil
*''Internationale Tentoonstelling in Zaal Elbardo, 2e Kongres voor Moderne Kunst'', Atheneum, Antwerpen, 21-23 januari 1922.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (24 januari 1922) [[Het Vaderland/Jaargang 54/24 januari 1922/Avondblad/Tweede congres voor moderne kunst te Antwerpen|‘Tweede congres voor moderne kunst te Antwerpen’]], ''Het Vaderland'', Avondblad A, p.&amp;nbsp;2.

;Kupka, František (1871-1957)
[[Bestand:Invitation to the exhibition La Section d'Or at Galerie la Boëtie Paris 1920-03-05.png|thumb|246px|Uitnodiging voor de opening van de tentoonstelling ''La Section d'Or'', Galerie La Boëtie, 5 maart 1920.]]
*''La Section d’Or'', Galerie La Boëtie, Parijs, 5 maart 1920-...., geen catalogus bekend.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**[Theo van Doesburg] (maart 1920) [[De Stijl/Jaargang 3/Nummer 5/Rondblik|‘Rondblik’]], ''De Stijl'', jrg. 3, nr. 5, p.&amp;nbsp;47-48.
**Anoniem (25 maart 1920) [[De Telegraaf/Jaargang 28/Nummer 10786/Ochtendblad/&quot;La Section d'or&quot;|‘„La Section d’or”’]], ''De Telegraaf'', Ochtendblad, p.&amp;nbsp;8.

;Machotka, Carola
*''Crisistentoonstelling'', Pulchri Studio, Den Haag, 27 februari-31 maart 1932, geen catalogus.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/7 maart 1932/Avondblad/Aankoopen op de Crisistentoonstelling|‘Aankoopen op de Crisistentoonstelling. Voor de verloting’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p.&amp;nbsp;2.

== Schilderkunst; Verenigde Staten ==
;Whistler, James (1834-1903)
*Anoniem (7 augustus 1920) [[Het Vaderland/Jaargang 52/7 augustus 1920/Avondblad/Het prentenkabinet van het Britsch Museum|‘Het prentenkabinet van het Britsch Museum is heropend. […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad A, [p.&amp;nbsp;1].

== Schilderkunst; Zweden ==
;Carlsund, Otto Gustaf
*''Salon des Indédendants'', Grand Palais, Parijs, 1927.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (31 januari 1927) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 100/Nummer 32299/Avondblad/&quot;Indépendants&quot;|‘„Indépendants”’]], ''Algemeen Handelsblad'', derde blad, p.&amp;nbsp;9.

;Uhden, Maria
*''Internationale Tentoonstelling in Zaal Elbardo, 2e Kongres voor Moderne Kunst'', Atheneum, Antwerpen, 21-23 januari 1922.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (24 januari 1922) [[Het Vaderland/Jaargang 54/24 januari 1922/Avondblad/Tweede congres voor moderne kunst te Antwerpen|‘Tweede congres voor moderne kunst te Antwerpen’]], ''Het Vaderland'', Avondblad A, p.&amp;nbsp;2.

== Schilderkunst; Zwitserland ==
;Bosshard, Rodolphe Théophile
*''[[:s:fr:Exposition internationale d’art moderne|Exposition Internationale d'Art Moderne]]'', Palais Electorale, Genève, 26 december 1920-25 januari 1921.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (13 januari 1921) [[De Telegraaf/Jaargang 29/Nummer 11075/Avondblad/Moderne kunst te Genève|‘Moderne kunst te Genève’]], ''De Telegraaf'', Avondblad, tweede blad, p.&amp;nbsp;7.

;Klee, Paul
*''[[:s:fr:Exposition internationale d’art moderne|Exposition Internationale d'Art Moderne]]'', Palais Electorale, Genève, 26 december 1920-25 januari 1921.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (13 januari 1921) [[De Telegraaf/Jaargang 29/Nummer 11075/Avondblad/Moderne kunst te Genève|‘Moderne kunst te Genève’]], ''De Telegraaf'', Avondblad, tweede blad, p.&amp;nbsp;7.
*''Internationale Tentoonstelling in Zaal Elbardo, 2e Kongres voor Moderne Kunst'', Atheneum, Antwerpen, 21-23 januari 1922.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (24 januari 1922) [[Het Vaderland/Jaargang 54/24 januari 1922/Avondblad/Tweede congres voor moderne kunst te Antwerpen|‘Tweede congres voor moderne kunst te Antwerpen’]], ''Het Vaderland'', Avondblad A, p.&amp;nbsp;2.
*''L'Art d'Aujourd'hui'', Syndicat des Antiquaires, Parijs, 30 november-21 december 1925.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 december 1925) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 82/Nummer 339/Avondblad/Kunst van heden|‘Kunst van heden’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, C, p.&amp;nbsp;1.
*''La collezione Peggy Guggenheim'', XXIV Biennale, Venetië, 1948.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (25 september 1948) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 134/Nummer 18660/Een Picasso, bijna normaal, deed diplomaat blozen|‘Een Picasso, bijna normaal, deed diplomaat blozen. Meer over de expositie te Venetië’]], ''Arnhemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;Schwab, Walmar
*''ESAC. Expositions sélectes d'art contemporain'', Stedelijk Museum, Amsterdam, 2 oktober-eind november 1929, Pulchri Studio, Den Haag, 10 december 1929-5 januari 1930.&lt;br /&gt;Aankondigingen en recensies:
**Cornelis Veth (31 december 1929) ‘De nieuwste rariteiten. „Esac”, Pulchri Studio, Den Haag’, ''De Telegraaf'', Ochtendblad, derde blad, p.&amp;nbsp;9.

;Vallet, Edouard (1876-1929)
*[''etsen van Edouard Vallet''], Kunstzalen De Sirkel, Den Haag, januari 1926.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**J.H. de Bois (13 januari 1926) [[De Avondpost/Jaargang 41/Nummer 12967/Avondeditie/Kunstkroniek|‘Kunstkroniek’]], ''De Avondpost'', Avondeditie, Tweede blad, p.&amp;nbsp;1.

;Viollier, Jean-Pierre
*''“1940”. Première exposition'', Galerie de la Renaissance, 11-30 juni 1931.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (17 juni 1931) [[Het Vaderland/Jaargang 63/17 juni 1931/Avondblad/Jonge Schilderstroomingen|‘Jonge Schilderstroomingen’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, [p.&amp;nbsp;1].

== Schilderkunst; Overige landen ==
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Duitsland|Duitsland]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Frankrijk|Frankrijk]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Hongarije|Hongarije]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Italië|Italië]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Rusland|Rusland]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Spanje|Spanje]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Verenigd Koninkrijk|Verenigd Koninkrijk]]

== Geschiedenis volgens genres en motieven ==
=== Figuren - Portretten ===
==== Portretten ====
===== Portretminiaturen =====
;Cooper, Alexander (1609-ca. 1660)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Joan Couper|“Joan Couper”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;87.

=== Handschriftminiaturen ===
*Lyna, Frederik (1933) ''De Vlaamsche miniatuur van 1200 tot 1530'', Brussel: Standaard.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (3 maart 1934) [[Haagsche Courant/1934/Nummer 15666/Openbare leeszaal en bibliotheek|‘Openbare leeszaal en bibliotheek’]], ''Haagsche Courant'', vierde blad, p.&amp;nbsp;2.
*''Verluchte manuscripten'', Kunsthandel Santee Landweer, Amsterdam, juli-8 augustus 1934, geen catalogus.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (27 juli 1934) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 107/Nummer 35008/Avondblad/Verluchte manuscripten|‘Verluchte manuscripten’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p.&amp;nbsp;9.

;Codex Eyckensis
*Anoniem (15 januari 1994) ‘Burgemeester Vermassen van jubilerend Maaseik: ’Na knapkoek nu ook een knap boek’’, ''Limburgsch Dagblad'', p. 20.
*Lieshout, Jan van (22 januari 1994) ‘Maaseik koestert evangelieboeken als couveusekindje’, ''Limburgsch Dagblad'', p. 33.

== Geschiedenis volgens technieken ==
=== Muurschilderingen - Fresco’s ===
*Anoniem (27 juli 1934) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 107/Nummer 35008/Avondblad/Middeleeuwsche fresco's|‘Middeleeuw­sche fres­co’s te Iden­sen ont­dekt’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p.&amp;nbsp;9.
*Flament, M. (16 mei 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 20#art8|‘De muurschildering in de oude Predikheerenkerk te Maastricht’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 20, p.&amp;nbsp;17-20.
*Vloten, J. van (1874) ''[[Nederlands schilderkunst van de 14e tot de 18e eeuw|Nederlands schilderkunst]]'', Amsterdam: P.M. van Kampen &amp; Zn., p.&amp;nbsp;8-10.

=== Glasschilderkunst ===
[[Bestand:Stijl vol 04 nr 01 advertisement J. W. Gips, Den Haag.jpg|thumb|Advertentie uit ''De Stijl'', januari 1921]]
;Bijlert, Herman Beernts van (....-voor 1627)
*Kramm, Christiaan (1857), [[De levens en werken der Hollandsche en Vlaamsche kunstschilders, beeldhouwers, graveurs en bouwmeesters/Deel 1/Byler of Bylert (Herman Berntsz. van)|“Byler of Bylert (Herman Berntsz. van)”]], in: Christiaan Kramm (1857-1864) ''De levens en werken der Hollandsche en Vlaamsche kunstschilders, beeldhouwers, graveurs en bouwmeesters'', Amsterdam: Gebroeders Diederichs, deel I, p.&amp;nbsp;198.

;Boeckhorst, Jan Philipsz. van (ca. 1588-1631)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Johan Torrentius|“Johan Torrentius”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;117-125, met name 124-125 (vermeld als ‘Joh. Boechorst’).

;Crabeth, Dirck (ca. 1505-1574)
*Houbraken, Arnold (1718) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 1/Dirk en Wouter Crabeth|“Dirk en Wouter Crabeth”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel I, p.&amp;nbsp;26-30.

;Crabeth, Wouter (ca. 1520-1589)
*Houbraken, Arnold (1718) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 1/Dirk en Wouter Crabeth|“Dirk en Wouter Crabeth”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel I, p.&amp;nbsp;26-30.

;Gebrandschilderde glazen in de Sint-Janskerk in Gouda
*Anoniem (14 juni 1939) [[Haagsche Courant/1939/Nummer 17286/Kleurenlichtbeelden Goudsche glazen|‘Kleurenlichtbeelden Goudsche glazen’]], ''Haagsche Courant'', tweede blad, p.&amp;nbsp;3.

;Jorisz., David (1501-1556)
*Houbraken, Arnold (1718) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 1/David Jorisz.|“David Jorisz.”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel I, p.&amp;nbsp;21-22.

;Mengelberg, Otto (1867-1924)
*Anoniem (17 juli 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 29/Voor een nieuw geschilderd glasraam|‘Voor een nieuw geschilderd glasraam, […]’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 29, p.&amp;nbsp;138.
*Anoniem (11 september 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 37/Het gedenkraam|‘Het gedenkraam’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 37, p.&amp;nbsp;168.&lt;br&gt;Reactie:
**A. Diepenbrock (2 oktober 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 40/Het gedenkraam|‘Het gedenkraam’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 40, p.&amp;nbsp;181-182.

;Meulen, Claes van der (1642-1693)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Klaas vander Meulen|“Klaas vander Meulen”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;209.

;Nicolas, Charles (1859-1933)
*Anoniem en Red. Architectura (30 januari 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 5/Prijsvraag voor het ontwerpen van drie diploma's voor het Gen. Limburg|‘Prijsvraag voor het ontwerpen van drie diploma’s voor het Gen. „Limburg.” Provinciaal genootschap voor geschiedk. wetenschappen, taal en kunst’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 5, p.&amp;nbsp;30.

;Nicolas, Joep
*A. (14 juli 1928) [[De Tijd/Jaargang 84/Nummer 24749/Asselt|‘Asselt’]], ''De Tijd'', vierde blad, [p. 3-5].
*Anoniem (27 augustus 1934) [[Nieuwe Apeldoornsche Courant/Jaargang 31/Nummer 10990/Roermond's kerkvorst jubileert|‘Roermond's kerkvorst jubileert. Z.H. Exc. Mgr. Dr. Lemmens 25 jaar priester’]], ''Nieuwe Apeldoornsche Courant'', 2e Blad, [p.&amp;nbsp;2].
*''Ausstelling niederländischer-limburgischer Kunst'', Suermondt-Museum, Aken, 7-28 juni 1936, Haus des Kunstvereins für die Rheinlande und Westfalen, Düsseldorf, 4 juli 1936-...., Essen, Münster, Keulen (....-september 1936).&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 juni 1936) [[Limburgsch Dagblad/Jaargang 19/Nummer 133/Tentoonstelling van Limb. Kunst te Aken|‘Tentoonstelling van Limb. Kunst te Aken’]], ''Limburgsch Dagblad'', eerste blad, [p.&amp;nbsp;3].
**J.D.L. (19 juni 1936) [[Limburger Koerier/Jaargang 91/Nummer 143/Tentoonstelling van Limburgsche Kunst te Aken|‘Tentoonstelling van Limburgsche Kunst te Aken’]], ''Limburger Koerier'', p.&amp;nbsp;5.
*Anoniem (17 oktober 1936) [[Limburger Koerier/Jaargang 91/Nummer 245/Kunstenaarsvereeniging &quot;Limburg&quot;|‘Kunstenaarsvereeniging „Limburg”. Niet voor amateurs’]], ''Limburger Koerier'', p.&amp;nbsp;3.
*''Hedendaagsche Limburgsche Kunst'', Gemeentemuseum, Den Haag, 30 oktober-12 december 1937.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (30 oktober 1937) [[De Tijd/Nummer 29685/Avondblad/Hedendaagsche Limburgsche Kunst|‘Hedendaagsche Limburgsche Kunst’]], ''De Tijd'', Avondblad, [p.&amp;nbsp;5].
**Anoniem (9 december 1937) [[De Maasbode/Jaargang 70/Nummer 27747/Avondblad/Limburgsche Kunstenaars|‘Limburgsche Kunstenaars. Nu weer moeilijkheden naar aanleiding van de tentoonstelling te Arnhem’]], ''De Maasbode'', Avondblad, p.&amp;nbsp;5.
*''Catalogus van de St. Willibrordtentoonstelling. Willibrord-herdenking 739-1939'', Centraal Museum, Universiteit Utrecht, Dom van Utrecht, Utrecht, 16 juni-15 september 1939.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (14 juni 1939) [[Haagsche Courant/1939/Nummer 17286/De groote Willibrordtentoonstelling te Utrecht|‘De groote Willibrordtentoonstelling te Utrecht wordt morgen geopend door minister Colijn. Een schat aan kunstwerken van de vroege Middeleeuwen tot op onzen tijd’]], ''Haagsche Courant'', tweede blad, p.&amp;nbsp;3.
*Anoniem (12 november 1946) [[Limburgsch Dagblad/Jaargang 29/Nummer 264/Tentoonstelling werk Joep Nicolas|‘Tentoonstelling werk Joep Nicolas’]], ''Limburgsch Dagblad'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (23 december 1953) ‘Joep Nicolas maakt glazen voor kerk St Odiliënberg’, ''Algemeen Handelsblad'', p. 5.
*Anoniem (23 december 1953) ‘Opdracht aan Joep Nicolas’, ''De Tijd'', p. 5.
*Anoniem (6 oktober 1954) ‘Ramen van Joep Nicolas’, ''De Tijd'', p. 3.
*Anoniem (23 oktober 1954) ‘Tijdgenoten. Joep Nicolas‘, ''DeTijd'', p. 15.
*Anoniem (6 november 1954) ‘Portret van een groot kunstenaar’, ''Amigoe di Curaçao'', p. 3.

;Oostfries, Jozef (1628-1661)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Josef Oostfries|“Josef Oostfries”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;209.

;Schouten, Firma
*Anoniem (17 juli 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 29/Voor een nieuw geschilderd glasraam|‘Voor een nieuw geschilderd glasraam, […]’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 29, p.&amp;nbsp;138.

;Slob, Jan Jansz. (1643-1718)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Jan Janze Slob|“Jan Janze Slob”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;209-210.

