Wikisource nlwikisource https://nl.wikisource.org/wiki/Hoofdpagina MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Media Speciaal Overleg Gebruiker Overleg gebruiker Wikisource Overleg Wikisource Bestand Overleg bestand MediaWiki Overleg MediaWiki Sjabloon Overleg sjabloon Help Overleg help Categorie Overleg categorie Hoofdportaal Overleg hoofdportaal Auteur Overleg auteur Pagina Overleg pagina Index Overleg index TimedText TimedText talk Module Overleg module Event Event talk Auteur:Guido Gezelle 102 9981 228772 228736 2026-10-24T13:50:14Z Havang(nl) 4330 /* Werken */ 228772 wikitext text/x-wiki {{Infobox auteur | naam = Guido Gezelle | portret = Guido_Gezelle.jpg | gebplaats = [[w:Brugge|Brugge]] | gebdatum = 1 mei 1830 | overlplaats = [[w:Brugge|Brugge]] | overldatum = 27 november 1899 | pseudoniem = Spoker | nationaliteit = Nederlands | genre = lyriek, poëzie, gedichten | taal = Nederlands | werken = | wikipedia = Guido Gezelle }} '''Guido Pieter Theodorus Josephus Gezelle''' (Brugge, 1 mei 1830 - aldaar, 27 november 1899) was een Belgische lyrische en hekeldichter en vertaler. Hij is bekend om zijn fijnzinnige gedichten over de natuur, zijn beeldend taalgebruik en als virtuoos taalkunstenaar. ==Werken== *[[Gezelle/Kerkhofblommen|Kerkhofblommen]] (1858) *[[Gezelle/Vlaemsche dichtoefeningen|Vlaemsche dichtoefeningen]] (1858) (bevat o.a. [[Gezelle/Boodschap van de vogels en andere opgezette dieren|Boodschap van de vogels en andere opgezette dieren]] uit (1855) *Alcune poesie de' poeti celesti (1860) *Een Noordsch en Vlaemsch messeboekske (1860) *[[Gezelle/XXXIII Kleengedichtjes|XXXIII Kleengedichtjes]] (1860) *[[Gezelle/Gedichten, gezangen en gebeden|Gedichten, gezangen en gebeden. Een schetsboek voor Vlaemsche studenten]] (1862) *De dolaards in Egypten (1871) *Van den kleenen hertog (1877) *Dichtoefeningen en Kerkhofblommen (1878) *[[Gezelle/Liederen, eerdichten et reliqua|Liederen, eerdichten et reliqua]] (1880) *Uitstap in de warande (1882) *'t Daghet in den Oosten (1885) *Ons oud Vlaemsch (1885) *Longfellows Song of Hiawatha (1886) *Liederen, eerdichten et reliqua (1893) *[[Gezelle/Tijdkrans|Tijdkrans]] (1893) *[[Gezelle/Rijmsnoer om en om het jaar|Rijmsnoer om en om het jaar]] (1897) *Waffelaerts Meditationes theologicae: de Goddelijke beschouwingen (1897, 1ste afl.) *[[Gezelle/Laatste verzen|Laatste verzen]] (1901) *De ring van 't kerkelijk jaar (1908) *Gedichten (1908) *Gezelle Brevier (1914) *Gezelle Brevier (1924) *Keurgedichten. Deel 1 (1924) *Keurgedichten. Deel 2 (1924) === Overige gedichten === *[[Gezelle/Een dichterlijke groet uit 't oude land|Een dichterlijke groet uit 't oude land]] *[[Gezelle/Dichten is geen kunste|Dichten is geen kunste]] *[[Gezelle/In de blanke lonken|In de blanken lonken]] (onvoltooid) *[[Gezelle/Te Brugge in de oude vaderstad|Te Brugge in de oude vaderstad]] *[[Gezelle/Requiescat in pace!|Requiescat in pace!]] (8 januari 1899) Toegevoegd aan latere druk van [[Gezelle/Laatste verzen]] {{wikiquote}} [[Categorie:Belgisch auteur|Gezelle]] [[Categorie:Guido Gezelle| ]] dppny923qtczihf36xtzj3auwsfgdkj Gezelle/Vlaemsche dichtoefeningen 0 9984 228752 228745 2026-10-24T12:12:35Z Havang(nl) 4330 228752 wikitext text/x-wiki <pages index="Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf" header=overzicht extra_info=" De eerste druk uit 1858 (drukker Stock-Werbrouck in Roeselare) had titel ''Vlaemsche dichtoefeningen'', de titel is in latere drukken verkort tot ''Dichtoefeningen''" /> [[Categorie:Vlaemsche dichtoefeningen| ]] dtr0be500bpot2c2hnjgepdmtjn200m Gezelle/Verantwoordinge 0 9985 228768 194067 2026-10-24T13:14:13Z Havang(nl) 4330 Tekst vervangen door "<pages index="Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf" from=9 fromsection=s2 to=14 header=1 /> [[categorie:Vlaemsche dichtoefeningen|Verantwoordinge]]" 228768 wikitext text/x-wiki <pages index="Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf" from=9 fromsection=s2 to=14 header=1 /> [[categorie:Vlaemsche dichtoefeningen|Verantwoordinge]] q64b54e40qq6fszcrqblg4j15a6oats Gezelle/Het Schrijverken 0 9986 228771 32949 2026-10-24T13:46:39Z Havang(nl) 4330 Gekoppeld aan Index. 228771 wikitext text/x-wiki <pages index="Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf" from=54 to=55 header=1 /> [[categorie:Vlaemsche dichtoefeningen|Het Schrijverken]] 7xcx415ic8aev9hckgbb0da4sxj2dgb Gezelle/Antwoorde aan een vriend 0 9987 228761 228720 2026-10-24T12:47:41Z Havang(nl) 4330 gekoppeld aan Index 228761 wikitext text/x-wiki <pages index="Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf" from=137 to=137 header=1 /> [[categorie:Vlaemsche dichtoefeningen|Antwoorde aan een vriend]] 8uns37rp6s9orp7tlakh5quairl2xia Gezelle/Boodschap van de vogels en andere opgezette dieren 0 9988 228749 228726 2026-10-24T12:05:22Z Havang(nl) 4330 Havang(nl) heeft pagina [[Gezelle/Boodschap van de vogels...]] hernoemd naar [[Gezelle/Boodschap van de vogels en andere opgezette dieren]] 228726 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = Boodschap van de vogels... | Schrijver = Guido Gezelle | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Opmerkingen = Uit ''[[Gezelle/Vlaemsche dichtoefeningen|Vlaemsche dichtoefeningen]]'' }} <center><poem> {{gedicht}} BOODSCHAP VAN DE VOGELS STAANDE IN HET MUSEUM INGERICHT IN ‘T KLEEN SEMINARIE TE ROUSSELAERE BINST HET SCHOOLJAAR 1854-1855 Hoort en neemt ons tale in achte, kinders van het pluimgeslachte, liefste broeders, groot en kleen, die daar floddert ondereen. Gij die al de krinkelwegen in het hemelrijk gelegen weet te vinden in uw vlucht door de licht doorvlogen lucht, gij die, diepe in ‘t loof gedoken of in ‘t lommerwelf beloken van het dik bewassen woud, kunstig daar uw nestjes bouwt, en in ‘t duiksel van de blâren pluimkes, mos en wollenharen samen tot een wiegske vlecht en daar al uw hope in legt, vol moederlijk verlangen, vol van vreugde en blijde zangen: d'hope van ‘t geheel geslacht, van der bonten vederdracht! - - eikes schoonste schoon der wereld, eikes, blinkende en bepereld en gespot rondom de schaal, met het bleuzendste coraal: geelwe, bruine, hemelblauwe, fijn gevlekte, grijze, grauwe, dicht gewolkte in ‘t helder groen, van geen mensche na te doen; zwart geplekt en wit gespegeld, dicht gesijperd of getegeld, eikes naar den rechten zin, schoon van buiten, goed van bin'. - Blijde blijde nachtegale, eerlijk en van schoonder tale, die zoo helder en zoo zacht hellemt in den stillen nacht; broeder leeuwerk, hemelwekker, zevenzanger, bietjestekker, slaande kwakkel ende vink; en gij ook al, koddig ding, dat, met ‘t steertjen opgesteken, en het koofke recht gesteken, kruipt en klavert op den stam van den eeke stijf en stram; vogelkes uit allen lande, vogelkes van allen stande, vogels kort en vogels lang, vogels met of zonder zang, vogels groot en vogels kleene, vogels hoog en leeg te beene, met een steert gelijk nen pauw, met een steertje scherp en nauw, een van lange lange pluimen, of waar't eentje van twee duimen; hebt een snavel, recht of krom, hebt een baard of geen daarom, en een rooden kam benevens, met een paar roo' lillen tevens, met een truizel bovenop, en een koofken op den kop; Gij moogt hoog, kort, lang, smal, breed zijn, gij moogt alleszins gekleed zijn, in ‘t fluweel of in ‘t satijn of in ‘t donzig hermelijn; zijden kleeren of kantoenen, donker blauwe ofte helder groene; grimselzwart of hagelblank, kleur van hoog- of leegen rang; goud, dat onder ‘t groene kronkelt, groen, waar brandend goud op vonkelt, bruin gebronzeld, lijk metaal, rood, als een robinenstraal; fijn geringeld en geregeld, en gespikkeld en gespegeld, zoet verdwijnend afgeleid, ‘t een in ‘t ander weggevleid en ten nieten uit verbleekend; kleur zoo stekende afgeteekend en zoo net vaneen geplekt, en zoo lief geschaaljedekt, dat geen een van al de menschen beter zoude doen of wenschen... Zanggebroeders uit het woud, met uw talen duizendvoud: Gij, die kwinkt en gij, die kwedelt, gij, die schuifelt en die vedelt, gij, die neuriet, gij die tiert, gij, die piept en tiereliert, gij, die wistelt en die teutert, gij, die knotert en die kneutert, gij, die wispelt en die fluit, gij, die tjiept en tureluit, gij, die tatert en die kwettert, gij, die klapt en lacht en schettert, vezelt, orgelt, zingt en speelt, lispelt, ritselt, tjelpt en kweelt, gij, die kwinkelt lijk de vinken, en alom gaat slaan en klinken, met uw bekken, licht en los, dat het kettert in den bosch: fluiters, zangers ende slagers, kermers, kriepers ofte klagers; vogels die, op Gods geleê, hier ten lande of over zee, jaagt dat uwe vleren zoeven, achter ‘t gone u mag behoeven, achter ‘t gone uw voedsel is, kooren, vruchten, vleesch of visch, vliegen, motten, andre kerven, al wat gij maar kunt verwerven. Gij die, op uw lange been', diep in ‘t slijk zit, met uw teen', g'reed staat, met den hals gestopen, tot dat iets komt uitgekropen, dat gij seffens vastesnakt, zoo gij menig puuitje pakt, dat, van uit zijn vuile dijken, zeer voorzichtig eens kwam kijken wie dat ‘t was die daar zoo stond op zijn erfelijken grond; nauwlijks is de puit nog boven of uw bek, omleeg gestoven, lijk een vleiel op het kaf, stekt den puit zijn lenden af... Gij ook, dievig muschgebroedsel, levende op eens anders voedsel, gij, die elk ende een verwijt met hetgeen gij zelve zijt. Vogels zoet of fel van aarde, alle vogels van der aarde, hoe gewapend, hoe gereed, vogels, hoe gij ook al heet, wilt alhier uw gangen stieren, komt en maant ook andre dieren, dat ze komen neerstig aan naar ons paradijs gegaan! - - Sichten dat wij hier geraakten, en, God lof, de dood gesmaakten , ai ‘t is heel een ander ding, bij dat ‘t van te vooren ging! ‘t Was van ‘s morgens, alle dagen, door de winden, door de vlagen, eer de kop was uit de vlerk, altijd arbeid, altijd werk; honger zat ons achter d'hielen, honger wilde ons al vernielen, zoo daar een verzuimen do'st van te werken voor den kost. Des was ‘t altijd stelen, rooven, op den akker, in de schooven: al waar dat er iets bestond dat was mage en borst gezond. Honger zelfs kost ons bedwingen menig een ter dood te bringen; wee voor al ‘t onnoozel bloed dat de honger storten doet! Daarbij mochten wij, o dwazen, nooit in rust en vreden azen, maar daar schrikte ons altijd iets, zelfs al was ‘t een enkle niets. ‘t Is dat wij nog niet en wisten, dat de looze jagerslisten en het sterven zelfs ons leidt tot de schoone onsterfelijkheid. Ja, wij dachten ‘t was ons schade, maar het was ons een genade dat een jagers tooverroer, naar een welgemikten loer, met een weêrlicht op ons afging, dat het heen en weder paf ging. Nooit en zullen ‘t wij verstaan: maar als ‘t roer was afgegaan, kwam daar iets in ons gevlogen dat den honger heeft verjogen, dat hij nooit meer weêr en kwam, met zijn herdelooze vlam; en de slaap, die ons voordezen, altijd vlugtig plag te wezen, hield ons, veertien dagen lang, in het zoetste rustbedwang. Wat ons toen van menschenhanden wierd gedaan in de ingewanden dat en spreekt geen vogeltaal, zelfs al waar ‘t een nachtegaal. Maar ‘t ontwekken... ‘t was ‘t herleven! Zoo die slaap ons had begeven, zag ons krystalinen oog ‘t alderwonderste vertoog: rondom, in den blauwen schemel van den schoonen voglenhemel zaten wij onsterfelijk, met nog menige, ons gelijk. Andren, die wij nooit en zagen, en zoo schoone pluimen dragen dat geen een van ons alhier reeken kan aan zulken zwier, zaten daar ook, vol gezondheid, in hun kunstgemeten rondheid, groot- en schoonder als weleer, edeldrachtig en vol eer. Alle veedte is hier vervlogen, hier wordt nimmermeer bedrogen de arme vogel, noch verklikt, noch bij nachte half dood geschrikt. Vogel ende wezel mede, leven hier in rust en vrede, zittende, naar hun gemak, huns getween op éénen tak. Onze onsterfelijke voeten moeten in geen slijk meer wroeten, noch geen koude of hitte uitstaan, om den nooddruft na te gaan: spijs, die alle spijzen weerd is, altijd nieuw en nooit verteerd is, spijs, die, ongeëten, voedt, altijd, altijd even goed; spijs, die sterfloos voort doet leven, wordt den vooglen hier gegeven en hun buik met iet verzaad dat daar nooit meer uit en gaat. Hier is ‘t werken afgeropen, ‘t jagen, ‘t stelen end het stropen, al dat ruize of moeite kost, daarvan is men hier verlost. Rusten is ons bezig hou'en, rusten en malkaar aanschouwen en beschouwd zijn en bezien van de beste jonge liên, die studenten, vol van goedheid, vol van eedle grootgemoedheid, die ons eertijds maakten schuw maar die wij beminnen nu; want ze minnen ons en maken dat geen leed ons kan genaken, ziekte, droef- of kwalijkheid, hier in ‘s vogels zaligheid. Al ‘t geluk dat wij genieten komt van hun en komt voor nieten, komt dat t' alle wicht en maat verre weg te boven gaat; zoodat, sichten wij hierboven rusten in onz' Hemelhoven, wij al wierden stom daarvan, noch geen een die ‘t spreken kan, of zijn wonderinge toogen, of zijn hertlijk mededoogen voor ons arrem broedertal, nog geboeid in ‘s werelds dal. Maar, bij overdaad van goedheid, helpen zij onze onbevroedheid, zeggen zij, in onze naam, waar toe wij zijn onbekwaam: - - Broeders, in ‘t gevang der wereld nog aan ‘t leven vastgespereld en gevangen, luistert hier: Laat uw nutteloozen zwier, laat de bosschen en de hagen uwen zin niet meer behagen; keert uw lang bedwellemde oog eindlijk toch eens naar omhoog; wilt hetgeen gij placht te duchten, wilt het sterven niet meer vluchten, vliegt den jager in ‘t gemoet, dat hij u de gunste doet, met zijn tooverroer, te zenden eenig zaad in uwe lenden, zaad des levens, dat de dood zal doen vluchten uit uw schoot. Komt! Wij reeken onze vlerken, komt toch! Wilt niet langer werken, leeft met ons in weelde en vreugd en in altijd jonge jeugd. Laat uw levensdraad verfijnen, laat uw namen verlatijnen, laat een oog van krystalijn uw vernieuwd gezichte zijn. Komt, en laat u weêr verjongen, al het oude zij verdrongen, wascht het morzig aardsche slijk van uw voet gezwindelijk, en, met kloeke verderslagen, rap den lichtweg ingeslagen die de dood voor ingang heeft, maar die leedt waar dat men leeft. - Menschen, tot ons heil geschapen, grijpt ‘t onsterflijkmakend wapen, ‘t zij ons broederen lief of leed, stelt u tot het jagen g'reed: g'hebt de onsterflijkheid in handen, zendt ze hun in de ingewanden! Van den lichaamsvrechte ontdaan, van der dood weêr opgestaan, zendt ze, na kortstondig slapen, hier geheel in ‘t nieuw geschapen. Gij ook, die naar ‘t lieve land, waar gij gingt aan moeders hand, wederom uw stap gaat richten, wilt ons broederen gaan berichten, roept en dwingt ze, uit haag en heg, toogt hun vriendelijk den weg; zegt het hun op alle wijzen: Komt ten voglenparadijzen, waar gij eeuwig leven zult, heel onsterflijk, - opgevuld. - {{gedicht}} </poem> [[Categorie: Vlaemsche dichtoefeningen|Boodschap van de vogels...]] g15em7468obmrzccamu3ooxn07i4dqm 228807 228749 2026-10-25T10:27:00Z Havang(nl) 4330 koppeling aan index 228807 wikitext text/x-wiki <pages index="Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf" from=40 to=49 header=1 /> [[Categorie: Vlaemsche dichtoefeningen|Boodschap van de vogels...]] diwcyagy4te2btuakxzv09qx8sq481k Gezelle/O 't ruischen van het ranke riet 0 9989 228753 32952 2026-10-24T12:13:00Z Havang(nl) 4330 Havang(nl) heeft pagina [[Gezelle/O! 't ruisen van het ranke riet]] hernoemd naar [[Gezelle/O 't ruischen van het ranke riet]] 32952 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = O! 't ruisen van het ranke riet | Schrijver = Guido Gezelle | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Opmerkingen = Uit ''[[Gezelle/Vlaemsche dichtoefeningen|Vlaemsche dichtoefeningen]]'' }} <poem> O! 't ruisen van het ranke riet! o wist ik toch uw droevig lied! wanneer de wind voorbij u voert en buigend uwe halmen roert, gij buigt, ootmoedig nijgend, neer, staat op en buigt ootmoedig weer, en zingt al buigen 't droevig lied, dat ik beminne, o ranke riet! O! 