;Veldhuis, Herman (1878-1954)
*''Kunstkring Delft'', Koornbeurs, Delft, 20 december 1924-...., geen catalogus.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (22 december 1924) [[Delftsche Courant/Jaargang 83/Nummer 301/Kunstkring Delft|‘Kunstkring Delft’]], ''Delftsche Courant'', Eerste Blad, [p.&amp;nbsp;2].
*''Kunstkring Delft'', Koornbeurs, Delft, december 1925-3 januari 1926, geen catalogus.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (24 december 1925) [[Delftsche Courant/Jaargang 84/Nummer 302/Kunstkring-tentoonstelling|‘Kunstkring-tentoonstelling’]], ''Delftsche Courant'', [Eerste Blad], [p.&amp;nbsp;2].
*''Kunstkring Delft'', Agathaklooster, Delft, 20 november-5 december 1926, geen catalogus.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (22 november 1926) [[Delftsche Courant/Jaargang 85/Nummer 274/Kunstkring Delft|‘Kunstkring Delft’]], ''Delftsche Courant'', Eerste blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Overige onderwerpen
*[[Hoofdportaal:Kunst/Nederland/Hubert Levigne|Levigne, Hubert]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Nederland/20e eeuw/Henri Schoonbrood|Schoonbrood, Henri]]

[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal beeldende kunst]]</text>
      <sha1>n49ubqmpupg9tt764zgo3961qrhfshl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hoofdportaal:Beeldende kunst/Architectuur/Genres/Religieuze architectuur</title>
    <ns>100</ns>
    <id>43774</id>
    <revision>
      <id>223982</id>
      <parentid>223343</parentid>
      <timestamp>2026-07-10T18:10:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>bronnen toegevoegd/verwijderd</comment>
      <origin>223982</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31877" sha1="krh3bcq3dbz8yyn5cbgajmnees5bk19" xml:space="preserve">{{Infobox thema
| naam                = Religieuze architectuur
| afbeelding          = Aachener Dom August 2014.jpg
| alt                 = Koepelgewelf van de Dom van Aken
| beschrijving        = Dit is een overzicht van alle op [[Wikisource:Over Wikisource|Wikisource]] aanwezige bronnen over religieuze architectuur.
}}
== Boeddhistische tempels - Stoepa's ==
;Borobudur, Midden-Java
*Anoniem (6 maart 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 10/Bôrô Boedoer|‘Bôrô Boedoer’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 10, p.&amp;nbsp;59.

;Candi Mendut
*Anoniem (21 augustus 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 34/De Boroboedoer|‘De Boroboedoer’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 34, p.&amp;nbsp;158.
*Anoniem (18 september 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 38/Van Kedoe|‘Van Kedoe schrijft men aan het Bat. Nbl.: […]’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 38, p.&amp;nbsp;174.

== Hindoeïstische tempels ==

== Kapellen - Kerken - Basilieken - Kathedralen ==
;Algemeen
*Anoniem (1 juni 1911) [[De Tijd/Nummer 19382/Architect Weissman over Oude Dorpskerken|‘Architect Weissman over Oude Dorpskerken’]], ''De Tijd'', [p.&amp;nbsp;2].
*Cloquet, L. (1897) ''Les grandes cathédrales du monde catholique'', Lille: Société Saint-Augustin.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**M.L. (27 februari 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 9/Boeken|‘Boeken’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 9, p.&amp;nbsp;54-55.
*Viollet-le-Duc (1897) ''De geschiedenis van een stadhuis en van eene kathedraal'', Haarlem: de erven F. Bohn.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (21 augustus 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 34/Boeken|‘Boeken’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 34, p.&amp;nbsp;157-158.

;Cunerakerk, Rhenen
*Anoniem (18 september 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 38/Naar het Ned. Dagbl. verneemt|‘Naar het Ned. Dagbl. verneemt is […] te Rhenen een onderzoek ingesteld omtrent den toestand van de steenen gewelven en muren van het kerkgebouw, […]’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 38, p.&amp;nbsp;174.

;Dom van Mainz
*Erkel, A.W. van (31 januari 1875) [[De Opmerker/Jaargang 10/Nummer 5/Nog iets over de restauratie van den Dom te Mainz|‘Nog iets over de restauratie van den Dom te Mainz’]], ''De Opmerker'', jrg. 10, nr. 5, [p.&amp;nbsp;1].

;Dominicanenkerk, Maastricht
*Flament, M. (16 mei 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 20#art8|‘De muurschildering in de oude Predikheerenkerk te Maastricht’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 20, p.&amp;nbsp;17-20.

;Dorpskerk, Nieuwer Ter Aa
*Anoniem (6 maart 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 10/De plannen der veelbesproken restauratie van het kerkgebouw te Ter Aa|‘De plannen der veelbesproken restauratie van het kerkgebouw te Ter Aa, […]’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 10, p.&amp;nbsp;62.

;Dorpskerk, Zuidland
*Anoniem (26 juni 1918) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 75/Nummer 175/Avondblad/Grafsteenen|‘Grafsteenen’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, A, p.&amp;nbsp;1.

;Église Saint-Germain-des-Prés, Parijs
*Anoniem (5 december 1840) [[De Noordbrabanter/1840/Nummer 146/Parijs, 1 December|‘Parijs, 1 December’, alinea 7]], ''Noord-Brabander'', [p.&amp;nbsp;1].

;Engelse Hervormde Kerk, Amsterdam
*Anoniem (30 mei 1899) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 72/Nummer 22279/Ochtendblad/Engelsche Kerk|‘Engelsche Kerk’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, [p.&amp;nbsp;3].

;Franse Kerk, Voorburg
*Anoniem (4 november 1938) [[De Telegraaf/Jaargang 46/Nummer 17322/Avondblad/Hugenoten te Voorburg|‘Hugenoten te Voorburg. Voor 250 jaar werd een aanvang gemaakt met het honden van kerkdiensten in het Fransch. Studie van Mr. Schmal’]], ''De Telegraaf'', Avondblad, vierde blad, p.&amp;nbsp;7.

;Sint-Annakerk, Aldeneik
*Anoniem (9 januari 1976) ‘De basoliek waar Aldeneik trots op is’, ''Limburgsch Dagblad'', p. 2.

;Sint-Annakerk, Wittenburgergracht, Amsterdam
*Anoniem (11 september 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 37/Naar wij vernemen|‘Naar wij vernemen bestaat het voornemen om voor den bouw eener nieuwe R. Kath. Kerk in de Oostelijke wijken van Amsterdam eene beperkte prijsvraag uit te schrijven. […]’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 37, p.&amp;nbsp;170.

;Dominicuskerk, Amsterdam
*Anoniem (26 september 1933) [[Het Vaderland/Jaargang 65/26 september 1933/De St. Dominicuskerk te Amsterdam|‘De St. Dominicuskerk te Amsterdam’]], ''Het Vaderland'', Avondblad A, p. 3.

;Gereformeerde kerk, Roermond
*Anoniem (24 augustus 1932) [[De Standaard/Jaargang 61/Nummer 18512/De Gereformeerde Kerk, architectuur J. Klaarenbeek te Roermond|‘De Gereformeerde Kerk, architectuur J. Klaarenbeek te Roermond’]], ''De Standaard'', Tweede Roermondnummer, [p.&amp;nbsp;2].

;Grote of Lebuinuskerk
*Anoniem (27 juni 1911) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 84/Nummer 26652/Avondblad/Restauratie der St. Lebuinuskerk|‘Restauratie der St. Lebuinuskerk’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, p.&amp;nbsp;7.

;Grote of Sint-Bavokerk, Haarlem
*Stuijt, Jan (26 juni 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 26/Haarlem|‘Haarlem’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 26, p.&amp;nbsp;122-125, met name 123-124.

;Grote Kerk, Apeldoorn
*Anoniem (6 maart 1847) [[Provinciale Geldersche en Nijmeegsche Courant/1847/Nummer 19/’s Gravenhage, den 4den Maart|‘’s Gravenhage, den 4den Maart’, alinea 2]], ''Provinciale Geldersche en Nijmeegsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Grote Kerk, Gorinchem
*Vloten, J. van (1874) ''[[Nederlands schilderkunst van de 14e tot de 18e eeuw|Nederlands schilderkunst]]'', Amsterdam: P.M. van Kampen &amp; Zn., p.&amp;nbsp;9-10.

;Grote Kerk, Nijkerk
*Anoniem (23 april 1789) [[Opregte Haarlemsche Courant/1789/Nummer 49/De Heeren J. Scherpenkamp en W. Berghuis|‘De Heeren J. Scherpenkamp en W. Berghuis, Kerkmeesters in de Veste Nykerk, […] voorneemens zynde uit de hand te verkoopen: […] [advertentie]’]], ''Oprechte Donderdagse Haarlemse Courant'', [p.&amp;nbsp;4].

;Heilige Grafkerk, Jeruzalem
*Anoniem (14 april 1837) [[Leydse Courant/1837/Nummer 45/Turkye|‘Turkye’]], ''Leydsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Heilige Naam Jezuskerk, Lierop
*Brouns, P.N. (3 februari 1917) [[De Katholieke Illustratie/Jaargang 51/Nummer 18/Lierop|‘Lierop’]], ''De Katholieke Illustratie'', jrg. 51, nr. 18, p.&amp;nbsp;246-252.

;Hervormde Kerk, Balgoij
[[Bestand:Provinciale Geldersche en Nijmeegsche Courant 1847 no 019 advertisement Aanbesteding.jpg|thumb|400px|Advertentie uit de ''Provinciale Geldersche en Nijmeegsche Courant'', 6 maart 1847.]]

;Hervormde Kerk, 's-Graveland
*Anoniem (28 oktober 1893) [[De Gooi- en Eemlander/Jaargang 22/Nummer 43/’s Graveland, 27 Oct.|‘’s Graveland, 27 Oct.’]], ''De Gooi- en Eemlander'', [p.&amp;nbsp;1].

;Hervormde kerk, Hoofdplaat
*Anoniem (4 juni 1898) [[Bouwkundig Weekblad/Jaargang 18/Nummer 23/Aankondiging van aanbestedingen|‘Aankondiging van aanbestedingen’]], ''Bouwkundig Weekblad'', jrg. 18, nr. 23, p.&amp;nbsp;182.

;Hervormde Kerk, Ootmarsum
*Anoniem (30 november 1911) [[Tubantia/Jaargang 40/Nummer 140/Een Honderd-jarig bestaan|‘Een Honderd-jarig bestaan’]], ''Tubantia'', 3e blad, [p.&amp;nbsp;1].

;Hervormde kerk, Oterdum
*Anoniem (4 juni 1898) [[Bouwkundig Weekblad/Jaargang 18/Nummer 23/Aankondiging van aanbestedingen|‘Aankondiging van aanbestedingen’]], ''Bouwkundig Weekblad'', jrg. 18, nr. 23, p.&amp;nbsp;182.

;Kapel in 't Zand, Roermond
*Anoniem (22 juli 1885) [[De Tijd/Nummer 11557/Het 450-jarig Jubilé van O.L. Vrouw in 't Zand, te Roermond|‘Het 450-jarig Jubilé van O.L. Vrouw in 't Zand, te Roermond’]], ''De Tijd'', [Eerste blad, p. 2].
*Anoniem ([augustus 1885]) [[De Volks-Missionaris/Jaargang 6/Nummer 8/Kroniek der Kapel van O. L. Vrouw in 't Zand|‘Kroniek der Kapel van O. L. Vrouw in 't Zand’]], ''De Volks-Missionaris'', p. LXXIII-LXXIX.

;Kerk van de Jezuïeten, Praag
*Anoniem (3 maart 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 27#art1al4|‘VVt de Stadt VVarsouvv in het Coninckrijck van Polen’, alinea 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&amp;nbsp;2-4.

;Kerk van Midwolde
*Anoniem (13 februari 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 7/Te Midwolde (Gr.)|‘Te Midwolde (Gr.) […]’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 7, p.&amp;nbsp;46.

;Laakkerk, Den Haag
*Anoniem (18 november 1930) [[De Amsterdammer/Jaargang 19/Nummer 5688/Kerkinstitueering Laakkwartier|‘Kerkinstitueering Laakkwartier’]], ''De Amsterdammer'', eerste blad, p.&amp;nbsp;2.

;Lutherse kerk, Den Haag
*Anoniem (3 maart 1904) [[Haagsche Courant/1904/Nummer 6442/De heer Rijp|‘De heer Rijp […] zal […] op Donderdag 17 Maart […] een uitvoering geven van gewĳde muziek, […]’]], ''Haagsche Courant'', Tweede blad, [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (2 april 1904) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 4/Nummer 93/Avondblad/Wij vernemen|‘Wij vernemen, dat beide Koninginnen […] een belangrijke bijdrage hebben geschonken ten behoeve van het fonds tot restauratie van de Luthersche kerk alhier. […]’]], ''De Nieuwe Courant'', Avondblad, [p.&amp;nbsp;1].

;Mariakerk, Utrecht
*Haverkate, Herman, Peet, C.J. van der (1985) ''Een kerk van papier. De geschiedenis van de voormalige Mariakerk te Utrecht'', Zutphen: De Walburg Pers, {{ISBN|9060114299}}.

;Minderbroederskerk, Roermond
*Anoniem (9 november 1895) [[Venloosch Weekblad/Jaargang 33/Nummer 45/In de Hervormde kerk te Roermond|‘In de Hervormde kerk te Roermond’]], ''Venloosch Weekblad'', jrg. 33, nr. 45, Eerste Blad, [p.&amp;nbsp;1].

;Minorietenkerk, Wenen
*Anoniem (26 februari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 24#art2al8|‘Wt Weenen vanden 17. Ianuarij 1621’, alinea 8]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&amp;nbsp;4-6.

;Munster van Freiburg
*Geiges, Fritz, Günther, Karl (1896) ''Unser Lieben Frauen Münster zu Freiburg im Breisgau. 68 Lichtdrucktafeln nach Aufnahmen''. Freiburg i.B.: [H.M. Poppen].&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (22 mei 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 21/Boeken|‘Boeken’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 21, p.&amp;nbsp;103.

;Munsterkerk, Roermond
*Anoniem (9 oktober 1954) ‘Drie nieuwe basilieken in Limburg. Verheffing verwacht der kerken van St. Odiliënberg, Roermond en Rolduc’, ''De Tijd'', p. 3.
*Anoniem (30 november 1963) ‘Roermonds Munsterkerk en haar Praalgraf’, ''De Tijd-Maasbode'', p.&amp;nbsp;17.

;Nederlands Hervormde kerk, Dinther
*Anoniem (4 juni 1898) [[Bouwkundig Weekblad/Jaargang 18/Nummer 23/Aankondiging van aanbestedingen|‘Aankondiging van aanbestedingen’]], ''Bouwkundig Weekblad'', jrg. 18, nr. 23, p.&amp;nbsp;182.

;Nederlands Hervormde Kerk, Groot-Ammers
*Anoniem (21 mei 1898) [[Bouwkundig Weekblad/Jaargang 18/Nummer 21/Aankondiging van aanbestedingen|‘Aankondiging van aanbestedingen’]], ''Bouwkundig Weekblad'', jrg. 18, nr. 21, p.&amp;nbsp;165-166.
*Anoniem (4 juni 1898) [[Bouwkundig Weekblad/Jaargang 18/Nummer 23/Afloop van aanbestedingen|‘Afloop van aanbestedingen’]], ''Bouwkundig Weekblad'', jrg. 18, nr. 23, p.&amp;nbsp;182-183.

;Nieuwe Kerk, Amsterdam
*Anoniem (27 maart 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 13/In de vergadering van Amsterdam Vooruit|‘In de vergadering van „Amsterdam Vooruit” op 23 jl. […]’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 13, p.&amp;nbsp;76.
*Anoniem (17 juli 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 29/Voor een nieuw geschilderd glasraam|‘Voor een nieuw geschilderd glasraam, […]’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 29, p.&amp;nbsp;138.
*Anoniem (11 september 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 37/Het gedenkraam|‘Het gedenkraam’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 37, p.&amp;nbsp;168.&lt;br&gt;Reactie:
**A. Diepenbrock (2 oktober 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 40/Het gedenkraam|‘Het gedenkraam’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 40, p.&amp;nbsp;181-182.

;Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangenkerk, Koningsbosch
*Anoniem (4 mei 1927) [[Limburger Koerier/Jaargang 82/Nummer 104/Uit Midden-Limburg|‘Koningsbosch. Inwijding der nieuwe kerk’]], ''Limburger Koerier'', eerste blad, p.&amp;nbsp;7.