't ruisen van het ranke riet! hoe dikwijls zat ik niet nabij den stillen waterboord, alleen en van geen mens gestoord, en lonkte 't rimpelend water na, en sloeg uw zwakke stafjes ga, en luisterde op het lieve lied, dat gijmij zongt, o ruisend riet! O! 't ruisen van het ranke riet! hoe menig mens aanschouwt u niet en hoort uw' zingend' harmonij, doch luistert nit en gaat voorbij! voorbij alwaar hem 't herte jaagt, voorbij waar klinkend goud hem plaagt; maar uw geluid verstaat hij niet, o mijn beminde ruisend riet! Nochtans, o ruisend ranke riet, uw stem is zo verachtelijk niet! God schiep den stroom, God schiep uw stam, God zeide: "Waait!..." en 't windtje kwam, en 't windje woei, e, wabberde om uw stam, die op en neder klom! God luisterde... en uw droevig lied behaagde God, o ruisend riet! O neen toch, ranke ruisend riet, mijn ziel misacht uw tale niet; mijn ziel, die van den zelven God 't gevoel ontving, op zijn gebod, 't gevoel, dat uw geruis verstaat, wanneer gij op en neder gaat: o neen, o neen toch, ranke riet, mijn ziel misacht uw tale niet! O! 't ruisen van het ranke riet weergalleme in mijn droevig lied, en klagend kome 't voor uw voet, Gij, die ons beiden leven doet! o Gij, die zelf de kranke taal bemint van enen rieten staal, verwerp toch ook mijn klachte niet: ik! arme, kranke, klagend riet! </poem> ''(Dichtoefeningen, 1857)'' [[Categorie: Vlaemsche dichtoefeningen|O! 't ruisen van het ranke riet]] 22ihzpgotf0pva093opmwetx9k9qkwp 228757 228753 2026-10-24T12:25:26Z Havang(nl) 4330 Tekst vervangen door "<pages index="Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf" from=89 to=90 header=1 /> [[Categorie: Vlaemsche dichtoefeningen|O 't ruisen van het ranke riet]]" 228757 wikitext text/x-wiki <pages index="Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf" from=89 to=90 header=1 /> [[Categorie: Vlaemsche dichtoefeningen|O 't ruisen van het ranke riet]] keipd9olyd2yy900fjjcw0zjdv0twwl Gezelle/Pachthofschilderinge 0 9991 228782 127957 2026-10-24T17:01:07Z Havang(nl) 4330 Gekoppeld aan Index. 228782 wikitext text/x-wiki <pages index="Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf" from=109 to=116 header=1 /> [[Categorie: Vlaemsche dichtoefeningen|Pachthofschilderinge]] ji7xz4zalx3i8hi6y69gpo04t6ebddg Gezelle/De waterspegel 0 9992 228815 32954 2026-10-25T10:54:27Z Havang(nl) 4330 gekoppeld aan index 228815 wikitext text/x-wiki <pages index="Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf" from=96 to=98 header=1 /> [[Categorie: Vlaemsche dichtoefeningen|De waterspegel]] ed7dqoxsfiz4cece28z1rhky5awcgr7 Overleg gebruiker:Andries Van den Abeele 3 40645 228759 228742 2026-10-24T12:36:53Z Havang(nl) 4330 /* Scan Dichtoefeningen */ Reactie 228759 wikitext text/x-wiki {{welkom}} [https://nl.wikisource.org/w/index.php?title=Gezelle/Heete_Pootjes&curid=10039&diff=127900&oldid=127837 Dit] was u neem ik aan ook? Hopelijk wil [[gebruiker:‎Vincent Steenberg ]] u zelf even uitleggen waarom uw toevoeging op Heete Pootjes is teruggedraaid. (Ik heb zelf overigens wel een vermoeden.) Groet, [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]] ([[Overleg gebruiker:De Wikischim|overleg]]) 27 aug 2022 17:46 (CEST) == Index maken == Dag Andries, voor het toevoegen van nieuwe teksten is een scan nodig op ''commons'', zie [[Wikisource:MaakIndex]] en de paragraaf Waarom scan en Index? Als je een scan hebt van Vlaamsche Dichtoefeningen, zou dat fijn zijn. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 23 okt 2026 17:45 (CEST) :NB: van Gezelle zijn meerdere dichtbundels nog niet van scans voorzien. Voorbeelden van bundels met scan: [[Index:Gezelle, Laatste verzen (1901).pdf]], waar ik in 2024 de scan heb kunnen toevoegen; maar ik heb toen slechts de reeds aanwezige gedichten gekoppeld aan de Index. Hetzelfde geldt voor [[Gezelle/Rijmsnoer om en om het jaar]] en [[Gezelle/Tijdkrans]]. Het zou fijn zijn als je die resterende gedichten zou proeflezen. proef[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 23 okt 2026 17:49 (CEST) == Scan Dichtoefeningen == Dag Andries, ik heb een scan gevonden van ''Dichtoefeningen'': [https://www.dbnl.org/arch/geze002dich13_01/pag/geze002dich13_01.pdf Gezelle, (Vlaamsche) Dichtoefeningen (1858), editie 1903] . dit is niet de eerste druk, maar als je deze druk geschikt vind voor Vlaamsche dichtoefeningen, kan ik hem op commons zetten en de Index aanmaken. Als alternatief is er ook een scan van deze versie: [https://books.google.nl/books?id=uuO2ba8BTqoC Gezelle, (Vlaamsche) Dichtoefeningen (1858), editie 1878] [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 23 okt 2026 18:16 (CEST) Ik kies voor de versie van 1903. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 24 okt 2026 12:26 (CEST) :Zie [[Index:Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf]] [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 24 okt 2026 14:36 (CEST) j4fj9wu5uzopd32p5xhrr9w1qedr4gs 228817 228759 2026-10-25T11:05:26Z Havang(nl) 4330 /* Scan Dichtoefeningen */ 228817 wikitext text/x-wiki {{welkom}} [https://nl.wikisource.org/w/index.php?title=Gezelle/Heete_Pootjes&curid=10039&diff=127900&oldid=127837 Dit] was u neem ik aan ook? Hopelijk wil [[gebruiker:‎Vincent Steenberg ]] u zelf even uitleggen waarom uw toevoeging op Heete Pootjes is teruggedraaid. (Ik heb zelf overigens wel een vermoeden.) Groet, [[Gebruiker:De Wikischim|De Wikischim]] ([[Overleg gebruiker:De Wikischim|overleg]]) 27 aug 2022 17:46 (CEST) == Index maken == Dag Andries, voor het toevoegen van nieuwe teksten is een scan nodig op ''commons'', zie [[Wikisource:MaakIndex]] en de paragraaf Waarom scan en Index? Als je een scan hebt van Vlaamsche Dichtoefeningen, zou dat fijn zijn. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 23 okt 2026 17:45 (CEST) :NB: van Gezelle zijn meerdere dichtbundels nog niet van scans voorzien. Voorbeelden van bundels met scan: [[Index:Gezelle, Laatste verzen (1901).pdf]], waar ik in 2024 de scan heb kunnen toevoegen; maar ik heb toen slechts de reeds aanwezige gedichten gekoppeld aan de Index. Hetzelfde geldt voor [[Gezelle/Rijmsnoer om en om het jaar]] en [[Gezelle/Tijdkrans]]. Het zou fijn zijn als je die resterende gedichten zou proeflezen. proef[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 23 okt 2026 17:49 (CEST) == Scan Dichtoefeningen == Dag Andries, ik heb een scan gevonden van ''Dichtoefeningen'': [https://www.dbnl.org/arch/geze002dich13_01/pag/geze002dich13_01.pdf Gezelle, (Vlaamsche) Dichtoefeningen (1858), editie 1903] . dit is niet de eerste druk, maar als je deze druk geschikt vind voor Vlaamsche dichtoefeningen, kan ik hem op commons zetten en de Index aanmaken. Als alternatief is er ook een scan van deze versie: [https://books.google.nl/books?id=uuO2ba8BTqoC Gezelle, (Vlaamsche) Dichtoefeningen (1858), editie 1878] [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 23 okt 2026 18:16 (CEST) Ik kies voor de versie van 1903. --[[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 24 okt 2026 12:26 (CEST) :Zie [[Index:Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf]]. Ik heb als onderhoudsactiviteit de bestaande artikelen gekoppeld aan de Index, weer acht pagina's van scan voorzien. Verder laat ik het proeflezen en corrigeren van dit boek aan jou en anderen over. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 24 okt 2026 14:36 (CEST) ig1qg0gd7kt0k4sz8xwej2px6axswh2 Pagina:Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf/197 104 90171 228748 228746 2026-10-24T12:02:57Z Havang(nl) 4330 228748 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Havang(nl)" /></noinclude>{{c|{{larger|INHOUD}}}} {{lijn|5em}} {{r|{{smallker|Bladz.}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Aanmerkingen|Aanmerkingen]]|{{pli|1|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Verantwoordinge|Verantwoordinge]]|{{pli|3|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Prospectus|Prospectus]]|{{pli|9|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Tot de studenten van 't kleen seminarie te Rousselaere|Tot de studenten van 't kleen seminarie te Rousselaere]]|{{pli|11|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Principium a Jesu|Principium a Jesu]]|{{pli|16|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/''Qua est ista''|''Qua est ista'', aan 0.-L.-Vrouwe Onbevlekt Ontvangen]]|{{pli|19|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Aanroepinge|Aanroepinge]]|{{pli|22|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/De Mandelbeke|De Mandelbeke]]|{{pli|24|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Op de kust van Westvlandren|Op de kust van Westvlandren, bij den intrede van pastor Slock]]|{{pli|29|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Boodschap van de vogels en andere opgezette dieren|Boodschap van de vogels en andere opgezette dieren staande in het "Museum" ingericht in 't kleen seminarie te Rousselaere binst het schooljaar 1854-1855]]|{{pli|34|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/De roep des Heeren|De roep des Heeren]]|{{pli|44|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Het Schrijverke|Het Schrijverke (G{{asc|YRINUS}} N{{asc|ATANS}})]]|{{pli|48|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Onze Bewaarengel|Onze Bewaarengel. Aan de Rousselaersche studenten, te Rousselaere vereenigd op den vijftigsten verjaardag van 't kleen seminarie, in 1856]]|{{pli|50|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Aan de eerweerdige Heeren Petrus, Vitalis en Victor Carlier|Aan de eerweerdige Heeren Petrus, Vitalis en Victor C{{asc|ARLIER}}, op des laatsten priesterwijding, 21 wintermaand 1850]]|{{pli|56|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/De vierbake des levens|De vierbake des levens]]|{{pli|63|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Vreugd|Vreugd]]|{{pli|65|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/De blomme|De blomme]]|{{pli|67|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Het weezenkind van Sina|Het weezenkind van Sina]]|{{pli|70|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Aan de eerw. Moeder der Grauwe Zusters te Rousselaere|Aan de eerw. Moeder der Grauwe Zusters te Rousselaere]]|{{pli|72|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Aan de landslieden van Ardoye|Aan de landslieden van Ardoye, bij 't inhalen van pastor N{{sc|eut}}]]|{{pli|74|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Pastor Boone|Pastor B{{asc|OONE}}, Gheluwe, 4 januarij 1855]]|{{pli|78|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/O 't ruischen van het ranke riet|O 't ruischen van het ranke riet]]|{{pli|83|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Schippers terugkomst|Schippers terugkomst]]|{{pli|85|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Excelsior|Excelsior]]|{{pli|86|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/De waterspegel|De waterspegel]]|{{pli|90|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Het vlaamsche woord|Het vlaamsche woord]]|{{pli|93|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Het kindeke en het graf|Het kindeke en het graf]]|{{pli|94|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Vlanderens kroone|Vlanderens kroone]]|{{pli|97|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Aan de leeuwerke in de lucht|Aan de leeuwerke in de lucht]]|{{pli|99|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Pachthofschilderinge|Pachthofschilderinge]]|{{pli|103|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/De wagen der tijd|De wagen der tijd]]|{{pli|111|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Hij rees|Hij rees]]|{{pli|113|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/De berechtinge|De berechtinge]]|{{pli|115|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Op gebroedren!|Op gebroedren!]]|{{pli|124|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/De beltrommel|De beltrommel. Samenspraak tusschen den engel en de bedroefde ziele]]|{{pli|126|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Antwoorde aan een vriend|Antwoorde aan een vriend]]|{{pli|131|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/''Rorate cœli''|''Rorate cœli'']]|{{pli|132|6}}}}<noinclude></noinclude> 9c9mf9a73wnc88u38l5od2vyr2k7na4 228751 228748 2026-10-24T12:07:23Z Havang(nl) 4330 228751 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Havang(nl)" /></noinclude>{{c|{{larger|INHOUD}}}} {{lijn|5em}} {{r|{{smaller|Bladz.}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Aanmerkingen|Aanmerkingen]]|{{pli|1|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Verantwoordinge|Verantwoordinge]]|{{pli|3|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Prospectus|Prospectus]]|{{pli|9|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Tot de studenten van 't kleen seminarie te Rousselaere|Tot de studenten van 't kleen seminarie te Rousselaere]]|{{pli|11|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Principium a Jesu|Principium a Jesu]]|{{pli|16|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/''Qua est ista''|''Qua est ista'', aan 0.-L.-Vrouwe Onbevlekt Ontvangen]]|{{pli|19|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Aanroepinge|Aanroepinge]]|{{pli|22|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/De Mandelbeke|De Mandelbeke]]|{{pli|24|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Op de kust van Westvlandren|Op de kust van Westvlandren, bij den intrede van pastor Slock]]|{{pli|29|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Boodschap van de vogels en andere opgezette dieren|Boodschap van de vogels en andere opgezette dieren staande in het "Museum" ingericht in 't kleen seminarie te Rousselaere binst het schooljaar 1854-1855]]|{{pli|34|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/De roep des Heeren|De roep des Heeren]]|{{pli|44|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Het Schrijverken|Het Schrijverke (G{{asc|YRINUS}} N{{asc|ATANS}})]]|{{pli|48|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Onze Bewaarengel|Onze Bewaarengel. Aan de Rousselaersche studenten, te Rousselaere vereenigd op den vijftigsten verjaardag van 't kleen seminarie, in 1856]]|{{pli|50|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Aan de eerweerdige Heeren Petrus, Vitalis en Victor Carlier|Aan de eerweerdige Heeren Petrus, Vitalis en Victor C{{asc|ARLIER}}, op des laatsten priesterwijding, 21 wintermaand 1850]]|{{pli|56|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/De vierbake des levens|De vierbake des levens]]|{{pli|63|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Vreugd|Vreugd]]|{{pli|65|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/De blomme|De blomme]]|{{pli|67|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Het weezenkind van Sina|Het weezenkind van Sina]]|{{pli|70|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Aan de eerw. Moeder der Grauwe Zusters te Rousselaere|Aan de eerw. Moeder der Grauwe Zusters te Rousselaere]]|{{pli|72|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Aan de landslieden van Ardoye|Aan de landslieden van Ardoye, bij 't inhalen van pastor N{{sc|eut}}]]|{{pli|74|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Pastor Boone|Pastor B{{asc|OONE}}, Gheluwe, 4 januarij 1855]]|{{pli|78|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/O 't ruischen van het ranke riet|O 't ruischen van het ranke riet]]|{{pli|83|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Schippers terugkomst|Schippers terugkomst]]|{{pli|85|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Excelsior|Excelsior]]|{{pli|86|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/De waterspegel|De waterspegel]]|{{pli|90|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Het vlaamsche woord|Het vlaamsche woord]]|{{pli|93|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Het kindeke en het graf|Het kindeke en het graf]]|{{pli|94|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Vlanderens kroone|Vlanderens kroone]]|{{pli|97|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Aan de leeuwerke in de lucht|Aan de leeuwerke in de lucht]]|{{pli|99|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Pachthofschilderinge|Pachthofschilderinge]]|{{pli|103|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/De wagen der tijd|De wagen der tijd]]|{{pli|111|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Hij rees|Hij rees]]|{{pli|113|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/De berechtinge|De berechtinge]]|{{pli|115|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Op gebroedren!