;Onze Lieve Vrouwe ten Hemelopneming, Huissen
*Anoniem (30 november 1933) [[De Tijd/Jaargang 89/Nummer 27284/Ochtendblad/Sint Bernulphusgilde|‘Sint Bernulphusgilde’]], ''De Tijd'', Ochtendblad, [p.&amp;nbsp;3].

;Onze-Lieve-Vrouwe-van-Lourdeskerk, Scheveningen
*Anoniem (26 juni 1918) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 75/Nummer 175/Avondblad/Men schrijft ons|‘Men schrijft ons: […]’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, A, p.&amp;nbsp;1.

;Oude Kerk, Delft
*Anoniem (26 juni 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 26/De Raad der Gemeente Delft|‘De Raad der Gemeente delft heeft […] goegekeurd het voorstel van B. en W. tot herstelling van de 4 spitsen van den Ouden Kerktoren, […]’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 26, p.&amp;nbsp;126.
*Anoniem (4 september 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 36/In de vorige week|‘In de vorige week werd te Delft door het gemeentebestuur aanbesteed […]’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 36, p.&amp;nbsp;166.
*Anoniem (18 september 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 38/Volgens de N. D. Ct.|‘Volgens de N. D. Ct. […]’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 38, p.&amp;nbsp;174.

;Schottenkerk, Wenen
*Anoniem (20 juni 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/20 juni#art1al8|‘Wt weenen in Oostenrijck. Met Tijdinghe van den lesten Mey 1620’, alinea 8]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&amp;nbsp;3-6.

;Sigwardskirche, Idensen
*Anoniem (27 juli 1934) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 107/Nummer 35008/Avondblad/Middeleeuwsche fresco's|‘Middeleeuw­sche fres­co’s te Iden­sen ont­dekt’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p.&amp;nbsp;9.

;Sint-Agathakerk, Eys
*Anoniem (31 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 217-218/Een koninklijk Eerherstel|‘Een koninklijk Eerherstel’]], ''Limburger Koerier'', eerste blad, [p.&amp;nbsp;1].

;Sint-Aldegondiskerk, Maasbree
*Anoniem (24 december 1937) [[Limburger Koerier/Jaargang 92/Nummer 302/Maasbree|‘Maasbree’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;1].

;Sint-Antonius en Barbarakerk, 's-Hertogenbosch
*Anoniem (16 juni 1930) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 159/Nummer 139/Triduums|‘Triduums’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', eerste blad, [p.&amp;nbsp;3].

;Sint-Antonius van Paduakerk, Blerick
*Anoniem (21 maart 1898) [[De Zuid-Limburger/Jaargang 4/Nummer 69/Venlo|‘Venlo’, alinea 3]], ''De Zuid-Limburger'', [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (28 september 1936) [[Nieuwe Venlosche Courant/Jaargang 74/Nummer 226/Bij het heengaan van Pastoor Rieter|‘Bij het heengaan van Pastoor Rieter’]], ''Nieuwe Venlosche Courant'', [p.&amp;nbsp;7.

;Sint-Antonius van Paduakerk, Ede
*Anoniem (23 maart 1905) [[De Noordbrabanter/Jaargang 76/Nummer 3947/Van eerbiedwaardige zijde wordt medegedeeld|‘Van eerbiedwaardige zijde wordt aan het „Centr.” medegedeeld, […]’]], ''De Noord Brabanter'', [p.&amp;nbsp;2].

;Sint-Antoniuskerk, Dordrecht
*Anoniem (19 juni 1884) [[Het Nieuws van den Dag/1884/Nummer 4396/Bij de aanbesteding|‘Bij de aanbesteding van het bouwen eener R.C., hulpkerk te Dordrecht […]’]], ''Het Nieuws van den Dag'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;1].

;Sint-Benedictuskerk, Praag
*Anoniem (15 februari 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/15 februari#art6#al3|‘Wt Praghe’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&amp;nbsp;6-7.

;Sint-Brigidakerk, Geldrop
*Anoniem (11 oktober 1888) [[De Grondwet/Jaargang 26/Nummer 82/Aanbestedingen|‘Aanbestedingen’]], ''De Grondwet'', [p.&amp;nbsp;3].

;Sint-Clemenskerk, Nuenen
*Anoniem (25 juli 1903) [[Peel- en Kempenbode/Jaargang 27/Nummer 60/Nuenen|‘Nuenen’]], ''Peel- en Kempenbode'', [p.&amp;nbsp;6].
*X. (23 maart 1905) [[De Noordbrabanter/Jaargang 76/Nummer 3947/Christelijke Kunst|‘Christelijke Kunst’]], ''De Noord Brabanter'', [p.&amp;nbsp;2].

;Sint-Eusebiuskerk, Arnhem
*Anoniem (26 juni 1918) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 75/Nummer 175/Avondblad/Arnhem|‘Arnhem’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, A, p.&amp;nbsp;1.

;Sint-Fabianus en Sebastianuskerk
*Anoniem (14 mei 1927) [[Limburger Koerier/Jaargang 82/Nummer 113/Het decoratief der Sevenumsche kerk|‘Het decoratief der Sevenumsche kerk’]], ''Limburger Koerier'', vierde blad, [p.&amp;nbsp;1].

;Sint-Gerardus Majellakerk, De Weebosch
*Panken, J. (28 september 1929) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 1929/Nummer 227/Merkwaardig bedevaartskerkje van Sint Gerardus Majella te De Weebosch (Bergeijk)|‘Merkwaardig bedevaartskerkje van Sint Gerardus Majella te De Weebosch (Bergeijk)’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', eerste blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Sint-Gereonkerk, Keulen
*Anoniem (27 maart 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 13/Bij het maken van toebereidselen|‘Bij het maken van toebereidselen om het koor der St. Gereons-kerk te Keulen te beschilderen, heeft men hoogst merkwaardige oude muurschilderingen in de apsis gevonden.. […]’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 13, p.&amp;nbsp;76.

;Sint-Hippolytuskerk, Delft
*Anoniem (31 augustus 1885) [[De Tijd/1885/Nummer 11590/Gisteren-ochtend|‘Gisteren-ochtend omstreeks 6 uur […]’]], ''De Tijd'', [eerste blad], [p.&amp;nbsp;2].

;Sint-Jacobskerk, Zürich
*Deuzler, C., predikant, president, A. Buchi, secretaris (27 februari 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 9/Internationale prijsvraag|‘Internationale prijsvraag voor den bouw eener nieuwe gereformeerde kerk voor de kerkelijke gemeente Ausserzihl in de stad Zürich. Programma’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 9, p.&amp;nbsp;56.

;Sint-Jacobus de Meerderekerk, Hunsel
*Anoniem (26 maart 1932) [[Limburger Koerier/Jaargang 87/Nummer 73/Gouden priesterjubilé te Hunsel|‘Gouden priesterjubilé te Hunsel’]], ''Limburger Koerier'', vijfde blad, [p.&amp;nbsp;1].

;Sint-Janskerk, Gouda
*Anoniem (20 februari 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 8/Door Kerkvoogden der Nederl. Herv. Gemeente te Gouda is opgedragen|‘Door Kerkvoogden der Nederl. Herv. Gemeente te Gouda is aan de architecten W. Kromhout Cz. en Joseph Cuijpers opgedragen […]’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 8, p.&amp;nbsp;51.
*Anoniem (1 mei 1962) ‘De restauratie van de St. Janskerk te Gouda’, ''Gereformeerd gezinsblad'', [p.&amp;nbsp;2].

;Sint-Josephkerk, 's-Hertogenbosch
*Anoniem (13 oktober 1923) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 1923/Nummer 238/In de St. Josephskerk|‘In de St. Josephskerk’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', Vierde Blad, [p.&amp;nbsp;3].
*Anoniem (22 maart 1924) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 1924/Nummer 70/In de St. Josephskerk|‘In de St. Josephskerk’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', Vierde Blad, [p.&amp;nbsp;3].

;Sint-Josephkerk, Maagdenberg
*Anoniem (24 oktober 1924) [[Nieuwe Venlosche Courant/Jaargang 65/Nummer 249/De St. Theresiakapel aan den Maagdenberg|‘De St. Theresiakapel aan den Maagdenberg’]], ''Nieuwe Venlosche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;Sint-Josephkerk, Waterloo
*Anoniem (30 juni 1828) [[Leydse Courant/Jaargang 1828/Nummer 78/Leyden den 28 Junij|‘Leyden den 28 Junij’]], ''Leydsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2-3].

;Sint-Jozefkerk, Nieuwerkerk aan den IJssel
*Anoniem (21 mei 1898) [[Bouwkundig Weekblad/Jaargang 18/Nummer 21/Aankondiging van aanbestedingen|‘Aankondiging van aanbestedingen’]], ''Bouwkundig Weekblad'', jrg. 18, nr. 21, p.&amp;nbsp;165-166.
*Anoniem (4 juni 1898) [[Bouwkundig Weekblad/Jaargang 18/Nummer 23/Afloop van aanbestedingen|‘Afloop van aanbestedingen’]], ''Bouwkundig Weekblad'', jrg. 18, nr. 23, p.&amp;nbsp;182-183.

;Sint-Lambertuskerk, Blerick
*Anoniem (28 september 1936) [[Nieuwe Venlosche Courant/Jaargang 74/Nummer 226/Bij het heengaan van Pastoor Rieter|‘Bij het heengaan van Pastoor Rieter’]], ''Nieuwe Venlosche Courant'', [p.&amp;nbsp;7.

;Sint-Lambertuskerk, Horst
*Anoniem (23 augustus 1932) [[Nieuwe Venlosche Courant/Jaargang 70/Nummer 198/Antieke schilderstukken in de H. Lambertuskerk te Horst|‘Antieke schilderstukken in de H. Lambertuskerk te Horst’]], ''Nieuwe Venlosche Courant'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Sint-Lambertuskerk, Münster
*Holstvoogd, C. (12 juni 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 24/Torenklokken|‘Torenklokken’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 24, p.&amp;nbsp;115-116.

;Sint-Landricuskerk, Echt
*Anoniem (31 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 217-218/Echt, 31 Dec.|‘Echt, 31 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Sint-Martinuskerk, Cuyk
*Anoniem (8 maart 1920) [[De Tijd/Jaargang 75/Nummer 22197/Kerknieuws|‘Kerknieuws’]], ''De Tijd'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;3].

;Sint-Martinuskerk, Tongelre
*Anoniem (4 oktober 1887) [[De Zuid-Willemsvaart/Jaargang 7/Nummer 110/Tonglre|‘Tonglre’]], ''De Zuid-Willemsvaart'', [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (26 juli 1888) [[Provinciale Noorbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 1888/Nummer 171/Aanbestedingen|‘Aanbestedingen’]], ''Provinciale Noorbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', Eerste Blad, [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (29 september 1890) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 1890/Nummer 224/Tongelre, 25 Sept.|‘Tongelre, 25 Sept.’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', Eerste Blad, [p.&amp;nbsp;1].

;Sint-Michaelkerk, Pforzheim
*Anoniem (21 augustus 1834) [[Bredasche Courant/1834/Nummer 198/Duitschland|‘Duitschland’]], ''Bredasche Courant'', [p.&amp;nbsp;3].

;Sint-Pancratiuskerk, Heerlen
*Anoniem (14 december 1925) [[Limburgsch Dagblad/Jaargang 8/Nummer 924/Verrijking St. Pancratiuskerk|‘Verrijking St. Pancratiuskerk’]], ''Limburgsch Dagblad'', [eerste blad, p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (7 december 1928) [[De Morgen/Jaargang 5/Nummer 1306/Verfraaiïng der St. Pancratiuskerk|‘Verfraaiïng der St. Pancratiuskerk’]], ''De Morgen'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;4].
*Anoniem (3 mei 1932) [[Limburgsch Dagblad/Jaargang 15/Nummer 106/De geschiedenis van Heerlens oudste godshuis: de Sint Pancratiuskerk|‘De geschiedenis van Heerlens oudste godshuis: de Sint Pancratiuskerk’]], ''Limburgsch Dagblad'', [p.&amp;nbsp;1].

;Sint-Pauluskerk, Vaals
*Anoniem (20 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 212/Vaals, 18 Dec.|‘Vaals, 18 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', [p.&amp;nbsp;3].

;Sint-Petruskerk, Bergen (Limburg)
*Anoniem (20 september 1909) [[Limburger Koerier/Jaargang 64/Nummer 194/Bergen|‘Kerknieuws. Bergen’]], ''Limburger Koerier'', [p.&amp;nbsp;2].

;Sint-Petrus-en-Pauluskerk, Wolder (Maastricht)
*Sprenger, W. (16 januari 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 3/Aan de Redactie|‘Aan de Redactie van „Architectura et Amicitia” te Amsterdam’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 3, p.&amp;nbsp;19.

;Sint-Rochuskerk, Steyl
*Anoniem (29 januari 1930) [[Limburger Koerier/Jaargang 85/Nummer 24/De nieuwe kerk te Steyl|‘De nieuwe kerk te Steyl. Plechtige eerste-steenlegging’]], ''Limburger Koerier'', eerste blad, p.&amp;nbsp;2.

;Sint-Willibrorduskerk, Bakel
*Anoniem (8 augustus 1867) [[De Noordbrabanter/Jaargang 39/Nummer 93/In den nacht|‘In den nacht van 22 op 33 Julij jl. zijn door middel van braak en inklimming uit de R. K. Kerk te Bakel ontvreemd: […]’]], ''De Noordbrabanter'', [p.&amp;nbsp;3].

;Sint-Willibrorduskerk, Neerkant
*Anoniem (18 februari 1890) [[De Tijd/Nummer 12944/Aanbestedingen|‘Aanbestedingen’]], ''De Tijd'', [p.&amp;nbsp;2-3].
*Anoniem (21 februari 1890) [[Provinciale Noorbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 1890/Nummer 43/Aanbestedingen|‘Aanbestedingen’]], ''Provinciale Noorbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', [p.&amp;nbsp;3].

;Spaarnekerk, Haarlem
*Anoniem (23 oktober 1897) [[De Tijd/Nummer 15267/Een kunstwerk|‘Een kunstwerk’]], ''De Tijd'', [p.&amp;nbsp;4].
*L.T. (5 juli 1947) [[Nieuwe Haarlemsche Courant/Jaargang 69/Nummer 23890/De Spaarnekerk|‘De Spaarnekerk. Een van Haarlems stamparochies’]], ''Nieuwe Haarlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;Vredeskapel, Den Haag
*Anoniem (18 november 1930) [[De Amsterdammer/Jaargang 19/Nummer 5688/De Malakka-kapel te 's-Gravenhage|‘De Malakka-kapel te ’s-Gravenhage’]], ''De Amsterdammer'', eerste blad, p.&amp;nbsp;2.

;Westerkerk, Rijssen
*Anoniem (18 november 1930) [[De Amsterdammer/Jaargang 19/Nummer 5688/Giften en legaten|‘Giften en legaten’]], ''De Amsterdammer'', eerste blad, p.&amp;nbsp;2.

;Overige kerken
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Architectuur/Religieuze architectuur/Sint-Dionysiuskerk (Asselt)|Sint-Dionysiuskerk, Asselt]]

=== Kapellen ===
;Sint-Achatiuskapel, Keulen
*Anoniem (10 april 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/10 april/Daer is tijdinge dat|‘Daer is tijdinge dat de Jesuyten Kerck tot Ceulen dese weke soude verbrant zijn, […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&amp;nbsp;2].

;Sint-Laurentiuskapel, Śnieżka, Polen
*Anoniem (1 september 1834) [[Utrechtsche Courant/1834/Nummer 105/Berlijn den 26 Augustus|‘Berlijn den 26 Augustus’]], ''Utrechtsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

== Basilieken ==
;Onze-Lieve-Vrouwebasiliek, Maastricht
*Smit, W. (19 september 1990) ‘Bouwgeschiedenis ‘Onze Lieve Vrouwekerk’’, ''Nederlands Dagblad'', p. 6.

;Sint-Plechelmusbasiliek, Oldenzaal
*Anoniem (4 juni 1915) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 88/Nummer 28080/Avondblad/De St. Plechelmuskerk te Oldenzaal|‘De St. Plechelmuskerk te Oldenzaal’]], ''De St. Plechelmuskerk te Oldenzaal’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, p. 6.
*Anoniem (9 april 1936) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 109/Nummer 35626/Avondblad/De St. Plechelmustoren te Oldenzaal|‘De St. Plechelmustoren te Oldenzaal’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, p. 13.