|Op gebroedren!]]|{{pli|124|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/De beltrommel|De beltrommel. Samenspraak tusschen den engel en de bedroefde ziele]]|{{pli|126|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Antwoorde aan een vriend|Antwoorde aan een vriend]]|{{pli|131|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/''Rorate cœli''|''Rorate cœli'']]|{{pli|132|6}}}}<noinclude></noinclude> 6dnln4kvb3raso9ghl60dwrx2072t34 228773 228751 2026-10-24T13:54:06Z Havang(nl) 4330 228773 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Havang(nl)" /></noinclude>{{c|{{larger|INHOUD}}}} {{lijn|5em}} {{r|{{smaller|Bladz.}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Aanmerkingen|Aanmerkingen]]|{{pli|1|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Verantwoordinge|Verantwoordinge]]|{{pli|3|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Prospectus|Prospectus]]|{{pli|9|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Tot de studenten van 't kleen seminarie te Rousselaere|Tot de studenten van 't kleen seminarie te Rousselaere]]|{{pli|11|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Principium a Jesu|Principium a Jesu]]|{{pli|16|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/''Qua est ista''|''Qua est ista'', aan 0.-L.-Vrouwe Onbevlekt Ontvangen]]|{{pli|19|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Aanroepinge|Aanroepinge]]|{{pli|22|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/De Mandelbeke|De Mandelbeke]]|{{pli|24|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Op de kust van Westvlandren|Op de kust van Westvlandren, bij den intrede van pastor Slock]]|{{pli|29|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Boodschap van de vogels en andere opgezette dieren|Boodschap van de vogels en andere opgezette dieren staande in het "Museum" ingericht in 't kleen seminarie te Rousselaere binst het schooljaar 1854-1855]]|{{pli|34|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/De roep des Heeren|De roep des Heeren]]|{{pli|44|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Het Schrijverken|Het Schrijverke (G{{asc|YRINUS}} N{{asc|ATANS}})]]|{{pli|48|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Onze Bewaarengel|Onze Bewaarengel. Aan de Rousselaersche studenten, te Rousselaere vereenigd op den vijftigsten verjaardag van 't kleen seminarie, in 1856]]|{{pli|50|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Aan de eerweerdige Heeren Petrus, Vitalis en Victor Carlier|Aan de eerweerdige Heeren Petrus, Vitalis en Victor C{{asc|ARLIER}}, op des laatsten priesterwijding, 21 wintermaand 1850]]|{{pli|56|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/De vierbake des levens|De vierbake des levens]]|{{pli|63|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Vreugd|Vreugd]]|{{pli|65|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/De blomme|De blomme]]|{{pli|67|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Het weezenkind van Sina|Het weezenkind van Sina]]|{{pli|70|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Aan de eerw. Moeder der Grauwe Zusters te Rousselaere|Aan de eerw. Moeder der Grauwe Zusters te Rousselaere]]|{{pli|72|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Aan de landslieden van Ardoye|Aan de landslieden van Ardoye, bij 't inhalen van pastor N{{sc|eut}}]]|{{pli|74|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Pastor Boone|Pastor B{{asc|OONE}}, Gheluwe, 4 januarij 1855]]|{{pli|78|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/O 't ruischen van het ranke riet|O 't ruischen van het ranke riet]]|{{pli|83|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Schippers terugkomst|Schippers terugkomst]]|{{pli|85|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Excelsior (Dichtoefeningen)|Excelsior]]|{{pli|86|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/De waterspegel|De waterspegel]]|{{pli|90|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Het vlaamsche woord|Het vlaamsche woord]]|{{pli|93|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Het kindeke en het graf|Het kindeke en het graf]]|{{pli|94|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Vlanderens kroone|Vlanderens kroone]]|{{pli|97|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Aan de leeuwerke in de lucht|Aan de leeuwerke in de lucht]]|{{pli|99|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Pachthofschilderinge|Pachthofschilderinge]]|{{pli|103|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/De wagen der tijd|De wagen der tijd]]|{{pli|111|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Hij rees|Hij rees]]|{{pli|113|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/De berechtinge|De berechtinge]]|{{pli|115|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Op gebroedren!|Op gebroedren!]]|{{pli|124|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/De beltrommel|De beltrommel. Samenspraak tusschen den engel en de bedroefde ziele]]|{{pli|126|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Antwoorde aan een vriend|Antwoorde aan een vriend]]|{{pli|131|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/''Rorate cœli''|''Rorate cœli'']]|{{pli|132|6}}}}<noinclude></noinclude> 7tzf1lw10zh9acguyvv9vy42v3logle Pagina:Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf/198 104 90172 228758 228747 2026-10-24T12:34:15Z Havang(nl) 4330 228758 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Havang(nl)" /></noinclude><noinclude>{{r|{{smaller|Bladz.}}}}</noinclude> {{dotlist||[[Gezelle/Bruiloftlied|Bruiloftlied]]|{{pli|134|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Mondamin|Mondamin. Amerikaansch verdichtsel over den oorsprong van het maïs ofte het Indisch kooren.]]|{{pli|138|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/De kloostermaagd|De kloostermaagd]]|{{pli|148|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Het stoomgevaarte|Het stoomgevaarte]]|{{pli|149|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/De averulle en de blomme|De averulle en de blomme ]]|{{pli|157|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Binst het stille van den nacht|Binst het stille van den nacht]]|{{pli|159|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Brief aan de medeonderwijzers in de katholijke zondagscholen|Brief aan de medeonderwijzers in de katholijke zondagscholen]]|{{pli|165|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Aan Maria voor mijne zieke moeder|Aan Maria voor mijne zieke moeder]]|{{pli|169|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/Tehuiskomst na de priesterwijding|Tehuiskomst na de priesterwijding]]|{{pli|171|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/''Audite cœli quæ loquor''|''Audite cœli quæ loquor'']]|{{pli|173|6}}}} {{dotlist||[[Gezelle/''Cantemus Domino gloriose''|''Cantemus Domino gloriose'']]|{{pli|179|6}}}} {{lijn|5em}}<noinclude></noinclude> sqf06975p2pm499cd6u40tlkj6qb58y Gezelle/Boodschap van de vogels... 0 90173 228750 2026-10-24T12:05:23Z Havang(nl) 4330 Havang(nl) heeft pagina [[Gezelle/Boodschap van de vogels...]] hernoemd naar [[Gezelle/Boodschap van de vogels en andere opgezette dieren]] 228750 wikitext text/x-wiki #DOORVERWIJZING [[Gezelle/Boodschap van de vogels en andere opgezette dieren]] el9pl2q3ylpp8pnv8zzlorngpun0so3 Gezelle/O! 't ruisen van het ranke riet 0 90174 228754 2026-10-24T12:13:00Z Havang(nl) 4330 Havang(nl) heeft pagina [[Gezelle/O! 't ruisen van het ranke riet]] hernoemd naar [[Gezelle/O 't ruischen van het ranke riet]] 228754 wikitext text/x-wiki #DOORVERWIJZING [[Gezelle/O 't ruischen van het ranke riet]] qumm8j49bx64tx7cxtrk0wzl5b0p9mr Pagina:Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf/89 104 90175 228755 2026-10-24T12:20:45Z Havang(nl) 4330 /* Wikisource:Niet proefgelezen */ Nieuwe pagina aangemaakt met '{{c|{{larger|0 'T RUISCHEN VAN HET RANKE RIET}}}} {{r|{{smaller|Ilap& goóaV JV áovaxfja<br>{{sc|Hom. Il. xviii}}, 576.}}}} {{gedicht|begin=stanza|end=follow| 0 ! 't ruischen van het ranke riet ! o wist ik toch uw droevig lied ! wanneer de wind voorbij u voert en buigend uwe halmen roert, gij buigt, ootmoedig nijgend, neêr, staat op en buigt ootmoedig weêr, en zingt al buigen 't droevig lied, dat ik beminne, o ranke riet ! 0 ! '… 228755 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Havang(nl)" /></noinclude>{{c|{{larger|0 'T RUISCHEN VAN HET RANKE RIET}}}} {{r|{{smaller|Ilap& goóaV JV áovaxfja<br>{{sc|Hom. Il. xviii}}, 576.}}}} {{gedicht|begin=stanza|end=follow| 0 ! 't ruischen van het ranke riet ! o wist ik toch uw droevig lied ! wanneer de wind voorbij u voert en buigend uwe halmen roert, gij buigt, ootmoedig nijgend, neêr, staat op en buigt ootmoedig weêr, en zingt al buigen 't droevig lied, dat ik beminne, o ranke riet ! 0 ! 't ruischen van het ranke riet ! hoe dikwijls dikwijls zat ik niet nabij den stillen waterboord, alleen en van geen mensch gestoord, en lonkte 't rimplend water na, en sloeg uw zwakke stafjes ga, en luisterde op het lieve lied, dat gij mij zongt, o ruischend riet! 0 ! 't ruischen van het ranke riet ! hoe menig mensch aanschouwt u niet en hoort uw' zingend' harmonij, doch luistert niet en gaat voorbij !}}<noinclude></noinclude> q3qsr68ra64nslu76p23ohefeisi9ay 228808 228755 2026-10-25T10:35:22Z Havang(nl) 4330 /* Proefgelezen */ 228808 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" /></noinclude>{{c|{{larger|0 'T RUISCHEN VAN HET RANKE RIET}}}} {{r|{{smaller|Παρὰ ῥοδανὸν δονακῆα<br>{{sc|Hom. Il. xviii}}, 576.{{gap|1em}}}}}} {{gedicht|begin=stanza|end=follow| 0 ! 't ruischen van het ranke riet ! o wist ik toch uw droevig lied ! wanneer de wind voorbij u voert en buigend uwe halmen roert, gij buigt, ootmoedig nijgend, neêr, staat op en buigt ootmoedig weêr, en zingt al buigen 't droevig lied, dat ik beminne, o ranke riet ! 0 ! 't ruischen van het ranke riet ! hoe dikwijls dikwijls zat ik niet nabij den stillen waterboord, alleen en van geen mensch gestoord, en lonkte 't rimplend water na, en sloeg uw zwakke stafjes ga, en luisterde op het lieve lied, dat gij mij zongt, o ruischend riet! 0 ! 't ruischen van het ranke riet ! hoe menig mensch aanschouwt u niet en hoort uw' zingend' harmonij, doch luistert niet en gaat voorbij !}}<noinclude></noinclude> 4eo0bbauv5zta7lfadpbu7dk36r7i8s Pagina:Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf/90 104 90176 228756 2026-10-24T12:22:58Z Havang(nl) 4330 /* Wikisource:Niet proefgelezen */ Nieuwe pagina aangemaakt met '{{gedicht|start=follow|end=stanza| voorbij alwaar hem 't herte jaagt, voorbij waar klinkend goud hem plaagt; maar uw geluid verstaat hij niet, o mijn beminde ruischend riet ! Nochtans, o ruischend ranke riet, uw stem is zoo verachtlijk niet ! God schiep den stroom, God schiep uw stam, God zeide : "Waait ! ... " en 't windtje kwam, en 't windtje woei, en wabberde om uw stam, die op en neder klom ; God luisterde ... en uw droevig l… 228756 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Havang(nl)" />{{c|84}}</noinclude>{{gedicht|start=follow|end=stanza| voorbij alwaar hem 't herte jaagt, voorbij waar klinkend goud hem plaagt; maar uw geluid verstaat hij niet, o mijn beminde ruischend riet ! Nochtans, o ruischend ranke riet, uw stem is zoo verachtlijk niet ! God schiep den stroom, God schiep uw stam, God zeide : "Waait ! ... " en 't windtje kwam, en 't windtje woei, en wabberde om uw stam, die op en neder klom ; God luisterde ... en uw droevig lied behaagde God, o ruischend riet! O neen toch, ranke ruischend riet, mijn ziel misacht uw tale niet ; mijn ziel, die van den zelven God 't gevoel ontving, op zijn gebod, 't gevoel dat uw geruisch verstaat, wanneer gij op en neder gaat : o neen, o neen toch, ranke riet, mijn ziel misacht uw tale niet ! O ! 't ruischen van het ranke riet weêrgalleme in mijn droevig lied, en klagend kome 't voor uw voet, Gij, die ons beiden leven doet ! o Gij, die zelf de kranke taal bemint van eenen ri eten staal, verwerp toch ook mijn klachte niet : ik ! arme, kranke, klagend riet !}} {{lijn|5em}}<noinclude></noinclude> b3qa81mhvr3lloroeujkay8m2x2w9qg 228809 228756 2026-10-25T10:35:33Z Havang(nl) 4330 /* Proefgelezen */ 228809 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|84}}</noinclude>{{gedicht|start=follow|end=stanza| voorbij alwaar hem 't herte jaagt, voorbij waar klinkend goud hem plaagt; maar uw geluid verstaat hij niet, o mijn beminde ruischend riet ! Nochtans, o ruischend ranke riet, uw stem is zoo verachtlijk niet ! God schiep den stroom, God schiep uw stam, God zeide : "Waait ! ... " en 't windtje kwam, en 't windtje woei, en wabberde om uw stam, die op en neder klom ; God luisterde ... en uw droevig lied behaagde God, o ruischend riet! O neen toch, ranke ruischend riet, mijn ziel misacht uw tale niet ; mijn ziel, die van den zelven God 't gevoel ontving, op zijn gebod, 't gevoel dat uw geruisch verstaat, wanneer gij op en neder gaat : o neen, o neen toch, ranke riet, mijn ziel misacht uw tale niet ! O ! 't ruischen van het ranke riet weêrgalleme in mijn droevig lied, en klagend kome 't voor uw voet, Gij, die ons beiden leven doet ! o Gij, die zelf de kranke taal bemint van eenen ri eten staal, verwerp toch ook mijn klachte niet : ik ! arme, kranke, klagend riet !}} {{lijn|5em}}<noinclude></noinclude> dqibw8gqtxdrt6bhyfe4ud61p6gomr2 Pagina:Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf/137 104 90177 228760 2026-10-24T12:46:20Z Havang(nl) 4330 /* Proefgelezen */ 228760 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" /></noinclude>{{c|{{larger|ANTWOORDE AAN EEN VRIEND}}}} {{lijn|5em}} {{gedicht| Nooit en streelde er mijne wangen :traan zoo dierbaar en zoo lief als die ik heb opgevangen :in de plooien van Uw brief, zoenend hem zoo menigwerven :eer dat ik nog tenden was, vreezende eerder hem te derven :hoe ik snel- en snelder las. Ja, een kind dat blijve uw herte, :schoon al 't ander manlijk zij, ende, vriend in vreugd en smerte, :heb ik u, zoo hebt ge mij. Hebbe God ons boven a ll en, :hebbe Jezus ons getween! Laat al 't andre, moet het, vallen, :'t valle ! Jesus blijve alleen !}} {{lijn|5em}}<noinclude></noinclude> 30s7rj722dh309pzgl76s12rs7ccgu1 Pagina:Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf/9 104 90178 228762 2026-10-24T12:55:15Z Havang(nl) 4330 /* Proefgelezen */ 228762 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|3}}</noinclude><section begin="s1"/><br> De woorden die in ''cursif'' staan, zijn Americaansche namen van persoonen of zaken; dus, ''Nokomis'' is ''Hiawada's'' grootmoeder; ''I-a goe'' een van zijne vijanden, ''Wampom'' zijn eene soort van kleene blinkende zeeschelpkes of kinkankhoorens, die de wilden voor geld gebruiken, en, op eenen draad gesteken, om hunnen hals hangen. De andere woorden legt de text zelve uit, zoo b. v. ''Bena'' is de phesant; ''Ad-ji-do-mo'', het eekhoorntje, enz. {{lijn|5em}} <section end="s1"/> <section begin="s2"/><br> {{c|{{larger|{{sp|''VERANTWOORDINGE''}}}}}} "Intusschen heeft de Poëzie der middeleeuwen beelden en zangen geschapen, die tot heden onovertroffen zijn..." Aldus de zeer geleerde en zeer christelijke heer ridder J.A. Alberdingk-Thijm van Amsterdam, een van die ware letterkundigen en verdienstige geleerden, die met onzen David, Bormans en anderen, zo weinig van zijnen kostelijken arbeid en tijd spaart, om te bewijzen dat onze letterkunde hoger opklimt dan 1830, en dat vlaamsche lettergeleerdheid in iets anders bestaat, dan een deel romantische woorden en redens wijs te zijn. De zulken moeten wij dank wijten, dat onze oude dichters en prosaschrijvers al langs om meer toegankelijk worden voor iedereen, en dat de gewillige leerling voortaan bij oude en goede meesters kan om raad en lesse gaan. Sommige hedendaagsche schrijvers hebben alreê beproefd, middeleeuwsche lettergewrochten na te maken, even als men oud snij- of drijfwerk pleegt te doen: zoo heeft de heer Alberdingk-Thijm o.a. zijne "''Karolingische verhalen''" uitgegeven, waarvan hier een staal:<section end="s2"/><noinclude></noinclude> fnirsf5d9rctyn4ecsgnywpukp2wt3c Pagina:Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf/10 104 90179 228763 2026-10-24T12:58:50Z Havang(nl) 4330 /* Proefgelezen */ 228763 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|4}}</noinclude><nowiki /> "Op zekeren avond lag Carel in zijnen eersten slaap tot Ingelheim op den Rijn. De landen daar kwamen hem, den keizer en koning, alle in eigendom toe. Gij zult hier wonderen hooren en waarheid er bij. 't Volk, daar te Inglem, weet er nog wel van te spreken, wat den koning overkwam. Hij lag en sliep dan, en was voornemens, tot staving van zijn glorie, des anderen daags met gekroonden hoofde hof te houden: maar in zijn slaap kwam een heilige engel tot hem en riep zijnen naam; zoo dat de koning ontwaakte, op de lieflijke stemme," enz. Ook de heer Dautzenberg, uit Elsene-Brussel, zingt ons nu en dan zulk een allerliefelijkste oud-nieuw sprookske toe, b.v. dit van {{gedicht|start=stanza|end=follow| '''SEDIGHEIT ENDE LEDIGHEIT''' {{lijn|5em}} Daer quamp eens deur dat velt ghegaen :Een oude vrolicke droomer, Hi sach dat graen al gulden staen, ::Het was wel in den somer. Veel airen boghen loch ende swaer ::Ter aerden metten stenghel, Anderen schoten hoogh ende claer ::Boven dat airen ghemenghel. De droomer was voorwaer niet dom, ::Hi woogh dat logghe coren, Ende twi dat andere hoogher clom, ::Dat wist hi op te sporen.}}<noinclude></noinclude> 7zw3jxn8spjukro8nwhb3kirrt70kh5 Pagina:Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf/11 104 90180 228764 2026-10-24T13:01:55Z Havang(nl) 4330 /* Proefgelezen */ 228764 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|5}}</noinclude>{{gedicht|start=follow|end=stanza| "Alt leeghe groeit in ydelheit, ::Wat ydel is, is ledigh, Die conde, deughet ende beleit ::Syn nederigh ende sedigh. Dat ghesonde verstand, dat swaere graen, ::Die en houden niet van pralen, Terwile die leegheit ende de waen ::In allen lande stralen."<ref> Zie ''Volks-almanak voor nederl. Katholieken,'' dr. J. A. Alberdingk-Thijm, Amsterd. v. Langenhuysen.</ref>}} Zelfs een vreemdeling, Mr. Hoffmann v. Fallersleben, bracht over tijd zijn geleerde vlaamsche vrienden twee-drie liedekens meê, van hem gemaakt, en die er toch zoo vlaamsch en zoo oud uit zien, dat er geleerden zelf aan bedrogen waren; hier volgt een van die aardige "Loverkens", zoo heeten ze: {{gedicht|start=stanza|end=follow| Hoe stont het wide wilde wout In loverkens so groen en stout! Hoe loeghen al de bloemekijn So minlic bi het sonneschijn En ene nacht, het is ghedaen: Een rym, en alles is verghaen. Toch comt de lieve Meientijd Die alles wederom verblijt, De Voghelkens met soet gechal Die singhen over berch en dal En al de bloemkens waken op En strecken wt, haer arm en kop.}}<noinclude></noinclude> t2r0dwupq62tfdefvh9shvve4lxt16y Pagina:Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf/12 104 90181 228765 2026-10-24T13:05:51Z Havang(nl) 4330 /* Proefgelezen */ 228765 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|6}}</noinclude>{{gedicht|start=follow|end=stanza| Ic was so jonc, een bloeijend rijs, Nu ben ic out, mijn hooft is grijs, Geen lentelust in 't herte mijn... Voor my salt altoos winter sijn... Den Mei maect jonc en velt en wout, En ic moet altoos bliven out.<ref>Z. de ''Dietsche Warande,'' dr. J. A. Alberdingk-Thijm, Amsterd. v. Langenhuysen.</ref>}} Nu, daar is geen Vlaming, die dat leest, en niet zegt: zoo spreekt men 't onzent! In der daad, wij, die hier naast aan de zee liggen, hebben onze oude tale bewaard: "...Nogthans, zegt Dr Snellaart: bestaat eene gewestelijke spraak welke men niet verwaarloozen kan, als die den sleutel geeft tot vele, anders moeijelijk op te lossene verschijnselen, in onze middeleeuwsche letterkunde, en van eene thans nog geëerbiedigde onderscheiding tusschen uitspraak en schrijfwijze — ik bedoel het Westvlaamsch. Zeker is het dat, zoo de literatuer van na de grote taalomwenteling in de XII{{sup|e}} eeuw niet al in Westvlaanderen eerst gebloeid hebbe, de tongval van dit gewest althans grootendeels voor regel in het schrijven diende. Door de nabijheid aan de zee bloeiden Brugge, Sluis en Damme zeer vroeg, en de taal moest met de betere beschaving aldaar gelijken voet houden. Ook is het buiten kijf dat het Westvlaamsch zachter is dan het Oostvlaamsch, het Hollandsch en het Brabantsch."<ref>''Belgisch Museum,'' 8ste d., bl. 159.</ref> Van Maerlant is voor ons geen oud boek, noch ''Kiliaens Etymologicon'' ook niet, vele woorden die daar als ''Vetus flandricum,'' d.i. oud vl. geboekt staan, hooren wij dagelijks, en 't valt ons aardig op, als wij, bij door-end-door geleerde uitleggers van oude gedichten, lange en verkeerde noten<noinclude></noinclude> kwfllfd8tgfec8k8h265ss1g0z6c4e7 Pagina:Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf/13 104 90182 228766 2026-10-24T13:08:53Z Havang(nl) 4330 /* Proefgelezen */ 228766 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|7}}</noinclude>vinden, op een woord, daar wij, van kindsbeen af, meê gespeeld hebben. Indien nu de oude letterkundige voortbrengsels uitgegeven en, ja, nagemaakt worden om ''iets,'' 't is toch wel om den hedendaagsche stijl er aan te toetsen en te verbeteren, dien stijl, die ''zoodanig'' naar 't Fransch en naar 't Hoogduitsch smaakt, ''zoo weinig'' naar 't voorouderlijke Vlaamsch; en, bij aldien nu in Vlanderen, en wel meest in Westvlanderen, de taal dier oude gewrochten met de ''zuivere'' volkstaal een en de zelve is, behoort men dan niet tweemaal na te denken, eer men eigen-vlaamsch voor ''Archaïsme'' of ''Provincialisme'' afroept? Natuurlijk zal een Vlaming geen ruw en ongezuiverd Vlaamsch gaan schrijven, zoo als hij 't op straat hoort; even zoo min zou hij met ongemeulend kooren durven naar de mart gaan; zoo schrijft hij niet "ten è chee waa", maar "'t en is geen waar"; niet "mettak weg was kwaempi", maar '"met dat ik weg was kwam hij"; "nimendolle" niet, maar "niet med-allen". Waarom zou nu een schrijver of dichter ''moeten'' zeggen: "vaak" voor "dikwijls", "ettelijke" voor "sommige", "regtvaardig" voor "regtveerdig"? Als "ik heb van doen" beter van de lippen wil, waarom uitkomen met "het schort mij aan" of "ik ontbere"? Waarom is "de van honger en gebrek stervende grijzaard" beter als "de stok oude man, die van honger en gebrek om sterven ligt"? Zoo willen 't nochtans sommige, en zoo worden onze jongens geleerd dat hun eigen Vlaamsch geen Vlaamsch is, en ze moeten in der daad, in plaats van eene, twee vreemde talen leeren, te weten: Fransch en Vlaamsch. Wel hoe! Een woord of een zegwijze is Grieksch, Latijn, Hoogduitsch, Engelsch, Yslandsch, Deensch, Zweedsch, Fransch zelve, en 't en zou geen Vlaamsch mogen zijn, enkel om dat het in zulk of zulken woordenboek niet meer<noinclude></noinclude> 0jsp19vgkq9h8c2n6emd9le2qrclqpl Pagina:Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf/14 104 90183 228767 2026-10-24T13:12:07Z Havang(nl) 4330 /* Proefgelezen */ 228767 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|8}}</noinclude>staat! Is een schilderij van Memmelinck's of Ruben's niet meer, om dat ze Mr. A. of Mr. B. in zijn kataloge vergeten heeft? Op dien grond hebbe ik dan gesteund, in mijne Dichtoefeningen: — dat de volkstaal, die, bij ons toch, zoo nabij de oude taal gebleven is, in eeniger mate, mag en moet gebruikt worden. Daarin hebbe ik anderen met mij, b.v. Dr. Snellaert: "het behoorde voor ons, Nederlanders, eene wet te zijn, zegt hij, dat elk gewest, elke gemeente van ons land, het zijne bijbracht tot beschaving en verrijking der moedertaal. Alle vrijheid heeft hare perken; doch waar die perken moeten staan weet men niet, en 't gezond verstand alleen kan daaromtrent beslissen. Het ware eene doodende dwingelandij indien aan enkele gewesten het regt wierde toegekend, alleen datgene wat hun eigen is voor bruikbaar in geschrift, of in deftige kringen te doen aannemen"<ref>''Belgisch Museum,'' 8ste d., bl. 156.</ref>. Dat gaat vast, in zonderheid als het op dichten aankomt, en hier in kan ik mij beroepen op ''den'' dichter Bilderdijk. Hij aanziet het voor eene schoonheid, dat eene taal dialctformen hebbe; zoo had er de Grieksche, zoo heeft er de Italiaansche, zoo heefter de taal van Bilderdijk, onze taal, en daar komt hij met raad en daad voor uit. Dus vindt men in zijne werken: kleen en klein, ik koste en ik kon, leugen en logen, bloem en blom, oest en oogst, in 't gemoet komen en te gemoet komen, enz... zelfs waar het op geen rijmen aankomt. In hoedaniger mate nu die vrijheid eenen schrijver, in hoedaniger zij een dichter kan toegestaan worden, heeft nog niemand op hem genomen te bepalen, en zal met tijd en jaren, door oefening en gebruik moeten klaar komen en te weten zijn.<noinclude></noinclude> rbvkc9i8rmvr1smfz6fezxryc40ji2w Pagina:Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf/54 104 90184 228769 2026-10-24T13:43:31Z Havang(nl) 4330 /* Proefgelezen */ 228769 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" /></noinclude>{{c|{{larger|HET SCHRIJVERKE}}<br>(GYRINUS NATANS)}} {{lijn|5em}} {{gedicht|start=stanza|end=follow| O Krinklende winklende waterding ::met ‘t zwarte kabotseken aan, wat zien ik toch geren uw kopke flink ::al schrijven op ‘t waterke gaan! Gij leeft en gij roert en gij loopt zo snel, ::al zie ‘k u noch arrem noch been; gij wendt en gij weet uwen weg zo wel, ::al zie ‘k u geen ooge, geen één. Wat waart, of wat zijt, of wat zult gij zijn? ::Verklaar het en zeg het mij, toe! Wat zijt gij toch, blinkende knopke fijn, ::dat nimmer van schrijven zijt moe? Gij loopt over ‘t spegelend water klaar, ::en ‘t water niet meer en verroert dan of het een gladdige windtje waar, ::dat stille over ‘t waterke voert. o Schrijverkes, schrijverkes, zegt mij dan, — ::met twintigen zijt gij en meer, en is er geen een die ‘t mij zeggen kan: — : Wat schrijft en wat schrijft gij zo zeer? Gij schrijft, en ‘t en staat in het water niet,}}<noinclude></noinclude> btpgtcw0cdgidb3rzs0ktd8h5f0e85l Pagina:Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf/55 104 90185 228770 2026-10-24T13:44:59Z Havang(nl) 4330 /* Proefgelezen */ 228770 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" /></noinclude>{{gedicht|start=follow|end=stanza| ::gij schrijft, en ‘t is uit en ‘t is weg; geen christen en weet er wat dat bediedt: ::och, schrijverke, zeg het mij, zeg! Zijn ‘t visselkes daar ge van schrijven moet? ::Zijn ‘t kruidekes daar ge van schrijft? Zijn ‘t keikes of bladtjes of blomkes zoet, ::of ‘t water, waarop dat ge drijft? Zijn ‘t vogelkes, kwietlende klachtgepiep, ::of is ‘et het blauwe gewelf, dat onder en boven u blinkt, zoo diep, ::of is het u, schrijverken zelf? En t krinklende winklende waterding, ::met ‘t zwarte kapoteken aan, het stelde en het rechtte zijne oorkes flink, ::en ‘t bleef daar een stondeke staan: "Wij schrijven," zoo sprak het, "al krinklen af ::het gene onze Meester, weleer, ons makend en leerend, te schrijven gaf, ::één lesse, niet min nochte meer; wij schrijven, en kunt gij die lesse toch ::niet lezen, en zijt gij zo bot? Wij schrijven, herschrijven en schrijven nog, ::den heiligen Name van God!"}} {{lijn|5em}}<noinclude></noinclude> pyw7525h8t25lqm50m5u595dc5mnvtq Pagina:Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf/109 104 90186 228774 2026-10-24T16:45:25Z Havang(nl) 4330 /* Proefgelezen */ 228774 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" /></noinclude>{{c|{{larger|PACHTHOFSCHILDERINGE}}}} {{lijn|5em}} {{gedicht|start=stanza|end=stanza| Eens dat ik gezeten was neven onzen koorentas, baaklende in de zomerstrale, vrij van hert- en zielenkwale, en, bij 't vallen van den dag, rustend ende peizend lag, eerder als ik 't ha vernomen waren daar de hoenders komen linken, lonken, schuw en schouw, of ik ze verjagen zou. Neen, 't is goed," zoo sprak een hinne, of, is 't ik die 't zoo verzinne, 't gone dat die hinne dei 't was als of ze sprak en zei : Neen, 't is goed, hij ligt en slapen: laat ons nu al 't graan oprapen, ende kezen, met der spoed, binst dat hij zijn tukske doet." Zonder langer te beramen, daarop kwamen ze al te samen}}<noinclude></noinclude> 2nymf97fzb85hvcnxz0qlqu36vd37zy Pagina:Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf/110 104 90187 228775 2026-10-24T16:48:15Z Havang(nl) 4330 /* Proefgelezen */ 228775 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|104}}</noinclude>{{gedicht|start=follow|end=follow| bij, en bij der, en zóó bij, dat ze zaten rondom mij; 't gone mij al wonder vaarde, want ik mij in slaap gebaarde en, met loozen oogenpink, zag al wat er ommeging. Neen, 'k en sliep niet; en, al had ik vast geslapen, zeker dat ik, om 't ontwekken even rad, geen gerucht te kort en had. Hoe zij raasden, hoe zij tierden! Hoe zij hoendersmesdag vierden! Hoe zij stoven op en neêr, gaven ende kregen weêr! Dichten dat, in Vlaamscher tale, ik? Vader Maerlant dichtte 't kwalijk, schoon of hij geen wale en was en zeer wel ter talen was. Kiekskes, nauwlijks uit de schale, hadden ook al élk hun tale, wrochten ook al even goed met den bek en met den voet, want zij liepen weg al piepen en zij kropen weêr al kriepen: "kriep!" in moeders pluimen rok, die van blijdschap klokte: "klok!" Ach! het moederlijk beminnen! Zoetjes streelde zij 't naar binnen, zoo daar een van heel den hoop kijkend uit heur vlerke kroop. Ach ! en 't mochte mij geschieden 't eigen schouwspel af te spieden dat Heer Jesus zelve zag,}}<noinclude></noinclude> 95963zmxnl5mx9ud71j10fog1xw9uv4 Pagina:Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf/111 104 90188 228776 2026-10-24T16:50:12Z Havang(nl) 4330 /* Proefgelezen */ 228776 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|105}}</noinclude>{{gedicht|start=follow|end=follow| als Hij miek zijn rouwbeklag op de goddelooze stede en op al mijn zonden mede! — 'k Zat en peisde 't zoet gespeis eens, en nog, en nog een reis, toen daar, op hun bloote voeten, recht lijk die ter beêvaart moeten, plakkende op hun trage vaart, met hun teenen innewaard, met hun steert, die altijd wikkelt, kwamen achtereen gewrikkeld de anden. — Al in eenen schal, kwaakte en kweekte 't overal: 't wierd geknoterd, 't wierd gekneuterd, 't wierd geslobberd, 't wierd geteuterd, "Dievige!" op malkaar geschreeuwd. "Foei," geblazen, "Heê!" gegeeuwd: waar het kinderfooie of waschte is, en dus menig tonge onvaste is, zou 't niet erger gaan. — 't Geschal hoorde schelf en schure en stal, hoorden greppe en gracht en goten, hoorden ganze- en duivekoten, hoorde 't lieve duiveslag, waar toen menig duive lag in heur blauwe zijden kleêren, warrem t' houden en te keeren, wat zij, moeder van een ei, hopend op het nesthooi lei. Uit! daar komen ze al, gekletterd komen ze op hun vlerken: 't kettert heinde en verre, en 't hemelsblauw vliegt van vlugge vleren grauw.