;Overige basilieken
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Architectuur/Genres/Religieuze architectuur/Basiliek van de H.H. Wiro, Plechelmus en Otgerus|Basiliek van de H.H. Wiro, Plechelmus en Otgerus]]
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Architectuur/Genres/Religieuze architectuur/Sint-Martinusbasiliek (Venlo)|Sint-Martinusbasiliek, Venlo]]

=== Kathedralen ===
;Dom van Keulen
*Anoniem (29 juni 1852) [[Groninger Courant/Jaargang 111/Nummer 52/Duitschland|‘Duitschland’, alinea 3]], ''Groninger Courant'', [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (26 augustus 1880) [[De Tijd/1880/Nummer 10075/Het Wochenbl. für Architekten und Ingenieure|‘Het Wochenbl. für Architekten und Ingenieure heeft berekend, […]’]], ''De Tijd'', [p.&amp;nbsp;2].

;Kathedraal Saint John the Divine, New York
*Anoniem (23 maart 1931) [[Soerabaijasch Handelsblad/Jaargang 79/Nummer 67/Het meest solide gebouw ter wereld|‘Het meest solide gebouw ter wereld’]], ''Soerabaiasch-Handelsblad'', p.&amp;nbsp;IV-[3].

;Kathedraal van Bourges
*Anoniem (27 februari 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 9/De beroemde kathedraal van Bourges|‘De beroemde kathedraal van Bourges […] schijnt in de stormen dezer eeuw haar weerstandsvermogen min of meer verloren te hebben. […]’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 9, p.&amp;nbsp;56.

;Kathedraal van Concepcíon
*Anoniem (27 januari 1939) [[Nieuwe Apeldoornsche Courant/Jaargang 36/Nummer 12349/Na de verschrikkelijke aardbeving in Chili|‘Na de verschrikkelijke aardbeving in Chili. Eindelooze rij van begrafenissen in geteisterde gebieden’]], ''Nieuwe Apeldoornsche Courant'', eerste blad, [p.&amp;nbsp;3].

;Kathedraal van Sint-Michiel en Sint-Goedele, Brussel
*Anoniem (19 januari 1856) [[De Roermondenaar, Nieuws- en advertentieblad voor stad en land/Jaargang 1/Nummer 3/België|‘België’]], ''De Roermondenaar'', [p.&amp;nbsp;1].

;Kathedraal van Peterborough
*[F.] (23 januari 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 4/De kathedraal van Peterborough|De kathedraal van Peterborough [1]’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 4, p.&amp;nbsp;23-24.
*[F.] (30 januari 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 5/De kathedraal van Peterborough|‘De kathedraal van Peterborough [2]’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 5, p.&amp;nbsp;27-28.
*F. (6 februari 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 6/De kathedraal van Peterborough|‘De kathedraal van Peterborough [3]’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 6, p.&amp;nbsp;33-34.

;Kathedraal van Tours
*Anoniem (19 februari 1931) [[Soerabaijasch Handelsblad/jaargang 79/nummer 41/De kathedraal van Tours|‘De kathedraal van Tours’]], ''Soerabaijasch Handelsblad'', Derde blad, p. 1.

;Sint-Christoffelkathedraal, Roermond
*Anoniem (30 mei 1892) [[De Tijd/1892/Nummer 13632/De brand van de St. Christoffel|‘De brand van de St. Christoffel’]], ''De Tijd'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Sint-Vituskathedraal, Praag
*Anoniem (3 maart 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 27#art1al6|‘VVt de Stadt VVarsouvv in het Coninckrijck van Polen’, alinea 6-7]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&amp;nbsp;2-4.

== Kloosters - Abdijen ==
;Abdij Rolduc
*Anoniem (9 oktober 1954) ‘Drie nieuwe basilieken in Limburg. Verheffing verwacht der kerken van St. Odiliënberg, Roermond en Rolduc’, ''De Tijd'', p. 3.
*Corten, R. (2 januari 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 1/Koorschildering in de crypta van Rolduc|‘Koorschildering in de crypta van Rolduc’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 2, p.&amp;nbsp;8.

;Abtei Münster Schwarzach
*Anoniem (15 februari 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/15 februari#art2al6|‘Wt Weenen in Oostenrijck 18. Januarij 1620’, alinea 6]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&amp;nbsp;3-5 (vermeld als ‘Clooster Swartsach’).

;Augustijnenklooster, Genua
*Anoniem (4 februari 1670) [[Amsterdamsche Courant/1670/Nummer 5/Genua den 14 dito|‘Genua den 14 dito. [= 14 januari 1670]’]], ''Amsteldamsche Dingsdaegse Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Karmelietenklooster, Boxmeer
*Anoniem (8 mei 1914) [[De Maasbode/Jaargang 46/Nummer 13053/Avondblad/De heer Emmanuel Perey|‘De heer Emmanuel Perey, kunstschilder te Venlo, […]’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, [p.&amp;nbsp;1].

;Klooster Mariadal, Venlo
*Anoniem (21 maart 1898) [[De Zuid-Limburger/Jaargang 4/Nummer 69/Venlo|‘Venlo’, alinea 2]], ''De Zuid-Limburger'', [p.&amp;nbsp;2].

;Klooster Zlatá Koruna bij Český Krumlov, Tsjechië
*Anoniem (21 juli 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/21 juli#art1|‘Wt Praghe. Gheschreven den xxix. Junij’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&amp;nbsp;3-4.

;Retraitehuis Schinnen
*Anoniem (8 april 1924) [[Limburgsch Dagblad/Jaargang 7/Nummer 83/Schinnen|‘Schinnen’]], ''Limburgsch Dagblad'', [p.&amp;nbsp;3].

;Sint-Elisabethklooster, Heythuysen
*Anoniem (18 juni 1895) [[Limburger Koerier/Jaargang 50/Nummer 138/Heithuizen|‘Heithuizen’]], ''Limburger Koerier'', [p.&amp;nbsp;2].

;Ursulinenklooster, Voogdijstraat, Roermond
*Anoniem (25-26 februari 1894) [[Het Vaderland/Jaargang 26/Nummer 48/Roomsch-Kath. Kerk|‘Roomsch-Kath. Kerk’]], ''Het Vaderland'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (25 december 1901) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 1901/Nummer 298/Kunstnieuws|‘Kunstnieuws’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', Vierde Blad, [p.&amp;nbsp;3].

== Synagogen ==
;Grote Synagoge, Amsterdam
*Seeligmann, S. (22 april 1921) [[Centraal blad voor Israëlieten in Nederland/Jaargang 37/Nummer 7/Daniël Stalpaert, de architect der Groote en der Portugeesche Synagoge|‘Daniël Stalpaert, de architect der Groote en der Portugeesche Synagoge’]], ''Centraal blad voor Israëlieten in Nederland'', [geïllustreerd bijvoegsel] ter gelegenheid van Pesach en het 250-jarig bestaan der Groote Synagoge te Amsterdam, [p.&amp;nbsp;1].

;Portugees-Israëlitische Synagoge, Amsterdam
*Seeligmann, S. (22 april 1921) [[Centraal blad voor Israëlieten in Nederland/Jaargang 37/Nummer 7/Daniël Stalpaert, de architect der Groote en der Portugeesche Synagoge|‘Daniël Stalpaert, de architect der Groote en der Portugeesche Synagoge’]], ''Centraal blad voor Israëlieten in Nederland'', [geïllustreerd bijvoegsel] ter gelegenheid van Pesach en het 250-jarig bestaan der Groote Synagoge te Amsterdam, [p.&amp;nbsp;1].

;Synagoge Roermond
*Anoniem (17 mei 1897) [[Limburger Koerier/Jaargang 52/Nummer 114/Roermond, 15 Mei|‘Roermond, 15 Mei’]], ''Limburger Koerier'', [p.&amp;nbsp;2].

[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal beeldende kunst]]</text>
      <sha1>krh3bcq3dbz8yyn5cbgajmnees5bk19</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Van Vloten, Nederlands schilderkunst van de 14e tot de 18e eeuw (1874).pdf/8</title>
    <ns>104</ns>
    <id>68854</id>
    <revision>
      <id>223973</id>
      <parentid>188854</parentid>
      <timestamp>2026-07-10T13:40:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gevalideerd */</comment>
      <origin>223973</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="70" sha1="j39133f49nwqb71hr0pvsk9qw5hg80u" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{dhr}}
[[Bestand:Johann Wilhelm Kaiser 001.jpg|500px|center]]
{{dhr}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j39133f49nwqb71hr0pvsk9qw5hg80u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Van Vloten, Nederlands schilderkunst van de 14e tot de 18e eeuw (1874).pdf/5</title>
    <ns>104</ns>
    <id>68859</id>
    <revision>
      <id>223970</id>
      <parentid>188859</parentid>
      <timestamp>2026-07-10T13:39:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gevalideerd */</comment>
      <origin>223970</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="75" sha1="10usygzg03wekv0a8epbaq8msz5k9c1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;nowiki /&gt;
{{dhr|20}}
{{c|{{larger|NEDERLANDS SCHILDERKUNST.}}}}
{{dhr|20}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>10usygzg03wekv0a8epbaq8msz5k9c1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>223971</id>
      <parentid>223970</parentid>
      <timestamp>2026-07-10T13:40:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>opmaak</comment>
      <origin>223971</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="75" sha1="26uwogd4z56ejsqq7qsv5ip1vplq9jw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;nowiki /&gt;
{{dhr|18}}
{{c|{{larger|NEDERLANDS SCHILDERKUNST.}}}}
{{dhr|18}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>26uwogd4z56ejsqq7qsv5ip1vplq9jw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>223972</id>
      <parentid>223971</parentid>
      <timestamp>2026-07-10T13:40:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>opmaak</comment>
      <origin>223972</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="75" sha1="p2kpdhnj42lpec0qgxeb2ziboxch6rn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;nowiki /&gt;
{{dhr|16}}
{{c|{{larger|NEDERLANDS SCHILDERKUNST.}}}}
{{dhr|16}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p2kpdhnj42lpec0qgxeb2ziboxch6rn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Van Vloten, Nederlands schilderkunst van de 14e tot de 18e eeuw (1874).pdf/9</title>
    <ns>104</ns>
    <id>68862</id>
    <revision>
      <id>223974</id>
      <parentid>188862</parentid>
      <timestamp>2026-07-10T13:43:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gevalideerd */</comment>
      <origin>223974</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="488" sha1="ohibw5v3obw1amhjla3v86fx6gb0xuc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;nowiki /&gt;
{{dhr|2}}
{{c|{{xx-larger|NEDERLANDS SCHILDERKUNST}}}}


{{c|{{fine|VAN DE 14{{sup|e}} TOT DE 18{{sup|e}} EEUW,}}}}


{{c|{{larger|VOOR HET NEDERLANDSCHE VOLK GESCHETST}}}}


{{c|{{smaller|DOOR}}}}


{{c|{{larger|'''Dr. J. {{sp|VAN VLOTE}}N.'''}}}} 


{{c|{{asc|Met ruim vijftig {{sp|houtsneden}} en een portret van}} REMBRANDT, {{asc|op staal geëtst door}} J. W. KAISER.}}


{{lijn|4em}}


{{c|AMSTERDAM,}}
{{c|{{larger|P. N. VAN KAMPEN &amp; {{sc|Zn}}.}}}}
{{c|1874}}
{{dhr|2}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ohibw5v3obw1amhjla3v86fx6gb0xuc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>223975</id>
      <parentid>223974</parentid>
      <timestamp>2026-07-10T13:53:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>+ornamentje</comment>
      <origin>223975</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="561" sha1="jud5rkf49zw6wnhde4ari7al9il1qe4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;nowiki /&gt;
{{dhr|2}}
{{c|{{xx-larger|NEDERLANDS SCHILDERKUNST}}}}


{{c|{{fine|VAN DE 14{{sup|e}} TOT DE 18{{sup|e}} EEUW,}}}}


{{c|{{larger|VOOR HET NEDERLANDSCHE VOLK GESCHETST}}}}


{{c|{{smaller|DOOR}}}}


{{c|{{larger|'''Dr. J. {{sp|VAN VLOTE}}N.'''}}}} 


{{c|{{asc|Met ruim vijftig {{sp|houtsneden}} en een portret van}} REMBRANDT, {{asc|op staal geëtst door}} J. W. KAISER.}}
{{dhr|4}}
[[Bestand:Nederlands schilderkunst p v text divider.jpg|100px|center]]
{{dhr|4}}
{{c|AMSTERDAM,}}
{{c|{{larger|P. N. VAN KAMPEN &amp; {{sc|Zn}}.}}}}
{{c|1874}}
{{dhr|2}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jud5rkf49zw6wnhde4ari7al9il1qe4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Van Vloten, Nederlands schilderkunst van de 14e tot de 18e eeuw (1874).pdf/10</title>
    <ns>104</ns>
    <id>68863</id>
    <revision>
      <id>223976</id>
      <parentid>188863</parentid>
      <timestamp>2026-07-10T13:55:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gevalideerd */</comment>
      <origin>223976</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="85" sha1="qqoj4pymmndgp8sg6hb33vkah6scaz2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{dhr|32}}
{{lijn|25em}}
{{c|Gedrukt bij Gebr. van Asperen v. d. Velde, te Haarlem.}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qqoj4pymmndgp8sg6hb33vkah6scaz2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Van Vloten, Nederlands schilderkunst van de 14e tot de 18e eeuw (1874).pdf/11</title>
    <ns>104</ns>
    <id>68864</id>
    <revision>
      <id>223977</id>
      <parentid>188875</parentid>
      <timestamp>2026-07-10T14:01:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gevalideerd */</comment>
      <origin>223977</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1536" sha1="m3iui5aw3o2le56q25xagr3nt1d91xv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{dhr}}
De Schilderkunst — schreef, vóór vijfdhalfhonderd jaar, de Italiaan Alberti reeds — is het schoonste sieraad der menschheid, hare beoefening de taak van een vrijen geest, hare gewrochten geletterden en ongeletterden welkom. — Zoo sprak hij, meer dan een halve eeuw vóór Rafaëls geboorte, en wat is er sedert, in alle landen en onder alle volken, niet al door ’t kunstpenseel gewrocht! — Het italiaansche gloorde toen nog eerst in zijn aanvankelijken luister, in Duitschland ontkiemde nauw een zelfstandig germaansche schildertrant, en in Vlaanderland, ja, in Vlaanderland, daar had zich hoofdzakelijk uit het minituur-penseelwerk een nog veel eigenaardiger kunst ontwikkeld. Ook door de middelen, waarmeê deze haar smaakvolle verwen op ’t paneel bracht, wist zij er een duurzaamheid aan te verschaffen, tot dusver veelal maar al te licht gederfd, en die het door Alberti zoo te recht geroemde “sieraad der menschheid” vervolgens alom des te krachtiger en glansrijker zou doen stralen. Hoe “welkom” het intusschen ook zonder dat aan ieder reeds was, en van nature zijn moest, behoeft wel geen betoog. Geen kunst toch, die door de levendige kleurenpracht van haar gewrochten het oog zoo aantrekt en bloeit, den ook nog onontwikkelden mensch aanlokt en streelt. Die kleuren zijn dan ook voor haar ten naastenbij, wat voor de toonkunst haar klanken zijn, het hoofdmiddel van haar werking, zonder welks rijke schakeeringen zij allen levensgloed missen zou. De omtrekken van haar beelden en voor-&lt;noinclude&gt;{{rechts|1}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m3iui5aw3o2le56q25xagr3nt1d91xv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Van Vloten, Nederlands schilderkunst van de 14e tot de 18e eeuw (1874).pdf/17</title>
    <ns>104</ns>
    <id>68870</id>
    <revision>
      <id>223978</id>
      <parentid>188884</parentid>
      <timestamp>2026-07-10T15:21:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gevalideerd */</comment>
      <origin>223978</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1490" sha1="ir6opffmey2zmyoq8aglvw6rle29e2k" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;nowiki /&gt;
{{dhr}}
{{c|{{x-larger|'''I'''}}}}

Mag de grondslag der kunst in ’t algemeen het levendigst gevoel voor de volle waarheid en ’t leven der dingen heeten; is het kunst-, gelijk ’t natuurschoon, in hoofdzaak niet anders dan de uitdrukking van het volste en rijkste leven zelf&lt;ref&gt;{{fine|Zie ''Aesthetika'', 2e druk, I. bl. 5 en 6.}}&lt;/ref&gt;; der schilderkunst staat, om dat schoon tot stand te brengen, dat waarheidvolle leven te doen stralen, tweederlei middel in de onmisbaarste samenwerking ten dienst: kleuren en lijnen, koloriet en teekening. De laatste geeft den vlakken omtrek der dingen in de ruimte, de grenzen hunner lichamelijke verhouding aan, en schetst voor ’t oog hun uiterlijken, kennelijken vorm. Om daaraan ’t noodige leven bij te zetten, hen in hun volle kracht en wezen voor ons te doen optreden, neemt echter de teekenaar niet alleen de verdere medewerking zijner stift te baat. Om voor de natuurlijke werking van licht en schaduw, in de onderlinge verhouding en ’t zelfstandig uitkomen der dingen, door enkele trekken een kunstmatige in de plaats te stellen, ter ophooging en verdieping van ’t geen òf krachtiger te voorschijn treden òf meer op den achtergrond wijken moet, en ter ronding voorts van ’t geen anders slechts een plat vlak zou blijven; — roept hij er ook de rijke verscheidenheid der kleuren van zijn palet, in haar zelfstandigen en dooreengemengden staat, bij te hulp, om alles zoo natuurlijk doenbaar te laten uitkomen. In de&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ir6opffmey2zmyoq8aglvw6rle29e2k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Van Vloten, Nederlands schilderkunst van de 14e tot de 18e eeuw (1874).pdf/18</title>
    <ns>104</ns>
    <id>68871</id>
    <revision>
      <id>223979</id>
      <parentid>188885</parentid>
      <timestamp>2026-07-10T15:26:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gevalideerd */</comment>
      <origin>223979</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2213" sha1="3d40y60yw65t4pk8s2yacck61vtjy39" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;werkelijkheid doen zich die kleuren als met een doorschijnend waas aan ons voor, welks tinten, al naar den staat van den dampkring, elkander afwisselen en vervangen, en die hij dus, bij het teruggeven op paneel of doek, nauwlettend in ’t oog vatten moet. Ook de weêrkeerige werking der verschillende kleuren zelf mist haar invloed op hare wijziging en voorkomen niet, en moet niet minder het onderwerp zijner belangstellende aandacht uitmaken, zal zijn werk niet falen. Zoo leert hij allengs den eigelijken aard en den onderlingen afstand bevroeden van ’t geen hij voorstellen wil, en de doorschijnende stof kennen, die het in de natuur omwademt. Doorzichtkunde en weêrschijnkennis zijn hem onmisbare vakken van studie, om de kracht van zijn penseel en de deugdelijkheid van zijn gewrochten te bevorderen en verhoogen. Dikwerf hangt voor deze de belangrijkste werking van de welaangebrachte, schijnbaar onbeduidende tintwijziging van een bijkomend voorwerp af.

Waar teekening en koloriet in een eenstemmige verhouding samenwerken, de een van gelijk gehalte, volkomen evenredige kracht met het andere is, wordt het toppunt der kunst bereikt. Slechts zeldzaam is dat echter het geval, terwijl de schaal veelal naar de ene of andere zij overhelt, en òf de teekening voor ’t koloriet verwaarloosd wordt, òf de levendige waarheid van ’t koloriet voor de juistheid der teekening onderdoet. In de eerste onredzame proeven der schilderkunst — haast nog nauw zoo te noemen — laten beiden voorts nog maar al te veel te wenschen over, en treden ons de welmeenende, maar min geslaagde pogingen voor ogen, om van den levendigen indruk, op den nog onontwikkelden kunstzin gemaakt, met ongeoefende hand, in kleuren en omtrekken rekenschap te geven.

Zoo was het grootendeels met dat muurschilderwerk — ''al fresco'', naar zijn italiaanschen kunstnaam — die met waterverf op kalk aangebrachte tafereelen&lt;ref&gt;{{fine|Deze kalk wordt daartoe met wat zand vermengd, en daar zij bij ’t beschilderen nat moet zijn, telkens slechts bij kleine gedeelten op den muur gelegd, terwijl de verf, geheel getemperd, in al de noodige kleuren gereed gehouden en met spoed aangewend wordt.}}&lt;/ref&gt;, tot opsmukking der kerken&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3d40y60yw65t4pk8s2yacck61vtjy39</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Van Vloten, Nederlands schilderkunst van de 14e tot de 18e eeuw (1874).pdf/19</title>
    <ns>104</ns>
    <id>68872</id>
    <revision>
      <id>223980</id>
      <parentid>188886</parentid>
      <timestamp>2026-07-10T15:32:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gevalideerd */</comment>
      <origin>223980</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2227" sha1="3xb5w1czar6nnajm9mi6hhp4eoe04r2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;en tot prikkeling van den geloofszin harer bezoekers, die in de laatstverloopen jaren, in verschillende steden en dorpen ook van Noordnederland, door belangstellende tusschenkomst veler kunstvrienden weder te voorschijn gekomen, en op nieuw voor ’t oog des bezoekers blootgelegd zijn. Uit de 13{{sup|e}} tot de 15{{sup|e}} of zelfs de 16{{sup|e}} eeuw dagteekenend, zijn die uit beide eerste eeuwen even ruw van vorm als onredzaam van teekening, en kenmerken zich door hun grofheid van lijnen en omtrekken, bontheid van kleuren, en volkomen gebrek aan lichtwerking en doorzicht. Alle aanduiding van schaduw zelfs wordt er in gemist, en de indruk, dien zij maken, kan dan ook het best bij die van een beschilderd bas-reliëf in het halfdonker van een slecht verlichte kapel vergeleken worden. De verschillende beelden zijn, ook in de ruimte zelve, als in een snijwerk op elkander gedrongen, als ware ’t er op toegelegd, zooveel hunner maar immer mogelijk op een kleine ruimte bijeen te brengen. Men meent daaruit dan ook te kunnen opmaken, dat zij, die ze schilderden, zich als door den indruk van ’t beeldhouwwerk lieten leiden, van dit hun kunst, wat den vorm betreft, afkeken, als zij geroepen werden het te beschilderen&lt;ref&gt;{{fine|J. A. Crowe, ''die Entwicklung der niederländischen Malerei''. (''Im neuen Reich'', 1873, 2).}}&lt;/ref&gt;. Daaruit toch verklaart zich het best de bouwkundige omlijning, de rangschikking der groepen en voorstellingen, de stijve houding der beelden, de hoekige vormen van hun gewaad, en de overmaat van ’t licht. Zij prijkten op de zijwanden en pijlers van koor en langhuis, op de westelijke muren bij den ingang, in de kapellen, op de gewelven, overal — in een woord — waar het penseel maar geschikte ruimte vond. Hun onderwerpen ontleenen zij aan ’t Oude en Nieuwe Verbond, de Heiligenlegenden, en de fantastische voorstellingen der middeneeuwsche menschheid, omtrent bovennatuurlijke dingen, Hemel, Hel, en derg., gevoed&lt;ref&gt;{{fine|Verg. Moll’s ''Kerkgeschiedenis van Nederland'', enz. II. 3. bl. 186.}}&lt;/ref&gt;. Tot de 13e eeuw reeds schijnen die te behooren, welke in de St. Jans- of Kapittelkerk te Gorinchem ontdekt werden, en deels naieve schetsen der schepping van wereld en&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3xb5w1czar6nnajm9mi6hhp4eoe04r2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Van Vloten, Nederlands schilderkunst van de 14e tot de 18e eeuw (1874).pdf/20</title>
    <ns>104</ns>
    <id>68873</id>
    <revision>
      <id>223985</id>
      <parentid>188887</parentid>
      <timestamp>2026-07-10T18:32:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gevalideerd */</comment>
      <origin>223985</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2196" sha1="4dbl0ceuzrgfovr63zw46pokxpsu18n" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;{{c|10}}&lt;/noinclude&gt;mensch en andere oudjoodsche, deels ook oudkristelijke voorstellingen — de drie Koningen, de Opstanding, den H. Kristoffel, enz. — bevatten. Minder onredzaam dan hun schilderwerk, is dat in de kerk van Driel bij Bommel, en de St. Baafs te Haarlem, dat in de veertiende of vijftiende eeuw werd aangebracht, maar op zijne beurt weder door dat in de bommeler kapittelkerk zelve overtroffen wordt. Verreweg het schoonste echter wordt in een voormalig klooster te Maastricht gevonden, en stelt schetsen uit het leven van den H. Thomas van Aquinum voor.

Daarmede hebben wij echter tevens de grenspalen reeds overschreden, die de Zuidnederlanden van ’t Noorden scheiden, dat minder dan zij in de kunstweelde dezer dagen deelde. Hier in ’t Zuidoosten, aan de grenzen van Limburg, vond zich Karel de Groote’s rijksstad Aken, en niet verre van daar de abdij van Stavelot, een brandpunt der middeneeuwsch-belgische beschaving. Deze Nederrijn- en Maasstreken vormden aan de eene zijde, gelijk de vlaamsche aan de andere, in nog zoo veel rijker en weidscher mate, een uitgangspunt der kunst-ontwikkeling, waardoor deze bepaaldelijk met Duitschland in verband stond. In de 10{{sup|e}} en 11{{sup|e}} eeuw hadden daar de groote Keizers uit het saxische huis byzantijnsche schilders en kunstenaars in hun dienst, die ook aan den Rijn werkzaam waren, terwijl een eeuw vroeger de byzantijnsche schildertrant uit de rotsen van den Libanon, in de kloostergebouwen van den Athos, een gewijzigden vorm had overgeplant, waarin de langwerpige en magere hoofden, de stijve en gerekte lichamen, het met bloed bevlekte lichaam van Kristus, en de zwartgetinte Moedermaagd, met haar onbehaaglijk kind, weinig of geen vergoeding vonden in al hun overdadigen kleedertooi, de tallooze plompe en stijve plooien van hun omhulsels, en den goudgrond waarop zij geschilderd, of al de goudkleur waarmeê ze overdekt waren. De handschriften der abdij van Stavelot, nog in de borgondische boekerij te Brussel bewaard, dragen in hun met zorg bewerkte miniaturen daarvan blijk. Toch is uit diezelfde abdij een Evangelieboek, terzelfde boekerij, tot ons gekomen, dat van een smaakvoller kunstvorm getuigt, en waarin ken-&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4dbl0ceuzrgfovr63zw46pokxpsu18n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Van Vloten, Nederlands schilderkunst van de 14e tot de 18e eeuw (1874).pdf/21</title>
    <ns>104</ns>
    <id>68874</id>
    <revision>
      <id>223986</id>
      <parentid>188888</parentid>
      <timestamp>2026-07-10T18:44:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gevalideerd */</comment>
      <origin>223986</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2194" sha1="fvyr30ydx60h3bm68e0q376c80d82ab" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;{{c|11}}&lt;/noinclude&gt;nelijk italiaansche en duitsche invloed een bevalliger uitdrukking wist aan te brengen.&lt;ref&gt;{{fine|Zie over een en ander Dehaisnes ''De l’art chrétien en Flandre'' (Douai, 1860).}}&lt;/ref&gt;

Even als in Noord-Nederland, waren ook in de vlaamsche streken angelsaxische en iersche geloofspreêkers het Kristendom komen verkondigen, en hadden er ook van hun betrekkelijke kunstbeschaving de sporen achtergelaten. Handschriften, met miniaturen opgeluisterd, “verlucht” als men ’t in ’t Nederlandsch dier dagen noemde, uit de van hen herkomstige abdijen, St. Bertijn, St. Armand en and., getuigen van een anderen dan byzantijnschen geest, en doen vooral van de 13{{sup|e}} eeuw af van een gewijzigd kunstkarakter blijken. Zij getuigen van meer oorspronkelijkheid, zij ’t ook al niet altoos bevalligheid, van voorstelling. De lichaamsgestalte is slanker, het gelaat meer eirond, de oogen wijder geopend, de wimbrauwen meer gebogen, de neus rechtstandig gevormd, de mondhoeken min of meer ingetrokken, het gansche gelaat van meer kracht en adel voorts, dan zachtheid van uitdrukking; voeten, armen en handen daarbij overmatig lang, maar de vrouwen van ’t gewaad minder plomp, en hier en daar zelfs niet zonder smaak geplooid. De teekening blijft wel nog altijd zwak, maar de gestalte ontbeert geen welgevallige grootschheid van uitdrukking. De gansche voorstelling is in gouden of zilveren lijnen gevat, met vierkante of geruite, door elkander geslingerde figuren, en medaljons met heiligen-beeldjes aan de hoeken versierd. De hoofdletters dier handschiften vormen als miniaturen op zich zelf; en zij geven daarbij tot allerlei dartele uitspattingen van een levendig vernuft aanleiding, dat niet schroomt zijn ondeugende luimen bot te vieren. Reeds begint in een en ander die zelfstandige vlaamsche of, wil men, nederlandsche geest, die zin voor werkelijkheid en leven als door te schemeren, die zich in de latere nederlandsche kunstgewrochten zooveel treffender en glansrijker nog zou uiten.

Toen Vlaanderen, in de 14{{sup|e}} eeuw, door zijn vrijheid, zijn nijverheid en scheepvaart, zijn graven, zijn abten, en poorters nog in rijkdom en kunstzin bleef toenemen, om er Engeland&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fvyr30ydx60h3bm68e0q376c80d82ab</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Van Vloten, Nederlands schilderkunst van de 14e tot de 18e eeuw (1874).pdf/22</title>
    <ns>104</ns>
    <id>68875</id>
    <revision>
      <id>223989</id>
      <parentid>188889</parentid>
      <timestamp>2026-07-10T19:01:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gevalideerd */</comment>
      <origin>223989</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2208" sha1="06r7t5ht0f659ng58wzwt9xq2hqn7e4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;{{c|12}}&lt;/noinclude&gt;en Frankrijk zelfs de loef in afstak, blonken ook zijn miniatuurschilders of “verluchters” boven allen uit. Het juk der overlevering afschuddende, die zij nog slechts in enkele hemelsche voorstellingen huldigden, gaven zij hun verschillenden personen elk zijn eigenaardige uitdrukking, en lieten hun penseel geheel door de zucht naar waarheid en werkelijkheid leiden. Van nu aan beginnen zich reeds die gelaatstrekken aan ons voor te doen, zoo innemend en sprekend van uitdrukking, die ons de groote meesters der volgende eeuw steeds te aanschouwen geven: het breede en hooge voorhoofd, als zetel van ’t verstand; de slapen, waarop de aanvang van ’t hoofdhaar zichtbaar is, en die min of meer onevenredig zouden zijn zonder de blonde lokken, die het gelaat al golvend omringen; de neus, bij de vrouwen de voorhoofdlijn voortzettende, bij de mans min of meer gebogen; de onderhelft wat smal, en het vleesch altoos nog wat zwak van bewerking. Zoo de lichaamsvorm nog wat lang en mager is, de houding is kalmer en warer geworden, en de weidsche plooyen altoos minder zwaar en hoekig. De gouden of bont geschakeerde grond, die in de eerste helft der eeuw nog blijft heerschen, begint dan hoe langer zoo meer voor een landschap, gebouw, of binnenvertrek zelfs met zijn meubels, plaats te maken. In den rand nemen arabesken en bloemwerk evenzeer de plaats der dooreengeslingerde ruiten in, en worden vervolgens zelfs door de inheemsche bloemen en vruchten, bontgewiekte vogels en fladderende insecten vervangen, met een bevallige losheid op den gelen met goud doorstikten grond aangebracht. De kleuren weet men veel zachter ineen te doen smelten en te wasschen.