}}<noinclude></noinclude> 5d5ne1fearoe062a19uw2dlpodba8tl Pagina:Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf/112 104 90189 228777 2026-10-24T16:51:39Z Havang(nl) 4330 /* Proefgelezen */ 228777 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|10ó}}</noinclude>{{gedicht|start=follow|end=follow| Driemaal weg, zoo vliegen ze, ende driemaal weêr, zoo ruischt de bende rap voorbij, tot waar ze kan vinden om te beeten: dan, hoort: hun zachte schachten piepen, en, als of hun vlerken sliepen op de lijze lijze vaart, slieren ze al omleegewaard, en... eer dat hun roode pootjes grond genaken, vliegen strootjes, kafjes, stofj es, volle en werk weg, van onder hunne vlerk, en ... ze naken grond. — Ze kronklen ronklende om end omme, donklen roekeloerend hals en kop te over de ooren in den krop; springen opgewipt en knikken, al van de aarde 't graan optikken, zoeken hier en zoeken daar, tropplen in en rond malkaar, broêrschgezind en zonder veedten. Dáárom zijt ge "eenvoudig" g'heeten, van die duive en mensche en al schiep dat was of wezen zal, zachte duiven, argelooze duiven, gij, die onze booze, nietige grootmoedigheid leert en wijst ootmoedigheid; duiven, beeld van reine zeden, beeld van Gods Aanbidlijkheden, beeld, dat, neffens 't zuivere Lam, dat de zonde van ons nam, moogt den Grooten Geest bedieden:}}<noinclude></noinclude> pdzlvyf3na0gxddvxwghnmf48mn4dt8 Pagina:Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf/113 104 90190 228778 2026-10-24T16:54:53Z Havang(nl) 4330 /* Proefgelezen */ 228778 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|107}}</noinclude>{{gedicht|start=follow|end=follow| Godlijk beeld, van christne lieden hoog vereerd en wél verstaan, beeld. . . . . . . . . . . . maar, prachtig aangedaan, komt daar... wie?... wat zal ik zeggen, nu wat tale in 't werk gaan leggen om de zotheid recht te doen van dien zotten kallekoen? Ziet toch! ziet dat blauw gezichte u noesch en tweersch bekijken! Zwicht u, ziet hem met beleefdheid aan, den gepinten Indiaan, of hij vaart u in de schenen! Ziet! daar is 't al: hoort hem stenen: kik!" zijn roode halsdoek spraait, "kik!" zijn steert gaat op, hij draait, "kik!" hij doet zijn neuslap langen, "kik!" hij laat zijn vieren hangen, "kik!" zijn pluimen streuvien op, "kik!" hij strijkt zijn rooden kop tusschen zijne schouders beide; "kik!" hij kikt, als of hij zeide: "kik!" hier ben ik, groote man, "kik!" wie is 't die aan mij kan ? Geen van allen. Hoort hem schrepen en in 't zand zijn kleren slepen: "kik!" nu rechts, "aanschouwt mij toch!" "kik!" nu slinks, "aanschouwt mij nog," zegt hij, maar geen een die 't hoorde, niemand dien de dwaasheid stoorde van den preuschen Indiaan, elk at voort en liet hem staan. — Dat en mocht hem niet behagen,}}<noinclude></noinclude> hkdhb7tkykvba4epe23djwmmhbc51aj Pagina:Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf/114 104 90191 228779 2026-10-24T16:56:58Z Havang(nl) 4330 /* Proefgelezen */ 228779 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|108}}</noinclude>{{gedicht|start=follow|end=follow| nochte en zou hij zulks verdragen: "Neen en kijkt niet, dwaas gebroed, maar gij zult mij hooren!" Goed! Daarmeê steunt hij op zijn teenen en begint zoo al met eenen keer te hutsen, ende beeft, schudt en schingelt, gaapt, en geeft zulk een gorgelend gegabber, zulk een snabbelend gesnabber, dat het klaar een hondgebas en wel tien keers erger was; en, niet eens en nog een keer, en daarmeê uit, maar langs om meer en langs om luider, lange en zeer, heele kelen met 'nen keer. d'Hoenders lieten 't al gewerden; ik, 'k en kon het niet meer herden, en, daar ik te aanschouwen lag, schoot ik in nen schaterlach. Weg... zoo vlogen ze, al die konden, — en ze konden al, en vonden al den weg, — waar hier, waar daar, voor het nakend lijfsgevaar. Daarmeê was het spel gebroken.... En de zon, half weggedoken half nog zichtbaar door het hout, loech, en viel in 't lachend woud. Toen, op 't leuren van heur stralen, kwam een waarheid in mij dalen van geen mensche loochenbaar en van God erkend voor waar, immers: dat ons doen en laten, ons beminnen en ons haten,}}<noinclude></noinclude> sta4yujqg80gfh9u285i30v8d6i98id Pagina:Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf/115 104 90192 228780 2026-10-24T16:58:17Z Havang(nl) 4330 /* Proefgelezen */ 228780 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|109}}</noinclude>{{gedicht|start=follow|end=follow| weêr het goed zij, ofte kwaad, rondom ons geschreven staat — en die zoekt hij zal het merken — in de dieren en hun werken: in het wijze of dwaze doen van duif, hinne, of kallekoen. Zalig zijt gij, vroedgezinden, die Gods lessen uit kunt vinden waar Hij die verborgen heeft! Zalig, die, zoo lang gij leeft, kunt tot nut en bate bringen de alderkleenste trijfelingen, doende, zelf, gij, wel bevroed, wat een dier onwetens doet en onwillens, u ten goede; vluchtende met snellen spoede wat een dier bewusteloos doet, maar niet te doen en koos, dus onschuldig deed, wat kwaad en zonde u zou op 't herte laden. Zalig hij die luistert naar der naturen stemme klaar, der naturen stem, die Gods is. Zalig hij die niet te trotsch is om de lessen ga te slaan die van God geschreven staan, 't zij met bloemen, 't zij met sterren, 't zij hier bij ons, 't zij daar verre, en 't zij ze spreken ofte niet, al de talen die men ziet in den glim van rooze of druive, in den eenvoud van de duive, in de driestheid van een hoen,}}<noinclude></noinclude> m9q7unxs6padyv7huts5s8sfqxorirx Pagina:Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf/116 104 90193 228781 2026-10-24T16:59:00Z Havang(nl) 4330 /* Proefgelezen */ 228781 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|110}}</noinclude>{{gedicht|start=follow|end=stanza| in den zotten kallekoen, in wat, voor die luisteren wil, spreekt, aan 't herte sprekend, stil: 't wezen, 't werken, en 't gebod van den goeden grooten God.}} {{lijn|5em}}<noinclude></noinclude> ej9ohuww3o096szczjf2wfi35c49l7l Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/477 104 90194 228783 2026-10-24T18:20:50Z WeeJeeVee 2844 /* Niet proefgelezen */ 228783 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="WeeJeeVee" />{{rh|56|ALBUM DER NATUUR.— WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD.|}}</noinclude>rups niet van moerbeziebladeren, maar van eikenbladen leeft, evenzeer door de zijdewormziekte (''pebrine'') is aangetast geworden. — Men kan dus veilig besluiten, dat die ziekte is eene ziekte der rupsen en geenszins van den moerbezieboom. (''Compt. rendus'', Tom LVIII, pag. 969): {{r|[[Auteur:Douwe Lubach|{{sc|D.L.}}]]{{gap|4em}}}} {{dhr}} '''De meerval als Nederlandsche visch.''' — Welligt zal het den belangstellenden in de Fauna van ons Vaderland niet onverschillig zijn hier te lezen, dat, luidens een aan mij gerigten brief van den heer {{sc|a. francken}} te Amstelveen, na de droogmaking van het Haarlemmermeer nog steeds nu en dan kleine meervallen in den Amstelveenschen poel worden gevangen, en dat men er nu (29 Mei) een meester geworden is van ongeveer vijf voet lang en naar gissing veertig pond zwaar, die toen nog levend aan de Katsenbrug bij Amstelveen te zien was. {{r|[[Auteur:Douwe Lubach|{{sc|D.L.}}]]{{gap|4em}}}} {{dhr}} {{dhr}}{{lijn|5em}}{{dhr}} {{dhr}}<noinclude></noinclude> f1r5b0nargwt2ft1cdhuywvampvshq7 Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/478 104 90195 228784 2026-10-24T18:24:57Z WeeJeeVee 2844 /* Niet proefgelezen */ 228784 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="WeeJeeVee" /></noinclude>{{c|{{larger|WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD.}}}} {{dhr}}{{lijn|5em}}{{dhr}} '''Merkwaardige meteorieten.''' — Den 14 Mei jl, heeft in Frankrijk, over eene oppervlakte van twee vierkante uren, ingenomen door de dorpen Orgueil, Campsas, Nohic en Fronton (departementen van Tarn-et-Garonne en HauteGaronne) een val van meteorieten plaats gegrepen, die eene zeer opmerkelijke zamenstelling hebben. Reeds zijn een twintigtal dier steenen verzameld, de meeste ongeveer van de grootte van een vuist. Zij zijn scheikundig en mineralogisch onderzocht door {{sc|cloez}} en door {{sc|daubrée}}. Door koud water vallen zij tot poeder uiteen en de deeltjes zijn zoo fijn, dat zij in het water blijven zweven en slechts moeijelijk door een filtrum worden terug gehouden. Deze werking van het water is het gevolg van de oplossing van zouten, waardoor oorspronkelijk de deeltjes aan elkander verbonden waren. De hoeveelheid dezer oplosbare zouten bedraagt 5,3 proc. Zij bestaan uit chloorammonium, chloorpotassium, chloorsodium, sulfas magnesiae, sulfas calcis. Bovendien is er 9,06 proc. water in bevat, ten deele echter in gebonden toestand. Eindelijk komt in deze meteorieten bijna 6 proc. koolstof voor, als graphiet, welligt ook in den vorm eener organische verbinding, en 4,9 proc. zwavelijzer. Voorts is er eene aanzienlijke hoeveelheid magnetisch ijzeroxyd in aanwezig, verder verschillende zamengestelde silicaten, sporen van nickel en van chromium. ''l'Institut''. 1864, p. 181). {{r|[[Auteur:Pieter Harting (1812-1885) |{{sc|Hg.}}]]{{gap|4em}}}} {{dhr}} '''Rijzing van den noordelijken oever van de golf van Mexico.''' — Dr. {{sc|ad. douai}} deelt eenige feiten mede, die schijnen te bewijzen, dat de geheele kust van Texas eene allengsche rijzing ondergaat. Op vele plaatsen bestaat het thans niet meer door water overdekte strand uit de overblijfselen van schelpdieren, die in brak water leven, maar in zeewater sterven. Hier en daar vormen deze schelpen langs de kust banken van 6 tot 10 voet hoogte. Volgens vroegere berigten strekte zich daarentegen de prairie tot bijna onmiddelijk aan de zee uit. Daar nu {{sc|agassiz}} uit zijne onderzoekingen besluit, dat ook de kust van Florida eene rijzing ondergaat, zoo schijnt de geheele kuststreek, welke de Mexicaansche golf omzoomt, in eenen toestand van langzame rijzing te verkeeren.<noinclude>{{rh|{{gap}}{{smaller|1864.}}||{{smaller|8}}{{gap}}}}</noinclude> 9f0vm9ocymyehljo2dlbshewg6cns1k Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/479 104 90196 228785 2026-10-24T18:31:34Z WeeJeeVee 2844 /* Niet proefgelezen */ 228785 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="WeeJeeVee" /> {{rh|58|ALBUM DER NATUUR.|}}</noinclude>Dit geeft dan ook rekenschap van de zonderlinge gedaante van de Mississippi-monden, want deze rivier is de eenige, waarvan de mond zich telken jare verder in de zee verlengt, daar zich ter weerszijde harer armen dijken vormen. (''Geogr. Mittheil''. 1864, V, p. 121). {{r|[[Auteur:Pieter Harting (1812-1885) |{{sc|Hg.}}]]{{gap|4em}}}} {{dhr}} '''Vulkanisch eiland in de Kaspische zee.''' — Den 7 Mei 1864 werd door den Russischen kapitein {{sc|Kkumanl}} in de Kaspische zee op 39° 34' 14' N.B. en 47° 15' 20' O.L. van Parijs een eilandje ontdekt, van elliptische gedaante en 400 tot 500 schreden in omvang. Het middengedeelte verhief zich ongeveer 18 voet boven het zeevlak; aldaar bevonden zich kleine diepten, gevuld met modderig water, waaruit gestadig gasbellen kwamen. De temperatuur van den bodem nam toe met de diepte en {{sc|abich}}, die aan het eilandje den naam gaf van den officier, die het eerst zijn bestaan ontdekt had, bevond, dat de bodemtemperatuur 28°,4 R. bedroeg, toen die der lucht 20°,3 was. Den 20 Junij van hetzelfde jaar was de hoogte reeds verminderd tot 114 voet; op het einde van Julij bedroeg zij nog slechts 6 voet, en op het einde des jaars was het eilandje reeds tot op 2 voet onder het water gedaald. In den loop van het jaar 1862 ging het voort met dalen, en hij peilingen, verrigt in Januarij 1863, vond men op de plaats, waar het eilandje geweest was, eene diepte van 12 tot 13 voet. (''Les Mondes'' 1864, V, p. 105). {{r|[[Auteur:Pieter Harting (1812-1885) |{{sc|Hg.}}]]{{gap|4em}}}} {{dhr}} '''Opslorping der gassen door houtskool.''' — Uit zijne proeven daaromtrent, onlangs medegedeeld aan de Royal Society te Londen, leidt de heer {{sc|angus smith}} de volgende uitkomsten af: 1°. Houtskool slorpt zuurstof op, met zulk een vermogen, dat deze daardoor van andere gassen (waterstof, stikstof), waarmede zij gemengd is, wordt gescheiden. 2°. Deze opslorping gaat ten minste gedurende eene maand voort, hoewel de sterkste opslorping reeds in de eerste uren, soms zelfs binnen weinige seconden, al naar gelang van den aard der kool, plaats grijpt. 3°. Zoolang de opslorping van zuurstof duurt, slorpt dezelfde kool noch waterstof, noch stikstof, noch koolzuur op. 4°. Hoewel de hoeveelheid van het opgeslorpte gas tot op eene zekere hoogte evenredig is aan de zamendrukbaarheid van hetzelve, zoo is het toch niet deze eigenschap alleen, welke de opslorping regelt, althans niet voor de zuurstof. 5°. Wanneer men de zuurstof door warmte uit den houtskool tracht te verwijderen, vormt zich koolzuur, zelfs bij de temperatuur van kokend water, en langzaam zelfs bij nog lagere temperaturen.<noinclude></noinclude> s1mn0ip0brz0i3kr4u0vcm4x0yu39cq Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/480 104 90197 228786 2026-10-25T09:07:17Z WeeJeeVee 2844 /* Niet proefgelezen */ 228786 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="WeeJeeVee" />{{rh||WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD.|59}}</noinclude>6°. Verschillende soorten van houtskool hebben een zeer verschillend opslorpingsvermogen, inzonderheid voor zuurstof; dierlijke kool bezit dit vermogen in hoogeren graad dan houtskool. 7°. Stikstof en waterstof, na door houtskool te zijn opgeslorpt, treden daaruit weder in de atmospheer van een ander gas te voorschijn, en deze diffusie geschiedt met eene kracht, die voldoende is om ket kwikzilver drie vierde E.-duim te doen dalen. 8°. Het water verjaagt het kwikzilver uit de poriën van houtskool door eene oogenblikkelijke werking. Uit deze uitkomsten trekt hij dan de volgende theoretische besluiten: 1°, De werking der poreuse ligchamen berust op eene verkiezing. 2°. Dit kiesvermogen staat in verband tot drie eigenschappen: a. het verdigtingsvermogen der gassen; </br> b. de aantrekking en misschien ook de neiging om zich te verbinden;</br> c. het verbindingsvermogen. 3°. In alle gevallen werkt de aantrekking, die de verdigting der gassen ten gevolge heeft, op grootere afstanden dan die, welke bestaan tusschen de atomen of moleculen. 4°. De in de poreuse ligchamen verdigte gassen vormen lagen, waarvan de buitenste minder aangetrokken worden dan die, welke zich digter bij de atomen van de vaste stof bevinden. 5°. Men kan geen grenslijn trekken tusschen chemische en physische aantrekking; maar de aantrekking kan bestaan zonder ten slotte eene chemische verbinding ten gevolge te hebben. 6°. Het is zeer waarschijnlijk, dat, daar de physische aantrekking van buiten naar binnen werkt, met neiging tot chemische verbinding, zij die verschijnselen te weeg brengt, welke men gewoon is toe te schrijven aan hetgeen men massa noemt. {{r|[[Auteur:Pieter Harting (1812-1885) |{{sc|Hg.}}]]{{gap|4em}}}} {{dhr}} '''Geographische verspreiding der Equisetaceën.''' — Deze familie, die in de steenkolenperiode haar toppunt bereikte, telt thans, gelijk men weet, slechts weinige en kleinere soorten. Volgens een daarvan door {{sc|jm. ilde}} in het ''Journal of Botany'' van Dr. {{sc|seemann}} gegeven overzigt, is het geheele getal der levende soorten 38, alle behoorende tot het eenige geslacht Eguisetum. Van dit getal zijn er echter slechts 26 goed bekend. Het grootste aantal komt voor in Amerika; daar leven 21 soorten, die verspreid zijn over het noorden en het zuiden van dit werelddeel. Eenige soorten van Brazilië, Peru en Mexico bereiken eene hoogte van tien voet. In de heete en gematigde streken van Azië worden 11 soorten gevonden, waarvan eenige ook in Europa voorkomen. Van<noinclude></noinclude> kwcmdgp3bige89h5kv4elkss5hpkfgh Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/481 104 90198 228787 2026-10-25T09:09:31Z WeeJeeVee 2844 /* Problematisch */ 228787 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="WeeJeeVee" />{{rh|60|ALBUM DER NATUUR.