In de vijftiende eeuw steeds meer waarheid, verheffing, en verfijning. Op haar midden bereikt het miniatuurschilderwerk zijn hoogste volkomenheid; niet alleen het gelaat, maar ook al ’t bijwerk, stoffen, meubels, bloemen, doen zich met de sprekendste waarheid voor. De beelden der hemelsche en heilige personen hebben daarbij een verheven adel van uitdrukking, die in de volkomenste overeenstemming met hun erkende karakter is. Reeds beginnen ook enkele van de opmerkelijkste kunstenaars haast meer zelfs van den Vlaming, dan van den&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>06r7t5ht0f659ng58wzwt9xq2hqn7e4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Van Vloten, Nederlands schilderkunst van de 14e tot de 18e eeuw (1874).pdf/23</title>
    <ns>104</ns>
    <id>68876</id>
    <revision>
      <id>223990</id>
      <parentid>188890</parentid>
      <timestamp>2026-07-10T19:28:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gevalideerd */</comment>
      <origin>223990</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2131" sha1="ryxqg0nvbwo5t3vjnmlrw6gjip9658e" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;{{c|13}}&lt;/noinclude&gt;Kristen in hun werk te laten doorstralen. Hoe meer men dat voorts nog verder tot in zijn minste bijzonderheden beschouwt, des te meer reden vindt men ook hun meesterlijke kunstgaaf te bewonderen. Oogen, haren, de toevalligste eigenaardigheden der huid, de plooyen en schakeeringen van ’t gewaad, de weêrschijn der gouden en zilveren voorwerpen, de nauw zichtbare bloemen in ’t landschap, de doorschijnende helderheid en flikkering van ’t licht in ’t verschiet, alles is met een fijnheid, een kieschheid, een kleurige juistheid van penseel behandeld, als men slechts bij deze vlaamsche schilders kan aantreffen. Wat de uitvoering aangaat, zij verrukt en betoovert niet minder door de schitterende frischheid van schakeering en vleeschtint, als de begaafdheid van den kunstenaar, om de tinten ineen te doen smelten, en den arbeid van ’t penseel te verhelen. De miniaturen der 15{{sup|e}} eeuw zijn inderdaad meesterstukken, en daarbij van te grooter waarde, als de groote schilders dier eeuw zelf — de Van Eycks, Memling, en Van der Weyden — haar, zonder aanmerkelijke verwijzing, op de altaarbladen zelf zullen overbrengen, waarmeê zij kerken en kapellen versieren. De vlaamsche schilderkunst mag daarom ook gerustelijk de dochter der miniatuurkunst heeten, en de groote vlaamsche meesters dezer eeuw hebben, in ’t “verluchten” der handschriften, hun penseel geoefend en volmaakt&lt;ref&gt;{{fine|Dehaisne, t. pl. p. 66.}}&lt;/ref&gt;.

Reeds Lodewijk van Male, welk een slecht regent hij moge geweest zijn, had door zijn kunstzin althans dat penseel gelegenheid gegeven, zich aan ’t kostbaar opluisteren van een en ander handschrift te wijden. Eene fransche vertaling der Staatkunst van Aristoteles, aan hem opgedragen en in de Staatsboekerij te Parijs bewaard, geeft ons voortreffelijke voortbrengselen der vlaamsche verluchtkunst te aanschouwen; terwijl tal van andere “verluchte” handschriften uit dezen tijd, voor de borgondische en fransche vorsten gemaakt, van dezelfde kunstvaardigheid der vlaamsche verluchters getuigen&lt;ref&gt;{{fine|Waagen, ''Kunstwerke und Künstler in Paris'', S. 290.}}&lt;/ref&gt;. Toen&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ryxqg0nvbwo5t3vjnmlrw6gjip9658e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Van Vloten, Nederlands schilderkunst van de 14e tot de 18e eeuw (1874).pdf/24</title>
    <ns>104</ns>
    <id>68877</id>
    <revision>
      <id>223991</id>
      <parentid>188891</parentid>
      <timestamp>2026-07-10T19:45:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gevalideerd */</comment>
      <origin>223991</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2248" sha1="rsdplvj3ychpmts4hqtkg0m6ewq1cvl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;{{c|14}}&lt;/noinclude&gt;echter na Lodewijk, hertog Filips de Stoute van Borgondië, met zijne dochter gehuwd, in 1384, zelf het Graafschap Vlaanderen aanvaardde, ging dit in zijn schilderkunst den tijd zijner hoogste weelde tegemoet, en werd daarin door den nieuwen Landheer ijverig geschraagd. Hij, de grondlegger der bekende borgondische boekerij, schepte geen minder behagen in rijk verluchte handschriften; en al toonde ook zijn zoon Jan zonder Vrees minder smaak in dergelijke zaken, zijn kleinzoon, de welbekende Filips de Goede, in 1420 met de vlaamsche Gravenkroon versierd, en weldra door aankoop en sluwheid de eerste Heer van genoegzaam al de Nederlanden, deed zich des te meer als bewonderaar der schilderkunst, op kleine en groote schaal, kennen. Van zijn eerste regeeringsjaren (1424) dagteekent dat vermaarde gebedenboek voor den gemaal zijner zuster Anna, den Hertog van Bedford, vervaardigd, dat zich thans mede te Parijs bevindt, en in welks talrijke miniaturen men de hand der twee of drie broeders Van Eyck en hunner zuster Margriet meent te herkennen. In zijn regeeringstijd werd er ook aan dat andere parijsche handschrift&lt;ref&gt;{{fine|N{{sup|o}}. 6229 der Staatsboekerij.}}&lt;/ref&gt; voortgeschilderd, dat reeds onder zijn voorgangers in de Grafelijkheid en ’t Hertogdom, in de 14{{sup|e}} eeuw begonnen was, en ook in de volgende nog niet voltooid zou worden. Een fraaye penteekening, de heilige Hieronymus in een gothisch gebouw voor zijn schrijflessenaar gezeten, met een leeuw aan zijne voeten, de hem in de voorbaat toegekende Cardinaalshoed bij hem opgehangen, en de helige Geest over hem stralende, opent de reeks, terwijl voorts ieder blad niet minder dan twee kolommen miniaturen bevat;&lt;ref&gt;{{fine|Zie daarover Waagen, t. pl.}}&lt;/ref&gt; de 33 eerste uit de 14{{sup|e}}, de 36 volgende uit de 15{{sup|e}} eeuw. Mogen ook niet allen even schoon heeten – de 34{{sup|e}} tot 39{{sup|e}} steken zelfs vrij ongunstig bij de voorgaande af – die van de 40{{sup|e}} tot de 49{{sup|e}} kunnen onder de meesterstukken der penseelkunst dezer eeuw geteld worden. Harmonische samenstelling van tinten en kleuren, smaakvolle behandeling van kleedij en tooi, rijke verscheidenheid van uitdrukking, fijnheid en zuiverheid van teekening, alles vereenigt&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rsdplvj3ychpmts4hqtkg0m6ewq1cvl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Van Vloten, Nederlands schilderkunst van de 14e tot de 18e eeuw (1874).pdf/25</title>
    <ns>104</ns>
    <id>68878</id>
    <revision>
      <id>223992</id>
      <parentid>188892</parentid>
      <timestamp>2026-07-10T19:51:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gevalideerd */</comment>
      <origin>223992</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2204" sha1="hw7frupppoddg0grll8x124hszs8axo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;{{c|15}}&lt;/noinclude&gt;er zich, om ze daartoe te stempelen. Weinig minder fraai is een ander handschrift verlucht, de ''Kronieken van Jeruzalem'', thans te Weenen, om de oorspronkelijkheid van opvatting, kracht van uitvoering, en verheffing van gedachte geroemd, en welks bewerking aan Johan van Eyck, Rogier van der Weyden, en Joost van Gent wordt toegeschreven. Van de tweede helft der eeuw (1470) dagteekent het onder den naam Grimani bekende Getijdeboek, dat voor Filips kleindochter Maria, door de grootste meesters van den tijd, Memling, Hugo van der Goes, Gerard van der Meir, enz. verlucht werd, en dat onder zijne 1660 bladzijden niet ééne telt, die niet met miniaturen, sierlijke omlijsting, of rijkversierde hoofdletters prijkt. Die, welke de twaalf maanden voorstellen, worden te recht als een der opmerkelijkste gewrochten van de oud-vlaamsche schilderschool beschouwd, en munten door levendigheid van kleur, harmonische schoonheid, en fijnheid van bewerking uit. Duitschers, Italianen, Franschen, niet minder dan de Vlamingen en Nederlanders, hebben slechts éene stem over dit voortreffelijke kunstgewrocht. Weken zouden er noodig zijn om ’t naar behooren te bestudeeren, doch wie ook maar gelegenheid vond, het bij een kort bezoek te doorbladeren, vergeet den indruk nooit, door al dat rijke kunstschoon op hem gemaakt: de boomen, vruchten en vogelen, de landschappen en de kapellen in zijn gouden omlijsting gevat, de sierlijke reeks van jonge Israëlieten, van kluizenaars met witte baarden, pausen in schitterenden dos, en jonge maagden van het bevalligste en stemmigste schoon; de heilige Drieëenheid te midden van een gulden licht, en, in het schoonste landschap, Maria een kus ontvangende van haar goddelijken zoon. Venecië, dat dit handschrift van den Cardinaal Grimani ten geschenke ontving, bewaart het als een onwaardeerbren schat, in zijn boekerij van Sint Marcus, in een ebbenhouten kistjen met edelgesteenten versierd&lt;ref&gt;{{fine|Dehaisne, t. pl. p. 77 S. Eenige welgeslaagde proeven in kleurdruk er uit, zie in Lacroix’ ''Moeurs, usages et costumes, en Vie militaire et religieuse au moyen âge'', Paris, 1873.}}&lt;/ref&gt;.

De Boekerij te Doornik is in ’t bezit van een uit het begin&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hw7frupppoddg0grll8x124hszs8axo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Van Vloten, Nederlands schilderkunst van de 14e tot de 18e eeuw (1874).pdf/26</title>
    <ns>104</ns>
    <id>68879</id>
    <revision>
      <id>223993</id>
      <parentid>188893</parentid>
      <timestamp>2026-07-10T20:02:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gevalideerd */</comment>
      <origin>223993</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2229" sha1="4j8uz4nuxw5v22oqu7y44l39t7p4fmp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;{{c|16}}&lt;/noinclude&gt;der eeuw dagteekenend Getijdeboek, door Hendrik VIII van Engeland, bij een oponthoud aldaar, in de hoofdkerk achtergelaten, en sinds naar zijn naam genoemd. Het bevat een negental miniaturen, allen in der tijd door oud-vlaamsche meesters geschilderd. Een schone en edele voorstelling van den Apostel Joannes op Patmos opent de rij, die door eene schets van Lazarus’ opwekking gesloten wordt. Tusschen twee groepen, de een van personen in ’t kostuum der 15{{sup|e}} eeuw, de ander door Martha en Maria gevormd, ziet men hier het zacht en edel beeld van den Heiland, met de linkerhand zijn mantel opheffende, terwijl hij de beide voorste vingers der andere naar het graf van Lazarus uitstrekt, en deze zelf zich ten halve lijve uit zijn grafsteê verheft. Verder treft men er een voorstelling der drie Koningen, een paar uit het leven van Maria, een biddende David, een nederdaling van den Heiligen Geest, aan.

Omstreeks de helft der eeuw werd een ander handschrift voltooid, het eerste deel eener kroniek van Henegouwen, dat zeker onder de schoonste voortbrengselen der vlaamsche penseelkunst geteld mag worden, en daarboven ook om de geschiedkundige voorstelling zijner aanbieding aan Hertog Filips zelf belangrijk is. De schets daarvan vult een geheele bladzij, in een rand van bloemen, en een door de wapenborden zijner verschillende gewesten gevormden boord, gevat. Hij zelf, onder een verhemelte gezeteld, ontvangt de hulde van het handschrift, maar treft ons vooral door de sprekende uitdrukking zijner trekken, geheel overeenkomend zijner raadslieden; terwijl zijn zoon, de jonge graaf van Charolois, zijn nieuwsgierig oog met een kalme vrijmoedigheid op de plechtigheid richt&lt;ref&gt;{{fine|Zie eene gelijksoortige voorstelling, naar een haagsch handschrift, door Van Wijn in de ''Bijlage'' zijner ''Bijvoegsels en Aanmerkingen'', op ’t derde deel van Wagenaar, meêgedeeld.}}&lt;/ref&gt;. Waarschijnlijk is het een gewrocht van Van der Weidens penseel, naar de overeenstemming van dit schilderwerk met dat der Heilmiddelen te Antwerpen te oordeelen&lt;ref&gt;{{fine|Voor zoo ver dit zelf althans aan V. d. W. mag toegekend worden.}}&lt;/ref&gt;, en de gelijkvormigheid van den daar voorkomende priester met den geestelijke, hier&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4j8uz4nuxw5v22oqu7y44l39t7p4fmp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Van Vloten, Nederlands schilderkunst van de 14e tot de 18e eeuw (1874).pdf/27</title>
    <ns>104</ns>
    <id>68880</id>
    <revision>
      <id>223994</id>
      <parentid>188894</parentid>
      <timestamp>2026-07-11T06:57:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gevalideerd */</comment>
      <origin>223994</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1330" sha1="p6x31tctisj29wdpac6wezrww0rgi66" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;{{c|17}}&lt;/noinclude&gt;[[Bestand:After Willem Vrelant 001.jpg|150px|right]]naast den jeugdigen Karel gezeten. Op een ander blad wordt de doop van den Frankenkoning Clovis voorgesteld, met die innemende argeloosheid, die het vlaamsche penseel dezer dagen kenmerkt. Op een derde ziet men een afgevaardigde van Keizer Commodus in een gallische stad een belastingsbrief voorlezen, maar — even als ’t vorige tafereel — geheel in den borgondischen tijd verplaatst. Een ander weêr geeft ons de heilige Ursula en hare maagden te zien, en roept Memlings schoone kunstgewrocht te Brugge voor onze gedachten. Veelal wordt dan ook aan hem, als maker van deze en gene althans dezer aantrekkelijke schetsen, gedacht&lt;ref&gt;{{fine|Zie o. a. ''Les Splendeurs de l’art en Belgique'', p. 152 s.}}&lt;/ref&gt;. Andere echter zijn van minder allooi, en die van het tweede deel door den Brugschen verluchter Willem Wyelant vervaardigd, in wien men — naar Labordes opmerking — al de goede met al de kwade eigenschappen van zijn vak vereenigd vindt: overdadig gebruik van schitterende kleuren, schrille tinten, eenzijdige voorkeur voor ’t blauw in kleêren en daken, eentonigheid van gelaatsuitdrukking en gestalte, enz.&lt;ref&gt;{{fine|Zie Dehaisnes t. a. pl. p. 76; het handschrift zelf berust thans ter borgondische boekerij.}}&lt;/ref&gt;

Van denzelfden Hertog Filips,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p6x31tctisj29wdpac6wezrww0rgi66</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Van Vloten, Nederlands schilderkunst van de 14e tot de 18e eeuw (1874).pdf/28</title>
    <ns>104</ns>
    <id>68881</id>
    <revision>
      <id>223995</id>
      <parentid>188895</parentid>
      <timestamp>2026-07-11T07:14:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gevalideerd */</comment>
      <origin>223995</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2264" sha1="5bj8g294pgrtrsuis7tczxtfzgcx3x2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;{{c|18}}&lt;/noinclude&gt;wien deze Kroniek gewijd werd, zijn ter koninklijk-nederlandsche boekerij in den Haag, een Getijdeboek en de Wonder-legende van den Jachtheilige, Sint Huibert, bewaard gebleven, die niet minder van de keurigheid der miniatuurkunst zijner dagen getuigen. Blijkens de mededeeling aan ’t slot werd de laatste, op zijn last, in 1457 door zijn schrijver David Aubert te Brugge voor hem te boek gesteld, nadat hij haar zich, op aanbeveling van een burger, die zijn vermaak in de kennisneming dezer dingen kende, uit een boekjen, hem tevens aangeboden, had laten voorlezen. De maker der miniaturen, die ten getale van dertien Aubert’s pennevrucht opluisteren, wordt echter niet vermeld. Even frisch van kleur, als sprekend van uitdrukking en uitvoering van teekening, doen zij zich aan den beschouwer voor. Op de eerste zien wij den Heilige aan koning Pepijn van Frankrijk voorstellen, te midden van een dozijn personen, allen met de meeste zorg behandeld, en in rijke verscheidenheid van tooi en stand voor ons optredend. Pepijn zelf, in een blauw gewaad met bonten rand gehuld, en met kroon, scepter en ordeketen (als ware hij borgondisch hertog) versierd, is van zijn troon geklommen, en steekt de hand naar den zich voor hem buigenden Heilige uit. Een grijs opperkleed met wijde mouwen omhult hem, onder ’t welk zijn goudlaken ondertooi, zwarte beenkleed, en gele schoenen uitkomen. Achter hem staat zijne moei, ’s Hertogs weduwe van Aquitanië, Sint Oda, in schitterend rood getooid, en wier schoothondjen haar, door een in ’t wit gekleede vrouw, wordt nagedragen. Op een andere miniatuur vinden wij den Heilige in eene kerk een krankzinnige genezende, die ons daartoe in driederlei toestand wordt voorgesteld. Op den achtergrond zien wij hem door eene poort met kracht van handen naar binnen sleuren, terwijl zijne trekken en gebaren maar al te kennelijk zijn onzinnigen staat verraden; op den middengrond daarentegen doet hij zich, als door de heilzame nabijheid van Sint Huibert reeds tot meerdere rust gebracht, voor; terwijl op den voorgrond eindelijk de Heilige zelf zich met hem vertoont, die nu reeds geheel genezen voor ons staat. De zevende miniatuur verplaatst ons aan het sterfbed van Sint Huibert. In een keurig geteekend binnenvertrek&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5bj8g294pgrtrsuis7tczxtfzgcx3x2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Van Vloten, Nederlands schilderkunst van de 14e tot de 18e eeuw (1874).pdf/29</title>
    <ns>104</ns>
    <id>68882</id>
    <revision>
      <id>223996</id>
      <parentid>188896</parentid>
      <timestamp>2026-07-11T07:27:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gevalideerd */</comment>
      <origin>223996</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2224" sha1="3l48z6qhcbc7hdjcydd2b5bichle903" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;{{c|19}}&lt;/noinclude&gt;van gothischen bouwtrant, met blauw plaveisel, een tralieraam in den achterwand, en een houtvuur op den haard, ligt de Heilige, met de bisschopsmyter op en de handen gevouwen, in ’t witte doodsgewaad; twee geestelijken staan voor zijn legersteê, een derde beweent hem, en een vierde zit zich bij ’t vuur op een verguld houten bankjen te warmen. Een gele waskaars brandt boven den schoorsteen en verlicht een Mariabeeldjen, waarvan het de schaduw op den muur doet uitkomen. Op de laatste miniatuur ziet men een schaar ongelukkigen in een openstaande kerk hun gebed tot den Heilige richten: een kreupele komt genezen terug, een blind wordt ter genezing gebracht. Aan de rechterzij doet zich een gasthuis voor, waarin een zieke in zijn krebbe ligt, en een kreupele voortstrompelt. In het verschiet vertoonen zicht de straten van een stad, waar op den achtergrond, een dienstmeid bezig is water te putten. Alles, tot het minste bijwerk van den put en de putster, is met de zorgvuldigste netheid bewerkt, en de kunstenaar heeft zelfs niet verzuimd, zijne zieken en genezenen met de plaatjens voor hunne mutsen, de bekende Lazaruskleppen, of de platte houten lepels te voorzien, die hen als melaatschen kenmerken. — Filips’ Getijdeboek schijnt aan het penseel van den uitstekende brugschen “verlichter” Jehan Dreux te danken&lt;ref&gt;{{fine|Pinchart, ''Archives des arts, sciences et lettres'' I. p. 201.}}&lt;/ref&gt;; zijn anderhalfhonderd grijs op grijs — ''en grisaille'' of ''camaïeu''&lt;ref&gt;{{fine|De laatste naam is aan den bekenden tweekleurige Sardonyx-steen ontleend, in welken de zoogenoemde cameën gesneden worden.}}&lt;/ref&gt; — geteekende miniaturen doen van de keurigste kunstgaaf blijken. Zij openen met een twaalftal, de verschillende bedrijven en vermaken der twaalf maanden voorstellende, allen even keurig bewerkt. Onder de verdere, die ons herhaaldelijk het beeld van den Hertog zelf, in den gebede geknield, voor oogen stellen, munt al aanstonds de eerste, de heilige Veronica met haar bekende zweetdoek, door teekening en penseelbehandeling uit; niet minder de later volgende, voor een bidbank geknielde Maria, door Gabriëls blijde boodschap gezaligd, en de Drieëenheidsvoorstel-&lt;noinclude&gt;{{rechts|2*|2em}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3l48z6qhcbc7hdjcydd2b5bichle903</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Van Vloten, Nederlands schilderkunst van de 14e tot de 18e eeuw (1874).pdf/30</title>
    <ns>104</ns>
    <id>68883</id>
    <revision>
      <id>223997</id>
      <parentid>188897</parentid>
      <timestamp>2026-07-11T07:36:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gevalideerd */</comment>
      <origin>223997</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2355" sha1="n9jf031bdzkbpgoy7n77ws6os2ca558" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;{{c|20}}&lt;/noinclude&gt;ling, waarin alles — tot de baardhaartjens van God den Vader toe — met de uitvoerigste kunst gepenseeld is. Als een duitsch keizer, op een weidschen gothischen zetel prijkend, heeft hij er den gekruisten Zoon voor zich, terwijl de duive des Geestes tusschen beider hoofden prijkt. Zijn kop evenaart in adel van uitdrukking dien van den Kristus op een Veronica-doek, dien ons een volgend prentjen te aanschouwen geeft. Een ander weêr schetst ons de opstanding van Kristus, ten aanschouwe van een vijftal personen, in een bevallig geplooid lijkkleed, en treffend door de waarheid, waarmeê er de spiegelwerking is weêrgegeven. Weêr een ander stelt ons Lukas in zijn schilderkamer voor, met zijn paneel op een bank voor zich, of vertoont ons — meer gebrekkig van doorzicht trouwens — St. Benignus wandelende. Uitstekend van teekening, doorzicht, tooi, en licht- en schaduwwerking, is daarentegen Sint Nicolaas, drie naakte kinderen, met geschoren kruinen, in een tobbe zegenend; en niets evenaart in levendigheid van voorstelling het dartelende Kristuskindjen, dat op Sint Kristoffels schouders den breeden stroom doorschrijdt. Onder de afbeeldingen van den biddenden Hertog munt vooral die uit, waarin hij, de hoed op den rug gehangen, in een gothisch vertrek met tralievensters en behangseltapijten, voor een bidbank knielt, op welke een doek en opengeslagen boek liggen. Op eene andere ziet men hem, mede met afhangenden hoed, onder de toehoorders van een priester geknield, die bezig is de mis te lezen, en herkent duidelijk zijne gelaatstrekken, van hoe geringen omvang het kopjen wezen mag. Een derde afbeelding schetst hem ons ter rechterzij van ’t kruis geknield, aan welks voet zich Maria en Johannes bevinden&lt;ref name=P30&gt;{{fine|Een niet minder keurig miniaturen-handschrift (ter Haagsche boekerij) dan een dezer beiden, is dat van Christine de Pisans Brief van Othea aan Hektor, met een kleine honderd miniaturen, in de smaakvolste omranding van anjelieren, vergeet-mij-nietjens, aardbeyen, en andere planten en bloemen, doch dat van fransche herkomst schijnt. De miniaturen zelf stellen een reeks van personen en feiten uit de geschiedenis en fabelleer der Oudheid voor, die in een vierregelig rijm en daaruit afgeleide text herdacht, dan in een uitlegging of glosse verklaard, en ten slotte nog in een zinnebeeldige}}&lt;/ref&gt;.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>n9jf031bdzkbpgoy7n77ws6os2ca558</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>223998</id>
      <parentid>223997</parentid>
      <timestamp>2026-07-11T11:20:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>opmaak</comment>
      <origin>223998</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2362" sha1="9bvjbj6670kxvx9hfywz3rlu97egd6m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;{{c|20}}&lt;/noinclude&gt;ling, waarin alles — tot de baardhaartjens van God den Vader toe — met de uitvoerigste kunst gepenseeld is. Als een duitsch keizer, op een weidschen gothischen zetel prijkend, heeft hij er den gekruisten Zoon voor zich, terwijl de duive des Geestes tusschen beider hoofden prijkt. Zijn kop evenaart in adel van uitdrukking dien van den Kristus op een Veronica-doek, dien ons een volgend prentjen te aanschouwen geeft. Een ander weêr schetst ons de opstanding van Kristus, ten aanschouwe van een vijftal personen, in een bevallig geplooid lijkkleed, en treffend door de waarheid, waarmeê er de spiegelwerking is weêrgegeven. Weêr een ander stelt ons Lukas in zijn schilderkamer voor, met zijn paneel op een bank voor zich, of vertoont ons — meer gebrekkig van doorzicht trouwens — St. Benignus wandelende. Uitstekend van teekening, doorzicht, tooi, en licht- en schaduwwerking, is daarentegen Sint Nicolaas, drie naakte kinderen, met geschoren kruinen, in een tobbe zegenend; en niets evenaart in levendigheid van voorstelling het dartelende Kristuskindjen, dat op Sint Kristoffels schouders den breeden stroom doorschrijdt. Onder de afbeeldingen van den biddenden Hertog munt vooral die uit, waarin hij, de hoed op den rug gehangen, in een gothisch vertrek met tralievensters en behangseltapijten, voor een bidbank knielt, op welke een doek en opengeslagen boek liggen. Op eene andere ziet men hem, mede met afhangenden hoed, onder de toehoorders van een priester geknield, die bezig is de mis te lezen, en herkent duidelijk zijne gelaatstrekken, van hoe geringen omvang het kopjen wezen mag. Een derde afbeelding schetst hem ons ter rechterzij van ’t kruis geknield, aan welks voet zich Maria en Johannes bevinden&lt;ref name=P30&gt;{{fine|Een niet minder keurig miniaturen-handschrift (ter Haagsche boekerij) dan een dezer beiden, is dat van Christine de Pisans Brief van Othea aan Hektor, met een kleine honderd miniaturen, in de smaakvolste omranding van anjelieren, vergeet-mij-nietjens, aardbeyen, en andere planten en bloemen, doch dat van fransche herkomst schijnt. De miniaturen zelf stellen een reeks van personen en feiten uit de geschiedenis en fabelleer der Oudheid voor, die in een vierregelig rijm en daaruit afgeleide text herdacht, dan in een uitlegging of glosse verklaard, en ten slotte nog in een zinnebeeldige}}&lt;/ref&gt;.{{nop}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9bvjbj6670kxvx9hfywz3rlu97egd6m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Van Vloten, Nederlands schilderkunst van de 14e tot de 18e eeuw (1874).pdf/31</title>
    <ns>104</ns>
    <id>68884</id>
    <revision>
      <id>223999</id>
      <parentid>188898</parentid>
      <timestamp>2026-07-11T11:36:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gevalideerd */</comment>
      <origin>223999</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2283" sha1="5vepmeojo5zk1hi5klhfjhvotvyp7iu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;{{c|21}}&lt;/noinclude&gt;&lt;ref follow=P30&gt;{{fine|toepassing of allegorie besproken worden. Oorspronkelijk waren er juist honderd, aan welke er echter thans twee ontbreken.}}&lt;/ref&gt;Welk een onderscheid, wanneer wij even het oog rugwaarts wenden, tusschen deze volheid der vlaamsche verlicht-kunst, en de aanvankelijk zich reeds zoo gunstig ontwikkelende der vorige eeuw. Een drie- of viertal in Noordnederland bewaarde en met namen der makers voorziene handschriften kunnen ons daar de beste voorstelling van geven, en haar in die ontwikkeling doen gadeslaan. Omstreeks 1330 toch “verlichtte”, naar zijn eigen uitdrukking, zekere Michiel van der Borch Maerlants Rijmbijbel en Geschiedspiegel, gelijk men die thans nog in den Haag en te Amsterdam ziet&lt;ref&gt;{{fine|In ’t ''Museum Westreenianum'' en de Kon. Akad. Boekerij; in den Rijmbijbel alleen teekende hij zijn naam (“Doe men scref in ’t iaer MCCCXXXII verlichte mi M. v. d. B.; bit voer hem, dat God sijns ontfarmen moete”). De “verlichting” van ’t andere werk is echter kennelijk van dezelfde hand.}}&lt;/ref&gt;. Kinderlijke, nog onredzame proeven van kleur- en teekenkunst, waarbij de fletschheid der eerste aan den beperkten omvang en te kortschietende kracht der laatste beantwoordt. De weinige verscheidenheid van gestalte en uitdrukking, de telkens terugkeerende vaststaande gelaatsvorm vooral, toonen de geringe mate van kunstvaardigheid, waarover de teekenaar nog te beschikken had. Dien zelfden gelaatsvorm nu vinden wij, een veertig jaar later, doch met hoeveel meer verscheidenheid, met welk een heldere frischheid van kleuren, een levendigheid van bewegingen en waarheid van uitdrukking, ook in den franschen Bijbel nog, ten jare 1371, door Jan van Brugge ten dienste van Koning Karel V van Frankrijk “verlicht”, en hem door zijn kamerheer Jean Vandetar aangeboden&lt;ref&gt;{{fine|Gelijk dat op ’t eerste blad door den “schilder” sierlijk is afgebeeld, en aan ’t slot uitvoerig in rijm beschreven wordt.}}&lt;/ref&gt;. Eerstgemelde, daar tevens als “’s Konings ''schilder''” aangeduid, werd bij zijn werk door verschillende handen ondersteund; van daar dan ook de ongelijkheid der bewerking, in welke zich echter steeds dezelfde trant verraadt. Tot de voortreffelijkste afbeeldingen behooren die, welke de Spreuken Sa-&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5vepmeojo5zk1hi5klhfjhvotvyp7iu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Van Vloten, Nederlands schilderkunst van de 14e tot de 18e eeuw (1874).pdf/32</title>
    <ns>104</ns>
    <id>68885</id>
    <revision>
      <id>224000</id>
      <parentid>188899</parentid>
      <timestamp>2026-07-11T11:50:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gevalideerd */</comment>
      <origin>224000</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2163" sha1="d6wlck0kk62ee8rw2bwago0ynwgq6xx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;{{c|22}}&lt;/noinclude&gt;lomo’s en de geboortelegende van Kristus opluisteren. Een ander handschrift van gelijke herkomst en bestemming is dat der Zedekunde van Aristoteles, met grijs op grijs, doch met gekleurde vleeschtint geteekende miniaturen, en in 1376 door dezelfde hand, die van zekeren Raoul van Orleans, geschreven. Geestig van vinding, vrij en bevallig van opvatting, laat er zich ook in de te kort komingen voor lichaamsdeelen en gelaatsvorm Jan van Brugge’s penseel duidelijk herkennen. Boomen en randversieringen zijn voorts nog geheel in den overgeleverden, stijven trant. Voor het derde boek komen drie ridders te paard in vollen ren aandraven, met het bijschrift ''trop hardi, preux, couard''; daaronder ziet men twee mansluî, waarvan de een zich met zijn liefste zit te vergasten. In ’t tiende boek heft de als vrouw belichaamde Zedekunde zelve het bezielde oog tot God den Vader, die, van zeven Engelen omgeven, haar zijn zegen geeft. Uitnemend is de licht- en schaduwwerking op zijn gelaat, en ook de rozeroode grond met teêre gouden vierkantjens is van den keurigsten smaak. Nog in een ander vlaamsch handschrift, te Gend in 1366, door zekere antwerpschen priester en verlichter Laurens vervaardigd, laat zich de overgang uit een meer onredzamen tot een losser en vrijer kunstvorm in verschillende punten opmerken. Men vindt er o.a. de omtrekken der koppen en andere lichaamsdeelen niet meer met de pen, maar met het penseel getrokken; meer uitdrukking voorts in de gelaatstrekken en natuurlijkheid in den lichaamsvorm. De kleuren zijn zacht en frisch, en ’t gewaad schilderachtig geplooid. Op den rand ziet men hier en daar vluchtig geschetste, maar welgeslaagde boertige voorstellingen, en in zijn verdere versieringen niet alleen een wat losser en bonter gebladert dan vroeger, maar daartusschen ook reeds bontgekleurde vlinders en vogels, zooals ze tot dusver nog niet voorkwamen, en zich later zoo veelvuldig voordoen. De nederlandsche edele, die ’t opluisteren liet, was Arnout Heer van Rummen en Baron van Quaedbeek.