|}}</noinclude><noinclude></noinclude> erhpc5nsl8gdp1tkeifl9v351kn16dc Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/482 104 90199 228788 2026-10-25T09:14:30Z WeeJeeVee 2844 /* Niet proefgelezen */ 228788 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="WeeJeeVee" />{{rh||WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD.|61}}</noinclude>afkomstig zijn. {{sc|Tyndall}} doet opmerken, hoezeer dit pleit voor de juistheid der uitkomsten, door hem vroeger aangaande het opslorpingsvermogen van waterdamp verkregen, want van alle vloeistoffen, die tot nog toe onderzocht zijn, bezit water dit vermogen in de hoogste mate. De warmtestralen van eenig vast ligchaam bij eene temperatuur van 100° C afkomstig, zijn hoogst waarschijnlijk niet monochromatisch. Van verschil lende ligchamen, vischlijm, zwartsel, laken of papier bij dezelfde temperatuur, zijn ze althans merkbaar verschillend. De vraag of klipzout volkomen diathermaan is, wordt door T. ontkennend beantwoord. Deze stof is gebleken minder doorschijnend te zijn voor de warmtestralen van eene platina-spiraal, wanneer deze door een elektrischen stroom tot naauwelijks zigthare gloeijing was gebragt, dan voor die van dezelfde spiraal, als zij witgloeijend was. {{r|[[Auteur:Wilhelmus Martinus Logeman|{{sc|Ln.}}]]{{gap|4em}}}} {{dhr}} '''Wijziging der Bunsen-elementen.''' — Naar een berigt van den heer {{sc|calla}} in ''les Mondes'', van den 16 Junij l.l, heeft de heer {{sc|maiche}} te Parijs het Bunsen-element zeer gelukkig gewijzigd door daarin, in plaats van zink, geslagen ijzer en daarbij in plaats van verdund zwavelzuur, verdund salpeterzuur te bezigen. De kool in onverdund salpeterzuur in de poreuse pot blijft hetzelfde. Het voordeel van deze elementen boven de gewone is volgens C. eene grootere standvastigheid in de stroomsterkte; men zou er misschien nog bij kunnen voegen, dat het verbruik van ijzer goedkooper is dan dat van zink, van geamalgameerd zink vooral. De elektromotorische kracht van zulk een ijzerkoolelement is door C. met die van een gewoon Bunsen-element vergeleken en bevonden acht tiende deel daarvan te bedragen. Aan het meten ook van den inwendigen wederstand schijnt hij evenwel niet te hebben gedacht; 't is waarschijnlijk, dat die aanzienlijk zal zijn, daar men, wil men niet te kampen hebben met eene hevige lokale werking bij ongesloten batterij, het water bij het ijzer slechts met zeer weinig salpeterzuur kan vermengen. Voor de meeste doeleinden zullen dus deze elementen wel bij die van Bunsen aanmerkelijk achterstaan, alleen voor telegrafie kunnen zij misschien van nut zijn. {{r|[[Auteur:Wilhelmus Martinus Logeman|{{sc|Ln.}}]]{{gap|4em}}}} {{dhr}} '''Elektrische inductie in eene luchtledige ruimte.''' — {{sc|Gaugain}} heeft in ''Cosmos'', 9 Junij 1864, bl. 678, een klein opstel geplaatst, waarin hij, naar aanleiding van eene prijsvraag van het Bataafsch genootschap te Rotterdam, eenige beschouwingen levert over de vraag, of, zoo als door zijne vroegere proefnemingen waarschijnlijk was geworden, de geleiding der elektriciteit door de moleculen des geleiders geschiedt, terwijl integendeel de elektrische inductie<noinclude></noinclude> gnru1e31opy5hiuyh0t8sslfnu9pg75 Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/483 104 90200 228789 2026-10-25T09:22:55Z WeeJeeVee 2844 /* Niet proefgelezen */ 228789 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="WeeJeeVee" />{{rh|62|ALBUM DER NATUUR.|}}</noinclude>"alleen door den aether", met andere woorden, zonder in gewonen zin ligchamelijke middenstof mogelijk is. Hij belooft een uitvoerig verslag van zijne proefnemingen dienaangaande in het eerstvolgende nommer van de ''Annales de Chimie et de Physique'', maar beschrijft nu reeds de wijze, waarop hij eene proefneming van {{sc|faraday}}, die hierop betrekking heeft, met het doel haar nog meer beslissend te maken, herhaalde. In een glazen klok werd een dikke gomlak-cylinder, na vooraf door wrijving te zijn geëlektriseerd, opgehangen en daaronder een goudblad-elektroskoop geplaatst, zoodat het metalen schijfje, boven aan de geleidstang van dezen laatsten, slechts op één duim afstands van den gomlak cylinder verwijderd was. De goudblaadjes weken nu door inductie sterk uiteen. Hun stand bleef volkomen dezelfde, nadat de lucht in de klok tot eene drukking van 4 {{smaller|<sup>m m</sup>}} was gebragt, en ook nog toen deze weder tot de gewone spankracht was terug gekomen. Het is dus waarschijnlijk, dat bij nog veel geringere drukkingen ten laatste ook bij volkomen afwezigheid der lucht in de klok hetzelfde zou geschieden, zoodat men om de elektrische inductie te kunnen verklaren, zonder tot eene zuivere actio in distans zijne toevlugt te nemen, wel den aether te hulp zal moeten roepen. {{r|[[Auteur:Wilhelmus Martinus Logeman|{{sc|Ln.}}]]{{gap|4em}}}} {{dhr}} '''Commissie voor de generatio spontanea.''' — De lezer van dit Bijblad zal zich de uitdaging herinneren van den heer {{sc|pasteur}}, gerigt aan de heeren {{sc|pouchet, joly}} en {{sc|musset}} (Bijblad bladz. 13), welke uitdaging door laatstgemelde heeren werd aangenomen, en ten gevolge had de benoeming door de ''Académie des Sciences'' van eene commissie ad hoc (bladz. 24) Wij hebben ook medegedeeld, dat {{sc|p}}., {{sc|j}}. en {{sc|m}}. een uitstel hadden verzocht tot den 15 Junij, en dat hun dit verzoek was toegestaan. Wij kunnen thans aangaande deze zaak iets verders mededeelen, ofschoon die mededeeling van zeer onbevredigenden aard zijn zal, daar de aangenomen uitdaging tot dusver geen strijd ten gevolge heeft gehad. In de zitting der ''Académie des Sciences'' van den 13 Junij werden brieven gelezen van den heer {{sc|pouchet}} en van de h.h. {{sc|j}} en {{sc|musset}}, waarin zij aankondigden, dat zij den 15 ter beschikking van de commissie zouden zijn. Het kon niet anders, of zij, die in de oplossing van het zoo gewigtige vraagstuk der generatio spontanea belang stelden, moesten met gespannen verwachting uitzien naar hetgeen nu verder volgen zoude. Intusschen werd die verwachting al spoedig teleurgesteld, toen {{sc|flourens}} den 20 Junij meldde, dat P., J. en M., na kennis te hebben genomen van het door de commissie vastgestelde programma der te nemen proeven, tegen dat programma waren opgekomen en een ander hadden geredigeerd, dat nu een onderwerp van onderzoek door de commissie uitmaakte. In de daarop volgende zitting van den 27 Junij<noinclude></noinclude> gczmzig4ksshxo22wtl6esktpxgqdup Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/484 104 90201 228790 2026-10-25T09:29:37Z WeeJeeVee 2844 /* Niet proefgelezen */ 228790 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="WeeJeeVee" />{{rh||WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD.|65}}</noinclude>werd mededeeling gedaan van een brief der heeren P., J. en M., waarvan zij de opneming in de ''Comptes rendus'' verzochten. De hoofdzaak daarin kwam hierop neêr, dat zij er zich sterk over beklaagden, dat de commissie hun een programma had voorgelegd, hetwelk zóó beperkt was, dat het zich alleen bepaalde tot eene enkele proef, en wel eene van den heer {{sc|pasteur}}, hunne tegenpartij, — eene proef, die bovendien, volgens hen, volstrekt niets bewees. Zoo hadden zij het niet bedoeld; zij hadden gemeend de voornaamste hunner eigene proeven in tegenwoordigheid der commissie te zullen herhalen. Daarom hadden zij nu zelve een ander programma geredigeerd en aan de commissie aangeboden, doch deze had het niet willen goedkeuren. Daar nu, volgens hen, de voorwaarden, die de commissie hun wilde opleggen, in strijd waren met de door de Akademie gestelde (''Compt. rendus'' van den 16 en 30 Nov. 1863 en den 4 Jan. 1864), waren zij genoodzaakt zich, onder protest, aan den strijd te onttrekken. Ziedaar den uitslag van de uitdaging, ten minste den aanvankelijken uitslag daarvan. De weigering van de heeren P.,J. en M. wordt overigens op zeer verschillende wijzen beoordeeld. Er zijn er‚ die haar beschouwen als eene vlugt, als een bewijs van onmagt, — er zijn er ook, die haar regtvaardigen en de commissie beschuldigen van partijdigheid voor {{sc|pasteur}}. Ik geloof, dat wij, om een oordeel te vellen over de handelwijze der commissie en der drie heeren, den aard der uitdaging zelve in het oog moeten houden. De heeren {{sc|pouchet, joly}} en {{sc|musset}} hadden zelve, uit eigen beweging, de proef herhaald, waarop {{sc|pasteur}} zich vooral beriep; maar die proef had, naar zij berigtten, onder hunne handen andere uitkomsten geleverd, dan onder die van {{sc|pasteur}}. Deze laatste verweet hun nu, dat zij die proef niet in allen deele zóó hadden genomen, als hij, en dat hunne resultaten dus niet zuiver waren. Hij daagde hen uit die proef geheel op zijne wijze te doen. Die uitdaging is door de drie heeren gaaf aangenomen. Er was dus hier geene spraak van een wedstrijd van proefnemingen, die voor of tegen de generatio spontanea beslissen zouden. Ware dit het geval geweest, dan zouden P., J. en M. het volste regt bezitten zich door de commissie verongelijkt te achten, en de handelwijze dier commissie zou inderdaad onverdedigbaar zijn. Maar de kwestie was eenvoudig deze: of de proef van {{sc|pasteur}} al dan niet de resultaten gaf, die deze beweerde dat zij steeds opleverde. Dien ten gevolge kon en mogt, mijns inziens, de commissie in haar programma ook niets anders opnemen dan die ééne proef. Haar mandaat strekte niet verder, en de drie heeren hebben zich zeer ten onregte over hare handelwijze beklaagd. Intusschen volgt daaruit nog niet noodzakelijk, dat die heeren met de zaak verlegen zijn en "klaarblijkelijk het licht schuwen", gelijk beweerd wordt (''Les Mondes'', 30 Juin, pag. 445). Het is denkbaar, dat zij inderdaad de uitdaging verkeerd hebben opgevat. {{r|[[Auteur:Douwe Lubach|{{sc|D.L.}}]]{{gap|4em}}}} {{dhr}}<noinclude></noinclude> beckx2nwi1brj63qaa74ce3jeb26f9m Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/485 104 90202 228791 2026-10-25T09:35:46Z WeeJeeVee 2844 /* Niet proefgelezen */ 228791 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="WeeJeeVee" />{{rh|64|ALBUM DER NATUUR.— WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD.|}}</noinclude>'''Nog iets betrekkelijk generatio spontanea.''' — Op bladz. 54 deed ik mededeeling van de waarnemingen van {{sc|Donné}}, die in bebroede, maar vervolgens bedorven eijeren geen spoor van organische vormingen aantrof. In de zitting der ''Académie des Sciences'' van den 27 Junij werd een brief gelezen van den heer {{sc|dareste}}, waarin deze herinnert aan eene passage van {{sc|réaumur}} (''Art de faire éclore et d'élever en toute saison des oiseaux domestiques de toutes espèces'', tom. 1, pag. 251), waaruit blijkt, dat deze in bedorven eijeren met volkomen gave schaal schimmelplanten had waargenomen, en daaruit het besluit had getrokken, dat deeltjes, veel grover dan lucht, door de eijerschalen kunnen heen dringen, 't geen geheel in overeenstemming is met de nieuwe proeven van {{sc|panceri}}, door {{sc|milne edwards}} bij deze gelegenheid aangehaald. {{sc|Dareste}} besluit met te zeggen, dat derhalve de proeven van {{sc|donné}} niet zoo beslissend zijn. Hierop merkt echter {{sc|flourens}} aan, dat aan {{sc|donné}} de permeabiliteit der eijerschalen zeer goed bekend was, en hij daarom bij eenige proeven vernis had aangewend, doch dat hij ook zonder deze voorzorg nimmer schimmels in de bewuste eijeren heeft zien ontstaan. (''Compt. rend''., tom. LVIII, pag. 1214). {{r|[[Auteur:Douwe Lubach|{{sc|D.L.}}]]{{gap|4em}}}} {{dhr}} {{lijn|5em}}{{dhr}}<noinclude></noinclude> 5esss5qrwztem7xh9sys3ormjvzdchu Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/486 104 90203 228792 2026-10-25T09:44:05Z WeeJeeVee 2844 /* Niet proefgelezen */ 228792 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="WeeJeeVee" /></noinclude>{{dhr}} {{c|{{larger|WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD.}}}} {{dhr}}{{lijn|5em}}{{dhr}} '''Oorzaak van de dagelijksche beweging des barometers.''' — In het Mei-nommer van het ''American Journal of Science and Arts'' komt een merkwaardig opstel voor van den heer {{sc|pliny earle chase}}, waarin deze aantoont, dat de dagelijksche periode in het dalen en rijzen van het kwik in den barometer verklaard wordt door de draaijing der aarde om hare as en dat de hoegrootheid dezer beweging afhangt van den afstand der aarde van de zon. Uit barometerwaarnemingen aan den aequator gedaan en lang genoeg voortgezet om de juiste grootte dier dagelijksche beweging daaruit af te leiden, zoude men zelfs den afstand van de zon kunnen berekenen. Ja, de schrijver wanhoopt er niet aan, dat, met genoegzaam gevoelige werktuigen en lang voortgezette waarnemingen, het eenmaal mogelijk zal zijn ook den invloed, dien de centraalzon, waarom ons geheele zonnestelsel draait, op den dampkring onzer aarde heeft, in rekening te brengen en zoo den afstand van die centraalzon te bepalen! {{r|[[Auteur:Pieter Harting (1812-1885) |{{sc|Hg.}}]]{{gap|4em}}}} {{dhr}} '''Onderzoek van olieën.''' — {{sc|Donny}} heeft een vernuftig middel aan de hand gedaan om het betrekkelijk specitiek gewigt van twee olieën te bepalen. Hij kleurt eerst een der beiden licht rood, b.v. met orseille. Vervolgens wordt een droppel der rood gekleurde olie, door middel eener pipet, in de andere gebragt. Geschiedt dit met voorzigtigheid, dan blijft de droppel daarin als een bolletje zweven. Is nu de gekleurde olie van gelijk soortelijk gewigt als de ongekleurde, dan blijft de droppel op dezelfde plaats; hij rijst of daalt daarentegen naar gelang de gekleurde olie ligter of zwaarder is dan de ongekleurde. Het voordeel dezer vergelijkende methode is vooral, dat men daarbij geheel onafhankelijk is van de temperatuur, mits beide olieën lang genoeg aan dezelfde luchtwarmte zijn blootgesteld geweest. Ter herkenning der vervalsching van de eene olie met de andere kan zij zeker. goede diensten doen. (''Les Mondes'', 1864, p. 338). {{r|[[Auteur:Pieter Harting (1812-1885) |{{sc|Hg.}}]]{{gap|4em}}}} {{dhr}} '''Ademhaling in beperkte ruimten.''' — {{Sc|Paul bert}} heeft aan de ''Societe philomatique''<noinclude>{{rh|{{gap}}{{smaller|1864.}}||{{smaller|9}}{{gap}}}}</noinclude> 9xz4s697onzjgc2x5fzpvei2okd3lor Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/487 104 90204 228793 2026-10-25T09:49:19Z WeeJeeVee 2844 /* Niet proefgelezen */ 228793 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="WeeJeeVee" />{{rh|66|ALBUM DER NATUUR.|}}</noinclude>te Parijs de uitkomsten eener reeks van onderzoekingen medegedeeld over de ademhaling van gewervelde dieren in beperkte hoeveelheden lucht. Onder die uitkomsten zijn er, die onverwacht zijn. Als zoodanig noemen wij hier inzonderheid het feit, dat Reptilien (hagedissen en kikvorschen) reeds sterven in eene lucht, door de ademhaling bezwangerd met eene hoeveelheid koolzuur, waarin zoogdieren en zelfs vogels nog leven kunnen. Dit is geheel in tegenstelling met hetgeen men tot dusverre heeft aangenomen, en waarop de palaeontologen de stelling gebouwd hebben, dat gedurende het steenkolentijdperk de lucht slechts voor de ademhaling van koudbloedige en niet van warmbloedige gewervelde dieren geschikt was. Overigens heeft ook {{sc|bert}} gevonden, wat trouwens reeds lang bekend was, dat de vatbaarheid der Reptilien om in eene beperkte luchtruimte te ademen zeer afhankelijk is van de temperatuur, derhalve van den tijd van het jaar, waarin de proeven genomen worden. (''l'Institut'', 1864, p. 213). {{r|[[Auteur:Pieter Harting (1812-1885) |{{sc|Hg.