Zoo min toch als de vlaamsche graven en borgondische hertogen, lieten zich de andere edelen van hun gewest en omgeving ook&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d6wlck0kk62ee8rw2bwago0ynwgq6xx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:De Groote Schouburgh Der Nederlantsche Konstschilders En Schilderessen 1719 vol 2.djvu/274</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87268</id>
    <revision>
      <id>223969</id>
      <timestamp>2026-07-10T13:37:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>223969</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1689" sha1="akpjwz65gp6tg7wv9x57ced5b1kvx2i" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;{{RH||''Schilders en Schilderessen''.|239}}&lt;/noinclude&gt;&lt;br&gt;{{gap}}’T is veel gereeder, en ook met minder gevaar vermengt, Kool, Wortelen, en Rapen, Potten, Pannen, Bezem, en diergelyk keukengereedschap, naar zyn schilderkamer te torschen, om ’t zelve naar ’t leven af te beelden; ten minste kan ik begrypen dat Konstschilders, die met diergelyke denkbeelden zwanger gaan, geen grooten last daar van hebben, veel min bezorgt hoeven te wezen dat hun d’indrukzelen zullen ontschieten, aangezien dat hunne voorwerpen van dien aart zyn, dat, daar men ze eens geplaatst heeft, zy daar stil blyven staan. Egter hebben velen met het schilderen van beuzelingen hun voordeel bejaagt. ’t Mag my nog heugen dat de Konststchilder ''Gerard Dou'', boven zyn bedongen loon, voor het schilderen van min dan 25 wormgaatjes in een oud Spinnewiel 25 guldens kreeg. Wat zal ik hier van zeggen? Als myn Meester ''S. v. Hoogstraten'' aan ’t Keizerlyke Hof was, was ’er ook een die zyn werk maakte van kleine pourtretjes in waterverf te schilderen, die hy zoo bevallig voor de Hofdames, met schoone koleurtjes wist op te pronken, dat zy ’er op verzot waren. ''Hoogstraten'' die vryborstig genoeg was, vreef dien Schilderbaas, (wanneer hy eens met hem alleen was) onder de neus: ''Dat al ’t geen hy maakte geen Konst mocht genoemt worden''. Die daar op tot antwoort kreeg, na dat hy een hand vol goud uit zyn beurs gehaald hem liet zien. ''Mag dat geen Konst genoemt worden, daar zulks van komt?'' Wat zal ik anders zeggen, als dat het hedendaags noch beurt, dat menschen zig aan beuzelingen, die niet om ’t lyf hebben, en styve nettigheid zich vergapen; en Konstwerken die groots van vindin-&lt;noinclude&gt;{{rechts|ge-}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>akpjwz65gp6tg7wv9x57ced5b1kvx2i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hoofdportaal:Beeldende kunst/Architectuur/Genres/Religieuze architectuur/Sint-Dionysiuskerk (Asselt)</title>
    <ns>100</ns>
    <id>87269</id>
    <revision>
      <id>223981</id>
      <timestamp>2026-07-10T18:10:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>begin</comment>
      <origin>223981</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1013" sha1="d799wbl02167sxzmu64e8moytu75u0z" xml:space="preserve">{{Infobox thema
| naam                = Sint-Dionysiuskerk
| afbeelding          = Sint-Dionysiuskerk (Asselt).jpg
| alt                 = Sint-Dionysiuskerk, 2015
| beschrijving        = Bronnen bij de [[w:Sint-Dionysiuskerk (Asselt)|Sint-Dionysiuskerk]] in [[w:Asselt|Asselt]]
}}
*A. (14 juli 1928) [[De Tijd/Jaargang 84/Nummer 24749/Asselt|‘Asselt’]], ''De Tijd'', vierde blad, [p. 3-5].
*Anoniem (4 augustus 1917) [[De Tijd/Jaargang 72/Nummer 21404/Kunst en letteren|‘Kunst en letteren. De kapel van Asselt’]], ''De Tijd'', [p. 2].
*Anoniem (24 mei 1930) [[De Tijd/Jaargang 85/Nummer 25444/Avondblad/Het kerkje van Asselt in gevaar|‘Het kerkje van Asselt in gevaar’]], ''De Tijd'', Avondblad, p.&amp;nbsp;5.
*Anoniem (8 februari 1935) [[Nieuwe Tilburgsche Courant/Jaargang 57/Nummer 21721/Kunst en Letteren|‘Kunst en Letteren. Het kerkje van Asselt. Zijn schoonheid en geschiedenis’]], ''Nieuwe Tilburgsche Courant'', derde blad, [p.&amp;nbsp;1].

[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal beeldende kunst]]</text>
      <sha1>d799wbl02167sxzmu64e8moytu75u0z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>223984</id>
      <parentid>223981</parentid>
      <timestamp>2026-07-10T18:22:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Vincent Steenberg heeft de pagina [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Architectuur/Religieuze architectuur/Sint-Dionysiuskerk (Asselt)]] hernoemd naar [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Architectuur/Genres/Religieuze architectuur/Sint-Dionysiuskerk (Asselt)]] zonder een doorverwijzing achter te laten: +segment</comment>
      <origin>223981</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1013" sha1="d799wbl02167sxzmu64e8moytu75u0z" xml:space="preserve">{{Infobox thema
| naam                = Sint-Dionysiuskerk
| afbeelding          = Sint-Dionysiuskerk (Asselt).jpg
| alt                 = Sint-Dionysiuskerk, 2015
| beschrijving        = Bronnen bij de [[w:Sint-Dionysiuskerk (Asselt)|Sint-Dionysiuskerk]] in [[w:Asselt|Asselt]]
}}
*A. (14 juli 1928) [[De Tijd/Jaargang 84/Nummer 24749/Asselt|‘Asselt’]], ''De Tijd'', vierde blad, [p. 3-5].
*Anoniem (4 augustus 1917) [[De Tijd/Jaargang 72/Nummer 21404/Kunst en letteren|‘Kunst en letteren. De kapel van Asselt’]], ''De Tijd'', [p. 2].
*Anoniem (24 mei 1930) [[De Tijd/Jaargang 85/Nummer 25444/Avondblad/Het kerkje van Asselt in gevaar|‘Het kerkje van Asselt in gevaar’]], ''De Tijd'', Avondblad, p.&amp;nbsp;5.
*Anoniem (8 februari 1935) [[Nieuwe Tilburgsche Courant/Jaargang 57/Nummer 21721/Kunst en Letteren|‘Kunst en Letteren. Het kerkje van Asselt. Zijn schoonheid en geschiedenis’]], ''Nieuwe Tilburgsche Courant'', derde blad, [p.&amp;nbsp;1].

[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal beeldende kunst]]</text>
      <sha1>d799wbl02167sxzmu64e8moytu75u0z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:De Groote Schouburgh Der Nederlantsche Konstschilders En Schilderessen 1719 vol 2.djvu/275</title>
    <ns>104</ns>
    <id>87270</id>
    <revision>
      <id>223983</id>
      <timestamp>2026-07-10T18:20:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>223983</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1653" sha1="cbtteiq82t95vg0nlmxs3dnfvglj6rk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;{{RH|240|''Schouburgh der''|}}&lt;/noinclude&gt;ge, vast geteekent, en wakker gepenceelt zyn, over ’t hoofd zien?&lt;br&gt;{{gap}}Wy hadden van onzen {{sc|Bakhuizen}} gezeit: dat hy de natuur wonder wel wist na te bootzen, en vervolgen; Dat zulks ook de Reden is geweest, waarom zyn Konst aan de meeste Hoven gewild was.&lt;br&gt;{{gap}}In den jare 1665, lieten hem de Heeren Borgermgesteren van Amsterdam een groot stuk schilderen, vol gewoel van allerley Scheepen, en Jachten en hun Koopstad in ’t verschiet, waar voor zy hem gaven 1300 gulden, en nog een vereering of geschenk daar en boven. Dit stuk diende tot een present aan den Koning van Vrankryk Lodewyk den XIV, die ’er groot genoegen in nam, en het in de ''Louvre'', by meer fraye penceelkonst liet plaatsen. De Groot-Hartog van Toskane, de Koning van Pruissen, de Keurvorst van Saxen, en verscheiden Duitze Prinsen, hebben niet alleen van zyne Konstwerken gekocht, maar hem ook in eigen persoon komen bezoeken tot Amsterdam, om zelf keur te doen uit het geene hy gemaakt had. Gelyk hy ook de eer gehad heeft, dat de groote ''Czaar'' van Moskovien, hem niet alleen (terwyl hy eenigen tyd alhier zyn verblyf nam) heeft komen bezoeken, maar ook begeerde dat onze {{sc|Bakhuizen}} in zyn byzyn verscheiden slag van Scheepen voor hem afteekende, en zyn Majesteit teekende op de zelve tyden (als inzonderheit geneigt om de Scheepsboukonst in den gront te leeren verstaan) mee eenige op papier. Op zyne Scheepsbouwkunde, en op de agting, die buitenlantsche Konstbeminnaars voor zyn Penceelwerk hebben, zinspeelt de puikdichter D. van Hoogstraten in dit volgende vaars, daar hy tot zyn lof dus spreekt:&lt;noinclude&gt;{{rechts|''Kunst-''}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cbtteiq82t95vg0nlmxs3dnfvglj6rk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hoofdportaal:Beeldende kunst/Schilderkunst/Verenigd Koninkrijk</title>
    <ns>100</ns>
    <id>87271</id>
    <revision>
      <id>223987</id>
      <timestamp>2026-07-10T18:52:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>begin</comment>
      <origin>223987</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7174" sha1="i6r8vmza4vontfgbqwussfpvtp4d5r5" xml:space="preserve">{{Infobox thema
| naam                = Britse schilderkunst
| afbeelding          = Thomas Gainsborough - Mr. und Mrs. Andrews (c. 1750).jpg
| alt                 = Mr. und Mrs. Andrews door Thomas Gainsborough
| beschrijving        = Dit is een overzicht van alle op [[Wikisource:Over Wikisource|Wikisource-nl]] beschikbare bronnen over Britse schilderkunst.
}}
== Barok en Rococo ==
;Ferguson, William Gowe
*Anoniem (22 juli 1905) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 78/Nummer 24505/Avondblad/&quot;Rembrandt&quot;|‘„Rembrandt”’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, Eerste Blad, [p.&amp;nbsp;1].

;Geldorp, Georg (ca. 1590/1595-1665)
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Gelsdorf|“Gelsdorf”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;87-88.

;Kneller, Godfrey (1646-1723)
*''Ancient and Modern Pictures from the Collection of Henry Weigall'', Christie's, Londen, 6 juli 1925.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (3 juli 1925) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 82/Nummer 182/Avondblad/Veilingen|‘Veilingen’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad C, p.&amp;nbsp;1.

;Lely, Peter
*Anoniem (12 maart 1872) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 205/Nummer 61/De derde serie schilderijen, (...) leverde een zeer schoone veiling op|‘De derde serie schilderijen, […] leverde een zeer schoone veiling op, […]’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p.&amp;nbsp;1].
*Houbraken, Arnold (1719) [[De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen/Deel 2/Lely|“Pieter vander Faes, genaamt Lely”]], in: Arnold Houbraken (1718-1721) ''De Groote Schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen'', Amsterdam: [s.n.], deel II, p.&amp;nbsp;41-49.

== Classicisme en Romantiek (ca. 1750-ca. 1850) ==
;Gainsborough, Thomas (1727-1788)
*Anoniem (29 juli 1893) [[Opregte Haarlemsche Courant/1893/Nummer 176/Volgens de Belgische Indépendance|‘Volgens de Belgische Indépendance […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;3].
*Anoniem (12 januari 1907) [[De Preanger-bode/Jaargang 12/Nummer 10/Holbbourne Art Museum|‘Tot voor kort was het Holbbourne Art Museum te Bath in Engeland zeer rijk aan werken van de beroemdste schilders. […]’]], ''De Preanger-bode'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Hoppner, John (1727-1788)
*Anoniem (12 januari 1907) [[De Preanger-bode/Jaargang 12/Nummer 10/Holbbourne Art Museum|‘Tot voor kort was het Holbbourne Art Museum te Bath in Engeland zeer rijk aan werken van de beroemdste schilders. […]’]], ''De Preanger-bode'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Lawrence, Thomas (1769-1830)
*''Ancient and Modern Pictures from the Collection of Henry Weigall'', Christie's, Londen, 6 juli 1925.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (3 juli 1925) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 82/Nummer 182/Avondblad/Veilingen|‘Veilingen’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad C, p.&amp;nbsp;1.

;Morland, George (1763-1804)
*''Ancient and Modern Pictures from the Collection of Henry Weigall'', Christie's, Londen, 6 juli 1925.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (3 juli 1925) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 82/Nummer 182/Avondblad/Veilingen|‘Veilingen’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad C, p.&amp;nbsp;1.

;Reynolds, Joshua (1723-1792)
*''Ancient and Modern Pictures from the Collection of Henry Weigall'', Christie's, Londen, 6 juli 1925.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (3 juli 1925) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 82/Nummer 182/Avondblad/Veilingen|‘Veilingen’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad C, p.&amp;nbsp;1.

;Romney, George (1734-1802)
*''Ancient and Modern Pictures from the Collection of Henry Weigall'', Christie's, Londen, 6 juli 1925.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (3 juli 1925) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 82/Nummer 182/Avondblad/Veilingen|‘Veilingen’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad C, p.&amp;nbsp;1.

;Turner, Joseph Mallord William
*''XXIV Biennale di Venezia'', Venetië, 29 mei-30 september 1948.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (17 september 1948) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 134/Nummer 18653/Van impressionisten tot de abstracte kunst|‘Van impressionisten tot de abstracte kunst’]], ''Arnhemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;3].

== ca. 1850-ca. 1914 ==
;Alma Tadema, Lourens (1836-1912)
*Anoniem (9 oktober 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 41/Prijsvraag|‘Prijsvraag’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 41, p.&amp;nbsp;186.
*Anoniem (7 september 1921) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 78/Nummer 248/Avondblad/Men seint ons uit Londen|‘Men seint ons uit Londen: […]’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, D, p.&amp;nbsp;3.
*[F.] (23 januari 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 4/De kathedraal van Peterborough|‘De kathedraal van Peterborough’]], ''Architectura'', p.&amp;nbsp;22-23.

;Bisschop-Swift, Kate
*Anoniem (11 december 1871) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 204/Nummer 292/H. M. de Koningin, vergezeld door den heer Motley, bragt gister avond een bezoek aan Pulchri Studio's tweede kunstbeschouwing|‘H. M. de Koningin, vergezeld door den heer Motley, bragt gister avond een bezoek aan Pulchri Studio’s tweede kunstbeschouwing, [...]’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', Bijvoegsel, [p.&amp;nbsp;1].

;Holman Hunt, William (1827-1910)
*[F.] (23 januari 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 4/De kathedraal van Peterborough|‘De kathedraal van Peterborough’]], ''Architectura'', p.&amp;nbsp;22-23.

;Rossetti, Dante Gabriel (1828-1882)
*''Ancient and Modern Pictures from the Collection of Henry Weigall'', Christie's, Londen, 6 juli 1925.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (3 juli 1925) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 82/Nummer 182/Avondblad/Veilingen|‘Veilingen’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad C, p.&amp;nbsp;1.
*''Catalogue of valuable autograph letters and historical documents. Including important examples of Thackeray, Dickens, Swift, Shelley, R. L. Stevenson, Rossetti, Washington, Franklin, and others, a very fine series of ninety letters from Charlotte Brontë to Miss Nussey, important correspondence of Georges Cadoudal, the Chouan leader, with Commodore Keats, an interesting collection of original documents relating to the notorious criminal Eugene Aram, a long series of letters from the poets W. Cowper and Alexander Pope, manuscripts of musical composers, collections in albums, etc.'', Sotheby, Wilkinson &amp; Hodge, Londen, 6 juli 1910.&lt;br&gt;Aankondigingen en opbrengst:
**Anoniem (10 juli 1910) [[De Maasbode/Jaargang 42/Nummer 10679/Veiling van handschriften|‘Veiling van handschriften’]], ''De Maasbode'', Ochtendblad, tweede blad, [p.&amp;nbsp;1].

== 20e eeuw ==
;Newton, Herbert Herman (1881-1959)
*Anoniem (26 maart 1931) [[Het Vaderland/Jaargang 62/26 maart 1931/Avondblad/Van 28 Maart tot 15 April|‘Van 28 Maart tot 15 April […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, [p.&amp;nbsp;1].

[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal beeldende kunst]]</text>
      <sha1>i6r8vmza4vontfgbqwussfpvtp4d5r5</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>