}}]]{{gap|4em}}}} {{dhr}} '''Huidademhaling der kikvorschen in luchthoudend water.''' — Dezelfde heeft de reeds voor meer dan dertig jaren door {{sc|w. edwards}} genomen proeven herhaald, waaruit blijkt, dat bij den kikvorsch de huid als water-adembalingsorgaan, derhalve als kieuw werkt. Alleenlijk heeft hij er het bewijs van geleverd door de bepaling van het zuurstof-gehalte in het water vóór en na de proef. Hij bevond namelijk, dat in water, hetwelk lucht bevatte met 26 proc. zuurstof, bijna geen spoor van laatstgenoemd gas meer aanwezig was, nadat een kikvorsch daarin tot aan zijnen dood was ondergedompeld geweest. (lbid., p. 215). {{r|[[Auteur:Pieter Harting (1812-1885) |{{sc|Hg.}}]]{{gap|4em}}}} {{dhr}} '''Werking van het zenuwstelsel op de ademhaling der insekten.''' — Voor eenige jaren besloot {{sc|f}} uit zijne onderzoekingen op ''Dytiscus'', dat, even als bij de in de lucht ademhalende gewervelde dieren in het verlengde ruggemerg, zoo ook bij de insekten in het ganglion van den metathorax het middelpunt van zenuwwerking voor de ademhalingsbewegingen bestond. Uit onderzoekingen, nieuwlings in het werk gesteld door {{sc|e. baudelot}} en namens hem medegedeeld in de zitting der Fransche akademie van 20 Junij j.l., schijnt te volgen, dat dit besluit onjuist was, hoofdzakelijk ten gevolge van de mindere geschiktheid van ''Dytiscus'' voor zulk onderzoek. {{sc|Baudelot}} koos voor zijne proeven de larven van Libelluliden; later herhaalde hij deze ook op dezelfde insekten in den volkomen toestand. Zijne methode van experimenteren was zeer eenvoudig: hij onderbond het ligchaam achter de plaats, waar het ganglion gelegen was, waarvan hij den invloed wenschte te constateren, en sneed dan het vóór de onderbinding gelegen gedeelte des ligchaams af. Aldus verwijderde<noinclude></noinclude> n5ecivi01zdu8l2z8l6q6rjurvmuon1 Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/488 104 90205 228794 2026-10-25T09:54:17Z WeeJeeVee 2844 /* Niet proefgelezen */ 228794 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="WeeJeeVee" />{{rh||WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD.|67}}</noinclude>hij eerst den kop, toen hij een ander individu het voorste ligchaamsgedeelte met inbegrip van den metathorax, eindelijk bij wederom een ander voorwerp den geheelen kop en borst tot aan den vijfden achterlijfsring, en zag in al die gevallen de ademhalingshewegingen in het overgebleven ligchaamsgedeelte bij de larven nog langer dan 24 uren, bij de volkomen insekten van 7 tot 8 uren voortduren. {{sc|Baudelot}} besluit daaruit, dat elk ganglion van de keten een middelpunt is van zenuwwerking voor beweging en zijn aandeel heeft in de algemeene ademhalingsbewegingen, ofschoon hij tevens erkent, dat elk ganglion des te zwakker werkt naarmate het met een geringer getal andere ganglia in verband staat, zoodat zij elkander derhalve bij hunne wederzijdsche werking versterken. {{r|[[Auteur:Pieter Harting (1812-1885) |{{sc|Hg.}}]]{{gap|4em}}}} {{dhr}} '''Onderscheid in maaksel tusschen de gevoels- en bewegingszenuwen.''' — Dr. {{sc|g. j. luchtmans}} hield den 27 Junij j.l. in de sectievergadering van het provinciaal Utrechtsch Genootschap eene voordragt over het maaksel van de sympathische zenuw en toonde bij die gelegenheid het merkwaardige feit aan, dat in de gevoelswortels der ruggemergzenuwen groepen van fijne primitiefhuizen bevat zijn, die verstrooid zijn te midden der merkelijk dikkere primitiefbuizen, welke de hoofdmassa zamenstellen, en dat die groepen van fijnere primitiefhuizen daarentegen in de bewegingswortels geheel ontbreken. Nadere mededeelingen hierover zal men vinden in de gedrukte ''Aanteekeningen der Sectie''. {{r|[[Auteur:Pieter Harting (1812-1885) |{{sc|Hg.}}]]{{gap|4em}}}} {{dhr}} '''Accommodatie van het maaksel der dieren naar het klimaat.''' — Volgens {{sc|malmgren}} zijn de tot op 80° 45' N.B. op Spitsbergen levende rendieren algemeen kleiner dan de Scandinavische. Het merkwaardigste verschil is echter, dat zich bij hen gedurende de laatste helft des zomers eene 5 tot 8 centimeters dikke speklaag ontwikkelt. Niet alleen zijn zij daardoor beter tegen de winterkoude beschut, maar tevens is die speklaag als een opgelegde voorraad van voedsel te beschouwen. Des winters toch is de spaarzame plantengroei geheel door sneeuw overdekt. In de lente is die speklaag dan ook geheel verdwenen. (''Arch. f. Naturges''., 30 Jahrg., p. 87). {{r|[[Auteur:Pieter Harting (1812-1885) |{{sc|Hg.}}]]{{gap|4em}}}} {{dhr}} '''Invloed van de eztirpatie der hoornen van de koeijen op de melkafscheiding.''' — Uit waarnemingen van den heer {{sc|verheijen}} schijnt te volgen, dat, indien men koeijen gedurende hare eerste jeugd van de hoornen berooft, de melkafscheiding daardoor met 2 tot 3 liters daags vermeerderd wordt. Bovendien<noinclude></noinclude> s7okpq1g5ns56d4hu8vbqdd5x0pubw9 Pagina:Album der Natuur 1864.djvu/489 104 90206 228795 2026-10-25T09:58:52Z WeeJeeVee 2844 /* Niet proefgelezen */ 228795 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="WeeJeeVee" />{{rh|68|ALBUM DER NATUUR.|}}</noinclude>zoude de melk daardoor rijker aan kaasstof en boter worden. (''Les Mondes'', 1864, p. 274). {{r|[[Auteur:Pieter Harting (1812-1885) |{{sc|Hg.}}]]{{gap|4em}}}} {{dhr}} '''Ademhaling der bloemen.''' — {{sc|Cahours}} leidt uit zijne, den 27 Junij j.l. aan de Fransche Akademie medegedeelde waarnemingen omtrent dat onderwerp het volgende af: 1) Elke bloem, geplaatst in eene beperkte ruimte met gewone lucht, neemt zuurstof op en vormt koolzuur, onverschillig of die bloem riekt of niet riekt. 2) De omstandigheden gelijk zijnde, neemt de hoeveelheid ontwikkeld koolzuur toe met de temperstuur. 3) In het algemeen wordt desgelijks de koolzuurvorming iets vermeerderd door blootstelling aan het licht; in sommige gevallen is deze echter in het licht en in de duisternis gelijk. 4) Door plaatsing der bloemen in zuivere zuurstof worden de waargenomen verschillen merkelijk grooter. 5) Eene bloem in het begin harer ontwikkeling brengt meer koolzuur voort, dan eene die zich reeds geheel ontplooid heeft. 6) Uit bloemen, geplaatst in waterstofgas, komt eene geringe hoeveelheid koolzuur te voorschijn, dat reeds in de weefsels besloten was. 7) Van de verschillende deelen der bloem verbruiken de voorttelingsorganen de grootste hoeveelheid zuurstof en ontwikkelen de grootste hoeveelheid koolzuur. {{r|[[Auteur:Pieter Harting (1812-1885) |{{sc|Hg.}}]]{{gap|4em}}}} {{dhr}} '''Nieuwe maximumthermometer.''' — Een misschien nog eenvoudiger inrigting van zulk een werktuig dan de bekende van {{sc|negretti}} en {{sc|zambra}} is die naar het patent van den heer {{sc|hicks}}. Een gewone kwikthermometer, zoo opgehangen dat de buis horizontaal is, verschilt van dien van {{sc|hicks}} alleen daardoor, dat deze laatste aan die buis, op geringen afstand van den hol, nog een afzonderlijk kleiner kwikreservoir heeft, ongeveer cylindrisch van vorm, veel wijder dan de buis en regthoekig aan deze verbonden. Als de thermometer tot eene waarneming wordt opgehangen, dan is dit reservoir naar hoven gerigt en vol kwik. Stijgt nu de temperatuur, dan rijst het kwik in de huis als naar gewoonte; maar bij verkoeling treedt het kwik gemakkelijker uit het vertikale, wijdere afzonderlijke reservoir, dan uit de naauwere, horizontale buis terug, zoodat het in deze laatste den eens bereikten stand behoudt. Om tot eene nieuwe waarneming gereed te worden gemaakt, behoeft het instrument slechts omgekeerd te worden, met het reservoir naar beneden. De h.h.<noinclude></noinclude> qpqtk5d5lyyg63w00fxnp2x6olzxzsc Pagina:Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf/40 104 90207 228796 2026-10-25T10:11:53Z Havang(nl) 4330 /* Proefgelezen */ 228796 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" /></noinclude>{{c|{{larger|BOODSCHAP<br> {{asc|VAN DE VOGELS EN ANDERE OPGEZETTE DIEREN}}}}<br>{{asc|STAANDE IN HET "MUSEUM,"<ref>Namelijk dat „Museum" wierd alhier ingericht om, benevens de natuurkunde- en werktuigkamer, het scheikunst-laboratorium en den kruidhof, te dienen tot breeder oefeninge in de natuurkennisse en tot leerzaam en nuttig onderhoud van iedereen. Gedeeltelijk bestaande uit bijdragen van oudstudenten zoo wel als hedendaagsche, wordt het, onder Hooge bescherminge, door den vlijt der leerlingen bezorgd. Onderhevige dichtregels wierden uitgegeven om te strekken tot bewijs van dankbaarheid ten opzichte van verscheidene welwillende begiftigers: gedeeltelijk ook om den onderhoud des Museums en het verdere volmaken daarvan ter hulpe te komen, door 't aankoopen en 't opzetten van stuks, en alzoo het belang te verhoogen waardoor ons alree verscheidene persoonen met milde genegentheid hebben begiftigd.</ref> INGERICHT IN 'T KLEEN SEMINARIE TE ROUSSELAERE BINST HET SCHOOLJAAR 1854-1855.}}}} {{lijn|5em}} {{gedicht|start=stanza|end=follow| Hoort en neemt ons tale in achte, kinders van het pluimgeslachte, liefste broeders, groot en kleen, die daar floddert ondereen. Gij die al de krinkelwegen in het hemelrijk gelegen weet te vinden in uw vlucht door de licht doorvlogen lucht, gij die, diepe in 't loof gedoken of in 't lommerwelf beloken van het dik bewassen woud,}}<noinclude></noinclude> bmjwmixx69irgx8t59gy4v0k3tvfvs5 Pagina:Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf/41 104 90208 228797 2026-10-25T10:13:48Z Havang(nl) 4330 /* Proefgelezen */ 228797 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|35}}</noinclude>{{gedicht|start=follow|end=follow| kunstig daar uw nestjes bouwt, en in 't duiksel van de blâren, pluimkes, mos en wollenharen samen tot een wiegske vlecht en daar al uw hope in legt, vol van moederlijk verlangen, vol van vreugde en blijde zangen: d'hope van 't geheel geslacht, van der bonten vederdracht ! — — eikes schoonste schoon der wereld, eikes, blinkende en bepereld en gespot rondom de schaal, met het bleuzendste coraal: geelwe, bruine, hemelblauwe, fijn gevlekte, grijze, grauwe, dicht gewolkte in 't helder groen, van geen mensche na te doen; zwart geplekt en wit gespegeld, dicht gesijperd of getegeld, eikes, naar den rechten zin, schoon van buiten, goed van bin'. — Blijde blijde nachtegale, eerlijk en van schoonder tale, die zoo helder en zoo zacht hellemt in den stillen nacht; broeder leeuwerk, hemelwekker, zevenzanger, bietjestekker, slaande kwakkel ende vink, en gij ook al, koddig ding, dat, met 't steertjen opgesteken, en het koofke recht gestreken, kruipt en klavert op den stam van den eeke stijf en stram;}}<noinclude></noinclude> ljxs0vmc58jtsy4jqviixpd28mif7ny Pagina:Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf/42 104 90209 228798 2026-10-25T10:14:55Z Havang(nl) 4330 /* Proefgelezen */ 228798 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|36}}</noinclude>{{gedicht|start=follow|end=follow| vogelkes uit allen lande, vogelkes van allen stande, vogels kort en vogels lang, vogels met of zonder zang, vogels groot en vogels kleene, vogels hoog en leeg te beene, met een steert gelijk nen pauw, met een steertje scherp en nauw, een van lange lange pluimen, of waar 't eentje van twee duimen; hebt een snavel, recht of krom, hebt een baard of geen daarom, en een ronden kam benevens, met een paar roo' lillen tevens, met een truizel bovenop, en een koof ken op den kop: Gij moogt hoog, kort, lang, smal, breed zijn, gij moogt alleszins gekleed zijn, in 't fluweel of in 't satijn, of in 't donzig hermelijn; zijden kleeren of katoenen, donkerblauwe oft heldergroene; grimselzwart of hagelblank, kleur van hoog- of leegen rang: goud dat onder 't groene kronkelt, groen waar brandend goud op vonkelt, bruin gebronzeld lijk metaal, rood als een robinenstraal; fijn geringeld en geregeld, en gespikkeld en gespegeld, zoet verdwijnend afgeleid, 't een in 't ander weggevleid en ten nieten uit verbleekend;}}<noinclude></noinclude> e8zglhrnsk322sq84e5otn9hnvdy29c Pagina:Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf/43 104 90210 228799 2026-10-25T10:16:12Z Havang(nl) 4330 /* Proefgelezen */ 228799 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|37}}</noinclude>{{gedicht|start=follow|end=follow| kleur, zoo stekende afgeteekend en zoo net vaneen geplekt, en zoo li ef geschaaljedekt, dat geen een van al de menschen beter zoude doen of wenschen.... Zanggebroeders uit het woud, met uw talen duizendvoud : Gij, die kwinkt en gij die kwedelt, gij, die schuifelt en die vedelt, gij, die neuriet, gij die tiert, gij, die piept en tiereliert, gij, die wistelt en die teutert, gij, die knotert en die kneutert, gij, die wispelt en die fluit, gij, die tjiept en tureluit, gij, die tatert en die kwettert, gij, die klapt en lacht en schettert, vezelt, orgelt, zingt en speelt, lispelt, ritselt, tjelpt en kweelt, gij, die kwinkelt lijk de vinken, en alom gaat slaan en klinken, met uw bekken, licht en los, dat het kettert in den bosch: fluiters, zangers ende slagers, kermers, kriepers ofte klagers; vogels die, op Gods geleê, hier ten lande of over zee, jaagt dat uw vieren zoeven, achter 't gone u mag behoeven, achter 't gone uw voedsel is, kooren, vruchten, vleesch of visch, vliegen, mo tt en, andre kerven, al wat gij maar kunt verwerven.}}<noinclude></noinclude> 2g4fr9ir1modoek4g4d30vxb7gfcvd3 228800 228799 2026-10-25T10:16:31Z Havang(nl) 4330 228800 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|37}}</noinclude>{{gedicht|start=follow|end=follow| kleur, zoo stekende afgeteekend en zoo net vaneen geplekt, en zoo lief geschaaljedekt, dat geen een van al de menschen beter zoude doen of wenschen.... Zanggebroeders uit het woud, met uw talen duizendvoud : Gij, die kwinkt en gij die kwedelt, gij, die schuifelt en die vedelt, gij, die neuriet, gij die tiert, gij, die piept en tiereliert, gij, die wistelt en die teutert, gij, die knotert en die kneutert, gij, die wispelt en die fluit, gij, die tjiept en tureluit, gij, die tatert en die kwettert, gij, die klapt en lacht en schettert, vezelt, orgelt, zingt en speelt, lispelt, ritselt, tjelpt en kweelt, gij, die kwinkelt lijk de vinken, en alom gaat slaan en klinken, met uw bekken, licht en los, dat het kettert in den bosch: fluiters, zangers ende slagers, kermers, kriepers ofte klagers; vogels die, op Gods geleê, hier ten lande of over zee, jaagt dat uw vieren zoeven, achter 't gone u mag behoeven, achter 't gone uw voedsel is, kooren, vruchten, vleesch of visch, vliegen, mo tt en, andre kerven, al wat gij maar kunt verwerven.}}<noinclude></noinclude> 7goecjqhy9o083cez6925xvfok4ebbm Pagina:Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf/44 104 90211 228801 2026-10-25T10:18:18Z Havang(nl) 4330 /* Proefgelezen */ 228801 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|38}}</noinclude>{{gedicht|start=follow|end=follow| Gij die op, uw lange been', diep in 't slijk zit, met uw teen', g'reed staat, met den hals gestopen, tot dat iets komt uitgekropen, dat gij seffens vastesnakt, zoo gij menig puitje pakt, dat, van uit zijn vuile dijken zeer voorzichtig eens kwam kijken wie dat 't was die daar zoo stond op zijn erfelijken grond; nauwlijks is de puit nog boven of uw bek, omleeg gestoven lijk een vleiel op het kaf, stekt den puit zijn lenden af.... Gij ook, dievig muschgebroedsel, levende op eens anders voedsel, gij, die elk ende een verwijt met hetgeen gij zelve zijt. Vogels zoet of fel van aarde, alle vogels van der aarde, hoe gewapend, hoe gereed, vogels, hoe gij ook al heet, wilt alhier uw gangen stieren, komt en maant ook andre dieren, dat ze komen neerstig aan naar ons paradijs gegaan! — — Sichten dat wij hier geraakten, en, God lof, de dood gesmaakten, ai 't is heel een ander ding, bij dat 't van te vooren ging ! 't Was van 's morgens, alle dagen<ref>Var. r. 31: ''vóór den dage''.</ref>,}}<noinclude></noinclude> e7se19fp7n4lxxog4s4gsk6wpq0rx5f Pagina:Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf/45 104 90212 228802 2026-10-25T10:19:19Z Havang(nl) 4330 /* Proefgelezen */ 228802 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|39}}</noinclude>{{gedicht|start=follow|end=follow| dóór de winden, dóór de vlagen, eer de kop was uit de vlerk, altijd arbeid, altijd werk; Honger zat ons achter d'hielen, Honger wilde ons al vernielen, zoo daar een verzuimen do'st van te werken voor den kost. Des was 't altijd stelen, rooven, op den akker, in de schooven: al waar dat er iets bestond dat was mage of borst gezond. Honger zelfs kost ons bedwingen menig een ter dood te bringen; wee voor al 't onnoozel bloed dat de honger storten doet! Daarbij mochten wij, o dwazen, nooit in rust en vreden azen, maar daar schrikte ons altijd iets, zelfs al was 't een enkle niets. 't Is dat wij nog niet en wisten, dat de looze jagerslisten en het sterven zelf ons leidt tot de schoone onsterflijkheid. Ja, wij dachten 't was ons schade, maar het was ons een genade, dat een jagers tooverroer, naar een welgemikten loer, met een weerlicht op ons af ging, dat het heen en weder paf ging. Nooit en zullen 't wij verstaan: maar als 't roer was afgegaan, kwam daar iets in ons gevlogen dat den honger heeft verjogen,}}<noinclude></noinclude> 0qhdh8sn3sxtzjl1v9o93pxkdq97y5a Pagina:Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf/46 104 90213 228803 2026-10-25T10:20:33Z Havang(nl) 4330 /* Proefgelezen */ 228803 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|40}}</noinclude>{{gedicht|start=follow|end=follow| dat hij nooit meer weer en kwam, met zijn herdelooze vlam; en de slaap, die ons voordezen, altijd vluchtig plag te wezen, hield ons, veertien dagen lang, in het zoetste rustbedwang. Wat ons toen van menschenhanden wierd gedaan in de ingewanden dat en spreekt geen vogeltaal, zelfs al waar 't een nachtegaal. Maar 't ontwekken... 't was 't herleven! Zoo die slaap ons had begeven, zag ons krystalinen oog 't alderwonderste vertoog: rondom, in den blauwen schemel van den schoonen voglenhemel zaten wij onsterfelijk, met nog menige, ons gelijk. Andren, die wij nooit en zagen, en zoo schoone pluimen dragen dat geen een van ons alhier reeken kan aan zulken zwier, zaten daar ook, vol gezondheid, in hun kunstgemeten rondheid, groot- en schoonder als weleer, edeldrachtig en vol eer. Alle veedte is hier vervlogen, hier wordt nimmermeer bedrogen de arme vogel, noch verklikt, noch bij nachte half dood geschrikt. Vogel ende wezel mede, leven hier in rust en vrede, zittende, naar hun gemak,}}<noinclude></noinclude> ou1h8g46yhvxb2y9nw1nrfn9nleqtzb Pagina:Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf/47 104 90214 228804 2026-10-25T10:21:28Z Havang(nl) 4330 /* Proefgelezen */ 228804 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|41}}</noinclude>{{gedicht|start=follow|end=follow| huns getween op éénen tak. Onze onsterfelijke voeten moeten in geen slijk meer wroeten, noch geen koude of hitte uitstaan, om den nooddruft na te gaan: spijs, die alle spijzen weerd is, altijd nieuw en nooit verteerd is, spijs, die, ongeëten, voedt, altijd, altijd even goed; spijs, die sterfloos voort doet leven, wordt den vooglen hier gegeven en hun buik met iet verzaad dat daar nooit meer uit en gaat. Hier is 't werken afgeropen, 't jagen, 't stelen end het stropen, al dat ruize of moeite kost, daarvan is mere hier verlost. Rusten is ons bezig hou'en, rusten en malkaar aanschouwen, en beschouwd zijn en bezien van die beste jonge liên, die studenten, vol van goedheid, vol van eedle grootgemoedheid, die ons eertijds maakten schuw, maar die wij beminnen nu; want ze minnen ons en maken dat geen leed ons kan genaken, ziekte, droef- of kwalijkheid, hier in 's vogels zaligheid. Al 't geluk dat wij genieten komt van hun en komt voor nieten, komt dat 't alle wicht en maat verre weg te boven gaat:}}<noinclude></noinclude> dr1e5xmclqxdzo8t8gw4jshclhxfi16 Pagina:Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf/48 104 90215 228805 2026-10-25T10:22:25Z Havang(nl) 4330 /* Proefgelezen */ 228805 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|42}}</noinclude>{{gedicht|start=follow|end=follow| zoodat, sichten wij hierboven rusten in onz' Hemelhoven, wij al wierden stom daarvan, Noch geen een die 't spreken kan, of zijn wonderinge toogen, of zijn hertlijk mededoogen voor ons arrem broedertal, nog geboeid in 's werelds dal. Maar, bij overdaad van goedheid, helpen zij onze onbevroedheid, zeggen zij, in onzen naam, waar toe wij zijn onbekwaam: — — Broeders, in 't gevang der wereld nog aan 't leven vastgespereld en gevangen, luistert hier : Laat uw nutteloozen zwier, laat de bosschen en de hagen uwen zin niet meer behagen ; keert uw lang bedwelmende oog eindlijk toch eens naar omhoog ; wilt hetgeen gij placht te duchten, wilt het sterven niet meer vluchten, vliegt den jager in 't gemoet, dat hij u de gunste doet, met zijn tooverroer, te zenden eenig zaad in uwe lenden, zaad des levens, dat de dood zal doen vluchten uit uw schoot. Komt! Wij reeken onze vlerken, komt toch! Wilt niet langer werken, leeft met ons in weelde en vreugd en in altijd jonge jeugd. Laat uw levensdraad verfijnen,}}<noinclude></noinclude> 1rqanyi7c2y7d1scrfwmqx1yt239qtq Pagina:Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf/49 104 90216 228806 2026-10-25T10:25:08Z Havang(nl) 4330 /* Proefgelezen */ 228806 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|43}}</noinclude>{{gedicht|start=follow|end=follow| laat uw namen verlatijnen, laat een oog van krystalijn uw vernieuwd gezichte zijn. Komt, en laat u weêr verjongen<ref>Var. r. 4: ''uw hert verjongen.''</ref>, al het oude zij verdrongen, wascht het morzig aardsche slijk van uw voet gezwindelijk, en, met kloeke vederslagen, rap den lichtweg ingeslagen die de dood voor ingang heeft, maar die leedt waar dat men leeft. — Menschen, tot ons heil geschapen, grijpt 't onsterflijkmakend wapen, 't zij ons broederen lief of leed, stelt u tot het jagen g'reed<ref>Var. r. 51: tot de jacht gereed.</ref>: g'hebt de onsterflijkheid in handen, zendt ze hun in de in gewanden ! Van den lichaamsvrechte ontdaan, van der dood weer opgestaan, zendt ze, na kortstondig slapen, hier geheel in 't nieuw geschapen. Gij ook, die naar 't lieve land, waar gij gingt aan moeders hand, wederom uw stap gaat richten, wilt ons broederen gaan berichten, roept en dwingt ze, uit haag en heg, toogt hun vriendelijk den weg; zegt het hun op alle wijzen : Komt ten voglenparadijzen, waar gij eeuwig leven zult, heel onsterflijk, — opgevuld. —}}<noinclude></noinclude> 8kpdksjb7o3ky485rh1fbq8z2h17hah Pagina:Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf/96 104 90217 228810 2026-10-25T10:43:17Z Havang(nl) 4330 /* Proefgelezen */ 228810 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" /></noinclude>{{c|{{larger|DE WATERSPEGEL}}}} {{lijn|5em}} {{r|{{smaller|Εν μεν γαιαν ετευς', εν δ'ουρανον,.......<br>Ηελιον τ' ακαμαντα, Σεληνην τε πληθουσαν,<br>εν δε τα τειρεα παντα, τατ' ουρανος εστεψανωται.<br>{{asc|HOM. IL. XVIII,}} 485.{{gap|3em}}}}}} {{gedicht|start=stanza|end=follow| Ik wete ik een spegel, een spegel zoo klaar, ::zoo klaar en was nimmer een spegel: zijn blinkende vlakte z'en schilde geen haar, ::of mate ze 't pas en de regel ; noch is hij van glas, of van ijzer of staal, ::noch smaakt' hij den gloeienden oven, niets anders en is hij dan helder krystaal, ::niets anders van onder te boven. Hij rust op het zand, op het goudene zand ; ::en rond hem, van blinkende brat-en en blinkende keien, zoo loopt er een rand, ::van kunstenaars niet te evenaren. Ei! een die een wondere Kunstenaar is, ::een heeft er dien rand aan gebonden met vlietgérs en vlotgérs en biezen en lisch, ::den lieflijken ende den ronden. Ei! een die een wondere Kunstenaar was, ::Hij miek er al wondere dingen Hij miek en Hij schilderde in 't speeglende glas}}<noinclude></noinclude> oq37un27lbxbo3sez0bu0vwhujnlvc8 228811 228810 2026-10-25T10:46:46Z Havang(nl) 4330 228811 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" /></noinclude>{{c|{{larger|DE WATERSPEGEL}}}} {{lijn|5em}} {{r|{{smaller|Εν μεν γαιαν ετευς', εν δ'ουρανον,.......{{gap|4.6em}}<br>Ηελιον τ' ακαμαντα, Σεληνην τε πληθουσαν,{{gap|2.3em}}<br>εν δε τα τειρεα παντα, τατ' ουρανος εστεψανωται.}}<br>{{asc|HOM. IL. XVIII,}} 485.{{gap|3em}}}} {{gedicht|start=stanza|end=follow| Ik wete ik een spegel, een spegel zoo klaar, ::zoo klaar en was nimmer een spegel: zijn blinkende vlakte z'en schilde geen haar, ::of mate ze 't pas en de regel ; noch is hij van glas, of van ijzer of staal, ::noch smaakt' hij den gloeienden oven, niets anders en is hij dan helder krystaal, ::niets anders van onder te boven. Hij rust op het zand, op het goudene zand ; ::en rond hem, van blinkende brat-en en blinkende keien, zoo loopt er een rand, ::van kunstenaars niet te evenaren. Ei! een die een wondere Kunstenaar is, ::een heeft er dien rand aan gebonden met vlietgérs en vlotgérs en biezen en lisch, ::den lieflijken ende den ronden. Ei! een die een wondere Kunstenaar was, ::Hij miek er al wondere dingen Hij miek en Hij schilderde in 't speeglende glas}}<noinclude></noinclude> kokkxtkr60xteu41k1oxeoxson5elxb Pagina:Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf/97 104 90218 228812 2026-10-25T10:49:40Z Havang(nl) 4330 /* Proefgelezen */ 228812 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|91}}</noinclude>{{gedicht|start=stanza|end=follow| ::wat weerd is om hier te bezingen. Hij miek er vooreerst de onafmeetbaarheid in ::en 't eendlijk vereende gewemel waar dat ik geen ende aan zie, geen begin, :;maar altijd voort hemel en hemel. Hij dei er de ontelbare sterren in staan, ::en beven en tintlen en pinken: Hij dei ze vervliegen, Hij dei ze vergaan, ::en altijd ten hemelwaard winken. Hij miek er de Roomstrate in, 't blinkend gewest, ::den Woênswagen, recht, en omverre, en gij die zit oost in den morgen en west ::in den avond, en 't Zevengesterre, en 't klimmende wiel van de Zonne, die nooit, ::van klimmen of dalen, nooit moede is, maar klimt en des morgens heur tranen uitstrooit, ::lijk vier 's noens, en later lijk bloed is, Hij miek er de Mane in: ze zat er zoo bloot, ::zoo koud en zoo bleek en zoo blank in, ze zat er nu kleene, ze zat er nu groot, ::ze zat er half, nieuw, vol en krank in. Hij miek er de bergen, de dalen, de weên, ::de hupplende vliezige schapen, met huizen en torren en rotsen en steen ::en leeuwen, van wolken, die gapen. Hij stak er nen boge in, die 't blijde vertoog ::van alle de verruwen paarde; die klom in den hemel, die kwam van omhoog, ::die steunde zijn voeten op de aarde. Ja, de aarde lag ook in den spegel geprent ::en sprak van de kunde des Meesters; zij lag en zij loech er zoo lief en zoo djent, ::vol kruiden en bloeiende heesters.}}<noinclude></noinclude> 40kq8ed3n0qm4q7ltrbiyipy3ss9kyy 228813 228812 2026-10-25T10:50:29Z Havang(nl) 4330 228813 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|91}}</noinclude>{{gedicht|start=follow|end=follow| ::wat weerd is om hier te bezingen. Hij miek er vooreerst de onafmeetbaarheid in ::en 't eendlijk vereende gewemel waar dat ik geen ende aan zie, geen begin, :;maar altijd voort hemel en hemel. Hij dei er de ontelbare sterren in staan, ::en beven en tintlen en pinken: Hij dei ze vervliegen, Hij dei ze vergaan, ::en altijd ten hemelwaard winken. Hij miek er de Roomstrate in, 't blinkend gewest, ::den Woênswagen, recht, en omverre, en gij die zit oost in den morgen en west ::in den avond, en 't Zevengesterre, en 't klimmende wiel van de Zonne, die nooit, ::van klimmen of dalen, nooit moede is, maar klimt en des morgens heur tranen uitstrooit, ::lijk vier 's noens, en later lijk bloed is, Hij miek er de Mane in: ze zat er zoo bloot, ::zoo koud en zoo bleek en zoo blank in, ze zat er nu kleene, ze zat er nu groot, ::ze zat er half, nieuw, vol en krank in. Hij miek er de bergen, de dalen, de weên, ::de hupplende vliezige schapen, met huizen en torren en rotsen en steen ::en leeuwen, van wolken, die gapen. Hij stak er nen boge in, die 't blijde vertoog ::van alle de verruwen paarde; die klom in den hemel, die kwam van omhoog, ::die steunde zijn voeten op de aarde. Ja, de aarde lag ook in den spegel geprent ::en sprak van de kunde des Meesters; zij lag en zij loech er zoo lief en zoo djent, ::vol kruiden en bloeiende heesters.}}<noinclude></noinclude> 0e7il1puyodjiz8631uvxlkk80f0us5 Pagina:Gezelle, Dichtoefeningen (1858), editie 1903.pdf/98 104 90219 228814 2026-10-25T10:52:55Z Havang(nl) 4330 /* Proefgelezen */ 228814 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|92}}</noinclude>{{gedicht|start=follow|end=stanza| Hij miek er de wiedsters die lagen in 't vlas; ::en ál daar zij hadden gekropen, daar lagen — ik zag het in 't speeglende glas :: al d'herelkes nedergestopen. Hij miek er den oest in en 'k hoorde den steen ::die zingezangde over de pikke ; en 'k zag er de binders aan 't werk ondereen, ::en 't kooren viel dapper en dikke : daar stond het, gestuikt op den stoppelden grond, ::de landman zijn herte ging open wanneer hij zijn krulhaarde kinders errond ::of, spelend, zag bachten gekropen. Hij miek er de koeien, die stallewaards aan, ::een kneeuwlende langzame reke, daar kwamen en neunden, hun steerten al slaan, ::en zopen nen zeup uit de beke. Zoo wondere dingen aanschouwde ik aldaar, ::aanschouwde mijn wonderend wezen, en 'k peisde: hoe kon, die een spegel zoo klaar ::gemaakt heeft, een mensche toch wezen ? Dat peizende, stoop ik al over den boord ::des spegels, om nader te neigen, en 'k dei om den spegel te omhelzen, maar hoort, ::'k aanschouwde en erkende... mijn eigen! Dus ben, o die hemel en zon ende maan, ::die wolken en bergen en landen, die alles liet worden dat mochte bestaan, ::dus ben ik het werk uwer handen! o Moge de ziele des Priesters, mijn ziel, ::de ziele geprent met uw zegel, u zelven bevallen zoo als mij beviel ::'t vertoog in den wonderen spegel!}} {{lijn|5em}}<noinclude></noinclude> j5p2qnxryknso06qok14nnt2ggdce46 228816 228814 2026-10-25T10:55:54Z Havang(nl) 4330 228816 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" />{{c|92}}</noinclude>{{gedicht|start=follow|end=stanza| Hij miek er de wiedsters die lagen in 't vlas; ::en ál daar zij hadden gekropen, daar lagen — ik zag het in 't speeglende glas ::al d'herelkes nedergestopen. Hij miek er den oest in en 'k hoorde den steen ::die zingezangde over de pikke ; en 'k zag er de binders aan 't werk ondereen, ::en 't kooren viel dapper en dikke : daar stond het, gestuikt op den stoppelden grond, ::de landman zijn herte ging open wanneer hij zijn krulhaarde kinders errond ::of, spelend, zag bachten gekropen. Hij miek er de koeien, die stallewaards aan, ::een kneeuwlende langzame reke, daar kwamen en neunden, hun steerten al slaan, ::en zopen nen zeup uit de beke. Zoo wondere dingen aanschouwde ik aldaar, ::aanschouwde mijn wonderend wezen, en 'k peisde: hoe kon, die een spegel zoo klaar ::gemaakt heeft, een mensche toch wezen ? Dat peizende, stoop ik al over den boord ::des spegels, om nader te neigen, en 'k dei om den spegel te omhelzen, maar hoort, ::'k aanschouwde en erkende... mijn eigen! Dus ben, o die hemel en zon ende maan, ::die wolken en bergen en landen, die alles liet worden dat mochte bestaan, ::dus ben ik het werk uwer handen! o Moge de ziele des Priesters, mijn ziel, ::de ziele geprent met uw zegel, u zelven bevallen zoo als mij beviel ::'t vertoog in den wonderen spegel!}} {{lijn|5em}}<noinclude></noinclude> pq2ew2rfsudt63gsvzrzpiyhbc7li8p